Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Chi Mào gà

Mào gà còn gọi là kê quan, kê đầu hay mồng gà là tên gọi chung của một số loài thực vật thuộc chi Celosia, chi thực vật có hoa trong họ Amaranthaceae. Chúng là những cây làm cảnh hay có thể ăn được, có hình dạng và sử dụng tương tự như cây rau dền. Chúng được gọi là cây mào gà do màu sắc và hình dạng hoa giống như mào của gà.
Celosia argentea là loài cây làm rau và lấy hạt làm ngũ cốc, đặc biệt ở Tây Phi, Trung Phi và Đông Nam Á. Nó là loại rau quan trọng nhất ở miền nam Nigeria, ở đó nó có tên gọi là soko.
Celosia cristata là loài cây cảnh phổ biến trong vườn ở Trung Quốc và một số nơi khác.

**Các loài**
Celosia argentea 
*Celosia cristata
*Celosia nitida
*Celosia palmeri
*Celosia plumosa
*Celosia trigyna
*Celosia virgata

**Y học**
Ở Việt Nam, loài Celosia cristata là phổ biến và còn có tên gọi khác là kê quan hoa hay kê đầu.
Hoa và hạt cây mào gà dùng làm thuốc thu liễm. Có công dụng cầm huyết, chứa nốt trĩ ra huyết, thổ huyết, đổ máu cam, lỵ ra máu. Liều dùng: Hoa mào gà đỏ khô 10 g (tươi 25-30 g) sấy khô tán nhỏ dùng trong ngày. Mỗi lần uống 1-2 g.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Celosia
*Celosia

C
Không (định hướng)

Không có nghĩa phủ định hoặc trống rỗng.
Không có thể đề cập đến:- 0, số đầu tiên của tập hợp số tự nhiên- Không (đại số Bool), trạng thái logic phủ định- "Không", bài hát của nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9- Từ ngữ dùng để ám chỉ bầu trời hoặc không gian (trên không, không lưu, không ảnh,...)- Khái niệm về tính Không của vạn vật trong Phật học- Trong từ ghép chân không: một không gian không có vật chất, ngay cả không có không khí- Không, phim Mỹ năm 2022

**Xem thêm**
0
Thể loại:Tổng thống Hoa Kỳ

Dấu ấn của Tổng thống Hoa Kỳ
Tổng thống Hoa Kỳ, cũng được gọi là ông chủ Nhà Trắng (Toà Bạch Ốc), là vị nguyên thủ quốc gia của đất nước này. Theo Hiến pháp Hoa Kỳ, tổng thống là người đứng đầu cơ quan hành pháp của chính phủ liên bang đồng thời cũng là vị tổng tư lệnh quân đội Hoa Kỳ. Với địa vị siêu cường của đất nước mình, Tổng thống Hoa Kỳ được nhiều người biết đến như là nhân vật số một của thế giới.
Hoa Kỳ
Thể loại:Viên chức chính quyền liên bang Hoa Kỳ

Hoa Kỳ
Hoa Kỳ
Thể loại:Nguyên thủ quốc gia Hoa Kỳ
Mề đay (định hướng)

Mề đay có thể là:
*Huy chương, thường mề đay được dùng để chỉ huy chương do chính quyền thực dân Pháp hoặc phong kiến trao thưởng trong thời kì Pháp thuộc ở Việt Nam; có nguồn gốc từ tiếng Pháp médaille.
*Mày đay, một triệu chứng bệnh lý trong da liễu học. Từ mề đay thường được người miền Nam Việt Nam dùng.
Bản mẫu:Thời sự vào tháng 7 năm 2005

__NOTOC__
}

**Sự kiện đang diễn ra**
• Mùa bão ở Đại Tây Dương và Thái Bình Dương
• Lụt lội Gujarat (Ấn Độ)
• Hội chợ quốc tế ở Aichi (Nhật)
• Giá xăng
• Hội đồng Gomery (Canada)
• Vụ tra tấn ở Bagram
• Bản Downing
• Virus Marburg ở Angola
• Thông qua Hiến pháp Âu Châu
• Cuộc bom nổ tại Luân Đôn
• Vụ đuổi ra nhà ở Zimbabwe
• Khủng hoảng bầu cử Philippines
• Tour de France thứ 92
• Vụ lộ ra Valerie Plame
• Vận hội Maccabiah
• Bão Emily

**Sự kiện sắp tới**
• Chưa định ngày: Việc phóng STS-114

**Chết trong tháng bảy**
• 20 tháng 7: James Doohan
• 18 tháng 7: Amy Gillett
• 18 tháng 7: John Tyndall
• 18 tháng 7: William Westmoreland
• 17 tháng 7: Edward Heath
• 11 tháng 7: Gretchen Franklin
• 9 tháng 7: Rafiq Zakaria
• 9 tháng 7: Lục Văn Phu
• 6 tháng 7: L. Patrick Gray
• 6 tháng 7: Claude Simon
• 5 tháng 7: James Stockdale
• 4 tháng 7: Hank Stram
• 3 tháng 7: Nan Kempner
• 3 tháng 7: Gaylord Nelson
• 1 tháng 7: Luther Vandross
Danh nhân mới mất

**Bầu cử sắp tới**
• 12 tháng 9: Quốc hội Na Uy
• 2005: Đức
• 2005: New Zealand
• 25 tháng 9: Quốc hội Ba Lan
• 9 tháng 10: Tổng thống Ba Lan
Lịch bầu cử

**Bầu cử gần đây**
• 16 tháng 7: Chủ tịch của Quốc Dân Đảng
• 14 tháng 5: Quốc hội Đài Loan (THDQ)
• 15 tháng 5: Ethiopia
• 17 tháng 5: Tỉnh bang British Columbia (Canada)
• 29 tháng 5: Liban
• 29 tháng 5: Trưng cầu Pháp về HPÂC
• 1 tháng 6: Trưng cầu Hà Lan về HPÂC
• 17 tháng 6: Tổng thống Iran
• 24 tháng 6: Tổng thống Iran (bầu lại)
• 3 tháng 7: Albania
• 10 tháng 7: Tổng thống Kyrgyzstan

**Cuộc chiến đang diễn ra**
• Xung đột Ả Rập-Do Thái (Al-Aqsa Intifada)
• Xung đột ở Chechnya
• Chiến tranh Congo lần thứ hai
• Chiến tranh Iraq (Chiếm giữ)
• Xung đột Darfur ở Sudan
• Nội chiến ở Côte d'Ivoire
Chiến tranh đang diễn ra

**Ngày lễ sắp tới**

**Tháng 7**
• 17: Ngày Hiến pháp (Hàn)
• 18: Ngày Biển (Nhật)

**Tháng 9**
• 5: Ngày Lao động (Mỹ)

**Xét xử đang diễn ra**
• Chile: Augusto Pinochet
• ICTY: Slobodan Milošević
• Iraq: Tòa đặc biệt Iraq
   • Saddam Hussein và người khác
• Hà Lan: Mohammed Bouyeri
• Tân Gia Ba: Took Leng How
• Anh: Những cổ động của Railtrack
• Hoa Kỳ: Zacarias Moussaoui
• Hoa Kỳ: Brian Nichols
• Hoa Kỳ: Ali Al-Tamimi

**Liên quan**
• Giới thiệu trang này
• Năm nay theo đề tài
• Tin tức về Wikipedia
}
Kính lúp

Kính lúp
Tạo ảnh ảo bằng kính lúp
Kính lúp, hay kiếng lúp, (tiếng Pháp: loupe) là một thấu kính hội tụ thường được dùng để khuếch đại hình ảnh. Nó có đường kính từ vài cm đến khoảng vài chục cm, thường được bảo vệ bởi một khung, có thể có thêm tay cầm. Nó là dạng đơn giản nhất của kính hiển vi.
Chữ "lúp" có gốc từ chữ loupe trong tiếng Pháp hoặc tiếng Anh và đó cũng là loại tên của loại kính này.
Kính lúp hoạt động nhờ tạo ra một ảnh ảo nằm đằng sau kính, cùng phía với vật thể cần phóng đại. Để thực hiện được điều này, kính phải đặt đủ gần vật thể, để khoảng cách giữa vật và kính nhỏ hơn tiêu cự của kính.
Một số kính có tấm bảo vệ gập lại được khi không dùng, tránh việc xây xước mặt kính. Một số kính được chế tạo giống như thấu kính Fresnel, để giảm độ dày xuống như một miếng thẻ, gọi là thẻ lúp.
Kính lúp thường phục vụ trong việc đọc chữ hay quan sát các vật thể nhỏ, và dùng trong một số thí nghiệm khoa học đơn giản ở các trường học. Nó cũng từng là biểu tượng cho các chuyên gia trinh thám, khi họ dùng kính lúp để quan sát dấu vết tội phạm.
Kính lúp sơ khai được phát hiện khi một người nông dân tìm được một hòn ngọc mà khi nhìn qua thì vật rõ hơn và có thể đốt cháy cỏ và vải.
Sau này kính lúp được các nhà  chế tác đá quý khác thành hình cầu lồi và được sử dụng bởi quý tộc để đọc sách báo. Nhưng khi thuật thổi thủy tinh ra đời thì kính lúp được phổ biến rộng rãi và dùng để làm kính hiển vi, ống nhòm, kính thiên văn...

**Xem thêm**
Thấu kính hội tụ

**Tham khảo**
Thể loại:Dụng cụ quang học
Thể loại:Thấu kính
L
Thể loại:Phát minh Anh
Trợ giúp:Toán học

Trang này tập trung vào hướng dẫn cách viết công thức toán học trong Wikipedia.

**Tổng quan**
Với những công thức đơn giản, chúng ta có thể chỉ cần dùng mã HTML và các ký tự đặc biệt. Với công thức phức tạp, chúng ta dùng mã TeX.
Khi bạn viết công thức toán học bằng mã TeX, bạn viết nó giữa 2 mã:  và . Khi ấn Xem thử trước hoặc Lưu thông tin phần mềm sẽ cố hiểu công thức bạn viết; và nếu nó không sai cú pháp, phần mềm sẽ chuyển tải ra dạng hình ảnh PNG (hoặc dạng mã HTML trong trường hợp công thức đơn giản) cho trình duyệt mạng đọc.
Với mã TeX, khoảng trống và dấu xuống dòng bị bỏ qua. Các biến số được tự động viết nghiêng, nhưng chữ số thì không. Nếu không muốn viết nghiêng, dùng \mbox. Ví dụ:  sẽ cho .
Với mã HTML, chúng ta thống nhất quy ước:- Tên của các tham số trong công thức, nếu không phải là véctơ thì viết nghiêng. Mã Wiki để viết nghiêng là .- Tên của các tham số trong công thức, nếu là véctơ thì viết đậm. Mã Wiki để viết đậm là .- Chữ số không viết nghiêng, không viết đậm.
Với cả hai loại mã, quy ước:- Viết dấu hai chấm, ":", vào đầu phép tính, để đưa công thức ra giữa trang.

**Mã HTML**

**Chỉ số dưới**
Dùng mã  và .
Ví dụ:

R3
sẽ cho:
R3

**Số mũ**
Dùng mã  và .
Ví dụ:

R3

sẽ cho:
R3

**Ký tự toán học**
Các ký tự Unicode sau có thể dùng trực tiếp trong bài. Xem thêm công cụ "chèn ký tự đặc biệt" ở ô soạn thảo bài. Đừng dùng chúng trong mã TeX.

**Mã TeX**

**Hàm, biểu tượng, ký tự đặc biệt**

**Số mũ, chỉ số dưới, tích phân === 

**Phân số, ma trận, nhiều dòng === 

**Ký tự === 

**Ngoặc lớn, ngoặc vuông, trị**
Có thể dùng \left và \right cho từng ngoặc riêng rẽ: 

**Dấu cách**

**Gióng hàng với chữ**
Nói chung công thức như  nằm giữa dòng chữ sẽ được thể hiện tương đối tốt, nhờ cài đặt mặc định của phần mềm.
Nếu muốn chỉnh lại, dùng  và thay đổi giá trị của biến vertical-align cho đến khi vừa ý; tuy nhiên, kết quả thể hiện có thể thay đổi tùy trình duyệt mạng.

**Bắt thể hiện bằng hình PNG**
Để bắt phần mềm thể hiện công thức bằng hình PNG, thay vì HTML cho trường hợp đơn giản, thêm \, vào cuối công thức hoặc \,\! vào bất cứ chỗ nào của công thức. Ví dụ:
Có thể thêm chú thích để người khác đừng thay đổi:


**Ví dụ**

**Xem thêm**
Cách sửa bài viết
*Cách tạo bảng
*Thực hiện tính toán đơn giản trong Wikipedia
de:Wikipedia:TeX
et:Vikipeedia:Matemaatiliste valemite kirjutamine
es:Wikipedia:Usando TeX
ia:Wikipedia:Formulas mathematic
ja:m:ヘルプ:数式の書き方
pl:Wikipedia:Edycja wzorów
fi:Wikipedia:TeX-opas
sv:Wikipedia:Användarhandledning för TeX
NNP

NNP là từ viết tắt trong tiếng Anh của Net National Product tức Tổng sản phẩm ròng quốc gia, là tổng giá trị thị trường của tất cả sản phẩm cuối cùng và các dịch vụ được sản xuất hay cung ứng bởi công dân của một quốc gia (GNP) trong một khoảng thời gian nào đó trừ đi khấu hao. Khấu hao được đo bằng giá trị của một phần GNP mà cần phải chi tiêu vào các sản phẩm vốn nhằm duy trì luồng vốn hiện tại.
NNP là giá trị ròng của sản phẩm trong một năm cụ thể nào đó mà có thể tiêu dùng không có khấu trừ đi phần giá trị mà có thể tiêu dùng trong tương lai. Việc để ra một phần của NNP vào đầu tư sẽ giúp cho việc tăng trưởng của luồng vốn và việc tiêu dùng được nhiều sản phẩm hơn trong tương lai.

**Công thức tính**
NNP = GNP - Khấu hao

**Xem thêm**
NNI
*GDP
*Tăng trưởng kinh tế

**Tham khảo**
Thể loại:Chỉ số kinh tế
Thể loại:Tài khoản quốc gia
NNI

NNI là từ viết tắt trong tiếng Anh của Net National Income, tức Tổng thu nhập ròng quốc gia, là một thuật ngữ kinh tế được sử dụng trong thống kê thu nhập quốc dân. Nó có thể xác định như là Tổng sản phẩm ròng quốc gia (NNP) trừ đi các loại thuế gián tiếp.
Nó có thể biểu diễn như sau:
NNI = C + I + G + (NX) + thu nhập ròng từ nước ngoài - thuế gián tiếp - khấu hao
hay:
NNI = NNP - thuế gián tiếp
Trong đó:- C = Chi tiêu - I = Đầu tư - G = Chi tiêu của nhà nước - NX = Kim ngạch xuất khẩu ròng (Xuất khẩu- Nhập khẩu) - Thu nhập ròng từ nước ngoài: Là phần thu nhập của công dân nước đó khi đầu tư ở nước ngoài trừ đi phần thu nhập của công dân nước ngoài đầu tư tại nước đó.

Công thức này sử dụng phương pháp chi tiêu trong thống kê thu nhập quốc gia.

**Xem thêm**
 NNP- GNP- GDP

**Tham khảo**
Thể loại:Chỉ số kinh tế
Thể loại:Thu nhập
Đăng nhập

:Lưu ý: Xin đến trang đăng nhập để đăng nhập mình vào Wikipedia tiếng Việt.
Ảnh chụp màn hình của màn hình đăng nhập Wikipedia tiếng Anh
Đăng nhập (login) là một thủ tục khi bắt đầu tham gia vào một trang web nào đó có mục đăng ký thành viên. Người muốn đăng nhập phải theo trình tự hướng dẫn để nhập tên thường dùng ID và mật khẩu (password).
Muốn đăng nhập thì người dùng trước đó đã phải đăng ký làm thành viên với một trình tự thủ tục thường là chọn và ghi tên thường dùng (user name), chọn và ghi mật khẩu. Ngoài ra còn có thể phải điền (fill in) một số thông tin cá nhân khác như mã điện thoại của nước mình sinh sống, mã xác minh, địa chỉ thư điện tử...
Thủ tục trên giúp hệ thống máy tính phân biệt các người dùng khác nhau trước khi phục vụ hoặc từ chối các dịch vụ nhất định. Đối với web, thủ tục nói trên để đảm bảo sự nghiêm túc và an ninh cho trang web và dịch vụ của nó cũng như cho chính người dùng.

**Quy trình**
Đăng nhập thường được sử dụng để vào một trang, trang web hoặc ứng dụng cụ thể mà những người xâm phạm không thể nhìn thấy. Khi người dùng đã đăng nhập, mã thông báo đăng nhập có thể được sử dụng để theo dõi những hành động mà người dùng đã thực hiện khi kết nối với trang web. Đăng xuất có thể được thực hiện rõ ràng bởi người dùng thực hiện một số hành động, chẳng hạn như nhập lệnh thích hợp hoặc nhấp vào nhãn liên kết trang web như vậy. Nó cũng có thể được thực hiện hoàn toàn, chẳng hạn như bằng cách người dùng tắt nguồn máy trạm của họ, đóng cửa sổ trình duyệt web, rời khỏi trang web hoặc không làm mới trang web trong một khoảng thời gian xác định.
Trong trường hợp các trang web sử dụng cookie để theo dõi phiên, khi người dùng đăng xuất, cookie chỉ phiên từ trang web đó thường sẽ bị xóa khỏi máy tính của người dùng. Ngoài ra, máy chủ làm mất hiệu lực mọi liên kết với phiên, do đó làm cho bất kỳ trình xử lý phiên nào trong cửa hàng cookie của người dùng đều vô dụng. Tính năng này rất hữu ích nếu người dùng đang sử dụng máy tính công cộng hoặc máy tính đang sử dụng kết nối không dây công cộng. Để phòng ngừa bảo mật, người ta không nên dựa vào các phương tiện ngầm để đăng xuất khỏi hệ thống, đặc biệt là không sử dụng máy tính công cộng; thay vào đó, người ta nên đăng xuất một cách rõ ràng và chờ xác nhận rằng yêu cầu này đã diễn ra.
Đăng xuất khỏi máy tính, trước khi rời khỏi, là một thực tiễn bảo mật phổ biến ngăn người dùng trái phép giả mạo. Cũng có những người chọn cài đặt trình bảo vệ màn hình được bảo vệ bằng mật khẩu để kích hoạt sau một thời gian không hoạt động, do đó yêu cầu người dùng nhập lại thông tin đăng nhập của mình để mở khóa trình bảo vệ màn hình và truy cập vào hệ thống. Có thể có các phương pháp đăng nhập khác nhau có thể thông qua hình ảnh, dấu vân tay, quét mắt, mật khẩu (nhập bằng miệng hoặc bằng văn bản), v.v.

**Tham khảo**
Thể loại:Điều khiển truy cập máy tính
Thể loại:Giao diện người dùng
Thể loại:Phương thức xác thực
Onigiri

Onigiri
O-nigiri (お握り hay là 御握り; おにぎり), còn gọi là o-musubi (お結び; おむすび), nigirimeshi (握り飯; にぎりめし) là cơm nắm của người Nhật. Nó thường có hình tam giác hoặc bầu dục và được phủ (hoặc gói) bằng rong biển (nori). Theo truyền thống, onigiri có chứa umeboshi (mơ muối), shake (cá hồi muối), katsuobushi hay các thành phần được muối hay chua khác. Onigiri vừa có tính cơ động, vừa tiện lợi trong việc bảo quản cơm.

**Lịch sử**
Onigiri
Các tài liệu viết vào khoảng những năm 1600 cho thấy nhiều samurai giữ cơm nắm bọc trong lá tre để dùng cho bữa trưa ăn nhanh vào lúc chiến tranh, nhưng nguồn gốc của onigiri có từ lâu trước đó. Trước khi việc dùng đũa phổ biến vào thời kì Nara, cơm được nắm thành nắm nhỏ để dễ cầm. Vào thời kì Heian, cơm cũng được nắn thành hình tứ giác nhỏ để dễ xếp chồng lên nhau trên đĩa và dễ ăn.
Từ thời kì Kamakura đến đầu thời kì Edo, onigiri được dùng trong bữa ăn nhanh. Điều này có ý nghĩa vì đầu bếp chỉ cần nghĩ làm thế nào để làm đủ onigiri mà không cần lưu tâm đến việc phục vụ. Onigiri lúc bấy giờ chỉ là nắm cơm có rắc muối. Việc thêm nori vào onigiri chỉ trở nên rộng rãi kể từ thời kì Meiji khi nori được trồng và làm thành tấm mỏng phổ biến.
Trước đây người ta cho rằng onigiri không thể được sản xuất với máy móc vì kĩ thuật nắn thành nắm quá khó để máy móc có thể thực hiện được. Vào những năm 1980, máy làm onigiri hình tam giác được chế tạo. Lúc đầu nó đã phải đương đầu với những người hoài nghi nhờ vào việc thay vì cuộn phủ thứ được thêm vào, thứ thêm vào này chỉ cần được đặt vào lỗ trong onigiri và lỗ này được nori che phủ. Thêm vào đó, onigiri làm bằng máy này luôn được bọc sẵn nori, và sau một thời gian nori trở nên ẩm và dính. Lối bao bọc đã được cách tân bằng cách cho phép nori được bọc riêng biệt với cơm. Vào lúc dùng, người ăn có thể mở gói nori và bọc lên onigiri. Việc thành phần thêm vào onigiri được lắp vào thay vì được cuộn bọc, vốn là một hạn chế, nhưng lại làm cho việc thay đổi thành phần được dễ dàng.

**Tính sẵn có**
Ở Nhật Bản hầu hết các cửa hàng tiện dụng (convenience store) đều có bán onigiri với nhiều loại thành phần. Các cửa hàng chuyên biệt, gọi là Onigiri-ya, cung cấp cơm nắm làm bằng tay.
Ngày nay, do ẩm thực phương Tây du nhập vào Nhật Bản nên người Nhật có món cơm nắm kiểu sandwich có tên Onigirirazu (おにぎらず). Ở Hàn Quốc, onigiri được gọi là samgak kimbap (삼각김밥).

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Ẩm thực Nhật Bản
Thể loại:Ẩm thực Đài Loan
Thể loại:Món cơm Nhật Bản
Voọc Cát Bà

Voọc Cát Bà (còn gọi là voọc đầu vàng, voọc thân đen đầu vàng Cát Bà) (tên khoa học: Trachypithecus poliocephalus và 1 phân loài poliocephalus) là động vật có vú thuộc bộ linh trưởng, phân bộ Haplorrhini, siêu họ Cercopithecoidea, họ Cercopithecidae, phân họ Colobinae, chi Trachypithecus, nhóm francoisi, là họ hàng gần với voọc đầu trắng ở Trung Quốc.

**Phân biệt**
Có hai phân loài của voọc đầu trắng là poliocephalus và leucocephalus. Phân loài đầu tiên có lông trên đầu màu trắng vàng, là voọc Cát Bà, phân loài sau là voọc có lông đầu màu trắng thuần túy, sinh sống ở Trung Quốc. Voọc Cát Bà là loài linh trưởng rất quý hiếm chỉ có trong các cánh rừng nhiệt đới ẩm ướt của đảo Cát Bà, Hải Phòng với diện tích sinh sống nhỏ hơn 100 km² và có tên trong danh sách 25 loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất thế giới và có lẽ là dạng linh trưởng hiếm nhất ở châu Á.

**Lý do**
Một số tài liệu vẫn gọi là voọc đầu trắng vì trước đây người ta chỉ biết loài voọc đầu trắng nói chung là Trachypithecus poliocephalus, sau này khi phát hiện ra voọc Cát Bà là phân loài của loài này, có đặc điểm và đặc tính không hoàn toàn giống với voọc đầu trắng Trung Quốc thì mới tách ra làm hai phân loài là poliocephalus và leucocephalus. Voọc đầu trắng cũng là loài đang gặp nguy hiểm, nhưng mức độ thấp hơn của voọc Cát Bà. Giống như mọi thành viên của nhóm loài Trachypithecus francoisi, phân loài này có tập tính sinh sống tập thể, kiếm ăn ban ngày trong các khu rừng đá vôi.

**Sinh sản trong bảo tồn== 
Ngày 2 tháng 6 năm 2003, tại Trung tâm cứu hộ linh trưởng thuộc Vườn Quốc gia Cúc Phương, lần đầu tiên trên thế giới một con voọc Cát Bà đã sinh được một voọc con khỏe mạnh. Cặp voọc bố mẹ được lực lượng kiểm lâm Cát Bà cứu thoát từ tay thợ săn năm 1998 và 2000 sau đó đưa về nuôi dưỡng tại Trung tâm cứu hộ linh trưởng. Hiện nay, số lượng loài này trong tự nhiên chỉ còn từ 50 đến 60 cá thể (nguồn IUCN)  và chúng đang phải đối mặt với việc mất môi trường sinh sống từ các mối đe doạ lớn nhất là: nạn săn bắt trộm, việc phá rừng làm đất trồng trọt và sự phát triển du lịch ồ ạt tại đảo Cát Bà.

**Sinh sản trong tự nhiên**
Ngày 6/5/2024 , những bức hình về một 'gia đình' voọc đầu trắng tại Cát Bà (Hải Phòng) gây chú ý trên mạng xã hội. Những con voọc con có bộ lông màu vàng cam độc đáo, lạ mắt. 
Voọc con lông màu vàng cam và dần chuyển đen sau khoảng 2 tháng. 

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Trachypithecus poliocephalus- Voọc Cát Bà Kêu Cứu- The Cat Ba Langur. date = ngày 13 tháng 9 năm 2008 Dự án bảo tồn voọc Cát Bà. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2008.- Voọc Cát Bà tại ippl.org date=2008-10-06  Tra cứu ngày ngày 23 tháng 9 năm 2008- Voọc Cát Bà tại www.stiftung-artenschutz.org date = ngày 28 tháng 7 năm 2011
P
Thể loại:Sách đỏ
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1911
Thể loại:Động vật có vú Việt Nam
Đa đa

Đa đa trong tiếng Việt có thể là:
*Chim đa đa (tên gọi khác: chim bắt tép kho cà, gà gô), thuộc bộ Gà (Galliformes), họ Trĩ (Phasianidae) chi: Francolinus tên khoa học: Francolinus pintadeanus. Loài này có ở Việt Nam.
** Lưu ý là từ gà gô là danh từ chung chỉ nhiều chi hoặc loài chim khác nhau có hình dáng bề ngoài giống gà, sống định cư, kiếm ăn riêng lẻ hoặc từng đôi, thích sống trong các bụi cây và đồi cỏ tranh, làm ổ đẻ trứng dưới đất. Riêng chi Francolinus nghĩa rộng (sensu lato) hiện biết 41 loài khác nhau. Ngoài ra, các chi khác như chi Tetrao: gà gô lia (Tetrao tetrix), gà gô đen (Tetrao urogallus), chi Lagopus: gà gô trắng Alpes (Lagopus mutus), chi Alectoris: gà gô đá (Alectoris graeca) v.v. Thức ăn chủ yếu của chúng là thực vật và hạt. Trừ Francolinus pintadeanus thì toàn bộ các chi, loài này không có ở Việt Nam.
*Tên gọi khác của cây cần thăng (Feroniella lucida).
*Đa-đa: cách gọi cho thầy dạy môn Yoga (còn cô giáo thì được gọi là Đi-đi)
*Trào lưu Đa đa
*Tên gọi khác của một loại thực vật là cây đa, tên khoa học: Ficus bengalensis.
Gà rừng

Về phân loài Gallus gallus jabouillei cũng được gọi đơn giản là Gà rừng, xem Gà rừng Việt Nam.
Gà rừng (tên khoa học Gallus) là một chi gồm 4 loài chim thuộc họ Trĩ (Phasianidae) tồn tại ở Ấn Độ, Sri Lanka và khu vực Đông Nam Á.
Chúng là các loài chim lớn, với con trống có bộ lông sáng và tươi màu, nhưng nói chung khó phát hiện trong các khu vực rừng rậm rạp, nơi chúng sinh sống.
Giống như nhiều loài chim khác trong họ Trĩ, con trống không tham gia vào việc ấp trứng hay nuôi nấng các con non có thể sống độc lập ngay từ khi mới sinh ra. Các công việc này do con mái có bộ lông nâu xám và dễ ngụy trang đảm nhận.
Gà rừng là chim ăn hạt, nhưng chúng cũng ăn cả sâu bọ khi có thể, đặc biệt là ở các con non.
Một loài trong chi này, gà rừng lông đỏ, có tầm quan trọng lịch sử đối với con người, như là tổ tiên có thể nhất của gà nhà, mặc dù một số tác giả cho rằng gà rừng lông xám cũng có thể là tổ tiên của gà nhà.

**Các loài**
 Gà rừng lông đỏ, Gallus gallus- Gà rừng Sri Lanka, Gallus lafayetii- Gà rừng lông xám, Gallus sonneratii- Gà rừng lông xanh, Gallus varius
Trong quá khứ, chi Gallus được tìm thấy trên khắp đại lục Á-Âu; trên thực tế chúng dường như cũng có mặt tại đông nam châu Âu. Một vài loài hóa thạch đã được miêu tả, nhưng các khác biệt của chúng không phải là chắc chắn trong mọi trường hợp:- Gallus aesculapii † (Hậu Miocen/Tiền Pliocen ở Hy Lạp) - có thể thuộc chi Pavo- Gallus moldovicus † (Hậu Pliocen ở Moldavia) - đôi khi viết thành moldavicus, có thể là đồng nghĩa của Pavo bravardi- Gallus beremendensis † (Hậu Pliocen/Tiền Pleistocen ở châu Âu)- Gà rừng lớn Gallus karabachensis † (Tiền Pleistocen ở Nagorno-Karabakh)- Gallus tamanensis † (Tiền Pleistocen? ở bán đảo Taman)- Gallus kudarensis † (Tiền/Trung Pleistocen ở Kudaro, Nam Ossetia)- Gallus europaeus † (Trung Pleistocen ở Italia)- Gallus sp. † (Trung/Hậu Pleistocen ở hang Trinka, Moldavia)- Gallus imereticus † (Hậu Pleistocen ở Gvardjilas-Klde, Imeretia)- Gallus meschtscheriensis † (Hậu Pleistocen ở Soungir, Nga)- Gallus georgicus † (Hậu Pleistocen - Tiền Holocen ở Gruzia)- Gallus sp. † (Hậu Pleistocen ở hang Krivtcha, Ukraina)- Gallus sp. † (Tiền Holocen ở khu vực Dnepr, Ukraina)

**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
 Madge và McGowan, Pheasants, Partridges and Grouse ISBN 0-7136-3966-0- Gà gallus- Jungle fowl-  isbn = 978-0-7136-3966-7 
G
Ngụy Bảo La

Ngụy Bảo La hay Paul Wei (魏保羅, 1877–1919), là một thương gia tại Hà Bắc, Trung Quốc; trước kia ông là một thành viên của Hội truyền giáo Luân Đôn (London Missionary Society) nhưng sau khi nghiên cứu giáo hội Cơ đốc Phục lâm An Thất Nhật (Seventh Day Adventist) ông trở thành một tín đồ của giáo hội này.
Sau khi ông bị bệnh trầm trọng không có thuốc chữa, nhưng sau khi có một trưởng lão từ Tín tâm hội (Apostolic Faith Mission) đặt tay lên mình ông, ông được chữa khỏi và, do đó, trở thành một tín đồ của giáo hội này. Dưới sự chỉ đạo của mục sư Fendelson người Mỹ, ông đã được rửa chân và rất cảm động trong lễ này.
Một hôm ông đang cầu nguyện tại một nhà thờ ở Bắc Kinh, ông được báp têm của Thánh Linh và bắt đầu nói linh ngôn. Năm 1917 ông đến một sông lớn và quỳ xuống cầu nguyện và cảm thấy linh hồn được rửa tội. Sau khi tuyệt thực 39 ngày, ông khởi đầu Chân Giê-xu Giáo hội (真耶穌教會).
Sau khi truyền đạo được hai năm, ông qua đời năm 1919 và được chôn tại quê nhà.

**Tham khảo**
Thể loại:Người Hà Bắc
Thể loại:Tín hữu Kitô giáo Trung Quốc
N
Thể loại:Nhà lãnh đạo Cơ Đốc giáo
Thể loại:Chân Giê-xu Giáo hội
Sol (hệ keo)

Sol còn gọi là dung dịch keo là huyền phù dạng keo được tạo thành từ các hạt rắn nhỏ trong môi trường lỏng liên tục. Sol ổn định, do đó chúng không lắng xuống khi không bị xáo trộn và thể hiện hiệu ứng Tyndall, đó là sự tán xạ ánh sáng bởi các hạt trong chất keo. Kích thước của các hạt có thể thay đổi từ 1 nm - 100 nm. Các ví dụ bao gồm máu, mực màu, chất lỏng tế bào, sơn, thuốc kháng axit (Antacid) và bùn.
Sol nhân tạo có thể được chế tạo bằng hai phương pháp chính: phân tán và ngưng tụ. Trong phương pháp phân tán, các hạt rắn được khử thành kích thước keo thông qua các kỹ thuật như nghiền bi và phương pháp hồ quang Bredig. Trong phương pháp ngưng tụ, các hạt nhỏ được hình thành từ những phân tử lớn hơn thông qua phản ứng hóa học.
Độ ổn định của sol có thể được duy trì thông qua việc sử dụng các tác nhân phân tán, ngăn không cho các hạt vón cục lại với nhau hoặc lắng ra khỏi huyền phù. Sol thường được sử dụng trong quá trình sol-gel, trong đó sol được chuyển đổi thành gel thông qua việc bổ sung tác nhân liên kết chéo.
Trong sol, các hạt rắn được phân tán trong pha lỏng liên tục, trong khi ở dạng nhũ tương, các giọt chất lỏng được phân tán trong pha lỏng hoặc bán rắn liên tục.

**Tham khảo**
Thể loại:Hóa keo
Thể loại:Dung dịch
Thể loại:Hệ keo
Sol

Sol có thể là:
*Một thần mặt trời của La Mã, xem bài Sol invictus.
*Nữ thần mặt trời trong thần thoại Đức, xem bài Sol (thần thoại).
*Đồng tiền xưa của Pháp, còn gọi là Sou, xem bài Sol (tiền Pháp).
*Đơn vị tiền tệ hiện nay của Peru, xem bài Nuevo Sol.
*Đơn vị tiền tệ cũ của Peru, xem bài Sol (tiền Peru).
*Một hệ phân tán cao trong hóa học, xem: bài Sol (hệ keo).
*Tên một quảng trườnng tại Madrid (Tây Ban Nha).
*Một cách viết nốt nhạc Sol
*Thời gian bằng một ngày trên Sao Hỏa.
Hóa keo

Hóa keo là lĩnh vực hóa học nghiên cứu về các cách chế tạo, đặc điểm và biến đổi các hệ keo. Hệ keo là một hệ thống phân tán các phần tử có kích thước từ một phần triệu cho đến vài phần ngàn milimét. Các phần tử này được phân tán trong một môi trường phân tán.
Hệ keo là một hệ phân tán giữa dung dịch và huyền phù. Hệ keo không có áp suất thẩm thấu, không tăng nhiệt độ sôi và không giảm nhiệt độ đông đặc của môi trường phân tán (gọi là các tính chất của hệ keo). Các hạt keo thường mang điện tích hấp thụ vì thế mà có thể tách chúng ra bằng phương pháp điện di. Các hạt keo chống sự kết tụ của các loại hạt keo khác thường được gọi là keo bảo vệ, ví dụ như dextrin. Trong cơ thể động vật và thực vật có rất nhiều hoạt chất tồn tại trong hệ keo.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Hóa keo
Thể loại:Hóa lý
Thể loại:Vật lý vật chất ngưng tụ
Thể loại:Hỗn hợp hóa học
Thể loại:Hóa keo

Hóa keo là lãnh vực hóa học nghiên cứu về các cách chế tạo, đặc điểm và biến đổi các hệ keo.
Thể loại:Dược học
Thể loại:Hệ keo
Thể loại:Hóa học
Thể loại:Khoa học bề mặt
Huyền phù

Huyền phù bột mì trong nước.
Trong lĩnh vực hóa học, huyền phù là hỗn hợp không đồng nhất của chất lỏng chứa các hạt rắn đủ lớn để lắng đọng. Các hạt có thể nhìn thấy bằng mắt thường, thường phải lớn hơn một micromet và cuối cùng sẽ lắng xuống, mặc dù hỗn hợp chỉ được phân loại là huyền phù khi và trong khi các hạt chưa lắng xuống.
Huyền phù mang nghĩa nổi lơ lửng, từ phù có nghĩa là nổi và huyền là treo hay đeo lơ lửng. là một hệ gồm pha phân tán là các hạt rắn lơ lửng trong môi trường phân tán lỏng (hỗn hợp dị thể); các hạt rắn không tan hoặc khó tan vào môi trường phân tán.
Nếu để yên một huyền phù thì ngược lại với dung dịch, chất rắn có kích thước không nhỏ lắm sẽ lắng xuống dưới tạo thành một lớp cặn (sa lắng hay trầm tích). Chất lỏng phía trên có thể được chiết ra (lắng gạn) và tách chất rắn ra khỏi chất lỏng.
Ở các phần tử có kích thước nhỏ có thể tăng nhanh quá trình sa lắng bằng phương pháp ly tâm vì kích thước các phần tử rắn càng nhỏ thì sự sa lắng càng chậm.
Huyền phù đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực kĩ thuật như vật liệu sơn, vescni, giấy, vật liệu xây dựng...
Một vài ví dụ về thí nghiệm hóa học liên quan đến huyền phù:  - Điều kiện: Không có- Điều kiện: Ở nhiệt độ phòng

**Ví dụ**
 Cát được khuấy lên trong nước biển.- Lớp cảm ứng ánh sáng trên phim và giấy ảnh (thường được gọi một cách sai lầm là nhũ tương)- Mực tàu- Dung dịch giữ thành trong thi công cọc nhồi bê tông

**Đọc thêm**
 Hệ keo- Sol- Nhũ tương- Dung dịch

**Tham khảo**
Thể loại:Hỗn hợp dị thể
Thể loại:Hóa học
Thể loại:Dung dịch
Thể loại:Dạng bào chế
Thể loại:Hóa keo
Đại hội Thánh Mẫu

Các người hành hương bắt đầu ra về sau lễ bế mạc của Đại hội Thánh Mẫu lần thứ 28.
Đại hội Thánh Mẫu (tên chính thức là Ngày Thánh Mẫu) là đại hội chính của dân Mỹ gốc Việt theo Công giáo tổ chức vào mùa hè từ năm 1978 tại Dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc ở Carthage, Missouri.

**Lịch sử**
Tập tin:Shrine of the Immaculate Heart of Mary (Cathage, MO) - Our Lady of Fátima, Per Mariam.jpg|thumb|left|Bức tượng Đức Mẹ Fátima nằm trong Đền Thánh Khiết Tâm Mẹ, ở trong công viên của hội dòng tại Carthage, Missouri
Hội Dòng đã tổ chức Đại Hội Thánh Mẫu đầu tiên tại trụ sở chính ở Hoa Kỳ vào năm 1978, để kỷ niệm Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội của Mẹ Maria. Khoảng 1.500 người Công giáo Việt Nam từ khu vực Carthage đã tham gia trong một tĩnh tâm một ngày.
Thông thường, các Đại Hội Thánh Mẫu diễn ra mà không có sự cố lớn. Sở cảnh sát Carthage và các nhà tổ chức sự kiện thực thi các quy tắc chống lại hành vi khiếm nhã và sử dụng ma túy. Các thành viên băng đảng bị cấm tham gia đại hội, sau khi hai băng đảng giết một người đàn ông trong một đánh nhau ​vào năm 2003. Trong Đại hội năm 2008, 17 người hành hương bị thiệt mạng trong một tai nạn xe buýt trên đường đến Carthage từ Houston.
Những giám mục nổi bật đã tham dự và đã chủ tế các Thánh Lễ vào Đại Hội Thánh Mẫu là: Đấng đáng kính Đức Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, Nguyên Tổng giám mục Phó Tổng giáo phận Sài Gòn và cháu trai cố Tổng thống Ngô Đình Diệm; Đức cố Tổng Giám mục Phêrô Máctinô Ngô Đình Thục, Nguyên Tổng Giám mục Tổng giáo phận Huế và là anh của cố Tổng thống Ngô Đình Diệm; Đức Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên, vào thời điểm đó là giám mục chính tòa Giáo phận Hải Phòng; Đức cố Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Hòa, hồi đó là Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam và giám mục chính tòa Giáo phận Nha Trang; Hồng y Raymond Leo Burke, hồi đó là Tổng Giám mục Tổng giáo phận St. Louis; Hồng y Wilton Daniel Gregory, hồi đó là Giám mục chính tòa Giáo phận Belleville và Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ;  Hồng y Daniel Nicholas DiNardo, Tổng giám mục Tổng giáo phận Galveston–Houston;  Đức Tổng Giám mục Giuse Đặng Đức Ngân, lúc ấy là giám mục chính tòa Giáo phận Đà Nẵng.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
Các nơi tôn kính Đức Mẹ tại Việt Nam

**Liên kết ngoài**
 Chi Dòng Đồng Công Hoa Kỳ- Ngày Thánh Mẫu 2005 date = ngày 7 tháng 8 năm 2005
Thể loại:Cơ sở tôn giáo hải ngoại
Thể loại:Mẹ Maria
Thể loại:Hành hương
Thể loại:Missouri
Thể loại:Giáo hội Công giáo tại Việt Nam
Thể loại:Nhà thờ Việt Nam tại hải ngoại
Thể loại:Giáo hội Công giáo Rôma tại Hoa Kỳ
Thể loại:Địa điểm hành hương kính Đức Mẹ Maria
Thể loại:Thánh Mẫu học Công giáo
Thể loại:Lịch sử Nga

Thể loại:Nga
Nga
Nga
Thể loại:Lịch sử châu Á theo quốc gia
Thể loại:Lịch sử châu Âu theo quốc gia
Thể loại:Lịch sử Trung Á
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Thể loại:Ba Lan

Thể loại:Quốc gia thành viên Liên minh châu Âu
Thể loại:Quốc gia Đông Âu
Thể loại:Quốc gia Trung Âu
Thể loại:Cộng hòa
Thể loại:Quốc gia châu Âu
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Đức
Bit

Bit (viết tắt của "Binary digit", nghĩa đen: Số nhị phân) là đơn vị thông tin của máy tính. Một bit chỉ có thể nhận và hiểu được một trong 2 giá trị, có thể là: đúng hoặc sai, bật hoặc tắt, có hoặc không. Nhưng thông thường, nó được coi là 0 hoặc 1. Máy tính sử dụng dãy bit để biểu diễn số, văn bản, hình ảnh, âm thanh, bit cũng là đơn vị nhỏ nhất trong lưu trữ thông tin.

**Xem thêm**
byte
*octet
*nibble
*Hệ nhị phân
*qubit

**Tham khảo**
là đơn vị nhỏ nhất của thông tin được sử dụng trên máy tính
Thể loại:Số học máy tính
Thể loại:Dữ liệu máy tính
Thể loại:Đơn vị thông tin
Thể loại:Từ kết hợp
Thể loại:Kiểu dữ liệu
Thể loại:Kiểu dữ liệu cơ bản
Bản mẫu:Multi-listen start

Lưu ý: Nếu không thấy hình tượng loa ở bên trái, bạn cần phải làm sạch bộ nhớ của trình duyệt.

**Xem thêm**
Multi-listen item
*Multi-listen end
*Nghe
*Âm thanh
*Multi-video start
Thể loại:Người Mỹ

Dưới đây là những bài viết hoặc thể loại về người Mỹ, còn gọi là người Hoa Kỳ.
Thể loại:Hoa Kỳ
Mỹ
Thể loại:Xã hội Mỹ
Mỹ
Thể loại:Nhà sử học

Thể loại:Người theo nghề nghiệp
Thể loại:Tác giả
Thể loại:Lịch sử
Thể loại:Sử học
Thể loại:Biên soạn lịch sử
Thể loại:Nhà khoa học xã hội
Thể loại:Học giả và chuyên gia theo chuyên ngành
Chi Cau

Chi Cau (danh pháp khoa học: Areca) là một chi của khoảng 50 loài thực vật thuộc họ Cau (Arecaceae, một số tài liệu gọi là Palmacea hay Palmae), mọc ở các cánh rừng ẩm ướt của khu vực nhiệt đới từ Malaysia tới quần đảo Solomon.
Thành viên được biết đến nhiều nhất của chi này là A. catechu (còn gọi là A. aleraceae), tức cây cau hay tân lang hoặc binh lang.
Một số loài cau, được biết đến vì vị đắng và thơm nồng của chúng, thông thường được sử dụng để nhai, đặc biệt là với sợi thuốc lào hay thuốc lá hay lá trầu không và vôi tôi (Ca(OH)2) hoặc vôi sống (CaO). Việc nhai như thế rất phổ biến trong những người già ở khu vực Đông Nam Á, và nó thông thường là nguyên nhân của ung thư vòm miệng trong khu vực.

**Các loài**
Tập tin:Kavungu.jpg|nhỏ|Areca catechu
Chi Cau có khoảng 50 loài. Ở Malabar, Areca dicksoni mọc hoang dã và những người nghèo dùng nó thay cho cau thực thụ.- Areca abdulrahmanii J.Dransf. (1980).- Areca ahmadii J.Dransf. (1984).- Areca andersonii J.Dransf. (1984).- Areca arundinacea Becc. (1877).- Areca brachypoda J.Dransf. (1984).- Areca caliso Becc. (1919).- Areca camarinensis Becc. (1919).- Areca catechu L. (1753): Cau- Areca celebica Burret (1933).- Areca chaiana J.Dransf. (1984).- Areca concinna Thwaites (1864).- Areca congesta Becc. (1923).- Areca costulata Becc. (1919).- Areca dayung J.Dransf. (1980).- Areca furcata Becc. (1877).- Areca guppyana Becc. (1914).- Areca hutchinsoniana Becc. (1919).- Areca insignis (Becc.) J.Dransf. (1984).
** Areca insignis thứ insignis
** Areca insignis thứ moorei (J.Dransf.) J.Dransf. (1984)- Areca ipot Becc. (1909).- Areca jobiensis Becc. (1877).- Areca jugahpunya J.Dransf. (1984).- Areca kinabaluensis Furtado (1933).- Areca klingkangensis J.Dransf. (1984).- Areca laosensis Becc. (1910).- Areca ledermanniana Becc. (1923).- Areca macrocalyx Zipp. cũ Blume (1839).- Areca macrocarpa Becc. (1909).- Areca minuta Scheff., (1876).- Areca montana Ridl., (1907).- Areca multifida Burret (1936).- Areca nannospadix Burret (1931).- Areca nigasolu Becc. (1914).- Areca novohibernica (Lauterb.) Becc. (1914).- Areca oxycarpa Miq. (1868).- Areca parens Becc. (1919).- Areca rechingeriana Becc. (1910).- Areca rheophytica J.Dransf. (1984).- Areca ridleyana Becc. cũ Furtado (1933).- Areca rostrata Burret (1935).- Areca salomonensis Burret (1936).- Areca subacaulis (Becc.) J.Dransf. (1984).- Areca torulo Becc. (1914).- Areca triandra Roxb. cũ Buch.-Ham. (1826).- Areca tunku J.Dransf. & C.K.Lim (1992).- Areca vestiaria Giseke (1792).- Areca vidaliana Becc. (1907).- Areca warburgiana Becc. (1914).- Areca whitfordii Becc. (1907).

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Areca
Bertha Benz

Bertha Benz, kh. 1871
Bertha Benz Memorial Route
Benz Patent-Motorwagen Nr. 3 (1888)
Bertha Benz (có tên con gái là Cäcilie Bertha Ringer; 3 tháng 5 năm 1849 tại Pforzheim, Đức – 5 tháng 5 năm 1944 tại Ladenburg, Đức) là một nhà tiên phong trong ngành ô tô.
Bertha Ringer kết hôn với Carl Benz vào ngày 20 tháng 7 năm 1872 tại Ladenburg. Bà đã góp phần quyết định vào thành công của chồng trở thành một nhà sản xuất ô tô, không chỉ bằng tinh thần mà còn cụ thể bằng các giúp đỡ tài chính: Trước cuộc hôn nhân, Carl Benz lâm vào trình trạng khó khăn về tài chính. Bà đã xin trả trước tiền hồi môn và đã bằng số tiền này đã cứu thoát doanh nghiệp của chồng khỏi cảnh sụp đổ.
Sau đó, khi chiếc ô tô đã đăng ký bằng phát minh không được chấp nhận ở giới muốn mua như hy vọng, vào ngày 5 tháng 8 năm 1888, không cho chồng biết, bà đã cùng hai con trai là Richard và Eugen dùng xe chạy 106 kilômét từ Mannheim về Pforzheim thăm cha mẹ của bà. Chuyến đi ô tô đường dài thành công đầu tiên này đã góp phần quan trọng vào việc đánh tan các nghi ngại của khách hàng và sau đó là tạo điều kiện cho doanh nghiệp thành công về mặt kinh tế.
Qua chuyến đi bằng ô tô này bà là người lái ô tô đầu tiên trong lịch sử thế giới: Người lái ô tô đầu tiên là một phụ nữ! Carl Benz đã viết về bà trong hồi tưởng của ông: "Anh dũng và can đảm bà đã giương cánh buồm mới của hy vọng".

**Tham khảo**
  Bertha Benz Memorial Route-  Prof. John H. Lienhard on BERTHA BENZ's RIDE-  Automuseum Dr. Carl Benz-  Biography: Bertha Benz-  The famous drive of Bertha Benz-  The First Road Trip date=2021-04-30 
Thể loại:Nữ giới Đức
Eine kleine Nachtmusik

Eine kleine Nachtmusik (Tiểu dạ khúc), K. 525, là một trong những tác phẩm phổ biến nhất của Wolfgang Amadeus Mozart. Được sáng tác xong ngày 10 tháng 8 năm 1787 tại Viên, nó là một trong những serenade tiêu biểu nhất của Mozart.

**Đoạn trình bày**
Chuyển hành thứ nhất, ngắn gọn và không rắc rối, là một thí dụ hoàn hảo của thể loại tiểu khúc sonata. Được viết cho một buổi tối giải trí nhẹ nhàng, nó không yêu cầu kỹ năng cảm thụ phức tạp.- Chuyển hành đầu tiên mở ra bằng đoạn trình bày, một chủ đề quen thuộc thứ nhất.
Tập tin:img01.png
Nghe câu nhạc
Chủ đề này với những ý nhạc giai điệu khác được thiết lập ở cung Sol trưởng.
Tập tin:img02.png
Nghe câu nhạc
Tập tin:img03.png
Nghe câu nhạc- Đoạn chuyển tiếp,
Tập tin:img04.png 
Nghe câu nhạc
dẫn từ chủ đề chính và chuẩn bị cho chủ đề thứ nhì ở cung át, cung Re trưởng. Chủ đề thứ nhì, với tính cách nhịp nhàng duyên dáng, tạo sự tương phản với chủ đề đầu tiên.
Tập tin:img05.png
Nghe câu nhạc
Đoạn trình bày chấm dứt với hai đóng những ý tưởng, chủ đề một đằm thắm trữ tình làm dịu đi chủ đề hai mạnh mẽ chấm dứt đoạn nhạc.
Tập tin:img06.png
Nghe câu nhạc
Một đoạn trình bày thường được so sánh tiềm năng chuẩn bị cho đoạn phát triển kế tiếp nơi người sáng tác có một cơ hội để trình bày trí tưởng tượng và năng lực sáng tạo. Ở đây nhà sáng tác khai triển sự chuyển cung và những ý tưởng giai điệu. Chất liệu giai điệu từ ý tưởng ban đầu có thể được sử dụng hoặc ý tưởng mới có thể được giới thiệu.

**Đoạn phát triển**
Trong Eine Kleine Nachtmusik, đoạn phát triển ít phức tạp hơn, và không có những mánh khóe thông minh. Mozart đơn giản sử dụng chủ đề đầu tiên và ý nhạc thứ nhất của hai ý nhạc kế tiếp trong đoạn trình bày, đặt chúng ở một cung khác trước, cung Re trưởng.

**Đoạn tái hiện**
Sau đoạn phát triển, đoạn tái hiện khẳng định lại cho rõ ràng đoạn trình bày mà không có sự chuyển cung. Cả hai chủ đề thứ nhất và thứ nhì những được nghe ở cung chính, cung Sol trưởng, và chuyển hành chấm dứt bằng một đoạn coda ngắn. Toàn bộ chuyển hành cân bằng hoàn hảo và gọn gàng.

**Tham khảo**
Thể loại:Tác phẩm của Wolfgang Amadeus Mozart
Thể loại:Bản nhạc cổ điển nổi tiếng
Thể loại:Nhạc khúc Sol trưởng
Thượng thư

Thượng thư (尚書) là một chức quan thời Quân chủ, là người đứng đầu một bộ trong lục bộ, hàm chánh nhị phẩm. Vào thời nhà Tần, chức quan này được gọi là chưởng thư. Ngày nay, nó có thể được coi tương đương với chức bộ trưởng. Phụ tá cho Thượng thư có tả thị lang, hữu thị lang (thời nhà Lý - Trần - Lê) hoặc tham tri (thời nhà Nguyễn), có thể xem tương đương cấp thứ trưởng ngày nay. Dưới nữa là lang trung, viên ngoại lang, tư vụ... (tương đương vụ trưởng, giám đốc các nha hoặc chánh/phó văn phòng ngày nay).

**Thượng thư Trung Hoa**
Chức thượng thư bắt đầu được đặt ra từ thời nhà Tần.

**Thượng thư Việt Nam**
Tại Việt Nam, chức thượng thư được đặt ra lần đầu tiên vào triều nhà Lý, nhưng hiện vẫn chưa rõ việc chia các bộ trong triều đình nhà Lý, cùng với các chức vụ thượng thư phụ trách các bộ này cũng chưa rõ ràng. Đời vua Lý Nhân Tông, có các vị thượng thư: Mạc Hiển Tích, Đoàn Văn Khâm,...
Đầu thời nhà Trần, thượng thư được chia làm hai loại: thượng thư hành khiển và thượng thư hữu bật. Phải đến khoảng niên hiệu Đại Khánh (1314-1324) đời vua Trần Minh Tông mới chia ra làm thượng thư giữ các bộ của triều đình. Những thượng thư đầu tiên đứng đầu các bộ, đời Đại Khánh gồm: Doãn Bang Hiến thượng thư bộ Lại, Đỗ Nhân Giám thượng thư bộ Binh, Trần Chiêu Ngạn thượng thư bộ Hình. Năm 1351, vua Trần Dụ Tông phong Trương Hán Siêu làm tham tri chính sự như chức Thượng thư. 

Đến thời nhà Hậu Lê, vào đầu thời Lê sơ ban đầu chỉ đặt có 2 bộ là bộ Lại và bộ Lễ. Đến đời vua Lê Nghi Dân mới đặt đủ 6 bộ (Lục bộ).
Vào thời nhà Nguyễn, chức vụ Thượng thư tương đương hàm Chánh nhị phẩm.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú, quan chức chí.
Thể loại:Chức quan phong kiến
Thể loại:Thượng thư
Don Giovanni

phải
Don Giovanni là một vở opera hai màn do Wolfgang Amadeus Mozart soạn nhạc và Lorenzo da Ponte viết lời. Nó được trình diễn lần đầu tiên ở Praha vào ngày 29 tháng 10 năm 1787. Viết theo tiếng Ý, tên "Don Giovanni" có thể được phiên âm là "Đông Gioăng".
Vài thể loại "opera" khác nhau tồn tại trong thời kỳ Cổ điển. Những vở opera hài hước của Mozart, viết theo phong cách tiêu biểu Đức quốc, gọi là Singspiel. Có nghĩa là kịch hát, trong đó, lời thoại kịch được hát đơn ca, song ca và đồng ca. Tác phẩm thành công nhất loại này là Die Zauberflöte, (Cây sáo thần) viết năm 1791, pha trộn giữa ẩn dụ và thần thoại (masonic symbolism and mysticism) có những vai diễn thần tiên.
Mozart cũng viết opera phong cách nước Ý, opera seria, với lời đối thoại được hát kể (recitative). Nội dung thường được xây dựng trên những đề tài sử thi. Một trong những vở opera nổi danh của Mozart thuộc loại này là vở Idomeneo (Idomenaeus, Vua của Crete), biên soạn vào năm 1781.
Nhưng trong số những biến thể mà do Mozart biên soạn, thành công nhất là những vở opera hài hước tiếng Ý, còn gọi là opera buffa. Ba vở kịch lớn: vở Nozze di Figaro (Đám cưới Figaro) viết năm 1786, vở Don Giovanni viết năm 1787 và vở Cosi fan tutte năm 1790. Lời thoại cho cả ba vở kịch do Lorenzo da Ponte viết, nhà văn sinh ra trong khu ổ chuột thuộc miền Bắc Italy và trở thành văn hào tại Viên trong thập niên 1780.
Vở Don Giovanni, K.527, dựa trên câu chuyện hư cấu, phiêu lưu mạo hiển của nhân vật Don Juan. Vở kịch bắt đầu với màn Don Giovanni giết cha của một mệnh phụ mà anh ta đã quyến rũ và kết thúc với tội ác giết người, như một pho tượng đá, Don Giovanni bị ném xuống địa ngục. Hầu hết các tình tiết xoay tròn xung quanh ba người phụ nữ mà Don Giovanni đã quyến rũ và những công sức của anh ta là cố để không bị buộc phải làm như vậy.
Một trong những cảnh đáng ghi nhớ là bản song ca giữa Don Giovanni và Zerlina. Zerlina, người thiếu nữ bị lọt vào tầm mắt săn đuổi của Don Giovanni, cô đã hứa hôn với Masetto. Don Giovanni loại bỏ Masetto ra ngoài cuộc để anh ta có thể độc chiếm Zerlina, sau một hồi đối thoại, đã đồng ý bỏ trốn với Giovanni. Cảnh gồm có một đoạn hát kể nối tiếp bằng bản song ca nổi tiếng "La ci darem". Lời nhạc kịch mang đầy tính châm biếm. Có một đoạn Zerlina nghi ngờ Don Giovanni, không biết anh ta có phải là một người quý phái hay không. Don Giovanni đánh tan sự nghi ngờ của cô ấy bằng câu nói, "Ôi chao, đó là sự giả dối của thiên hạ". Châm biếm ở đây là "thiên hạ", chỉ sau hai năm kể từ cuộc Cách mạng Pháp, phủ nhận những hình ảnh quý phái mà Zerlina đã tin lầm.

**Ba ý nhạc giai điệu quan trọng**
Đoạn này có ba ý nhạc giai điệu quan trọng được nghe trong bản song ca.

**Trích đoạn lời thoại**

**Âm thanh**

**Tham khảo**
Thể loại:Opera
Thể loại:Tác phẩm của Wolfgang Amadeus Mozart
Giả thuyết abc

Giả thuyết ABC là một giả thuyết toán học, được phát biểu ban đầu năm 1985 bởi Joseph Oesterlé và được tổng quát hóa sau đó bởi David Masser. Giả định này có thể liên quan đến việc nghiên cứu về các phương trình Diophantine chẳng hạn như là về số nghiệm hữu hạn của định lý Fermat lớn, một định lý nổi tiếng của Pierre de Fermat.

**Phát biểu**
Để hiểu giả thuyết này trước tiên chúng ta cùng tìm hiểu về một khái niệm gọi là cội của một số nguyên (dịch từ radical of an integer - phân biệt với căn số học và căn nguyên thủy của modulo)
Trong lý thuyết số, cội của một số nguyên dương n được định nghĩa là tích của các số nguyên tố trong phân tích thừa số nguyên tố của n với điều kiện mỗi số nguyên tố trong phân tích ra thừa số nguyên tố của n chỉ xuất hiện duy nhất một lần trong tích này, ký hiệu là rad(n).

Giải thích khái niệm trên như sau, theo định lý cơ bản của số học mọi số tự nhiên lớn hơn 1 có thể viết một cách duy nhất (không kể sự sai khác về thứ tự các thừa số) thành tích các thừa số nguyên tố.
Mọi số tự nhiên n lớn hơn 1, có thể viết duy nhất dưới dạng:

trong đó  là các số nguyên tố và  là các số tự nhiên dương. Tuy nhiên do tính giao hoán của phép nhân các số tự nhiên, tính duy nhất bỏ qua các sai khác về thứ tự các thừa số. 
Vế phải của đẳng thức này được gọi là dạng phân tích tiêu chuẩn của n.
Như vậy:
Ví dụ:
 
thì: 
 
thì: 
Giả thuyết ABC. cho ε là một số thực dương tùy ý, khi đó tồn tại một số hữu hạn ba số (a, b, c) nguyên dương nguyên tố đôi một cùng nhau mà a + b = c, sao cho:
:
Phát biểu trên tương đương với phát biểu sau đây
Giả thuyết ABC II. Với ε là số thực dương tùy ý, tồn tại hằng số Kε sao cho với tất cả các bộ ba số nguyên dương nguyên tố đôi một cùng nhau (a, b, c), với a + b = c:
:
Một phát biểu thứ ba tương đương như sau, ta gọi đặc tính q(a, b, c) của ba số (a, b, c), định nghĩa bằng biểu thức
 
Ví dụ,
q(4, 127, 131) = log(131) / log(rad(4·127·131)) = log(131) / log(2·127·131) = 0.46820...
q(3, 125, 128) = log(128) / log(rad(3·125·128)) = log(128) / log(30) = 1.426565...
Giả thuyết ABC III. cho ε là một số thực dương tùy ý, tồn tại một số lượng hữu hạn (a, b, c) nguyên dương nguyên tố đôi một cùng nhau với a + b = c sao cho đặc tính của bộ ba q(a, b, c) > 1 + ε.

**Các hệ quả của giả thuyết ABC**
Định lí lớn Fermat đã được chứng minh bởi các nhà khoa học là 1 hệ quả của giả thuyết ABC

**Một số tính toán máy tính**
Cho đến năm 2014, ABC@Home đã tìm thấy 23.8 triệu bộ ba.
Chú ý:  đặc tính q(a, b, c) của bộ ba (a, b, c) được định nghĩa như trên phần giả thuyết abc III

**Tham khảo gốc**
C. L. Stewart and Kunrui Yu, "On the abc Conjecture", Math. Ann., 291 (1991), 225-30.

**Xem thêm**
Ước số chung lớn nhất- Định lý lớn Fermat- Giả thuyết Beal

**Tham khảo**
Thể loại:Giả định toán học
Thể loại:Phỏng đoán
Thể loại:Lý thuyết số
Thể loại:Vấn đề mở trong lý thuyết số
Tổng Abel

Tổng Abel mặc dù đã được phát biểu bởi tên nhà toán học Na Uy Niels Henrik Abel (1802-1829) nhưng các lý thuyết khả tổng được nghiên cứu bởi Euler và Gottfried Wilhelm Leibniz.

**Định nghĩa khả tổng Abel**
Một chuỗi vô hạn các số phức
có thể tính được theo phương pháp Abel về một tổng số  nếu chuỗi
hội tụ với mọi x sao cho 0 < x < 1 và
thì chuỗi  gọi là khả tổng theo Abel.

**Định lý giới hạn Abel**
Kết luận rằng với các điều kiện mà tổng Abel đòi hỏi như trên thì tổng  hội tụ về S.

**Lưu ý**
Định lý này vẫn đúng cho trường hợp đặc biệt là chuỗi các số thực.

**Tham khảo**
Thể loại:Định lý toán học
Thể loại:Chuỗi toán học
Abel
Thể loại:Định lý trong giải tích thực
Nghịch lý vắng mặt

Nghịch lý vắng mặt là một nghịch lý trong triết học được biết đến từ thế kỷ thứ 19. Đây là một câu chuyện hài hước được kể trong các sảnh đường âm nhạc ở châu Âu, nhưng cũng có thể nó đã có từ thời cổ xưa.

**Phát biểu**
Không ai có mặt ở đây, bởi vì người đó hoặc không ở Vladivostok hoặc cũng không ở Patagonia, vậy nên người đó phải ở một nơi nào khác. Nếu người đó ở một nào khác, thì chắc chắn người đó không có ở đây!
Nghịch lý trên chỉ ra sự tương đối của cụm trạng từ đã bị hiểu như một ý nghĩa tuyệt đối.

**Tham khảo**
Thể loại:Nghịch lý
Thể loại:Hài hước
Thể loại:Lỗi suy luận phi hình thức
Hàm số Ackermann

Hàm số Ackermann là một hàm thực được mang tên nhà toán học người Đức Wilhelm Ackermann (1896–1962). Hàm Ackermann đôi khi còn được gọi là hàm Ackermann-Peter.

**Lịch sử**
Hàm Ackermenn được trình bày lần đầu tiên trong một cuốn sách về logic (mà nhà toán học David Hilbert là đồng tác giả) tựa đề Đức ngữ là Grundzuege der Theoretischen Logik (dịch nghĩa: Nền tảng của Lý thuyết Logic) xuất bản năm 1928.
Nguyên thủy thì hàm này được miêu tả với 3 biến số A (x, y, z). Sau đó, Rosza Peter đã đơn giản hóa bớt sang chỉ còn là hàm hai biến với các điều kiện ban đầu. Dạng ngày nay (thường được trình bày trong các sách giáo khoa) của hàm Ackermann là sự đơn giản hóa của Raphael Robinson.

**Định nghĩa**
Cho hàm A(x, y), với miền xác định  và miền giá trị là 
A (0, y) = 1, nếu y ≥ 0
A (1, 0) = 2
A (x, 0) = x + 2, nếu x ≥ 0
A (x, y) = A (A (x - 1, y), y - 1), nếu x ≥ 1 và y ≥ 1

**Tính chất**
Sự tăng nhanh của hàm này khiến cho  không thể dùng các ký hiệu toán thông thường để biểu thị được và nó sẽ không có hiệu quả trong các tính toán khả dĩ.

**Mã giả**
int Ackermann(m,n)
{
if(m==0)  Ackermann = n+1;
else if(n==0)
Ackermann=Ackermann(m-1,1);
else Ackermann = Ackermann(m-1,Ackermann(m,n-1));
}

**Tham khảo**
A.V. Aho, J.E. Hopcroft and J. D. Ullman, Data Structure and Algorithms (Reading, Mass., 1983)
Ackermann
Thể loại:Số học
Thể loại:Lý thuyết tính toán
Thể loại:Số nguyên lớn