Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Trung Hoa đại tự điển

Trung Hoa Đại Tự điển ({ w=Chung-hua ta tzu-tien) là một từ điển tiếng Hoa về các ký tự chữ Hán được xuất bản vào năm 1915. Chủ biên của từ điển này là Từ Nguyên Cáo (徐元誥), Lục Phí Quỳ (陆費逵/陆费逵) và Âu Dương Phổ Tồn (歐陽溥存/欧阳溥存). Từ điển này được biên soạn dựa trên bộ Khang Hy tự điển và các chữ Hán được sắp xếp theo 214 bộ thủ. Trung Hoa Đại Tự điển chứa hơn 48 nghìn mục từ cho mỗi chữ Hán, bao gồm nhiều chữ Hán mới được phát sinh sau khi Khang Hy Tự điển ra đời.
Mỗi mục từ chữ Hán bao gồm cách phiên thiết lấy từ từ điển Tập vận, cách phát âm hiện đại cùng với những từ đồng âm khác nghĩa thông dụng, những nghĩa khác nhau của (có thể lên tới 40 nghĩa), điển chú, và một từ ghép gồm 2 chữ Hán trong đó có sử dụng chữ Hán trong mục từ đó. Teng và Biggerstaff (1971:131) nhận xét rằng Trung Hoa Đại Tự điển "rất toàn diện, bao quát và được biên soạn rất cẩn thận", tuy nhiên họ cũng chỉ ra một số điểm yếu của nó. Danh mục các chữ Hán, vốn được sắp xếp theo số nét chữ, có thể rất bất tiện khi tra cứu (ví dụ như có đến 2189 chữ Hán có dưới 9 nét chữ). The margins do not have characters để giúp tìm kiếm mục từ dựa theo bộ thủ. The two-character phrases may be listed under either component.

**Xem thêm**
 Đại Hán Hòa Từ điển- Hán-Hàn Đại Từ điển- Hán ngữ Đại Từ điển- Hán ngữ Đại Tự điển- Khang Hy tự điển- Hán Việt Nôm từ điển

**Tham khảo**
 Teng, Ssu-yü and Biggerstaff, Knight. 1971. An Annotated Bibliography of Selected Chinese Reference Works, 3rd ed. Cambridge, Mass: Harvard University Press. ISBN 0-674-03851-7 - Zhonghua da zidian (中華大字典, "Comprehensive Chinese character dictionary"). 1915. 4 vols. Shanghai: Zhonghua. Repr. 1981. 2 vols. Beijing: Zhonghua. 
Thể loại:Từ điển Trung Quốc
Thể loại:Sách năm 1915
NGC 2207 và IC 2163

__NOTOC__
NGC 2207 và IC 2163 là một cặp thiên hà xoắn ốc va chạm nhau nằm cách Mặt Trời khoảng 80 triệu năm ánh sáng trong chòm sao Đại Khuyển. Cả hai thiên hà này đều được phát hiện bởi John Herschel vào năm 1835. Cho đến nay ba siêu tân tinh đã được quan sát trong NGC 2207 (SN 1975A, SN 1999ec và SN 2003H). NGC 2207 đang trong quá trình tước thủy triều từ IC 2163.
Tháng 11 năm 1999, kính viễn vọng không gian Hubble đã quan sát hai thiên hà.
Tháng 4 năm 2006, kính viễn vọng không gian Spitzer đã quan sát hai thiên hà qua bước sóng hồng ngoại (xem hình phía dưới).

**Sáp nhập các thiên hà**
NGC 2207 đang trong quá trình va chạm và hợp nhất với IC 2163. Nhưng không giống như Antennae hay  thiên hà Chuột, hai thiên hà này vẫn là các thiên hà xoắn ốc riêng biệt. Chúng đang ở giai đoạn đầu tiên của sự va chạm và hợp nhất. Chúng sẽ hợp nhất trong một tỷ năm nữa và trở thành một thiên hà elip.

**Xem thêm**
 thiên hà Antennae
*Arp 299

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
IC 2163-  SIMBAD: NGC 2207-  SIMBAD: IC 2163-  HST: A grazing encounter between two spiral galaxies-  APOD: Spiral Galaxies in Collision (11/9/1999)-  NGC 2207/IC 2163 date = ngày 12 tháng 10 năm 2007- NGC 2207 at ESA/Hubble date = ngày 17 tháng 5 năm 2008-  Spitzer Space Telescope page on NGC 2207 and IC 2163 date = ngày 12 tháng 6 năm 2008- Sự hòa nhập của 2 thiên hà NGC-2207 và IC-2163 date = ngày 7 tháng 12 năm 2010
Thể loại:Thiên hà xoắn ốc trung gian
Thể loại:Thiên hà xoắn ốc có thanh
Thể loại:Thiên hà bất thường
Thể loại:Tương tác thiên hà
Thể loại:Siêu tân tinh
Thể loại:Chòm sao Đại Khuyển
Thể loại:Thiên thể NGC
Thể loại:Thiên thể IC
Thể loại:Thiên thể PGC
Thể loại:Thiên thể UGCA
Thể loại:Được phát hiện bởi John Herschel
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1835
Thủy điện Hàm Thuận – Đa Mi

Nhà máy thủy điện Hàm Thuận – Đa Mi là một tổ hợp thủy điện nằm trên sông La Ngà thuộc lưu vực sông Đồng Nai. Nhà máy được đặt trên địa phận tỉnh Bình Thuận, có công suất 300 MW với 2 tổ máy. Hồ chứa của nhà máy nằm trên 2 tỉnh Lâm Đồng và Bình Thuận với diện tích mặt hồ ở mực nước dâng bình thường khoảng 25,2 km², dung tích 695 triệu m³. Công trình có hệ thống đường hầm với tổng chiều dài 7.765 m. Đập chính được đào đắp bằng đất đá đổ có chiều cao 93,5 m, chiều dài theo đỉnh đập là 686 m. Ngoài đập chính còn có 4 đập phụ đắp bằng đất. Công trình được khởi công xây dựng vào năm 1997, đưa vào vận hành vào năm 2001.
Nhà máy thủy điện Đa Mi là nhà máy bậc thang dưới của Nhà máy thủy điện Hàm Thuận, cách 10 km về phía hạ lưu và cách thành phố Hồ Chí Minh khoảng 200 km về phía đông bắc. Công suất của Thủy điện Đa Mi là 175 MW. Tổng sản lượng điện hàng năm của cả hai nhà máy Hàm Thuận- Đa Mi theo thiết kế là 1.555 triệu kWh.
Ngoài chức năng phát điện, các hồ chứa còn góp phần bổ sung nước tưới tiêu và nước sinh hoạt trong mùa khô cho vùng hạ du sông La Ngà, nhất là các huyện Tánh Linh và Đức Linh của tỉnh Bình Thuận, đồng thời gia tăng lưu lượng dòng chảy đến hồ Trị An, làm tăng sản lượng điện cho Nhà máy thủy điện Trị An.
Đây là một cụm nhà máy nằm trong Công ty Cổ phần Thủy điện Đa Nhim – Hàm Thuận – Đa Mi (bao gồm cả cụm nhà máy Đa Nhim- Sông Pha với công suất lần lượt là 160 MW và 7,5 MW).

**Tham khảo**
 date=2014-05-17  KS. Nguyễn Văn Duyệt là tác giả bộ "Quy trình vận hành và xử lý sự cố Nhà máy thủy điện Hàm Thuận".

**Liên kết ngoài**
Hàm Thuận
Thể loại:Đập tại Việt Nam
Thể loại:Công trình xây dựng ở Bình Thuận
Hàm Thuận – Đa Mi
Miloš Forman

Jan Tomáš "Miloš" Forman (lang; 18 tháng 2 năm 1932 – 13 tháng 4 năm 2018) là một đạo diễn phim, biên kịch, diễn viên và giáo sư người Mỹ gốc Séc nhập cư từ Tiệp Khắc. Hai bộ phim của ông kể từ khi rời Tiệp Khắc, Bay qua tổ chim cúc cu và Amadeus đều trở thành những tác phẩm điện ảnh nổi tiếng, cả hai đều mang lại cho ông giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc nhất. Riêng Bay trên tổ chim cúc cu là bộ phim thứ hai trong lịch sử từng chiến thắng cả năm hạng mục chính của Oscar (Phim hay nhất, Nam diễn viên chính, Nữ diễn viên chính, Đạo diễn và Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất) kể từ It Happened One Night vào năm 1934, một thành tích không lặp lại cho đến năm 1991 bởi Sự im lặng của bầy cừu.
Forman cũng từng nhận được một đề cử Oscar cho Đạo diễn xuất sắc nhất với The People vs. Larry Flynt. Ông cũng từng giành giải Quả cầu vàng, giải Cannes, giải Berlin, giải BAFTA, giải César và Sư tử Séc.

**Tiểu sử**
Forman sinh ra tại Čáslav, Tiệp Khắc (Cộng hòa Séc ngày nay). Ông là con trai của Anna (née Švábová), một nhà điều hành khách sạn mùa hè. Khi còn nhỏ, ông tin rằng cha ruột của Rudolf Forman, một giáo sư. Forman qua đời tại Bệnh viện Danbury gần nhà ông, tại Warren, Connecticut sau một thời gian bị ốm vào đêm ngày thứ sáu, 13 tháng 4 năm 2018, thọ 86 tuổi.

**Danh sách phim**

**Kịch**
Laterna magika (1958, biên kịch)
*Laterna magika II (1960, biên kịch)
*The Little Black Book (1972, đạo diễn)
*A Walk Worthwhile (2007, đạo diễn)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Miloš Forman- Bibliography of books and articles about Forman via UC Berkeley Media Resources Center- Milos Forman, BBC News of March 2001- Interview with Milos Forman: Defender of the Artist and the Common Man date = ngày 21 tháng 2 năm 2018
Thể loại:Sinh năm 1932
Thể loại:Mất năm 2018
Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Thể loại:Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Thể loại:Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Thể loại:Giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc
Thể loại:Nam biên kịch Mỹ
Thể loại:Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Thể loại:Người đoạt giải Quả cầu vàng cho Đạo diễn xuất sắc nhất
Thể loại:Nhà sản xuất phim Mỹ
Thể loại:Người Mỹ gốc Séc
Thể loại:Người Mỹ gốc Do Thái
Thể loại:Đạo diễn phim tiếng Anh
Thể loại:Người giành giải BAFTA cho Đạo diễn xuất sắc nhất
Sắt(II) lactat

Sắt(II) lactat là một hợp chất hóa học gồm một nguyên tử sắt (Fe2+) và hai anion lactat, công thức hóa học là Fe(C3H5O3)2. Sắt(II) lactat được dùng làm phụ gia thực phẩm với ký hiệu (số E) là E585. Đây là chất điều chỉnh độ axit và chất giữ màu, nó cũng được sử dụng để bổ sung sắt vào thực phẩm.

**Tham khảo**
Thể loại:Phụ gia thực phẩm
Thể loại:Hợp chất sắt
Sắn thuyền

Sắn thuyền (danh pháp hai phần: Syzygium polyanthum) còn gọi là sắn, sắn xảm thuyền, là một loài thực vật thuộc họ Đào kim nương (Myrtaceae).

**Đặc điểm**
Sắn thuyền là cây gỗ cứng có kích thước trung bình, cao 5 – 10 m, có thể đến 30 m. Cây mảnh, không to, lúc đầu hơi dẹp, sau rồi tròn, màu nâu nhạt. Lá mọc đối, đơn, nhẵn; cuống lá có thể dài tới 12 mm; phiến lá hình thuôn hay bầu dục, kích thước 5–16 cm x 2,5–7 cm, bìa liền. Hoa mọc thành chùm, không cuống, lưỡng tính, màu trắng. Quả hình cầu, đường kính 2–3 mm, có thể đến 12 mm, khi chín có màu đỏ đậm hay đỏ tía pha đen. Mỗi quả có 1 hột, có một lớp nạc mềm bọc lấy hột.
Cây mọc hoang ở nhiều nơi. Chim ăn quả rải hột ở các loại địa hình. Ở vùng đồng bằng, cây phát triển rất tốt, to, cao. Ở vùng đất cao ráo, cây vẫn phát triển, vẫn có thể cho quả. Cây có thể phát triển ở độ cao hơn 1000 m.
Lá non có vị chát nhẹ, có thể dùng làm rau ăn sống. Vỏ có nhiều xơ được dùng trộn với dầu cây chai xảm thuyền rất bền.
Cây nhân giống bằng hột.
Mủ và vỏ cây sắn lưới dùng để nhuộm bìa sách và lưới thuyền.

**Thành phần hóa học**
Lá sắn thuyền chứa tinh dầu, chất nhựa, chất nhầy và tanin. Quả có các hợp chất phenol, các glycosid petunidin và malvidin. Hai hợp chất này khi thủy phân cho petunidin và malvidin. Trong hoa có kaempferol và các hợp chất triterpen.

**Phân bố**
Sắn thuyền phân bố ở Campuchia, Indonesia, Malaysia, Brunei, Thái Lan, Myanmar, Việt Nam.

**Bài thuốc**
 Theo Nam dược thần hiệu của Tuệ Tĩnh:
Trị đi tiêu ra máu lượng lớn: vỏ sắn thuyền, vỏ củ nâu, vỏ cây vải, vỏ cây sung, vỏ cây duối, vỏ rụt, củ gấu mỗi thứ 20-30g, nấu sắc uống.
Trẻ em đi tiêu lỏng: vỏ sắn thuyền phơi khô tán bột, cho uống 2-8g.- Theo kinh nghiệm dân gian:
Đầy bụng, sôi bụng, tiêu lỏng: lá sắn thuyền non một nắm, giã nhỏ, chiêu nước cho uống.
Vết thương đang chảy máu: lá non giã nhuyễn đắp và buộc lại.
Vết mổ không liền miệng, chảy nước: lá sắn thuyền giã nát, uống nước, bã đắp vào vết mổ. Làm liên tục một tuần.
Loét dạ dày: lá sắn thuyền rửa sạch, nhai ăn. Làm liên tục một tuần.
Đỉa chui vào âm hộ phụ nữ: lá sắn thuyền một nắm to, thái nhỏ, nước 600ml. Đun sôi kỹ, lấy ra 100ml cho uống, còn lại ngồi xổm xông âm hộ.
Họng viêm, ho rát: lá sắn thuyền một nắm, lá nhọ nồi một nắm, tất cả rửa sạch, giã nhỏ, ép lấy nước cốt rồi pha thêm 20 ml mật ong, quấy đều. Súc miệng trước khi đi ngủ.

**Tham khảo**
Huỳnh Ngọc Tựng, Cây sắn thuyền, tạp chí Thuốc & Sức khỏe, số 274, trang 16.
*Trần Dũng, Chữa bệnh từ lá sắn thuyền, tạp chí Cây thuốc quý, số 64, trang 22.
*Viện dược liệu, Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam tập II, Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, 2004, trang 688.
*Huỳnh Tịnh Của,  Đại Nam quốc âm tự vị, Nhà xuất bản Imprimerie Rey et Curiol, 1896, trang 208.

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Cây thuốc
P
Thể loại:Thực vật Đông Dương
Thể loại:Thực vật Malesia
Messier 18

Messier 18 hay M18 (còn gọi là NGC 6613) là một cụm sao mở chứa các sao trong chòm sao Nhân Mã. Charles Messier đã phát hiện ra nó vào năm 1764 và ông liệt nó vào danh sách các thiên thể giống sao chổi. Nhìn từ Trái Đất, M18 nằm giữa tinh vân Omega (M17) và Đám mây sao Nhân Mã (M24). Cụm sao này có độ tuổi khoảng 32 triệu năm. Nó nằm cách Trái Đất 4.900 năm ánh sáng.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Messier 18, SEDS Messier pages- NGC 6613
Messier 018
Messier 018
018
Messier 018
Messier 19

Messier 19 hay M19 (còn gọi là NGC 6273) là một cụm sao cầu trong chòm sao Xà Phu. Nó được Charles Messier phát hiện vào năm 1764 và trong cùng năm này ông liệt kê nó vào danh sách các thiên thể giống sao chổi.
M19 là một trong những cụm sao cầu được biết đến sớm nhất. Nó nằm cách hệ Mặt Trời 28.000 năm ánh sáng, và khá gần với trung tâm Thiên hà, chỉ cách 5.200 năm ánh sáng.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Messier 19, SEDS Messier pages-  Messier 19, Galactic Globular Clusters Database page
Messier 019
Messier 019
019
Messier 019
Tinh vân Chẻ Ba

Tinh vân Trifid (định danh là Messier 20 hay M20 và NGC 6514) là một vùng H II nằm trong chòm sao Nhân Mã. Trifid có nghĩa là 'chia thành ba nhánh'.  Tinh vân này là sự tổ hợp của cụm sao mở, tinh vân phát xạ (phía dưới, phần đỏ), tinh vân phản xạ (phía trên, phần xanh) và tinh vân tối (những dải tối nằm trong tinh vân phát xạ làm cho tinh vân có dạng ba nhánh; tinh vân tối này còn gọi là Barnard 85). Nhìn qua một kính thiên văn, tinh vân Trifid là thiên thể sáng, nhiều màu sắc và nó là một trong những đích ngắm của những người quan sát thiên văn nghiệp dư.

**Đặc trưng**
Tinh vân Trifid là một trong các mục tiêu quan sát của kính viễn vọng không gian Hubble năm 1997, kính sử dụng các bộ lọc riêng biệt tách quang phổ của nguyên tử hiđrô, nguyên tử ion hóa lưu huỳnh, và nguyên tử ion hóa hai lần oxy. Khi ghép các bức ảnh lại người ta thu được bức ảnh tổ hợp màu giả gợi ra tinh vân sẽ nhìn thấy như thế nào bằng mắt thường qua kính thiên văn quang học.
Các bức ảnh chụp gần cho thấy các đám mây dày chứa bụi và khí, đây là vùng sản sinh ra các ngôi sao trong tương lai. Đám mây này cách trung tâm tinh vân khoảng 8 năm ánh sáng. Cạnh đó có một tia do ngôi sao gây ra với chiều dài 0,75 năm ánh sáng. Ngôi sao gây ra tia này là một ngôi sao trẻ ẩn trong đám mây dày đặc. Các tia này mang khí từ nơi hình thành ngôi sao vào không gian. Bức xạ từ ngôi sao làm cho các tia trở lên sáng.
Tháng 1 năm 2005, kính viễn vọng không gian Spitzer phát hiện ra 30 tiền sao và 120 ngôi sao mới sinh nhờ các ảnh chụp qua bước sóng hồng ngoại.
Tinh vân nằm cách Mặt Trời 7.600 năm ánh sáng. Nó có cấp sao biểu kiến 6,3.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Spitzer IR Trifid discoveries date=2008-05-09 -  Messier 20, SEDS Messier pages-  Trifid Nebula at ESA/Hubble date=2008-11-21 - chú thích web|last=Merrifield|first=Michael|title=M20 – Trifid Nebula|url=http://www.deepskyvideos.com/videos/messier/M20_trifid_nebula.html|work=Deep Sky Videos|publisher=Brady Haran- name=The Trifid Nebula-  Trifid Nebula at Constellation Guide
Thể loại:Vùng H II
Thể loại:Thiên thể Messier
Thể loại:Thiên thể NGC
Thể loại:Chòm sao Nhân Mã
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1764
Thể loại:Vùng hình thành sao
Messier 21

Messier 21 hay M21 (còn được định danh là NGC 6531) là một cụm sao mở chứa các sao trong chòm sao Nhân Mã. Nó được Charles Messier phát hiện và định danh vào ngày 5 tháng 6 năm 1764.
M21 là một cụm sao tương đối trẻ, mới 4,6 triệu năm tuổi. Nó chứa khoảng 57 ngôi sao. Có một ngôi sao khổng lồ xanh mờ đã được nhận ra trong cụm, nhưng Messier 21 chủ yếu chứa các sao nhỏ mờ. Với cấp sao 6,5, M21 không thể nhìn thấy được bằng mắt thường; tuy thế, bằng một ống nhòm nhỏ chúng ta cũng có thể quan sát được nó vào lúc trời tối.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Messier 21, SEDS Messier pages
Messier 021
Messier 021
021
Messier 021
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1764
Thể loại:Được phát hiện bởi Charles Messier
Izalzu - Itzaltzu

Izalzu (Itzaltzu trong tiếng euskera dưới dạng đồng chính thức) là một đô thị ở Cộng đồng tự trị Navarra (Tây Ban Nha). Đô thị này nằm trong thung lũng Salazar, trong Merindad de Sangüesa cự ly 88Km so với tỉnh lỵ, Pamplona. Dân số năm 2006 là 47 người (INE).

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Cụm sao Nhân Mã

Messier 22 (còn gọi là M22 hay NGC 6656) là một cụm sao cầu hình elip nằm trong chòm sao Nhân Mã, gần vùng chỗ phình thiên hà.  Nó là một trong những cụm sao cầu sáng nhất trên bầu trời.
Tập tin:M22HunterWilson.jpg|nhỏ|trái|400px|Cụm sao cầu Messier 22 qua kính thiên văn nghiệp dư.

**Lịch sử**
M22 là cụm sao cầu đầu tiên được Abraham Ihle phát hiện năm 1665 và được đưa vào danh lục của Charles Messier như là một thiên thể giống sao chổi vào ngày 5 tháng 6, 1764.
Nó cũng là một trong những cụm sao cầu được Harlow Shapley nghiên cứu cẩn thận vào năm 1930. Ông đã khám phá ra gần 70.000 sao và một lõi đậm đặc trong M22.
Sau đó Halton Arp và William G. Melbourne tiếp tục nghiên cứu cụm sao này vào năm 1959.
Bởi vì màu sắc của nó trải rộng trên dãy sao khổng lồ đỏ, tương tự như cụm sao cầu Omega Centauri, nó đã được tập trung nghiên cứu bởi James E. Hesser và các cộng sự vào năm 1977.

**Đặc trưng**
M22 là một cụm sao cầu gần với Trái Đất ở khoảng cách 10.600 năm ánh sáng. Nó trải rộng 32' trên bầu trời tương ứng với đường kính 99 ± 9 năm ánh sáng. Người ta đã phát hiện 32 sao biến quang nằm trong M22. Khi nhìn từ Trái Đất, nó nằm phía trước chỗ phình thiên hà  nên M22 rất hữu ích cho hiệu ứng vi thấu kính hấp dẫn đối với các ngôi sao trong chỗ phình thiên hà.
Mặc dù khá gần chúng ta, ánh sáng của cụm sao chứa các ngôi sao già này bị giới hạn bởi sự tiêu tán bụi, và nó có cấp sao biểu kiến là 5,5 khiến nó trở thành cụm sao cầu sáng nhất nhìn thấy từ các vĩ độ trung ở bán cầu Bắc (ví dụ châu Âu, Bắc Mỹ, Trung Quốc...). Tuy nhiên, do xích vĩ thuộc bán cầu Nam, M22 không bao giờ lên cao trên bầu trời và ít nhìn thấy hơn các cụm sao cầu M13 và M5 vào bầu trời mùa hè.

**Tinh vân hành tinh**
M22 là một trong bốn cụm sao cầu (ngoài ra gồm M15, NGC 6441 và Palomar 6) được biết tới có chứa một tinh vân hành tinh. Tinh vân hành tinh này được Fred Gillett và cộng sự phát hiện ra nhờ vệ tinh quan sát IRAS vào năm 1986 với tên gọi (IRAS 18333-2357)
và sau đó Gillett và cộng sự xác nhận nó là một tinh vân hành tinh vào năm 1989.
Ngôi sao ở trung tâm của tinh vân là một sao xanh. Tinh vân này (được định danh là GJJC1) được các nhà thiên văn ước lượng có tuổi khoảng ~6.000 năm.

**Xem thêm**
 Đại Danh lục Mới- Thiên thể Messier- Cụm sao cầu

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Messier 22, SEDS Messier pages-  Messier 22, Galactic Globular Clusters Database page
Messier 022
Messier 022
022
Messier 022
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1665
Jaurrieta

Jaurrieta là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 30,84 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Javier, Tây Ban Nha

Javier là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Thể loại:Du lịch văn hóa Tây Ban Nha
Juslapeña

Juslapeña là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 31,51 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 569 người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Lakuntza

Lakuntza là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 11,12 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Izagaondoa

Izagaondoa là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 59,63ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 177 người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Imotz

Imotz là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 42,4 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Irañeta

Irañeta là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2006 là 157 người với mật độ người/km² 

**Biến động dân số**

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Irurtzun

Irurtzun là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 3,5 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 2225 người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Isaba

Isaba là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 491 người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Ituren

Ituren là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 497 người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Iturmendi

Iturmendi là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Iza

Iza là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Lana, Navarre

Lana, Navarre là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Lantz

Lantz là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Lapoblación

Lapoblación là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 20,65 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 159 người với mật độ 7,31 người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Larraga

Larraga là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Larraona

Larraona là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 7,71 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 123 người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Larraun

Larraun là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 107,09 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 1051 người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Lazagurría

Lazagurría là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Leache

Leache là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 14,63 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 52 người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Legarda

Legarda là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 8,3 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Messier 23

Messier 23 (hay M23 hoặc NGC 6494) là cụm sao mở trong chòm sao Nhân Mã. Nó được  Charles Messier phát hiện vào ngày 20 tháng 6 năm 1764.
M23 nằm cách Trái Đất khoảng 2.150 năm ánh sáng, với bán kính của cụm sao xấp xỉ 15-20 năm ánh sáng. Có khoảng 150 sao trong cụm này, ngôi sao sáng nhất có cấp sao 9,2. M23 có thể nhìn thấy thông qua một kính thiên văn nhỏ trong vùng sao thuộc chòm sao Nhân Mã.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Messier 23, SEDS Messier pages
Messier 023
Messier 023
023
Messier 023
Thể loại:Nhánh Lạp Hộ
Legaria

Legaria là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Leitza

Leitza là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 58,49 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Lekunberri, Tây Ban Nha

Lekunberri là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 6,71 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1386 người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Leoz

Leoz là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 95,5 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Lerga

Lerga là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 21,75 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Alexis Sinduhije

Alexis Sinduhije (sinh ngày 5 tháng 5 năm 1967) là nhà báo và chính trị gia người Burundi. Ông sáng lập đài phát thanh "Radio Publique Africaine" dùng làm phương tiện mang lại hòa bình giữa các người sắc tộc Tutsi và Hutu trong một đất nước thường bị chiến tranh xâu xé. Ông có ý tưởng lập ra đài phát thanh này khi làm việc ở đài phát thanh quốc gia, nhằm mục đích "nhân đạo hóa các quan hệ giữa các nhóm sắc tộc" Tiền để tiến hành dự án đài phát thanh này do "Quỹ Ford" tài trợ, với sự quan tâm đặc biệt tới việc khuyến khích sự truyền thông giữa các người Burundi trong nước và các người Burundi trong các trại tỵ nạn ở Tanzania.
Năm 2003, đài phát thanh này đã bị chính phủ cấm trong 3 ngày do phát một cuộc phỏng vấn người phát ngôn của quân nổi dậy.
Là một ứng cử viên trong cuộc "bầu cử tổng thống Burundi năm 2010", tạp chí Time coi Sinduhije là một trong số "100 người có ảnh hưởng lớn nhất thế giới năm 2008".
Ngày 11 tháng 11 năm 2008, Sinduhije đã bị bắt và bị giam tù về tội "lăng mạ tổng thống" Pierre Nkurunziza, nhưng được thả ngày 11.03.09 vì không đủ chứng cứ buộc tội.

**Giải thưởng**
2004 Giải Tự do Báo chí Quốc tế của Ủy ban bảo vệ các nhà báo

**Tham khảo**
Thể loại:Nhà báo Burundi
Thể loại:Giải thưởng tự do báo chí
Thể loại:Tù nhân lương tâm
Lerín

Lerín là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 98,16 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1905 người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Lesaka

Lesaka là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 54,7 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 2808 người với mật độ 21,33 người/km². Cự ly so với tỉnh lỵ là 75 km.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Lezáun

Lezáun là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 19,04 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 266 người với mật độ 13,97 người/km². Cự ly so với tỉnh lỵ là 50 km.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Lizoáin

Lizoáin là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 65,53 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 308 người với mật độ 4,7 người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Liédena

Liédena là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 19,28 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 335 người với mật độ 17,38 người/km². Cự ly so với tỉnh lỵ là 41 km.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Lodosa

Lodosa là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 45,34 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 4929 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly 74 km so với tỉnh lỵ.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Los Arcos

Los Arcos là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 57,67 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km². Đô thị này cách tỉnh lỵ 62 km.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Lumbier

Lumbier là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 57,4 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ 24,34 người/km². Đô thị này có cự ly 38 km so với tỉnh lỵ Pamplona.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Luquin

Luquin là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ 8,1 người/km². Đô thị này có cự ly 53,7 km so với tỉnh lỵ Pamplona.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Lónguida - Longida

Lónguida - Longida là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 315 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly 36 km so với tỉnh lỵ Pamplona.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Marañón, Navarre

Marañón, Navarre là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 6,9 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly 84 km so với tỉnh lỵ Pamplona.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Marcilla

Marcilla là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 21,9 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 2834 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly 60 km so với tỉnh lỵ Pamplona.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Abaurregaina/Abaurrea Alta

Abaurregaina/Abaurrea Alta (Abaurregaina; Abaurrea Alta; cả hai tên đều được công nhận chính thức) là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarra, Tây Ban Nha. Đô thị này nằm cách tỉnh lỵ km, có diện tích là km2, và nằm ở độ cao m. Theo điều tra dân số năm 2005 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha (INE), đô thị này có khoảng 150 người.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Official website of the municipality date=2007-01-02   -  ABAURREAGAINA/ABAURREA ALTA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa) 
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Jamal Amer

Jamal Amer là nhà báo người Yemen. Ông là biên tập viên của tuần báo Al-Wasat, được thành lập từ năm 2004. Tuần báo Al-Wasat thường đăng các báo cáo chỉ trích chính phủ Yemen của các tổ chức quốc tế bảo vệ nhân quyền.
Trước năm 2004, Amer làm việc cho tuần báo Al-Wahdawi. Các bài phóng sự của ông đã bị kết tội là "gây tổn hại cho lợi ích công cộng", "xúc phạm vua Fahd của vương quốc Ả Rập Xê Út", và  "làm hại các quan hệ giữa Ả Rập Xê Út và Yemen". 
Ông đã một lần bị tòa án cấm hành nghề nhà báo.
Năm 2005, Amer bị 4 người đàn ông - được cho là nhân viên mật vụ của chính phủ - bắt cóc. Chúng giữ ông trong 6 giờ, đánh đập, bịt mắt, đưa ông lên một đỉnh núi và đe dọa giết ông.

**Giải thưởng**
Năm 2006, Amer được trao Giải Tự do Báo chí Quốc tế của Ủy ban bảo vệ các nhà báo.

**Tham khảo**
Thể loại:Năm sinh thiếu
Thể loại:Nhà báo Yemen
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Giải thưởng tự do báo chí
Đám mây sao Nhân Mã

Đám mây sao Nhân Mã (còn gọi là Delle Caustiche, Messier 24, IC 4715) là đám mây sao trong chòm sao Nhân Mã, có đường kính xấp xỉ 600 năm ánh sáng, do Charles Messier phát hiện vào năm 1764.
Các sao, cụm sao và các thiên thể trong M24 là một phần của nhánh Nhân Mã hay nhánh Nhân Mã-Thuyền Để trong Ngân Hà. Messier đã miêu tả M24 như "một tinh vân lớn chứa nhiều sao" và ông ước lượng kích cỡ của nó khoảng 1,5° rộng. Một số nguồn, không chính thức coi M24 là cụm sao mở mờ NGC 6603.
M24 chiếm một khoảng thể tích không gian khoảng 10.000 đến 16.000 năm ánh sáng. Đây là một trong những vùng tập trung sao đậm đặc mà khi nhìn qua một ống nhóm nó hiện lên như là một ngôi sao đơn lẻ, với khoảng 1000 sao trong trường nhìn.

**Xem thêm**
 Thiên thể Messier- Đại Danh lục Mới

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Messier 24, SEDS Messier pages- IC 4715
Thể loại:Đám mây sao
Thể loại:Ngân Hà
Thể loại:Chòm sao Nhân Mã
Thể loại:Thiên thể Messier
Thể loại:Thiên thể IC
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1764
Thể loại:Được phát hiện bởi Charles Messier
M24

M24, M.24 hoặc M-24 có thể là:

**Quân sự**
 HMS M24, tàu chiến Anh hoạt động từ 1915-1920.- HMS M24, tàu chiến Thụy Điển- M24 Chaffee, xe tăng hạng nhẹ Mỹ- Mìn M24, mìn (địa lôi) Mỹ- Súng trường M24, súng trường họ Mauser- Súng bắn tỉa M24, súng bắn tỉa- Lựu đạn Model 24, lựu đạn tấn công

**Hàng không**
 Grigorovich M-24, thủy phi cơ Liên Xô thập niên 1920- Macchi M.24, thủy phi cơ Ý thập niên 1920- Magni M-24 Orion, máy bay siêu nhẹ của Ý- Messerschmitt M 24, máy bay vận tải hành khách của Đức cuối thập niên 1920- Miles M.24, máy bay chiến đấu của Anh trong Thế chiến thứ hai- MSrE M-24, máy bay thể thao Hungari cuối thập niên 1930- PZL M-24 Dromader Super, máy bay phục vụ nông nghiệp Ba Lan

**Khác**
 Đường cao tốc M-24 Michigan, đường cao tốc bang Michigan- Messier 24 (M24), đám mây sao Nhân Mã (Sagittarius)- Olivetti M24, máy tính
Messier 25

Cụm sao mở M25 (còn gọi là Messier 25 hay IC 4725) là một cụm sao mở trong chòm sao Nhân Mã. Philippe Loys de Chéseaux phát hiện ra nó vào năm 1745 và được liệt kê vào danh lục của Charles Messier năm  1764.
M25 nằm cách Trái Đất 2.000 năm ánh sáng. Nó có đường kính khoảng 19 năm ánh sáng. Sao Delta Cephei kiểu sao biến quang được định danh U Sagittarii thuộc về cụm sao này.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Messier 25, The Messier Catalog.  Students for the Exploration and Development of Space (SEDS)- IC 4725-  Open Cluster M25. Astronomy Picture of the Day 2009 August 31 
Messier 025
Messier 025
025
Thể loại:Thiên thể IC
Thể loại:Nhánh Lạp Hộ
Mañeru

Mañeru là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 12,89 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 389 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly 28 km so với tỉnh lỵ Pamplona và 4 km về phía đông của Puente la Reina.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Mendavia

Mendavia là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 78 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ 48,69 người/km². Đô thị này có cự ly 78 km so với tỉnh lỵ Pamplona.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Mendaza

Mendaza là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 32,77 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 323 người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Mendigorría

Mendigorría là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 39,1 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1062 người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Metauten

Tòa thị chính Metauten
Metauten là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Milagro, Navarre

Milagro, Navarre là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Messier 26

Cụm sao mở M26 (còn gọi là Messier 26 hay NGC 6694) là cụm sao mở trong chòm sao Thuẫn Bài. Charles Messier phát hiện ra nó vào năm 1764.
M26 có đường kính khoảng 22 năm ánh sáng và cách Trái Đất 5.000 năm ánh sáng. Ngôi sao sáng nhất trong cụm có cấp sao 11,9 và tuổi của cụm này được tính toán vào khoảng 89 triệu năm. Một đặc điểm thú vị của M26 là vùng sao mật độ thấp gần lõi của cụm, có thể nó bị che khuất bởi vật chất liên sao giữa Trái Đất và cụm sao.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Messier 26, SEDS Messier pages- NGC 6694
Messier 026
Messier 026
026
Messier 026
Mirafuentes

Mirafuentes là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 2,8 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2006 là 48 người với mật độ người/km². Mirafuentes có cự ly 72 km so với tỉnh lỵ Pamplona.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Miranda de Arga

Miranda de Arga là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 60,1 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 957 người với mật độ 15,92 người/km² 
Đô thị này nằm ở khu vực có độ cao 341 mét trên mực nước biển. Miranda de Arga các tỉnh lỵ Pamplona 50 km.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Monreal, Navarre

Monreal (Elo trong tiếng Euskera) là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 22,61 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 468 người với mật độ 20,7 người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Monteagudo, Navarre

Monteagudo là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 10,91 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 1146 người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Messier 110

Messier 110 (còn gọi là M110 và NGC 205) là thiên hà elip lùn và là một vệ tinh của thiên hà Tiên Nữ. M110 chứa các đám bụi và có khả năng là những vùng sản sinh sao, và điều này là bất thường đối với những thiên hà elip lùn nói chung.

**Lịch sử**
Mặc dù Charles Messier chưa bao giờ liệt kê thiên hà này vào danh sách nổi tiếng của ông, nhưng ông đã vẽ nó và M32 trên hình vẽ mô tả thiên hà Andromeda; nó được Messier đánh dấu trên hình vẽ là đã lần đầu tiên quan sát NGC 205 (M110) vào ngày 10 tháng 8 năm 1773. Sau đó bà Caroline Herschel độc lập quan sát thiên hà vào ngày 27 tháng 8 năm 1783; anh trai bà William Herschel đã nhắc đến phát hiện của bà vào năm 1785. Kenneth Glyn Jones đã đề xuất liệt kê thêm thiên hà này vào danh lục Messier năm 1967.
Năm 1999, Johnson và Modjaz đã phát hiện ra một nova trong M110.
Không như M32, các nhà thiên văn không thu được chứng cứ cho thấy NGC205 chứa một lỗ đen siêu khối lượng tại tâm của nó.

**Xem thêm**
 Thiên hà Andromeda

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Messier 110 Data Sheed and additional information - Telescopius. (Deep Sky Objects Browser has been renamed and reformatted - the old links below no longer work correctly)- Messier 110 data sheet, altitude charts, sky map and related objects date=2013-10-16  - Deep Sky Objects Browser- Messier 110 amateur astrophotographybot=InternetArchiveBot  - Deep Sky Objects Browser-  SEDS: Elliptical Galaxy M110- chú thích web|last=Fohring|first=Dora|title=M110 – Dwarf Galaxy|url=http://www.deepskyvideos.com/videos/messier/M110_galaxy.html|work=Deep Sky Videos|publisher=Brady Haran|author2=Merrifield, Michael
Thể loại:Thiên hà lùn hình êlip
Thể loại:Thiên hà bất thường
Thể loại:Nhóm Địa phương
Thể loại:Nhóm con Andromeda
Thể loại:Chòm sao Tiên Nữ
Thể loại:Thiên thể Messier
Thể loại:Thiên thể NGC
Thể loại:Thiên thể UGC
Thể loại:Thiên thể PGC
Thể loại:Thiên thể LEDA
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1773
Thể loại:Được phát hiện bởi Caroline Herschel
Thể loại:Thiên thể MCG
Morentin

Morentin là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 8,94 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 167 người với mật độ người/km² 

**Biến động dân số**

**Tham khảo**
  MORENTIN in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia 
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Mues

Mues là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 14,47 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly 67 km so với tỉnh lỵ Pamplona.

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Murchante

Murchante là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 13,23 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 3363 người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Messier 107

Cụm sao cầu M107 (còn gọi là Messier 107 hay NGC 6171) là một cụm sao cầu trong  chòm sao Xà Phu. Pierre Méchain đã phát hiện ra nó vào tháng Tư 1782 và William Herschel độc lập phát hiện ra vào 1793. Cho đến tận năm 1947 Helen Sawyer Hogg mới thêm nó cùng với ba thiên thể khác được phát hiện bởi Méchain vào danh lục của Messier.
M107 nằm gần với mặt phẳng thiên hà ở khoảng cách 20.900 năm ánh sáng từ Trái Đất. Có khoảng 25 sao biến quang trong cụm sao này.

**Xem thêm**
 Đại Danh lục Mới

**Liên kết ngoài**
  SEDS Messier pages: Messier 107 date=2006-02-07 -  Messier 107, Galactic Globular Clusters Database page

**Tham khảo**
Thể loại:Cụm sao cầu
Thể loại:Chòm sao Xà Phu
107
Messier 107
Fesshaye Yohannes

Fesshaye Yohannes là nhà báo người Eritrea, đã bị chính quyền Eritrea bắt giam mà không xét xử, và bị chết trong nhà tù.

**Sự nghiệp**
Yohannes trở thành nhà báo từ đầu thập niên 1990, sau khi Eritrea giành được độc lập từ Ethiopia. Trước đó, ông từng là một thành viên trong lực lượng du kích chiến đấu cho nền độc lập của Eritrea.
Ông lập ra tờ tuần báo Setit – nay đã đóng cửa – được lưu hành rộng rãi nhất ở Eritrea. Tờ tuần báo này đăng các chủ đề gây tranh cãi và nhạy cảm, như nạn nghèo khó, nạn mại dâm và tình trạng thiếu thốn của các cựu chiến binh bị tàn tật của phong trào kháng chiến giành độc lập cho Eritrea.
Sự dũng cảm đăng tin và phóng sự nhạy cảm của tuần báo Setit đã chọc giận chính quyền Eritrea. Tháng 5 năm 2001, Yohannes yêu cầu Ủy ban bảo vệ các nhà báo giúp thiết lập một hội liên hiệp các nhà báo Eritrea để đấu tranh cho tự do báo chí và bảo vệ các nhà báo ở Eritrea. Tháng 9 năm 2001 - một tuần lễ sau Sự kiện 11 tháng 9, chính phủ Eritrea đã ngăn chặn mọi phương tiện truyền thông đại chúng độc lập ở trong nước, dưới lý do phải đấu tranh chống khủng bố, và bắt giữ một số lớn nhà báo. Yohannes được cho là đã đi ẩn náu, nhưng cuối cùng đã quyết định không bỏ rơi các bạn nhà báo đồng nghiệp của mình.
Tháng 9 năm 2001, Yohannes bị chính quyền Eritrea bắt giam mà không đưa ra tòa án xét xử. Tháng 5 năm 2002, Yohannes cùng 9 nhà báo bị tù khác bắt đầu tuyệt thực để phản đối việc giam tù họ. Họ bị chuyển tới một nhà tù bí mật ở một nơi không biết rõ, và họ không được tiếp xúc với thế giới bên ngoài.

**Chết trong nhà tù**
Yohannes đã chết khi bị giam trong nhà tù. Ngày chết của Yohannes không được biết rõ. Vài nguồn tin nói là ông chết ngày 11.01.2007 sau khi bị bệnh tật kéo dài, trong khi lãnh tụ đảng đối lập lưu vong Adhanom Gebremariam cho biết Yohannes bị chết trong xà lim của mình ngày 13.12.2002.

**Giải thưởng**
2002 ông được Ủy ban bảo vệ các nhà báo trao Giải Tự do Báo chí Quốc tế


**Tham khảo**
Thể loại:Nhà báo Eritrea
Thể loại:Người Eritrea
Thể loại:Sinh năm 1954
Thể loại:Mất thập niên 2010
Thể loại:Năm chết không chắc chắn
Thể loại:Giải thưởng tự do báo chí
Thể loại:Mất thập niên 2000
Messier 72

Messier 72 (còn gọi là M72 hay NGC 6981) là cụm sao cầu trong chòm sao Bảo Bình do Pierre Méchain phát hiện ngày 29 tháng 8 năm 1780. Charles Messier sau đấy đã quan sát nó vào ngày 4 và 5 tháng 10 cùng năm, và ông liệt kê nó vào danh lục của ông. Hai ông lại coi nó là một tinh vân mờ hơn là một cụm.
Sử dụng kính thiên văn sing=on sẽ quan sát rất khó bởi vì chúng ta chỉ nhìn thấy ảnh nhòe mờ. Tuy nhiên nếu sử dụng kính Kopernicks sing=on sẽ thu được độ phân giải cao hơn.
M72 nằm cách Trái Đất lk=on và nằm ở phía bên kia tâm thiên hà. Một số nguồn khác cho rằng date=December 2009 cụm sao nằm cách xa tới 62.000 năm ánh sáng, với đường kính 42 năm ánh sáng. Nói chung, M72 là một cụm sao trẻ, chứa một vài sao khổng lồ xanh, không như các cụm sao khác, chúng thường chứa các cụm sao già.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Messier 72, SEDS Messier pages-  Messier 72, Galactic Globular Clusters Database page-  Messier 72, LRGB CCD image based on two hours total exposure-  M-72 Information
Thể loại:Cụm sao cầu
Thể loại:Chòm sao Bảo Bình
Thể loại:Thiên thể Messier
Thể loại:Thiên thể NGC
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1780
Thiên hà Hoa Hướng Dương

Thiên hà Hoa hướng dương (còn gọi là Messier 63, M63, hay NGC 5055) là một thiên hà xoắn ốc thuộc chòm sao Lạp Khuyển chứa một đĩa trung tâm bao xung quanh bởi các nhánh xoắn ốc ngắn. Thiên hà Hoa hướng dương thuộc về nhóm M51, một nhóm thiên hà cũng chứa thiên hà Xoáy nước (M51).

**Lịch sử**
Thiên hà Hoa hướng dương được Pierre Méchain phát hiện vào ngày 14 tháng 6 năm 1779.  Sau đó Charles Messier đã đưa thiên hà vào danh lục của ông.
Giữa thế kỷ thứ 19, Lord Rosse đã nhận ra cấu trúc xoắn ốc của thiên hà này, và đây cũng là thiên hà đầu tiên được phát hiện là có cấu trúc được nhận diện.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 name=The Sunflower Galaxy-  Sunflower Galaxy @ SEDS Messier pages
Thể loại:Thiên hà xoắn ốc
Thể loại:Nhóm M51
Thể loại:Chòm sao Lạp Khuyển
Thể loại:Thiên thể Messier
Thiên thể NGC
08334
46153
Mazen Dana

Mazen Dana (مازن دعنا, sinh năm 1962, chết ngày 17.8.2003) là nhà báo người Palestine, làm nhà quay phim cho hãng thông tấn Reuters.
Dana làm việc cho hãng Reuters trên 10 năm, phần lớn là ở thành phố quê hương Hebron của ông tại Bờ Tây, sau đó ông được đưa sang Iraq quay phim về chiến tranh ở đây.
Ông đã bị binh sĩ Hoa Kỳ bắn chết ở Baghdad, Iraq ngày 17.8.2003, vì tưởng lầm máy quay phim của ông là một súng phóng hỏa tiễn. Một nguồn tin Hồi giáo cho rằng binh sĩ Mỹ đã cố tình bắn chết ông, mặc dù ông có đeo thẻ báo chí và đi trên một xe của báo chí.

**Đời tư**
Dana đã lập gia đình và có bốn con.

**Giải thưởng**
Năm 2001, Dana đã được Ủy ban bảo vệ các nhà báo trao Giải Tự do Báo chí Quốc tế cho long dung cảm khi đưa tin về các vụ xung đột ở thành phố quê hương.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Reuters profile of Dana date=2008-11-21 - Suzan Dana demands US inquiry into husband's murder date=2007-03-10  - IFEX- FRONTLINE/WORLD documentary featuring Dana and other journalists describing dangers they face while covering the Israeli-Palestinian conflict- Reuters Cameraman Killed For Filming U.S. Graves: Brother date=2008-05-17  ngày 19 tháng 8 năm 2003
Thể loại:Sinh năm 1962
Thể loại:Mất năm 2003
Thể loại:Nhà báo Palestine
Thể loại:Giải thưởng tự do báo chí
Thể loại:Tín hữu Hồi giáo Palestine
Testosterone

Testosterone là một hoóc môn steroid từ nhóm androgen và được tìm thấy trong động vật có vú, bò sát, chim và các động vật có xương sống. Ở động vật có vú, testosterone được tiết ra chủ yếu trong tinh hoàn của con đực và buồng trứng của con cái, mặc dù một lượng nhỏ cũng được tiết ra bởi tuyến thượng thận. Đây là hoóc môn tình dục chính của con đực và đồng thời cũng là một steroid đồng hóa.
Ở loài người, hóc-môn testosterone chính do tinh hoàn tiết ra bắt đầu có từ tuổi dậy thì, được tiết ra do kích thích của các gonadotropin tuyến yên và thải qua nước tiểu dưới dạng androsteron mất hết hoạt tính. Đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của các mô sinh sản của nam như tinh hoàn và tuyến tiền liệt cũng như thúc đẩy các đặc tính sinh dục phụ như làm tăng cơ bắp, xương và sự phát triển tóc. Ngoài ra, testosterone là cần thiết cho sức khỏe và hạnh phúc cũng như phòng ngừa bệnh loãng xương.
Trung bình, ở một người nam giới trưởng thành, cơ thể tạo ra nhiều hơn khoảng 10 lần testosterone so với cơ thể phụ nữ trưởng thành, nhưng phụ nữ lại nhạy cảm với hormone này hơn nam giới.
Testosterone được bảo toàn qua hầu hết các động vật có xương sống, mặc dù cá làm cho một hình thức hơi khác nhau được gọi là 11-ketotestosterone. Chất tương đương ở côn trùng là ecdysone. Những hormone steroid cho thấy rằng hormone giới tính có một lịch sử cổ đại về tiến hóa.

**Xem thêm**
 Estrogen

**Tham khảo**
Thể loại:Hormone
Thể loại:Hormone sinh dục
Messier 99

Messier 99 (còn gọi là M99 hay NGC 4254) là một thiên hà xoắn ốc trung gian nằm cách Trái Đất xấp xỉ 50 triệu năm ánh sáng trong chòm sao Hậu Phát.
Thiên hà có dạng nhánh xoắn ốc thông thường và một nhánh xoắn ốc mở rộng ra bên ngoài. Một cầu nối chứa các khí hiđrô trung hòa liên kết  NGC 4254 với VIRGOHI21. Trường hấp dẫn từ thiên hà tối VIRGOHI21 dường như làm lệch M99 và hút khí hiđrô thông qua cầu nối này, khi hai thiên hà này ở gần nhau, trước khi chúng tách ra xa.
Đã có ba vụ nổ siêu tân tinh đã được quan sát thấy trong thiên hà này.

**Lịch sử**
Ảnh chụp Messier 99 qua kính thiên văn nghiệp dư
Messier 99 được Pierre Méchain phát hiện vào ngày 17 tháng 3 năm 1781.  Khám phá này đã đến tai Charles Messier, sau đó ông thêm thiên thể này vào danh lục Messier, danh lục thiên văn đầu tiên liệt kê các cụm sao, tinh vân và thiên hà.
Messier 99 là một trong những thiên hà đầu tiên được phát hiện và nhận ra cấu trúc xoắn ốc của nó. Lord Rosse đã nhận ra cấu trúc xoắn ốc vào mùa xuân năm 1846.

**Xem thêm**
 Messier 83 - thiên hà xoắn ốc đối mặt- Thiên hà Chong Chóng - thiên hà xoắn ốc đối mặt

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  SEDS: Spiral Galaxy M99-  UniverseToday:  Dark Matter Galaxy?-  PPARC: New evidence for a Dark Matter Galaxy date=2007-03-10 -  PTF10fqs: A Luminous Red Nova in the Spiral Galaxy Messier 99
Messier 099
Messier 099
Messier 099
099
Messier 099
07345
39578
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1781
Murieta

Murieta là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Murillo El Cuende

Murillo El Cuende là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Murillo El Fruto

Murillo El Fruto là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Muruzábal

Muruzábal là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Mélida

Mélida là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Navascués

Navascués là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

**Tham khảo**
Thể loại:Đô thị ở Navarra
Thể loại:Khu dân cư ở Navarre