Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Rise (album của Taeyang)

Rise (hay RISE) là album phòng thu thứ hai của ca sĩ người Hàn Quốc Taeyang, thành viên của ban nhạc K-pop Big Bang. Album được phát hành vào ngày 3 tháng 6 năm 2014 thông qua hãng thu âm YG Entertainment. Rise đạt vị trí số một trên tất cả các bảng xếp hạng lớn của Hàn Quốc và số một trên bảng xếp hạng album của iTunes ở 10 quốc gia (top 50 ở 21 quốc gia).
Rise còn đạt vị trí quán quân trên iTunes R&B/SOUL Album Chart ở 19 quốc gia bao gồm Hoa Kỳ, Anh Quốc, Canada, Úc, Nga, Hồng Kông và Đan Mạch (top 50 tại 25 quốc gia). Rise trở thành album K-pop xếp hạng cao thứ ba, cũng như album solo của một nghệ sĩ K-pop xếp hạng cao nhất, trên Billboard khi ra mắt ở vị trí thứ 112 tại Billboard Hot 200, số một trên Billboard World Albums Chart, và Heatseekers Albums Chart. Album đạt vị trí quán quân trên iTunes Pop Album Chart và á quân trên iTunes Album Chart cùng của Nhật Bản.

**Bối cảnh**
Vào ngày 25 tháng 5 năm 2014, YG Entertainment hé lộ bức hình teaser đầu tiên về sự trở lại của Taeyang. Một ngày sau bức hình teaser thứ hai ra mắt kèm theo một video teaser. Hai bức hình cuối cùng được đăng tải vào ngày 28 tháng 5, một bức với chi tiết về sự kiện RISE: PREMIERE (tổ chức vào ngày 2 tháng 6), bức còn lại gồm tên của các bài hát trong album.

**Chi tiết**
Album bao gồm 9 bài hát được phát hành dưới dạng kĩ thuật số vào ngày 3 tháng 6 năm 2014 toàn thế giới tren iTunes, Melon và nhiều dịch vụ âm nhạc trực tuyến khác. Định dạng CD của album ra mắt đúng một tuần sau đó. Có hai phiên bản CD khác nhau của album. Bản thường gồm một booklet (48p), CD, một poster và một sticker. Bản giới hạn gồm một booklet (128p), CD, hai poster và ba photo card.
Taeyang tiếp tục làm việc cùng Choice37 và Teddy Park, những người hợp tác cùng anh từ album Solar. Anh cũng nhờ cậy tới sự giúp đỡ từ The Fliptones, JHart và nhiều nhà sản xuất âm nhạc khác như Boys Noize và Peejay. Thành viên cùng nhóm G-Dragon cùng Airplay, Jo Sung Hwak, Happy Perez, Britt Burton và nhiều nhà sản xuất khác cũng góp một phần vào album.

**Danh sách bài hát**
Ghi chú
*"Intro (Rise)" sử dụng bản mẫu trong bài Everybody Wants to Rule the World của Tears for Fears.
*"Body" và "Love You to Death" có sự góp giọng của CL của 2NE1.

**Xếp hạng**

**Các bài hát trong album**

**Doanh số**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Taeyang trên YG Family
Thể loại:Album năm 2014
Thể loại:Album của Taeyang
Thể loại:Album của YG Entertainment
Thể loại:Album K-pop
Thể loại:Album của nghệ sĩ Hàn Quốc
Thể loại:Album tiếng Triều Tiên
Ceratitis capitata

Ruồi vàng đục quả hay còn gọi là ruồi đục quả Địa Trung Hải (Danh pháp khoa học: Ceratitis capitata) là một loài ruồi trong họ ruồi đục quả. Tephritidae. 

**Phân bố**
Ở châu Á, chúng phân bố ở Iran, Israel, Jordan, Lebanon, Saudi Arabia, Syria, Thổ Nhĩ Kì, Yemen. Ở châu Âu chúng có tại Albania, Bulgaria, Croatia, Cyprus, Pháp, Hy Lạp, Italy, Bồ Đào Nha, Slovenia, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ. châu Phi chúng có tại Algeria, Angola, Benin, Bostwana, Burkina Faso, Burundi, Cameroon, Congo. Bắc Mỹ chúng xuất hiện tại Mỹ, Trung Mỹ thì có ở Costa Rica, ElSalvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua,
Panama. Trong khi đó ở Nam Mỹ thì có tại Arhentina, Bolivia, Brazil, Colombia, Ecuador, Paraguay, Peru, Uruguay, Venezuela. Chúng cũng đã xuất hiện tại Việt Nam và gây hại

**Đặc điểm**
Ấu trùng
Ruồi trưởng thành: Màu vàng nhạt, mắt màu đỏ. Mãnh lưng ngực màu vàng đến nâu có nhiều đốm đen rõ, góc trước mãnh thuẫn có đường rích rắc màu trắng. Trên cánh có vân ngang màu vàng cam đến nâu tạo thành hình loang lổ. Bụng hình quả lê màu nâu; đốt bụng thứ 3 và nửa sau đốt bụng thứ 4 có băng ngang màu sáng. Con đực có đốt chày và đốt đùi chân giữa có hàng lông dày. Con cái thì ống đẻ trứng dẹt, dài bằng đốt bụng thứ 5 (1mm). Sâu non dài 6,5-9mm. Lỗ thở trước có 8-10 cái u.

**Gây hại**
Chúng gây hại tới hơn 50% sản phẩm thu hoạch đối với vườn cây ăn trái. Sâu non đào lỗ và chui vào trong tép, thường có giọt gôm nhỏ từ trong lỗ chảy ra. Quả bị đục thường nhiễm nấm bán ký sinh, vết bệnh bắt đầu thối và biến nâu, thịt quả thối rữa và quả rụng xuống. Đây là đối tượng hại rất nguy hiểm đang được báo động hiện nay. Ruồi trưởng thành chích và đẻ trứng vào trái cây gây thoái hóa phần thịt quả làm quả thanh long bị thối không cho thu hoạch.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Ceratitis capitata
*url-status=dead 
*author=M. C. Thomas, J. B. Heppner, R. E. Woodruff, H. V. Weems, G. J. Steck and T. R. Fasulo

**Liên kết ngoài**
chú thích web|url=http://www.extento.hawaii.edu/kbase/crop/Type/ceratiti.htm|title=Crop Knowledge Master|author=University of Hawaii
*url-status=dead-  The 1981 California Medfly Panic date = ngày 22 tháng 4 năm 2012- CISR Summary on Mediterranean Fruit Fly- Species Profile - Mediterranean Fruit Fly (Ceratitis capitata) date=2015-01-12 , National Invasive Species Information Center, United States National Agricultural Library. Lists general information and resources for Mediterranean fruit fly.- Tephritid Workers Database- Find TWD News on Facebook-  www.moscamed-guatemala.org.gt
Thể loại:Ceratitis
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1824
Bàn tay khỉ

Bàn tay khỉ (nguyên tác tiếng Anh: The Monkey's Paw) là một truyện ngắn kinh dị siêu nhiên của W.W. Jacobs sáng tác năm 1902.

**Tóm tắt nội dung**
Câu chuyện bắt đầu trong ngôi nhà của gia đình White gồm hai vợ chồng ông bà White và anh con trai tên Herbert. Thượng sĩ Morris, người giúp việc cũ cho gia đình, đã có cuộc đến thăm nhà. Cả bốn người ngồi nói chuyện. Ông White đã gợi cho Morris kể về bàn tay khỉ. Thượng sĩ rút trong túi ra một bàn tay khỉ đã khô, nói rằng nó đã được một đạo sĩ yểm bùa khiến cho tất cả có ba người đàn ông có thể có được ba điều ước. Đã có hai người ước là chủ nhân đầu tiên của bàn tay và chính Morris. Morris chỉ biết điều ước cuối cùng của chủ nhân ban đầu là được chết và không tiết lộ điều ước của chính anh. Sau đó Morris quăng bàn tay khỉ vào lò sưởi. Ông White nhanh tay chộp lại, dù Morris khuyên ông hãy hủy nó đi. Sau khi Morris ra về, cả gia đình cùng vây quanh bàn tay khỉ. Bà White hỏi hai cha con muốn ước gì và Herbert đã gợi cho cha ước có hai trăm bảng. Ước xong, bàn tay khỉ bỗng nhiên cử động.
Sáng hôm sau, không có gì xảy ra. Herbert đi làm. Chiều hôm đó, người đại diện của hãng Meggins và Maw đến gặp ông bà White, báo tin Herbert đã chết vì rơi vào máy trộn bột giấy. Để đền bù, họ sẽ trao cho hai ông bà White một khoản tiền hai trăm bảng. Bà White đau đớn khóc ngất, còn ông White thì tối sầm mặt.
Mười ngày sau khi Herbert chết, bà White nhớ đến bàn tay khỉ, bảo ông White hãy ước cho Herbert sống lại. Ông White từ chối, nhưng rồi đành phải làm theo ý vợ. Ngay sau đó, có tiếng đập cửa dưới nhà. Bà White định ra mở cửa nhưng ông White cố sức ngăn cản. Tuyệt vọng vì sợ hãi, ông White sử dụng điều ước cuối cùng là để cho Herbert ra đi mãi mãi. Câu chuyện kết thúc với tiếng gõ cửa ngưng bặt. Khi bà White mở cửa thì không thấy ai cả.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Toàn văn nguyên tác
Bản mẫu:Spoken Wikipedia boilerplate/doc

== Cách sử dụng**

**Xem thêm**
Sao chọn lọc
*Sao danh sách chọn lọc
*Chủ đề chọn lọc
**Featured portal (đã ngừng dùng)
*Sao bài viết tốt
*Spoken Wikipedia
*Spoken Wikipedia boilerplate
Plocaederus

Xén tóc hại thân xoài hay còn gọi là bù xòe (Danh pháp khoa học: Plocaederus) là một chi bọ cánh cứng thuộc họ xén tóc Cerambycidae. Nhiều loài trong số chi này là đối tượng gây hại ở cây xoài. 

**Các loài**
Chi này có các loài sau- Plocaederus barauna Martins & Monné, 2002- Plocaederus bipartitus (Buquet, 1860)- Plocaederus confusus Martins & Monné, 2002- Plocaederus dozieri Martins & Galileo, 2010- Plocaederus fasciatus (Martins & Monné, 1975)- Plocaederus fragosoi Martins & Monné, 2002- Plocaederus fraterculus (Martins, 1979)- Plocaederus glaberrimus (Martins, 1979)- Plocaederus glabricollis (Bates, 1870)- Plocaederus inconstans (Gounelle, 1913)- Plocaederus mirim Martins & Monné, 2002- Plocaederus pactor (Lameere, 1885)- Plocaederus pisinnus (Martins & Monné, 1975)- Plocaederus plicatus (Olivier, 1790)- Plocaederus rugosus (Olivier, 1795)- Plocaederus rusticus (Gounelle, 1909)- Plocaederus yucatecus (Chemsak & Noguera, 1997)

**Gây hại**
Những loại xén tóc này đục trên thân chính hoặc nhánh lớn thường làm chết nhánh hoặc suy yếu cả cây. Trưởng thành có thân mình cứng, màu nâu sậm, dài khoảng 30-35mm. Chân và râu màu nâu đỏ, râu cứng và dài hơn cơ thể. Con cái đẻ trứng vào các vết nứt của cây hoặc ngay cháng cây. Ấu trùng màu trắng, dài khoảng 50-60mm, đầu rất nhỏ so với mình. Khi nở ra, ấu trùng chui qua vỏ vào trong đục thành đường hầm trong thân cây và cành cây, ăn phá ở đó.
Giai đoạn ấu trùng kéo dài sức phá hại của chúng rất lớn. Ấu trùng đủ lớn chui ra làm nhộng ngay ở dưới vỏ cây. Nhộng được bao bọc bởi một kén trắng to, có cấu tạo bằng calcium rất cứng. Trong một cây có thể có nhiều con gây hại cùng một lúc. Loài này thường tấn công cây lớn khoảng 10 năm tuổi. Rất khó để phát hiện triệu chứng gây hại vì loài này trong quá trình ăn không thải phân ra ngoài, thường chỉ phát hiện khi ấu trùng đã vũ hóa và qua sự hiện diện của các lỗ đục.

**Tham khảo**
 Bezark, Larry G. A Photographic Catalog of the Cerambycidae of the World. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2012.
Niphonolea albata

Xén tóc nhỏ đục thân xoài (Danh pháp khoa học: Niphonolea albata) là một loài xét tóc nhỏ gây hại cho xoài. Ấu trùng của chúng là sâu đục thân xoài. Sâu non đục vào đầu cành làm đoạn cành này rụng lá và khô chết. Triệu chứng để nhận biết loài này là đọt xoài bị khô héo và có đường đục ở bên trong. Loài sâu này thường gây hại trên xoài tơ.

**Đặc điểm**
Trưởng thành có thân mình dài khoảng 20mm, màu nâu đen. Loài này thường đẻ trứng vào đầu mùa nắng, trên các đọt vừa già, chuẩn bị ra bông hoặc lá non. Con trưởng thành dùng hàm cắn vòng chung quanh đầu cành, cách chồi khoảng 40–50 mm rồi đẻ trứng vào đó. Ấu trùng có màu trắng, đầu tròn. Sâu non nở ra đục vào phần dưới vỏ để ăn và phát triển. Thân chính và các cành lớn là đối tượng chính bị sâu cắn phá. Sâu non hoá nhộng trong một bao nằm bên trong lớp vỏ cây.

**Gây hại**
Rất khó phát hiện triệu chứng gây hại của sâu đục thân, cành xoài do trong quá trình gây hại bên trong thân cây, ấu trùng không thải phân ra ngoài, thường chỉ phát hiện thấy qua các lỗ đục trên thân cành làm thân cành héo khô và có thể chết. Trong quá trình gây hại, ấu trùng đục những đường hầm bên trong thân và cành cây. Trong quá trình ăn phá ấu trùng đục những đường hầm trong thân cây và cành cây. Độ lớn của đường đục lớn dần theo tuổi của ấu trùng. Trong một cây có thể có nhiều con gây hại cùng một lúc, nếu mật số cao, cành và ngay cả cây cũng có thể bị chết.

**Tham khảo**
  Phòng trừ xén tóc đục thân xoài date = ngày 2 tháng 6 năm 2016-  Sâu đục thân, cành xoàibot=InternetArchiveBot 
Thể loại:Niphonolea
Rệp bông trắng

Rệp bông trắng hại mía hay rầy bu trắng (Danh pháp khoa học: Ceratovacuna lanigera) là một loài rệp trong họ Aphididae phân bố ở Ấn Độ, Brunei, Đài Loan, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Nhật Bản, Philippines, Sri Lanka, Thái Lan, Trung Quốc, ở Việt Nam chúng có ở khắp các vùng trồng mía, chúng là một loài dịch hại nguy hiểm không những đối với sinh trưởng và phát triển của cây mía mà còn có ảnh hưởng xấu đến năng suất và chất lượng của đường.

**Đặc điểm== 
Có hai dạng rệp có cánh và không cánh, rệp có cánh tuy chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ trong quần thể rệp nhưng có tác hại không kém rệp không cánh vì có thể di chuyển và lây lan từ ruộng này sang ruộng khác, từ vụ trước đến vụ sau. Rệp không cánh tuy ít di động nhưng tuổi thọ dài và đẻ rất sai, một đời rệp trưởng thành không cánh có thể đẻ đến hàng trăm con rệp con. Sở dĩ gọi là rệp bông trắng vì rệp trưởng thành lẫn rệp non ở phần ngực và bụng có phủ một lớp sáp như bông trắng càng lớn càng dầy hơn lên.
Sâu non tuổi cuối có thân dài 0,7mm. Sâu non có 2 dạng: Sâu non có mầm cánh (râu đầu 5 đốt; sâu non tuổi 4 có mặt lưng ngực giữa nhô lồi, ngực giữa và ngực sau có mầm cánh; ngực sau và lưng phần bụng có lớp xơ sáp trắng) và sâu non không có mầm cánh (râu đầu 4 đốt, mặt lưng phủ nhiều xơ sáp trắng). Trưởng thành có hai loại hình: Có cánh và không có cánh. Trưởng thành có cánh với thân dài 2,5mm. Mắt kép to, râu đầu 5 đốt. Phần đầu và ngực màu nâu đen, phần bụng và chân màu vàng sẫm hoặc xanh đen, hai đôi cánh trong suốt. Trưởng thành không có cánh với thân dài 2,5mm. Cơ thể màu vàng, vàng xanh. Không có ống mật ở hai bên phần bụng. Mặt lưng phủ đầy lớp sáp trắng dạng sợi.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 http://animaldiversity.org/accounts/Ceratovacuna_lanigera/classification/- http://www.nbair.res.in/Aphids/Ceratovacuna-lanigera.php- http://www.iisc.ernet.in/~currsci/aug102004/307.pdf date=2015-09-24 - http://www.researchgate.net/publication/238093819_Bioefficacy_of_some_botanicals_against_the_sugarcane_woolly_aphid_Ceratovacuna_lanigera_Zehnter- http://aphid.speciesfile.org/Common/basic/Taxa.aspx?TaxonNameID=1162543- http://www.plantwise.org/KnowledgeBank/Datasheet.aspx?dsid=16271
L
Rệp phấn trắng

Rệp phấn trắng (Danh pháp khoa học: Planococcus lilacinus) là một loài côn trùng trong họ Pseudococcidae, chúng là một loài côn trùng đa thực, chúng gây hại hàng chục loại cây trồng khác nhau, trong đó có cây cam sành và cây ổi. Chúng còn được biết đến với nhiều tên gọi khác nhau rệp sáp, rệp bông hay rệp sáp giả.

**Đặc điểm**
Cơ thể rệp phấn trắng nhỏ, hình bầu dục, xung quanh có những tua ngắn, trên cơ thể có phủ một lớp phấn trắng như bông gòn. Con cái không có cánh, bám chặt một chỗ để hút nhựa cây, đẻ trứng nhỏ li ti trên lá do đó mắt thường không thấy được. Rệp non mới nở có chân bò phân tán ra xung quanh.
Rệp non khi lớn lên chân bị thoái hoá, bám dính ở một chỗ để chích hút cho đến khi trưởng thành. Trong quá trình gây hại rệp tiết ra dịch ngọt là môi trường cho nấm bồ hóng phát triển, đồng thời dẫn dụ kiến đến ăn. Sau đó chúng tha rệp phân tán khắp cây và đến những nơi có nhiều thức ăn mới.

**Gây hại**
Cả con trưởng thành và con ấu trùng đều bu bám và chích hút nhựa của những chồi non, lá non, nụ hoa, hoa, trái non… của cây cam sành. Trước khi cây ra hoa và ra trái rệp thường tập trung ở đọt non và chủ yếu là mặt dưới của lá, khi cây có hoa rệp non bò đến các cuống hoa để hút nhựa và sinh sản. Từ khi cây tượng trái thì chúng chỉ tập trung chủ yếu trên trái mà chích hút.
Nếu mật số cao có thể làm cho chồi non, lá non bị xoắn vặn không phát triển được, nụ hoa, hoa và trái non có thể bị rụng. Ngoài cây sapô (hồng xiêm) chúng còn gây hại trên nhiều loại cây trồng khác như: ổi, mãng cầu, táo, nhãn… Chúng thường gây hại trên cây trồng nhất là vào mùa khô. 

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Planococcus lilacinus-  Rệp bông hại ổi và cách phòng trị date=2014-09-03 -  Cách phòng trị rệp bông hại cam sành
Thể loại:Planococcus
Giải Mâm xôi vàng lần thứ 25

Giải Mâm xôi vàng lần thứ 25 được tổ chức vào ngày 26 tháng 2 năm 2005 tại Ivar Theatre, Hollywood, California, để trao giải cho những bộ phim tồi nhất trong năm 2004. Trong dịp kỷ niệm 25 năm thành lập giải, có 4 hạng mục đặc biệt được trao, bao gồm "Quán quân 25 năm Mâm xôi vàng tồi nhất", "Phim 'hài' tồi nhất 25 năm", "Phim 'chính kịch' tồi nhất 25 năm" và "Phim 'nhạc kịch' tồi nhất 25 năm".
Đây là lễ trao giải đầu tiên có đề cử dành cho một bộ phim được khen ngợi chuyên môn và thành công thương mại: Fahrenheit 9/11. Phim được đề cử không phải vì chất lượng tồi mà bởi cách mô tả các nhân vật chính trị xung quanh sự kiện 11 tháng 9 và Chiến tranh Iraq gây tranh cãi. Giải thưởng gặp phải nhiều chỉ trích khi đề cử cho diễn xuất của George W. Bush, Donald Rumsfeld và Condoleezza Rice. (Bush và Rumsfeld đều giành giải, trong khi Britney Spears nhận giải "Nữ diễn viên phụ tồi nhất" với diễn xuất chưa đầy 20 giây trong Fahrenheit 9/11).
Dẫn đầu những bộ phim giành nhiều giải nhất là Catwoman và Fahrenheit 9/11 với 4 giải. Catwoman cũng là phim giành nhiều đề cử nhất (7), theo sau là Alexander với 6 đề cử. Nhà hát The Ivar Theatre được sử dụng để tiến hành bán đấu giá chiếc cúp bị hỏng của Ben Affleck trong lễ trao giải năm ngoái, khi Affleck đập vỡ nó trong chương trình Larry King Live.
Halle Berry là người đầu tiên đến nhận giải kể từ năm 2001, khi Tom Green đến nhận 5 giải Mâm xôi vàng cho Freddy Got Fingered. Berry nhại lại phát biểu của mình khi nhận giải Oscar năm 2002, giả vờ xúc động và phát biểu "Tôi không bao giờ nghĩ điều này có thể xảy đến với tôi". Biên kịch Michael Ferris cũng đến nhận giải "Kịch bản tồi nhất".

**Giải thưởng và đề cử**

**Giải thưởng "Worst of Our First 25 Years" đặc biệt**

**Xêm thêm**
Giải Oscar lần thứ 77
*Giải Quả cầu vàng lần thứ 62

**Tham khảo**
Mâm Xôi vàng
25
Thể loại:Hoa Kỳ năm 2005
Thể loại:Tai nạn hạt nhân

Liên hệ đến tai nạn về hạt nhân.
Thể loại:Năng lượng
Thể loại:Phóng xạ
H
Thể loại:Hoạt động quân sự
Thể loại:Công nghệ hạt nhân
Thể loại:An toàn
Thể loại:Lịch sử công nghiệp
H
Thể loại:Thảm họa môi trường
Châu chấu lúa

Châu chấu lúa hay châu chấu hại lúa (Danh pháp khoa học: Oxya chinensis) hay còn gọi là hoàng trùng là một loài châu chấu trong họ Acrididae, chúng là loài châu chấu gây hại cho cây lúa.

**Đặc điểm**
Châu chấu trưởng thành con cái thân dài hơn con đực, màu xanh vàng hoặc nâu bóng; râu đầu sợi chỉ có 23-28 đốt; mắt kép. Góc dưới phía sau mảnh lưng đốt bụng 3, bốn con cái có dạng gai. Mép sau mảnh sinh dục dưới có 4 răng, cự ly giữa các răng bằng nhau. Châu chấu non thường có 6 tuổi, màu xanh, râu sợi chỉ, mảnh lưng ngực trước dài hơn đầu, mầm cánh kéo dài tới đốt thứ giữa bụng.
Thân dài 3–4 cm, màu lục vàng hoặc vàng nâu bóng. Đầu hình tam giác tù, râu dạng sợi ngắn và mảnh, mắt kép to có một vệt dọc màu nâu sẫm chạy suốt hai bên lưng ngực. Lưng dài hơn đầu, bụng có ngấn. Hai cánh dày phẳng, kéo dài quá bụng. Hai chân sau to, có khả năng nhảy xa. 

**Sinh sản**
Vòng đời của châu chấu khoảng 200-210 ngày trong đó giai đoạn trứng 15-21 ngày. Giai đoạn sâu non: 100 ngày. Giai đoạn trưởng thành: khoảng 3 tháng. Con trưởng thành của châu chấu sống khoảng 3 tháng, trong đó con cái sống lâu hơn con đực. Sau khi hóa trưởng thành được 5-40 ngày thì bắt đầu giao phối, sau 10-41 ngày (trung bình trên dưới 20 ngày) bắt đầu đẻ trứng.
Mỗi con cái có thể đẻ 3 ổ, mỗi ổ có 10-102 quả. Châu chấu thường thích đẻ trứng ở đất ẩm, xốp, có nhiều cỏ dại, nhiều ánh nắng, thích đẻ trên đất cát pha. Trứng hình ống hơi cong ở giữa, một đầu hơi to màu vàng đậm, ổ trứng hình túi, trong đó trứng xếp xiên hai hàng. Trứng đẻ thành ổ từ 10-30 quả trong thân lúa, nếp gấp của lá lúa và trong những bụi cỏ trên mặt nước. 

**Gây hại**
Châu chấu non hại lúa ngay sau khi nở. Trưởng thành thích ánh sáng đèn, ánh sáng lửa, ban ngày hoạt động mạnh từ 7- 10 giờ sáng và từ 3- 5 giờ chiều. Châu chấu phá hại quanh năm, thường gây hại nặng trên lúa chiêm xuân cuối vụ, mạ mùa và lúa mùa sớm. Châu chấu non ngay sau khi nở đã bắt đầu phá hại. Con trưởng thành hoạt động mạnh vào 7-10 giờ và 16-17 giờ. Ban đêm châu chấu có xu hướng bay vào ánh lửa sáng hoặc đèn tia tử ngoại, khi nhảy xuống mặt nước có thể bơi. Cả trưởng thành và sâu non đều gây hại và gây hại tất cả các thời kỳ phát triển của cây lúa. 

**Phân bố**
Châu chấu phân bố ở nhiều nước thuộc châu Á và châu Phi. Sống riêng rải rác hoặc tập hợp thành đàn đông đến hàng triệu con, có thể di cư từ vùng này đến vùng khác rất xa. Lúc này, sức tàn phá mùa màng và cây cối của những đám mây châu chấu khủng khiếp. Do đó, người dân trên thế giới coi dịch châu chấu không khác gì các dịch bệnh khác.
Ở Việt Nam, châu chấu sống khắp nơi trên ruộng lúa, nương ngô, lạc, đậu, trong lùm bụi, đám cỏ, cây ăn quả và cây công nghiệp. Đẻ trứng trong đất nhất là đất cát, đất xốp sâu khoảng 10 cm, nơi có nhiều cỏ dại thành từng ổ, mỗi ổ có rất nhiều trứng màu vàng, giống như hạt gạo. Khoảng 12 ngày (mùa hè), 21 - 28 ngày (mùa thu, xuân) và 45 ngày (mùa đông), trứng nở rải rác trong thời gian 3-5 ngày.

**Chú thích**
C
Thể loại:Loài gây hại
Thể loại:Birkbeck, University of London

Thể loại:Đại học Luân Đôn
Thể loại:Giáo dục tại Camden
Thể loại:Cơ sở giáo dục thành lập năm 1823
Thể loại:Thể loại được đặt tên theo đại học và cao đẳng tại Vương quốc Anh
Thể loại:Trường đại học và cao đẳng ở Luân Đôn

Thể loại:Giáo dục Luân Đôn
Luân Đôn
Thể loại:Công trình văn hóa và giáo dục Luân Đôn
Luân Đôn
Thể loại:Cơ sở giáo dục Luân Đôn
Nhện lông nhung

Nhện lông nhung (Danh pháp khoa học: Eriophyes) là một chi côn trùng trong họ Eriophyidae, phân lớp Acari. Nhiều loài trong chi này có hại cho cây trồng đặc biệt là loài Eriophyes dimocarpi gây hại trên cây nhãn và Eirophyes litchii gây hại trên cây vải 

**Các loài**
 Eriophyes alniincanae Nalepa, 1919- Eriophyes amelancheus Nalepa, 1926- Eriophyes arianus (Canestrini 1890)- Eriophyes betulae - Eriophyes betulinus - Eriophyes bucidae - Eriophyes buxi - Eriophyes calcercis , Purple Erineum Maple Mite- Eriophyes calophylli - Eriophyes calycophthirus - Eriophyes canestrini - Eriophyes canestrinii - Eriophyes chondrillae - Eriophyes condrillae , Gall Mites- Eriophyes crataegi - Eriophyes cupulariae - Eriophyes dentatae - Eriophyes diversipunctatus - Eriophyes emarginatae - Eriophyes epimedii - Eriophyes euphorbiae - Eriophyes exilis - Eriophyes fraxiniflora , Ash Flower Gall Mite- Eriophyes genistae - Eriophyes goniothorax - Eriophyes gossypii , Cotton Blister Mite- Eriophyes guerreronis - Eriophyes inangulis - Eriophyes kuko - Eriophyes laevis - Eriophyes lateannulatus - Eriophyes leiosoma (Nalepa, 1892)- Eriophyes lentiginosus - Eriophyes litchii , Lychee Erinose Mite or Litchi Rust Mite- Eriophyes mali , Appleleaf Blistergalls- Eriophyes melaleucae - Eriophyes menthae - Eriophyes neoessegi , Cottonwood Catkingall Mite- Eriophyes nervisequus - Eriophyes oxycedri - Eriophyes padi - Eriophyes parapopuli , Poplar Budgall Mite- Eriophyes parulmi , Elm Fingergall Mite- Eriophyes pilifex - Eriophyes populi , Eriophyid Mite- Eriophyes propinquus - Eriophyes prunispinosae - Eriophyes pseudoinsidiosus - Eriophyes pyri , Pearleaf Blister Mite- Eriophyes rubicolens - Eriophyes similis - Eriophyes sorbi - Eriophyes tiliae (Pagenstecher 1857), Eriophyid Mite- Eriophyes triradiatus , Eriophyid Mite- Eriophyes tristriatus - Eriophyes viburni - Eriophyes vitis - Eriophyes von 

**Tham khảo**
  Sổ tay hướng dẫn phòng trừ nhện lông nhung truyền bệnh chổi rồng hại nhãnbot=InternetArchiveBot -  Quản lý bệnh chổi rồng trên nhãn-  Sự phân bố, phổ ký chủ và thiên địch của nhện lông nhung Eriophyes dimocarpi kuang (Eriophyidae, Acari) trên nhãnbot=InternetArchiveBot -  NHỆN LÔNG NHUNG-  Nhện lông nhung hại vải (Eirophyes litchii Keifer) date = ngày 10 tháng 6 năm 2016
E
Fahrenheit 9/11

Fahrenheit 9/11 là phim tài liệu năm 2004 được thực hiện bởi nhà làm phim, đạo diễn và nhà bình luận chính trị người Mỹ Michael Moore. Phim đưa ra cái nhìn quan trọng trước tổng thống George W. Bush, chiến tranh chống khủng bố và phản ánh của giới truyền thông.
Trong phim, Moore cho rằng giới truyền thông Mỹ là "cổ vũ viên" cho Cuộc tấn công Iraq 2003 mà không đưa ra một phân tích chính xác hay khách quan nào về nhân tố chiến tranh hoặc kết quả thương vong. Phim gây nên nhiều tranh cãi mạnh mẽ, trong đó có sự nghi ngờ tính chính xác của nó. Tựa đề phim là sự ám chỉ đến tiểu thuyết Fahrenheit 451 năm 1953 của Ray Bradbury, đưa ra quan điểm tiêu cực đến tương lai của Hoa Kỳ.
Phim mở màn tại Liên hoan phim Cannes 2004 và nhận được tràng vỗ tay khen ngợi suốt 20 phút, một trong những lần hoan nghênh dài hơi nhất lịch sử liên hoan phim. Phim cũng giành được giải thưởng lớn nhất, Cành cọ vàng. Trong khi đó, phim bị nhận 5 đề cử giải Mâm xôi vàng và "thắng" 4 giải.

**Sản xuất**

**Phát hành**

**Đánh giá chuyên môn**

**Giải thưởng**

**Tranh cãi**

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 chú thích sách |first=James B. |last=Stewart |authorlink=James B. Stewart | title = DisneyWar| publisher = Simon & Schuster | year = 2005 | location = New York | isbn = 0-684-80993-1

**Liên kết ngoài**
 0361596- 305974- fahrenheit911- fahrenheit_911
Thể loại:Phim tài liệu Mỹ
Thể loại:Phim Mỹ
Thể loại:Phim độc lập Mỹ
Thể loại:Phim dựa trên sự kiện ngày 11 tháng 9
Thể loại:Phim của hãng Lionsgate
Thể loại:Phim và người giành giải Cành cọ vàng
Sò mồng

Sò huyết
Sò mồng hay sò dương (Danh pháp khoa học: Vasticardium flavum) là một động vật thân mềm hai mảnh vỏ trong họ Cardiidae, chúng là một loại sò mang tên ngộ nghĩnh, hài hước nhưng ăn ngon. 

**Đặc điểm**
Sò mồng có dạng như sò huyết, chỉ khác vỏ nhẵn, mỏng có màu nâu hồng, trung bình mỗi con to bằng khu chén. Đặc điểm của con sò mồng là thịt nhiều, có màu trắng hồng, dai chắc, vị thơm ngon ngọt. Hình dạng phần thịt sò vo tròn, không có chứa chất bẩn như các loại ốc, vẹm, điệp mà chỉ có thịt. 

**Khai thác**
Sò mồng được ngư dân khai thác bằng cách lặn bắt dưới mặt đầm. Sau khi bắt được, con sò được ngâm trong nước mặn vài giờ để cho các chất nhầy, rong bùn nhả ra hết rồi có thể chế biến thành món. Với món nướng, gắp từng con sò bỏ lên lò than, bắt lửa, con sò co lại rồi tự động há nắp để lộ phần thịt. Nếu ăn sò phi hành, cũng làm đủ công đoạn như sò nướng nhưng đến lúc con sò vừa há nắp thì dùng dầu với hành đã phi sẵn với ít đậu phộng rang giã nhỏ chế lên trên phần thịt của con sò, món sò hấp sả là gọn và nhanh.

**Chế biến**
Chúng là loại sò có giá trị kinh tế cao, phân bố rộng khắp trên các vùng biển Việt Nam. Sò dương có hình dáng lớn, con trưởng thành có thể bằng nắm tay người lớn. Thịt sò dai giòn, đậm, có vị ngọt nên được nhiều người ưa thích. Sò dương/Sò mồng hay sò dương thường được chế biến bằng nhiều cách như nướng, hấp, nấu cháo. Tuy nhiên, phổ biến hơn cả là sò dương nướng mỡ hành. 

**Chú thích**

**Tham khảo**
  Sò mồng đầm Cù Mông-  Sò mồng đầm Cù Môngbot=InternetArchiveBot 
Thể loại:Sò
F
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Konrad Lorenz

Konrad Zacharias Lorenz (7 tháng 11 năm 1903 – 27 tháng 2 năm 1989) là một nhà động vật học, nhà nghiên cứu tập tính học và điểu học. Ông giành giải Nobel Sinh lý học và Y khoa cùng với Nikolaas Tinbergen và Karl von Frisch. Ông thường được coi là một trong những người sáng lập môn tập tính học hiện đại, phát triển một phương pháp bắt đầu với thế hệ trước đó, bao gồm cả người thầy của ông, Oskar Heinroth.

**Tác phẩm**
Lorenz's best-known books are King Solomon's Ring and On Aggression, both written for a popular audience. His scientific work appeared mainly in journal articles, written in German; it became widely known to English-speaking scientists through its description in Tinbergen's 1951 book The Study of Instinct, though many of his papers were later published in English translation in the two volumes titled Studies in Animal and Human Behavior.- King Solomon's Ring (1949) (Er redete mit dem Vieh, den Vögeln und den Fischen, 1949)- Man Meets Dog (1950) (So kam der Mensch auf den Hund, 1950)- Evolution and Modification of Behaviour (1965)- On Aggression (1966) (Das sogenannte Böse. Zur Naturgeschichte der Agression, 1963)- Studies in Animal and Human Behavior, Volume I (1970)- Studies in Animal and Human Behavior, Volume II (1971)- Motivation of Human and Animal Behavior: An Ethological View. With Paul Leyhausen (1973). New York: D. Van Nostrand Co. ISBN 0-442-24886-5- Behind the Mirror: A Search for a Natural History of Human Knowledge (1973) (Die Rückseite des Spiegels. Versuch einer Naturgeschichte menschlichen Erkennens, 1973)- Civilized Man's Eight Deadly Sins (1974) (Die acht Todsünden der zivilisierten Menschheit, 1973)- The Year of the Greylag Goose (1979) (Das Jahr der Graugans, 1979)- The Foundations of Ethology (1982)- The Waning of Humaneness (1987) (Der Abbau des Menschlichen, 1983)- Here I Am – Where Are You? – A Lifetime's Study of the Uncannily Human Behaviour of the Greylag Goose. (1988). Translated by Robert D. Martin from Hier bin ich – wo bist du?.- The Natural Science of the Human Species: An Introduction to Comparative Behavioral Research – The Russian Manuscript (1944–1948) (1995)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Short Autobiography on the Nobel Foundation website date=2001-12-03 -  A chapter from On Aggression (1963)-  Review of Biologists Under Hitler- Konrad Lorenz Institutes:
** Konrad Lorenz Institute for Evolution and Cognition Research in Altenberg
**  Konrad Lorenz Research Station date=2004-11-23 , Grünau im Almtal
**  Konrad Lorenz Institute for Ethology date=2004-11-12 - Konrad Lorenz at the Internet Movie Database
Thể loại:Sinh năm 1903
Thể loại:Mất năm 1989
Thể loại:Người Áo đoạt giải Nobel
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Columbia
Thể loại:Nhà tập tính học
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Thể loại:Đảng viên Đức Quốc Xã
Sydney Pollack

Sydney Irwin Pollack (1 tháng 7 năm 1934 – 26 tháng 5 năm 2008) là một đạo diễn phim, nhà sản xuất phim và diễn viên người Mỹ. Pollack đạo diễn hơn 21 phim và 10 chương trình truyền hình, diễn xuất trong hơn 30 bộ phim và chương trình, và sản xuất hơn 44 phim. Phim 1985 của ông Out of Africa giúp ông giành giải Oscar cho đạo diễn và sản xuất; ông cũng đã được đề cử cho giải Oscar cho Đạo diễn xuất sắc của phim They Shoot Horses, Don't They? (1969) và Tootsie (1982), và ông cũng xuất hiện trong phim Tootsie. Một số tác phẩm khác nổi tiếng nhất của ông bao gồm Jeremiah Johnson (1972), The Way We Were (1973), Three Days of the Condor (1975) and Absence of Malice (1981). Các bộ phim tiếp theo của ông bao gồm Havana (1990), The Firm (1993), Sabrina (1995), The Interpreter (2005), và nhà sản xuất kiêm diễn viên trong phim Michael Clayton (2007).

**Sự nghiệp điện ảnh**

**Đạo diễn và sản xuất**

**Diễn xuất**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Sydney Pollack at the Internet Movie Database-  Sydney Pollack discography at Discogs-  Detailed biography of Sydney Pollack date=2008-05-30 -  An appreciation, Charlie Rose, ngày 28 tháng 5 năm 2008 date=2009-08-04 
Thể loại:Sinh năm 1934
Thể loại:Mất năm 2008
Thể loại:Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Thể loại:Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Thể loại:Phi công Mỹ
Thể loại:Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Thể loại:Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Thể loại:Đạo diễn truyền hình Mỹ
Thể loại:Giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc
Thể loại:Tử vong vì ung thư ở California
Thể loại:Nam diễn viên Los Angeles
Thể loại:Người đoạt giải Primetime Emmy
Thể loại:Đạo diễn phim tiếng Anh
Alice Cooper

Alice Cooper (tên khai sinh Vincent Damon Furnier; sinh ngày 4 tháng 2 năm 1948) 
là một ca sĩ, nhạc sĩ, nhạc sĩ và diễn viên không chuyên người Mỹ có sự nghiệp kéo dài năm thập kỷ. Lưu diễn với một chương trình sân khấu có máy chém, ghế điện, máu giả, trăn khổng lồ, búp bê em bé, và đấu kiếm, Cooper được người hâm mộ và các đồng nghiệp mệnh danh là "Bố già của Shock Rock"; ông đã lấy ý tưởng từ phim kinh dị, tạp kỹ, và garage rock để đi tiên phong tạo ra một thương hiệu rock rùng rợn trên sân khấu để gây sốc cho các khán giả.

**Sự nghiệp âm nhạc**

**Giải thưởng và đề cử**
Giải Grammy

**Sự nghiệp điện ảnh**
 Diary of a Mad Housewife – 1970- Roadie – 1980- Monster Dog - 1984- Prince of Darkness – 1987- Freddy's Dead: The Final Nightmare - 1991- Wayne's World – 1992- Suck – 2009- Dark Shadows – 2012- Bigfoot – 2012- Skum Rocks! – 2013- Super Duper Alice Cooper – 2014

**Tham khảo**

**Sách tham khảo**
isbn=0-399-11535-8
*isbn=0-307-38265-6
*chú thích sách|author=Bob Greene |title=Billion Dollar Baby |url=https://archive.org/details/billiondollarbab0000gree |publisher=Simon & Schuster|year=1974|isbn=978-0-689-10616-3
*isbn=3-89602-651-8- This Day in Rock  Cooper accident date=2013-06-03 

**Liên kết ngoài**
Arts/Music/Bands_and_Artists/C/Cooper%2C_Alice/- alice-cooper-  Official Nights with Alice Cooper website date=2011-07-16 -  Nights With Alice Cooper on Planet Rock date=2016-10-08 -  Alice Cooper Artist Page @ VH1.com date = ngày 22 tháng 10 năm 2012-  Alice Cooper at Allmusic.com
Thể loại:Sinh năm 1948
Thể loại:Nhạc sĩ Mỹ thế kỷ 20
Thể loại:Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20
Thể loại:Nhạc sĩ Mỹ thế kỷ 21
Thể loại:Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Thể loại:Tín hữu Kitô giáo Mỹ
Thể loại:Nam ca sĩ Mỹ
Thể loại:Người Mỹ gốc Anh
Thể loại:Người Mỹ gốc Ireland
Thể loại:Người Mỹ gốc Scotland
Thể loại:Nhạc sĩ nhạc rock Mỹ
Thể loại:Ca sĩ nhạc rock Mỹ
Thể loại:Người viết bài hát nhạc rock Mỹ
Thể loại:Nghệ sĩ của Atlantic Records
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:DJ người Mỹ
Thể loại:Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll
Thể loại:Người Mỹ gốc Pháp
Thể loại:Nhạc sĩ hard rock Mỹ
Thể loại:Nghệ sĩ của Epic Records
Thể loại:Người đoạt giải Kerrang!
Thể loại:Nghệ sĩ của MCA Records
Thể loại:Người viết bài hát từ Arizona
Thể loại:Nghệ sĩ của Warner Bros. Records
Tiếng Nanai

Tiếng Nanai (còn gọi là Gold hoặc Hezhen) là ngôn ngữ của người Nanai ở Siberia, và một thiểu số ở tỉnh Hắc Long Giang, Trung Quốc, nơi được gọi là Hezhe.
Có khoảng 1.400 người nói tiếng trong số 17.000 người Nanai, nhưng hầu hết (đặc biệt là thế hệ trẻ) thông thạo tiếng Nga hoặc tiếng Trung Quốc, và chủ yếu là sử dụng một trong những ngôn ngữ này để giao tiếp.

**Phân bố**

**Chính tả**

**Tham khảo**

**Xem thêm**

**Liên kết ngoài**
 Nanai writing on Omniglot- Distribution map at The Linguist List date = ngày 13 tháng 1 năm 2013
Thể loại:Ngôn ngữ chắp dính
Thể loại:Ngôn ngữ tại Nga
Thể loại:Vùng Khabarovsk
Thể loại:Ngôn ngữ tại Trung Quốc
Thể loại:Hắc Long Giang
Thể loại:Ngữ hệ Tungus
Bản đồ chuyên đề

Tập tin:Halley compass variations 1702.jpg|thumb|210px|Edmond Halley's New and Correct Chart Shewing the Variations of the Compass (1701), bản đồ thể hiện các được đẳng từ thiên.
Bản đồ chuyên đề là một loại bản đồ thể hiện một chủ đề đặc biệt của một vùng địa lý cụ thể. Các bản đồ này có thể thể hiện "các chủ đề vật lý, xã hội chính trị, văn hóa, kinh tế, nông nghiệp, xã hội học, hoặc các chủ đề về các thành phố, quốc gia, hay lục địa".
Bản đồ chuyên đề thể hiện một đối tượng riêng biệt, khác với các bản đồ tham khảo chung/địa lý chung thể hiện nhiều hiện tượng như địa chất, địa lý, chính trị cùng nhau. Sự khác biệt này dự trên một thực tế rằng các bản đồ chuyên đề sử dụng các thông tin nền như đường bờ biển, ranh giới và địa điểm, chỉ là các điểm tham chiếu cho các yếu tố cần thể hiện trên bản đồ. Các bản đồ tổng quát thể hiện các thông tin cơ bản như địa hình, cảnh quan, các khu định cư, ranh giới chính trị.

**Tham khảo**
Thể loại:Bản đồ học
Thể loại:Sơ đồ
Từ của năm (Đức)

Từ của năm (Đức) là những từ ngữ hay được sử dụng trong năm đó cho những biến cố đặc biệt hay những cuộc thảo luận nổi bật, lần đầu tiên được chọn ở Đức vào năm 1971 và từ 1977 thường xuyên được hội tiếng Đức (Gesellschaft für deutsche Sprache) (GfdS) ở Wiesbaden công bố khi nhìn về ngôn ngữ của năm vừa qua và từ năm 1978 được đăng trên tạp chí Der Sprachdienst (dịch vụ ngôn ngữ). Bắt đầu từ năm 1991, mỗi năm lại được chọn một từ không chuẩn (Unwort) mà lại hay được dùng; thỉnh thoảng nhưng không đều đặn cũng lựa một câu của năm. Từ 2008 còn có lựa chọn một từ thiếu niên (Jugendsprache|Jugendwort) của năm.
Từ 1977 đến 1999 từ của năm tại nước Đức đồng thời cũng là từ tiếng Đức của năm. Nhưng mà vì các từ thường được lựa chọn có liên hệ đến những sự kiện chỉ xảy ra ở Đức, cho nên các nước khác dùng tiếng Đức cũng bắt đầu lựa chọn từ riêng cho nước mình. Ở Áo bắt đầu từ 1999, ở Liechtenstein 2002 và ở Thụy Sĩ 2003.
Năm 1999, cho thế kỷ 20 100 từ của thế kỷ (100 Wörter des Jahrhunderts) đã được lựa chọn.

**Từ của năm**

**Xem thêm**
Word of the year
*Un-word of the year

**Tham khảo**
Thể loại:Tiếng Đức
Thể loại:Từ và cụm từ tiếng Đức
Ống nano

Ống nano cacbon đơn vách
Ống nano (tiếng Anh: nanotube) single là một cấu trúc nano 2 chiều dạng ống với đường kính ống ở cỡ nano. Ống nano có thể hình thành với một số loại vật liệu khác nhau, trong đó nổi tiếng nhất là ống nano cacbon, nhưng ngoài ra cũng có các từ boron nitride (BN), silic,... và cả vật liệu hữu cơ như DNA. Ống nano có thể là đơn vách (single-walled nanotube-viết tắt là SWNT) hoặc đa vách (multi-walled nanotube). Hiện người ta đã thành công trong việc chế tạo những ống nano nhỏ đến cớ 4 Angstrom (0.4 nm). Ống nano được cho là có tiềm năng lớn trong nhiều lĩnh vực khác nhau như điện tử, năng lượng sạch, xúc tác,...

**Xem thêm**
Ống nano cacbon

**Tham khảo==
Lũ chuột trong tường

Lũ chuột trong tường (tiếng Anh: The Rats in the Walls) là một truyện ngắn kinh dị của H.P. Lovecraft sáng tác năm 1923.

**Câu chuyện**
Câu chuyện kể về một lũ chuột lông lá và đông đúc sống ở tu viện Exham của Anh. Chúng có tới hàng vạn con, thường xuyên quấy nhiễu người dân địa phương. Tiếng động của chúng trong những bức tường đã khiến cho người chủ mới và con mèo của ông bực mình. Thế là ông liền tổ chức một cuộc thám hiểm để tìm hiểu chuyện gì đang xảy ra cùng với vài người bạn bao gồm cả đại úy Norrys, một người đàn ông vốn rất mập mạp. Họ đi xuống hầm tu viện và phát hiện cả một thành phố cổ bị chôn vùi, với đầy dẫy những bộ xương người.
Những người này có lẽ đã bị giam giữ từ rất lâu, và mục đích của việc đó là dùng họ như đồ hiến tế cho một nghi lễ thần thánh. Bất ngờ, lũ chuột tấn công đám người cùng với con mèo của người chủ. Ba giờ sau, ông tỉnh dậy và kinh hoàng nhận ra cái xác bị ăn mất phân nửa của đại úy Norrys ngay bên cạnh mình, và con mèo thì đang bơi xé cuống họng của ông ta. Sau thảm họa đó, chính quyền đã cho phá nổ tu viện Exham và cho rằng chính người chủ mới đã ăn thịt Norrys. Suốt những năm tháng còn lại, ông luôn nghe thấy tiếng chuột kêu trong những bức tường, chỉ có điều là những bức tường bên trong xà lim của một bệnh viện tâm thần.

**Ghi chú**

**Tham khảo**
isbn=978-0-87054-037-0 Definitive version.
*H. P. Lovecraft, More Annotated Lovecraft, S. T. Joshi and Peter Cannon, eds.
*H. P. Lovecraft, The Annotated Lovecraft, S. T. Joshi, ed.
*Lin Carter, Lovecraft: A Look Behind the Cthulhu Mythos.
*S. T. Joshi and David E. Schultz, An H. P. Lovecraft Encyclopedia.

**Liên kết ngoài**
The Rats in the Walls
Thể loại:Truyện ngắn năm 1924
Hải đồ

Tập tin:NOAA chart 25664 1976.png|right|thumb|440px|Hải đồ khu vực Puerto Rico của NOAA năm 1976.
Hải đồ là một loại bản đồ thể hiện các vùng biển và các vùng bờ biển lân cận. Tùy thuộc vào tỷ lệ bản đồ mà trên hải đồ có thể thể hiện độ sâu đáy biển và cao độ của đất liền, các đặc điểm tự nhiên và nhân tạo dùng để định vị, thông tin về thủy triều và dòng chảy, chi tiết về trường từ khu vực, và các công trình nhân tạo như cảng, các toàn nhà, và cầu. Các hải đồ là công cụ thiết yếu trong định vị trên biển; nhiều quốc gia yêu cầu các tàu vận tải, đặc biệt là tàu thương mại phải trang bị nó. Hải đồ có thể được thành lập ở dạng in ra giấy hoặc hải đồ điện tử. Các công nghệ gần đây cho phép in ra các hải đồ theo các khu vực yêu cầu, có thể tải xuống từ các công ty in thương mại.

**Tham khảo**
Thể loại:Thủy đạc học
Thể loại:Đồ họa thông tin
Thể loại:Loại bản đồ
Thể loại:Trợ giúp dẫn đường

Thể loại:Thuật ngữ hàng hải
George Langelaan

George Langelaan (19 tháng 1 năm 1908 – 9 tháng 2 năm 1972) là một nhà văn và nhà sưu tầm thông tin người Anh sinh ra ở Paris, Pháp. Ông được biết đến nhiều nhất qua tác phẩm Người ruồi (The Fly).

**Sự nghiệp**
Trong Thế chiến II, George là một điệp viên và đặc vụ cho phe Đồng minh như là một thành phần của SOE (Tổ chức Hoạt động Đặc biệt). Ông hoạt động trong phân khu F cấp Đại úy hải quân với mật danh Langdon. Theo hồi ký của ông, Mặt nạ chiến tranh (1959), ông đã trải qua ca phẫu thuật thẩm mỹ trước khi được đưa sang Pháp. Ông nhảy dù xuống vùng Pháp bị chiếm đóng vào ngày 7/9/1941 để liên lạc với các lực lượng kháng chiến Pháp phía nam của Chaateauroux, sắp xếp để gặp Édouard Herriot. Ông đã bị bắt vào ngày 06 tháng 10 và bị giam cầm trong trại Mauzac. Ông bị Đức quốc xã kết án tử hình, nhưng trốn thoát (ngày 16 tháng 7 năm 1942) và trở về Anh để tham gia cuộc đổ bộ Normandy. Ông đã nhận được huân chương Croix de Guerre của Pháp.
Langelaan là một người bạn của nhà huyền bí Aleister Crowley, tuyên bố ông là một gián điệp và "bằng việc chiến thắng sự tin tưởng của người Đức ở Mỹ, ông đã có khả năng tiếp xúc với các thành viên hội nhóm ngầm của họ".
Trong những năm 1950 và năm 1960, ông đã viết nhiều hồi ký, tiểu thuyết và truyện ngắn mà sau này đã được dựng thành phim và được chiếu trên truyền hình.
Ông mất năm 1972 ở tuổi 64.

**Các tác phẩm**

**Truyện ngắn**
Người tên Langdon:Kí ức của một đặc vụ
*Người ruồi
*Phép màu kỳ lạ
*Mặt nạ chiến tranh:Từ Dunkirk đến ngày giao tranh-Những trò lừa của một đặc vụ Anh thông minh.
*Những chàng kị sĩ của Dải Lụa Nổi
*"Danse Macabre"
*"Elaine"
*Tôi đã cứu một cô vợ Hậu Cung
*Máu lạnh
*Theo phương diện khác
*Cá heo cũng biết nói
*Tàu cao tốc Thây Ma
*Hết giờ
*Món salad đầu người
*Người máy biết nghĩ / Kẻ tầm não
*Kẻ phản đảng
*Những vị khách mới
*Mười ba bóng ma

**Chuyển thể thành phim**
Người ruồi
*Sự trở lại của người ruồi
*Lời nguyền của người ruồi
*Hyperion
*Người ruồi tái bản
*Người ruồi II

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 name=George Langelaan-  George Langelaan date = ngày 28 tháng 3 năm 2012 at the FictionMags Index-  George Langelaan date = ngày 7 tháng 3 năm 2015 at the Index to Science Fiction Anthologies and Collections, Combined Edition- 0486228- George Langelaan-  The cover of the June, 1957 issue of Playboybot=InternetArchiveBot , which contained the classic short story "The Fly"-  George Langelaan @ The Encyclopedia of Science Fiction, 3rd (online) edition.
Thể loại:Sinh năm 1908
Thể loại:Mất năm 1972
Thể loại:Nhà văn Anh viết truyện ngắn
Thể loại:Điệp viên Vương quốc Anh
Thể loại:Nhà văn từ Paris
Thể loại:The Fly
Thể loại:Điệp viên Thế chiến 2
Cỗ máy phân tử

Tập tin:Kinesin walking.gif|nhỏ|Kinesin đi bộ trên vi ống là một cỗ máy sinh học phân tử ở quy mô nano.
Cỗ máy phân tử (molecular machine) là một tập hợp phân tử có khả năng tạo ra chuyển động cơ học đáp ứng với các kích thích cụ thể. Trong các hoạt động sinh học ở cấp độ phân tử, các cỗ máy kiểu này thường xuyên thực hiện các chức năng thiết yếu cho sự sống như trong quá trình nhân đôi DNA và tổng hợp ATP. Kinesin đi bộ trên một vi ống là một cỗ máy phân tử sử dụng động lực học miền protein ở cấu trúc bậc nano.
Thuật ngữ này dịch từ nguyên gốc tiếng Anh là molecular machine, cũng gọi là nanomachine (cỗ máy nanô).
Nghiên cứu về cỗ máy phân tử hiện đang được dẫn đầu với giải thưởng Nobel về hóa học năm 2016 được trao cho Jean-Pierre Sauvage, Sir J. Fraser Stoddart và Bernard L. Feringa. Phát hiện này gợi cho nhiều nhà khoa học thu nhỏ các máy móc được tìm thấy trong thế giới vĩ mô, nhất là ứng dụng tạo ra "cỗ máy vận chuyển" thuốc vào tận từng tế bào của người bệnh.

**Xem thêm**
Một số cỗ máy phân tử sinh học
*Công nghệ nano
*Fraser Stoddart
*Jean-Pierre Sauvage
*Ben Feringa

**Tham khảo**
Thể loại:Công nghệ nano
APM

APM (viết tắt tiếng Anh của Atomically Precise Manufacturing, tức Chế tạo chính xác bậc nguyên tử) là khái niệm do Eric Drexler, cha đẻ của công nghệ nano đề xướng và cổ vũ từ những năm 80 để quá trình chế tạo một thế hệ công cụ mới được thiết kế chính xác tới cấp độ nguyên tử. Drexler cho đây là mục tiêu cuối cùng và quan trọng nhất của công nghệ nano, bởi ưu thế năng suất tăng lên nhiều lần trong khi tiêu tốn vật liệu không đáng kể sẽ khiến cho APM trở thành một cuộc cách mạng về sản xuất.
Drekler cho rằng công nghệ nano hiện đang đi lạc hướng khi tập trung đầu tư vào chế tạo vật liệu nano thay vì thiết bị nano. Ý tưởng về APM đã được Richard Feymann nhắc đến trong bài nói chuyện nổi tiếng của ông năm 1959, There's Plenty of Room at the Bottom và được Drexler đề xướng và chứng minh tính khả thi trong các công bố của ông, gần đây nhất là cuốn sách Radical Abundance

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Video minh họa APM- Drexler nói chuyện về APM tại Đại học Oxford
Thể loại:Công nghệ nano
Tiếng Hà Nhì

Tiếng Hà Nhì (Haqniqdoq hay xa31ɲi31; p=Hāníyǔ) là một ngôn ngữ Tạng-Miến thuộc nhóm ngôn ngữ Lô Lô, được người Hà Nhì ở Trung Quốc, Lào và Việt Nam sử dụng .

**Phân bố**
Ở Trung Quốc, tiếng Hà Nhì hiện diện chủ yếu ở khu vực phía đông sông Mê Kông thuộc trung-nam tỉnh Vân Nam, chủ yếu ở Phổ Nhĩ và Hồng Hà. Tiếng Hà Nhì còn có mặt ở tỉnh Lai Châu và Lào Cai miền Tây Bắc Việt Nam và ở tỉnh Phongsaly của Lào.
Edmondson (2002) ghi nhận rằng tiếng Hà Nhì tại Việt Nam gồm hai phương ngữ riêng rẽ, một ở phía đông (huyện Mường Tè) và một ở phía tây (Phong Thổ, Bát Xát). Người Hà Nhì ở Việt Nam nói các phương ngữ khác nhau có thể hiểu lẫn nhau. Edmondson (2002) ghi nhận các phương ngữ Hà Nhì ở Việt Nam khác nhau chủ yếu ở từ vựng.

**Âm vị học**
Tiếng Hà Nhì có 3 thanh điệu chính và ba loại nguyên âm ngắn.

**Chữ viết**
Tập tin:Lihaozhai High School - P1360829.JPG|thumb|Biển báo của Trung học Lí Hạo trại Kiến Thủ huyện, tại Kiến Thủy, Vân Nam, viết lần lượt bằng tiếng Hà Nhì, tiếng Lô Lô và tiếng Trung Quốc.
Truyện dân gian của người Hà Nhì có nhắc đến một loại chữ viết cổ nhưng đã thất truyền khi người Hà Nhì di cư khỏi Tứ Xuyên. Ở Trung Quốc, người Hà Nhì ngày nay viết chữ Latinh với dạng chuẩn dựa trên phương ngữ Haya ở Lục Xuân thuộc Hồng Hà.

**Ví dụ**

**Xem thêm**
 Nhóm ngôn ngữ Hà Nhì

**Tham khảo**
Edmondson, Jerold A. 2002. "The Central and Southern Loloish Languages of Vietnam". Proceedings of the Twenty-Eighth Annual Meeting of the Berkeley Linguistics Society: Special Session on Tibeto-Burman and Southeast Asian Linguistics (2002), pp. 1–13.
*Li Yongsui 李永燧. 1986. A sketch of the Hani language 哈尼语简志. Beijing: Ethnic Publishing House 民族出版社.
*Tạ Văn Thông, Lê Đông. 2001. Tiếng Hà Nhì. Hà Nội: Nhà xuất bản văn hóa dân tộc.
*Yang Shihua 杨世华; Bai Bibo 白碧波. 2003. A study of the culture of the Hani people of Yuxi City 玉溪哈尼族文化研究. Kunming: Yunnan Nationalities Press 云南民族出版社. 7-5367-2652-X

**Liên kết ngoài**
  Hani language recordings at  GlobalRecordings.net-  Hani–Japanese wordlist
Thể loại:Ngôn ngữ tại Trung Quốc
Thể loại:Ngôn ngữ tại Lào
Thể loại:Ngôn ngữ tại Việt Nam
Thể loại:Nhóm ngôn ngữ Lô Lô-Miến
Nadrian Seeman

Nadrian C. "Ned" Seeman (sinh ngày 16 tháng 12 năm 1945) là một nhà khoa học được biết đến vì sáng lập ra lĩnh vực công nghệ nano DNA.. Vì thành tựu này ông đã nhận được giải Feymann về Công nghệ nano năm 1995 và giải Kavli năm 2010.

**Công bố đáng chú ý**
 pages=237–47—Considered to be the earliest paper outlining the concepts of DNA nanotechnology- pages=631–3—The synthesis of the DNA cube- chú thích tạp chí |last=Winfree |first=Erik |authorlink= |author2=Liu, Furong |author3=Wenzler, Lisa A. |author4=Seeman, Nadrian C. |date=ngày 6 tháng 8 năm 1998|title=Design and self-assembly of two-dimensional DNA crystals |journal=Nature |volume=394 |issue= 6693|pages=529–544 |issn=0028-0836 |pmid=9707114|doi=10.1038/28998—The synthesis of two-dimensional periodic lattices of double crossover molecules- chú thích tạp chí |last=Mao |first=Chengde |authorlink= |others=Sun, Weiqiong; Shen, Zhiyong & Seeman, Nadrian C. |date=ngày 14 tháng 1 năm 1999|title=A DNA Nanomechanical Device Based on the B-Z Transition |journal=Nature |volume=397 |issue= 6715|pages=144–146 |issn=0028-0836 |pmid=9923675|doi=10.1038/16437—The first DNA-based nanomechanical device- chú thích tạp chí |last=Seeman |first=Nadrian C. |title=Nanotechnology and the double helix |journal=Scientific American |date=June 2004 |pages=64–75 |pmid=15195395 |url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=nanotechnology-and-the-do |volume=290 |issue=6 |doi=10.1038/scientificamerican0604-64—A popular science article explaining the field of DNA nanotechnology- pages=74–7—The synthesis of three-dimensional periodic lattices of tensegrity triangle molecules- pages=202–5—A DNA-based molecular assembly line

**Chú thích**
Thể loại:Công nghệ nano DNA
Thể loại:Sinh năm 1945
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Chicago
Tiếng La Hủ

Tiếng La Hủ (tên tự gọi: Ladhof lɑ54xo11) là ngôn ngữ của người La Hủ ở Trung Quốc, Thái Lan, Myanmar và Lào. Tiếng La Hủ thuộc ngữ tộc Tạng-Miến trong ngữ hệ Hán-Tạng .
Tại Vân Nam, Trung Quốc, nó được sử dụng rộng rãi cả bởi những người La Hủ và các dân tộc thiểu số khác ở Vân Nam, những người sử dụng nó như là một ngôn ngữ chung của vùng.
Tuy nhiên, ngôn ngữ này không được sử dụng rộng rãi và cũng không được dạy trong bất kỳ trường học nào ở Thái Lan, nơi mà nhiều người La Hủ trong thực tế là người tị nạn và di dân bất hợp pháp, đã vượt biên vào Thái Lan từ Myanmar.

**Phân loại**
Tiếng La Hủ và tiếng Kucong có liên quan chặt chẽ với nhau, được phân loại là một nhánh riêng của nhóm ngôn ngữ Lô Lô bởi Ziwo Lama (2012), nhưng thuộc nhóm ngôn ngữ Lô Lô Trung tâm đối với David Bradley (2007). Tiếng La Hủ được phân loại là một nhánh chị em của nhánh Lô Lô Nam trong phân tích phát sinh tính toán của Satterthwaite-Phillips '(2011) của các ngôn ngữ Lô Lô-Miến.

**Tham khảo**
Thể loại:Ngôn ngữ tại Việt Nam
Thể loại:Ngôn ngữ tại Lào
Thể loại:Ngôn ngữ tại Trung Quốc
Thể loại:Ngôn ngữ tại Myanmar
Thể loại:Ngôn ngữ Lô Lô
Thể loại:Văn hóa Vân Nam
Thể loại:Ngôn ngữ tại Thái Lan
Thể loại:Người La Hủ
Thể loại:Nhóm ngôn ngữ Lô Lô-Miến