Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Pedro Almató Bình

Pedro Almató Bình (1830 - 1861) là một linh mục Công giáo, tu sĩ Dòng Đa Minh. Ông sống trong giai đoạn còn bị bắt đạo ở Việt Nam, và bản thân ông cũng bị chính quyền đương thời xử trảm. Ông được Giáo hoàng Gioan Phaolô II tuyên thánh cùng với 116 vị khác vào ngày 19 tháng 6 năm 1988.

**Tiểu sử**
Ông được sinh ra trong một gia đình Công giáo, vào ngày 1 tháng 11 năm 1830 tại thị trấn Vic, thuộc Catalonia, Tây Ban Nha. Nguyên tên ông trong tiếng Catalunya là Pere Almató i Ribera, trong đó Pere trong tiếng Catalunya hay Pedro trong tiếng Tây Ban Nha là tên thánh lúc nhỏ của ông, đặt theo tên Thánh Phêrô. Khi trở thành linh mục, ông mới lấy thêm tên Thánh Giuse.
Tháng 8 năm 1847, ông theo Dòng Đa Minh ở Ocanha để học đạo, chuẩn bị bước vào con đường linh mục truyền giáo ở Phương Đông, nhưng bị cha mẹ phản đối vì họ không muốn ông đi xa. Ngày 26 tháng 9 năm 1848, ông được chấp thuận gia nhập dòng Đa Minh. Tháng 9 năm 1852, lúc này đã được phong làm thầy giảng (hay còn gọi là Phó tế), ông được chỉ định sang Manila, Philippines để thụ phong linh mục, trước khi được cử sang miền Bắc Việt Nam để truyền giáo.
Năm 1855, sau khi đi vòng qua Hồng Kông, Macao, ông cũng đến Bắc Việt Nam, tại một nơi tên là Nam Chân vào ngày 11 tháng 7. Tại đây, ông trình diện với linh mục đại diện tỉnh dòng Salvatore Masso, rồi được đưa tới Bùi Chu. Từ đây, ông được gọi một tên mới theo tiếng Việt là Bình, ý chỉ đến tâm hồn bình an của ông. Ông học tiếng Việt tại Kẻ Mốt một năm, rồi được cử làm linh mục quản xứ Thiết Nham.
Năm 1858, trước tình hình vua Tự Đức ráo riết bắt đạo Công giáo, Giám mục Hermosilla truyền lệnh cho ông sang Trung Hoa tránh nạn, nhưng cuộc tẩu thoát không thành. Sau đó ông sống trốn tránh ở Kẻ Nê và Thọ Ninh.
Năm 1861, ông trốn đi một lần nữa với Giám mục Ochoa Vinh và Giám mục Hermosilla, nhưng kế hoạch không thành. Hermosilla bị bắt ngày 20 tháng 10 năm 1861, còn ông và Ochoa Vinh được ông trùm xứ tên Trọng giúp đỡ, trốn đến Kim Phô, nhờ một vị quan huyện là Hán Cáp giúp đỡ. Quan này hứa giúp đỡ, nhưng sau đó lại báo quan tỉnh Hải Dương. Ngày 25 tháng 10 năm 1861, quan huyện Thanh Hà đến bắt ông và Ochoa Vinh giải về Hải Dương. Ông bị xử trảm ngày 1 tháng 11 năm 1861, vào đúng ngày sinh nhật lần thứ 31 của ông.

**Xem thêm**
 Danh sách Thánh Công giáo Việt Nam

**Tham khảo**
Thể loại:Tu sĩ Dòng Đa Minh
Thể loại:Thánh Công giáo Việt Nam
Thể loại:Tử đạo Công giáo Rôma
Thể loại:Người Catalunya
863

Năm 863 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**
 Vương Ngạn Chương, danh tướng nhà Hậu Lương thời Ngũ đại Thập quốc.

**Mất**
 Thái Tập, tướng nhà Đường, tham gia cuộc chiến chống Nam Chiếu tại An Nam đô hộ phủ.
*Lý Tư, hoàng tử của Đường Tuyên Tông.

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 863
Cúp bóng đá châu Á 2007 (Bảng A)

Dưới đây là thông tin chi tiết về các trận đấu trong khuôn khổ bảng A - Cúp bóng đá châu Á 2007, là một trong bốn bảng đấu thuộc AFC Asian Cup 2007. Trận đầu tiên của bảng diễn ra vào ngày 7 tháng 7 năm 2007, và hai trận đấu cuối cùng được đá vào ngày 16 tháng 7. Bảng đấu gồm có đội chủ nhà Thái Lan, bảng đấu này còn có sự góp mặt của ba đội Iraq, Úc và Oman.

**Thái Lan v Iraq**

**Úc v Oman**
300px

**Oman v Thái Lan**

**Iraq v Úc**
300px

**Thái Lan v Úc**

**Oman v Iraq**

**Chú thích**
B
866

Năm 866 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
 Alfonso III kế vị chức vua của Asturias.- Louis II đánh bại quân xâm lược của Saracen tại Ý.- Ethelred kế vị chức vua của Wessex (hay 865).- Đội quân Viking chiếm York.- Harold Fairhair (850-933) thắng một trận chiến quyết định để trở thành vua của toàn bộ Na Uy.
*nhà Đường đổi An Nam đô hộ phủ  thành Tĩnh Hải Quân,Cao Biền lên làm tiết độ sứ

**Sinh**

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 866
Sydney Brenner

Sydney Brenner (13 tháng 1 năm 1927 - 5 tháng 4 năm 2019) là nhà sinh học người Nam Phi. Ông đã đoạt Giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 2002, chung với H. Robert Horvitz và John Sulston.
Cuối những năm 1960, ông là lãnh đạo nhóm nghiên cứu bản đồ gen của giun đất tại Đại học Cambridge (Anh). Brenner đã đặt nền móng mới cho việc nghiên cứu gen khi chỉ ra rằng, hóa chất có thể làm biến đổi một số gen của giun đất, và mỗi sự biến đổi này có thể dẫn tới những thay đổi nhất định về sức khỏe của giun. Brenner là giáo sư sinh học tại Viện Salk, La Jolla, California (Mỹ).
John Sulston, 60 tuổi, giáo sư tại Trung tâm Sager, Đại học Cambridge (Anh). Sulston tham gia vào nhóm nghiên cứu của Brenner từ những năm 1960, khi vừa tốt nghiệp đại học. Sulston đã phát hiện ra rằng, một số tế bào của giun đất dường như bắt buộc phải chết, và ông gọi cái chết bắt buộc đó là "cái chết được lập trình".

**Đời tư**
Brenner kết hôn với tiến sĩ May Brenner (nhũ danh Covitz, sau đổi là Balkind) từ tháng 12 năm 1952. Bà qua đời tháng 1 năm 2010. Họ có ba người con: Belinda, Carla, và Stefan.

**Giải thưởng**
Giải Charles Léopold Mayer của Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
*Giải Rosenstiel (1986)
*Giải Y học Louis-Jeantet (1987)
*Giải Albert Lasker cho nghiên cứu Y học cơ bản
*Giải quốc tế Quỹ Gairdner
*Giải Kyoto 
*Giải Nobel Sinh lý và Y khoa 2002

**Tác phẩm**
 "Loose Ends": Collection of Loose Ends/False Starts columns by 'Uncle Syd.' from January 1994 to December 2000 (Current Biology, 1997) ISBN 18592232571/1-85922-325-7- 'My Life in Science', with Lewis Wolpert, edited by Errol C. Friedberg and Eleanor Lawrence, BioMed Central 2001, 199pp ISBN 0-9540278-0-9

**Sách viết về Sydney Brenner**
 "Sydney Brenner: A Biography" by Errol Friedberg, pub. CSHL Press October 2010, ISBN 0879699477.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Sydney Brenner video at  Web of Stories- Dan David Prize laureate 2002- 2002 Nobel Prize- Sydney Brenner date = ngày 28 tháng 12 năm 2005- Sydney Brenner interviewed by Alan Macfarlane, 23rd August 2007 (film) date=2012-04-16 
Thể loại:Sinh năm 1927
Thể loại:Mất năm 2019
Thể loại:Nhà khoa học Nam Phi
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Thể loại:Người Nam Phi đoạt giải Nobel
Thể loại:Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Thể loại:Hội viên Hội Vương thất
Thể loại:Người da trắng Nam Phi
874

Năm 874 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**
 22 tháng 11-Dương Đình Nghệ-Vua tự chủ Việt Nam tức 10 tháng 10 năm Giáp Ngọ (m. 937)

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 874
880

Năm 880 (DCCCLXXX) là một năm nhuận bắt đầu từ Thứ Sáu trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**
Fujiwara no Tadahira, quan nhiếp chính Nhật

**Mất**
Carloman, Vua của Bayern
*Thiên hoàng Seiwa của Nhật Bản

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 880
Tân Huyền

Tân Huyền (1931-2008), tên thật Phan Văn Tần, là một nhạc sĩ thuộc thể loại nhạc cách mạng của Việt Nam. Ông sinh vào ngày 5 tháng 4 năm 1931 tại Đức Thọ, Hà Tĩnh. Âm nhạc của Tân Huyền thấm đẫm giai điệu ngọt ngào điệu ví câu hò của mảnh đất xứ Nghệ quê hương ông, mang nặng tình yêu đất nước.
Trong kháng chiến chống Pháp, ông làm công tác tuyên truyền văn nghệ ở Nghệ An. Hoà bình lập lại, ông công tác tại Vụ Nghệ thuật (Bộ Văn hoá), sau đó chuyển về Sở Văn hoá rồi về Hội Nhạc sĩ Việt Nam năm 1975.
Ông từ trần hồi 5 giờ 25 phút ngày ngày 13 tháng 6 năm 2008 tại Bệnh viện Hữu nghị Hà Nội.
Nhiều sáng tác của ông đã được trao giải thưởng của Hội Văn học - Nghệ thuật Trung ương và địa phương, các ngành, các đoàn thể: Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật, 6 giải thưởng của Hội nhạc sĩ Việt Nam, 1 giải nhất của Bộ quốc phòng, 4 giải Hạ Long, 3 giải Hoa Phượng Đỏ, 3 giải Hà Nội. Được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng nhì, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất.
Ngoài sáng tác ca khúc, ông còn viết một số tổ khúc hợp xướng và ca cảnh.

**Tiểu sử**

**Sự nghiệp**

**Tác phẩm tiêu biểu**
 Cỏ non thành cổ- Nhớ vào quê em (1950)- Tiếng hò trên đất Nghệ An- Một mình với sông La- Mỗi bước ta đi thêm yêu Tổ quốc- Xe ta đi trong đêm Trường Sơn- Em đứng giữa giảng đường hôm nay- Có một chiều như thế Hô Gươm- Chị ong nâu và em bé- Cháu vẽ ông mặt trời

**Chú thích**

**Xem thêm**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Nhạc sĩ nhạc đỏ
Thể loại:Giải thưởng Nhà nước
Thể loại:Người Hà Tĩnh
Thể loại:Sinh năm 1931
Thể loại:Mất năm 2008
885

Năm 885 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
 Khalip Ả Rập và Basíleios I công nhận Vương quốc Bagratuni độc lập của Armenia.

**Sinh**

**Mất**

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 885
888

Năm 888 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Tháng 4**
 Ngày 20: Lý Mẫn lên ngôi hoàng đế lấy niên hiệu Long Kỷ tức Đường Chiêu Tôn.

**Sinh**

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 888
894

Năm 894 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
 Nhật Bản ngừng phái các sứ giả đến nhà Đường, kết thúc 100 năm du nhập văn minh Trung Hoa và biến đổi theo văn hóa bản địa tính từ 794 khi Thiên hoàng Kammu thiên đô từ Nara về Heian, mở ra một thời kỳ 300 năm tỏa quốc đầu tiên tại Nhật Bản kéo dài cho tới cuối thế kỷ 12.

**Sinh**

**Mất**
 Lưu Khiêm, quân phiệt cuối thời nhà Đường.
*Dương Phục Cung, hoạn quan cuối thời nhà Đường,

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 894
897

Năm 897 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
 Tháng một - Cadaver Synod được tổ chức.Giáo hoàng Stephen VI làm giáo hoàng thứ 114.- Tháng mười một - Giáo hoàng Romanus là bị thôi chức.- Tháng mười hai - Giáo hoàng Theodore II kế vị Đức Giáo hoàng Romanus làm vị giáo hoàng thứ 115, nhưng lại qua đời hai mươi ngày sau đó.- Tháng tám - Giáo hoàng Romanus kế vị 

**Sinh**
 17 tháng 4 - Ngô Quyền, Vua nhà ngô tức 12 tháng 3 năm Đinh Tỵ (m. 944)

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 897
Manny Pacquiao

Pacquiao hay Emmanuel Dapidran Pacquiao (sinh ngày 17 tháng 12 năm 1978), còn được gọi là Manny Pacquiao hay Pacman là một võ sĩ quyền Anh chuyên nghiệp hạng bán trung, đồng thời còn là một chính trị gia của Philippines. Anh còn là một nhà vô địch quyền anh từng tám lần vô địch quyền anh thế giới và là võ sĩ đầu tiên trong lịch sử đoạt tám chức vô địch thế giới ở bảy hạng cân khác nhau.

**Sự nghiệp vinh quang**
Pacquiao trở thành người nổi tiếng sau hai trận thắng vang dội trước hai đối thủ tên tuổi trên thế giới là Osca de la Hoya và hạ đo ván Ricky Halton ở hiệp thứ bảy để giành đai ở hạng nhẹ, sau đó tiếp tục quật ngã Miguel Cotto để vô địch hạng bán trung vào năm 2009.
Mạng thông tin mạnh nhất và phong phú nhất thế giới "YAHOO" đã tiến hành cuộc khảo sát và bình chọn võ sĩ quyền Anh hay nhất thế giới 2009, và Pacquiao đã được bình chọn là võ sĩ của năm.
Trong năm 2010, anh đã tiếp tục thắng Joshua Clottey bằng tính điểm sau 12 hiệp đấu để bảo vệ chức vô địch của Tổ chức quyền Anh thế giới (WBO) hạng bán trung (từ 61 đến 66,6 kg).
Trong suốt sự nghiệp thi đấu của mình, Pacquiao tới giờ đã có 56 lần thượng đài và chỉ thua đúng 3 trận, hòa 2. Trong 51 trận thắng của anh, có tới 38 lần hạ knock-out đối thủ. Hiệp hội các cây bút quyền Anh Mỹ bình chọn anh là võ sĩ của thập kỷ. Đây là một sự ghi nhận xứng đáng với Pacquiao trong một năm mà anh đã xác lập kỷ lục giành đai vô địch thế giới ở 7 hạng cân khác nhau.
Năm 2000, anh kết hôn với Jinkee Jamora khi hai người gặp nhau tại một công ty mỹ phẩm trong khu trung tâm thương mại ở Manila, vợ chồng Manny Pacquiao có với nhau ba con trai và hai con gái.

**Tài năng khác**
Bên cạnh là một võ sĩ quyền Anh, Pacquiao đã tham gia đóng phim, ghi âm âm nhạc, và chính trị. Danh tiếng trên võ đài là một cơ sở quan trọng để Pacquiao tiến thân vào nghiệp chính trị. Phát biểu tại Quốc hội Philippines, anh đề ra hai mục tiêu: đẩy mạnh phát triển thể thao Philippines và nâng cao đời sống người nghèo tại tỉnh Sarangani, nơi anh là đại biểu.
Đặc biệt, trong chương trình giao lưu với khán giả mang tên "Jimmy Kimmel live" trên kênh truyền hình ABC, anh đã hát ca khúc mang tên "Không gì có thể thay đổi tình yêu của anh dành cho em" được viết bởi nhà soạn nhạc nổi tiếng người Mỹ George Benson.
Ngày 30 tháng 6 năm 2016, Manny Pacquiao chính thức trở thành thượng nghị sĩ Philippines.
Vào tháng 9 năm 2021, Manny Pacquiao tuyên bố ứng cử tổng thống năm 2022.

**Đánh giá**
 Burt Sugar, nhà nghiên cứu lịch sử quyền Anh thế giới cho biết: - Bob Arum, từng là ông bầu của Mike Tyson, hai anh em nhà Klitschko cũng như Lenox Lewis nói về Pacquiao như sau:

**Chú thích**
Thể loại:Vận động viên quyền Anh
Thể loại:Người Philippines
Thể loại:Sinh năm 1978
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nhà vô địch WBA
Thể loại:Nhà vô địch WBC
Thể loại:Nhà vô địch WBO
Thể loại:Nhà vô địch IBF
1370

Năm 1370 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**
 Ngô Từ, Công thần khai quốc Nhà Lê sơ- Phan Phu Tiên, Nhà Văn,nhà sử học thời Lê (m. 1482)

**Mất**
 Borjigin Toghuntemür Nguyên Huệ Tông, Hoàng đế nhà Nguyên- Chu Văn An, nhà giáo trong lịch sử Việt Nam- Thi Nại Am, tiểu thuyết gia Trung Hoa- Dương Nhật Lễ- Nguyễn Trung Ngạn

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1370
1369

Năm 1369 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**

**Mất**
 25 tháng 5 – Trần Dụ Tông, hoàng đế thứ 7 của nhà Trần (s. 1336)- 14 tháng 12 – Hiến Từ Hoàng thái hậu, nguyên phối của vua Trần Minh Tông, mẹ vua Trần Dụ Tông (s. 1299)

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1369
1368

Năm 1368 là một năm trong lịch Julius.
Tháng 1 - 1368, Chu Nguyên Chương lên ngôi hoàng đế, kiến lập nhà Minh trong lịch sử Trung Quốc

**Sinh**

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1368
1365

Năm 1365 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**

**Mất**
 Minh Từ Hoàng thái phi, cung phi của vua Trần Minh Tông, mẹ của hai vua Trần Hiến Tông và Trần Nghệ Tông.

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1365
1350

1350
Năm 1350 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
Bắt đầu thời kỳ của Vương quốc Ayutthaya ở Xiêm.

**Sinh**

**Mất**
Seii
*Minh Phong Tố Triết

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1350
1349

Năm 1349 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
 Vua Ba Lan Casimir III Đại đế đánh chiếm và sáp nhập Galicia của Công quốc Galicia-Volyn.

**Sinh**

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1349
1355

Năm 1355 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**
Nguyễn Phi Khanh-nhà văn nhà thơ Việt Nam (m.1428).
*Lê Lai-Công thần nhà Lê (m.1418)

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1355
1361

Năm 1361 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**
 Trần Nghiễn, tức vua Trần Phế Đế, vua thứ 10 của nhà Trần.

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1361
1362

Năm 1362 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
 Tháng 3, quân Chiêm Thành, đời vua Chế Bồng Nga cướp phá Hóa Châu của Đại Việt rồi rút về.

**Sinh**
 Hoàng Phúc, quan đại thần nhà Minh, từng làm tán quân vụ ở Giao Chỉ thời Bắc Thuộc lần 4.

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1362
1377

Năm 1377 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
 Chiến tranh Việt-Chiêm 1367-1396: Quân Đại Việt bị quân Chiêm Thành phục kích đánh bại, Hoàng đế Trần Duệ Tông cùng một vài tướng (chẳng hạn như Nguyễn Nạp Hòa) tử trận.- Trần Hiện lên ngôi vua, tức vua Trần Phế Đế.

**Sinh**

**Mất**
 Trần Duệ Tông (Trần Kính), vua nhà Trần của Đại Việt

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1377
1378

Năm 1378 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**

**Mất**
29 tháng 11 - Karl IV của Thánh chế La Mã - Vua Bohemia, Hoàng đế La Mã Thần thánh

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1378
1380

Năm 1380 là một năm nhuận bắt đầu bằng ngày Chủ Nhật trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**
 11 tháng 2 - Gian Francesco Poggio Bracciolini, người Ý (mất 1459)- 8 tháng 9 - Saint Bernardino của Siena, người Ý (mất 1444)- 27 tháng 11 - Vua Ferdinand I của Aragon (mất 1416)- Ngày chưa biết:
** Giovanni Berardi, Đức Tổng Giám mục của Tarentum (mất 1449)
** Nguyễn Trãi, công thần khai quốc nhà Hậu Lê, nhà văn, nhà thơ Việt Nam (mất 1442)
** Jan Želivský, Hussite linh mục (mất 1422)
*Có thể xảy ra:
** Jamshid al-Kashi, nhà thiên văn học và toán học người Ba Tư (mất 1429)
** Thomas à Kempis, nhà sư, nhà văn người Đức (mất 1471)

**Mất**
 29 tháng 4 - Thánh Catherine của Siena, nhà thần học người Ý (sinh 1347)- 5 tháng 5 - Saint Philotheos, Coptic liệt sĩ- 13 tháng 7 - Bertrand du Guesclin, Constable của Pháp (sinh 1320)- 26 tháng 7 - Komyo, Hoàng đế Nhật Bản (sinh cựu 1322)- 11 tháng 9 - Haakon VI của Na Uy (sinh 1340)- 16 tháng 9 - King Charles V của Pháp (sinh 1338)- 29 tháng 12 - Elizabeth của Ba Lan, nữ hoàng của Hungary (sinh 1305)- Ngày chưa biết:
** Nissim của Gerona, rabbi (sinh 1320)
** Shams al-Din Abd Allah Abū al-Khalili, nhà thiên văn học Syria (sinh 1320)

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1380
1385

Năm 1385 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
Tuệ Tĩnh (55 tuổi) bị cống sang Trung Quốc.

**Sinh**
3/8/1385 ngày sinh của Lê Thái Tô

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1385
1388

Năm 1388 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**

**Mất**
 Trần Nghiễn, tức vua Trần Phế Đế, vua thứ 10 của nhà Trần.

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1388
Samara

Samara (tiếng Nga: Сама́ра), hay từng được gọi là Kuybyshev (Ку́йбышев) từ 1935 tới 1990, là thành phố lớn thứ 6 của Nga theo dân số theo điều tra năm 2010. Thành phố này nằm ở phía đông nam khu vực châu Âu thuộc Nga, thuộc Vùng Liên bang Volga và ở ngã giao giữa sông Volga và sông Samara. Samara là trung tâm hành chính của tỉnh Samara, dân số năm 2002 của thành phố ước tính khoảng 1.157.880 người. Dân số qua các thời kỳ: p1989=1,254,460. Vùng đô thị Samara-Tolyatti-Syzran bên trong tỉnh Samara có tổng dân số hơn 3 triệu người.
Trước đây một thành phố đóng, Samara ngày nay là một trung tâm lớn và quan trọng xã hội, chính trị, kinh tế, công nghiệp và văn hóa của châu Âu Nga, tháng năm 2007 thành phố đã tổ chức Hội nghị thượng đỉnh Nga-Liên minh châu Âu.
Samara nằm trên bờ phía đông của sông Volga, con sông làm ranh giới phía tây của nó, qua sông là dãy núi Zhiguli, mà món bia địa phương (Zhigulyovskoye) được đặt tên. phía bắc ranh giới của nó được hình thành bởi các đồi Sokolyi (tiếng Nga: Сокольи горы) và các thảo nguyên ở phía nam và phía đông. Đất trong phạm vi ranh giới thành phố bao gồm 46.597 ha. Samara có khí hậu lục địa đặc trưng bởi mùa hè nóng và mùa đông lạnh.
Đời sống của công dân Samara đã luôn luôn được tự bản chất liên quan đến sông Volga, con sông không chỉ phục vụ như là lộ thương mại chính của Nga trong suốt nhiều thế kỷ, nhưng cũng đã có rất nhiều kháng cáo hình ảnh. Phía trước sông Samara là một trong những nơi vui chơi giải trí ưa thích của người dân địa phương và khách du lịch. Sau khi tiểu thuyết gia Liên Xô Vasily Aksyonov thăm Samara, ông nhận xét: "Tôi không chắc chắn nơi nào ở phương Tây có thể tìm thấy một bờ nước dài và đẹp như thế, chỉ có thể chỉ xung quanh hồ Geneva."

**Khí hậu**

**Ghi chú**

**Liên kết**
 Samara

Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1586
Thể loại:Khu dân cư trên sông Volga
Thể loại:Tỉnh Samara (Đế quốc Nga)
Chelyabinsk

Chelyabinsk (phiên âm tiếng Việt: Chê-li-a-bin; tiếng Nga: Челя́бинск) là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Chelyabinsk, Nga, nằm ở phía đông dãy núi Ural bên con sông Miass, cự ly sp=us về phía nam Yekaterinburg. Dân số năm 2021 ước tính 1,187,960 người. Thành phố có Sân bay Chelyabinsk Balandino.

**Lịch sử**
Pháo đài Chelyaba được xây dựng trên ở đây vào năm 1736, thành phố được thành lập vào năm 1781. Khoảng năm 1900, thành phố là một trung tâm để xây dựng tuyến đường sắt xuyên Sibir. Theo số liệu thống kê chính thức dân số ngày 1 tháng 1 năm 1913 là 45.000 cư dân.
Trong một vài tháng trong cuộc nội chiến Nga, Chelyabinsk đã bị các lực lượng Bạch vệ và lực lượng lê dương Tiệp Khắc chiếm đóng, trở thành một trung tâm cho tàn quân quân đoàn tình nguyện Rumani ở Nga. Thành bằng đường sắt. Năm 1938, trong cuộc Đại Thanh trừng, một phần trong số họ đã bị hành quyết, số còn lại bị trục xuất. Ngôi mộ tập thể của họ là nằm gần mỏ vàng cũ Gora Zolonyi, và ngày nay ở đó có một đài tưởng niệm nhỏ.
Trong thời kỳ công nghiệp hóa của Liên Xô những năm 1930, Chelyabinsk tăng trưởng nhanh chóng. Một số cơ sở công nghiệp, bao gồm cả Nhà máy kéo Chelyabinsk và Nhà máy luyện kim Chelyabinsk đã được xây dựng tại thời điểm này. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Joseph Stalin đã quyết định chuyển một phần lớn các nhà máy sản xuất của Liên Xô ra khỏi con đường tiến quân đội Đức vào cuối năm 1941. Điều này mang lại các ngành công nghiệp mới và hàng ngàn người lao động đến Chelyabinsk - thời điểm đó vẫn cơ bản là một thành phố nhỏ. Nhiều cơ sở rất lớn để sản xuất xe tăng T-34 và tên lửa phóng loạt Katyusha tồn tại ở Chelyabinsk, do đó thành phố được gọi là "Tankograd" (Thành phố xe tăng). Chelyabinsk cơ bản được xây dựng từ đầu trong thời gian này. Một thị trấn nhỏ tồn tại trước thời điểm này, các dấu hiệu trong đó có thể được tìm thấy ở trung tâm của thành phố. Nhà máy S.M. Kirov số 185 di chuyển từ Leningrad đến đây để sản xuất các xe tăng hạng nặng rồi sau đó lại được chuyển đến Omsk sau năm 1962.
Chelyabinsk đã có một hiệp hội (từ những năm 1940) nghiên cứu hạt nhân bí mật, mặc dù điều này là đúng cách áp dụng Chelyabinsk Oblast như một toàn thể, như cơ sở hạt nhân như Chelyabinsk-70 (Snezhinsk), hoặc, nằm xa bên ngoài thành phố. Một tai nạn hạt nhân nghiêm trọng xảy ra vào năm 1957 tại các nhà máy tái chế nhiên liệu hạt nhân Mayak, 150 km về phía tây bắc của thành phố, gây ra các ca tử vong ở tỉnh Chelyabinsk nhưng không phải trong thành phố. Tỉnh đã cấm tất cả những người nước ngoài tới cho đến năm 1992.

**Ghi chú**

**Liên kết ngoài**
  Website about Chelyabinsk -  Chelyabinsk news date=2010-08-07  -  Chelyabinsk city portal -  Chelyabinsk News Agency 

Thể loại:Thành phố và thị trấn ở tỉnh Chelyabinsk
Thể loại:Lịch sử Ural
Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1736
Thể loại:Tỉnh Orenburg (Đế quốc Nga)
Rostov trên sông Đông

Rostov trên sông Đông (tiếng Nga: Росто́в-на-Дону́ Rostov-na-Donu, tiếng Anh: Rostov-on-Don) là một thành phố, thủ phủ tỉnh Rostov và Vùng liên bang Phía Nam của Nga, nằm trên sông Don, cách biển Azov 46 km. Dân số năm 2015 ước tính 1.115.000 người.

**Lịch sử**
Rostov hình thành dưới triều nữ hoàng Elizaveta vào giữa thế kỷ 18. Là cảng trên sông Đông, Rostov phát triển như một trung tâm thủy vận với tàu bè xuôi ngược trên sông.

**Hình thế**
Sông Đông ngăn thành phố Rostov thành hai khu. Bên hữu ngạn là quảng trường chính với Nhà hát kịch nghệ Maxim Gorky. Bên tả ngạn đang thực hiện sân vận động lớn với 45.000 chỗ để kịp Cúp Thế giới 2018 khi Rostov là một nơi đấu trường giữa các đội bóng đá.

**Kinh tế**
Nền kinh tế Rostov trên sông Đông dựa vào ngành vận tải và ngành chế tạo máy. Nơi đây là một trung tâm chế tạo máy bay trực thăng và máy nông nghiệp. Ngành nông nghiệp của Rostov trên sông Đông đóng góp tới một phần ba sản lượng dầu hướng dương của Nga.

**Giáo dục**
Rostov trên sông Đông là một trung tâm giáo dục bậc cao và nghiên cứu của Nga ở miền Nam. Trường Đại học Y Quốc gia Rostov thành lập năm 1918. Trường Đại học Kỹ thuật Quốc gia Don thành lập từ năm 1930. Trường Đại học Tổng hợp Liên bang phía Nam được thành lập từ năm 1957. Ngoài ra còn nhiều trường đại học khác.

**Các nhân vật nổi tiếng**
Các nhà văn, thi sĩ nổi tiếng của Rostov trên sông Đông là Anton Chekhov, Mikhail Sholokhov, Alexander Pushkin, Maxim Gorky, Sergey Yesenin, Shushanik Kurghinian, Aleksey Nikolayevich Tolstoy, Alexander Solzhenitsyn, Yuri Zhdanov và Mikael Nalbandian. Gần đây hơn có Tony Vilgotsky. Aleksandr Solzhenitsyn từng sống ở đây suốt 18 năm.
Nhà bác học Dmitri Mendeleev là người Rostov.

**Hình ảnh**

**Ghi chú**

**Liên kết**
 Railway museum at Rostov-on-Don -   Official Rostov-on-Don Administration Site-   A history of Rostov date = ngày 21 tháng 8 năm 2008-   Rostov-on-Don Entertainment Site-   1983 Rostov and surrounds Topographic map 1:100,000 made by Soviet Army HQ (Service use only)-   Churches of Rostov-on-the-Don date = ngày 12 tháng 9 năm 2009-   Archeological museum-preserve Tanais (biggest in Russia) near Rostov-on-Don-  Rostov-on-Don Photos date = ngày 20 tháng 1 năm 2010-   Rostov Aviation Portal date=2017-03-20  English language support forum-   Rostov-on-Don City Portal date = ngày 8 tháng 2 năm 2010-   Rostov-on-Don City Map-   Football Club FC Rostov-   Football Club FC SKA Rostov-   Jewish Rostov date = ngày 15 tháng 8 năm 2009-   Jewish Community of Rostov-on-Donbot=InternetArchiveBot -   Rostov-on-Don city architecture photos-   Rostov State Medical University
Thể loại:Thành phố của Nga
Thể loại:Tỉnh Rostov
Thể loại:Khởi đầu năm 1749 ở châu Âu
Xe thể thao đa dụng

Xe thể thao đa dụng, hay xe SUV (viết tắt từ tiếng Anh Sport Utility Vehicle) là một loại xe dành cho gia đình với khung xe là khung xe tải. Loại xe này rất được chuộng bắt đầu từ Mỹ và sau đó lan truyền qua châu Âu và các nước khác. 
Tập tin:95-98 Ford Explorer.jpg|nhỏ|phải|220px|Ford Explorer 1995 - 1998
Tập tin:‘22 Kia Telluride.jpg|220px|nhỏ|SUV crossover cỡ trung Kia Telluride đời 2022
Người tiêu dùng ưa chuộng xe SUV bởi những đặc điểm sau: - Xe cao, đi được nhiều địa hình phức tạp, không gian bên trong rộng rãi nên chở được nhiều người và vật dụng, dáng xe chắc chắn giống xe 2 cầu (4x4), khối lượng xe lớn tạo cảm giác an toàn 
Nhiều xe thể thao đa dụng là xe 2 cầu. Song, lưu ý là không phải mọi xe 2 cầu đều là xe thể thao đa dụng. Tuy với những ưu điểm như vậy, loại xe này cũng là một loại xe gây ô nhiễm môi trường khá là lớn.

**Tham khảo**
Thể loại:Công nghệ ô tô
Thể loại:Xe hơi thể thao
Hệ dẫn động bốn bánh

Xe 2 cầu, còn gọi xe truyền động 4 bánh, xe 4 bánh phát động, xe tứ luân vận, xe 4X4, 4WD) là 1 dạng xe mà cả bốn bánh (hoặc 2 cầu: cầu trước và cầu sau) đều nhận được lực từ máy, khác với các xe du lịch thì chỉ có cầu trước hoặc cầu sau là nhận được mã lực để kéo (nếu cầu trước) hoặc đẩy (nếu cầu sau) xe về phía trước. Loại xe này được tao rạ để đi trên các địa hình phức tạp so với đường đô thị.
Tất cả các xe quân đội (Hummer, Jeep, UAZ-469) đều là xe 2 cầu. Một số nhãn hiệu xe 2 cầu nổi tiếng là Toyota Land Cruiser, Mitsubishi Pajero, Range Rover, Land Rover Defender, Mazda BT50.
Xe 2 cầu gồm hai loại: - 2 cầu liên tục: Lúc nào 2 cầu cũng nhận truyền động - 2 cầu khi cần: Người lái hoặc hệ thống vi tính của xe sẻ chuyển qua chức năng 2 cầu khi cần thiết. Phần đông các loại xe SUV đều trong dạng này, vì ít hao xăng hơn và thích hợp với việc sử dụng trên đường trường.
Ngày nay, trên thị trường có rất nhiều xe SUV có chức năng chạy 2 cầu, nhưng để có chức năng chạy trên mọi địa hình (all terrain) thì xe phải có thêm 1 hộp số chậm riêng (khi gài số chậm thì xe tiến rất chậm nhưng sức kéo tăng gấp ba lần sức kéo khi xe chạy số 1), ngoài ra còn phải có chức năng differential lock (khóa vi sai) cho phép cầu trước và cầu sau hoạt động một cách độc lập, so với trạng thái bình thường thì lúc nào mã lực của cầu trước + mã lực của cầu sau cũng bằng 100%. Đặc điểm khác là vì các xe này phải vận hành chắc chắn nên thùng xe được ráp trên 1 bộ khung gầm xe độc lập bên dưới, khác với các loại SUV thông dụng thì khung gầm xe bên dưới và thùng xe bên trên đều liền nhau (thường gọi là chassis liền).

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 Xe việt dã- Xe thể thao đa dụng
Thể loại:Công nghệ ô tô
Bánh sừng bò

Bánh Croissant
Bánh Kipferl, tiền thân của bánh sừng bò
Bánh sừng bò còn được gọi là bánh croa-xăng (từ tiếng Pháp croissant), có nguồn gốc từ Áo, là một dạng bánh ăn sáng làm từ pâte feuilletée (bột xốp), được sản xuất từ bột mì, men, bơ, sữa, và muối.
Bánh croissant đúng kiểu phải thật xốp, giòn và có thể xé ra từng lớp mỏng nhỏ. Bên trong ruột không được đặc, ngược lại phải khá ruỗng thoáng (đó là bằng chứng men làm bột phát triển tốt). Ở Việt Nam hầu hết các tiệm bán bánh sừng bò làm theo công thức của bánh mì sữa (hoặc được gọi là bánh mì tươi). Về công thức làm bánh croissant, có thể nói là bánh này đứng giữa bánh pâté chaud (xốp) và bánh mì (ruột bánh nổi bởi men).

**Nguồn gốc và tên gọi**
Bánh sừng bò rất nổi tiếng ở Pháp, nhưng nó không do người Pháp tạo ra mà nó được làm đầu tiên ở Áo. Hình dạng của nó được hình thành hoàn toàn ngẫu nhiên. Loại bánh ngọt thông dụng này xuất hiện đầu tiên vào năm 1683.
Tên bánh thuở ban đầu là Kipfel (trăng lưỡi liềm) biến thành Croissant (bánh sừng bò) vào năm 1770 khi nữ đại vương công 15 tuổi người Áo là Maria Antonia kết hôn với vị thái tử Pháp tức vua Louis XVI sau này. Những người thợ làm bánh ở Paris đã làm bánh Kipfel để tỏ lòng tôn kính công chúa, và người Pháp rất mê món bánh này. Việc người ta biết đến cái tên bánh sừng bò phổ biến hơn là do hình dạng của nó giống như cặp sừng bò.

**Lịch sử**
Bánh sừng bò tại Pháp
phải
Bánh sừng bò và cafe
Năm 1683 khi Đế quốc Áo và Đế quốc Ottoman  đang giao chiến ác liệt thì đạo quân 100.000 quân của Thổ phá được phòng tuyến của Áo để bao vây kinh đô Viên. Trong thời gian vây hãm cả tháng trời, dân thành phố chỉ lo sợ ngày tận thế nếu thành Viên thất thủ.
Bên quân Thổ Nhĩ Kỳ thì quyết tâm sai đào hầm xuyên dưới lũy thành nhưng thợ làm bánh ca đêm người Áo may thay đã phát hiện được, và rung chuông báo động. Vì sớm phát giác mà thành Viên không thất thủ, chống chọi được cho đến khi viện quân đồng minh Ba Lan do vua Jan III Sobieski thân chinh đến cứu, giao chiến một trận quyết liệt với quân Thổ và giải vây cho thành phố.
Thợ lò bánh từ đấy kỷ niệm ngày giải vây Viên bằng loại bánh mới mang hình trăng lưỡi liềm của địch quân Thổ theo đạo Hồi. Bánh này có tên là Kipfel (tiếng Đức nghĩa là trăng lưỡi liềm) và được dùng vừa để ăn mừng ngày chiến thắng quân Thổ, vừa đi tri ân người thợ lò bánh đã cứu lấy thành phố Viên.

**Xem thêm**
 Danh sách các loại bánh mì

**Tham khảo**
# The Greatest Stories Never Told_Rick Beyer.
# Alan Davidson, The Oxford Companion to Food
# History of food_Manguelonne Touissant-Samat.
Thể loại:Bánh mì
Thể loại:Ẩm thực Áo
Thể loại:Ẩm thực Ba Lan
Thể loại:Ẩm thực Pháp
Ba Càng

Ba Càng là một địa danh xưa, dùng để chỉ một khu vực dân cư, thuộc địa bàn xã Song Phú, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long, nằm dọc theo Quốc lộ 1 từ Vĩnh Long đến Cần Thơ. Nguyên gốc danh xưng không rõ ràng, nhưng vẫn được sử dụng cho đến ngày nay như:- Cầu Ba Càng - Rạch Ba Càng, một tuyến vận tải đường sông quan trọng của miền Tây Nam Bộ.- Nhà thờ Ba Càng 
Ngày nay Ba Càng vẫn còn là một tên gọi phổ biến của người dân Vĩnh Long. Tại đây đã hình thành một khu đô thị mới Song Phú nhộn nhịp với khu phố đêm, và vô số những món ăn hè phố dọc theo quôc lộ 1A vô cùng đặc sắc.

Về việc lý giải tên gọi Ba Càng thì nhiều giả thuyết cho rằng nó bắt nguồn vào thời kháng chiến chống Pháp, với quả bom ba càng những người chiến sẽ của ta đã dùng nó để chiến đấu, chính vì địa thế khu vực này trước đây có những khu căn cứ cách mạng quan trọng ( như: Cái Ngang, Ngãi Tứ...) nên những quả bom cũng vì thế mà được vận chuyển và sử dụng. Dần theo năm tháng tên gọi ba càng cũng bắt nguồn từ đấy. 
Ba càng là loại bom (cấu tạo theo nguyên lý đạn bom như đạn Bazoka, B40, B41 sau này) có dạng hình phễu, miệng phễu đường kính 22 cm, có vành gang gắn ba càng sắt, mỗi càng dài 12 cm; đáy phễu là bộ phận gây nổ, gồm hạt nổ, kim hỏa và chốt hãm an toàn; bom được lắp vào một cây gậy gỗ dài 1,2 m.

**Tham khảo**
Thể loại:Tam Bình
Thrinaxodon

Thrinaxodon là một chi đã tuyệt chủng thuộc  phân bộ Răng chó. Thường được xét như loài T.liorhinus, sống trong thời kỳ đầu kỷ Tam Điệp ở các vùng mà ngày nay là Nam Phi và châu Nam Cực. T.liorhinus sống sót sau sự kiện tuyệt chủng kỷ Permi-kỷ Trias, có lẽ là do tập tính đào hang của chúng.
Giống như nhiều loài Động vật Một cung bên khác, Thrinaxodon có nhưng đặc điểm ngoại hình xen giữa thú và bò sát. Chúng không đứng thẳng hẳn như thú hiện đại, nhưng cũng không đi chân dạng hoàn toàn như bò sát. Hoá thạch của loài này được tìm thấy nhiều chủ yếu vì nó là một trong số ít những loài ăn thịt thời bấy giờ, và nó có kích thước lớn hơn các loài  cynodont ăn thịt tương tự.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Galesauridae
Thể loại:Hóa thạch chuyển tiếp
Thể loại:Lớp Một cung bên kỷ Tam Điệp
Lý Lăng (định hướng)

Lý Lăng có thể là một trong các nhân vật sau:- Lý Lăng, tướng lĩnh thời Hán Vũ Đế trong lịch sử Trung Quốc.- Lê Lăng, tên gốc Lý Lăng, con của Lý Triện, đại thần thời Hậu Lê trong lịch sử Việt Nam.
Lý thuyết âm nhạc

Lý thuyết âm nhạc (tức nhạc lý) là ngành nghiên cứu các cách thực hành âm nhạc thực tế. Nói chung, nó bắt nguồn từ sự quan sát làm cách nào mà nhạc công và nhà soạn nhạc có thể tạo ra âm nhạc. Người ta thường dùng thuật ngữ này để miêu tả môn học thuật về phân tích các yếu tố căn bản của âm nhạc như cao độ, nhịp điệu, hòa âm và thể thức. Do khái niệm về những thứ hợp thành âm nhạc càng ngày càng mở rộng nên lý thuyết âm nhạc còn được hiểu là sự xem xét tất cả các hiện tượng âm thanh có liên quan đến âm nhạc.
Nhạc lý thường được thể hiện dưới dạng tài liệu viết, nhưng không nhất thiết phải vậy. Những nhạc cụ cổ ở Ai Cập cổ đại, các di chỉ thời tiền sử ở Đức, Ireland và Trung Quốc hé lộ các chi tiết về sự hình thành âm nhạc từ chúng và qua đó còn cho thấy những lý thuyết âm nhạc dùng để tạo nên những thứ âm nhạc đó. Ví dụ, một chiếc sáo niên đại 35.000 năm làm bằng xương kền kền ở Đức có bốn lỗ để đặt ngón tay đã cho thấy hiểu biết về quãng, âm giai,... Ở Phi châu, Trung Quốc, Nhật Bản, Trung Đông và Ấn Độ, nguồn cội lâu dài và sâu sắc của nhạc lý thể hiện rõ ràng trên các nhạc cụ, qua lời truyền miệng và trong cách thức sáng tác nhạc hiện tại. Nhiều nền văn hóa trên thế giới qua các thời đại - ít nhất là từ thời văn minh Lưỡng Hà và Ai Cập. - đã nghiên cứu nhạc lý theo cách chính thức hơn, như dưới dạng chuyên luận về nhạc hoặc quy tắc ký hiệu nhạc

**Kiến thức căn bản**

**Cao độ**
Cao độ là độ cao hay thấp của một tông. Tần số của một sóng âm thanh sinh ra cao độ có thể được đo đạc một cách chính xác, nhưng việc cảm nhận được cao độ của một nốt nhạc phức tạp hơn vì một nốt thường là một sự hỗn hợp phức tạp của rất nhiều tần số. Từ đó, các nhà lý thuyết thường cho rằng cao độ chỉ là một cảm nhận mang tính chất chủ quan thay vì khách quan.

**Trường độ**
Trường độ là một khoảng thời gian cụ thể, được tính bằng phách. Nó chính là độ dài của một nốt nhạc tùy thuộc vào thời gian tồn tại của sóng âm trong không khí. Trường độ là một đặc tính của nốt và cũng là một trong những nền tảng của nhịp điệu.

**Tham khảo**
Thể loại:Âm nhạc
Thể loại:Lý thuyết âm nhạc
Thể loại:Lịch sử âm nhạc
Thể loại:Âm nhạc học
1390

Năm 1390 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
 Tướng Trần Khát Chân nhà Trần giết được vua Chiêm Thành Chế Bồng Nga, chấm dứt sự xâm lấn Đại Việt của Chiêm Thành trong nhiều năm

**Sinh**

**Mất**
 Chế Bồng Nga, vị vua Chiêm Thành nhiều lần đánh thắng quân nhà Trần và tiến vào kinh đô Thăng Long nước Đại Việt

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1390
1392

Năm 1392 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
 4 tháng 8 - Hòa ước Ostrów kết thúc Nội chiến Litva (1389–92) và Chiến tranh kế vị Galicia-Volyn (1340–92). Công quốc Galicia-Volyn chính thức tan rã hoàn toàn, Vương quốc Ba Lan lấy Galicia còn Đại công quốc Litva lấy Volyn.- Lý Thành Quế cướp ngôi nhà Cao Ly, lập ra nhà Triều Tiên.

**Sinh**

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1392
1396

Năm 1396 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
 Tiền giấy đầu tiên của Việt Nam ra đời dưới nhà Trần- Năm kết thúc chiến tranh Việt-Chiêm (1367-1396)- Trận Nicopolis nổ ra vào ngày 25 tháng 9 năm 1396

**Sinh**

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 1396
774

Năm 774 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
 Sự kiện gia tăng một lượng lớn cacbon-14 (khoảng 1.2%) vào không khí, từ năm 774 đến mùa hè năm 775, được các nhà khoa học phát hiện nhờ những đường vân gỗ trên thân cây. Khi đó ở Anh nhiều người đã thấy một hình một cây thánh giá màu đỏ trên bầu trời, nghi là được phát sinh từ lượng cacbon-14 gia tăng này.

**Sinh**

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 774
Ký tự phiên âm

Ký tự phiên âm, Chữ phiên âm hay chữ Ruby là ký tự nhỏ mà có thể được đặt ở trên hoặc bên phải của một chữ Hán (và cả chữ Nôm) để hiển thị cách phát âm. Chúng thường xuất hiện với các chữ tượng hình hay văn tự ngữ tố của các ngôn ngữ thuộc Vùng văn hóa Đông Á là tiếng Trung, tiếng Nhật, tiếng Việt hoặc tiếng Triều Tiên. Thường được sử dụng khi hướng dẫn cách phát âm cho cho các ký tự tương đối mơ hồ. 

**Các ví dụ**
Dưới đây là một ví dụ của các ký tự phiên âm tiếng Nhật (gọi là chữ furigana) cho "Tōkyō" ("東京"):
Dưới đây là một ví dụ của các ký tự phiên âm tiếng Trung cho "Bắc Kinh" ("北京"):
Dưới đây là một ví dụ của các ký tự phiên âm tiếng Triều Tiên cho "Hàn Quốc" ("韓國"):
Dưới đây là ví dụ của các ký tự phiên âm tiếng Việt cho chữ Hán của "Hà Nội" ("河內", từ Hán-Việt), và cho chữ Nôm của "chữ Nôm" ("𡨸喃", từ thuần Việt):

**Sử dụng của ký tự phiên âm**
Tập tin:Hunmin jeong-eum.jpg|nhỏ|phải|200px|"Huấn dân chính âm ngạn giải" (k=훈민정음언해) sử dụng Chosŏn'gŭl nhỏ cho ký tự phiên âm bên phải dưới đây.
Ký tự phiên âm có thể được sử dụng vì các lý do khác nhau:- Vì ký tự này là hiếm và cách phát âm chưa được biết đến nhiều — ký tự tên cá nhân thường rơi vào thể loại này;- Vì ký tự có nhiều hơn một cách phát âm, và bối cảnh là không đủ để xác định sử dụng;- Vì độc giả vẫn còn học ngôn ngữ và không dự kiến sẽ luôn luôn biết cách phát âm hay ý nghĩa của một thuật ngữ;- Vì tác giả là sử dụng một cách phát âm không chuẩn cho các ký tự — ví dụ, sách truyện tranh thường sử dụng ký tự phiên âm để nhấn mạnh trò chơi chữ dajare.

**Tham khảo**
Thể loại:HTML
Thể loại:Ngữ hệ Hán-Tạng
Thể loại:Hệ thống chữ viết tiếng Nhật
}
701

Năm 701 trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**
 Lý Bạch - Abe no Nakamaro - chính trị gia và nhà thơ Trung Quốc gốc Nhật- Vương Duy - nhà thơ, hoạt sĩ đời Đường - Trung Quốc

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 701
704

Năm 704 trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**
 Lý Phụ Quốc, hoạn quan phục vụ dưới triều đình nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc- Thôi Hiệu, nhà thơ thời nhà Đường, người Biện Châu, đỗ tiến sĩ năm Khai Nguyên thứ 11 (723), làm quan đến chức Tư Huân viên ngoại lang

**Mất**

**Tham khảo ==
707

Năm 707 trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**

**Mất**
 8 tháng 7: Lý Trọng Tuấn, Hoàng thái tử nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc, con trai của Đường Trung Tông Lý Hiển- 7 tháng 8: Võ Tam Tư, đại thần, ngoại thích dưới thời nhà Đường và nhà Võ Chu- 23 tháng 9: Giáo hoàng Gioan VII, Giáo hoàng thứ 86 của Giáo hội Công giáo Rôma- 18 tháng 10: Thiên hoàng Monmu, Thiên hoàng thứ 42 của Nhật Bản

**Tham khảo ==
722

Năm 722 trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**
 Ngư Triều Ân, hoạn quan nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc

**Mất**
 Mai Hắc Đế, anh hùng dân tộc, vua người Việt thời Bắc thuộc từ năm 713 đến năm 722

**Tham khảo**
Năm 722
724

Năm 724 trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**

**Mất**
 Đường Huyền Tông Vương Hoàng hậu, nguyên phối Hoàng hậu của Đường Huyền Tông Lý Long Cơ (không rõ năm sinh)

**Tham khảo ==
732

Năm 732 trong lịch Julius.

**Sự kiện**
 Trận Tours

**Sinh**

**Mất**
 Vương Tuấn, tướng nhà Đường có công đánh quân Thổ Phiên, bảo vệ biên giới phía tây Trung Quốc (sinh 663)

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 732
684

Năm 684 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
 Vũ thái hậu thao túng triều đình nhà Đường ở Trung Quốc, phế truất Đường Trung Tông và lập người em Trung Tông là Đường Duệ Tông lên ngôi

**Sinh**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 684
679

Năm 679 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
Năm 679: Nhà Đường đổi Giao Châu thành An Nam Đô hộ phủ. Trụ sở đặt tại Tống Bình (Hà Nội).

**Sinh**

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 679
669

Năm 669 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**
Năm 669 (DCLXIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai (liên kết sẽ hiển thị lịch đầy đủ) của lịch Julius. Mệnh giá 669 cho năm nay đã được sử dụng từ những năm đầu thời kỳ trung cổ, khi Anno Domini lịch thời đại đã trở thành phương pháp phổ biến ở châu Âu để đặt tên năm.

**Sinh**

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 669
663

Năm 663 là một năm trong lịch Julius.

**Sự kiện**

**Sinh**
 Vương Tuấn, tướng nhà Đường có công đánh quân Thổ Phiên, bảo vệ biên giới phía tây Trung Quốc (mất 732)

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 663
Zibido San Giacomo

Zibido San Giacomo là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Milano, Ý trong vùng Lombardia, Ý. Đô thị này có diện tích 24,6 km2, dân số là 6517 người (tháng 8 năm 2008).
Các khu vực dân cư phụ thuộc: Assago, Basiglio, Binasco, Buccinasco, Gaggiano, Lacchiarella, Noviglio, Rozzano, Trezzano sul Naviglio.

**Biến động dân số**

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị Thành phố đô thị Milano
Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Bản mẫu:Demografia/Zibido San Giacomo

Abitanti censiti
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey  value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:5500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1861 text:1861
bar:1871 text:1871
bar:1881 text:1881
bar:1901 text:1901
bar:1911 text:1911
bar:1921 text:1921
bar:1931 text:1931
bar:1936 text:1936
bar:1951 text:1951
bar:1961 text:1961
bar:1971 text:1971
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
PlotData=
color:barra width:20 align:left
bar:1861 from:0 till: 2087
bar:1871 from:0 till: 2152
bar:1881 from:0 till: 2143
bar:1901 from:0 till: 2237
bar:1911 from:0 till: 2574
bar:1921 from:0 till: 2599
bar:1931 from:0 till: 2454
bar:1936 from:0 till: 2504
bar:1951 from:0 till: 2915
bar:1961 from:0 till: 2469
bar:1971 from:0 till: 2501
bar:1981 from:0 till: 3143
bar:1991 from:0 till: 3947
bar:2001 from:0 till: 5415
PlotData=
bar:1861 at: 2087 fontsize:S text: 2.087 shift:(-8,5)
bar:1871 at: 2152 fontsize:S text: 2.152 shift:(-10,5)
bar:1881 at: 2143 fontsize:S text: 2.143 shift:(-10,5)
bar:1901 at: 2237 fontsize:S text: 2.237 shift:(-10,5)
bar:1911 at: 2574 fontsize:S text: 2.574 shift:(-10,5)
bar:1921 at: 2599 fontsize:S text: 2.599 shift:(-10,5)
bar:1931 at: 2454 fontsize:S text: 2.454 shift:(-10,5)
bar:1936 at: 2504 fontsize:S text: 2.504 shift:(-10,5)
bar:1951 at: 2915 fontsize:S text: 2.915 shift:(-10,5)
bar:1961 at: 2469 fontsize:S text: 2.469 shift:(-10,5)
bar:1971 at: 2501 fontsize:S text: 2.501 shift:(-10,5)
bar:1981 at: 3143 fontsize:S text: 3.143 shift:(-10,5)
bar:1991 at: 3947 fontsize:S text: 3.947 shift:(-10,5)
bar:2001 at: 5415 fontsize:S text: 5.415 shift:(-10,5)
TextData=
fontsize:S pos:(20,20)
text:fonte ISTAT - elaborazione grafica a cura di Wikipedia
Cloritoit

Cloritoit là một khoáng vật silicat đảo có nguồn gốc biến chất, có công thức hóa học là (Fe,Mg,Mn)2Al4Si2O10(OH4). Nó hình thành ở dạng tinh thể đơn tà (hoặc tam tà) kiểu mica màu xám xanh đến đen và phiến, đặc biệt có mặt trong các đá phyllit, schist và đá hoa.
Cloritoit được miêu tả đầu tiên năm 1837 ở dạng địa phương ở vùng núi Ural của Nga.

**Xem thêm**
 Danh sách khoáng vật

**Tham khảo**
Thể loại:Silicat đảo
Thể loại:Khoáng vật hệ ba nghiêng
Thể loại:Khoáng vật hệ đơn nghiêng
Thể loại:Khoáng vật mangan
Thể loại:Khoáng vật sắt
Thể loại:Khoáng vật magnesi
Thể loại:Khoáng vật nhôm
Song tinh

Tập tin:Twinned crystals of Albite.png|nhỏ|phải|300px|Mô hình các tinh thể song tinh của albit. Tính cát khai thể hiện hoàn toàn theo phương song song với mặt phẳng cơ sở (P), là hệ thống các sọc nhỏ, song song với mặt cát khai thứ 2 (M).
Song tinh xuất hiện khi hai tinh thể riêng biệt dùng chung các nút mạng tinh thể. Kết quả là sự phát triển xen lẫn nhau của hai tinh thể riêng biệt đa dạng về hình dạng đặc biệt. Ranh giới song tinh hay bề mặt dùng chung là ranh giới giữa hai tinh thể. Các nhà tinh thể học phân loại các tinh thể song tinh dựa vào một số quy luật song tinh. Các quy luật này đặc trưng cho hệ tinh thể. Kiểu song tinh có thể là dấu hiệu dùng nhận biết khoáng vật.
Tập tin:KarlsbadDoubleFrance.jpg|nhỏ|Song tinh xuyên cắt trong orthoclase, quy luật Carlsbad
Các tinh thể song tinh đơn giản có thể là song tinh tiếp xúc hay song tinh xuyên nhau. Các song tinh tiếp xúc chia nhau một bề mặt cấu tạo thường ở dạng các ảnh đối xứng nhau qua gương, ví dụ như plagiocla, thạch anh, thạch cao, và spinel thường hình thành kiểu song tinh tiếp xúc. Kiểu các song tinh xuyên nhau, các tinh thể riêng biệt xuyên qua lẫn nhau trong cấu trúc hình học, thường gặp ở orthocla, staurolit, pyrit, và fluorit.
Tập tin:Quartz Japan Twin Huaron Peru.jpg|nhỏ|Song tinh - Thạch anh

**Tham khảo**
 Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis, 1985, Manual of Mineralogy, 20th ed., ISBN 0-471-80580-7

**Xem thêm**
Macle

**Liên kết ngoài**
 Tulane Edu. crystal twinning date=2009-07-22 - Mineral galleries - twins date=2005-08-26 - Mathematical and Theoretical Crystallography- Quartz Crystals - Twinning
Thể loại:Tinh thể học
Thể loại:Khoa học vật liệu
Thể loại:Khoáng vật học
602

Năm 602 trong lịch Julius.

**Sự kiện**
 Thời kỳ Bắc thuộc lần thứ ba

**Sinh**

**Không rõ ngày, tháng**
 Huyền Trang, cao tăng người Trung Quốc (m. 664)

**Mất**

**Tham khảo**
Thể loại:Năm 602
Chondrodit

Tập tin:Chondrodite with magnetite and silicate Basic magnesium fluosilicate Tilly Foster Mine, Brewster, Putnam County, New York 2659.jpg|nhỏ|Chondrodit cùng với magnetit, mỏ Tilly Foster, Brewster, New York, Hoa Kỳ
Chondrodit là một khoáng vật silicat đảo có công thức hóa học (Mg,Fe)5(SiO4)2(F,OH,O)2. Mặc dù nó là một khoáng vật khá hiếm, nó là thành viên thường gặp trong nhóm khoáng vật humite. Nó được hình thành trong các mỏ nhiệt dịch từ dolomit bị biến chất khu vực. Nó cũng được tìm thấy cùng với skarn và serpentinit.
Khoáng vật này được phát hiện năm 1817 ở núi Somma, một phần của núi Vesuvius ở Ý, và được đặt tên từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là hạt nhỏ, là một dạng tập hợp phổ biến của khoáng vật này.

**Xem thêm**
 Danh sách khoáng vật

**Tham khảo**
Thể loại:Silicat đảo
Thể loại:Khoáng vật hệ đơn nghiêng
Thể loại:Khoáng vật magnesi
Thể loại:Khoáng vật sắt
Trưng cầu dân ý hiến pháp Thổ Nhĩ Kỳ 2010

Một cuộc trưng cầu dân ý về một số thay đổi cho hiến pháp được tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ ngày 12 tháng chín 2010. Kết quả cho thấy phần lớn ủng hộ việc sửa đổi hiến pháp, với 58% ủng hộ và 42% chống. Những thay đổi được nhằm mục đích làm cho thể chế Thổ Nhĩ Kỳ phù hợp với yêu cầu của Liên minh châu Âu, một liên minh chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ muốn gia nhập.

**Bối cảnh**
Sau cuộc đảo chính quân sự ngày 12 tháng 9 năm 1980, một hiến pháp mới đã được soạn thảo, hiến pháp này theo nội dung do chính quyền quân sự đảo chính và lên cầm quyền đưa ra. Ba mươi năm sau, Thổ Nhĩ Kỳ đã tổ chức trưng cầu dân ý về một số sửa đổi một số điều của bản hiến pháp đó.
Năm 2010, Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ đã thông qua một loạt các sửa đổi hiến pháp. Các sửa đổi đã không đạt được đa số hai phần ba cần thiết (67%) theo quy định để thực hiện ngay các thay đổi. Tuy nhiên, họ đã nhận được đa số 330 phiếu (60%), trong đó đã đủ để trình bày những sửa đổi cho cử tri trong một cuộc trưng cầu dân ý. Tu chính án hiến pháp quy định khó khăn hơn cho Tòa án Tối cao trong việc giải tải đảng không thể thông qua sửa đổi hiến pháp.
Các gói cải cách được chấp nhận ở quốc hội ngày 07 tháng 5, do đó trên thực tế đã khởi động quá trình trưng cầu dân ý. Cuộc trưng cầu dân ý này đã được dự kiến sẽ được tổ chức 60 ngày kể từ ngày công bố gói trong Công báo, nhưng Hội đồng bầu cử tối cao (YSK) thông báo rằng nó sẽ được tổ chức 120 ngày sau đó, ngày 12 tháng 9 năm 2010. 

**Tham khảo**
Thể loại:Lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Chính trị Thổ Nhĩ Kỳ năm 2010
Thể loại:Thổ Nhĩ Kỳ năm 2010
Thể loại:Bầu cử tại châu Âu năm 2010
Thể loại:Trưng cầu dân ý hiến pháp Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Trưng cầu dân ý năm 2010
Thể loại:Cải cách ở Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Bầu cử tại Thổ Nhĩ Kỳ năm 2010
Thể loại:Sự kiện ở Thổ Nhĩ Kỳ tháng 9 năm 2010
Quốc lộ 12A

Quốc lộ 12A là tuyến giao thông đường bộ quốc gia chạy trong địa phận tỉnh Quảng Bình. Điểm đầu tuyến là ngã ba giao cắt với Quốc lộ 1 ở thị xã Ba Đồn, phía đông Quảng Bình). Điểm cuối tuyến là cửa khẩu quốc tế Cha Lo trên biên giới Việt - Lào, thuộc huyện Minh Hóa phía tây Quảng Bình. Toàn tuyến dài khoảng 145,5 km, chạy qua các huyện Quảng Trạch, Tuyên Hóa và Minh Hóa đều trong Quảng Bình.
Quốc lộ 12A chạy qua thị xã Ba Đồn, các huyện Quảng Trạch, Tuyên Hóa và Minh Hóa, qua Đồng Lê, Quy Đạt, dọc theo sông Gianh. Quốc lộ 12A cùng quốc lộ 12C được chỉ định là tuyến xuyên Á AH131.

**Địa điểm lịch sử trên quốc lộ 12A**
 Xã Hóa Tiến, nơi bộ chỉ huy đoàn 559 từng đóng- Ngã ba Khe Ve, điểm đầu tuyến ống xăng dầu chiến lược- Cổng Trời- Đèo Mụ Giạ

**Tham khảo**
 Tập bản đồ hành chính 63 tỉnh thành phố Việt Nam. Nhà xuất bản Bản đồ. Hà Nội. 2009.

**Xem thêm**
 Quốc lộ 12 (Lào)
12A
Thể loại:Giao thông Quảng Bình
Thể loại:Đường Xuyên Á