Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Chân ngôn

Tập tin:Om Mani Padme Hum.jpg|nhỏ|250px| Úm ma ni bát ni hồng, một Chân ngôn nổi tiếng, được khắc vào đá Chân ngôn (zh. zhēnyán 真言, sa. mantra, ja. shingon) hoặc Chân âm, phiên âm sang tiếng Hán là Mạn-đát-la (zh. 曼怛羅), các cách dịch ý khác là Chú (咒), Minh (明), Thần chú (神咒), Mật ngôn (密言), Mật ngữ (密語), Mật hiệu (密號), có nghĩa là "lời nói chân thật", là biểu hiện của chân như. Chân ngôn có thể là một câu thần chú, trích dẫn của kinh Phật hay một Đà-la-ni ngắn. Lời nói huyền nhiệm chứa đựng năng lực đưa đến kết quả siêu nhiên hay thế tục. Vốn xuất phát từ đạo Bà-la-môn Ấn Độ, Chân ngôn có thể là một âm tiết, một chữ hoặc câu kệ được tiết lộ cho những vị Thấu thị (sa. ṛṣi) trong lúc thiền định. Trong Phật giáo, người ta cho rằng Chân ngôn chứa đựng sức mạnh đặc biệt của vũ trụ hoặc biểu hiện của một khía cạnh nào đó của Phật tính, có nguồn gốc xuất phát từ Phật là chỗ vô lượng vô biên, không thay đổi như 1 chân lý nên gọi là chân ngôn. Trong nhiều trường phái, Chân ngôn hay được lặp lại trong các buổi tu tập hành trì, đặc biệt trong Kim cương thừa ở Tây Tạng. Ở đây Chân ngôn trở thành phương tiện trợ giúp tâm thức hành giả. Trong ba ải thân, khẩu, ý thì Chân ngôn thuộc về khẩu và tác động thông qua âm thanh rung động do sự tụng niệm Chân ngôn phát sinh. Hành giả luôn luôn vừa đọc Chân ngôn vừa quán tưởng một đối tượng và tay giữ một ấn (sa. mudrā) nhất định như các bài Thành tựu pháp (sa. sādhana) chỉ dẫn. Câu Chân ngôn quan trọng và lâu đời nhất của Phật giáo Tây Tạng là:Hán-Việt: Úm ma ni bát ni hồng (zh. 唵嘛呢叭𡁠吽), cũng đọc Án ma ni bát mê hồng. Phạn: OṂ MA NI PA DME HŪM̐ ॐ म नि प द्मे हूँ:Tạng: ཨོཾ་མ་ནི་པ་དྨེ་ཧཱུྃ་, được xem là Chân ngôn do Bồ Tát Quán Thế Âm nói ra. Oṃ Aḥ Hūm̐ là chân ngôn phổ biến, nghĩa là thân khẩu ý, thập thiện của thân khẩu ý. Trong các trường phái tại Phật giáo Tây Tạng thì chức năng của các Chân ngôn của mỗi cấp Đát-đặc-la (sa. tantra) khác nhau.
Có khi, trong lúc niệm Chân ngôn hành giả phải tập trung lên mặt chữ của Chân ngôn này hay tập trung lắng nghe âm thanh của nó. Nếu hành giả tập trung lên mặt chữ, thì các chữ đó hiện thành linh ảnh. Nếu tập trung lên âm thanh thì hành giả cần niệm thành tiếng hay tưởng tượng ra thanh âm của nó. Chương 5 của tác phẩm Subāhupariprcchā có ghi::Lúc đọc Chân ngôn,:Đừng quá gấp rút,:Đừng quá chậm rãi,:Đọc đừng quá to tiếng,:Đừng quá thì thầm,:Không phải lúc nói năng:Không để bị loạn động.

**Tham khảo**

*Abe, R. The weaving of mantra: Kukai and the construction of esoteric Buddhist discourse. (New York: Columbia University Press, 1999.) 
*Beyer, S. Magic and ritual in Tibet: the cult of Tara. (Delhi: Motilal Banarsisdass, 1996).

**Liên kết ngoài== - Giới thiệu chân ngôn Phật giáo và audio một số chân ngôn - Các kiến thức cơ bản về chân ngôn - Chủng tử và chân ngôn Siddham 
Mantras
Thể loại:Triết lý Phật giáo
Thể loại:Chân ngôn Phật giáo
Thể loại:Mật tông
Thể loại:Huyền bí học
Thể loại:Thuật ngữ tiếng Phạn
Thể loại:Khái niệm triết lý Ấn Độ giáo
Thể loại:Thi học Ấn Độ
Thể loại:Chân ngôn
Thể loại:Thiền
Om Mani Padme Hum

Oṃ maṇi padme hūm̐ (chữ Devanāgarī: ॐ मणि पद्मे हूँ, tiếng Tây Tạng: ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྃ) là một câu Chân ngôn tiếng Phạn, được xem là chân ngôn cầu Quán Thế Âm Bồ Tát và là chân ngôn quan trọng và lâu đời nhất của Phật giáo Tây Tạng. Nó còn được mệnh danh là "Lục Tự Đại Minh Chân Ngôn" tức là "Chân ngôn sáng rõ bao gồm sáu chữ". Có thể dịch câu này là Om, ngọc như ý trong hoa sen, Hūm hay chân linh trong hoa sen. Theo âm Hán-Việt, câu này được đọc là Úm ma ni bát ni hồng (唵嘛呢叭𡁠吽, chữ 𡁠 cũng được viết dị dạng là 咪), hoặc Án ma ni bát mê hồng. 
Thông thường người ta không giảng nghĩa Chân ngôn, nhưng ở đây cần nói thêm là: "ngọc quý" biểu hiện cho Bồ-đề tâm (bodhicitta), "hoa sen" chỉ tâm thức con người, ý nghĩa là tâm Bồ-đề nở trong lòng người. Tuy nhiên Chân ngôn có những âm thanh riêng biệt và những tác dụng bí ẩn theo cách trình bày của Kim cương thừa. Đối với Phật giáo Tây tạng thì Oṃ Maṇi Padme Hūṃ (ཨོཾ་མ་ནི་པ་དྨེ་ཧཱུྃ་) chính là lòng từ bi rộng lớn, muốn đạt Niết-bàn vì lợi ích của chúng sinh. Vì vậy sáu âm tiết của thần chú này cũng được xem là tương ưng với sáu cõi tái sinh của dục giới (Hữu luân, Tam giới).

**Xem thêm**
 Chân ngôn

**Tham khảo**

**Sách tham khảo**
Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
*Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Thể loại:Chân ngôn Phật giáo
Thể loại:Mật tông
Thể loại:Thuật ngữ tiếng Phạn
Cư sĩ

Cư sĩ (zh. 居士, sa. gṛhapati, kulapati, pi. gahapati) là tên dịch nghĩa, cũng được gọi là Trưởng giả (長者), Gia chủ (家主), Gia trưởng (家長), dịch âm Hán-Việt là Ca-la-việt (迦羅越), Già-la-việt (伽羅越). Danh từ này có hai nghĩa:
#Người dòng họ giàu sang;
#Người tại gia mộ đạo (Phật).
Phần lớn, từ Cư sĩ được hiểu dưới nghĩa thứ hai và đồng nghĩa với Cận sự nam (zh. 近事男, sa., pi. upāsaka), Cận sự nữ (zh. 近事女, sa., pi. upāsikā). Cư sĩ là một danh từ chỉ người theo đạo Phật nhưng vẫn giữ đời sống thế gian, đã quy y Tam bảo và giữ năm giới.
Theo Phật giáo Nguyên thủy thì cư sĩ đạo Phật thông thường còn rất lâu mới đạt Niết-bàn vì họ không chịu từ bỏ dục lạc thế gian. Tuy nhiên nếu họ giữ hạnh bố thí (sa., pi. dāna) thì phúc đức (sa. puṇya) có thể giúp họ tái sinh làm tăng sĩ và nhờ đó tu học đến cấp bậc A-la-hán và đạt Niết-bàn. Phật giáo Nguyên thủy xem cư sĩ là người phụng sự đạo pháp bằng cách cúng dường thực phẩm, quần áo, là người lo lắng cho đời sống của tăng, ni. Đại thừa xem cư sĩ có vai trò quan trọng hơn, quan niệm rằng cư sĩ cũng có khả năng thành Phật như tất cả những ai. Nhiều Bồ Tát trong Đại thừa ẩn dưới đời sống của một cư sĩ tại gia thông thường. Ví dụ tiêu biểu có lẽ là cư sĩ Duy-ma-cật trong bộ kinh Duy-ma-cật sở thuyết.
Tại Trung Quốc có giáo hội của cư sĩ và, thường thường, các vị này lấy việc giữ năm giới làm nền tảng chung. Nếu vì lý do gì mà một hay nhiều giới bị vi phạm thì cư sĩ có quyền chỉ nguyện giữ những giới kia. Có người cho đốt ba hay nhiều chấm vào cánh tay để xác nhận mình là cư sĩ. Có nhiều cư sĩ nguyện giữ cả giới Bồ Tát.

**Tham khảo**
 Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)- Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Thể loại:Danh vị Phật giáo
Thể loại:Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo
Thể loại:Người tu hành
Diêm vương

Tập tin:Enma.jpg|nhỏ|Tranh tường miêu tả diêm vương vào thời kỳ Azuchi-Momoyama, được tìm thấy ở Nara, Nhật Bản.
Diêm Ma La Già (chữ Hán: 閻魔羅闍, dịch âm từ tiếng Phạn "यमराज" Yamarāja - Quả ma nhật hạ), gọi tắt là Diêm La vương (閻羅王) hoặc Diêm vương (閻王), Minh vương (冥王) là vị vua cai quản địa ngục trong tín ngưỡng Ấn Độ giáo và Phật giáo.

**Xem thêm**
 Hades - vị thần cai quản địa ngục trong thần thoại Hy Lạp- Pluto - vị thần cai quản địa ngục trong thần thoại La Mã- Osiris - vị thần cai quản địa ngục trong thần thoại Ai Cập
*Thập điện Diêm vương

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Tín ngưỡng
Thể loại:Thần thoại
Thể loại:Phật học
Thể loại:Phật giáo Trung Quốc
Thể loại:Phật giáo Nhật Bản
Thể loại:Phật giáo Tây Tạng
Thể loại:Nam thần chết
Ảo ảnh

Ảo ảnh trong tiếng Việt có nghĩa gốc là ấn tượng thị giác không tương ứng với vật thể có thật. Nghĩa này được dùng trong các từ như:
*Ảo ảnh trên sa mạc
*"Ảo ảnh", bài hát nằm trong album hát đôi cùng tên của Hồ Ngọc Hà và Đức Tuấn
Suy rộng, từ ảo ảnh có thể chỉ những nhận thức không phù hợp thực tế như trong:
*Ảo ảnh trong Phật giáo

**Xem thêm**
ảo ảnh
*ảo ảnh
*Ảnh ảo
Boot record

Boot record
Boot record (hay còn gọi là bản ghi khởi động) là một chương trình dùng để khởi động máy tính, chứa mã lệnh thực thi và BPB. Boot record chiếm duy nhất một sector, là sector đầu tiên của một đĩa mềm hay của một primary partition (còn gọi là phân vùng chính) trên đĩa cứng. Sector chứa boot record được gọi là boot sector (tên khác là cung khởi động).

**Hoạt động**
 Khởi động máy tính từ đĩa mềm:
Sau khi bật máy tính, chương trình nằm trong ROM đọc dữ liệu trong boot sector, nạp vào RAM tại địa chỉ 7C00:0000 và chuyển quyền điều khiển cho chương trình này. Chương trình này tiến hành nạp hệ điều hành vào RAM và chuyển quyền điều khiển cho hệ điều hành.- Khởi động máy tính từ đĩa cứng:
Sau khi bật máy tính, chương trình nằm trong ROM đọc dữ liệu trong master boot record, nạp vào RAM tại địa chỉ 7C00:0000 và chuyển quyền điều khiển cho chương trình này. Chương trình này sẽ tìm kiếm phân vùng có quyền khởi động, nếu tìm thấy sẽ nạp boot record của phân vùng đó vào RAM và lại chuyển quyền điều khiển. Chương trình trong boot record này tiến hành nạp hệ điều hành vào RAM và chuyển quyền điều khiển cho hệ điều hành.

**Cấu trúc**
Từ DOS 2.0 trở về sau, 2 bytes cuối của boot record luôn có giá trị là 55AA (hệ thập lục phân).

**Lưu ý**
Thông tin về boot record trên đây không phụ thuộc vào hệ điều hành, chỉ áp dụng cho đĩa cứng và đĩa mềm, và chỉ áp dụng cho các máy tính dựa trên kiến trúc máy tính IBM PC và kiến trúc bộ vi xử lý 8088. Đối với CD, vui lòng tham khảo mục từ El Torito.

**Tham khảo**
Thể loại:BIOS
Thể loại:Khởi động máy tính
Đồng Mỹ (định hướng)

Đồng Mỹ có thể là:- Cách gọi khác của Đô la Mỹ.- Phường cũ Đồng Mỹ thuộc thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam; nay là một phần Đồng Hải.
Boot sector

Boot sector (còn gọi là cung khởi động) là sector chứa boot record.

**Vị trí**
 Trên đĩa mềm: là sector 1 ở track 0 của side 0.- Trên đĩa cứng: là sector 0 của một primary partition (còn gọi là phân vùng chính).

**Hoạt động**
 Khởi động máy tính từ đĩa mềm:
Sau khi bật máy tính, chương trình nằm trong ROM đọc dữ liệu trong boot sector, nạp vào RAM tại địa chỉ 7C00:0000 và chuyển quyền điều khiển cho chương trình này. Chương trình này tiến hành nạp hệ điều hành vào RAM và chuyển quyền điều khiển cho hệ điều hành.- Khởi động máy tính từ đĩa cứng:
Sau khi bật máy tính, chương trình nằm trong ROM đọc dữ liệu trong master boot record, nạp vào RAM tại địa chỉ 7C00:0000 và chuyển quyền điều khiển cho chương trình này. Chương trình này sẽ tìm kiếm phân vùng có quyền khởi động, nếu tìm thấy sẽ nạp boot record của phân vùng đó vào RAM và lại chuyển quyền điều khiển. Chương trình trong boot record này tiến hành nạp hệ điều hành vào RAM và chuyển quyền điều khiển cho hệ điều hành.

**Cấu trúc của boot record**
Từ DOS 2.0 trở về sau, 2 bytes cuối của boot record luôn có giá trị là 55AA (hệ thập lục phân).

**Lưu ý**
Thông tin về boot sector trên đây không phụ thuộc vào hệ điều hành, chỉ áp dụng cho đĩa cứng và đĩa mềm, và chỉ áp dụng cho các máy tính dựa trên kiến trúc máy tính IBM PC và kiến trúc bộ vi xử lý 8088. Đối với CD, vui lòng tham khảo mục từ El Torito.

**Tham khảo**
Thể loại:BIOS
Thể loại:Hệ thống tập tin máy tính
Thể loại:Khởi động máy tính
Thể loại:Mặt Trời

Mặt Trời (đôi khi còn gọi là Thái Dương) là định tinh (ngôi sao) ở trung tâm của hệ Mặt Trời. Hành tinh Trái Đất quay xung quanh Mặt Trời, cũng như các thiên thể khác bao gồm các hành tinh khác, tiểu hành tinh, thiên thạch, sao chổi và bụi.
Trong khoa học, các ngôi sao sơ cấp mà các vật thể khác quay xung quanh nó được gọi là mặt trời, và các ngôi sao trong một hệ nhiều sao cũng được nói đến như là các mặt trời của các thiên thể trong hệ thống đó.
Thể loại:Sao dãy chính nhóm G
Thể loại:Vật thể trong hệ Mặt Trời
Thể loại:Stellar astronomy
Thể loại:Sao
Thể loại:Wikipedia categories named after Solar System objects
Thể loại:Wikipedia categories named after stars
Thể loại:Định lý toán học

Một định lý toán học là một đề xuất đã được, hoặc cần được, chứng minh dựa trên một số hữu hạn các tiên đề và quá trình suy luận. Chứng minh các định lý là hoạt động chủ yếu trong ngành toán học.
Thể loại:Hệ tiên đề
Chương trình Viking

Vệ tinh Viking
Tàu Viking là một chương trình thám hiểm Sao Hỏa không người lái của NASA, bao gồm Viking 1 và Viking 2. Mỗi cuộc thám hiểm này đều có vệ tinh dùng để chụp ảnh bề mặt Sao Hỏa từ quỹ đạo bay quanh hành tinh này, và để trung chuyển dữ liệu về Trái Đất cho một trạm mặt đất Viking. Đây là chương trình tốn kém và nhiều tham vọng nhất từng được gửi đến Sao Hỏa. Nó cũng là một chương trình vũ trụ khá thành công; từ cuối thập kỷ 1970 đến đầu thập kỷ 2000, hầu hết các dữ liệu về Sao Hỏa được cung cấp cho các khoa học gia trên thế giới nhờ Viking.
Viking 1 được phóng ngày 20 tháng 8 năm 1975, còn Viking 2 được phóng ngày 9 tháng 9 năm 1975. Mỗi tàu vũ trụ này mang theo một vệ tinh nhân tạo và một trạm mặt đất. Sau khi bay vòng quanh Sao Hỏa và gửi về Trái Đất ảnh chụp bề mặt để chọn địa điểm khám phá bề mặt thích hợp, trạm mặt đất rời vệ tinh và rơi vào khí quyển Sao Hỏa để hạ cánh xuống bề mặt đã chọn. Vệ tinh tiếp tục chụp ảnh và thực hiện các thí nghiệm khoa học khác trong lúc trạm mặt đất mở các thiết bị khoa học và thực hiện đo đạc ngay trên bề mặt Sao Hỏa. Khối lượng tổng cộng, gồm cả nhiên liệu, của tàu Viking là 3527 kg. Trạm mặt đất có khối lượng 600 kg còn vệ tinh, sau khi đã tách khỏi trạm mặt đất, có khối lượng 900 kg.
Chi phí tổng cộng cho dự án Viking là khoảng một tỷ Mỹ kim.

**Trạm mặt đất**
Sơ đồ trạm mặt đất Viking

**Mục đích khoa học**

**Vệ tinh**

**Thí nghiệm sinh học Viking**

**Xem thêm**
Thí nghiệm sinh học Viking
*Viking 1
*Viking 2

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  NASA Mars Viking Mission date=2007-02-23 -  Solar Views Project Viking Fact Sheet-  Viking Mission to Mars date = ngày 16 tháng 7 năm 2011 Video-  a cutaway drawing of the Viking and its flight profile (separate source from the one above)
Viking
Thể loại:Sinh học vũ trụ
Thể loại:Chương trình NASA
Thể loại:Tàu vũ trụ đến Sao Hỏa
Thể loại:Chương trình Viking
Hộp TATA

Hộp TATA (TATA box) là một đoạn trình tự DNA (yếu tố cis) 
nằm ở vùng promoter của hầu hết các gene. Đây là vị trí bám của các nhân tố phiên mã hoặc histone (kiềm chế hoạt động của các protein khác). Trình tự thường gặp là 5' TATAAA(A/G) 3'.
Ở sinh vật eukaryote, protein liên kết với hộp TATA được gọi là TBP có chức năng biến tính DNA và bẻ cong phân tử DNA một góc 90°. Vùng trình tự giàu AT thường làm quá trình biến tính xảy ra dễ dàng.
Nhiều gene không có hộp TATA và thường sử dụng nhân tố khởi đầu phiên mã hoặc promoter lõi hạ nguồn (downstream core promoter) để thay thế.

**Ví trí**
Hộp TATA thường nằm ở khoảng 25 bp phía thượng nguồn của điểm khởi đầu phiên mã. Hộp này thường nằm gần trình tự giàu GC. Nếu chúng ta đặt vị trí khởi đầu của quá trình phiên mã (tại NU đầu tiên) là +1, sau những Nu này là +2, +3,... lần lượt đến hết và Nu ngay trước nó là -1,..., những Nu trước nó là -2, -3,... thì vị trí là -25 ở eukaryote, và là -10 với prokaryote.

**Liên kết với histone**
Mối liên kết giữa hộp TATA và các phân tử histone thường thông qua domain đầu N của H4.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Biểu hiện gen
Danh sách tay đua Vô địch thế giới Công thức 1

Liên đoàn Ô tô Quốc tế (Fédération Internationale de l'Automobile hay FIA) trao giải Vô địch thế giới công thức 1 hàng năm, bắt đầu từ 1950 cho các tay đua và bắt đầu từ 1958 cho các đội. Cho đến nay, hai tay đua Michael Schumacher (Đức) và Lewis Hamilton (Anh) là người đoạt giải nhiều nhất (7 lần) và đội Ferrari là đội chiếm nhiều giải nhất (15 lần).
__FORCETOC__

**Vô địch hàng năm**

**Các tay đua xếp theo số lần vô địch**
 7 - 20px Michael Schumacher- 7 - UK Lewis Hamilton- 5 - 20px Juan Manuel Fangio- 4 - 20px Alain Prost, 20px Sebastian Vettel, 20x20px Max Verstappen- 3 - 20px Jack Brabham, 20px Niki Lauda, 20px Nelson Piquet, 20px Ayrton Senna, 20px Jackie Stewart- 2 - 20px Alberto Ascari, 20px Jim Clark, 20px Emerson Fittipaldi, 20px Mika Häkkinen, 20px Graham Hill, 20px Fernando Alonso- 1 - 20px Mario Andretti, 20px Giuseppe Farina, 20px Mike Hawthorn, 20px Damon Hill, 20px Phil Hill, 20px Denny Hulme, 20px James Hunt, 20px Alan Jones, 20px Nigel Mansell, 20px Jochen Rindt, 20px Keke Rosberg, 20px Jody Scheckter, 20px John Surtees, 20px Jacques Villeneuve, Phần Lan Kimi Räikkönen, 20px Jenson Button, Đức Nico Rosberg

**Tham khảo**
Thể loại:Công thức 1
Công thức 1
Ribozyme

Ribozyme hay RNA enzyme là những phân tử RNA có khả năng xúc tác một phản ứng hóa học. Trong tự nhiên, nhiều ribozyme xúc tác cho sự phân cắt của chính nó hoặc của những RNA khác. Ngoài ra, ribosome (một loại ribozyme) xúc tác phản ứng như một aminotransferase.
Một số ribozyme nổi tiếng là RNase P, Intron nhóm I và nhóm II, leadzyme, hairpin ribozyme, ribozyme đầu búa, hepatitis delta virus ribozyme, và tetrahymena ribozyme.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Các cấu trúc và cơ chế của ribozyme-  Quá trình tổng hợp de novo và phát triển của một RNA enzyme date=2008-04-05  (De novo synthesis and development of an RNA enzyme)-  Quá trình tiến hóa trực hệ của các enzyme có bản chất là nucleic acid (Directed evolution of nucleic acid enzymes.)
Thể loại:Enzyme
Thể loại:RNA
Thể loại:Phân tử sinh học
Thể loại:Trao đổi chất
Thiên hà nguyên tố

Thiên hà nguyên tố là cách bố trí mới của bảng tuần hoàn bày ra các nguyên tố hóa học thành hình thiên hà, do Philip Stewart vẽ vào tháng 11 năm 2004. Các nguyên tố có nhiều đặc tính tuần hoàn, phần nhiều vì số điện tử hóa trị. Vào năm 1951, Edgar Longman làm thấy rõ rằng, nếu mà xếp các nguyên tố theo đường xoắn ốc bầu dục, thì thấy rõ được những kiểu mẫu về đặc tính. Điều này cho ông Stewart, lúc đó chỉ 12 tuổi, một ý niệm coi giống thiên hà xoắn ốc. Ông Stewart muốn nó bổ sung cách bố trí bảng tuần hoàn thường.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Chemical Galaxy – website chính thức-  Science Mall webstore date=2008-01-15 -  Yahoo! stores date=2016-03-04  – Small image-  Slate.com – Is it time to revamp the periodic table?-  Slate.com date=2006-10-17  – Elemental-  Slate.com date=2011-09-25  – Edgar Longman periodic table-  Slashdot.org – Revamping The Periodic Table?
Thể loại:Hóa học
Thể loại:Bảng tuần hoàn
Bản mẫu:PermissionAndFairUse

Tác phẩm này dưới quyền tác giả và Wikipedia được phép sử dụng nó. Điều kiện cho phép không cho bên thứ ba sử dụng. Chúng tôi tin rằng những cách sử dụng ở đây là theo sử dụng hợp lý cho hầu hết người Mỹ muốn sử dụng lại tác phẩm này, nhưng họ cần phải tự giải quyết vấn đề này theo trường hợp.
Mã hóa

Hình ảnh mã hóa.
Trong mật mã học – một ngành toán học ứng dụng cho công nghệ thông tin, mã hóa là phương pháp để biến thông tin (phim ảnh, văn bản, hình ảnh...) từ định dạng bình thường sang dạng thông tin không thể hiểu được nếu không có phương tiện giải mã.
Giải mã là phương pháp để đưa từ dạng thông tin đã được mã hóa về dạng thông tin ban đầu, quá trình ngược của mã hóa.
Một hệ thống mã hóa bao gồm các thành phần: 
#thông tin trước khi mã hóa, ký hiệu là P (Plaintext).
#thông tin sau khi mã hóa, ký hiệu là C (Ciphertext).
#chìa khóa, ký hiệu là K (Key).
#phương pháp mã hóa/giải mã, ký hiệu là E/D (Encryption/Decryption).
Quá trình mã hóa được tiến hành bằng cách áp dụng hàm toán học E lên thông tin P, vốn được biểu diễn dưới dạng số, để trở thành thông tin đã mã hóa C.
Quá trình giải mã được tiến hành ngược lại: áp dụng hàm D lên thông tin C để được thông tin đã giải mã P.

**Các hệ thống mã hóa**
Có hệ thống mã hóa đối xứng và hệ thống mã hóa bất đối xứng. Hai loại mã khóa này khác nhau ở số lượng khóa. Mã hóa đối xứng sử dụng cùng một khóa để mã hóa/giải mã. Trong khi đó, mã hóa bất đối xứng sử dụng hai khóa khác nhau để mã hóa và giải mã thông tin. Mỗi hệ thống mã hóa có ưu nhược điểm riêng. Mã hóa đối xứng xử lý nhanh nhưng độ an toàn không cao. Mã hóa bất đối xứng xử lý chậm hơn, nhưng độ an toàn và tính thuân tiện trong quản lý khóa cao. Trong các ứng dụng mã hóa hiện tại, người ta thường kết hợp các ưu điểm của cả hai loại mã hóa này.

**Ứng dụng**
Mã hóa có vai trò rất quan trọng, đặc biệt là trong giao dịch điện tử bằng các loại tiền mã hóa như Bitcoin chẳng hạn. Nó giúp đảm bảo bí mật, toàn vẹn của thông tin, khi thông tin đó được truyền trên mạng. Mã hóa cũng là nền tảng của kĩ thuật chữ ký điện tử, hệ thống PKI...

**Phân loại**
Các loại mã hóa SHA:
SHA-64
SHA-128
SHA-256
SHA-512

**Tham khảo**
Thể loại:Công nghệ thông tin
Thể loại:Mật mã học
Dược điển Anh

Dược điển Anh (British Pharmacopoeia) là bộ sách có thẩm quyền tập họp các tiêu chuẩn cho dược phẩm của Anh. Nó là tài liệu tham khảo chính yếu cho những ai làm trong ngành nghiên cứu, phát triển và sản xuất dược phẩm. Tài liệu này cũng bao gồm công thức chế tạo và thuốc dùng trong thú y.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Ủy ban Dược điển Anh date = ngày 5 tháng 7 năm 2012, nơi xuất bản Dược điển Anh
Thể loại:Dược lý học
Thể loại:Dược khoa
Thể loại:Dược điển
Thể loại:Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
Thể loại:Lịch sử ngành dược
Thể loại:Tài liệu y khoa
Thể loại:Xuất bản ở Vương quốc Liên hiệp Anh
Dược điển Hoa Kỳ

Dược điển Hoa Kỳ (United States Pharmacopoeia) là tiêu chuẩn quốc gia về thuốc được Hội đồng Dược điển Hoa Kỳ xuất bản hàng năm. Bao gồm các tiêu chuẩn của từng loại chất hóa học, sinh học (hoạt chất), làm thuốc. Nó cũng đề ra phương pháp thử nghiệm, kiểm tra chất lượng của hoạt chất. Trong dược điển còn nêu các phương pháp thử nghiệm, thuốc thử, dụng cụ, máy móc áp dụng cho các phương pháp kiểm tra chất lượng thuốc. Nó cũng được một số nước áp dụng khi các nước này chưa có dược điển (các nước chậm phát triển) hoặc một số nước mà trong dược điển của nước này chưa có các chuyên luận hoặc phương pháp kiểm tra chất lượng khi cần tham khảo.
Với những người trong ngành, dược điển này được gọi đơn giản là USP. Từ viết tắt chữ đầu USP cũng được thêm vào tên tên thuốc hay các nguyên liệu, hóa chất dùng làm thuốc để cho biết chúng tuân theo các quy định của USP (hay đạt tiêu chuẩn dược điển Hoa Kỳ).

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Dược điển Hoa Kỳ
Thể loại:Dược lý học
Thể loại:Dược khoa
Thể loại:Dược điển
Thể loại:Sao chổi

Tập tin:Com1a.jpg|nhỏ|250px|Sao chổi Tây, với đuôi bụi màu trắng và đuôi khí màu xanh lam, bay trên bầu trời vào tháng 3 năm 1976.
Một sao chổi là một thiên thể gần giống một tiểu hành tinh nhưng không cấu tạo nhiều từ đất đá, mà chủ yếu là băng. Nó được mô tả bởi một số chuyên gia bằng từ "quả bóng tuyết bẩn", vì nó chứa cácbonníc, mêtan và nước đóng băng lẫn với bụi và các khoáng chất. Đa phần các sao chổi có quỹ đạo elíp rất dẹt, một số có viễn điểm quỹ đạo xa hơn nhiều so với Diêm Vương Tinh.
Quỹ đạo của sao chổi khác biệt so với các vật thể trong Hệ Mặt Trời còn ở chỗ chúng không nằm gần mặt phẳng hoàng đạo mà phân bố ngẫu nhiên toàn không gian. Nhiều sao chổi có viễn điểm nằm ở vùng gọi là Đám Oort. Đây là nơi xuất phát của các sao chổi, một vùng hình vỏ cầu, gồm các vật chất để lại từ thuở Hệ Mặt Trời mới bắt đầu hình thành. Vật chất ở đây nằm quá xa nên chịu rất ít lực hấp dẫn từ trung tâm, đã không rơi vào đĩa tiền Mặt Trời, để trở thành Mặt Trời và các hành tinh. Tại đây nhiệt độ cũng rất thấp khiến các chất như cácbonníc, mêtan và nước đều bị đóng băng. Thỉnh thoảng một vài va chạm hay nhiễu loạn quỹ đạo đưa một số mảnh vật chất bay vào trung tâm. Khi lại gần Mặt Trời, nhiệt độ tăng làm vật chất của sao chổi bốc hơi, và dưới áp suất của gió Mặt Trời, tạo nên các đuôi bụi và đuôi khí, trông giống như tên gọi của chúng, có hình cái chổi.
Thể loại:Vật thể trong hệ Mặt Trời
Vienna (định hướng)

Vienna có thể là:

**Địa danh**
Tên tiếng Anh của thủ đô Viên của Áo
**Tên tiếng Anh của sông Wien chảy qua thành phố này- Vienna, Ontario tại Canada- Vienna, Georgia- Vienna, Illinois- Vienna, Louisiana- Vienna, Maine- Vienna, Maryland- Vienna, Missouri- Vienna, New York- Vienna, South Dakota- Vienna, Virginia- Vienna, West Virginia- Vienna, Wisconsin- New Vienna, Iowa- New Vienna, Ohio- Vienna Township, Genesee County, Michigan- Vienna Township, Minnesota- Vienna Township, Montmorency County, Michigan

**Âm nhạc**
Nhạc sĩ Vienna Teng (sinh 1978)
*Album Vienna của Ultravox
**Bài hát "Vienna" trong album trên
*Bài hát "Vienna" của Billy Joel
*Bài hát "Vienna" củaThe Fray
*Bài hát "Vienna" của Trans-Siberian Orchestra trong album Beethoven's Last Night

**Xem thêm**
Vienne (định hướng)
Thể loại:Acid

Một axit (thông thường biểu diễn dưới dạng công thức tổng quát AH) nói chung là các hợp chất hóa học hòa tan trong nước, có vị chua. Trong sử dụng thông thường axit là bất kỳ chất nào khi hòa tan trong nước thì tạo ra dung dịch có độ pH nhỏ hơn 7. Trong các sử dụng khoa học nói chung, axit là các phân tử hay ion có khả năng cung cấp proton (ion H+) cho bazơ, hay nhận (các) cặp điện tử không chia sẻ từ bazơ. Axit phản ứng với bazơ theo phản ứng trung hòa để tạo ra muối.
Thể loại:Hợp chất hóa học
Thể loại:Base

Một định nghĩa phổ biến của bazơ (theo Svante Arrhenius) là một hợp chất hóa học hoặc là cung cấp các ion hiđrôxít hoặc là hấp thụ các ion hiđrô khi hòa tan trong nước. Các bazơ và các axít được nói đến như là các chất ngược nhau vì hiệu ứng của axít là tăng nồng độ ion hiđrôni (H3O+) trong nước, còn bazơ thì làm giảm nồng độ của ion này. Các bazơ theo Arrhenius là những chất hòa tan trong nước và có pH lớn hơn 7 khi ở trong dung dịch.
Còn có nhiều định nghĩa khác về axít-bazơ có tính tổng quát hóa và tân tiến hơn...
Thể loại:Hợp chất hóa học
Thể loại:Hóa học acid–base
Gel

Gel (gheo) – từ tiếng Latinh gelu (đá, đông cứng, lạnh) hoặc từ chữ gelatus (đóng băng, cố định) – là một trạng thái vật chất của một hệ keo có môi trường phân tán ở thể rắn và chất phân tán ở thể lỏng. (Ở một số nơi người ta còn gọi gel là dung dịch keo đặc
Gel và sol có thể biến đổi lẫn nhau. Sol được tạo thành từ gel ví dụ như bằng cách pha loãng hay đun nóng và ngược lại gel được tạo thành từ sol bằng phương pháp keo tụ (đông tụ).
Gel có thể được sử dụng làm môi trường chứa cho các loại thuốc cao (thuốc xoa) và kem, gel xoa tóc và cũng được sử dụng làm mực cho bút bi. Gel còn được dùng làm tấm nền (tiếng Anh: matrix) trong phương pháp phân tách điện di trên gel.

**Xem thêm**
 Silica gel- Điện di trên gel, điện di trên gel agarose, điện di hai chiều, SDS-PAGE- Sắc ký lọc gel

**Tham khảo**
Thể loại:Hóa keo
Thể loại:Hóa lý
Thể loại:Sinh học
Thể loại:Dạng bào chế
Thể loại:Hệ keo
Thể loại:Gel
Quận 6 (định hướng)

Quận 6 có thể là:- Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.- Quận 6, Paris, Pháp.- Quận 6, Lyon, Pháp.- Quận 6, Marseille, Pháp.- Quận 6, Québec, Canada.- Quận 6, Roma, Ý.
Đô la

Tập tin:Countries_that_use_the_dollar.svg|phải|nhỏ|500x500px|legend|#00ff00|Các quốc gia sử dụng đô la Mỹ Các quốc gia sử dụng đơn vị tiền tệ không phải của Mỹ có tên là đô la Các quốc gia trước đây sử dụng đơn vị tiền tệ là đô la
Đô la (bắt nguồn từ từ tiếng Pháp dollar /dɔlaʁ/), ký hiệu là $, là đơn vị tiền tệ chính thức ở một số quốc gia, khu vực và vùng phụ thuộc trên thế giới. Trong tiếng Việt, từ đô la nếu không có tên quốc gia hay khu vực đặt đằng sau thường được dùng để chỉ đô la Mỹ.

**Từ nguyên**
Từ đô la trong tiếng Việt bắt nguồn từ từ tiếng Pháp dollar /dɔlaʁ/. Từ dollar trong tiếng Pháp thì bắt nguồn từ từ tiếng Anh dollar.
Tên gọi tiếng Anh dollar liên quan đến các đơn vị tiền trong quá khứ như Tolar ở Bohemia, Thaler hay Taler ở Đức, Daalder ở Hà Lan, và Daler ở Thụy Điển, Đan Mạch và Na Uy. Tên thaler (từ Thal, nay được viết là tal có nghĩa là "thung lũng") có nguồn gốc từ đồng Guildengroschen ("gulden vĩ đại", được đúc bằng bạc nhưng có giá trị bằng đồng guilden bằng vàng) được đúc từ bạc từ một mỏ ở Joachimsthal tại Bohemia (lúc đó một phần của Đế quốc Habsburg). Tên gọi "đô la Tây Ban Nha" (Spanish dollar) được sử dụng cho một đồng tiền bạc của Tây Ban Nha, tên thật là peso, có giá trị tám real, được thịnh hành trong thế kỷ 18 ở các thuộc địa của Tây Ban Nha tại Tân Thế giới. Việc sử dụng của đô la Tây Ban Nha và thaler Maria Theresa làm tiền tệ chính thức trong những năm đầu tiên của Hoa Kỳ là lý do đơn vị tiền tệ của nước này có tên đó. Từ "dollar" đã được sử dụng trong tiếng Anh để chỉ đồng thaler khoảng 200 năm trước Cách mạng Hoa Kỳ. Đồng đô la Tây Ban Nha, còn được gọi là "tám phần" (pieces of eight), được phổ biến ở 13 thuộc địa sau này trở thành Hoa Kỳ, và cũng là tiền tệ chính thức của Virginia.
Trong thế kỷ 17, đồng đô la cũng được sử dụng ở Scotland, và có người cho rằng nó được phát minh tại Đại học St. Andrews.

**Các đơn vị tiền tệ có tên là đô la**
 Đô la Barbados- Đô la Bahamas- Đô la Belize- Đô la Bermuda- Đô la Brunei- Đô la Canada- Đô la Đài Loan mới- Đô la Đông Caribbe- Đô la Fiji- Đô la Guyana- Đô la Hồng Kông- Đô la Jamaica- Đô la Liberia- Đô la Mỹ- Đô la Namibia- Đô la New Zealand- Đô la Quần đảo Cayman- Đô la Quần đảo Solomon- Đô la Quốc tế- Đô la Singapore- Đô la Suriname- Đô la Trinidad và Tobago- Đô la Tuvalu- Đô la Úc- Đô la Zimbabwe

**Các đơn vị tiền tệ dùng ký hiệu đô la ($)**
 escudo (Bồ Đào Nha)- peso (Argentina, Boliva, Chile, Colombia, Cuba, Cộng hòa Dominican, México, Uruguay)- real (Brasil)

**Tham khảo**
Thể loại:Tiền tệ
Thể loại:Đô la
Thể loại:Hóa tệ học
Thể loại:Từ gốc Pháp
Chấm (da liễu học)

Chấm (Latinh: macula) là một vùng da đổi màu so với màu bình thường, có bờ, không gồ hay lõm so với da xung quanh nên không sờ được. Một số sang thương có thể giống chấm, nhưng lại gồ (tức là sẩn) khi chiếu ánh sáng nghiêng. Điều này quan trọng đối với sang thương nhiễm sắc tố. Chấm có thể có bất kì kích thước nào, nếu lớn hơn 10 mm đường kính nó thường được gọi là đốm (patch). Nguyên nhân của chấm có thể là:
*giảm sắc tố (bệnh bạch biến) hay tăng sắc tố—melanin trong các chấm cà phê sữa (cafê-au-lait macule) hay hemosiderin D trong các đốm Mông Cổ, 
*bất thường mạch máu thường trực trên da, như u mạch mao mạch,
*dãn mao mạch thoáng qua (ban đỏ)
Ép một lam kính (kính khám da) lên bờ của sang thương đỏ là cách đơn giản và hiệu quả để phát hiện hồng cầu thoát mạch. Nếu màu đỏ vẫn còn sau khi ép tấm kính, đó có thể là sang thương xuất huyết; nếu màu đỏ biến mất, đó là sang thương ban đỏ do dãn mạch.

**Tham khảo**
Thể loại:Da liễu học
Sẩn (da liễu học)

Sẩn (Latinh: papula) là sang thương nông, rắn, thường dưới 0,5 cm đường kính. Sẩn gồ khỏi bề mặt da xung quanh nên sờ được. Sẩn da gồ lên là do lắng đọng chuyển hoá hay thâm nhiễm khu trú hay tăng sản khu trú các yếu tố tế bào ở thượng bì. Sẩn nông có bờ rõ. Sẩn da sâu do thâm nhiễm tế bào có bờ không rõ. Sẩn có bờ rõ thường gặp khi sang thương là kết quả của sự tăng số lượng tế bào thượng bì hay tế bào melanin. Bề mặt sẩn có thể gồm nhiều sùi nhỏ, xếp sát nhau. Mật độ sẩn dày đặc tạo thành mảng.

**Xem thêm**
 Sẩn ngọc dương vật

**Tham khảo**
Thể loại:Da liễu học
Mảng (da liễu học)

Mảng (tiếng Pháp: plaque) là một gồ dạng cao nguyên và chiếm một khoảng da tương đối rộng so với chiều cao của nó. Mảng thường có bờ rõ và thường được tạo thành do nhiều sẩn tập họp lại như trong bệnh vẩy nến hay u sùi dạng nấm (mycosis fungoides). Mảng lichen hoá là mảng rộng, bờ kém rõ ở vùng da trở nên dày và hiện rõ những vết ngang dọc trên da. Quá trình này là kết quả của việc gãi lặp đi lặp lại trên da và thường xuất hiện ở những người có cơ địa dị ứng. Mảng lichen hoá xảy ra điển hình ở viêm da dạng chàm (eczematous dermatitis), nhưng cũng có thể gặp ở bệnh vẩy nến hay u sùi dạng nấm.

**Tham khảo**
Thể loại:Da liễu học
Nốt (da liễu học)

Nốt (Latinh: nodulus) là sang thương tròn hay bầu dục, rắn, sờ được và có thể liên quan đến lớp thượng bì, bì hay mô dưới da. Độ sâu của thương tổn và kích thước giúp phân biệt nốt với sẩn. Nguyên nhân của nốt là do thâm nhiễm, tân sản hay lắng đọng chuyển hoá ở lớp bì hay mô dưới da và thường là biểu hiện cho bệnh hệ thống. Thí dụ như lao, nhiễm nấm sâu, lymphoma, khối tân sinh di căn có thể có biểu hiện nốt ở da. Nốt có thể do tăng sinh lành tính hay ác tính tế bào keratin như trong u gai giác mạc (keratocanthoma) và carcinoma tế bào vẩy và tế bào đáy. Các nốt da không đau, tồn tại lâu là dấu hiệu quan trọng của bệnh đa hệ thống, cần thiết làm sinh thiết và cấy mẫu da.

**Tham khảo**
Thể loại:Da liễu học
Bản mẫu:Vắng mặt

link=
Lưu ý: Tôi không có mặt ở Wikipedia tiếng Việt .Nếu bạn có việc thảo luận liên quan đến tôi xin hãy để lại lời nhắn tại trang thảo luận của tôi. Tôi sẽ đọc tin ngay khi quay trở về. Cảm ơn!
Vô thường

Một bức tranh Phật giáo miêu tả Vô thường
Vô thường, còn gọi là vấn đề triết học về sự thay đổi, là một khái niệm triết học được đề cập trong nhiều tôn giáo và triết học.

**Các tôn giáo Ấn Độ**

**Ấn Độ giáo**
Thuật ngữ anitya (अनित्य), theo nghĩa về tính không cố định của đối tượng và sự sống, xuất hiện trong đoạn 1.2.10 của Áo nghĩa thư Katha, một trong Các Áo nghĩa thư Căn bản của Ấn Độ giáo.
Phật giáo và Ấn Độ giáo chia sẻ học thuyết Vô thường (zh. 無常; sa. anitya; pi. anicca), nghĩa là "không có gì tồn tại mãi mãi, mọi thứ đều ở trong trạng thái thay đổi liên tục"; tuy nhiên, họ không đồng ý với giáo lý về Vô ngã, đó là liệu linh hồn có tồn tại hay không. Theo Frank Hoffman và Deegalle Mahinda, ngay cả trong các chi tiết về lý thuyết vô thường của họ, cũng khác nhau. Phật giáo khẳng định sự thay đổi liên quan đến Vô thường và các chấp trước liên quan tạo ra nỗi buồn hoặc khổ đế (Dukkha) và do đó cần phải bị loại bỏ để giải phóng (nibbana: niết bàn), trong khi Hindu giáo khẳng định rằng không phải tất cả sự thay đổi và chấp trước dẫn đến Dukkha và một số thay đổi - tinh thần hoặc thể chất hoặc tự-tri kiến dẫn đến hạnh phúc và do đó cần phải được tìm kiếm để giải phóng (moksha). Nicca (vĩnh cửu) trong Phật giáo là anatta (không phải linh hồn), Nitya trong Ấn Độ giáo là atman (linh hồn).

**Phật giáo**
Vô thường, còn gọi là anicca (Pāli) hay anitya (Phạn), xuất hiện rộng rãi trong Kinh điển Pali với tư cách là một trong những giáo lý căn bản của Phật giáo. Các giáo lý nhấn mạnh rằng tất cả sự tồn tại có điều kiện, không có ngoại lệ nào, là "nhất thời, phù du, không cố định". Tất cả các pháp hữu vi, dù là vật chất hay tinh thần, đều là các đối tượng được kết hợp trong tình trạng thay đổi liên tục, có thể bị suy tàn và phá hủy. Tất cả các sự kiện vật chất và tinh thần đều không có thật về mặt siêu hình. Chúng không thường hằng hay cố định; chúng hình thành và tan biến.

**Triết học phương Tây**
Vô thường lần đầu tiên xuất hiện trong triết học Hy Lạp trong các tác phẩm của Heraclitus và học thuyết của ông về panta rhei (mọi thứ đều chảy). Heraclitus nổi tiếng vì nhấn mạnh sự thay đổi luôn luôn là bản chất cơ bản của vũ trụ, như trong câu nói nổi tiếng "Không ai tắm hai lần trên cùng một dòng sông."

**Xem thêm**
Heike Monogatari
*Tính Không
*Vanitas
*Vô ngã
*Wabi-sabi

**Chú thích**

**Đọc thêm**
Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
*Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.

**Liên kết ngoài**
 2733- Vô thường - Tuệ Minh Đạo date = ngày 24 tháng 4 năm 2005- Vô Thường- Kinh Trung A Hàm - Dịch & Hiệu Chú: Tuệ Sỹ- Vô thường - Thích Thông Huệ date = ngày 5 tháng 9 năm 2005- Anicca (Buddhism)
Thể loại:Khái niệm triết học Phật giáo
Thể loại:Khái niệm triết lý Ấn Độ giáo
Thể loại:Khái niệm triết học tinh thần
Thể loại:Thay đổi
Vô thường (định hướng)

Vô thường có thể đề cập đến:
*Vô thường, thuật ngữ trong tôn giáo và triết học, chỉ tính chất không thường hằng, không chắc chắn, thay đổi của vạn vật
**Vô thường (Phật giáo)
*Vô thường (pháp lý), thuật ngữ trong pháp lý chỉ sự miễn phí hay không phải trả tiền
*Vô Thường, nghệ danh của nhạc sĩ guitar cổ điển đánh đàn bằng tay trái được nhiều giải thưởng. Ông tên thật là Võ Văn Thường (1940–2003).
Bồ đề (định hướng)

Trong tiếng Việt, bồ đề hay Bồ Đề có thể có các nghĩa sau:

**Phật giáo**
Trong Phật giáo thì từ "Bồ đề" có thể có các nghĩa sau:
*Trạng thái tu hành thành đạt, bồ-đề.
*Tên của một đại sư Tây Tạng: Bồ-đề đạo thứ đệ và của Sơ Tổ Thiền Tông: Bồ-đề-đạt-ma.
*Tên của một tác phẩm quan trọng của đại sư A-đề-sa: Bồ-đề đạo đăng luận.
*Bồ Đề Đạo Tràng (tiếng Anh: Boddha Gaya): tên của một ngôi tháp tối cổ tại Patna, bang Bihar, Ấn Độ, một thánh địa nơi đức Phật Thích-ca Mâu-ni thành đạo.
*Trường Bồ đề: tên gọi cơ sở giáo dục tư thục tiểu học và trung học của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất.

**Thực vật**
Chi Styrax: chi an tức hương hay an tức.
*Styrax tonkinensis: an tức Bắc bộ, cánh kiến trắng, còn gọi bồ đề.
*Styrax benzoin: nhựa an tức hương, bồ đề nhựa, bồ đề vỏ đỏ, .
*Chi Alniphyllum
*Alniphyllum fortunei: lá dương đỏ (xích dương diệp), bồ đề vỏ đỏ, bồ đề xanh lá nhẵn.
*Chi Ficus
*Ficus religiosa: bồ đề, đề

**Địa danh**
Phường Bồ Đề, quận Long Biên, thành phố Hà Nội
*Xã Bồ Đề, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam
*Sông Bồ Đề chảy trên địa bàn xã Tam Giang Tây, huyện Ngọc Hiển, Cà Mau.
*Đá Bồ Đề, quần đảo Trường Sa.
Tịnh độ

375x375px
Tịnh độ (zh. jìngtǔ 淨土, sa. buddhakṣetra, ja. jōdo) nguyên nghĩa Phạn ngữ là Phật (buddha) độ (kṣetra), cõi Phật, cõi thanh tịnh. Trong Bắc tông, người ta hiểu mỗi Tịnh độ thuộc về một vị Phật đã tạo  ra, và vì có vô số chư Phật nên có vô số Tịnh độ.
Được nhắc nhở nhiều nhất là Tịnh độ mang tên Cực Lạc (sa. sukhāvatī) của Phật A-di-đà (sa. amitābha) ở phương Tây. Tịnh độ phía Đông là cõi Phật Dược Sư (sa. bhaiṣajyaguru-buddha) có tên là Tịnh Lưu Ly, có khi Tịnh độ đó được gọi là Điều hỉ quốc (sa. abhirati) của Phật Bất Động (sa. akṣobhya). Phía Nam là Tịnh độ của Phật Bảo Sinh (sa. ratnasambhava), phía Bắc là Tịnh độ của Phật Cổ Âm (sa. dundubhisvara). Vị Phật tương lai Di-lặc (sa. maitreya), là vị đang giáo hoá ở cõi Đâu-suất (sa. tuṣita), sẽ tạo một Tịnh độ mới. Nhưng được sanh về Tịnh độ rất khó, sách xưa có câu: Nhân thân nan đắc, Phật pháp nan văn, Thiện duyên nan ngộ, Phật quốc nan sanh.
Tịnh độ được xem là "hoá thân" của thế giới mới tốt đẹp hơn, là cõi của người tu hành muốn được tái sinh. Muốn đạt được cõi này, hành giả không phải chỉ trau dồi thiện nghiệp, công đức phước báu mà còn phải nguyện cầu các đức Phật của các cõi đó cứu độ được tái sinh. Trong nhân gian, người ta thường hiểu Tịnh độ là một nơi có vị trí địa lý nhất định, nhưng thật ra Tịnh độ là một dạng của tâm thức giác ngộ vì thế giới vốn là ảo kể cả Ta Bà, sẽ không bị ô nhiễm và các phương hướng Đông, Tây, Nam, Bắc chỉ có tính chất hình tượng. Nên nhớ là trong Đạo Phật, Tịnh độ chưa phải là mục đích cuối cùng trên con đường tu tập - chỉ là nơi được xem là cõi cuối cùng mà hành giả phải tái sinh để rồi đạt Niết-bàn (trừ phi có hạnh nguyện riêng trên con đường Bồ tát muốn đến các cõi khác để cứu độ). Và trong tinh thần Đại thừa, Đức Phật đặc biệt nói những bộ Kinh cứu cánh như Hoa Nghiêm, Pháp Hoa, Niết Bàn, ý chỉ nêu rõ "Những cõi nước do Đức Phật biến hóa, để làm phương tiện để an ủi chúng sanh những lúc cảm thấy mệt mỏi, chán nản đều gọi đó là cõi Phương tiện, Hóa thành. Chỉ có Niết Bàn của Phật mới là mới gọi là Bảo Sở". Như vậy cõi Tịnh độ chưa được xem là cõi cuối cùng, cho nên cõi Tinh độ là cõi Phương tiện.

**Tham khảo**
Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
*Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.

**Xem thêm**
Tịnh độ tông
*Tịnh độ chân tông
*Cực lạc

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Triết lý Phật giáo
Thể loại:Tịnh độ tông
Thể loại:Mật tông
Thể loại:Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo
Cung Giũ Nguyên

Cung Giũ Nguyên
Cung Giũ Nguyên (28 tháng 4 năm 1909 – 7 tháng 11 năm 2008) là một nhà văn, nhà báo Việt Nam gốc Hoa được biết đến với những tác phẩm tiếng Pháp. Về mặt văn chương, tên tuổi ông được ít người Việt biết đến vì các tác phẩm của ông được viết bằng tiếng Pháp. Tuy nhiên về mặt hoạt động xã hội, ông là một huynh trưởng nổi bật thuộc thế hệ sáng lập ra phong trào Hướng đạo Việt Nam.
Cuối đời, ông sống tại thành phố Nha Trang và mất tại đây.

**Tiểu sử**
Ông sinh tại Huế, họ thật là họ Hồng. Tổ tiên của ông, người Phúc Kiến, đã qua lập nghiệp tại Việt Nam từ giữa thế kỷ 19. Cha là ông Cung Quang Bào, một Đốc học. Mẹ là Nguyễn Phúc Thị Bút, trưởng nữ của Quận công Hồng Ngọc và cháu nội của An Thành Vương Nguyễn Phúc Miên Lịch (con út vua Minh Mạng).
Sinh trưởng trong một gia đình nghèo và đông con, học xong trung học tại trường Quốc học Huế những năm 1922-27, ông phải từ bỏ giấc mộng học trường Cao đẳng Mỹ thuật Hà Nội để đi làm việc. Năm 1928 ông được bổ làm trợ giáo tập sự tại trường Nam Tiểu học Nha Trang, nhưng đến đầu năm 1930 bị bãi chức, vì lý do chính trị. Sau đó ông phiêu lưu vào Sài Gòn, Đà lạt, Huế, Nha Trang.
Năm 1936 cha của ông mất. Vì trách nhiệm đối với gia đình, ông về lại Nha Trang và năm 1941 trở lại nghề dạy học. Ông đã dạy các môn Việt văn, Hán văn, La tinh, Pháp văn, Anh văn, sử địa, kinh tế học, triết học, văn học... ở các trường Kim Yến, Trường Dòng Thánh Giuse Bình Tân, La San, Phanxicô, Collège Français de Nha Trang, Võ Tánh, Lê Quý Đôn... Trong khoảng 1955-75, ông làm hiệu trưởng trường Trung học đệ nhị cấp Lê Quý Đôn, Nha Trang. Trong thời gian 1972-1975 ông là giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Cộng đồng duyên hải, Nha Trang.
Từ 1989 đến 1999, ông là giáo sư thỉnh giảng môn ngôn ngữ và văn chương Pháp tại khoa Pháp văn, Trường Cao đẳng Sư phạm Nha Trang.

**Hoạt động Hướng đạo**
Năm 1944, ông đảm nhiệm khoá huấn luyện chót ở Trại trường Bạch Mã thay thế Trưởng Tạ Quang Bửu vì bận việc riêng.
*Năm 1958, Trại trường Quốc gia Tùng Nguyên được thành lập tại Đà Lạt dưới quyền điều khiển của ông. Đây là nơi đào tạo hầu hết các trưởng của thế hệ 1958-1975.
*Ông từng làm phụ tá Trại trưởng Trại Huấn luyện Hướng đạo quốc tế Gilwell, Anh Quốc. Đây là nơi huấn luyện các huynh trưởng Hướng đạo.
*Cho đến năm 2007, ông đã 98 tuổi nhưng vẫn còn gắn bó với phong trào Hướng đạo tại Việt Nam; hướng dẫn Toán Alpha và Bêta Hướng đạo Việt Nam tại Nha Trang.

**Tác phẩm**
Một người vô dụng (1930)
*Nợ văn chương (1931)
*Volontés d'existence (Nhà xuất bản France-Asie, Saigon, 1954)
*Le Fils de La Baleine (Nhà xuất bản Arthène Fayard, Paris, 1956) bản dịch tiếng Việt Kẻ thừa tự của ông Nam Hải của Nguyễn Thành Thống (Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 1980).
*Le domaine maudit (Nhà xuất bản Arthène Fayard, Paris, 1961)
*Le Boujoum (1980)

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 La stratégie discursive ou l'image de soi dans Le Boujum de Cung Giu Nguyen, par Pham Van Quang
Thể loại:Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc
Thể loại:Nhà văn Việt Nam thời kỳ 1945–1975
Thể loại:Học sinh Quốc học Huế
Thể loại:Nhà báo Việt Nam
Thể loại:Thế hệ sáng lập Hướng đạo Việt Nam
Thể loại:Người Việt gốc Hoa
Thể loại:Tín hữu Công giáo Việt Nam
Mụn mủ

Mụn mủ (Latinh: pustula), hay còn gọi là nhọt, là một ổ nông ở da, được bao bọc, chứa dịch tiết mưng mủ, có thể có màu trắng, vàng, vàng xanh hay xuất huyết. Quá trình này có thể phát sinh trong một nang lông hay độc lập với nang lông. Mụn mủ có thể khác nhau về kích thước và hình dạng; tuy nhiên mụn mủ nang lông luôn có hình nón và thường chứa một cọng lông ở trung tâm. Sang thương mụn nước do nhiễm herper simplex và varicella zoster virus có thể trở thành mụn mủ. Nhuộm Gram và cấy nên được thực hiện để định danh vi khuẩn và nấm.

**Tham khảo**
Thể loại:Da liễu học
Mụn nước

Mụn nước (Latinh: vesicula, nhỏ hơn 0,5 cm) và bóng nước (Latinh: bulla, lớn hơn 0,5 cm) là một ổ nông chứa dịch, gồ lên và được bao bọc. Thường thành rất mỏng nên có thể được nhìn xuyên thấu và thấy được huyết thanh, dịch lymph, máu hay dịch ngoại bào. Mụn nước và bóng nước hình thành do sự bóc tách da ở các mức khác nhau; sự bóc tách có thể bên trong thượng bì (giộp nội thượng bì) hay ở mặt phân cách thượng bì-bì (dưới thượng bì). Các mụn nước giống herpes có chỉ định thử nghiệm Tzanck và/hoặc cấy virus.Mụn và bóng nước

**Tham khảo**
Thể loại:Da liễu học
Mào

Bài này nói về một hiện tượng bệnh lý. Các nghĩa khác xem bài: Mào (định hướng).
Mào (Latinh: crusta) hình thành khi huyết thanh, máu hay dịch tiết mủ khô trên bề mặt da. Mào có thể mỏng, dễ vụn (chốc khô) hay dày và dính (chốc loét). Mào có màu vàng khi được hình thành từ huyết thanh khô, màu xanh hay vàng xanh khi từ dịch tiết mủ, màu nâu khi hay đỏ đậm khi từ máu. Mào nông thường xuất hiện như những hạt mỏng, lấp lánh, có màu mật ong, điển hình như trong chốc khô (impetigo). Khi chất tiết xâm nhập vào toàn bộ thượng bì, mào có thể dày và dính, và nếu kèm theo hoại tử mô sâu hơn, nó được gọi là chốc loét (ecthyma).

**Bệnh sùi mào gà là gì?**
Sùi mào gà (Genital Warts) còn được gọi là mụn cóc sinh dục, đặc trưng bởi sự xuất hiện của các u nhú trông giống như súp lơ hoặc mào gà, tập trung chủ yếu ở bộ phận sinh dục và hậu môn của bệnh nhân.
Người bị bệnh sùi mào gà không chỉ bị ảnh hưởng trầm trọng đến tâm sinh lý và quan hệ vợ chồng, mà còn có nguy cơ ung thư cổ tử cung, ung thư dương vật và ung thư hậu môn sau này.
Bệnh sùi mào gà là bệnh xã hội lây truyền chủ yếu qua quan hệ tình dục không an toàn, gây ra bởi một hoặc một vài chủng vi rút HPV (Human papilloma virus).
Đây là căn bệnh phổ biến trên thế giới do tốc độ lây truyền nhanh qua quan hệ tình dục không an toàn. Bệnh sùi mào ở nam giới và nữ giới sẽ gây ra mụn cóc và ung thư nếu không điều trị kịp thời.

**Tham khảo**
Thể loại:Da liễu học
Tróc vảy

Tế bào thượng bì được thay thế mỗi 27 ngày. Sản phẩm cuối của quá trình toàn tiết (holocrine) này là lớp sừng, là lớp ngoài cùng của da và không chứa hạt nhân và bị mất đi mà không cảm thấy được. Khi tốc độ tăng sinh của tế bào thượng bì cao, như trong bệnh vảy nến, lớp sừng không được hình thành như bình thường mà các lớp ngoài cùng của da vẫn còn chứa hạt nhân (á sừng), biểu hiện như là vảy trên lâm sàng, và hiện tượng này được gọi là tróc vảy (tiếng Anh: desquamation, scaling). Vì vậy vảy là các mảnh của lớp sừng. Chúng có thể rộng (như màng) hay nhỏ (như bụi), dính hay lỏng lẻo. Vảy dày và dính tạo cảm giác sạn (như giấy nhám) do tăng lớp sừng khu trú và là đặc điểm của dày sừng do nắng (solar ketarosis).

**Tham khảo**
  Lưu ý trong điều trị Á sừng date=2010-10-05  Thạc sĩ Nguyễn Hải Lý
Thể loại:Da liễu học
Thể loại:Thuật ngữ da liễu
Loét (da liễu học)

Loét (Latinh:ulcus) là tổn thương da do mất thượng bì và phần trên lớp nhú của lớp bì. Nó có thể mở rộng vào lớp dưới da và luôn luôn xảy ra trong mô có thay đổi về bệnh học. (Điều này phân biệt loét với vết thương, ở vết thương tổn thương da trên nền mô bình thường.) Một vết xước (erosion) chỉ tổn thương lớp thượng bì, không vào đến lớp bì và khi lành không để lại sẹo trong khi loét luôn luôn tạo sẹo khi lành. Một vài đặc điểm giúp xác định nguyên nhân loét gồm vị trí, bờ, đáy, dịch tiết và các đặc điểm bề mặt có liên quan như nốt, mất da (excoriation), dãn tĩnh mạch, phân bố lông, có/mất mồ hôi và mạch. Loét không liên quan đến bệnh mạch máu cần được làm sinh thiết nêm (wedge biopsy) để khảo sát mô học và cấy mô tìm vi sinh vật.

**Tham khảo**
Thể loại:Da liễu học
Mào (định hướng)

Mào trong tiếng Việt có nhiều hơn một nghĩa. Nó có thể là:
*Một bộ phận trên đầu các loài chim, ví dụ mào gà, mào ngỗng. Xem bài Mào (động vật).
*Là một hiện tượng bệnh lý. Xem bài Mào.
*Là chỏm lông trên các mũ sắt của các chiến binh ngày xưa. Xem bài Mào (quân sự).
*Trong các từ ghép như:
**Một từ hợp thành trong tên gọi chào mào. Ở đây chào mào là tên gọi riêng của một loài chim hoặc là tên gọi của một loại mũ là mũ chào mào.
**Chỉ một bộ phận trong cơ quan sinh dục của động vật có vú giống đực, tức mào tinh hoàn (epididymis).
**Trong từ cây mào gà (các loài cây thuộc chi Celosia họ Dền (tên khoa học: Amaranthaceae)) - là một loài thực vật, do hoa của nó có hình dạng và màu sắc giống như mào gà.
Bóng nước

Bóng nước có thể là
*Môn thể thao dưới nước (water polo), xem bài Bóng nước (thể thao).
*Bóng nước (thực vật)
*Bóng, hay ảnh ảo, của một vật thể nào đó dưới mặt nước.
*Dấu hiệu bệnh lý trong da liễu học, xem bài Mụn nước.
Ảnh ảo

Trong quang học, đặc biệt là trong quang hình, ảnh ảo là thuật ngữ để chỉ các hình ảnh quan sát được khi thấy các quang tuyến ánh sáng, hay bức xạ điện từ nói chung, như cùng đi ra từ nơi đó mà trên thực tế thì đường đi qua của các quang tuyến không đi qua các điểm trên hình ảnh ảo này.

**Tính chất ảnh ảo qua các loại gương**
– Ảnh ảo qua gương phẳng có kích thước lớn bằng vật
– Ảnh ảo qua gương cầu lồi có kích thước nhỏ hơn vật
– Ảnh ảo qua gương cầu lõm có kích thước lớn hơn vật

**Ví dụ**

**Phản xạ**
Tập tin:Mirror image reversal.svg|nhỏ|180px|Tạo ảnh ảo ngược trên gương phẳng. 1: vật thể; 2: tia sáng; 3: gương; 4: mắt; 5: ảnh ảo.
Gương phẳng hay gương cầu lồi luôn tạo ra ảnh ảo nằm sau gương nhờ phản xạ ánh sáng của vật thể đặt trước chúng. Đối với người quan sát trước gương, các tia sáng dường như phát ra từ ảnh nằm sau gương, nhưng thực tế các tia chỉ đi lại trong không gian nằm trước gương.

**Khúc xạ**
Tập tin:Lens4 vi.svg|nhỏ|259x259px|Tạo ảnh ảo qua thấu kính phân kỳ|thế=|viền
Thấu kính phân kỳ luôn tạo ra ảnh ảo của vật thể đặt xa hơn tiêu cự của kính.
Sự khúc xạ tia sáng đi từ dưới nước lên không khí cũng tạo ra ảnh ảo của vật thể dưới nước, còn gọi là bóng nước.

**Xem thêm== 
*Ảnh thật (quang học)

**Tham khảo**
Thể loại:Quang hình
Thể loại:Quang học