Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Cơ học

Cơ học là một ngành của vật lý nghiên cứu về chuyển động của vật chất trong không gian và thời gian dưới tác dụng của các lực và những hệ quả của chúng lên môi trường xung quanh. Ngành này đã phát triển từ thời các nền văn minh cổ đại. Trong thời kỳ cận đại, các nhà khoa học Galileo, Kepler, và đặc biệt là Newton đã đặt nền tảng cho sự phát triển của ngành này mà bây giờ gọi là cơ học cổ điển.
Thông thường khi nói đến cơ học thì người ta hiểu ngầm đó là cơ học cổ điển, ngành này nghiên cứu các vật thể vĩ mô có vận tốc chuyển động nhỏ hơn nhiều so với tốc độ ánh sáng. Thuyết tương đối hẹp nghiên cứu các vật thể chuyển động với vận tốc xấp xỉ tốc độ ánh sáng và thuyết tương đối rộng mở rộng định luật vạn vật hấp dẫn của Newton lên một mức sâu sắc hơn. Cơ học lượng tử nghiên cứu tự nhiên ở cấp độ vi mô và là thành tựu to lớn của vật lý hiện đại.

**Các chuyên ngành trong cơ học**
 Cơ học cổ điển
** Cơ học Newton, lý thuyết nguồn gốc của chuyển động (động học) và các lực (động lực học)
** Cơ học Lagrange, một hình thức lý thuyết
** Cơ học Hamilton, một hình thức lý thuyết khác- Cơ học thiên thể, chuyển động của các ngôi sao, thiên hà...- Cơ học vật rắn, lý thuyết đàn hồi, các đặc tính của vật thể rắn hoặc vật thể bán-rắn- Vật rắn, cân bằng vật rắn- Cơ học chất lưu, cơ học môi trường liên tục, chuyển động của chất lưu (lỏng, khí,...)- Thủy lực học, cân bằng của chất lỏng- Cơ sinh học, chất rắn, chất lỏng... trong sinh học- Cơ học thống kê- Thuyết tương đối hoặc cơ học Einstein, hấp dẫn vũ trụ- Cơ học lý thuyết- Cơ học lượng tử- Vật lý hạt, chuyển động, cấu trúc và tương tác của các hạt cơ bản- Vật lý hạt nhân, chuyển động, cấu trúc và tương tác của các hạt nhân- Vật lý vật chất đậm đặc, lượng tử chất khí, vật rắn, chất lỏng...- Cơ học lượng tử thống kê

**Đọc thêm**
 chú thích sách | author=Landau, L. D.; Lifshitz, E. M. | title=Mechanics and Electrodynamics, Vol. 1 | publisher=Franklin Book Company, Inc | year=1972 | isbn=0-08-016739-X-  A history of mechanics". René Dugas (1988)-  A Tiny Taste of the History of Mechanics". The University of Texas at Austin

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
   iMechanica: the web of mechanics and mechanicians-   Mechanics Blog by a Purdue University Professor-  The Mechanics program at Virginia Tech date = ngày 6 tháng 10 năm 2006-  Physclips: Mechanics with animations and video clips date = ngày 1 tháng 6 năm 2007 from the University of New South Wales-   U.S. National Committee on Theoretical and Applied Mechanics date = ngày 30 tháng 3 năm 2009-  Interactive learning resources for teaching Mechanics date=2019-01-29 -  The Archimedes Project

Thể loại:Khái niệm vật lý
Thể loại:Hóa học

Hóa học được định nghĩa là khoa học về vật chất, khác với vật lý, về cấu trúc hóa học, khả năng phản ứng, tính chất và các phản ứng hay biến đổi của vật chất. Nó là khoa học về vật chất, cấu trúc, phản ứng hóa học và tính chất của nó, và những biến đổi mà các chất trải qua. Nó thường được gọi là "khoa học trung tâm" vì sự liên quan đến năng lượng hoặc lực cơ bản giữ vật chất lại với nhau được nghiên cứu trong vật lý và các hệ thống phân tử và đặc điểm của các sinh vật phức tạp được nghiên cứu trong sinh học (xem vật lý, sinh học).
Các lý thuyết về liên kết hóa học, xuất phát từ triết lý khoa học của hóa học, không chỉ giải thích các tính chất hóa học của các dạng vật chất khác nhau, mà còn giải thích hầu hết các tính chất vật lý.
Do sự đa dạng của vật chất (có nguyên tử là hạt cơ bản, ngoại trừ các proton, neutron và electron riêng lẻ), các nhà hóa học thường tham gia nghiên cứu cách các nguyên tử tương tác để tạo thành phân tử, và cách các phân tử tương tác với nhau. Do đó, hóa học bao gồm nghiên cứu các hiện tượng vi mô, chẳng hạn như các cụm nguyên tử và đặc điểm của chúng trên quy mô nanomet, và các hiện tượng vĩ mô, chẳng hạn như sự tương tác của protein và DNA trong các dung dịch phức tạp và tính chất của vật liệu mới.Hóa học
Thể loại:Khoa học tự nhiên
Thể loại:Môn học
Thể loại:Hóa hữu cơ

Hóa hữu cơ là một phân ngành hóa học nghiên cứu về cấu trúc, tính chất, thành phần và phản ứng hóa học của những hợp chất hữu cơ và hợp chất chứa cacbon.
Thể loại:Hóa học
Thể loại:Khí tượng học

Khí tượng học là khoa học nghiên cứu về khí quyển nhắm chủ yếu về theo dõi và dự báo thời tiết. Những biểu hiện thời tiết là những sự kiện thời tiết quan sát được và giải thích được bằng khí tượng học. Những sự kiện đó phụ thuộc vào các tham số của khí quyển Trái đất. Các tham số này bao gồm nhiệt độ, áp suất, độ ẩm cũng như các biến thiên và tác động tương hỗ của các tham số này và những biến đổi theo thời gian của chúng. Phần lớn các quan sát về thời tiết được theo dõi ở tầng đối lưu.
Thể loại:Khoa học khí quyển
Thể loại:Thời tiết
Moresnet

Moresnet (mɔ.ʁɛ.nɛ) là nước nhỏ nhất thuộc châu Âu với diện tích cỡ khoảng 3,5 km²; chỉ tồn tại vì hai quốc gia bên cạnh không thể nào thỏa thuận về việc ai có quyền chiếm hữu vùng đất này. Vì vậy họ quyết định biến vùng đất này thành vùng trung lập, hai bên có quyền như nhau. Nó cách Aachen khoảng 7 km về phía tây nam, thẳng về phía nam của chỗ mà biên giới của ba nước Đức, Bỉ, và Hà Lan gặp nhau trên núi Vaalserberg.

**Lịch sử hình thành và phát triển**
Sau khi Napoléon thất bại trong cuộc viễn chinh khắp châu Âu vào năm 1815 thì biên giới giữa các quốc gia châu Âu được thiết lập lại. Biên giới giữa Vương quốc Phổ và Vương quốc Hà Lan cũng không phải là ngoại lệ. Khi đó khu vực xung quanh làng Kelmis (thuộc Moresnet) là khu vực mà cả Phổ và Hà Lan đang tranh chấp do ở đó có một mỏ kẽm. Hai quốc gia này đàm phán với nhau trong khoảng 1 năm và cuối cùng vào năm 1816 đã quyết định chia vùng đất này (Mairie Moresnet) thành ba phần theo hiệp ước biên giới Aachen (ký năm 1816 và được phê chuẩn bởi hai bên năm 1823).
Moresnet thuộc về Hà Lan, vùng Neu-Moresnet ngày nay thuộc về Phổ, còn vùng đất xung quanh làng Kelmis và mỏ kẽm là vùng đất trung lập thuộc quyền quản lý của các Cao ủy Hà Lan và Phổ. Đây là Moresnet trung lập (Neutraal Moresnet).
Năm 1830, dân cư vùng đất phía nam Hà Lan tách ra đòi quyền độc lập và trở thành nước Bỉ ngày nay. Từ thời điểm này thì Moresnet thuộc về Bỉ và quyền quản lý của Hà Lan đối với vùng Moresnet trung lập cũng rơi vào tay Bỉ. Một điều cần lưu ý là Hà Lan chưa bao giờ chính thức chuyển quyền quản lý vùng đất trung lập này cho Bỉ.
Năm 1914, Thế chiến thứ nhất nổ ra và vùng Moresnet trung lập rơi vào tay Đức. Người Bỉ mất quyền kiểm soát vùng đất trung lập này. Năm 1919 sau thất bại của người Đức thì vùng đất này lại thuộc quyền quản lý của người Bỉ.
Điều 32 Hiệp ước Versailles (1919) quy định như sau:
"Đức công nhận chủ quyền của Bỉ đối với vùng đất tranh chấp".
Từ đó Moresnet trung lập biến mất khỏi bản đồ thế giới.
Trong Thế chiến thứ hai, Kelmis và khu vực xung quanh một lần nữa bị Đức sáp nhập và đổi tên thành Moresnet, nhưng lãnh thổ được trả lại cho Bỉ trong năm 1944.

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 chú thích web|last1=Earle|first1=Peter C.|title=Anarchy in the Aachen|work=Mises Institute|date = ngày 4 tháng 8 năm 2012 |url=https://mises.org/library/anarchy-aachen|access-date = ngày 7 tháng 9 năm 2017- publisher=Intangible Goods- ssrn=2096313

**Liên kết ngoài**
 Neutraal Moresnet (tiếng Hà Lan)- Neutral Moresnet date=2008-05-24  (tiếng Anh)- Neutrala Moresnet date=2007-10-11  (tiếng Esperanto)
Thể loại:Vùng lãnh thổ tranh chấp tại châu Âu
Thể loại:Cựu quốc gia châu Âu
Thể loại:Cộng đồng nói tiếng Đức tại Bỉ
Thể loại:Tranh chấp lãnh thổ của Đức
Thể loại:Sinh học

Sinh học là môn khoa học về sự sống. Nó mô tả những đặc điểm và tập tính của sinh vật, cách thức các cá thể và loài tồn tại, và những tác động qua lại lẫn nhau và với môi trường. Sinh học bao gồm nhiều ngành học khác nhau được xây dựng dựa trên những nguyên lý riêng. Các môn học này có mối quan hệ qua lại với nhau, giúp ta hiểu về sự sống với các mức độ, phạm vi khác nhau.
Thể loại:Khoa học tự nhiên
Thể loại:Môn học
Thể loại:Sự sống
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Hóa dầu

Hóa dầu (tiếng Anh: Petrochemistry) là chuyên ngành hóa học nghiên cứu chuyển hóa dầu thô và khí tự nhiên thành các sản phẩm và nguyên liệu thô khác.
Dầu thô và khí tự nhiên là những hợp chất hyđrocacbon, vì thế hóa dầu nghiên cứu về cách tổng hợp các hợp chất hyđrocabon từ thành phần của dầu thô và khí tự nhiên. Sản xuất nhiên liệu cho các động cơ là ví dụ điển hình nhất cho ngành hóa dầu.
Các nghiên cứu mở đường cho ngành hóa dầu bắt đầu từ đầu thế kỷ 20 (quy trình Fischer-Tropsch). Từ khi các nhiên liệu sinh học bắt đầu được chú ý đến, hóa dầu, ngành được xem như là đặc biệt "thối" và "bẩn", được đánh giá cao hơn (diesel sinh học).
Hóa dầu là gạch nối giữa công nghiệp dầu thô và công nghiệp hóa, chế biến từ một số phân đoạn nhất định trong quá trình chưng cất dầu thô thành một số sản phẩm thô dùng trong công nghiệp hóa. Vì thế mà hóa dầu chiếm một vị trí cơ bản trong bộ môn hóa hữu cơ, bộ môn hóa mà ngày nay được xem như là lãnh vực quan trọng nhất của hóa học.

**Tham khảo**

Thể loại:Hóa hữu cơ
Thể loại:Hóa học
Thể loại:Dầu mỏ
Thể loại:Khí thiên nhiên
Lĩnh Nam

Lĩnh Nam (chữ Hán: 嶺南) là vùng đất phía nam núi Ngũ Lĩnh trong truyền thuyết xưa ở Việt Nam và Trung Quốc. Khu vực này ứng với nước Nam Việt của nhà Triệu trong các cuộc đối đầu thời Tần Hán và sau là triều Trưng Vương.
Núi Ngũ Lĩnh là loạt dãy núi ở vùng ranh giới các tỉnh Hồ Nam, Giang Tây, Quảng Đông, Quảng Tây của Trung Quốc, ngăn cách vùng Lưỡng Quảng với phần lãnh thổ phía bắc của vùng Giang Nam. Đây là đường phân thủy giữa hai con sông lớn là Dương Tử và Châu Giang.

**Trong lịch sử và văn học**
Trong Đại Nam Quốc Sử Diễn Ca, tác phẩm rất quen thuộc đối với người Việt Nam, tác giả Lê Ngô Cát có nhắc đến vùng Lĩnh Nam qua đoạn thơ:Bà Trưng quê ở châu Phong
Giận người tham bạo thù chồng chẳng quên.
Chị em nặng một lời nguyền,
Phất cờ nương tử thay quyền tướng quân,
Ngàn Tây nổi áng phong trần,
Ầm ầm binh mã xuống gần Long Biên.
Hồng quần nhẹ bức chinh yên,
Đuổi ngay Tô Định dẹp tan biên thành.
Đô kỳ đóng cõi Mê Linh,
Lĩnh Nam riêng một triều đình nước ta.
Năm 1606, đời Lê Kính Tông, Nguyễn Thực khi đó là phó sứ sang Trung Quốc có làm bài thơ "Nam hoàn chí Ngũ Lĩnh" (bài thơ do nhà bác học Lê Quý Đôn đời sau chép lại):Ngũ Lĩnh điêu nghiêu trấn Việt thùy
Hứa đa cảnh trí chiếm thanh kỳ
Uất thông đông hậu thùy thiên cán
Nùng diễm xuân tiền mai nhất chi
Đồng trụ Trưng vương lưu cựu tích
Thạch nhai Trưng tướng phục tùng từ
Phong cương tự cổ phân trung ngoại
Thậm tiễn thiên công xảo thiết thiBộ sử cổ "Bách Việt Tiên Hiền Chí – Lĩnh Nam Di Thư" là bộ sử liên quan đến Việt tộc, do sử gia Âu Ðại Nhậm viết xong vào năm Gia Tĩnh thứ 33 (1554), được sử quán nhà Minh và nhà Thanh coi là tài liệu lịch sử xác đáng dùng làm tài liệu để các sử gia Trung Hoa nghiên cứu và trích dẫn khi viết sử.

**Xem thêm**
Lĩnh Nam chích quái
*Xích Quỷ 
*Hồng Bàng
*Văn Lang
*Nhà Triệu
*Nam Việt
*Triệu Đà
*Phiên Ngung
*Trọng Thủy
*Chiến tranh Hán-Nam Việt
*An Dương Vương
*Âu Lạc
*Lữ Gia
*Cung điện Phiên Ngung
*Di tích đập nước bằng gỗ thời Triệu
*Bảo tàng Lăng mộ Triệu Văn Đế
*Mộ số 1 La Bạc Loan
*Tây Vu Vương
*Văn hóa Đông Sơn
*Lưỡng Quảng
*Mân Việt
*Dạ Lang
*Bách Việt

**Tham khảo**
Thể loại:Lịch sử Việt Nam thời Hồng Bàng
Thể loại:Sơ khai địa lý Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Thể loại:Khu vực địa lý của Trung Quốc
Thể loại:Vùng của Việt Nam
Phản ứng trùng ngưng

Phản ứng trùng ngưng là quá trình tổng hợp polymer dựa vào phản ứng của các monomer có chứa những nhóm chất, tạo thành những liên kết mới trong mạch polymer và đồng thời sinh ra hợp chất phụ như nước, HCl,...
VD: nNH2 – CH25COOH ---> (–NH – CH25CO–)n + nH2O

**Phân loại**

**Trùng ngưng đồng thể và dị thể**
Trùng ngưng đồng thể: khi trùng ngưng chỉ có một loại monomer tham gia phản ứng.
*Trùng ngưng dị thể: khi trùng ngưng có từ hai loại monomer trở lên.

**Trùng ngưng hai chiều và trùng ngưng ba chiều**
Trùng ngưng hai chiều là một dạng polymer mạch thẳng hay là phân nhánh.
*Trùng ngưng ba chiều là khả năng tạo thành một dạng mạch không gian. Khi một trong những monomer tham gia phản ứng có tới ba nhóm chức.

**Xem thêm**
 Phản ứng trùng hợp
Thể loại:Phản ứng hữu cơ
GDP (định hướng)

GDP là từ viết tắt trong tiếng Anh để chỉ:
*Trong kinh tế học là cách viết tắt của gross domestic product, dịch sang tiếng Việt là Tổng sản phẩm nội địa.
*Trong thần kinh học là viết tắt của giant depolarizing potentials, dịch sang tiếng Việt là Điện thế khử cực khổng lồ.
*Trong hóa sinh là viết tắt của guanosine diphosphate. Đây là một phức chất của một loại nucleotide mang hai gốc phosphate. Chất này ngoài chức năng là viên gạch để xây dựng phân tử DNA còn là chất truyền tin thứ cấp (secondary messenger).
Trong tiếng Việt thì GDP thường được sử dụng theo nghĩa đầu tiên trong các tài liệu, sách vở và báo chí.
Thể loại:Từ viết tắt từ chữ đầu
Bản mẫu:Tóm tắt về tỉnh Canada

Khẩu hiệu: 
Bản đồ chiếu 
Tỉnh bang và lãnh thổ của Canada
Thủ phủ

Thành phố lớn nhất

Thủ hiến 
()
Tỉnh trưởng

Diện tích 
km² (thứ )
 - Đất 
km²
 - Nước 
km² (%)
Dân số ()
 - Dân số 
(thứ )
 - Mật độ dân số 
/km² (thứ )
Ngày gia nhập Canada
 - Ngày tháng 

 - Thứ tự 
Thứ 
Múi giờ
UTC
Đại diện trong Quốc Hội
 - Số ghế Hạ viện 

 - Số ghế Thượng viện 

Viết tắt
 - Bưu điện 

 - ISO 3166-2 

Tiền tố cho bưu điện
Website

Tỉnh Canada
Canada
Thể loại:Sinh lý học

Sinh lý học nghiên cứu các quá trình cơ học, vật lý và hoá sinh xảy ra trong cơ thể các sinh vật sống bằng cách xem xét hoạt động của tất cả các cấu trúc, bộ phận trong sinh vật hoạt động như thế nào. Sinh lý học được phân chia thành 2 bộ môn nhỏ là sinh lý học thực vật (plant physiology) và sinh lý học động vật (animal physiology) nhưng các nguyên lý về sinh lý học mang tính tổng quát đối với tất cả các loài sinh vật.
Thể loại:Sinh học
Thể loại:Y học
Thể loại:Nhánh sinh học
Tập tính học

Tập tính học nghiên cứu các hành vi của động vật (đặc biệt trong xã hội của loài vật như ở khỉ và chó sói, do đó đôi khi bộ môn này được coi là một nhánh của động vật học (zoology). Các nhà tập tính học nghiên cứu chủ yếu quá trình tiến hóa của hành vi và kiến thức về tập tính học tuân theo thuyết chọn lọc tự nhiên (natural selection). Một trong những người đặt nền móng cho tập tính học hiện đại là nhà tập tính học Charles Darwin với cuốn sách mang tựa đề The expression of the emotions in animals and men ("Sự bộc lộ cảm xúc ở động vật và người").

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

Thể loại:Sinh học
Thể loại:Động vật học
Thể loại:Phân hệ động vật học
Thể loại:Sinh học phân tử

Sinh học phân tử là môn khoa học nghiên cứu giới sinh vật ở mức độ phân tử. Phạm vi nghiên cứu của môn này có phần trùng lặp với các ngành khác trong Sinh học, đặc biệt là di truyền học và hóa sinh. Sinh học phân tử chủ yếu nghiên cứu tương tác giữa các hệ thống cấu trúc khác nhau trong tế bào, gồm quan hệ qua lại giữa quá trình tổng hợp của DNA, RNA và protein cũng như tìm hiểu cách thức điều hòa các mối tương tác này...
Thể loại:Sinh học
Thể loại:Hóa sinh
Thể loại:Nhánh sinh học
Việt

Việt, trong tiếng Việt cổ (nhóm ngôn ngữ Việt - Mường, hệ Nam Đảo), chỉ công cụ lao động thời tiền sử là Rìu.
*Việt (越, bính âm: yuè) là một từ gốc Hán-Việt có nghĩa là "vượt qua". Trong tiếng Việt hiện đại, nó có thể chỉ đến:
**Đại Cồ Việt: quốc hiệu Việt Nam thời nhà Đinh và nhà Tiền Lê
**Đại Việt: quốc hiệu Việt Nam thời nhà Lý, nhà Trần, nhà Hậu Lê, nhà Mạc và nhà Nguyễn Tây Sơn
**Nước Việt Nam hiện đại gồm: Quốc gia Việt Nam, Việt Nam Dân chủ cộng hòa, Việt Nam cộng hòa, Cộng hòa Miền Nam Việt Nam và Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
**Việt Nam: quốc hiệu thời vua Gia Long nhà Nguyễn
**Người Việt: thành phần dân tộc chính của nước này.
**Tiếng Việt: ngôn ngữ mẹ đẻ của dân tộc này.
**Chỉ đến người Việt hay tiếng Việt.
**Bách Việt: các tộc Việt khác theo truyền thuyết ở miền nam Trung Quốc.
**Nam Việt: một quốc gia trong lịch sử ở miền Nam Trung Quốc và miền Bắc Việt Nam.
**Việt (nước): một nước chư hầu tồn tại từ thời nhà Hạ qua nhà Thương và Tây Chu đến thời Xuân Thu Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc, nay thuộc tỉnh Triết Giang, Trung Quốc.
**Đông Việt: một quốc gia cũng do hậu duệ của nước Việt thành lập, tồn tại từ thời Chiến Quốc đến giữa thời Tây Hán
**Mân Việt: một quốc gia do hậu duệ nước Việt thành lập khi bị Sở Uy Vương đánh bại, lui về sông Mân, tồn tại cho đến khi bị nhà Tần tiêu diệt, sau đó phục quốc tiếp tục duy trì sang đời Hán Vũ Đế mới bị thôn tính hoàn toàn
**Nước Ngô Việt vào thời Ngũ Đại Thập Quốc, nay thuộc tỉnh Triết Giang, Trung Quốc.
**Việt Hán: chính quyền do Lưu Nghiễm thành lập thời Ngũ đại thập quốc, ban đầu đặt quốc hiệu là Việt, sau đó mới đổi là Hán, sử thường gọi là Nam Hán để phân biệt với Bắc Hán cùng thời
**Việt Vương: tước phong của Chu Chiêm Dung đời nhà Minh
**Họ Việt, họ người Á Đông.
*Việt (PT: 粵; GT: 粤; bính âm: yuè) có thể là:
**Tên gọi tắt của tỉnh Quảng Đông ngày nay.
***Từ đó, có tên gọi Việt ngữ để chỉ tiếng Trung Quốc nói ở Quảng Đông (cùng với Quảng Tây, Hải Nam, Hồng Kông, và Ma Cao), "Việt thái" chỉ ẩm thực Quảng Đông, "Việt kịch" chỉ nhạc kịch Quảng Đông.
*Việt, (Bính âm: yuè; Phồn thể: 鉞; Giản thể: 钺: Cái búa, một loại binh khí cổ trong Thập bát ban binh khí

**Liên kết ngoài==
Kinh

Kinh có nhiều nghĩa, phụ thuộc vào vị trí của nó trong câu văn hoàn chỉnh:
*Quyển sách thiêng liêng của các tôn giáo như Kinh điển Phật giáo, Kinh Thánh...
*Văn bản (thường được quy ước sẵn) dùng để đọc khi cầu nguyện.
*Sách của các triết gia Trung Hoa cổ đại.
*Khái niệm kinh trong Đông y.
*Người Kinh: dân tộc chính của nước Việt Nam.
*Họ Kinh: họ người Á Đông.
*Kinh nguyệt: hiện tượng thời kỳ có khả năng sinh nở của phụ nữ (y học, sinh học).
*Phương ngữ Nam bộ, chỉ con kênh.
Quận Cam, California

Quận Cam hay Quận Orange (Orange County) là một quận (hạt) ở miền nam tiểu bang California, Hoa Kỳ. Với dân số 3.010.232 theo Thống kê Dân số 2010 của Mỹ, Quận Cam là quận đông dân thứ nhì tại tiểu bang này và thứ ba toàn quốc.

**Địa lý**
Theo Điều tra Dân số 2010 của Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, Quận Cam có tổng diện tích 2.460 km² trong đó đất liền là 2.050 km² mặt nước chiếm 410 km² (16,6% tổng diện tích). Quận giáp Thái Bình Dương về phía tây, Quận Los Angeles về phía bắc, Quận San Bernardino về phía đông bắc, Quận Riverside về phía đông và Quận San Diego về phía nam. Điểm cao nhất của Quận là Santiago Peak(1.734 m) cách phía đông Santa Ana khoảng 32 km. Gần Santiago Peak là Modjeska Peak chỉ thấp hơn 60 m, đỉnh của nó được biết với cái tên Saddleback có thể thấy được từ hầu hết mọi nơi trong Quận.

**Danh lam thắng cảnh**
Thời tiết ấm áp và các bãi biển quanh năm tại khu vực này thu hút hàng triệu du khách hàng năm.
Huntington Beach là một điểm nóng để tắm nắng và lướt sóng. Nhiều cuộc thi lướt sóng (surfing) được tổ chức tại thành phố này hàng năm. Một số công viên giải trí nổi tiếng trên thế giới có tại quận này, như Disneyland và Disney's California Adventure tại Anaheim và Knott's Berry Farm tại Buena Park. Trường Đại học California tại Irvine và nơi sinh trưởng của cố Tổng thống Richard Nixon cũng ở trong quận này. Khu vực Little Saigon (Tiểu Sài Gòn) trong quận này cũng đáng được chú ý, vì đây là nơi cư ngụ của số người Việt đông đảo nhất ngoài lãnh thổ Việt Nam.

**Dân số**
Theo thống kê, quận này có 3.010.232 người, 935.287 hộ và 667.794 gia đình. Mật độ dân số là 1.392 người/km². Có 969.484 đơn vị nhà cửa. Các dân tộc trong quận này gồm có 64,81% người da trắng, 1,67% người Mỹ gốc Phi, 0,70% người da đỏ, 13,59% người Mỹ gốc Á, 0,31% người gốc các đảo Thái Bình Dương, 14,80% các dân tộc khác, và 4,12% lai nhiều hơn một chủng tộc. 30,76% dân số là người Hispanic.
Vào năm 2007, có khoảng 135.000 người gốc Việt trong số 3 triệu dân trong quận, và có 10 người Việt được bầu vào các cơ quan chính quyền địa phương như Hội đồng thành phố, Ban lãnh đạo nhà trường và Hội đồng quận. Cuối năm 2014, lần đầu tiên cả ba thành phố nằm cận kề nhau ở Quận Cam, nơi có đông người Việt sinh sống, đều có thị trưởng là người gốc Việt Nam: Tạ Đức Trí thị trưởng của thành phố Westminster, Michael Võ thị trưởng ở thành phố Fountain Valley và Bảo Nguyễn, thị trưởng thành phố Garden Grove.
320x320px

**Các thành phố trực thuộc**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang web chính thức của quận Cam date=2013-08-15 -  Tài liệu cử tri date=2005-03-01  (tiếng Việt)

Thể loại:Quận của California

Thể loại:Quận Miền Nam California
Thể loại:Khởi đầu năm 1889
Cổng thông tin:Thời sự/Thanh bên

__NOTOC__
Hướng dẫnVề trang này · Tin tức về Wikipedia
Sự kiện đang diễn ra
Thảm họa- Khủng hoảng khí hậu- Đại dịch COVID-19- Động đất Bán đảo Noto 2024
Kinh tế- Tình trạng thiếu chip toàn cầu 2020–nay- Khủng hoảng năng lượng 2021–2023- Gia tăng lạm phát 2021–2023- Khủng hoảng lương thực 2022–2023- Khủng hoảng tiền tệ Argentine 
Chính trị- Khủng hoảng biên giới Belarus−Liên minh châu Âu- Biểu tình Mahsa Amini- Biểu tình Myanmar- Nga xâm lược Ukraina 2022- Khủng hoảng Bắc Kosovo- Khủng hoảng chính trị Peru- Bê bối tham nhũng của Qatar tại Nghị viện châu Âu- Tranh chấp khí đốt Nga−Liên minh châu Âu- Khủng hoảng tị nạn Ukraina- Biểu tình phản đối lệnh cấm phá thai ở Hoa Kỳ
Tại Việt Nam- Vụ án sai phạm tại Công ty cổ phần Công nghệ Việt Á- Vụ chuyến bay "giải cứu" công dân trở về nước do đại dịch COVID-19- Cưỡng bức lao động Việt Nam tại Campuchia
action=edit sửa mục này
Xung đột đang diễn ra
Toàn cầu- Cuộc chiến chống Nhà nước Hồi giáo
Châu Phi
*Angola
**Chiến tranh Cabinda
*Cameroon
**Nội chiến Cameroon
*Cộng hòa Trung Phi
**Nội chiến
*Cộng hòa Dân chủ Congo
**Cuộc nổi dậy của Lực lượng Đồng minh Dân chủ
**Xung đột Ituri
**Xung đột Kivu
**Cuộc nổi dậy của Quân kháng chiến của Chúa
*Ethiopia
**Xung đột Oromo
*Mozambique
**Cuộc nổi dậy tại Cabo Delgado
*Sahel
**Cuộc nổi dậy tại Burkina Faso
**Chiến tranh Mali
*Senegal
**Xung đột Casamance
*Nội chiến Somali
**Sự can thiệp của Hoa Kỳ
*Sudan
**Xung đột Nam Kordofan
**Chiến tranh Darfur
*Tây Sahara
**Khủng hoảng Guerguerat
Châu Mỹ
*Colombia
**Xung đột
*Mexico
**Chiến tranh ma túy México
*Paraguay
**Nổi dậy ở Paraguay
*Peru
**Xung đột ở Peru
Châu Á-Thái Bình Dương
*Afghanistan
**Xung đột Nhà nước Hồi giáo–Taliban
**Cuộc nổi dậy của Đảng Cộng hòa 
*Ấn Độ
**Nổi dậy ở Jammu và Kashmir
**Nổi dậy ở Đông Bắc Ấn Độ
**Cuộc nổi dậy Naxalite–Maoist
*Indonesia
**Xung đột Papua
*Myanmar
**Xung đột nội bộ
**Xung đột Kachin
**Xung đột Karen
**Xung đột Rohingya
*Pakistan
**Nổi dậy ở Balochistan
**Nổi dậy ở Khyber Pakhtunkhwa
*Philippines
**Cuộc nổi dậy của Đảng Cộng sản
**Xung đột Moro
**Cuộc chiến chống ma túy ở Philippines
*Thái Lan
**Bạo loạn miền Nam Thái Lan
Châu Âu
*Ukraina–Nga
**Nga xâm lược Ukraina 2022
Trung Đông
*Ai Cập
**Cuộc nổi dậy Sinai
*Iran và Vịnh Ba Tư
**Cạnh tranh ảnh hưởng giữa Ả Rập Xê Út và Iran
*Xung đột Israel–Palestine
*Syria
**Can thiệp của Hoa Kỳ và đồng minh
**Can thiệp quân sự của Nga
*Yemen và Ả Rập Xê Út
**Yemeni Civil War
**Can thiệp của Ả Rập Xê Út ở Yemen
action=edit sửa mục này
Giới thiệu
Thế giới mà chúng ta biết đang thay đổi hàng ngày, hàng giờ. Khác với những bộ bách khoa toàn thư bằng giấy, Wikipedia có thể được cập nhật ngay trong khi một sự kiện đang diễn ra. Và để đưa thế giới đến gần người dùng, Cổng thông tin: Thời sự hay Chủ đề: Thời sự đã được ra đời nhằm cung cấp những sự kiện nổi bật mới xảy ra. Nếu như bạn đang biết một sự kiện chưa kể tại đây, hãy cập nhật ngay cùng Wikipedia nhé!

**Xem thêm**
Cổng thông tin:Thời sự
*Tin tức
*Cổng thông tin:Thời sự/Thanh bên/Lịch
Thể loại:Thời sự
Thể loại:Công nghệ

Công nghệ là sự phát triển và sử dụng các dụng cụ, máy móc, nguyên liệu và phương pháp để giải quyết những vấn đề cho nhân loại. Trong các hoạt động của loài người, công nghệ xảy ra trước khoa học và kỹ sư.

Thể loại:Khoa học ứng dụng
Thể loại:Tác phẩm trí tuệ
Thể loại:Vật thể nhân tạo
Tế bào nhiên liệu kiềm

Biểu đồ giải thích một tế bào nhiên liệu kiềm.
Tế bào nhiên liệu kiềm (tiếng Anh: alkaline fuel cell) là loại tế bào nhiên liệu lâu đời nhất nếu không kể đến mô hình thực nghiệm của Grove. Tế bào nhiên liệu kiềm đã và vẫn đang được sử dụng trong ngành du hành vũ trụ và tàu ngầm. Đây là loại tế bào nhiên liệu duy nhất cần oxy và hiđrô thật tinh khiết để chuyển hóa năng lượng vì chỉ cần một lượng nhỏ các chất bẩn là đã có thể làm hỏng các tế bào. Kiềm kali được sử dụng làm chất điện phân. Tế bào nhiên liệu kiềm ít có khả năng được sử dụng thông thường vì các yêu cầu về độ tinh khiết của khí làm tăng giá thành của hệ thống lên rất cao. Tuổi thọ của tế bào nhiên liệu kiềm cũng bị hạn chế bởi việc thất thoát điện thế từ 15 mV đến 50 mV sau mỗi 1.000 giờ sử dụng. Tế bào nhiên liệu kiềm đã được sử dụng trong các chương trình Apollo, trong Skylab và các tàu con thoi.

**Đọc thêm**
Tế bào nhiên liệu
*Tế bào nhiên liệu màng điện phân polymer

**Tham khảo**
Thể loại:Tế bào nhiên liệu
AFC

AFC là một từ chữ đầu có thể đứng cho:- American Football Conference, Liên đoàn bóng bầu dục Mỹ của Hoa Kỳ- Liên đoàn bóng đá châu Á (tiếng Anh: Asian Football Confederation)- Arsenal F.C., câu lạc bộ bóng đá Anh- Tế bào nhiên liệu kiềm (tiếng Anh: alkaline fuel cell), một loại tế bào nhiên liệu lâu đời nhất nếu không kể đến mô hình thực nghiệm của Grove- AFC (bánh): Tên một nhãn hiệu bánh của Kinh Đô
Thể loại:Danh sách các từ kết hợp từ ba chữ cái
Thể loại:Từ viết tắt từ chữ đầu
Hybridization probe

Trong sinh học phân tử, hybridization probe (HP, còn có tên gọi khác là đoạn dò) là một sợi acid nucleic (hoặc acid ribonucleic) có trình tự xác định và được đánh dấu bằng các phương pháp khác nhau dùng để nhận diện các đoạn nucleic acid khác có trình tự bổ sung với nó. Quá trình này dựa trên nguyên tắc biến tính và hồi tính của phân tử DNA, được gọi là lai phân tử DNA. Các phương pháp cổ điển có sử dụng probe là Northern Blot (nhận diện bản RNA phiên mã), Southern Blot (nhận diện các phiên bản của gene). Công nghệ DNA chip và cDNA micro-arrays được thiết kế cùng trên nguyên tắc sử dụng các hybridization probe của các phương pháp lai phân tử nhưng cho phép nghiên cứu đồng loạt hàng nghìn gene khác nhau.

**Đặc tính của hybridization probe**
Về mặt bản chất, hybridization probe là một sợi đơn oligonucleotide (có chiều dài từ 30 đến 100 nucleotide) nên có khả năng tạo liên kết hydro với những đoạn DNA có trình tự bổ sung với HP. Tính đặc trưng của HP phụ thuộc vào trình tự nucleotide của nó, thông thường được kiểm tra bằng cách BLAST trình tự này trên genebank. Nhiệt độ biến tính (Tm) của HP phụ thuộc số lượng và thành phần purin và pyrimidine của HP từ đó quyết định nhiệt độ lai thích hợp trong các thí nghiệm lai phân tử.

**Cách thiết kế hybridization probe**
Hybridization probe có thể được thiết kế dựa trên những trình tự có sẵn tuỳ vào mục đích của từng thí nghiệm và các thông tin đã có.- Dựa trên trình tự genome của đối tượng nghiên cứu để nhận diện các bản sao của gene hoặc sản phẩm RNA của gene- Dựa trên trình tự genome của các sinh vật có quan hệ gần gũi với đối tượng nghiên cứu nhằm tìm kiếm gene chức năng được bảo tồn qua tiến hoá- Dựa trên trình tự amino acid của protein là sản phẩm của gene. Từ đó tìm kiếm trình tự trọn vẹn của gene mã hoá cho protein đó trên genome
Trong quá trình thiết kế cần bảo đảm 1) tính đặc trưng của HP, 2) không có hiện tượng lai chéo các HP hoặc tạo cấu trúc không gian nội tại trong HP, 3) giá trị nhiệt biến tính (Tm) phải phù hợp khi thực hiện phép lai nhiều HP một lúc.

**Các phương pháp đánh dấu hybridization probe**
Tuỳ mục đích nghiên cứu mà người ta có thể lựa chọn đánh dấu HP bằng đồng vị phóng xạ (thường là 32P, 33P) hoặc chất huỳnh quang.

**Tham khảo**

**Sách**
#Lander, E. S., Array of hope, Nature Genetics, 21:3–4, 1999.
#Lockhart, D.J., Dong, H., Byrne, M.C., Follettie, M.T., Gallo, M.V., Chee, M.S., Mittmann, M., Wang, C., Kobayashi, M., Horton, H., and Brown, E.L., Expression monitoring by hybridization to high-density oligonucleotide arrays, Nature Biotechnology, 14:1675–1680, 1996.
#Mitsuhashi, M., Cooper, A., Ogura, M., Shinagawa, T., Yano, K., and Hosokawa, T., Oligonucleotide probe design - a new approach, Nature, 367:759–761, 1994.

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh học phân tử
Thể loại:Kỹ thuật di truyền
Ngũ hành

Sơ đồ tương tác giữa các nguyên tố. Chu kỳ "tương sinh" được minh họa bằng các mũi tên màu xám chạy theo chiều kim đồng hồ bên ngoài vòng tròn, trong khi chu kỳ "tương khắc" được thể hiện bằng các mũi tên màu đỏ bên trong vòng tròn.
Trong triết học cổ Trung Hoa, Ngũ hành () là một sơ đồ khái niệm gồm năm nguyên tố được sử dụng trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu truyền thống của Trung Quốc để giải thích một loạt các hiện tượng, bao gồm cả các chu kỳ vũ trụ, sự tương tác giữa các cơ quan nội tạng, sự kế thừa của các chế độ chính trị và tính chất của thuốc thảo dược.
Năm nguyên tố cơ bản và luôn trải qua năm trạng thái là Hỏa (火), Thủy (水), Mộc (木), Kim (金), Thổ (土). Ngũ hành không chỉ vật chất mà là cách quy ước để xét mối tương tác và quan hệ của vạn vật trong mối tương quan hài hòa, thống nhất.

**Chu kỳ**

**Thúc đẩy lẫn nhau**
Chu kỳ sinh sản (生 xiāngshēng) là:
*Mộc nuôi Hỏa
*Hỏa sinh ra Thổ (tro, dung nham)
*Thổ sinh ra Kim (các quá trình địa chất sinh ra khoáng chất)
*Kim loại thu thập Thủy (ví dụ, hơi nước ngưng tụ trên kim loại)
*Thủy nuôi dưỡng Mộc (Hoa nước, thực vật và các thay đổi khác trong rừng)

**Điều tiết lẫn nhau**
Chu kỳ phá hoại (克 xiāngkè) là:
*Mộc nắm giữ (hoặc ổn định) Thổ (rễ cây có thể ngăn chặn xói mòn đất)
*Thổ chứa (hoặc chỉ đạo) Thủy (đập hoặc bờ sông)
*Thủy làm ẩm (hoặc điều chỉnh) Hỏa
*Hỏa làm tan chảy (hoặc tinh chế hoặc định hình) Kim
*Kim loại cắt (hoặc khắc) Mộc

**Ghi chú**

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 Feng Youlan (Yu-lan Fung), A History of Chinese Philosophy, volume 2, p. 13.- Joseph Needham, Science and Civilization in China, volume 2, pp. 262–23.- location = London - issn = 1059-3152 

**Liên kết ngoài**
  Wuxing (Wu-hsing). The Internet Encyclopedia of Philosophy, 2161-0002.

Thể loại:5 (số)
Thể loại:Tư tưởng Trung Quốc
Thể loại:Tử vi Đông phương
Phần mềm doanh nghiệp

Phần mềm quản lý doanh nghiệp bao gồm tất cả các phần mềm thuộc về quản trị kinh doanh mà một doanh nghiệp sử dụng để hoàn tất việc kinh doanh của họ, giúp họ tăng hoặc đo năng suất trong kinh doanh, sản xuất. Các phần mềm doanh nghiệp miêu tả thế giới thật của doanh nghiệp qua các mô hình dữ liệu. Chúng phục vụ cho các nhân viên của một doanh nghiệp trong thông tin, quản lý, tổ chức và kế hoạch.

**Các dạng phần mềm**
Hoạch định tài nguyên doanh nghiệp
*Kinh doanh thông minh
*Phần mềm kế toán
*Hệ thống quản lý nguồn nhân lực
*Quản lý công nghệ thông tin
*Quản lý nội dung doanh nghiệp
*Quản lý quan hệ khách hàng
*Tích hợp ứng dụng doanh nghiệp

**Chú thích**

**Xem thêm**
SAP Business One
*Oracle E-Business Suite

**Liên kết ngoài**
  (for SAP)-  (for Oracle)-  (for Dynamic)- (for Bravo)
Doanh nghiệp
Thể loại:Phần mềm doanh nghiệp
Thể loại:Tế bào nhiên liệu

Tế bào nhiên liệu (tiếng Anh: fuel cell) biến đổi năng lượng hóa học của một chất đốt thí dụ như là hiđrô trực tiếp thành năng lượng điện.
Thể loại:Điện hóa
Thể loại:Công nghệ ô tô
Thể loại:Công nghệ bền vững
Thể loại:Năng lượng thay thế
Thể loại:Biến đổi năng lượng
Thể loại:Dự trữ năng lượng
Thể loại:Phát điện phân bố
Tích hợp ứng dụng doanh nghiệp

Tích hợp ứng dụng doanh nghiệp (tiếng Anh: enterprise application integration – EAI) kết nối các chức năng kinh doanh của một doanh nghiệp, thường bị phân tán trên các hệ (platform) khác nhau, nhằm hợp nhất các chu trình doanh nghiệp.

**Định nghĩa**
Tích hợp ứng dụng doanh nghiệp
Tích hợp ứng dụng doanh nghiệp bao gồm các kế hoạch, phương pháp và phần mềm để tích hợp các hệ thống ứng dụng độc lập và không đồng nhất, nếu cần thiết bao gồm cả các hệ thống ứng dụng bên ngoài, theo chu trình kinh doanh của doanh nghiệp.
Ngược với các kỹ thuật tích hợp khác như tích hợp chức năng hoặc tích hợp dữ liệu, việc cài đặt từng chức năng riêng lẻ trong kinh doanh không bị thay đổi trong phương án tích hợp ứng dụng doanh nghiệp. Tất cả các giao diện được trừu tượng hóa thông qua các bộ tiếp hợp (adapter).
Trên buýt doanh nghiệp (business bus), còn được gọi là nền tích hợp (integration platform), các dữ liệu được đưa đến từng chức năng một và chuyển tiếp kết quả đi theo đúng thứ tự được đặt ra.
Khác với các phần mềm trung gian (middleware) cổ điển, tích hơp ứng dụng kinh doanh có khả năng miêu tả một cách hợp lý chu trình kinh doanh. Nhiều sản phẩm phần mềm trung gian ngày nay cũng có một bộ máy cho chu trình kinh doanh (business process engine), dùng để miêu tả một cách hợp lý việc kinh doanh như buýt doanh nghiệp.

**Phân loại**
Trong thực tế người ta chia ra các tích hợp ứng dụng doanh nghiệp ra thành:
*Application to application integration (A2A): Tích hợp ở cấp hệ thống.
*Person to system integration: một giao diện người dùng đồ họa (graphical user interface – GUI) chung cho nhiều ứng dụng.
*Business to business integration (B2B): Tích hợp ứng dụng ra ngoài ranh giới của doanh nghiệp.

**Các hãng sản xuất**
BEA: WebLogic, WebLogic Integration
*IBM: Crossworlds, WebSphere
*Mercator: Ascential Enterprise Integration Platform
*Microsoft: BizTalk, Host Integration Server
*SAP: Netweaver
*TIBCO: BusinessWorks
*SS4U.ERP: Oracle Technology

**DSL Các dự án**
  Guaraná DSL date=2011-07-22 

**Các dự án mã nguồn mở**
OpenAdaptor- OpenSyncro date = ngày 17 tháng 6 năm 2008
*xBus

**Đọc thêm**
Hoạch định tài nguyên doanh nghiệp

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Intuitive ERP Corp.
Thể loại:Phần mềm doanh nghiệp
Tầng bình lưu

Tập tin:Khí quyển Sao Hỏa - Trái Đất.jpg|nhỏ|270px|Tầng bình lưu là tầng trên tầng đối lưu của khí quyển Sao Hỏa và Trái Đất.
Tầng bình lưu hay tầng tĩnh khí là một lớp của bầu khí quyển trên Trái Đất và một số hành tinh.
Tầng bình lưu nằm ngay phía trên tầng đối lưu và ở phía dưới của tầng trung lưu. Ranh giới trên cùng của tầng này gọi là ranh giới bình lưu.

**Trên Trái Đất**
Tại vùng xích đạo, tầng khí quyển này nằm ở độ cao vào khoảng từ 16 km đến 52 km trên mực nước biển, trong khi đó tại hai cực nó bắt đầu ở độ cao khoảng 8 km vì độ cao rất thấp của vùng ranh giới đối lưu (do nhiệt độ của tầng đối lưu tại gần cực là thấp hơn so với ở vùng xích đạo).
Tầng khí quyển này có tên là bình lưu vì đây là tầng khí quyển có ít các dòng đối lưu xoáy mạnh. Các máy bay dân dụng thường chọn bay ở độ cao nằm gần ranh giới giữa tầng này và tầng đối lưu để giảm thiểu nguy cơ tai nạn do diễn biến đối lưu bất thường của khí quyển.
Trong phạm vi tầng này nhiệt độ tăng theo độ cao. Ở trên cùng của tầng bình lưu nhiệt độ có thể đạt tới 270°K (-3°C). Lên trên ranh giới bình lưu, nhiệt độ lại giảm theo độ cao.
Tầng bình lưu là khu vực của các tương tác với cường độ cao của các quá trình hóa học, động lực học và bức xạ. Trong đó sự pha trộn của các thành phần khí quyển diễn ra theo chiều ngang diễn ra mạnh hơn theo chiều đứng. Tầng bình lưu ấm hơn phần trên của tầng đối lưu, chủ yếu là do tầng ôzôn trong tầng bình lưu hấp thụ bức xạ cực tím của Mặt Trời.
Một đặc trưng thú vị của sự lưu thông trong tầng bình lưu là sự dao động hai năm một lần (QBO) tại các vĩ độ nhiệt đới, được sinh ra do sự đối lưu nhiệt ở tầng đối lưu. QBO sinh ra sự lưu thông thứ cấp rất quan trọng trong việc dịch chuyển các thành phần của tầng bình lưu như ôzôn hay hơi nước.
Trong mùa đông của bán cầu bắc, sự ấm lên đột ngột của tầng bình lưu thông thường có thể quan sát thấy được gây ra do sự hấp thụ của sóng Rossby trong tầng bình lưu.

**Trên Sao Hỏa**
Tầng bình lưu trên Sao Hỏa thường nằm trong khoảng độ cao từ 70 km đến 140 km.
Nhiệt độ phía dưới tầng bình lưu giảm theo độ cao. Khi đến tầng bình lưu, nhiệt độ dao động trong khoảng từ 120°K đến 130°K (tức là khoảng -153°C đến -143 °C). Lên trên ranh giới bình lưu, nhiệt độ lại tăng theo độ cao.
Trong tầng này và các tầng cao hơn của Sao Hoả, không tồn tại mây và bụi.

**Xem thêm**
 Léon Teisserenc de Bort (người phát hiện ra tầng bình lưu) - Rìa Karman (Rìa không gian)

**Tham khảo**
Bình lưu, tầng
Thể loại:Khí quyển Trái Đất
Thể loại:Khí tượng học
Thể loại:Hiện tượng và khái niệm khí tượng
Thể loại:Hiện tượng khí tượng học
Bản mẫu:Tóm tắt về tiểu bang Hoa Kỳ

==Xem thêm**
Tóm tắt về tỉnh Canada
~
Tiểu bang Hoa Kỳ
Thể loại:Bản mẫu phức tạp
Thể loại:Templates generating hCards
Hoa Kỳ
Touchdown PCR

Touchdown PCR là phương pháp PCR sử dụng bước bắt cặp mồi giảm dần để tăng độ đặc hiệu của phản ứng. Bắt đầu từ nhiệt độ khoảng 70 °C, giảm dần xuống 56 độ qua từng chu kỳ.

**Tham khảo**
Thể loại:PCR
Thể loại:Sinh học phân tử
Thể loại:Kỹ thuật di truyền
Thể loại:Mạch khuếch đại
Thể loại:Kỹ thuật phòng thí nghiệm
Bản mẫu:PD-CAGov

Hình này là tác phẩm của chính phủ Tiểu bang California, được tạo ra trong quá trình công tác chính thức của nhân viên, cho nên hình thuộc phạm vi công cộng. Lệ thuộc vào lời phủ nhận.
Tình trạng pháp lý của các công trình của chính quyền tiểu bang California không thể xác định được. Những công trình như thế không nên coi là không được phép cho các mục đích của Wikipedia, phụ thuộc vào nghiên cứu tiếp theo liên quan tới địa vị phạm vi công cộng của chúng.
Thể loại:Hình có thẻ quyền cũ
Lưu ý: Tiêu bản này không còn được sử dụng. Wikipedia tiếng Anh mới khám phá ra là các hình ảnh được tạo ra trong quá trình công tác chính thức của các công chức bang California không thuộc về phạm vi công cộng, nó vẫn dưới bản quyền của chính quyền tiểu bang California. Tuy nhiên, "thông tin" trong các website của chính quyền California vẫn thuộc phạm vi công cộng. Bắt đầu ngay lập tức, các hình ảnh mà có tiêu bản này phải được thành viên đổi nó thành tiêu bản hợp lý hơn, như là một trong những thẻ Sử dụng hợp lý.

**Xem thêm**
Wikipedia:Thẻ quyền cho hình ảnh
*PD-USGov
Thể loại:Thẻ quyền hình ảnh
Bản mẫu:Cần dọn dẹp

}}}}

Vấn đề cụ thể là: .
}}

fix   = Vui lòng giúp  cải thiện nếu bạn có thể.

talk  = 

date  = 

all   = Tất cả các trang cần dọn dẹp
}}


demospace = {main}
}}
}}
Tăng áp (định hướng)

Trong y học, tăng áp hay tăng áp lực có thể là:
*Tăng áp lực mạch máu
*Cao huyết áp, hay tăng huyết áp - tăng áp lực mạch máu đo được ở động mạch
:#Cao huyết áp thận - tăng huyết áp do bệnh lý thận.
:#Cao huyết áp mạch thận - tăng huyết áp do chèn ép hay tắc nghẽn động mạch thận, còn gọi là hội chứng Goldblatt.
:#Cao huyết áp thai kì, còn gọi là cao huyết áp do mang thai - tăng huyết áp gặp ở phụ nữ mang thai.
:#Cao huyết áp cấp, còn gọi là cao huyết áp ác tính - bệnh lý tăng huyết áp rõ rệt có huyết áp tâm trương tăng rất cao (trên 120mmHg).
*Tăng áp phổi - tăng sức cản thành mạch trong vòng tuần hoàn phổi.
*Tăng áp cửa - tăng sức cản thành mạch trong hệ cửa ở gan.
*Tăng áp lực khác
*Tăng áp nội sọ - tăng áp lực bên trong hộp sọ.
*Tăng áp bụng - tăng áp lực bên trong ổ bụng.
*Tăng nhãn áp - tăng áp lực bên trong nhãn cầu, có thể dẫn đến bệnh tăng nhãn áp.
Thể loại:Bệnh tim mạch
Khí hậu học

Khí hậu học là ngành khoa học nghiên cứu về các quy luật và hiện tượng của khí hậu và dự đoán thay đổi khí hậu. Đây là một ngành của khoa học quyển khí.

**Tham khảo**

Thể loại:Địa lý học tự nhiên
Thể loại:Khoa học khí quyển
Thể loại:Môi trường
Thể loại:Nguyên tố hóa học

Nguyên tố hóa học, thường được gọi đơn giản là nguyên tố, là những vật chất không thể bị thay đổi hay phân chia thành những vật chất khác bằng những phương pháp hóa học thông thường.
Thể loại:Hóa học
Thể loại:Vật chất
Thể loại:Nguyên tử
Thể loại:Hóa chất
Nhà vật lý

Nhà vật lý
Một nhà vật lý hay vật lý gia là một nhà khoa học chuyên sâu vào lĩnh vực vật lý. Các nhà vật lý làm việc tại các trường Đại học với các chức vụ như giáo sư, giảng viên, nhà nghiên cứu, hoặc trong các phòng thí nghiệm. Các nhà vật lý chuyên nghiệp thường phải có bằng tiến sĩ. Một số nhà vật lý cũng sử dụng kiến thức của họ để làm việc trong các lĩnh vực khác như tin học hoặc tài chính. Thông thường, các nhà vật lý đều sử dụng kiến thức chuyên sâu hoặc có tham gia nghiên cứu về toán học.

**Vinh danh và giải thưởng**
Vinh dự cao nhất của các nhà vật lý là Giải Nobel Vật lý, được trao kể từ năm 1901 bởi Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển.

**Xem thêm**
 Danh sách nhà vật lý- Giải thưởng Nobel về vật lý

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 Chú thích tạp chí |title=What works for women in physics? |journal=Physics Today |url=http://ptonline.aip.org/journals/doc/PHTOAD-ft/vol_56/iss_9/46_1.shtml |volume=56 |issue=9 |page=46 |doi=10.1063/1.1620834 |year=2003 |author=Whitten, Barbara L. |last2=Foster |first2=Suzanne R. |last3=Duncombe |first3=Margaret L. |bibcode=2003PhT....56i..46W |access-date = ngày 13 tháng 5 năm 2016 |archive-date = ngày 23 tháng 2 năm 2013 |archive-url=https://archive.today/20130223223138/http://ptonline.aip.org/journals/doc/PHTOAD-ft/vol_56/iss_9/46_1.shtml |url-status=dead - url-status=dead - isbn=978-0-226-32767-9- isbn=978-0-226-32761-7

**Liên kết ngoài**
  Thống kê việc làm và giáo dục trên Viện Vật lý Mỹ-  Occupational Outlook Handbook-  Các nhà vật lý và thiên văn học; Thống kê của Phòng Lao động Hoa Kỳ

Thể loại:Vật lý học
Thể loại:Nghề nghiệp khoa học
Thể loại:Nhà vật lý

Nhà vật lý là một nhà khoa học chuyên sâu vào lĩnh vực vật lý. Các nhà vật lý làm việc tại các trường đại học với các chức danh như giáo sư, giảng viên, nghiên cứu viên, hoặc trong các phòng thí nghiệm. Các nhà vật lý chuyên nghiệp thường phải có bằng tiến sĩ. Một số nhà vật lý cũng sử dụng kiến thức của họ để làm việc trong các lĩnh vực khác như tin học hoặc tài chính...
Thể loại:Nhà khoa học
Thể loại:Vật lý học
Thể loại:Nhà khoa học theo lĩnh vực
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Thể loại:Học giả và chuyên gia theo chuyên ngành
Thể loại:Địa chất học

Địa chất học là một ngành của khoa học Trái Đất nghiên cứu về phần đất đá của Trái Đất (thạch quyển) bao gồm lõi, vỏ và các lớp của hành tinh này. Các ngành chính là địa vật lý, địa hóa học, cổ sinh vật học, khoáng vật học, trầm tích học, địa chất công trình, địa kỹ thuật,...
Thể loại:Khoa học Trái Đất
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
SIDA

SIDA có thể là:- Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS), viết tắt theo tiếng Pháp Syndrome dimmunodéficience acquise - Từ viết tắt của Swedish International Development Cooperation Agency theo tiếng Anh (tiếng Việt tạm dịch là: Tổ chức hợp tác phát triển quốc tế Thụy Điển)
*Quần áo Sida, loại quần áo được gọi tên theo tổ chức Thụy Điển- Sida, một chi trong họ cây ra hoa, Malvaceae (họ bông)- Sida (huyện), huyện của tỉnh Nakhon Ratchasima, Thái Lan
Thể tích

Thể tích của một vật là lượng không gian mà vật ấy chiếm. Thể tích có đơn vị đo là lập phương của khoảng cách (khoảng cách mũ 3). Trong Hệ đo lường quốc tế, do đơn vị đo của khoảng cách là mét, đơn vị đo của thể tích là mét khối, ký hiệu là m³

**Đơn vị thể tích**
Tập tin:Volume measurements from The New Student's Reference Work.svg|thumb|220px|Các phép đo thể tích từ 1914 The New Student's Reference Work.
Bất kỳ đơn vị độ dài nào cũng có đơn vị thể tích tương ứng: thể tích của khối lập phương có các cạnh có chiều dài nhất định. Ví dụ, một xen-ti-mét khối (cm³) là thể tích của khối lập phương có cạnh là một xentimét (1 cm).
Trong Hệ đo lường quốc tế (SI), đơn vị tiêu chuẩn của thể tích là mét khối (m³). Hệ mét cũng bao gồm đơn vị lít (litre) (kí hiệu: L) như một đơn vị của thể tích, trong đó một lít là thể tích của khối lập phương 1 dm. Như vậy :
1 lít = (1 dm)3 = 1000 cm³ = 0,001 m³
vậy
1 m³ = 1000 lít.
Một lượng nhỏ chất lỏng thường được đo bằng đơn vị mililít (ml) (Tiếng Anh: mililitre)
1 ml = 0,001 lít = 1 xentimét khối.
Cũng như vậy, một lượng lớn chất lỏng thường được đo bằng đơn vị mêgalít (Tiếng Anh: megalitre)
1 000 000 lít = 1000 mét khối = 1 mêgalít (Ml). (Lưu ý Megalitre được kí hiệu là Ml, không phải ml như mililitre)
Nhiều đơn vị thể tích truyền thống khác cũng được sử dụng, bao gồm inch khối, foot khối, yard khối, dặm khối, muỗng cà phê, thìa canh, ounce chất lỏng, dram chất lỏng, gill , pint, quart , gallon, minim, barrel, coóc, peck, giạ, hogshead, mẫu-feet và bảng feet. Đây là tất cả các đơn vị của khối lượng.

**Một số công thức tính**
Bảng dưới đây liệt kê một số công thức tính thể tích của một số hình đơn giản.

**Tỉ số của một hình nón, hình cầu và hình trụ có cùng bán kính và chiều cao**
Một hình nón, hình cầu và hình trụ có bán kính r và chiều cao h
Các công thức trên có thể được sử dụng để chứng minh rằng thể tích của một hình nón, hình cầu và hình trụ có cùng bán kính và chiều cao theo tỷ lệ 1 : 2 : 3 như sau.
Gọi bán kính là r và chiều cao là h (là 2r cho hình cầu), khi đó thể tích của khối nón là

thể tích của quả cầu là

trong khi thể tích của hình trụ là

Archimedes đã phát hiện ra tỷ lệ 2 : 3 của thể tích khối cầu và khối trụ.

**Đơn vị đo thể tích trong cuộc sống**
Trong cuộc sống hàng ngày tại Việt Nam và phần lớn các quốc gia sử dụng các đơn vị đo lường của hệ đo lường quốc tế (SI) thì đơn vị đo thể tích (cũng như dung tích) thường được sử dụng là lít (1000 lít = 1 m³) hay lít (viết tắt l) (1l = 1000 cm³) do đơn vị mét khối là tương đối lớn, không phù hợp lắm cho nhiều tính toán trong các hoạt động hàng ngày.

**Quan hệ giữa thể tích và khối lượng**
Thể tích của một vật đặc và đồng nhất (về cấu tạo) với một hình dạng bất kỳ được tính theo công thức sau:

Trong đó:- m là khối lượng của vật. - D là khối lượng riêng của chất tạo ra vật đó.

**Xem thêm**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Perimeters, Areas, Volumes- Volume
Thể loại:Hình học khối
Thể loại:Lý thuyết độ đo
Thể loại:Khái niệm vật lý
Tân Bình (phủ cũ Gia Định)

Tân Bình là tên một phủ thuộc tỉnh Gia Định ở miền Nam Việt Nam trước đây. Địa danh này tồn tại đến đầu thời Pháp thuộc thì bị chính quyền thực dân Pháp bãi bỏ. Vùng đất phủ Tân Bình trước khi giải thể gần tương ứng với địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay.

**Lịch sử**
Theo sách Gia Định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức, vào năm Mậu Dần (1698), chúa Nguyễn Phúc Chu cử Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam kinh lý. Nguyễn Hữu Cảnh lấy đất Nông Nại đặt làm phủ Gia Định, lập đất Đồng Nai làm huyện Phước Long, lập ra dinh Trấn Biên, lập xứ Sài Côn làm huyện Tân Bình, lập dinh Phiên Trấn. Tân Bình khi đó là huyện duy nhất của dinh Phiên Trấn, phủ Gia Định, có địa giới rất rộng, nằm từ hữu ngạn sông Sài Gòn đến tả ngạn sông Vàm Cỏ với diện tích khoảng 11.000 km², tức trên 1/5 diện tích toàn Nam bộ (63.058 km²).
Năm 1808, dưới thời vua Gia Long, huyện Tân Bình được nâng lên thành phủ Tân Bình, bốn tổng trực thuộc lúc bấy giờ là: Bình Dương, Tân Long, Thuận An, Phước Lộc đều được đổi thành huyện.
Từ năm Minh Mạng thứ 13 (1832), phủ Tân Bình trở thành vùng đất của tỉnh Gia Định. Về sau, do tách đất để lập thêm các phủ Tân An (1832) và Tây Ninh (1836) nên diện tích phủ Tân Bình chỉ còn lại khoảng 1.280 km², gồm 2 huyện: Bình Dương và Tân Long.
Năm 1841, tách một phần huyện Bình Dương để lập ra huyện Bình Long (lỵ sở đặt tại Hóc Môn). Phủ Tân Bình lúc này bao gồm 3 huyện với 18 tổng, 365 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương như: ấp, bang, điếm, giáp, hộ, lân, nậu, phường, sóc, thủ, thuộc, xã) trực thuộc:
*Huyện Bình Dương có sáu tổng với 123 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương):
**Tổng Bình Trị Thượng có 27 thôn
**Tổng Bình Trị Trung có 21 thôn
**Tổng Bình Trị Hạ có 26 thôn
**Tổng Dương Hòa Thượng có 20 thôn
**Tổng Dương Hòa Trung có 21 thôn
**Tổng Dương Hòa Hạ có 08 thôn
*Huyện Bình Long có sáu tổng với 85 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương):
**Tổng Bình Thạnh Thượng có 16 thôn
**Tổng Bình Thạnh Trung có 11 thôn
**Tổng Bình Thạnh Hạ có 12 thôn
**Tổng Cầu An Hạ có 12 thôn
**Tổng Long Tuy Thượng có 20 thôn
**Tổng Long Tuy Trung có 14 thôn
*Huyện Tân Long có sáu tổng với 157 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương):
**Tổng Tân Phong Thượng có 29 thôn
**Tổng Tân Phong Trung có 31 thôn
**Tổng Tân Phong Hạ có 21 thôn
**Tổng Long Hưng Thượng có 22 thôn
**Tổng Long Hưng Trung có 19 thôn
**Tổng Long Hưng Hạ có 08 thôn
Sau khi chiếm được toàn bộ Nam Kỳ vào năm 1867, chính quyền thực dân Pháp bãi bỏ các đơn vị hành chính phủ, huyện, phân chia lại toàn bộ cõi Nam Kỳ. Các hạt thanh tra về sau cũng được đổi thành hạt tham biện (arrondissement), do các Chánh tham biện (administrateur) người Pháp đứng đầu. Tuy vậy, chính quyền thực dân Pháp vẫn giữ lại cơ cấu hành chính cấp thấp như tổng, xã thôn. Như vậy, phủ Tân Bình cùng các huyện trực thuộc đã bị bãi bỏ hoàn toàn.

**Xem thêm**
Gia Định
*Lịch sử Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh
*Lịch sử hành chính Thành phố Hồ Chí Minh

**Tham khảo**
Thể loại:Địa danh cũ Việt Nam
Thể loại:Hành chính Thành phố Hồ Chí Minh
Thể loại:Lịch sử Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh