Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Họ Lưỡi nai

Họ Lưỡi nai hay họ Y tọa hoặc họ Ý thiếp (danh pháp khoa học: Iteaceae) là một họ thực vật hạt kín chứa các loài cây gỗ hay cây bụi bản địa miền đông Bắc Mỹ, Đông Nam Á tới miền tây Malesia, miền đông và miền nam châu Phi (khi hiểu theo nghĩa rộng thì còn có ở México). Một vài hệ thống phân loại cũ còn đặt các chi thuộc họ này vào trong họ Grossulariaceae. Hệ thống APG III năm 2009 hiểu họ này theo nghĩa rộng, gộp cả họ Pterostemonaceae vào trong họ Iteaceae.
Họ này được biết đến từ các hóa thạch hoa có niên đại tới tầng Tours thuộc Phấn trắng muộn, tìm thấy trong thành hệ Raritan ở New Jersey cũng như hóa thạch lá có niên đại tới thế Eocen tìm thấy trong thành hệ núi Klondike, Washington.

**Các chi**
Theo APG III thì họ này bao gồm 2 chi và khoảng 21 loài còn sinh tồn.- Itea (bao gồm cả Choristylis): Khoảng 18 loài cây gỗ hay cây bụi. Hoa lưỡng tính hay đa tạp-đơn tính cùng gốc.- Pterostemon: 3 loài tại Mexico. Cây bụi. Hoa lưỡng tính
Tại Việt Nam có 1 chi (Itea) và 4 loài.

**Hình ảnh**

**Ghi chú**

**Liên kết ngoài**
  Iteaceae date=2021-05-16  (nghĩa hẹp) trong Watson L. và Dallwitz M.J. (1992 trở đi). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval. Phiên bản 20-5-2010. http://delta-intkey.com date=2007-01-03 -  Pterostemonaceae date=2019-01-16  trong Watson L. và Dallwitz M.J. (1992 trở đi). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval. Phiên bản 20-5-2010. http://delta-intkey.com date=2007-01-03
Sông Nin Trắng

Sông Nin Trắng (tiếng Ả Rập: النيل الأبيض, phiên âm: an-Nīl al-Ābyaḍ) là một con sông ở châu Phi, nó cũng là một chi lưu của sông Nin. Chi lưu này hợp với sông Nin Xanh tại thủ đô của Sudan, Khartoum để tạo thành dòng Nin chính. Dòng sông này dài khoảng 3.700 km tính từ hồ Victoria đến chỗ hợp lưu với dòng Nin chính.

**Tham khảo**
Trắng
Trắng
Thể loại:Sông Sudan
Thể loại:Sông Uganda
Thể loại:Hồ Victoria
Pterostemonaceae

Pterostemonaceae là một họ thực vật hạt kín chứa các loài cây bụi bản địa México. Một vài hệ thống phân loại cũ còn đặt các chi thuộc họ này vào trong họ Grossulariaceae. Hệ thống APG III năm 2009 không công nhận họ này mà gộp nó trong họ Iteaceae.

**Các chi**
Họ này khi được công nhận thì bao gồm 1 chi và khoảng 2-3 loài còn sinh tồn.- Pterostemon: 2-3 loài tại Mexico. Cây bụi. Hoa lưỡng tính. Lá đơn, mọc so le. Quả nang, nứt khi chín, chứa vài hạt. Hạt không có nội nhũ.

**Ghi chú**

Thể loại:Thực vật México
Họ Xả căn

Họ Xả căn (danh pháp khoa học: Penthoraceae) là một họ thực vật hạt kín chứa khoảng 2-3 loài cây thân thảo, có thân rễ, bản địa miền đông Bắc Mỹ, Đông Á và Đông Nam Á.

**Đặc điểm**
Họ này chứa các loài cây thân thảo, cao 40–90 cm, sống lâu năm. Thân rễ phân nhánh. Thân thường đơn, hiếm khi phân cành tại gốc. Ưa điều kiện đầm lầy. Lá đơn, mọc so le, không cuống. Phiến lá nguyên, hình mác, mép lá khía răng cưa. Gân lá lông chim. Không lá kèm. Hoa lưỡng tính, mọc thành cụm hoa hình xim ở đầu cành. Cụm hoa chứa các hoa nhỏ, cân đối. Quả đại chứa nhiều hạt.
Môi trường sống: Các khu rừng, các bãi cỏ có bụi rậm, những nơi ẩm ướt dọc theo các con sông tại vùng đất thấp, sát nước, tại cao độ từ 100 tới 2.200 m.
Tại Việt Nam có 1 loài là xả căn (Penthorum chinense), hay còn gọi là cây rễ xé, thủy trạch lan, ngũ trụ hoặc ngũ trục. Một vài tài liệu có lẽ phiên sai tên gọi trong tiếng Trung (扯根) thành xà căn.

**Hình ảnh**

**Ghi chú**

P
Chersotis margaritacea

Chersotis margaritacea là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở miền trung và Nam châu Âu up to heights of 1,500 mét. Outside of Europe, nó có thể được tìm thấy ở Algérie, Maroc, Anatolia, Iran, Gruzia, Armenia, Kazakhstan cho đến dãy núi Altai.
Sải cánh dài 32–40 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.
Ấu trùng ăn Galium và Asperula cynanchica.

**Liên kết ngoài**
 www.lepiforum.de- www.schmetterlinge-deutschlands.de date=2011-10-05 - www.nic.funet.fi- Fauna Europaea date=2011-06-04 

**Chú thích**
Thể loại:Chersotis
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1789
Chersotis multangula

Chersotis multangula là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở các vùng núi (on heights of over 2,000 mét) of miền trung và Nam Âu, Maroc, Thổ Nhĩ Kỳ, Armenia, Iran, Syria, Liban và Kavkaz.
Sải cánh dài 32–38 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.
Ấu trùng ăn Galium mollugo và các loài thực vật khác.

**Phụ loài**
There are three recognised subspecies:
*Chersotis multangula multangula
*Chersotis multangula subdissoluta (Thổ Nhĩ Kỳ, miền tây Turkmenistan, Armenia, the Caucasus, miền bắc Iran, Syria và Liban)
*Chersotis multangula andreae (Pyrenees, Morocco)

**Liên kết ngoài**
 www.lepiforum.de- www.lepidoptera.pl date=2011-07-22 - www.nic.funet.fi- rotelisten date=2011-07-15 - Fauna Europaea date=2011-06-04 

**Chú thích**
Thể loại:Chersotis
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Thể loại:Bướm đêm được mô tả năm 1803
Chersotis ocellina

Chersotis ocellina là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở các vùng núi của châu Âu, đặc biệt ở Anpơ (trên các đỉnh có độ cao từ 1.500 và 2.500 mét), dãy núi Apennine, Pyrenees và dãy núi Cantabria.
Sải cánh dài 25–28 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 8 trong một thế hệ.
Ấu trùng ăn các loại cây cỏ khác nhau.

**Phụ loài**
Có hai phân loài được công nhận:
*Chersotis ocellina ocellina
*Chersotis ocellina pyrenaellina (Pyrenees) 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 www.lepiforum.de- www.nic.funet.fi- www.schmetterlinge-deutschlands.de date=2011-10-05 - Fauna Europaea date=2011-06-04 
Thể loại:Chersotis
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Chersotis poliogramma

Chersotis poliogramma là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Kashmir.

**Hình ảnh**

**Liên kết ngoài**

**Chú thích**
Thể loại:Chersotis
Thể loại:Bướm đêm châu Á
Thể loại:Noctuinae
Choephora fungorum

Choephora fungorum là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở miền đông Bắc Mỹ, từ miền nam Ontario, Pennsylvania, và miền nam Michigan, phía nam đến bờ biển bịnh của miền bắc Florida và phía tây đến Trung Kansas và miền đông Texas.
Sải cánh dài 33–47 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 9 đến tháng 11 tùy theo địa điểm.
Ấu trùng ăn Trifolium, Nicotiana và hạt cây thân thảo. 

**Hình ảnh**

**Liên kết ngoài**
 Bug Guide

**Chú thích**
Thể loại:Choephora
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1868
Coenophila opacifrons

Coenophila opacifrons (tên tiếng Anh: Blueberry Dart hoặc Plain-faced Blueberry Dart) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Labrador và Newfoundland, phía nam to New Jersey, phía tây across the Boreal forest tới miền đông British Columbia, phía nam ở vùng núi tới miền nam Montana.
Sải cánh dài 32–38 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 8. Có một lứa một năm.
Ấu trùng ăn Chamaedaphne calyculata, Vaccinium và Myrica gale.

**Liên kết ngoài**
 Species info date=2012-06-05 - Images- Bug Guide

**Chú thích**
Thể loại:Coenophila
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1878
Coenophila subrosea

Coenophila subrosea (tên tiếng Anh: Rosy Marsh Moth) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Đảo Anh, Ý và Pháp, qua miền trung châu Âu phía bắc to Scandinavia, phía đông to Nga, from Xibia tới vùng Amur, Ussuri và Sachalin, phía nam tới miền bắc Trung Quốc, phía đông to Hàn Quốc và miền bắc Nhật Bản.
150px
Sải cánh dài 35–41 mm.
Ấu trùng ăn Betula nana, Myrica gale, Calluna vulgaris, Vaccinium uliginosum, Andromeda polifolia và Ledum palustre.

**Hình ảnh**

**Liên kết ngoài**
 Swedish Lepidoptera- lepidoptera.pl date=2011-07-22 

**Chú thích**
Thể loại:Coenophila
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1829
Copablepharon absidum

Copablepharon absidum (tên tiếng Anh: Columbia Dune Moth) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở British Columbia, phía nam through Colorado to California.

**Chú thích**
Thể loại:Copablepharon
Thể loại:Bướm đêm Bắc Mỹ
Thể loại:Noctuinae
Thể loại:Sơ khai Noctuinae
Copablepharon fuscum

Copablepharon fuscum (tên tiếng Anh: Sand-verbena Moth) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở sandy ocean beaches năm British Columbia và Washington.
Sải cánh khoảng 35–40 mm.
Ấu trùng ăn Abronia latifolia.

**Liên kết ngoài**
 học.ualberta.ca/facilities/strickland/cop.pdf A new species of Copablepharon (Lepidoptera: Noctuidae) from British Columbia và Washingtonbot=InternetArchiveBot - Recovery Strategy for Sand-verbena Moth (Copablepharon fuscum) năm British Columbia

**Chú thích**
Thể loại:Copablepharon
Copablepharon grandis

Copablepharon grandis (tên tiếng Anh: Pale Yellow Dune Moth) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Alberta phía đông tới tây nam Manitoba, the khu vực miền đông của South Dakota, North Dakota và Iowa, phía tây to California và phía nam tới miền nam Arizona, New Mexico và miền tây Texas.
Sải cánh dài 38–41 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 8 tùy theo địa điểm. Có một lứa một năm.

**Liên kết ngoài**
 Species info date=2012-06-05 - Images

**Chú thích**
Thể loại:Copablepharon
Copablepharon longipenne

Copablepharon longipenne (tên tiếng Anh: Dusky Dune Moth) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Tây Nam Manitoba đến miền nam Alberta, phía nam đến phía tây Texas.
Sải cánh dài 35–39 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 8 tùy theo địa điểm. Có một lứa một năm.
Ấu trùng sống dưới đất ở độ sâu 2,5 cm gần cây chủ. Quá trình hoá nhộng diễn ra dưới đất, chúng chui lên khoảng 2 tuần rưỡi sau.

**Phụ loài**
Copablepharon longipenne longipenne Grote, 1882
*Copablepharon longipenne serraticornis A. Blanchard, 1976

**Liên kết ngoài**
 Species info date=2012-06-05 - Images

**Chú thích**
Thể loại:Copablepharon
Copablepharon viridisparsa

Copablepharon viridisparsa là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở miền nam California và miền nam Utah phía bắc tới miền nam British Columbia, miền trung Saskatchewan và tây nam Manitoba.
Sải cánh dài 38–42 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.

**Phụ loài**
 Copablepharon viridisparsa viridisparsa Dod, 1916- Copablepharon viridisparsa hopfingeri (Franclemont, 1954)- Copablepharon viridisparsa gilvum Crabo & Lafontaine, 2004- Copablepharon viridisparsa ravum Crabo & Lafontaine, 2004

**Liên kết ngoài**
 Species info date=2012-06-05 - Images

**Chú thích**
Thể loại:Copablepharon
Thể loại:Bướm đêm Bắc Mỹ
Thể loại:Noctuinae
Cosmodes elegans

Cosmodes elegans là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở New South Wales, đảo Norfolk, Queensland, Nam Úc, Tây Úc và New Zealand.
Sải cánh dài khoảng 40 mm.
Ấu trùng ăn các loài Lobelia inflata, Verbena và Wahlenbergia.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Cosmodes elegans
E
E
Thể loại:Bướm đêm được mô tả năm 1805
Cryptocala chardinyi

Cryptocala chardinyi là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Phần Lan, Estonia, Latvia và Litva, dãy núi Altay, from dãy núi Saya to vùng Amur, Turkmenistan, Mông Cổ và Trung Quốc.
200px
Sải cánh dài 25–30 mm. Con trưởng thành bay từ the second half of tháng 6 đến the first half of tháng 8.
Ấu trùng có thể ăn các loài Rumex.

**Liên kết ngoài**
 Swedish Moths- Fauna Europaea date=2011-06-22 

**Chú thích**
Thể loại:Cryptocala
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1829
Diarsia brunnea

Diarsia brunnea (tên tiếng Anh: Purple Clay) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở hầu hết châu Âu, phía đông to Ngoại Kavkaz, Kavkaz, Trung Á, Xibia, quần đảo Kuril, Amur, Ussuri, Sakhalin, Hàn Quốc, Nhật Bản, Tây Tạng và Trung Quốc.
Sải cánh dài 35–38 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 8.
Ấu trùng ăn a wide range of herbaceous plants và shrubs, bao gồm các loài Rumex (bao gồm Rumex acetosella), Dryopteris filix-mas, Luzula sylvatica, Deschampsia flexuosa, Brachypodium sylvaticum, Vaccinium myrtillus, Vaccinium uliginosum, Prunus spinosa, Primula, Rubus, Urtica, Salix và Betula.

**Phụ loài**
Diarsia brunnea brunnea (Europe, Transcaucasia, Caucasus, Trung Á, Siberia)
*Diarsia brunnea urupina (Kuriles, Amur, Ussuri, Sakhalin, Korea, Japan, Tây Tạng, China)

**Hình ảnh**

**Liên kết ngoài**
 UKmoths

**Chú thích**
Thể loại:Diarsia
Thể loại:Environment of Tây Tạng
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1775
Diarsia calgary

Diarsia calgary (tên tiếng Anh: Calgary Dart) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở vùng núi và foothills from Yukon, phía nam to Arizona và New Mexico, phía tây to bờ biển của British Columbia. There là một disjunct population miền trung miền tây California.
Sải cánh dài khoảng 30 mm.

**Liên kết ngoài**
 Species info date = ngày 5 tháng 6 năm 2012- Images

**Chú thích**
Thể loại:Diarsia
Diarsia dahlii

Diarsia dahlii (tên tiếng Anh: Barred Chestnut) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu, qua Bắc Á đến bán đảo Kamchatka.
Sải cánh dài 28–40 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 8 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.
Ấu trùng ăn Betula, Vaccinium myrtillus, Rumex và Plantago.

**Phụ loài**
Diarsia dahlii dahlii (miền trung và miền bắc Âu, Caucasus, Transcaucasia, Kazakhstan)
*Diarsia dahlii nana (miền trung Siberia tới miền đông Siberia, Bắc Trung Quốc, Mông Cổ)
*Diarsia dahlii tibetica (miền nam China, Tây Tạng)

**Hình ảnh**

**Liên kết ngoài**
 UKmoths- funet

**Chú thích**
Thể loại:Diarsia
Thể loại:Côn trùng châu Âu
Diarsia dislocata

Diarsia dislocata (tên tiếng Anh: Dislocated Dart) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Alaska và Ontario, Quebec, New Brunswick, Newfoundland và Labrador, British Columbia, Alberta, Saskatchewan, Northwest Territories, Yukon và Manitoba in Canada. Nó cũng được tìm thấy ở khu vực đông bắc của Hoa Kỳ, Washington và Colorado.

**Liên kết ngoài**
 Species report date=2013-04-15 - Images- Moths of Rocky Mountain National Park

**Chú thích**
Thể loại:Diarsia