Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Al-Li

Hợp kim Al-Li là hợp kim của nhôm với lithi thông thường bao gồm cả đồng và ziriconi. Khi lithi là một kim loại nguyên tố có tỷ trọng rất thấp, thì nếu bổ sung vào nhôm sẽ cho hợp kim có tỷ trọng thấp hơn nhôm nguyên tố. Nếu bổ sung vào hợp kim một lượng 1% lithi thì sẽ làm cho hợp kim Al-Li nhẹ đi 3% và tăng độ cứng lên 5%. Hợp kim Al–Li thương mại chiếm 2,45% lithi theo khối lượng.
Hợp kim Al-Li rất quan trọng và được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp vũ trụ, do lợi thế về trọng lượng riêng. Hiện tại hợp kim này đang được sử dụng cho ngành hàng không và các dự án máy bay lên thẳng.
Phôi và phế liệu cũng như các vật liệu tái chế của hợp kim Al-Li phải để riêng và không được để lẫn với các nhón hợp kim của nhôm khác, bởi vì chúng có thể gây cháy nổ rất nguy hiểm.

**Tham khảo**
Thể loại:Hợp kim của nhôm
Tiếng Minangkabau

Tiếng Minangkabau (Baso Minangkabau); tiếng Indonesia: Bahasa Minangkabau là một ngôn ngữ trong ngữ tộc Malay-Polynesia thuộc ngữ hệ Nam Đảo, được sử dụng bởi dân Minangkabau ở Tây Sumatra, ở vùng tây của Riau và nhiều thành phố khắp Indonesia bởi những người nhập cư Minangkabau, những người thường làm nghề buôn bán hay mở nhà hàng. Ngôn ngữ này cũng được nói ở một phần của Malaysia.
Do những sự tương đồng lớn về ngữ pháp giữa tiếng Minangkabau và tiếng Mã Lai, có một số tranh cãi về quan hệ giữa hai ngôn ngữ này. Một số người xem tiếng Minangkabau là một phương ngữ của tiếng Mã Lai, trong khi những người khác cho rằng tiếng Minangkabau là một ngôn ngữ riêng biệt.

**Malaysia**
Ngoài Tây Sumatra và tây Riau, tiếng Minangkabau cũng được nói ở Malaysia bởi những người là hậu duệ của dân nhập cư từ vùng nói tiếng Minang ở Sumatra (Ranah Minang, hay Đất của Minang). Một số đáng kể những người nhập cư ban đầu định cư ở khu vực ngày nay là bang Negeri Sembilan của Malaysia. Ngôn ngữ này cũng là ngôn ngữ chung dọc theo vùng duyên hải của tỉnh Bắc Sumatra, và thậm chí được dùng ở một số nơi của Aceh, nơi nó được gọi là Aneuk Jamee.

**Phương ngữ**
Tiếng Minangkabau có nhiều phương ngữ, đôi khí khác biệt giữa các làng gần nhau (ví dụ như các làng cách nhau một con sông).
Trong giao tiếp hàng ngày giữa người Minangkabau ở các vùng khác nhau, phương ngữ Padang (Baso Padang hay Baso Urang Awak "ngôn ngữ của dân tộc chúng ta") thường được dùng và có một kiểu tiêu chuẩn.

**Ví dụ**
tiếng Minangkabau:Sarang kayu di rimbo tak samo tinggi, kok kunun manusia
tiếng Indonesia:Pohon di rimba tidak sama tinggi, apalagi manusia
tiếng Việt:Cây trong rừng còn không cao như nhau, huống chi là con người ta.
tiếng Minangkabau:Co a kongcek baranang co itu inyo
tiếng Indonesia:Dia berenang seperti katak
tiếng Việt:Anh ta bơi như con nhái (làm gì mà không có mục tiêu)
tiếng Minangkabau:Indak buliah mambuang sarok disiko!
tiếng Indonesia:Tidak boleh membuang sampah di sini!
tiếng Việt:Không được phép xả rác ở đây!

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Ngôn ngữ tại Indonesia
Thể loại:Ngôn ngữ tại Malaysia
Thể loại:Ngôn ngữ Malay-Polynesia
Thể loại:Ngôn ngữ chắp dính
Mồng tơi

Mồng tơi hay mùng tơi (danh pháp hai phần: Basella alba L., đồng nghĩa B. rubra, B. cananifolia, B. cordifolia, B. crassifolia, B. japonica, B. lucida, B. nigra, B. ramosa, B. volubilis) là một loại cây thuộc họ Mồng tơi (Basellaceae).

**Miêu tả**
Quả cây mồng tơi
Đây là loại dây leo quấn, mập và nhớt, sống hàng năm hay hai năm. Lá dày hình tim, mọc xen, đơn, nguyên, có cuống. Cụm hoa hình bông mọc ở kẽ lá, màu trắng hay tím đỏ nhạt. Quả mọng, nhỏ, hình cầu hoặc trứng, dài khoảng 5–6 mm, màu xanh, khi chín chuyển màu tím đen. hoặc màu trắng
Cây mồng tơi mọc nhanh, dây có thể dài đến 10 m.

**Công dụng**
Lá và đọt thân non của mồng tơi thường được dùng để nấu canh ăn mát và có tính nhuận trường. Nước ép từ quả dùng trị đau mắt. Tại Trung Quốc có nơi người ta dùng rau mồng tơi giã nát đắp chữa vú sưng, nứt, giải độc.

**Thành phần hóa học**
Trong rau mồng tơi có vitamin A3, vitamin B3, chất saponin, chất nhầy và chất sắt.date = ngày 7 tháng 1 năm 2013

**Ca dao, tục ngữ**
"Nghèo rớt (nhớt) mùng tơi" (Thành ngữ Việt Nam)
*"Gần nhà mà chẳng sang chơiĐể anh ngắt ngọn mồng tơi bắc cầu..." (Ca dao Việt Nam)
*"Nhà nàng ở cạnh nhà tôi,Cách nhau cái dậu mùng tơi xanh rờn" (Cô hàng xóm, thơ Nguyễn Bính)

**Một vài hình ảnh về cây mồng tơi**

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 PROTAbase về Basella alba date = ngày 10 tháng 10 năm 2008- Ảnh và đồng nghĩa đa ngôn ngữ date = ngày 9 tháng 4 năm 2005- Trên website Đại học Florida date=2010-07-31 - Đánh giá các loại rau ăn lá nhiệt đới trên quần đảo Virgin- Mồng tơi Basella alba, B. ruba date=2011-07-18  (Worldcrops.org)
A
Thể loại:Rau ăn lá
Thể loại:Cây thuốc
Thể loại:Ẩm thực Việt Nam
Thể loại:Ẩm thực Ấn Độ
Thể loại:Ẩm thực Trung Quốc
Thể loại:Thực vật Ấn Độ
Thể loại:Thực vật Bangladesh
Thể loại:Thực vật Belize
Thể loại:Thực vật Brasil
Thể loại:Thực vật Campuchia
Thể loại:Thực vật Cuba
Thể loại:Thực vật Fiji
Thể loại:Thực vật Haiti
Thể loại:Thực vật Indonesia
Thể loại:Thực vật Jamaica
Thể loại:Thực vật Lào
Thể loại:Thực vật Malaysia
Thể loại:Thực vật Myanmar
Thể loại:Thực vật Philippines
Thể loại:Thực vật Puerto Rico
Thể loại:Thực vật Sri Lanka
Thể loại:Thực vật Thái Lan
Thể loại:Thực vật Trung Quốc
Thể loại:Thực vật Việt Nam
Thể loại:Thực vật châu Phi
Thể loại:Thực vật Polynesia
Thể loại:Thực vật quần đảo Leeward
Thể loại:Thực vật quần đảo Windward
Thể loại:Thực vật ăn được
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Thể loại:Họ Mồng tơi
Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Thể loại:Ẩm thực Thái Lan
Long Thành (định hướng)

Long Thành có thể chỉ đến:

**Địa danh**

**Việt Nam**
 Huyện Long Thành thuộc tỉnh Đồng Nai.- Thị trấn Long Thành, huyện lỵ huyện Long Thành.- Thị trấn Long Thành, huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh.- Xã Long Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An.- Phường Long Thành Bắc, thị xã Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh- Phường Long Thành Trung, thị xã Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh- Xã Long Thành Nam, thị xã Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh- Một xưng hiệu kinh thành Thăng Long thời phong kiến- Sân bay quốc tế Long Thành- Xã cũ Long Thành thuộc huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An; nay là một phần xã Tân Long cùng huyện.

**Trung Quốc**
 Quận Long Thành, Triều Dương, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc.- Quận Long Thành, Hàm Hưng, tỉnh Hàm Kính Nam, Triều Tiên.- Xưng hiệu của các thành phố (thường là kinh đô nơi vua/hoàng đế ở):
** Thành phố Thái Nguyên, Sơn Tây, Trung Quốc.
** Thành phố Thường Châu, Giang Tô, Trung Quốc.

**Nhân vật**
 Long Thành (cầu thủ bóng đá), cầu thủ bóng đá người Trung Quốc.

**Xem thêm**
 Long Thạnh
Nébing

Nébing là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Albestroff. Tọa độ địa lý của xã là 48° 54' vĩ độ bắc, 06° 48' kinh độ đông. Nébing nằm trên độ cao trung bình là 235 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 227 mét và điểm cao nhất là 296 mét. Xã có diện tích 7,36 km², dân số vào thời điểm 2004 là 366 người; mật độ dân số là 49,5 người/km². Nébing nằm khoảng 5 km về phía tây nam của Albestroff.


**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Moselle
Neufchâteau, Vosges

Neufchâteau là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Vosges, quận Neufchâteau, tổng Neufchâteau. Tọa độ địa lý của xã là 48° 21' vĩ độ bắc, 05° 41' kinh độ đông. Neufchâteau nằm trên độ cao trung bình là 289 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 274 mét và điểm cao nhất là 373 mét. Xã có diện tích 23,81 km², dân số vào thời điểm 1999 là 7533 người; mật độ dân số là 316 người/km².

**Thông tin nhân khẩu**

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Hamm, Đức- Bồ Đào Nha Miranda do Corvo, Bồ Đào Nha- Ba Lan Smigiel, Ba Lan

**Nhân vật nổi tiếng**
 Jeanne d’Arc, sinh tại Domrémy-la-Pucelle, trong quận Neufchâteau- François de Neufchâteau, bộ trưởng Bộ Nội vụ (1797-1799).- Étienne-François Dralet (1760-1844).

**Địa điểm tham quan**
 Nhà thờ Saint-Nicolas- Nhà thờ Saint Christophe- Chapelle du Saint-Esprit- Hôtel de Houdreville- Hôtel de Malte

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Portail officiel de la ville de Neufchâteau- Site du lycée du bois et de l'ameublement de Neufchâteau date = ngày 23 tháng 12 năm 2005- Site de l'office de tourisme de Neufchâteau date=2011-02-08 - Portail & annuaire néocastriens date = ngày 10 tháng 1 năm 2009-  Neufchâteau trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia date=2007-07-17 
Neufchateau
Thể loại:Quận lỵ của Pháp
Neufchef

Neufchef là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Ouest, tổng Algrange. Tọa độ địa lý của xã là 49° 19' vĩ độ bắc, 06° 01' kinh độ đông. Neufchef nằm trên độ cao trung bình là 310 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 205 mét và điểm cao nhất là 365 mét. Xã có diện tích 16,72 km², dân số vào thời điểm 1999 là 2483 người; mật độ dân số là 148 người/km². Neufchef nằm về phía tây của Thionville.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Moselle
Neufgrange

Neufgrange là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarreguemines, tổng Sarreguemines-Campagne. Tọa độ địa lý của xã là 49° 04' vĩ độ bắc, 07° 04' kinh độ đông. Neufgrange nằm trên độ cao trung bình là 250 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 214 mét và điểm cao nhất là 278 mét. Xã có diện tích 7,17 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1270 người; mật độ dân số là 177 người/km².

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Moselle
Neufmoulins

Neufmoulins là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarrebourg, tổng Lorquin. Tọa độ địa lý của xã là 48° 40' vĩ độ bắc, 06° 58' kinh độ đông. Neufmoulins nằm trên độ cao trung bình là 295 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 265 mét và điểm cao nhất là 333 mét. Xã có diện tích 1,93 km², dân số vào thời điểm 1999 là 37 người; mật độ dân số là 19 người/km². Xã nằm khoảng 8 km về phía tây nam của Sarrebourg, thuộc Pháp từ năm 1661.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Moselle
Neufvillage

Neufvillage là một xã trong vùng hành chính lorraine, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Albestroff. Tọa độ địa lý của xã là 48° 56' vĩ độ bắc, 06° 46' kinh độ đông. Neufvillage nằm trên độ cao trung bình là 225 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 220 mét và điểm cao nhất là 233 mét. Xã có diện tích 0,61 km², dân số vào thời điểm 1999 là 50 người; mật độ dân số là 82 người/km². Neufvillage nằm 3 km đông bắc của Bénestroff.

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Moselle
Niderhoff

Niderhoff là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarrebourg, tổng Lorquin. Tọa độ địa lý của xã là 48° 38' vĩ độ bắc, 07° 00' kinh độ đông. Niderhoff nằm trên độ cao trung bình là 280 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 272 mét và điểm cao nhất là 376 mét. Xã có diện tích 5,3 km², dân số vào thời điểm 2005 là 284 người; mật độ dân số là 53,6 người/km². Niderhoff nằm khoảng 11 km về phía nam của Sarrebourg, thuộc Pháp từ năm 1661.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Moselle
Niderviller

Niderviller là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarrebourg, tổng Sarrebourg. Tọa độ địa lý của xã là 48° 42' vĩ độ bắc, 07° 06' kinh độ đông. Niderviller nằm trên độ cao trung bình là 300 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 257 mét và điểm cao nhất là 364 mét. Xã có diện tích 10,75 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1069 người; mật độ dân số là 99 người/km². Niderviller nằm khoảng 5 km về phía đông nam của Sarrebourg, thuộc Pháp từ năm 1661.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Moselle
Niederstinzel

Niederstinzel là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarrebourg, tổng Fénétrange. Tọa độ địa lý của xã là 48° 51' vĩ độ bắc, 07° 01' kinh độ đông. Niederstinzel nằm trên độ cao trung bình là 240 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 222 mét và điểm cao nhất là 286 mét. Xã có diện tích 12,96 km², dân số vào thời điểm 1999 là 243 người; mật độ dân số là 18 người/km².

**Thông tin nhân khẩu**

**Nhân vật nổi tiếng**
 Georges Imbert, nhà phát minh

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Moselle
Chi Mồng tơi

Chi Mồng tơi (danh pháp khoa học: Basella), là một chi trong họ Mồng tơi (Basellaceae), chứa khoảng 5 loài thực vật dạng dây leo, trong số này có 3 loài là đặc hữu của Madagascar (B. excavata, B. leandriana, B. madagascariensis) và 1 loài đặc hữu của Đông Phi (B. paniculata). 

**Các loài**
Basella excavata Scott-Elliot, 1891
*Basella leandriana H.Perrier, 1950
*Basella madagascariensis Boivin cũ H.Perrier de la Bathie, 1950
*Basella paniculata Volkens, 1881
*Basella rubra L., 1753

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  W3TROPICOS date = ngày 6 tháng 6 năm 2017
Nilvange

Nilvange là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Ouest, tổng Algrange. Tọa độ địa lý của xã là 49° 20' vĩ độ bắc, 06° 03' kinh độ đông. Nilvange nằm trên độ cao trung bình là 225 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 193 mét và điểm cao nhất là 376 mét. Xã có diện tích 2,81 km², dân số vào thời điểm 2005 là 5052 người; mật độ dân số là 1804 người/km². Nilvange nằm về phía tây của Thionville.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Moselle
Nitting

Nitting là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarrebourg, tổng Lorquin. Tọa độ địa lý của xã là 48° 40' vĩ độ bắc, 07° 01' kinh độ đông. Nitting nằm trên độ cao trung bình là 280 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 263 mét và điểm cao nhất là 340 mét. Xã có diện tích 8,86 km², dân số vào thời điểm 2005 là 493 người; mật độ dân số là 55,4 người/km². Nitting nằm khoảng 7 km về phía nam của Sarrebourg, thuộc Pháp từ năm 1661.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Moselle
Noisseville

Noisseville là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Vigy. Tọa độ địa lý của xã là 49° 08' vĩ độ bắc, 06° 16' kinh độ đông. Noisseville nằm trên độ cao trung bình là 225 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 183 mét và điểm cao nhất là 254 mét. Xã có diện tích 2,6 km², dân số vào thời điểm 1999 là 933 người; mật độ dân số là 358 người/km².

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Moselle
Norroy-le-Veneur

Norroy-le-Veneur là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Marange-Silvange. Tọa độ địa lý của xã là 49° 10' vĩ độ bắc, 06° 06' kinh độ đông. Norroy-le-Veneur nằm trên độ cao trung bình là 240 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 167 mét và điểm cao nhất là 370 mét. Xã có diện tích 8,45 km², dân số vào thời điểm 2005 là 978 người; mật độ dân số là 115,1 người/km².

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Moselle
Nouilly

Nouilly là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Vigy. Tọa độ địa lý của xã là 49° 08' vĩ độ bắc, 06° 15' kinh độ đông. Nouilly nằm trên độ cao trung bình là 195 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 180 mét và điểm cao nhất là 252 mét. Xã có diện tích 2,4 km², dân số vào thời điểm 2005 là 456 người; mật độ dân số là 190 người/km².

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Moselle
Novéant-sur-Moselle

Novéant-sur-Moselle là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Ars-sur-Moselle. Tọa độ địa lý của xã là 49° 01' vĩ độ bắc, 06° 02' kinh độ đông. Novéant-sur-Moselle nằm trên độ cao trung bình là 176 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 168 mét và điểm cao nhất là 371 mét. Xã có diện tích 12,89 km², dân số vào thời điểm 2005 là 1946 người; mật độ dân số là 150,9 người/km².

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Moselle
Bình Tân (định hướng)

Bình Tân có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:- Quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh- Huyện Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long- Phường Bình Tân, thị xã La Gi, tỉnh Bình Thuận- Phường Bình Tân, thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk- Xã Bình Tân, thị xã Kiến Tường, tỉnh Long An- Xã Bình Tân, huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận- Xã Bình Tân, huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang- Xã Bình Tân, huyện Phú Riềng, tỉnh Bình Phước- Xã Bình Tân, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định- Xã cũ Bình Tân thuộc huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi; nay là một phần xã Bình Tân Phú.

**Xem thêm**
 Xã Bình Tấn, huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp.
Gallon

Gallon hay galông là một đơn vị đo thể tích. Hiện có ba định nghĩa cho đơn vị này:- Gallon chất lỏng của Mỹ được định nghĩa chính thức là 231 in³, và bằng 3,785411784 lít (chính xác) hoặc khoảng 0,13368 ft³. Đây là định nghĩa phổ thông nhất về một gallon. Một ounce (chất lỏng) được định nghĩa bằng 1/128 gallon Mỹ.- Gallon chất khô của Mỹ bằng 268,8025 in³ (chính xác) hoặc 4,40488377086 lít (chính xác)- Gallon của Anh được định nghĩa chính thức là 4,54609 lít(~277,42 in³), nó khoảng 1,2 gallon chất lỏng của Mỹ. Định nghĩa này được dùng tại Vương quốc Anh và dựa vào thể tích của 10 pound nước ở 62 °F. (Một gallon nước của Mỹ nặng 8,33 pound ở cùng nhiệt độ.) ounce (chất lỏng) của Anh được định nghĩa bằng 1/160 gallon Anh. Gallon Anh không còn được sử dụng chính thức tại Vương quốc Anh cho các mục đích hành chánh công cộng hoặc mậu dịch nhưng nó được dùng thành thói quen (và trong quả Gallon chất khô của Mỹ ít được phổ biến.
Gallon hiện tại được chia ra thành 8 pint hoặc 4 quart. Gallon cũng được chia thành 32 gill.

**Xem thêm**
 So sánh hệ đo lường Anh và Mỹ

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị đo thể tích
Thể loại:Hệ đo lường Anh
Thể loại:Hệ đo lường Mỹ
Thể loại:Hệ thống đo lường
Kenny G

Kenneth Bruce Gorelick (sinh ngày 5 tháng 6 năm 1956), được biết nhiều với nghệ danh Kenny G, là một nhạc sĩ saxophone người Mỹ. Album thứ tư của ông, Duotones, đã đưa ông trở nên nổi tiếng toàn thế giới vào năm 1986. Nhạc cụ chính của Kenny là kèn soprano saxophone, nhưng đôi lúc cũng chơi kèn alto, tenor saxophone, flute.
Kenny G là nhạc sĩ chơi nhạc viết cho nhạc khí thời hiện đại mà các đĩa nhạc bán chạy nhất, nằm trong danh sách nghệ sĩ âm nhạc bán đĩa nhạc chạy nhất của mọi thời, với tổng cộng hơn 75 triệu đĩa trên toàn thế giới.

**Thuở nhỏ**
Kenny sinh ra tại Seattle, Washington, và lần đầu tiên tiếp xúc với kèn saxophone khi ông nghe một nghệ sĩ trình diễn nó tại The Ed Sullivan Show. Sau đó, ông bắt đầu học cách chơi kèn saxophone bằng cách luyện tập các bản record (phần lớn của Grover Washington, Jr.), và tìm hiểu những cung bậc âm thanh mà ông nghe được. Tại trường trung học Franklin, bang Washigton ông thất bại trong việc gia nhập một ban nhạc jazz. Năm sau, ông đã thử lần nữa, và nhờ lòng quyết tâm, ông đã chính thức gia nhập ban nhạc. Song song đó, ông cũng đã chơi trong đội golf của trường, môn thể thao mà ông đam mê từ người anh trai, Brian Gorelick, được người anh giới thiệu từ khi Kenny G được 10 tuổi.

**Sự nghiệp**
Kenneth Gorelick bắt đầu làm nhạc công khi ông chơi saxophone với Barry White, Love Unlimited Orchestra vào năm 1976 khi ông vừa tròn 20, lúc ấy ông cũng học chuyên ngành kế toán. Sau đó, ông tốt nghiệp Đại học Washington, ông chơi trong ban nhạc funk có tên là Cold, Bold & Together sau trở thành thành viên của ban nhạc The Jeff Lorber Fusion. Ông bắt đầu sự nghiệp solo sau thời gian chơi trong ban nhạc này.
Trong năm 1982, Kenny G ký hợp đồng với hãng đĩa Arista Records khi có lời mời từ giám đốc của hãng, khi đó là Clive Davis. Ông đã làm nhiều đĩa đơn và hợp tác với các ca sĩ Whitney Houston, Toni Braxton, Natalie Cole, Steve Miller (which marked the only time he appeared on a rock and roll album) và Aretha Franklin. Nhạc của ông mang ảnh hưởng của Grover Washington, Jr., các album của Kenny G thường được xếp vào thể loại smooth jazz.
Ông thành công hơn trước, với cả G Force và Gravity, album thứ hai và thứ ba nhận đạt danh hiệu đĩa bạch kim tại Mỹ. Những album này bán rất chạy với hơn 5 triệu bản riêng tại Mỹ. Album thứ năm, Breathless, trở thành album hòa tấu bán chạy nhất mọi thời đại, với trên 15 triệu bản tiêu thụ, riêng tại Mỹ đã là 12 triệu bản. Năm 1997 Kenny G giành được một chỗ đứng trong Sách Kỷ lục Guinness bằng việc chơi một nốt lâu nhất bằng saxophone trong 45 phút 47 giây.
Tính đến năm 2003, Kenny G được mệnh danh có album bán chạy thứ 25 cao nhất ở Mỹ bởi RIAA, với 48 triệu album được bán ra ở Mỹ ngày 31 tháng 7 năm 2006. Năm 1994, Kenny G đã giành giải Grammy với tác phẩm Forever in Love. Ông đã tạo ra một dòng saxophone riêng của mình gọi là "Kenny G Saxophones".

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 id=p5924- id=0299871
Thể loại:Sinh năm 1956
Thể loại:Người đoạt giải Grammy
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nhạc sĩ Mỹ thế kỷ 20
Thể loại:Nhạc sĩ Mỹ thế kỷ 21
Thể loại:Nghệ sĩ của Arista Records
Thể loại:Nam nhạc sĩ Mỹ
Thể loại:Nam nhạc sĩ thế kỷ 20
Môi (định hướng)

Môi trong tiếng Việt có thể chỉ:
*Môi, một bộ phận của miệng.
**Các khái niệm trong đó có môi đóng vai trò tính từ, chẳng hạn: nhạc cụ (đàn môi, đàn môi (Việt Nam)...), các kiểu âm môi, thực vật (hoa môi)...
*Môi, một bộ phận của cơ quan sinh dục nữ, bao gồm môi lớn và môi nhỏ (tiếng latinh: labia majora và labia minora).
*Cách gọi khác của muôi, một dạng thìa lớn thường dùng để lấy canh.
Tháp Yang Prong

Tháp Chăm Yang Prong (Thần vĩ đại) hay còn gọi là Tháp Chăm Rừng xanh là một ngôi tháp Chăm ở xã Ea Rốk, huyện Ea Súp, tỉnh Đăk Lăk, cách thị trấn Ea Súp khoảng 15 km, cách thành phố Buôn Ma Thuột khoảng 100 km... Cho đến thời điểm hiện tại, đây cũng chính là ngọn tháp Chàm duy nhất được ghi nhận trên vùng đất Tây Nguyên.
Trong thời gian chiến tranh, tháp đã bị đánh mìn một lần nên đã hư hỏng nhiều. Hiện nay tháp Yang Prong đã được tu bổ và trở thành một điểm tham quan quan trọng ở Đắk Lắk.

**Lịch sử**
Yang Prông có nghĩa là tháp thờ Thần Lớn, vị thần chuyên cai quản mùa màng theo quan niệm của người Chăm cổ
Tháp được xây dựng vào cuối thế kỷ XIII dưới thời Vua Sinhavarman III (Chế Mân), thờ thần Shiva dưới dạng Mukhalinga, cầu mong sự nảy nở của giống nòi, và ấm no hạnh phúc. Tháp Yang Prong được phát hiện vào khoảng những năm 1904 -1911 bởi một nhà dân tộc học người Pháp tên Henri Maitre. Nhà khoa học này đã khảo tả về công trình này trong cuốn Les jungles Moi (Rừng Mọi) xuất bản tại Paris năm 1912.
Năm 1906, người ta thấy ở trên khung cửa đá của tháp những dòng bia ký cổ của vị Vua Chăm trị vì vào cuối thế kỷ XIII. Những dấu tích vật chất quanh Yang Prông lại như chứng tỏ đây vốn là một khu thành trì dinh thự xưa của người Chăm ở Tây Nguyên.
Năm 1990, nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước đã tìm đến và có một số công trình nghiên cứu về tháp. Các nhà khoa học đều khẳng định: Yang Prông được xây dựng vào thế kỷ 13, chứng tỏ cách đây khoảng 700 năm, Tây Nguyên không chỉ có người bản địa mà đã có những dân tộc khác cùng sinh sống. Yang Prông là một di tích có ý nghĩa lớn đối với các nhà dân tộc học, lịch sử, kiến trúc…

**Kiến trúc**
Tháp Yang Prong là một khối kiến trúc bằng gạch nung đỏ trên nền cao bằng đá xanh. Toà tháp còn khá nguyên vẹn, cao khoảng 10m, xây bằng gạch cứng với nhiều kích cỡ khác nhau. Tháp có bình đồ vuông, phần tiền sảnh phía Đông rộng 1,60m. Cấu trúc tháp hình vuông mỗi cạnh dài 5m, mỗi mặt tường ngoài là 3 cửa giả, một cửa duy nhất mở về hướng Ðông, nơi ngự trị của các vị thần linh. Phía trên mở rộng và thon vút hình tháp bút, khác biệt với kiến trúc của các tháp Chàm khác ở Trung Bộ. Đây là một công trình còn dang dở, bởi lẽ khi xây dựng tháp, đồng bào Chăm không bao giờ xây một cái mà thường là một quần thể.
Trong thời gian chiến tranh, tháp bị những kẻ đi tìm vàng đánh mìn nên đã hư hỏng nhiều. Tháp cũng không được xây dựng trên những ngọn đồi cao, núi thấp không bóng cây như những ngọn tháp chàm khác mà lại nằm chìm lấp dưới những tán cổ thụ của rừng già Ea Súp và bên dòng sông Ea H'leo hiền hòa.

**Xem thêm**
Phong cách nghệ thuật các tháp Chăm
*Danh sách đền tháp Chăm Pa
*Tháp Chăm

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Văn hoá truyền thống - Đắk Lắk date=2009-04-24 
T
Thể loại:Di tích tại Đắk Lắk
Thể loại:Tiểu quốc J'rai
Máy khoan cọc nhồi

Máy khoan cọc nhồi thùng đào
Máy khoan cọc nhồi là một loại thiết bị xây dựng dùng để tạo lỗ cọc nhồi trong công nghệ thi công cọc nhồi bê tông hay vữa xi măng (tức là lấy đất lên khỏi nền để hình thành hố đào) bằng phương pháp khoan.

**Các kiểu máy khoan cọc nhồi**
Máy khoan cọc nhồi kiểu mũi khoan cánh xoắn (guồng xoắn): khi khoan vào trong đất các lưỡi khoan, làm việc giống như các mũi khoan khoan gỗ hay thép, đẩy đất lên qua cánh xoắn. Cũng có loại máy khoan guồng xoắn gồm nhiều mũi khoan, lồng cánh xoắn vào nhau và xếp thành hàng (3 mũi), dùng để khoan tạo thành cọc barrette và tường vây (tường vây tạo bằng thiết bị này có dạng một hàng mặt cắt hình tròn trồng lấn và nối tiếp nhau).
Máy khoan cọc nhồi kiểu thùng đào: khi làm việc, thùng đào xoay tròn theo cần khoan, cắt đất, nhồi đầy vào thùng đào, sau đó đất trong thùng đào được đưa lên cùng với thùng đào nhờ việc rút cần khoan lên.
Máy khoan cọc nhồi kiểu bơm phản tuần hoàn: lưỡi cắt đất dạng chân vịt tàu thủy (tức là dạng cánh quạt) khoan vào trong đất nhờ gắn vào đầu cần khoan, là các đường ống bơm, xoay tròn. Sau khi đất đã được làm tơi nhỏ thành mùn khoan, thì được máy bơm hút công suất lớn, bơm lên trên mặt đất cùng với dung dịch giữ thành hố đào qua đường cần khoan.

**Cấu tạo**
Đang khoan cọc nhồi
Máy khoan cọc nhồi kiểu thùng đào bao gồm hệ thống cần (trục) khoan và đầu mũi khoan (gầu khoan). Toàn bộ hệ thống này thường được lắp vào cần trục bánh xích nặng khoảng 30 đến 80 T, chủ yếu sử dụng động cơ thủy lực. Cần khoan làm bằng thép gồm 3 đến 5 đoạn lồng vào nhau như cột ăng ten, chiều dài cần từ 12 m đến 18 m. Khi khoan các đoạn phía trong tự thò ra cho đến khi ra hết cả năm đoạn, chiều sâu khoan từ 30 m cho đến 64 m. Gầu khoan hình thùng phuy có đường kính các loại từ 600 mm đến 2.000 mm. Các loại máy khoan cọc nhồi dùng tại Việt Nam chủ yết là của các hãng HITACHI, NIPON, SUMITOMO v.v. do Nhật Bản sản xuất.
Với điều kiện kinh tế của Việt Nam hiện nay. Nếu dùng máy khoan nguyên chiếc nhập từ nước ngoài về thì quả là khó khăn đối với một số doanh nghiệp vừa và nhỏ. Chính vì vậy đã có một số đơn vị đưa ra giải pháp chỉ nhập máy cẩu trục về và chế tạo phần đầu khoan tại Việt Nam cho giảm giá thành thu hồi vốn nhanh mà chất lương không kém của ngoại,chủng loại phong phú 

**Tham khảo**
Thể loại:Xây dựng
Thể loại:Thiết bị xây dựng
Thể loại:Cơ khí
Tiếng Sunda

Tiếng Sunda (Basa Sunda) là ngôn ngữ của khoảng 42 triệu dân từ 1/3 phía tây của đảo Java và khoảng 15% dân số Indonesia.
Ngôn ngữ này được phân loại nằm trong nhánh phía Tây của nhóm Malay-Polynesia trong ngữ hệ Nam Đảo và có nhiều phương ngữ dựa trên các nhóm dân ở:- Banten,- Bogor,- Priangan,- Cirebon.
Priangan, chiếm phần lớn diện tích của Sunda, là phương ngữ chính của tiếng Sunda được dạy ở bậc tiểu học cho đến trung học phổ thông (tương đương với lớp mười hai) ở Tây Java và tỉnh Banten.

**Chữ viết**
Tiếng Sunda được viết bằng các hệ thống chữ viết khác nhau trong suốt lịch sử. Trong thời kỳ đầu của Ấn Độ giáo-Phật giáo, chữ Vatteluttu và Nāgarī đã được sử dụng. Người Sunda sau đó đã phát triển bảng chữ cái của riêng họ, chữ Sunda cổ (Aksara Sunda Kuno). Sau sự xuất hiện của đạo Hồi, chữ Pegon cũng được sử dụng, thường dùng cho mục đích tôn giáo. Chữ Latinh sau đó bắt đầu được sử dụng sau khi người châu Âu đến đây. Trong thời hiện đại, hầu hết văn học Sunda được viết bằng chữ Latinh. Chính quyền khu vực Tây Java và Banten hiện đang thúc đẩy việc sử dụng chữ Sunda chuẩn (Aksara Sunda Baku) ở những nơi công cộng và biển báo đường bộ. Chữ Pegon vẫn được sử dụng chủ yếu bởi pesantren (trường nội trú Hồi giáo) ở Tây Java và Banten hoặc trong văn học Hồi giáo Sunda. 
Tập tin:Naskah Sunda Lontar.jpg| Một bản thảo lá cọ tiếng Sunda viết bằng chữ Sunda
Tập tin:Carita Waruga Guru.jpg| Trang đầu tiên từ bản thảo của Carita Waruga Guru sử dụng chữ Sunda cổ
Tập tin:Sundanese-consonants.svg| Aksara Sunda (chữ Sunda)
Ngôn ngữ được nói ở Java.

**Tham khảo**
Thể loại:Ngôn ngữ tại Indonesia
Thể loại:Người Sunda
Thể loại:Ngôn ngữ chủ-động-tân
Thể loại:Ngôn ngữ Malay-Polynesia
Cỏ mực

Cỏ mực, cỏ nhọ nồi hay hàn liên thảo (danh pháp khoa học: Eclipta prostrata) là một loài thực vật thuộc họ Cúc (Asteraceae).

**Phân bố**
Loài này mọc phổ biến ở những nơi ẩm ướt, từ khu vực ôn đới ấm đến nhiệt đới trên toàn thế giới. Theo Barkley et al. (2006) thì nó được cho là có nguồn gốc tại châu Mỹ nhưng đã du nhập rộng khắp vào miền nam châu Âu, châu Phi, miền nam châu Á và Australasia.

**Mô tả**
Nó có hình trụ, rễ màu xám. Cỏ mực mọc thẳng đứng có thể cao tới 80 cm, thân có lông cứng. Lá mọc đối có lông 2 mặt, dài 2 – 8 cm, rộng 5 - 15mm. Cụm hoa hình đầu màu trắng ở kẽ lá hoặc đầu cành, lá bắc thon dài 5 - 6mm, cũng có lông.  Các đầu hoa đơn độc có đường kính 6–8 mm, với các bông hoa màu trắng. Quả bế 3 cạnh, hoặc dẹt, có cánh, dài 3mm, rộng 1,5mm, đầu cụt, mọc hoang khắp nơi ở nước ta. Gọi là cây cỏ mực vì khi vò nát có nước chảy ra như mực đen.

**Sử dụng**
Theo y học cổ truyền, cỏ mực có vị ngọt, chua, vào 2 kinh Can và Thận; có tác dụng bổ thận âm, lương huyết (mát huyết), chỉ huyết (cầm máu), thanh can nhiệt, làm đen râu tóc,...Trong dân gian thường dùng cỏ mực giã vắt lấy nước để uống cầm máu trong rong kinh, trĩ ra máu, chảy máu cam... 
Loài này có công dụng truyền thống ở Ayurveda. Ở Ấn Độ, nó được gọi là bhangra hoặc bhringaraj. Sài đất được biết đến với những cái tên giống nhau, vì vậy hoa trắng E. alba được gọi là bhangra trắng và hoa vàng W. calendulacea được gọi là bhangra vàng.
Ở Đông Nam Á, toàn cây khô được dùng trong y học cổ truyền, mặc dù không có nghiên cứu lâm sàng chất lượng cao nào chỉ ra rằng những cách sử dụng trên có tác dụng.
Nó có thể được dùng để chữa chảy máu bên trong và bên ngoài, rong kinh, băng huyết, chảy máu cam, trĩ, đại tiểu tiện ra máu, nôn và ho ra máu, chảy máu dưới da; còn chữa ban sởi, ho, hen, viêm họng, bỏng, nấm da, tưa lưỡi. Ngày 12-20 g cây khô sắc hoặc 30-50 g cây tươi ép nước uống.
CHỮA SUY THẬN (DÙNG TƯƠI HẤP ĐỂ ĂN)

Dùng ngoài để cầm máu và trị những bệnh ghẻ lác. Cây cỏ mực cũng còn được sử dụng để xăm mình. Ngoài những tác dụng trên, cây cỏ mực còn được dùng để trị bệnh viêm xoang rất hiệu quả.

**Hóa thực vật**
Eclipta prostrata chứa nhiều hợp chất hóa thực vật, chẳng hạn như coumestan, peptide, polyacetylene, dẫn xuất thiophene, steroid, sterol, triterpene và flavonoid.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Eclipta alba
*Eclipta prostrata	
P
Thể loại:Cây thuốc
Thể loại:Thực vật Nepal
Thể loại:Thực vật châu Á
Thể loại:Thực vật châu Âu
Thể loại:Thực vật châu Phi
Thể loại:Thực vật Bắc Mỹ
Thể loại:Thực vật Nam Mỹ
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Cây cối xay

Cây cối xay (danh pháp hai phần: Abutilon indicum L., đồng nghĩa Sida indica L.) là một loại cây thuộc Họ Cẩm quỳ (Malvaceae). Còn gọi là cây dằng xay, kim hoa thảo, ma mãnh thảo, nhĩ hương thảo. Thuộc họ Bông (Malvaceae).

**Mô tả cây**
Cây nhỏ mọc thành bụi, cao chừng 1-1.5m. Toàn thân và các bộ phận của cây đều mang lông măng. Lá mềm, hình tim đầu nhọn dày rộng chừng 10 cm. Hoa vàng to mọc ở kẽ lá, đơn màu vàng, cuống hoa dài bằng cuống lá. Đài 5 răng không có tiểu đài. Nhị nhiều. Nhụy gồm tới 20 lá noãn. Toàn bộ trồn giống cái bánh xe hay cái cối xay. Mỗi lá noãn chứa tới ba hạt, nhẵn, màu đen nhạt hình thận.

**Phân bố, thu hái và chế biến**
Mọc hoang ở khắp nơi trên cả nước. Còn mọc tại các nước vùng nhiệt đới châu Á, Malaysia, Indonesia. Cây cối xay có chứa nhiều nhớt, thường mọc ở đất khô. 
Thường người ta dùng lá, thân, rễ và quả tươi hay khô. Vỏ cây còn cho một thứ sợi trắng bóng, dùng làm dây buộc. 
nhỏ

**Công dụng và liều dùng**
Cối xay là một vị thuốc dân gian. Trong Đông y, người ta cho rằng cối xay có vị ngọt, tính bình, có tác dụng tán phong, thanh huyết nhiệt, có thể thăng thanh, giáng trọc, khai khiếu, hoạt huyết, chữa tai điếc rất tốt.
Thường người ta dùng lá giã đắp mụn nhọt hay sắc uống thông tiểu tiện, cho mát, chữa sốt, tiểu tiện đỏ. Có khi người ta dùng cả rễ như dùng lá.
Ngày dùng 4-6g dưới dạng thuốc sắc. Dùng ngoài da thì không kể liều lượng.

**Chú thích**
Tại Trung Quốc, người ta thường hay dùng một loại cây cùng chi với cây cối xay: Abutilon avicennae Gaertn (Abutilon theophrasti Medic.) cùng họ, gọi là mãnh mã hay bạch ma. Hạt của nó gọi là đông quỳ tử có chứa protit và chất béo 15-20%, có khi tới 30% dùng để chữa xích và bạch lỵ, còn dùng để chữa mụn nhọt, đại tiểu tiện khó khăn, thủy nhũng, vú sưng đau. Ngày uống 4-12g dưới dạng thuốc sắc.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
I
Thể loại:Cây thuốc
I
Thể loại:Thực vật Pakistan
Thể loại:Thực vật xâm hại
Bông vải

Bông vải (danh pháp hai phần: Gossypium herbaceum) là một loại cây thuộc họ Cẩm quỳ (Malvaceae). Cây cao cỡ 1 m, hoa vàng có 3 lá hoa, sợi dính vào hạt. Vỏ rễ dùng để cho có kinh nguyệt, có thể làm trụy thai, hạt có tính làm sinh sữa.

**Sử dụng**
Là loại cây lấy sợi quan trọng nhất ở các nước nhiệt đới. Sợi bông là nguyên liệu chủ yếu trong công nghiệp dệt. Xơ bông rất được ưa chuộng trong công nghiệp may mặc vì có những đặc tính tốt như cách nhiệt, mềm mại, co giãn, thoáng khí... Mặc dù trong những năm gần đây sợi bông bị sợi nhân tạo cạnh tranh kịch liệt, nhưng do những tính chất ưu việt của nó, sợi bông vẫn có một vị trí riêng biệt và không thể thay thế được.

**Việt Nam**
Tại Việt Nam, nghề trồng bông đã xuất hiện trên 2.000 nămdate = ngày 6 tháng 1 năm 2013. Từ thời kỳ Pháp thuộc, Việt Nam đã sản xuất đủ để may mặc trong nước, đầu thế kỷ 20 đã xuất khẩu bông sang Nhật, Hồng Kông. Trong thời kỳ khôi phục kinh tế sau hoà bình, diện tích bông đã tăng gấp 3 lần so với năm 1939 (6.500 ha) là năm sản xuất ổn định trong thời kỳ Pháp thuộc. Sau khi thống nhất đất nước, Việt Nam đã có nhiều cố gắng phát triển nghề trồng bông để đáp ứng nhu cầu sợi bông nhưng diện tích và năng suất vẫn còn thấp, sản lượng chỉ mới đáp ứng 1/10 yêu cầu của công nghiệp dệt. Hiện nay, hàng năm Việt Nam còn phải nhập từ 60.000 đến 65.000 tấn bông xơ.
Xơ bông có nhiều màu nhưng phổ biến nhất là màu trắng.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
H
Bông vải
Bông vải
Thể loại:Thực vật châu Phi
Thể loại:Sợi bông
Thể loại:Cây sợi
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Tía tô

Tía tô (danh pháp hai phần: Perilla frutescens var. crispa, đồng nghĩa: Perilla macrostachya, Perilla ocymoides, Perilla urticifolia, Ocimum frutescens) là một trong số khoảng 8 loài cây tía tô thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae hay Labiatae) giống như húng. Loài tía tô bản địa mọc trải rộng từ Ấn Độ sang Đông Á gồm Việt Nam.

**Mô tả**
Cây thảo, cao 0,5-1m. Lá mọc đối, mép khía răng, mặt dưới tím tía, có khi hai mặt đều tía, nâu hay màu xanh lục có lông nhám. Hoa nhỏ mọc thành xim co ở đầu cành, màu trắng hay tím, mọc đối. Quả bé, hình cầu. Toàn cây có tinh dầu thơm và có lông. Loài tía tô mép lá quăn (Perilla ocymoides L. var. bicolorlaciniata) có giá trị sử dụng cao hơn.  Ngoài ra lá tía tô của Triều Tiên hay Nhật Bản có hai mặt đều xanh, có giá trị cao để xuất, nhập khẩu. Loại này được gọi là perilla frutescens.

**Phân bố**
Được trồng phổ biến khắp nơi làm rau gia vị và làm thuốc.

**Bộ phận dùng**
Cả cây, trừ rễ, gồm lá (thu hái trước khi cây ra hoa), cành (thu hoạch khi đã hết lá), quả (ở những cây chủ định lấy quả). Phơi trong mát hoặc sấy nhẹ cho khô.

**Thành phần hóa học**
Tinh dầu chứa perillaldehyd (4 isopropenyl 1-cyclohexen 7-al), limonen, a-pinen và dihydrocumin. Hạt có dầu béo gồm acid oleic, linoleic và linolenic; amino acid: arginin, histidin, leucin, lysin, valin.

**Các thứ và dạng**
Perilla frutescens thứ auriculato-dentata
*Perilla frutescens thứ crispa (đồng nghĩa: Perilla frutescens thứ nankinensis, Perilla ocymoides thứ crispa).
*Perilla frutescens dạng crispidiscolor
*Perilla frutescens thứ laciniata (đồng nghĩa: Perilla laciniata)
*Perilla frutescens thứ purpurascens (đồng nghĩa: Perilla ocymoides thứ purpurascens)
*Perilla ocimoides dạng citriodora (đồng nghĩa: Perilla citriodora)

**Sử dụng**
Lá và hạt tía tô đều được dùng trong ngành ẩm thực của các nước Ấn, Hoa, Hàn và Nhật.
Tại Việt Nam lá tía tô dùng ăn sống cũng như nấu chín ví dụ như trong món canh cà bung. Lá tía tô còn được dùng cuốn chả nướng tương tự như chả lá lốt hay chả xương xông.
Trong y học cổ truyền Trung Quốc, Tía tô (紫蘇) được dùng như một vị thuốc được dùng để tạo hưng phấn, trị cảm, nhức mỏi, ho suyễn. Hạt có chứa tinh dầu có tính nhanh khô (can tính), giúp bảo quản và khử trùng thức ăn.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
F
Thể loại:Cây thuốc
Thể loại:Thảo mộc
Thể loại:Ẩm thực Nhật Bản
Thể loại:Ẩm thực Triều Tiên
Bạc hà Âu

Bạc hà Âu, (danh pháp khoa học: Mentha piperita) là một loại cây thuộc họ Lamiaceae, được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.. Đây là một loại cây thân thảo sống lâu năm, toàn cây có mùi thơm hắc vì có chứa tinh dầu menthol. Theo các công trình nghiên cứu của Brike và Camus thì Bạc hà âu là một loại cây lai tự nhiên giữa Mentha aquatica và Mentha spicata ở thể lai thứ ba vì một trong bố mẹ cũng là dạng lai giữa hai loại Mentha silvestris, Mentha longifolia và loài Mentha rotundifolia. Cây này thường mọc hoang trong tự nhiên với các loài cây bố mẹ của chúng ở Trung và Nam châu Âu. Chúng lan tỏa và sinh sản vô tính bằng rễ do nó không sinh sản hữu tính bằng hạt.

**Mô tả**
Cây cỏ sống nhiều năm, thường lụi vào mùa đông. Thân vuông, mọc đứng hay mọc bò, cao 30–50 cm, có khi lên đến 1 m, có rễ mọc ra từ các đốt. Lá mọc đối, hình trứng, mép khía răng, dài 4–9 cm và rộng 1,5–4 cm, xanh đậm có lông cả hai mặt. Hoa nhỏ màu trắng hay tím hồng, tụ tập ở kẽ lá, tràng hình môi. Toàn cây có tinh dầu mùi thơm. Loài Mentha piperita L. và một số giống khác thuộc loài Mentha arvensis L. được nhập trồng ở Việt Nam.

**Thành phần hóa học**
Toàn cây chứa tinh dầu trong có l-menthol (65-85%), menthyl acetate, l-menthone, alpha-pinene, l-limonene.

**Sử dụng**
Bạc hà âu có ứng dụng tương tự bạc hà, có chứa nhiều chất menthol và thường được làm chất tạo gia vị trong trà bạc hà, kem lạnh, kẹo, kẹo cao su và kem đánh răng. Dầu bạc hà cũng được trộn vào xà phòng tắm, dầu gội đầu.
Tinh dầu bạc hà được dùng chữa chứng đau nửa đầu, điều trị sốt, và các bệnh về da.

**Tác dụng thảo dược**
Các loài Bạc hà được xem là thảo dược xưa nhất thế giới, với những bằng chứng khảo cổ cho thấy nó đã được sử dụng làm thuốc khoảng 10.000 năm về trước. Bạc hà kích thích giúp tiêu hóa làm cho ăn dễ tiêu, chữa đau bụng đi ngoài, sát trùng mạnh, chữa cảm sốt, nhức đầu, ngạt mũi. Dưới đây là một số bài thuốc tiêu biểu:
*Chữa cảm sốt: dùng lá hay cả cây tươi (10-20 g) cho vào 100 ml nước sôi, đậy kín, hãm 10 phút, lấy hơi để xông, lấy nước uống nóng, sau đó đắp chăn kín cho ra mồ hôi rồi lau sạch.
*Chữa chảy máu cam: 10 g bạc hà tươi giã nhỏ, vắt lấy nước thấm bông gòn rồi cho vào hai lỗ mũi.
*Chữa tưa lưỡi trẻ em: rửa sạch lá bạc hà, cuộn vào đầu ngón tay, rà lên lưỡi vài lần trước khi cho bú.
*Chữa ong, kiến đốt: 10 g bạc hà tươi, giã dập với vài hạt muối ăn, đắp lên chỗ bị đốt.
*Chữa đầy bụng, đau bụng: lá bạc hà khô (50 g), tinh dầu bạc hà (50 g), rượu nặng 90 độ (1000 ml). Mỗi ngày uống nhiều lần, mỗi lẫn 5-10 giọt cho vào nước nóng để uống.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Mentha × piperita 
*Mentha piperita-  Bạc hà chữa cảm mạo-  Bạc hà chữa cảm sốt-  Bạc hà trị mụn, giảm cân-  Những công dụng thú vị của bạc hà
P
Thể loại:Cây thuốc
Thể loại:Thực vật lai ghép
Thể loại:Thảo mộc
Thể loại:Thực vật châu Âu
Thể loại:Thực vật Trung Đông
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Phạm Văn Rạng

Phạm Văn Rạng (8 tháng 1 năm 1934 – 7 tháng 11 năm 2008) là một cựu thủ môn bóng đá người Việt Nam. Ông từng là tuyển thủ của Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng hòa, cùng đội tuyển đoạt Huy chương vàng môn bóng đá tại SEAP Games lần I (1959) tại Thái Lan và có công lớn trong nhiều giải đấu mà ông tham dự.

**Tiểu sử**
Ông sinh ngày 8 tháng 1 năm 1934 tại Mỹ Tho, Tiền Giang. Ông thường chơi ở vị trí thủ môn. Ông được đánh giá là một trong những thủ môn xuất sắc nhất trong lịch sử bóng đá Việt Nam Cộng Hòa. Thời còn thi đấu, cái tên Phạm Văn Rạng đã lan rộng ra khắp châu Á. Báo chí nước ngoài từng ca ngợi và tôn vinh ông là "Đệ nhất thủ môn Á châu" cùng với biệt danh "Lưỡng thủ vạn năng".
Ông bắt đầu sự nghiệp năm 17 tuổi trong màu áo đội Ngôi sao Bà Chiểu. Hai năm sau, ông được chọn làm thủ môn cho đội tuyển Thanh Niên. Năm 1953, ở tuổi 19 ông được tuyển vào đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng hòa. Cùng với đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng Hòa ông đoạt Huy chương vàng môn bóng đá tại SEAP Games lần I (1959) tại Thái Lan. Đây cũng là lần đầu tiên đội tuyển Việt Nam đạt được HCV môn bóng đá tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á.
Năm 1964, ông chia tay đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng hòa, sau 12 năm trấn giữ khung thành. Nhưng, năm 1966, ở 32 tuổi, ông vẫn được mời vào đội tuyển Ngôi sao châu Á thi đấu với CLB Chelsea của Anh. Trận đấu kết thúc với chiến thắng 2–1 dành cho đội tuyển Ngôi sao châu Á. Các báo Malaysia và khu vực đã cùng bình luận rằng: người có công lớn nhất cho chiến thắng của đội tuyển châu Á chính là thủ môn đến từ Việt Nam có tên Phạm Văn Rạng.
Sau trận thắng để đời ấy, ông chính thức nói lời chia tay với bóng đá để mưu sinh với nghiệp công chức quan thuế (hải quan ngày nay) ở các tỉnh miền Đông và miền Tây Nam bộ cho đến năm 1975.
Ông có một cuộc sống cơ cực từ sau 1975. Có những lúc ông từng là bảo vệ về đêm cho doanh nghiệp nước ngoài, nhờ vào khả năng nói được tiếng Pháp. Vào những năm cuối đời, ông được các cựu tuyển thủ vang bóng một thời như Phạm Huỳnh Tam Lang, Dương Văn Thà, Võ Thành Sơn, Tư Lê, Hồ Thanh Cang,...cùng nhiều người hâm mộ đã giúp xây dựng cho một ngôi nhà cấp 4 tại sân bóng Thuận Kiều, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.
Ông qua đời ngày 7 tháng 11 năm 2008 sau cơn đột quỵ.

**Thành tích**
Thành tích: HCV SEAP Games 1959, HCĐ SEAP Games 1963 và 1965. 
*Tham dự: SEAP Games 1959, 1965; Đại hội Thể thao châu Á 1958 và 1962, Cúp Merdeka (Malaysia) từ năm 1958 đến năm 1962. Được Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) đánh giá là thủ môn số 1 châu Á.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  "Lưỡng thủ vạn năng" Phạm Văn Rạng date=2005-12-29 -  "Chuyện đời tự kể" của ông Rạngbot=InternetArchiveBot 
Thể loại:Người Mỹ Tho
Thể loại:Thủ môn bóng đá nam
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Thể loại:Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng hòa
Christian Dior

Christian Dior (21 tháng 1 năm 1905 – 23 tháng 10 năm 1957) là nhà thiết kế thời trang lừng danh người Pháp, còn được biết đến là người sáng lập của một trong số các nhà mốt hàng đầu thế giới Christian Dior S.A., nay thuộc sở hữu của tỷ phú Bernard Arnault.

**Thời niên thiếu**
Dior là con thứ của ông Maurice Dior, một người sản xuất phân bón và hóa chất và mẹ ông là bà Madeleine Martin. Dior có một người anh trai, Raymond, có cô con gái là một người người có cảm tình với Đức Quốc xã. Em gái của họ là một thành viên của Kháng chiến Pháp.
Theo ước nguyện của bố mẹ, Dior theo học Trường Khoa học chính trị École des Sciences Politiques từ năm 1920 đến 1925. Gia đình mong Dior trở thành một nhà ngoại giao nhưng Dior lại muốn làm nghệ thuật. Sau khi tốt nghiệp, ông nhận được tiền từ cha mình và đã mở một phòng trưng bày nghệ thuật nhỏ, nơi ông bán các tác phẩm nghệ thuật như tương tự của Pablo Picasso và Marc Jacobs. Sau khi gia đình lâm vào cảnh khốn đốn tài chính do làm ăn thất bát, ông phải đóng phòng trưng bày. Thập niên 1930, Dior kiếm sống bằng cách làm các bức phác họa cho các nhà sản xuất thời trang cao cấp. Năm 1938, ông đã làm việc với Robert Piguet và sau đó tham gia nhà sản xuất thời trang Lucien Lelong, nơi ông và Pierre Balmain là những nhà thời trang hàng đầu. Năm 1945, ông làm riêng, được sự hậu thuẫn của Marcel Boussac, the cotton-fabric magnate. Nhà xưởng sản xuất thời trang của Dior mở cửa tháng 12 năm 1946, và tháng 2 năm sau ông đã trình làng bộ sưu tập đầu tiên của mình, gọi là Corolle. Bộ này nổi tiếng hơn với tên gọi New Look.

**Cái chết**
Dior qua đời trong khi đang đi nghỉ tại Montecatini, Ý vào ngày 23, tháng 10 năm 1957. Một số báo cáo nói rằng ông chết vì đau tim sau khi nghẹt thở do hóc xương cá. Tạp chí Time nói rằng ông chết vì một cơn đau tim sau khi chơi bài. Tuy nhiên, người quen của ông tại Paris và Alexis von Rosenberg, Baron de Rédé ghi trong hồi ký của mình là nhà thiết kế này chết sau một cuộc sinh hoạt tình dục. Một số người còn cho rằng ông chết vì động kinh. Cho đến bây giờ vẫn không ai biết nguyên nhân cái chết của ông.

**Trong văn hóa đại chúng**
Một loại nước hoa mang tên Christian Dior được sử dụng trong cuốn tiểu thuyết của Murakami Haruki "Biên niên sử chim vặn dây cót" như là một biểu tượng có ảnh hưởng đặt tại các điểm quan trọng trong cốt truyện.

**Xem thêm**
 Danh sách các nhà tạo mẫu

**Tham khảo**
Thể loại:Nhà tạo mẫu Pháp
Thể loại:Sinh năm 1905
Thể loại:Mất năm 1957
Thể loại:Nhà thiết kế thời trang LGBT
Thể loại:Người LGBT Pháp
Thể loại:Quân nhân Pháp trong Thế chiến thứ hai
Valentino

Valentino Garavani (sinh ngày 11 tháng 5 năm 1932 tại Voghera, Ý) thường hay gọi tắt là Valentino - là đại diện sáng giá nhất của nền haute couture Ý (thời trang thiết kế cao cấp), người đã tạo nên thương hiệu nổi tiếng cùng tên Valentino. Sau những năm học tập về tiếng Pháp và thời trang của Milano, năm 17 tuổi ông chuyển sang sống tại Paris để tham gia một khoá học tại Chambre Syndicale de la Couture của Paris.
Năm 19 tuổi, ông làm thuê cho nhà may của Jean Dessès. Sau khoảng năm năm làm việc tại đó, Valentino chuyển sang làm việc cho Guy Laroche với chức vụ phụ tá tạo mẫu thời trang.
Từ đó đến nay, nhà may Valentino không ngừng phát triển và trở thành haute couture ăn khách nhất cho các phụ nữ giàu có và nổi tiếng thế giới. Ông là người may áo cưới cho Jacqueline Kennedy khi bà cưới người chồng thứ hai - nhà tỉ phú dầu lửa Aristotle Onassis - và lập tức có 38 phụ nữ khác đặt ngay cùng kiểu áo cưới này, một hiện tượng hiếm có trong haute couture.
Năm 1969, Valentino mở cửa hàng bán đồ may sẵn đầu tiên của ông tại Paris; năm 1972, chi nhánh sản xuất trang phục nam giới; và năm 1973, sản xuất đồ trang trí nhà cửa. Kính râm, đồ da, đồ trang sức... của Valentino cũng rất nổi tiếng thế giới. Ông còn sản xuất nước hoa và tạo mẫu cho loại ôtô mang tên Alfa Romeo. Bên cạnh những cuộc trình diễn thời trang haute couture tại Roma, kể từ năm 1975, Valentino cũng bắt đầu cho trình diễn những bộ sưu tập đồ may sẵn.
Trang phục của Valentino gợi lại các mốt của Hollywood thời kỳ thập niên 1950. Mang tính thành thị và vô cùng sang trọng, các mốt của Valentino phản ánh quan niệm sống của ông. Thập niên 1980 có thể gọi là thời kỳ của Valentino, khi những mốt quần áo lịch sự, đài các, lộng lẫy, với chất lượng cao của ông được khách hàng giàu có khắp thế giới ưa chuộng.
Được coi là một trong những nhà tạo mẫu nổi tiếng nhất nước Ý, Valentino còn là đại diện cho hình ảnh của haute couture truyền thống.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1932
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nhà tạo mẫu Ý
Thể loại:Nhà thiết kế thời trang LGBT
Thể loại:Người LGBT Ý
Thể loại:Hiệp sĩ Bắc Đẩu Bội tinh
Tập tin:DaysOfBeingWild Poster.jpg

== Miêu tả**
Poster phim A Phi chính truyện - Days of Being Wild (1991), đạo diễn Vương Gia Vệ

**Giấy phép**

**Sử dụng hợp lý trong A Phi chính truyện === 
Mặc dù hình này có bản quyền, việc sử dụng nó được đề cập đến trong luật sử dụng hợp lý Hoa Kỳ vì những lý do sau: 
# Sử dụng minh hoạ cho bài viết về phim điện ảnh A Phi chính truyện.
# Nó là ảnh có độ phân giải thấp, và do đó không phù hợp với việc sản xuất sản phẩm giả.
Thể loại:Tập tin không tự do có phiên bản cũ (đã xử lý)