Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Ogre

OrcTập tin:Giovanni Lanfranco Norandino and Lucina Discovered by the Ogre.jpg|nhỏ|phải|Bức hoạ của Giovanni Lanfranco, một đoạn từ Orlando Furioso, miêu tả Norandino và Lucina khám phá ra ogre khi họ đang đi nghỉ tuần trăng mật.
Ogre (hay Ogress đối với nữ ogre) là một loại quái vật khổng lồ, một sinh vật độc ác và đáng sợ có đặc tính người và quái vật, đặc trưng trong Thần thoại, truyện cổ tích dân gian và khoa học giả tưởng. Ogre thường được miêu tả trong các truyện cổ tích thần tiên như là vật ăn thịt người, và đã xuất hiện trong nhiều tác phẩm kinh điển của văn học. Trong Nghệ thuật, ogre thường được miêu tả với cái đầu khổng lồ, nhiều tóc và râu ria, tính tham ăn, và cơ thể khoẻ như trâu. 
Tượng ogre trong truyện Hop-o'-My-Thumb ở Efteling , Hà Lan.
Thuật ngữ Ogre tương tự như Ông kẹ trong truyện dân gian Việt Nam và loài quỷ Oni trong văn hóa Nhật Bản, thường được sử dụng trong một ý nghĩa ẩn dụ về những quái vật kinh tởm hay bóc lột, đối xử tàn bạo hoặc ăn tươi nuốt sống nạn nhân của họ.
Trong thời hiện đại, ogre đã xuất hiện trong trò chơi nhập vai Dungeons & Dragons, chúng được miêu tả là những sinh vật hình người to lớn, mạnh mẽ nhưng không được thông minh thường đóng vai trò là những kẻ phản diện, nhưng cũng có những nhân vật có thể chơi được là ogre. Ogre được các tác giả của Dungeons & Dragons For Dummies xếp là mạnh thứ mười trong hàng ngũ quái vật cấp thấp. Họ cho rằng ogre "dạy người chơi cách chiến đấu với những con quái vật to lớn, mạnh mẽ, ngu ngốc, đó là một trải nghiệm D&D mang tính biểu tượng".

**Chú thích**
Thể loại:Thần thoại Bắc Âu
Thể loại:Quái vật
Bắc Trung Bộ (tỉnh Sri Lanka)

Tỉnh Trung Bắc (Sinhala: උතුරු මැද පළාත Uturumeda Palata, Tamil: வட மத்திய மாகாணம் Wada Maththiya Maakaanam) là một tỉnh của Sri Lanka. Với thủ phủ là thành phố Anuradhapura. Tỉnh không đông dân cư, và nó có một nền kinh tế kém phát triển, diện tích đất chủ yếu là rừng nhiệt đới khô.

**Đơn vị hành chính cấp huyện**
Uturumeda được chia thành 2 huyện:- Huyện Anuradhapura abbr=on- Huyện Polonnaruwa abbr=on

**Liên kết**
  North Central Province Provincial Council date=2021-04-11 -  Cities in North Central province date=2007-09-27 

**Tham khảo**
Thể loại:Vương quốc Kandy
Thể loại:Tỉnh của Sri Lanka
Bắc Bộ (tỉnh Sri Lanka)

Tỉnh Bắc (Tamil: வட மாகாணம் Vaṭakku Mākāṇam; Sinhala: උතුරු පළාත Uturu Palata) là một trong 09 tỉnh của Sri Lanka, đơn vị hành chính cấp I của đất nước này. Tỉnh đã tồn tại từ thế kỷ 19 nhưng không có bất kỳ tư cách pháp nhân nào cho đến năm 1987 khi sửa đổi Hiến pháp lần thứ 13 của Sri Lanka diễn ra, thành lập hội đồng tỉnh. Từ năm 1988 đến năm 2006 tỉnh được tạm thời sáp nhập với Tỉnh Phía Đông để tạo thành các tỉnh Đông Bắc. Thủ phủ của tỉnh là Jaffna. Nội chiến Sri Lanka có nguồn gốc từ tỉnh này. Nó còn được gọi là đất nước Sri Lanka của người Tamil.

**Liên kết**
 2=Northern Provincial Council

**Tham khảo**
Thể loại:Tỉnh của Sri Lanka
Thể loại:Chiến tranh Afghanistan (2001–2021)

Thể loại:Xung đột thập niên 2000
Thể loại:Xung đột thập niên 2010
Thể loại:Afghanistan thập niên 2000
Thể loại:Afghanistan thập niên 2010
Thể loại:Afghanistan thế kỷ 21
Thể loại:Nội chiến Afghanistan
Thể loại:Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant ở Afghanistan
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant
Thể loại:Quan hệ Afghanistan-Pakistan
Thể loại:Quan hệ quân sự Afghanistan-Hoa Kỳ
Thể loại:Ván Cờ Lớn
Thể loại:Cuộc chiến tranh du kích
Thể loại:Lịch sử Afghanistan (1992-nay)
Thể loại:Xâm lược Afghanistan
Thể loại:Xâm lược của Úc
Thể loại:Xâm lược của Canada
Thể loại:Xâm lược của Vương quốc Liên hiệp Anh
Thể loại:Xâm lược của Hoa Kỳ
Thể loại:Chiến tranh khủng bố
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Afghanistan
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Albania
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Armenia
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Úc
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Áo
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Azerbaijan
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Bỉ
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Bosna và Hercegovina
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Bulgaria
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Canada
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Croatia
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Cộng hòa Séc
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Đan Mạch
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Estonia
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Phần Lan
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Pháp
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Gruzia
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Đức
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Hy Lạp
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Hungary
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Iceland
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Ý
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Jordan
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Latvia
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Luxembourg
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Macedonia
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Malaysia
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Mông Cổ
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Montenegro
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới NATO
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới New Zealand
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Na Uy
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Ba Lan
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Bồ Đào Nha
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới România
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Singapore
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Slovakia
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Slovenia
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Hàn Quốc
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Tây Ban Nha
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Thụy Điển
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Thụy Sĩ
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Tonga
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Ukraina
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Hoa Kỳ
Brindisi (âm nhạc)

Tập tin:Hipp hipp hurra! Konstnärsfest på Skagen - Peder Severin Krøyer.jpg|thumb|upright=1.3|Hip, Hip, Hurrah! của họa sĩ người Đan Mạch P. S. Krøyer, 1888
Brindisi là một tửu khúc thường được hát lên để cùng nâng ly trong những bữa chè chén.
Từ brindisi là một từ tiếng Ý, nhưng nguồn gốc của nó là từ một thành ngữ tiếng Đức cổ: (ich) bring dir's ─ "tôi mời bạn", mà trước kia từng được dùng để mở đầu cho lời chúc rượu. Sự du nhập cụm từ này vào tiếng Ý hiện nay có lẽ bởi sự ảnh hưởng của tên gọi tương tự của thành phố Brindisi, tuy nhiên về mặt từ nguyên học thì giữa 2 từ này không có mối liên hệ gì.
Brindisi thường được dùng trong opera, thường thì một nhân vật mở đầu lời chúc rượu bằng cách đơn ca một giai điệu, và đến đoạn điệp khúc cùng đồng diễn.
Một số đoạn brindisi trong opera nổi tiếng:- "Libiamo ne' lieti calici", do Alfredo và Violetta hát ở màn một trong vở La traviata của Verdi.- "Viva, il vino spumeggiante", do Turiddu hát ở cảnh 2 trong vở Cavalleria rusticana của Mascagni- "Il segreto per esser felici", do Orsini hát ở màn 2 trong vở Lucrezia Borgia của Donizetti.- "Inaffia l'ugola!", do Iago hát ở màn một trong vở Otello của Verdi.- "Si colmi il calice", do Lady Macbeth hát ở màn 2 trong vở Macbeth của Verdi.- "The Tea-Cup Brindisi", ở phần kết của màn một trong vở The Sorcerer của Gilbert và Sullivan

**Chú thích**
Thể loại:Thuật ngữ opera Ý
Yokozawa Keiko

sinh ngày 2 tháng 9 năm 1952 tại Niigata, Nhật Bản, được biết nhiều hơn với tên trên sân khấu là Yokozawa Keiko, là nữ diễn viên lồng tiếng Nhật Bản. Bà được biết đến nhiều nhất với vai trò là Dorami (Doraemon), Mami Sakura (Siêu nhân Mami), Benio Hanamura (Haikara-san ga Tōru), và Sheeta (Lâu đài trên không trung)

**Vai lồng tiếng**

**Anime**
Hahao Tazunete Sanzenri (Fana)
*Ashita e Attack (Sumie Nishi)
*Ashita e Free Kick (Sumie Nishi)
*Astro Boy (1980) (Libyan)
*Aura Battler Dunbine (Silky Mau)
*Bannertail: The Story of Gray Squirrel (Suu)
*Blue Seed (Yaobikuni)
*Laputa: Lâu đài trên không trung (Sheeta)
*Charlotte of the Young Grass (Charlotte)
*Cho Kosoku Galvion (Kei)
*City Hunter (Kumi)
*Dokaben (Kyoko Asahina)
*Bảy viên ngọc rồng (Annin)
*Siêu nhân Mami (Mami Sakura)
*Siêu nhân Mami: Hoshizora no Dancing Doll (Mami Sakura)
*Gauche the Cellist (Chú chuột nhỏ)
*Haikara-san ga Tōru (Benio Hanamura)
*Hokkyoku no Muushika Miishika (Yuuri)
*Ideon (Rin)
*Ippatsu Kanta-kun (Itsuko, Motsuko)
*Karuizawa Syndrome (Yukari Kuno)
*Koguma no Misha (Misha)
*Lady Lady
(TV & movie) (Misuzu Midorigawa)
*Legend of Lemnear (Lian)
*Lupin III: Part II (Eri Zadora (tập.103))
*Meiken Jolie (Angelina)
*Nichijou (Nano's Screw (tập. 25))
*Mirai Keisatsu Urashiman (Sophia)
*Obake no Q-Taro (0-Jirou)
*Obake no Q-Taro 2 (0-Jirou)
*Oyoneko Boonyan (Uzura Yudeta)
*Patlabor (Takeo Kumagami)
*Paul no Miracle Daisakusen (Miina)
*Plastic Little (May)
*Seton Doubutsuki: Kuma no Ko Jacky (Jill)
*Shin Don Chuck Monogatari (Lala)
*Spoon Obasan (Jin, Little Bon, Lou)
*Sue Cat (Maria)
*The Ideon: A Contact (Lin Formosa)
*The Ideon: Be Invoked (Lin Formosa)
*The Kabocha Wine (Eru, Natsumi Asaoka)
*The Wonderful Adventures of Nils (Mats)
*Three-Eyed One - Prince in the Devile Island (Pandra)
*Time Bokan series
**Time Bokan (Junko (tập.34-36))
**Yatterman
**Zenderman
*Tobé! Kujira no Peek (Maira)
*Urusei Yatsura (mẹ của Ten)

**Loạt seri anime Doraemon**
Doraemon 1979 (Dorami, Mẹ của Shizuka)
*Doraemon trở về (Dorami)
*Doraemon: Nobita và chuyến phiêu lưu vào xứ quỷ (Dorami)
*Đội quân Doraemon: Chuyến tàu lửa tốc hành (Dorami)
*Dorami: Cậu bé mũ rơm xanh (Dorami)
*Dorami: Xin chào những chú khủng long con (Dorami)
*Dorami: Mini-Dora SOS (Dorami)
*Dorami: Arara yêu Băng cướp nhí (Dorami)
*Doraemon: Nobita và chuyến phiêu lưu ở thành phố dây cót (Wicky)
*Doraemon: Chú khủng long của Nobita (Pisuke)

**Video Games**
Namco × Capcom (Roll Casket)
*Rockman DASH series (Mega Man Legends series) (Roll Casket)

**Vai lồng tiếng**
PB&J Otter (Connie Crane)

**Âm nhạc**
Gasshin Sentai Mechander Robo (Mika Shikishima)
*Doraemon-1979 (thể hiện bài hát theme (ED))
*Gatapishi (thể hiện bài hát theme (ED))
*The Kabocha Wine (thể hiện bài hát theme (ED2))

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
name=Keiko Yokozawa
Thể loại:Sinh năm 1952
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nữ diễn viên lồng tiếng Nhật Bản
Thể loại:Người đến từ tỉnh Niigata
Thể loại:Nữ diễn viên Nhật Bản thế kỷ 21
Lasius interjectus

Lasius Interjectus (hay còn gọi là kiến vàng, kiến sả) là một loài kiến trong phân họ Formicinae. Tên khoa học của chúng được xuất bản lần đầu tiên vào năm 1866 bởi Mayr. Khi bị quấy rối, kiến tiết ra mùi giống mùi chanh để phòng vệ.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Hình ảnh kiến date=2010-08-17 
Thể loại:Kiến
I
Thể loại:Động vật Mỹ
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1866
Chi Cá đuôi cờ

Chi Cá đuôi cờ (danh pháp khoa học là Macropodus) là một chi của họ Cá tai tượng có nguồn gốc từ Đông Nam Á.

**Đặc điểm chung**
Các loài trong chi cá đuôi cờ nhìn chung có kích thước tương đồng nhau - khoảng 10 cm khi trưởng thành. Cá có thân mình thuôn dài, vây hậu môn và vây đuôi dài, hầu hết chẻ hai thùy (ngoại trừ cá cờ đuôi quạt có vây đuôi hình tròn). Chúng sinh sống ở các vùng nước ngọt tĩnh như ao hồ và ruộng lúa ở Việt Nam, Lào, Campuchia, Malaysia, Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc. Vùng phân bố rộng từ vùng nhiệt đới Đông Nam Á đến vùng ôn đới Đông Á.
Đây là những loài cá có mê lộ - chúng có một cơ quan hô hấp phụ đặc biệt trong mang có thể lấy oxy trực tiếp từ không khí. Cơ quan này giúp cá có thể sống được trong các môi trường đầm lầy tù đọng, nghèo oxy của Đông Nam Á, tuy nhiên chúng sẽ "chết đuối" nếu không thể tiếp cận với mặt nước.
Các loài trong chi này là những loài hiếu chiến và có tính lãnh thổ cao, do vậy chúng cũng thường được người dân ở các vùng bản địa sử dụng để tiêu khiển giống như cá betta. Chúng đều có hành vi làm tổ bọt để sinh sản. Cá đực sẽ tạo một đám bọt khí từ chất nhờn trong miệng bám vào thực vật thủy sinh, đây sẽ là nơi cung cấp oxy và chỗ bám cho trứng và cá con trong thời gian đầu.

**Các loài**
Tính đến năm 2014, có 9 loài được ghi nhận trong chi này:- Macropodus baviensis H. D. Nguyễn & V. H. Nguyễn, 2005- Macropodus erythropterus Freyhof & Herder, 2002: Cá cờ đỏ- Macropodus hongkongensis Freyhof & Herder, 2002- Macropodus lineatus V. H. Nguyễn, S. V. Ngô & H. D. Nguyễn, 2005- Macropodus ocellatus Cantor, 1842: Cá cờ đuôi quạt- Macropodus oligolepis V. H. Nguyễn, S. V. Ngô & H. D. Nguyễn, 2005- Macropodus opercularis (Linnaeus, 1758): Cá cờ sọc- Macropodus phongnhaensis S. V. Ngô, V. H. Nguyễn & H. D. Nguyễn, 2005- Macropodus spechti Schreitmüller, 1936: Cá cờ đen

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Họ Cá tai tượng
Éclair

éclair truyền thống
Éclair là một loại bánh ngọt có hình thuôn dài làm từ bột nhào choux (bột nhào làm bánh su kem) có nhân kem và phủ các loại kem hoặc đường đông bên trên. Phần bột nhào làm Éclair,giống với bột nhào làm bánh su kem phồng có nhân, được bơm vào những ống đặc trưng tạo hình thuôn dài bằng một túi bắt bánh và nướng cho tới khi giòn và xốp bên trong. Khi đã nguội, bánh được bơm nhân kem trứng hương vani, cà phê hoặc chocolate (gọi là crème pâtissière) hoặc kem đánh hoặc kem Chiboust; và được phủ một lớp đường hoặc kem đông mềm. Các loại nhân khác như pistachio- hay kem trứng hương rượu rum, nhân trái cây hay bơ hạt dẻ cũng thường xuyên được sử dụng. Lớp phủ ngọt đôi khi có thể là caramel, trong trường hợp này bánh sẽ được gọi là bấton de Jacob. Tại Mỹ, ngày 22 tháng 6 là ngày toàn quốc Eclair hương socôla.

**Tên gọi**
Tên gọi éclair bắt nguồn từ tiếng Pháp nghĩa là 'tia chớp' vì bánh này thường được ăn rất nhanh.
Máy làm éclairs

**Lịch sử**
Bánh éclair ra đời từ thế kỷ 19 tại Pháp và được gọi là "pain à la duchesse" (bánh mì nữ ​​công tước) hay "nữ công tước bé nhỏ" cho tới năm 1850. 
Bánh éclair là loại bánh nổi tiếng trên toàn thế giới. Tên bánh lần đầu được chứng nhận trong cả tiếng Pháp và tiếng Anh trong những năm 1860. Nhiều sử gia ẩm thực nghiên cứu cho biết éclairs được làm lần đầu bởi Antonin Carême (1784–1833), một đầu bếp Pháp nổi tiếng.Công thức làm bánh éclair tiếng Anh đầu tiên được biết xuất hiện trong cuốn "the Boston Cooking School Cook Book" viết bởi bà D.A. Lincoln, xuất bản năm 1884.

**Ngoài nước Pháp**
Nhiều vùng ở Mỹ, bánh Long Johns được quảng bá với tên éclairs, dù hai thứ này không giống nhau. Bánh Long John dùng bột nhào loại làm bánh donut và có nhân pudding hương vani hay kem trứng, khiến bánh dễ làm và rẻ hơn bánh éclair.
Tại Nhật Bản,éclair có nhân kem trà xanh matcha hoặc đậu đỏ ăn vô cùng bùi, hoặc có thể là xoài,cam, khoai môn, việt quất,...

**Xem thêm**
 Ẩm thực Pháp- Bánh ngọt- Thực phẩm

**Chú thích**

**Tham khảo**
Jules Gouffé, Le livre de pâtisserie, 1873 bot=InternetArchiveBot , Deuxième Partie, Chapitre IX, "Pains à la duchesse au café"
*Prosper Montagné, Larousse Gastronomique, The Encyclopedia of Wine, Food & Cookery (bản tiếng Anh), 1961

**Liên kết ngoài**
  Lịch sử bánh Éclair
Thể loại:Ẩm thực Bỉ
Thể loại:Món tráng miệng
Thể loại:Bánh Pháp
Thể loại:Ẩm thực Albania
ESTP

ESTP Cachan
Trường ESTP, viết tắt của cụm từ École spéciale des travaux publics, du bâtiment et de l'industrie (Trường kỹ sư chuyên biệt về Xây dựng Công trình dân dụng, Nhà cửa và Công nghiệp). Đây là một trường kỹ sư lớn của Pháp đào tạo kỹ sư và kỹ thuật viên chuyên về kỹ thuật xây dựng dân dụng.

**Thành lập trường**
Léon Eyrolles nhận bằng chỉ huy công trình chuyên ngành cầu đường năm 1882. Trong quá trình làm việc, ông giúp đỡ một vài đồng nghiệp ôn tập trong kỳ thi của trường Cầu đường quốc gia Paris, lúc này là trường duy nhất đào tạo Kỹ thuật xây dựng dân dụng ở trình độ cao. Trong thời gian này, nhu cầu xây dựng rất lớn bởi sự phát triển của khoa học kỹ thuật (như sự phát triển của ngành điện, điện thoại, sự ra đời của ngành kiến trúc bằng thép và bê tông cốt thép).
Năm 1891, Léon Eyrolles xây dựng một chương trình đào tạo từ xa mang tên "Trường học tại gia". Năm 1898 ông dành toàn bộ thời gian cho việc giảng dạy và mở văn phòng và lớp học của Trường Xây dựng Công trinhg dân dụng tại Khu Latin tại Paris. Với sự trợ giúp của chính quyền và các đồng nghiệp trong ngành, ông thành lập một khu học xá tại Cachan phục vụ cho các tiết học thực hành. Sự phát triển của Trường kỹ sư chuyên biệt về Xây dựng Công trình dân dụng, Nhà cửa và Công nghiệp bắt đầu từ đây.
Song song với việc thành lập trường, năm 1925 Léon Eyrolles mở cửa Thư viện Giảng dạy về Kỹ thuật, mà sau này trở thành một nhà xuất bản, tập đoàn Eyrolles.
Năm 1999, ESTP liên kết với trường Arts et Métiers ParisTech (ENSAM). Mỗi trường đều giữ lại kỹ thuật sư phạm và tài chính riêng. Sinh viên của cả hai trường có thể lựa chọn theo học một chương trình đặc biệt và nhận bằng của cả hai trường Arts et Métiers ParisTech-ESTP.

**Các chuyên ngành đào tạo**
ESTP là một trường đào tạo kỹ sư trong lĩnh vực Nhà cửa và Dân dụng của Pháp. Sau khi học hết 2 năm đầu sau kỳ thi tú tài và vượt qua kỳ thi tuyển sinh đầu vào, sinh viên có 4 lựa chọn trong các chuyên ngành đào tạo của trường:- Nhà cửa (B)- Cơ học, điện và năng lượng điện (GME)- Trắc địa (T)- Công trình dân dụng (TP)- Năng lượng và xây dựng bền vững, (chương trình đào tạo đặc biệt liên kết với doanh nghiệp)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Sơ khai Pháp
Thể loại:Trường đại học Pháp
Thể loại:Trường kỹ sư Pháp
Cá cờ đen

Cá cờ đen, còn gọi là cá cờ Huế, cá cờ than (danh pháp Macropodus spechti hoặc Macropodus concolor) là một loài cá trong họ Cá tai tượng, đây là loài đặc hữu của Việt Nam. Chúng sống ở các dòng suối trên đồi, vùng trũng, vũng nước tù và các mương thủy lợi trong đất nông nghiệp (những con kênh dẫn nước bên cạnh những ruộng lúa) ở các lưu vực sông Hương và sông Thu Bồn ở các tỉnh miền trung như Huế, Quảng Trị.

**Mô tả**
Hai con cá cờ đen đực
Loài này phát triển đến chiều dài in. 
Số lượng gai vây lưng (tia cứng): 11 - 15; tia vây lưng (tia mềm): 4 - 9; gai vây hậu môn: 17; tia vây hậu môn: 11 – 14; đốt sống: 28 – 30. Chấm trên nắp mang rất mờ hoặc không có, thân có 4-12 sọc rất nhạt màu trên nền nâu nhạt hay không có gì hết, đầu và lưng không có chấm đen, khe và viền vảy đậm màu hơn vảy, chóp vây bụng (hay còn gọi là kỳ) màu đỏ, chấm và sọc đen trên vây lưng và đuôi, phần phía trước của vây lưng và đuôi có màu xanh, tia đuôi kéo dài có màu trắng hay đen ở gần chóp. Nhìn chung, loài này có màu sắc tối hơn so với cá cờ sọc và cá cờ đỏ.

**Hành vi**
Tương tự như họ hàng phổ biến hơn của nó - Macropodus opercularis, loài này có tính lãnh thổ cao, chúng rất hiếu chiến, nhất là trong mùa sinh sản.
Chúng cũng có tập tính sinh sản đặc trưng của họ Cá tai tượng là làm tổ bọt và ép trứng. Con đực sẽ giữ nhiệm vụ chăm sóc trứng và con non sau khi chúng nở.

**Môi trường sống**
Sống ở miền nhiệt đới, trong môi trường nước ngọt, gần bề mặt, độ pH: 6.5 – 7.8; độ cứng dH: 20, nhiệt độ: 20 – 26 °C. Chúng rất khỏe trong môi trường tự nhiên, thích hợp với hầu hết các điều kiện nước và có thể sống sót trong cả những môi trường khắc nghiệt như bùn lầy vào mùa khô, ao tù nước đọng hoặc thậm chí là cống rãnh. Chúng có thể sống nơi nước đục và nghèo oxy hoà tan nhờ khả năng lấy oxy trực tiếp từ không khí bằng cơ quan gọi là mê lộ (labyrinth).

**Chế độ ăn uống**
Tương tự cá cờ sọc, chúng là động vật ăn thịt, thức ăn chủ yếu ngoài tự nhiên là côn trùng và động vật không xương sống.

**Giá trị sử dụng**
Loài cá được nuôi làm cảnh, không có giá trị trong ngư nghiệp và chăn nuôi.
Cá cờ đen cũng được dùng để giải trí bằng cách cho cá đực chọi nhau như cá cờ sọc.

**Xem thêm**
 Cá cờ sọc- Cá lia thia

**Chú thích**

**Tham khảo**
S
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1936
Thể loại:Động vật đặc hữu Việt Nam
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Sơ khai Lớp Cá vây tia
Cá cờ đỏ

Cá cờ đỏ (tên khoa học: Macropodus erythropterus) là một loài cá nước ngọt nằm trong họ Cá tai tượng. Đây là một trong những loài cá cờ đặc hữu của Việt Nam. Chúng sống ở các dòng suối trên đồi, vùng trũng, vũng nước tù và các mương thủy lợi trong đất nông nghiệp (những con kênh dẫn nước bên cạnh những ruộng lúa) ở lưu vực sông Gianh, sông Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị và Quảng Bình.

**Mô tả**
Mẫu cá cờ đỏ
Loài này phát triển đến chiều dài in SL. Số lượng gai vây lưng (tia cứng): 12 - 16; tia vây lưng (tia mềm): 6 - 8; gai vây hậu môn: 17; tia vây hậu môn: 13 – 17; đốt sống: 29. Chấm trên nắp mang rất mờ hoặc không có, thân có từ 10-12 sọc nhạt màu, đầu và lưng không có chấm đen, khe và viền vảy rất đậm màu so với vảy, chóp vây bụng (hay còn gọi là kỳ) màu đỏ, chấm và sọc đỏ nâu trên vây lưng và đuôi, các tia vây màu nâu nhạt, lưng màu hanh đỏ và phần thân phía trên vây hậu môn có màu xanh dương hay xanh lục ánh kim.

**Hành vi và chế độ ăn uống**
Tương tự cá cờ đen.

**Giá trị sử dụng**
Loài cá được nuôi làm cảnh, không có giá trị trong ngư nghiệp và chăn nuôi.
Cá cờ đỏ cũng được dùng để giải trí bằng cách cho cá đực chọi nhau như cá cờ sọc.

**Hình ảnh**

**Xem thêm**
 Cá cờ sọc- Cá cờ đen- Cá lia thia

**Chú thích**

**Tham khảo**
E
Thể loại:Động vật được mô tả năm 2002
Thể loại:Cá châu Á
Cá cờ đuôi quạt

Cá cờ đuôi quạt (tên khoa học: Macropodus ocellatus) hay cá thiên đường đuôi quạt là một loài cá nước ngọt trong họ Cá tai tượng đặc hữu của vùng cận nhiệt và ôn đới Đông Á, nơi chúng được tìm thấy ở Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Chúng cũng phân bố ở lưu vực Sông Amur của Nga, theo một số khảo sát.

**Mô tả**
Một con cá cờ đuôi quạt cái
Loài này phát triển chiều dài trung bình đến in, thân dưới chủ yếu có màu đen, thân trên có nhiều vân trắng đen xen kẽ từ miệng đến quá vây ngực. Nắp mang có một đốm xanh lớn, có một sọc đen lớn chạy từ môi trên đến bên dưới đốm mang. Điểm khác biệt lớn nhất và cũng là đặc trưng của loài này so với các loài còn lại trong chi Macropodus là việc đuôi chúng không chia làm hai thùy mà bo tròn hình quạt. Đuôi và vây lưng, vây hậu môn có màu đỏ với rất nhiều vạch và chấm lớn màu trắng ánh xanh dương, viền vây ánh xanh.

**Hành vi và chế độ ăn uống**
Tương tự như các họ hàng của nó trong chi Macropodus, loài này có tính lãnh thổ cao, chúng rất hiếu chiến, nhất là trong mùa sinh sản. Chúng cũng có tập tính sinh sản đặc trưng của họ Cá tai tượng là làm tổ bọt và ép trứng. Con đực sẽ giữ nhiệm vụ chăm sóc trứng và con non sau khi chúng nở.
Trong môi trường tự nhiên, chúng là loài săn mồi với thức ăn là côn trùng, động vật không xương sống. Trong môi trường nuôi nhốt, chúng chấp nhận hầu như mọi loại thức ăn, tuy nhiên chúng rất chuộng một chế độ ăn uống hợp lý giàu protein.

**Môi trường sống**
Cá cờ đuôi quạt sinh sống ở nhiều loại môi trường nước ngọt trong khu vực sống. Loài này thích nghi tốt với thời tiết lạnh trong những tháng mùa đông của vùng ôn đới phía bắc, chúng thậm chí vẫn có thể hoạt động bên dưới mặt nước đã đóng băng. Giống như các loài trong họ Cá tai tượng, cá cờ đuôi quạt cũng có mê lộ trong mang của chúng, giúp chúng có thể sống được ở nơi nước đục và nghèo oxy hoà tan nhờ khả năng lấy oxy trực tiếp từ không khí.

**Giá trị sử dụng**
Loài cá được nuôi làm cảnh, không có giá trị trong ngư nghiệp và chăn nuôi.
Cá cờ đuôi quạt cũng được dùng để giải trí bằng cách cho cá đực chọi nhau như cá cờ sọc.

**Xem thêm**
 Cá cờ sọc

**Chú thích**

**Tham khảo**
O
P
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1842
Vũ Ánh

Nhà báo Vũ Ánh (5 tháng 5 năm 1941 – 14 tháng 3 năm 2014), tên thật Vũ Văn Ánh, là cựu Chủ bút Nhật báo Người Việt. Ông qua đời đột ngột tại nhà riêng thuộc Quận Cam, Hoa Kỳ vào ngày 14 tháng 3 năm 2014.

**Tiểu sử**
Vũ Ánh sinh ngày 5 tháng 5 năm 1941 tại làng Phương Lăng, huyện Thủy Nguyên, tỉnh Kiến An (nay thuộc thành phố Hải Phòng). Ông là nhà báo kỳ cựu của làng báo Việt Nam trước năm 1975 cũng như tại Quận Cam từ khi ông sang Mỹ theo diện H.O. vào năm 1992.
Trong 50 năm trời, từ khi mới ra đại học năm 23 tuổi, ông liên tục làm báo cho tới giờ phút chót. Bài báo cuối cùng, "Hà Nội vẫn chưa đủ niềm tin cởi trói báo chí", được viết chỉ khoảng vài phút hay vài giờ trước khi ông qua đời.
Từ năm 1964, ông làm phóng viên chiến trường, dần dần lên đến Chánh sự vụ Sở Thời sự Đài Phát thanh Sài Gòn, một chức vụ khiến ông bị bắt và bị giam trong trại cải tạo suốt 13 năm, sau khi chấm dứt chiến tranh Việt Nam. Ngay cả trong thời gian tù, ông cũng làm được một tờ báo chui mang tên Hợp Đoàn, bằng cách cắt ra từ một tờ báo từng chữ cái một, gom lại và dùng chúng để dán thành báo!
Định cư tại Hoa Kỳ từ năm 1992, ông làm việc cho nhiều cơ quan truyền thông khác nhau. Ông từng là Chủ Bút Nhật Báo Viễn Đông do nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang sáng lập.
Khi làm việc tại nhật báo Người Việt, ông đảm nhiệm vị trí Tổng Thư ký, sau đó là Chủ Bút, trong nhiều năm. Ngoài ra, ông từng cộng tác và là trụ cột của nhiều cơ quan truyền thông Việt ngữ tại Quận Cam, trong đó có nhật báo Việt Herald, đài phát thanh VNCR, đài truyền hình SBTN.
Năm 2008, khi báo Người Việt bị một số người biểu tình dài hạn phản đối việc mà họ gọi là "xúc phạm Cờ vàng", ông Ánh đã nhận lãnh trách nhiệm thay cho tập thể và từ chức. Nhưng ông tâm sự: "Nếu tờ báo là của riêng chú thì sẽ chẳng bao giờ chú lùi bước trước bất công vài chục người biểu tình." và cũng nói "Không ai được quyền thiết lập sự kiểm duyệt vô hình đối với truyền thông, báo chí tại Hoa Kỳ."
Ông được xem là nhà báo mẫu mực, có kiến thức thâm sâu, và là người cương trực, thẳng thắn và tôn trọng sự thật, không hùa theo đám đông, nhưng rất thân thiện với đồng nghiệp, bằng hữu, và có tinh thần nâng đỡ đồng nghiệp trẻ tuổi.

**Nhận xét**
 Nguyễn Khanh, Giám đốc Ban Việt ngữ RFA:- Vũ Quí Hạo Nhiên, cựu Tổng thư ký tòa soạn Báo Người Việt, California, Hoa Kỳ:

**Chú thích**
Thể loại:Nhà báo Việt Nam
Thể loại:Tổng biên tập Việt Nam
Thể loại:Người Hải Phòng
Thể loại:Người Mỹ gốc Việt
Thể loại:Sinh năm 1941
Thể loại:Mất năm 2014
Thể loại:Nhật báo Người Việt
Cá diều hâu viền đen

Cá diều hâu viền đen hay cá diều hâu tàn nhang hoặc cá diều hâu Forster (danh pháp khoa học: Paracirrhites forsteri), là một loài cá diều hâu có nguồn gốc từ vùng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Chúng đôi khi được tìm thấy trong các bể thủy sinh và có tầm quan trọng không đáng kể đối với nghề đánh bắt cá thương mại. Con trưởng thành có thể dài đến abbr=on.

**Mô tả**
Loài cá diều hâu này có thể đạt tổng chiều dài tối đa khoảng abbr=on. Vây lưng có mười cái ngạnh và mười một cái mang, trong khi vây ở hậu môn gồm ba ngạnh và sáu mang. Loài cá này có sự khác biệt đáng kể về màu sắc cả ở những con trưởng thành lẫn trong quá trình thay đổi lúc tăng trưởng. Màu sắc chính của chúng thường là màu vàng nhưng có một dải bên rộng màu đen hoặc nâu sẫm, chủ yếu ở nửa sau của thân. Hai bên đầu và mặt trước của thân có màu trắng hoặc xám, xen lẫn các đốm đỏ. Ở châu Á, cá con có thể có màu đỏ ở mặt lưng, trong khi ở Châu Đại Dương, chúng có phần trên màu vàng xanh và phần dưới màu trắng.

**Phân bố**
Loài này có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Vùng phân bố của chúng kéo dài từ Đông Phi đến Biển Đỏ hoặc thậm chí cả Nhật Bản, New Caledonia và Australasia. Ở Úc, phạm vi phân bố của cá diều hâu viền đen kéo dài từ vùng tây bắc Tây Úc, quanh phía bắc của nước này đến bang Queensland và New South Wales. Chúng cũng được tìm thấy ở các dải đá ngầm hướng về phía biển, các rạn san hô cũng như trên các đầm phá có chứa trầm tích ở độ sâu lên đến abbr=on hoặc sâu hơn.

**Sinh thái học**
Cá diều hâu viền đen là một loài săn mồi mai phục. Chúng thường nằm chờ trên đỉnh của các rạn san hô, giữ thăng bằng bằng những vây ngực cứng chắc và sẵn sàng lao ra khi một loài giáp xác hoặc cá nhỏ nào đó vô tình bơi ngang qua. Sống chủ yếu là một loài cá đơn độc, nhưng cá diều hâu viền đen vẫn thường song hành theo cặp hoặc theo bầy với một con đực thống trị cùng vài con cái. Giống như các thành viên khác trong họ nhà cá diều hâu, diều hâu viền đen là một loài lưỡng tính tuần tự. Con trưởng thành ban đầu là cái nhưng nhưng sẽ đổi giới tính thành đực nếu cần thiết.

**Thư viện ảnh**
Tập tin:Paracirrhites forsteri Forsters Hawkfish juvenile Papua New Guinea by Nick Hobgood.jpg|Con nhỏ
Tập tin:Blackside hawkfish at Big Gota.JPG|Con trưởng thành (màu đỏ)
Tập tin:Blackside hawkfish at Shaab Sharm.JPG|Con trưởng thành (màu đen)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Blackside Hawkfish (Paracirrhites forsteri) – Information on Blackside Hawkfish – Encyclopedia of Life- 218867
Thể loại:Cá Úc
Thể loại:Paracirrhites
Thể loại:Cá được mô tả năm 1801
Thể loại:Cá Việt Nam
Thể loại:Cá Trung Quốc
Thể loại:Động vật Vương quốc Liên hiệp Anh
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Động vật Djibouti
Thể loại:Động vật quần đảo Cook
Thể loại:Động vật Comoros
Thể loại:Quần đảo Cocos (Keeling)
Thể loại:Động vật đảo Giáng Sinh
Thể loại:Động vật Brunei
Thể loại:Động vật Samoa thuộc Mỹ
Alia Baha Ad-Din Touqan

Alia Baha Ad-Din Touqan (tiếng Ả Rập: علياء بھاء الدين طوقان) (25 tháng 12 năm 1948 - 09 tháng 02 năm 1977) là người phối ngẫu thứ ba của vua Hussein và là hoàng hậu của Jordan, từ 1972 cho đến khi cô qua đời trong một tai nạn máy bay trực thăng vào năm 1977. Sân bay quốc tế ở Amman được đặt theo tên của cô.

**Gia đình**
Alia kết hôn với vua Hussein trong một buổi lễ riêng tư vào ngày 24 tháng 12 năm 1972, và sau đó cô được gọi là Hoàng hậu Alia Al Hussein (tiếng Ả Rập: علياء الحسين). 
Họ có với nhau hai người con: - Công chúa Haya (sinh ngày 03 tháng 05 năm 1974) - Hoàng tử Ali (sinh ngày 23 tháng 12 năm 1975) 
Họ cũng đã nhận nuôi thêm Abir, một cô gái Palestine 5 tuổi có mẹ đã bị chết bởi một vụ tai nạn máy bay tại một trại tị nạn gần sân bay Amman.

**Cái chết**
Alia đã chết trong một vụ tai nạn máy bay trực thăng ở Amman, Jordan vào ngày 09 tháng 02 năm 1977. Sân bay chính của Amman, sân bay quốc tế Queen Alia (AMM), được hoàn thành vào năm 1983 được đặt theo tên của cô. Nó nằm 20 dặm về phía nam của thành phố và thay thế Sân bay Quốc tế Marka (sân bay dân dụng ở Amman) như là cửa ngõ chính vào thành phố.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhà Hashim
Thể loại:Hoàng gia Jordan
Thể loại:Hoàng hậu Jordan
Thể loại:Sinh năm 1948
Thể loại:Mất năm 1977
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Vùng địa lý sinh vật Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương
Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương (tiếng Anh: Indo-Pacific), còn gọi là Ấn Độ Dương–Tây Thái Bình Dương (tiếng Anh: Indo-West Pacific) hay Ấn–Thái Dương, là một khu vực địa lý sinh vật trên Trái Đất, gồm các vùng biển nhiệt đới thuộc Ấn Độ Dương, tây và trung Thái Bình Dương cùng với các vùng biển nối hai đại dương này lại với nhau (tức vùng biển thuộc Indonesia). Khu vực này không bao gồm các vùng nước ôn đới và hàn đới của Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, không bao gồm vùng biển nhiệt đới phía đông Thái Bình Dương (dọc theo bờ biển nước Mỹ).
Thuật ngữ này tỏ ra đặc biệt hữu ích trong ngành sinh vật học biển, ngư học và các ngành tương tự bởi vì nhiều hệ sinh thái biển được kết nối liên tiếp nhau từ Madagascar đến Nhật Bản và châu Đại Dương. Nhiều loài sống trên một phạm vi rộng lớn đó nhưng lại không có ở Đại Tây Dương.
Khu vực địa lý sinh vật này có tính đa dạng loài hết sức cao, gồm 3.000 loài cá (so với con số 1.200 loài của khu vực địa lý sinh vật Tây Đại Tây Dương giàu có thứ nhì) và 500 loài san hô tạo rạn (so với con số 50 loài của khu vực địa lý sinh vật Tây Đại Tây Dương).

**Phân chia**
WWF và The Nature Conservancy chia khu vực này thành ba hải vực nhỏ hơn, mỗi hải vực lại được chia thành nhiều tỉnh biển (marine province).

**Tây Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương**
Tây Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là một hải vực gồm phần phía tây và trung tâm Ấn Độ Dương, bao gồm bờ biển phía đông châu Phi, Biển Đỏ, vịnh Aden, vịnh Ba Tư, biển Ả Rập, vịnh Bengal và biển Andaman, cũng như các vùng nước ven biển đảo Madagascar, quần đảo Seychelles, Comoros, quần đảo Mascarene, Maldives và quần đảo Chagos.

**Trung Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương**
Trung Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là một hải vực gồm vô số biển và eo biển nối Ấn Độ Dương với Thái Bình Dương, bao gồm các vùng biển bao quanh quần đảo Indonesia (trừ bờ biển tây bắc đảo Sumatra thì vẫn thuộc vùng Tây Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương), Biển Đông, biển Philippines, bờ biển phía bắc Úc châu, các vùng biển bao quanh New Guinea, tây và trung Micronesia, Nouvelle-Calédonie, quần đảo Solomon, Vanuatu, Fiji và Tonga. Vùng Trung Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có độ đa dạng về san hô và thực vật ngập mặn cao nhất.

**Đông Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương**
Đông Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là một hải vực bao quanh hầu hết các hòn đảo núi lửa nằm ở trung tâm Thái Bình Dương, trải dài từ quần đảo Marshall đến trung và đông nam Polynesia đến đảo Phục Sinh và Hawaii.

**Chú thích**
Thể loại:Địa lý học sinh vật
Thể loại:Hải vực
Thể loại:Đại dương
Thể loại:Ấn Độ Dương
Thể loại:Thái Bình Dương
Thể loại:Sinh địa lý
Địa lý sinh học

Tập tin:Wallace03.jpg|thumb|350px|Mặt trước cuốn sách The Geographical Distribution of Animals của Alfred Russel Wallace
Địa lý sinh học (tiếng Anh: biogeography) là một ngành khoa học nghiên cứu về sự phân bố các loài và hệ sinh thái trong không gian địa lý và theo thời gian địa chất. Các cộng đồng sinh học và sinh vật thường thay đổi trong một kiểu thông thường theo các thay đổi địa lý về vĩ độ, độ cao, hình thành loài khác vùng và khu vực môi trường sống. Địa lý thực vật (phytogeography) là một nhánh của địa lý sinh học nghiên cứu sự phân bố của thực vật. Địa lý động vật (zoogeography) là nhánh nghiên cứu sự phân bố của các loài động vật. Địa lý nấm (mycogeography) là nhánh nghiên cứu sự phân bố của các loại nấm, chẳng hạn như nấm lớn. Địa lý sinh học là lĩnh vực tích hợp, thống nhất các khái niệm và thông tin từ các ngành sinh thái học, sinh học tiến hóa, địa chất học và địa lý tự nhiên.

**Xem thêm**
 Quy tắc Allen- Quy tắc Bergmann- Danh mục tham khảo sinh học- Biogeography-based optimization- Vavilov center- Distance decay- Ecological classification- Geobiology- Hệ sinh thái vĩ mô- Marine ecoregion- Max Carl Wilhelm Weber- Miklos Udvardy- Phytochorion – Vùng thực vật- Sky island- Systematic and Evolutionary Biogeography Association

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 Albert, J. S., & R. E. Reis (2011).  Historical Biogeography of Neotropical Freshwater Fishes. University of California Press, Berkeley. 424 pp.-  page = 3 - Cox, C. B. (2001). The biogeographic regions reconsidered. Journal of Biogeography, 28: 511–523, .- Ebach, M.C. (2015). Origins of biogeography. The role of biological classification in early plant and animal geography. Dordrecht: Springer, xiv + 173 pp., .- Lieberman, B. S. (2001). "Paleobiogeography: using fossils to study global change, plate tectonics, and evolution". Kluwer Academic, Plenum Publishing, .- Lomolino, M. V., & Brown, J. H. (2004). Foundations of biogeography: classic papers with commentaries. University of Chicago Press, .- location=New York - isbn=978-0-19-954246-8- Millington, A., Blumler, M., & Schickhoff, U. (Eds.). (2011). The SAGE handbook of biogeography. Sage, London, .- Nelson, G.J. (1978).  From Candolle to Croizat: Comments on the history of biogeography. Journal of the History of Biology, 11: 269–305.- Udvardy, M. D. F. (1975). A classification of the biogeographical provinces of the world. IUCN Occasional Paper no. 18. Morges, Switzerland: IUCN. 

**Liên kết ngoài**
  International Biogeography Society-  Systematic & Evolutionary Biogeographical Society-  Early Classics in Biogeography, Distribution, and Diversity Studies: To 1950 date=2009-06-24 -  Early Classics in Biogeography, Distribution, and Diversity Studies: 1951–1975 date=2009-08-12 -  Some Biogeographers, Evolutionists and Ecologists: Chrono-Biographical Sketches date=2009-10-26 
 Tạp chí lớn-  Journal of Biogeography homepage.-  Global Ecology and Biogeography homepage date=2012-07-28 .-  Ecography homepage.
Thể loại:Sinh địa lý
Thể loại:Sinh thái học phong cảnh
Thể loại:Hải dương học vật lý
Thể loại:Địa lý học tự nhiên
Thể loại:Thuật ngữ sinh học
Thể loại:Thuật ngữ môi trường
Thể loại:Sinh cảnh
Vương nữ Haya bint Al Hussein

Công chúa Haya bint Al Hussein (sinh ngày 03 tháng 05 năm 1974) là con gái của Vua Hussein của Jordan với người vợ thứ ba của ông, Hoàng hậu Alia. Công chúa Haya là vợ của Từ trưởng Mohammed bin Rashid Al Maktoum. Cô được biết đến như Công chúa Hoàng gia Haya của Jordan (tiếng Ả Rập: ھيا), một danh hiệu có nguồn gốc từ cha cô.

**Giáo dục**
Công chúa Haya học ở Vương quốc Anh, nơi cô tham gia học tại trường Badminton dành cho nữ ở Bristol, Trường Bryanston ở Dorset và sau trường Cao đẳng St. Hilda, Đại học Oxford, cô tốt nghiệp với bằng BA ngành triết học, chính trị và kinh tế (PPE).

**Tham khảo**

**Liên kết**
 Official website
Thể loại:Nhà Hashim
Thể loại:Công chúa Jordan
Thể loại:Hoàng hậu Jordan
Thể loại:Sứ giả hòa bình Liên Hợp Quốc
Thể loại:Sinh năm 1974
Thể loại:Nhân vật còn sống
Giải cờ vua Tưởng niệm Max Euwe

Giải cờ vua Tưởng niệm Max Euwe là một giải đấu cờ vua thường niên ở Hà Lan để tưởng niệm vua cờ thứ năm Max Euwe, diễn ra từ năm 1987 đến 1996. Giải đấu phần lớn được tổ chức ở Amsterdam (trừ năm 1990 tổ chức ở Rotterdam). Giải thường mời bốn kỳ thủ hàng đầu đấu vòng tròn hai lượt, riêng hai giải năm 1991 và 1996 mời mười kỳ thủ đấu vòng tròn một lượt.
Giải tiến hành đến lần thứ 10 năm 1996 thì ngừng, chủ yếu vì nhà tài trợ chính Verenigde Spaarbank (VSB) không còn tài trợ nữa.

**Danh sách các nhà vô địch**

**Tham khảo**
  Euwe Jubilee and Memorials date=2004-10-21  (Giải Jubilee và các giải Tưởng niệm Euwe)
Tưởng niệm Max Euwe
Hussein bin Abdullah, Thái tử của Jordan

Thái tử Hussein bin Abdullah (tiếng Ả Rập: حسين بن عبد الله; sinh ngày 28 tháng 06 năm 1994) là người thừa kế rõ ràng ngai vàng của Vương quốc Jordan và con trai cả của vua Abdullah II của Jordan và Hoàng hậu Rania của Jordan. Ông đã thay thế người chú của mình, Hoàng tử Hamzah, như người thừa kế vào năm 2004, và đã được cấp tước hiệu thái tử vào năm 2009. Kể từ khi đạt tuổi trưởng thành vào năm 2012, Hussein đã hoạt động như nhiếp chính nhiều lần.

**Tham khảo**

**Liên kết**
  Official website of the Queen of Jordan
Thể loại:Thái tử Jordan
Thể loại:Hoàng gia Jordan
Vương hậu Rania của Jordan

Rania Al Abdullah (tiếng Ả Rập: رانيا العبد الله Rānyā al-'Abdu l-Lah) (sinh 31 tháng 8 năm 1970) là một hoàng hậu của Jordan.

**Lĩnh vực công tác**
Kể từ khi kết hôn, Hoàng hậu Rania đã sử dụng vị trí của mình để ủng hộ cho các khác nhau trong xã hội Jordan và ở nước ngoài.

**Trực tuyến**
Hoàng hậu Rania sử dụng các công cụ mạng xã hội trực tuyến như YouTube, Facebook, Instagram và Twitter.

**Hôn nhân và gia đình**
Cô gặp Abdullah bin Al-Hussein,lúc đó đang là một vị hoàng tử, tại một bữa tiệc tối vào ngày 01 tháng 02 năm 1993. Hai tháng sau, họ đã thông báo đính hôn. Ngày 10 tháng 06 năm 1993, họ cưới nhau. Hai người đã có với nhau 4 người con:- Thái tử Hussein (sinh 28 tháng 06 năm 1994). - Công chúa Iman bint Abdullah (sinh 27 tháng 09 năm 1996). - Công chúa Salma bint Abdullah (sinh 26 tháng 09 năm 2000). - Hoàng tử Hashem bin Al Abdullah (sinh 30 tháng 01 năm 2005). 
Chồng của bà lên ngôi ngày 07 tháng 02 năm 1999, và tuyên bố bà là hoàng hậu vào ngày 22 tháng 03 năm 1999.

**Tham khảo**

**Liên kết**
 Official biography
*Queen Rania
*Queen Rania- Madrasati- Jordan River Foundation- Jordan Education Initiative date=2018-04-24 - Global Campaign for Education- Education for All: Class of 2015 date=2019-01-24 - Foundation for International Community Assistance (FINCA) date=2010-01-31 - National Council for Family Affairs
Thể loại:Hoàng hậu Jordan
Thể loại:Hoàng gia Jordan
Thể loại:Sinh năm 1970
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Đại sứ thiện chí của UNICEF
Thể loại:Tín hữu Hồi giáo Jordan
Vương nữ Iman bint Abdullah

Công chúa Iman bint Abdullah (tiếng Ả Rập: إيمان بنت عبدالله; sinh ngày 27 tháng 09 năm 1996, Amman) là con gái đầu tiên và đứa con thứ hai của vua Abdullah II của Jordan và Vương hậu Rania của Jordan. 
Cô học tại Học viện Quốc tế Amman và là một vận động viên.

**Tham khảo**
Thể loại:Công chúa Jordan
Thể loại:Sinh năm 1996
Thể loại:Nhân vật còn sống
Vương nữ Salma bint Abdullah

Công chúa Salma bint Abdullah (Tiếng Ả Rập: سلمى بنت عبدالله; sinh 26 tháng 09 năm 2000) là con gái thứ hai và là người con thứ ba của vua Abdullah II của Jordan và Hoàng hậu Rania của Jordan công chúa Salma là một phần của nhà Hashemite và xem như là thế hệ thứ 44 hậu duệ trực tiếp của nhà tiên tri Muhammad.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 2000
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Vương nữ
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Nam California
Vương tử Hashem bin Al Abdullah

Hoàng tử Hashem bin Abdullah Al (sinh ngày 30 tháng 01 năm 2005) là con thứ tư và con trai thứ hai của vua Abdullah II của Jordan và Hoàng hậu Rania al-Abdullah. Hoàng tử Hashem là một thành viên của nhà Hashemite và được xem như là hậu duệ thứ 44 của nhà tiên tri Mohammad.

**Tham khảo**
Thể loại:Hoàng tử Jordan
Thể loại:Hoàng gia Jordan
Thể loại:Sinh năm 2005
Phạm Chân Lý

Phạm Chân Lý là một tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Trung tướng, nguyên Cục trưởng Cục quân lực Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam

**Thân thế và sự nghiệp**
Ông quê ở Khánh Thành, Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình
Năm 2007, bổ nhiệm giữ chức Cục trưởng Cục Quân lực, Bộ Tổng Tham mưu
Năm 2012, ông nghỉ chờ hưu
Thiếu tướng (2007), Trung tướng (2011)

**Chú thích**

**Tham khảo**
TẠP CHÍ QUỐC PHÒNG TOÀN DÂN số 4-2012
Thể loại:Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Thể loại:Người Ninh Bình
Vũ Đức Hinh

Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Đức Hinh (sinh 1952) là một tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Trung tướng, nguyên Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 2, hàm Trung tướng. Ông được Nhà nước Việt Nam phong danh hiệu Nhà giáo nhân dân.

**Thân thế và sự nghiệp**
 Ông sinh ngày 16 tháng 4 năm 1952 tại Yên Mô, Ninh Bình. - 2008-2012, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 2- Thiếu tướng (2008), Trung tướng (2012)
*Sau khi nghỉ hưu, Vũ Đức Hinh sinh sống ở ấp Long Khánh 3 (xã Tam Phước, TP.Biên Hòa)..

**Chú thích**

**Tham khảo**
Quyết định số 1833/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ: Về việc thăng quân hàm từ Đại tá lên Thiếu tướng đối với đồng chí Vũ Đức Hinh
Thể loại:Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Thể loại:Người Ninh Bình
Thể loại:Nhà giáo Nhân dân
Hoa bảy cánh thần kỳ (phim hoạt hình)

Hoa bảy cánh thần kỳ (phỏng dịch từ tiếng Nga: Цветик-семицветик) là một phim hoạt hình Liên Xô do hãng Soyuzmultfilm sản xuất vào năm 1948. Phim dựa theo truyện ngắn của nhà văn Valentin Katayev.

**Nội dung**
Bà tiên tặng cho cô bé Zhenya một bông hoa thần kỳ có bảy cánh ứng với bảy điều ước. Muốn điều gì biến thành sự thật, chỉ cần bứt một cánh hoa và nói lên mong muốn. Sáu cánh hoa bị cô bé dùng lãng phí vào những điều rất trẻ con như ước đồ chơi hay ước bình hoa đã vỡ được lành lại để không bị mẹ mắng. Chỉ đến cánh hoa cuối cùng thì cô mới dùng vào một việc thực sự có ích, đó là khi cô ước cho một cậu bé khuyết tật về chân có thể đi lại được bình thường. Thấy Zhenya khóc vì không còn cánh hoa nào, bà tiên lại xuất hiện và giúp cô trồng một cây hoa bảy cánh thần kỳ khác.

**Giải thưởng**
 1949 - Giải Phim hay nhất dành cho thiếu nhi tại Liên hoan phim quốc tế lần thứ IV ở Mariánské Lázně, Tiệp Khắc.

**Tham khảo**
  Tsvetik-semitsvetik trên trang Internet Movie Database-  Цветик-семицветик trên trang animator.ru.
Thể loại:Phim dựa theo tác phẩm của Valentin Katayev
Thể loại:Phim do Mikhail Tsekhanovsky đạo diễn
Thể loại:Phim của Soyuzmultfilm
Thể loại:Phim hoạt hình Liên Xô
Thể loại:Phim năm 1948
Yuri Abramovitch Levitin

Yuri Abramovitch Levitin (tiếng Nga: Левитин, Юрий Абрамович) (15 tháng 12 – 2 tháng 8 năm 1993) là một nhà soạn nhạc Xô Viết người Ukraina.

**Tiểu sử**
Levitin sinh ngày 28 tháng 12 (lịch cũ: 15 tháng 12) năm 1912 tại Poltava. Ông tốt nghiệp Nhạc viện Sankt-Peterburg năm 1935. Hai năm sau, ông tốt nghiệp bậc sau đại học ngành dương cầm.
Từ 1931 đến 1941, ông làm nghệ sĩ dương cầm. Từ 1941 đến 1942, ông đảm nhiệm phần âm nhạc tại một nhà hát ở Tashkent. Từ 1942, ông về sống và làm việc ở Moskva.
Levitin qua đời ngày 2 tháng 8 năm 1993. Ông được chôn cất tại Nghĩa trang Vvedenskoye ở Moskva.

**Tác phẩm**
Ông đã viết bốn vở opera, bảy cantat, hai giao hưởng, côngxectô dành cho dàn nhạc và dành cho nhạc cụ đơn như trumpet, clarinet, cello, ô-boa và kèn co. Ngoài ra ông còn viết nhiều bài hát và nhạc cho phim.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
accessdate = ngày 3 tháng 12 năm 2008
Thể loại:Sinh năm 1912
Thể loại:Mất năm 1993
Thể loại:Người đến từ Poltava
Thể loại:Nhà soạn nhạc người Ukraina
Thể loại:Nhà soạn nhạc Xô Viết
Thể loại:Nhà soạn nhạc cổ điển thế kỷ 20
Thể loại:Nhà soạn nhạc Liên Xô
Valentin Petrovich Kataev

Valentin Petrovich Kataev (còn viết là Katayev hoặc Kataiev; Валентин Петрович Катаев; 16 tháng 1 – 12 tháng 4 năm 1986) là một tiểu thuyết gia và nhà soạn kịch Nga và Liên Xô. Tác phẩm của ông thể hiện cái nhìn sắc sảo về điều kiện xã hội hậu cách mạng vượt lên trên văn phong chính thống Xô Viết tầm thường. Kataev được biết tới là người đã đề xuất ý tưởng tiểu thuyết Mười hai chiếc ghế cho em trai Yevgeni Petrov và Ilya Ilf. Đổi lại, Kataev yêu cầu tất cả các ấn bản và bản dịch tiểu thuyết này đều cần phải đề là tặng ông. Sức tưởng tượng, sự rung cảm và sức sáng tạo không ngừng của Kataev đã khiến ông trở thành một trong những nhà văn Xô Viết xuất sắc nhất.

**Sự nghiệp**
Katayev sinh tại Odessa (nay thuộc Ukraina). Ông bắt đầu làm thơ từ khi còn học trung học. Năm 1915, đang dở dang sự học thì ông nhập ngũ và tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất trong đoàn pháo binh. Sau Cách mạng tháng 10, ông được động viên vào phục vụ trong Hồng quân Liên Xô. Năm 1920, ông làm nhà báo ở Odessa, đến năm 1922 thì chuyển đến Moskva và làm việc cho tờ Gudok. Giai đoạn các thập niên 1950 và 1960, ông làm biên tập viên cho tạp chí Yunost (Tuổi trẻ).
Năm 1926, ông ra mắt tiểu thuyết đầu tay Rastratchiki (Bọn tham ô), in trong tạp chí Krasnaya Nov. Tiểu thuyết trào phúng về thói quan liêu dưới chế độ mới, trong đó hai nhân vật chính trong sách là hai quan chức "ít hay nhiều theo bản năng hoặc vô tình đã âm mưu lừa dối nhà nước Xô Viết". Tiểu thuyết được đón nhận nồng nhiệt và được chuyển thể sân khấu vào tháng 4 năm 1928. Truyện được chuyển thể thành phim vào năm 1931.
Kataev tự mình phát triển một phong cách viết mà ông gọi là "nhật ký trữ tình" pha trộn tự truyện và hư cấu. Năm 1966, tạp chí văn học Novy Mir cho in tác phẩm Trava zabveniya mà hai năm sau đó được ấn hành dưới nhan đề Svyatoy kolodets: Trava zabveniya (Giếng thánh). Trong tác phẩm này, Kataev đan kết các cảnh sống ở gia đình ông, bạn bè ông và người ông yêu, các sự kiện trong lịch sử Xô Viết và các ký ước về các chuyến đi của ông đến Mỹ thành một dạng tự truyện dòng-suy-tưởng. Một số nhà phê bình coi sách này là tác phẩm tóm tắt cả sự nghiệp của Kataev.
Dodona Kiziria miêu tả Kataev là "một trong những nhà văn xuất chúng nhất nước Nga hiện đại. Trong số các tác giả viết văn bằng tiếng Nga thì chỉ có Nabokov có thể xứng làm đối thủ của Kataev xét về khả năng chuyên chở hầu như chính xác các hình ảnh về hiện thực quan sát được bằng thị giác."

**Chú thích**

**Thư mục**
 Brown, Edward J. (1982). Russian Literature Since the Revolution. Ấn bản có sửa chữa. 101-2, 341-2.- Kiziria, Dodona. (1985). "Four Demons of Valentin Kataev." Slavic Review 44.4 (Winter): 647-662.

**Liên kết ngoài**
 Tác phẩm của Kataev - Tiểu sử ngắn gọn 
Thể loại:Sinh năm 1897
Thể loại:Mất năm 1986
Thể loại:Người đến từ Odessa
Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Liên Xô
Thể loại:Anh hùng lao động xã hội chủ nghĩa
Thể loại:Nhà soạn kịch người Nga
Thể loại:Nhà văn Nga
Thể loại:Tiểu thuyết gia Xô Viết
Thể loại:Nhà văn truyện ngắn Xô Viết
Thể loại:Biên tập viên tạp chí