Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Upsilon

Upsilon (chữ hoa Υ, chữ thường υ; Ύψιλον) là chữ cái thứ 20 trong bảng chữ cái Hy Lạp. Trong hệ thống số Hy Lạp, nó có giá trị bằng 400. Upsilon được xuất phát từ chữ waw trong tiếng Phoenicia. Trong tiếng Hy Lạp hiện đại, tên của chữ cái /ˈipsilon/, và trong tiếng Anh audio=, UK, hay US. Chữ cái này ít khi được gọi là "ypsilon" (/ˈɪpsɨlɒn/) trong tiếng Anh bởi vì nó gần giống với chữ Y.

**Phát âm**
Trong tiếng Hy Lạp ban đầu Upsilon được phát âm giống oo audio=. Trong tiếng Hy Lạp cổ nó được phát âm như chữ u trong tiếng Pháp hay ü trong tiếng Đức, audio=—một âm không có trong hầu hết các thổ ngữ tiếng Anh. Trong tiếng Hy Lạp hiện đại nó được phát âm giống như i hay ee audio= của tiếng Anh, và trong nguyên âm đôi, IPA|f hoặc IPA|v. Trong tiếng Hy Lạp cổ chữ cái này xuất hiện trong cả bản dài và ngắn, nhưng nét này đã bị mất trong tiếng Hy Lạp hiện đại.

**Tương ứng với ký tự Y**
Chữ cái Y được sử dụng trong tiếng Latinh từ thế kỷ thứ I trước Công nguyên. Nó được dùng để phiên âm lại những từ mượn từ tiếng Hy Lạp, vì thế nó không phải là một âm gốc của tiếng La tinh và thường được phát âm là /u/ hay /i/. Tiếng phát âm sau là thông dụng nhất trong thời cổ và được hầu hết mọi người sử dụng trừ những người có học.
Tên của chữ cái vốn chỉ là υ (y; hay còn gọi là hy, do từ "hyoid", có nghĩa là "hình chữ y"). Nó biến đổi thành υ ψιλόν, (u psilon, có nghĩa là 'u đơn giản') để phân biệt với οι-cũng phát âm là IPA|y. Bốn chữ cái trong bảng chữ cái Latinh bắt nguồn từ ký tự này là: V, Y và sau đó một thời gian dài U và W. Trong bảng chữ cái Cyrillic, chữ cái U (У, у) và Izhitsa (Ѵ, ѵ) cũng được bắt nguồn từ nó.

**Sử dụng**
 Trong vật lý hạt, chữ cái Hy Lạp Y viết hoa được dùng để biểu thị hạt Upsilon. Cần chú ý là biểu tượng này luôn luôn là ϒ để tránh nhầm lẫn với chữ cái Latinh Y biểu thị cho siêu tích.- Nhà sản xuất ô tô Lancia có một mẫu xe gọi là Ypsilon. Xem Lancia Ypsilon.

**Chú thích**
Thể loại:Chữ cái Hy Lạp
Thể loại:Mẫu tự nguyên âm
Cao nguyên Măng Đen

Cao nguyên Măng Đen (còn được gọi là cao nguyên Kon Plông) là một cao nguyên nằm trên địa bàn huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum, Việt Nam.
Cao nguyên này nằm về phía đông tỉnh Kon Tum, cách thành phố Kon Tum khoảng 60 km theo Quốc lộ 24 đi Quảng Ngãi. Đây là khu vực có khí hậu thời tiết mát mẻ quanh năm, có nhiều cảnh quan đẹp, đặc biệt là khu rừng nguyên sinh, rừng thông lâu năm, nhiều thác nước, suối hồ có tiềm năng lớn về du lịch. Ngoài ra, hiện nay nơi đây vẫn còn lưu giữ truyền thống văn hóa bản địa. Măng Đen được ví như Đà Lạt thứ hai của Việt Nam.

**Đặc điểm**
Cao nguyên Măng Đen
Cao nguyên nằm trên dãy Trường Sơn, ở độ cao trung bình 1.200 m, điểm cao nhất ở núi Ngok Krinh ở độ cao 2066 m, có khí hậu tương tự như cao nguyên Lâm Viên ở Lâm Đồng. Thuận lợi cho việc trồng các loại rau, hoa quả xứ lạnh.

**Vị trí**
Nằm trên dãy Trường Sơn theo hướng tây bắc-đông nam, phía đông và phía nam là cao nguyên Kon Hà Nừng, phía đông thấp dần với ranh giới tỉnh Quảng Ngãi, phía bắc là quần thể núi Ngọc Linh

**Tham khảo**
Atlat địa lý Việt Nam, Nhà xuất bản Giáo dục - 2009
M
C
Cao nguyên Kon Hà Nừng

Cao nguyên Kon Hà Nừng là một cao nguyên ở tỉnh Gia Lai, trải rộng trên diện tích các huyện Kbang, Mang Yang, Đăk Pơ và thị xã An Khê, được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới vào 09/2021.

**Tổng quát**
Khu dự trữ sinh quyển Kon Hà Nừng hay Cao nguyên Kon Hà Nừng thuộc tỉnh Gia Lai có diện tích lên đến hơn 413.500ha. Nơi này bao gồm toàn bộ diện tích của Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, một phần diện tích của 5 huyện: Chư Păh, Đak Đoa, Mang Yang, Đak Pơ, Kbang và thị xã An Khê. 3 vùng chức năng của Khu dự trữ sinh quyển Kon Hà Nừng bao gồm: 2 vùng lõi là Vườn quốc gia Kon Ka Kinh và Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, vùng đệm và vùng chuyển tiếp. 
Cao nguyên Kon Hà Nừng có tầm quan trọng trong việc bảo tồn hệ sinh thái nguyên sơ, nơi sinh sống của các loài động, thực vật quý hiếm được đưa vào Sách Đỏ tại Việt Nam cũng như trên toàn thế giới. Kon Hà Nừng cũng là khu dự trữ có diện tích rừng nhiệt đới tương đối lớn ở Tây Nguyên.  
Được biết, hệ sinh thái tại hai vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển Kon Hà Nừng còn tương đối nguyên vẹn và có giá trị đa dạng sinh học cao, đặc trưng cho các khu rừng ở Tây Nguyên. Đặc biệt hơn, đây không chỉ là nơi sinh trưởng của các loài động, thực vật mà còn là khu vực sinh sống của một bộ phận người dân tộc Bahnar và Jrai.

**Vị trí và giáp ranh**
Khu dự trữ Sinh quyển Kon Hà Nừng nằm toàn bộ trên Cao nguyên Kon Hà Nừng, nằm ở phía bắc tỉnh Gia Lai.
Phía bắc và phía tây giáp với cao nguyên Măng Đen (Kon Tum), phía đông giáp tỉnh Bình Định và Khu Bảo tồn thiên nhiên An Toàn.

**Địa lý**
Cao nguyên Kon Hà Nừng có độ cao trung bình từ 400m (thung lũng sông Ba) - 1748m (đỉnh Kon Ka Kinh). Dạng đất chủ yếu là đất feralit trên đá bazan. Khoáng sản ở đây không phong phú, chủ yếu là các mỏ quặng bôxit.

**Đa dạng sinh học**
Khu dự trữ sinh quyển Kon Hà Nừng có hệ sinh thái phong phú và đa dạng nhất nhì Việt Nam với khoảng 1.754 loài thực vật bậc cao, 91 loài thực vật bậc thấp. Ngoài ra còn có 87 loài thú, 326 loài chim, 77 loài bò sát và nhiều loài thú quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng. Nơi đây là mái nhà chung của hàng ngàn hàng vạn loài động, thực vật, bao gồm cả con người cùng tồn tại một cách hài hòa.
Khu dự trữ sinh quyển Kon Hà Nừng là một hệ sinh thái có đa dạng các loài động vật từ thú, lưỡng cư, đến bò sát, các loài chim... Kon Hà Nừng là nơi trú ngụ của 3 loài thú đặc hữu của Đông Dương bao gồm Voọc Chà vá chân xám, vượn đen má hung Trung Bộ và mang Trường Sơn. Voọc Chà vá chân xám (Pygathrix cinerea) là một loài thuộc bộ linh trưởng có tính đặc hữu quý hiếm - Đang đối diện với nguy cơ tuyệt chủng - Của Việt Nam. Hiện ngoài thiên nhiên chỉ còn hơn 1000 cá thể. Trong đó, Khu dự trữ sinh quyển Kon Hà Nừng tự hào là khu vực có nhiều cá thể Voọc Chà vá chân xám sinh sống nhất với hơn 400 cá thể.

**Tham khảo**
Atlat địa lý Việt Nam, Nhà xuất bản Giáo dục - 2009
*Atlat hành chính Việt Nam, Nhà xuất bản Bản Đồ - 2008
Kon
Thể loại:Địa lý Gia Lai
Kon Hà Nừng
Danh sách cửa biển Việt Nam

Tàu chìm ngoài cửa Định An, Mekong (2003)
Lạch Sung - nơi con sông Lèn đổ ra Biển Đông
Việt Nam là nước có nhiều hệ thống sông ngòi dày đặc đổ ra biển, trải dài từ bắc tới nam với 3260 km đường bờ biển, 112 cửa sông, lạch. Dưới đây là danh sách các cửa biển ở Việt Nam.

**Cửa biển ở miền Bắc**
#Cửa Bắc Luân (sông Ka Long, Quảng Ninh)
#Cửa Bạch Đằng
#Cửa Nam Triệu (sông Bạch Đằng, Hải Phòng)
#Cửa Văn Úc (sông Văn Úc, Hải Phòng)
#Cửa Lạch Tray (sông Lạch Tray, Hải Phòng)
#Cửa Cấm (sông Cấm, Hải Phòng)
#Cửa Thái Bình (sông Thái Bình, Hải Phòng)
#Cửa Diêm Hộ (sông Diêm Hộ, Thái Thụy, Thái Bình)
#Cửa Trà Lý (sông Trà Lý, Thái Bình)
#Cửa Ba Lạt (sông Hồng, Thái Bình - Nam Định)
#Cửa Lạch Giang (sông Ninh Cơ, Nam Định)
#Cửa Đáy (cửa Đại An, Ninh Bình-Nam Định)
#Cửa Càn (cửa Lạch Càn, Ninh Bình-Thanh Hóa)
#Cửa Lèn (sông Lèn, Thanh Hóa)
#Cửa Hới (sông Mã, Thanh Hóa)
#Cửa Lạch Ghép (sông Yên, Thanh Hóa)
#Cửa Lạch Bạng (Thanh Hóa)
#Cửa Lò, sông Cấm, Nghệ An
#Cửa Hội (sông Lam, Nghệ An - Hà Tĩnh)
#Cửa Sót (sông Nghèn, Hà Tĩnh)
#Cửa Nhượng (Sông Rác, Hà Tĩnh)

**Cửa biển ở miền Trung**
#Cửa Gianh (sông Gianh, Quảng Bình)
#Cửa Nhật Lệ (sông Nhật Lệ, Quảng Bình)
#Cửa Tùng (sông Bến Hải, Quảng Trị)
#Cửa Việt (sông Thạch Hãn, Quảng Trị)
#Cửa Thuận An (sông Hương, Thừa Thiên Huế)
#Cửa Tư Hiền (Thừa Thiên Huế)
#Cửa Nam Ô (sông Cu Đê, Đà Nẵng)
#Cửa Đại (sông Thu Bồn, Quảng Nam)
#Cửa Sơn Trà (sông Trà Bồng, Quảng Ngãi)
#Cửa Sa Kỳ (Quảng Ngãi)
#Cửa Đại Cổ Lũy (sông Trà Khúc, Quảng Ngãi)
#Cửa Lở (sông Vệ, Quảng Ngãi)
#Cửa Mỹ Á (Quảng Ngãi)
#Cửa Sa Huỳnh (Quảng Ngãi)
#Cửa Tam Quan (Bình Định)
#Cửa Thị Nại (Bình Định)
#Cửa Tiên Châu (sông Kỳ Lộ, Phú Yên)
#Cửa Đà Diễn (sông Đà Rằng, Phú Yên)
#Cửa Đà Nông (sông Bàn Thạch, Phú Yên)
#Cửa Hà Liên (sông Dinh, Khánh Hòa)
#Cửa Lớn (Đại Cù Huân) (sông Cái, Khánh Hòa)
#Cửa Bé (Tiểu Cù Huân) (sông Cái, Khánh Hòa)
#Cửa Cam Ranh (Khánh Hòa)

**Cửa biển ở miền Nam**
#Cửa Soài Rạp (sông Soài Rạp, Thành phố Hồ Chí Minh - Tiền Giang)
#Cửa Tiểu (sông Cửa Tiểu, Tiền Giang)
#Cửa Đại (sông Cửu Long) (sông Mỹ Tho, Tiền Giang - Bến Tre)
#Cửa Ba Lai (sông Ba Lai, Bến Tre)
#Cửa Hàm Luông (sông Hàm Luông, Bến Tre)
#Cửa Cổ Chiên (sông Cổ Chiên, Bến Tre)
#Cửa Cung Hầu (sông Cổ Chiên, Bến Tre - Trà Vinh)
#Cửa Định An (sông Hậu)
#Cửa Trần Đề (sông Hậu)
#Cửa Mỹ Thanh (sông Mỹ Thanh, Sóc Trăng)
#Cửa Gành Hào (sông Gành Hào, Bạc Liêu - Cà Mau)
#Cửa Bồ Đề (sông Cửa Lớn, Cà Mau)
#Cửa Mũi Ông Trang (sông Cửa Lớn, Cà Mau)
#Cửa Bảy Háp (sông Bảy Háp, Cà Mau)

**Cửa biển cũ**
#Cửa Thần Phù (Ninh Bình - Thanh Hóa)
#Cửa Ba Thắc (sông Hậu, đã bị đất bồi từ khoảng thập niên 1970)

**Tham khảo**

Cửa biển
Cửa Tùng (định hướng)

Cửa Tùng là tên cửa biển của sông Bến Hải, nằm giữa hai huyện Gio Linh và Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. Tên cửa biển này còn được đặt cho:
*Thị trấn Cửa Tùng thuộc huyện Vĩnh Linh
*Bãi biển Cửa Tùng, một bãi biển ở huyện Vĩnh Linh

**Xem thêm**
Cửa Việt (định hướng)
T
Cao nguyên Sơn La

Cao nguyên Sơn La là một cao nguyên ở vùng Tây Bắc Việt Nam. Cao nguyên này nằm ở độ cao 600 mét so với mực nước biển, dài khoảng gần 100 km từ dải trũng Yên Châu (đông nam Sơn La) lên đến Tuần Giáo (Điện Biên), và rộng khoảng 25 km. Cao nguyên này được cấu tạo chủ yếu bằng đá phiến và đá vôi.
Trên cao nguyên có một số cánh đồng có đất tốt và đủ nước, như Chiềng Đông (Yên Châu) và Mai Sơn. Nhưng cũng có những nơi thiếu nước, thường là bề mặt san bằng của núi mà đôi khi cũng coi là cao nguyên riêng, như Nà Sản (Mai Sơn) và Cò Nòi (Mai Sơn). Phần phía nam của cao nguyên Sơn La có nhiều rừng cây gỗ. Trong khi đó phần phía bắc chủ yếu là những trảng cỏ tranh rộng lớn.
Khí hậu trên cao nguyên Sơn La nói chung mát mẻ. Mùa đông đôi khi có sương muối. Mùa hè đôi khi có gió Lào.
Trên cao nguyên Sơn La có mỏ đồng và niken.

**Tham khảo**
 chú thích sách| author=Lê Bá Thảo | title=Thiên nhiên Việt Nam | edition=thứ sáu | year=2009 | publisher=Nhà xuất bản Giáo dục | page=93-94
Thể loại:Địa lý Điện Biên
Thể loại:Địa lý Sơn La
Sơn La
Thể loại:Tây Bắc Bộ
Sông Ili

Sông Ili (İle; Или; hv=Y Lê hà) là một con sông ở tây bắc Trung Quốc (Châu tự trị dân tộc Kazakh - Y Lê của Khu tự trị dân tộc Duy Ngô Nhĩ Tân Cương) và đông nam Kazakhstan (tỉnh Almaty).
Sông dài khoảng 1.439 km (894 dặm Anh), trong đó 815 km (506 dặm Anh) chảy trên lãnh thổ Kazakhstan. Nó bắt nguồn trong sườn đông dãy núi Thiên Sơn từ sông Tekes và sông Kunges (hay sông Künes). Sông Ili thu nước trong lưu vực giữa Thiên Sơn và dãy núi Borohoro (dãy núi P'o-lo-k'o-nu) ở phía bắc.
Chảy vào hồ Balkhash nó tạo thành một vùng đồng bằng châu thổ lớn với các khu vực đất lầy rộng lớn, bao gồm các thảm thực vật hồ, đầm lầy và các kiểu tương tự như rừng nhiệt đới.

**Khu vực thuộc Trung Quốc**
Thung lũng thượng nguồn sông Ili được chia tách với bồn địa Dzungaria bằng dãy núi Borohoro. Huyện cấp thị Y Ninh (Kulja) nằm ở phía bắc của sông, khoảng 100 km (62 dặm Anh) về phía thượng nguồn so với biên giới hai nước. Cho tới thập niên 1900, thị xã này nói chung được biết đến với tên gọi như tên con sông trong hv=Y Lê).
Ở phía nam, gần với biên giới hơn là huyện tự trị dân tộc Tích Bá - Sát Bố Tra Nhĩ, là quê hương của nhiều người Trung Quốc được gọi chung là người Tích Bá. Khu vực thượng du sông Ili bị người Nga chiếm đóng từ năm 1871 tới năm 1881, nghĩa là từ cuộc nổi dậy của Yaqub Beg cho tới khi ký kết hiệp ước Sankt Peterburg.

**Khu vực thuộc Kazakhstan**
Phần thu nước thuộc Kazakhstan của sông Ili và các chi lưu của nó được biết đến trong tiếng Kazakh như là Zhetysu ('Bảy sông') hay trong tiếng Nga như là Semirechye (cùng một nghĩa như trên).
Nhà máy thủy điện Kapchagai được xây dựng trên sông Ili từ năm 1965 tới năm 1970 ở khoảng giữa của sông Ili, tạo thành hồ chứa nước Kapchagay—một hồ nhân tạo dài 110 km (68 dặm Anh) nằm trong tỉnh Almaty.
Tamgaly-Tas, khoảng 20 km (12 dặm Anh) xuôi theo dòng chảy dọc theo sông Ili là khu vực khắc đá. Tên gọi Tamgaly trong tiếng Kazakh có nghĩa là nơi vẽ hay nơi khắc, Tas - đá.

**Chi lưu**
 Sông Charyn, nổi tiếng vì hẻm núi Charyn- Sông Kash

**Sự kiện lịch sử**
Sông Ili cung cấp tên gọi cho hiệp ước sông Ili năm 638, trong đó chính thức phân chia khả hãn quốc Turk (552-638) thành khả hãn quốc Tây Turk và khả hãn quốc Đông Turk, với biên giới giữa hai nước được quy định là dọc theo sông Ili.

**Tham khảo**
 Đại Bách khoa toàn thư Xô viết-  Или, река Семиречинской областиbot=InternetArchiveBot  (The Ili River), trong Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary
Ili
Ili
Thể loại:Khu vực dọc con đường tơ lụa
Không quân Việt Nam hành khúc

"Không quân Việt Nam hành khúc" là một ca khúc do Nhạc sĩ Văn Cao sáng tác năm 1945 (sau khi sáng tác bài Tiến quân ca), lúc binh chủng này còn chưa được thành lập tại Việt Nam. Cùng lúc, Văn Cao còn viết những ca khúc khác như Hải quân Việt Nam, Chiến sĩ Việt Nam... cho các binh chủng tương lai, trước khi ông lên Việt Bắc tham gia kháng chiến chống Pháp cùng các lực lượng của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhưng nhạc sĩ Văn Cao đã tham gia Việt Minh từ năm 1943. Thời kỳ này cũng là thời kỳ Văn Cao vừa chứng kiến sự bi thương của người dân chạy loạn tại Hà Nội đang ăn chơi (ông viết bài thơ Chiếc xe xác qua phường Dạ Lạc năm 1946) vừa chứng kiến không khí hào hùng trước khởi nghĩa.

**Lịch sử**
Sau khi Văn Cao bị chỉnh huấn sau vụ Nhân văn Giai phẩm, ca khúc này được ít người hát tại miền Bắc. Tuy nhiên, ca khúc đã được sử dụng làm bài hát chính thức của Không lực Việt Nam Cộng hòa nhưng không được sự đồng ý của nhạc sĩ Văn Cao. Sau này bài hát cũng được cả Không quân nhân dân Việt Nam sử dụng và gia đình nhạc sĩ Văn Cao thừa nhận ca khúc này là viết cho Không quân nhân dân Việt Nam vì nó được viết khi nhạc sĩ tham gia Việt Minh

**Tham khảo**

**Chú thích**
 Tài liệu tham khảo: Tập nhạc "Ca Khúc Văn Cao", Nhà xuất bản Âm nhạc. Hà Nội 1994
Thể loại:Bài hát nhạc tiền chiến
Thể loại:Bài hát tiếng Việt
Thể loại:Nhạc Văn Cao
Thể loại:Không quân nhân Việt Nam
Thể loại:Không lực Việt Nam Cộng hòa
Thể loại:Hùng ca Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Thể loại:Năm 1945
Đà điểu đầu mào

Đà điểu đầu mào hay Đà điểu Úc đội mũ, Đà điểu New Guinea là các loài chim chạy thuộc họ Đà điểu châu Úc (Casuariidae), sống ở Australia và New Guinea cùng một số đảo cận kề. Cơ thể cao khoảng 1,2 mét. Chúng có cánh nhưng không thể bay, chỉ có thể chạy. Khi chạy, chúng giơ 2 cánh lên và vỗ vỗ để giữ thăng bằng. Chúng chạy ngắn nhưng nhảy tốt và bơi rất cừ. Cổ trụi lông, lộ ra những yếm thịt màu đỏ và lam. Trên đầu có một cái mào lớn chính là đặc điểm nhận dạng của các loài đà điểu này, đây cũng là phương pháp gây sự chú ý cho bạn tình khi đến mùa giao phối. Năm 2007 đà điểu đầu mào được ghi vào sách kỷ lục Guiness với danh hiệu là 

**Phân loại**
 Casuarius casuarius: Đà điểu đầu mào phương nam hay đà điểu đầu mào hai yếm, tìm thấy tại miền nam New Guinea, đông bắc Australia và quần đảo Aru, chủ yếu tại các khu vực đồng bằng.- Casuarius bennetti: Đà điểu đầu mào lùn hay Đà điểu đầu mào Bennett, tìm thấy tại New Guinea, New Britain và đảo Yapen, chủ yếu tại vùng cao nguyên.- Casuarius unappendiculatus: Đà điểu đầu mào phương bắc hay đà điểu đầu mào một yếm, tìm thấy tại miền bắc và tây New Guinea cùng đảo Yapen, chủ yếu tại các khu vực đồng bằng.- Casuarius lydekki: tuyệt chủng.

**Đặc điểm**
Trên ngón út của đà điểu đầu mào có một chiếc móng dài và sắc nhọn. Khi gặp nguy hiểm chúng thường nổi nóng và dùng móng tấn công kẻ thù. Ngay cả trong đàn cũng thường xuyên xảy ra tranh chấp. Đà điểu đầu mào hay phá hủy nông trại, hoa màu có thể làm con người bị thương, thậm chí chỉ cần một nhát đâm là có thể khiến chó, ngựa... tử vong.

**Phân bố và Môi trường sống**
Đà điểu đầu mào là loài bản địa,hiện chúng sống chủ yếu ở vùng đông bắc Úc, Papua new Guinea và một số đảo lân cận.

**Tập tính và Sinh thái học**
Thích sống độc lập nhưng đến mùa sinh sản chúng tập trung lại thành đàn. Sau khi giao phối con cái đẻ trứng bỏ đi, con đực ấp trứng từ 50 đến 52 ngày.
Rất hiếu kì với những vật thể có thể phát sáng như thủy tinh, sứ,...
Khi nhìn thấy than nóng chúng lập tức chay đến quan sát khi than nguội chúng sẽ nuốt vào bụng nhằm giúp chúng tiêu hóa những thực phẩm khó tiêu.

**Tình trạng và Bảo tồn**
Bước vào thế kỉ XIX, chúng bị săn bắt tràn lan nên đã từng gần như tuyệt chủng. Hiện nay, số lượng cá thể sống hoang dã không còn nhiều, chúng ta hầu như chỉ có thể chiêm ngưỡng trong vườn bách thú.

**Trong tình trạng nuôi nhốt**

**Mối quan hệ với con người**
Mặc dù loài chim này không có ý định tấn công con người nhưng chúng rất dễ bị kích động và khiến con người bị thương và thậm chí là tử vong.

**Thư viện ảnh**

**Chú thích**
Thể loại:Họ Đà điểu châu Úc
Thể loại:Chim Úc
Thể loại:Động vật nguy hiểm
Thể loại:Giống đà điểu
Đà điểu Nam Mỹ

Đà điểu Nam Mỹ hay đà điểu châu Mỹ (danh pháp khoa học: Rhea) là chi đà điểu Nam Mỹ duy nhất trong họ cùng tên gồm 2 loài chim sống ở Nam Mỹ. Đà điểu châu Mỹ có kích thước cơ thể nhỏ hơn đà điểu châu Phi nhưng lớn hơn đà điểu Emu. Thức ăn chủ yếu là các loài thực vật và sâu bọ. Chúng sống ở các trảng cỏ Argentina, Brasil, Bolivia. Tên gọi khoa học của chi được Paul Mohring đặt năm 1752. Lý do để Mohring chọn tên gọi này, theo tên của thần Rhea, là không rõ.

**Phân loại**
Các loài/phân loài còn sinh tồn được công nhận là:- Đà điểu Nam Mỹ lớn (Rhea americana)
** R. a. americana, tìm thấy tại khu vực đồng bằng miền bắc và đông Brasil.
**R. a. intermedia, đông nam Brasil (tại Rio Grande do Sul) và Uruguay.
**R. a. nobilis, đông Paraguay, phía đông sông Paraguay.
**R. a. araneipes, từ tỉnh cũ Chaco của Paraguay tới Bolivia và Mato Grosso tại Brasil.
**R. a. albescens, vùng bình nguyên của Argentina về phía nam tới tỉnh Rio Negro.- Đà điểu Nam Mỹ nhỏ hay đà điểu Darwin (Rhea pennata)
**R. p. garleppi, Đồng cỏ Puna ở đông nam Peru, tây nam Bolivia và tây bắc Argentina.
**R. p. tarapacensis, miền bắc Chile, từ Atacama tới Tarapacá.
**R. p. pennata, vùng thảo nguyên Patagonia tại miền nam Argentina và miền nam Chile.
Rhea pennata không phải luôn luôn được đặt trong chi Rhea. Năm 2008, Hiệp hội các nhà điểu học Bắc Mỹ, tổ chức chuyên nghiệp cuối cùng, đã chấp chận hợp nhất các chi Rhea và Pterocnemia vào ngày 7 tháng 8 năm 2008. Việc hợp nhất này chỉ còn lại 1 chi Rhea. Loài thứ ba trong chi Rhea với danh pháp Rhea nana, được Lydekker miêu tả năm 1894 dựa trên một quả trứng tìm thấy tại Patagonia, nhưng hiện nay phần lớn các tác giả đều không coi nó là hợp lệ.

**Miêu tả**
Đà điểu Nam Mỹ là các loài chim lớn không biết bay với bộ lông xám-nâu, các chân dài vvà cổ cũng dài, trông tương tự như đà điểu châu Phi. Chúng có thể cao tới 1,7 m (5,6 ft) và cân nặng tới 40 kg (88 lb). Cánh của chúng là lớn đối với chim không biết bay và xòe rộng ra khi chạy, có vai trò giống như cánh buồm. Không giống như phần lớn các loài chim khác, đà điểu Nam Mỹ chỉ có 3 ngón chân. Xương cổ chân của chúng có các tấm nằm ngang ở phía trước nó. Chúng cũng tích nước tiểu tách biệt trong phần mở rộng của lỗ huyệt.

**Ghi chú**
Thể loại:Họ Đà điểu Nam Mỹ
Thể loại:Chim không biết bay
Thể loại:Chim Nam Mỹ
Sport Ranger

Squadron Sport Ranger (Thai: ขบวนการ ปอร์ตเรนเจอร์ - Kà-buan Gaan Sà-bpordtà Renje) là chương trình truyền hình siêu anh hùng người đóng tương tự như Super Sentai của Nhật Bản và Power Rangers của Mỹ. Phim công chiếu lần đầu  vào 6 tháng 8 2006 và được phát sóng tên Thai Channel 3. Khác với Super Sentai và Power Rangers có chủ đề của seri là (thần thoại, khủng long, phép thuật, v.v.), Chủ đề của Sport Ranger là thể thao.
Các nhân vật và màu sắc của Sport Ranger khá giống với Mahou Sentai Magiranger và Power Rangers: Mystic Force và giọng nói của máy tính AI, Darling, tương tự như Mister Voice từ GoGo Sentai Boukenger.

**Câu chuyện**

**Sport Rangers**
Audric / Chiến binh đỏ đấm bốc: Lửa.
**Roll call: "Sức mạnh nắm đấm khoáy động!"
**Vũ khí: Nấm đấm lửa
*Davis / Chiến binh vàng bóng đá: Sấm.
**Roll call: "Sức mạnh của sự sáng tạo đa dạng!"
**Vũ khí: Bóng chớp
*George / Chiến binh lục quần vợt: Trái Đất.
**Roll call: "The power of an confused mind!"
**Vũ khí: Racquet Saber
*Melanie / Chiến binh lam bơi lội: Nước. Corresponds to endurance, perseverance. The cowardly swimmer who is like a caring older sister to her teammates and friends.
**Roll call: "The power of splashing water!"
**Vũ khí: Double Cutters
*Jane / Chiến binh hồng thể dục: Gió. 
**Roll call: "The power of beautiful vigor!"
**Vũ khí: Whirl Ribbon
*Ryan / Chiến binh kim túc cầu:Sét.

**Trợ giúp**
Doctor Earth (ดร.เอิร์ธ).
*Darling (ดาร์ลิ่ง).

**Khác**
 Po-Po.- Chú Cherry.- Marine.- Maria.
*Tone.
*Giaó sư Josh.

**Vũ khí**
Máy dò thể thao.
*Sport Early Warning System (S.E.W.).

**Vũ khí/Tấn công**
Star Gate Judgmentation.
*Siêu bóng tấn công.

**Mecha**
 Robo tinh thần: Robot của nhóm kết hợp từ 5 Spirit Fighters. Được phát triển bởi Dr. Earth và Giáo sư Josh ở tập 10. Vũ khí là kiếm, đòn tấn công gọi là Thiên thạch cuồng phong trảm. Buồng lái của Spirit Robo gần giống như Dekaranger từ Power Rangers: S.P.D. & High Octane Megazord từ Power Rangers: RPM, sự tấn công của nó giống với Mahou Sentai Magiranger và Power Rangers: Mystic Force.
**Spirit Fighter 1.
** Spirit Fighter 2.
** Spirit Fighter 3.
** Spirit Fighter 4.
** Spirit Fighter 5.

**Nhân vật**
 Ronnarid Gnampattanapongchai (รณริชช์ งามพัฒนพงศ์ชัย)— Boxing Red- Boonyarit Doojphibulpol (บุญญฤทธิ์ ดุจพิบูลย์ผล) — Soccer Yellow- Todsapon Maaisuk (ทศพล หมายสุข) — Tennis Green- Woranan Jantararatchamee (วรนันท์ จันทรรัศมี) — Swimming Blue- Nidchashiita Jaruwat (นิจชิตา จารุวัฒน์) — Gymnastic Pink- Jerry Fransis Angus (เจอร์รี่ ฟรานซิส แองกุส) — Doctor Earth

**Nhạc**
Đầu/Kết
 Nhạc Sport Ranger
Giưã
 Lấy từ Die Hard: With a Vengeance

**Phần 2**

**Xem thêm**
Super Sentai
*Power Rangers

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Official Sport Ranger Site date = ngày 21 tháng 8 năm 2006 
Thể loại:Tokusatsu
Thể loại:Liên quan Sentai
Thể loại:Chương trình truyền hình Thái Lan
Thể loại:Chương trình truyền hình siêu nhân
Best of Both Worlds Concert (nhạc phim)

Hannah Montana & Miley Cyrus: Best of Both Worlds Concert là live album đầu tiên được thực hiện bởi Miley Cyrus thu âm vào năm 2007 khi đang thực hiện chuyến lưu diễn Best of Both Worlds Tours. Đĩa này giới thiệu 7 ca khúc trong nhạc phim Hannah Montana và 7 ca khúc khác bởi Miley Cyrus.Đĩa DVD này bao gồm một CD trực tiếp toàn bộ buổi lưu diễn và đĩa DVD bổ sung.Album có rất nhiều những buổi diễn của Hannah Montana & Miley Cyrus: Best of Both Worlds Concert,đĩa này đã phát hành sau đó hai tháng sau buổi chiếu phim 3D.

**Quảng cáo**
Single đầu tiên trong đĩa này,Rock Star đã chính thức ra mắt tháng 1 năm 2008 cho buổi giới thiệu phim 3D.Vào tháng 2 năm 2008,bài hát này được đưa vào album cùng tên.

**Danh sách các bài hát**

**CD**

**DVD**
 Ghi chú: ỞMalaysia, Hồng Kông và Philippines, đĩa DVD này không được bày bán.

**Xếp hạng và lượng đĩa bán được**
Vào ngày 23 tháng 7 năm 2008,album này đã bán được 700.000 bản.Single thứ hai của album, "Best of Both Worlds", được phát hành vào tháng 4 năm 2008.Tại Úc album này nhận được chứng chỉ Vàng năm 2008.

**Phát hành**
Album này phát hành tại Mỹ vào ngày 15 tháng 4 năm 2008,và được khuyến mại tại Wal-Mart vào ngày 11 tháng 3 năm 2008.
Album phát hành trên toàn thế giới vào những ngày sau:- Mỹ: Ngày 14 tháng 4- Mỹ Latinh: Ngày 20 tháng 4 năm 2008- Úc: Ngày 21 tháng 4- châu Âu: Ngày 22 tháng 4- châu Á: Ngày 21 tháng 6 - Hong Kong ngày 27 tháng 6.
Tại Sarawak, Malaysia, album ra mắt tháng 7 năm 2008.

**Chú thích**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Album trực tiếp năm 2008
Thể loại:Album Disney
Thể loại:Album của Hannah Montana
Thể loại:Album của Miley Cyrus
Thể loại:Nhạc phim năm 2008
Thể loại:Nhạc phim của Walt Disney Records
Bản mẫu:Văn minh

}} |  
red|Yêu cầu bạn ghi tên mình vào đây. Xin đọc hướng dẫn tại Bản mẫu:Văn minh }} đã xóa thảo luận này của  vì cho rằng nó vi phạm thái độ văn minh và/hoặc là tấn công cá nhân.Việc xóa bỏ diễn ra vào lúc . Nếu bạn muốn xem lại, hãy tra mốc thời gian đó ở lịch sử trang.
Tokyo monogatari

(Truyện kể Tokyo) là một bộ phim Nhật Bản của đạo diễn Ozu Yasujiro công chiếu lần đầu năm 1953. Bộ phim nói về câu chuyện của một cặp vợ chồng già lên Tokyo thăm các con để rồi phát hiện ra rằng họ không thể dành nhiều thời gian quan tâm tới hai người. Tokyo monogatari có sự tham gia của hầu hết các diễn viên quen thuộc trong phim Ozu như Ryu Chishu, Higashiyama Chieko hay Hara Setsuko. Bộ phim được coi là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của đạo diễn Yasujiro Ozu nói riêng và điện ảnh thế giới nói chung.

**Nội dung**
Phim nói về chuyến đi thăm Tokyo của một cặp vợ chồng ở vào cái tuổi gần đất xa trời. Ý định ban đầu của ông bà là thăm gia đình của con trai cả, người làm cả nhà tự hào vì làm nghề bác sĩ, cùng con gái, một chủ tiệm làm đầu, cả hai đều đã lập gia đình và sống khá ổn định. Tuy nhiên cặp vợ chồng già nhanh chóng nhận ra rằng cuộc viếng thăm của họ chỉ khiến con cháu khó chịu còn anh con trai cả hóa ra chỉ là một bác sĩ khu phố bình thường. Lấy lý do bận bịu chăm sóc khách hàng và bệnh nhân, con trai cả và con gái ông bà quyết định đẩy bố mẹ tới khu suối nước nóng Atami, nơi ông bà nhanh chóng phải quay về Tokyo vì không chịu nổi sự ồn ào của nhà nghỉ. Người duy nhất đối xử chân thành và tình cảm với hai vợ chồng ở Tokyo hóa ra lại là vợ góa của con trai thứ ông bà, người đã qua đời trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

**Diễn viên**
 Ryu Chishu vai người cha Hirayama Shukishi- Higashiyama Chieko vai người mẹ Hirayama Tomi- Hara Setsuko vai người con dâu Noriko- Sugimura Haruko vai chị hai Shige- Yamamura Sō vai con trai cả Koichi- Miyake Kuniko vai Fumiko, vợ của Koichi- Kagawa Kyōko vai con gái út Kyoko

**Nhận xét**
Tokyo monogatari nằm trong bộ ba phim về gia đình của đạo diễn Ozu là Banshun (晩春, Xuân muộn), Tokyo monogatari và Bakushu (麦秋, Hè sớm). Cả ba đều nói về đề tài quan hệ trong gia đình giữa bố mẹ với con cái, giữa các anh chị em và giữa vợ với chồng. Dàn diễn viên của cả ba bộ phim hầu như không thay đổi với những diễn viên được yêu thích của đạo diễn như Ryu Chishu, Hara Setsuko hay Sugimura Haruko. Tokyo monogatari có cốt truyện bình dị và có nhịp độ chậm rãi theo đúng phong cách của Ozu. Trong phim đạo diễn hầu như chỉ sử dụng các góc quay tĩnh và có độ cao trung bình, một góc máy đặc trưng của Ozu, thoại của phim cũng giản dị, đời thường và không bao giờ bị cắt ngang giữa chừng. Tuy có phong cách quay và nội dung giản dị nhưng Tokyo monogatari vẫn mang ý nghĩa rất sâu sắc, theo Roger Ebert thì dù đã ra đời hơn nửa thế kỷ nhưng những suy nghĩ trong Tokyo monogatari vẫn luôn chân thực đối với quan hệ gia đình hiện đại..
Trong cuộc bầu chọn của tạp chí Sight and Sound, Tokyo monogatari đã hai lần đứng trong danh sách 10 phim hay nhất mọi thời đại (thứ 3 năm 1992 và thứ 5 năm 2002, tạp chí Time cũng đưa phim vào danh sách All-TIME 100 Movies. Rất nhiều nhà phê bình điện ảnh cũng xếp phim trong nhóm những phim hay nhất mọi thời đại.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 title=Tokyo Story- Tokyo Story
Thể loại:Phim của Ozu Yasujiro
Thể loại:Phim năm 1953
Thể loại:Phim Nhật Bản
Thể loại:Phim quay tại Tokyo
Thể loại:Phim trắng đen
Thể loại:Phim về tuổi già
Bản mẫu:Chờ xóa/doc

=== Cách sử dụng**
Khi gặp một trang mà bạn cho là cần xóa nhanh, bạn có thể đặt tiêu bản này vào trang đó để những người quản lý khi kiểm tra :Thể loại:Chờ xóa có thể biết và xóa giúp bạn.
Viết mã sau vào bài, hãy luôn nhớ đưa ra lý do xóa:
lý do yêu cầu xóa

**Xem thêm**
Chất lượng kém
*Bỏ phiếu xoá
Bộ Chiến tranh

Bộ Chiến tranh có thể là:- Bộ Chiến tranh (Vương quốc Anh), một cơ quan cũ của chính phủ Anh- Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ (1789 - 1947), dưới quyền lãnh đạo của Bộ trưởng Chiến tranh Hoa Kỳ- Bộ Chiến tranh Nhật Bản (1868-1945), một bộ cũ của chính phủ Đế quốc Nhật Bản
Sakaguchi Kōichi

(sinh 10 tháng 2, chưa rõ năm sinh) là một seiyū người Nhật Bản. Anh là hội viên của 81 Produce.

**Vai lồng tiếng**

**Hoạt hình**
.hack//Legend of the Twilight (Grunty shop owner)
*Ah! My Goddess (Truck driver (ep.6))
*Ah! My Goddess: The Movie (Kawada)
*Ai Yori Aoshi (Tanaka)
*Area 88 (Enemy Controller (ep.2))
*Bobobo-bo Bo-bobo (Eldest Dynamite Brother (ep.3))
*Boogiepop Phantom (Teacher A (ep.7))
*D.Gray-man (Toma)
*Daphne in the Brilliant Blue (Davis)
*Dual! Parallel Trouble Adventure (Male Operator, Toshihiko Izawa)
*Duel Masters (Mikuni)
*Fullmetal Alchemist (Man with sunglasses (ep.5), Master (ep.35), Slicer (Younger Brother))
*Gintama (Prince Hata (recurring), Amanto (ep.5), Crew Cut Boss (ep.4), Father (ep.13), Hata-miko, Jaijen (ep.11-12); Kin'ya (ep.14), Nojima (ep.21), Tamo-san; Driving instructor (ep.72)
*Gintama (OVA) (Prince Hata)
*Glass Mask (TV 2005) (Taichi Hotta)
*Hamtaro (Yumiko's Father)
*Hokuto no Ken - Raoh Gaiden Junai-hen (Leader)
*Jing: King of Bandits (Crash d'Ice (ep.11, 12, 13)
*Kaikan Phrase (Director (ep.32), Black suit (ep.33), Producer (ep.38))
*Kirarin Revolution (TanTan)
*Madlax (Friend)
*MÄR (Edward)
*MegaMan NT Warrior (Napalmman)
*My-HiME (Mochizuki (ep.17), Sawada (ep.4,5))
*Nightwalker (Anonymous Man (ep.4), Criminal (ep.3))
*Noir (Dupois, Loshuman, Renoir)
*Nurse Witch Komugi (OVA) (Director (ep.1))
*Parappa the Rapper (Monster (ep.12))
*Petite Princess Yucie (Guard (ep.1,6))
*Pokémon (Arbok, Ekans, others)
*Pokémon Heroes - Latias & Latios (Lyon's Ariados)
*Pokémon Ranger and the Temple of the Sea (Lovecus)
*Pokémon: Lucario and the Mystery of Mew (Hellgar)
*Sci-Fi Harry (OVA) (Chris)
*Soul Eater (Jack the Ripper)
*Space Pirate Captain Herlock: The Endless Odyssey/Outside Legend (OVA) (Operator)
*Yomigaeru Sora - Rescue Wings (Akihiro Yamaguchi (ep.8,9))

**Game**
Atelier Iris: Eternal Mana (Delsus)
*Castlevania Judgment (Death)
*Final Fantasy X (Cid, Kelk Ronso)
*Final Fantasy X-2 (Cid)

**Đóng phim**
 Hyakujuu Sentai Gaoranger: Duke Org Yabaiba (lồng tiếng)- GoGo Sentai Boukenger: Akuagami (lồng tiếng)- Juuken Sentai Gekiranger: Moriya (lồng tiếng)- Kamen Rider Den-O: Claw-Hand Mole Imagin (lồng tiếng)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
797- Hồ sơ trên 81 Produce date=2009-07-10 
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nam diễn viên lồng tiếng Nhật Bản
Thể loại:Tokusatsu
Thể loại:Sinh năm 1968
Thể loại:Diễn viên lồng tiếng 81 Produce
Thư viện Quốc gia Trung Quốc

Thư viện Quốc gia Trung Quốc (p=Zhōngguó guójiā túshūguǎn) nằm tại Bắc Kinh là thư viện lớn nhất châu Á, cũng là một trong những thư viện lớn nhất thế giới với 23 triệu cuốn sách. Nó cũng là nơi lưu giữ nhiều nhất và phong phú nhất các tài liệu về lịch sử và văn hóa Trung Hoa.
Thư viện nay do chính phủ Nhà Thanh thành lập ngày 24 tháng 4 năm 1909, nhưng chính thức mở cửa vào năm 1912, sau cách mạng Tân Hợi.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
 National Library of China
Trung Quốc
Thể loại:Bắc Kinh
Thể loại:Công trình kiến trúc Bắc Kinh
Thể loại:Giáo dục Bắc Kinh
Takemoto Eiji

, là một seiyu Nhật Bản sinh ngày 7 tháng 3 năm 1973 ở Yamaguchi. Tên hiệu là Takepon. Takemoto làm việc cho Aoni Production.

**Vai lồng tiếng chính**

**Anime**
Digimon Savers (BanchouLeomon)
*Bleach (Iceringer)
*Bobobo-bo Bo-bobo (King Nosehair)
*Ginga Densetsu Weed (Kagetora)
*Zeb Ziegler)
*Bomberman Jetters (Thunder Bomber)
*Eyeshield 21 (Jo Tetsuma, Daigo Ikari)
*Jubei-chan: The Ninja Girl (Shimodaira Tappei)
*Kinnikuman II-Sei (Warsman, Ataru Kinniku)
*Legendz (J1, Salamander)
*One Piece (Roshio, Ohm, Doberman, Nin, Gentleman Hippo, Yorki, Motobaro, X Drake)
*The Prince of Tennis (Renji Yanagi, Kiichi Kuki)
*Saint Seiya (Harpy Valentine)
*Yu-Gi-Oh! Duel Monsters (Rare Hunter, Kogoro Daimon)
*Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX (Mei)
*Les Misérables: Shōjo Cosette (Courfeyrac)

**Video game**
Ace Attorney series promos (Miles Edgeworth/Reiji Mitsurugi)
*Capcom vs. SNK 2 (Rock Howard)
*Dragon Force PS2 remake (Wein of Highland)
*Garou: Mark of the Wolves (Rock Howard)
*The King of Fighters series (Ramon)
*KOF: Maximum Impact series (Rock Howard))
*Neo Geo Battle Coliseum (Rock Howard)
*Sengoku Musou 2 (Ishida Mitsunari, Shibata Katsuie)
*Tales of Vesperia (Raven/Schwann)

**Tokusatsu**
Hyakujuu Sentai Gaoranger (Loki)
*Mahou Sentai Magiranger Vs. Dekaranger (Agent X/Apollos)
*Engine Sentai Go-onger (Kireizky)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Nam diễn viên lồng tiếng Nhật Bản
Thể loại:Sinh năm 1973
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nam diễn viên Nhật Bản
Thư viện Quốc gia Nga

Thư viện Quốc gia Nga (tiếng Nga: Российская национальная библиотека) nằm ở Sankt Peterburg là thư viện công cộng cổ nhất tại Nga. Thư viện này được Ekaterina Đại đế thành lập vào ngày 16 tháng 5 năm 1795. Cho tới năm 1917, nó có tên gọi là Thư viện công cộng Hoàng gia (Императорская публичная библиотека). Từ năm 1917 tới năm 1925, có tên gọi Thư viện công cộng Nga (Российская публичная библиотека). Từ năm 1925 tới năm 1932, gọi là Thư viện công cộng nhà nước (Государственная публичная библиотека). Từ năm 1932 tới ngày 27 tháng 3 năm 1992, nó được gọi là Thư viện công cộng nhà nước mang tên Saltykov-Shchedrin. Tên gọi không chính thức của nó trong tiếng Nga là Публичка (công chúng).
Không nên nhầm lẫn thư viện này với Thư viện Nhà nước Nga (Российская Государственная Библиотека) tại Moskva.

**Tham khảo**
 Russian National Library
Thể loại:Thư viện Nga
Nga
Thể loại:Thư viện công cộng
Thể loại:Khởi đầu năm 1795 ở Nga
Thể loại:Thư viện lưu chiểu
Matsuno Taiki

, 16 tháng 10 năm 1967 – 26 tháng 6 năm 2024) là một seiyū Nhật Bản. Anh làm việc ở Aoni Production.

**Vai lồng tiếng nổi bật**
Agumon trong Digimon Savers
*Koga trong InuYasha
*Hajime Kindaichi trong Kindaichi Case Files (except first movie)
*Hiroshi (OVA) và Hiroto Majima (TV) trong Magical Girl Pretty Sammy
*Nishiwaki & Beshimi trong Ruroni Kenshin
*Pegasus trong Sailor Moon Super S
*Jun Manjoume trong Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX
*Lafitte, Canpacino, Hildon trong One Piece
*Echoes trong Boogiepop Phantom
*Igtenos Mindarde trong Tales of Destiny (PS2 remake)
*Kikunojo Ota trong Sakura Wars
*Tsuru Tsurina the IV trong Bobobo-bo Bo-bobo
*Ling Tong trong Dynasty Warriors 5
*Tart trong Fresh Pretty Cure!

**Tokusatsu**
SpellMaster Pierre trong Kyuukyuu Sentai GoGo-V
*Shurikenger trong Ninpuu Sentai Hurricaneger
*Garim the Gremlin trong Mahou Sentai Magiranger
*Rūtsu trong Juken Sentai Gekiranger
*Celadon Frog trong Kamen Rider Hibiki Hyper Video

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Matsuno Taiki date=2009-09-17  trong dữ liệu cơ sở Seiyuu
*1658
Thể loại:Nam diễn viên lồng tiếng Nhật Bản
Thể loại:Nam diễn viên Nhật Bản
Thể loại:Nam diễn viên thiếu nhi Nhật Bản
Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Nhật Bản
Thư viện Quốc gia Tây Ban Nha

Thư viện Quốc gia Tây Ban Nha (tiếng Tây Ban Nha Biblioteca Nacional de España) là thư viện công cộng chính và lớn nhất tại Tây Ban Nha. Thư viện này nằm ở Madrid, trên Paseo de Recoletos. Thư viện được thành lập bởi vua Philip V vào năm 1712 tại Cung điện thư viện công cộng (Biblioteca Pública de Palacio).
Trụ sở chính của Thư viện Quốc gia Tây Ban Nha tại Alcala de Henares.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Biblioteca Nacional, Madrid-  Official site date=2009-02-21  -  Official web catalog date=2008-05-08  
Thể loại:Madrid
Tây Ban Nha
Thể loại:Văn hóa Tây Ban Nha
Thể loại:Chính phủ Tây Ban Nha
T
Thể loại:Động vật tuyệt chủng

Động vật tuyệt chủng hay  Động vật đã bị tuyệt chủng là những loài động vật đã từng tồn tại, sinh trưởng và phát triển trên Trái Đất nhưng vì một lý do vào đó mà đã bị tiêu diệt hoàn toàn hoặc biến đổi sang một loài khác.
Thể loại:Sinh vật tuyệt chủng
Thể loại:Cái chết của động vật
Thể loại:Loài tuyệt chủng
Thể loại:Đơn vị phân loại tuyệt chủng
Kiwi (định hướng)

Kiwi là một danh từ xuất phát từ New Zealand, nó có thể chỉ:

**Người**
 Biệt danh để chỉ người New Zealand.- Biệt danh của ca sĩ Kiwi Ngô Mai Trang.

**Thực vật**
Quả kiwi từ cây Actinidia deliciosa trong chi Dương đào

**Động vật**
 Kiwi (chim) (hay chim Ki vi), tên gọi chung chỉ các loài chim chạy nhỏ.- Kiwi (ngựa), tên gọi của một nòi ngựa.

**Khác**
 Kiwi (cửa hàng), tên gọi chung của một chuỗi các siêu thị tại Na Uy.- Kiwi (xi đánh giày), một nhãn hiệu xi đánh giày.
Hẻm núi Charyn

Hẻm núi Charyn
Hẻm núi Charyn (Шарын) là một hẻm núi kéo dài 154 km dọc theo sông Charyn ở Kazakhstan. Hẻm núi nằm tại khu vực cách Almaty khoảng 195-200 km về phía đông, không xa từ biên giới với Trung Quốc. Hẻm núi này nằm trong khu vực thuộc vườn quốc gia Charyn,  được thành lập ngày 23 tháng 2 năm 2004.
Hẻm núi Charyn là một di sản thiên nhiên, hình thành từ đá trầm tích có niên đại khoảng 12 triệu năm. Chiều cao của các núi dốc đứng trong hẻm núi này đạt tới 150–300 m.
Nơi đáng chú ý nhất đối với du khách là Thung lũng Lâu đài, với chiều dài gần 2 km và chiều rộng trong khoảng 20–80 m.
Trong lòng hẻm núi còn bảo tồn một khu rừng tần bì (Fraxinus) dạng cổ còn sót lại, đã trải qua và sống sót từ thời kỳ băng hà gần đây, với loài cây chủ yếu là tần bì Sogdiana (Fraxinus sogdiana). Khu rừng này có diện tích 4.855 ha với chiều dài dọc theo bờ sông là 25 km. Khu rừng tương tự như vậy còn lại nằm ở Bắc Mỹ. Từ năm 1964 người ta đã quy định khu rừng tần bì này là di sản thiên nhiên. Sự chú ý lớn cũng dành cho khu rừng dương lá lạ (Populus diversifolia) — một loài dương châu Á.
Sự đa dạng cảnh quan của hẻm núi Charyn tạo điều kiện cho tính đa dạng của quần động vật và thực vật nơi đây. Tại hẻm núi này người ta đã ghi nhận trên 1.500 loài thực vật, 17 trong số đó nằm trong sách đỏ của Kazakhstan và 62 loài thú, 103 loài chim, 25 loài bò sát.

**Thư viện ảnh**

**Ghi chú**
Thể loại:Địa lý Kazakhstan
C
Thể loại:Thắng cảnh của Kazakhstan
Kiwi (chim)

Chim Kiwi là những loài chim không bay bản địa New Zealand, thuộc chi Apteryx, họ Apterygidae. Kích cỡ khoảng bằng gà nhà, kiwi cho đến nay là những loài chim chạy còn sống nhỏ nhất (cũng gồm đà điểu châu Phi, đà điểu Emu, đà điểu Nam Mỹ và đà điểu đầu mào). Trong lớp Chim, trứng của chúng có kích thước lớn nhất khi so với kích thước cơ thể.
So sánh chuỗi DNA cho thấy rằng kiwi có quan hệ gần với những loài chim voi tuyệt chủng tại Madagascar hơn là với moa cũng sống ở New Zealand. Có năm loài còn sinh tồn, một vài trong số đó là loài dễ thương tổn, một là loài dễ bị đe dọa. Chúng đều từng bị ảnh hưởng nặng bởi nạn phá rừng nhưng nay những khu rừng rộng lớn nơi chúng sống đều được bảo vệ tốt trong vườn quốc gia và khu dự trữ sinh quyển. Hiện tại, mối đe dọa lớn hơn cả với chúng là loài xâm lấn ăn thịt.
Những đặc điểm thích nghi riêng của kiwi là chân ngắn, mập mạp, trứng to, hai lỗ mũi ở chóp mõm giúp chúng phát hiện mồi trước khi nhìn thấy.
Kiwi là biểu tượng của New Zealand, và sự gắn kết mạnh đến nỗi Kiwi trở thành một tên gọi thân thuộc cho người New Zealand.

**Tên gọi**
Tên tiếng Māori kiwi thường được cho là mô phỏng theo tiếng kêu. Tuy vậy, một số nhà ngôn ngữ phát nguyên từ này từ từ *kiwi trong ngôn ngữ Polynesia nguyên thủy, chỉ Numenius tahitiensis, một loài chim di trú về miền nhiệt đới vào mùa đông. Với mỏ dài cong và bộ lông nâu, N. tahitiensis mang nét tương đồng với kiwi. Ta có thể giả thuyết rằng khi người Polynesia đặt chân lên đảo, họ đã lấy từ kiwi để đặt cho thứ chim mới bắt gặp này. Tên chi Apteryx có nghĩa là "cụt cánh" trong tiếng Hy Lạp cổ đại: a-, "thiếu, không có"; pterux, "cánh".

**Chú thích**

**Tài liệu**
Burbidge, M.L., Colbourne, R.M., Robertson, H.A., and Baker, A.J. (2003). Molecular and other biological evidence supports the recognition of at least three species of brown kiwi.  Conservation Genetics date=2008-11-21 , 4(2):167–77
*Cooper, Alan et al. (2001). Complete mitochondrial genome sequences of two extinct moas clarify ratite evolution. Nature, 409: 704–07.- SavetheKiwi.org archive-date = ngày 29 tháng 6 năm 2007-  access-date = ngày 13 tháng 10 năm 2011- Le Duc, D., G. Renaud, A. Krishnan, M.S. Almen, L. Huynen, S. J. Prohaska, M. Ongyerth, B. D. Bitarello, H. B. Schioth, M. Hofreiter, et al. 2015. Kiwi genome provides insights into the evolution of a nocturnal lifestyle. Genome Biology 16:147-162.

**Liên kết ngoài**
  archive-url = https://web.archive.org/web/20070614224819/http://www.arkive.org/species/GES/birds/Apteryx_haastii/ .-  archive-url = https://web.archive.org/web/20091003115458/http://www.doc.govt.nz/conservation/native-animals/birds/land-birds/kiwi .-  archive-url = https://web.archive.org/web/20120614233127/http://www.kiwirecovery.org.nz/ .-  title = Kiwi.-  publisher = /hoopermuseum.earthsci.carleton.ca.
A
Thể loại:Chim New Zealand
Thể loại:Biểu tượng quốc gia New Zealand
Thể loại:Động vật đặc hữu New Zealand
Thể loại:Chim không bay
Beppu Ayumi

(sinh 14 tháng 6 năm 1983) là một nữ diễn viên và tarento sinh ở Sakai, Osaka. Vai diễn nổi tiếng là Ozu Hōka/MajiPinku trong Mahou Sentai Magiranger.

**Phim**
Mahou Sentai Magiranger - Houka Ozu/MagiPink (2005)
*Mahou Sentai Magiranger The Movie: Bride of Infershia - Houka Ozu/MagiPink (2005)
*Mahou Sentai Magiranger vs. Dekaranger - Houka Ozu/MagiPink (2006)
*Chō Ninja Tai Inazuma! - Woman Space Sheriff Beppy (2006)
*Chō Ninja Tai Inazuma
SPARK - Hayabusa, Beppy/Ayumiko Kitabeppu (2007)

**Tham khảo**
 Beppu Ayumi date=ngày 4 tháng 7 năm 2008  trên Yellow Cab Talent Agency- Blog cá nhân mới của Beppu Ayumibot=InternetArchiveBot - Blog cá nhân của Beppu Ayumi
Thể loại:Tokusatsu
Thể loại:Sinh năm 1983
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người Ōsaka
Thể loại:Nữ diễn viên Nhật Bản
Takahashi Mitsuomi

Takahashi
(10 tháng 3 năm 1982) là một nam diễn viên Nhật Bản với vai diễn nổi tiếng là Satoru Akashi/BoukenRed trong chương trình GoGo Sentai Boukenger.

**Truyền hình**
Water Boys 2005 Natsu (Fuji TV, 2005)
*Anego (NTV, 2005) Rugby player, tập 3
*GoGo Sentai Boukenger (TV Asahi, 2006) Satoru Akashi/BoukenRed
*Hanazakari no Kimitachi e (Fuji TV, 2007) Mitsuomi Daikokucho
*Cho Ninja Tai Inazuma! chỉ một cảnh (Toei Video, 2007) Hayate
*Juuken Sentai Gekiranger vs Boukenger (phim điện ảnh truyền hình, 2008) Satoru Akashi/BoukenRed

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Asai Productions Web Site date=2006-08-29 - Blog
Thể loại:Diễn viên Nhật Bản
Thể loại:Tokusatsu
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1982
Sotaro

thường gọi là Sōtarō là diễn viên và người mẫu người Mỹ gốc Nhật. Vai diễn nổi tiếng của anh là Ken Hisatsu/GekiChopper trong seri Super Sentai 2007 Juken Sentai Gekiranger.

**Tiểu sử**
Sotaro sinh ở Newport Beach, California. Anh học trường Trung học Corona del Mar và Trung học Đại học ở Irvine, nơi anh là chủ tịch câu lạc bộ Nhật Bản. Anh đang học ở Đại học Keio, Nhật Bản, nơi anh đang học về kinh tế.
Anh là em út trong gia đình 3 anh em, một trong số đó là Túc Lập Trực Cửu, người được biết đến với vai diễn Tachibana Kengo/Bīfaitā Kuwagā trong B-Fighter Kabuto.

**Phim**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang chủ của Sotaro date=2007-09-29 
*Sotaro
Thể loại:Diễn viên Nhật Bản
Thể loại:Người mẫu Nhật Bản
Thể loại:Sinh năm 1986
Thể loại:Người Mỹ gốc Nhật
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Keio
Nhân Cơ

Nhân Cơ là một xã thuộc huyện Đắk R'lấp, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

**Địa lý**
Xã Nhân Cơ nằm ở phía đông huyện Đắk R'lấp, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp thành phố Gia Nghĩa
*Phía tây giáp xã Đắk Wer
*Phía nam giáp xã Nhân Đạo
*Phía bắc giáp xã Đắk Wer và thành phố Gia Nghĩa.
Xã có diện tích 45,66 km², dân số năm 2005 là 6.696 người, mật độ dân số đạt 147 người/km².

**Lịch sử**
Xã Nhân Cơ được thành lập vào ngày 8 tháng 3 năm 1988.
Ngày 6 tháng 6 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 70/2005/NĐ-CP. Theo đó, thành lập xã Đắk Wer trên cơ sở 4.572 ha diện tích tự nhiên và 6.078 người của xã Nhân Cơ.
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Nhân Cơ còn lại 4.566 ha diện tích tự nhiên và 6.696 người.

**Chú thích**

**Tham khảo==
Fribourg (bang)

Bang Fribourg là một bang của Thụy Sĩ. Bang này tọa lạc ở phía tây Thụy Sĩ. Thủ phủ bang là Fribourg. Tên gọi Fribourg là tên trong tiếng Pháp, còn Freiburg là tên tiếng Đức cho cả bang và thủ phủ bang.

**Lịch sử**
Bang Fribourg đã gia nhập Liên bang Thụy Sĩ năm 1481. Lãnh thổ đạt được như ngày nay vào năm 1803 khi Murten (Morat) được sáp nhập. Bang Fribourg đã gia nhập liên minh ly khai các bang Công giáo năm 1846 (Sonderbund). Năm 1847, quân đội bang này đã đầu hàng quân đội liên bang.

**Hành chính**

**Huyện**
Bang này có 7 huyệns:- Broye thủ phủ là Estavayer-le-Lac- Glâne thủ phủ là Romont- Gruyère (tiếng Đức Greyerz) thủ phủ Bulle- Lac thủ phủ Murten- Saane (tiếng Pháp Sarine) thủ phủ Fribourg- Sense (tiếng Pháp Singine) thủ phủ Tafers- Veveyse (tiếng Đức Vivisbach) thủ phủ Châtel-Saint-Denis

**Đô thị**
Bang này có 168 đô thị (thời điểm năm 2006). Số lượng đô thị giảm do tổng này đang hợp nhất các đô thị.

**Dân số**
Dân số đa số là giáo dân Công giáo Rôma (năm 2000, chiếm 70%) còn cộng đồng Tin lành chiếm 15%.
2/3 dân số nói tiếng Pháp nằm ở phía tây bang, còn 1/3 sử dụng phương ngữ Alemannic của tiếng Đức nằm ở phía đông. Dân số năm 2007 là 263.241 người trong đó 43.838 người (hay 16,65%) là người nước ngoài.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Số liệu thống kê chính thức-  Official Site  

Fribourg
Thể loại:Khởi đầu thập niên 1480 ở Đế quốc La Mã Thần thánh
Vernier

Nhà máy nước thải Vernier
Vernier là một đô thị in the bang Genève, Thụy Sĩ. Đô thị này có 3 khu vực: Vernier Village, Le Lignon, Aïre, Les Avanchets, Cointrin và Châtelaine.

**Tham khảo**
 http://maps.google.com/maps?hl=en&rls=com.microsoft:en-gb:IE-SearchBox&rlz=1I7RNWE&q=map+of+geneva,+vernier&um=1&ie=UTF-8&sa=X&oi=geocode_result&resnum=1&ct=title

**Liên kết ngoài**
  Trang mạng chính thức 
Thể loại:Thành phố của Thụy Sĩ
Vandœuvres

Vandœuvres là một đô thị of the bang Genève, Thụy Sĩ.
Đô thị này có diện tích 4,4 km2, dân số năm 2007 là 2670 người.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Trang mạng chính thức date = ngày 26 tháng 3 năm 2008
Versoix

Versoix là một đô thị thuộc bang Genève, Thụy Sĩ, bên hữu ngạn hồ Léman. Đây là thị xã cuối cùng của bang Genève nằm trên tuyến đướng đông bắc về phía Lausanne, trước khi bang Vaud bắt đầu. Ở đây có nhà ga xe lửa trên tuyến SBB-CFF-FFS chạy giữa Coppet và Genève. Về phía Vaud, làng kế bên là Mies.
Đô thị này cách Genève khoảng 10 km.

**Tham khảo**
Tập tin:Versoix shoreline.jpg|nhỏ|giữa|600px|Versoix nhìn từ hồ Genève.

**Liên kết ngoài**
  Trang mạng chính thức -  Musique Municipale de Versoix and music school -  Versoix: beautiful pictures date=ngày 18 tháng 2 năm 2008 
Thể loại:Thành phố của Thụy Sĩ
Thể loại:Khu dân cư trên Hồ Genève
Thônex

Thônex
Thônex là một đô thị of the bang Genève, Thụy Sĩ. Đô thị này nằm ở phía đông bang và có chung biên giới với thị xã Ambilly của Pháp. Thị trấn này có diện tích 3,82 km2, dân số thời điểm tháng 3 năm 2007 là 13.251 người.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Trang mạng chính thức 
Thonex
Thể loại:Thành phố của Thụy Sĩ
Altentreptow

Altentreptow (altənˈtʁeːpto) là một đô thị ở huyện Demmin, bang Mecklenburg-Western Pomerania, Đức. Đô thị Altentreptow có diện tích 52,83 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 6153 người. Đô thị này nằm bên sông Tollense, 15 km về phía bắc Neubrandenburg.

**Tham khảo**
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte
Thể loại:Khởi đầu thập niên 1240 ở Đế quốc La Mã Thần thánh
Homburg, Saarpfalz

Homburg là một thành phố ở bang Saarland, Đức, dân số cuối năm 2006 là 44.217 người. Đây là thủ phủ huyện Saarpfalz. Khoa y của Đại học Saarland nằm ở thành phố này. Các công ty sử dụng lao động lớn gồm có Michelin và Robert Bosch GmbH. Thành phố này có lâu đài Höhlen và lâu đài Gutenbrunnen.

**Thành phố kết nghĩa**
 FRA La Baule, Pháp, từ năm 1984- GER Ilmenau, Đức, từ năm 1989

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Homburg Information Portal date=2009-05-04
Bexbach

Bexbach là một đô thị thuộc huyện Saarpfalz, bang Saarland, Đức. Đô thị Bexbach có diện tích 31,08 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 19.218 người. Đô thị Bexbach nằm bên sông Blies, cự ly khoảng 6 km về phía đông của Neunkirchen, và 25 km về phía đông bắc của Saarbrücken.

**Đô thị kết nghĩa**
GER Edenkoben, Đức, từ năm 1936
*USA Goshen, Hoa Kỳ, từ năm 1979
*FRA Pornichet, Pháp, từ năm 1985

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 http://www.bexbach.de
Dardagny

Dardagny là một đô thị của bang Genève, Thụy Sĩ.
Năm 1978, Dardagny nhận được giải Wakker vì đã phát triển và bảo tồn di sản kiến trúc.
Bản đồ chi tiết với Dardagny gần biên giới Pháp.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Dardagny (municipality)
*Dardagny (castle)