Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể

Màu vàng nhạt: các thành viên đầy đủ; Màu vàng cam: các thành viên CIS khác; Màu xanh: các thành viên cũ
Tập tin:CSTO and SCO.png|nhỏ|Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể và Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO)
Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) (Организация Договора о коллективной безопасности) - là một liên minh quân sự bao gồm các nước Nga, Armenia, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan và Tajikistan. Được thành lập tại Tashkent vào ngày 15 tháng 5 năm 1992, tổng thống của các nước nói trên đã ký hiến chương thành lập tổ chức này (trong thời gian này tổng thống Uzbekistan cũng ký vào thỏa thuận để trở thành thành viên của tổ chức CSTO, nhưng sau đó đã rút khỏi tổ chức 2 lần: lần 1 1999-2006 và lần 2 2012-nay).
Ngày 7 tháng 10 năm 2002, tại hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng các Quốc gia Độc lập (CIS) ở Chisinau, Tổng thống Armenia, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Nga và Tajikistan đã thông qua Hiến chương CSTO. Vào tháng 12 năm 2003, Hiến chương CSTO đã được đăng ký với Ban Thư ký Liên hợp quốc. Năm 2004, Tổ chức đã nhận được tư cách Quan sát viên Đại hội đồng Liên hợp quốc

**Thành viên**
Biểu tượng CSTO tên tem của Kazakhstan, 2012
Thành viên hiện tại- Nga (2002)
*Belarus (2002)
*Armenia (2002)
*Tajikistan (2002)- Kazakhstan (2002)- Kyrgyzstan (2002)
Quan sát viên- 2013 (2013)- Serbia (2013)
Ứng cử viên tiềm năng- Iran
Cựu thành viên- Azerbaijan (tham gia năm 1994, tách ra năm 1999)- Georgia (tham gia năm 1994, tách ra năm 1999)- Uzbekistan (tham gia năm 1994 (tham gia lần 2 năm 2006, tách ra năm 1999-2006 và năm 2012)

**Tham khảo**

**Liên kết**
  Trang thông tin chính thức (bằng tiếng Nga)-  Trang thông tin chính thức (tiếng Anh)-  Hiến chương của Tổ chức date=2011-05-15 
Thể loại:Cộng đồng các Quốc gia Độc lập
Thể loại:Tổ chức quân sự quốc tế
Thể loại:Quan hệ đa phương Nga
Thể loại:Quân sự Nga
Thể loại:Quan sát viên Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc
Thể loại:Tổ chức liên chính phủ thành lập theo hiệp ước
Pittsburgh

Pittsburgh là thành phố lớn thứ 2 ở tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ và là quận lỵ của quận Allegheny. Đây là thành phố lớn nhất nằm ở vùng Appalachia và là vùng đô thị lớn thứ 22 ở Mỹ.
Trung tâm Pittsburgh vẫn giữ được đáng kể ảnh hưởng đến kinh tế, xếp hạng thứ 25 tại Hoa Kỳ về số việc làm ở lõi đô thị và thứ 6 về mật độ công việc. Hình dạng đặc trưng của quận kinh doanh trung tâm Pittsburgh là một đường hình tam giác của sự hội tụ của các con sông Allegheny và Monongahela, tạo thành sông Ohio. Thành phố có 151 tòa nhà cao tầng, 446 cây cầu, hai tuyến đường sắt leo dốc, và một pháo đài trước cách mạng. Pittsburgh được biết đến một cách thông tục là "Thành phố của những cây cầu" và "Thành phố thép" đối với cầu và cơ sở sản xuất thép trước đây.
Tuy thành phố đã nổi tiếng với ngành công nghiệp thép trong quá khứ, ngày nay nền kinh tế phần lớn là dựa vào y tế, giáo dục, công nghệ, robot, và dịch vụ tài chính. Sự suy sụp của ngành công nghiệp thép không để lại các nhà máy thép trong thành phố Pittsburgh và chỉ có hai nhà máy còn lại trong hạt, mặc dù hơn 300 doanh nghiệp liên quan đến sản xuất thép vẫn còn trong khu vực. Ngược lại, khu vực hỗ trợ 1.600 công ty công nghệ khác nhau, từ một khuôn viên Google đến các đơn vị khởi động nhỏ. Thành phố có các khu công nghiệp phát triển lại bị bỏ rơi với mua sắm mới, nhà ở và văn phòng, chẳng hạn như tác phẩm SouthSide và Quảng trường Bakery.
Dù đã phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kinh tế trong những năm 1980 khi ngành công nghiệp thép khu vực suy yếu, Pittsburgh mạnh về kinh tế. Thị trường nhà ở tại Pittsburgh tương đối ổn định và thành phố đã thêm công ăn việc làm trong năm 2008 ngay cả khi Đại suy thoái đang diễn ra. Xu hướng kinh tế tích cực này là trái ngược với những năm 1980, khi Pittsburgh bị mất cơ sở sản xuất thép và điện tử, và công việc của công ty trong dầu (Gulf Oil), điện tử (Westinghouse), hóa chất (Koppers) và các ngành công nghiệp quốc phòng (Rockwell International).
Pittsburgh là một trong những trung tâm giáo dục nổi tiếng trong nước Mỹ với thứ hạng cao của các quận hạt cũng như hội tụ nhiều trường đại học danh tiếng như: CMU, University of Pittsburgh, Dusquesne University,...

**Chú thích**

**Liên kết**
  City of Pittsburgh Government date=2007-02-02 -  Pittsburgh Convention and Visitors Bureau - Tourism-  Historic Pittsburgh Maps Collection-  PittsburghTODAY Regional benchmarks and statistics

Thể loại:Thành phố của Pennsylvania
Thể loại:Vùng đô thị Pittsburgh
Thể loại:Thành phố ở quận Allegheny, Pennsylvania
Thể loại:Quận lỵ Pennsyvania
Thể loại:Khu dân cư ở Pennsylvania trên sông Ohio
Thể loại:Thành phố cảng nội địa Hoa Kỳ
Thể loại:Trung tâm công nghiệp Hoa Kỳ thời kỳ đầu
Thể loại:Khu dân cư trên sông Monongahela
Raleigh, North Carolina

Raleigh là thành phố thủ phủ của tiểu bang Bắc Carolina và là quận lỵ của Quận Wake. Raleigh nổi tiếng với biệt danh "thành phố của những cây sồi". Theo Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, tính đến ngày 1 tháng 7 năm 2019, thành phố có dân số ước tính 474,069 người với diện tích 369.85 km² (142.8 dặm vuông), đưa nó trở thành một trong những thành phố phát triển nhanh nhất và cũng là thành phố lớn thứ 45 ở Mỹ. Thành phố Raleigh được đặt tên theo Sir Walter Raleigh.

**Ghi chú**

**Liên kết**
  Official website of Raleigh, NC-  Raleigh Chamber of Commerce-  From Crossroads to Capitol: the Founding and Early History of Raleigh, N.C. date=2011-11-17 - Regional/North_America/United_States/North_Carolina/Localities/R/Raleigh
Thể loại:Thành phố của North Carolina
Newark, New Jersey

Newark là thành phố lớn nhất của tiểu bang New Jersey, quận lỵ của Quận Essex. Newark có dân số 281.402, đây là thành phố tự trị lớn nhất ở New Jersey và là thành phố có dân số lớn thứ 65 ở Mỹ. Newark là nơi đặt trụ sở của vài tập đoàn lớn, trong đó có Prudential Financial.

**Ghi chú**

**Liên kết**
  The City of Newark, New Jersey date=1997-05-30 -  A guide to downtown buildings in Newark date=2011-08-05  produced by The Star-Ledger-  1911 Britannica article-  Go Newark date=2010-12-16  - Guide to news, culture, history, and leisure activities in and around Newark.-  Map of Newark date=2006-11-01 -  "The Once and Future Newark" film date=2011-01-04 -  Revolution '67date=2009-09-03  - Documentary about the Newark, New Jersey race riots of 1967-  "Newark: A Brief History" date=2009-04-18  on PBS website-  "A Walk Through Newark"-  Newarkology Website-  Old Newark-  US Census Bureau - Newark - QuickFacts date=2005-03-13 -  The Daily Newarker blog date=2011-01-26 -  Brazilian Community in New Jersey date=2007-01-20 -  Unified Vailsburg Service Organization www.uvso.org UVSO is a community development non-profit serving the Vailsburg section of Newark (West Ward)-  Newark New Jersey Guide date=2010-11-30 
Thể loại:Newark, New Jersey
Elimination Chamber

Trận đấu loại bên trong lồng đấu sinh tử (tiếng Anh: WWE Elimination Chamber) là một dạng trận đấu lồng sắt nhưng lồng không được cấu tạo từ mảnh B40 như những trận đấu lồng sắt bình thường mà là một khối dây xích có độ dài tổng cộng là 3,22 km đan xen lại với nhau, đỉnh là hình cầu kín, lồng hình trụ tròn bao vòng quanh khuôn viên sàn đấu. Ở bốn góc của võ đài sẽ có bốn cái lồng nhỏ làm bằng Mica để nhốt đô vật bên trong. Theo tin đồn, năm 2015 sẽ là năm cuối cùng sử dụng lồng sắt này. Nhưng kể từ năm 2017 chiếc lồng này được thông báo sẽ sử dụng trong các trận đấu của WWE tiếp tục với một số thay đổi của chiếc lồng, cũng trong năm đó SmackDown tổ chức riêng sự kiện. Năm 2018, Raw tổ chức riêng sự kiện, trong khi trận đấu ban đầu chỉ dành cho các đô vật nam, sự kiện năm 2018 có phiên bản đầu tiên dành cho nữ và cách thức tổ chức cũng giống như trận đấu của nam. Năm 2019, sự kiện tổ chức cho cả Raw, SmackDown, 205 Live; cùng với đó là trận đấu xác định người giành được đai WWE Women's Tag Team Championship. Sự kiện năm 2020 phải dời sang tháng 3 do tháng 2 tổ chức sự kiện WWE Super ShowDown. Năm 2021, sự kiện đã quay lại tổ chức vào tháng 2.

**Luật đấu**
Sẽ có tất cả là 6 đô vật tham gia, lúc đầu sẽ có 2 đô vật trên sàn trước, sau khoảng 5 phút sẽ có ánh đèn sân khấu chiếu liên tục qua các lồng nhỏ để chọn ngẫu nhiên một trong những đô vật còn lại cho đến khi hết 4 người. Các đô vật sẽ bị loại từ từ bằng đòn đè hoặc đòn khoá. Người cuối cùng trụ lại được sẽ là người giành chiến thắng.

**Thời gian và địa điểm**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 WWE.com – Elimination Chamber match description date = ngày 12 tháng 2 năm 2010- Elimination Chamber Statistics date = ngày 29 tháng 1 năm 2013
Thể loại:Đô vật chuyên nghiệp
Thể loại:World Wrestling Entertainment
Núi Sinabung

Núi Sinabung (tiếng Indonesia: Gunung Sinabung) là một núi lửa tầng được hình thành trong Pleistocen-Holocen có thành phần andesit và dacit ở cao nguyên của Karo Regency Karo, Bắc Sumatra, Indonesia. Đỉnh Sinabung có độ cao 2.460m, cư ly cách thành phố Medan trên đảo Sumatra khoảng 60 km về phía tây nam
Nhiều dòng dung nham trên hai sườn được hình thành từ lần phun trào gần nhất năm 1600. Các hoạt động phun khí (các vết nứt thoát ra hơi nước, khí và dung nham) đã được nhìn thấy lần cuối tại đỉnh vào năm 1912, nhưng không có tài liệu ghi nhận các sự kiện khác đã xảy ra cho đến khi phun trào trong vào ngày 29 tháng 8 năm 2010.
Sáng sớm ngày 29/8, miệng núi lửa này thổi cát và tro bụi vào không khí, tạo thành một cột bụi có độ cao khoảng 1.500 m. Dung nham chỉ chảy gần miệng núi lửa này. 
Chính quyền địa phương đã thực hiện chiến dịch sơ tán người dân sống gần núi lửa Sinabung từ ngày 27/8, ngay sau khi người ta phát hiện những dấu hiệu phun trào của nó. Khoảng 10.000 người được đưa tới các tòa nhà chính quyền, thánh đường và trung tâm dành cho người sơ tán tại hai thành phố toạ lạc gần núi lửa.

**Tham khảo**
Thể loại:Núi lửa dạng tầng
Thể loại:Núi Indonesia
Thể loại:Thiên tai năm 2010
Thể loại:Thiên tai năm 2013
Thể loại:Thiên tai năm 2014
Thể loại:Thiên tai năm 2016
Thể loại:Thiên tai năm 2018
Thể loại:Núi lửa dạng tầng Holocen
VSK-94

VSK-94 (tiếng Nga:ВСК-94, Войсковой Снайперский Комплекс) là loại súng bắn tỉa hãm thanh sử dụng loại đạn 9x39mm được phát triển bởi Cục thiết kế công cụ KBP của Nga như một mẫu thay thế với chi phí thấp cho loại súng VSS Vintorez. Loại súng này được phát triển từ khẩu 9A-91. Các khẩu VSK-94 được thiết kế để có thể tấn công một cách chính xác mục tiêu trong phạm vi 400m. VSK-94 được trang bị và sử dụng một cách giới hạn trong các lực lượng thực thi pháp luật ở Nga.

**Thiết kế**
VSK-94 sử dụng hệ cơ chế nạp đạn bằng khí nén với hệ thống thống trích khí của 9A-91 cùng với thoi nạp đạn xoay. Các bộ phận của súng được làm bằng các thép ép. Khung báng súng, tay cầm và tay cầm cò súng bằng nhựa tổng hợp.
VSK-94 được trang bị ống nhắm PSO-1 4X cũng như hệ thống ngắm bằng điểm ruồi tiêu chuẩn của khẩu 9A-91.
Nòng là một ống hãm thanh cũng như chống chớp sáng khi bắn. Loại súng này có hai chế độ bắn là từng viên và tự động với nút chọn chế độ bắn cũng như khóa an toàn nằm ở phía trên cò súng. Nó có thể tháo ra thành nhiều phần để dễ bảo trì và vận chuyển.
Súng sử dụng loại đạn 9x39mm bao gồm luôn cả loại đạn PAB-9 xuyên giáp cũng như các loại đạn tiêu chuẩn SP-5 và SP-6 cùng hộp đạn có thể chứa 20 viên.

**Liên kết ngoài**
 KBP Instrument Design Bureau – official site date = ngày 1 tháng 2 năm 2008- Modern Firearms date = ngày 6 tháng 4 năm 2008- VSK-94 Bắn thử nghiệm không dùng ống nhắm
Thể loại:Súng ngắm
Thể loại:Súng Nga
Sd.Kfz. 4

SdKfz 4 Gleisketten-Lastkraftwagen (biệt danh: Maultier) là tên một loại xe bán xích chuyên vận chuyển của Đức Quốc xã sử dụng trong thế chiến II.

**Phát triển**
SdKfz 4 được phát triển vào năm 1941 nhằm chuyên chở trong điều kiện có tuyết và bùn.Ngoài ra, SdKfz 4 còn được sử dụng để kéo một số loại pháo phòng không và xe tăng.
Có tổng cộng 22.500 chiếc SdKfz 4 được sản xuất tính đến năm 1944.Vào năm 1942, nó chính thức được phát triển thành dàn pháo phản lực 15 cm Panzerwerfer 42, có khoảng 300 dàn được sản xuất.
Tập tin:Bundesarchiv Bild 101I-476-2054-31A, Italien, Halbkettenfahrzeug "Maultier" in Fahrt.jpg|nhỏ|trái|Một chiếc SdKfz4 tại Ý
Đa phần xe SdKfz 4 đều sử dụng động cơ British Carden-Lloyd hoặc Type L 4500 R(sử dụng trong xe háp-trắc PzKpfw).Động cơ 6 xi-lanh, 5 số tiến và một số lùi-có thể cho tốc độ tối đa khoảng 40 km/h.SdKfz 4 được trang bị rađiô FuG Spr Gf.
SdKfz 4 được trang bị súng máy hạng nhẹ 7.92mm MG34 hoặc MG42-có thể quay 270 độ và nâng hết cỡ được 80 độ.

**Tham khảo**
Thể loại:Xe háp-trắc trong thế chiến II
Thể loại:Xe háp-trắc của Đức
Kazan

Kazan (Каза́нь; Казан, Qazan) là thành phố thủ phủ của Cộng hòa Tatarstan, Nga, nằm ở nơi hội lưu của sông Volga và sông Kazanka trong lãnh thổ Nga ở châu Âu.
Thành phố được thành lập từ cuối thế kỷ XIII và hiện nay là thành phố lớn thứ năm của Nga. Trong Chiến tranh Xô-Đức, rất nhiều nhà máy quân sự của Liên Xô được di chuyển về Kazan, làm cho Kazan trở thành một trung tâm công nghiệp quốc phòng. Sau chiến tranh, Kazan tiếp tục là trung tâm công nghiệp và khoa học của Liên Xô và Nga. Tháng 4, 2009 Văn phòng Sáng chế Nga đã chứng nhận quyền của thành phố Kazan được gọi là "Thủ đô thứ ba" của Nga (sau Moskva và Sankt Petersburg). Năm 2009, thành phố được chọn là "thủ đô thể thao của Nga". Kazan nổi tiếng vì sự pha trộn văn hóa Tatar và văn hóa Nga. Tuy thành phố từng bị chiếm đóng và phá hủy phần lớn trọng Loạn Pugachev hồi giữa thế kỷ XVIII, song đã được khôi phục. Pháo đài Kazan Kremli của thành phố được xếp hạng là di sản thế giới.

**Tên gọi**
Nguồn gốc tên gọi của thành phố vẫn chưa được biết chắc chắn. Từ qazan trong tiếng Tatar có nghĩa là 'nồi đun' hay 'vạc'. Qazan ban đầu là tên của một loại chảo nấu ăn đặc biệt.

**Khí hậu**

**Dân số**

**Hành chính**
Kazan được chia làm 7 quận:

**Du lịch**
Có hơn 40 khách sạn trong thành phố, gồm có:

**Cảnh quan**

**Tham khảo**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
   Official site of the city date=2021-08-24 -   Kazan Business Directory-   Kazan millenium-   Universiade Kazan 2013 date=2008-06-03 -  The history of Islamic religion in Kazan-  Images of the Kazan Kremlin and famous Mosque Interactive Google Maps Kazan Kremlin-  http://www.kazan-memory.uni-tuebingen.de/indexee.html date=2012-02-10  - Student project about Kazan's history (central aspects: memory, religion)

**Xem thêm**
chú thích web|publisher=Cơ quan Tình báo Địa không gian Quốc gia|title=Geonames Database|url=http://geonames.nga.mil/ggmagaz/|access-date=ngày 11 tháng 5 năm 2011|archive-date=2017-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170318130018/http://geonames.nga.mil/ggmagaz/|url-status=dead

Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Tatarstan
Thể loại:Khởi đầu thế kỷ 11 ở Châu Âu
Thể loại:Thủ đô nước cộng hòa thuộc Nga
Thể loại:Khu dân cư trên sông Volga
Thể loại:Tỉnh Kazan
Thể loại:Nga thế kỷ 11
Thessaloniki

Thessaloniki (Θεσσαλονίκη), Thessalonica, hay Salonica là thành phố lớn thứ hai ở Hy Lạp và là thủ phủ của vùng Macedonia. Tên trang trọng của nó là Συμпρωτεύουσα (Symprotévousa), gợi nhớ tới thời kỳ lịch sử khi nó là thành phố Συμβασιλεύουσα (Symvasilévousa) của Đế quốc Byzantine. Theo thống kê dân số năm 2001,thành phố tự trị Thessaloniki có dân số 363,987, vùng đô thị là 800,764 và khu vực đô thị bao trùm (LUZ) của Thessaloniki có khoảng 995,766 dân cư sinh sống (2004).

**Khí hậu**

**Thể thao**

**Chú thích**

**Tham khảo**
Apostolos Papagiannopoulos,Monuments of Thessaloniki, Rekos Ltd, date unknown.
*Apostolos P. Vacalopoulos, A History of Thessaloniki, Institute for Balkan Studies,1972.- John R. Melville-Jones, 'Venice and Thessalonica 1423-1430 Vol I, The Venetian Accounts, Vol. II, the Greek Accounts, Unipress, Padova, 2002 and 2006 (the latter work contains English translations of accounts of the events of this period by St Symeon of Thessaloniki và John Anagnostes).
*Thessaloniki: Tourist guide and street map, A. Kessopoulos, MalliareÌ„s-Paideia, 1988.
*Mark Mazower, Salonica, City of Ghosts: Christians, Muslims and Jews, 1430-1950, 2004, ISBN 0-375-41298-0.
*Thessaloniki City Guide, Axon Publications, 2002.- Eugenia Russell, St Demetrius of Thessalonica; Cult and Devotion in the Middle Ages, Peter Lang, Oxford, 2010. ISBN 978-3-0343-0181-7
*James C. Skedros, Saint Demetrios of Thessaloniki: Civic Patron and Divine Protector, 4th-7Th Centuries (Harvard Theological Studies), Trinity Press International (1999).
*Vilma Hastaoglou-Martinidis (ed.), Restructuring the City: International Urban Design Competitions for Thessaloniki, Andreas Papadakis, 1999.- Matthieu Ghilardi, Dynamiques spatiales et reconstitutions paléogéographiques de la plaine de Thessalonique (Grèce) à l'Holocène récent, 2007. Thèse de Doctorat de l'Université de Paris 12 Val-de-Marne, 475 p.

**Ghi chú**

**Liên kết ngoài**

**Chính phủ**
 Municipality of Thessaloniki- Thessaloniki Port Authority- ΟΑΣΘ - Organisation of Urban Transport of Thessaloniki (Greek & English)- Thessaloniki - Photo Archive Documents 1900-1980 date=2008-06-16 

**Văn hóa**
 Thessaloniki Concert Hall Organisation- Thessaloniki Film Festival- Thessaloniki - Old postcards date=2007-09-27 - Thessaloniki Info & Links- Thessaloniki360 Virtual City Guide date=2012-07-24 - Thessaloniki Tsimiski.gr street date=2010-09-10 

Thể loại:Thành phố của Hy Lạp
Thể loại:Di sản thế giới tại Hy Lạp
Thể loại:Du lịch Hy Lạp
Nassau, Bahamas

Nassau là thủ đô, thành phố lớn nhất, và trung tâm thương mại của Thịnh vượng chung Bahamas. Thành phố có dân số ước tính là khoảng 274.400 người (2016), hay 70% tổng dân số Bahamas. Sân bay quốc tế Lynden Pindling, sân bay chính của Bahamas, nằm cách trung tâm Nassau khoảng mi về phía tây, có những chuyến bay thường nhật đến những thành phố lớn của Canada, Caribbe, Vương quốc Liên hiệp và Hoa Kỳ. Thành phố tọa lạc trên đảo New Providence, và đóng vai trò như một khu thương mại trung tâm. Nassau về lịch sử từng là một thành lũy của cướp biển. Tên thành phố được đặt để vinh danh William III của Anh, Vương công của Orange-Nassau.
Nassau bắt đầu phát triển vào cuối thế kỷ 18, do sự nhập cư của hàng nghìn người Mỹ trung thành với Anh và nô lệ của họ đến Bahamas sau cuộc cách mạng Hoa Kỳ. Nhiều trong số họ định cư ở Nassau và cuối cùng đông dân hơn cả số dân trước đó.
Theo sự tăng dân số của Nassau, khu vực đô thị cũng mở rộng. Ngày nay, thành phố chiếm phần lớn đảo New Providence và đảo Paradise lân cận.

**Địa lý**
Prince George Wharf tại hải cảng Nassau
Ảnh vệ tinh Nassau và đảo Paradise
Tọa lạc trên đảo New Providence, Nassau mang sự pha trộn đầy màu sắc về kiến trúc với một hải cảng đông đúc. Khí hậu nhiệt đới và vẻ đẹp tự nhiên của Bahamas khiến Nassau trở thành phố một địa điểm du lịch nổi tiếng.
Nassau phát triển ngay cạnh hải cảng. New Providence cung cấp 200 km² đất đai tương đối bằng phẳng kèm theo những rặng đồi thấp không ảnh hưởng đến sự định cư. Ở giữa đảo có nhiều hồ nhỏ thông với biển.
Thành phố nằm gần với Hoa Kỳ (cách Miami, Florida 290 km về phía đông-đông nam), giúp nó có cơ hội phát triển thành một khu nghỉ dưỡng, nhất là sau khi Hoa Kỳ ban hành luật cấm du lịch đến Cuba năm 1963.

**Khí hậu**
Nassau có khí hậu nhiệt đới gió mùa với nhiệt độ tương đối ổn định quanh năm. Nhiệt độ mùa hè đạt khoảng 32 °C (90 °F) và những tháng mùa đông có nhiệt từ F, hiếm khi thấp dưới abbr=on.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Official Website for Bahamas Government
display=title

Thể loại:Khu dân cư ở Bahamas
Thể loại:Khởi đầu thế kỷ 17 ở Bắc Mỹ
Toledo, Ohio

Toledo là thành phố đông dân thứ tư của tiểu bang Hoa Kỳ Ohio và là quận lỵ của quận Lucas. Thành phố tự trị này nằm ở đông bắc Ohio phía cuối bờ tây hồ Erie và giáp với tiểu bang Michigan. Thành phố được thành lập năm 1833 bên bờ tây của sông Maumee. Toledo nổi tiếng với ngành công nghiệp thủy tinh và lắp ráp ô tô.

**Ghi chú**

**Liên kết ngoài**
  Trang chủ-  Greater Toledo Convention và Visitors Bureau date = ngày 29 tháng 11 năm 2017-  Toledo, Ohio, 1876 từ Thư viện kỹ thuật số Thế giới-  Toledo, Ohio (Britannica)
Thể loại:Quận lỵ Ohio

Thể loại:Thành phố của Ohio
Thể loại:Thành phố ở quận Lucas, Ohio
Thể loại:Khu dân cư trên hồ Erie ở Hoa Kỳ
Thể loại:Khởi đầu năm 1833
Thể loại:Ohio 1833
Thể loại:Thành phố cảng nội địa Hoa Kỳ
Aurora, Colorado

Aurora là một thành phố tự trị trải dài qua các quận Arapahoe, Adams, và Douglas của tiểu bang Hoa Kỳ Colorado. Đây là thành phố lớn thứ ba ở tiểu bang Corolado và là thành phố lớn thứ 59 của Mỹ. Thành phố có dân số 324.655 theo ước tính năm 2009.

**Ghi chú**

**Liên kết**
 City of Aurora website- CDOT map of the City of Aurora date = ngày 10 tháng 4 năm 2008
Thể loại:Thành phố của Colorado
Riverside, California

Riverside là một thành phố ở quận Riverside, tiểu bang California, Hoa Kỳ và là quận lỵ của quận cùng tên. Thành phố này được đặt tên Riverside (nghĩa là "bờ sông") vì vị trí nằm cạnh sông Santa Ana, đây là thành phố lớn nhất ở vùng đô thị Riverside-San Bernardino-Ontario tại Nam California và là thành phố nội địa lớn thứ 4 ở California sau Fresno, Sacramento, và Bakersfield. Riverside nằm cách Los Angeles khoảng 97 km (60 dặm) về phía đông, đây là thành phố lớn thứ 64 của Hoa Kỳ và là thành phố lớn thứ 12 ở California. Tính tới năm 2009, Riverside có dân số ước tính 300.430 người.

**Liên kết**
 City of Riverside- Riverside History date = ngày 1 tháng 8 năm 2012

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của California

Thể loại:Thành phố ở quận Riverside, California
Thể loại:Quận lỵ California
Thể loại:Inland Empire
Thể loại:Khu dân cư ở quận Riverside, California
Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1883
Corpus Christi, Texas

Corpus Christi (i), còn gọi là Corpus, là một thành phố ven biển nằm ở vùng Nam Texas thuộc tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Thành phố là quận lỵ của quận Nueces, ngoài ra địa phận của nó còn nằm trên các quận Aransas, Kleberg, và San Patricio. Dân số ước tính năm 2017 là 325.605, đứng thứ 8 trong danh sách các thành phố lớn nhất của tiểu bang.
Tên của thành phố được viết bằng tiếng Latinh nghĩa là Mình Thánh Chúa, được đặt bởi nhà thám hiểm người Tây Ban Nha Alonso Álvarez de Pineda vào năm 1519, khi ông phát hiện nơi đây vào ngày Lễ Mình và Máu Thánh Chúa Kitô (Corpus Christi) của đạo Công giáo. Thành phố còn có biệt danh là "Thành phố lấp lánh bên bờ biển".
Vùng đô thị Corpus Christi có dân số ước tính 442.600 người . Vì vậy, khu vực này được coi là trung tâm của khu vực thống kê kết hợp Corpus Christi-Kingsville gồm sáu quận, với dân số ước tính vào năm 2013 là 516,793 người. Cảng Corpus Christi đứng thứ năm trong số các cảng lớn của Hoa Kỳ. Ngoài ra, khu vực này còn có sân bay quốc tế Corpus Christi.

**Lịch sử**
Bản đồ Corpus Christi năm 1887
Corpus Christi được sáng lập vào năm 1839 bởi Đại tá Henry Lawrence Kinney và William P. Aubrey, ban đầu được biết đến như là Bưu điện Thương mại Kinney hay Nông trại Kinney. Nơi này từng là trung tâm cung cấp vật tư cho một đội quân cách mạng Mexico cách đó 25 dặm về phía Tây. Vào tháng 7 năm 1845, quân đội Hoa Kỳ đã chỉ đạo Tướng Zachary Taylor thiết lập một trại quân sự tại đây để chuẩn bị cho cuộc chiến với Mexico, và họ đã ở lại đây cho đến tháng 3 năm 1846. Khoảng một năm sau, khu định cư này được chính thức đặt tên là Corpus Christi và được thành lập vào ngày 9 tháng 9 năm 1852.
Nơi đây đã diễn ra cuộc nội chiến Hoa Kỳ giữa hai phe Liên minh miền nam và Liên minh miền Bắc, được gọi là trận Corpus Christi 
Nhà hàng bị hư hỏng sau cơn bão Allen
Cảng Corpus Christi được khai trương vào năm 1926, và Trạm Không quân Corpus Christi được đưa vào hoạt động vào năm 1941.
Vào ngày 14 tháng 9 năm 1919, một cơn bão lớn đã quét qua thành phố, cướp đi sinh mạng của hàng trăm người. Sau thảm họa, chỉ có ba công trình trên bãi biển phía Bắc là còn đứng vững. Các đê biển đã được xây dựng nhằm bảo vệ thành phố. Mặc dù thành phố đã gánh chịu thiệt hại từ cơn bão Celia vào năm 1970 và cơn bão Allen vào năm 1980, thiệt hại từ cơn bão Ike năm 2008 lại ít hơn đáng kể.

**Ghi chú**

**Liên kết**
  Corpus Christi Convention and Visitors Bureau-  City of Corpus Christi-  Corpus Christi Chamber of Commerce date=2013-02-18 -  Corpus Christi on Panoramio date=2014-01-19 -  Corpus Christi Public Libraries-  Corpus Christi Downtown Management District date=2008-05-09 -  K Space Contemporary, contemporary art gallery-  Corpus Christi Area Parks date=2013-01-18 -  Corpus Christi Public Library Digital Archive date=2013-10-10 , features local history photographs and materials-  Corpus Christi Museum of Science and History date=2013-01-20 -  Organizational chart for Corpus Christi's municipal government
Thể loại:Thành phố của Texas
Thể loại:Thành phố ven biển
Thể loại:Corpus Christi, Texas
Thể loại:Thành phố ở quận Kleberg, Texas
Thể loại:Thành phố ven biển ở Texas
Saint Paul, Minnesota

Saint Paul là thủ phủ và là thành phố đông dân thứ hai ở tiểu bang Hoa Kỳ Minnesota. Thành phố nằm ở bờ bắc sông Mississippi, đoạn hạ nguồn nhánh giao với sông Minnesota và tiếp giáp với Minneapolis, thành phố lớn nhất ở Minnesota. Được biết đến là "Hai thành phố song sinh", hai thành phố này hình thành nên vùng đô thị Minneapolis-Saint Paul, vùng đô thị lớn thứ 13 ở Mỹ với dân số trên 3.5 triệu người. Theo ước tính năm 2000, Saint Paul có dân số ước tính 287.151 người. Thành phố là quận lỵ của quận Ramsey, quận nhỏ nhất và cũng là quận có mật độ dân số dày đặc nhất ở Minnesota.

**Ghi chú**

**Liên kết ngoài**
  City of Saint Paul – Official site-  City of Saint Paul – Department of Parks and Recreation, a list of city parks, programming, recreation centers, opening hours and other information.-  Official Tourism site – Visitor Information date=2020-01-23 -  Saint Paul Almanac - Singular guidebook to Minnesota's capital city date=2010-09-02 -  List of Saint Paul buildings, places and tours on Placeography date=2010-10-01 -  Ramsey County and St. Paul Historical Society date = ngày 10 tháng 5 năm 2008

Thể loại:Thành phố của Minnesota
Thể loại:Quận lỵ Minnesota
Thể loại:Thành phố ở quận Ramsey, Minnesota
Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1848
Thể loại:Khởi đầu năm 1848 ở Wisconsin
Thể loại:Minneapolis–Saint Paul
Lexington, Kentucky

Lexington là thành phố lớn thứ hai ở tiểu bang Kentucky và là thành phố lớn thứ 65 ở Mỹ. Dân số thành phố năm 2009 ước tính 296.545 người, dân số vùng đô thị là 470.849 người và dân số khu vực thống kê kết hợp là 688.707 người.

**Ghi chú**

**Liên kết**
  Official website of Lexington, Kentucky-  Official website of Downtown Lexington Corporation-  Lexington Kentucky: The Athens of the West, a National Park Service Discover Our Shared Heritage Travel Itinerary-  Downloadable PDF and Plain text versions of George Washington Ranck's 1872 book, History of Lexington, Kentucky
Thể loại:Thành phố của Kentucky
Bánh bò

Bánh bò nướng
Bánh bò là một loại bánh có xuất xứ và phổ biến tại Việt Nam. Bánh bò là một loại bánh xốp làm từ: bột gạo, nước, đường và men. Mặt bánh có rất nhiều bong bóng nhỏ do có nhiều lỗ khí trong bánh. Loại bánh bò ở Trung Quốc được gọi là bạch đường cao (p=Báitáng gāo) - nghĩa là "bánh đường trắng" hoặc bánh Phát Tài (p=Fācái gāo); loại bánh bò này hơi chua và bỏ qua thành phần dừa - một thành phần không thể thiếu trong bánh bò ở Việt Nam. Bánh bò nói chung được ăn như món tráng miệng hoặc ăn với chả,...
Bánh bò đóng gói
Theo tự điển Đại Nam quốc âm tự vị của Paulus Huỳnh Tịnh Của, bánh này có tên "bánh bò" là vì nó "giống cái vú con bò". Tuy nhiên, có người giải thích rằng, trong quá trình ủ bột với men, bột sẽ "bò" lên trên vành tô bột.

**Phân loại**
Bánh bò nướng: loại bánh được thực hiện bằng phương pháp nướng từ bột nhào len mên dạng rắn, thường được làm với kích thước lớn, và khi ăn được cắt thành miếng tam giác. Bên trong hơi vàng hoặc trắng, phần mặt và rìa có màu vàng (nâu) do nước cốt dừa cháy, giòn. Loại bánh này được ăn riêng.
Bánh bò hấp: là loại bánh hấp không có thành phần nước cốt dừa trong bột lỏng. Những chiếc bánh loại này thường có dạng tròn nhỏ với nhiều màu trắng (không pha màu), vàng (từ đường thốt nốt), hồng hoặc tím (màu từ lá cẩm), xanh lá (từ lá dứa). Đôi khi, loại bánh hấp này cũng được làm thành mảng lớn và cắt nhỏ thành miếng tam giác hoặc chữ nhật như bánh bò nướng. Loại bánh này có thể được ăn riêng hoặc ăn kẹp với bánh tiêu hoặc ăn trong dĩa với nước cốt dừa rắc muối mè.
Bánh bò sữa (nướng) là một dạng bánh mới, xuất hiện từ khoảng thập niên 2000. Thành phần nước cốt dừa truyền thống được thay bằng sữa. Cũng như bánh bò hấp, bột bánh ở dạng lỏng. Bánh được làm chín bằng phương pháp nướng chảo.
Bánh bò dừa là dạng bánh mới nhất được ghi nhận cuối thập niên 2000, có xuất xứ không rõ. Loại bánh này khác biệt hẳn so với các loại trên ở điểm bánh không còn tơi xốp với nhiều bóng khí. Bánh này khá dai, có khi chai cứng trong một lớp vỏ nhẵn mịn. Khác biệt lớn nhất so với bánh truyền thống là phần bột bánh dạng lỏng được làm từ bột mì, bột nổi và trứng gà. Bánh được nướng bằng một loại khuôn đặc trưng gọi là khuôn chuồn chuồn để được dạng trụ rỗng. Khi lớp vỏ trụ chín, người làm cho vào lòng khuôn dừa sợi đã sao với đường và đậu xanh rồi đổ bột tiếp lên mặt trên và lật khuôn nướng tiếp. Thành phẩm là có dạng trụ tròn hoặc tròn dẹp như bánh crêpe.
Trong ẩm thực Nam Ấn có loại bánh idli có cách làm tương tự nhưng idli không có vị ngọt.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  cách làmBánh bò hấp -  cách làm Bánh bò nướng  date=2007-02-05 -  thảo luận về bánh bò nướng
Thể loại:Ẩm thực Việt Nam
Thể loại:Bánh Việt Nam
Thể loại:Bánh Trung Quốc
Thể loại:Món ngọt Việt Nam
Thể loại:Bánh ngọt
Máy đo phổ từ Alpha

Máy đo phổ từ Alpha (Alpha Magnetic Spectrometer-AMS) là một thiết bị nghiên cứu vật lý hạt được chế tạo và cho chạy thử nghiệm gắn trên trạm vũ trụ Quốc tế nhằm tìm kiếm các dạng vật chất khác thường thông qua các bức xạ từ vũ trụ, bao gồm vật chất lạ, vật chất tối, phản vật chất.

**Lịch sử**

**Chức năng, nhiệm vụ**

**Vận hành**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  AMS Collaboration Homepage date=2011-09-01 -  AMS Homepage tại CERN-  AMS Homepage date=2009-07-30  tại Johnson Space Center-  NASA AMS-02 Project Fact Sheet date=2009-08-16 -  An animated movie of the STS-134 mission showing the installation of AMS-02 (72MB) date=2011-05-11 -  Alpha Magnetic Spectrometer - image collection - AMS-02 on Facebook -  Máy đo phổ từ Alpha có thể phát hiện phản vũ trụ date=2010-08-28 
Thể loại:Vật lý hạt
Thể loại:Thí nghiệm tia vũ trụ
Thể loại:Thành phần của trạm vũ trụ quốc tế
Thể loại:Thí nghiệm tìm kiếm vật chất tối
Andesit

Tập tin:Amygdaloidal andesite.jpg|phải|nhỏ|Một mẫu andesit (khối đất nền sẫm màu) với các bọng nhỏ hình hạnh nhân chứa zeolit. Đường kính quan sát là 8 cm.
Andesit là một loại đá magma phun trào có thành phần trung tính, với kiến trúc ẩn tinh đến ban tinh. Về tổng thể, nó là loại đá trung gian giữa bazan và dacit. Thành phần khoáng vật đặc trưng gồm plagiocla với pyroxen hoặc hornblend. Magnetit, zircon, apatit, ilmenit, biotit, và granat là các khoáng vật phụ thường gặp. Fenspat kiềm có thể có mặt với số lượng nhỏ. Sự phổ biến của tổ hợp fenspat-thạch anh trong andesit và các đá núi lửa khác được minh hoạ trong các biểu đồ QAPF. Hàm lượng tương đối của kiềm và silica được minh hoạ trong biểu đồ TAS.
Việc phân loại andesit có thể được dựa theo các ban tinh phổ biến trong đá. Ví dụ như: gọi là andesit- hornblend, nếu hornblend là khoáng vật phụ chủ yếu.
Andesit có thể xem là dạng tương đương của đá xâm nhập diorit. Các đá andesit mang đặc trưng cho các đới hút chìm ví dụ như rìa phía tây của Nam Mỹ. Tên gọi andesit có nguồn gốc từ dãy núi Andes.

**Nguồn gốc của andesit**
Andesit đặc biệt hình thành ở ranh giới mảng hội tụ nhưng cũng có thể gặp ở các môi trường kiến tạo khác. Các đá núi lửa thành phần trung tính được tạo ra qua một vài quá trình:
# Nóng chảy peridotit và kết tinh phân đoạn
# Nóng chảy các trầm tích nằng trong mảng bị hút chìm
# Magma trộn lẫn giữa rhyolit felsic và bazan mafic trong một bể trung gian trước khi phun trào.

**Kết tinh phân đoạn**
Để đạt đến thành phần andesit qua kết tinh phân đoạn, mác ma baz phải kết tinh các khoáng vật nhất định sau đó chúng bị loại ra khỏi phần mác ma nóng chảy. Việc loại bỏ này có thể diễn ra theo nhiều cách, nhưng phổ biến nhất là hình thành các tinh thể. Các khoáng vật đầu tiên kết tinh và bị loại bỏ từ magma bazan là olivin và amphibol. Các khoáng vật mafic này bị loại ra khỏi magma hình thành nên các tích tụ mafic. Có bằng chứng địa vật lý từ nhiều cung núi lửa có các lớp tích tụ dày nằm trên bần dưới của vỏ trái đất. Khi các khoáng vật mafic này bị loại bỏ thành phần nóng chảy không còn tính baz nữa. Hàm lượng silica của phần nóng chảy còn lại được làm giàu. Hàm lượng sắt và magnesi bị cạn dần. Vì quá trình này diễn ra liên tục, thành phần nóng chảy thậm chí có thể đạt đến thành phần magma ryolit.

**Nóng chảy từng phần**

**Hỗn hợp magma**

**Tham khảo**
 Origins of the Continental Crust date = ngày 4 tháng 11 năm 2007- Island arc magmatism-  Experimental and Theoretical Constraints on Peridotite Partial Melting in the Mantle Wedge date = ngày 1 tháng 9 năm 2006

**Xem thêm**
Danh sách các loại đá- Vỏ lục địa và vỏ đại dương
*Biến chất- Granit
*Kết tinh phân đoạn (địa chất)
*Ban tinh

**Liên kết ngoài**
 Igneous Rock Textures date = ngày 8 tháng 12 năm 2007
Thể loại:Đá ẩn tinh
Thể loại:Núi lửa học
Thể loại:Đá ban tinh
Thể loại:Đá trung tính
Thể loại:Đá núi lửa
Quảng Tùng

Quảng Tùng là một xã thuộc huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.

**Địa lý**
Xã Quảng Tùng nằm ở phía đông bắc huyện Quảng Trạch, có vị trí địa lý:
*Phía bắc giáp xã Quảng Phú
*Phía đông bắc giáp xã Cảnh Dương
*Phía tây giáp xã Quảng Châu
*Phía tây bắc giáp xã Quảng Kim
*Phía tây nam giáp Quảng Tiến
*Phía đông nam giáp xã Quảng Hưng.
Xã Quảng Tùng có diện tích 10,11 km², dân số năm 2019 là 7.749 người, mật độ dân số đạt 767 người/km².
Diện tích bao gồm cả đồi núi và đồng bằng. Đồng bằng được sử dụng cho mục đích nông nghiệp và định cư.
Xã có sông Roòn chảy qua.

**Hành chính**
Xã Quảng Tùng được chia thành 4 thôn: Sơn Tùng, Phúc Kiều, Dy Luân, Dy Lộc.

**Kinh tế**
Là nơi đường Quốc lộ 1 đi qua và cách thị xã Ba Đồn khoảng 15 km về phía bắc. Xã có vị trí quan trọng trong tuyến đường vận tải Bắc-Nam. Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, ngoài ra tiểu thủ công nghiệp, thương nghiệp,cũng là một thành phần quan trọng trong cơ cấu kinh tế của xã. Xã là một trong 6 xã phụ cận của khu kinh tế Hòn La.

**Văn hóa**
Xã có truyền thống hiếu học. 
Xã có những lễ hội mang nhiều bản sắc dân tộc, diễn ra trong Tết Nguyên Đán, rằm tháng Giêng. Trong các lễ hội đó, người ta thường hay chơi cờ người, kéo co, nhảy bao bố.

**Chú thích**

**Tham khảo==
Vịnh Đà Nẵng

Vịnh Đà Nẵng, còn có các tên gọi khác là Vũng Thùng, Vịnh Hàn hay Vịnh Tourane, là vịnh ven bờ biển tại thành phố Đà Nẵng, Việt Nam. Đây là một vùng vịnh khá rộng, tương đối sâu và kín gió, ít sóng, thuận tiện cho tàu thuyền ra vào và tránh gió bão khi đi ngang qua miền Trung.
Vịnh được giới hạn bởi núi Hải Vân và bán đảo Sơn Trà, có diện tích 116 km², chu vi là 46 km. Chiều dọc vịnh theo hướng Bắc Nam là 16 km, chiều ngang theo hướng Đông Tây là 10 km. Vịnh có độ sâu trung bình 8–10 m. Địa hình đáy vịnh trũng dần từ bờ ra giữa vịnh nhưng trũng không đều, có cấu tạo chủ yếu là cát, một số nơi có san hô, đá núi chìm dưới nước. Bên trên lớp cát là lớp bùn tích tụ qua nhiều năm chiếm đến 80% diện tích đáy vịnh.

**Xem thêm**
Danh sách vũng vịnh ven bờ biển Việt Nam
*Sông Hàn

**Chú thích**
Đà Nẵng
Thể loại:Địa lý Đà Nẵng
Thể loại:Du lịch Đà Nẵng
Tiếng Gruzia

Tiếng Gruzia hay Tiếng Georgia (ქართული ენა chuyển tự kartuli ena, pron) là một ngôn ngữ Kartvelia được nói bởi người Gruzia, và là ngôn ngữ chính thức của Gruzia.
Tiếng Gruzia có một hệ thống chữ viết riêng, hệ chữ viết tiếng Gruzia.
Tiếng Gruzia là ngôn ngữ viết của cả những dân tộc nói các ngôn ngữ Kartvelia khác tại Gruzia: người Svan, người Mingrelia và người Laz.

**Phân loại**
Tiếng Gruzia là ngôn ngữ Kartvelia phổ biến nhất. Ngữ hệ Kartvelia còn gồm có tiếng Svan, tiếng Mingrelia (chủ yếu được nói tại Tây Bắc Gruzia) và tiếng Laz (được nói dọc theo một phần bờ biển Đen của Thổ Nhĩ Kỳ, từ Melyat, Rize tới biên giới Gruzia).

**Phương ngữ**
Tiếng Gruzia có các phương ngữ Imereti, Racha-Lechkhumi, Guria, Adjara, Imerkhevi (tại Thổ Nhĩ Kỳ), Kartli, Kakheti, Saingilo (tại Azerbaijan), Tusheti, Khevsureti, Khevi, Pshavi, Fereydan (tại Iran), Mtiuleti và Meskheti.

**Lịch sử**
Lịch sử tiếng Gruzia có thể được chia thành:
*Tiếng Gruzia cổ thời đầu: thế kỷ V-8
*Tiếng Gruzia cổ cổ điển: thế kỷ IX–11
*Tiếng Gruzia trung đại: thế kỷ XI/12–17/18
*Tiếng Gruzia hiện đại: thế kỷ XVII/18 – nay
Tiếng Gruzia có chung một ngôn ngữ tổ tiên với tiếng Svan/Mingrelia/Laz. Tiếng Gruzia bắt đầu tách khỏi những ngôn ngữ Kartvelia khác vào khoảng thiên niên kỷ 1 TCN tại vương quốc Iberia (không liên quan đến bán đảo Iberia). Tiếng Gruzia nói có lẽ được nhắc đến lần đầu tiên trong một đoạn văn viết của nhà ngữ pháp học Marcus Cornelius Fronto từ thế kỷ thứ II: Fronto mường tượng cách người Iberia gọi hoàng đế Marcus Aurelius bằng "thứ tiếng khó hiểu" của họ.
Việc tiếng Gruzia phát triển thành ngôn ngữ viết là kết quả của việc người Gruzia cải đạo sang Kitô giáo vào giữa thế kỷ IV. Những văn bản tiếng Gruzia đầu tiên có niên đại từ thế kỷ V. Gruzia có một truyền thống văn học lâu đời. Tác phẩm văn học tiếng Gruzia cổ nhất còn sót lại là "Tsamebai tsmidisa Shushanikisi dedoplisai" (წამებაჲ წმიდისა შუშანიკისი დედოფლისაჲ) của Iakob Tsurtaveli, từ thế kỷ V.
Thể kỷ 11, tiếng Gruzia cổ phát triển thành tiếng Gruzia trung đại, đây là ngôn ngữ của vương quốc Gruzia trung cổ. Tác phẩm văn học kinh điển của Gruzia, "Vepkhistqaosani" (ვეფხისტყაოსანი), được sáng tác bởi Shota Rustaveli vào thế kỷ XII.
Năm 1629, Alphabetum Ibericum sive Georgianum cum Oratione và Dittionario giorgiano e italiano trở thành hai quyển sách in tiếng Gruzia đầu tiên sử dụng công cụ in từ Rome. Đây được xem là khởi đầu của tiếng Gruzia hiện đại.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 geo- geo
Thể loại:Ngữ hệ Kartvelia

Thể loại:Ngôn ngữ tại Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Ngôn ngữ tại Nga
Thể loại:Ngôn ngữ chắp dính
Thể loại:Ngôn ngữ tại Iran
Thể loại:Ngôn ngữ tại Gruzia
Thể loại:Ngôn ngữ tại Azerbaijan
Thể loại:Ngôn ngữ tại Abkhazia
Thể loại:Khởi đầu thế kỷ 5
Częstochowa

Czestochowa t ͡ʂɛstɔxɔva là một thành phố ở phía nam Ba Lan, bên sông Warta với 240.027 cư dân (thời điểm tháng 6 năm 2009). Thành phố thuộc tỉnh Silesia (bộ phận hành chính) từ năm 1999, và trước đây là thủ phủ của tỉnh Czestochowa (1975-1998). Tuy nhiên, Czestochowa trong lịch sử là một phần của Tiểu Ba Lan, không phải của Silesia và trước năm 1795 (xem: phân vùng của Ba Lan), nó đã thuộc về tỉnh Kraków.
Thành phố này nổi tiếng với các tu viện nổi tiếng của Pauline Jasna Góra đó là nhà của Jasnogórski Cudowny obraz Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej, đền thờ Đức mẹ đồng trinh Maria. Mỗi năm, hàng triệu khách hành hương từ khắp nơi trên thế giới đến Czestochowa để chiêm ngưỡng. Ngoài ra còn có một điểm khai quật thuộc văn hóa Lusatia và bảo tàng ở thành phố và các tàn tích của một lâu đài thời trung cổ ở Olsztyn, khoảng 25 km so với trung tâm thành phố. 

**Tham khảo**
Thể loại:Huyện thành phố của Ba Lan
Thể loại:Thị trấn của Śląskie
Thể loại:Thành phố thánh địa
Thể loại:Địa điểm Holocaust ở Ba Lan
Thể loại:Địa điểm hành hương Công giáo
Sosnowiec

nhỏ
Sosnowiec sɔsnɔvjɛt S (nghe) là một thành phố trong Zagłębie Dąbrowskie ở miền nam Ba Lan, gần Katowice. Nó là một trong những huyện trung tâm của liên minh đô thị Thượng Silesia - một đô thị với tổng dân số hơn hai triệu người ở Tây Nguyên Silesia, bên sông Brynica (nhánh của Vistula).
Thành phố nằm trong tỉnh Silesia của nó kể từ khi hình thành năm 1999. Trước đây, nó là một phần của tỉnh Katowice. Sosnowiec là một trong những thành phố của vùng đô thị có 2 triệu dân cùng với Katowice, và cũng là một phần của một vùng đô thị lớn hơn Silesia. Dân số của thành phố là 189.178 người (2022).

**Tham khảo**
Thể loại:Huyện thành phố của Ba Lan
Thể loại:Thị trấn của Śląskie
Thể loại:Địa điểm Holocaust ở Ba Lan
Bao gói chân không

Một gói thịt nguội được rút chân không
Rút chân không là một phương pháp bảo quản và chế biến thức ăn hiện đại bằng cách cách ly thực phẩm với môi trường bên ngoài bằng chân không. Như vậy các vi sinh vật do thiếu không khí sẽ không hoạt động hay hoạt động yếu, các tác nhân khác gây hư hỏng thực phẩm cũng bị cách ly.

**Tham khảo**

**Thư mục**
 Robertson, G.L., Food Packaging: Principles and Practice, 3rd edition, 2013, 978-1-4398-6241-4- Yam, K. L., Encyclopedia of Packaging Technology, John Wiley & Sons, 2009, 978-0-470-08704-6-  The Colonel In The Kitchen: A Surprising History Of Sous Vide at National Public Radio

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Bảo quản thực phẩm
Thể loại:Chế biến thực phẩm
Thể loại:Chân không
Thể loại:Đóng gói
Bytom

Bytom bɨtɔm (nghe) (tiếng Đức: Beuthen) là một thành phố ở Silesia thuộc miền nam Ba Lan, gần Katowice. Bytom nằm ở Tây Nguyên Silesia, bên sông Bytomka (nhánh của Kłodnica).
Thành phố này thuộc về tỉnh Silesia kể từ khi hình thành năm 1999. Trước đây thành phố thuộc tỉnh Katowice. Bytom là một trong những thành phố của vùng đô thị 2,7 triệu dân gồm cả Katowice và cũng thuộc vùng đô thị lớn hơn Silesia có dân số khoảng 5.294.000 người. Dân số của thành phố là 183.251 người (tháng 6 năm 2009). Bytom là nơi có Polonia Bytom, chơi tại Ekstraklasa kể từ mùa giải 2007-2008 và giành chiến thắng hai lần vào năm 1954 và năm 1962.

**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Śląskie

Thể loại:Huyện thành phố của Ba Lan
Thể loại:Địa điểm Holocaust ở Ba Lan
Thể loại:Thành phố ở Silesia
Thể loại:Thủ đô cựu quốc gia
Zabrze

Zabrze (tiếng Đức: 1915–1945: Hindenburg O.S., đầy đủ: Hindenburg in Oberschlesien, 1905–1915: Zabrze, tiếng Śląsk: Zobrze) là một thành phố tại Śląsk miền nam Ba Lan, gần Katowice. Nó tọa lạc trên cao nguyên Śląsk, cạnh bên sông Bytomka, một phụ lưu của sông Oder.

**Tham khảo**
Thể loại:Huyện thành phố của Ba Lan
Thể loại:Thị trấn của Śląskie
Thể loại:Thành phố ở Silesia
Đào Cam Mộc

Đào Cam Mộc (t=陶甘沐; ? – 1015) là quan viên nhà Tiền Lê và đại thần nhà Lý trong lịch sử Việt Nam, được vua Lý phong đến tước Tín Nghĩa hầu, tước cao nhất cho các quan lại khai triều không thuộc dòng dõi hoàng tộc thời nhà Lý.

**Thân thế**
Không rõ quê quán của Đào Cam Mộc. Năm 2007, trong bài viết Thái sư Á vương Đào Cam Mộc của Lê Thành Hiểu đăng trên Thăng Long - Hà Nội văn hiến (số 43, xuất bản tháng sáu năm 2007) ghi ông quê ở Ái Châu, cụ thể là làng Lang Thôn, xã Định Tiến, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hoá ngày nay. Tuy nhiên, tính xác thực của thông tin này bị nghi ngờ, do không hề tồn tại dấu tích gì về ông tại địa phương kể trên.
Căn cứ Tự phả chùa Đông Hải (Ninh Bình) viết vào thế kỷ XVI (chép lại vào thế kỷ XIX) thì Đào Cam Mộc từ nhỏ đã tu hành và lớn lên ở chùa Đông Hải (xã Khánh Phú, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình).

**Hành trạng**
Năm 1005, Lê Long Đĩnh giết vua anh là Lê Trung Tông để lên ngôi. Năm 1009, vua Lê Long Đĩnh băng hà, con trưởng Lê Cao Sạ vẫn còn ít tuổi, các hoàng thân lại có mưu đồ riêng. Đào Cam Mộc đang giữ chức Chi hậu là một chức quan nhỏ, bèn ngầm liên kết với sư Vạn Hạnh và mấy đại thần khác chờ cơ hội tôn quan Thân vệ Lý Công Uẩn lên thay.

Lý Thái Tổ lên làm vua, khai sáng nên cơ nghiệp nhà Lý, đã phong cho Đào Cam Mộc làm Nghĩa Tín hầu và gả con gái là An Quốc công chúa. Theo Thần phả làng Vũ Bị (viết vào thế kỷ XVI) thì Đào Cam Mộc tham gia khảo sát việc dời đô, đi qua Vũ Bị (xã Vũ Bản, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam), thấy đây là đất lành. Sau khi Lý Thái Tổ dời đô ra Thăng Long, Đào Cam Mộc đón công chúa về Vũ Bị mở trang viên.
Tháng Giêng năm Ất Mão (1015), Đào Cam Mộc mất, Lý Thái Tổ truy tặng ông là Thái sư, tước Á vương.

**Thờ phụng**
Hiện nay trong nhà Võ chỉ, ở bên trái đền Lý Bát Đế (Từ Sơn - Bắc Ninh) có đặt tượng thờ ba vị đại quan đã có công lớn giúp nhà Lý, đó là: Đào Cam Mộc, Lê Phụng Hiểu và Lý Thường Kiệt.
Huyện Yên Định tuyên bố trong huyện có ba nơi thờ phụng Đào Cam Mộc, nhưng cả ba nơi đều bị tàn phá sau chiến tranh, không thể tìm được thông tin cụ thể. Một trong số đó là chùa Hưng Phúc thực tế chỉ được xây dựng từ thế kỷ XVII, cách niên đại của Đào Cam Mộc rất xa. Trước đó, nhà nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc đã đưa ra quan điểm không tồn tại dấu tích của Đào Cam Mộc trên đất Thanh Hóa.

**Trong văn học**
Trong một số tiểu thuyết như Thầy tăng mở nước của Nguyễn Quỳnh, Đào Cam Mộc được miêu tả là quan lớn dưới hai triều Đinh, Tiền Lê, cũng là bậc trưởng bối, lớn hơn Lý Công Uẩn một thế hệ. Điều này có khả năng mâu thuẫn với lịch sử khi Đào Cam Mộc cưới con gái của Lý Công Uẩn.

**Trong văn hoá đại chúng**

**Tham khảo**
 Ngô Sĩ Liên, Đại Việt sử ký toàn thư (tập 1). Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1983, tr. 238-239.- Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược. Nhà xuất bản Tân Việt, Sài Gòn, 1968, tr. 94-95.

**Chú thích**
Thể loại:Quan lại nhà Tiền Lê
Thể loại:Quan lại nhà Lý
Thể loại:Người Hà Nam
Thể loại:Người Ninh Bình
Thể loại:Hầu tước nhà Lý
Thể loại:Vương tước truy phong Việt Nam
Chánh Nghĩa

Chánh Nghĩa là một phường thuộc thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, Việt Nam.

**Địa lý**
Chánh Nghĩa là phường thuộc nội ô của thành phố Thủ Dầu Một, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp phường Phú Hòa
*Phía tây giáp Thành phố Hồ Chí Minh qua sông Sài Gòn
*Phía nam giáp phường Phú Thọ
*Phía bắc giáp phường Phú Cường.
Phường Chánh Nghĩa có diện tích 4,76 km², dân số năm 2021 là 28.376 người, mật độ dân số đạt 5.962 người/km².
Phường Chánh Nghĩa là một trong những 2 phường đông dân cư của thành phố Thủ Dầu Một và là phường tập trung nhiều người Hoa sống nhất tại Thủ Dầu Một.

**Hành chính**
Phường Chánh Nghĩa được chia thành 12 khu phố:
#Khu phố 1: tổ dân phố 1-6
#Khu phố 2: tổ dân phố 7-14
#Khu phố 3: tổ dân phố 15-27
#Khu phố 4: tổ dân phố 28-36
#Khu phố 5: tổ dân phố 37-44
#Khu phố 6: tổ dân phố 45-52
#Khu phố 7: tổ dân phố 53-64
#Khu phố 8: tổ dân phố 65-74
#Khu phố 9: tổ dân phố 75-85
#Khu phố 10: tổ dân phố 86-95
#Khu phố 11: tổ dân phố 96-98
#Khu phố 12: tổ dân phố 1-10 (tách ra từ khu phố 1, phường Phú Thọ năm 2008).

**Lịch sử**
Trước năm 1975, phường Chánh Nghĩa thuộc ấp Chánh Trong và Chánh Ngoài của xã Phú Cường.

**Kinh tế - xã hội**

**Xã hội**

**Giáo dục**
Trường TH Trần Phú 1
*Trường TH Trần Phú 2
*Trường TH Chánh Nghĩa
*Trường THCS Chánh Nghĩa
*Trường THPT Võ Minh Đức
*Trung tâm Giáo dục Thường xuyên tỉnh Bình Dương
*Trường Chính trị tỉnh Bình Dương.

**Cơ quan - Ban - Ngành**
Ban Dân vận Tỉnh ủy Bình Dương
*Công an tỉnh Bình Dương
*Trụ sở Tiếp dân UBND tỉnh Bình Dương
*Điện lực Thủ Dầu Một.

**Trung tâm giải trí**
Khu đô thị Chánh Nghĩa
*Siêu thị CoopMart.

**Chú thích**

**Tham khảo==
Rzeszów

Rzeszów (Pl-Rzeszów.ogg; Riashiv; Zheshuv; Resovia; reyshe) là một thành phố ở miền đông nam Ba Lan với dân số 198.476 người (năm 2021). Thành phố nằm ở hai bên sông Wisłok, trong khu trung tâm của Thung lũng Sandomierska. Thành phố được nâng cấp từ thị xã vào năm 1354, là thủ phủ của tỉnh Podkarpackie từ năm 1999, và cũng là thủ phủ của quận Rzeszów.
Rzeszów có một sân bay quốc tế, có một số cơ sở giáo dục đại học, trụ sở công ty, và lãnh sự quán nước ngoài.

**Tham khảo**
Thể loại:Huyện thành phố của Ba Lan
Thể loại:Khởi đầu năm 1354
Thể loại:Cung điện Ba Lan
Thể loại:Rzeszowski
Ruda Śląska

Ruda Śląska Ruda ɕlɔska là một thành phố ở Silesia, miền nam Ba Lan, gần Katowice. Nó là bộ phận của Liên minh đô thị Thượng Silesia, một vùng đô thị với dân số 2 triệu người. Nó nằm ở Tây Nguyên Silesia, bên sông Kłodnica (nhánh của sông Oder).
Thành phố này thuộc tỉnh Silesia kể từ khi hình thành năm 1999. Trước đây, nó đã thuộc tỉnh Katowice, và trước đó nữa là một phần của tỉnh tự trị Silesian. Ruda Śląska là một trong những thành phố trong khu vực đô thị Katowice (dân số 2.700.000 người) và trong vòng một khu vực đô thị lớn hơn Silesia (dân số 5.294.000 người), dân số của thành phố là 143.583 (Tháng 6 năm 2009). 

**Tham khảo**
Thể loại:Huyện thành phố của Ba Lan
Thể loại:Thị trấn của Śląskie
Rybnik

Rybnik rɨbnik là một thành phố ở miền nam Ba Lan, trong tỉnh Silesia. Rybnik nằm gần biên giới với Cộng hòa Séc và ngay bên ngoài biên giới phía nam của vùng đô thị lớn nhất ở Ba Lan, Liên minh đô thị Thượng Silesia. Rybnik có cự ly khoảng 290 km về phía nam của Warsaw và khoảng 100 km về phía tây của Kraków.
Thành phố Rybnik có dân số khoảng 141.387 người (thời điểm tháng 6 năm 2009). Khu vực Rybnik là một vùng kinh tế quan trọng của Ba Lan.
Thành phố có 141.387 người (bao gồm cả người nước ngoài chiếm 0,03%), mật độ: 955,3 mỗi km ². (thời điểm ngày 30 tháng 6 năm 2009). Rybnik xếp hạng là thành phố lớn thứ 25 của Ba Lan. Rybnik có tỷ lệ thất nghiệp thấp hơn đáng kể (4,6%) so với tỷ lệ trung bình toàn quốc là 8,8% (tính đến tháng 10 năm 2008). Về dân tộc, 88% dân số của Rybnik tuyên bố mình là người Ba Lan, 9% là người Silesia và 3% là "dân tộc khác".
Thành phố Rybnik là trung tâm của một vùng đô thị, các khu vực Rybnik Than (Rybnicki Okręg Węglowy) với dân số 700.000 người. Khoảng cách đến Katowice là khoảng 50 km, và đến Ostrava là khoảng 30 km.

**Tham khảo**
Thể loại:Huyện thành phố của Ba Lan
Thể loại:Thị trấn của Śląskie
Thể loại:Thành phố ở Silesia