Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Indonesia Raya

Indonesia Raya (tiếng Việt: Indonesia vĩ đại) là quốc ca của nước Cộng hòa Indonesia kể từ khi nước này tuyên bố độc lập ngày 17 tháng 8 năm 1945. Bài hát được người sáng tác, Wage Rudolf Supratman giới thiệu tại Đại hội Thanh niên Indonesia lần thứ hai năm 1928

**Lời tiếng Indonesia**
liên_kết=Special:FilePath/Quoccaindonesia.jpg
1. Indonesia tanah airku, 
Tanah tumpah darahku.
Disanalah aku berdiri
Jadi pandu ibuku.
Indonesia kebangsaanku,
Bangsa dan Tanah Airku.
Marilah kita berseru
"Indonesia bersatu."
Hiduplah tanahku,
Hiduplah negriku,
Bangsaku, Rakyatku, semuanya.
Bangunlah jiwanya,
Bangunlah badannya
Untuk Indonesia Raya.
Điệp khúc:
:Indonesia Raya, Merdeka, Merdeka
:Tanahku, negriku yang kucinta.
:Indonesia Raya, Merdeka, Merdeka
:Hiduplah Indonesia Raya.
:Indonesia Raya, Merdeka, Merdeka
:Tanahku, negriku yang kucinta.
:Indonesia Raya, Merdeka, Merdeka
:Hiduplah Indonesia Raya.
2.Indonesia! Tanah yang mulia,
Tanah kita yang kaya.
Disanalah aku berada
Untuk slama-lamanya.
Indonesia, Tanah pusaka,
Pusaka Kita semuanya.
Marilah kita mendoa,
"Indonesia bahagia!"
Suburlah Tanahnya,
Suburlah jiwanya,
Bansanya, Rakyatnya semuanya.
Sadarlah hatinya,
Sadarlah budinya
Untuk Indonesia Raya.
(Điệp khúc)
3.Indonesia! Tanahku yang suci,
Tanah kita yang sakti.
Disanalah aku berdiri
Menjaga ibu sejati.
Indonesia! Tanah berseri,
Tanah yang aku sayangi.
Marilah kita berjanji:
"Indonesia abadi!"
Slamatlah Rakyatnya,
Slamatlah putranya,
Pulaunya, lautnya semuanya.
Majulah Negrinya,
Majulah Pandunya
Untuk Indonesia Raya.
(Điệp khúc)

**Dịch nghĩa tiếng Việt**
Dưới đây là bản dịch tạm của bài Indonesia trong tiếng Việt.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Tải xuống bài Indonesia Raya (có lời) date=2006-02-23 - Tải xuống bài Indonesia Raya (không có lời)bot=InternetArchiveBot 
Thể loại:Indonesia
Thể loại:Quốc ca
Thể loại:Biểu tượng quốc gia Indonesia
Sao lạ

Sao lạ là một ngôi sao quark làm từ vật chất quark lạ. Chúng tạo thành một nhóm nhỏ dưới thể loại sao quark.
Những ngôi sao lạ có thể tồn tại mà không liên quan đến giả định Bodmer của Witten về sự ổn định ở nhiệt độ và áp suất gần như bằng không, vì vật chất quark lạ có thể hình thành và duy trì ổn định ở lõi của các sao neutron, giống như vật chất quark thông thường có thể. Những ngôi sao kỳ lạ như vậy tự nhiên sẽ có lớp vỏ vật liệu sao neutron. Độ sâu của lớp vỏ sẽ phụ thuộc vào các điều kiện và hoàn cảnh vật lý của toàn bộ ngôi sao và vào các tính chất của vật chất quark lạ nói chung. Các ngôi sao được tạo thành một phần từ vật chất quark (bao gồm cả vật chất quark lạ) cũng được gọi là sao lai tạo (hybrid star).
Lớp vỏ sao lạ trên lý thuyết này được đề xuất là một lý do có thể đằng sau các vụ nổ radio nhanh (FRBs). Đây vẫn chỉ là lý thuyết, nhưng có bằng chứng tốt  rằng sự sụp đổ của các lớp vỏ sao lạ này có thể là khởi đầu của một vụ nổ này.
Đối với lớp vỏ nói trên sụp đổ từ một ngôi sao lạ, nó phải tích tụ vật chất từ môi trường của nó dưới một hình thức nào đó. Việc phát hành một lượng nhỏ vật chất này thậm chí còn gây ra hiệu ứng xếp tầng trên lớp vỏ của ngôi sao. Điều này được cho là dẫn đến sự giải phóng lớn năng lượng từ tính cũng như các cặp electron và positron trong các giai đoạn ban đầu của giai đoạn sụp đổ. Sự giải phóng các hạt năng lượng cao và năng lượng từ tính này trong một khoảng thời gian ngắn như vậy làm cho các cặp electron / positron mới được giải phóng được hướng về các cực của ngôi sao lạ do năng lượng từ tính tăng lên do sự tiết ra ban đầu của vật chất lạ. Khi các cặp electron/positron này được hướng đến các cực của ngôi sao, chúng sẽ bị đẩy ra với vận tốc tương đối, được đề xuất là một trong những nguyên nhân gây ra FRBs.

**Tham khảo**
Thể loại:Sao giả thuyết
Thể loại:Loại sao
Thể loại:Sao neutron
Marcha Real

(ˈmartʃa reˈal, nghĩa là "Hành khúc Hoàng gia") là quốc ca của vương quốc Tây Ban Nha, một trong một số các quốc ca không có lời. Nó cũng được gọi là Himno Nacional de España, tức là "Quốc ca Tây Ban Nha".

**Lịch sử**
Quốc ca Tây Ban Nha là một trong những quốc ca cổ nhất của các nước Âu Châu và có nguồn gốc không biết. Nó được nói đến lần đầu tiên trong một văn kiện đề năm 1761: cuốn Libro de Ordenanza de los toques militares de la Infantería Española ("Sách Bộ binh Tây Ban Nha về các Kèn lệnh Quân đội") bởi Manuel de Espinosa. Điệu được gọi La Marcha Granadera ("Hành khúc Lính ném lựu đạn"); tuy nhiên, ông không đề tên người soạn nhạc.
Năm 1770, Quốc vương Carlos III tuyên bố rằng Marcha Granadera là "Hành khúc nghi lễ", bằng cách ấy nó được chơi ở những tổ chức công khai và nghi thức. Bởi vì nó được chơi ở những tổ chức công khai khi hoàng gia có mặt ở đấy, dân Tây Ban Nha nhìn Marcha Granadera là quốc ca và gọi nó là Marcha Real ("Hành khúc Hoàng gia").
Dưới Cộng hòa Tây Ban Nha đệ nhị (1931–1939), El Himno de Riego thay cho La Marcha Real là quốc ca Tây Ban Nha. Tuy nhiên, khi Nội chiến kết thúc, Francisco Franco mang lại La Marcha Real là quốc ca, dưới tên cũ La Marcha Granadera.
Francisco Grau được ủy thác để viết phiên bản hiện nay sau khi hiến pháp 1978 được thông qua. Vào tháng 10 năm 1997 Quốc vương Juan Carlos I ra sắc lệnh điều chỉnh cách sử dụng Marcha Real chính thức như quốc ca Tây Ban Nha.

**Lời**
Tuy Marcha Real không có lời ngày nay, nó vẫn có lời ngày xưa. Một phiên bản được sử dụng dưới triều Alfonso XIII và phiên bản khác được sử dụng dưới nền chuyên chính của Tổng tư lệnh Franco; tuy nhiên, hai phiên bản đó không chính thức.
Lời tiếng Việt
Tây Ban Nha muôn năm!
Tất cả chúng ta đều cùng nhau hát vang
với một giọng hát khác
và một trái tim
Tây Ban Nha muôn năm!
Từ những thung lũng xanh 
đến những bờ biển bao la
Cùng hát vang về tình yêu Tổ Quốc
yêu Quê Hương
Chà, anh ấy biết ôm rồi
Dưới bầu trời xanh của vùng quê,
Các dân tộc trong tự do.
Vinh quang cho Ta
mà Ta cống hiến cho lịch sử
công lý và sự vĩ đại
Dân chủ và hòa bình

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Tải xuống bài Marcha Real:- Website của Hải quân Hoa Kỳ (MP3)- Himno Nacional Español date = ngày 15 tháng 4 năm 2005 (MP3)- Tải xuống bài Marcha Real (MP3)- MIDI File (MIDI)
Thể loại:Bài hát Tây Ban Nha
Thể loại:Quốc ca Tây Ban Nha
Thể loại:Biểu tượng quốc gia Tây Ban Nha
Thể loại:Quốc ca châu Âu
Thể loại:Quốc ca
Sri Lanka Matha

Sri Lanka Matha là quốc ca của Sri Lanka.

**Lời tiếng Sinhala**
Sri Lanka Matha, apa Sri Lanka,
Namo Namo Namo Namo Matha.
Sundara siri barini,
Surändi athi Sobamana Lanka
Dhanya dhanaya neka mal pala thuru piri, jaya bhoomiya ramya.
Apa hata säpa siri setha sadana, jee vanaye Matha!
Piliganu mana apa bhakti pooja,
Namo Namo Matha.
Apa Sri Lanka,
Namo Namo Namo Namo Matha,
apa Sri Lanka, Namo Namo Namo Namo Matha.
Obave apa vidya obamaya apa sathya obave apa shakti
apa hada thula bhakti oba apa aloke
apage anuprane oba apa jeevana ve
apa muktiya obave
Nava jeevana demine nithina apa
Pubudu karan matha
Gnana veerya vadavamina ragena yanu
mana jaya bhoomi kara
Eka mavekuge daru kala bavina
yamu yamu wee nopama
Prema vadamu sama bheda durara da Namo Namo Matha

**Lời tiếng Tamil**
Sri lankA thAyE - nam Sri Lanka
nammO nammO nammO nammO thAyE
nallezil poli sIraNi
nalangkaL yAvum niRai vAnmaNi langkA
njAlam pukaz vaLa vayal nathi malai malar
naRunjsOlai koL langkA
namathuRu pukalitam ena oLirvAy
namathuthi El thAyE
namathalai ninathati mEl vaiththOmE
namathuyirE thAyE - nam Sri Lanka
nammO nammO nammO nammO thAyE
namathAraruL AnAy
navai thavir uNarvAnAy
namathOr valiyAnAy
navil suthanthiram AnAy
namathiLamaiyai nAttE
naku mati thanaiyOttE
amaivuRum aRivutanE
atalseRi thuNivaruLE - nam Sri Lanka
nammO nammO nammO nammO thAyE
namathOr oLi vaLamE
naRiya malar ena nilavum thAyE
yAmellAm oru karuNai anaipayantha
ezilkoL sEykaL enavE
iyaluRu piLavukaL thamai aRavE
izivena nIkkituvOm
Iza sirOmaNi vAzvuRu pUmaNi
nammO nammO thAyE - nam Sri Lanka
nammO nammO nammO nammO thAyE

**Lời tiếng tiếng Anh**
Mother Lanka we salute Thee!
Plenteous in prosperity, Thou,
Beauteous in grace and love,
Laden with grain and luscious fruit,
And fragrant flowers of radiant hue,
Giver of life and all good things,
Our land of joy and victory,
Receive our grateful praise sublime,
Lanka! we worship Thee.
Thou gavest us Knowledge and Truth,
Thou art our strength and inward faith,
Our light divine and sentient being,
Breath of life and liberation.
Grant us, bondage free, inspiration.
Inspire us for ever.
In wisdom and strength renewed,
Ill-will, hatred, strife all ended,
In love enfolded, a mighty nation
Marching onward, all as one,
Lead us, Mother, to fullest freedom.

**Lời tiếng tiếng Việt**
Mẹ Lanka chúng tôi chào Ngài!
Nhiều trong sự thịnh vượng, Ngươi,
Đẹp trong ân sủng và tình yêu,
Đầy ngũ cốc và trái cây ngon,
Và thơm hoa của màu sắc rạng rỡ,
Đấng ban sự sống và tất cả những điều tốt đẹp,
Đất của chúng tôi niềm vui và chiến thắng,
Nhận được lời khen ngợi biết ơn của chúng tôi tuyệt vời,
Lanka! chúng ta thờ phượng Ngài.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Tải xuống bài Sri Lanka Matha (không có lời)-  Tải xuống bài Sri Lanka Matha (có lời) date = ngày 9 tháng 5 năm 2006
Thể loại:Sri Lanka
Thể loại:Bài ca châu Á
IAST

IAST, viết tắt của International Alphabet of Sanskrit Transliteration (hay Bảng chữ cái chuẩn quốc tế ký âm Latinh tiếng Phạn), là một tiêu chuẩn học thuật được dùng để ký âm tiếng Phạn với bảng ký tự Latinh, rất giống với chuẩn Latinh hoá theo National Library at Calcutta romanization đang được áp dụng với nhiều bộ chữ Ấn Độ. Thực tế thì IAST đã là tiêu chuẩn được dùng trong các văn bản in ấn như sách hoặc tạp chí và cùng với sự phổ biến của các bộ chữ theo mã thống nhất (Unicode), nó ngày càng được áp dụng trong các văn bản điện tử. Chuẩn này được đặt trên chuẩn căn bản được đề ra ở hội nghị của các nhà Đông phương học tại Athena năm 1912.
Chuẩn IAST cho phép ký âm bộ chữ Devanāgarī không mất mát và như thế, nó không chỉ trình bày các âm tố của tiếng Phạn mà cũng cho phép trình bày cách ký âm đọc (ví dụ như âm phóng xuất ḥ là một Đồng vị âm (en. allophone) của các ký tự r và s đứng cuối chữ)
Tổng mục của các ký tự như sau:

**Xem thêm**
 Harvard-Kyoto- ITRANS

**Tham khảo**
Thể loại:Latinh hoá
Thể loại:Latinh hóa chữ Brahmic
Thể loại:Chính tả tiếng Hindustan
Thể loại:Tiếng Phạn
Môi trường bên trong

Thuật ngữ Môi trường bên trong (tiếng Pháp: le milieu intérieur, tiếng Anh: the internal environment) được đề ra bởi nhà sinh lý học người Pháp Claude Bernard để chỉ dịch ngoài tế bào (dịch ngoại bào).
Khoảng 60 % khối lượng cơ thể người là dịch, chủ yếu là nước trong đó hòa tan các ion cùng nhiều chất khác. 2/3 lượng dịch này ở bên trong các tế bào - gọi là dịch nội bào, 1/3 còn lại bên ngoài các tế bào gọi là dịch ngoại bào. Mô kẽ chứa 80% dịch ngoại bào, 20% kia lưu thông trong huyết tương (dĩ nhiên sự phân chia này chỉ là khiên cưỡng bởi lẽ dịch ở mô kẽ và trong huyết tương trao đổi liên tục). Dịch ngoại bào luân chuyển thường xuyên khắp cơ thể. Chúng từ mô kẽ pha lẫn vào dòng máu tuần hoàn rồi lại được thẩm thấu vào dịch mô qua vách mao mạch.
Dịch ngoại bào chứa các ion và các dưỡng chất cần thiết cho sự sống của tế bào. Do vậy, có thể nói tất cả mọi tế bào cùng sống trong một môi trường có tên gọi dịch ngoại bào. Đây chính là lý do để Claude Bernard - ông tổ của sinh lý học hiện đại - từ thế kỷ 19 đã gọi dịch ngoại bào là môi trường bên trong của cơ thể.
Tế bào còn sống, tăng trưởng, sinh sản và thực hiện chức năng chuyên biệt của mình được một khi trong môi trường bên trong này còn chứa nồng độ thích hợp các chất oxy, glucozơ, amino acid, chất béo v.v.
Sự khác nhau giữa dịch ngoại bào và dịch nội bào:
*Dịch ngoại bào chứa lượng lớn Na+, Cl- và các ion cácbônat (HCO3-, CO3--), cũng như các dưỡng chất: oxy, glucozơ, axit béo, amino acid. Nó cũng chứa CO2 đưa từ tế bào ra thải ở phổi, cùng nhiều chất thải khác để bài tiết ở thận.
*Dịch nội bào chứa lượng lớn K+, Mg2+ và các ion phosphat thay vì Na+ và Cl- như dịch ngoại bào. Có những cơ chế đặc biệt để vận chuyển ion qua màng tế bào giữ cho sự chênh lệch nồng độ này được duy trì.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh lý học
Thể loại:Thuật ngữ khoa học
Thể loại:Thuật ngữ y học
Thể loại:Lý thuyết điều khiển
Thể loại:Điều khiển học
Thể loại:Lý thuyết hệ thống
Nhóm con

Trong lý thuyết nhóm, một tập con của một nhóm có thể là một nhóm hoặc không.
Trong trường hợp nó là một nhóm, nó được gọi là nhóm con của G.

**Định nghĩa**
Cho một nhóm G với phép toán hai ngôi *, và tập con H của G. H được gọi là nhóm con của G nếu chính H là một nhóm với phép toán * của G.

**Các điều kiện tương đương**
Cho tập con H của nhóm G. Các mệnh đề sau là tương đương:
# H là nhóm con của G;
# Với mọi a, b  H ta có  và ; 
# Với mọi a, b  H ta có ;

**Các nhóm con đặc biệt**
 Cho G là một nhóm với phép toán * và phần tử đơn vị 1.
# Chính G là một nhóm con của G
# Tập con gồm một phần tử đơn vị {1} của G là một nhóm con của G (gọi là nhóm con tầm thường).
# Giao của một họ bất kỳ các nhóm con của G là một nhóm con của G.
# Nếu a  G thì tập H các phần tử là luỹ thừa của phần tử a
::H=
là một nhóm con của G.

**Nhóm con sinh bởi một tập con**
 Cho A là tập con của G. Nhóm con nhỏ nhất H của G chứa A được gọi là nhóm con sinh bởi A. Nếu H=G ta nói A là tập sinh của G. - Nếu nhóm G sinh bởi một tập con có một phần tử {a} thì G được gọi là nhóm cyclic, phần tử a được gọi là phần tử sinh của G
Các nhóm cyclic hữu hạn có nhiều ứng dụng trong lý thuyết mật mã.

**Các ví dụ**
 Xét tập các số nguyên  như một nhóm với phép cộng.
# Nhóm con sinh bởi tập hợp gồm một số nguyên k là {x.k | x  }
# Nhóm con sinh bởi tập m số nguyên 
là tập - Xét nhóm cộng theo modulo 6 các số tự nhiên nhỏ hơn 6.
 
Ta có các nhóm con sinh bởi các phần tử 2,3 là:
**
**- Xét tập các số tự nhiên nhỏ hơn 12 và nguyên tố với 12:
:={ 1, 5, 7, 11} 
với phép nhân modulo 12. Ta có bảng nhân sau:
Ta có các nhóm con của nhóm nhân  sau:
# Nhóm con { 1} sinh bởi phần tử 1
# Nhóm con { 1, 5} sinh bởi phần tử 5
# Nhóm con { 1, 7} sinh bởi phần tử 7
# Nhóm con { 1, 11} sinh bởi phần tử 11
# Các nhóm con chứa nhiều hơn một phần tử khác 1 đều trùng với chính 

**Nhóm con chuẩn tắc**
Cho H là một nhóm con của G.
Ký hiệu xH là tập con của G gồm các phần tử dạng x.h trong đó x  G và h  H. xH được gọi là lớp trái của H.
Tương tự Ký hiệu Hx là tập con của G gồm các phần tử dạng h.x trong đó x  G và h  H. Hx được gọi là lớp phải của H.
Định lý
# Các lớp xH, x  G tạo thành một phân hoạch của tập G;
# Các lớp Hx, x  G tạo thành một phân hoạch của tập G;
# Hx=xH với mọi xG khi và chỉ khi  với mọi xG và mọi h  H.
Định nghĩa
Nhóm con H của G được gọi là nhóm con chuẩn tắc của G nếu Hx=xH với mọi xG, hay tương đương  với mọi xG và mọi h  H.

**Ví dụ**
# Mọi nhóm con của nhóm Abel đều là nhóm con chuẩn tắc.
# Xét nhóm các phép thế S3 của ba số tự nhiên dương đầu tiên 1, 2, 3. S3 gồm 6 phép thế sau:
Ta có bảng nhân của  
Có thể kiểm tra 
# Nhóm con của  sinh bởi  gồm e, ;
# Nhóm con của  sinh bởi  gồm e, ;
# Nhóm con của  sinh bởi  gồm e, ;
# Nhóm con của  sinh bởi  gồm e, ;
# Nhóm con của  sinh bởi  gồm e, 

**Xem thêm**
 Nhóm- Lý thuyết nhóm

**Tham khảo**
Thể loại:Lý thuyết nhóm
Thể loại:XML

XML, viết tắt từ tiếng Anh Extensible Markup Language, là ngôn ngữ đánh dấu với mục đích chung do W3C đề nghị, để tạo ra các ngôn ngữ đánh dấu khác. Đây là một tập con đơn giản của SGML, có khả năng mô tả nhiều loại dữ liệu khác nhau. Mục đích chính của XML là đơn giản hóa việc chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống khác nhau, đặc biệt là các hệ thống được kết nối với Internet. Các ngôn ngữ dựa trên XML (thí dụ: RDF, RSS, MathML, XHTML, SVG, và cXML) được định nghĩa theo cách thông thường, cho phép các chương trình sửa đổi và kiểm tra hợp lệ bằng các ngôn ngữ này mà không cần có hiểu biết trước về hình thức của chúng.
Thể loại:Ngôn ngữ đánh dấu
Thể loại:Giao thông công nghệ
Thể loại:Định dạng tập tin
Thể loại:Từ viết tắt từ chữ đầu
Thể loại:Ngôn ngữ mô hình hóa dữ liệu
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Thể loại:Tiêu chuẩn của W3C
Cycloalkan

cyclobutan
Cycloalkan, alkan vòng hay cyclan (bắt nguồn từ tiếng Pháp cyclane \si.klan\) là các hợp chất hữu cơ với một hay nhiều vòng carbon trong đó các nguyên tử hydro được đính vào phù hợp với công thức CnH2n-2x, trong đó x là số cạnh chung cho các vòng (cạnh chung chỉ tính một lần). Do vậy các cycloalkan đơn vòng (monocycloalkan) có công thức tổng quát CnH2n () do không có cạnh nào chung. Các cycloalkan với vòng đơn được đặt tên tương tự như các alkan thông thường của chúng với cùng một số lượng nguyên tử cacbon: cyclopropan, cyclobutan, cyclopentan, cyclohexan, v.v. Các cycloalkan lớn hơn, với số nguyên tử carbon trên 20 thông thường gọi là cycloparaffin.
Cycloalkan được phân loại thành các cycloalkan nhỏ, bình thường và lớn, trong đó cyclopropan và cyclobutan là các cycloalkan nhỏ, cyclopentan, cyclohexan, cycloheptan là các cycloalkan thường, và các cycloalkan còn lại là các cycloalkan lớn.

**Danh pháp**
Xem thêm: Danh pháp IUPAC
Việc đặt tên cho các cycloalkan đa vòng (polycycloalkan) là phức tạp hơn, với tên gọi gốc chỉ ra số lượng cacbon trong hệ thống vòng, một tiền tố chỉ ra số lượng vòng (ví dụ "bicyclo" tức hai vòng), và các tiền tố bằng số để chỉ ra số lượng cacbon trong mỗi phần của mỗi vòng, loại trừ các cạnh chung. Ví dụ, bicyclooctan C8H14 bao gồm một vòng 6 thành viên và một vòng 4 thành viên, có nghĩa là chúng chia sẻ hai nguyên tử cacbon cạnh nhau và tạo ra 1 cạnh chung, là 4.2.0-bicyclooctan. Phần của vòng 6 thành viên sau khi loại trừ cạnh chung chỉ còn 4 nguyên tử carbon. Phần tương tự của vòng 4 thành viên sau khi loại trừ đi cạnh chung chỉ còn 2 nguyên tử carbon. Cạnh chung sau khi loại trừ đi hai cạnh chung đã xác định trong mỗi vòng thì có 0 nguyên tử carbon.

**Phản ứng**
Các cycloalkan thường và lớn là rất ổn định, tương tự như các alkan, và các phản ứng của chúng (các phản ứng mạch gốc tự do) là tương tự như alkan.
Các cycloalkan nhỏ - cụ thể là cyclopropan (C3H6) và cyclobutan (C4H8) - có độ ổn định rất thấp do ứng suất Baeyer và sức căng vòng. Chúng phản ứng tương tự như các alken, có thể tham gia phản ứng cộng mở vòng với Hydro để tạo ra alkan tương ứng(xúc tác Ni/Pt,to), cộng với dd brom (phản ứng tương tự như hydro,trong dung môi CCl4), với acid hydrohalic đậm đặc cũng như dung dịch H2SO4 đđ, do đó cycloalkan cũng làm mất màu dd brom nhưng chậm hơn so với anken. Nhưng các cycloalkan lớn không có phản ứng cộng với H2 trong cùng điều kiện.
Cycloalkan tham gia phản ứng thế với các halogen và acid nitric tạo ra sản phẩm acid halide (nếu là halogen) và H2O (nếu là HNO3)
Các phản ứng này là phản ứng mở vòng hay phản ứng phá vỡ của alkyl cycloalkan. Các cycloalkan có thể tạo thành trong phản ứng Diels-Alder.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Cycloalkanes- "Cycloalkanes" at the online Encyclopædia Britannica- "Cycloalkanes"bot=InternetArchiveBot  by the Chemistry staff at Westminster College
Thể loại:Hydrocarbon
Căng vòng

Trong hóa học hữu cơ, căng vòng là hiện tượng không ổn định của các phân tử có cấu tạo mạch vòng—chẳng hạn như các cycloankan—do sự phân bổ không gian cao năng lượng không được ưa thích của các nguyên tử trong nó. Các phân tử không có cấu tạo mạch vòng không có sự căng vòng do các nguyên tử ở cuối mạch của chúng không bị cưỡng ép kết nối thành một dạng cụ thể trong định hướng không gian.
Căng vòng là tổ hợp của các hiệu ứng căng xoắn và căng góc.

**Tham khảo**
Thể loại:Hóa hữu cơ
Thể loại:Liên kết hóa học
Nhóm sulfhydryl

Trong hóa hữu cơ, nhóm sulfhydryl hay nhóm thiol là một nhóm chức bao gồm hai nguyên tử lưu huỳnh và hiđrô (-SH). Nó là gốc lưu huỳnh tương tự như nhóm hydroxyl -OH tìm thấy trong các loại rượu. Các hợp chất hữu cơ chứa nhóm thiol được biết đến như là các thiol hay như trước đây vẫn gọi là mecaptan.
Do lưu huỳnh và oxy thuộc về cùng một nhóm trong bảng tuần hoàn các nguyên tố nên chúng chia sẻ một số thuộc tính liên kết hóa học tương tự nhau. Vì thế các tính chất hóa học của các hợp chất chứa nhóm sulfhydryl là tương tự như của các rượu; các thiol tạo ra các thioête, thioaxêtal và thioeste, trong đó các nguyên tử oxy có nguồn gốc trong rượu được thay thế bằng nguyên tử lưu huỳnh trong các hợp chất tương tự chứa oxy là ête, axêtal và este.
Nguyên tử lưu huỳnh trong nhóm sulfhydryl có ái lực hạt nhân hơn so với nguyên tử oxy trong rượu. Nhóm S-H có tính axít rõ nét (pKa thông thường khoảng 10-11), vì thế khi ở trong môi trường base thì các anion thiolat được tạo ra và nó là anion có ái lực hạt nhân rất mạnh. Nhóm (hoặc anion tương ứng của nó) dễ bị oxy hóa bởi các chất oxy hóa như brom, tạo ra disulfua hữu cơ R-S-S-R, hoặc bởi các chất oxy hóa mạnh hơn như natri hypoclorit, tạo ra các axít sulfonic R-SO3H.
Do có sự chênh lệch về độ âm điện nhỏ giữa lưu huỳnh và hiđrô, liên kết S-H trên thực tế gần như là liên kết cộng hóa trị không phân cực. Các thiol ít bị liên kết bởi các liên kết hiđrô. Chúng có điểm sôi thấp hơn và hòa tan ít hơn trong nước và các dung môi phân cực khác khi so sánh với rượu có cùng một gốc.
Trong vai trò nhóm chức của amino acid cystein, nhóm sulfhydryl đóng vai trò quan trọng trong các hệ sinh vật. Khi các nhóm sulfhydryl của hai phần còn lại của cystein (trong đơn phân tử hay trong khối đa phân tử) được đưa lại gần nhau trong quá trình tạo protein, phản ứng oxy hóa có thể tạo ra một đơn vị cystin với liên kết disulfua (-S-S-). Các liên kết disulfua có thể góp phần vào cấu trúc cấp ba của protein nếu như các cystein là một phần của cùng một chuỗi peptit, hoặc góp phần vào cấu trúc cấp bốn của các protein nhiều đơn vị bằng cách tạo ra các liên kết không cộng hóa trị tương đối mạnh giữa các chuỗi peptit khác nhau. Các nhóm sulfhydryl trong vị trí hoạt động của enzym cũng có thể tạo ra các liên kết không cộng hóa trị với chất nền của enzym, góp phần vào hoạt động xúc tác.

**Xem thêm**
Thiol

**Tham khảo**
Thể loại:Thiol
Thể loại:Nhóm chức
Thiol

Thiol với blue nhóm sulfhydryl được làm nổi bật.
Trong hóa học, các thiol (trước đây gọi là mecaptan) là các hợp chất hữu cơ chứa nhóm sulfhydryl -SH gắn vào nguyên tử cacbon.
Các thiol là tương tự như các loại rượu, với nguyên tử oxy của nhóm hydroxyl -OH bị thay thế bởi nguyên tử lưu huỳnh (Oxy và lưu huỳnh có các thuộc tính hóa học tương tự nhau, do chúng thuộc về cùng một nhóm trong bảng tuần hoàn các nguyên tố.) Các thiol tạo ra các thioête, thioaxêtal và thioeste, trong đó nguyên tử oxy trong rượu bị thay thế bởi nguyên tử lưu huỳnh.
Nhiều thiol là các chất lỏng không màu có mùi tương tự như mùi của tỏi. Mùi của chúng hôi mạnh và hăng. Các thiol liên kết mạnh với protein của da, và chúng là nguyên nhân của mùi khó ngửi rất dai dẳng không chịu được do chồn hôi tiết ra. Các thiol cũng là nguyên nhân gây ra các khiếm khuyết của rượu do các phản ứng không mong muốn giữa lưu huỳnh và men rượu.
Các nhà phân phối hơi đốt đã tiến hành bổ sung thêm một lượng nhỏ các dạng khác nhau của các thiol vào hơi đốt (bình thường nó không có mùi) sau khi xảy ra vụ nổ ở trường học tại New London năm 1937.
Khi nhóm thiol được thay thế vào trong ankan thì có một số cách đặt tên cho các thiol được tạo ra:- Phương pháp được ưa chuộng nhất (được IUPAC sử dụng) là thêm hậu tố -thiol vào tên của ankan. Ví dụ: CH3SH gọi là mêtanthiol.- Trong phương pháp cũ thì từ mecaptan thay thế cho rượu trong tên gọi của hợp chất rượu tương đương. Ví dụ: CH3SH sẽ gọi là mecaptan mêtyl  hay mêtyl mecaptan.
Một số ví dụ về thiol:
*Methanethiol - CH3SH
*Ethanethiol - C2H5SH
*Coenzym A
*Lipoamit
*Glutathione
*Cystein.

**Thuật ngữ**
Nhìn vào trạng thái liên kết của thiol đối với các kim loại, cụ thể là thủy ngân, người ta có thể thấy lý do của việc gọi là mecaptan, nó có nguồn gốc từ tiếng Latinh mercurius captans, nghĩa là "chiếm đoạt/bắt giữ thủy ngân" do nhóm thiolat liên kết rất mạnh với các hợp chất chứa thủy ngân.
Các thiol phản ứng với thủy ngân tạo ra các mercaptide.

**Cấu trúc và liên kết**
Thiol và rượu có cấu trúc phân tử tương tự. Khác biệt chính là kích thước của chalcogenua, với chiều dài liên kết C–S khoảng 180 picomet. Góc C–S–H gần 90°. Trong các chất lỏng, liên kết hydro giữa các nhóm thiol riêng lẻ là yếu, và lực liên kết chủ yếu là các tương tác van der Waals giữa các trung tâm sulfur hóa trị hai phân cực cao.
Do chênh lệch độ âm điện giữa lưu huỳnh và hydro nhỏ hơn chênh lệch độ âm điện của oxy với hydro, nên liên kết S–H ít phân cực hơn so với nhóm hydroxyl. Các thiol có mômen lưỡng cực thấp hơn so với rượu tương ứng.

**Liên kết ngoài**
 Mecaptan, trong The Columbia Electronic Encyclopedia- Mecaptan là gì? date=2008-12-20 , của Columbia Gas of Pennsylvania and Maryland-  Hóa chất có mùi khó ngửi nhất là gì? date=2011-06-06 , trong About Chemistry

**Ghi chú**

Thể loại:Nhóm chức
Cyclopropan

Cyclopropan là một hợp chất hữu cơ có công thức phân tử C3H6. Cyclopropan còn có một đồng phân khác là propylen.

**Cấu trúc phân tử**
Công thức cấu tạo phân tử của cycloprôpan
Phân tử cyclopropan bao gồm 3 nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành một vòng, với mỗi nguyên tử cacbon gắn với 2 nguyên tử hiđrô. Các liên kết giữa các nguyên tử cacbon là yếu hơn nhiều so với liên kết C-C thông thường. Nó là kết quả của góc 60° giữa các nguyên tử cacbon, nhỏ hơn rất nhiều so với góc 109,5° thông thường. Sức căng của vòng này là do sự khấu trừ năng lượng từ liên kết C-C thông thường, làm cho nó có tính hoạt động hóa học cao hơn so với các ankan không tạo vòng và các cycloankan khác, chẳng hạn như cyclohexan và cyclopentan. Đây là liên kết banana của các cycloankan.
Tuy nhiên, cycloprôpan là ổn định hơn nhiều so với phân tích chỉ duy nhất sức căng góc có thể dự báo. Có điều này có lẽ là do mô hình liên kết banana (không tính tới các hiệu ứng vặn chính) là không chính xác; cycloprôpan được lập mô hình tốt hơn như là tổ hợp quỹ đạo liên kết ba tâm của mêtylen cacben. Nó tạo ra quỹ đạo Walsh của cycloprôpan, trong đó các liên kết C-C có đặc trưng pi đáng kể. Nó cũng giải thích tại sao cycloprôpan thông thường có các phản ứng tương tự như các anken.

**Tính chất hóa học**
Cyclopropan có phản ứng cộng với H2 (xúc tác Ni), với dung dịch Br2 và với HBr
Khi đi qua Al2O3 ở 100 °C, cyclopropan có phản ứng đồng phân hóa mở vòng biến thành propen
Cyclopropan có phản ứng cháy với O2, tỏa nhiều nhiệt
Tuy nhiên, cyclopropan không làm mất màu dung dịch KMnO4

**Trạng thái tự nhiên**
Các loại thuốc trừ sâu có nguồn gốc tự nhiên trong một số loài cúc ở châu Phi (tìm thấy trong một số loài thuộc chi Chrysanthemum) chứa cycloprôpan.

**Ứng dụng**
Cycloprôpan là một chất gây mê khi hít thở phải, nhưng nó đã bị thay thế bằng các thuốc gây mê khác ít độc tính hơn trong gây mê của y học hiện đại. Khi khí này được trộn lẫn với oxy thì nguy cơ nổ là rất cao.

**Điều chế**
CH2Br-CH2-CH2Br + Zn → 20px + ZnBr2

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Synthesis of Cyclopropanes and related compounds-  carbon triangle date = ngày 29 tháng 7 năm 2014
Thể loại:Cyclopropanes
Thể loại:Chất khí
Cyclobutan

Phân tử cyclobutan
Cyclobutan, C4H8, là một cycloankan chứa 4 nguyên tử cacbon, trong đó tất cả các nguyên tử cacbon được kết nối với nhau tạo ra vòng.

**Cấu trúc phân tử**
Nếu góc liên kết giữa các nguyên tử cacbon là 90 độ, các liên kết bị căng một cách đáng kể và vì thế cyclobutan không đồng phẳng mà có hình mái nhà. Góc giữa 2 "mái nhà" khoảng 20-25 độ. Chúng có năng lượng liên kết lớn hơn so với các phân tử butan mạch thẳng hoặc các cycloankan đồng vòng lớn hơn, chẳng hạn như cyclohexan. Vì vậy cyclobutan là không ổn định ở nhiệt độ cao hơn 775 K (khoảng 502 °C).

**Tính chất hoá học**
Cyclobutan có phản ứng cộng H2 xúc tác Ni, phản ứng thế halogen dưới tác dụng của ánh sáng và phản ứng cháy

**Tham khảo**
Thể loại:Cycloalkan
Cyclopentan

Cyclopentan là một hydrocarbon mạch vòng (cycloankan) dễ bắt cháy với công thức hóa học C5H10 và số CAS 287-92-3, bao gồm một vòng phẳng chứa 5 nguyên tử cacbon và mỗi nguyên tử này liên kết với 2 nguyên tử hiđrô nằm phía trên và dưới mặt phẳng này. Ở điều kiện tiêu chuẩn nó có dạng một chất lỏng trong suốt, không màu với mùi tương tự như xăng. Điểm nóng chảy của nó là -94 °C và điểm sôi là 49 °C.
Cyclopentan được sử dụng để sản xuất các loại nhựa tổng hợp và keo dán cao su. Tại Hoa Kỳ mỗi năm người ta sản xuất trên 1 triệu pao (khoảng 454.000 kg) hóa chất này.

**Tham khảo**
Thể loại:Cycloalkan
Cyclohexen

Cyclohexen
Công thứcC6H10
Phân tử gam82,15 g/mol
Điểm sôi83 °C
Điểm nóng chảy-104 °C
Tỷ trọng0.811 g/cm³
Số CAS110-83-8
SMILESC1CCCC=C1
cấu trúc hóa học của cyclohexen
Cyclohexen ở điều kiện tiêu chuẩn là một cycloanken lỏng trong suốt với mùi đặc trưng mạnh không được ưa thích gợi nhớ đến mùi của dầu mỏ được chưng cất.
Nó là một chất không bền khi lưu trữ lâu trong điều kiện bị chiếu sáng và bị lộ ra ngoài không khí và người ta cần phải chưng cất nó trước khi sử dụng để loại bỏ các perôxít. Một thí nghiệm phổ biến khi học hóa hữu cơ là xúc tác axít cho quá trình khử nước của cyclohexanol với việc tách cyclohexen bằng chưng cất từ hỗn hợp của phản ứng.

**Xem thêm**
 Benzen- Cyclohexan- 1,2-Cyclohexadien- 1,3-Cyclohexadien- 1,4-Cyclohexadien

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  MSDS cho cyclohexen
Thể loại:Cycloalken
1,3-Cyclohexadien

1,3-Cyclohexadien
Công thức hóa họcC6H8
Phân tử gam80,13 g/mol
Điểm sôi80 °C
Điểm nóng chảy-98 °C
Tỷ trọng0,841 g/cm3
Số CAS592-57-4
SMILESC1CC=CC=C1
cấu trúc hóa học của 1,3-cyclohexadien
1,3-Cyclohexadien là một cycloanken dễ bắt cháy, ở điều kiện tiêu chuẩn nó là một chất lỏng trong suốt không màu.

**Xem thêm**
 Benzen- Cyclohexan- 1,2-Cyclohexadien- 1,4-Cyclohexadien- Cyclohexen

**Tham khảo**
Thể loại:Cycloalken
1,4-Cyclohexadien

1,4-cyclohexadien
Công thức hóa họcC6H8
Phân tử gam80,13 g/mol
Điểm sôi88 °C
Điểm nóng chảy-49,2 °C
Tỷ trọng0,847 g/cm³
Số CAS628-41-1
SMILESC1C=CCC=C1
Cấu trúc hóa học của 1,4-cyclohexadien
1,4-Cyclohexadien là một cycloanken dễ bắt cháy, ở điều kiện tiêu chuẩn nó là một chất lỏng trong suốt không màu.
1,4-Cyclohexadien và các hợp chất có liên quan có thể điều chế từ benzen với sự tham gia của lithi hay natri trong amonia lỏng, quy trình này gọi là phản ứng khử Birch. Tuy nhiên 1,4-cyclohexadien rất dễ bị oxy hóa thành benzen. Sự chuyển hóa thành vòng thơm có thể được thực hiện trong phòng thí nghiệm với việc sử dụng anken chẳng hạn như styren, cùng với các chất chuyển hiđrô như paladi kim loại với sự có mặt của than củi.
γ-Terpinen là dẫn xuất có nguồn gốc tự nhiên của 1,4-cyclohexadien, được tìm thấy trong các tinh dầu của rau mùi (Coriandrum sativum), chanh (Citrus × limon) và thì là Ai Cập (Cuminum cyminum).

**Xem thêm**
 Benzen- Cyclohexan- 1,2-Cyclohexadien- 1,3-Cyclohexadien- Cyclohexen

**Tham khảo**
Thể loại:Cycloalken
Thể loại:Giao thức Internet

Thể loại này bao gồm các giao thức mạng được sử dụng trên Internet.
Lưu ý phân biệt với Thể loại:Giao thức IP (Internet Protocol).
Internet
Thể loại:Tiêu chuẩn Internet
Thể loại:Kiến trúc Internet
Internet
Thể loại:Nhắn tin nhanh

:Đọc {Nhắn tin nhanh}|bài chính về {Nhắn tin nhanh}…
Thể loại:Giao thức Internet
Thể loại:Cộng đồng ảo
Thể loại:Dịch vụ web
Thể loại:Giao thức tầng ứng dụng
Thể loại:Tầng ứng dụng (Bộ giao thức Internet)
Thể loại:Phần cứng

Thể loại:Máy tính
Thể loại:Điện tử học
Thể loại:Sản xuất hàng hóa
Thể loại:Kỹ thuật máy tính
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Thể loại:Hệ thống máy tính
NPN

500px     75px
NPN Là một linh kiện điện tử cấu tạo từ nối ghép 1 bán dẫn điện dương giữa hai bán dẫn điện âm. "N" ám chỉ negative, nghĩa là "cực âm"; "P" là positive, nghĩa là "cực dương".
Transistor được sử dụng nhiều trong việc khuếch đại, công tắc, hay điện dẫn (buffer) trong công nghiệp điện tử hay làm cổng số (Logic gate) trong điện tử số.
Để transistor hoạt động hay dẫn điện cần phải có một điện thế kích hoạt. Lối mắc của transistor với điện trở cho ra chức năng hoạt động của transistor

**Tham khảo**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Sách học điện tử date=2007-05-02  trên Wikibooks
Thể loại:Transistor
Ja, vi elsker dette landet

Ja, vi elsker dette landet (Vâng, chúng ta yêu đất nước này) là bài hát được chọn làm Quốc ca của Na Uy.
Phần lời là của nhà thơ đoạt giải Nobel Bjørnstjerne Bjørnson, phần nhạc của nhạc sĩ Rikard Nordraak.
Lần đầu tiên bài hát này được thể hiện trong ngày 17 tháng 5 năm 1864 nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày Hiến pháp được thông qua.
Mặc dù phần lời của bài hát có 8 khổ thơ nhưng thông thường người ta chỉ hát khổ đầu tiên và hai khổ cuối.
Lời Quốc ca Na Uy đã được Nguyễn Viết Thắng dịch sang tiếng Việt.

**Lời tiếng Na Uy và bản dịch tiếng Việt**

**Tham khảo**
Thể loại:Na Uy
Thể loại:Quốc ca
Thể loại:Bài hát Na Uy
Thể loại:Bài hát năm 1864
Thể loại:Quốc ca châu Âu
Choi choi Ai Cập

Choi choi Ai Cập (danh pháp hai phần: Pluvianus aegyptius), thuộc chi Pluvianus, phân họ Pluvianinae, là một loài chim ở sông Nin, chuyên rỉa thịt trong răng của cá sấu khi con này phơi nắng và há miệng ra. Cá sấu sông Nin còn nổi tiếng vì được cho là có quan hệ cộng sinh với một số loài chim như "choi choi". Theo các báo cáo, cá sấu há miệng rộng và sau đó các con chim "choi choi" sẽ rỉa các miếng thịt nhỏ còn rắt trong răng của cá sấu. Điều này rất khó kiểm chứng, nó có lẽ không phải là quan hệ cộng sinh thực thụ.
Trước đây loài này được xếp vào một họ riêng Glareolidae, hiện nó được xem là loài duy nhất trong họ Pluvianidae.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Hayman, Marchant and Prater, Shorebirds ISBN 0-7099-2034-2- chú thích sách | author = Richford, Andrew S., and Christopher J. Mead | year = 2003 | title = Firefly Encyclopedia of Birds | url = https://archive.org/details/fireflyencyclope0000unse | chapter = Pratincoles and Coursers |editor= Christopher Perrins | pages =  252–253 | publisher = Firefly Books | isbn = 1-55297-777-3
A
Thể loại:Chim châu Phi Hạ Sahara
Thể loại:Bộ Choi choi
Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Nguyễn Xuân Oánh

Nguyễn Xuân Oánh (1921 – 2003) là chính khách, nhà kinh tế Việt Nam, cựu Phó Thủ tướng kiêm Thống đốc Ngân hàng, hai lần là Quyền Thủ tướng trong chính phủ Việt Nam Cộng hòa và cũng là Đại biểu Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

**Tiểu sử**
Ông sinh năm 1921 tại Bắc Giang. Cha ông là Bác sĩ Nguyễn Xuân Bái, người làng Đa Ngưu, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên.
Ông từ nhỏ đã được giáo dục theo Tây học. Lớn lên ông được gia đình cho sang Mỹ theo học tại Đại học Harvard về ngành Kinh tế. Ông tốt nghiệp tiến sĩ kinh tế của Harvard năm 1954, rồi làm việc cho Ngân hàng Thế giới (như một Nhân viên kinh tế), Tổ hợp Tài chính Quốc tế... trước khi về nước.
Năm 1963, ông về nước và tham gia chính quyền. Sau đó ít lâu, ông được đề cử làm Thống đốc Ngân hàng Quốc gia, rồi Phó Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa. Thậm chí, đã có lúc ông được ủy quyền Thủ tướng trong giai đoạn tướng Nguyễn Khánh nắm quyền (1964-1965).
Sau năm 1975, ông là một trong những trí thức của Việt Nam Cộng hòa được chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh đứng đầu là ông Võ Văn Kiệt trọng dụng. Đặc biệt, khi tiến trình Đổi mới được thực hiện cuối thập niên 1980, ông và nhiều nhà trí thức khác đã đóng góp rất nhiều vào việc cải cách các lĩnh vực ngân hàng, tài chính, đầu tư nước ngoài v.v. tại Việt Nam. Ông từng là Cố vấn kinh tế cho Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh và Thủ tướng Võ Văn Kiệt.
Khi nền kinh tế Việt Nam bắt chuyển đổi từ kinh tế chỉ huy sang kinh tế thị trường, nhà nước đổi tiền, tăng lương bằng cách in thêm tiền đến lạm phát phi mã. Lượng hàng hóa trong nước không đủ đáp ứng nhu cầu của xã hội nên giá hàng hóa tăng nhanh hơn mức tăng của lương. Ông đã tham mưu cho nhà nước nâng lãi suất ngân hàng để tạo động lực cho người dân gửi tiền vào ngân hàng, đồng thời nhà nước vay tiền của các ngân hàng thương mại để hạn chế phát hành tiền nhằm giảm cung tiền từ đó giảm lạm phát.
Ông cũng là Đại biểu Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó chủ tịch Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Giám đốc Công ty Dịch vụ đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh.
Ông nổi tiếng là người thẳng thắn, không sợ chỉ trích chính quyền.
Ông mất ngày 29 tháng 8 năm 2003, tại Thành phố Hồ Chí Minh.

**Gia đình**
Ông là chồng của Nghệ sĩ ưu tú Thẩm Thúy Hằng, người nổi tiếng với danh hiệu "Người đẹp Bình Dương". Con út của ông là Nguyễn Xuân Ái Quốc, nguyên Giám đốc Trung tâm Chính sách Quy trình Ngân hàng Quốc tế Việt Nam. Anh cũng rất thành công với chuỗi cafe The Coffee Factory tại Sài Gòn cùng với người em trai sinh đôi là Nguyễn Xuân Quốc Việt.

**Chú thích**
Thể loại:Phó Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa
Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VIII
Thể loại:Nhà nghiên cứu kinh tế Việt Nam
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Harvard
Thể loại:Người Hưng Yên
Thể loại:Người Bắc Giang
Thể loại:Nhân vật trong chiến tranh Việt Nam
Thể loại:Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa
Thể loại:Sinh năm 1921
Thể loại:Mất năm 2003
Thể loại:Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Thuốc gốc

Thuốc generic (generic drug) là thuốc tương đương sinh học với biệt dược gốc về các tính chất dược động học và dược lực học, được sản xuất khi quyền sở hữu công nghiệp của biệt dược đã hết hạn, nhờ đó thường được bán với giá rẻ.

**Ý nghĩa của từ**
Từ "gốc" có nghĩa là có gốc cùng hoạt chất. Nói cách khác, thuốc gốc là (thuốc có cùng gốc), tức là sử dụng cùng một loại hoạt chất. Như ví dụ dưới đây, diazepam là hoạt chất và các biệt dược Valium, Seduxen, Diazepin có cùng gốc là diazepam. Lưu ý là hoạt chất là danh từ chung, chỉ tên của 1 chất hóa học (hoặc phân tử sinh học) nên không viết hoa, tên biệt dược là tên riêng thì viết hoa.
Tên thuốc gốc có thể là tên khoa học, danh pháp quốc tế INN, International Nonproprietary Name hoặc danh pháp theo quy định của các nước (USAN của Hoa Kỳ, BAN của Anh...) của dược chất hay hoạt chất chứa trong công thức tạo nên dược phẩm. Một số công ty cũng đặt tên biệt dược cho thuốc gốc. Ví dụ, Valium là tên biệt dược đầu tiên cho diazepam (thuốc an thần) của hãng Roche. Hiện nay thuốc này đã hết hạn độc quyền và được sản xuất với tên thuốc gốc là diazepam hoặc tên biệt dược khác như: Seduxen (Hungaria), Diazepin (Bulgaria), Relanium (Ba Lan), Rival (Mỹ), Eurosan (Thụy Sĩ), Diazefam (Việt Nam) v.v...
Từ biệt dược (brand name, trong tiếng Anh) có nghĩa là tên thương mại. Tuy nhiên trong điều trị vai trò của biệt dược đầu tiên rất quan trọng vì tất cả các dữ liệu về hiệu quả và an toàn sử dụng trên người, nghiên cứu trên động vật,đều từ biệt dược đầu tiên. Thuốc biệt dược đầu tiên này được gọi là thuốc biệt dược gốc.
Thuốc gốc giống với biệt dược gốc về liều lượng của hoạt chất, độ an toàn, nồng độ, tác dụng, cách dùng và chỉ định.
Thuốc gốc có thể được sản xuất hợp pháp khi bằng sáng chế đa công ty thuốc gốc xác nhận bằng phát minh của công ty biệt dược có hợp pháp, không có giá trị cưỡng chế hoặc không bị xâm phạm, thuốc không được giữ bằng sáng chế, ở những nước bằng sáng chế không có hiệu lực.
Thời gian bảo hộ bằng sáng chế khác nhau ở mỗi nước và khác nhau cho từng loại thuốc. Thường cũng không thể làm lại bằng sáng chế sau khi nó hết hạn. Một số thầy thuốc và bệnh nhân do dự khi dùng thuốc gốc vì lo ngại chất lượng của chúng. Tuy nhiên, trong hầu hết trường hợp khác biệt giữa biệt dược và thuốc gốc chỉ là giá cả và tên gọi.

**Việt Nam**
Từ năm 2013, Bộ y tế Việt Nam đã lần lượt công bố danh sách các thuốc biệt dược gốc. Đợt 1 công bố 96 thuốc và gần đây nhất là đợt thứ 8, với 78 thuốc (614/QĐ-BYT ngày 10/3/2014).

**Hoa Kỳ**
Cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm (FDA) chịu trách nhiệm bảo đảm thuốc gốc có tính hiệu quả và an toàn. Nhà sản xuất thuốc gốc cần chứng minh công thức của họ thể hiện tương đương sinh học so với sản phẩm tên biệt dược.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Văn phòng thuốc gốc của FDA Mỹ-  Chuyên trang thuốc gốc của Bộ Y tế Hoa Kỳ date=2004-02-16 -  Hồ sơ thuốc gốc date=2005-09-12 -  Câu hỏi và trả lời về thuốc gốc date=2005-10-23  trên WebMD-  Bằng sáng chế thuốc hết hạn date=2005-10-26 
Thể loại:Thuốc
Thể loại:Công nghiệp khoa học sự sống
Thể loại:Công nghiệp dược phẩm
Thể loại:Phạm vi công cộng
Biệt dược

Biệt dược là thuốc được sản xuất với một tên thương mại (nhãn hiệu, tên biệt dược). Biệt dược còn được gọi là thuốc đặc chế.
Khi một thuốc mới được nghiên cứu, nó sẽ được đăng ký tên thuốc gốc theo danh pháp quốc tế hoặc danh pháp của từng nước (USAN của Hoa Kỳ, BAN của Anh...) đồng thời với tên biệt dược của nơi tiến hành thử nghiệm. Biệt dược, nếu được chấp thuận đưa vào lưu hành trên thị trường, sẽ được giữ bằng sáng chế trong một khoảng thời gian theo quy định của mỗi nước. Sau khi hết hạn độc quyền, các nhà sản xuất khác có thể sản xuất thuốc này với tên thuốc gốc hoặc một tên biệt dược khác.
Ví dụ: Valium là tên biệt dược đầu tiên cho Diazepam (chất có tác dụng an thần) của hãng Roche. Hiện nay thuốc này đã hết hạn độc quyền và được sản xuất với tên thuốc gốc là Diazepam hoặc tên biệt dược khác như: Seduxen (Hungary), Diazepin (Bulgaria), Relanium (Ba Lan), Rival (Mỹ), Eurosan (Thụy Sĩ), Diazefar (Việt Nam) v.v.

**Tham khảo**
Thể loại:Thuốc
Dr. Reddy's Laboratories

Dr. Reddy's Laboratories là một công ty dược phẩm đa quốc gia. Công ty được Anji Reddy thành lập, người trước đây làm việc trong viện cố vấn Indian Drugs and Pharmaceuticals Limited, của Hyderabad, Ấn Độ. Dr. Reddy's sản xuất và tiếp thị một loạt các dược phẩm ở Ấn Độ và nước ngoài. Công ty có hơn 190 loại thuốc, 60 thành phần dược phẩm hoạt động (API) để sản xuất thuốc, bộ chẩn đoán, chăm sóc quan trọng và các sản phẩm công nghệ sinh học.
Dr. Reddy's bắt đầu với tư cách nhà cung cấp cho các nhà sản xuất thuốc Ấn Độ, nhưng công ty nhanh chóng bắt đầu việc xuất khẩu sang các thị trường ít điều tiết khác, có lợi thế là không phải dành thời gian và tiền bạc cho một nhà máy sản xuất cần được sự chấp thuận của cơ quan cấp phép thuốc như Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA). Đến đầu những năm 1990, quy mô mở rộng và lợi nhuận từ các thị trường không được kiểm soát này cho phép công ty bắt đầu tập trung vào việc nhận được sự chấp thuận từ các cơ quan quản lý thuốc đối với các công thức và nhà máy sản xuất thuốc số lượng lớn - tại các nền kinh tế phát triển hơn. Điều này cho phép công ty di chuyển tới các thị trường có kiểm soát như Mỹ và châu Âu. Vào năm 2014, Reddy Laboratories đã được liệt kê trong số 1200 thương hiệu đáng tin cậy nhất Ấn Độ theo Báo cáo Tin cậy Thương hiệu 2014, một nghiên cứu được thực hiện bởi Trust Research Advisory, một công ty phân tích thương hiệu.
Đến năm 2007, Reddy Laboratories đã có bảy nhà máy FDA sản xuất các thành phần dược phẩm đang hoạt động ở Ấn Độ và bảy nhà máy được FDA kiểm tra và ISO 9001 (chất lượng) và ISO 14001 (quản lý môi trường) sản xuất thuốc sẵn sàng cho bệnh nhân, năm nhà máy ở Ấn Độ và hai nhà máy ở Anh.
Vào năm 2010, Reddy Laboratories do gia đình kiểm soát đã phủ nhận việc họ đang đàm phán để bán doanh nghiệp thuốc gốc ở Ấn Độ cho công ty dược phẩm khổng lồ Pfizer của Hoa Kỳ, đã kiện công ty vì cáo buộc vi phạm bằng sáng chế sau khi Dr Reddy tuyên bố rằng dự định sản xuất một phiên bản chung của atorvastatin, với sản phẩm tương ứng của Pfizer là Lipitor, một loại thuốc chống cholesterol. Reddy's đã được liên kết với công ty dược phẩm đa quốc gia Glaxo Smithkline củaVương quốc Anh.

**Tham khảo**
Thể loại:Công ty niêm yết ở Sở giao dịch Chứng khoán Bombay
Thể loại:Công ty niêm yết tại Thị trường Chứng khoán New York
Thể loại:Văn học Việt Nam

Văn học Việt Nam là sự tích hợp từ hai dòng văn học truyền khẩu và văn học viết của những người dùng tiếng Việt. Trong suốt thời phong kiến, phần lớn các tác phẩm thành văn của văn học Việt Nam được viết bằng chữ Hán do nhiều nguyên nhân: ảnh hưởng văn hoá Trung Quốc, thiếu chữ viết bản địa, chữ Nôm ra đời lại không được triều đình khuyến khích... Về sau, văn học Việt Nam được thống nhất viết bằng chữ quốc ngữ.
Việt Nam
Việt Nam
Thể loại:Văn học tiếng Việt
Thể loại:Nghệ thuật Việt Nam
Thể loại:Nhân vật bất đồng chính kiến Việt Nam

Thể loại:Nhân vật bất đồng chính kiến
Thể loại:Người Việt Nam
Thể loại:Chính khách Việt Nam
Thể loại:Xã hội Việt Nam
Thể loại:Chính trị Việt Nam
Thể loại:Phong trào dân chủ Việt Nam
Thể loại:Áp bức chính trị tại Việt Nam
Thể loại:Người Trung Quốc

Người
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Thể loại:Người châu Á theo quốc tịch
Thể loại:Người theo quốc tịch
Thể loại:Xã hội Trung Quốc
Thể loại:Người Đông Á
Bản mẫu:Thời sự vào tháng 8 năm 2005

__NOTOC__
}

**Sự kiện đang diễn ra**
• Mùa bão ở Đại Tây Dương và Thái Bình Dương
• Lụt lội Maharashtra và Gujarat (Ấn Độ)
• Hội chợ quốc tế ở Aichi (Nhật)
• Giá xăng
• Hội đồng Gomery (Canada)
• Vụ tra tấn ở Bagram
• Bản Downing
• Virus Marburg ở Angola
• Thông qua Hiến pháp Âu Châu
• Cuộc bom nổ tại Luân Đôn
• Vụ đuổi ra nhà ở Zimbabwe
• Khủng hoảng bầu cử Philipin
• Vụ lộ ra Valerie Plame
• Thiếu đồ ăn ở Niger

**Sự kiện sắp tới**
• 8 tháng 8: Việc hạ cánh STS-114
• 6 tháng 9: Việc khai John Roberts

**Chết trong tháng 10**
• 24 tháng 10: Rosa Parks, người mẹ của phong trào dân quyền
Danh nhân mới mất

**Bầu cử sắp tới**
• 27 tháng 8: Tổng thống Singapore
• 12 tháng 9: Quốc hội Na Uy
• 12 tháng 9: New Zealand
• 18 tháng 9: Đức
• 25 tháng 9: Quốc hội Ba Lan
• 9 tháng 10: Tổng thống Ba Lan
• Chưa định ngày: Khu vực Quốc hội 48 tại Ca Li (Mỹ)
Lịch bầu cử

**Bầu cử gần đây**
• 1 tháng 6: Trưng cầu dân ý Hà Lan về HPÂC
• 17 tháng 6: Tổng thống Iran
• 24 tháng 6: Tổng thống Iran (bầu lại)
• 3 tháng 7: Albani
• 10 tháng 7: Tổng thống Kyrgyzstan
• 16 tháng 7: Chủ tịch của Quốc Dân Đảng
• 24 tháng 7: Tổng thống Guiné-Bissau

**Cuộc chiến đang diễn ra**
• Xung đột A Rập Do Thái (Al-Aqsa Intifada)
• Xung đột ở Chechnya
• Chiến tranh Công-gô lần thứ hai
• Chiến tranh Iraq (Chiếm giữ)
• Xung đột Darfur ở Sudan
• Nội chiến ở Cốt Đi-voa
Chiến tranh đang diễn ra

**Ngày lễ sắp tới**

**Tháng 8**
• 9: Quốc khánh (Singapore)
• 14: Tisha B'Av (Do Thái giáo)
• 15: Dormition của Theotokos (Kitô giáo Đông phương)
• 15: Lễ Đức Mẹ lên thiên đàng (Công giáo)
• 15: Ngày độc lập (Ấn Độ)
• 15: Ngày kết thúc Đệ nhị thế chiến
• 19: Lễ biến hình (Kitô giáo Đông phương)
• 29: Ngày cuối mùa hè (Anh)

**Tháng 9**
• 5: Ngày Lao Động (Canada, Mỹ)

**Xét xử đang diễn ra**
• Chile: Augusto Pinochet
• ICTY: Slobodan Milošević
• Iraq: Tòa đặc biệt Iraq
   • Saddam Hussein và người khác
• Hà Lan: Mohammed Bouyeri
• Tân Gia Ba: Took Leng How
• Anh: Những cổ đông của Railtrack
• Hoa Kỳ: Zacarias Moussaoui
• Hoa Kỳ: Brian Nichols
• Hoa Kỳ: Ali Al-Tamimi

**Liên quan**
• Giới thiệu trang này
• Năm nay theo đề tài
• Tin tức về Wikipedia
}
Tháng 9 năm 2005

__NOTOC__
Trang này liệt kê những sự kiện quan trọng vào tháng 9 năm 2005.

**Chủ nhật, ngày 18 tháng 9**
Bầu cử tại Đức: không liên minh nào nhận được đa số phiếu.

**Thứ ba, ngày 27 tháng 9**
Bão số 7 (bão Damrey) đã đổ bộ vào Việt Nam với sức gió giật cấp 11 - 12, sau khi gây nhiều thiệt hại lớn ở đảo Hải Nam, Trung Quốc. Đây là cơn bão mạnh nhất trong gần 10 năm và hiện một số tuyến đê tại Nam Định và Thanh Hoá đã bị vỡ.

**Tham khảo**
09
Thể loại:Tháng chín
Tháng 10 năm 2005

__NOTOC__
Trang này liệt kê những sự kiện quan trọng vào tháng 10 năm 2005.

**Thứ năm, ngày 13 tháng 10**
Kịch tác gia người Anh, Harold Pinter (1930 – ), được tặng giải Nobel văn chương năm nay.  date=2007-09-29 

**Thứ hai, ngày 24 tháng 10**
Rosa Parks, người phụ nữ da màu nổi tiếng, qua đời tại nhà riêng ở Detroit (bang Michigan), thọ 92 tuổi. Tháng 12 năm 1955, ở Montgomery, Alabama), bà đã từ chối nhường chỗ trên xe buýt cho một người da trắng, vì vậy bị bắt. Sự việc này khởi phát cuộc tranh đấu bất bạo động do mục sư Martin Luther King Jr. dẫn đầu. Cuộc tranh đấu đã dẫn đến Đạo luật Dân quyền 1964, bãi bỏ mọi hình thức phân biệt chủng tộc trên lãnh thổ Hoa Kỳ. Bà Rosa Parks đã được tặng Huy chương Tự do của Tổng thống (Hoa Kỳ). 

**Thứ bảy, ngày 29 tháng 10**
 Ngày 29 tháng 10, có hàng vạn người dân Tp Hồ Chí Minh (Thành phố Hồ Chí Minh) đổ xô về nhà thờ Đức Bà, Thành phố Hồ Chí Minh để xem hiện tượng tượng Đức Mẹ trước quảng trường nhà thờ "chảy nước mắt" (một vệt trắng chảy dài từ trên khóe mắt xuống tới cằm). Đây được xem là một hiện tượng lạ, từ khi tượng được dựng cho đến nay chưa từng xảy ra. Tòa Tổng Giám mục Thành phố Hồ Chí Minh chưa đưa ra tuyên bố gì về hiện tượng này. Theo thông tin từ báo chí Việt Nam cho biết thì đây chỉ là hiện tượng bình thường của các pho tượng khi để lâu ngày ngoài trời trước mưa gió.
*Một loạt vụ nổ bom tại thủ đô Delhi của Ấn Độ làm thiệt mạng ít nhất 50 người.

**Những người chết**
24 tháng 10: Rosa Parks, người mẹ của phong trào dân quyền

**Tham khảo**
10
Thể loại:Tháng mười