Khoáng vật silicat

Khoáng vật silicat là lớp khoáng vật lớn nhất và quan trọng nhất trong các lớp khoáng vật tạo đá, chiếm khoảng 90% vỏ Trái Đất. Đặc trưng của lớp khoáng vật này là cấu trúc của gốc silicat. Các khoáng vật silicat đều chứa silic và oxy.

**Silicat đảo**
Silicat đảo ("nesosilicate", hay "orthosilicate"), gồm các tứ diện SiO44− liên kết với nhau qua các cation kẽ hở.
*Nhóm Phenacit
**Phenacit - Be2SiO4
**Willemit - Zn2SiO4
*Nhóm Olivin
**Forsterit - Mg2SiO4
**Fayalit - Fe2SiO4
*Nhóm Granat
**Pyrop - Mg3Al2(SiO4)3
**Almandin - Fe3Al2(SiO4)3
**Spessartin - Mn3Al2(SiO4)3
**Grossular - Ca3Al2(SiO4)3
**Andradit - Ca3Fe2(SiO4)3
**Uvarovit - Ca3Cr2(SiO4)3
**Hydrogrossular - Ca3Al2Si2O8(SiO4)1-m(OH)4m
*Nhóm Zircon
**Zircon - ZrSiO4
**Thorit - (Th,U)2SiO4
Tập tin:Kyanite crystals.jpg|nhỏ|Kyanite Tinh thể (không theo tỉ lệ)
*Nhóm Al2SiO5
**Andalusit - Al2SiO5
**Kyanit - Al2SiO5
**Sillimanit - Al2SiO5
**Dumortierit - Al6.5-7BO3(SiO4)3(O,OH)3
**Topaz - Al2SiO4(F,OH)2
**Staurolit - Fe2Al9(SiO4)4(O,OH)2
*Nhóm Humit - (Mg,Fe)7(SiO4)3(F,OH)2
**Norbergit - Mg3(SiO4)(F,OH)2
**Chondrodit - Mg5(SiO4)(F,OH)2
**Humit - Mg7(SiO4)(F,OH)2
**Clinohumit - Mg9(SiO4)(F,OH)2
*Datolit - CaBSiO4(OH)
*Titanit - CaTiSiO5
*Chloritoit - (Fe,Mg,Mn)2Al4Si2O10(OH)4

**Silicat đảo kép**
Silicat đảo kép ("sorosilicate") có hai nhóm tứ diện (Si2O7)6− (tỉ lệ 2:7).
*Hemimorphit (calamin) - Zn4(Si2O7)(OH)2·H2O
*Lawsonit - CaAl2(Si2O7)(OH)2·H2O
*Ilvait - CaFe2+2Fe3+O(Si2O7)(OH)
*Nhóm epidot (có cả hai gốc (SiO4)4− và (Si2O7)6−)
**Epidot - Ca2(Al,Fe)3O(SiO4)(Si2O7)(OH)
**Zoisit - Ca2Al3O(SiO4)(Si2O7)(OH)
**Clinozoisit - Ca2Al3O(SiO4)(Si2O7)(OH)
**Tanzanit - Ca2Al3O(SiO4)(Si2O7)(OH)
**Allanit - Ca(Ce,La,Y,Ca)Al2(Fe2+,Fe3+)O(SiO4)(Si2O7)(OH)
*Vesuvianit (idocrase) - Ca10(Mg,Fe)2Al4(SiO4)5(Si2O7)2(OH)4

**Silicat vòng**
Silicat vòng ("cyclosilicate" hoặc "ring silicate"), gồm các tứ diện (SixO3x)2x- (tỉ lệ 1:3) liên kết với nhau bởi theo. Các vòng bao gồm 3-tứ diện (Si3O9)6-, 4-tứ diện  (Si4O12)8- và 6-tứ diện (Si6O18)12-.- Vòng 3-tứ diện
** Benitoit - BaTi(Si3O9)- Vòng 4-tứ diện
**Axinit - (Ca,Fe,Mn)3Al2(BO3)(Si4O12)(OH)- Vòng 6-tứ diện
**Beryl/Emerald - Be3Al2(Si6O18)
**Cordierit - (Mg,Fe)2Al3(Si5AlO18)
**Tourmalin - (Na,Ca)(Al,Li,Mg)3-(Al,Fe,Mn)6(Si6O18)(BO3)3(OH)4

**Silicat mạch**
Silicat mạch ("inosilicate"), hoặc silicat dải, bao gồm các tứ diện silicat cài vào nhau thành mạch, các tứ diện có thể là SiO3 (tỉ lệ 1:3) đối với mạch đơn hoặc tứ diện Si4O11 (tỉ lệ 4:11) đối với mạch đôi.

**Silicat mạch đơn**
Nhóm Pyroxen
**Enstatit - phụ nhóm orthoferrosilite
***Enstatit - MgSiO3
***Ferrosilit - FeSiO3
**Pigeonit - Ca0.25(Mg,Fe)1.75Si2O6
**Diopsid - phụ nhóm hedenbergite
***Diopsid - CaMgSi2O6
***Hedenbergit - CaFeSi2O6
***Augit - (Ca,Na)(Mg,Fe,Al)(Si,Al)2O6
**Phụ nhóm pyroxen natri
***Jadeit - NaAlSi2O6
***Aegirin (Acmit) - NaFe3+Si2O6
**Spodumen - LiAlSi2O6
*Nhóm Pyroxenoit
**Wollastonit - CaSiO3
**Rhodonit - MnSiO3
**Pectolit - NaCa2(Si3O8)(OH)

**Silicat mạch đôi**
Nhóm Amphibol
**Anthophyllit - (Mg,Fe)7Si8O22(OH)2
**Phụ nhóm Cumingtonit
***Cummingtonit - Fe2Mg5Si8O22(OH)2
***Grunerit - Fe7Si8O22(OH)2
**Phụ nhóm Tremolit
***Tremolit - Ca2Mg5Si8O22(OH)2
***Actinolit - Ca2(Mg,Fe)5Si8O22(OH)2
**Hornblend - (Ca,Na)2-3(Mg,Fe,Al)5Si6(Al,Si)2O22(OH)2
**Phụ nhóm amphibol natri
***Glaucophan - Na2Mg3Al2Si8O22(OH)
***Riebeckit (asbestos) - Na2Fe2+3Fe3+2Si8O22(OH)2
***Arfvedsonit - Na3(Fe,Mg)4FeSi8O22(OH)2

**Silicat lớp**
Silicat lớp ("phyllosilicate" hoặc "sheet silicate") (tiếng Hy Lạp φύλλον phyllon, gồm nhiều tấm (lớp) tứ diện silicat Si2O5 nối với nhau (tỉ lệ 2:5).
Kaolin
*Nhóm serpentin
**Antigorit - Mg3Si2O5(OH)4
**Chrysotil - Mg3Si2O5(OH)4
**Lizardit - Mg3Si2O5(OH)4
*Nhóm khoáng vật sét
**Kaolinit - Al2Si2O5(OH)4
**Illit - (K,H3O)(Al,Mg,Fe)2(Si,Al)4O10(OH)2,(H2O)
**Smectit -
**Montmorillonit - (Na,Ca)0.33(Al,Mg)2(Si4O10)(OH)2·nH2O
**Vermiculit - (MgFe,Al)3(Al,Si)4O10(OH)2·4H2O
**Talc - Mg3Si4O10(OH)2
**Palygorskit - (Mg,Al)2Si4O10(OH)·4(H2O)
**Pyrophyllit - Al2Si4O10(OH)2
*Nhóm mica
**Biotit - K(Mg,Fe)3(AlSi3O10)(OH)2
**Muscovit - KAl2(AlSi3O10)(OH)2
**Phlogopit - KMg3Si4O10(OH)2
**Lepidolit - K(Li,Al)2-3(AlSi3O10)(OH)2
**Margarit - CaAl2(Al2Si2O10)(OH)2
**Glauconit - (K,Na)(Al,Mg,Fe)2(Si,Al)4O10(OH)2
*Nhóm clorit
**Clorit - (Mg,Fe)3(Si,Al)4O10(OH)2•(Mg,Fe)3(OH)6

**Silicat khung**
Silicat khung ("tectosilicate "hoặc "framework silicate"), gồm khung tứ diện silicat  SiO2 (tỉ lệ 1:2) trong không gian ba chiều. Nhóm này chiếm gần 75% trong vỏ Trái Đất. Silicat khung đều là nhôm silicat trừ nhóm thạch anh.
Tập tin:Quartz oisan.jpg|nhỏ|thạch anh
Tập tin:Lunar Ferroan Anorthosite 60025.jpg|nhỏ| Đá Mặt Trăng Anorthosit #60025 (plagiocla fenspat). Apollo 16 thu thập trên cao nguyên Mặt Trăng gần  Descartes Crater.
*Nhóm thạch anh
**Thạch anh - SiO2
**Tridymit - SiO2
**Cristobalit - SiO2
*Nhóm fenspat
**Alkali-fenspat
***Fenspat kali
****Microclin - KAlSi3O8
****Orthocla - KAlSi3O8
****Sanidin - KAlSi3O8
***Anorthocla - (Na,K)AlSi3O8
***Albit - NaAlSi3O8
**Plagiocla fenspat
***Anbit - NaAlSi3O8
***Oligocla - (Na,Ca)(Si,Al)4O8 (Na:Ca 4:1)
***Andesin - (Na,Ca)(Si,Al)4O8 (Na:Ca 3:2)
***Labradorit - (Na,Ca)(Si,Al)4O8 (Na:Ca 2:3)
***Bytownit - (Na,Ca)(Si,Al)4O8 (Na:Ca 1:4)
***Anorthit - CaAl2Si2O8
*Nhóm fenspathoit
**Nosean - Na8Al6Si6O24(SO4)
**Cancrinit - Na6Ca2(CO3,Al6Si6O24).2H2O
**Leucit - KAlSi2O6
**Nephelin - (Na,K)AlSiO4
**Sodalit - Na8(AlSiO4)6Cl2
***Hauyn - (Na,Ca)4-8Al6Si6(O,S)24(SO4,Cl)1-2
**Lazurit - (Na,Ca)8(AlSiO4)6(SO4,S,Cl)2
*Petalit - LiAlSi4O10
*Scapolit group
**Marialit - Na4(AlSi3O8)3(Cl2,CO3,SO4)
**Meionit - Ca4(Al2Si2O8)3(Cl2CO3,SO4)
*Analcim - NaAlSi2O6•H2O
*Nhóm zeolit
**Natrolit - Na2Al2Si3O10•2H2O
**Chabazit - CaAl2Si4O12•6H2O
**Heulandit - CaAl2Si7O18•6H2O
**Stilbit - NaCa2Al5Si13O36•17H2O

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Mineral.galleries date = ngày 14 tháng 5 năm 2008- Minerals.net date = ngày 13 tháng 5 năm 2008- Mindat.org, mineral database date=2008-01-29 - Webmineral.com
*