1914

1914
thumb

**Sự kiện**
 8 tháng 1 – Tia phóng xạ được sử dụng để điều trị ung thư.- 8 tháng 2 – Ký kết thỏa thuận giữa đế quốc Nga và đế quốc Ottoman về vấn đề Armenia.- 12 tháng 2 – Tại Washington, D.C., viên đá đầu tiên của Nhà tưởng niệm Lincoln được đặt vào vị trí.- 17 tháng 3 – Nga tăng cường vũ trang.- 21 tháng 4 đến 14 tháng 11 – Hoa Kỳ chiếm đóng Veracruz, México.- 28 tháng 6 – Thái tử Áo–Hung Franz Ferdinand 1 sinh viên người Serbia tên Gavrilo Princip ám sát tại Sarajevo, Bosna.- 28 tháng 7 – Đế quốc Áo–Hung tuyên chiến với Serbia. Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ.- 1 tháng 8 – Đế quốc Đức tuyên bố chiến tranh với Nga.- 3 tháng 8 – Đức tuyên chiến với Pháp.- 4 tháng 8 – Anh tuyên chiến với Đức.- 5 tháng 8 – Mỹ tuyên bố giữ trung lập trong cuộc chiến ở Châu Âu.- 21 tháng 8 – Trận Charleroi giữa quân đội Pháp và Đức. Quân đội Đức chiến thắng. - 23 tháng 8 – Nhật Bản tuyên chiến với Đức- 23 tháng 8 – Trận Mons giữa quân đội Anh và Đức. Quân Anh triệt thoái.- 26 tháng 8 đến 30 tháng 8 – Trận Tannenberg giữa quân đội Nga và Đức tại mặt trận phía đông. Đức giành thắng lợi quyết định.- 30 tháng 8 – Máy bay Đức ném bom Paris lần đầu tiên.- 3 tháng 9 – Benedict XV (Giacomo della Chiesa) trở thành Giáo hoàng thứ 258.- 5 tháng 9 đến 13 tháng 9 – Trận sông Marne lần thứ nhất tại mặt trận phía tây giữa liên quân Anh–Pháp và quân Đức. Liên quân Anh–Pháp giành thắng lợi chiến lược.- 9 tháng 9 đến 14 tháng 9 – Trận hồ Masuren lần thứ nhất giữa quân đội Nga và Đức. Quân Đức thắng lợi lớn.- 9 tháng 10 – Cuộc vây hãm Antwerp. Quân Đức chiếm lĩnh được Antwerp từ tay Bỉ.- 28 tháng 10 – Trận Penang (Mã Lai) giữa Hải quân Đức và Nga–Pháp. Hải quân Đức giành chiến thắng.- 29 tháng 10 – Đế quốc Ottoman tham gia thế chiến thứ nhất theo phe Liên minh Trung tâm.- 1 tháng 11 – Trận Coronel giữa Hải quân Đức và Hải quân Anh. Hải quân Đức chiến thắng.- 3 – 5 tháng 11 – Trận Tanga giữa quân Anh–Ấn và quân Đức ở Đông Phi. Quân Đức giành thắng lợi quyết định.- 8 tháng 12 – Trận quần đảo Falkland giữa hải quân Anh và hải quân Đức. Hải quân Anh đại thắng.- 9 tháng 11 – Trận Cocos giữa Hải quân Úc và Hải quân Đức. Hải quân Úc chiến thắng.- 13 tháng 11 – Chính phủ Đức kêu gọi dân chúng đổi vàng lấy tiền.

**Sinh**
 1 tháng 1 – Nguyễn Chí Thanh, Đại tướng Quân đội nhân dân Việt Nam (m. 1967)- 10 tháng 1 – Lê Trọng Tấn, Đại tướng Quân đội nhân dân Việt Nam (m. 1986)- 6 tháng 3 – Vjekoslav Luburić, phát xít Croatia, quản lý hệ thống trại tập trung của Nhà nước Độc lập Croatia (m. 1969)- 4 tháng 4 – Marguerite Duras, nhà văn Pháp, tác giả tiểu thuyết Người tình (m. 1996)- 30 tháng 4 – Trần Hiệu, Cục trưởng Tình báo đầu tiên của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (m. 1997)- 2 tháng 5 – Đinh Núp (người Ba Na), nhân vật lịch sử Việt Nam (m. 1999)- 1 tháng 8 – Nguyễn Chánh, tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam (m. 1957)- 25 tháng 11 - Ivan Jaŭciejevič Paliakoŭ, nguyên thủ quốc gia Byelorussia Xô viết (m. 2004).- 4 tháng 12 – Nam Phương Hoàng Hậu, Hoàng hậu cuối cùng của nhà Nguyễn (m. 1963)

**Mất**
 24 tháng 2 – Joshua Chamberlain, tướng trong Nội chiến Mỹ (s. 1828)- 25 tháng 3 – Frédéric Mistral, nhà thơ Pháp đoạt giải Nobel Văn học 1904 (s. 1830)- 21 tháng 6 – Carl Benjamin Klunzinger, bác sĩ, nhà động vật học người Đức (s. 1834)- 28 tháng 6 – Franz Ferdinand, thái tử đế quốc Áo-Hung và Sophie, vợ ông.- 2 tháng 7 – Joseph Chamberlain, chính trị gia người Anh.- 31 tháng 7 – Jean Jaures, đảng viên đảng Xã hội, nhà chính trị lớn của Pháp.- 30 tháng 8 – Aleksandr Vasilyevich Samsonov, thượng tướng Nga.- 25 tháng 9 – Theodore Nicholas Gill, nhà động vật học người Mỹ (s. 1837).- 10 tháng 10 – Hoàng đế Carol I của România.

**Giải Nobel**
 Vật lý – Max von Laue- Hóa học– Theodore William Richards- Y học – không có giải- Văn học – không có giải- Hòa bình – không có giải

**Xem thêm**

**Tham khảo**

*14