Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Gordes

Gordes (Gòrda in classical norm, Gordo in Mistralian norm) là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 373 mét trên mực nước biển.
Các xã giáp ranh gồm: Venasque và Murs về phía bắc, Joucas và Roussillon về phía đông, Goult, Saint-Pantaléon, Beaumettes và Oppède về phía nam và Cabrières-d'Avignon và Saumane-de-Vaucluse về phía tây.
Toàn cảnh Gordes.
Tên gọi "Gordes" xuất phát từ từ Celtic "Vordense". Vordense đã được phát âm Gordenses, sau đó là Gordae/Gordone, và cuối cùng là Gordes 
Khu vực này đã bị đế chế La Mã chiếm.
Cảnh thị trấn.
Năm 1031, một lâu đài đã được xây là từ Latinh "castrum" đã được bổ sung, do đó tên gọi thành "Castrum Gordone". Lâu đài được trùng tu năm 1123.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Gigondas

Gigondas là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 400 mét trên mực nước biển.
Gigondas nằm giữa Vacqueyras và Sablet tại chân dãy núi Dentelles de Montmirail. Xã này nổi tiếng với lâu đài Trignon, 'Domaine du Grand Bourjassot' và 'Domaine de la Longue Tocque'.

**Tham khảo**
  INSEE

Thể loại:Xã của Vaucluse
Gignac, Vaucluse

Gignac là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 450 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Gargas, Vaucluse

Gargas là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 420 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Grillon

Grillon là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình mét trên mực nước biển.
Xã có cự ly khoảng 6 km so voíư Grignan.

**Tham khảo**
  INSEE

Thể loại:Xã của Vaucluse
Goult

Goult là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 121 mét trên mực nước biển.
Xã nằm ở parc naturel régional du Luberon.
Sông Calavon chảy theo hướng tây qua phía nam thị trấn.

**Tham khảo**
 INSEE

**Liên kết ngoài**
 Trang mạng chính thức-  Notre-Dame de Lumières, a priory in Goult date=2008-09-23
Grambois

Grambois là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình mét trên mực nước biển.
Xã đã được làm bối cảnh trong phim La Gloire de mon père, ra mắt năm 1990..

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Malaucène

Malaucène là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 365 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE

**Liên kết ngoài**
  Trang own of Malaucène official website -  another interesting website about Malaucène date=2003-12-22  
Thể loại:Xã của Vaucluse
Lourmarin

Lourmarin là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 200 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE

**Liên kết ngoài**
  Château de Lourmarin

Thể loại:Xã của Vaucluse
Lagarde-d'Apt

Lagarde-d'Apt là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 829 mét trên mực nước biển.
Với độ cao 1100 mét trên mực nước biển, đây là nơi cao nhất của vùng Apt, and with its setting in hills and lavender fields, là một local centre for the hiking industry.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Lacoste, Vaucluse

Lacoste là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 320 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE

**Liên kết ngoài**
 Office Tourisme- The Savannah College of Art and Design- The Cleveland Institute of Art
Thể loại:Xã của Vaucluse
Lauris

Lauris là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 350 mét trên mực nước biển.
Xã nằm giữa các sông Luberon và Durance.

**Tham khảo**
 INSEE

**Liên kết ngoài**
  Official site of tourism office date=2010-04-07 
Thể loại:Xã của Vaucluse
Google AJAX APIs

Google AJAX APIs cho phép nhà phát triển web tạo một ứng dụng web động với HTML và JavaScript. Nhà phát triển có thể thêm vào trang web của họ bản đồ, hộp tìm kiếm động chỉ bằng vài dòng mã.

**Danh sách API**
 API Google Maps - Tích hợp Google Maps- API tìm kiếm Google AJAX - tìm kiếm trên web tương tác- API nguồn cấp dữ liệu AJAX của Google - tải lên nguồn cấp dữ liệu RSS và Atom qua JavaScript- API Google Visualization - công cụ để tạo các biểu đồ, sơ đồ khác nhau, v.v.- API ngôn ngữ AJAX của Google - dịch toàn bộ trang một cách nhanh chóng- API thư viện AJAX - kết nối các thư viện AJAX nổi tiếng trực tiếp từ máy chủ Google- API Tìm kiếm Sách của Google - thêm sách vào một trang bằng nhiều thư viện khác nhau- API Google Earth - Tạo liên kết tới Google Earth- API Kết nối Bạn bè của Google - tích hợp với dịch vụ Kết nối Bạn bè

**Các thư viện hỗ trợ**
 Google Maps API: Thêm bản đồ Google vào trang web.- Google AJAX Search API: Tải tin Atom và RSS feed từ bất kỳ máy chủ nào.- Google Visualization API

**Liên kết ngoài**
  Trang chủ Google AJAX APIs date=2007-10-02 

**Tham khảo**
Thể loại:Google
Thể loại:Javascript
Lapalud

Lapalud là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 47 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
  INSEE

Thể loại:Xã của Vaucluse
Lamotte-du-Rhône

Lamotte-du-Rhône là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 42 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
  INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Lagnes

Lagnes là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 110 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
  INSEE

Thể loại:Xã của Vaucluse
L'Isle-sur-la-Sorgue

L'Isle-sur-la-Sorgue
L'Illa de Sòrga hay L'Illa de Venissa ˈlilɔ de ˈsɔʀgɔ, ˈlilɔ de veˈnisɔ) là một xã in the Vaucluse département in the Provence-Alpes-Côte d'Azur region ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 52 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE

**Liên kết ngoài**
 Trang mạng chính thức date=2007-10-09 
Thể loại:Xã của Vaucluse
Mondragon, Vaucluse

Mondragon là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 23 mét trên mực nước biển.
Tại đây có đập Donzère-Mondragon qua sông Rhône.

**Tham khảo**
  INSEE

Thể loại:Xã của Vaucluse
Mirabeau, Vaucluse

Mirabeau là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 330 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Ménerbes

Ménerbes là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 244 mét trên mực nước biển.
Sông Calavon tạo một phần ranh giới phía bắc.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Thể loại:Plus Beaux Villages de France
Maubec, Vaucluse

Maubec là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 105 mét trên mực nước biển.
Sông Calavon chảy theo hướng tây qua phía bắc thị trấn.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Monteux

Monteux là một thị trấn trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Thị trấn này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 42 mét trên mực nước biển.
Monteux gần Carpentras, có cự ly 20 km so với Avignon.
Các thị trấn phụ cận: Althen-des-Paluds, Entraigues-sur-la-Sorgue, Carpentras, Sarrians, Pernes-les-Fontaines, Loriol-du-Comtat.

**Người địa phương nổi tiếng**
 Nicolas Saboly (1614-1675)- Félicien Trewey- Benoni Auran- André Chiron

**Tham khảo**
 INSEE

**Liên kết ngoài**
  site de la municipalité de Monteux-  Monteux sur le site de l'Institut géographique nationalbot=InternetArchiveBot -  Les actions sur la Sorguebot=InternetArchiveBot
Murs, Vaucluse

Murs là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 500 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
La Motte-d'Aigues

La Motte-d'Aigues là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 385 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Mornas

Mornas là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 38 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
  INSEE

Thể loại:Xã của Vaucluse
Mormoiron

Mormoiron là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 281 mét trên mực nước biển.
Momoiron có cự ly 12 km về phía đông Carpentras; cũng gần Mont Ventoux và Avignon. 

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Morières-lès-Avignon

Morières-lès-Avignon là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 41 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
La Roque-Alric

La Roque-Alric là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 250 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Puyméras

Puyméras là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 372 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Puget

Puget là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Le Pontet, Vaucluse

Le Pontet là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 16-30 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE

**Liên kết ngoài**
 Trang mạng chính thức 
Thể loại:Xã của Vaucluse
Piolenc

Piolenc là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 47 mét trên mực nước biển.
Piolenc có cự ly abbr=on về phía bắc Orange, và khoảng abbr=on về phía bắc Avignon.

**Người địa phương nổi tiếng**
Piolenc là nơi sinh của:- Jean-Louis Trintignant (sinh 1930), diễn viên- André-Philippe Corsin (1773-1854)

**Tham khảo**
  INSEE

**Liên kết ngoài**
  Trang mạng hội đồng thị trấn (tiếng Pháp)

Thể loại:Xã của Vaucluse
Peypin-d'Aigues

Peypin-d'Aigues là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 380 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Pertuis

Pertuis là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 246 mét trên mực nước biển.

**Kết nghĩa**
 ENG Alton, Hampshire, Anh- GER Herborn, Hesse, Đức- ITA Este, Veneto, Italia- ESP Utiel, Tây Ban Nha

**Nhân vật địa phương nổi bật**
 Victor de Riqueti, marquis de Mirabeau (1715-1789), nhà kinh tế- Michèle Torr (1947-), ca sĩ- Cyril Rool (1975-), cầu thủ bóng đá- Mehdi Sennaoui (1985-), cầu thủ bóng đá

**Tham khảo**
 INSEE

**Liên kết ngoài**
  Official website-  The portal website
Thể loại:Xã của Vaucluse
Pernes-les-Fontaines

Pernes-les-Fontaines là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 82 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Puyvert

Puyvert là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Rasteau

Rasteau là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Thiên mệnh

Thiên mệnh (w=T'ien-ming, nghĩa đen là "Ý trời") là một triết lý chính trị của Trung Quốc được sử dụng tại Trung Hoa vào thời cổ đại và đế quốc nhằm biện minh cho sự cai trị của các vị vua hoặc hoàng đế. Theo Thiên mệnh, Trời (天, Thiên) – hiện thân của trật tự tự nhiên và ý chí vũ trụ – sẽ ban sự ủy thác cho một nhà cai trị xứng đáng ở Trung Quốc, người mang tước hiệu "Thiên tử". Việc nhà cai trị bị lật đổ được hiểu là một dấu hiệu cho thấy nhà cai trị đó không còn xứng đáng và đã mất đi tước hiệu. Người ta cũng tin rằng những thảm họa thiên nhiên như nạn đói và lũ lụt là những điềm báo mang dấu hiệu của sự không hài lòng mà Trời dành cho nhà cai trị. Do đó, các cuộc nổi dậy thường xuất hiện sau những thảm họa lớn vì người dân coi những thảm họa đó là dấu hiệu cho thấy Thiên mệnh đã bị rút lại.
Thiên mệnh đòi hỏi ở nhà cai trị chính danh năng lực cai trị, thay vì địa vị xuất thân cao quý. Các triều đại Trung Quốc như nhà Hán và nhà Minh được thành lập bởi những người đàn ông xuất thân từ tầng lớp bình dân, những người được coi là đã thành công khi giành được Thiên mệnh. Khái niệm Thiên mệnh, theo một số đường hướng, tương tự như khái niệm quyền pháp quyền thần thánh của vua chúa ở châu Âu. Tuy nhiên, không giống như quyền pháp quyền thần thánh của vua chúa, Thiên mệnh không trao quyền cai trị cho nhà cai trị một cách vô điều kiện. Việc duy trì sự ủy thác phụ thuộc vào tư cách và năng lực của nhà cai trị và những người thừa kế họ.
Nội tại của khái niệm Thiên mệnh là quyền được nổi loạn để chống lại nhà cai trị bất công. Thiên mệnh thường được các triết gia và học giả ở Trung Quốc viện dẫn như một cách để hạn chế tình trạng lạm quyền của nhà cai trị, trong một hệ thống có ít sự kiểm tra. Các nhà sử học Trung Quốc hiểu rằng một cuộc nổi dậy thành công là bằng chứng cho thấy Trời đã rút lại sự ủy thác từ tay nhà cai trị. Trong suốt chiều dài lịch sử Trung Quốc, giai đoạn đói nghèo và thiên tai thường được coi là dấu hiệu cho thấy Trời đánh giá nhà cai trị đương nhiệm là không xứng đáng và do đó cần người thay thế.
Khái niệm Thiên mệnh lần đầu tiên được sử dụng để hỗ trợ hoạt động cai trị đất nước của các vị vua nhà Chu (1046–256 TCN), hợp pháp hóa việc họ đã lật đổ nhà Thương tiền nhiệm (1600–1069 TCN). Nó được sử dụng trong suốt chiều dài lịch sử Trung Quốc để hợp pháp hóa việc một nhà lãnh đạo lật đổ thành công một triều đại rồi lên ngôi hoàng đế, được áp dụng cả trong các triều đại không phải do người Hán thành lập như nhà Thanh (1636–1912).

**Xem thêm**
 Chế độ quân chủ Trung Quốc- Vùng văn hóa Đông Á

**Tham khảo**
Thể loại:Tư tưởng Trung Quốc
Thể loại:Nho giáo
Thể loại:Chế độ quân chủ
Thể loại:Văn hóa Đông Á
Thể loại:Đế quốc Trung Hoa
Đường sắt cao tốc Vũ Hán – Quảng Châu

Tuyến đường sắt cao tốc Vũ Hán - Quảng Châu, cũng gọi là Tuyến đường sắt vận chuyển hành khách Vũ Quảng (s=武广客运专线), là một tuyến đường sắt cao tốc dài 968 km vận hành bởi China Railway High-speed (CRH), nối Vũ Hán (Hồ Bắc) và Quảng Châu (Quảng Đông), ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Đây là dịch vụ tàu hỏa có tốc độ cao nhất thế giới, sử dụng đường ray đôi CRH2C và CRH3C với tốc độ trung bình 313 km/giờ khi chạy thương mại.
Tuyến đường sắt này là một phần của tuyến đường sắt cao tốc tương lai dài 2100 km Bắc Kinh - Quảng Châu, còn các đoạn tuyến Bắc Kinh-Thạch Gia Trang và Thạch Gia Trang-Vũ Hán đang được xây dựng và sẽ khai trương năm 2012.

**Tàu hỏa**
Tàu cao tốc CRH3 EMU trên đường ray số 5
Tàu có tốc độ vận hành 350 km/giờ. Mỗi chuyến tàu gồm hai khúc 8 toa nối với nhau, tổng cộng có 18 toa. Công suất vận chuyển hành khách khoảng 1114 người (CRH3C×2) hay 1220 (CRH2C×2). Công nghệ hính đã được phát triển bởi China Railway High-speed  hợp tác cùng hãng Siemens và Kawasaki. Tàu sử dụng cho tuyến cao tốc này hoàn toàn được chế tạo ở Trung Quốc.
Giá vé cho tuyến Vũ Hán - Quảng Châu khoảng từ 72 mỹ kim đến 120 mỹ kim, gần tương đương với giá vé máy bay giá rẻ. Thời gian đi lại giữa hai thành phố này (1.068 km) là 3 tiếng đồng hồ, so với tốc độ cũ là 10 tiếng 30 phút như tàu trước đây. Kỷ lục tàu nhanh nhất thế giới trước khi có tuyến tàu này là TGV của Pháp, kỷ lục từ năm 1990. Tốc độ trung bình của đường sắt cao tốc năm 2009 là 243 km/giờ ở Nhật Bản, 232 km/giờ ở Đức và 277 km/giờ tại Pháp.

**Khánh thành**
Ngày 26 tháng 12, 2009, Trung Quốc khánh thành đường xe lửa. Đoàn xe với vận tốc này sẽ giảm thời gian di chuyển trên con đường dài 1.069 cây số xuống còn ba giờ, giảm được hơn 7 tiếng rưỡi đồng hồ. Con đường này được khởi sự xây cất năm 2005 trong nỗ lực mở rộng hệ thống xe lửa tốc hành sẽ nối Quảng Châu ở phía Nam Trung Quốc, gần Hồng Kông, với thủ đô Bắc Kinh. Các chuyến chạy thử khởi sự vào đầu tháng 12 và chính thức được đưa vào hoạt động ngày 26/12 khi đoàn xe lửa rời Vũ Hán. Bắc Kinh có một chương trình phát triển thiết lộ đầy tham vọng nhằm gia tăng hệ thống đường xe lửa trong nước từ 86,000 cây số hiện nay lên 120.000 cây số, trở thành quốc gia có hệ thống đường sắt rộng lớn nhất ngoài Hoa Kỳ.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Photo gallery with English captions- http://www.openstreetmap.org/?relation=299748 – Route on OpenStreetMap-  Test run video near Changsha South Station
Thể loại:Đường sắt cao tốc Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Thiên hạ

Thiên Hạ theo cách nhìn của người Trung Quốc
Thiên hạ (tiếng Trung: 天下; pinyin: tiān xià; nghĩa: phía dưới bầu trời) là cụm từ trong tiếng Trung và là một khái niệm văn hóa, dần dần được gắn liền với chủ quyền chính trị, của Trung Quốc.
Chữ Thiên hạ có nghĩa là "tất cả những gì dưới Trời" trong tiếng Trung và nó được người Trung Quốc dùng để chỉ tới toàn bộ thế giới. Trong nền chính trị cũ của người Trung Quốc, vua (thiên tử) là người có thiên mệnh và cũng sẽ là người trên danh nghĩa cai trị toàn bộ thiên hạ hay là toàn thế giới. Dù trong thực tế có nhiều vùng chẳng hề thuộc quyền cai quản của vua nhưng người Trung Quốc thì đưa ra thuyết rằng những lãnh đạo chính trị ở các khu vực đó lấy quyền lực từ vua Trung Quốc (皇權 hay hoàng quyền).

**Nguồn gốc**
 溝口雄三等編『中国思想文化事典』東京大学出版会、2001年 (Bài biên của Mizoguchi Yuzo, Từ điển văn hóa tư tưởng Trung Quốc, Nhà xuất bản đại học Tokyo, năm 2001)

**Tham khảo**
Thể loại:Tư tưởng Trung Quốc
Thể loại:Nho giáo
Thể loại:Văn hóa Trung Hoa
Thể loại:Thế giới
Thể loại:Văn hóa Đông Á
Thể loại:Thuật ngữ tiếng Trung Quốc
Thể loại:Đế quốc Trung Hoa
Aisai, Aichi

là một thành phố nằm ở vùng Owari tỉnh Aichi, Nhật Bản.

**Lịch sử**
Aisai được thành lập vào ngày 1 tháng 4 năm 2005 dưới sự sáp nhập của 2 thị trấn Saya, Saori và 2 làng Hachikai, Tatsuta của quận Ama.

**Địa lý**
Tính đến 1 tháng 1 năm 2010, thành phố có một dân số ước tính là 65.330 và mật độ dân số 980 người/km². Tổng diện tích là 66,63 km².

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Thành phố Aisai 
Thể loại:Thành phố của Aichi
Thái sư

Thái sư (太師) là chức quan đứng đầu trong "Tam thái", bao gồm: Thái sư, Thái phó (太傅), Thái bảo (太保). Đây là chức quan tuy không đứng đầu triều trong chế độ phong kiến nhưng phẩm trật còn cao hơn cả chức vụ tể tướng, tuy nhiên, không phải triều đại nào cũng đặt ra chức thái sư và chức thái sư ít khi có quyền lực thực tế. Trong lịch sử Việt Nam có một vị thái sư nổi tiếng là Thái sư Trần Thủ Độ, người có vai trò quan trọng trong việc đảo chính lật đổ nhà Lý và lập nên nhà Trần. Thái sư còn là chức vinh phong cho một số đại thần sau khi chết, ví dụ như thời Hậu Lê, sau khi Thái úy Nguyễn Xí chết, ông được vua Lê Thánh Tông phong hàm Thái sư.

**Thái sư trong lịch sử Việt Nam**

**Thời Tiền Lý**
Tinh Thiều

**Thời Tiền Lê**
 Hồng Hiến

**Thời Lý**
 Đào Cam Mộc- Lương Nhậm Văn- Lý Đạo Thành- Lê Văn Thịnh- Đỗ Kính Tu

**Thời Trần**
 Trần Thủ Độ: Quốc Thượng Phụ, Trung Vũ Đại Vương- Trần Quang Khải: Thượng tướng Thái sư, Chiêu Minh Đại Vương- Trần Nhật Duật: Tá thánh Thái sư, Chiêu Văn Đại vương- Lê Quý Ly: Nhập nội Phụ Chính Thái Sư Bình chương quân quốc trọng sự, Tuyên trung vệ quốc đại vương

**Thời Lê**
 Nguyễn Xí, truy phong thái sư Cương quốc công- Đinh Liệt, thái sư Lân quận công.- Nguyễn Kim, thái sư Hưng quốc công chưởng nội ngoại sự.- Lại Thế Vinh, thái sư Dương quốc công- Trịnh Kiểm, thái sư Lương quốc công.

**Thái sư trong lịch sử Trung Quốc**
 Thời Chu: Thái Công Vọng, Chu Công Đán, Hoa Công Cơ- Tây Hán: Tôn Quang Mã Cung- Đông Hán : Đổng Trác- Tào Ngụy: Tư Mã Sư- Thành Hán: Phạm Trưởng Sinh- Hán Triệu: Lưu Cảnh- Đường: Quách Tử Nghi, Lý Khắc Dụng, Chu Ôn- Hậu Chu: Phùng Đạo, Quách Tùng Ý- Tống: Triệu Ngụy, Triệu Nguyên Hữu, Triệu Nguyên Phi, Trưởng Tôn, Sử Kiết, Bàng Hồng, - Kim: Trưởng Kiết, Hồ Sa Hổ- Nguyên: Mộc Hoa Lê- Minh: Trương Cư Chính

**Tham khảo**
Thể loại:Tam sư Tam thiếu Tam công
Thể loại:Lịch sử Việt Nam
Thể loại:Lịch sử Trung Quốc
Eindhoven

bản đồ Eindhoven
Eindhoven
Eindhoven là một khu tự quản và là thành phố nằm ở tỉnh Noord-Brabant phía nam Hà Lan, từng nằm ở ngã ba nhánh Dommel và Gender. Nhánh sông Gender đã được ngăn đập sau thế chiến II nhưng nhánh sông Dommel vẫn chảy qua thành phố.
Các thành phố và thị trấn bao quanh gồm: Son en Breugel, Nuenen, Geldrop-Mierlo, Heeze-Leende, Waalre, Veldhoven, Eersel, Oirschot và Best. Thành phố này có dân số khoảng 440.000 người. Vùng đại đô thị (bao gồm Helmond) có dân số gần 750.000 người. Đây là thành phố lớn thứ 5 Hà Lan.

**Tham khảo**

Thể loại:Đô thị Noord-Brabant
Thể loại:Thành phố của Hà Lan
Thể loại:Khu dân cư ở Noord-Brabant
Anjō, Aichi

là một thành phố thuộc tỉnh Aichi, Nhật Bản.

**Lịch sử**
Thành phố được thành lập vào ngày 5 tháng 5 năm 1952.
Anjō từng được biết đến như  trong thập niên 1920 và thập niên 1930 khi kênh đào Minh Trị đã được mở. Thành phố được chuyển đổi từ một khu vực cằn cỗi thành một trong những vùng sản xuất nông nghiệp lớn nhất của thời kì này, nó đã được so sánh với Đan Mạch, một quốc gia có nền nông nghiệp tiên tiến trên thế giới.

**Địa lý**

**Thành phố kết nghĩa**
 Mĩ Huntington Beach, Mĩ- Úc Hobsons Bay, Australia- Đan Mạch Kolding, Đan Mạch

**Liên kết ngoài**
 Website chính thức 

**Ghi chú**

**Hình ảnh**
Thể loại:Thành phố của Aichi
Trúc Liên Bang

Trúc Liên Bang (Tiếng Hoa: 竹聯幫; Pinyin: Zhulianbang) là nhóm tội phạm lớn nhất trong bốn nhóm tội phạm trực thuộc Hội Tam Hoàng tại Đài Loan khoản 20.000 thành viên hoạt động tại Đài Loan cũng như hải ngoại. Trúc Liên Bang nổi tiếng do có dính líu trực tiếp tới chính trị từ đầu những năm 1980 (ảnh hưởng của họ tới Quốc Dân Đảng Trung Quốc, đảng cầm quyền tại Đài Loan). Nguyễn Cao Chung, kẻ sát hại nhà văn Lưu Hoàn Lương (Henry Liu) tại California vào năm 1984 bị bắt tại Đài Loan vào năm 1984 và bị kết án tù chung thân. Án phạt của Nguyễn Cao Chung sau đó được giảm xuống còn 7 năm. Sau khi được tự do hắn đã bay sang Campuchia sống ẩn dật. Lĩnh vực hoạt động của Trúc Liên Bang bao gồm: đòi nợ thuê, giết người theo hợp đồng, cho vay nặng lãi, hối lộ, cờ bạc, lừa đảo‚tống tiền bắt cóc, ám sát, sản xuất ma túy‚buôn lậu ma túy, buôn bán người ‚buôn bán vũ khí,...

**Lịch sử**
Trần Khải Lễ, còn được gọi là "Áp bá tử" (ngỗng chúa), sinh ra tại tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Năm 1949, ông ta cùng bố mẹ đến Đài Loan và nhập cư tại thôn Khuyên. Khi đó, xung đột giữa những người dân bản địa và dân nhập cư vô cùng kịch liệt.
Khi còn đi học tại trường địa phương, Trần Khải Lễ đã nhiều lần va chạm với các học sinh người bản địa.
Năm 1952, ông ta bỏ học và chính thức bước chân vào con đường xã hội đen khi gia nhập vào bang hội của 2 tên Chu Tân Đức và Chu Dung.
Năm 1956, bang chủ Tôn Đức Bồi bang "Trung Hòa" do đã "mạnh tay" giết chết một tên đại ca của một băng nhóm khác khiến y bị bắt và phải ngồi tù. Sau khi đại ca bị bắt, bang "Trung Hòa" hỗn loạn như rắn mất đầu.
Triệu Ninh Tập, một trong những nhân vật thân tín của Tôn Đức Bồi đã tập trung lại băng nhóm và quyết định thành lập ra "Liên minh Trúc Lâm" (gọi tắt là "Trúc Liên bang"). Khi đó, bang này đã thành lập ra 5 chi nhánh, mỗi chi nhánh được gọi là "Áp", và Trần Khải Lễ chính là thành viên của một trong 5 "Áp" của bang phái này.
Năm 1962, một băng nhóm lớn khác của Đài Loan là "Tứ Hải bang" bị chính quyền địa phương truy quét mạnh. Trần Khải Lễ đã nhân cơ hội này đưa tay chân của mình thực hiện một kế hoạch thôn tính táo bạo. Toàn bộ địa bàn hoạt động trước đây của "Tứ Hải bang" đều bị chúng chiếm lĩnh.
Tháng 4/1968, "Trúc Liên bang" tổ chức một cuộc họp lớn với sự tham gia của gần hết các ông trùm trong bang tại núi Âm Dương, và chính tại cuộc họp này, Trần Khải Lễ chính thức được đưa lên vị trí tối thượng của bang. Kể từ đó, băng "Trúc Liên" dưới sự dẫn dắt của Trần Khải Lễ không ngừng lớn mạnh và nhanh chóng được giới giang hồ Đài Loan gọi là "Thiên hạ đệ nhất bang".

**Tham khảo**
Thể loại:Xã hội Đài Loan
Thể loại:Tội phạm có tổ chức
Thể loại:Băng đảng California
Thể loại:Nhóm tội phạm có tổ chức Đài Loan
Thể loại:Nhóm tội phạm có tổ chức Hoa Kỳ
Thể loại:Cuộc chiến chống ma túy ở Philippines
Thể loại:Băng nhóm Hội Tam Hoàng
Rhea

Rhea có thể là:
*Nữ thần Rhea của sự sinh sản, màu mỡ trong thần thoại Hy Lạp
*Vệ tinh Rhea lớn thứ hai của Sao Thổ- Danh pháp khoa học của chi duy nhất trong họ Đà điểu Nam Mỹ.
Cao Đại

Cao Đại là một xã thuộc huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc, Việt Nam.
Xã Cao Đại nằm ven sông Hồng, tiếp giáp các xã Bồ Sao, Tân Phú, Phường Bạch Hạc (Thành phố Việt Trì, Phú Thọ).
Cao Đại có ba thôn: Đại Định, Cao Xá, Bình Trù.
Xã được phong tặng danh hiệu anh hùng năm 2000, xã Cao Đại đã sinh ra anh hùng Nguyễn Văn Thoa, anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đã bắn hạ 13 máy bay Mĩ, người dân Cao Đại có chất lượng cuộc sống rất tốt, mến khách và hiền hòa.

**Chú thích==
Francesca Le

Francesca Le cũng gọi là Francesca Lé hoặc Erica Estrada sinh ngày 28.11.1970) là một nữ diễn viên và đạo diễn phim khiêu dâm người Mỹ. Cô sinh tại Los Angeles, California, Hoa Kỳ. Cô đã xuất hiện trong hơn 200 phim khiêu dâm, và đạo diễn trên 40 phim cùng loại. Các năm gần đây cô cũng quyết tâm bắt tay vào làm các phim video khiêu dâm bằng vật khêu gợi (fetish), trong đó có các cuộc đấu vật (wrestling) nữ và đấu vật hỗn hợp nam nữ.

**Các giải thưởng**
1994: Giải AVN cho cảnh làm tình tập thể hay nhất (phim) – New Wave Hookers 3 (với Crystal Wilder, Tyffany Million, Lacy Rose, Jon Dough, và Rocco Siffredi
*2005: Giải AVN cho cảnh làm tình bằng miệng hay nhất (Video) – Cum Swallowing Whores 2 (với Ava Devine, Guy DiSilva, Rod Fontana, Steven French, Scott Lyons, Mario Rossi & Arnold Schwarzenpecker)
*AVN Hall of Fame
*XRCO Hall of Fame
*2009 Người đoạt giải CAVR – MILF of Year

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1970
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nữ diễn viên khiêu dâm
Thể loại:Diễn viên phim khiêu dâm Mỹ
Thể loại:Đạo diễn phim khiêu dâm
Thể loại:Người Los Angeles
Thể loại:Nữ diễn viên Los Angeles
Nhu thuật

Võ sĩ tập luyện Nhu Thuật ở Nhật Bản năm 1922
là một danh từ gọi chung cho nhiều môn phái võ thuật cổ truyền của người Nhật. Nhu Thuật xuất nguồn từ giai cấp võ sĩ samurai xưa ở Nhật Bản dùng tay không để tự vệ và chống cự lại đối thủ có võ trang hay không võ trang.date=7-2014 Vì các samurai nhận thấy rằng phương pháp đấm đá của các bộ môn võ khác không có hiệu nghiệm khi chống lại địch thủ mặc áo giáp, họ phát minh ra phương pháp dùng quật ngã, đè, siết cổ, khóa tay, khóa chân,… để kháng cự địch thủ. Những phương pháp này nói chung là dựa trên lý thuyết dùng sức công của đối phương để kềm chế địch thủ, thay vì chống trả trực tiếp.
Phương pháp Khóa tay của Nhu Thuật
Nhu thuật có rất nhiều phương pháp khác nhau, vì thế từ nó đã nảy sinh ra nhiều môn phái khác nhau. Nhu Đạo (Judo) là môn võ nổi tiếng nhất được bắt nguồn từ Nhu thuật. Jigoro Kano, ông tổ môn Judo Nhật Bản cũng là một cao thủ môn nhu thuật, dựa theo những kĩ thuật vật, khóa, đè,... của môn này mà ông sáng tạo ra Judo. Ngoài ra còn có các môn võ khác như Aikido,… hoặc môn phái hiện đại khác như Nhu thuật Brazil,… đều có nguồn gốc chính thức từ Nhu thuật.date=7-2014 Đây còn là một môn võ được coi là tổng hợp các tinh hoa của võ thuật phương Đông vì nó bao gồm cả các cách tấn công như: vật, khóa, đè, đấm, đá, điểm huyệt, đánh vào quan tiết,... 

**Các kĩ thuật tiêu biểu**

**Cầm nã thủ**
Giống với môn Thiếu Lâm của Trung Hoa, Nhu thuật cũng có kĩ thuật cầm nã. "Cầm" là bắt giữ, "nã" là bấu,véo. Khởi luyện bằng cách lấy năm đầu ngón tay và đầu ngón chân chịu đựng toàn thân, nằm úp trên mặt đất, hai cánh tay co lại, dãn ra theo thế hít đất, ngày nào cũng làm như vậy, lâu ngày sẽ luyện được ngón tay trở nên cứng cáp để áp dụng môn cầm nã thủ.

**Đánh vào các quan tiết**
Quan tiết là các khớp xương. Những nơi có hai khớp xương nối vào nhau. Đánh vào quan tiết tức là vặn, bẻ những khớp xương yếu nhất trong thân người. Vì vậy, một thiếu nữ yếu đuối cũng có thể chế ngự được một lực sĩ hay một tên lưu manh cường bạo, nếu thiếu nữ biết cách vặn một bàn tay, bẻ một ngón tay chẳng hạn. Môn Nhu thuật nghiên cứu môn đánh vào các quan tiết một cách rất tinh vi. Sau có một võ sĩ vạch hẳn phương pháp vặn bẻ các khớp xương ra làm một môn phái, một kỹ thuật chiến đấu dành riêng cho kẻ yếu đuối học tập để tự vệ chống lại cường lực, gọi là Yamara.

**Điểm huyệt**
Là một hình thức đánh vào các điểm trong người. Gây mù, tê liệt, tàn phế, thậm chí là chết

**Tham khảo**

Thể loại:Võ thuật Nhật Bản
Thể loại:Phong cách Mixed Martial Arts
Thể loại:Thể thao đối kháng
Séguret

Séguret là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 250 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Sault, Vaucluse

Sault là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 760 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Sarrians

Sarrians là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 36 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Saumane-de-Vaucluse

Saumane-de-Vaucluse là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
  INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Savoillan

Savoillan là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 512 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Sannes

Sannes là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 330 mét trên mực nước biển.
*Luberon

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Saint-Trinit

Saint-Trinit là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 836 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Saint-Saturnin-lès-Avignon

Saint-Saturnin-lès-Avignon là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 53 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
  INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Saint-Saturnin-lès-Apt

Saint-Saturnin-lès-Apt là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 411 mét trên mực nước biển.
*Luberon

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Sérignan-du-Comtat

Sérignan-du-Comtat là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
  INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Sivergues

Sivergues là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 597 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Suzette

Suzette là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 425 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Saint-Romain-en-Viennois

Saint-Romain-en-Viennois là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 219 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Saint-Pierre-de-Vassols

Saint-Pierre-de-Vassols là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 212 mét trên mực nước biển.

**Tham khảo**
 INSEE
Thể loại:Xã của Vaucluse
Anrê Phú Yên

Anrê Phú Yên hay Andrew Phú Yên (sinh khoảng năm 1625, mất khoảng năm 1644) là một tín hữu Công giáo, được coi là vị tử đạo tiên khởi tại Việt Nam, và được Giáo hoàng Gioan Phaolô II tuyên chân phước vào ngày 5 tháng 3 năm 2000. Ông cũng được xem là một trong những vị quan thầy của giáo lý viên và giới trẻ Công giáo thế giới.
Hiện vẫn chưa biết ông tên thật là gì, nhưng 2 chi tiết được xác nhận theo tên thánh của ông là Anrê và nơi sinh là Phú Yên. Tên này sử dụng rất phổ biến trong những ngày tưởng niệm. Một số tài liệu khác cho rằng, lúc nhỏ ông có tên như những đứa trẻ nông thôn khác, sau khi được rửa tội năm 1641, ông được đặt tên thánh là Anrê, và từ đó ông không sử dụng tên cũ nữa, mọi người cứ gọi ông theo tên thánh là Anrê.

**Tiểu sử**
Anrê Phú Yên sinh vào khoảng năm 1625 hoặc 1626, gần trị sở dinh Trấn Biên, nay thuộc thôn Hội Phú, xã An Ninh, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên, thuộc giáo phận Quy Nhơn, Đàng Trong. Anrê là con út của một người phụ nữ mộ đạo tên thánh là Gioanna.
Năm 1641, linh mục Alexandre de Rhodes đã rửa tội cho ông cùng với 91 người khác. Ông được đặt tên thánh là Anrê. Mẹ đỡ đầu của ông là Quận chúa Maria Mađalêna Ngọc Liên, vợ Trấn thủ Trấn Biên Nguyễn Phúc Vinh. Ông đi theo linh mục Alexandre de Rhodes với vai trò là giáo lý viên (còn gọi là thầy giảng). Năm 1642, ông được linh mục Alexandre de Rhodes đưa ra Hội An để học trường các thầy giảng, trở thành học viên xuất sắc nhất mặc dù còn trẻ.
Ngày 31 tháng 7 năm 1643, cùng với một số đồng bạn, ông phát lời nguyện tận hiến đi phục vụ Giáo hội suốt đời, tức là đi phụ giúp các linh mục truyền giáo và cổ vũ giáo dân. Sau đó, ông cùng các bạn đi truyền giáo ở các tỉnh Thuận Hóa, Quảng Trị, Quảng Nam.
Việc truyền đạo gặp rất nhiều khó khăn do quan niệm của các quan lại ảnh hưởng Tam giáo cho rằng đạo Công giáo là bàng môn tả đạo cần phải bị diệt trừ. Ngày 25 tháng 7 năm 1644, trong khi truyền đạo ở Quảng Nam, ông bị quan binh sở tại bắt giữ và tống giam vào ngục. Khi đưa ra công đường, quan viên sở tại nhiều lần khuyên ông bỏ đạo để bảo toàn tính mạng, tuy nhiên ông đã từ chối, cương quyết xưng mình là Kitô hữu và là thầy giảng, và sẵn sàng hy sinh mạng sống để trung thành với Chúa Kitô.
Ngày 26 tháng 7 năm 1644, ông bị tuyên án giải giao thị chúng và chém đầu. Ngay chiều hôm đó, ông bị giải qua các phố ở Kẻ Chàm, Quảng Nam. Tương truyền, ông bị đâm nhiều nhát giáo xuyên cạnh sườn rồi bị chém đầu sau đó. Máu của ông đã đổ ra trên mảnh đất Phước Kiều (thuộc Quảng Nam) nên hiện nay Đền Thánh Anre Phú Yên thuộc Giáo xứ Phước Kiều, Giáo phận Đà Nẵng.

**Thi hài**
Ngày 15 tháng 8 năm 1644, thi hài của Anrê Phú Yên được linh mục Đắc Lộ mang đến Macao, và được an táng tại nhà thờ Thánh Phaolô ở đó. Riêng thủ cấp của ông thì được linh mục Đắc Lộ mang theo bên mình cho đến khi được cất giữ tại nhà Bề trên Tổng quyền Dòng Tên ở La Mã (nay thuộc Ý).

**Xem thêm**
 Nhà thờ Mằng Lăng- Danh sách Thánh Công giáo Việt Nam

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang kính chân phước Anrê Phú Yên date=2009-10-25 -  BLESSED ANDREW of PHU YEN date=2016-03-04 
A
Thể loại:Mất năm 1644
Thể loại:Tín hữu Công giáo Việt Nam
Thể loại:Người cải sang Công giáo
Khuê phụ thán

Khuê phụ thán là một thi phẩm nổi tiếng của Thượng Tân Thị, sáng tác vào tháng 3 năm 1919 tại Cầu Kè (nay là huyện Cầu Kè), tỉnh Trà Vinh, Việt Nam.

**Giới thiệu**
Khuê phụ thán gồm mười bài thơ Nôm luật Đường, viết theo thể thất ngôn bát cú và theo lối "thập thủ liên hoàn". Trong thi phẩm này, Thượng Tân Thị đã mượn tâm sự và thay lời bà Nguyễn Hoàng Phi, thứ phi của vua Thành Thái và là mẹ của vua Duy Tân, để nói lên tâm trạng thương nhà nhớ nước, đau xót niềm đau dân tộc, khi hai vị vua này bị thực dân Pháp đày sang đảo Réunion năm 1916. Bên cạnh đó, tác giả còn để gửi gắm nỗi niềm riêng của mình:

*Buồn vì gia đình ly tán:
Chồng hỡi chồng! Con hỡi con!
Cùng nhau chia cách mấy năm tròn.
Ven trời góc bể buồn chim cá,
Dạn gió dày sương tủi nước non...
(trích bài 1)
*Lòng hận vì đất nước bị xâm chiếm:
Hỡi chồng có thấu nỗi này chăng?
Sóng gió khi không dậy đất bằng.
Non nước chia hai trời lộng lộng,
Cha con riêng một biển giăng giăng...
(trích bài 6)
*Tâm trạng xót xa khó xử của người thất thế:
Cang thường gánh nặng cả hai vai
Biết tỏ cùng ai, ai hỡi ai!
Để bụng chỉ e tằm đứt ruột,
Hở môi thì sợ vách nghiêng tai...
(trích bài 6)

**Giá trị**
Thi phẩm này đăng lần đầu trên Nam Phong tạp chí số 21 (tháng 3 năm 1919), được Sở Cuồng (Lê Dư) khen là "lâm ly, uyển chuyển, đáng cho là tuyệt diệu", và sau này được nhiều sách hợp tuyển thơ văn in lại.
Trong Từ điển Bách khoa toàn thư Việt Nam, ở mục Khuê phụ thán, viết: 
"Tác phẩm mượn lời vợ vua Thành Thái thương nhớ chồng con sau khi các vua Thành Thái và Duy Tân bị Pháp bắt đày sang Châu Phi. Lời thơ nhuần nhuỵ, giọng thơ lâm ly, ý thơ lại đượm lòng yêu nước, do đó trước đây, "Khuê phụ thán" được lưu truyền rộng rãi trong dân gian Việt Nam".

Tính đến nay, có ít nhất ba người đã họa lại Khuê phụ thán, đó là vua Thành Thái nữ sĩ Vân Đài và thi sĩ Tố Phang.

**Nhầm lẫn**
Buổi đầu, khi gửi đăng báo Nam Phong, Thượng Tân Thị ghi là "Nguyễn Thị Phi làm, nữ sinh Phan Sơn Đại sao lục" (Phan Sơn Đại là tên con gái ông) đề ở cuối bài, nên không ít người trong số đó có Lê Dư, Phan Khôi...đã nhận lầm tác giả bài Khuê Phụ Thán là một bà Phi họ Nguyễn (vợ vua Thành Thái, mẹ vua Duy Tân)... Mãi đến 13 năm sau, nhờ bà Phan Sơn Đại gửi bài nói rõ, đồng thời còn kèm theo mười bài Tục Khuê phụ thán (cũng được đăng trên báo Nam Phong số 169, tháng 2 năm 1932), mà việc lầm lẫn trên được mới chấm dứt.

**Xem thêm**
 Thượng Tân Thị

**Chú thích== 

**Liên kết ngoài**
 Thượng Tân Thị (1879-1966)bot=InternetArchiveBot 
Thể loại:Bài thơ Việt Nam
Đồng Tiến, Ứng Hòa

Đồng Tiến là một xã thuộc huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Xã Đồng Tiến có diện tích 6,61 km², dân số năm 2016 hơn 6.494 người, mật độ dân số đạt 982 người/km².
Xã Đồng Tiến giáp với các xã Sơn Công ở phía tây, Cao Thành và Trường Thịnh ở phía bắc, Tân Phương ở phía đông, huyện Mỹ Đức ở phía nam và tây nam.
Xã bao gồm 5 thôn: Đoàn Xá, Thành Vật, Giang Làng, Giang Đường và Giang Soi, trong đó Đoàn Xá (làng Đoàn) là thôn lớn nhất.

**Chú thích**

**Tham khảo==
Giáo hoàng Sabinianô

Sabinianô (Tiếng Latinh: Sabinianus) là vị giáo hoàng thứ 65 của Giáo hội Công giáo. Theo Niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng vào năm 604 và cai quản giáo hội trong 3 năm 3 tháng 9 ngày. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định triều đại của ông bắt đầu từ ngày 13 tháng 9 năm 604 (6 tháng sau khi đức Gregorio Cả qua đời) và kết thúc vào ngày 22 tháng 6 năm 606.
Tên khai sinh và năm sinh của ông không được xác định. Tuy nhiên truyền thống cho rằng ông sinh tại Blaera, gần Viterbo miền Tuscia, Ý. Truyền thống cho rằng: ông là người đã quy định rung chuông để báo cho mọi người biết giờ suy niệm, cầu nguyện. Ông quy định phải thắp đèn chầu trong các nhà thờ. Một khi đã được bầu làm Giáo hoàng, ông làm mọi cách để hạ uy tín của Đức Gregory bằng những cáo trạng vô căn cứ vì lòng ganh tị với Đức Gregory, một người tiền nhiệm rất được quý trọng. Ông chết dữ vào tháng 6 năm 606.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.- Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng giám mục Việt Nam  date=2009-12-14 - Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
S
Thể loại:Mất năm 606
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Giáo hoàng người Ý
Thể loại:Nhà ngoại giao Tòa Thánh
Giáo hoàng Bônifaciô III

Bônifaciô III (Tiếng Latinh: Bonifacius III) là vị giáo hoàng thứ 66 của Giáo hội Công giáo. Là người kế nhiệm Giáo hoàng Sabinian. Niên giám tòa thánh năm 1806 xác định rằng ông đắc cử Giáo hoàng vào năm 607 và cai quản giáo hội trong 8 tháng 12 ngày. Niên giám tòa thánh năm 2003 cho rằng Triều đại của ông kéo dài từ ngày 19 tháng 2 năm 607 cho tới ngày 12 tháng 11 năm 607.
Truyền thống cho rằng Boniface III được sinh tại Rôma là con trai của John Cataadioce. Ông được coi là một người Roma mặc dù tên của ông theo tiếng Hy Lạp. Tên khai sinh của ông là George Hiltion. Mặc dù cai trị Giáo hội trong một thời gian rất ngắn nhưng ông đã có những đóng góp quan trọng trong việc tổ chức của giáo hội công giáo.
Ông đã có được tước hiệu Giám mục hoàn vũ; một tước hiệu chỉ thuộc về Giám mục Rôma mà thôi (Thượng phụ Constatinôpooli cũng mang tước hiệu này). Ông cũng đã ngăn cấm việc sắp xếp vận động cho cuộc bầu chọn Giáo hoàng mới trong 3 ngày (hiện nay là 9 ngày) sau khi vị tiền nhiệm qua đời. Khi trở thành Giáo hoàng, ngài đạt được một tuyên ngôn dựa theo Phocas, rằng chỉ có Giám mục Rôma mới có thể triệu tập "Công Đồng Đại Kết". Ông chỉ thị công bố Giáo hoàng là Giám mục Roma và cũng là Giám mục toàn cầu. Boniface III qua đời ngày 12 tháng 11 năm 607 và được chôn cất trong Vương cung thánh đường thánh Phêrô ở Roma.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.- Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam  date=2009-12-14 - Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
B
Thể loại:Mất năm 607
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Giáo hoàng người Ý
Thể loại:Nhà ngoại giao Tòa Thánh
Giáo hoàng Bônifaciô IV

Bônifaciô IV (Tiếng Latinh: Bonifacius IV) là vị Giáo hoàng thứ 67 của Giáo hội công giáo. Ông là người kế nhiệm Giáo hoàng Boniface III và được giáo hội suy tôn là thánh sau khi qua đời. Niên giám tòa thánh năm 1806 cho rằng ông đắc cử Giáo hoàng vào năm 708 và cai trị giáo hội trong 6 năm 8 tháng 13 ngày.
Truyền thống cho rằng: Boniface IV được sinh tại Abruzzo, Ý vào khoảng năm 550. Là con trai của Johannes. Ông đã trở thành người kế vị của Giáo hoàng Boniface III sau một thời gian trống ngôi gần 9 tháng. Ông đắc cử vào ngày 25 tháng 8 (Duchesne) hoặc 15 tháng 9 (Jaffé) năm 608. Ông là tu sĩ Dòng Benedictine.
Gáo hoàng đã thánh hiến đền thờ ngoại giáo của Agrippa, còn gọi là đền Pantheon, để kính nhớ Đức Nữ Trinh và các thánh. Từ đó, ông đã lập ra lễ Các Thánh 1-11. Ông cũng ra chỉ thị nâng cao luân lý và vật chất cho hàng giáo sĩ cấp thấp.
Boniface IV qua đời vào ngày 8 hoặc 25 tháng 5 năm 615. Ngài được suy tôn như một vị thánh và được kính nhớ vào ngày 25 tháng 5. Trong thời gian cai trị của Boniface IV, Muhammad bắt đầu thuyết giáo tại Mecca, tạo nền tảng cho sự ra đời của một tôn giáo mới: Hồi giáo.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.- Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng giám mục Việt Nam  date=2009-12-14 - Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
B
Thể loại:Sinh năm 550
Thể loại:Mất năm 615
Thể loại:Giáo hoàng người Ý
Giáo hoàng Ađêôđatô I

Ađêôđatô I (Tiếng Latinh: Deusdedit hay Adeodatus) là vị giáo hoàng thứ 68 của giáo hội công giáo. Ông đã được giáo hội suy tôn là thánh sau khi qua đời. Niên giám tòa thánh năm 1806 cho rằng ông đắc cử Giáo hoàng vào năm 615 và ở ngôi Giáo hoàng trong 3 năm. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định triều đại của ông kéo dài từ ngày 19 tháng 10 năm 615 cho tới ngày 8 tháng 11 năm 618.
Truyền thống cho rằng ông được sinh tại Rôma là con trai của Setephen với tên là Deusdedit. Với lòng tận tụy dũng cảm, ông đã săn sóc những người phong cùi và nạn nhân dịch tễ. Dưới triều Giáo hoàng của ông sự độc lập khỏi thế lực Byzantine bắt đầu ngày càng rõ ràng và mạnh mẽ. Ông là vị Giáo hoàng đầu tiên đã dùng dấu niêm phong các chỉ thị và tông sắc. Ấn mộc của Adeodatus là tông triện cổ nhất còn lưu giữ ở Vatican.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.- Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng giám mục Việt Nam  date = ngày 14 tháng 12 năm 2009- Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
A
Thể loại:Mất năm 618
Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Giáo hoàng người Ý
Thể loại:Thánh Chính Thống giáo Đông phương
Thể loại:Người Roma
Giáo hoàng Bônifaciô V

Bônifaciô V  (Tiếng Latinh: Bonifacius V) là vị giáo hoàng thứ 69 của Giáo hội công giáo. Niên giám tòa thánh năm 1806cho rằng ông đắc cử Giáo hoàng vào năm 619 và làm Giáo hoàng trong 5 năm 10 ngày. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định rằng triều đại của ông kéo dài từ ngày 23 tháng 12 năm 619 cho tới ngày 25 tháng 10 năm 625.
Truyền thống cho rằng, ông sinh tại Naples. Ngày đăng quang của ông bị hoãn lại 11 tháng và triều đại của ông tràn ngập đau khổ vì chiến tranh tranh giành vương quyền ở Ý. Ông ban đặc ân đền thờ cho những người bị bách hại trú ẩn trong các nhà thờ. Bonifacius V quan tâm đặc biệt đến Giáo hội Anglo-Saxon. Trong triều Giáo hoàng của ông diễn ra cuộc chạy trốn của Mohammed khỏi Mekka.

**Chú thích**


**Tham khảo**
 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.- Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng giám mục Việt Nam  date = ngày 14 tháng 12 năm 2009- Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
B
Thể loại:Mất năm 625
Thể loại:Sinh thế kỷ 6
Thể loại:Giáo hoàng người Ý
Thể loại:Người Napoli