Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Nhóm sao Bắc Đẩu

Nhóm sao Bắc Đẩu.
Nhóm sao Bắc Đẩu, hay còn gọi là Thất Tinh Bắc Đẩu (北斗七星) hay Bắc Đẩu Thất Tinh, là một nhóm sao gồm bảy ngôi sao trong chòm sao Đại Hùng.
Mảng các ngôi sao này tạo nên hình ảnh giống cái đấu (đẩu) hay cái gàu sòng hoặc cái xoong và nằm ở hướng bắc, vì vậy một số nước gọi nó là nhóm sao Bắc Đẩu.
Nhóm sao Bắc Đẩu và sao Bắc Cực là hai khái niệm khác nhau: "sao Bắc Đẩu" là cách gọi dân gian, nói về một nhóm sao bao gồm nhiều ngôi sao, trong khi sao Bắc Cực nói đến một ngôi sao.

**Vị trí**
Bảy ngôi sao trong nhóm sao Bắc Đẩu sáng giữa bầu trời đầy sao.
Tập tin:Flag of Alaska.svg|nhỏ|Cờ của tiểu bang Alaska, Hoa Kỳ với biểu tượng 7 ngôi sao Bắc Đẩu và sao Bắc Cực.
Trong thiên văn học hiện đại, nhóm sao này là một nhóm sao gồm 7 ngôi sao, là bảy ngôi sao sáng nhất nằm trong ranh giới của chòm sao Đại Hùng (Ursa Major) tại thiên cầu bắc. Chòm sao Đại Hùng ngoài 7 ngôi sao trong nhóm sao Bắc Đẩu còn nhiều ngôi sao khác.

**Nhóm sao Bắc Đẩu theo quốc gia**
Trong hệ thống các chòm sao Trung Quốc, nhóm sao Bắc Đẩu là bảy ngôi sao ở hướng Bắc mang hình ảnh cái đấu (đẩu). Bốn ngôi đầu tạo thành một tứ giác gọi là Đẩu khôi, ba ngôi sau tạo thành cái đuôi gọi là Đẩu thược. Ngoài ra, còn một ngôi sao nằm sát bên cạnh ngôi sao ở giữa của Đẩu thược, được coi là sao phụ, gọi là Phụ tinh. Mỗi ngôi sao được đặt một tên riêng, và theo thần thoại Trung Quốc thì tại mỗi ngôi sao có một vị Tinh quân trông coi. Mỗi vị Tinh quân đó lại có một tên riêng.
Trong Đạo giáo, Bắc Đẩu Thất Tinh là Bắc Thần, được gọi là Thiên Cương, ở phía cực Bắc và có hình dáng giống cái đấu đo lường.
Ở Việt Nam, nhóm sao này còn được gọi là sao Bánh Lái Lớn. Bánh lái ở đây không phải là chiếc bánh lái tàu thủy thường thấy trên các boong tàu hiện đại, mà, theo như từ điển Đại Nam quấc âm tự vị của Huỳnh Tịnh Của, chính là phần đuôi lái của ghe. Nhóm sao này được gọi cụ thể là "lớn" để phân biệt với chòm sao Tiểu Hùng có hình dạng tương tự, được người Việt Nam xưa gọi là sao Bánh Lái Nhỏ. Dù tên gọi này ngày nay không còn phổ biến trong ngôn ngữ thường ngày, nó vẫn còn được dùng trong một số cộng đồng ở duyên hải miền Trung và Nam Bộ, nơi mà sao Bánh Lái Lớn là một dấu hiệu để ngư dân tìm được hướng Bắc khi đi biển vào ban đêm.
Ở Mỹ, nhóm sao Bắc Đẩu được gọi là Big Dipper (cái muỗng lớn). Trong khi đó, Anh gọi bảy ngôi sao này là The Plough (cái cày), còn xứ Ireland láng giềng thì gọi chúng là An Camchéachta (cái cày cong) và lấy chúng làm biểu tượng của một nước Ireland độc lập, tự chủ, không chịu sự cai trị của Đế quốc Anh. Ở Pháp, nhóm sao này vừa mang hình ảnh một cỗ xe lớn (Grand Chariot), lại vừa được ví như một chiếc chảo lớn (Grande Casserole).

**Các ngôi sao thành phần**
Nhóm sao Bắc Đẩu gồm bảy ngôi sao chính:
Vị trí nhóm sao Bắc Đẩu trên bản đồ sao:

**Xem thêm**
 Bắc Đẩu tinh quân
*Sao
*Nhóm sao
*Chòm sao
*Nam Thập Tự

**Tham khảo**
Thể loại:Sao
Thể loại:Mảng sao
Thể loại:Chòm sao Đại Hùng
Thể loại:Khoảnh sao
Thể loại:Nhóm sao Bắc Đẩu
Thể loại:Bài lỗi thời

hidden=yes
Bài viết trong thể loại này cần cập nhật thông tin mới, hãy làm những gì bạn có thể! Thêm trang vào thể loại này bằng cách thêm update vào đầu bài viết.
Thể loại:Dọn dẹp bài viết Wikipedia
Sao Ngưu Lang

Sao Ngưu Lang (α Aql / α Aquilae / Alpha Aquilae / Altair) là ngôi sao sáng nhất trong chòm sao Thiên Ưng (Aquilae) và là sao sáng thứ 12 trong bầu trời đêm, với độ sáng biểu kiến 0,77.
Sao Ngưu Lang là một đỉnh của Tam giác mùa hè. Nó là sao dạng "A" hay sao trắng cách Trái Đất 17 năm ánh sáng và là một trong những sao gần nhất có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Trong một số ngôn ngữ nước ngoài, chẳng hạn như trong tiếng Anh, nó có tên là "Altair" có nguồn gốc từ tiếng Ả Rập để chỉ "con chim" "đại bàng", "sinh vật bay", từ thành ngữ نسر الطائر an-nasr aţ-ţā?ir.
Đáng chú ý nhất của sao Ngưu Lang là tốc độ tự quay cực nhanh của nó; bằng cách đo độ rộng các quang phổ vạch của nó, người ta đã xác định là ở khu vực xích đạo của nó thì nó tự quay một vòng hết khoảng 6 1/2 giờ (các tài liệu khác đôi khi cho là 9 hay 10,4 giờ). So sánh với ngôi sao của chúng ta, tức Mặt Trời, thì nó phải mất hơn 25 ngày một chút để tự quay hết một vòng. Với sự tự quay nhanh như vậy, sao Ngưu Lang có lẽ có hình cầu dẹt: đường kính tại xích đạo ít nhất khoảng 14% lớn hơn so với đường kính tính theo hai cực.
Sao Ngưu Lang, cùng với Beta Aquilae và Gamma Aquilae, tạo thành một đường nổi tiếng các sao, đôi khi được nói đến như là mỏ của con đại bàng (tức chòm sao Thiên Ưng).
Các tọa độ (Kỷ nguyên 2000):- Xích kinh: 19h50m47.00s- Xích vĩ +08°52'06.0"

**Các tham chiếu tới sao này**
Trong huyền thoại, có một câu chuyện tình yêu trong Thất tịch của Việt Nam và Trung Quốc trong đó Ngưu Lang và hai con của mình (tức là Aquila -β và -γ) bị chia cắt khỏi vợ và mẹ là Chức Nữ (Vega), là người phải ngồi bên kia bờ sông của Sông Ngân.
Xem thêm bài viết về truyện cổ tích Ngưu Lang - Chức Nữ và sao Chức Nữ
Trong chiêm tinh học phương Tây, sao Ngưu Lang là điềm gở, báo trước những mối nguy hiểm từ những kẻ đê tiện.
Trong lĩnh vực máy tính, máy tính quan trọng trong giai đoạn đầu, Altair 8800, đã được đặt tên theo ngôi sao này vì cô con gái của người có trách nhiệm đặt tên phù hợp cho máy tính này, khi hỏi con gái mình nên đặt tên như thế nào, đang xem một đoạn của Star Trek trong đó Starship Enterprise có Altair là điểm đến của nó. Vì thế Altair đã được lấy làm tên cho máy tính đó.
Trong khoa học viễn tưởng, Altair là:- Hành tinh Altair IV là khung cảnh chính của cuốn sách và phim Forbidden Planet (Hành tinh cấm đoán)- Là quê hương của Harlan, một dạng sự sống nhân tạo trong Stargate SG-1.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Report với các bức ảnh độ phân giải cao.-  ALTAIR date=2005-02-08  Automation Library System.
Thể loại:Chòm sao Thiên Ưng
Aquilae, Alpha
Thể loại:Sao trắng dãy chính
Thể loại:Sao
Thể loại:Nhánh Lạp Hộ
Thể loại:Từ ngữ Ả Rập
Thể loại:Sao dãy chính nhóm A
Danh sách người đoạt giải Nobel Vật lý

Giải Nobel Vật lý (tiếng Thụy Điển: Nobelpriset i fysik) là giải thưởng thường niên của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển. Đây là một trong năm giải thưởng Nobel được thành lập bởi di chúc năm 1895 của Alfred Nobel (mất năm 1896), dành cho những đóng góp nổi bật trong lĩnh vực vật lý học. Theo lời của Nobel trong di chúc, Giải thưởng Nobel được quản lý bởi Quỹ Nobel và được trao bởi ủy ban gồm năm thành viên được lựa chọn từ Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển. Giải Nobel Vật lý lần đầu tiên được trao cho Wilhelm Conrad Röntgen, người Đức. Mỗi người đoạt giải Nobel đều nhận được huy chương Nobel, bằng chứng nhận và một khoản tiền. Mức tiền thưởng đã được thay đổi trong suốt những năm qua. Năm 1901, Wilhelm Conrad Röntgen nhận được khoản tiền 150.782 krona, tương đương với mức tiền 7.731.004 krona vào tháng 12 năm 2007.
Năm 2017, Giải Nobel vật lý được trao cho 3 nhà khoa học người Mỹ: Rainer Weiss, Barry Barish và Kip Thorne cho đóng góp quyết định đối với LIGO và quan sát sóng hấp dẫn. 
Lễ trao giải thưởng được tổ chức tại Stockholm vào ngày 10 tháng 10, nhân dịp kỉ niệm ngày mất của Nobel.
John Bardeen là người duy nhất đoạt hai giải Nobel Vật lý vào năm 1956 và 1972. Marie Curie là người phụ nữ duy nhất đoạt hai giải Nobel trong hai lĩnh vực khác nhau: Giải Nobel Vật lý năm 1903 và Giải Nobel Hóa học năm 1911. William Lawrence Bragg là người đoạt giải Nobel trẻ nhất từ trước tới nay: ở tuổi 25. Có bốn người phụ nữ đoạt giải thưởng này là: Marie Curie (1903), Maria Goeppert-Mayer (1963), Donna Strickland (2018) và Andrea Ghez (2020). Tới năm 2020, Giải Nobel Vật lý đã được trao 114 lần cho 216 cá nhân. Có 6 lần Giải Nobel không được tổ chức là: 1916, 1931, 1934, 1940–1942.

**Các danh sách giải Nobel khác**
 Danh sách người Châu Á đoạt giải Nobel- Danh sách người đoạt giải Nobel Vật lý- Danh sách người đoạt giải Nobel Hóa học - Danh sách người đoạt giải Nobel Sinh lý học và Y khoa- Danh sách người đoạt giải Nobel Văn học- Danh sách người đoạt giải Nobel Hòa bình - Danh sách người đoạt giải Nobel Kinh tế- Danh sách người da đen đoạt giải Nobel- Danh sách người Hồi Giáo đoạt giải Nobel- Danh sách người Kitô giáo đoạt giải Nobel- Danh sách người Do Thái đoạt giải Nobel- Danh sách phụ nữ đoạt giải Nobel

**Danh sách**

**Thập niên 1900**

**Thập niên 1910**

**Thập niên 1920**

**Thập niên 1930**

**Thập niên 1940**

**Thập niên 1950**

**Thập niên 1960**

**Thập niên 1970**

**Thập niên 1980**

**Thập niên 1990**

**Thập niên 2000**

**Thập niên 2010**

**Thập niên 2020**

**Chú thích**

**Xem thêm**
Bài viết- Giải Nobel Vật lý

**Liên kết ngoài**
  Winners of the Nobel Prize in Physics
Vật lý
Tam Giác Mùa Hè

Tam giác Mùa Hè
Tam Giác Mùa Hè là một mảng sao (asterism) gồm các sao tạo ra một tam giác tưởng tượng của bầu trời nửa Bắc bán cầu, với các sao ở đỉnh là sao Ngưu Lang (Altair), sao Thiên Tân (Deneb), và sao Chức Nữ (Vega). Tam giác này nối ba ngôi sao sáng nhất của ba chòm sao: chòm sao Thiên Ưng (Aquila), chòm sao Thiên Nga (Cygnus) và chòm sao Thiên Cầm (Lyra).
Thuật ngữ tiếng Anh này được nhà thiên văn Anh Patrick Moore phổ biến trong những năm của thập niên 1950, mặc dù ông không phát minh ra điều này. Nhà thiên văn Áo, Oswald Thomas, miêu tả các sao này như một Tam Giác Lớn (Grosses Dreieck) vào cuối thập niên 1920, về sau ông gọi là Tam Giác Mùa Hè (Sommerliches Dreieck) vào năm 1934. 
Mảng sao này (asterism) đã được Joseph Johann Littrow để ý đến, ông miêu tả nó như là "tam giác dễ thấy" trên các tài liệu trong bản đồ của ông (năm 1866), và Johann Elert Bode đưa chùm sao này vào sách bản đồ của ông năm 1816, mặc dù chưa có tên gọi.
Tam Giác Mùa Hè vào các tháng hè, nằm trên đỉnh đầu của người quan sát đứng ở Bắc bán cầu tại các vĩ độ bắc 40-50 độ, nhưng cũng có thể nhìn thấy vào mùa xuân hay mùa thu. Từ nửa Nam bán cầu, nó xuất hiện phía trên, lộn ngược trên bầu trời, nhưng rất thấp trong các tháng mùa đông.

**Các sao trong Tam Giác Mùa Hè**

**Các chủ đề liên quan**
Tam Giác Mùa Đông
*Ngưu Lang Chức Nữ
*Thất tịch

**Tham khảo**
Thể loại:Mảng sao
Thể loại:Khoảnh sao
PostgreSQL

PostgreSQL (L), gọi ngắn gọn hơn là Postgres, là một hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ và đối tượng dựa trên POSTGRES, bản 4.2, được khoa điện toán của đại học California tại Berkeley phát triển. POSTGRES mở đường cho nhiều khái niệm quan trọng mà các hệ quản trị dữ liệu thương mại rất lâu sau mới có.
PostgreSQL là một chương trình mã nguồn mở xây dựng trên mã nguồn ban đầu của đại học Berkeley. Nó theo chuẩn SQL99 và có nhiều đặc điểm hiện đại:- Câu truy vấn phức hợp (complex query)- Khóa ngoại (foreign key)- Thủ tục sự kiện (trigger) - Các khung nhìn (view)- Tính toàn vẹn của các giao dịch (integrity transactions)- Việc kiểm tra truy cập đồng thời đa phiên bản (multiversion concurrency control)
Hơn nữa, PostgreSQL có thể dùng trong nhiều trường hợp khác, chẳng hạn như tạo ra các khả năng mới như:- Kiểu dữ liệu- Hàm- Toán tử- Hàm tập hợp- Phương pháp liệt kê- Ngôn ngữ theo thủ tục- Truy vấn xử lý song song (parallel query)- Sao chép dữ liệu dạng luồng (Streaming replication)
PostgreSQL được phổ biến bằng giấy phép BSD cổ điển. Nó không quy định những hạn chế trong việc sử dụng mã nguồn của phần mềm. Bởi vậy PostgreSQL có thể được dùng, sửa đổi và phổ biến bởi bất kỳ ai cho bất kỳ mục đích nào.
PostgreSQL cũng là hệ quản trị cơ sở dữ liệu hỗ trợ mạnh trong việc lưu trữ dữ liệu không gian. PostgreSQL kết hợp với module Postgis cho phép người dùng lưu trữ các lớp dữ liệu không gian. Khi sử dụng PostgreSQL, Postgis kết hợp với các phần mềm GIS hỗ trợ hiển thị, truy vấn, thống kê hoặc xử lý dữ liệu không gian.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang chính của PostgreSQL- Trang chính của Cộng đồng PostgreSQL Việt Nam
Thể loại:Hệ quản trị cơ sở dữ liệu
Thể loại:Phần mềm tự do
Thể loại:Phần mềm đa nền tảng
Trợ giúp:Tìm kiếm

Có thể dùng ô tìm kiếm để tìm các bài đã viết trong Wikipedia. Gõ tên bài hoặc từ khóa liên quan đến bài cần tìm bằng tiếng Việt (xem thêm Trợ giúp:Gõ tiếng Việt) vào ô và ấn "Nhập" ("Enter") hoặc ấn nút Xem hay nút Tìm kiếm.

**Xem và Tìm kiếm**
Nút xem sẽ đưa bạn tới bài viết có tên giống tên bài bạn đã nhập vào ô tìm kiếm. Nếu bài viết chưa tồn tại, sẽ có thông báo và các hướng dẫn thêm, trong đó có lựa chọn cho bạn viết bài mới đó.
Nút tìm kiếm hiện ra danh mục các bài viết có chứa các từ khóa mà bạn đã nhập vào ô tìm kiếm. Nó hoạt động nhờ một máy truy tìm dữ liệu.

**Làm gì khi không tìm được**
Khi không tìm thấy từ hoặc cụm từ mà bạn muốn, hoặc không xác định được từ khóa cần thiết. Hãy làm theo chi dẫn dưới đây:
*Bạn mới sử dụng Wikipedia tiếng Việt? Mời bạn đọc Wikipedia:Chào mừng người mới đến.
*Hãy thử tra theo Thể loại
Nếu bạn tìm thông tin về bản thân Wikipedia, thử:
*Đọc các câu thường hỏi
*Xem toàn bộ các trợ giúp khác
*Yêu cầu thêm trợ giúp
*Thảo luận với Cộng đồng
Với các kiến thức chung, thử:
*Thỉnh cầu người khác viết về đề tài mình cần
*Đặt câu hỏi tại bàn tham khảo 
Khi tất cả những cách trên đều không mang lại hiệu quả, ngay cả sau một thời gian chờ đợi:
*Bạn có thể tìm hiểu về kiến thức bạn cần tại những nguồn tài liệu khác, rồi viết chúng vào đây để những người Việt đi sau bạn có không mất công tìm kiếm nữa.
*Nếu bạn biết ngoại ngữ (ví dụ tiếng Anh), bạn có thể tìm thấy thông tin bạn cần ở Wikipedia ngoại ngữ (ví dụ Wikipedia tiếng Anh) hay các nguồn tài liệu ngoại ngữ. Khi tìm thấy bạn có thể dịch ra tiếng Việt để đưa vào đây cho những người Việt muốn tìm kiếm khác.
*Nếu thông tin cần tìm là hình ảnh (ví dụ hình một ngôi đình làng), bạn có thể tự chụp (đến một ngôi đình và chụp hình), hay sưu tầm các hình ảnh thuộc phạm vi công cộng và tải hình lên, giúp những người đồng nghiệp sau này.
Chú ý, mọi phiên bản thông tin bạn đưa lên đây, nếu không vi phạm bản quyền, đều luôn được lưu trong lịch sử và không mất. Đồng thời chúng có thể được chăm sóc, hoàn thiện bởi cộng đồng những người sử dụng tiếp nối.

**Xem thêm**
Tra cứu theo thể loại
Cổng thông tin:Sinh học/Giúp đỡ

Thể loại:Wikipedia Sinh học
Đặt câu hỏi về các vấn đề trong lĩnh vực Sinh học tại Bàn giúp đỡ Sinh học (xem Hướng dẫn tìm kiếm) 
*Cấu tạo của dạ dày có đặc điểm gì để phù hợp với chức năng tiêu hóa?
*Cấu tạo nào của xương phù hợp với chức năng của nó?
*Sự khác nhau về sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp ở thực vật?
xem trả lời
Bạn có thể tham khảo cách đóng góp và thảo luận với các thành viên cùng quan tâm đến lĩnh vực sinh học như: Viebio Casablanca1911, Tttrung, Silviculture, Meotrangden, Hungda...
Thiết bị hiển thị

Tập tin:Anzeigen(Displays).jpg|240px|nhỏ|Đèn Nixie, Màn hình LED và Màn hình VF, từ trên xuống dưới
Một thiết bị hiển thị là một thiết bị thể hiện hình ảnh. Hầu hết màn hình tác động tới mắt để tạo hình ảnh; nhưng cũng có màn hình dành riêng cho người mù sử dụng chuyển động cơ học thay đổi độ lồi lõm của một bề mặt để người mù cảm nhận được hình ảnh qua ngón tay.

**Các thiết bị hiển thị thông dụng gồm**
 Màn hình dùng công nghệ điện tử tương tự
** Màn hình CRT (đèn hình)- Màn hình dùng công nghệ điện tử số
** Giấy điện tử
** Màn hình LED
** Màn hình tinh thể lỏng
*** Màn hình HPA
*** Màn hình TFT
** Màn hình OLED
** Màn hình Plasma
** Màn hình ống nanô cácbon- Màn hình 3 chiều- Máy chiếu
** Máy chiếu dùng công nghệ điện tử tương tự
*** Máy chiếu rạp phim
*** Máy chiếu dương bản
** Máy chiếu dùng công nghệ điện tử số
*** Máy chiếu số- Màn hình Braille- Màn hình 7 thanh (dùng để hiện thị số từ 0 đến 9 trong máy tính bỏ túi, đồng hồ,...)- Màn hình 14 thanh- Màn hình 16 thanh- Máy in
** Máy in phun
** Máy in laser
** Máy in nhiệt
** Máy in kim

**Xem thêm**
 Màn hình máy tính

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
(bằng tiếng Anh)-  Projection Screens date = ngày 18 tháng 10 năm 2005 Projection Screens Come in a Multitude of Styles and Models (theprojectorpros.com)
Thể loại:Công nghệ hiển thị
Thể loại:Giao diện người dùng
Thể loại:Kỹ thuật điện tử
Khoa học vật liệu

Khoa học vật liệu là một khoa học liên ngành nghiên cứu về mối quan hệ giữa thành phần, cấu trúc, các công nghệ chế tạo, xử lý và tính chất của các vật liệu. Các khoa học tham gia vào việc nghiên cứu chủ yếu là vật lý, hóa học, toán học. Thông thường đối tượng nghiên cứu là vật liệu ở thể rắn, sau đó mới đến thể lỏng, thể khí. Các tính chất được nghiên cứu là cấu trúc, tính chất điện, từ, nhiệt, quang, cơ, hoặc tổ hợp của các tính chất đó với mục đích là tạo ra các vật liệu để thỏa mãn các nhu cầu trong kỹ thuật.
Nghiên cứu vật liệu tạo ra vô vàn ứng dụng trong đời sống chính vì thế mà các ngành khoa học vật liệu, công nghệ vật liệu ngày càng trở nên phổ biến và phát triển rộng rãi.

**Phân loại vật liệu**
Vật liệu là đối tượng của ngành khoa học vật liệu gồm rất nhiều loại khác nhau về bản chất vật liệu, về cấu trúc vật liệu, về các tính chất,... Thông thường, nếu phân chia theo bản chất vật liệu thì chúng ta có các loại sau:
# Vật liệu kim loại
# Vật liệu silicat
# Vật liệu polymer
# Vật liệu composite
# Vật liệu tổng hợp
Nếu chia Vật liệu ra theo các ngành ứng dụng thì có:
# Vật liệu điện
# Vật liệu điện tử
# Vật liệu xây dựng
# Vật liệu Cơ khí

**Xem thêm**
 Công nghệ nano- Vật liệu- Vật lý ứng dụng- Vật lý thực nghiệm- Luyện kim

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Thể loại:Vật liệu
Thể loại:Vật lý học
Thể loại:Sinh học
Thể loại:Luyện kim
Kính

Kính hay kiếng trong tiếng Việt có thể có các nghĩa sau:
*Thủy tinh
*Kính mỹ thuật
*Dụng cụ quang học như: kính mắt, kính lúp, kính hiển vi, gương
*Huyện Kính thuộc địa cấp thị Tuyên Thành, tỉnh An Huy, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Phim truyền hình

Hình hiệu chương trình Phim truyện của Đài Truyền hình Việt Nam (VTV)
Phim truyền hình là thể loại phim được sản xuất đại trà để phát sóng trên các kênh truyền hình một cách rộng rãi. Ở Nhật Bản, Hàn Quốc cũng như toàn bộ khối Hoa ngữ, khái niệm này thường được gọi với cái tên là điện thị kịch (s=电视剧).
Phim truyền hình có thể được thu hình trên băng từ, đĩa kỹ thuật số hoặc phim nhựa 16 ly. Đặc điểm chung của thể loại phim này là khuôn hình hẹp, cỡ cảnh lớn hơn phim điện ảnh chiếu rạp do giới hạn về độ lớn và cả chiều sâu cũng như độ nét của màn ảnh tivi. Vì vậy, phim truyền hình cũng có những hạn chế về nghệ thuật thẩm mỹ nhất định so với phim điện ảnh. Phim truyền hình có giá thành rẻ hơn phim điện ảnh chiếu rạp do kỹ thuật chế tác đơn giản, gọn nhẹ và nhanh hơn. Tuy nhiên để làm được phim truyền hình ăn khách vẫn là công việc khó khăn không kém so với làm phim điện ảnh, dựa vào sự sáng tạo khổ công và tài năng. 
Phim truyền hình có nhiều loại như phim truyện, phim gia đình, phim tài liệu, phim hoạt hình. Tuy không thu tiền trực tiếp từ người xem truyền hình nhưng phim truyền hình có thể kiếm tiền nếu phim có nhiều người xem, và vì thế bán được các quảng cáo giá cao xen kẽ trong thời gian chiếu phim. Bên cạnh đó, một phần trong doanh thu của phim truyền hình cũng đến từ cước phí truyền hình cáp.

**Xem thêm**
 Hãng phim truyền hình- Danh sách hãng phim truyền hình Hàn Quốc- Đài truyền hình/Mạng truyền hình- Chương trình truyền hình- Phim dài tập- Phim ngắn tập- Nhà sản xuất phim truyền hình- Phim chính kịch

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Chương trình phim truyện trên truyền hình


Thể loại:Truyền hình
Thể loại:Thể loại phim
Thể loại:Thuật ngữ truyền hình
Chòm sao Trung Quốc cổ đại

Các chòm sao Trung Quốc cổ đại không giống với các chòm sao của người phương Tây, vì sự phát triển độc lập của thiên văn học cổ đại Trung Quốc. Những nhà quan sát bầu trời của Trung Quốc cổ đại chia bầu trời đêm theo cách khác, nhưng cũng có một số điểm tương tự.
Các nhà thiên văn cổ Trung Quốc đã chia phần bầu trời mà họ quan sát thấy thành 31 khu vực, gồm Tam viên (三垣, sān yuán) và Nhị thập bát tú (二十八宿, èrshíbā xiù).
Phần phía bắc quanh Bắc cực và mảng sao Bắc Đẩu có ba "viên" (垣, yuán) tức Tam viên: Tử Vi viên, Thái Vi viên và Thiên Thị viên.
Phần tương ứng với 12 cung hoàng đạo của phương Tây là 28 tú (宿 Xiu) tức nhị thập bát tú.
、
星象图
Bản đồ chòm sao Đông Phương hiện đại, phép chiếu chữ nhật vuông

**Tham khảo**

Thể loại:Thiên văn học Trung Quốc
Thể loại:Tử vi Đông phương
Thể loại:Cung Hoàng Đạo
Alphard (sao)

Alpha Hydrae (tên chính thức: Alphard, danh pháp Bayer α Hydrae) là ngôi sao sáng nhất trong chòm sao Trường Xà (Hydra). Alpha Hydrae cách Trái Đất khoảng 100 năm ánh sáng, có độ sáng biểu kiến bằng +1,98 (độ sáng tuyệt đối -1,80) và nó là một ngôi sao da cam khổng lồ với phân loại quang phổ K2 (theo phân loại quang phổ Morgan-Keenan).
Tên gọi Alphard có nguồn gốc từ tiếng Ả Rập Al Fard, có nghĩa là "ẩn sĩ".

**Tọa độ (J2000)**
 Xích kinh độ: 09h 25m 10s - Xích vĩ độ: -08° 26' 00"

**Thiên văn học cổ đại**
Trong thiên văn học Trung Quốc cổ đại thì Alpha Hydrae là một trong bốn ngôi sao tạo ra sao Tinh.

**Tham khảo**
Thể loại:Chòm sao Trường Xà
Thể loại:Nhánh Lạp Hộ
Thể loại:Sao khổng lồ cam
Thể loại:Thiên thể Bayer
Thể loại:Thiên thể HR
Thể loại:Thiên thể Durchmusterung
Thể loại:Thiên thể Flamsteed
Thể loại:Thiên thể HD
Thể loại:Thiên thể Hipparcos
Thể loại:Sao khổng lồ nhóm K
Tinh Nhật Mã

Chòm sao Tinh Tú
Tinh tú (星宿) hay Sao Tinh, là một trong hai mươi tám chòm sao Trung Quốc cổ đại (nhị thập bát tú). Nghĩa đen của tên gọi này là ngôi sao và con vật tượng trưng là ngựa. Nó là một trong 7 chòm sao thuộc về Chu Tước ở phương Nam, tượng trưng cho Hỏa của Ngũ hành và mùa hè .T

**Quần sao**

**Xem thêm**
Chòm sao Trung Quốc cổ đại

**Tham khảo**
Thể loại:Nhị thập bát tú
Thể loại:Chòm sao Trung Quốc cổ đại
Alpha Virginis

Alpha Virginis (tiếng Anh: Spica, α Vir / α Virginis / Alpha Virginis) là ngôi sao sáng nhất trong chòm sao Thất Nữ (Virgo), và là một trong những sao sáng nhất trên bầu trời ban đêm.
Hình vẽ giả tưởng về hệ sao Alpha Virginis
Alpha Virginis được coi là ngôi sao đã cung cấp cho Hipparchus (nhà thiên văn Hy Lạp sống vào khoảng 190-120 TCN) các dữ liệu để giúp ông phát hiện ra tuế sai của các điểm phân. Một ngôi đền thờ Menat (hay Hathor) ở Thebes đã được định hướng theo sao Giác khi nó được xây dựng vào năm 3200 TCN và theo thời gian, tuế sai đã tạo ra sự thay đổi nhỏ nhưng có thể nhận thấy trong việc định vị sao Giác một cách tương đối theo ngôi đền. Nicolaus Copernicus đã thực hiện rất nhiều quan sát về sao Giác bằng các thiết bị thiên văn tự tạo để nghiên cứu về tuế sai.
Tên tiếng Anh của nó là Spica, có nguồn gốc từ tiếng Latinh spīca virginis hay "bông lúa của Virgo" (thông thường hiểu là lúa mì).
Alpha Virginis là sao đôi che lẫn nhau giống như Algol. Độ sáng biểu kiến của nó nằm trong khoảng +0,92 tới +0,98, với chu kỳ 4,0142 ngày. Sự thay đổi nhỏ về độ sáng này là đủ để quan sát được.
Nằm gần với mặt phẳng quỹ đạo Trái Đất, Alpha Virginis có thể bị che khuất bởi Mặt Trăng và đôi khi (tuy rất hiếm) bởi các hành tinh của hệ Mặt Trời. Lần cuối cùng nó bị một hành tinh che khuất diễn ra khi Sao Kim đi ngang qua phía trước ngôi sao này (quan sát từ Trái Đất) vào ngày 10 tháng 11 năm 1783. Lần che khuất kế tiếp sẽ diễn ra vào ngày 2 tháng 9 năm 2197, khi Sao Kim một lần nữa đi ngang qua phía trước sao Alpha Virginis.
Cách dễ nhất để tìm Alpha Virginis là đi theo vòng cung của cán của Gấu Lớn (chòm Đại Hùng) tới Arcturus (sao α Boo / α Boötis / Alpha Boötis của chòm sao Mục Phu, và sau đó tiếp tục kéo dài thêm một đoạn tương tự sẽ đến vị trí của Alpha Virginis.

**Thiên văn học cổ đại**
Trong thiên văn học Trung Quốc cổ đại, Alpha Virginis là một phần của sao Giác trong nhị thập bát tú. Cùng với nó còn có ζ Virginis để tạo ra sao Giác này.

**Một số dữ liệu**
 Khoảng cách tới Trái Đất: 262 năm ánh sáng- Loại quang phổ: B1 V- Vận tốc xuyên tâm: 1 km/s- Chuyển động đều: 0,053 giây cung/năm- Độ chói biểu kiến (Thiên Lang (tức Sirius A) = 1): 0,108- Độ sáng biểu kiến: 0,98- Độ sáng tuyệt đối: -3,55- Thông lượng chiếu sáng: 25.000 lần Mặt Trời.

**Xem thêm**
 Sao Giác hay Giác Mộc Giao- Chòm sao Trung Quốc cổ đại

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 http://slo-astro.lmbitea.si/spika.html Tạp chí thiên văn đầu tiên dùng tiếng Slovene, biên soạn bởi Bojan Kambič và phát hành năm 1995 (tiếng Slovene)- http://astrospica.com Nhiều hình ảnh đẹp của không gian (tiếng Tây Ban Nha)- http://www.marco-peuschel.de/merkurvenushellesterne.html Danh sách (quá khứ và tương lai) các ngôi sao sáng bị che khuất bởi các hành tinh bên trong (tiếng Đức)
Thể loại:Sao đôi
Thể loại:Sao xanh khổng lồ
Thể loại:Chòm sao Xử Nữ
Thể loại:Nhánh Lạp Hộ
Xử Nữ

Xử nữ là từ tiếng Việt cổ, chỉ người con gái còn trinh tiết. Ngoài ra, nó còn chỉ đến:- Chòm sao Xử Nữ- Cung Xử Nữ- Siêu đám Xử Nữ

**Xem thêm**
 Thất Nữ
Đại chủng Phi

Tập tin:Meyers map.jpg|thumb|320px|Meyers Konversations-Lexikon (1885–1890)Bản đồ Dân tộc ký
}legend|#58A8A7|SemitĐại chủng Phi:legend|#453B14|Negrolegend|#5C5837|Melanesialegend|#5C4F1B|Đại chủng ÚcKhông chắc chắn:legend|#77AD44|Dravida & Sinhala
Đại chủng Á:legend|#FFFFAD|Mongol Bắclegend|#C2C217|Nhật & Triều Tiênlegend|#FACB7A|Malaylegend|#F79616|Maorilegend|#FFC259|Eskimo & Inuit
Đại chủng Phi (tiếng Anh: negroid) hay người da đen. Màu da người có thể có nhiều màu, từ rất đậm cho đến rất nhạt như không có màu (và ở những người này, da có nước màu trắng hồng làm ẩn màu lên trên). Màu sắc của da là sắc tố melanin trong da, nhiều thì làm đậm màu đen lại, ít thì da nhạt đi. Nói chung phái nữ có ít melanin hơn phái nam.
Những người có tổ tiên sinh sống nhiều vùng phơi nắng, nhiệt độ cao có da đậm, khi da có tổ tiên sống vùng ít nắng, ôn đới trắng hơn. Tuy nhiên, càng về sau này càng có sự kết hợp giữa các sắc tộc, nên các màu da có nhiều sắc độ khác nhau. 

**Xem thêm**
 Đại chủng Âu- Đại chủng Á- Đại chủng Úc

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Định nghĩa chủng tộc lịch sử
Thể loại:Nhân học sinh học
Thể loại:Ngụy khoa học
Đại chủng Âu

Đại chủng Âu (các thuật ngữ khác là Caucasoid, Europid, hay Europeoid, tài liệu tiếng Việt phiên âm thành: Ơ-rô-pê-ô-ít) là một nhóm phân loại chủng tộc đã lỗi thời của loài người dựa trên học thuyết chủng tộc sinh học hiện đã bị bác bỏ. Chủng Caucasoid từng được coi là một đơn vị phân loại sinh học, tùy thuộc vào cách phân loại chủng tộc lịch sử được sử dụng, thường bao gồm các quần thể cổ đại và hiện đại từ nhiều vùng của châu Âu, Tây Á, Trung Á, Nam Á, Bắc Phi, và Sừng Châu Phi.
Thuật ngữ này được giới thiệu lần đầu vào những năm 1780 bởi các thành viên của trường phái lịch sử Göttingen, dùng để chỉ một trong ba đại chủng của loài người (đó là Caucasoid, Mongoloid và Negroid). Trong ngành nhân học sinh học, Caucasoid được sử dụng như một thuật ngữ chung cho các nhóm người giống nhau về mặt kiểu hình đến từ các vùng địa lý khác nhau dựa trên giải phẫu xương và hình thái sọ, không liên quan đến màu da. Do đó, quần thể "Caucasoid" cổ đại và hiện đại không chỉ là "da trắng", mà còn có nước da từ trắng đến nâu sẫm.
Kể từ nửa sau của thế kỷ 20, các nhà nhân học sinh học từ bỏ quan điểm phân loại loài người dựa trên hình thái cơ thể, chuyển sang quan điểm phân loại bằng bộ gen di truyền và các quần thể. Khái niệm chủng tộc từ đó đã bị thay thế và trở thành một phân loại xã hội của con người dựa trên kiểu hình, tổ tiên và các yếu tố văn hóa, giống trong khoa học xã hội.
Tại Hoa Kỳ, thuật ngữ gốc Caucasian đồng nghĩa với người da trắng hoặc người gốc Âu, Trung Đông hoặc Bắc Phi.p=3,18

**Xem thêm**
 Nhân chủng học- Đại chủng Úc- Đại chủng Phi- Đại chủng Á

**Chú thích**

**Tham khảo**

**Thư mục**
 url=http://www.nytimes.com/2005/03/14/opinion/14leroi.html- url-status=dead - archive-url=https://web.archive.org/web/20131020105628/http://www.yale.edu/glc/events/race/Painter.pdf - url=http://genomebiology.com/1465-6906/3/comment2007 - authorlink2=Jonathan K. Pritchard- Chú thích tạp chí|author=Rosenberg NA, Mahajan S, Ramachandran S, Zhao C, Pritchard JK, Feldman MW |title=Clines, Clusters, and the Effect of Study Design on the Inference of Human Population Structure |journal=PLoS Genet. |volume=1 |issue=6 |pages=e70 |date=December 2005 |pmid=16355252 |pmc=1310579 |doi=10.1371/journal.pgen.0010070 |url=- jstor=682042- access-date = ngày 3 tháng 3 năm 2007- Johann Friedrich Blumenbach, On the Natural Varieties of Mankind (1775) — the book that introduced the concept- access-date = — a history of the pseudoscience of race, skull measurements, and IQ inheritability- access-date = — a major reference of modern population genetics- access-date =- access-date =- access-date =- access-date =- access-date =

**Liên kết ngoài**
  Anthropology: Caucasoidbot=InternetArchiveBot 
Thể loại:Ngụy khoa học
Thể loại:Nhân học sinh học
Bản mẫu:Thời sự vào tháng 5 năm 2005

__NOTOC__
}

**Sự kiện đang diễn ra**
• giải vô địch bóng đá trong nhà Đông Nam Á 2005
• Quốc dân đảng thăm CHND Trung Hoa
• Dự luật C-38 (Hôn nhân đồng tính tại Canada)
• Vụ thị thực Đức
• Hội chợ quốc tế 2005 ở Aichi (Nhật)
• Giá của xăng
• Bầu cử cho Tổng thư ký OAS
• Vụ Stanislav Gross tại Cộng hòa Séc
• Thuyết tiến hóa ở trường Kansas

**Sự kiện sắp tới**

**Chết trong tháng năm**
• 3 tháng 5: Jagjit Singh Aurora
• 2 tháng 5: Bob Hunter
Danh nhân mới mất

**Bầu cử sắp tới**
• 17 tháng 5: Tỉnh bang British Colombia (Canada)
• 29 tháng 5: Liban
• 17 tháng 6: Tổng thống Iran
• 19 tháng 6: Tổng thống Guiné-Bissau
• 12 tháng 9: Quốc hội Na Uy
• 2005: New Zealand
• 2005: Quốc hội và Tổng thống Ba Lan
Lịch bầu cử

**Kết quả bầu cử vào tháng 2**
• 27 tháng 2: Nghị viện Kyrgyzstan
• 6 tháng 3: Nghị viện Moldova
• 12 tháng 3: Hội đồng địa phương Malta
• 13 tháng 3: Cộng hòa Trung Phi
• 13 tháng 3: Nghị viện Liechtenstein
• 31 tháng 3: Nghị viện Zimbabwe
• 24 tháng 4: Tổng thống Togo
• 5 tháng 5: Anh

**Chiến tranh đang diễn ra**
• Xung đột Ả Rập-Do Thái (Al-Aqsa Intifada)
• Xung đột ở Chechnya
• Chiến tranh Congo lần thứ hai
• Chiến tranh Iraq (Chiếm giữ)
• Xung đột Darfur ở Sudan
• Nội chiến ở Côte d'Ivoire
Chiến tranh đang diễn ra

**Ngày lễ sắp tới**
• 10 tháng 5: Ngày của Mẹ (Mỹ Latinh, Châu Á)
• 11 tháng 5: Yom Hazikaron (Israel)
• 12 tháng 5: Quốc khánh Do Thái
• 15 tháng 5: Lễ Hạ Trần (Kitô giáo Tây phương)
• 17 tháng 5: Ngày hiến pháp (Na Uy)
• 19 tháng 5: Ngày kỷ niệm cho Ataturk (Thổ Nhĩ Kỳ)
• 21 tháng 5: Ngày lực lượng vũ trang (Hoa Kỳ)
• 22 tháng 5: Lễ Ba ngôi Một thể (Công giáo)
• 23 tháng 5: Vesak (Phật giáo)
• 23 tháng 5: Ngày Victoria (Canada)
• 24 tháng 5: Ngày thánh Cyril và Methodius (Bulgaria)
• 25 tháng 5: Ngày kỷ niệm cách mạng (Argentina)
• 26 tháng 5: Lễ Thánh Thể (Công giáo)
• 27 tháng 5: Lag Ba'omer
• 29 tháng 5: Lễ Thánh Thể (Hoa Kỳ một mình)
• 30 tháng 5: Ngày Kỷ niệm (Hoa Kỳ)
• 30 tháng 5: Ngày Ratu Sir Lala Sukuna (Fiji)
• 2 tháng 6: Ngày Cộng hòa (Ý)
• 5 tháng 6: Ngày quốc tế môi trường (San Francisco)
• 6 tháng 6: Ngày Jerusalem (Israel)

**Xét xử đang diễn ra**
• Chile: Augusto Pinochet
• ICTY: Slobodan Milošević
• I-rắc: Tòa đặc biệt Iraq
   • Saddam Hussein và người khác
• Ấn Độ: Vụ Best Bakery
• Ấn Độ: Jayendra Saraswathi
• Indonesia: Schapelle Corby
• Hà Lan: Mohammed Bouyeri
• Hoa Kỳ: Michael Jackson
• Hoa Kỳ: Zacarias Moussaoui
• Hoa Kỳ: Brian Nichols
• Hoa Kỳ: Dennis Rader (Người giết BTK)
• Hoa Kỳ: Ali Al-Tamimi

**Liên quan**
• Giới thiệu trang này
• Năm nay theo đề tài
• Tin tức về Wikipedia
}
Tập tin:C-SimpFamily.png

==Fair Use rationale for The Simpsons**
# It is a low resolution shot.
# It is a promotional image intended for mass distribution.
# It identifies the Simpsons show and main characters per encyclopedic use.
# It shows the family of Homer, Marge, Bart, Lisa and Maggie Simpson.
# It is highly unlikely that this image or another substantially similar one will be released under a free license, as The Simpsons are copyrighted characters.
# There is no known free alternative.

**License ==
Thể loại:Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland

Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland), gọi tắt là Vương quốc Anh hoặc Vương quốc Liên hiệp Anh, bao gồm 4 quốc gia trên đảo Anh và đảo Ireland, các đảo tự trị chung quanh, các lãnh thổ tự trị và các thuộc địa trên khắp hoàn cầu.
Thể loại:Vương quốc
Thể loại:Đảo quốc
Thể loại:Quốc gia thành viên Khối Thịnh vượng chung Anh
Thể loại:Quốc gia thành viên Liên minh châu Âu
Thể loại:Quốc gia thành viên Ủy hội châu Âu
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh
Thể loại:Quốc gia châu Âu
Thể loại:Quần đảo Anh
Thể loại:Quốc gia Tây Âu
Thể loại:Quốc gia Bắc Âu
Thể loại:Nhật Bản

Nhật Bản (còn gọi là Nhật, Phù Tang, xứ Hoa Anh Đào; tiếng Việt cũ còn có thời gian gọi là Nhựt Bổn; viết theo chữ cái La Tinh là Nihon hoặc Nippon, đọc là Ni-hôn hoặc Níp-pông), theo tiếng Hán gốc 日本, có nghĩa là "gốc của mặt trời", ám chỉ mặt trời mọc. Nhật Bản là một quốc gia hải đảo hình vòng cung, có diện tích tổng cộng là 377,834 km2 nằm soải theo bên sườn phía đông lục địa Á - Âu, trên biển Hoa Đông.
Thể loại:Quốc gia châu Á
Thể loại:Quốc gia Đông Bắc Á
Thể loại:Đảo quốc
Thể loại:Trung Quốc

Thể loại:Cộng hòa
Thể loại:Quốc gia cộng sản
Thể loại:Quốc gia Đông Bắc Á
Thể loại:Quốc gia châu Á
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Trung Quốc
Thể loại:Bắc Mỹ

Bắc Mỹ là một lục địa nằm ở bán cầu bắc của Trái Đất, phía đông của Thái Bình Dương và phía tây của Đại Tây Dương, phía nam của Bắc Băng Dương, phía bắc của Nam Mỹ. Đây là phần phía bắc của toàn bộ châu Mỹ.
Bắc
*Bắc Mỹ
Thể loại:Vùng của châu Mỹ
Thể loại:Đông Nam Á

Đông Nam Á là một khu vực của châu Á, rộng khoảng 4.000.000 km² và bao gồm 11 quốc gia: Brunei, Campuchia, Đông Timor, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.
Chương động

Tự quay (lục), Tuế sai (lam), Chương động (đỏ)
Chương động là chuyển động không đều rất nhỏ trong trục tự quay của một hành tinh, vì các lực thủy triều sinh ra tuế sai của các điểm phân dao động theo thời gian, vì thế vận tốc của tuế sai không phải là một hằng số. Nó được phát hiện năm 1728 bởi nhà thiên văn người Anh James Bradley nhưng đã không được giải thích cho đến tận 20 năm sau đó.
Trong trường hợp Trái Đất, nguồn cơ bản của các lực thủy triều là Mặt Trời và Mặt Trăng, chúng liên tục thay đổi vị trí tương đối với nhau và vì thế sinh ra chương động trên trục của Trái Đất. Thành phần lớn nhất của chương động Trái Đất có chu kỳ 18,6 năm, giống như tuế sai của các nút quỹ đạo của Mặt Trăng. Tuy nhiên, còn có các thành phần khác cũng theo chu kỳ và có ảnh hưởng đáng kể cần phải được tính toán tới, phụ thuộc vào độ chính xác của kết quả cần tính. Phương trình toán học biểu diễn chương động được gọi là "thuyết chương động " (xem thêm  date = ngày 2 tháng 12 năm 2005). Nói chung, lý thuyết vẫn chỉ là lý thuyết, nó áp dụng các định luật vật lý và các phép đo thiên văn; tuy nhiên, ở đây có các tham số cần được điều chỉnh theo các phương thức đặc biệt nhiều hay ít để đảm bảo phù hợp nhất với các dữ liệu. Như các công bố trong các ấn phẩm của IERS, ngày nay cơ học chất rắn thuần túy không đưa ra được các thuyết tốt nhất; người ta cần phải tính đến các biến dạng của Trái Đất.
Các giá trị của chương động thông thường được chia thành các thành phần song song và vuông góc với mặt phẳng quỹ đạo. Thành phần song song với mặt phẳng quỹ đạo được biết đến như là chương động trong kinh độ. Thành phần vuông góc với mặt phẳng quỹ đạo được biết đến như là chương động trong độ xiên. Các hệ tọa độ bầu trời dựa trên "xích đạo" và "điểm phân", điều này có nghĩa là vòng tròn lớn trên bầu trời là hình chiếu của xích đạo Trái Đất ra bên ngoài, và đường thẳng mà điểm xuân phân cắt vòng tròn này là điểm xác định vị trí bắt đầu để đo xích kinh. Các điều này bị ảnh hưởng bởi cả tuế sai của điểm phân và chương động, và do đó phụ thuộc vào các thuyết được áp dụng cho tuế sai và chương động, và vào ngày được sử dụng như là ngày tham chiếu cho hệ tọa độ. Trong các mục tiêu đơn giản nhất, các giá trị của chương động (và tuế sai) là quan trọng trong quan sát từ Trái Đất để tính toán vị trí biểu kiến của các thiên thể.
Vì động lực học các hành tinh là tương đối rõ ràng, chương động có thể được tính toán trong phạm vi giây cung theo chu kỳ vài chục năm. Ở đây cũng có một sự hỗn loạn khác trong chuyển động tự quay của Trái Đất, gọi là chuyển động cực mà chỉ có thể ước tính trước vài tháng, vì nó chịu ảnh hưởng của rất nhiều điều kiện biến đổi nhanh và không dự báo trước được như dòng hải lưu, hệ thống gió, cũng như các chuyển động của lõi Trái Đất.

**Tham khảo**
Thể loại:Hệ tọa độ thiên văn
Thể loại:Cơ học thiên thể
Thể loại:Chuyển động quay
Thể loại:Thuật ngữ thiên văn học
Thể loại:Địa động lực học
Thể loại:Pháp

Cộng Hòa Pháp, hay Pháp, (tiếng Pháp: République française hay France) là một quốc gia nằm tại Tây Âu, có một số đảo và lãnh thổ nằm rải rác trên nhiều lục địa khác.
Thể loại:Quốc gia Tây Âu
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Pháp
Thể loại:Quốc gia thành viên Liên minh châu Âu
Thể loại:Quốc gia châu Âu
Thể loại:Cộng hòa
Thể loại:Quốc gia thành viên Ủy hội châu Âu
Thể loại:Quốc gia thành viên Cộng đồng Pháp ngữ
Thể loại:Quốc gia Tây Nam Âu
Thể loại:Quốc gia Nam Âu
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ Rôman
Hải lưu

Tập tin:Ocean currents 1911.jpg|nhỏ|phải|350px|Các hải lưu năm (1911)
Tập tin:Ocean currents 1943.jpg|nhỏ|phải|350px|Các hải lưu năm (1943)
phải
Hải lưu hay dòng biển là dòng chuyển động trực tiếp, liên tục và tương đối ổn định của nước biển và lưu thông ở một trong các đại dương của Trái Đất. Các hải lưu có thể lưu thông trên một quãng đường dài hàng ngàn kilômét. Chúng rất quan trọng trong việc xác định khí hậu của các lục địa, đặc biệt ở những khu vực gần biển. Ví dụ nổi bật nhất là dòng Vịnh (còn gọi là hải lưu Gulf Stream từ tiếng Anh Gulf Stream), dòng hải lưu này làm cho phần tây bắc châu Âu có nhiệt độ cao hơn bất kỳ khu vực nào có cùng vĩ độ. Một ví dụ khác là quần đảo Hawaii, ở đó khí hậu có tính cận nhiệt đới và mát hơn đáng kể so với các khu vực có cùng vĩ độ nhiệt đới với nó do hải lưu California gây ra. Tuy nhiên, tầm quan trọng của các hải lưu cũng được làm sáng tỏ thêm bởi hiện tượng El Niño, trong đó sự đảo ngược tạm thời của hải lưu sinh ra những sự thay đổi khí hậu có tính khắc nghiệt hơn dọc theo bờ biển phía tây Nam Mỹ. Các hiệu ứng của El Niño trải rộng đến tận nước Úc.
Các hải lưu bề mặt nói chung được lưu thông bởi sự ma sát của gió và có xu hướng chảy theo các xoắn ốc cùng chiều kim đồng hồ ở bắc bán cầu và ngược chiều kim đồng hồ ở nam bán cầu do hiệu ứng Coriolis. Trong các hải lưu chuyển động bởi gió thì hiệu ứng xoắn ốc Ekman làm cho dòng chảy tạo ra một góc nào đó so với hướng gió.
Các hải lưu sâu được lưu thông do các độ chênh lệch (gradient) của mật độ và nhiệt độ. Luân chuyển nhiệt muối, còn được gọi là "băng tải đại dương", được dùng để chỉ các hải lưu sâu chảy trong lưu vực dưới đáy các đại dương. Các dòng lưu chuyển này chảy sâu dưới đáy biển và do đó khó phát hiện và đôi khi còn được gọi là các con sông ngầm dưới đáy biển.
Các hải lưu đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình di cư và phân tán của các sinh vật.

**Các hải lưu quan trọng**

**Bắc Băng Dương**
Hải lưu Đông Greenland
*Hải lưu Tây Greenland
*Hải lưu Na Uy
*Hải lưu đảo Baffin

**Đại Tây Dương**
Hải lưu Labrador
*Hải lưu Gulf Stream (hay dòng Vịnh)
*Hải lưu bắc xích đạo
*Hải lưu nam xích đạo
*Hải lưu Bắc Brasil
*Hải lưu Guinée
*Hải lưu Angola
*Hải lưu Brasil
*Hải lưu Benguela
*Hải lưu Nam Đại Tây Dương
*Hải lưu Falkland

**Thái Bình Dương**
Hải lưu Aleut
*Hải lưu Bắc Thái Bình Dương
*Hải lưu Đông Australia
*Hải lưu Humboldt (hay hải lưu Peru)
*Hải lưu Kuroshio (hay hải lưu Nhật Bản)
*Hải lưu Oyashio
*Hải lưu Mindanao
*Hải lưu bắc xích đạo
*Hải lưu nam xích đạo
*Hải lưu Cromwell

**Ấn Độ Dương**
Hải lưu Agulhas
*Hải lưu Đông Madagascar
*Hải lưu Somali
*Hải lưu Mozambique
*Hải lưu Leeuwin
*Hải lưu Indonesia
*Hải lưu bắc xích đạo
*Hải lưu nam xích đạo
*Hải lưu Tây Úc
*Gió mùa Ấn Độ

**Nam Đại Dương**
Hải lưu vòng Nam Cực
*Dòng xoay tròn Weddell

**Xem thêm**
Luân chuyển thủy nhiệt
*Luân chuyển nhiệt muối

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 NOAA Ocean Surface Current Analyses – Realtime (OSCAR) Near-realtime Pacific Ocean Surface Currents derived from satellite altimeter and scatterometer data.- RSMAS Ocean Surface Currents
Thể loại:Hải dương học

Thể loại:Đại dương
Xoắn ốc Ekman

Hiệu ứng xoắn ốc Ekman.
1. Gió
2. lực từ trên cao
3. Hướng hiệu quả của hiện tại
4. Hiệu ứng Coriolis
Hiệu ứng xoắn ốc Ekman là xu hướng của các dòng hải lưu lan truyền theo một góc với hướng gió bề mặt. Nó có tên gọi như vậy theo tên của nhà hải dương học người Thụy Điển Vagn Ekman.
Hiệu ứng này là hệ quả của hiệu ứng Coriolis. Lực gây ra chuyển động của các dòng hải lưu là gió bề mặt. Tại bắc bán cầu, các hải lưu bề mặt bị làm trệch hướng sang bên phải của hướng gió bởi các lực coriolis, và các lớp sâu hơn bị làm lệch hướng nhiều hơn về phía phải. Trong các đại dương có mực nước sâu, những luồng chảy phía đáy có thể cuối cùng bị làm lệch hướng đến mức chảy theo hướng ngược lại với các luồng chảy bề mặt cũng là do hiệu ứng này.

**Tham khảo**
 AMS Glossary, mathematical description date=2005-05-18 
Thể loại:Đại dương
Thể loại:Thủy động lực học
Thể loại:Hải dương học
Thể loại:Động lực học chất lưu
Thể loại:Xoắn ốc
Hải lưu Labrador

Hải lưu Labrador là dòng hải lưu lạnh ở bắc Đại Tây Dương, nó chảy từ Bắc Băng Dương về phía nam dọc theo bờ biển Labrador và đi ngang qua Newfoundland, tiếp tục đi về phía nam dọc theo bờ biển phía đông của Nova Scotia. Nó là sự nối tiếp của các dòng hải lưu tây Greenland và hải lưu đảo Baffin.
Nó tiếp giáp với dòng hải lưu ấm Gơn strim (the Gulf Stream) ở Grand Banks phía đông nam của Newfoundland. Tổ hợp của hai dòng hải lưu này tạo ra hiện tượng sương mù nặng và cũng tạo ra một trong những khu vực nhiều cá nhất trên thế giới.
Trong mùa xuân và đầu mùa hè, hải lưu này vận chuyển các núi băng trôi từ các dòng sông băng ở Greenland về phía nam vào trong tuyến hàng hải xuyên Đại Tây Dương.
Các luồng nước lạnh của hải lưu Labrador có hiệu ứng lạnh rõ nét đối với khí hậu của các tỉnh phía Đại Tây Dương của Canada và phần bờ biển của New England. Điều này có thể thấy rất rõ trong một thực tế là giới hạn phía bắc của sự phát triển của thực vật có thể tới 15 ° xa hơn về phía nam so với Siberia, châu Âu hay các tỉnh phía tây của Canada.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Surface Currents in the Atlantic Ocean date=2012-02-04 
Labrador
Thể loại:Địa lý Canada
Thể loại:Địa lý Newfoundland và Labrador
Thể loại:Hải lưu Bắc Băng Dương
Thể loại:Hải lưu Đại Tây Dương
Binh thư yếu lược

Binh gia diệu lý yếu lược hay còn gọi là Binh thư yếu lược là một tác phẩm được cho là của Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn, viết về nghệ thuật quân sự, đến nay đã thất truyền. 

**Các bản**
Những cuốn sách hiện nay được xuất bản dưới tên gọi này chưa có gì kiểm chứng để chứng minh là có nguồn gốc từ tác phẩm của ông. Ví dụ cuốn sách được in bởi nhà xuất bản Xuân Thu, Sài Gòn năm 1969, nhưng người ta cho sách này là giả mạo, vì người ta cho rằng cuốn sách của Hưng Đạo Vương đã bị quân Minh thu về Trung Quốc, như được nhắc đến trong Việt Nam sử lược của Trần Trọng Kim. Nhà nghiên cứu Ngô Đức Thọ trong bài nghiên cứu "Đi tìm nguồn gốc và năm xuất hiện của văn bản Binh thư yếu lược" công bố năm 1986, cũng xác định rằng văn bản "Binh thư yếu lược" là một ngụy thư do người sau sáng tác, sớm nhất là vào năm 1869, chứ không phải là một văn bản nguyên gốc của Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn từ thời Trần.
Binh thư yếu lược gồm có 4 quyển, với các chương như:
*Quyển 1: gồm 9 chương: Thiên tượng, Kén mộ, Chọn tướng, Đạo làm tướng, Kén luyện, Quân lễ, Tuyển người làm việc dưới trướng, Đồ dùng của binh lính, Hiệu lệnh.
*Quyển 2: gồm 10 chương: Hành quân, Hướng đạo, Đồn trú, Tuần canh, Quân tư, Hình thế, Phòng bị, Điểm về việc binh, Phép dùng gián điệp, Dùng cách lừa dối.
*Quyển 3: gồm 7 chương: Liệu thế giặc, Quyết chiến, Đặt cờ, Dã chiến, Sơn chiến, Thủy chiến, Lâm chiến.
*Quyển 4: gồm 7 chương: Đánh thành, Giữ thành, Công thành, Xông vây - ứng cứu, Lui đánh, Thắng và đặt phục, Phép nhận hạng 

**Chú thích**
Thể loại:Nghệ thuật quân sự
Thể loại:Sách thất truyền
Thể loại:Sách Việt Nam
Thể loại:Binh pháp
Thể loại:Tác phẩm của Trần Hưng Đạo
Thể loại:Québec

Québec (tiếng Anh: Quebec; phát âm là kê-bếc, không phải là quê-bếc), có diện tích gần 1,5 triệu km², tức là gần gấp 3 lần nước Pháp hay 7 lần nước Anh. Điều này làm Québec trở thành tỉnh bang lớn nhất của Canada.
Thể loại:Đông Canada
Thể loại:Quốc gia thành viên Cộng đồng Pháp ngữ
Thể loại:Canada Pháp
Thể loại:Tỉnh bang của Canada
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ Rôman
Hải lưu Kuroshio

Hải lưu Kuroshio hay hải lưu Nhật Bản là một dòng hải lưu ở tây Thái Bình Dương ngoài bờ biển phía đông Đài Loan chảy theo hướng đông bắc ngang qua Nhật Bản, ở đó nó hợp lưu với dòng chảy phía đông của hải lưu Bắc Thái Bình Dương. Nó là tương tự như hải lưu Gulf Stream ở Đại Tây Dương, vận chuyển nước biển nhiệt đới ấm về phía bắc tới vùng cực. Nó đôi khi còn được gọi là "hải lưu đen"—, do nghĩa của từ kuroshio là đen, và nó là hình ảnh của màu lam sẫm của nước biển ở đó.
Phần tương ứng phía bắc của nó là hải lưu Bắc Thái Bình Dương.
Phần tương ứng phía đông của nó là hải lưu California.
Phần tương ứng phía nam của nó là hải lưu bắc xích đạo.
Nước ấm của hải lưu Kuroshio làm cho san hô nước ấm có thể tìm thấy ở Nhật Bản, là nơi xa nhất về phía bắc mà san hô nước ấm có thể sinh sống.

**Tham khảo**
Kuroshio
Thể loại:Địa lý Nhật Bản
Thể loại:Hải lưu Thái Bình Dương
Hải lưu Humboldt

Hải lưu Humboldt
Hải lưu Humboldt (hay hải lưu Peru) là một hải lưu lạnh chảy theo hướng bắc ngoài bờ biển phía tây Nam Mỹ. Nó trở thành một phần chính của hải lưu nam xích đạo. Hải lưu này xuất phát từ Nam Đại Dương gần châu Nam Cực, và vì thế nó khoảng 7-8 C° lạnh hơn so với nước biển của đại dương cùng vĩ độ. Nước lạnh làm mát không khí và tạo ra các sa mạc ven biển của Chile (như Atacama) và Peru. Tuy nhiên, hải lưu Humbolt vận chuyển nước biển giàu chất dinh dưỡng vào trong khu vực, tạo ra một lưu vực giàu cá cho công nghiệp đánh cá của Peru.
Trong mùa El Niño, hải lưu Humboldt được thay thế bằng nước ấm, nghèo chất dinh dưỡng, tạo ra sự suy giảm nhanh trong quần thể cá và chim biển mà thông thường chúng là lớn và nhiều, cũng như tạo ra mưa trong những khu vực thông thường là khô hạn và làm khô hạn những khu vực miền núi xa hơn trong đất liền mà thông thường chúng là ẩm ướt. Người ta cũng cho rằng một El Niño mạnh đã dẫn tới sự tiêu vong của Moche và các nền văn minh Peru tiền Columbia.
Nó được đặt tên theo tên của nhà khoa học người Đức Alexander von Humboldt.

**Tham khảo**
Humboldt
Thể loại:Vùng sinh thái biển
Thể loại:Khoa học thủy sản
Thể loại:Môi trường Peru
Hải lưu Oyashio

Hải lưu Oyashio là một hải lưu lạnh dưới bắc cực, nó chuyển động về phía nam và xoay ngược chiều kim đồng hồ ở miền tây của bắc Thái Bình Dương. Nó tiếp giáp với hải lưu Kuroshio ở bờ biển phía đông của Nhật Bản và tạo ra hải lưu bắc Thái Bình Dương (hay dòng chảy).
Nước của hải lưu Oyashio xuất phát từ Bắc Băng Dương và chảy về phía nam thông qua eo biển Bering. Hải lưu này có ảnh hưởng đáng kể lên khí hậu của vùng Viễn Đông nước Nga, chủ yếu là Kamchatka và Chukotka, ở đó giới hạn phía bắc của sự sinh trưởng thực vật là 10 ° về phía nam so với vĩ độ mà nó đạt được trong đất liền ở Siberia.
Nước của hải lưu Oyashio có lẽ tạo thành nguồn cá giàu nhất trên thế giới vì thành phần dinh dưỡng cực cao trong nước lạnh và do nó có thủy triều rất cao (tới 10 mét) trong một số khu vực - nó tăng khả năng làm giàu thêm các chất dinh dưỡng. Tuy nhiên, hải lưu Oyashio cũng làm cho Vladivostok trở thành cảng phụ thuộc nhiều nhất vào khí hậu do nó bị đóng băng trong mùa đông và cần phải có tàu phá băng để giữ cho cảng có thể ra vào được trong mùa đông.
Một đặc trưng quan trọng khác của hải lưu này là trong các thời kỳ băng hà, khi mực nước biển xuống thấp đã tạo ra sự hình thành của cầu nối Bering, hải lưu này không thể chuyển động và sự lạnh toàn cầu nói chung là không đáng kể trong khu vực mà nó có ảnh hưởng như ngày nay. Nó là nguyên nhân chính của trạng thái không bị đóng băng của phần lớn khu vực Đông Á - và do đó nó giải thích tại sao Đông Á vẫn giữ được khoảng 96% các loài thực vật của thế Pliocen, trong khi châu Âu chỉ giữ được khoảng 27%, mặc dù khí hậu hiện nay của khu vực này lạnh hơn nhiều so với phần lớn châu Âu.

**Tham khảo**
Oyashio
Thể loại:Thái Bình Dương
Thể loại:Hải lưu

Dòng hải lưu là chuyển động trực tiếp, liên tục và tương đối ổn định của nước biển và lưu thông ở một trong các đại dương của Trái Đất. Các dòng hải lưu có thể lưu thông trên một quãng đường dài hàng ngàn kilômét. Chúng là rất quan trọng trong việc xác định khí hậu của các lục địa, đặc biệt ở những khu vực gần biển...
Thể loại:Dòng chảy
Thể loại:Dòng nước
Thể loại:Hải dương học