Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Chi Sữa đông

Chi Sữa đông hay chi Doong (danh pháp khoa học: Galium, từ tiếng Hy Lạp "gala" nghĩa là sữa) là một chi lớn chứa khoảng 400 loài cây thân thảo sống một năm hay lâu năm trong họ Thiến thảo (Rubiaceae), chủ yếu trong khu vực ôn đới của cả Bắc lẫn Nam bán cầu. Tại Việt Nam có thể có một vài loài của chi này, nhưng ngay trong cả Cây cỏ Việt Nam năm 1999 của Phạm Hoàng Hộ thì người ta vẫn chưa có định danh chính xác. Tên gọi sữa đông là do trong một số loài có enzym làm đông sữa.

**Sử dụng**
Một vài loài trong chi Galium đã từng được sử dụng làm thuốc nhuộm màu đỏ trong thời kỳ Anglo-Saxon tại Anh.

**Một số loài**
Tập tin:Galium truniacum.jpg|nhỏ|phải|Galium truniacum- Galium aetnicum- Galium album- Galium angulosum- Galium aparine- Galium arenarium- Galium arkansanum- Galium asprellum- Galium australe- Galium azuayicum- Galium baldense- Galium bifolium- Galium boreale- Galium brevipes- Galium catalinense
** Galium catalinense ssp. catalinense- Galium ciliare- Galium circaezans- Galium concinnum- Galium constrictum- Galium corrudaefolium- Galium debile- Galium divaricatum- Galium ecuadoricum- Galium elongatum- Galium firmum- Galium flaccidum- Galium fleurotii- Galium fosbergii- Galium gaudichaudii- Galium glaucum- Galium humifusum- Galium hypocarpium- Galium kamtschaticum- Galium labradoricum- Galium lanceolatum- Galium longifolium- Galium lucidum- Galium mexicanum- Galium multiflorum- Galium murale- Galium nigroramosum- Galium normanii- Galium obliquum- Galium obtusum- Galium odoratum- Galium oelandicum- Galium olympicum- Galium palustre- Galium parisiense- Galium pilosum- Galium pumilum- Galium rotundifolium- Galium rubioides- Galium rubrum- Galium saxatile- Galium schultesii- Galium spurium- Galium sterneri- Galium suecicum- Galium sylvaticum- Galium tinctorium- Galium tricornutum- Galium trifidum- Galium triflorum- Galium truniacum- Galium uliginosum- Galium valdepilosum- Galium verum

**Hình ảnh ==
Lithi hydride

Lithi hydride (công thức hóa học: LiH) là một hợp chất vô cơ của lithi và hydro. Nó là một chất rắn kết tinh không màu, mặc dù các mẫu sản xuất thương mại có màu xám. Với đặc trưng của một hydride tương tự như muối, nó có điểm nóng chảy cao (689 ℃ hay 1.272 ℉). Tỷ trọng là 780 kg/m³, nhiệt dung riêng 29,73 J/mol·K và độ dẫn nhiệt dao động theo thành phần, áp suất (từ 10 tới 5 W/m·K ở 400 K) và giảm theo độ gia tăng của nhiệt độ.
Nó là một chất rắn dễ cháy, có phản ứng mãnh liệt với nước sinh ra hợp chất ăn mòn là lithi hydroxide và hydro.
LiH + H2O → LiOH + H2↑

**Tổng hợp**
Nó được sản xuất bằng phản ứng của lithi kim loại với hydro ở dạng khí:
 2Li + H2 → 2LiH

**Sử dụng**
LiH có một số ứng dụng, như làm chất hút ẩm, cũng như làm tiền chất để sản xuất lithi nhôm hydride, trong các thiết bị sinh hydro, trong vai trò của chất làm mát và bảo vệ cho các lò phản ứng hạt nhân, cũng như trong sản xuất gốm. LiH có tỷ lệ hydro theo trọng lượng cao nhất trong số các hydride, chẳng hạn hàm lượng hydro trong LiH gấp khoảng 3 lần so với NaH (mặc dù về mặt hóa học lượng pháp là như nhau), do lithi nhẹ hơn natri. Điều này làm cho LiH trở thành kho lưu trữ hydro đáng quan tâm trong các ứng dụng vũ trụ.
Hợp chất tương ứng của deuteri là deuterua lithi với công thức LiD, là một nhiên liệu trong phản ứng tổng hợp hạt nhân trong các vũ khí nhiệt hạch. Trong các đầu nổ của thiết kế Teller-Ulam, LiD bị ép và nung bằng nhiệt do sự nổ của quá trình phân rã hạt nhân tới điểm mà phản ứng tổng hợp hạt nhân diễn ra. Lithi deuterua không phải là một chất phóng xạ như triti.

**An toàn**
LiH bắt cháy trong không khí, và nó phản ứng gây nổ với nước để tạo ra LiOH và hydro.

**Xem thêm**
Hydride

**Hợp chất liên quan**
Natri hydride

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Các hợp chất của liti: Hiđrua liti- Hướng dẫn sơ cứu đối với hiđrua liti date=2004-11-12 - Hóa điện toán Wiki date = ngày 25 tháng 6 năm 2008
Thể loại:Hóa chất
Thể loại:Hợp chất lithi
Thể loại:Chất chống ẩm
Thể loại:Nhiên liệu tổng hợp hạt nhân
Thể loại:Vật liệu hạt nhân
Thể loại:Nhiên liệu phản ứng tổng hợp hạt nhân
Thể loại:Muối hydride
Đảo Hữu Nhật

Đảo Hữu Nhật (tiếng Anh: Robert Island; p=Gānquán dǎo, Hán-Việt: Cam Tuyền đảo) là một đảo san hô thuộc nhóm đảo Lưỡi Liềm của quần đảo Hoàng Sa. Đảo này nằm cách đảo Hoàng Sa khoảng 3,3 km về hướng tây nam và cách đá Hải Sâm khoảng 1,2 km về hướng bắc.
Đảo Hữu Nhật là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc. Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát đảo này.

**Tên gọi**
Tên đảo được đặt theo tên của chánh đội trưởng của một suất đội thủy quân (hải đội Hoàng Sa) dưới triều Nhà Nguyễn là Phạm Hữu Nhật, người đã dựng bia chủ quyền của Việt Nam trên quần đảo Hoàng Sa.
Bản đồ quần đảo Hoàng Sa

**Đặc điểm**
Hình thể: dạng quả trứng, dài 750 m rộng 535 m, cao khoảng 8 m, diện tích khoảng 0,32 km².- Môi trường: mặt biển bao xung quanh đảo được phủ kín bởi rất nhiều rong. Viền quanh đảo có những cây nhàu cao từ 2 đến 3 m, tạo thành lớp dày khoảng 30 m; ở giữa đảo là khu lòng chảo không sâu. Trên lớp đất đá, ngoài một ít bụi cây nhỏ thì cỏ tranh mọc khắp nơi. Vích thường lên bờ đẻ trứng trong khoảng hai mùa xuân và hè.

**Xã khu Cam Tuyền**
Xã khu Cam Tuyền (甘泉社区; bính âm: Gānquán Shequ, Hán Việt: Cam Tuyền Xã khu) là đơn vị hành chính không chính thức (tương đương cấp thôn ở Việt Nam) được Trung Quốc thành lập trên đảo Hữu Nhật vào ngày 22 tháng 7 năm 2014, quy thuộc vào địa phận Khu quản lý hành chính Quần đảo Vĩnh Lạc, quận Tây Sa, thành phố Tam Sa, tỉnh Hải Nam. Xã khu này có khoảng 12 người cư trú trên đảo.

**Tham khảo**

**Hình ảnh**
Hữu Nhật
Đảo Duy Mộng

Đảo Duy Mộng (tiếng Anh: Drummond Island; p=Jìnqīng dǎo, Hán-Việt: Tấn Khanh đảo) là một đảo san hô thuộc nhóm đảo Lưỡi Liềm của quần đảo Hoàng Sa. Đảo này nằm ở điểm cuối của một vòng cung san hô, ngay phía đông bắc của đảo Quang Hoà, cách đảo Quang Hòa 2,9 km.
Bản đồ quần đảo Hoàng Sa
Đảo Duy Mộng là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc. Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát đảo này.

**Đặc điểm**
Đảo có dạng hình bầu dục, dài 800 m rộng trung bình 300 m, chu vi khoảng 2.300 m, diện tích khoảng 0,21 km² và cao khoảng 4 m. Do có một lạch nước nhỏ nên ghe đi theo cửa lạch đó có thể vào được sát bờ. Tàu có thể thả neo cách đảo khoảng 200 m.
Cây mọc trên đất giàu phosphat và một số ít cây nhàu bao phủ phần lớn hòn đảo. Đi sâu thêm vào phía trong, về hướng nam tây nam là một khu đất trống chỉ có cỏ ngắn vài bụi cây. Lớp cát trên đảo có chứa phosphat tìm thấy trên mặt đất ở độ sâu trung bình 20 cm. Số lượng phosphat dự trữ ở đảo này khoảng 25.000 m³.

**Lịch sử**
Trong những ngày khởi sự xâm chiếm nhóm đảo Lưỡi Liềm đầu tháng 1 năm 1974, Trung Quốc đã tập trung tới 11 tàu chiến ở phía tây của đảo Duy Mộng.
Ngày 26 tháng 4 năm 2012, Cục Hải dương Nhà nước Trung Quốc thông báo chấp thuận kế hoạch xây dựng một bến tàu trên đảo Duy Mộng của chính quyền tỉnh Hải Nam. Bến tàu sẽ chiếm 5.000 mẫu (hơn 300 ha) diện tích mặt nước và được sử dụng để cung cấp vật tư và dịch vụ cho ngành du lịch và nghề cá.

**Xã khu Tấn Khanh**
Xã khu Tấn Khanh (晋卿社区; bính âm: Jìnqīng Shequ; Hán Việt: Tấn Khanh Xã khu) là đơn vị hành chính không chính thức (tương đương cấp thôn ở Việt Nam) được Trung Quốc thành lập tháng 8 năm 2009 trên địa phận đảo Duy Mộng và đảo Quang Hòa Tây, quy thuộc vào Khu quản lý hành chính Quần đảo Vĩnh Lạc, quận Tây Sa, thuộc thành phố cấp địa khu Tam Sa, tỉnh Hải Nam. Xã khu này có 30 hộ ngư dân với khoảng 100 người.

**Tham khảo**

**Hình ảnh**
Duy Mộng
Đảo Quang Ảnh

Đảo Quang Ảnh (tiếng Anh: Money Island; p=Jīnyín dǎo, Hán-Việt: Kim Ngân đảo) là một đảo san hô thuộc nhóm đảo Lưỡi Liềm của quần đảo Hoàng Sa. Đảo này nằm về phía tây nam của đảo Hữu Nhật và đá Hải Sâm nhưng chệch ra bên ngoài vành san hô cong đặc trưng cho khu trung tâm nhóm Lưỡi Liềm.
Đảo Quang Ảnh là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Trung Quốc và Đài Loan. Hiện nay Trung Quốc đang kiểm soát đảo này.

**Tên gọi**
Tên đảo được đặt theo tên của vị cai đội Hoàng Sa Phạm Quang Ảnh dưới triều Nhà Nguyễn. Năm 1815, vua Gia Long ra lệnh cho Phạm Quang Ảnh và đội Hoàng Sa ra Hoàng Sa xem xét đo đạc thủy trình. Tên quốc tế Money Island của đảo được đặt khoảng thập kỷ 1830, do viên thuyền trưởng người Anh, Daniel Ross (1780-1849), thuộc Hải quân Công ty Đông Ấn (Anh Quốc) đặt ra nhân chuyến khảo sát quần đảo Hoàng Sa ở bãi Hải Sâm. Daniel Ross lấy tên Money đặt cho đảo để ghi danh William Taylor Money (1769-1834), giám đốc (superintendent) nhiệm kỳ (1803-1810) của hãng Hàng hải Bombay thuộc Hải quân Công ty Đông Ấn (Anh Quốc) (tiền thân của Hải quân Hoàng gia Ấn Độ). Tên gọi Trung Hoa của đảo, Kim Ngân đảo (金银岛), được đặt ra vào thập niên 1940, qua việc dịch từ Money của tiếng Anh thành Kim Ngân (金银) trong tiếng Trung, đều chỉ tiền bạc làm tên đảo.

**Đặc điểm**
Đảo hình bầu dục, dài 1.000 m, rộng tối đa 500 m, chu vi khoảng 2.500 m, diện tích khoảng 0,4 km² và cao 6 m. Rạn san hô trải rộng về phía đông và lớn gấp nhiều lần diện tích của đảo. Đá ngầm xung quanh đảo rất sắc nhọn khiến tàu lớn không thể đến sát trừ khi dùng thuyền nhỏ để chèo vào.

**Môi trường**
Phía ngoài đảo là các cây mọc trên đất giàu phosphat và một loài cây giống cây mít nhưng không có quả. Trong khu vực giữa đảo, ngoài một số cây cao tới 5 m còn có một bãi cỏ dại được bao bọc bởi một vành đai cây gai cao khoảng 1,5 m và dày khoảng 30 m. Có rất nhiều chim biển cư ngụ trên đảo. Đảo không có nước ngọt ngoài trừ nước mưa lại thêm địa hình hiểm trở nên không mấy người lên đảo.

**Tham khảo**

**Hình ảnh**
Quang Ảnh
Thể loại:Lãnh thổ tranh chấp tại châu Á
Thể loại:Khu vực có tranh chấp chủ quyền của Trung Quốc
Thể loại:Khu vực có tranh chấp chủ quyền của Việt Nam
Thể loại:Tranh chấp lãnh thổ của Trung Hoa Dân Quốc
Mark Dalton

Mark Dalton (tên khai sinh là Jeramy James Sons) là một nam diễn viên khiêu dâm người Mỹ.

**Thông tin cá nhân**
 Ngày sinh: 6 tháng 3 năm 1980- Nơi sinh: Texas, Mỹ- Tên khai sinh: Jeramy James Sons- Chiều dài dương vật: 19 cm- Chiều cao: 1,78m- Cân nặng: 109 kg- Màu mắt: nâu lục nhạt- Màu tóc: vàng- Định hướng giới tính: Quan hệ khác giới- Quốc tịch: Mỹ

**Sự nghiệp**
Mark Dalton thời gian đầu làm nghề người mẫu thể hình cho các tạp chí, trong đó có Playgirl. Sau đó, anh bắt đầu chụp hình khỏa thân và tham gia đóng các phim khiêu dâm. Trong các bộ phim của minh, Mark Dalton không đóng cảnh quan hệ tình dục với diễn viên khác mà thường đóng cảnh thủ dâm. Với một khuôn mặt khá đẹp trai và thể hình lực lưỡng, anh đã thu được nhiều thành công trong công việc.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang chủ của Mark Dalton
Thể loại:Sinh năm 1980
Thể loại:Nam diễn viên khiêu dâm
Thể loại:Nhân vật còn sống
Đảo Quang Hòa

Không ảnh đảo Quang Hòa (lớn) và đảo Quang Hòa Tây (nhỏ) chụp vào tháng 12 năm 2012
Đảo Quang Hòa là một đảo san hô thuộc nhóm đảo Lưỡi Liềm của quần đảo Hoàng Sa. Đảo này nằm cách đảo Duy Mộng khoảng 1,55 hải lý (2,87 km) về phía tây nam. Đây là đảo lớn nhất khu trung tâm nhóm Lưỡi Liềm.
Đảo Quang Hòa là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc. Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát đảo này.

**Địa lý**
Vị trí của đảo Quang Hòa trong quần đảo Hoàng Sa
Thực chất, đảo Quang Hòa gồm một đảo lớn nối với một đảo nhỏ bởi một dải cát. Đảo lớn được gọi là Quang Hòa Đông hay Quang Hòa (tiếng Anh: Duncan Island; p=Chēnháng dǎo, Hán-Việt: Sâm Hàng đảo); đảo nhỏ được gọi là Quang Hòa Tây (tiếng Anh: Palm Island; p=Guǎngjīn dǎo , Hán-Việt: Quảng Kim đảo).
Đảo lớn có chiều dài tối đa 1260 m, chiều rộng tối đa 880 m, chu vi 3.500 m, diện tích khoảng 0,55 km²; đảo nhỏ có chiều dài 550 m, chiều rộng 270 m, chu vi 1.600 m, diện tích khoảng 0,12 km². Hai đảo Đông và Tây trước đây chỉ cách nhau một lạch nước rộng khoảng 800 m khi thủy triều lên và khoảng 500 m khi thủy triều xuống. Hiện nay hai đảo bồi đắp và nối với nhau bằng một dải cát dài 560 m, diện tích tổng cộng vào khoảng 0,71 km². Đảo được bao quanh bởi bãi cát vàng và rạn san hô viền bờ rất rộng.

**Môi trường**
Theo báo cáo khảo sát của kỹ sư Trần Hữu Châu (Việt Nam Cộng hòa) vào năm 1973 thì ở phía tây đảo lớn có rừng cây nhàu và cây mọc trên đất giàu phosphat; nhiều cây cao tới 4 m. Phía đông đảo lớn là những mảnh vụn san hô với đá rồi tới một khu đất chỉ có dây leo bò sát mặt đất. Trên đảo bé chủ yếu là những cây mọc trên đất giàu phosphat và một số ít cây nhàu cao khoảng 3 m. Đến nay, Trung Quốc đã xây đường trên dải cát nối hai đảo Đông-Tây và rất nhiều công trình khác trên đảo Quang Hoà.

**Lịch sử**
Trận Hải chiến Hoàng Sa giữa Hải quân Việt Nam Cộng hòa và Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã diễn ra trong vòng 3 đến 7 hải lý (5,6–13 km) quanh đảo này.

**Tham khảo**

**Hình ảnh khác**
Quang Hòa
Đảo Bạch Quy

Tập tin:Paracel Islands (Vietnamese names).png|trái|nhỏ|Quần đảo Hoàng Sa
Đảo Bạch Quy (tiếng Anh: Passu Keah, p=Pánshí yǔ, Hán-Việt: Bàn Thạch dự) là một cồn cát nằm trên vành san hô của một rạn san hô vòng (tức đá Bạch Quy) thuộc nhóm đảo Lưỡi Liềm của quần đảo Hoàng Sa. Đảo Bạch Quy cách đá Lồi 8,6 hải lý (15,9 km) về phía Nam.
Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc đều tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa, trong đó có đảo Bạch Quy. Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát thực thể này.

**Đặc điểm**
Đảo Bạch Quy là một cồn cát trắng nhỏ nổi trên góc tây bắc của vành san hô lớn thuộc một rạn san hô vòng, đá Bạch Quy, vốn chỉ thật sự nổi hẳn lên khỏi mặt nước khi thủy triều xuống. Rạn vòng chứa đảo Bạch Quy, đá Bạch Quy, có chiều dài tính từ tây sang đông khoảng 4,4 hải lý (8,1 km), rộng khoảng 2,2 hải lý (4,1 km). Diện tích cồn cát này khoảng 4,5 ha. 

**Chú thích**
Bạch Quy
Đỗ Trung Quân

Đỗ Trung Quân (sinh 19 tháng 1 năm 1955) là một nhà thơ Việt Nam. Nhiều bài thơ của ông được phổ nhạc và được nhiều người yêu thích như Quê hương, Phượng hồng... Ông còn được biết đến với nhiều nghề "tay trái" khác như MC cho những chương trình ca nhạc của bạn bè ông hay làm diễn viên cho một số phim truyền hình.

**Cuộc đời và sự nghiệp**
Ông sinh tại Sài Gòn. Đỗ Trung Quân vừa là bút danh vừa là tên thật của ông. Theo bài phỏng vấn trên báo Vietnam News giữa năm 2005 thì trong khai sinh của ông không có tên cha. Ông được mẹ là bà Đỗ Thị Hảo nuôi lớn đến năm 15 tuổi thì mẹ mất. Ông tiếp tục mưu sinh và sau khi tốt nghiệp Tú tài, ông vào học tại Viện Đại học Vạn Hạnh.date = ngày 4 tháng 8 năm 2015
Năm 1979, ông tham gia phong trào Thanh niên xung phong và bắt đầu sáng tác. Một số bài thơ do ông sáng tác trở thành nổi tiếng như Hương tràm (1978).
Một số bài thơ phổ nhạc được nhiều người biết đến như:- Hương tràm (1978), Vũ Hoàng phổ nhạc- Bài học đầu cho con (1986), Giáp Văn Thạch phổ nhạc thành bài "Quê hương" và Anh Bằng phổ thành bài hát "Quê hương bài học đầu cho con"- Tạ lỗi Trường Sơn (1982)- Chút tình đầu (1984), Vũ Hoàng phổ nhạc thành bài Phượng hồng (1988)- Khúc mưa, Phú Quang phổ nhạc- Những bông hoa trên tuyến lửa, Nguyễn Cửu Dũng phổ nhạc

**Tác phẩm**
Thơ- Chút tình đầu- Khúc mưa- Hương tràm- Quê hương- Những bông hoa trên tuyến lửa- Bài học đầu cho con
*Hoa và đất
*Tạ lỗi Trường Sơn (1982)
*Mẹ
*Ngụ ngôn mỗi ngày
Tập thơ- Cỏ hoa cần gặp (1991)- Chân mây cuối trời (in chung cùng Hoàng Ngọc Biên, 2003)
Văn xuôi- Tạp bút Đỗ (2005)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Nhà thơ Đỗ Trung Quân: câu cuối của bài Quê Hương không có trong nguyên bản- Trang blog Chung Do Kwan của nhà thơ Đỗ Trung Quân
Thể loại:Người Sài Gòn
Thể loại:Nhà thơ Việt Nam
Thể loại:Tín hữu Công giáo Việt Nam
Syd Barrett

Roger Keith "Syd" Barrett (6 tháng 1 năm 1946 – 7 tháng 7 năm 2006) là một ca sĩ, nhạc sĩ, tay chơi guitar và nghệ sĩ người Anh. Ông được ghi nhớ nhất vì thành viên sáng lập ra ban nhạc Pink Floyd. Ông làm một nhạc sĩ nhạc rock trong vòng 7 năm, trước khi ông sống ẩn dật trong hơn 30 năm rồi qua đời vào năm 2006.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

**Liên kết chung**
  The Madcap Gets the Last Laugh date=2020-07-25  - A Remembrance of Roger Keith "Syd" Barrett allmusic.com, July 2006.-  Pink Floyd Fans Discuss The News Of The Death Of Syd Barrett - An anchor at CBS4, KCNC-TV in Denver, discusses Barrett's death at length KCNC-TV, July 2006.-  The Syd Barrett Archives date=2008-07-04 -  BBC Radio 2 'The Thing About Syd' date=2007-08-17 -  Profile of Syd Barrett at Find A Grave- The New Syd Barrett Appreciation Society date=2021-02-13 

**Trang hâm mộ**
  Dolly Rocker - The legend of Roger Keith "Syd" Barrett.-  1500 Photos of Syd Barrett - Probably the most comprehensive collection of photos showing Barrett from baby to death.
Thể loại:Pink Floyd
Thể loại:Nhạc sĩ Anh
Thể loại:Nam ca sĩ Anh
Thể loại:Họa sĩ Anh
Thể loại:Người Cambridge
Thể loại:Sinh năm 1946
Thể loại:Mất năm 2006
Thể loại:Ca sĩ tự sáng tác người Anh
Thể loại:Nghệ sĩ của Capitol Records
Thể loại:Chết vì ung thư tuyến tụy
Thể loại:Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll
Thể loại:Ca sĩ Anh thế kỷ 20
Thể loại:Nhà soạn nhạc thế kỷ 20
Thể loại:Họa sĩ Anh thế kỷ 21
Thể loại:Nghệ sĩ của EMI Records
Thể loại:Người viết bài hát Anh
Thể loại:Nghệ sĩ guitar chính
Tập tin:Syd.jpg

nguồn::ooddạohttp://www.flupe.com(dddmolm(ooo/molm.htm
:en:Image:Syd.jpg

**Mô tả sử dụng hợp lý cho bài Syd Barrett**
#Đây là hình quan trọng vì tính lịch sử cho một cá nhân nổi tiếng
#Nó chỉ được dùng để mô tả đối tượng trông như thế nào trong sự nghiệp âm nhạc ngắn gọn của người đó. Hình dáng của người này thay đổi nhiều sau thời điểm đó.
#Nó chỉ được dùng với mục đích thông tin trong bài viết về đối tượng
#Không có thay thế tự do và cũng không thể tạo ra do đối tượng đã mất
Thể loại:Tập tin không tự do có phiên bản cũ (đã xử lý)
Tri Tôn (định hướng)

Tri Tôn có thể là một trong số các địa danh sau đây:- Huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang.- Thị trấn Tri Tôn, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang.- Đảo Tri Tôn, quần đảo Hoàng Sa.- Xã cũ Tri Tôn thuộc quận Tri Tôn, tỉnh Châu Đốc, nay là thị trấn Tri Tôn và xã Núi Tô.
Dây bông xanh

Dây bông xanh còn có các tên: bông báo, cát đằng hoa to, đại hoa sơn khiên ngưu, đại hoa lão nha chủy (danh pháp hai phần: Thunbergia grandiflora Roxb.); là một loài thực vật có hoa thuộc họ Ô rô (Acanthaceae). Đây là loài bản địa của Trung Quốc, Ấn Độ, Đông Dương và Myanmar và có phân bố tự nhiên rộng rãi. 


**Miêu tả == 
Cây leo thân quấn. Lá to, chia thùy, có cuống dài, gốc hình tim. Hoa thường mọc thành chùm ở nách. Đài hình chén, mép nguyên hay hơi lượn, có lông. Tràng màu xanh tím, phía dưới dình thành ống tràng hẹp, phía trên loe rộng hình phễu và xẻ 5 thùy, trong đó có một thùy lớn nhất. Nhị 4, đính ở gốc tràng. Bầu nhẵn, xung quanh bầu có đĩa mật. Quả nang nhẵn, hạt ráp.
Cây bông báo mọc hoang hoặc được trồng làm cảnh, có thể ươm trồng bằng những mẩu thân dài 15–30 cm.
Người ta thường hái lá, dùng tươi hay phơi hoặc sấy khô làm thuốc.

**Công dụng**
Hoa cát đằng
Dây bông xanh được trồng dùng để làm kiểng, ngoài ra nó còn là một vị thuốc chữa rắn cắn rất phổ biến trong người dân. Hái một nắm lá bông báo tươi, bỏ cuống, rửa sạch, giã nhỏ, thêm ít nước, vắt lấy nước. Dùng nước này xoa bóp từ trên xuống dưới nơi rắn cắn chừng 5-10 phút. Lấy bã đắp lên vết cắn. Ngày làm 2 lần cho đến khi khỏi. Thường chỉ dùng 4-5 lần là có kết quả.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Thunbergia grandiflora- Thunbergia grandiflora- Thunbergia grandiflora Roxb. 
Thể loại:Thunbergia
G
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1832
Thể loại:Thực vật Ấn Độ
Thể loại:Thực vật Myanmar
Thể loại:Thực vật Nepal
Thể loại:Thực vật Trung Quốc
Thể loại:Thực vật Đông Dương
Thể loại:Thực vật xâm hại ở Úc
Huỳnh anh lá hẹp

Huỳnh anh lá hẹp (danh pháp hai phần: Allamanda angustifolia) là một loài thực vật trong họ La bố ma (Apocynaceae), có nguồn gốc từ Brasil, thông thường có mặt trong thảm thực vật Cerrado. Loài này được Pohl mô tả khoa học đầu tiên năm 1827. và được Carl Friedrich Philipp von Martius đề cập trong Flora Brasiliensis.

**Miêu tả**
Cây bụi leo, lá mọc vòng 3-5 lá, hoa mọc thành chùm tụ tán, hoa màu vàng tươi, 5 lá đài xanh rời, tràng dính thành ống hình phễu.

**Công dụng**
Huỳnh anh lá hẹp
Làm cảnh, làm thuốc trị ghẻ ngứa, sốt, đau bụng.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Xem thêm**
Danh sách thảm thực vật Cerrado ở Brasil

**Tham khảo**
 Allamanda angustifolia- Allamanda angustifolia- access-date = ngày 10 tháng 6 năm 2013-  Flora Brasiliensis: Allamanda angustifolia 
A
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1827
Thể loại:Thực vật Brasil
Chuối rẻ quạt

Chuối rẻ quạt còn được gọi là cây chuối quạt hay chuối cọ (danh pháp hai phần: Ravenala madagascariensis) là một loài thực vật thuộc họ Thiên điểu (Strelitziaceae), đặc hữu của Madagascar. Tuy vậy nó không phải là chuối (họ Musaceae) và cũng không phải là cọ (họ Arecaceae), Chuối rẻ quạt là loài duy nhất của chi Ravenala.

**Tên gọi**
Tên chuối rẻ quạt được gọi theo hình dạng của nó giống cái quạt (loại quạt xòe) khi lá cây chỉ phát triển ra 2 bên trong một mặt phẳng. Khi cây lớn lên, các lá cũ rụng hoặc bị cắt đi, để lại phần gốc trông giống gốc cây cọ nên cũng được gọi là chuối cọ. Trong tiếng Anh, tên của cây có nghĩa là "cây của lữ khách" (traveller's tree) vì bẹ lá có thể giữ được nước mưa nên là nguồn nước quý giá cho lữ khách trong rừng (tránh nhầm lẫn với chất lỏng trong thân cây, dân ta hay gọi là nhựa có màu sẫm và không uống trực tiếp được). Tên khoa học của cây, từ Ravenala xuất phát từ một từ tiếng Madagascar, ravinala có nghĩa là "lá của rừng".

**Mô tả**
Cây có thân hóa gỗ, cao trung bình 7 mét (có thể tới 10 m). Lá hình bầu dục có cuống dài, xếp trật tự 2 bên thân tạo thành khối dẹt trông giống như chiếc quạt giấy màu xanh xòe ra. Khi lá rụng đi để lại vết sẹo và thân cây màu xám nâu. Hoa lớn màu trắng mọc ở kẽ lá, phần trên ngọn. Hoa có hình dạng tương tự như những loài khác cùng họ (hoa nở ra trông giống hình dáng con chim thiên đường nên đặt tên là họ Thiên điểu), mặc dù vậy hoa của chuối rẻ quạt không được đánh giá cao bởi màu sắc đài hoa là màu xanh giống bẹ lá, hơn nữa dù cả chùm hoa khá to nhưng phần cánh hoa nở ra lại tương đối nhỏ, màu trắng ít nổi bật. Ngoài ra hoa có mật ngọt thu hút ong, ruồi, kiến. Thường ra hoa vào mùa thu, tuy nhiên có sự sai khác do thời tiết.

**Trồng trọt**
Cây đòi hỏi trồng ở vị trí thoáng rộng, có nhiều nắng (lúc nhỏ thì không cần nhiều nắng). Cây hấp thụ tốt phân bón, đặc biệt là lượng phân đạm cao trong thời kì phát triển. Cây phát triển tới chiều cao trung bình 7 mét và yêu cầu lượng nước trung bình.

**Công dụng**
Nước mưa đọng ở đáy bẹ lá có thể dùng uống được khi không có nguồn nước. Ở Việt Nam, cây được trồng làm cảnh.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Ravenala madagascariensis- Ravenala madagascariensis
M
Thể loại:Thực vật Madagascar
Thể loại:Cây trang trí
Thể loại:Thực vật vườn Châu Phi
Hương nhu tía

Hương nhu tía (tên khoa học Ocimum tenuiflorum), còn có tên  é tía, é rừng, é đỏ, là một loài thực vật thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae).


**Mô tả**
Cây nhỏ, sống hằng năm hoặc nhiều năm. Thân màu đỏ tía, có lông quặp. Lá có cuống dài, thuôn hình mác hoặc hình trứng, mép có răng cưa, hai mặt đều có lông. Hoa màu tím, mọc thành chùm, xếp thành vòng 6-8 chiếc một chùm, ít phân nhánh. Quả bế. Toàn cây có mùi thơm.

**Công dụng**
Trị cảm nắng, sốt nóng ớn lạnh, nhức đầu, đau bụng đi ngoài, tức ngực, nôn mửa,

**Hình ảnh khác**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Cây thuốc
T
Thể loại:Ẩm thực Thái Lan
Thể loại:Thảo mộc
Thể loại:Thực vật Ấn Độ
Thể loại:Thực vật Nepal
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Trung tuyến

Đường trung tuyến của đoạn thẳng là đường thẳng đi qua trung điểm của đoạn thẳng đó.
Trong hình học, đường trung tuyến của một tam giác là một đoạn thẳng nối từ đỉnh của tam giác tới trung điểm của cạnh đối diện. Mỗi tam giác đều có ba trung tuyến.
Đối với tam giác cân và tam giác đều, mỗi trung tuyến của tam giác chia đôi các góc ở đỉnh với hai cạnh kề có chiều dài bằng nhau.
Trong hình học không gian, khái niệm tương tự là mặt trung tuyến trong tứ diện.

**Tính chất đường trung tuyến**

**Đồng quy tại 1 điểm**
3 đường trung tuyến của tam giác đồng quy tại 1 điểm. Điểm đó được gọi là trọng tâm của tam giác. Khoảng cách từ trọng tâm của tam giác đến đỉnh bằng 2/3 độ dài đường trung tuyến ứng với đỉnh đó.

**Chia ra diện tích của các tam giác bằng nhau**
Mỗi trung tuyến chia diện tích của tam giác thành hai phần bằng nhau. Ba trung tuyến chia tam giác thành sáu tam giác nhỏ với diện tích bằng nhau.

**Chứng minh:**
300px
Xem xét tam giác ABC (hình bên), cho D là trung điểm của , E là trung điểm của , F là trung điểm của , và O là trọng tâm.
Theo định nghĩa, . Do đó  và , trong đó  là diện tích của ; điều này đúng bởi trong mỗi trường hợp hai tam giác có chiều dài đáy bằng nhau, và có cùng đường cao từ đáy (mở rộng), và diện tích của tam giác thì bằng một phần hai đáy nhân đường cao.
Chúng ta có:


Do đó,  và 
Do , do đó, . Sử dụng cùng phương pháp này, ta có thể chứng minh .

**Công thức liên quan tới độ dài của đường trung tuyến**
Độ dài của trung tuyến có tính được bằng định lý Apollonius như sau:

trong đó a, b và c là các cạnh của tam giác với các trung tuyến tương ứng ma, mb, và mc từ trung điểm
Do vậy chúng ta cũng có các mối quan hệ:




**Xem thêm**
 Đường cao (tam giác)
*Đường phân giác
*Đường trung trực

**Chú thích**

**Liên kết**
  Medians and Area Bisectors of a Triangle-  The Medians at cut-the-knot-  Area of Median Triangle at cut-the-knot-  Medians of a triangle With interactive animation-  Constructing a median of a triangle with compass and straightedge animated demonstration- urlname=TriangleMedian
Thể loại:Hình học sơ cấp
Thể loại:Hình học tam giác
Me (định hướng)

Me trong tiếng Việt có thể chỉ:- Tên các loài thực vật:
** Tamarindus indica, loài duy nhất của chi Tamarindus
** Tên chung cho một số loài thuộc chi Phyllanthus- Tên một thị trấn thuộc Ninh Bình: thị trấn Me.- Cách gọi khác của một số địa phương tại Việt Nam để chỉ mẹ

**Xem thêm**
 Me đất- Me nước- Me keo- Me tiên
Yên Thịnh (định hướng)

Yên Thịnh có thể là một trong số các địa danh sau:- Phường Yên Thịnh, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái- Thị trấn Yên Thịnh, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình- Xã Yên Thịnh, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn- Xã Yên Thịnh, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn- Xã Yên Thịnh, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa.
Yên Ninh (thị trấn)

Yên Ninh là thị trấn huyện lỵ của huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

**Địa lý**
Quốc lộ 10 qua thị trấn Yên Ninh
Thị trấn Yên Ninh cách trung tâm thành phố Hoa Lư 12 km về phía đông nam dọc theo quốc lộ 10 nối tới thị trấn Phát Diệm, có vị trí địa lý:
*Phía đông bắc giáp xã Khánh Hải và xã Khánh Hội
*Phía tây giáp huyện Yên Mô
*Phía tây bắc giáp xã Khánh Vân
*Phía nam và đông nam giáp xã Khánh Nhạc và xã Khánh Hồng.
Thị trấn Yên Ninh có diện tích 8,11 km² dân số năm 2019 là 14.236 người, mật độ dân số đạt 1.755 người/km².
Tại khu phố 2 của thị trấn có chợ Huyện.

**Lịch sử**
Ngày 2 tháng 11 năm 1996, Chính phủ ban hành Nghị định 69-CP về việc thành lập thị trấn Yên Ninh trên cơ sở 247,41 ha diện tích tự nhiên và 5.419 nhân khẩu của xã Khánh Ninh; 7,27 ha diện tích tự nhiên và 213 nhân khẩu của xã Khánh Vân; 3,63 ha diện tích tự nhiên của xã Khánh Hải; 9,81 ha diện tích tự nhiên và 164 nhân khẩu của xã Khánh Nhạc.
Thị trấn Yên Ninh có diện tích tự nhiên 268,12 ha và 5.796 nhân khẩu.
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Khánh Ninh còn lại 532,14 ha diện tích tự nhiên và 6.569 nhân khẩu.
Ngày 3 tháng 6 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết 23/NQ-CP về việc sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên 533,86 ha và dân số 7.435 người của xã Khánh Ninh vào thị trấn Yên Ninh quản lý.
Thị trấn Yên Ninh có 811,58 ha diện tích tự nhiên và 13.782 nhân khẩu.

**Hành chính**
Thị trấn Yên Ninh được chia thành 10 khu phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, Đông, Trung Lân, Thị Lân, Vườn Chay.

**Đường phố**
Thị trấn Yên Ninh có các tuyến đường: Nguyễn Văn Giản, Hòa Bình, Hồng Tiến, Phạm Cự Lượng, Cầu Rào, Vườn Chay, Quyết Thắng, Trần Quốc Toản, Triệu Việt Vương, Khu Đông, Làng Đa, Nam Giang, Khương Thượng, Mạc Đăng Dung, Khánh Ninh, Lê Thánh Tông, Lê Đại Hành, Vũ Duy Thanh.

**Chú thích**
 Danh mục địa danh các đơn vị hành chính thể hiện trên bản đồ - Địa danh hành chính thể hiện trên bản đồ tỉnh Ninh Bìnhbot=InternetArchiveBot 

**Xem thêm**
Danh sách thị trấn tại Việt Nam
Thể loại:Huyện lỵ Việt Nam
BIC

BIC có thể là:
*Cách gọi sản phẩm theo tên một công ty của Pháp, sản xuất bút BIC, là Société Bic
*Tên viết tắt tiếng Anh của BIDV Insurance Corporation, tên tiếng Việt là Tổng công ty Cổ phần Bảo hiểm Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam hay tên giao dịch khác là Tổng công ty Bảo hiểm BIDV
*Thành viên nhóm MCND
Kính hiển vi lực từ

Tập tin:MFM1.PNG|nhỏ|phải|300px|Ảnh chụp hiển vi điện tử mũi dò của MFMKính hiển vi lực từ (tiếng Anh: Magnetic Force Microscope, thường viết tắt là MFM) là một loại kính hiển vi thuộc nhóm kính hiển vi quét đầu dò (SPM), được sử dụng để xây dựng hình ảnh sự phân bố của tính chất từ trên bề mặt vật rắn dựa trên việc ghi nhận lực tương tác (lực từ) giữa mũi dò từ tính với bề mặt của mẫu.

**Nguyên lý hoạt động**
Về mặt nguyên lý, MFM hoạt động tương tự như AFM. Mũi dò quét trên bề mặt mẫu được sử dụng là vật liệu từ tính khi quét trên bề mặt mẫu sẽ có sự tương tác với các thành phần từ tính trên bề mặt, qua đó vẽ bản đồ phân bố các thành phần từ tính bề mặt, mà cụ thể ở đây là cấu trúc đômen của vật rắn.
Lực tương tác từ giữa mũi dò và bề mặt vật rắn được xác định bởi:
hoặc trong chế độ hoạt động tiếp xúc, người ta có thể ghi lại gradient lực từ được xác định bởi:
với  lần lượt là thành phần theo trục z của độ từ hóa của mũi dò, và cường độ từ trường tại bề mặt mẫu vật. Tập tin:MFM2.PNG|nhỏ|phải|500px|Ảnh chụp phân bố đômen từ của bề mặt ổ cứng, sự tương phản ở đây là tương phản về tính chất từ

**Ưu điểm và hạn chế**
Ưu điểm của MFM: MFM là thiết bị dùng để phân tích cấu trúc từ của vật rắn có nhiều ưu điểm. Ưu điểm đầu tiên là có khả năng phân tích cấu trúc từ mà không đòi hỏi sự phá hủy hay xử lý mẫu như kính hiển vi Lorentz, đồng thời độ phân giải không bị giới hạn bởi hiện tượng nhiễu xạ, mà chỉ phụ thuộc vào kích thước và bước quét của mũi dò trên bề mặt mẫu vật.
*Điểm yếu của MFM: MFM ghi ảnh dựa vào hiện tượng quét nên độ phân giải thời gian thấp, khả năng ghi ảnh chậm. Đồng thời, việc ghi ảnh tức thời trong quá trình từ hóa của MFM kém hơn rất nhiều so với kính hiển vi Lorentz. Việc ghi lại cấu trúc từ của các vật liệu từ mềm khó hơn do trường phân tán trên mũi ảnh hưởng đến đômen từ của mẫu vật. Hơn nữa, kính hiển vi lực từ chỉ cho phép chụp ảnh bề mặt mẫu vật, không như kính hiển vi Lorentz có khả năng ghi ảnh bên trong mẫu vật.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
Kính hiển vi quét đầu dò
*Kính hiển vi lực nguyên tử
*Kính hiển vi Lorentz
Thể loại:Kính hiển vi
Thể loại:Kính hiển vi quét đầu dò
Thể loại:Thiết bị từ học
Thể loại:Từ học
Thể loại:Chụp ảnh từ
Yên Ninh (định hướng)

Yên Ninh có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:- Phường Yên Ninh, thành phố Yên Bái, Yên Bái.- Thị trấn Yên Ninh, huyện Yên Khánh, Ninh Bình.- Xã Yên Ninh, huyện Ý Yên, Nam Định.- Xã Yên Ninh, huyện Phú Lương, Thái Nguyên.- Xã Yên Ninh, huyện Yên Định, Thanh Hóa.

**Xem thêm**
 An Ninh
An Ninh (định hướng)

An Ninh có thể là:

**Tên người**
 Nguyễn An Ninh (1900 - 1943), nhà cách mạng Việt Nam- Võ An Ninh (1907 – 2009), nhiếp ảnh gia Việt Nam

**Địa danh**

**Việt Nam**
 Xã An Ninh, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam- Xã An Ninh, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng- Xã An Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình- Xã An Ninh, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình- Xã An Ninh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình- Xã An Ninh Đông, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An- Xã An Ninh Đông, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên- Xã An Ninh Tây, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An- Xã An Ninh Tây, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên- Xã cũ An Ninh thuộc huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang. Nay là xã An Tức- Chùa An Ninh, xã An Bình, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.

**Trung Quốc**
 Thành phố cấp huyện An Ninh, địa cấp thị Côn Minh, tỉnh Vân Nam- Quận An Ninh, thành phố Lan Châu, tỉnh Cam Túc- Sông An Ninh, tỉnh Tứ Xuyên

**Xem thêm**
 Yên Ninh
Thể loại:Người Hồi

Thể loại:Người Đông Á
Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Trung Quốc
Thể loại:Người theo sắc tộc
Thể loại:Dân tộc bản địa Bắc Cực
Thể loại:Dân tộc bản địa cận Bắc Cực
Thể loại:Hồi giáo Trung Quốc
Thể loại:Cộng đồng người Hồi giáo Trung Quốc
Ninh Hải (định hướng)

Ninh Hải có thể chỉ:

**Việt Nam**
 Huyện Ninh Hải thuộc tỉnh Ninh Thuận- Phường Ninh Hải, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa- Phường Ninh Hải, thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa- Xã Ninh Hải, thành phố Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình- Xã Ninh Hải, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương- Bộ Ninh Hải, là một trong 15 bộ của vương quốc Văn Lang thời các vua Hùng Vùng đất này tương đương Nam Khâm Châu, Quảng Tây, Trung Quốc ngày nay- Tên cũ của cảng Hải Phòng, cửa khẩu và hải cảng tại miền Bắc Việt Nam.

**Trung Quốc**
 Huyện Ninh Hải thuộc thành phố Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang.
Thể loại:Trang định hướng
Bình Minh (định hướng)

Bình Minh có thể là:

**Hiện tượng tự nhiên**
 Bình minh, một hiện tượng tự nhiên lúc sáng sớm, lúc mặt trời mọc.

**Địa danh Việt Nam**
 Thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long- Phường Bình Minh, thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai- Phường Bình Minh, thị xã Mộc Châu, tỉnh Sơn La- Phường Bình Minh, thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa- Thị trấn Bình Minh, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình- Xã Bình Minh, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội- Xã Bình Minh, thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh- Xã Bình Minh, huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước- Xã Bình Minh, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai- Xã Bình Minh, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương- Xã Bình Minh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên- Xã Bình Minh, huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang- Xã Bình Minh, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định- Xã Bình Minh, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam- Xã Bình Minh, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi- Xã Bình Minh, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình.

**Tên người**
 Bình Minh (người mẫu), người mẫu, diễn viên, người dẫn chương trình - Trần Bình Minh, Tổng giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam- Phạm Bình Minh, nhà ngoại giao, chính trị gia, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Việt Nam

**Khác**
 Hãng phim Bình Minh, hãng phim Việt Nam
Bản án chế độ thực dân Pháp

Bìa sách Bản án chế độ thực dân Pháp
Bản án chế độ thực dân Pháp (tiếng Pháp: Le Procès de la colonisation française) là một tác phẩm chính luận do Nguyễn Ái Quốc viết bằng tiếng Pháp và được xuất bản lần đầu ở Paris năm 1925 trên một tờ báo của Quốc tế Cộng sản có tên Imprékor, tại Việt Nam được xuất bản lần đầu năm 1946.

**Nội dung**
Tác phẩm gồm 12 chương và phần phụ lục:- Chương 1: Thuế máu- Chương 2: Việc đầu độc người bản xứ- Chương 3: Các quan thống đốc- Chương 4: Các quan cai trị- Chương 5: Những nhà khai hoá- Chương 6: Tệ tham nhũng trong bộ máy cai trị- Chương 7: Bóc lột người bản xứ- Chương 8: Công lí- Chương 9: Chính sách ngu dân- Chương 10: Chủ nghĩa giáo hội- Chương 11: Nỗi khổ nhục của người phụ nữ bản xứ- Chương 12: Nô lệ thức tỉnh- Phụ lục: Gửi thanh niên Việt Nam
Nội dung tác phẩm được Nguyễn Ái Quốc phê bình là "tố cáo thực dân Pháp đã bắt dân bản xứ phải đóng "thuế máu" cho chính quốc... để "phơi thây trên chiến trường châu Âu"; "đày đọa" phụ nữ, trẻ em thuộc địa; các thống sứ, quan lại thực dân "độc ác như một bầy thú dữ" v.v.... Tác phẩm được cho là đã "hướng các dân tộc bị áp bức" đi theo con đường Cách mạng Tháng Mười Nga, tiêu diệt "hai cái vòi của con đỉa đế quốc" – một "vòi" bám vào giai cấp vô sản ở chính quốc, một "vòi" bám vào nhân dân thuộc địa. Tác phẩm được cho là đã đề ra cho dân Việt Nam "con đường đấu tranh giải phóng" theo chủ nghĩa Marx-Lenin".

**Các bản in**
Tác phẩm được in lần đầu tại Paris (1925); xuất bản bằng tiếng Pháp (1946) ở Hà Nội, bằng tiếng Việt (1960) và tái bản nhiều lần.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài ==
Mạch môn

Mạch môn, mạch môn đông, mạch đông, tóc tiên, cỏ lan, lan tiên (danh pháp hai phần: Ophiopogon japonicus, đồng nghĩa: Convallaria japonica Linnaeus f.; Anemarrhena cavaleriei H. Léveillé; C. japonica var. minor Thunberg; Flueggea japonica (Linnaeus f.) Richard; Mondo japonicum (Linnaeus f.) Farwell; M. stolonifer (H. Léveillé & Vaniot) Farwell; O. argyi H. Léveillé; O. chekiangensis Koiti Kimura & Migo; O. stolonifer H. Léveillé & Vaniot; Slateria japonica (Linnaeus f.) Desvaux. ); tiếng Nhật: ryu-no-hige ("râu rồng") hay ja-no-hige ("râu rắn") là một loài thực vật trong Chi Mạch môn (Ophiopogon) có nguồn gốc từ Nhật Bản.
Nó là cây thường xanh, tạo thành dạng như một đám cỏ sống lâu năm cao khoảng 10–40 cm. Các lá thẳng, mọc từ gốc, hẹp dài, cuống có bẹ, dài 20–40 cm, rộng 1–4 mm, mép lá hơi có răng cưa. Rễ chùm. Hoa màu trắng tới tím hoa cà nhạt, mọc thành cành hoa ngắn trên thân cây dài khoảng 5–10 cm. Quả là dạng quả mọng màu xanh lam đường kính 5–6 mm, chứa 1-2 hạt.
Trong y học cổ truyền Trung Hoa củ của Ophiopogon japonicus, gọi là mạch môn đông, là một loại dược thảo có tác dụng tim mạch để bổ sung âm. Theo Chinese Herbal Medicine Materia Medica, loại dược thảo này có vị cam (ngọt), vi khổ (hơi đắng) và hàn (lạnh), có tác dụng với các kinh tâm (tim), phế (phổi), vị (dạ dày) và bổ âm, chữa ho, khô lưỡi, khô miệng và táo bón. Chi Sơn mạch đông (Liriope) cũng được dùng để thay thế.
Nó cũng được trồng làm cây cảnh. Một vài giống cây trồng đã được chọn lọc, như 'Albus' (hoa trắng), 'Compactus' và 'Kyoto Dwarf' (dạng lùn, không cao quá 4–5 cm), 'Silver Dragon' (đa dạng, với các lá có sọc trắng). Người ta cũng hay bán nó như là loại cây trang trí cho các bể cảnh nước ngọt, nhưng do nó không phải là thực vật thủy sinh thật sự nên nó sẽ chết sau vài tháng. Nó có thể chịu được lạnh tới khoảng -20 °C khi ngủ đông về mùa đông trong vườn ở điều kiện trồng trên đất thông thường nhưng khi nuôi ngầm dưới mặt nước thì nó lại cần nhiệt độ tới 18-25 °C. Nó có thể phát triển tốt khi đủ nắng hoặc có bóng râm một phần. Việc nhân giống được thực hiện bằng các chồi bên.
Tại Việt Nam, nó mọc hoang và được trồng ở nhiều nơi để lấy củ làm thuốc. Củ có vị ngọt, hơi đắng, làm thuốc ho, long đờm, lợi tiểu. Dùng củ phơi, sấy khô, dưới dạng thuốc sắc, bột, hoàn.

**Chú thích**


**Liên kết ngoài**
J
Thể loại:Cây thuốc
Thể loại:Thực vật Nhật Bản
Thể loại:Thực vật vườn châu Á
Thể loại:Thực vật được sử dụng trong Đông y
Như Thanh

Như Thanh là một huyện miền núi thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

**Địa lý**
Huyện Như Thanh nằm ở phía tây nam của tỉnh Thanh Hóa, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp thị xã Nghi Sơn và huyện Nông Cống
*Phía tây giáp huyện Như Xuân và huyện Thường Xuân
*Phía nam giáp huyện Nghĩa Đàn và huyện Quỳnh Lưu thuộc tỉnh Nghệ An
*Phía bắc giáp huyện Triệu Sơn.
Huyện Như Thanh có diện tích tự nhiên 588,11 km², dân số năm 2022 là 106.690 người, mật độ dân số đạt 181 người/km².

**Khí hậu**

**Lịch sử**
Huyện Như Thanh được thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1996 trên cơ sở tách 16 xã: Thanh Kỳ, Thành Tân, Xuân Thái, Yên Lạc, Yên Thọ, Xuân Phúc, Phúc Đường, Xuân Thọ, Xuân Khang, Hải Long, Phú Nhuận, Mậu Lâm, Phượng Nghi, Xuân Du, Cán Khê và Hải Vân thuộc huyện Như Xuân.
Khi thành lập, huyện Như Thanh có 587,3 km² diện tích tự nhiên và 76.045 người. Tên gọi Như Thanh là tên ghép từ hai địa danh Như Xuân và Thanh Hóa.
Ngày 11 tháng 4 năm 2002, thành lập thị trấn Bến Sung (thị trấn huyện lỵ huyện Như Thanh) trên cơ sở: 
*244,15 ha diện tích tự nhiên và 2.302 người của xã Hải Vân 
*340 ha diện tích tự nhiên và 1.653 người của xã Hải Long.
Ngày 16 tháng 10 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 786/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Thanh Hóa (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2019). Theo đó:
*Sáp nhập xã Hải Vân vào thị trấn Bến Sung
*Sáp nhập xã Phúc Đường vào xã Xuân Phúc
*Sáp nhập xã Xuân Thọ vào xã Cán Khê.
Từ đó, huyện Như Thanh có 1 thị trấn và 13 xã trực thuộc.

**Hành chính**
Huyện Như Thanh có 14 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Bến Sung (huyện lỵ) và 13 xã: Cán Khê, Hải Long, Mậu Lâm, Phú Nhuận, Phượng Nghi, Thanh Kỳ, Thanh Tân, Xuân Du, Xuân Khang, Xuân Phúc, Xuân Thái, Yên Lạc, Yên Thọ.
Nguồn: Phương án tổng thể sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 - 2025 của tỉnh Thanh Hóa

**Thắng cảnh**
Vườn quốc gia Bến En có diện tích 16.643 ha (dự kiến mở rộng thành 32.000 ha): bảo tồn rừng nguyên sinh với các nguồn gen động - thực vật quý hiếm như: voi, hổ, báo,... lim xanh, táu, sến, trắc, gụ,...
Chiều xuống trên hồ Sông Mực
*Hang Lò cao kháng chiến Hải Vân là nhà máy luyện gang trong hang đầu tiên và duy nhất  trên thế giới, một trong những cơ sở sản xuất gang đầu tiên của Việt Nam, niềm tự hào của giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Thực dân Pháp. Nay thuộc núi Đồng Mười, thị trấn Bến Sung.
*Hang Ngọc là một hang động đá vôi đẹp, còn nguyên sơ. Thuộc địa bàn xã Xuân Khang. Hang Ngọc sâu khoảng 700m,với nhiều nhũ đã tự nhiên rất đẹp.
*Núi Nưa (giáp ranh với huyện Triệu Sơn) là nơi Bà Triệu đứng lên khởi nghĩa đánh giặc hiện nay gọi là Phủ Na ở xã Xuân Du.
*Đồng Mười ở thị trấn Bến Sung (trước là xã Hải Vân) là căn cứ của phong trào Cần Vương chống Pháp do Tôn Thất Thuyết.

**Chú thích ==
Mường Lát

Mường Lát là một huyện miền núi nằm ở phía tây bắc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

**Địa lý**
Huyện Mường Lát có vị trí địa lý:- Phía bắc giáp huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La - Phía tây và nam giáp Lào- Phía đông và đông nam giáp huyện Quan Hóa.
Huyện Mường Lát có diện tích 812,41 km², dân số năm 2022 là 43.601 người, mật độ dân số đạt 54 người/km².
Trên địa bàn huyện có 6 dân tộc sinh sống chủ yếu là Thái, Mông, Kinh, Mường, Khơ Mú và Dao, trong đó dân tộc Thái và Mông chiếm đa số.

**Lịch sử**
Huyện Mường Lát được thành lập vào ngày 18 tháng 11 năm 1996 trên cơ sở tách 6 xã: Trung Lý, Tén Tằn, Tam Chung, Pù Nhi, Quang Chiểu, Mường Chanh thuộc huyện Quan Hóa.
Ngày 20 tháng 8 năm 1999, thành lập xã Mường Lý trên cơ sở 12.009 ha diện tích tự nhiên và 3.874 nhân khẩu của xã Trung Lý.
Ngày 21 tháng 11 năm 2003, thành lập thị trấn Mường Lát (thị trấn huyện lỵ huyện Mường Lát) trên cơ sở 850 ha diện tích tự nhiên và 2.850 nhân khẩu của xã Tam Chung.
Ngày 7 tháng 1 năm 2009, thành lập xã Nhi Sơn trên cơ sở điều chỉnh 3.684,61 ha diện tích tự nhiên và 2.029 nhân khẩu của xã Pù Nhi.
Ngày 1 tháng 12 năm 2019, sáp nhập xã Tén Tằn vào thị trấn Mường Lát.
Huyện Mường Lát có 1 thị trấn và 7 xã như hiện nay.

**Hành chính**
Huyện Mường Lát có 8 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Mường Lát (huyện lỵ) và 7 xã: Mường Chanh, Mường Lý, Nhi Sơn, Pù Nhi, Quang Chiểu, Tam Chung, Trung Lý.

**Tham khảo**

**Xem thêm**

Thể loại:Huyện biên giới Việt Nam với Lào
Họ Thiên điểu

Thiên điểu, Hoa chim thiên đường hay Chuối rẻ quạt (danh pháp khoa học: Strelitziaceae) là tên của một họ thực vật có hoa một lá mầm. Các loài trong họ này rất giống về bề ngoài và kiểu sinh trưởng như các thành viên của các họ Chuối pháo (Heliconiaceae) và họ Chuối (Musaceae). Các chi của họ Strelitziaceae đã từng được đặt trong họ Musaceae trong một vài hệ thống phân loại, nhưng nói chung được công nhận như là một họ riêng rẽ trong các hệ thống phân loại gần đây, chẳng hạn như trong hệ thống APG II năm 2003. Hệ thống APG II đặt họ Strelitziaceae vào trong bộ Gừng (Zingiberales) của nhánh Thài lài (commelinids). Nhóm thân cây trong cây phát sinh loài của họ Strelitziaceae có niên đại khoảng 78 triệu năm trước (Ma), sự phân kì trong nhóm chỏm cây vào khoảng 59 Ma (Janssen & Bremer 2004).
Họ Strelitziaceae bao gồm 3 chi, tất cả các loài đều có nguồn gốc từ khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới:- Strelitzia (Chi Hoa chim thiên đường) với 5 loài ở miền nam châu Phi- Ravenala (Chuối rẻ quạt) với 1 loài ở Madagascar- Phenakospermum với 1 loài ở miền bắc Nam Mỹ.
Loài được biết đến nhiều nhất có lẽ là hoa chim thiên đường (Strelitzia reginae, được trồng rộng khắp thế giới trong các khu vườn vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới vì có hoa đẹp và nó cũng là một loại hoa có tiếng trong nghề bán hoa. Các loài khác của chi Strelitzia có hoa ít sặc sỡ hơn và được trồng vì có tán lá gây ấn tượng hơn là vì hoa. Loài chuối rẻ quạt (Ravenala madagascariensis) cũng được trồng vì có tán lá lạ mắt.

**Phát sinh chủng loài**
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.

**Chú thích**

**Tham khảo**
  Strelitziaceae trong Stevens P. F. (2001 trở đi).  Website của APG. Phiên bản 7-5-2006.-  Strelitziaceae trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi).  Các họ thực vật có hoa date=2007-01-03 : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản: 27-4-2006. http://delta-intkey.com date=2007-01-03 . -  Phân loại trong NCBI
Ireland (định hướng)

Ireland có thể đề cập tới:
*Đảo Ireland, một hòn đảo tại Tây Âu, bao gồm lãnh thổ của Cộng hòa Ireland và Bắc Ireland
**Bắc Ireland, một bộ phận của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, chiếm 1/6 lãnh thổ đảo Ireland
**Cộng hòa Ireland, một quốc gia độc lập chiếm 5/6 lãnh thổ đảo Ireland
Thể loại:Trang định hướng địa danh
Tóc tiên

Tóc tiên trong tiếng Việt có nhiều hơn một nghĩa. Nó có thể là:

**Thực vật**
Trong tên gọi khác của rong gai, rong mái chèo (Hydrilla verticillata) họ Hydrocharitaceae.
*Trong tên gọi của rong tóc tiên (Vallisneria spiralis) cùng họ Hydrocharitaceae.
*Hoa tóc tiên (Ipomoea quamoclit) họ Convolvulaceae.
*Dây tóc tiên, hoa tóc tiên tức các loài cây thiên môn đông (Asparagus cochinchinensis)/(Asparagus lucidus) họ Asparagaceae.
*Cỏ tóc tiên hay thổ mạch môn, sơn mạch đông (Liriope spicata). Đây cũng là tên gọi được dùng trong Wikipedia để chỉ họ Ruscaceae chứa chi Liriope và Ophiopogon.
*Tên gọi khác của mạch môn (Ophiopogon japonicus).
*Tóc tiên leo (sâm đại hành, tỏi đỏ, tỏi lào, sâm cau) (Eleutherine subaphylla) họ Iridaceae.
*Lan tóc tiên (Vanda watsonii) họ Orchidaceae.

**Thiên văn**
 Một tên gọi khác của chòm sao Hậu Phát, tên tiếng La tinh là Coma Berenices.

**Địa danh**
 Xã Tóc Tiên, thành phố Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.

**Tên người**
 Ca sĩ nhạc trẻ Tóc Tiên, tên đầy đủ là Nguyễn Khoa Tóc Tiên.
Pluto

Pluto
Pluto (Πλούτων, Ploutōn) là người cai quản địa ngục trong thần thoại La Mã (tương đương với Hades trong thần thoại Hy Lạp). Ploutōn thường hợp nhất với Ploutos (Πλοῦτος, Plutus), vị thần của sự giàu có, vì nguồn khoáng sản giàu có được tìm thấy dưới đất, và bởi vị thần Pluto cai quản đất ngầm giàu những hạt giống cần thiết cho mùa màng bội thu.
Tên Ploutōn được sử dụng rộng rãi với các bí ẩn Eleusinia, trong đó Pluto được tôn kính như một người cai trị nghiêm khắc nhưng là người chồng yêu thương của Proserpina. Hai vợ chồng nhận được linh hồn trong thế giới bên kia, và được gợi lại với nhau trong các câu văn tôn giáo. Ngược lại, Hades có ít đền thờ và các hoạt động tôn giáo gắn liền với anh ta, và ông được miêu tả như là kẻ bắt cóc bóng tối và bạo lực của Persephone.

**Xem thêm**
 Orcus

**Chú thích**
Thể loại:Nam thần âm phủ
Thể loại:Thần thánh cổ đại cổ điển
Thể loại:Nam thần Hy Lạp
Thể loại:Âm phủ Hy Lạp
Thể loại:Nam thần chết Hy Lạp
Thể loại:Hades
Thể loại:Nam thần La Mã
Họ Chuối pháo

Họ Chuối pháo (danh pháp khoa học: Heliconiaceae) là một họ trong thực vật có hoa. Trong vài chục năm gần đây, họ này thông thường được các nhà phân loại học thực vật công nhận.
Hệ thống APG II năm 2003 (không thay đổi so với hệ thống APG năm 1998), cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Gừng (Zingiberales) của nhánh Thài lài (commelinids) trong thực vật một lá mầm. Họ này chỉ chứa 1 chi là Heliconia với khoảng 100-200 loài, phân bố chủ yếu ở khu vực nhiệt đới Nam Mỹ và một số ít từ Sulawesi (Indonesia) tới các đảo trên Thái Bình Dương.
Họ Heliconiaceae đã rẽ ra khỏi các nhóm khác trong bộ Gừng vào khoảng 114-104 triệu năm trước (Ma) (Kress & Specht 2006) hoặc khoảng 88 Ma (Janssen & Bremer 2004); sự phân nhánh trong nhóm chỏm cây của chi Heliconia diễn ra khoảng 43-21 Ma (Kress & Specht 2006) hay khoảng 32 Ma (McKenna & Farrell 2006). Các biến thiên trong hình thái học hoa và đặc biệt là của cụm hoa là tương đối đáng kể (Berry và Kress 1991). Thụ phấn nhờ chim là chủ yếu với thịnh hành là các loài chim ruồi trong chi Eutoxeres.

**Phát sinh chủng loài**
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Heliconiaceae trên website của APG.-  Heliconiaceae date=2017-10-24  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi).  Các họ thực vật có hoa date=2007-01-03 : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản: 27-4-2006. http://delta-intkey.com date=2007-01-03 .-  Monocot families (USDA)-  Phân loại trong NCBI-  Liên kết tại csdl.tamu.edu, Texas date=2007-11-21