Tiếng Hungary

Tiếng Hungary (magyar nyelv nghe) là một ngôn ngữ chính thức của Hungary và một trong 24 ngôn ngữ chính thức của Liên minh châu Âu. Ngoài Hungary, nó còn được nói bởi những cộng đồng người Hungary ở các nước láng giềng (đặc biệt Romania, Slovakia, Serbia và Ukraine) và trên thế giới. Như tiếng Phần Lan và tiếng Estonia, nó thuộc về hệ ngôn ngữ Ural, với tiếng Mansi và tiếng Khanty có quan hệ gần nhất. Nó là một trong số ít những ngôn ngữ châu Âu không thuộc về hệ ngôn ngữ Ấn-Âu.
Tên bản địa tiếng Hungary của ngôn ngữ này là magyar  hay magyar nyelv (nghe). Từ "Magyar" cũng là một từ tiếng Anh để chỉ người Hungary và ngôn ngữ của họ.

**Phân loại**
Tiếng Hungary là thành viên của ngữ hệ Ural.

**Lịch sử**

**Cổ đại**
Hiện tại vẫn chưa có sự thống nhất trong giới ngôn ngữ học về quê nhà cũng như chiều sâu lịch đại của ngữ hệ Ural. Dựa trên các chứng cứ ngữ vựng và cổ sinh thái học, Hajdú Péter (nyelvész) suy đoán rằng cộng đồng nói tiếng tiền-Ural từng sinh sống ở phía bắc dãy Ural, dọc trung lưu và hạ lưu sông Ob, bao gồm khu vực quanh ngọn sông Pechora, thiên về phía Siberia, cách ngày nay tầm 4.000-6.000 năm.p=23

**Trung đại**

**Hiện đại**

**Phân bố và nhân khẩu**

**Ngữ âm**

**Âm vị**
Tiếng Hungary phổ thông sở hữu tổng cộng 14 nguyên âmp=15 và 24-25 phụ âm. Tuy nhiên con số chính xác còn phụ thuộc vào phương ngữ của từng vùng miền. Theo khảo cứu của Imre (1972), tồn tại tổng cộng 19 nguyên âm trong các phương ngữ Hungary đương thời,p=310 còn phụ âm thì ít có sự biến thiên qua các phương ngữ hơn.p=318: "Phần lớn phụ âm có ít biến thể phương ngữ hơn khi so với nguyên âm. Một số thậm chí còn chẳng có biến thể nào."
Các bảng bên dưới thể hiện hệ thống âm vị tiếng Hungary thông tục của tầng lớp có học thức (Educated Colloquial Hungarian hay ECH):
Một số tác giả như 1980 và 1984 cho rằng tiếng Hungary phổ thông có nguyên âm đôi. Song các ví dụ được nêu ra, chẳng hạn như /au/ hoặc /aj/, chưa thực sự xác đáng. Tóm lại, tiếng Hungary phổ thông không có nguyên âm đôi, tuy nhiên điều này chưa chắc đã đúng đối với các phương ngữ khác.loc=chú thích 3 và 4, tr. 16

**Kết âm vị**

**Điệu tính**
phân biệt 12 điệu hình (contour) sau đây, xuất hiện trong các cuộc đối thoại tiếng Hungary thường nhật:

**Ngữ pháp**

**Hình thái**

**Cú pháp**

**Chú thích**

**Tham khảo**

**Thư mục**

**Sách**
 chú thích sách |last1=Hajdú |first1=Péter |date=2018 |orig-date=1972 |pages=15-48 |chapter=The Origins of Hungarian |trans-chapter=Nguồn gốc tiếng Hungary |editor-last1=Benkő |editor-first1=Loránd |editor-last2=Imre |editor-first2=Samu |translator-last=Gombos |translator-first=Imre |title=The Hungarian Language |trans-title=Tiếng Hungary |url= |url-status= |url-access= |format= |language=en |location=Akadémiai Kiadó, Budapest |publisher=De Gruyter Mouton - chú thích sách |last1=Kálmán |first1=Béla |date=2018 |orig-date=1972 |pages=49-82 |chapter=Hungarian Historical Phonology |trans-chapter=Âm vị học lịch sử tiếng Hungary |editor-last1=Benkő |editor-first1=Loránd |editor-last2=Imre |editor-first2=Samu |translator-last=Gombos |translator-first=Imre |title=The Hungarian Language |trans-title=Tiếng Hungary |url= |url-status= |url-access= |format= |language=en |location=Akadémiai Kiadó, Budapest |publisher=De Gruyter Mouton - chú thích sách |last1=Károly |first1=Sándor |date=2018 |orig-date=1972 |pages=85-169 |chapter=The Grammatical System of Hungarian |trans-chapter=Hệ thống ngữ pháp tiếng Hungary |editor-last1=Benkő |editor-first1=Loránd |editor-last2=Imre |editor-first2=Samu |translator-last=Jávor |translator-first=Ágnes |title=The Hungarian Language |trans-title=Tiếng Hungary |url= |url-status= |url-access= |format= |language=en |location=Akadémiai Kiadó, Budapest |publisher=De Gruyter Mouton - chú thích sách |last1=Benkő |first1=Loránd |date=2018 |orig-date=1972 |pages=171-225 |chapter=The Lexical Stock of Hungarian |trans-chapter=Kho từ vựng tiếng Hungary |editor-last1=Benkő |editor-first1=Loránd |editor-last2=Imre |editor-first2=Samu |translator-last=Gombos |translator-first=Imre |title=The Hungarian Language |trans-title=Tiếng Hungary |url= |url-status= |url-access= |format= |language=en |location=Akadémiai Kiadó, Budapest |publisher=De Gruyter Mouton - chú thích sách |last1=Deme |first1=László |date=2018 |orig-date=1972 |pages=255-297 |chapter=Standard Hungarian |trans-chapter=Tiếng Hungary chuẩn |editor-last1=Benkő |editor-first1=Loránd |editor-last2=Imre |editor-first2=Samu |translator-last=Gombos |translator-first=Imre |title=The Hungarian Language |trans-title=Tiếng Hungary |url= |url-status= |url-access= |format= |language=en |location=Akadémiai Kiadó, Budapest |publisher=De Gruyter Mouton - chú thích sách |last1=Imre |first1=Samu |date=2018 |orig-date=1972 |pages=299-325 |chapter=Hungarian Dialects |trans-chapter=Các phương ngữ Hungary |editor-last1=Benkő |editor-first1=Loránd |editor-last2=Imre |editor-first2=Samu |translator-last=Gombos |translator-first=Imre |title=The Hungarian Language |trans-title=Tiếng Hungary |url= |url-status= |url-access= |format= |language=en |location=Akadémiai Kiadó, Budapest |publisher=De Gruyter Mouton - chú thích sách |last=Abondolo |first=Daniel |date=2015 |orig-date=1998 |pages=1-43 |chapter=Chapter 1: Introduction |trans-chapter= Chương 1: Dẫn nhập |editor-last=Abondolo |editor-first=Daniel |title=The Uralic Languages |trans-title=Các ngôn ngữ Ural |series= Routledge Language Family Series |url= |url-status= |url-access= |format= |language=en |location=270 Madison Ave, New York |publisher=Routledge |isbn= 0-415-08198-X - chú thích sách |last=Abondolo |first=Daniel |date=2015 |orig-date=1998 |pages=428–457 |chapter=Chapter 14: Hungarian |trans-chapter=Chương 14: Tiếng Hungary |editor-last=Abondolo |editor-first=Daniel |title=The Uralic Languages |trans-title=Các ngôn ngữ Ural |series= Routledge Language Family Series |url= |url-status= |url-access= |format= |language=en |location=270 Madison Ave, New York |publisher=Routledge |isbn= 0-415-08198-X |author-mask=2- chú thích sách |last1=Kenesei |first1=István |last2=Vago |first2=Robert M. |last3=Fenyvesi |first3=Anna |date=2002 |orig-date=1998 |title=Hungarian |trans-title=Tiếng Hungary |url= |url-status= |url-access= |format= |language=en |location= |publisher=Routledge |isbn= 0-415-02139-1 |DOI=10.4324/9780203192238- chú thích sách |last1=Siptár |first1=Péter |last2=Törkenczy |first2=Miklós |date=2007 |orig-date=2000 |title=The Phonology of Hungarian |trans-title=Âm vị học tiếng Hungary |series= The Phonology of the World’s Languages |url= |url-status= |url-access= |format= |language=en |location=Great Clarendon Street, Oxford|publisher=Nhà xuất bản Đại học Oxford |isbn= 978-0-19-922890-4 |name-list-style=amp- chú thích sách |last=Varga |first=László |date=2002 |title=Intonation and Stress: Evidence from Hungarian |trans-title=Ngữ điệu và trọng âm: Bằng chứng từ tiếng Hungary |url= |url-status= |url-access= |format= |language=en |location=Houndmills, Basingstoke, Hampshire và 175 Fifth Avenue, New York |publisher=Palgrave Macmillan |isbn= 0-333-97370-4- chú thích sách |last=Fenyvesi |first=Anna |date=2005 |title=Hungarian Language Contact Outside Hungary: Studies on Hungarian as a Minority Language |trans-title=Tiếp xúc ngôn ngữ Hungary bên ngoài đất nước Hungary: Nghiên cứu về tiếng Hungary trong vai trò ngôn ngữ thiểu số |url= |url-status= |url-access= |format= |language=en |location=Amsterdam |publisher=John Benjamins Publishing |isbn= 9027218587- chú thích sách |last1=Aikio |first1=Ante |last2=Saarikivi |first2=Janne |last3=Laasko |first3=Johanna |last4=Pasanen |first4=Annika |last5=Sarhimaa |first5=Anneli |date=2022 |pages=3-68 |chapter=Part 1: The Making of the Uralic Languages |trans-chapter= Phần 1: Sự hình thành các ngôn ngữ Ural |editor-last1=Bakró-Nagy |editor-first1=Marianne |editor-last2=Laakso |editor-first2=Johanna |editor-last3=Skribnik |editor-first3=Elena |title=The Oxford Guide to the Uralic Languages |trans-title=Cẩm nang Oxford về các ngôn ngữ Ural |series= Oxford Guides to the World's Languages |url= |url-status= |url-access= |format= |language=en |location=Great Clarendon Street, Oxford |publisher=Nhà xuất bản Đại học Oxford |isbn= 978-0-19-876766-4 |name-list-style=amp- chú thích sách |last1=Kenesei |first1=István |last2=Szécsényi |first2=Krisztina |date=2022 |pages=636-659 |chapter=Part 2: Language descriptions - Hungarian |trans-chapter= Phần 2: Mô tả ngôn ngữ - Tiếng Hungary |editor-last1=Bakró-Nagy |editor-first1=Marianne |editor-last2=Laakso |editor-first2=Johanna |editor-last3=Skribnik |editor-first3=Elena |title=The Oxford Guide to the Uralic Languages |trans-title=Cẩm nang Oxford về các ngôn ngữ Ural |series= Oxford Guides to the World's Languages |url= |url-status= |url-access= |format= |language=en |location=Great Clarendon Street, Oxford |publisher=Nhà xuất bản Đại học Oxford |isbn= 978-0-19-876766-4 |name-list-style=amp

**Tập san**
 language=en- name-list-style=amp - author-mask=2- language=en

**Luận văn**
language=en
*language=en

**Liên kết ngoài**

Thể loại:Ngôn ngữ chắp dính
Thể loại:Ngôn ngữ tại Áo
Thể loại:Ngôn ngữ tại Croatia
Thể loại:Ngôn ngữ tại Hungary
Thể loại:Ngôn ngữ tại România
Thể loại:Ngôn ngữ tại Slovakia
Thể loại:Ngôn ngữ tại Slovenia
Thể loại:Ngôn ngữ tại Serbia
Thể loại:Ngôn ngữ tại Vojvodina
Thể loại:Ngôn ngữ chủ-tân-động
Thể loại:Ngôn ngữ tại Ukraina