Stonewall Jackson

Thomas Jonathan "Stonewall" Jackson (21 tháng 1 năm 1824 – 10 tháng 5 năm 1863) là một trong những tướng chỉ huy tài giỏi nhất của quân Liên minh miền Nam trong Nội chiến Hoa Kỳ, nổi tiếng chỉ sau đại tướng Robert E. Lee. Sự nghiệp quân sự của ông bao gồm Chiến dịch Thung lũng năm 1862 và những cống hiến với tư cách một tư lệnh quân đoàn thuộc Binh đoàn Bắc Virginia dưới quyền tướng Lee. Bị chính quân miền Nam bắn nhầm trong trận Chancellorsville ngày 2 tháng 5 năm 1863, ông vẫn sống sót dù phải phẫu thuật cắt bỏ cánh tay trái. Thế nhưng cuối cùng ông lại qua đời do bị biến chứng viêm phổi tám ngày sau đó. Cái chết của ông là một tổn thất nghiêm trọng cho phe miền Nam, gây ảnh hưởng không chỉ về mặt quân sự mà đến cả tinh thần của quân đội lẫn công chúng.
Jackson sau khi chết đã trở thành một biểu tượng cho chủ nghĩa anh hùng và bổn phận của miền Nam, và cùng với tướng Lee đi vào điện thờ của cái gọi là "Chính nghĩa đã mất của miền Nam".
Các sử gia đã coi Jackson là một trong những chiến thuật gia tài năng nhất trong của lịch sử quân đội Hoa Kỳ. Chiến dịch Thung lũng cùng với cuộc hành quân bọc sườn quân miền Bắc trong trận Chancellorsville vẫn được nghiên cứu trên toàn thế giới cho đến tận ngày nay như những ví dụ cho sự lãnh đạo sáng tạo và táo bạo. Ông cũng rất xuất sắc trong nhiều trận đánh khác: trận Bull Run thứ nhất (nơi ông nhận được biệt hiệu nổi tiếng "bức tường đá" - "Stonewall"), trận Bull Run thứ hai, trận Antietam, và trận Fredericksburg. Tuy vậy, cũng có lúc Jackson không thành công với tư cách một viên chỉ huy khi ông tỏ ra kém cỏi và lúng túng trong Chuỗi trận Bảy ngày ở quanh Richmond năm 1862.

**Chú thích**

**Thư mục**
 Alexander, Bevin. Lost Victories: The Military Genius of Stonewall Jackson. New York: Holt, 1992, ISBN 978-0-8050-1830-1.- Apperson, John Samuel. Repairing the "March of Mars": The Civil War diaries of John Samuel Apperson, hospital steward in the Stonewall Brigade, 1861-1865. Macon, GA: Mercer University Press, 2001. ISBN 0-86554-779-3.- Bryson, Bill. A Walk in the Woods. New York: Broadway Books, 1998. ISBN 0-7679-0251-3.- Eicher, David J. The Longest Night: A Military History of the Civil War. New York: Simon & Schuster, 2001. ISBN 0-684-84944-5.- Eicher, John H., and David J. Eicher. Civil War High Commands. Stanford, CA: Stanford University Press, 2001. ISBN 0-8047-3641-3.- Farwell, Byron. Stonewall: A Biography of General Thomas J. Jackson. New York: W. W. Norton and Co., 1993. ISBN 978-0-393-31086-3.- Freeman, Douglas S. Lee's Lieutenants: A Study in Command. 3 vols. New York: Scribner, 1946. ISBN 0-684-85979-3.- Freeman, Douglas S.  R. E. Lee, A Biography. 4 vols. New York: Charles Scribner's Sons, 1934–35. 166632575.- Henderson, G. F. R.  Stonewall Jackson and the American Civil War. New York: Smithmark, 1995. ISBN 0-8317-3288-1. First published in 1898 by Longman, Greens, and Co. (The 1900 version has an introduction by Field Marshal Viscount Wolseley.)- Hettle, Wallace. Inventing Stonewall Jackson: A Civil War Hero in History and Memory (Louisiana State University Press, 2011)- Johnson, Robert Underwood, and Clarence C. Buel, eds.  Battles and Leaders of the Civil War date=2008-12-12 . 4 vols. New York: Century Co., 1884-1888. 2048818.- McGuire, Dr. Hunter.  "Death of Stonewall Jackson". Southern Historical Society Papers 14 (1886).- McPherson, James M. Battle Cry of Freedom: The Civil War Era. Oxford History of the United States. New York: Oxford University Press, 1988. ISBN 0-19-503863-0.- Pfanz, Harry W. Gettysburg – The First Day. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2001. ISBN 0-8078-2624-3.- Robertson, James I., Jr. Stonewall Jackson: The Man, The Soldier, The Legend. New York: MacMillan Publishing, 1997. ISBN 0-02-864685-1.- Sears, Stephen W. Gettysburg. Boston: Houghton Mifflin, 2003. ISBN 0-395-86761-4.- Sharlet, Jeff. "Through a Glass, Darkly: How the Christian Right is Reimagining U.S. History." Harpers, December 2006.- Taylor, Richard.  Destruction and Reconstruction: Personal Experiences of the Late War. Nashville, TN: J.S. Sanders & Co., 2001. ISBN 1-879941-21-X. First published 1879 by D. Appleton.- Trudeau, Noah Andre. Gettysburg: A Testing of Courage. New York: HarperCollins, 2002. ISBN 0-06-019363-8.- Wert, Jeffry D. General James Longstreet: The Confederacy's Most Controversial Soldier: A Biography. New York: Simon & Schuster, 1993. ISBN 0-671-70921-6.-  Jackson genealogy site at Virginia Military Institute

**Đọc thêm**
 Chambers, Lenoir. Stonewall Jackson. New York: Morrow, 1959. 186539122.- Cooke, John Esten, Moses Drury Hoge, and John William Jones. http://books.google.com/books?id=DKHFaHBX2isC Stonewall Jackson: A Military Biography. New York: D. Appleton and Company, 1876. 299589.- Cozzens, Peter. Shenandoah 1862: Stonewall Jackson's Valley Campaign. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2008. ISBN 978-0-8078-3200-4.- Dabney, R. L.  Life of Lieut.-Gen. Thomas J. Jackson (Stonewall Jackson). London: James Nisbet and Co., 1866. 457442354.- Douglas, Henry Kyd. I Rode with Stonewall: The War Experiences of the Youngest Member of Jackson's Staff. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1940. ISBN 0-8078-0337-5.- Robertson, James I., Jr. Stonewall Jackson's Book of Maxims. Nashville, TN: Cumberland House, 2002. ISBN 1-58182-296-0.- Shackel, Paul A. Archaeology and Created Memory: Public History in a National Park. New York: Kluwer Academic/Plenum Publishers, 2000. ISBN 978-0-306-46177-4.- White, Henry A.  Stonewall Jackson. Philadelphia: G.W. Jacobs and Co., 1909. 3911913.- Wilkins, J. Steven. All Things for Good: The Steadfast Fidelity of Stonewall Jackson. Nashville, TN: Cumberland House Publishing, 2004. ISBN 1-58182-225-1.

**Liên kết ngoài**
 Virginia Military Institute Archives Stonewall Jackson Resources- Jackson genealogy site- Stonewall Jackson Pictures date=2007-09-27 - "Death of 'Stonewall' Jackson date=2011-07-20 , Southern Confederacy, ngày 12 tháng 5 năm 1863.  Atlanta Historic Newspapers Archive. Digital Library of Georgia.- Find-a-Grave entry for Jackson- Find-a-Grave entry for Jackson's arm- Fitzhugh Lee's 1879 address on Chancellorsville date=2009-01-23 - The Stonewall Jackson House- Animated history of the campaigns of Stonewall Jackson- Details on John Jackson's larceny trial in the Court Records of the Old Bailey
Jackson, Stonewall
Thể loại:Sinh năm 1824
Thể loại:Trung tướng Hoa Kỳ
Thể loại:Mất năm 1863
Thể loại:Người Mỹ gốc Anh
Thể loại:Người Mỹ gốc Scotland-Ireland
Thể loại:Sĩ quan Lục quân Hoa Kỳ