Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Trigana Air Service

Trigana Air Service là một hãng hàng không có trụ sở ở Jakarta, Indonesia.
Công ty bắt đầu hoạt động vào đầu năm 1991 với hai máy bay cánh cố định Beechcraft King Air B200C và đến cuối năm đó đã bổ sung thêm hai máy bay trực thăng Bell 412SP.
Trigana Air Service là hãng hàng không nằm trong danh sách các hãng hàng không bị Liên minh châu Âu cấm bay vào không phận các quốc gia Liên minh châu Âu với lý do hãng này không an toàn và không được cơ quan thẩm quyền Indonesia giám sát đầy đủ.
Hãng này đã có 14 sự cố an toàn kể từ năm 1992.

**Đội tàu bay**
Tập tin:Trigana Air Service ATR-42v PK-YRN at Labuan Bajo Airport.jpg|thumb|Một chiếc ATR 42 của Trigana Air ATR 42 tại sân bay Labuan Bajo, Indonesia. (2008) Chiếc máy bay này rơi ngày 16 tháng 8 năm 2015. 
Thời điểm tháng 12 năm 2013, đội tàu bay của Trigana Air Service gồm các tàu bay sau:

**Tai nạn và sự cố**
 Ngày 16/8/2015, chuyến bay 267 rơi 30 phút sau khi cất cánh từ sân bay Sentani đi Oksibil. Trên máy bay có 49 hành khách và 5 phi hành đoàn.

**Chú thích**
Thể loại:Hãng hàng không Indonesia
Chữ thập Einstein

Chữ thập Einstein (còn được gọi là Q2237+030 hoặc QSO 2237+0305) là quasar thấu kính hấp dẫn nằm ngay sau thiên hà ZW 2237+030 dưới kính Huchra. Do ảnh hưởng của thấu kính hấp dẫn, thiên hà nhìn có vẻ giống như là có tới 4 nhân chung quanh một thiên hà.
Dựa trên sự dịch chuyển đỏ của quasar, nó cách Trái Đất khoảng 8 tỷ năm ánh sáng, còn theo thấu kính thiên hà thì khoảng cách đó là 400 triệu năm ánh sáng. Chiều biểu kiến của thiên hà là 0.87x0.34 cung phút, trong khi chiều biểu kiến của trung tâm chữ thập chỉ có 1.6x1.6 cung giây..
Chữ thập Einstein có thể tìm thấy ở chòm Phi Mã (Pegasus) ở 22h40m30.3s kinh vĩ và +3 độ 21' 31" xích vĩ.
Các nhà thiên văn nghiệp dư có thể nhìn thấy một phần chữ thập này bằng kính thiên văn nhưng điều kiện để nhìn thấy là bầu trời phải cực tối và đường kính của gương cầu kính phải từ 18 inch (46 cm) trở lên.
Tập tin:UZC J224030.2+032131.jpg|center|thumb|200x200px|Ảnh chụp chữ thập Einstein qua kính thiên văn Hubble

**Xem thêm **

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Simbad-  Information about Einstein's Cross on Skyhound.com-  Einstein's Cross core-  Einstein's Cross by Jay Reynolds Freeman-  Photo of the Einstein Cross at Astronomy Picture of the Day (ngày 11 tháng 3 năm 2007)-  Google Sky
Thể loại:Chòm sao Phi Mã
Thể loại:Thiên thể LEDA
Thể loại:Albert Einstein
Thể loại:Chuẩn tinh
Thể loại:Thấu kính hấp dẫn
Aero Airlines

Aero Airlines là một hãng hàng không có trụ sở ở Tallinn, Estonia. Hãng hoạt động dịch vụ ở Phần Lan cũng như các chuyến bay quốc tế đến Tallinn. Trụ sở chính của công ty là Helsinki-Vantaa và Tallinn-Lennart Meri. Aero ngừng hoạt động vào tháng Giêng năm 2008. 

**Điểm đến**
Aero Airlines vận hành dịch vụ đến các địa điểm dự kiến sau đây (tại tháng 12 năm 2007):Helsinki,Tallinn,Turku và Vaasa.

**Hạm đội**
Các đội tàu Aero Airlines gồm máy bay ATR 72-20, trước đây vận hành bởi công ty mẹ Finnair. Hai chiếc cuối cùng đã được bán cho UTair khi Aero ngừng hoạt động.

**Tham khảo**
Thể loại:Hãng hàng không Estonia
Mô đun:Category handler/blacklist

-- This module contains the blacklist used by Module:Category handler.
-- Pages that match Lua patterns in this list will not be categorised unless
-- categorisation is explicitly requested.
return {
'^Trang Chính$', -- don't categorise the main page.

-- Don't categorise the following pages or their subpages.
-- "%f/\0" matches if the next character is "/" or the end of the string.
-- '^Wikipedia:Cascade%-protected items%f/\0',
-- '^User:UBX%f/\0', -- The userbox "template" space.
-- '^User talk:UBX%f/\0',

-- Don't categorise subpages of these pages, but allow
-- categorisation of the base page.
-- '^Wikipedia:Template messages/.*$',

'/aArchive', -- Don't categorise archives.
'/lLưu' -- Don't categorise archives.
}
Mô đun:Category handler/data

-- This module assembles data to be passed to Mô đun:Category handler using
-- mw.loadData. This includes the configuration data and whether the current
-- page matches the title blacklist.
local data = require('Mô đun:Category handler/config')
local mShared = require('Mô đun:Category handler/shared')
local blacklist = require('Mô đun:Category handler/blacklist')
local title = mw.title.getCurrentTitle()
data.currentTitleMatchesBlacklist = mShared.matchesBlacklist(
	title.prefixedText,
	blacklist
)
data.currentTitleNamespaceParameters = mShared.getNamespaceParameters(
	title,
	mShared.getParamMappings()
)
return data
Mô đun:Category handler/shared

-- This module contains shared functions used by Mô đun:Category handler
-- and its submodules.
local p = {}
function p.matchesBlacklist(page, blacklist)
	for i, pattern in ipairs(blacklist) do
		local match = mw.ustring.match(page, pattern)
		if match then
			return true
		end
	end
	return false
end
function p.getParamMappings(useLoadData)
	local dataPage = 'Mô đun:Namespace detect/data'
	if useLoadData then
		return mw.loadData(dataPage).mappings
	else
		return require(dataPage).mappings
	end
end
function p.getNamespaceParameters(titleObj, mappings)
	-- We don't use title.nsText for the namespace name because it adds
	-- underscores.
	local mappingsKey
	if titleObj.isTalkPage then
		mappingsKey = 'talk'
	else
		mappingsKey = mw.site.namespacestitleObj.namespace.name
	end
	mappingsKey = mw.ustring.lower(mappingsKey)
	return mappingsmappingsKey or {}
end
return p
Bitch Better Have My Money

Bitch Better Have My Money là một ca khúc của nữ nghệ sĩ gốc Barbados Rihanna. Bài hát được viết bởi Jamille Pierre, Badrilla Bourelly, Rihanna và Travis Scott và sản xuất bởi Travis cùng với Deputy, Kanye West và WondaGurl.

**Xếp hạng**

**Chứng nhận**
}

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 bitch-better-have-my-money- "Bitch Better Have My Money" (Live At The 2015 iHeartRadio Music Awards) (Explicit)- "Bitch Better Have My Money" (Explicit)
Thể loại:Đĩa đơn năm 2015
Thể loại:Bài hát của Rihanna
Thể loại:Bài hát năm 2015
Thể loại:Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Thể loại:Bài hát nhạc trap
Binh chủng Truyền tin Việt Nam Cộng hòa

Binh chủng Truyền tin là một ngành "Viễn thông Quân sự" của Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Trực thuộc Tổng cục Tiếp vận và dưới quyền chỉ huy tổng quát của Bộ Tổng tham mưu. Ban đầu khi mới thành lập, ngành Truyền tin chỉ là một đơn vị rất nhỏ. Sau do sự lớn mạnh của Quân đội nên ngành này cũng phát triển và thích ứng với nhu cầu của Quân đội. Ngành đã hiện diện theo hệ thống hàng ngang cùng với các đơn vị Tiếp vận khác, đồng thời được bố trí cạnh các đơn vị nhỏ nhất cho đến đơn vị lớn nhất của bộ phận tác chiến cũng như không tác chiến trong Quân Lực Việt Nam Cộng hòa. Để tương ứng với chức năng của ngành, Bộ Tổng Tham mưu đã nhiều lần đổi tên cho tổ chức của ngành, sau cùng ngành được đặt với danh xưng là Cục Truyền tin.
*Thánh tổ: Trần Nguyên Hãn

**Lịch sử hình thành**
Ngày 1 tháng 2 năm 1951, sau một năm Chính phủ Quốc gia thành lập Quân đội quốc gia, có 2 Đại đội Truyền tin được chính thức thành lập với sự hỗ trợ của Quân đội Liên hiệp Pháp:
-Đại đội 1 Truyền tin tại Cần Thơ.
-Đại đội 2 Truyền tin tại Nam Định.
Ngày 1 tháng 5 năm 1952 Bộ chỉ huy Viễn thông Quân đội được thành lập cùng lúc với Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Quốc gia (là cơ quan đầu não của binh chủng Truyền tin sau này).
Sau Cách mạng ngày 1 tháng 11 năm 1963, Bộ chỉ huy Viễn thông được đổi tên thành Nha truyền tin. Khác với Binh chủng chiến đấu và yểm trợ. Binh chủng Truyền tin thành lập tại Bộ Tổng tham mưu, đồng thời các cơ quan Truyền tin cũng được thành lập với các Quân khu. Lúc này Bộ chỉ huy Truyền tin với danh xưng là Bộ chỉ huy Viễn thông Trung ương, còn gọi là Viễn thông Quân khu.
Năm 1965, Nha Truyền tin được đổi tên thành Cục truyền tin và được đặt trực thuộc vào Tổng cục Tiếp vận. Đồng thời Chỉ huy trưởng thay đổi chức danh Giám đốc thành Cục trưởng.
*Trường Truyền tin toạ lạc tại Vũng Tàu (Trực thuộc Tổng cục Quân huấn), là một cơ sở có nhiệm vụ hỗ trợ cho Quân đội nói chung và Cục Truyền tin nói riêng, đặc trách về việc đào tạo các lớp căn bản chuyên môn, các lớp bổ túc cho các thành phần Binh sĩ, Hạ sĩ quan và Sĩ quan trong ngành Truyền tin của Quân lực Việt Nam Cộng hòa.
Tập tin:Statue of Trần Nguyên Hãn.jpg|nhỏ|Tượng đài thánh tổ Trần Nguyên Hãn
Song song với sự phát triển của Quân lực Việt Nam Cộng hòa nói riêng, Cục truyền tin đã yểm trợ hiệu quả với nhu cầu của các đơn vị trong Quân đội. Đồng thời cũng đáp ứng nhanh lẹ mạng lưới Viễn thông đối với nhu cầu trong và ngoài nước về Quân sự và Ngoại giao. Ngành đã làm tròn sứ mạng cho đến ngày Chính thể Việt Nam Cộng hòa chấm dứt.

**Chỉ huy trưởng, Giám đốc, Cục trưởng qua các thời kỳ**

**Chú thích**

**Tham khảo**
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa.
Thể loại:Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Trần Xuân Hà

Trần Xuân Hà sinh ngày 20 tháng 11 năm 1961 tại Quỳnh Lưu, Nghệ An từng là Thứ trưởng Bộ Tài chính.  Ông được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Tài chính theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ năm 2006. Từ ngày 1/6/2022, ông nghỉ hưu.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1961
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Quê Nghệ An
Thể loại:Thứ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam
Acherontia atropos

Acherontia atropos là một loài bướm đêm trong chi Acherontia.
Loài Acherontia được biết đến chủ yếu do có hình ảnh hộp sọ người mờ ở trên phần giữa mình.
Acherontia Atropos là một loài bướm lớn với sải cánh dài 90–130 mm (khoảng 3,5-5 inch), là loài bướm lớn nhất ở một số khu vực phân bố.

**Phân bố**
Acherontia atropos phân bố trên khắp Trung Đông và vùng Địa Trung Hải, phần lớn châu Phi xuống mũi phía Nam, và gia tăng về phía bắc phía nam Đại Anh do các mùa đông Anh gần đây ôn hòa hơn. Loài này hiện diện tại miền đông Ấn Độ và phía tây Saudi Arabia, và xa tận phía tây đến quần đảo Canary và Azores. Chúng xâm lấn tây Lục địa Á-Âu thường xuyên, mặc dù vài cá nhân trú đông thành công.

**Chú thích**
Thể loại:Bướm đêm được mô tả năm 1758
Thể loại:Acherontia
Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Nephila clavipes

Nhện chuối (danh pháp hai phần: Nephila clavipes) là một loài nhện thuộc nhện Nephilidae phân bố ở Bắc Mỹ và Nam Mỹ, ở Hoa Kì người ta gọi chúng là nhện chuối hay nhện khổng lồ hay nhện ăn rắn, là loài nhện được xem là một trong những loài nhện lớn nhất trên thế giới.

**Đặc điểm**
Chúng là loài lưỡng hình dị tính, con cái có kích thước lớn hơn con đực. Chúng là loài nhện có nọc độc và chân dài. Những con nhện Nepila đực chăm sóc cho bạn đời khi chúng mệt mỏi bởi vì khi những con cái không giữ được bình tĩnh, chúng sẽ xé xác con đực ngay lập tức hoặc cuốn xác con đực để ăn.
Nhện Nephila là khả năng giăng những mạng rất dày và kiên cố để săn mồi. Chiều dài của mỗi mạng nhện có thể lên tới gần 2 m. Những con côn trùng nhỏ khi vướng phải thường không thể thoát khỏi mạng nhện của chúng. Thậm chí những con rắn nhỏ hay chim cũng trở thành con mồi của chúng. Vì thế, người ta còn gọi chúng là loài nhện ăn rắn. 

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Allmeling, C.; Jokuszies, A.; Reimers, K.; Kall, S. & Vogt, P.M. (2006): Use of spider silk fibres as an innovative material in a biocompatible artificial nerve conduit. J. Cell. Mol. Med. 10(3): 770-777.  PDF date = ngày 29 tháng 9 năm 2007 - 10.2755/jcmm010.003.18- Borror, D. J. 1960. Dictionary of Word Roots and Combining Forms. Mayfield Publishing Company, 134 pp.- Cameron, H. D. 2005. Chapter 73 — An etymological dictionary of North American spider genus names, page 73 in D. Ubick, P. Paquin, P.E. Cushing, and V. Roth (eds.) Spiders of North America: an identification manual. American Arachnological Society, Keene (New Hampshire).- Weems, Jr., H.V., and G.B. Edwards, Jr. 2001 (2004 revision).  golden silk spider. on the UF / IFAS Featured Creatures Web site

**Liên kết ngoài**
  Mating pair date = ngày 3 tháng 3 năm 2016-  Pictures of N. clavipes (free for noncommercial use)-  Gravity favours smaller males: Review of scientific article on why males are much smaller than females
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1767
Thể loại:Nephila
Thể loại:Nhện Nam Mỹ
Cúp bóng chuyền nam châu Á 2012

Cúp bóng chuyền nam vô địch châu Á 2012 được tổ chức tại Nhà thi đấu thể dục, thể thao thành phố Vĩnh Yên, Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc, Việt Nam.

**Chia bảng**
Các đội được gieo hạt giống dựa trên thứ hạng cuối cùng của họ tại Giải bóng chuyền nam Vô địch châu Á 2011.- Pakistan rút lui và được thay thế bởi MYA.

**Vòng bảng**

**Bảng A**

**Bảng B**

**Vòng chung kết**

**Tứ kết**

**Phân hạng 5-8**

**Bán kết**

**Tranh hạng 7**

**Tranh hạng 5**

**Tranh hạng 3**

**Chung kết**

**Xếp hạng chung cuộc**
Team Roster
Zhan Guojun, Dai Qingyao, Zhang Chen, Li Rui, Liang Chunlong, Zhong Weijun, Cui Jianjun, Geng Xin, Wang Chen, Ji Daoshuai, Li Runming, Kong Fanwei
Head Coach: Xie Guochen

**Danh hiệu cá nhân**
Vận động viên toàn diện: CHN Zhan Guojun
*Ghi điểm tốt nhất: IND Gurinder Singh
*Chủ công xuất sắc nhất: CHN Zhong Weijun
*Chắn bóng tốt nhất: IRI Alireza Jadidi
*Phát bóng tốt nhất: IRI Mohammad Taher Vadi
*Chuyền hai xuất sắc nhất: JPN Hideomi Fukatsu
*Libero xuất sắc nhất: CHN Kong Fanwei

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Asian Volleyball Confederation
Thể loại:Giải vô địch bóng chuyền châu Á
Thể loại:Thể thao Việt Nam năm 2012
Thể loại:Giải đấu bóng chuyền quốc tể tổ chức bởi Việt Nam
Giờ Bình Nhưỡng

Giờ Bình Nhưỡng đi trước 9 tiếng so với Giờ phối hợp quốc tế (UTC+9) và là múi giờ tiêu chuẩn ở Bắc Triều Tiên kể từ ngày 15 tháng 8 năm 2015. Vào giữa đêm (00:00) UTC, thì sẽ là 9:00 sáng (09:00) Giờ Bình Nhưỡng. Cũng như Hàn Quốc, Bắc Triều Tiên không sử dụng quy ước giờ mùa hè.

**Lịch sử**
Đế quốc Đại Hàn sử dụng giờ tiêu chuẩn lần đầu tiên tương tự như Giờ tiêu chuẩn Bình Nhưỡng vào khoảng đầu thế kỷ 20. Một số nguồn tài liệu cho rằng đó là năm 1908, nguồn khác cho rằng là năm 1912 và nguồn khác nữa cho rằng giờ tiêu chuẩn quy ước được dùng trước năm 1908 và múi giờ UTC+08:30 được dùng từ ngày 1 tháng 4 năm 1908 đến ngày 31 tháng 12 năm 1911 và sử dụng một lần nữa từ ngày 21 tháng 3 năm 1954 đến ngày 9 tháng 8 năm 1961. Triều Tiên bị sáp nhập vào Đế quốc Nhật Bản vào năm 1910.
Năm 1912, chính phủ thực dân thay đổi múi giờ sang UTC+09:00 để trùng với Giờ chuẩn Nhật Bản.
Ngày 5 tháng 8 năm 2015, chính quyền Bắc Triều Tiên quyết định trở lại UTC+08:30, có hiệu lực từ ngày 15 tháng 8 năm 2015, và nói rằng tên chính thức sẽ là Giờ Bình Nhưỡng. Chính phủ Bắc Triều Tiên ra quyết định này để phủ nhận chủ nghĩa đế quốc Nhật Bản; sự thay đổi múi giờ có hiệu lực vào ngày kỷ niệm 70 năm ngày kết thúc sự chiếm đóng của Nhật tại Triều Tiên.
Ngày 5 tháng 5 năm 2018, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên chỉnh lại múi giờ thành UTC+09:00 để cùng thống nhất với Giờ chuẩn Hàn Quốc, theo đó bán đảo Triều Tiên sẽ chỉ còn một múi giờ nhằm thể hiện sự hòa giải sau Hội nghị thượng đỉnh liên Triều 2018 giữa lãnh đạo hai quốc gia.

**Xem thêm**
 Giờ giấc ở Bắc Triều Tiên- Giờ chuẩn Hàn Quốc- Múi giờ- UTC+08:30

**Tham khảo**
Thể loại:Bình Nhưỡng
Bình Nhưỡng

Thể loại:Khởi đầu năm 2015 ở Bắc Triều Tiên
Thể loại:Địa lý Bắc Triều Tiên
Bọ hà hại khoai lang

Sùng hại khoai lang
Sùng hại khoai lang trên một củ khoai tây
Bọ hà hại khoai lang (Danh pháp khoa học: Cylas formicarius) hay còn gọi là sâu hà hại khoai lang hay sùng hại khoai lang là một loài bọ trong Họ vòi voi Curculionidae thuộc Bộ cánh cứng. Chúng là loài côn trùng chuyên sống ký sinh ở các loài khoai lang hay khoai tây và gây ra thiệt hại cho mùa màng trong sản xuất khoai lang đặc biệt là ở những vùng khô hạn hoặc chuyển tiếp giữa mùa mưa và mùa khô. Nhiều nông dân gọi là con sùng đinh bởi vì củ khoai lang thiệt hại giống như khi họ đội rổ khoai lang té trong thùng đinh gây nên.

**Đặc trưng**
Sâu hại quan trọng nhất ở vùng trồng khoai khô hạn như các tỉnh trung du miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ. Vụ Xuân bị nhiễm nhiều hơn vụ Đông vì nhiệt độ cao hơn. Đất thịt, thịt nhẹ nhiễm nhiều hơn đất cát. Chúng có phần bụng màu xanh đen và ngực màu nâu đỏ. Bọ đẻ trứng trong những lỗ hổng trên củ hay trên dây do con cái dùng miệng cạp vào. Trứng đẻ từng quả một, được trét kín bằng phân do con cái thải ra nên khó thấy, thông thường trứng ở trên dây, gần nơi tiếp giáp giữa dây và củ, đôi khi con cái bò xuống đất qua những kẽ nứt, tìm đến củ để đẻ trứng.
Ấu trùng còn gọi là sùng sau khi nở, sùng đục, chui vào dây hay củ. Những con nở trên dây có xu hướng chui xuống đất tìm đến củ để đục vào. Sùng không chân, 3 tuổi. Trong củ, sùng đục đường hầm ngoằn ngoèo và thải phân. Ấu trùng hóa nhộng trong củ hay thân. Nhộng giống thành trùng. Thành trùng giống kiến lửa, đầu đen, râu, ngực và chân màu cam hay đỏ nâu, phần bụng có màu xanh ánh kim. Thành trùng thường gậm mặt dưới lá, giả chết nếu bị động, bay thấp từng đoạn ngắn, hoạt động mạnh về đêm. Thiên địch của chúng là ong ký sinh như Bracon mellitor, Bracon punctatus, kiến lửa, nấm ký sinh Beauveria bassiana, vi khuẩn Bacillus thuringiensis.
Bọ hà là dịch hại quan trọng nhất trên cây khoai lang. Thành trùng và ấu trùng đều có thể gây hại trên dây và củ, tuy nhiên ấu trùng gây hại phổ biến hơn. Dây khoai bị hại có màu đen, dị dạng, phình to hay nứt, thậm chí chết dây, nếu trên củ, ấu trùng đục đường hầm khiến củ thủng lỗ chỗ, màu đen, vết thương do ấu trùng trên củ còn tạo điều kiện cho các nấm ký sinh gây hại. Củ bị hại tiết ra hóa chất (Terpenes) làm củ có vị đắng, thối.

**Chú thích**

**Tham khảo**
F
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1798
Thể loại:Côn trùng gây hại nông nghiệp
Thể loại:Brentidae
Bệnh truyền nhiễm

Bệnh truyền nhiễm là loại bệnh nhiễm trùng có khả năng lây lan từ người này sang người khác một cách trực tiếp hoặc gián tiếp qua môi trường trung gian (như thức ăn, đường hô hấp, dùng chung đồ dùng, máu, da, niêm mạc...) và có khả năng phát triển thành bệnh dịch.
Nhiễm khuẩn không nhất thiết là có bệnh, tuy thế những người lành mang mầm bệnh vẫn có nguy cơ lấy truyền cho người khác khi gặp điều kiện thuận lợi.
Cũng là bệnh nhiễm trùng nhưng không có khả năng phát triển thành dịch thì không gọi là bệnh truyền nhiễm. 

**Đặc điểm chung các bệnh truyền nhiễm**
Bao giờ cũng do một mầm bệnh gây nên (tính đặc hiệu), có thể lan truyền bệnh thành dịch và tiến triển có chu kỳ.
Chu kỳ đầy đủ của một bệnh truyền nhiễm gồm các thời kỳ sau:
- Nung bệnh (ủ bệnh): là thời gian từ khi vi sinh vật xâm nhập vào cơ thể đến khi xuất hiện những triệu chứng lâm sàng đầu tiên.
- Khởi phát: là thời kỳ bệnh nhân có các triệu chứng lâm sàng của bệnh, đặc biệt là triệu chứng nhiễm trùng nhiễm độc toàn thân.
- Toàn phát: là thời kỳ bệnh nhân biểu hiện đầy đủ các triệu chứng lâm sàng của một bệnh. Thăm khám và xét nghiệm có thể giúp chẩn đoán và tiên lượng. Các biến chứng cũng hay xuất hiện làm cho bệnh nặng thêm và có nguy cơ tử vong.
- Lui bệnh: Là thời kỳ các triệu chứng của bệnh thuyên giảm một cách đột ngột hoặc từ từ. Biến chứng thường thấy trong giai đoạn này là bội nhiễm do quá trình săn sóc điều dưỡng kém hoặc do một bệnh tiềm ẩn bộc phát trên cơ thể người bệnh.
- Hồi phục (lại sức): thời kỳ này thường kéo dài chậm chạp. Những bệnh nhân suy nhược, suy dinh dưỡng rất dễ nhiễm một bệnh nhiễm trùng khác như bệnh lao, viêm phế quản... Trong lâm sàng thăm khám bệnh rất khó để phân biệt rõ được thời kỳ lui bệnh và hồi phục vì không có dấu hiệu rõ ràng.

**Danh sách các bệnh truyền nhiễm**
Bệnh cúm, Sốt xuất huyết, Lỵ trực khuẩn, Lỵ amip, Tả, Thương hàn, Viêm gan virus, Viêm màng não mủ, Viêm não Nhật Bản, Sởi, Quai bị, Thủy đậu, Ho gà, Bệnh dại, Sốt rét, Bạch hầu, Lao, HIV/AIDS...

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  European Center for Disease Prevention and Control-  U.S. Centers for Disease Control and Prevention, -  Infectious Disease Society of America (IDSA)-  Infectious Disease Index of the Public Health Agency of Canada (PHAC)-  Vaccine Research Center date = ngày 17 tháng 8 năm 2007 Information concerning vaccine research clinical trials for Emerging and re-Emerging Infectious Diseases.-  Infection date = ngày 30 tháng 8 năm 2018 Information Resource-  Table: Global deaths from communicable diseases, 2010 - Canadian Broadcasting Corp.
Thể loại:Dịch tễ học
Thể loại:Bệnh truyền nhiễm
Rệp sáp

Rệp sáp (Danh pháp khoa học: Planococcus citri) là một loài rệp trong họ Pseudococcidae, chúng ký sinh trên các loài cây ăn trái có múi cũng như các loại cây công nghiệp khác gây thiệt hại cho nông nghiệp.

**Đặc điểm**
Tên thông thường của nó là Citrus mealybug (rệp sáp cam quýt, tiêu biểu trên cây bưởi). Tuy nhiên, cây ký chủ của nó không chỉ có các cây thuộc họ cam quýt mà còn gây hại chủ yếu trên các cây công nghiệp như cà phê (cà phê chè và cà phê vối, có thể làn chết cây non), ca cao, hồ tiêu, dừa, khóm và các cây khác như nho, chuối, xoài, gừng, tất cả loài hoa, rau…. Nó được phát hiện trên 70 họ cây trồng khác nhau. Rệp sáp Planococcus citri là một trong những loài rệp phổ biến nhất. Phân bố rộng khắp nơi trên thế giới, các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Chúng hiện diện khắp các nước trồng cà phê.
Chúng sinh sống gây hại ở chùm quả, mặt dưới lá, nách lá, cành tiêu và ngay cả ở dưới rễ. Chích hút nhựa làm chùm quả héo rụng non và tạo điều kiện, môi trường cho nấm muội phát triển làm đen vỏ quả, mặt lá, ảnh hưởng đến quang hợp. Rệp sáp có loài kiến cộng sinh bằng cách kiến đen tha rệp từ nơi này sang nơi khác, từ cây này sang cây khác mỗi khi chỗ rệp đang chích hút đã cạn kiệt nhựa. Ngược lại, trong chất bài tiết của rệp có chứa nhiều chất đường mật làm thức ăn cho kiến.
Rệp sáp gây hại vùng rễ và tất cả các bộ phận của cây chủ yếu là tán lá và trái. Khi rệp sáp tấn công vùng rễ, làm cho lá cây bị hại héo vàng úa có thể nhầm với triệu chứng bị khô hạn. Rễ đôi khi bị khảm một lớp mô nấm màu trắng xanh và bị còi cọc. Rệp sáp Planococcus citri có khả năng di chuyển hoạt động tích cực trong suốt đời sống của chúng. Con đực sống khoảng 27 ngày (từ khi nở cho đến khi trưởng thành và chết), còn đối với con cái sống khoảng 115 ngày. Vòng đời (từ trứng cho đến khi đẻ trứng) biến thiên từ 20 đến 44 ngày. 

**Tham khảo**
  Phòng trừ sinh học rệp sáp (Planococcus citri Risso) trên cây công nghiệp
C
Độ cong Gauss

Hình:Gaussian curvature.PNG|thumb|Từ trái qua phải: một mặt với độ cong Gauss âm (hyperboloid), mặt với độ cong Gauss bằng 0 (hình trụ), và mặt có độ cong Gauss dương (mặt cầu).
Trong hình học vi phân, độ cong Gauss của một mặt tại một điểm là tích của hai độ cong chính, κ1 và κ2 tại điểm đó. Nó là một độ cong nội tại, chỉ phụ thuộc vào khoảng cách được đo trên mặt đó chứ không phụ thuộc vào mặt được nhúng đẳng cự (isometrically embedding) vào một không gian bất kỳ. Nó được đặt theo tên của nhà toán học Carl Friedrich Gauss, và là nội dung nêu trong tác phẩm Theorema Egregium của ông.
Phương trình xác định độ cong Gauss Κ viết là

với κ1 và κ2 các độ cong chính.

**Định nghĩa trực quan**
Tập tin:Minimal surface curvature planes-en.svg|thumb|300px|right|Mặt yên ngựa với các mặt phẳng pháp tuyến trong hướng của độ cong chính.
Tại một điểm bất kỳ trên mặt chúng ta có thể tìm được vectơ pháp tuyến nằm vuông góc với mặt đó; các mặt phẳng chứa pháp tuyến được gọi là mặt phẳng pháp tuyến. Giao của một mặt phẳng pháp tuyến với mặt sẽ tạo thành một đường cong gọi là tiết diện pháp tuyến và độ cong của đường này gọi là độ cong pháp tuyến. Đối với phần lớn các điểm trên phần lớn các mặt, các tiết diện khác nhau sẽ có độ cong khác nhau; giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của những độ cong này được gọi là độ cong chính, ký hiệu là κ1, κ2. Độ cong Gauss được định nghĩa bằng tích của hai độ cong chính Κ = κ1 κ2.
Dấu của độ cong Gauss là một trong những dấu hiệu đặc trưng cho một mặt:
*Nếu cả hai độ cong chính có cùng dấu: κ1κ2 > 0, thì độ cong Gauss là dương và ta nói mặt có một điểm eliptic. Tại những điểm này mặt sẽ giống như hình mái vòng, nằm hoàn toàn trên một phía của mặt phẳng tiếp tuyến tại điểm elliptic. Mọi độ cong tiết diện sẽ có cùng dấu. 
*Nếu các độ cong chính khác dấu: κ1κ2 1κ2 = 0, độ cong Gauss bằng 0 và mặt có điểm parabolic.
Hầu hết các mặt sẽ chứa những vùng có độ cong Gauss dương (chứa điểm eliptic) và tách biệt với vùng có độ cong Gauss âm bằng những đường có độ cong Gauss bằng 0 gọi là đường parabolic.

**Xem thêm**
 Độ cong tiết diện- Độ cong trung bình- Ánh xạ Gauss- Tenxơ độ cong Riemann

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 id=p/g043590-  Curvature in two spacelike dimensions date=2013-12-30 
Thể loại:Độ cong
Thể loại:Hình học vi phân
Thể loại:Mặt
Thể loại:Tô pô vi phân
Rệp sáp bột hồng

Rệp sáp bột hồng (Danh pháp khoa học: Phenacoccus manihoti) là một loài rệp trong họ Pseudococcidae có nguồn gốc phát sinh ở Paraguay thuộc Nam Mỹ và đã di thực, du nhập tới nhiều nơi trên thế giới, nhất là ở Việt Nam. Chúng là loài rệp chuyên ký sinh và hại cây sắn, gây hậu quả rất lớn.

**Đặc điểm**
Rệp sáp bột hồng có khả năng lây lan rất nhanh (qua hom giống, phát tán theo gió, trôi theo nguồn nước, bám dính trên cơ thể động vật, người, công cụ và bám dính trên các phương tiện vận chuyển…) nên rất khó phòng ngừa. Rệp sống cộng sinh với một số loài kiến và sinh sản đơn tính nên sinh sản rất nhanh.. Việc sử dụng thuốc hóa học để phun trừ đem lại hiệu quả rất thấp chỉ đạt 5% do rệp sống ở những vị trí kín trên cây sắn. Ngoài ra, do rệp có lớp sáp và bột trắng bao phủ trên thân nên thuốc không bám dính hết vào cơ thể và tiêu diệt được chúng.
Rệp sáp bột hồng sẽ tấn công điểm sinh trưởng của cây sắn, gây hiện tượng chùn ngọn. Nếu bị nhiễm với mật độ cao, có thể gây rụng toàn bộ lá của cây sắn. Rệp sáp bột hồng tấn công điểm sinh trưởng của cây sắn, gây hiện tượng chùn ngọn. Ngọn chính bị gây hại dẫn đến cây sắn trở nên lùn, thân cây cong queo gây rối loạn, rệp bám mặt sau lá, nhiều nhất trên các nách lá vùng ngọn bị xoắn. Rệp sáp bột hồng có vòng đời từ 32-92 ngày. Rệp sáp bột hồng có thể chuyển sang sống trên các lộc non của cây cao su để gây hại trong những điều kiện nhất định. 

**Chú thích**

**Tham khảo**
M
Quốc dân Đại hội Tân Trào

Quốc dân Đại hội Tân Trào là đại hội đại biểu các đảng phái, đoàn thể, dân tộc, tôn giáo từ Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ và Việt kiều ở Thái Lan, Lào tham gia Mặt trận Việt Minh họp tại Đình Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang ngày 16/8/1945. Hơn 60 đại biểu đại diện cho các đảng phái chính trị, các đoàn thể cứu quốc, các dân tộc, tôn giáo từ các địa phương trong cả nước và Việt Kiều ở Thái Lan, Lào về dự đại hội họp tại Đình Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.

**Hoạt động**
Mười chính sách lớn của Việt Minh
Tại Đại hội, Trường Chinh, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương đọc báo cáo, trong đó nhấn mạnh hai vấn đề lớn: Tổng khởi nghĩa và bầu Ủy ban dân tộc giải phóng. Đảng Cộng sản Đông Dương chủ trương lãnh đạo quần chúng nhân dân nổi dậy tước vũ khí của Nhật trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương, giành lấy chính quyền từ tay Nhật, lật đổ bọn bù nhìn tay sai của Nhật, đứng địa vị cầm quyền mà tiếp đón quân Đồng minh vào giải giáp quân Nhật trên đất Đông Dương. Tại Đại hội, Việt Minh công bố 10 chính sách của mình gồm:
1. Phản đối xâm lược; Tiêu trừ Việt gian. Lập nên một nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa hoàn toàn độc lập.
2. Vũ trang nhân dân chống xâm lược. Mở rộng quân giải phóng Việt Nam.
3. Tịch thu gia sản của lũ giặc nước và Việt gian. Tuỳ trường hợp để làm của chung hay chia cho dân nghèo.
4. Bỏ thuế khóa, phu dịch do Đế quốc đặt ra.
5. Thực hiện quyền tự do dân chủ và quyền phổ thông tuyển cử, thừa nhận quyền dân tộc bình đẳng, nam nữ bình quyền.
6. Chia lại ruộng công, làm cho dân nghèo có ruộng cấy cày. Giảm địa tô, giảm lợi tức, hoãn nợ.
7. Thi hành luật ngày làm 8 giờ, Đặt luật xã hội bảo hiểm, cứu tế nạn dân.
8. Thành lập và mở mang nền kinh tế quốc dân. Khuyễn khích và giúp đỡ công nghiệp, nông nghiệp và thương nghiệp. Lập Quốc gia Ngân hàng.
9. Chống nạn mù chữ, cưỡng bách giáo dục đến bậc sơ học. Đào tạo các hạng nhân tài.
10. Thân thiện với các nước coi trọng nền Độc lập Việt Nam.
Đại hội đã quyết định thành lập Ủy ban dân tộc giải phóng Việt Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch, Trần Huy Liệu làm Phó Chủ tịch và các Ủy viên là Nguyễn Lương Bằng, Đặng Xuân Khu, Võ Nguyên Giáp, Phạm Văn Đồng, Dương Đức Hiền, Chu Văn Tấn, Nguyễn Văn Xuân, Cù Huy Cận, Nguyễn Đình Thi, Lê Văn Hiến, Nguyễn Chí Thanh, Phạm Ngọc Thạch, Nguyễn Hữu Đang; Thường trực của Ủy ban gồm 5 người: Hồ Chí Minh, Trần Huy Liệu, Phạm Văn Đồng, Nguyễn Lương Bằng, Dương Đức Hiền.
Đồng thời, Đại hội cũng quy định Quốc kỳ là cờ đỏ, sao vàng 5 cánh, Quốc ca là bài "Tiến quân ca".

**Tham khảo==
Rệp ngô

Rệp ngô hay rệp lá ngô hay rệp cờ hại ngô (Danh pháp khoa học: Rhopalosiphum maidis; trước đây là Aphis maydis) là một loài rệp trong họ rệp Aphididae, chúng chuyên ký sinh và hại cây ngô, chúng là đối tượng hại quan trọng đối với người trồng ngô. Đôi khi loài dịch hại này rất trầm trọng đối với cây ngô ở nhiều vùng trồng ngô, nhất là vào những thời điểm thời tiết có ẩm độ cao trong năm. Rệp chủ yếu hại lá ngô. Khi ngô trỗ cờ, rệp chích hút dịch lá bao cờ, làm lá bạc trắng và bao phấn bị khô dẫn đến thiếu phấn. Rệp còn hại râu ngô làm râu bị khô không có khả năng thụ phấn

**Đặc điểm**
Rệp ngô sinh sản theo lối đơn tính và đẻ con. Trong quần thể rệp thường thấy nhiều loại hình: Rệp cái không cánh, rệp cái có cánh và rệp con. Rệp trưởng thành có hai loại hình, rệp có cánh và rệp không cánh dài 1,5 - 2,3 mm, màu vàng nhạt hoặc xanh xám, cơ thể hình bầu dục, thân mềm. Chân và tuyến tiết sáp ngắn, màu xanh đen. Rệp cái có cánh có đầu, ngực màu đen và bụng màu xanh. Rệp non màu xanh sáng, chân và tuyến tiết sáp giống như trưởng thành có màu đen. 

**Biến thái**
Rệp non trải qua 7 - 10 lần lột xác mới thành rệp trưởng thành. Một năm có từ 7 - 10 lứa. Rệp là loài ưa ẩm, xuất hiện trên đồng ruộng vào khoảng tháng 10, 11 phát triển nhiều trong tháng 1, tháng 2 lúc ẩm độ không khí cao. Từ tháng 4 trở đi số lượng rệp giảm dần. Trong mùa hè chỉ thấy rệp xuất hiện lẻ tẻ. Những ruộng gieo dầy, ẩm độ không khí cao rệp phát triển mạnh. Đầu vụ ngô đông xuân, rệp cái có cánh từ các cây ký chủ bay tới các ruộng ngô. Ở đây rệp tiếp tục sinh sản và phát triển. Rệp non lớn lên gây hại trên cây ngô. Thiên địch của rệp là một số loài bọ rùa và ấu trùng ruồi Sirphus sp.

**Phá hoại**
Rệp hút nhựa ở trên nhiều bộ phận của cây như lá non, bông cờ, lá bi, nõn ngô, bẹ lá làm cho cây ngô mất hết dinh dưỡng, cây trở nên còi cọc, yếu ớt, bắp bé đi, hoặc không hình thành bắp nếu bị hại từ giai đoạn cây còn nhỏ, chất lượng hạt xấu kém. Rệp phá hại làm giảm năng suất và phẩm chất ngô rõ rệt. Ngoài cây ngô chúng còn có nhiều loại cây ký chủ khác như: kê, cao lương, mía, cỏ trồng làm thức ăn cho gia súc.. Mặt khác chúng còn là môi giới truyền virus gây một số bệnh cho cây bắp như bệnh vàng lùn, bệnh khảm lá, bệnh đỏ lá.

**Tham khảo**
M
Đường cong

Tập tin:Parabola.svg|right|thumb|Đường parabol, ví dụ về đường cong đơn giản.
Trong toán học, đường cong nói tổng quát là một đối tượng tương tự như đường thẳng nhưng không đòi hỏi nó phải thẳng. Điều này nói lên là đường thẳng là một trường hợp đặc biệt của đường cong, hay đường cong có độ cong bằng 0.Trong ngôn ngữ hiện tại, một đường thông thường đòi hỏi phải là thẳng. Tuy nhiên về mặt lịch sử, đường có thể là "cong" hoặc "thẳng".
Các đường cong hai chiều (đường cong phẳng) hoặc đường cong ba chiều trong không gian Euclid là những đối tượng được quan tâm nghiên cứu nhiều.
Nhiều bộ môn toán học đã được gán cho các ý nghĩa khác nhau phụ thuộc vào lĩnh vực nghiên cứu, do vậy ý nghĩa chính xác phụ thuộc vào bối cảnh đề cập tới chúng. Tuy thế, các ý nghĩa này là những ví dụ cụ thể của một định nghĩa tổng quát hơn. Chẳng hạn, đường cong là một không gian tô pô mà ánh xạ đồng phôi cục bộ vào một đường thẳng. Trong ngôn ngữ thường ngày, điều này có nghĩa là đường cong là tập hợp các điểm mà tại lân cận đủ nhỏ của mỗi điểm trên nó sẽ nhìn giống như một đường thẳng khi bỏ qua những biến dạng nhỏ. Ví dụ về đường cong như đường parabol bên cạnh. Một số đường cong đặc biệt đã được nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực toán học khác nhau.
Các khái niệm liên hệ gần gũi với đường cong đó là "đồ thị của hàm số" (chẳng hạn "đường cong Phillips") và "đồ thị hai chiều hoặc đồ thị ba chiều không có nút thắt".
Ngoài toán học, đường cong cũng được sử dụng làm phép ẩn dụ, như "đường cong học".

**Đọc thêm**
Độ cong
*Curve orientation
*Curve sketching
*Hình học vi phân của các đường cong
*Gallery of curves
*implicit curve
*List of curves topics
*List of curves
*Osculating circle
*Parametric surface
*Path (topology)
*Position vector
*Vector-valued function
*Curve fitting

**Chú thích**

**Tham khảo**
 title=Line (curve)- title=Rectifiable curve- Euclid, commentary and trans. by T. L. Heath Elements Vol. 1 (1908 Cambridge)  Google Books- E. H. Lockwood A Book of Curves (1961 Cambridge)

**Liên kết ngoài**
 Famous Curves Index date=2004-06-09 , School of Mathematics and Statistics, University of St Andrews, Scotland- Mathematical curves A collection of 874 two-dimensional mathematical curves- Gallery of Space Curves Made from Circles, includes animations by Peter Moses- Gallery of Bishop Curves and Other Spherical Curves, includes animations by Peter Moses- The Encyclopedia of Mathematics article on  lines.- The Manifold Atlas page on  1-manifolds date=2021-05-24 .

Thể loại:Hình học mêtric
Thể loại:Tô pô chung
Thể loại:Toán học tô pô
Vụ đánh bom Bangkok 2015

-->
}}
Vụ đánh bom Bangkok 2015 là vụ đánh bom xảy ra vào ngày 17 tháng 8, bên ngoài đền Erawan tại ngã tư Ratchaprasong, Pathum Wan, Bangkok, Thái Lan. Đã có 20 người thiệt mạng và 125 người khác bị thương.
Cảnh sát đang săn lùng một nghi can, người đã để lại ba lô ngay trước khi vụ nổ xảy ra. Cảnh sát trưởng quốc gia Thái Lan Somyot Pumpunmuang cho biết cuộc tấn công được thực hiện bởi một mạng lưới và đưa ra bản phác thảo chân dung của kẻ tình nghi .

**Tấn công**

**Vụ thứ nhất**
Lúc 18 giờ 55 phút (11:56 UTC) tối ngày ngày 17 tháng 8 một quả bom đã phát nổ bên trong đền Erawan, gần ngã tư Ratchaprasong, trung tâm thành phố Bangkok.. Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan cho hay khoảng lb thuốc nổ TNT nhồi bên trong một ống tuýp được đặt bên trong đền Erawan và một mạch điện tử bị nghi là được sử dụng trong vụ tấn công đã được tìm thấy cách hiện trường 30 mét.
Hiện vẫn chưa có ai nhận trách nhiệm về vụ tấn công này. Mục tiêu của cuộc tấn công được cho là nhắm vào ngành du lịch và kinh tế Thái Lan.

**Vụ thứ hai**
Khoảng 13:00 ICT ngày 18 tháng 8, một thiết bị, có thể là lựu đạn, dường như được ném vào bến tàu Sathon ở Bangkok, Sông Chao Phraya nhưng nó đã rơi xuống nước cạnh cầu Sathorn và phát nổ nên không có ai bị thương vong hay thiệt hại. Lực lượng cảnh sát đã có mặt ở hiện trường và phong tỏa con đường từ bến tàu Sathorn tới ga Saphan Tasksin BTS. Các thợ lặn đang tìm kiếm những mảnh vỡ còn sót lại của quả bom.

**Phản ứng**
Thủ tướng Thái Lan, Prayuth Chan-ocha gọi đây là cuộc tấn công "tồi tệ nhất" trên đất nước ông, "đã có những quả bom nhỏ hay chỉ là tiếng ồn, nhưng mục đích của họ lần này nhằm vào cuộc sống những người vô tội. Họ muốn tiêu diệt nền kinh tế của chúng tôi, du lịch của chúng tôi."

**Tình nghi**
Sau 2 tuần xảy ra vụ nổ, cảnh sát Thái Lan đã bắt giữ một người tình nghi, được cho là người đã đặt bom. Theo báo địa phương "Khaosod" đó là một thanh niên 28 tuổi, người Thổ Nhĩ Kỳ. Nhà phân tích của tờ "IHS Jane's", Anthony Davis, cho là có thể tổ chức quá khích cực hữu Thổ "Graue Wölfe" (chó sói xám) chịu trách nhiệm cho vụ này. Họ đã thú nhận việc tấn công vào trụ sở của tổng lãnh sự Thái ở Istanbul vào tháng 7, để phản đối việc Thái Lan đã đưa trả 109 Uiguren, mà vào Thái Lan bất hợp pháp. Uiguren là một dân tộc turk, tiếng họ tương tự như tiếng Thổ Nhĩ Kỳ.
Cảnh sát Thái Lan nói một nghi phạm, Yusufu Mieraili mang hộ chiếu Trung Quốc và nơi sinh là vùng Uighur, đã thú nhận tội vận chuyển bom cho kẻ đánh bom đền Erawan, Bangkok. Người ngoại quốc thứ hai, Adem Karadag, bị bắt trước đó tại một căn hộ ở ngoại ô Bangkok với những dụng cụ chế bom và hàng tá hộ chiếu Thổ Nhĩ Kỳ giả.,

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Bangkok bomb: 'There were people with horrific injuries' BBC News 17/8/2015
Ratchaprasong
Ratchaprasong
Ratchaprasong
Ratchaprasong
Ratchaprasong
Ratchaprasong
Ratchaprasong
Thể loại:Khủng bố tại Thái Lan
Thể loại:Vụ khủng bố ở Thái Lan
Thể loại:Tấn công năm 2015
Thể loại:Tấn công công trình tôn giáo
Jesse Cook

Jesse Arnaud Cook là một nhạc sĩ guitar người Canada, nhà soạn nhạc và sản xuất nhạc. Ông được xem là một trong những nhân vật có nhiều ảnh hưởng nhất với loại nhạc nuevo flamenco, ông hay phối hợp những âm điệu của nhạc flamenco rumba, jazz và nhiều loại nhạc world music vào trong các tác phẩm của mình. Jesse Cook đã đoạt được giải Juno, huy chương bạc giải lựa chọn của những người chơi nhạc của Acoustic Guitar (magazine) trong nội dung Flamenco, và đã 3 lần đoạt giải Smooth Jazz Canada cho nhạc sĩ guitar trong năm. Ông ta cũng thâu dĩa qua các hãng EMI, E1 Music và Narada mà đã bán được trên 1.5 dĩa trên toàn thế giới.

**Tiểu sử**
Jesse Cook sinh tại Paris vào ngày 28 tháng 11 năm 1964, là con của nhiếp ảnh gia và nhà làm phim John Cook và giám đốc truyền hình và nhà sản xuất Heather Cook, và cũng là cháu của nghệ sĩ Arnaud Maggs, Jesse Cook khi còn nhỏ di chuyển giữa Paris, miền Nam nước Pháp và Barcelona. Khi còn tập tành đi, anh ta đã mê cây đàn guitar và đã cố gắng bắt chước giả âm điệu, nghe từ dĩa nhạc của cha mẹ, nhạc của nhạc sĩ Manitas de Plata, một người nổi tiếng chơi đàn guitar Gypsy từ vùng Camargue, miền Nam nước Pháp.

**Đĩa nhạc**

**Xem thêm**
Flamenco mới
*Flamenco rumba

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Jesse Cook | Official Website- Jesse Cook- Jesse Cook- Jesse Cook- Jesse Cook-  Jesse Cook on Last.fm- label=Jesse Cook-  Jesse Cook on Amazon.com-  Narada date=2009-02-02 
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1964
Flamenco mới

Flamenco mới (New flamenco hay nuevo flamenco) đồng nghĩa với nhạc flamenco hiện đại phát xuất từ nhạc flamenco cổ điển. Nó phối hợp flamenco guitar chơi độc tấu với musical fusion. Jazz, rumba, bossa nova, Gypsy, Latin, Middle Eastern, rock, Cuban swing, tango và salsa đã được trộn lẫn với flamenco bởi nhiều nhạc sĩ khác nhau tạo ra một âm điệu mới.
Nhạc cổ điển flamenco hầu như trong các thập niên 1950 và 1960 đã được thay thế bởi rock-and-roll. Các nghệ sĩ như Camarón de la Isla vẫn chơi flamenco trong thời gian đó đã pha thêm những âm điệu mới vào. Tuy nhiên phải chờ đến thập niên 1980 nó mới sống động trở lại với các nghệ sĩ như Paco de Lucía, Pata Negra, Ketama, và với các nghệ sĩ kiểu mainstream sau này, như The Gipsy Kings. Các nghệ sĩ hòa hợp nó với các loại nhạc khác bao gồm jazz và salsa. Mặc dù hòa trộn với các loại nhạc khác, nó vẫn dựa trên nhạc flamenco cổ điển mà các nghệ sĩ đã lớn lên với nó. Một số các nhạc sĩ khác như Ottmar Liebert. được cho là chơi loại nhạc này cũng như cặp Strunz & Farah, trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí Guitar Player, phản đối mạnh mẽ là nhạc của họ là một loại nhạc flamenco, mặc dù công nhận là có bị ảnh hưởng.

**Xem thêm**
Flamenco
*Flamenco rumba

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

**Information**
 Good history of Flamenco, from beginnings to the new.-  Talks about qualities of New Flamenco and some of its artists.- Discussion of "Gypsy Music", which includes artists central to new flamenco.

**Nhạc sĩ**
 Alex Fox - Guitars On Fire - The Alex Fox Band Official Website date = ngày 2 tháng 12 năm 2018- Antonio Cobo's Catalog - Record label Alcione Music Entertainment Official Website- Carlos Villalobos / La Esperanza - Alistar Records Official Website- Austin & Owens The Neo Flamenco Duo Official Website date=2013-07-19 - Jose Luis Encinas Official Website- Luis Villegas Official Website- Luna Blanca Official Website- Mat Brooker nuevo flamenco official Website date = ngày 8 tháng 5 năm 2014- Paco De Lucia Official Website- Tomatito Official Website- Vincente Amigo Official Website date=2011-02-02 
Thể loại:Flamenco
The 20/20 Experience

The 20/20 Experience (hay The 20/20 Experience – 1 of 2) là album phòng thu thứ ba của ca sĩ người Mỹ Justin Timberlake, phát hành ngày 15 tháng 3 năm 2013, bởi RCA Records, sau 7 năm kể từ album phòng thu thứ hai FutureSex/LoveSounds (2006). Nó được coi là phần đầu tiên trong dự án hai phần, tiếp nối bởi album phòng thu thứ tư của anh The 20/20 Experience – 2 of 2 (2013). Album là sự kết hợp của phong cách neo soul và nhạc phúc âm, với nội dung các bài hát đề cập đến chủ đề lãng mạn và tình dục. Đóng vai trò giám đốc điều hành, Timberlake đã liên hệ với cộng tác viên quen thuộc là Timbaland tham gia sản xuất bên cạnh Jerome "J-Roc" Harmon và Rob Knox.
Sau khi phát hành, The 20/20 Experience nhận được những đánh giá tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ khen ngợi tính đa dạng trong âm nhạc so với những tác phẩm trước đây của anh. Album đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard 200 của Mỹ trong tuần đầu tiên với 968.000 bản, trở thành album quán quân thứ hai của Timberlake ở đây và là album có doanh số tuần đầu cao nhất trong sự nghiệp hát đơn của nam ca sĩ. Đây cũng là album bán chạy nhất năm 2013 tại Mỹ. Nó cũng đạt hạng nhất ở nhiều quốc gia như Úc, Canada, Đức, Ireland, New Zealand và Vương quốc Anh.
Ba đĩa đơn đã được phát hành từ The 20/20 Experience. Đĩa đơn đầu tiên, "Suit & Tie" hợp tác với rapper Jay-Z đã lọt vào top 5 ở nhiều quốc gia trên toàn thế giới, bao gồm hạng 3 tại Mỹ, cũng như giúp Timberlake giành một giải Grammy cho video của nó. Đĩa đơn thứ hai "Mirrors" đạt vị trí thứ 1 tại Anh và thứ 2 ở Mỹ. Để quảng bá album, Timberlake bắt tay thực hiện Legends of the Summer Stadium Tour với Jay-Z, cũng như chuyến lưu diễn riêng The 20/20 Experience World Tour. Album này, như là một phần của The 20/20 Experience – The Complete Experience, nhận được một đề cử giải Grammy ở hạng mục Album giọng pop xuất sắc nhất.

**Danh sách bài hát**
Chú thích
*a nghĩa là xử lý giọng hát
*"Suit & Tie" chứa một phần của tác phẩm "Sho' Nuff" sáng tác bởi Terrence Stubbs, Johnny Wilson và Charles Still.
*"That Girl" bao gồm đoạn mẫu của "Self Destruct" sáng tác bởi Noel Williams, do King Sporty trình bày.
*"Let the Groove Get In" bao gồm đoạn mẫu của "Alhamdulillahi" từ album Explorer Series: Africa-Burkina Faso – Rhythms of the Grasslands.

**Xếp hạng**

**Xếp hạng tuần**

**Xếp hạng cuối năm**

**Chứng nhận**

**Thành tựu**

**Xem thêm**
 Danh sách album quán quân năm 2013 (Mỹ)

**Tham khảo**
Thể loại:Album năm 2013
Thể loại:Album của Justin Timberlake
Thể loại:Album quán quân Billboard 200
Thể loại:Album do Timbaland sản xuất
Thể loại:Album của RCA Records
Danh sách sân vận động tại Việt Nam

Dưới đây là danh sách sân vận động bóng đá tại Việt Nam tham gia vào các giải đấu và hạng đấu trong hệ thống giải đấu bóng đá Việt Nam tính đến cấp độ 4. Hiện nay, những sân vận động có từ 1.000 chỗ ngồi trở lên được đưa vào danh sách. 

**Các sân vận động**
Các sân vận động được cập nhật chính xác tính đến năm 2024.
Đội có dòng chữ:- in đậm hiện đang chơi tại Giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam.- in nghiêng hiện đang chơi tại Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam.

**Đã ngừng hoạt động**

**Xem thêm**
 Danh sách các câu lạc bộ bóng đá tại Việt Nam

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang chủ Công ty Cổ phần Bóng đá Chuyên nghiệp Việt Nam - VPF date=2015-08-23 -  Trang chủ Liên đoàn bóng đá Việt Nam - VFF
Danh sách thể thao Việt Nam
Thể loại:Địa điểm bóng đá Việt Nam
Thể loại:Danh sách sân vận động theo quốc gia
Thể loại:Sân vận động tại Việt Nam
Bọ trĩ

Bọ trĩ hay còn gọi là bù lạch (Danh pháp khoa học: Stenchaetothrips biformis) thuộc bộ cánh tơ, là một loài bọ trong họ Thripidae. Đây là một loài bọ hại lúa. Ngoài cây lúa, còn tấn công nhiều cây trồng khác như bắp, mía, thuốc lá, cây họ đậu, cây họ bầu bí Bù lạch xuất hiện ở Afghanistan, Ấn Độ, Miến Điện, Campuchia, Triều Tiên, Indonesia, Lào, Malaysia, miền Nam nước Nhật, Philippines, Sri Lanka, Thái Lan và Việt Nam.

**Đặc điểm**
Con trưởng thành nhỏ, dài 1–2 mm có màu đen, râu đầu dài, chiếm 1/3 thân, 2 đuôi cánh hẹp, cánh trước ở phần giữa thắt lại. Trưởng thành đẻ trứng rải rác trong mô lá. Trứng nhỏ mới đẻ màu trắng sữa, gần nở có màu vàng nhạt. Bọ trĩ non rất giống thành trùng nhưng không cánh màu vàng nhạt.
Chúng có thể sống đến 3 tuần Bọ trĩ hoạt động cả ban ngày và ban đêm, ban ngày chúng hoạt động tương đối nhanh nhẹn khi bị khua động chúng lẩn tránh sang lá khác hoặc giả chết rơi xuống đất. Chúng ẩn lấp trong lá nõn hoặc các chót lá quăn do không ưa ánh sáng trực xạ. Khi trời râm mát chúng bò ra ngoài.

**Gây hại**
Bọ trĩ trưởng thành và non đều hút nhựa lá làm cho lá có màu vàng đỏ. Khi mật độ thấp xuất hiện những chấm nhỏ xếp theo hàng dọc trên lá, lá non hầu như bị quăn lại, không hồi phục được. Bọ trĩ gây hại ngay từ khi cây lúa xuất hiện, mật độ tăng dần từ khi lúa hồi xanh đến đẻ nhánh sau đó giảm dần tới lúc lúa trỗ.
Trời mưa lớn là bất lợi cho bọ trĩ. Bọ trĩ thường hại nặng những ruộng thiếu nước. Ruộng khô xuất hiện nhiều bọ trĩ gây hại làm cho đầu lá lúa quăn lại và biến màu vàng. Khi trời mưa bọ trĩ giảm số lượng rõ rệt, nhất là giai đoạn bọ trĩ lớn.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Stenchaetothrips biformis
B
Rầy lưng trắng

Rầy lưng trắng (Danh pháp khoa học: Sogatella furcifera) là một loài rầy trong họ Hemiptera. Chúng là loài gây hại dữ dội trên lúa cùng với rầy nâu.

**Đặc điểm**
Trứng rầy lưng trắng có dạng quả chuối tiêu như trứng rầy nâu nhưng nhỏ, dài và nhọn hơn. Rầy đẻ trứng thành từng ổ theo chiều dọc, chìm trong bẹ hoặc gân chính của lá, mỗi ổ 2-7 quả. Rầy non mới nở có màu trắng đục, đến tuổi 3 xuất hiện các vệt vằn trên lưng. Rầy trưởng thành có màu đen nâu với một dải trắng trên mảnh lưng giữa. Cơ thể màu trắng kem, bụng màu đen. Con cái có hai dạng: cánh dài và cánh ngắn; con đực chỉ có một dạng hình cánh dài. Thời gian từ khi vũ hoá đến đẻ trứng 3-5 ngày, có thể sống 20 - 30 ngày. 

**Sinh sản**
Rầy đẻ trứng thành ổ trong bẹ và gân chính của lá lúa, hình quả chuối tiêu, mới đẻ màu trắng trong, trước khi nở có điểm mắt màu nâu đỏ, thời gian trứng từ 6 – 8 ngày. Rầy non có 5 tuổi, từ tuổi 1 đến tuổi 3 gọi là rầy cám, hết tuổi 5 lột xác sang trưởng thành, thời gian sống từ 12 – 14 ngày (mỗi tuổi 2-3 ngày). Vòng đời của rầy ngắn, từ 26 – 30 ngày nên khả năng tăng mật độ rất nhanh. Cả rầy non và rầy trưởng thành đều có tập tính bò ngang, dễ phát hiện, thường sống tập trung ở gốc và thân cây lúa, phần sát mặt nước để gây hại.

**Gây hại**
Gây hại cùng với rầy nâu nhưng trong cùng lứa thì rầy lưng trắng phát sinh rộ sớm hơn. Rầy non có màu trắng hoặc nền trắng cùng các vết xám đậm. Thường hại nặng trên các giống lúa nhiễm rầy, lúa lai, thâm canh cao, bón nhiều đạm, ruộng lúa cấy dày, rậm rạp. Rầy lưng trắng thường có mật độ cao, gây hại nặng vào giai đoạn giai đoạn lúa làm đòng. ở vùng lúa đồng bằng sông Hồng một năm có 6-7 lứa. Quan trọng là lứa tháng 4 và cuối tháng 8 đầu tháng 9 trùng với các giai đoạn trên. Rầy lưng trắng đặc biệt nguy hiểm vì là môi giới truyền bệnh virus lùn sọc đen.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Sogatella furcifera
F
Rầy chổng cánh

Rầy chổng cánh (Danh pháp khoa học: Diaphorina citri) là một loài rầy thuộc họ rầy Psyllidae, chúng là một loài côn trùng có hại đối với các cây ăn quả có múi mà điển hình là cam, quýt, chanh, chúng là tác nhân chính của bệnh vàng lá gân xanh hay bệnh vàng lá cam (Greening) ở cây có múi. Đây được xem là đối tượng côn trùng gây hại nguy hiểm nhất trên cây có múi nói chung và cây cam sành nói riêng.

**Đặc điểm**
Rầy chổng cánh sinh trưởng và phát triển trong nhiều điều kiện nhiệt độ khác nhau, rầy trưởng thành có thể tồn tại được ở nhiệt độ lạnh – 4 độ C và cả vùng khí hậu nóng và khô. Thân hình chúng rất nhỏ, thành trùng dài từ 2-3mm, ít bay nhảy, có cánh dài, màu xám đen với vệt trắng lớn chạy từ đầu đến cuối cánh, lúc đậu cánh và bụng nhô cao hơn khỏi đầu tạo thành một đường xiên 30-45 độ C. Khi đậu, cả cơ thể và cánh chổng ngược lên trời tạo thành góc 40-45 độ so với bề mặt lá (đây là đặc điểm nhận diện dễ nhất, vì hầu như chỉ có loài rầy này có cách đậu như vậy). 

**Vòng đời**
Vòng đời của rầy chổng cánh từ 28-32 ngày, có thể có từ 12-14 thế hệ/năm. Chúng trưởng thành sau vũ hóa 4-5 ngày sẽ bắt cặp. Con cái đẻ khoảng 200-800 trứng vào ban ngày, thời gian ủ trứng từ 3-7 ngày, ấu trùng có 5 tuổi, phát triển trong thời gian từ 18-25 ngày. Giai đoạn sâu non của rầy chổng cánh có 5 tuổi. Vòng đời rầy tương đối ngắn từ 19,6- 30,3 ngày tuỳ theo điều kiện nhiệt độ và ẩm độ của các tháng trong năm. Ở điều kiện miền Bắc hàng năm có 9- 10 lứa. Các đợt phát sinh với mật độ quần thể cao trong năm trùng với các thời điểm ra lộc của cây như lộc xuân vào tháng 3, 4 và lộc thu vào tháng 8, 9 

**Gây hại**
Vào mùa mưa, khi các họ cây có múi (cam, quýt, bưởi...) bắt đầu ra đọt non hoặc trổ bông, là lúc rầy chổng cánh xuất hiện và gây hại, đây được xem là đối tượng côn trùng gây hại nguy hiểm nhất trên cây có múi nói chung. Rầy chổng cánh xuất hiện trên cây trồng khi có chồi non, nếu ký chủ chính như cam, quýt, bưởi... không có chồi non thì rầy di chuyển sang các ký chủ phụ như nguyệt quế, cằng thăng để duy trì mật số. Nếu cây bị bệnh trái thường nhỏ, không có giá trị thương phẩm.

**Tham khảo**
C