Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Hình chữ nhật

Hình chữ nhật ABCD với hai đường chéo
Hình chữ nhật trong hình học Euclid là một hình tứ giác có bốn góc vuông. Từ định nghĩa này, ta thấy hình chữ nhật là một tứ giác lồi có bốn góc vuông hay hình bình hành có một góc vuông.

**Tên gọi**
Hình này được gọi là "hình chữ nhật" vì có hình dáng giống chữ 日 (Nhật) trong chữ Hán.

**Tính chất**
 Có tất cả các tính chất của hình thang cân và hình bình hành.- Hai đường chéo bằng nhau và cắt nhau tại trung điểm mỗi đường, đồng thời tạo thành 4 tam giác cân.- Nội tiếp đường tròn có tâm là tâm của hình.

**Trong tích phân**
Trong toán học tích phân, tích phân Riemann có thể được xem là một giới hạn của tổng số các diện tích của nhiều hình chữ nhật với một chiều ngang cực nhỏ.

**Diện tích hình chữ nhật**
Tập tin:Rectangle 4x5.svg|nhỏ|phải|150px|Một hình chữ nhật với chiều dài 4 và chiều rộng 5
Diện tích hình chữ nhật bằng tích của chiều dài và chiều rộng:
 
(trong đó, hai cạnh đối và song song với nhau, chiều dài là a và chiều rộng là b)

**Chu vi**
Chu vi hình chữ nhật bằng hai lần tổng chiều dài và chiều rộng của nó:
 

**Dấu hiệu nhận biết hình chữ nhật**
 Tứ giác có ba góc vuông là hình chữ nhật.
*Hình thang cân có một góc vuông là hình chữ nhật.- Hình bình hành có một góc vuông là hình chữ nhật.
*Hình bình hành có hai đường chéo bằng nhau là hình chữ nhật.

**Hệ quả**
 Trong một tam giác, nếu đường trung tuyến ứng với một cạnh bằng nửa cạnh ấy thì tam giác đó là tam giác vuông.- Trong tam giác vuông,đường trung tuyến ứng với cạnh huyền thì bằng nửa cạnh huyền.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
C
C
C
C
Bản mẫu:Đang học tiếng Việt

Lưu ý: Tôi đang học tiếng Việt, cho nên tôi dịch qua tiếng Việt chưa giỏi lắm đâu. Hễ bạn thấy tôi dịch gì sai, xin bạn báo cho tôi và sửa lỗi đó. Cám ơn!
Đang học tiếng Việt
Lượng (kim hoàn)

Trong ngành kim hoàn của một số nước Á Đông, lượng hay cây (dân dã) là đơn vị đo khối lượng của kim loại quý, tiêu biểu nhất là vàng và bạc.
Đơn vị này vốn xuất hiện từ rất lâu và tương đối gần gũi với đơn vị lạng, vốn thông dụng trong các hoạt động khác ngoài kim hoàn.

**Quy đổi**

**Việt Nam**
Tại Việt Nam, 1 lượng tương ứng với 37,5 g. 1 chỉ bằng ⅒ lượng và 1 phân bằng ⅒ chỉ.

**Trung Quốc**
Tại Trung Quốc, 1 lượng tương ứng với 50 g. Trước năm 1959, 1 lượng Tàu bằng 31,25 g.

**Hồng Kông & Singapore**
Tại Hồng Kông và Singapore, 1 lượng là 37,79936375 g, tương đương với 1 + ⅓ ounce avoirdupois. Theo đó, 1 kg bằng 26,455 lượng Hồng Kông.

**Đài Loan**
Tại Đài Loan, 1 lượng (金衡兩 tức kim hành lượng) là 37,429 g, tương đương khoảng 1,2 troy ounce.

**Chú thích**

**Xem thêm**
 Lạng
Thể loại:Đơn vị đo khối lượng
Thể loại:Hệ đo lường cổ của Việt Nam
Thể loại:Hệ đo lường kim hoàn
Thể loại:Vi khuẩn

Vi khuẩn (tiếng Anh và tiếng La Tinh là bacterium, số nhiều bacteria) đôi khi còn được gọi là vi trùng, nhưng điều này nên tránh vì sẽ gây nhầm lẫn. Vi khuẩn là một nhóm sinh vật đơn bào, có kích thước nhỏ (kích thước hiển vi) và thường có cấu trúc tế bào đơn giản không có màng nhân, bộ khung tế bào (cytoskeleton), và các bào quan như ty thể và lục lạp.
Thể loại:Vi sinh vật
Thể loại:Sinh vật nhân sơThể loại:Vi sinh vật học
Vi trùng

Vi trùng là thuật ngữ tương đối phổ biến trong tiếng Việt với một số nghĩa hiểu khác nhau được liệt kê dưới đây:
Di chuyển đến Wiktionary- Đa số trường hợp là tương đương với vi khuẩn (bacterium/bacteria), một nhóm sinh vật nhân sơ (prokaryote). Chữ trùng tương đương với chữ khuẩn trong các cụm từ chỉ phân loại hình thái, vd. "tụ cầu trùng" ~ tụ cầu khuẩn, "trực trùng" ~ trực khuẩn, v.v.- Tương đương với vi sinh vật trong cụm từ vi trùng học để ám chỉ các lĩnh vực nghiên cứu, bộ môn, khoa nghiên cứu trong các trường Đại học và bệnh viện, vd. "Khoa Vi trùng", "Bộ môn Vi trùng học".v.v.- Ám chỉ những tác nhân gây bệnh, với nghĩa rộng.
Thể loại:Quang học

Quang học là một ngành của vật lý nghiên cứu về sự lan truyền của ánh sáng trong các môi trường.
Vì ánh sáng chỉ là một trường hợp riêng của bức xạ điện từ, quang học có thể coi như là một lĩnh vực trong điện từ học và nhiều kết quả của quang học có thể mở rộng ra cho các bức xạ điện từ khác. Tuy vậy do yếu tố lịch sử, quang học ngày nay vẫn có vị trí như một ngành vật lý riêng.
Quang học được ứng dụng rộng rãi trong nghiên cứu và công nghệ như trong khoa đo lường, công nghệ điện tử, y học...
Thể loại:Vật lý học
Thể loại:Sóng điện từ
Thể loại:Khoa học kỹ thuật
Thể loại:Khoa học ứng dụng
Thể loại:Triết học tự nhiên
ASCII

Có 95 ký tự ASCII in được, được đánh số từ 32 đến 126.
ASCII (tên đầy đủ: American Standard Code for Information Interchange - Chuẩn mã trao đổi thông tin Hoa Kỳ), thường được phát âm là át-xơ-ki, là bộ ký tự và bộ mã ký tự dựa trên bảng chữ cái La Tinh được dùng trong tiếng Anh hiện đại và các ngôn ngữ Tây Âu khác. Nó thường được dùng để hiển thị văn bản trong máy tính và các thiết bị thông tin khác. Nó cũng được dùng bởi các thiết bị điều khiển làm việc với văn bản.

**Tổng quát**
Cũng như các mã máy tính biểu diễn ký tự khác, ASCII quy định mối tương quan giữa kiểu bit số với ký hiệu/biểu tượng trong ngôn ngữ viết, vì vậy cho phép các thiết bị số liên lạc với nhau và xử lý, lưu trữ, trao đổi thông tin hướng ký tự. Bảng mã ký tự ASCII, hoặc các mở rộng tương thích, được dùng trong hầu hết các máy tính thông thường, đặc biệt là máy tính cá nhân và máy trạm làm việc. Tên MIME thường dùng cho bảng mã này là "US-ASCII".
ASCII chính xác là mã 7-bit, tức là nó dùng kiểu bit biểu diễn với 7 số nhị phân (thập phân từ 0 đến 127) để biểu diễn thông tin về ký tự. Vào lúc ASCII được giới thiệu, nhiều máy tính dùng nhóm 8-bit (byte hoặc, chuyên biệt hơn, bộ tám) làm đơn vị thông tin nhỏ nhất; bit thứ tám thường được dùng bit chẵn-lẻ (parity) để kiểm tra lỗi trên các đường thông tin hoặc kiểm tra chức năng đặc hiệu theo thiết bị. Các máy không dùng chẵn-lẻ thường thiết lập bit thứ tám là zero, nhưng một số thiết bị như máy PRIME chạy PRIMOS thiết lập bit thứ tám là một.
ASCII được công bố làm tiêu chuẩn lần đầu vào năm 1963 bởi Hiệp hội tiêu chuẩn Hoa Kỳ (American Standards Association, ASA), sau này đổi thành ANSI. Có nhiều biến thể của ASCII, hiện tại phổ biến nhất là ANSI X3.4-1986, cũng được tiêu chuẩn hoá bởi Hiệp hội nhà sản xuất máy tính châu Âu (European Computer Manufacturers Association) ECMA-6, ISO/IEC 646:1991 Phiên bản tham khảo quốc tế, ITU-T Khuyến cáo T.50 (09/92), và RFC 20 (Request for Comments). Nó được dùng trong Unicode, một thay thế có thể xảy ra của nó, như là 128 ký tự 'thấp nhất'. ASCII được xem là tiêu chuẩn phần mềm thành công nhất từng được công bố từ trước tới nay.

**Ký tự điều khiển ASCII**

**Ký tự ASCII in được**
 Các ký tự từ 0 đến 32 theo hệ thập phân không thể in ra màn hình. Các ký tự đó chỉ có thể in được trong môi trường dos gồm một số hình như trái tim, mặt cười, hình tam giác,... Một số ký tự đặc biệt khi in ra màn hình sẽ thực hiện lệnh như: kêu tiếng bip với ký tự BEL, xuống hàng với ký tự LF,...- Trong bảng mã ASCII chuẩn có 128 ký tự. Trong bảng mã ASCII mở rộng có 256 ký tự bao gồm cả 128 ký tự trong mã ASCII chuẩn. Các ký tự sau là các phép toán, các chữ có dấu và các ký tự để trang trí.

**Xem thêm**
Các chủ đề liên quan:- Nghệ thuật ASCII- Tập tin nhị phân và văn bản- EBCDIC- ASCII mở rộng- ISCII- ISO 646- ISO 8859- Unicode- UTF-8- VISCII
Các biến thể của ASCII dùng trong máy tính:- ATASCII- PETSCII- Bảng ký tự ZX Spectrum

**Tham khảo**
Thể loại:Thuật ngữ máy tính
Thể loại:Bộ mã
Thể loại:Giao thức tầng trình diễn
Thể loại:Mã hóa kí tự
Phương trình tuyến tính

Tập tin:Đồ thị ax cộng b.gif|nhỏ|Đồ thị y=ax+b
Phương trình tuyến tính (hay còn gọi là phương trình bậc một hay phương trình bậc nhất) là một phương trình đại số có dạng:
- b là một hằng số (hay hệ số bậc 0). - a là hệ số bậc một.
Phương trình bậc một được gọi là phương trình tuyến tính vì đồ thị của phương trình này (xem hình bên) là đường thẳng (theo Hán-Việt, tuyến nghĩa là thẳng).

**Nghiệm số**
Nghiệm số của phương trình trên là:


**Trường hợp đặc biệt (trường hợp suy biến)**
Khi 
Phương trình này không có nghiệm khi b khác không, và có vô số nghiệm (mọi số x) khi b bằng 0. Trên thực tế, khi a bằng 0, phương trình trên đã không còn là phương trình bậc nhất nữa; nó đã trở thành phương trình bậc 0. Khi a khác 0, phương trình luôn có một nghiệm duy nhất.
Mở rộng cho hệ phương trình tuyến tính kiệt
Phương trình tuyến tính có thể mở rộng ra trường hợp nhiều n biến:

Các dạng ví dụ của nó như phương trình bậc nhất 2 ẩn::... các pt này có vô số nghiệm và chỉ giải được khi có một giới hạn của các nghiệm hoặc có số phương trình bằng số nghiệm. Khi đó ta gọi đó là các hệ phương trình.
Về lịch sử của phương trình bậc nhất này và các dạng phương trình tương tự, xin xem thêm Lịch sử của phương trình đại số.

**Xem thêm**
 Hệ phương trình tuyến tính- Đại số tuyến tính- Các phương trình đại số- Phương trình bậc hai

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Tuyến tính
Thể loại:Đại số tuyến tính
Thể loại:Đại số sơ cấp
Thể loại:Đa thức
Thể loại:Phương trình
Biến số

Trong toán học, biến số (gọi ngắn là biến) là một đại lượng có giá trị bất kỳ, không bắt buộc phải duy nhất có một giá trị (không có giá trị nhất định). Biến số là số có thể thay đổi giá trị trong một tình huống có thể thay đổi. Ngược lại với biến số là một hằng số. Hằng số là một số không thay đổi trong mọi tình huống.
Thuật ngữ biến dùng để chỉ các đại lượng (chẳng hạn các đại lượng vật lý như khối lượng, thời gian, các đại lượng hình học như độ dài, diện tích, thể tích,...) có thể nhận các giá trị khác nhau trong một tập hợp nào đấy (được gọi là miền biến thiên của nó). Theo quan điểm động, người ta gọi chúng là các đại lượng biến thiên, hay đơn giản là các biến. Nếu tập hợp các giá trị của biến X là tập hợp số thì nó được gọi là biến số. Cũng có những biến không phải là biến số như biến lôgic, biến Boolean, biến ký tự,... Giá trị của các biến thường liên quan đến nhau. Khi xét quan hệ giữa chúng với nhau, một số biến được xem là độc lập được gọi là các biến độc lập, một số biến sẽ nhận giá trị phụ thuộc vào các biến khác, được gọi là biến phụ thuộc. Xem thêm định nghĩa hàm số.
Khi xét quan hệ phụ thuộc giữa các biến, nếu đã biết giá trị của một số biến, nếu cần có thể xác định giá trị của một hoặc một số biến chưa biết, khi đó các biến cần tìm giá trị được gọi là các ẩn (ẩn số), các biến đã biết giá trị được gọi là các tham biến (tham số), còn hệ thức biểu diễn mối liên hệ giữa các biến (thường là một đẳng thức/bất đẳng thức) được gọi là các phương trình/bất phương trình, việc tìm giá trị của các ẩn được gọi là giải phương trình/bất phương trình. Các giá trị tìm được của các ẩn được gọi là nghiệm của phương trình/bất phương trình.

**Xem thêm**
Hàm số
*Tham số (khoa học máy tính) hay đối số
*Hằng số

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Thuật ngữ toán học
Thể loại:Đại số
Thể loại:Lý thuyết thống kê
Thể loại:Toán học sơ cấp
Thể loại:Thuật ngữ thống kê
Thể loại:Vi tích phân
Thể loại:Logic toán
Thể loại:Cú pháp (logic)
Thể loại:Biến (toán học)
Bộ Sếu

Bộ Sếu (Gruiformes) là một bộ chim gồm một số lượng đáng kể các họ chim còn sinh tồn và tuyệt chủng, với sự đa dạng về địa lý rộng khắp. Gruiform có nghĩa là "giống như sếu".
Theo truyền thống, một số họ chim lội nước và trên cạn dường như không thuộc về bất kỳ bộ nào khác được phân loại vào bộ Sếu. Chúng bao gồm 14 loài sếu lớn, khoảng 145 loài gà nước nhỏ hơn, cũng như một loạt các họ bao gồm một đến ba loài, chẳng hạn như Heliornithidae, chim limpkin hoặc Psophiidae. Những loài chim khác đã được đặt vào bộ này do chúng cần được đặt vào đâu đó; điều này đã khiến cho bộ Sếu mở rộng thiếu các dị hình đặc trưng. Các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng các "loài sếu kỳ lạ" này chỉ có quan hệ (nếu có) một cách lỏng lẻo với sếu, gà nước và các họ hàng khác (các "loài sếu cốt lõi").

**Phân loại**
Bộ GRUIFORMES - Phân bộ Ralli (Gà nước)
** Họ Rallidae: Gà nước
** Họ Sarothruridae (tách ra từ họ Rallidae)
** Họ Heliornithidae: Chân bơi
** Họ †Aptornithidae: (chim tiền sử)- Phân bộ Grui (Sếu)
** Họ †Eogruidae (hóa thạch)
** Họ †Ergilornithidae (hóa thạch)
** Họ Gruidae: Sếu
** Họ Aramidae
** Họ Psophiidae- Các họ không chắc chắn và nghi vấn là thuộc bộ Sếu
** Họ †Parvigruidae (hóa thạch)
** Họ †Songziidae (hóa thạch)
** Họ †Gastornithidae (hóa thạch)
** Họ †Messelornithidae (hóa thạch)
** Họ †Salmilidae (hóa thạch)
** Họ †Geranoididae (hóa thạch)

**Tách khỏi bộ Sếu**
 Họ †Phorusrhacidae: Chim khủng bố (hóa thạch). Chuyển sang bộ Cariamiformes.- Họ †Bathornithidae (hóa thạch). Chuyển sang bộ Cariamiformes.- Họ †Idiornithidae (hóa thạch). Chuyển sang bộ Cariamiformes.- Họ Cariamidae: Chim mào bắt rắn. Hiện tại chuyển sang bộ Cariamiformes do có quan hệ họ hàng gần với các loài cắt, vẹt và sẻ.- Họ Otididae: Ô tác. Chuyển sang bộ Otidiformes. Việc xếp chung trong bộ sếu làm cho bộ này trở thành đa ngành khi xét trong mối quan hệ với bộ Cuculiformes.- Họ Eurypygidae - thuộc nhóm "Metaves", bộ mới Eurypygiformes cùng họ Rhynochetidae- Họ Rhynochetidae - thuộc nhóm "Metaves", bộ mới Eurypygiformes cùng họ Eurypygidae.- Họ Mesitornithidae - thuộc nhóm "Metaves", bộ mới Mesitornithiformes.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Alvarenga Herculano M. F. và Höfling Elizabeth (2003). Systematic revision of the Phorusrhacidae (Aves: Ralliformes). Papéis Avulsos de Zoologia vol.43(4) p. 55-91- Sibley C. G. và J. Ahlquist. 1990. Phylogeny and classification of birds. Yale University Press, New Haven, Conn.- Taxonomic recommendations for British birds. Ibis (2002), 144, 707–710. Alan g. Knox, Martin Collinson, Andreas J. Helbig, David T. Parkin & George Sangster- 9108- ID=176147- 7578
Hệ phương trình tuyến tính

Một hệ phương trình tuyến tính ba ẩn có thể được xem là tập hợp các mặt phẳng giao nhau. Giao điểm là nghiệm của hệ.
Trong toán học (cụ thể là trong đại số tuyến tính), một hệ phương trình đại số tuyến tính hay đơn giản là hệ phương trình tuyến tính là một tập hợp các phương trình tuyến tính với cùng những biến số. Ví dụ:

là hệ gồm ba phương trình với ba biến số , , . Một nghiệm của hệ là một hệ thống tuyến tính thỏa mãn các phương trình đã cho. Một nghiệm của hệ trên là 

nó làm cho ba phương trình ban đầu thỏa mãn.

**Ví dụ cơ bản**
Một dạng phương trình tuyến tính đơn giản nhất là hệ gồm hai phương trình với hai ẩn:

Một phương pháp giải cho hệ trên là phương pháp thế. Trước hết, biến đổi phương trình đầu tiên để được phương trình tính ẩn  theo :

Sau đó thế hệ thức này vào phương trình dưới:

Ta được một phương trình bật nhất theo . Giải ra, ta được , và tính lại  được .

**Hình thức tổng quát**
Hệ phương trình trên có thể được viết theo dạng phương trình ma trận:
Ax=b
Với A là ma trận chứa các hệ số ai, j (ai, j là phần tử ở hàng thứ i, cột thứ j của A); x là vector chứa các biến xj; b là vector chứa các hằng số bi. Tức là:
 
Nếu các biến số của hệ phương trình tuyến tính nằm trong các trường đại số vô hạn (ví dụ số thực hay số phức), thì chỉ có ba trường hợp xảy ra:- hệ không có nghiệm (vô nghiệm)- hệ có duy nhất một nghiệm- hệ có vô số nghiệm
Hệ phương trình tuyến tính có thể thấy trong nhiều ứng dụng trong khoa học.

**Điều kiện có nghiệm trong trường hợp tổng quát**
Trong trường hợp tổng quát, ta xét các ma trận hệ số A và ma trận hệ số bổ sung thêm cột các số hạng ở vế phải A' .
 ;  
Khi đó hệ có nghiệm khi và chỉ khi hạng của hai ma trận này bằng nhau.
:.
Chi tiết hơn ta có:
# Nếu  thì hệ vô nghiệm
# Nếu  hệ có nghiệm và
## Nếu  hệ có nghiệm duy nhất
## Nếu  hệ có vô số nghiệm phụ thuộc vào k-r ẩn tự do.
(không xảy ra trường hợp  hay )- Ví dụ:
** Hệ 
: có nghiệm duy nhất ;
** Hệ
:
:có vô số nghiệm phụ thuộc một ẩn tự do z:
:
** Hệ
: 
:vô nghiệm.

**Các trường hợp đặc biệt**
 Nếu k bằng n, và ma trận A là khả nghịch (hay định thức của ma trận A khác không) thì hệ có nghiệm duy nhất:
x = A−1 b
với A−1 là ma trận nghịch đảo của A.- Nếu b=0 (mọi bi bằng 0), hệ được gọi là hệ thuần nhất. Tập tất cả các nghiệm của một hệ phương trình thuần nhất lập thành một không gian vecter con của , nó được gọi là hạt nhân của ma trận A, viết là Ker(A).(Cũng là hạt nhân của phép biến đổi tuyến tính xác định bởi ma trận A). Nếu hệ phương trình tuyến tính thuần nhất có k=n và ma trận A khả nghịch thì nó có nghiệm duy nhất là nghiệm không.

**Các phương pháp giải**
Dưới đây liệt kê vài phương pháp tìm nghiệm của hệ phương trình tuyến tính:- Phép khử Gauss- Phép phân rã Cholesky- Phép đệ quy Levinson - Phép đệ quy Schur- Phép phân rã giá trị dị thường

**Xem thêm**
 Phương trình tuyến tính- Hệ phương trình- Phương trình ma trận- Ma trận nghịch đảo

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
   Simultaneous Linear Equations Solver
Thể loại:Đại số tuyến tính
Thể loại:Phương trình
Planctomycetes

Plancomycetes là nhóm vi khuẩn thủy sinh hiếu khí bắt buộc (cần oxy để phát triển). Nhóm vi khuẩn này sinh sản bằng hình thức nảy chồi. Về mặt cấu trúc, các vi khuẩn trong nhóm này có hình ovan (hình trứng) và có phần chân ống (stalk) nằm ở cực dinh dưỡng (ngược với cực sinh sản) để bám vào giá thể trong quá trình nảy chồi.
Các vi khuẩn thuộc nhóm này không có chất murein trong thành tế bào. Thay vào đó thành tế bào của Plancomycetes được tạo thành bới các phân tử glycoprotein giàu glutamate. Các phân tích RNA ribosome cho thấy Plancomycetes thuộc nhóm vi khuẩn thực (eubacteria) chứ không phải là nấm như phân loại trước kia. Mặc dù vậy tên của nhóm vi khuẩn này vẫn được giữ như trước và có vẻ như làm một nhóm nấm
Nhóm vi khuẩn Planctomycetes lại là vi khuẩn kỵ khí bắt buộc, chúng không thể sống trong môi trường có nhiều oxy tự do. Vi khuẩn anammox được cung cấp bởi công ty Công ty Meidensa, Nagoya, Nhật Bản. Vi khuẩn Planctomycetes dạng hạt màu nâu đỏ, bổ sung từ 20–50 mg hạt, làm nhuyễn thành dung dịch lỏng rồi cho vào bể phản ứng. Bơm lưu lượng sẽ bơm nước thải từ dưới lên đưa vi khuẩn Anammox bám vào vật liệu mang. Sau khi bổ sung vi khuẩn Anammox trên lớp vật liệu mang sẽ hình thành lớp màng sinh học có chứa vi khuẩn Anammox.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Sinh học
Thể loại:Vi khuẩn
Murein

Murein là thành phần sinh hóa cấu thành nên thành tế bào của các loài sinh vật nhân sơ. Lớp murein nằm bên ngoài màng sinh chất thường dày từ 20 - 80 nm (vi khuẩn gram dương) hoặc 7 - 8 nm (vi khuẩn gram âm). Lớp này chiếm tương ứng từ 90% hoặc 10% trọng lượng khô của hai loại vi khuẩn trên.
Chức năng của murein là làm thành tế bào trở nên rắn chắc để tế bào không bị áp suất thẩm thấu phá vỡ. Đồng thời cũng hình thành nên hình dạng đặc trưng của vi khuẩn. Một số thuốc kháng sinh như penicillin tiêu diệt vi khuẩn bằng cách làm gián đoạn quá trình hình thành cấu trúc thành tế bào.
Thành phần hóa học của murein là peptidoglycan, một loại polisaccarit có chứa nitơ. Peptidoglycan là các chuỗi lặp lại của hai loại đường là N-acetyl glucosamin (GlcNAc) và axít N-acetyl muramic (MurNAc). Mỗi phân tử MurNAc được gắp với một chuỗi khoảng 4 đến 5 amino acid. Các amino acid của những sợi peptidoglycan khác nhau được liên kết với nhau tạo thành một tấm lưới dày và rắn chắc. Trình tự của các amino acid và cấu trúc chính xác của thành tế bào là đặc trưng cho mỗi loài vi khuẩn.


**Tham khảo**
Thể loại:Sinh học tế bào
Thể loại:Vi khuẩn
PPP

PPP có thể là từ viết tắt của những từ sau:- Trong lĩnh vực mạng máy tính, PPP là viết tắt của Point-to-point Protocol - giao thức Điểm-Điểm (mạng ngang hàng).- Trong kinh tế học, PPP có nghĩa là Sức mua tương đương (Purchasing Power Parity).- Trong sinh học, PPP là con đường chuyển hóa pentose- Trong chi tiêu công cộng, PPP là Quan hệ đối tác công - tư (Public - Private Partner).
Thể loại:Danh sách các từ kết hợp từ ba chữ cái
Thể loại:Giao thức liên kết
Trường Sa

Trường Sa có thể là:

**Địa danh**
 Quần đảo Trường Sa: một quần đảo ở biển Đông và có nhiều quốc gia tranh chấp chủ quyền như: Việt Nam, Trung Quốc, Philippines...- Đảo Trường Sa: một đảo san hô thuộc quần đảo Trường Sa, thường được gọi là Trường Sa Lớn trong tiếng Việt.- Huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam.
** Thị trấn Trường Sa thuộc huyện Trường Sa- Thành phố Trường Sa, thủ phủ tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc. Nơi đây thời xưa từng có nước Trường Sa – chư hầu nhà Hán, đứng đầu là một Trường Sa vương.
** Huyện Trường Sa trực thuộc thành phố Trường Sa, tỉnh Hồ Nam.

**Danh nhân**
 Nhạc sĩ Việt Nam Trường Sa.
Thể loại:Lịch sử

Lịch sử là môn học nghiên cứu và phân tích những sự kiện đã xảy ra. Trong thực tế, chỉ có một số sự kiện lịch sử được xem là "có thật". Đa số các nhà nghiên cứu các sự kiện lịch sử này, hay sử gia, tin rằng với quan điểm hiện tại chúng ta có thể thay đổi cách hiểu những sự kiện xưa. Vì thế cách giải thích những sự kiện xưa thay đổi thường xuyên qua các thời kỳ. Những giải thích dựa theo các nguồn gốc "căn bản" – những văn kiện được viết ra vào lúc đó hay gần sau lúc đó – thường được xem là có giá trị nhất.
Thể loại:Khoa học xã hội
Thể loại:Nhân văn học
Thể loại:Thay đổi
Thể loại:Phân loại chủ đề chính
Thể loại:Quá khứ
Phát thanh quốc tế

Truyền thông quốc tế là truyền thông được phát bằng tín hiệu radio sóng dài hoặc được truyền qua vệ tinh nhân tạo hay Internet trong những năm gần đây đến thính giả nước ngoài.

**Tham khảo**

Thể loại:Kỹ xảo tuyên truyền
Thể loại:Truyền thanh

Tập tin:Radio transmition diagram en.png|thumbnail|300px|phải|Biểu đồ chiếu truyền thanh và sóng điện từ
Truyền thanh, cũng được gọi là ra-đi-ô, là một kỹ thuật để chuyển giao dùng cách biến điệu sóng điện từ có tần số ít hơn tần số của ánh sáng.
Thể loại:Không dây
Thể loại:Phát sóng
Thể loại:Giao tiếp truyền miệng
Thể loại:Viễn thông
Chỉ (đơn vị đo)

Bài này viết về một đơn vị đo trọng lượng. Các nghĩa khác xin xem thêm Chỉ (định hướng)
Chỉ là đơn vị đo khối lượng trong ngành kim hoàn Việt Nam, đặc biệt dành cho vàng, bạc, bạch kim (tên khác: platin), vàng trắng...
Năm 2007, nghị định của Chính phủ Việt Nam  thống nhất quy định về đơn vị đo lường chính thức, đã quy định một chỉ bằng 3,75 gam theo hệ đo lường quốc tế hoặc bằng 1/10 lượng (lượng vàng hay lạng vàng, cây vàng).
Cách đơn vị tính này dựa trên hệ thống đo lường cổ của Việt Nam cũng như của Trung Hoa, trong đó 1 cân bằng 16 lạng (hay lượng), 1 lạng bằng 10 chỉ, 1 chỉ bằng 10 phân. Chỉ còn được gọi là tiền hoặc đồng (hay đồng cân).

**Từ nguyên**
Ngày xưa, ngón tay đeo nhẫn ở Trung Quốc được gọi là vô danh chỉ. Từ chỉ hoàn cũng có nghĩa là nhẫn. Đây có thể là một trong những nguyên nhân dẫn đến cách dùng chỉ để làm đơn vị cho vàng như ngày nay, do vàng được dùng làm nhẫn và đồ trang sức.

**Các khác biệt**
Một số tài liệu  cho biết 1 chỉ trong truyền thống được ước chừng bằng 3,78 gam. Nhưng ngày nay, theo quy định chính thức thì 1 chỉ bằng 3,75 gam..
Đơn vị đo khối lượng chỉ ở Việt Nam hiện nay không hoàn toàn giống với đơn vị tiền (錢: mace, tsin hay chee) ở Hồng Kông nơi mà 1 tiền bằng 3,779936375 gam.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 Lượng vàng
Thể loại:Đơn vị đo khối lượng
Thể loại:Hệ đo lường cổ của Việt Nam
Thể loại:Hệ đo lường kim hoàn
Thể loại:Tiền tệ châu Á
Tạ

Trong khoa đo lường, tạ là đơn vị đo khối lượng thuộc hệ đo lường cổ Việt Nam, hiện nay tương đương với 100 kilôgam, được sử dụng trong giao dịch đời thường ở Việt Nam.
Thời Pháp thuộc thì một tạ có trọng lượng thay đổi tùy theo mặt hàng. Một tạ gạo được ấn định là 100 ký trong khi một tạ thóc là 68 ký và một tạ than là 60 ký.
Một tạ cũng bằng 1/10 tấn, 10 yến và bằng 100 cân.
Theo , trước kia, giá trị của tạ trong hệ đo lường cổ của Việt Nam là 60,45 kg.
Đến đầu thế kỉ 21, một số vùng ở Việt Nam vẫn dùng đơn vị tạ với giá trị bằng 60 kg.

**Xem thêm**
Đơn vị đo khối lượng
*Hệ đo lường cổ Việt Nam
*Tấn
*Yến
*Cân

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị đo khối lượng
Thể loại:Hệ đo lường cổ của Việt Nam
Yến (đo lường)

Trong khoa đo lường, yến là đơn vị đo khối lượng thuộc hệ đo lường cổ Việt Nam, hiện nay tương đương với 10 kilôgam, được sử dụng trong giao dịch đời thường ở Việt Nam.
Một yến cũng bằng 10 cân, 1/10 tạ và bằng 1/100 tấn.
Theo trước kia, giá trị của yến trong hệ đo lường cổ của Việt Nam là 6,045 ftkg.

**Xem thêm**
Đơn vị đo khối lượng
*Hệ đo lường cổ Việt Nam
*Tấn
*Tạ
*Cân

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị đo khối lượng
Thể loại:Hệ đo lường cổ của Việt Nam
Tấn

Trong đo lường, tấn (đôi khi kí hiệu là "t") là đơn vị đo khối lượng thuộc hệ đo lường cổ Việt Nam, hiện nay tương đương với 1000 kilôgam, tức là một megagram, được sử dụng trong giao dịch thương mại ở Việt Nam.
Một tấn bằng 10 tạ, 100 yến, 1000 cân, 10000 lạng.
Trước kia, giá trị của tấn trong hệ đo lường cổ của Việt Nam là 604,5 kg.
Khi nói về trọng tải của tàu bè, tấn còn có thể mang ý nghĩa chỉ dung tích, 2,8317 mét khối hoặc 1,1327 mét khối.
Cần phân biệt và tránh nhầm lẫn với đơn vị tấn của hệ đo lường Anh và Mỹ, không theo hệ thống SI, theo đó, ở Hoa Kỳ, ton (tấn) hay là short ton là tấn thiếu có khối lượng bằng 2.000 pound, tức 907,18474 kg, và long ton (tấn dư) ở Anh với khối lượng 2.240 pound tức 1.016,0469088 kg bởi các từ này cũng thỉnh thoảng gọi là ton, khác hẳn với tonne.

**Quy đổi**
Một tấn tương ứng với:- Theo ki-lô-gram: 1.000 ki-lô-gram- Theo gam: 1.000.000 gam

**Xem thêm**
Đơn vị đo khối lượng
*Hệ đo lường cổ Việt Nam
*Tạ
*Yến
*Cân

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị thể tích
Thể loại:Đơn vị đo khối lượng
Thể loại:Hệ đo lường cổ của Việt Nam
Vật lý thực nghiệm

Vật lý thực nghiệm là một phần của vật lý học chuyên sâu về các phương pháp thí nghiệm và quan sát, để tạo tiền đề phát triển cũng như để kiểm chứng vật lý lý thuyết.
Phương pháp thực nghiệm ra đời đã giải quyết những vấn đề thực tiến mà Aristotle không giải quyết được. Kể từ khi phương pháp thực nghiệm ra đời, các nhà vật lý đi tìm chân lý khoa học không phải bằng những cuộc tranh luận triền miên mà bằng cách tiến hành các thí nghiệm. Từ đó, thúc đẩy quá trình phát triển của Vật lý học và các cuộc cách mạng công nghiệp

**Liên kết ngoài**
 Các bài học trực tuyến về thí nghiệm Vật lý date = ngày 21 tháng 7 năm 2008 tại Lớp học vật lý

Thể loại:Thí nghiệm
Thực nghiệm
Thể loại:Điện từ học

Điện từ học là một ngành vật lý nghiên cứu điện từ trường, một trường, bao phủ toàn không gian, bao gồm điện trường và từ trường.
Thể loại:Chuyên ngành vật lý
Thể loại:Từ học
Thể loại:Lực
Thể loại:Kỹ thuật điện
Vàng (định hướng)

Vàng thường chỉ nguyên tố hóa học có số nguyên tử là 79.
Vàng cũng có thể chỉ:
*Màu vàng, một màu sắc.
*Màu vàng kim, màu của kim loại vàng.
*Huy chương vàng, một giải thưởng trong các cuộc thi đấu, nhất là thể thao.
Thủy Lôi Truân

Quẻ Thủy Lôi TruânĐồ hình quẻ Thủy Lôi Truâncòn gọi là quẻ Truân (屯 chún) là quẻ số 03 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☳ (|:: 震 zhẽn) Chấn = (雷) Sấm
*Ngoại quái là ☵ (:|: 坎 kản) Khảm = (水) Nước
Phục Hy ghi: Tự quái, hữu thiên địa, nhiên hậu vạn vật sinh yên, doanh thiên địa chi gian giả, duy vạn vật cổ thụ chi dã truân. Truân giả doanh dã, truân dã vật chi thỉ sanh dã.
Văn Vương viết thoán từ: Truân: Nguyên, hanh, lợi, trinh, vật dụng hữu du vãng, lợi kiến hầu (屯: 元, 亨, 利, 貞, 勿用有攸往, 利建侯).
Chu Công viết hào từ:
Sơ cửu: Bàn hoàn, lợi cự trinh, lợi kiến hầu.
Lục nhị: Truân như, chuyên như, thừa mã ban như, phỉ khấu hôn cấu, nữ tử trinh bất tự, thập niên nãi tự.
Lục tam: Tức lộc, vô ngu, duy nhập vu lâm trung, quân tử cơ, bất như xả, vãng lận.
Lục tứ: Thừa mã ban như, cầu hôn cấu, vãng cát, vô bất lợi.
Cửu ngũ: Truân kỳ cao, tiểu trinh cát, đại trinh hung.
Thượng lục: Thừa mã ban như, khấp huyết liên như.
Giải nghĩa: Nạn dã. Gian lao. Yếu đuối, chưa đủ sức, ngần ngại, do dự, vất vả, phải nhờ sự giúp đỡ. Tiền hung hậu kiết chi tượng: trước dữ sau lành.

**Chú thích**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Thủy Thiên Nhu

Quẻ Thủy Thiên NhuĐồ hình quẻ Thủy Thiên Nhucòn gọi là quẻ Nhu (需 xú).
*Nội quái là ☰ (|
乾 qiàn) Càn hay Trời (天).
*Ngoại quái là ☵ (:|: 坎 kản) Khảm hay Nước (水).
Phục Hy ghi: Mông giả mông dã vật chi trĩ dả, vật trĩ bất khả bất dưỡng dã, cố thụ chi dĩ Nhu, Nhu giả ẩm thực chi đạo dã.
Văn Vương ghi thoán từ : Nhu: hữu phu, quang hanh, trinh, cát, lợi thiệp đại xuyên (需: 有孚, 光亨, 貞, 吉. 利涉大川).
Chu Công viết hào từ:
Sơ cửu: Nhu vu giao, lợi dụng hằng, vô cữu.
Cửu nhị: Nhu vu sa, tiểu hữu ngôn, chung cát.
Cửu tam: Nhu vu nê, trí khấu chí.
Lục tứ: Nhu vu huyết, xuất tự huyệt.
Cửu ngũ: Nhu vu tửu thực, trinh cát.
Thượng lục: Nhập vu huyệt, hữu bất tốc chi khách, tam nhân lai, kính chi, chung cát.
Giải nghĩa: Thuận dã. Tương hội. Chờ đợi vì hiểm đằng trước, thuận theo, quây quần, tụ hội, vui hội, cứu xét, chầu về. Quân tử hoan hội chi tượng: quân tử vui vẻ hội họp, ăn uống chờ thời.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Thiên Thủy Tụng

Quẻ Thiên Thủy TụngHình quẻ Thiên Thủy Tụngcòn gọi là quẻ Tụng 訟 (sõng), là quẻ thứ 06 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☵ (:|: 坎 kản) Khảm hay Nước (水).
*Ngoại quái là ☰ (|
乾 qiàn) Càn hay Trời (天).
Phục Hy ghi: Nhu giả ẩm thực chi đạo dã, ẩm thực tất hữu tụng, cố thụ chi dĩ tụng.
Văn Vương ghi thoán từ: Tụng, hữu phu, trất, dịch. Trung cát, chung hung. Lợi kiến đại nhân, bất lợi thiệp đại xuyên (訟: 有孚, 窒, 惕. 中吉, 終凶. 利見大人. 不利涉大川).
Chu Công viết hào từ:
Sơ lục: Bất vinh sở sự, tiểu hữu ngôn, chung cát.
Cửu nhị: Bất khắc tụng, quy nhi bô, kỳ ấp nhân tam bách hộ, vô sảnh.
Lục tam: Thực cựu đức, trinh lệ, chung cát. Hoặc tòng vương sự, vô thành.
Cửu tứ: Bất khắc tụng, phục tức mệnh, du, an trinh cát.
Cửu ngũ: Tụng, nguyên cát.
Thượng cửu: Hoặc tích chi bàn đái, chung triêu, tam sỉ chi.
Giải nghĩa: Luận dã. Bất hòa. Bàn cãi, kiện tụng, bàn tính, cãi vã, tranh luận, bàn luận. Đại tiểu bất hòa chi tượng: tượng lớn nhỏ không hòa.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Địa Thủy Sư

Quẻ Địa Thủy SưHình quẻ Địa Thủy Sư còn gọi là quẻ Sư 師 (shí), là quẻ số 07 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☵ (:|: 坎 kản) Khảm hay Nước (水).
*Ngoại quái là ☷ (::: 坤 kún) Khôn hay Đất (地).
Phục Hy ghi: Tạng tất hữu chúng khởi, cố thụ chi dĩ sư, sư giả chủng dã.
Văn Vương ghi thoán từ: Sư: trinh, trượng nhân cát, vô cữu (師: 貞, 丈人吉, 无 咎).
Chu Công viết hào từ : 
Sơ lục: Sư, xuất dĩ luật, phủ tàng, hung.
Cửu nhị: Tại sư, trung, cát, vô cữu, vương tam tích mệnh.
Lục tam: Sư, hoặc dư thi, hung.
Lục tứ: Sư, tả thứ, vô cữu.
Lục ngũ: Điền hữu cầm, lợi chấp ngôn, vô cữu. Trưởng tử xuất sư, đệ tử dư thi, trinh hung.
Thượng lục: Đại quân hữu mệnh. Khai quốc thừa gia, tiểu nhân vật dụng.
Giải nghĩa: Chúng dã. Chúng trợ. Đông chúng, vừa làm thầy, vừa làm bạn, học hỏi lẫn nhau, nắm tay nhau qua truông, nâng đỡ. Sĩ chúng ủng tòng chi tượng: tượng quần chúng ủng hộ nhau.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Tán xạ

Tập tin:Frühlingslandschft Aaretal Schweiz.jpg|nhỏ|phải|300px|Bầu trời trên Trái Đất có màu xanh da trời là do tán xạ Rayleigh của khí quyển Trái Đất
Trong vật lý hạt, tán xạ là hiện tượng các hạt bị bay lệch hướng khi va chạm vào các hạt khác.
Trong quang học (và thiên văn học) tán xạ là hiện tượng photon bị đổi hướng khi gặp các vật, có thể vĩ mô như các tiểu hành tinh, các viên đá trong vành đai Sao Thổ, hay các vật chất vi mô như các hạt bụi. Trong quá trình tán xạ thuần túy, năng lượng photon không thay đổi, chỉ có hướng thay đổi ngẫu nhiên theo một hàm mật độ xác suất gọi là hàm tán xạ.
Thực tế, khi photon gặp các vật chất, không những hướng đi của nó thay đổi mà có thể cả năng lượng thay đổi (giảm bởi hiện tượng hấp thụ hay tăng bởi hiện tượng bức xạ). Lúc đó cùng xảy ra tán xạ thuần túy và hấp thụ/bức xạ thuần túy.
Bầu trời trên Trái Đất có màu xanh da trời, vì khí quyển Trái Đất tán xạ mạnh thành phần màu xanh da trời (bước sóng ngắn) trong ánh sáng trắng đến từ Mặt Trời. Đây là một ví dụ của tán xạ Rayleigh.
Trong âm học và chụp siêu âm, tán xạ là sự đổi hướng của sóng âm bởi các khu vực không đồng nhất trong môi trường truyền âm.

**Một số loại tán xạ**

**Trong vật lý hạt**
 Tán xạ Compton- Tán xạ Rutherford- Tán xạ Raman- Tán xạ Thomson

**Trong quang học**
 Tán xạ Brillouin- Tán xạ Mie- Tán xạ Rayleigh

**Tán xạ trong quang học**
Sự phân bố lại hướng bay của photon sau khi va chạm với một vật thể phụ thuộc vào tỷ lệ x giữa kích thước vật thể và bước sóng của bức xạ điện từ (còn gọi là hệ số kích thước). 
#x10, có thể sử dụng quang hình để mô tả quá trình tán xạ. Xem ví dụ về áp dụng quang hình để giải thích cầu vồng.
Mọi tán xạ trong quang học đều có thể được đặc trưng bởi hai thông số: hệ số tán xạ và hàm tán xạ (cho tán xạ không phân cực) hay ma trận tán xạ (cho tán xạ phân cực). Hệ số tán xạ cho biết tỷ lệ số photon bị lệch hướng bay trong tổng số photon ban đầu, khi đi tia sáng qua một đơn vị đo chiều dài. Hàm tán xạ hay ma trận tán xạ cho biết các photon bị lệch theo những hướng nào.

**Tán xạ trong vật lý hạt**
Trong các thí nghiệm tán xạ của vật lý hạt, người ta bắn các chùm hạt (thường là electron, proton hay neutron) vào một mẫu vật liệu và đếm số lượng hạt bay ra tại các hướng khác nhau. Sự phân bố các hạt bay ra theo hướng sẽ cho biết thông tin về tương tác giữa mẫu vật liệu và các hạt bắn vào.
Một thí nghiệm nổi tiếng là của Ernest Rutherford, bắn các hạt alpha vào một miếng vàng mỏng để tìm ra lần đầu cấu trúc nguyên tử (bao gồm một hạt nhân bé xíu ở giữa đám mây electron).
Lý thuyết tán xạ đã được phát triển để nghiên cứu hiện tượng này. Lý thuyết dùng các dữ kiện quỹ đạo bay của các hạt (trong hệ quy chiếu gắn với mẫu bị bắn) để tiên đoán phân bố của hạt bay ra theo mật độ (số hạt trên diện tích mặt cắt) của các hạt bay vào.

**Xem thêm**
Cầu vồng
*Ma trận tán xạ

**Tham khảo**

Thể loại:Lý thuyết ra đa
Thể loại:Khái niệm vật lý
Thể loại:Vật lý nguyên tử
Thể loại:Vật lý hạt nhân
Thể loại:Vật lý hạt
Thể loại:Hiện tượng vật lý
Thủy Địa Tỷ

Quẻ Thủy Địa Tỷ (đồ hình::::|:)Hình quẻ Thủy Địa Tỷ còn gọi là quẻ Tỷ (比 bỉ), là quẻ thứ 08 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☷ (::: 坤 kún) Khôn hay Đất (地).
*Ngoại quái là ☵ (:|: 坎 kản) Khảm hay Nước (水).
Văn Vương ghi thoán từ: Tỷ cát. Nguyên phệ, nguyên vĩnh trinh, vô cữu. Bất ninh phương lai, hậu phu hung (比吉. 原筮, 元永貞, 无咎. 不寧方來, 後夫凶).
Chu Công viết hào từ:
Sơ lục: Hữu phu tỷ chi, vô cữu. Hữu phu doanh phẫu, chung lai hữu tha cát.
Lục nhị: Tỷ chi tự nội, trinh cát.
Lục tam: Tỷ chi phỉ nhân.
Lục tứ: Ngoại tỷ chi, trinh cát.
Cửu ngũ: Hiển tỷ, vương dụng tam khu.
Thượng lục: Tỷ chi vô thủ, hung.
Giải nghĩa: Tư dã. Chọn lọc. Thân liền, gạn lọc, mật thiết, tư hữu riêng, trưởng đoàn, trưởng toán, chọn lựa. Khứ xàm nhiệm hiền chi tượng: bỏ nịnh dụng trung.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Thể loại:Kinh Dịch
Phong Thiên Tiểu Súc

Quẻ Phong Thiên Tiểu SúcĐồ hình quẻ Phong Thiên Tiểu Súcđồ hình |

còn gọi là quẻ Tiểu Súc (小畜 xiảo chũ), là quẻ thứ 09 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☰ (|
乾 qiàn) Càn hay Trời (天).
*Ngoại quái là ☴ (:
巽 xũn) Tốn hay Gió (風).
Văn Vương viết thoán từ:
Tiểu Súc: Hanh. Mật vân bất vũ, tự ngã tây giao (小畜: 亨. 密雲不雨. 自我西郊).
Chu Công viết hào từ:
Sơ cửu: Phục tự đạo, hà kỳ cữu? Cát.
Cửu nhị: khiên phục, cát.
Cửu tam: Dư thoát bức, phu thê phản mục.
Lục tứ: hữu phu, huyết khứ, dịch xuất, vô cữu.
Cửu ngũ: Hữu phu, luyên như, phú dĩ kỳ lân.
Thượng cửu: Ký vũ, ký xử, thượng đức tái. Phụ trinh lệ. Nguyệt cơ vọng, quân tử chinh hung.
Giải nghĩa: Tắc dã. Dị đồng. Lúc bế tắc, không đồng ý nhau, cô quả, súc oán, chứa mọi oán giận, có ý trái lại, không hòa hợp, nhỏ nhen. Cầm sắt bất điệu chi tượng: tiếng đàn không hòa điệu.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Thiên Trạch Lý

Quẻ Lý Thiên TrạchĐồ hình quẻ Thiên Trạch Lýđồ hình 
còn gọi là quẻ Lý (履 lủ), là quẻ thứ 10 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☱ (
 兌 dũi) Đoài hay Đầm (澤).
*Ngoại quái là ☰ (|
乾 qiàn) Càn hay Trời (天).
Văn Vương viết thoán từ:
Lý hổ vĩ, bất điệt nhân, hanh (履虎尾, 不咥人, 亨).
Chu Công viết hào từ:
Sơ cửu: Tố lý, vãng, vô cữu.
Cửu nhị: Lý đạo thản thản, u nhân trinh cát.
Lục tam: Miễu, năng thị; bả, năng lý. Lý hổ vĩ, diệt nhân, hung. Võ nhân vi vu đại quân.
Cửu tứ: Lý hổ vĩ, sách sách (hoặc sóc sóc) chung cát.
Cửu ngũ: Quyết lý, trinh lệ.
Thượng cửu: Thị lý, khảo tường, kỳ toàn, nguyên cát.
Giải nghĩa: Lễ dã. Lộ hành. Nghi lễ, có chừng mực, khuôn phép, dẫm lên, không cho đi sai, có ý chặn đường thái quá, hệ thống, pháp lý. Hổ lang đang đạo chi tượng: tượng hổ lang đón đường.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Địa Thiên Thái

Quẻ Địa Thiên TháiĐồ hình quẻ Địa Thiên Tháiđồ hình |
:: còn gọi là quẻ Thái (泰 tãi), là quẻ số 11 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☰ (|
乾 qiàn) Càn hay Trời (天).
*Ngoại quái là ☷ (::: 坤 kún) Khôn hay Đất (地).
Văn Vương viết thoán từ:
Thái: Tiểu vãn đại lai, cát, hanh (泰: 小往大來, 吉, 亨).
Giải nghĩa: Thông dã. Điều hòa. Thông hiểu, am tường, hiểu biết, thông suốt, quen biết, quen thuộc. Thiên địa hòa xướng chi tượng: tượng trời đất giao hòa.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Thiên Địa Bĩ

Đồ hình quẻ Thiên Địa BĩQuẻ Thiên Địa Bĩ, đồ hình:::|
còn gọi là quẻ Bĩ (否 pỉ), là quẻ số 12 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☷ (::: 坤 kún) Khôn hay Đất (地).
*Ngoại quái là ☰ (|
乾 qiàn) Càn hay Trời (天).
Giải nghĩa: Tắc dã. Gián cách. Bế tắc, không thông, không tương cảm nhau, xui xẻo, dèm pha, chê bai lẫn nhau, mạnh ai nấy theo ý riêng. Thượng hạ tiếm loạn chi tượng: trên dưới lôi thôi.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Thiên Hỏa Đồng Nhân

Đồ hình quẻ Thiên hỏa đồng nhân
Quẻ Thiên Hỏa Đồng Nhân, đồ hình |:|
còn gọi là quẻ Đồng Nhân (同人 tong2 ren2), là quẻ số 13 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).
*Ngoại quái là ☰ (|
乾 qian2) Càn hay Trời (天).
Giải nghĩa: Thân dã. Thân thiện. Trên dưới cùng lòng, cùng người ưa thích, cùng một bọn người. Hiệp lực đồng tâm chi tượng: tượng cùng người hiệp lực.
Kiến giải của người Việt: Con người đạt đến mức độ giao hội cùng vũ trụ, đồng nhân cao nhất, mức độ hoà đồng siêu việt,

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Hỏa Thiên Đại Hữu

Đồ hình quẻ Hỏa thiên đại hữu
Quẻ Hỏa Thiên Đại Hữu, đồ hình |
còn gọi là quẻ Đại Hữu (大有 da4 you3), là quẻ thứ 14 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☰ (|
乾 qian2) Càn hay Trời (天).
*Ngoại quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).
Giải nghĩa: Khoan dã. Cả có. Thong dong, dung dưỡng nhiều, độ lượng rộng, có đức dày, chiếu sáng lớn. Kim ngọc mãn đường chi tượng: vàng bạc đầy nhà.
Giải thích của người Việt là bổ sung thêm tượng: sở hữu tài sản vật chất và tinh thần ở mức cao nhất.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Địa Sơn Khiêm

Đồ hình quẻ Địa sơn khiêm
Quẻ Địa Sơn Khiêm, đồ hình::|::: còn gọi là quẻ Khiêm (謙 qian1), là quẻ thứ 15 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
*Ngoại quái là ☷ (::: 坤 kun1) Khôn hay Đất (地).

**Thoán từ**
Khiêm: Hanh, quân tử hữu chung.
Giải nghĩa: Thoái dã. Cáo thoái. Khiêm tốn, nhún nhường, khiêm từ, cáo thoái, từ giã, lui vào trong, giữ gìn, nhốt vào trong, đóng cửa. Vì vậy mới được hanh thông. Thượng hạ mông lung chi tượng: tượng trên dưới hoang mang.
"Trời làm vơi chốn dồi dào,
Mà thêm vào những chỗ nào khiêm cung.
Đất soi mòn bớt cao phong,
Mà cho lòng biển lòng sông thêm dầy.
Quỉ thần hại kẻ no đầy,
Mà đem phúc lại cho người khiêm cung"
Quẻ Khiêm là nói về Đạo của: Trời, Đất, Quỷ Thần, và Người.

**Hào từ**

**Sơ lục**
Hào từ: Khiêm khiêm quân tử, dụng thiệp đại xuyên, cát.

**Lục nhị**
Hào từ: Minh khiêm, trinh cát.

**Cửu tam**
Hào từ: Lao khiêm, quân tử hữu chung, cát.

**Lục tứ**
Hào từ: Vô bất lợi, huy khiêm.

**Lục ngũ**
Hào từ: Bất phú dĩ kỳ lân, lợi dụng xâm phạt, vô bất lợi.

**Thượng lục**
Hào từ: Minh khiêm, lợi dụng hành sư, chinh ấp quốc.

**Xem thêm**

**Chú thích**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Lôi Địa Dự

Đồ hình quẻ Lôi địa dự
Quẻ Lôi Địa Dự, đồ hình:::|:: còn gọi là quẻ Dự (豫 yu4), là quẻ thứ 16 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☷ (::: 坤 kun1) Khôn hay Đất (地).
*Ngoại quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
Giải nghĩa: Duyệt dã. Thuận động. Dự bị, dự phòng, canh chừng, sớm, vui vầy. Thượng hạ duyệt dịch chi tượng: tượng trên dưới vui vẻ.
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Trạch Lôi Tùy

Đồ hình quẻ Trạch lôi tùy
Quẻ Trạch Lôi Tùy, đồ hình |::
 còn gọi là quẻ Tùy (隨 sui2), là quẻ thứ 17 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
*Ngoại quái là ☱ (
 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).
Giải nghĩa: Thuận dã. Di động. Cùng theo, mặc lòng, không có chí hướng, chỉ chiều theo, đại thể chủ việc di động, thuyên chuyển như chiếc xe. Phản phúc bất định chi tượng: loại không ở cố định bao giờ.
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Sơn Phong Cổ

Đồ hình quẻ Sơn phong cổ
Quẻ Sơn Phong Cổ, đồ hình:
còn gọi là quẻ Cổ (蠱 gu3), là quẻ thứ 18 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☴ (:
巽 xun4) Tốn hay Gió (風).
*Ngoại quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
Giải nghĩa: Sự dã. Sự biến. Có sự không yên trong lòng, làm ngờ vực, khua, đánh, mua chuốc lấy cái hại, đánh trống, làm cho sợ sệt, sửa lại cái lỗi trước đã làm. Âm hại tương liên chi tượng: điều hại cùng có liên hệ.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Địa Trạch Lâm

Đồ hình quẻ Địa trạch lâm
Quẻ Địa Trạch Lâm, đồ hình 
::: còn gọi là quẻ Lâm (臨 lin2), là quẻ thứ 19 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☱ (
 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).
*Ngoại quái là ☷ (::: 坤 kun1) Khôn hay Đất (地).
Giải nghĩa: Đại dã. Bao quản. Việc lớn, người lớn, cha nuôi, vú nuôi, giáo học, nhà sư, kẻ cả, dạy dân, nhà thầu. Quân tử dĩ giáo tư chi tượng: người quân tử dạy dân, che chở, bảo bọc cho dân vô bờ bến.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Phong Địa Quan

Đồ hình quẻ Phong địa quan
Quẻ Phong Địa Quan, đồ hình::::
còn gọi là quẻ Quan (觀 guan1), là quẻ thứ 20 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☷ (::: 坤 kun1) Khôn hay Đất (地).
*Ngoại quái là ☴ (:
巽 xun4) Tốn hay Gió (風).
Giải nghĩa: Quan dã. Quan sát. Xem xét, trông coi, cảnh tượng xem thấy, thanh tra, lướt qua, sơ qua, sơn phết, quét nhà. Vân bình tụ tán chi tượng: tượng bèo mây tan hợp.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Sơn Hỏa Bí

Đồ hình quẻ Sơn hỏa bí
Quẻ Sơn Hỏa Bí, đồ hình |:|::| còn gọi là quẻ Bí (賁 bi4), là quẻ thứ 22 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).
*Ngoại quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
Giải nghĩa: Sức dã. Quang minh. Trang sức, sửa sang, trang điểm, thấu suốt, rõ ràng. Quang minh thông đạt chi tượng: quang minh, sáng sủa, thấu suốt.
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Sơn Địa Bác

Quẻ Sơn Địa BácĐồ hình quẻ Sơn Địa Bác đồ hình:::::| còn gọi là quẻ Bác (剝 bo1), là quẻ thứ 23 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☷ (::: 坤 kun1) Khôn hay Đất (地).
*Ngoại quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
Văn Vương viết thoán từ: Bác: Bất lợi hữu du vãng.
Chu Công viết hào từ:
Sơ lục: Bác sàng dĩ túc, miệt trinh, hung.
Lục nhị: Bác sàng dĩ biện, miệt trinh, hung.
Lục tam: Bác chi, vô cữu.
Lục tứ: Bác sàng dĩ phu, hung.
Lục ngũ: Quán ngư, dĩ cung nhân sủng, vô bất lợi.
Thượng cửu: Thạc quả bất thực, quân tử đắc dư, tiểu nhân bác lư.
Giải nghĩa: Lạc dã. Tiêu điều. Đẽo gọt, lột cướp đi, không có lợi, rụng rớt, đến rồi lại đi, tản lạc, lạt lẽo nhau, xa lìa nhau, hoang vắng, buồn thảm. Lục thân băng thán chi tượng: tượng bà con thân thích xa lìa nhau.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Địa Lôi Phục

Quẻ Địa Lôi Phục, đồ hình |::::: còn gọi là quẻ Phục (復 fu4), là quẻ thứ 24 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
*Ngoại quái là ☷ (::: 坤 kun1) Khôn hay Đất (地).
Giải nghĩa: Phản dã. Tái hồi. Lại có, trở về, bên ngoài, phản phục. Sơn ngoại thanh sơn chi tượng: tượng ngoài núi lại còn có núi nữa.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Thiên Lôi Vô Vọng

Trận đồ quẻ Thiên lôi vô vọng
Quẻ Thiên Lôi Vô Vọng, đồ hình |::|
còn gọi là quẻ Vô Vọng (無妄 wu2 wang4), là quẻ thứ 25 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
*Ngoại quái là ☰ (|
乾 qian2) Càn hay Trời (天).
Giải nghĩa: Thiên tai dã. Xâm lấn. Tai vạ, lỗi bậy bạ, không lề lối, không quy củ, càn đại, chống đối, hứng chịu. Cương tự ngoại lai chi tượng: tượng kẻ mạnh từ ngoài đến.

**Tham khảo==
Sơn Thiên Đại Súc

Trận đồ quẻ Sơn thiên đại súc
Quẻ Sơn Thiên Đại Súc, đồ hình |
còn gọi là quẻ Đại Súc (大畜 da4 chu4), là quẻ thứ 26 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☰ (|
乾 qian2) Càn hay Trời (天).
*Ngoại quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
Giải nghĩa: Tụ dã. Tích tụ. Chứa tụ, súc tích, lắng tụ một chỗ, dự trữ, đựng, để dành. Đồng loại hoan hội chi tượng: đồng loại hội họp vui vẻ, cục bộ.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Sơn Lôi Di

Trận đồ quẻ Sơn lôi di
Quẻ Sơn Lôi Di, đồ hình |::::| còn gọi là quẻ Di (頤 yi2), là quẻ thứ 27 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
*Ngoại quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
*Quẻ thuộc hành Mộc (cấn), thế 4 ứng 1, là quẻ du hồn

Giải nghĩa: Vị thủy phong hiền
Bĩ cực thái lai, đi cầu người tài giúp, nuôi dưỡng giúp đỡ để có lực thành công, miêng đang được ăn, bụng đang mang thai
Dưỡng dã. Dung dưỡng. Chăm lo, tu bổ, thêm, ăn uống, bổ dưỡng, bồi dưỡng, ví như trời nuôi muôn vật, thánh nhân nuôi người. Phi long nhập uyên chi tượng: rồng vào vực nghỉ ngơi.
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Trạch Phong Đại Quá

Trận đồ quẻ Trạch phong đại quá
Quẻ Trạch Phong Đại Quá, đồ hình:|
 còn gọi là quẻ Đại Quá (大過 da4 guo4), là quẻ thứ 28 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☴ (:
巽 xun4) Tốn hay Gió (風).
*Ngoại quái là ☱ (
 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).
Giải nghĩa: Họa dã. Cả quá. Cả quá ắt tai họa, quá mực thường, quá nhiều, giàu cương nghị ở trong. Nộn thảo kinh sương chi tượng: tượng cỏ non bị sương tuyết.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Thuần Ly

Trận đồ quẻ Thuần ly
Quẻ Thuần Ly, đồ hình |:
còn gọi là quẻ Ly (離 li2), là quẻ thứ 30 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).
*Ngoại quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).
Giải nghĩa: Lệ dã. Sáng chói. Sáng sủa, trống trải, trống trơn, tỏa ra, bám vào, phụ bám, phô trương ra ngoài. Môn hộ bất ninh chi tượng: tượng nhà cửa không yên.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Trạch Sơn Hàm

Quẻ Trạch Sơn Hàm, đồ hình::|
 còn gọi là quẻ Hàm (咸 xian2), là quẻ thứ 31 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
*Ngoại quái là ☱ (
 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).
Giải nghĩa: Cảm dã. Thụ cảm. Cảm xúc, thọ nhận, cảm ứng, nghĩ đến, nghe thấy, xúc động. Nam nữ giao cảm chi tượng: tượng nam nữ có tình ý, tình yêu.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Lôi Phong Hằng

Quẻ Lôi Phong Hằng, đồ hình:|
: còn gọi là quẻ Hằng (恆 heng2), là quẻ thứ 32 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☴ (:
巽 xun4) Tốn hay Gió (風).
*Ngoại quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
Giải nghĩa: Cửu dã. Trường cửu. Lâu dài, chậm chạp, đạo lâu bền như vợ chồng, kéo dài câu chuyện, thâm giao, nghĩa cố tri, xưa, cũ.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Thiên Sơn Độn

Quẻ Thiên Sơn Độn, đồ hình::|
còn gọi là quẻ Độn (遯 dun4), là quẻ thứ 33 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
*Ngoại quái là ☰ (|
乾 qian2) Càn hay Trời (天).
Giải nghĩa: Thoái dã. Ẩn trá. Lui, ẩn khuất, tránh đời, lừa dối, trá hình, có ý trốn tránh, trốn cái mặt thấy cái lưng. Báo ẩn nam sơn chi tượng: tượng con báo ẩn ở núi nam.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Lôi Thiên Đại Tráng

Quẻ Lôi Thiên Đại Tráng, đồ hình |
: còn gọi là quẻ Đại Tráng (大壯 da4 zhuang4), là quẻ thứ 34 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☰ (|
乾 qian2) Càn hay Trời (天).
*Ngoại quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
Giải nghĩa: Chí dã. Tự cường. Ý chí riêng, bụng nghĩ, hướng thượng, ý định, vượng sức, thịnh đại, trên cao, chót vót, lên trên, chí khí, có lập trường. Phượng tập đăng sơn chi tượng: tượng phượng đậu trên núi.
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Địa Hỏa Minh Di

Quẻ Địa Hỏa Minh Di, đồ hình |:|::: còn gọi là quẻ Minh Di (明夷 ming2 yi2), là quẻ thứ 36 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).
*Ngoại quái là ☷ (::: 坤 kun1) Khôn hay Đất (地).
Giải nghĩa: Thương dã. Hại đau. Thương tích, bệnh hoạn, buồn lo, đau lòng, ánh sáng bị tổn thương. Kinh cức mãn đồ chi tượng: gai góc đầy đường.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Phong Hỏa Gia Nhân

Quẻ Phong Hỏa Gia Nhân, đồ hình |:|:
còn gọi là quẻ Gia Nhân (家人 jia1 ren2), là quẻ thứ 37 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).
*Ngoại quái là ☴ (:
巽 xun4) Tốn hay Gió (風).
Giải nghĩa: Đồng dã. Nảy nở. Người nhà, gia đinh, cùng gia đình, đồng chủng, đồng nghiệp, cùng xóm, sinh sôi, khai thác mở mang thêm. Khai hoa kết tử chi tượng: trổ bông sinh trái, nảy mầm.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Hỏa Trạch Khuê

Quẻ Hỏa Trạch Khuê, đồ hình 
còn gọi là quẻ Khuê 睽 (kui2), là quẻ thứ 38 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☱ (
 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).
*Ngoại quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).
Giải nghĩa: Quai dã. Hỗ trợ. Trái lìa, lìa xa, hai bên lợi dụng lẫn nhau, cơ biến quai xảo, như cung tên. Hồ giả hổ oai chi tượng: con hồ (cáo) nhờ oai con hổ.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Thủy Sơn Kiển

Quẻ Thủy Sơn Kiển, đồ hình::|:|: còn gọi là quẻ Kiển 蹇 (jian3), là quẻ thứ 39 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
*Ngoại quái là ☵ (:|: 坎 kan3) Khảm hay Nước (水).
Giải nghĩa: Nạn dã. Trở ngại. Cản ngăn, chặn lại, chậm chạp, què, khó khăn. Bất năng tiến giả chi tượng: không năng đi.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
Lôi Thủy Giải

Quẻ Lôi Thủy Giải, đồ hình:|:|:: còn gọi là quẻ Giải (解 xie4), là quẻ thứ 40 trong Kinh Dịch.
*Nội quái là ☵ (:|: 坎 kan3) Khảm hay Nước (水).
*Ngoại quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
Giải nghĩa: Tán dã. Nơi nơi. Làm cho tan đi, như làm tan sự nguy hiểm, giải phóng, giải tán, loan truyền, tuyên truyền, phân phát, lưu thông, ban rải, ân xá. Lôi vũ tác giải chi tượng: tượng sấm động mưa bay.

**Tham khảo**
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch