Persepolis

Tập tin:Persépolis, Irán, 2016-09-24, DD 56.jpg|nhỏ|Di tích lâu đài Tachara của Darius I; xây vào khoảng thế kỷ 5 TCN
Persepolis (tiếng Ba Tư cổ: 𐎱 𐎠 𐎼 𐎿 Pārsa, tiếng Ba Tư hiện đại: تخت جمشید / پارسه, Takht-e Jamshid hoặc Chehel Minar, UniPers: Taxte Jamšid) là kinh đô nghi lễ của Đế quốc Achaemenes (khoảng năm 550-330 TCN). Nó nằm cách khoảng 60 km về phía đông bắc của thành phố hiện đại Shiraz, thuộc tỉnh Fars, Iran. Phần còn lại lâu đời nhất của Persepolis có từ năm 515 TCN. Thành phố này thể hiện phong cách kiến trúc Achaemenes và đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1979.

**Tên**
Từ tiếng Anh Persepolis có nguồn gốc từ Persepolis, một từ ghép của Pérsēs (Πέρσης) và pólis (πόλις) có nghĩa là "Thành phố Ba Tư" hay "Thành phố của người Ba Tư". Tới Ba Tư cổ đại, thành phố được mệnh danh là Pārsa (langx|peo|𐎱𐎠𐎼𐎿), cũng là một từ để chỉ vùng của người Ba Tư.
Một dòng chữ còn lại từ năm 311 sau CN của hoàng từ Sasanid Shapur Sakanshah, con trai của vua Hormizd II, gọi địa điểm này là Sad-stūn có nghĩa là "Trăm cột". Bởi vì Ba Tư Trung Cổ địa điểm được cho là tượng trưng của Jamshid, một vị vua từ thần thoại Ba Tư nên khu vực này được biết đến với tên gọi "Takht-e Jamshid" (langx|fa|تخت جمشید, Taxt e Jamšīd; ), nghĩa đen là "Ngai vàng của Jamshid". Một tên khác đặt cho địa điểm này thời Trung Cổ là Čehel Menār, có nghĩa là "Bốn mươi tháp giáo đường".

**Địa lý**
Persepolis nằm gần con sông nhỏ Pulvar, chảy vào sông Kur. Khu vực bao gồm một thềm đắp cao rộng 125.000 mét vuông, với một phần là đắp nhân tạo, một phần là cắt ra từ một ngọn núi với phần phía đông dựa vào dãy núi Rahmat. Ba mặt còn lại được hình thành bằng cách giữ lại các bức tường chắn đất với chiều cao khác nhau, dốc xuống đất. Độ cao tăng từ abbr=off ở phía tây với một cầu thang đôi. Từ đó, nó có độ dốc nhẹ lên đỉnh. Để tạo ra một thềm cao bằng phẳng, những phần trũng được lấp đầy bằng đất và đá lớn, được liên kết với nhau bằng đoạn kim loại.

**Hình ảnh**
Cornelis de bruijn persepolis.JPG|Phác họa Persepolis năm 1704bởi Cornelis de Bruijn.
Drawing of perspolis 1713 by Gérard Jean-Baptiste (1671-1716).JPG|Hình vẽ Persepolis năm 1713bởi Gérard Jean-Baptiste.
Persepolis T Chipiez.jpg|Hình vẽ lâu đài Tacharabởi Charles Chipiez.
Persepolis Reconstruction Apadana Chipiez.jpg| Apadana bởi Charles Chipiez.
Persepolis Reconstruction Apadana Toit Chipiez.JPEG|Apadana, chi tiết bởi Charles Chipiez.

**Xem thêm**
García de Silva Figueroa
*Đế quốc Ba Tư
*Nhà Achaemenes, Đế quốc đầu tiên trong lịch sử Iran và đóng đô ở Persepolis
*Darius I Đại đế, Vua Ba Tư
*Cyrus Đại đế, Vua Ba Tư
*David Stronach
*Erich Schmidt
*Naqshe Rostam
*Persepolis (truyện tranh)
*Những thành phố vùng Cận Đông cổ đại

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Persepolis at the Ancient History Encyclopedia with timeline, illustrations, and books- Persepolis Fortification Archive Project (This site provides information on the Persepolis Fortification Archive project based at the Oriental Institute of the University of Chicago)
*Virtual Reconstruction of Persepolis:  3dparse date=2019-08-23 
*Virtual Reconstruction of, amongst others, Persepolis:  persepolis3D- Pedram Veisi, Persepolis, Photo Set,  flickr.- Persepolis Photo Gallery 2009 (German) date = ngày 20 tháng 4 năm 2016- Persepolis Before Incursion (Virtual tour project)- Persepolis Satellite view @ Google Maps-  Persepolis Photographs date=2007-02-05  and  Introduction to the Persian Expedition date=2011-05-15 , Oriental Institute of the University of Chicago.- Persepolis Photos and videos date = ngày 7 tháng 4 năm 2009- Photos and a map of Persepolis date=2006-07-02 - Picture archive of Persepolis- 3D reconstructed pictures and movies of Persepolis-  Secret of staircase of G-Palace in Persepolis revealedbot=InternetArchiveBot , Cultural Heritage News Agency, ngày 13 tháng 2 năm 2006.- Seals on the Persepolis Fortification Tablets date=2013-03-25  - by Mark B. Garrison and Margaret C. Root, at the  Oriental Institute webpage date=2011-02-11 - Farzin Rezaeian, and Hossein Hazarati, Persepolis Recreated, a video documentary made in 2004:  Part I (8 min 38 sec),  Part II (9 min 52 sec),  Part III (8 min 52 sec),  Part IV (10 min 29 sec),  Part V (3 min 22 sec).- Useful text and pictures of Persepolis (Persian) date = ngày 3 tháng 5 năm 2009
*http://www.rugreview.com/13-3pers.htm date = ngày 19 tháng 5 năm 2009 Persepolis- Location- Persepolis - UNESCO World Heritage Centre- Persepolis Tour Package

Thể loại:Thành phố Achaemenes
Thể loại:Địa điểm khảo cổ Iran
Thể loại:Khu dân cư cũ ở tỉnh Fars
Thể loại:Thành phố Iran cổ đại
Thể loại:Kiến trúc Achaemenes
Thể loại:Văn hóa Iran
Thể loại:Tàn tích Iran
Thể loại:Di sản thế giới tại Iran
Thể loại:Công trình xây dựng tỉnh Fars
Thể loại:Điểm tham quan ở tỉnh Fars
Thể loại:Mỹ thuật Ba Tư