Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Ngữ tộc Ấn-Iran

Ngữ tộc Ấn-Iran hay Ngữ tộc Arya là nhánh lớn nhất về số người bản ngữ và số ngôn ngữ của ngữ hệ Ấn-Âu, đồng thời là nhánh cực đông. Các ngôn ngữ trong hệ có hơn 1 tỉ người nói, kéo dài từ châu Âu (tiếng Digan), qua Thổ Nhĩ Kỳ (tiếng Kurd và Zaza–Gorani) đến Kavkaz (tiếng Ossetia), rồi về phía đông tới Tân Cương (tiếng Sarikol) và Assam (tiếng Assam), và về phía nam tới Sri Lanka (tiếng Sinhala) và Maldives (tiếng Dhivehi).
Ngôn ngữ tổ tiên của tất cả ngôn ngữ Ấn-Iran tức ngôn ngữ Ấn-Iran nguyên thủy, có lẽ từng được nói vào thiên niên kỷ 3 TCN. Đôi khi nhóm Dard cũng được thêm vào như nhánh thứ tư, nhưng nay các nhà nghiên cứu thường coi nhóm Dard là một nhánh cổ trong ngữ chi Ấn-Arya.

**Ngôn ngữ**
Ngữ tộc Ấn-Iran
Ngữ tộc Ấn-Iran được chia làm ba phân nhóm: - Ấn-Arya- Iran- Nuristan
Phần đông ngôn ngữ lớn (về số người nói) thuộc nhánh Ấn-Arya: Hindustan (Hindi–Urdu), Bengal, Punjab, Marathi, Gujarat, Bhojpur, Awadh, Maithil, Odia, Sindh, Assam, Rajasthan, Chhattisgarh, Sinhala, Nepal, và Rangpur. Trong nhánh Iran, ngữ ngôn ngữ lớn là tiếng Ba Tư, Pashtun, Kurd, và Baloch. Ngoài ra, ngữ tộc Ấn-Iran còn có rất nhiều ngôn ngữ nhỏ.

**Chú thích**

**Tài liệu**
 work=Dr. Russell Gray- Kümmel, Martin. "Substrata of Indo-Iranic and related questions." Loanwords and substrata. Proceedings of the Colloquium held in Limoges (5th–7th June, 2018). 2020.- Chakrabarti, Byomkes (1994). A comparative study of Santali and Bengali. Calcutta: K.P. Bagchi & Co. 81-7074-128-9- chú thích sách|title=Indo-Iranian Languages and Peoples|editor= Nicholas Sims-Williams|year=2002 |publisher= Oxford University Press

**Liên kết ngoài**
  Swadesh lists of Indo-Iranian basic vocabulary words date=2014-09-03  (from Wiktionary's  Swadesh-list appendix)

Thể loại:Ngữ hệ Ấn-Âu
Umbilicaria esculenta

Umbilicaria esculenta là một loài địa y trong chi Umbilicaria mọc trên đá. Nó được tìm thấy tại Đông Á ở Trung Quốc, Nhật Bản, và Hàn Quốc. Nó có thể ăn được nếu xữ lý đúng cách và có thể dùng làm thuốc. Nó được gọi là iwatake (kanji: 岩茸 hay 石茸) trong tiếng Nhật và seogi (hangul: 석이; hanja: 石耳; literally "tai đá") trong tiếng Triều Tiên.

**Chú thích**

**Tham khảo**
archive-url=https://web.archive.org/web/20120219090917/http://www.msk.or.kr/jsp/downloadPDF1.jsp?paperSeq=2605&fileName=45(6)_17.pdf 

**Hình ảnh**

**Liên kết ngoài**
 Umbilicaria esculenta, at IndexFungorum.org- ZipCodeZoo Zipcodezoo.com- Gyrophora esculenta, at IndexFungorum.org- Japanese drawings showing the harvesting of U. esculentabot=InternetArchiveBot  at Nifty.com
Thể loại:Umbilicaria
Thể loại:Địa y
Cờ đam

Một cách chơi cờ đam
Cờ đam (tiếng Anh: draughts / drɑːfts /) hoặc checkers (tiếng Anh Mỹ) là một nhóm các trò chơi chiến lược trên bàn đối kháng cho hai người. Hai người lần lượt di chuyển các quân giống hệt nhau theo đường chéo và bắt quân đối phương bằng cách nhảy qua quân đó. Cờ đam phát triển từ cờ alquerque. Tên draughts của loại cờ này có nguồn gốc từ động từ mang nghĩa di chuyển.
Các hình thức phổ biến nhất của cờ đam là cờ đam quốc tế, chơi trên một bàn cờ 10×10 và cờ đam Anh, còn được gọi là American checkers, chơi trên một bàn cờ 8×8, nhưng có rất nhiều biến thể khác chơi trên một bảng 12×12.

**Xem thêm**
 Cờ alquerque- Cờ thế- Cờ tam quốc- Cờ tướng- Cờ úp- Cờ vua- Shogi- Janggi- Saturanga- Cờ vây- Cờ ca-rô- Cờ gánh- Cờ toán Việt Nam- Cờ tư lệnh- Tic-tac-toe

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Draughts associations and federations- American Checker Federation (ACF)- American Pool Checkers Association (APCA) date=2013-05-03 - Danish Draughts Federation date=2010-03-29 - English Draughts Association (EDA) date=2002-08-02 - European Draughts Confederation date=2010-03-25 - German Draughts Association (DSV NRW) date=2010-10-27 - Northwest Draughts Federation (NWDF)- Polish Draughts Federation (PDF)- Surinam Draughts Federation (SDB) date=2017-03-06 - World Checkers & Draughts Federation date=2010-08-10 - World Draughts Federation (FMJD)
History, articles, variants, rules- The history of checkers/draughts date=2012-10-29 - Jim Loy's checkers pages with many links and articles. date=2008-05-09 - Checkers Maven,  CheckersUSA checkers books, electronic editions - The Checkers Family- Alemanni Checkers Pages- On the evolution of Draughts variants
Online play- Server for playing correspondence tournaments- PlayDraughts date=2012-01-01  developed by the Royal Dutch Draughts Federation, dedicated to 10×10 draughts - A free program that allows you to play more than 20 kinds of draughts date=2010-08-30 
Thể loại:Trò chơi trên bàn cổ điển
Thể loại:Trò chơi chiến thuật theo lượt
Thể loại:Trò chơi chiến thuật trừu tượng
Thể loại:Môn thể thao cá nhân
Thể loại:Cờ (trò chơi)
Eurasburg

Eurasburg là một xã ở Oberbayern thuộc huyện Bad Tölz-Wolfratshausen. Nó nằm về phía nam và cách thủ phủ München khoảng 40 km. Lãnh thổ Eurasburg nằm giữa sông Isar và hồ Starnberg, nó trải dài cả Thung lũng Loisach.
Từ khi cải tổ hành chính vào năm 1978, xã Eurasburg có một diện tích khoảng 40,9 km², bao gồm 53 làng. Hai làng lớn nhất là Eurasburg và Beuerberg. Xã có dân số là 4.400 người.
Lâu đài Eurasburg
Đập nước Loisach ở Beuerberg

**Chú thích**
Thể loại:Địa điểm Holocaust ở Đức
Làm vườn

Làm vườn cây cảnh.
Làm vườn là công việc phát triển và trồng cây như một phần của việc chăm sóc vườn. Trong khu vườn, cây cảnh thường được trồng để lấy hoa, lá, hoặc để lấy cảnh quan đẹp; các cây hữu ích, chẳng hạn như các loại rau củ, rau ăn lá, hoa quả, và thảo dược được trồng để tiêu thụ, sử dụng như thuốc nhuộm, hoặc dùng làm thuốc hoặc mỹ phẩm. Làm vườn được coi là một hoạt động thư giãn cho nhiều người.
Phạm vi làm vườn có nhiều quy mô từ vườn cây ăn quả, tới các luống dài trồng cây với một hoặc nhiều loại khác nhau của cây thân mềm, cây thân gỗ và cây thân thảo, tới các diện tích trồng trọt lớn bao gồm các bãi cỏ và vườn cây giống, đến các nhà vườn chuyên nghiệp lớn nhỏ trồng trong nhà kính hoặc ngoài vườn. Làm vườn có thể có mức chuyên nghiệp cao, trồng chỉ một loại cây trồng, hoặc trồng một số lượng lớn các cây trồng khác nhau xen canh. Làm vườn yêu cầu sự tham gia tích cực vào sự phát triển của cây trồng và có thể trở nên rất vất vả, điều này tạo ra khác biệt giữa làm vườn với nông nghiệp và lâm nghiệp.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
Berms of fava beans have been planted at Hayes Valley Farm, a community-built farm on the former Central freeway ramps of San Francisco.- Chú thích web | url = http://ag.arizona.edu/pubs/garden/mg/index.html | tiêu đề = Arizona Master Gardener Manual | ngày truy cập = ngày 6 tháng 8 năm 2007 | nhà xuất bản = Cooperative Extension, College of Agriculture, University of Arizona - Margaret Willes, The Making of the English Gardener: Plants, books and inspiration 1560-1660 (New Haven (CT), Yale UP, 2011).- Jeremy Naydler, Gardening as a Sacred Art (London, Floris Books, 2012).

**Liên kết ngoài**
  National Gardening Association (USA)- Home/Gardening
Thể loại:Làm vườn
Thể loại:Trồng trọt và làm vườn
Cỏ biển Caulerpa

Cỏ biển Caulerpa (Danh pháp khoa học: Caulerpa taxifolia) là một loài tảo biển được du nhập đến vùng Địa Trung Hải vào khoảng năm 1984, có thể dưới dạng cặn lắng trong nước bể nuôi sinh vật biển của bảo tàng sinh vật biển Monaco. Cỏ biển Caulerpa thích nghi tốt với các vùng nước lạnh và đã phát triển phủ kín nền đáy của các loài cỏ biển bản địa, ảnh hưởng có hại đối với nhiều loài sinh vật thủy sinh. Đây là loài xâm lấn mạnh mẽ.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Caulerpa taxifolia
Thể loại:Caulerpa
Tảo bẹ Undaria

Tảo bẹ Undaria tên tiếng Nhật là Wakame/ワカメ/wakame? (Danh pháp khoa học: Undaria pinnatifida) có nguồn gốc từ Nhật Bản, nơi mà chúng được trồng làm thức ăn cho con người. Tảo bẹ Undaria phát tán chủ yếu bằng cách bám vào vỏ tàu. Tảo bẹ Undaria phát triển nhân tạo thành từng đám rậm rạp như rừng, cạnh tranh ánh sáng và chỗ ở dẫn đến việc phá hủy hoặc thay thế các loài động thực vật bản địa. Đây là một loài xâm lấn.

**Tham khảo**
Thể loại:Laminariales
Thể loại:Loài được mô tả năm 1873
Thể loại:Rong biển ăn được
Thể loại:Thực vật xâm hại
Thể loại:Tảo ăn được
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1873
Sán dẹp

Sán dẹp hay còn gọi là sán ốc sên hay Giun dẹp New Guinea (Danh pháp khoa học: Platydemus manokwari) là một loài sán trong họ Geoplanidae. Là một loài xâm lấn, giun dẹp New Guinea tạo thành mối đe dọa với các loài ốc sên bản địa. Chúng nguy hiểm tới mức, các chuyên gia thuộc Hiệp hội bảo tồn tự nhiên quốc tế (IUCN) liệt chúng vào danh sách 100 loài xâm lấn tồi tệ nhất trên thế giới.

**Đặc điểm**
Chúng sở hữu cơ thể chỉ dày vài milimét nhưng có khả năng phát triển tới chiều dài 65 milimét. Loài giun này có nguồn gốc tự nhiên ở New Guinea, nhưng đang di cư khắp toàn cầu nhờ "quá giang" trên các cây trồng ngoại lai hoặc trong đất. Chúng đã trở thành sinh vật ngoại lai khiến cho các chuyên gia tại Anh tìm cách kiểm soát loài giun dẹp này. Loài giun này đã xấm lấn mạnh mẽ hệ sinh tái tại Anh khiến ốc sên vườn có thể bị xóa sổ, đe dọa hệ sinh thái. Loài giun dẹp này tương đối lớn, có chiều dài từ 40–65 mm và rộng khoảng 4–7 mm. Cơ thể loài này có dạng dẹp, dày dưới 2 mm.
Tại quần đảo Thái Bình Dương, một số loài ốc bản địa đã tuyệt chủng vì sự phàm ăn của loài giun này. Loài giun này xâm nhập vào Anh, ẩn trong chậu cây trồng nhập khẩu mỗi tháng. Sán ốc sên được du nhập vào nhiều đảo thuộc Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương để kiểm soát loài ốc sên châu Phi. Sán ốc sên đã trở thành mối đe doạ nghiêm trong đối với các loài nhuyễn thể chân bụng bản địa. Ở Guam, cũng đang đe doạ các loài trong họ Partulidae ở đảo Mariana cũng như các loài sống trong đất đặc hữu ở đây.
Giun dẹp New Guinea trước đây từng được phát hiện ngoài tự nhiên hoang dã ở 15 nước, cũng như trong một nhà kính ở Pháp, nhưng đây là lần đầu tiên chúng được tìm thấy ở Bắc Mỹ. sự xuất hiện của chúng ở 5 quốc gia và vùng lãnh thổ chưa từng có báo cáo về chúng trước đây, bao gồm New Caledonia (một nhóm đảo nhỏ ở tây nam Thái Bình Dương), Singapore, quần đảo Solomon (cũng ở tây nam Thái Bình Dương), Puerto Rico và bang Florida (Mỹ). Loài sinh vật này trước kia gần như bị giới hạn ở các đảo nhỏ. Từ Florida, chúng có thể dễ dàng phát tán tới phần còn lại của nước Mỹ và châu Mỹ để gây hại.

**Tham khảo**
 Kaneda M., Kitagawa K. & Ichinohe F. (1990) "Laboratory rearing method and biology of Platydemus manokwari De Beauchamp (Tricladida: Terricola: Rhynchodemidae)". Applied Entomology and Zoology 25(4): 524–528.  PDF- Muniappan R. (1990) "Use of the planarian, Platydemus manokwari, and other natural enemies to control the giant African snail". In: Bay-Petersen J. (ed.) The use of natural enemies to control agricultural pests. Food and Fertilizer Technology Center for the Asian and Pacific Region, Taipei, pp 179–183.
M
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1963
Trai Địa Trung Hải

Trai Địa Trung Hải (Danh pháp khoa học: Mytilus galloprovincialis) là một loài trai trong họ Mytilidae, đây là một loài xâm lấn, chúng được du nhập vào Hawaii và nhiều nơi khác thuộc Mỹ. Trai địa trung hải xâm nhập vào Nam châu Phi và đang cạnh tranh thế chỗ các loài trai đen và nâu bản địa dẫn đến đe dọa sự sống còn của các loài trai đen và nâu bản địa. Đôi lúc Trai Địa Trung Hải còn được gọi là trai xanh và dễ bị nhầm lẫn với loài Mytilus edulis.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Mytilus galloprovincialis- Mytilus galloprovincialis (mollusc) Global Invasive Species Database. issg.org- Thomas J. Hilbish, Pamela M. Brannock, Karlie R. Jones, Allison B. Smith, Brooke N. Bullock and David S. Wethey (2010) Historical changes in the distributions of invasive and endemic marine invertebrates are contrary to global warming predictions: the effects of decadal climate oscillations. Journal of Biogeography 37:423–431.- Branch, G.M., Branch, M.L, Griffiths, C.L. & Beckley, L.E (2005). Two Oceans: a guide to the marine life of southern Africa ISBN 0-86486-672-0- Day, J.H. 1969. Marine Life on South African Shores Balkema, Cape Town

**Liên kết ngoài**
  Mytilus galloprovincialis date=2014-02-23  Selection of references. www.issg.org -  Mytilus galloprovincialis (Lamarck, 1819) FAO Fisheries and Aquaculture, Cultured Aquatic Species Information Programme-  Picture of a Britsih specimen habitas.org
G
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1819
Thể loại:Động vật thân mềm thương mại
Thể loại:Động vật thân mềm ăn được
Thể loại:Động vật Thổ Nhĩ Kỳ
Trai Trung Hoa

Trai Trung Hoa (Danh pháp khoa học: Potamocorbula amurensis) là một loài trai trong họ Cardiidae có nguồn gốc ở Nhật Bản, Trung Quốc và Triều Tiên, được du nhập vào Mỹ và gây tác hại nghiêm trọng đến môi trường nước ở đây do chúng cạnh tranh được vị trí của quần xã sinh vật đáy bản địa cũng như tiêu diệt quần xã thực vật nổi. Đây là một loài xâm lấn.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Potamocorbula amurensis
A
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1861
Cercopagis pengoi

Rận nước Cercopagis pengoi (tên khoa học Cercopagis pengoi) là loài giáp xác nhỏ có nguồn gốc tử các vùng biển Caspian, Azov và Ả rập. Loài giáp xác này đã xâm nhập vào biển Baltic, Vịnh Riga, Phần Lan và Ngũ Đại hồ. Ở đây chúng đã sinh sôi rất mạnh và cạnh tranh về thức ăn với cá, vì là loài giáp xác ăn thịt nhiều động vật thủy sinh nó làm tăng hiện tượng phì dưỡng. Đây là loài xâm lấn.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 "Cercopagis pengoi". Integrated Taxonomic Information System.- "Cercopagis pengoi". 100 of the World's Worst Invasive Species. ngày 28 tháng 11 năm 2006.- Birnbaum, C. (2006): Cercopagis pengoi. NOBANIS – Invasive Alien Species Fact Sheet.
Thể loại:Cercopagis
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1891
Kiến lửa nhỏ

Kiến lửa nhỏ (Danh pháp khoa học: Wasmannia auropunctata) là một loài kiến nhỏ bản địa ở Trung và Nam Mỹ, nó cũng là loài xâm lấn, chúng làm giảm tính đa dạng loài, giảm số lượng côn trùng có cánh, mọt gỗ và các quần thể nhện. Chúng bị coi là thủ phạm làm suy giảm tính đa dạng loài, làm giảm số lượng côn trùng có cánh, mọt gỗ và tiêu diệt các quần thể nhện. Ở Galapagos, chúng còn ăn thịt cả rùa con mới nở và đốt mắt và huyệt của rùa trưởng thành.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Wasmannia auropunctata
A
Thể loại:Côn trùng Puerto Rico
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1863
Kiến đầu to

Kiến đầu to (Danh pháp khoa học: Pheidole megacephala) là một loài kiến trong họ Formicidae có nguồn gốc từ châu Phi. Loài này được mô tả lần đầu bởi Johan Christian Fabricius vào năm 1793.

**Đặc điểm**
Đây là một loài sống lang thang, lan tràn trên toàn cầu qua con đường thương mại của con người, chúng thường bò trên cây cỏ và được chuyển đi khắp nơi thông qua những kiện hàng gởi đến các vùng khác trên thế giới. Loài kiến đầu to này có thể cắn người, nhưng cắn không đau và không gây hại. Đây là một loài kiến ăn thịt hung dữ đã tiêu diệt nhiều loài sinh vật bản địa bản địa như kiến, bọ cánh cứng, bướm đêm, nhện và các loài côn trùng đã chết
Trong xã hội của chúng phân chia thành hai loại chính là kiến lính và kiến thợ. Cái tên kiến đầu bự bắt nguồn do cái đầu có kích thước to lớn so với cơ thể của kiến lính cùng với cặp hàm như gọng kìm. Trong một đàn có thể có nhiều kiến chúa. Những con kiến làm ổ trong đất, vì chúng đang được coi là một thứ dịch làm hại nông nghiệp và là một trong những loài côn trùng xâm lấn nhất trên thế giới. Không những chúng có thể kéo vào nhà ở với số lượng lớn để tìm thức ăn và nước, mà chúng còn thay thế những loài kiến khác và ăn những thứ côn trùng có ích.
Chúng hoành hành ở Úc và trở thành một loài xâm lấn ghê gớm. Loài xâm lấn này đã được tìm thấy tại Costa Mesa thuộc California của Hoa Kỳ đã tìm thấy những đàn kiến thuộc một chủng loài hung dữ trong sân trước của một căn nhà. Đây là lần đầu tiên loài kiến này xuất hiện trong môi trường tự nhiên tại California.Loài côn trùng này sống lang thang, di chuyển khắp nơi trên thế giới thông qua các con đường thương mại của con người nhưng sinh sống chủ yếu ở vùng Florida của Mỹ. Chúng có kích thước từ 0,063 – 0,12 cm, màu nâu nhạt hoặc màu đỏ sẫm. Kiến đầu to có thể hình thành siêu khuẩn và được coi như là một thứ dịch hại nông nghiệp và ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Sinh sống chủ yếu gần các gò cát hoặc trong các vết nứt của vỉa hè.
Kiến lính làm việc như những người lính và bảo vệ tổ. Chúng cũng sử dụng cái hàm lớn của mình để làm nứt các hạt giống cũng như các thức ăn khác cho các thành viên trong tổ. Những kiến thợ có kích thước bằng một nửa kích thước của kiến lính. Kiến thợ kiếm thức ăn cho tổ, thường là cho kiến chưa trưởng thành và xây dựng tổ. Số lượng kiến thợ thường nhiều hơn rất nhiều lần kiến thợ chính. Loài kiến này dù không gây hại đến các cấu trúc xây dựng, nhưng lại được biết là vật mang trong mình loài sán dây. Ngoài trời, những con kiến ăn côn trùng và mật ngọt. Khi chúng tìm kiếm thức ăn trong nhà, chúng thích các loại thực phẩm có hàm lượng protein cao. Chúng dễ dàng tạo ra những con đường mòn giữa tổ và các nguồn thức ăn. Vì thế đôi khi có thể lần theo những con đường này và tìm thấy tổ của chúng.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1793
M
Rệp bách

Rệp bách (Danh pháp khoa học: Cinara cupressi) là một loài rệp thân mềm màu nâu và sống ký sinh. Loài này lần đầu được mô tả bởi Buckton vào năm 1881. Đây là một loài xâm lấn dữ dội, chúng xâm nhập và sinh sôi phát triển tại châu Phi và châu Âu.
Loài rệp bách gây tác hại nghiêm trọng đối với các loài Bách và Bách Xù ở nhiều nước. Đây là một loài rất hung hãn, sử dụng nhiều các bộ phận khác nhau của cây làm thức ăn như cành xanh và thân gỗ. Tổn thất gây ra từ chỗ phá hoại từng phần đến làm chết toàn bộ cây. Nó sống bằng cách hút nhựa của cây lá kim khổng lồ, và có thể gây thiệt hại cho cây ảnh hưởng đến cái chết của cây.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Cinara cupressi
C
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1881
Thể loại:Bộ Cánh nửa châu Á
Thể loại:Bộ Cánh nửa châu Âu
Thể loại:Côn trùng được mô tả năm 1881
Quân đội nhân dân (báo)

Quân đội nhân dân là một nhật báo trực thuộc Tổng cục Chính trị đại diện cho tiếng nói của Lực lượng Vũ trang nhân dân Việt Nam, đây cũng là cơ quan của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng. Ấn phẩm ra mắt số báo in đầu tiên vào ngày 20 tháng 10 năm 1950 tại thôn Khau Diều, xã Định Biên, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên.

**Lịch sử**
Vào ngày 15 tháng 2 năm 1947, Quân ủy Trung ương đã triệu tập Hội nghị Chính trị viên toàn quân lần thứ nhất. Võ Nguyên Giáp – Bí thư Quân ủy và Văn Tiến Dũng – Cục trưởng Cục Chính trị Bộ Quốc phòng được giao nhiệm vụ chủ trì. Tại đây hội nghị đã đi đến quyết định xuất bản báo Vệ Quốc quân. Đến tháng 7 năm 1950, hai ấn phẩm truyền thông tin tức Quân du kích và Vệ Quốc quân hợp nhất lại để thành lập nên một tờ báo mới, được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt tên là báo Quân đội nhân dân, ra đời ngay trong thời điểm cuộc Chiến tranh Đông Dương đang tiến đến giai đoạn cao trào. 
Ngày 20 tháng 12 năm 2002, ấn phẩm báo điện tử chính thức được hòa mạng Internet, đồng thời ra mắt các phiên bản ngoại ngữ qua từng giai đoạn như Tiếng Anh (2006), Tiếng Hán (2012), Tiếng Lào và Tiếng Khmer (2017). Tính đến ngày 15 tháng 10 năm 2021, Quân đội nhân dân nằm ở vị trí thứ 34 (hoặc 33 trong ngày 16/10) trên bảng xếp hạng 50 website hàng đầu có lượng truy cập nhiều nhất tại Việt Nam do công ty Alexa của tập toàn Amazon Hoa Kỳ công bố kết quả thống kê.

**Ban lãnh đạo**

**Danh hiệu**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam
Quân đội
Thể loại:Huân chương Hồ Chí Minh
Thể loại:Huân chương Sao Vàng
Thể loại:Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Thể loại:Báo chí tiếng Anh
Dương Nguyên Hòa

Dương Nguyên Hòa (chữ Hán: 杨元和, ? - ?), người dân tộc Đê, thủ lĩnh nước Cừu Trì vào đời Nam Bắc triều, tại vị trong khoảng thời gian 455 ÷ 466. Ông chỉ là thủ lĩnh trên danh nghĩa, luôn chịu sự khống chế của chánh quyền Lưu Tống, về sau đào tẩu sang Bắc Ngụy.

**Cuộc đời và sự nghiệp**
Nguyên Hòa là con trai của thủ lĩnh Dương Bảo Tông. Năm 450, thủ lĩnh Dương Văn Đức bị cầm tù ở Kinh Châu, chánh quyền Lưu Tống thừa nhận Nguyên Hòa là hậu duệ chánh thống của Cừu Trì, nhưng lấy cớ ông "nhỏ tuổi kém tài", trì hoãn cho phép ông lên ngôi, sai Dương Đầu đồn trú Gia Lô.
Năm 455, Nguyên Hòa được nhận chức Chinh lỗ tướng quân, phong Vũ Đô vương, trấn thủ Bạch Thủy. Năm 466, Nguyên Hòa cảm thấy không thể đảm đương (có lẽ vì Dương Đầu đã mất), dâng thành hàng Ngụy, được Bắc Ngụy Văn Thành đế ban chức Chinh nam tướng quân, phong Vũ Đô vương, đưa về kinh sư Bình Thành.
Sử cũ không chép kết cục của Nguyên Hòa.

**Tham khảo**
 Tư trị thông giám 128, 131 - Tống kỷ 10, 13- Tống thư quyển 98, liệt truyện 58 – Đê Hồ truyện- Ngụy thư quyển 101, liệt truyện 89 – Đê truyện- Bắc sử quyển 96, liệt truyện 84 – Đê truyện

**Chú thích**
Thể loại:Lịch sử Cam Túc
Thể loại:Người Đê
Thể loại:Người Cam Túc
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Năm mất không rõ
Oscar Pistorius

Oscar Leonard Carl Pistorius (s là một vận động viên Điền kinh người Nam Phi, được xem là "người không chân nhanh nhất", và Blade Runner ("lưỡi dao chạy"), và giữ kỷ lục thế giới. Mặc dù cả hai chân Pistorius đã được phẫu thuật cắt bỏ phần dưới đầu gối khi anh được 11 tháng tuổi do bất thường bẩm sinh, anh đã cạnh tranh trong các sự kiện thi đấu điền kinh cho người khuyết tật và cả những giải cho người bình thường, nhờ vào một đôi chân giả làm từ nhựa dẻo gia cố với sợi carbon.

**Thành tích thể thao**
Sau khi trở thành một nhà vô địch Paralympic (Thế vận hội dành cho người Khuyết tật), Pistorius đã cố gắng để tham gia các cuộc thi quốc tế cho người bình thường, mặc dù với sự phản đối liên tục của IAAF (Liên đoàn Điền kinh Quốc tế) vì họ cho rằng với chân giả có thể cung cấp cho anh một lợi thế không công bằng. Pistorius cuối cùng đã thắng trong tranh chấp pháp lý này. Tại giải Vô địch thế giới Điền kinh 2011, Pistorius đã trở thành người khuyết chi đầu tiên để giành chiến thắng trong một giải thi đấu của người bình thường. Tại Thế vận hội Mùa hè 2012, Pistorius đã trở thành người đầu tiên cụt hai chân đã tham gia vào Thế vận hội bình thường khi anh thi chạy 400 mét và 4 × 400 mét tiếp sức. Tại Paralympic mùa hè năm 2012, Pistorius đã giành huy chương vàng trong cuộc đua 400 mét nam và 4 x 100 mét tiếp sức, thiết lập kỷ lục thế giới ở cả hai sự kiện đó. Anh cũng đã giành Huy chương bạc trong cuộc đua 200 mét, và thiết lập một kỷ lục thế giới ở bán kết.

**Vụ án năm 2013-2014**
Sau khi bạn gái anh là Reeva Steenkamp được tìm thấy bị bắn chết vào ngày Lễ Tình nhân Valentine tháng 2 năm 2013 trong căn hộ của họ, anh đã bị bắt giữ và cáo buộc tội giết người. Tại phiên tòa xét xử vào ngày 11 tháng 9 năm 2014 tại Nam Phi, anh không bị tòa án kết tội cố tình giết người, nhưng phạm tội ngộ sát ("Culpable homicide", theo luật Nam Phi là "giết người không chủ ý vì cẩu thả trái pháp luật"). Ngày 21 tháng 10 năm 2014, Pistorius bị tuyên án tù tối đa là 5 năm cho tội ngộ sát và đồng thời 3 năm tù treo cho riêng việc sử dụng vũ khí trái phép và đe dọa thiếu thận trọng. Đến 20 tháng 10 năm 2015, Pistorius được tại ngoại chỉ sau 12 tháng ngồi tù. Tuy nhiên tháng 7 năm 2016, tại phiên tòa xét xử lại, Tòa Thượng thẩm Nam Phi đã kết án Pistorius tội cố sát (thay vì ngộ sát như trước) và bị tù 6 năm, phải tiếp tục thực hiện án tù.
Trong bộ phim năm 2017 nói về quá trình diễn ra vụ án đã thể hiện trong đời sống anh là một người có tính bạo lực thích giết chóc động vật và cảnh sát đã điều tra lại chính anh là kẻ cố tình giết người yêu chứ không phải là vô ý.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Trang web Oscar Pistorius date=2011-07-16 - Oscar Pistorius's profile trên paralympic.org date=2015-09-11 - Oscar Pistorius profile tại IAAF
Thể loại:Người khuyết chi
Thể loại:Vận động viên Nam Phi
Thể loại:Huy chương vàng Paralympic
Thể loại:Người giữ kỷ lục thế giới bộ môn điền kinh
Thể loại:Người da trắng Nam Phi
Thể loại:Người Afrikaner
Thể loại:Người giành giải thưởng Laureus
Thể loại:Kẻ giết người nam giới
Thể loại:Huy chương Thế vận hội Người khuyết tật Mùa hè 2008
Nghịch lý con quạ

Nghịch lý con quạ, hay còn gọi là Nghịch lý Hempel hay Con quạ của Hempel, là một nghịch lý xuất hiện khi tìm bằng chứng củng cố cho một phát biểu. Việc chúng ta quan sát thấy một vật thể không có màu đen và không phải là quạ có thể chính thức xem như củng cố khả năng mọi con quạ đều có màu đenmặc dù về mặt cảm quan, hai vấn đề này không hề liên quan đến nhau. Thế còn con quạ bị bệnh bạch tạng thì sao?
Vấn đề này cho nhà lô-gíc học Carl Gustav Hempel đề xuất vào những năm 1940 khi minh họa cho sự mâu thuẫn giữa lập luận quy nạp và trực giác. Những vấn đề về suy luận và khoảng cách giữa lập luận quy nạp và suy diễn cũng có liên quan trong nghịch lý này.

**Nghịch lý**
Hempel mô tả nghịch lý dưới dạng giả thuyết như sau:
 (1) Tất cả quạ đều có màu đen.
Theo luật phản đảo của lôgic, mệnh đề trên tương đương với:
 (2) Tất cả mọi thứ nếu không có màu đen thì không phải là quạ.
Cần nói rõ rằng trong tất cả mọi tình huống nếu (2) là đúng, thì (1) cũng đúng; và ngược lại, trong tất cả mọi tình huống nếu (2) sai (tức là khi chúng ta tưởng tượng tồn tại một thế giới không có màu đen, cũng không có loài quạ), thì (1) cũng sai.  Đây gọi là sự tương đương lôgic.
Khi chúng ta có mệnh đề tổng quát như tất cả quạ đều có màu đen, thì một mệnh đề tương tự để chỉ một đối tượng cụ thể thuộc nhóm tổng quát đó có thể xem là bằng chứng củng cố cho mệnh đề tổng quát. Ví dụ,
 (3) Con quạ tôi đang nuôi có màu đen.
là một bằng chứng cụ thể củng cố cho giả thuyết tất cả quạ đều có màu đen.
Nghịch lý xuất hiện khi chúng ta áp dụng quy tắc tương tự cho mệnh đề (2). Khi nhìn thấy quả táo màu xanh, một người có thể phát biểu:
 (4) Vật màu xanh này (tức là không phải màu đen) là một quả táo (tức là không phải là quạ).
Với cách suy luận hoàn toàn tương tự, phát biểu này là một bằng chứng cụ thể để củng cố (2) tất cả mọi thứ nếu không có màu đen thì không phải là quạ. Nhưng do phát biểu này như đã nói ở trên hoàn toàn tương đương về mặt lôgic với (1) tất cả quạ đều có màu đen, dẫn đến việc nhìn thấy một trái táo màu xanh là một bằng chứng cụ thể củng cố cho việc tất cả quạ đều có màu đen. Kết luận này có vẻ rất kỳ cục, vì nó ngụ ý rằng việc nhìn thấy một quả táo lại bổ sung thông tin về con quạ.

**Tham khảo**
Thể loại:Nghịch lý
Chim
Thể loại:Từ mới thập niên 1940
Hươu Barbary

Hươu Barbary hay Hươu Atlas (Danh pháp khoa học: Cervus elaphus barbarus) là một phân loài hươu đỏ có nguồn gốc từ Bắc Phi. Những con hươu Barbary có ngoại hình nhỏ hơn hươu đỏ một cách đặc trưng. Cơ thể của nó có màu nâu sẫm với một số đốm trắng trên vai và lưng. Các cái gạc hươu thiếu nhiều nhánh. Những con hươu Barbary có hoặc đã có động vật ăn thịt như sư tử Barbary, gấu Atlas, beo Barbary, nhưng chúng đã có thể bị tuyệt chủng hoặc có nguy cơ tuyệt chủng.

**Tổng quan**
Hươu Atlas được coi là thành viên duy nhất của họ Hươu nai là có nguồn gốc từ châu Phi, ở châu Phi, quần thể hươu nai được thay thế bằng quần thể linh dương. Chúng phát triển mạnh trong những khu vực rừng ẩm của Algeria, Tunisia và Maroc. Nó ban đầu đã bị săn bắt đến tuyệt chủng ở sau này, nhưng mẫu vật từ người dân Tunisia đã được du nhập lại vào những năm 1990. Một số đàn có thể được tìm thấy trong Vườn Quốc gia Tazekka trong dãy núi Trung Atlas.
Nghiên cứu di truyền gần đây cho thấy rằng dân số hươu đỏ Bắc Phi là thực tế không thể phân biệt từ Sardinia và Corsica, thường được gọi là con nai đỏ Corsica. Điều này lập luận mạnh mẽ cho việc du nhập của hươu đỏ từ Bắc Phi đến những hòn đảo Địa Trung Hải của con người. Phân tích sâu hơn cho thấy hươu Barbary, bao gồm hươu đỏ Corsica, thuộc về một loài riêng biệt, và cần được nhóm lại dưới cái tên Cervus corsicanus.

**Tham khảo**
 Le programme d'espèces d'UICN et la Commission UICN de la sauvegarde des espèces et TRAFFIC. "Résumés des Analyses UICN/TRAFFIC des propositions d'amendement aux Annexes de la CITES pour la Quatorzième session de la Conférence des Parties", Retrieved on 2008-12-28.- Flora and Fauna - Park National de Tazekka, (official web page of the National Park).

**Liên kết ngoài**
 US Fish & Wildlife Service entry for the Barbary Stag-  Description date=2007-09-30  (Spanish)- Inclusion of Cervus elaphus barbarus (Atlas deer) in Appendix I of CITES date=2010-06-15  (with a description of this species)
Thể loại:Hươu Bắc Mỹ và Hươu đỏ
Thể loại:Loài cực kỳ nguy cấp
Hươu đỏ đảo Corse

Hươu đỏ đảo Corsica (Danh pháp khoa học: Cervus elaphus corsicanus Erxleben, 1777), còn được gọi đơn giản là hươu Corsica hay hươu Sardinia, là một phân loài của hươu đỏ (Cervus elaphus) và là loài đặc hữu của hòn đảo Địa Trung Hải ở Sardinia và Corsica thuộc nước Pháp.

**Đặc điểm**
Hươu đỏ Corsica là nhỏ hơn so với hầu hết trong số 16 phân loài hươu đỏ, chúng có chân ngắn hơn để tranh giành việc leo trèo tốt hơn lên sườn núi và một cái đuôi dài hơn giúp gia tăng khả năng thăng bằng khi trẻo. Gạc hươu cũng được đơn giản hóa và ngắn hơn, thường ngắn hơn 80 cm (31 in) về chiều dài. Lông chúng có màu nâu. Tuổi thọ trung bình là từ 13-14 năm. Con đực đạt độ cao từ 86–110 cm (34–43 in) và trọng lượng 100–110 kg (220-240 lb), trong khi con cái có kích cỡ đo từ 80–90 cm (31–35 in) và trọng lượng 80 kg (180 lb).

**Sinh sản**
Các phân loài thành thục lúc 2 tuổi. Cuộc giao phối kéo dài từ tháng Tám đến tháng 11 và có thể liên quan đến cuộc chiến sinh tử này những trận tranh giành quyết liệt của các con đực để độc chiếm con cái. Những con đực chiếm ưu thế cuối cùng sẽ kiểm soát hầu hết các con cái trưởng thành, thường là một chục con cái trên mỗi cá thể đực. Sau khi mang thai khoảng năm tháng, những con cái ẩn mình trong bụi (thảm thực vật dày đặc) để chuẩn bị sinh nở, thường là một sinh duy nhất một con cho mỗi con cái. Con đực rời khỏi nhóm mẫu hệ sau thời kỳ sinh sản.

**Phân bố**
Hươu đỏ Corsica là một loài được du nhập, mang tới quần đảo khoảng 8000 năm trước đây. Ngày nay nó được nuôi trong Parc Naturel Regional de Corse, trong đó bao gồm gần 40 phần trăm của hòn đảo, và cũng có thể sống trong môi trường hoang dã ở khu bảo tồn trên cả hai quần đảo này. Các phân loài của nó từ đảo Corsica, từ nơi nó được tuy nhiên tuyệt chủng trong năm 1970.
Tại thời điểm đó, ít hơn 250 loài động vật vẫn còn tồn tại trên phố được bảo vệ và kế hoạch đã được xây dựng cho một chuyển hướng về Corsica. Đợt nuôi trên đảo thứ hai bắt đầu vào năm 1985 và dân số tăng từ 13 thành viên để có 186 loài động vật nuôi nhốt. Đợt cuối cùng có thể bắt đầu vào năm 1998, và đến năm 2007, dân số hươu Corsica là khoảng 250 cá thể với tổng số khoảng 1.000 cho phân loài mà do đó đã được hạ xuống để sắp bị đe dọa trong Danh sách đỏ của IUCN.

**Tham khảo**
 bot=InternetArchiveBot 
Thể loại:Hươu nai
Thể loại:Hươu Bắc Mỹ và Hươu đỏ
Thể loại:Động vật Sardegna
Thể loại:Động vật có vú châu Âu
Mã Lân (Thủy hử)

Mã Lân là một nhân vật trong bộ truyện Thủy Hử, biệt hiệu Thiết Địch Tiên. Ông xếp hạng 67 trong tổng số 108 đầu lĩnh Lương Sơn Bạc.

**Xuất thân**
Mã Lân được miêu tả cao to và cường tráng khỏe mạnh. Ông có tài múa đại đao rất giỏi, trăm người không dám đến gần và thổi thiết địch hay nên thường gọi là Thiết Địch Tiên (tiên thổi sáo sắt).
Mã Lân xuất thân là một tên ăn chơi nhàn đãng ở Kiến Khang và sau đó cùng huynh đệ là Tưởng Kính lên Hoàng Môn Sơn nhập bọn với Âu Bằng, Đào Tông Vượng.

**Gia nhập Lương Sơn**
Ông là đầu lĩnh đứng thứ 3 trên núi Hoàng Môn cùng với Tưởng Kính, Mã Lân và Đào Tông Vượng. Khi quân Lương Sơn Bạc đánh cướp pháp trường Giang Châu cứu Tống Giang, Đái Tông và hỏa thiêu nhà Hoàng Văn Bính ở thành Vô Vi Quân, lúc rút về Lương Sơn có đi qua núi Hoàng Môn. Ngô Dụng thấy núi địa hình hiểm trở bèn cho dừng lại, Mã Lân cùng ba đầu lĩnh chặn đường, biết trong đó có Tống Công Minh là người trượng nghĩa nên xuống ngựa quy thuận rồi theo về Lương Sơn.
Sau khi Lương Sơn thu phục được Hô Diên Chước, ông cùng chín đầu lĩnh khác đi theo Hô Diên Chước đánh úp phủ Thanh Châu.

**Cái chết**
Sau khi quy phục triều đình, Tống Giang cùng các đầu lĩnh khác thảo phạt Phương Lạp. Trong trận ở Ô Long Lĩnh, Mã Lân cùng Yến Thuận dẫn quân đi đánh, nhưng không ngờ bị Thạch Bảo mai phục hai bên vách đá, Thạch Bảo xông ra dùng lưu tinh chùy đập chết Mã Lân cùng Yến Thuận.

**Trong Đãng Khấu Chí**
Tại hồi 60, Trần Hy Chân thống lĩnh đại binh đánh Bộc Châu. Vương Anh và Hỗ Tam Nương bị Trần Lệ Khanh giết, Lâm Xung nóng lòng báo thù, trúng kế dụ địch, Mã Lân đoạn hậu bị Loan Đình Phương chém chết.

**Tham khảo**
  Li, Mengxia. 108 Heroes from the Water Margin, page 135. EPB Publishers Pte Ltd, 1992. ISBN 9971-0-0252-3.- Pearl S. Buck. All Men are Brothers. Moyer Bell Ltd, 2006. ISBN 9781559213035.- Zhang, Lin Ching. Biographies of Characters in Water Margin. Writers Publishing House, 2009. ISBN 978-7506344784.- Keffer, David.  Outlaws of the Marsh.- Miyamotois, Yoko.  Water Margin: Chinese Robin Hood and His Bandits date=2020-11-28 .-  Ichisada, Miyazaki. Suikoden: Kyoko no naka no Shijitsu. Chuo Koronsha, 1993. ISBN 978-4122020559.- Shibusawa, Kou. Bandit Kings of Ancient China, page 98. KOEI, 1989.
Thể loại:Nhân vật giả tưởng từ Giang Tô
Viết tắt

Viết tắt là một dạng rút gọn cách viết của một từ hoặc từ ngữ. Thông thường, nó bao gồm một hoặc nhiều chữ cái lấy từ chính từ ngữ được viết tắt. Ví dụ chữ point có thể được viết tắt thành "pts", "không" viết tắt thành "ko", "kg" hoặc "k". Viết tắt thường được sử dụng khi cần viết vội, từ ngữ quá dài, hoặc khoảng trống (trên giấy, bảng hiệu) không đủ để viết nguyên cả từ ngữ. Với kỹ thuật tin học và sự phát triển của các ngành thông tin mới như điện thoại thông minh, máy tính bảng, cách đánh chữ cũng đã thay đổi và hiện tượng viết tắt càng phổ biến với nhiều cách viết chưa từng thấy trong tiếng như dưới dạng sách báo. Viết tắt giúp giảm ký tự tối ưu hơn, tiết kiệm mực và giấy, giảm bộ nhớ lưu trữ văn bản. Tuy nhiên viết tắt cũng khiến các vấn đề khác nảy sinh như tối nghĩa hay nhầm nghĩa.

**Xem thêm**
Viết tắt trong tiếng Việt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Acronyms
Thể loại:Từ viết tắt
Marmalade

Marmalade là một loại mứt được làm từ nước trái cây và vỏ trái cây đun sôi với đường và nước. Nó có thể được sản xuất từ ​​kim quất, chanh, chanh vàng, bưởi, quýt, cam ngọt, cam Bergamot.
Trái cây họ cam quýt chuẩn cho sản xuất mứt tại Anh là cam Seville Tây Ban Nha, Citrus aurantium var. aurantium, được đánh giá cao về hàm lượng pectin cao.
Vỏ có vị đắng đặc trưng mang lại cho mứt.

**Tham khảo**
Thể loại:Mứt
Dennis Trillo

Abelardo Dennis Florencio Trillo Ho (12 tháng 5 năm 1981) được biết đến với nghệ danh Dennis Trillo, là một diễn viên, ca sĩ và là người mẫu Philippines. Anh hiện là nghệ sĩ của công ty GMA Network. Năm 2006, Dennis được ba giải thưởng về hạng mục Nam diễn viên xuất sắc nhất.

**Ca hát**

**Studio albums**
 TomDen (2013, GMA Records) (PARI: Platinum)- Dennis Trillo (2007, IndiMusic)- Fureddo Jonzu Dennis Trillo (2000, Lovesick Star Music)

**Singles**
 "Overdrive" (Lakbay 2 love theme song with Solenn Heussaff) (2016)- "Sa Iyo na Lang Ako" (Hiram na Alaala theme song) (2014)- "Tibok ng Puso" (Sa Puso ni Dok theme song) (2014)- "Kailan Man" (A 100-Year Legacy theme song) (2014)- "Forever" (with Tom Rodriguez) (2014)- "Hinahanap-Hanap Kita" (Adik Sa'Yo theme song) (2009)- "Lumilipad" (2007)- "All About Love" (2007)

**Compilation albums**
 Seasons of Love (2014, GMA Records)
Track 6: "Tibok ng Puso"

**Phim tham gia**

**Truyền hình**

**Phim truyền hình**

**Show truyền hình**

**Drama anthologies**

**TV specials**

**TV guestings**
Some of Trillo's notable guestings.

**Phim điện ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Người Philippines gốc Hoa
Thể loại:Nam diễn viên truyền hình Philippines
Thể loại:Tín hữu Công giáo Rôma thế kỷ 21
Thể loại:Nam ca sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Philippines
Thể loại:Nam diễn viên từ vùng đô thị Manila
Thể loại:Người Thành phố Quezon
Dương Tăng Tự

Dương Tăng Tự (chữ Hán: 杨僧嗣, ? - 473), người dân tộc Đê, thủ lĩnh nước Cừu Trì vào đời Nam Bắc triều, tại vị trong khoảng thời gian 466 ÷ 473.

**Cuộc đời và sự nghiệp**
Tăng Tự là em họ của thủ lĩnh Dương Nguyên Hòa. Năm 466, Nguyên Hòa đầu hàng Bắc Ngụy, Tăng Tự tự lập làm Vũ Đô vương, đồn trú Gia Lô. Tháng 7 ÂL cùng năm, triều đình Lưu Tống thừa nhận vai trò Cừu Trì thủ lĩnh của Tăng Tự, phong làm Bắc Tần Châu thứ sử, Vũ Đô vương.
Năm 473, mất.

**Tham khảo**
 Tư trị thông giám 131, 133 - Tống kỷ 13, 15- Tống thư quyển 98, liệt truyện 58 – Đê Hồ truyện- Ngụy thư quyển 101, liệt truyện 89 – Đê truyện- Bắc sử quyển 96, liệt truyện 84 – Đê truyện

**Chú thích**
Thể loại:Lịch sử Cam Túc
Thể loại:Người Đê
Thể loại:Người Cam Túc
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Mất năm 473
Louis Mộ đạo

Ludovicus Pius (Louis le Pieux, Ludwig der Fromme; * tháng 6/8 778 ở Chasseneuil gần Poitiers; † 20 tháng 6 840 tại Ingelheim am Rhein) hay Louis Mộ Đạo, Louis Đệ Nhất (Louis Ier trong tiếng Pháp, Ludwig I trong tiếng Đức), là một nhà cai trị người Frank. Từ năm 781 ông là vua (unterkönig, phó vương) của chư hầu Aquitaine. Năm 813 ông được cha là Charlemagne trong một cuộc họp đại biểu đế quốc ở Köln phong làm hoàng đế thứ hai. Năm 814, khi cha chết, ông lên thay thế, làm vua và hoàng đế cả đế quốc Frank cho đến khi băng hà năm 840. Ba năm sau khi ông chết đế quốc Frank được chia làm 3 theo hiệp ước Verdun (843).

**Tiểu sử**
Ông sinh năm 778, ra đời vào lúc vua cha đang đi chiến dịch ở Tây Ban Nha. Ông là một trong ba người con trai chính thống của Charlemagne, người anh sinh đôi của ông là Lothaire, đã chết vào năm sau đó.
Charlemagne thành lập các tiểu vương quốc nhằm giữ vững đường biên giới của đế quốc sau cuộc chiến tranh với người Aquitaine và người Basques. Ông đưa các con trai mình lên ngôi vua, trong đó có Louis I. Louis I được đăng quang ngôi vua từ khi còn nhỏ và cai trị tiểu vương quốc Aquitaine.Lãnh địa Aquitaine (Pháp)Năm 814, Charlemagne chết, ông thay cha lên trị vì đế quốc Frank.

**Vương triều**
Trong suốt thời gian cai trị, ông chú trọng việc bảo vệ và mở rộng biên giới Tây Nam của Đế quốc. Điển hình, năm 801, ông chiếm được Barcelona từ tay người Moor. Năm 812, ông tuyên bố chủ quyền trên khắp vùng Pamplona và Basque ở phía Nam ngọn núi Pyrenees.

**Ghi chú**

**Nguồn tham khảo**
Vita Hludovici , nguồn tài liệu chính cho triều đại của ông, viết vào năm 840 bởi một tác giả vô danh thường được gọi là "Nhà thiên văn học"
*Vita Hludowici Imperatoris của Thegan of Trier  on-line Latin text
Thể loại:Vương triều Caroling
Thể loại:Người từ Vienne
Thể loại:Vua Frank
Thể loại:Vua theo đạo Công giáo Rôma
Dương Văn Độ

Dương Văn Độ (chữ Hán: 杨文度, ? - 477), người dân tộc Đê, thủ lĩnh nước Cừu Trì vào đời Nam Bắc triều, tại vị trong khoảng thời gian 473 ÷ 477. Ông tử trận sau khi thất bại trong việc khôi phục lãnh thổ của Cừu Trì.

**Cuộc đời và sự nghiệp**
Văn Độ là em họ của thủ lĩnh Dương Tăng Tự. Năm 473, Tăng Tự mất, Văn Độ tự lập làm Vũ Hưng vương, sai sứ xin hàng Bắc Ngụy, được nhận chức Vũ Hưng trấn tướng. Không rõ thời điểm Văn Độ nhận chức – tước của nhà Lưu Tống: Bắc Tần Châu thứ sử, Vũ Đô vương.
Tháng 10 ÂL năm 477, Văn Độ nổi dậy kháng Ngụy, sai em họ Văn Hoằng chiếm lại Cừu Trì. Tháng 11 ÂL, tướng Ngụy là Bì Hoan Hỷ tấn công Văn Hoằng. Tháng 12 ÂL, quân Ngụy đến Kiến An, Văn Hoằng bỏ thành chạy trốn. Cùng tháng, nhà Lưu Tống gia chức cho Văn Độ làm Đô đốc Bắc Tần, Ung 2 châu chư quân sự; Bì Hoan Hỷ hãm thành Gia Lô, Văn Độ tử trận.

**Tham khảo**
 Tư trị thông giám 133, 134 - Tống kỷ 15, 16- Tống thư quyển 98, liệt truyện 58 – Đê Hồ truyện- Ngụy thư quyển 101, liệt truyện 89 – Đê truyện- Bắc sử quyển 96, liệt truyện 84 – Đê truyện

**Chú thích**
Thể loại:Lịch sử Cam Túc
Thể loại:Người Đê
Thể loại:Người Cam Túc
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Mất năm 477
Đỗ Hưng

Đỗ Hưng (杜興) là nhân vật tưởng tượng trong tiểu thuyết Thủy Hử của Thi Nại Am. Ông được xếp hạng 89 trong số 108 vị anh hùng Lương Sơn Bạc, và đứng thứ 53 trong số 72 địa sát. Vì có vết sẹo lớn trên mặt, ông có biệt hiệu Quỷ Kiểm Nhi.
Đỗ Hưng cởi trần nâng chuông diệt thù.
ông là phó tướng dưới trướng Lý Ứng
Gia Nhập Lương Sơn : 
Sau khi quân Lương Sơn đánh bại 2 nhà Chúc - Hổ muốn mời Lý Ứng lên nhập bọn. Quân sư Ngô Dụng cho một số đầu lĩnh giả làm quan quân đến tróc nã nhà Lý Ứng. Trên đường, Tống Giang cùng một số Đầu lĩnh khác chặn đường đánh cướp, đưa Lý Ứng và Đỗ Hưng lên Lương Sơn. Khi mọi sự đã rồi, Lý Ứng cùng Đỗ Hưng đành phải nhập hội.

**Trong Đãng Khấu Chí**
Tại hồi 40, quân Viên Tý nhờ Ngụy Phụ Lương và Chân Đại Nghĩa làm nội gián, bày liên hoàn kế lấy được Duyễn Châu. Sau đó cho quân đánh vào trấn Dương Quan, Đỗ Hưng Nhạc Hòa từ chỗ hẻm nhảy ra cửa quan chạy trốn. Không ngờ Nhạc Hòa bị Vương Thiên Bá đánh chết. Đõ Hưng bị Phạm Thành Long bắt sống
Đỗ Hưng bị dùng làm đồ tế lễ gia quyến họ Chúc (cùng với Tôn Lập và Thạch Tú). Chúc Vĩnh Thanh (em của Chúc Triều Phụng) căm giận Đỗ Hưng liền vung đao cắt chém lung tung, rồi mổ bụng lấy tim cùng ngũ tạng làm đồ tế.

**Thư mục**
  Li, Mengxia. 108 Heroes from the Water Margin, page 177. EPB Publishers Pte Ltd, 1992. ISBN 9971-0-0252-3.- Buck, Pearl. All Men are Brothers. Moyer Bell Ltd, 2006. ISBN 9781559213035.- Zhang, Lin Ching. Biographies of Characters in Water Margin. Writers Publishing House, 2009. ISBN 978-7506344784.- Shibusawa, Kou. Bandit Kings of Ancient China, page 68. KOEI, 1989.-  Ichisada, Miyazaki. Suikoden: Kyoko no naka no Shijitsu. Chuo Koronsha, 1993. ISBN 978-4122020559.- Miyamotois, Yoko.  Water Margin: Chinese Robin Hood and His Bandits date=2020-11-28 .- Keffer, David.  Outlaws of the Marsh.

**Tham khảo==
Kralan

Khao lam với kem cốt dừa
Khao lam
Kralan (tiếng Khmer: ក្រឡាន) hoặc Khao lam (tiếng Thái: ข้าวหลาม, tiếng Lào: ເຂົ້າ ຫລາມ) là một món cơm lam Đông Nam Á làm bằng gạo nếp với đậu đỏ, đường, dừa nạo nước cốt dừa nướng trong ống tre có đường kính và độ dài khác nhau. Món này có thể được chế biến với nếp trắng hay nếp than. Đôi khi được mô tả như là một loại "bánh".
Ở Campuchia, kralan thường được làm và ăn vào dịp Tết Trung Quốc và Lễ hội Chol Chnam Thmay. Làng Thma Krae ở Kratié (tỉnh) nổi tiếng với món Kralan ngon.

**Xem thêm**
 Cơm lam

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Pictures of kralan being made
Thể loại:Ẩm thực Campuchia
Thể loại:Ẩm thực Thái Lan
Thể loại:Thức ăn mùa Tết
Thể loại:Ẩm thực Lào
Viện Thiết kế, Quân đội nhân dân Việt Nam

Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Tư vấn thiết kế và Đầu tư xây dựng, phiên hiệu quân sự: Viện Thiết kế trực thuộc Tổng cục Hậu cần, là đơn vị doanh nghiệp tư vấn thiết kế lĩnh vực xây dựng đầu ngành của Bộ Quốc phòng.

**Lịch sử hình thành**
 Ngày thành lập: ngày 23 tháng 1 năm 1955- Trụ sở chính: 21 Lê Văn Lương, Thanh Xuân, Hà Nội- Tiền thân là Phòng Thiết kế thuộc Cục Doanh trại, Tổng cục Hậu cần. - Năm 1993, Thành lập Công ty khảo sát thiết kế và tư vấn xây dựng- Năm 2005, Công ty chuyển về trực thuộc Bộ Quốc phòng.- Năm 2022, bàn giao nguyên trạng Viện Thiết kế trực thuộc Bộ Quốc phòng sang Tổng cục Hậu cần quản lý.

**Lãnh đạo hiện nay**
 Viện trưởng: Đại tá Hoàng Tuấn- Phó Viện trưởng: Đại tá Bùi Văn Sơn- Phó Viện trưởng: Đại  tá Khổng Vũ Long
*Phó Viện trưởng: Đại tá Nguyễn Trường Sơn

**Tổ chức**

**Cơ quan trực thuộc**
 Văn phòng- Phòng Kế hoạch- Phòng Chính trị- Phòng Tài chính- Phòng Kỹ thuật- Phòng Thiết kế mẫu và Nghiên cứu Khoa học

**Các Trung tâm**
 Trung tâm Tư vấn Xây dựng số 1- Trung tâm Tư vấn Xây dựng số 2- Trung tâm Tư vấn Xây dựng số 3- Trung tâm Tư vấn Xây dựng số 4- Trung tâm Tư vấn Xây dựng số 5- Trung tâm Tư vấn Xây dựng số 6- Trung tâm Quy hoạch hạ tầng - ngầm 1- Trung tâm Giao thông thủy lợi - cảng - công trình thủy 1- Trung tâm Tư vấn Dự án và công trình đặc biệt 1- Trung tâm Khoa học công nghệ và môi trường xây dựng quân sự- Trung tâm thí nghiệm và kiểm định chất lượng công trình- Trung tâm Quản lý dự án và tư vấn giám sát 1- Xí nghiệp KS và KKTNN 1- Xí nghiệp KS và KKTNN 2- Xưởng In 1

**Phân viện Miền Trung**
 Ban Kế hoạch hành chính- Ban Tài chính Kế toán- Ban Kỹ thuật- Trợ lý chính trị- Trung tâm tư vấn xây dựng số 9- Trung tâm Tư vấn dự án và công trình đặc biệt 3

**Phân viện Miền Nam**
 Ban Kế hoạch hành chính- Ban Tài chính Kế toán- Ban Kỹ thuật- Trợ lý chính trị- Trung tâm Tư vấn xây dựng số 7- Trung tâm Tư vấn xây dựng số 8- Trung tâm Quy hoạch hạ tầng - ngầm 2- Trung tâm Tư vấn Dự án và công trình đặc biệt 2- Xí nghiệp KS và KKTNN 3- Trung tâm Giao thông thủy lợi - cảng - công trình thủy 2- Xuởng In 2

**Chú thích**
Thể loại:Bộ Quốc phòng Việt Nam
Thể loại:Doanh nghiệp Quân đội Việt Nam
Ngũ Bỉnh Giám

Ngũ Bỉnh Giám (j=nguyen trong hoat; 17694 tháng 9 năm 1843), còn được biết tới qua tên hiệu Hạo Quan (浩官. Howqua), là một thương nhân Trung Quốc đời Nhà Thanh. Được đánh giá là nhân vật quan trọng nhất của giới kinh doanh Thập Tam Hành (十三行) ở Quảng Châu, ông chủ của Di Hòa Hành (怡和行, Ewo-hong) và là hội trưởng Công Hành Quảng Châu, Ngũ Bỉnh Giám được một số tài liệu cho là một trong những người giàu nhất trong lịch sử thế giới.

**Tiểu sử**
Ngũ Bỉnh Giám sinh năm 1769 tại Phúc Kiến trong gia đình của Ngũ Quốc Oánh (伍國瑩, Wu Guoying), một doanh nhân và là người khởi nghiệp kinh doanh của họ Ngũ. Do việc kinh doanh ở Quảng Châu thường xuyên phải giao thương với người phương Tây vốn không giỏi tiếng Trung Quốc, Ngũ Quốc Oánh được gọi tắt với tên hiệu là Hạo Quan (đệ nhất) (浩官, Howqua). Thừa hưởng cơ nghiệp từ người cha, Ngũ Bỉnh Giám cũng thường được doanh nhân phương Tây và các tài liệu lịch sử sau này nhắc đến với tên Howqua-Hạo Quan (đệ nhị). Trong thời gian xảy ra Chiến tranh nha phiến lần thứ nhất, Ngũ Bỉnh Giám giàu lên nhanh chóng nhờ việc kinh doanh với Đế quốc Anh. Được coi là một trong những người giàu nhất Trung Quốc thế kỷ 19, Ngũ Bỉnh Giám là người đứng đầu bang hội kinh doanh Thập Tam Hành ở Quảng Châu và là một trong số ít doanh nhân được phép giao dịch lụa và gốm sứ với người ngoại quốc. Sử liệu chép lại rằng năm 1822 một vụ cháy lớn khiến nhiều cơ sở của Công Hành do Ngũ Bỉnh Giám làm chủ bị thiêu rụi, lượng bạc bị nóng chảy vì vụ cháy tạo thành một dòng bạc lỏng dài tới vài cây số. Chỉ riêng mình Ngũ đã góp tới một phần ba số tiền mà Nhà Thanh phải bồi thường cho Đế quốc Anh sau Hiệp ước Nam Kinh năm 1843. Ngũ Bỉnh Giám qua đời tại Quảng Châu cũng vào năm này.

**Di sản**
Trong thời gian Ngũ Bỉnh Giám làm hội trưởng Công Hành Quảng Châu, Nhà Thanh đã được hưởng lợi đáng kể trong việc kinh doanh ở khu vực này và Quảng Châu thời đó cũng trở thành một trong những thành phố đông đúc nhất thế giới. Nhiều nhà kinh doanh phương Tây có tiếng thời đó như James Matheson, William Jardine, Samuel Russell và Abiel Abbot Low đều có quan hệ thân cận với Ngũ Bỉnh Giám. Sau khi Hiệp ước Nam Kinh chấm dứt sự tồn tại của Công Hành Quảng Châu, công ty Jardine Matheson & Co vẫn tiếp tục dùng cái tên Di Hòa (Ewo) để làm tên giao dịch Trung Quốc của họ.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1769
Thể loại:Mất năm 1843
Thể loại:Doanh nhân Trung Quốc
Thể loại:Lịch sử Hồng Kông
Thể loại:Doanh nhân từ Phúc Kiến
Thể loại:Lịch sử ngoại thương Trung Quốc
Thể loại:Người Mân Nam
Thể loại:Người Tuyền Châu
Hubert von Goisern

Hubert von Goisern (tên thật là Hubert Achleitner, sinh ngày 17 tháng 11 năm 1952) là một ca sĩ tự viết nhạc. Với sự pha trộn nhạc rock và nhạc dân gian ông ta trở nên đại diện tiêu biểu của New Volksmusik và Alpine Rock ở Áo, Thụy Sĩ và Đức. Tên nghệ sĩ von Goisern lấy từ tên quê hương ông. Hubert von Goisern đã đạt được rất nhiều giải thưởng quốc gia và quốc tế.

**Liên kết ngoài**
  Offizielle Website Hubert von Goiserns-  Projekteintrag zur Linz Europa Tour East 2007 bei linz09.at-  Projekteintrag zur Linz Europa Tour West 2008 bei linz09.at-  Projekteintrag zum Linz Europa Hafenfest 2009 bei linz09.at- Günter Kaindlstorfer/Die Presse:  „Dem Haider sein Vater ist ein unverbesserlicher Nazi" – Hubert von Goisern über den Kuhmelcher-Jodler, sein Verhältnis zu den Beatles und seine Beziehung zu Jörg Haiders Familie in Bad Goisern, 20. Februar 1993-  Hubert von Goisern bei laut.de (Biografie, Diskografie)

**Chú thích**
Thể loại:Sinh năm 1952
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nhạc sĩ Áo
Thể loại:Nhạc thổ ngữ Đức
Ga Manchon

Ga Manchon là ga của Tàu điện ngầm Daegu tuyến 2 ở Manchon-dong, Suseong-gu, Daegu, Hàn Quốc.

**Liên kết**
   Trạm thông tin mạng date = ngày 28 tháng 2 năm 2014 từ Tổng công ty đường sắt cao tốc đô thị Daegu

**Tham khảo**
Thể loại:Ga tàu điện ngầm Daegu
Thể loại:Quận Suseong
Thể loại:Nhà ga mở cửa vào 2005
Ga Damti

Ga Yeonho là ga của Tàu điện ngầm Daegu tuyến 2 ở Yeonho-dong, Suseong-gu, Daegu, Hàn Quốc. Và nó còn gọi là Đại học Suseong và Ga trường cao trung Daeryun.

**Liên kết**
   Trạm thông tin mạng date = ngày 28 tháng 2 năm 2014 từ Tổng công ty đường sắt cao tốc đô thị Daegu

**Tham khảo**
Thể loại:Ga tàu điện ngầm Daegu
Thể loại:Quận Suseong
Thể loại:Nhà ga mở cửa vào 2005
Ga Yeonho

Ga Yeonho là ga của Tàu điện ngầm Daegu tuyến 2 ở Yeonho-dong, Suseong-gu, Daegu, Hàn Quốc.

**Liên kết**
   Trạm thông tin mạng date=2014-02-28  từ Tổng công ty đường sắt cao tốc đô thị Daegu

**Tham khảo**
Thể loại:Ga tàu điện ngầm Daegu
Thể loại:Quận Suseong
Thể loại:Nhà ga mở cửa vào 2005