Văn minh Olmec

Tượng Olmex, đầu người khổng lồ thứ 1 tại San Lorenzo Tenochtitlan 1200–900 TCN
"Người đô vật (The Wrestler)", một tượng Olmec,, 1400–400 TCN
Mặt nạ Olmec 1000–600 TCN
Olmec là nền văn minh lớn đầu tiên của Mexico, sau một thời gian phát triển tại Soconusco. Họ sống trong các vùng áp thấp nhiệt đới ở miền trung nam Mexico, tại các khu vực mà ngày nay là các bang Veracus và Tabasco. Đã có giả thuyết cho rằng người Olmec bắt nguồn một phần từ nước láng giềng Mokaya hoặc Mixe-Zoque.
Olmec phát triển mạnh sau thời kỳ tiền cổ đại tại Trung Bộ châu Mỹ, thời kỳ hình thành có niên đại sớm nhất là năm 1500 TCN tới năm 400 TCN. Nền văn hóa trước Olmec đã phát triển mạnh ở khu vực này từ khoảng năm 2500 TCN, nhưng năm 1600-1500 trước công nguyên, văn hóa Olmec sớm đã xuất hiện, tập trung vào các vùng đất của San Lorenzo Tenochtitlán (thuật ngữ gọi chung cho ba trung tâm hành hương Olmec ở bang Veracruz, Mexico, được tìm thấy gần ngôi làng của San Lorenzo Tenochtitlan và Portero Nuevo), gần bờ biển phía đông nam Veracus. Họ là nền văn minh Trung Mỹ đầu tiên và tạo nền móng căn bản cho các nền văn minh khác sau đó. Trong số những cái "nhất" khác, Olmec đã thực hành nghi lễ trích máu và chơi các trò chơi bóng Trung Mỹ, điểm nổi bật của gần như tất cả các xã hội Trung Mỹ sau đó.
Ấn tượng nổi bật nhất hiện nay của người Olmec là các tác phẩm nghệ thuật của họ, thường được gọi là "đầu khổng lồ". Nền văn minh Olmec trước tiên đã được chú ý và xác định rõ qua các hiện vật tạo tác mà người sưu tập mua vào thị trường nghệ thuật thời tiền Côlômbô vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Tác phẩm nghệ thuật Olmec được coi là một trong ấn tượng cổ xưa nhất tại Mỹ.

**Từ nguyên**
Olmec xuất phát từ tiếng Nahuatl:Ōlmēcatl  (số ít) hay là Ōlmēcah  (số nhiều). Từ này bao gồm hai từ ōlli , có nghĩa là "cao su", và mēcatl , nghĩa là "sợi dây" và cả cụm từ có nghĩa là "dây cao su hay là dòng dõi".

**Olmec**
Những dấu hiệu đầu tiên của xã hội phức tạp ở Trung Mỹ là nền văn minh Olmec tiền-Columbian cổ sống ở các vùng đất thấp nhiệt đới phía nam-trung tâm mexico

**Tổng quan**
Tập tin:Olmec Heartland Overview 4.svg|right|thumb|350px|Các trung tâm Olmec, nơi Olmec trị vì từ năm 1400 – 400 TCN
Các trung tâm Olmec là ở khu vực vùng đất thấp vùng Vịnh, nơi nó được mở rộng sau khi thời kỳ phát triển sớm tại Soconusco. Đặc trưng của khu vực này là những vùng đầm lầy đất thấp nằm xen kẽ giữa những ngọn đồi thấp, rặng núi, và núi lửa. Dãy núi Tuxtlas cao dần ở phía bắc, dọc theo Vịnh Campeche của Vịnh Mexico. Ở đây, Olmec xây dựng những khu phức hợp thành phố và đền thờ vĩnh viễn tại San Lorenzo Tenochtitlan, La Venta, Tres Zapotes, và Laguna de los Cerros. Trong khu vực này, nền văn minh Trung Mỹ đầu tiên xuất hiện và trị vì từ khoảng 1400-400 TCN..

**Nguồn gốc**
Khởi đầu của nền văn minh Olmec có từ giữa 1400 và 1200 trước Công Nguyên. Phát hiện gần đây của Olmec còn nghi lễ gửi ở đền El Manati (gần San Lorenzo) di chuyển trở lại này "ít nhất" 1600-1500 trước công nguyên.CÓ vẻ như Olmec có gốc từ nền văn hóa nông nghiệp đầu tiên của Tabasco,bắt đầu từ giữa 5100 TCN và 4600 TCN. Chia sẻ các cây lương thực giống nhau và kỹ thuật của nền văn minh Olmec.
Những gì ngày nay được gọi là Olmec đầu tiên xuất hiện đầy đủ trong thành phố San Lorenzo Tenochtitlan, nơi mà tính năng Olmec đặc biệt xảy ra vào khoảng năm 1400 trước Công nguyên. Sự gia tăng của nền văn minh đã được hỗ trợ bởi các hệ sinh thái của địa phương cũng tưới đất phù sa,cũng như của các mạng lưới giao thông được cung cấp bởi lưu vực Coatzacoalcos River. Môi trường này có thể được so sánh với các trung tâm khác của nền văn minh cổ đại:sông Nile, Indus, và thung lũng sông Hoàng Hà, và Lưỡng Hà.môi trường năng suất cao này đã khuyến khích dân tập trung đông, mà lần lượt kích hoạt sự nổi lên của một tầng lớp ưu tú.

**Sắc tộc và ngôn ngữ**

**Hình ảnh**
Tập tin:Olmeca head in Villahermosa.jpg|Colossal Head
Tập tin:Olmec Head from San Lorenzo, Veracruz.jpg|Olmec colossal head monument
Tập tin:San Lorenzo Monument 3.jpg|Monument 3, San Lorenzo Tenochtitlan
Tập tin:Piezas del Conjunto Escultórico "Los Gemelos".jpg|Scultures The "twins" from El Azuzul
Tập tin:Estatuilla de Tuxtla.jpg|Tuxtla Statuette
Tập tin:Olmec Bird jug.jpg|Bird Vessel, 12th–9th century BCE
Tập tin:Olmec celts from Met.jpg|Three celts, Olmec ritual objects
Tập tin:Olmec-style bottle 1.jpg|Olmec style bottle, reputedly from Las Bocas, 1100-800 BCE
Tập tin:WLA metmuseum Olmec Baby Figure.jpg|Olmec Baby Figure 1200-900 BCE
Tập tin:Jaguarbaby.jpg|Olmec were-jaguar
Tập tin:Juxtlahuaca Ruler (M Lachniet).jpg|Olmec-style painting from the Juxtlahuaca cave
Tập tin:Chalcatzingo - el rey close.jpg|Olmec-style bas relief "El Rey" from Chalcatzingo

**Chú thích**

**Tham khảo**

 
 
 
 
Carlson, John B. (1975) "Lodestone Compass: Chinese or Olmec Primacy? Multidisciplinary Analysis of an Olmec Hematite Artifact from San Lorenzo, Veracruz, Mexico", Science, New Series, Vol. 189, No. 4205 (Sep. 5, 1975), pp. 753–760 (753).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Joralemon, Peter David (1996) "Catalogue #53. Figure Seated on a Throne with Infant on Lap", in Olmec Art of Ancient Mexico, eds. E. P. Benson and B. de la Fuente, National Gallery of Art, Washington D.C., ISBN 0-89468-250-4, pp. 218.
 
 
  
  
 National Science Foundation (2002)  Scientists Find Earliest "New World" Writings in Mexico date=2009-11-28 , 2002.
 Niederberger Betton, Christine (1987) Paléopaysages et archéologie pré-urbaine du bassin de México. Tomes I & II published by Centro Francés de Estudios Mexicanos y Centroamericanos, Mexico, D.F.  (Resume) date=2016-03-03 
 Ortíz C., Ponciano; Rodríguez, María del Carmen (1999)  "Olmec Ritual Behavior at El Manatí: A Sacred Space" date=ngày 21 tháng 2 năm 2007  in Social Patterns in Pre-Classic Mesoamerica, eds. Grove, D. C.; Joyce, R. A., Dumbarton Oaks Research Library and Collection, Washington, D.C., p. 225 - 254.
 
 
 Pohl, Mary " Economic Foundations of Olmec Civilization in the Gulf Coast Lowlands of México",  Foundation for the Advancement of Mesoamerican Studies, Inc., accessed March 2007.
 
 
 Reilly III, F. Kent "Art, Ritual, and Rulership in the Olmec World" in Ancient Civilizations of Mesoamerica: a Reader, Blackwell Publishing Ltd, p. 369-395.
 Rose, Mark (2005)  "Olmec People, Olmec Art", in Archaeology (online), the Archaeological Institute of America, accessed February 2007.
 
 Scarre, Chris (1999) The Seventy Wonders of the Ancient World, Thames & Hudson, London, ISBN 978-0-500-05096-5.
 Serra Puche, Mari Carmen and Fernan Gonzalez de la Vara, Karina R. Durand V. (1996) "Daily Life in Olmec Times", in Olmec Art of Ancient Mexico, eds. E. P. Benson and B. de la Fuente, National Gallery of Art, Washington D.C., ISBN 0-89468-250-4, pp. 262–263.
 
 Stevenson, Mark (2007) "Olmec-influenced city found in Mexico", Associated Press, accessed ngày 8 tháng 2 năm 2007.
 
 
 
 VanDerwarker, Amber (2006) Farming, Hunting, and Fishing in the Olmec World, University of Texas Press, ISBN 0-292-70980-3.
 
 
  
 
 

**Liên kết ngoài**
 Drawings and photographs of the 17 colossal heads- Stone Etchings Represent Earliest New World Writing Scientific American; Ma. del Carmen Rodríguez Martínez, Ponciano Ortíz Ceballos, Michael D. Coe, Richard A. Diehl, Stephen D. Houston, Karl A. Taube, Alfredo Delgado Calderón, Oldest Writing in the New World, Science, Vol 313, ngày 15 tháng 9 năm 2006, pp1610–1614.- BBC audio file. Discussion of Olmec culture (15 mins) A History of the World in 100 Objects.
Thể loại:Olmec
Thể loại:Văn hóa Trung Bộ châu Mỹ
Thể loại:Văn hóa thời kỳ Tiền Colombo tại Mexico
Thể loại:Các nền văn hóa khảo cổ của Bắc Mỹ
Thể loại:Văn minh
Thể loại:Dân tộc cổ đại
Thể loại:Cựu quốc gia Bắc Mỹ
Thể loại:Sơ khai văn hóa
Thể loại:Nền văn hóa khảo cổ Bắc Mỹ
Thể loại:Dân tộc bản địa México
Thể loại:Nền văn hóa Trung bộ châu Mỹ