Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Mạng không dây

"Black-white 2 Vista" icon theme
Mạng không dây (tiếng Anh: wireless network) là mạng điện thoại hoặc mạng máy tính sử dụng sóng radio
làm sóng truyền dẫn hay tầng vật lý.
Một mạng không dây là một mạng máy tính sử dụng các kết nối dữ liệu không dây giữa các nút mạng. Mạng không dây được ưa thích bởi các hộ gia đình, các doanh nghiệp hay các cơ sở kinh doanh vừa và lớn có nhu cầu kết nối internet nhưng không thông qua quá nhiều cáp chuyển đổi. Các mạng không dây được quản lý bởi hệ thống truyền thông vô tuyến của các nhà mạng. Những hệ thống này thường được đặt tập trung hoặc rời rạc tại những cơ sở lưu trữ của các nhà mạng. Cấu trúc mạng thường được sử dụng là cấu trúc OSI.
Những ví dụ điển hình về mạng không dây là: mạng wifi, mạng 3G, mạng điện thoại di động, mạng bluetooth, mạng nội bộ không dây (WLAN), mạng cảm biến không dây, mạng truyền thông vệ tinh và mạng sóng mặt đất.

**Thuật ngữ**
mạng MAN không dây (WMAN) - mạng đô thị không dây
*mạng LAN không dây (WLAN) - mạng cục bộ không dây
*mạng PAN không dây (WPAN) - mạng cá nhân không dây
*GSM - Chuẩn toàn cầu cho truyền thông di động số, thông dụng tại hầu hết các nước ngoại trừ Hàn Quốc và Nhật Bản.
*Mạng di động tùy biến (Mobile ad-hoc network)
*Wi-Fi - một tập các chuẩn tương thích sản phẩm dành cho các mạng WLAN dựa trên đặc tả IEEE 802.11
*Warchalking
*Wireless mesh network

**Một số viện nghiên cứu**
University of California, Berkeley
*University of Pennsylvania
*Massachusetts Institute of Technology
*Helsinki University of Technology
*Royal Institute of Technology (Stockholm, Sweden)
*Stanford University

**Một số hãng sản xuất nổi tiếng về các thiết bị mạng không dây**
 Thiết bị mạng, thiết bị cầm tay
**Nokia
**Apple
**Samsung
**Sony Ericsson
**Motorola
**Ericsson (chỉ có thiết bị mạng)
**Siemens AG
**Sony Ericsson (chỉ có thiết bị cầm tay)

**Một số cộng đồng**
 NYCwireless- RedLibre- FreeNetworks- Personal Telco

**Xem thêm**
Mạng cộng đồng không dây
*Mạng LAN không dây
*Công nghệ mạng không dây

**Tham khảo**
 Wireless Networking Tutorials- Online tutorials from IEEE Communications Society

Thể loại:Mạng máy tính
Thể loại:Mạng
Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam

Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) là một doanh nghiệp nhà nước của Việt Nam, được thành lập từ năm 1985, hoạt động theo mô hình công ty mẹ-con từ 1 tháng 1 năm 2006.
Đây là một doanh nghiệp kinh doanh đa ngành, song sản xuất và buôn bán thuốc lá là ngành kinh doanh chủ yếu; các ngành kinh doanh khác là chế biến thực phẩm (bánh kẹo, nước tinh khiết, rượu, trà), tài chính-ngân hàng.
Vinataba có 10 công ty con (100% vốn của Vinataba). Tổng công ty còn là cổ đông chi phối của 7 doanh nghiệp khác trong đó có 4 công ty cổ phần, 1 công ty trách nhiệm hữu hạn và 2 công ty liên doanh có vốn nước ngoài. Đáng chú ý là có hai công ty trong số 7 doanh nghiệp này thuộc ngành chế biến bánh, kẹo. Tổng công ty cũng còn là cổ đông của 4 doanh nghiệp khác, trong đó có 1 doanh nghiệp trong ngành chế tạo bao bì (thùng cát tông, giấy nhôm), 1 doanh nghiệp thuộc ngành bảo hiểm và 1 doanh nghiệp thuộc ngành ngân hàng.
Sau đây là danh sách các đơn vị thành viên.

**Công ty con**
#Công ty TNHH 1 thành viên Thuốc lá Sài Gòn
#Công ty Thuốc lá Thăng Long
#Công ty Thuốc lá Bắc Sơn
#Công ty Thuốc lá Thanh Hóa
#Công ty Thuốc lá Long An
#Công ty Thuốc lá Cửu Long
#Công ty Thuốc lá Đồng Tháp
#Công ty Thuốc lá An Giang
#Công ty Thuốc lá Bến Tre
#Công ty TNHH MTV Viện Thuốc Lá

**Công ty có phần vốn chi phối của Vinataba**
#Công ty Thuốc lá Đà Nẵng
#Công ty Cổ phần Cát Lợi
#Công ty Cổ phần Hòa Việt
#Công ty Cổ phần Ngân Sơn
#Công ty Cổ phần Bánh kẹo Hải Hà
#Công ty Liên doanh Hải Hà - Kotobuki
#Công ty Liên doanh Thuốc lá Vinasa

**Đơn vị hạch toán phụ thuộc**
#Công ty Thương mại thuốc lá
#Công ty xuất nhập khẩu thuốc lá

**Các công ty có vốn hùn của Vinataba**
#Công ty Liên doanh BAT - Vinataba 
#Công ty Liên doanh Vina Toyo 
#Tổng công ty Bảo Minh
#Ngân hàng Cổ phần Eximbank

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang web Vinataba
Thuốc lá Việt Nam
Thể loại:Thuốc lá
Thuốc lá
Thuốc lá
Thể loại:Di chuyển đến Wiktionary

100px
Thể loại này chứa trang có người đề nghị di chuyển các trang này đến Wiktionary dùng Di chuyển đến Wiktionary. Có vẻ các trang này là mục từ trong từ điển, không phải là bài viết trong bách khoa toàn thư. Wikipedia không phải là cuốn từ điển như Wiktionary. Trước khi di chuyển các trang này đến chỗ mới, xin kiểm tra rằng trang này theo tiêu chuẩn mục từ. Nếu có thể sửa đổi các trang thành bài viết đầy đủ, hơn mục từ của từ điển, thì xin bạn hãy làm vậy và dời thông báo di chuyển.
Bản mẫu:Welcome-es

==Bienvenido**
¡Hola !
Bienvenido a la Wikipedia en vietnamita. Si no hablas vietnamita, como quieras, lees nuestro libre de visitas para los no que no hablan vietnamita. ¡Muchísimas gracias de participar con nosotros! 
Thể loại:Bản mẫu hoan nghênh
Dạm ngõ

Lễ dạm ngõ (còn gọi là lễ xem mặt, đám nói (miền Nam)) là một nghi lễ trong phong tục hôn nhân của người Việt. Lễ này nhằm chính thức hóa quan hệ hôn nhân của hai gia đình.
Lễ chạm ngõ ngày nay là buổi gặp gỡ giữa hai gia đình. Nhà trai xin đến nhà gái đặt vấn đề chính thức cho đôi nam nữ được tìm hiểu nhau một cách kỹ càng hơn trước khi đi đến quyết định hôn nhân. Buổi lễ này, không cần vai trò hẹn trước của người mối (kể cả những trường hợp yêu nhau nhờ mai mối), không cần lễ vật rườm rà.
Về bản chất, lễ này chỉ là một ứng xử văn hóa, thông qua đó hai gia đình biết cụ thể về nhau hơn (về gia cảnh, gia phong), từ đó dẫn tới quyết định tiếp tục hay không quan hệ hôn nhân của hai gia đình. Lễ vật của lễ chạm ngõ theo truyền thống rất đơn giản: chỉ có trầu cau.
Xét về mặt chức năng: nếu bỏ qua lễ này mà đi thẳng vào lễ ăn hỏi thì mọi việc sẽ bị cảm thấy đường đột, ngang tắt, không có khởi đầu. Vì thế, tuy không phải là một lễ trọng nhưng lại là một lễ không thể thiếu trong tiến trình hôn lễ. Hơn nữa, lễ này không tốn kém (lễ vật chỉ có trầu cau) mà lại biểu thị được bản sắc văn hóa dân tộc (văn hoá trầu cau) thì việc bỏ qua lễ này là điều không hợp lý. Đối với lễ này, thường người Việt Nam vẫn tiến hành theo khuôn mẫu cổ truyền.

**Thành phần tham gia**
#Nhà trai: Ba (bố), mẹ, chú rể tương lai, người mối (nếu có). Không nhất thiết phải đi đủ 5-7 người, 3 người vẫn được. Có thể có Ông bà nội, ngoại hoặc chú bác cậu dì bên nội, ngoại.
#Nhà gái: Cả gia đình nhà gái (Cha, mẹ, cô dâu tương lai; ông bà nội, ngoại hoặc đại diện nội, ngoại).

**Trang phục**
Mọi người mặc trang phục lịch sự ăn nói nhẹ nhàng có văn hoá. Không nhất thiết mặc comple và áo dài (vì còn phụ thuộc vào thời tiết nắng mưa và địa hình, khoảng cách nhà gái...)

**Lễ vật của nhà trai**
Trầu, cau, chè, thuốc, bánh kẹo, hoa quả (nếu có điều kiện), mỗi thứ đều phải tính chẵn. Lễ này đơn giản, không phải thủ tục rườm rà.

**Nhà gái**
Dọn dẹp nhà cửa sạch, đẹp. Ăn mặc đẹp, trang trọng. Khi đoàn khách nhà trai đến, đón chào niềm nở. Tiếp khách bằng trà (nếu có trà thơm là tốt nhất). Khi nhà gái đồng ý nhận lễ vật, mang đặt lên bàn thờ thì cuộc lễ coi như kết thúc. Sau đó hai bên có thể ngồi lại nói chuyện đôi chút.

**Tham khảo**
Thể loại:Phong tục Việt Nam
Thể loại:Lễ cưới
Thể loại:Văn hóa Nhật Bản
Thể loại:Gia đình

:Đọc {Gia đình}|bài chính về {Gia đình}…
Thể loại:Xã hội
Thể loại:Phát triển con người
Thể loại:Nghiên cứu xã hội
Thể loại:Thể chế xã hội
Thể loại:Quan hệ họ hàng và nguồn gốc
Thể loại:Quan hệ cá nhân
Dương lịch

Dương lịch là loại lịch mà ngày tháng của nó chỉ ra vị trí của Trái Đất trong chuyển động của nó xung quanh Mặt Trời (hay nói tương đương là vị trí biểu kiến của Mặt Trời trên thiên cầu).
Trong ngôn ngữ giao tiếp thông thường của người Việt hiện nay, thuật ngữ dương lịch nói chung chỉ là nói tới lịch Gregory mặc dù trên thực tế có nhiều loại lịch khác có cách thức tính toán ngày tháng như đã nói trên.

**Dương lịch chí tuyến**
Nếu như vị trí của Trái Đất (hay Mặt Trời) được tính toán liên quan tới điểm phân (điểm xuân phân hay điểm thu phân) thì ngày tháng chỉ ra mùa (và như thế nó đồng bộ với xích vĩ của Mặt Trời). Những loại lịch như thế được gọi là dương lịch chí tuyến.
Một năm lịch trung bình của loại lich như thế là xấp xỉ bằng một vài dạng của năm chí tuyến (thông thường hoặc là năm chí tuyến trung bình hoặc là năm xuân phân).
Các loại lịch sau là dương lịch chí tuyến:
*Lịch Gregory
*Lịch Julius
*Lịch Bahá'í
*Lịch Alexandria
*Lịch Iran (lịch Jalāli)
*Lịch Malayalam
*Lịch Tamil
*Dương lịch Thái
Các loại lịch kể trên đều có một năm thường bằng 365 ngày, và đôi khi được mở rộng bằng cách bổ sung thêm 1 ngày dư để tạo thành năm nhuận.

**Dương lịch thiên văn**
Nếu như vị trí của Trái Đất được tính toán liên quan tới vị trí của các định tinh thì ngày tháng của nó chỉ ra chòm sao hoàng đạo mà Mặt Trời có thể được tìm thấy gần đó. Những loại lịch như thế được gọi là dương lịch thiên văn.
Một năm lịch trung bình của những loại lịch này xấp xỉ năm thiên văn.
Lịch Hindu và lịch Bengal là dương lịch thiên văn. Chúng thông thường dài 365 ngày, nhưng hiện nay đã lấy thêm ngày dư để tạo ra năm nhuận.

**Phi dương lịch**
Các loại lịch có thể được gọi là phi dương lịch, như lịch Hồi giáo là một loại âm lịch thuần túy và các loại lịch được đồng bộ với chu kỳ giao hội của Sao Kim hoặc đồng bộ với các thời điểm mọc gần Mặt Trời của các ngôi sao.

**Âm dương lịch**
Các loại âm dương lịch cũng có thể được coi là "dương lịch" ở một mức độ nhất định nào đó, mặc dù ngày tháng của chúng trên thực tế lại chỉ ra các pha của Mặt Trăng. Do một âm dương lịch điển hình có một năm bao gồm một số nguyên dương nhất định các tháng Mặt Trăng, nên ngày tháng của nó không chỉ ra được vị trí của Trái Đất trong chuyển động xung quanh Mặt Trời như ở trường hợp của dương lịch thuần túy. Lịch Trung Quốc là một loại âm dương lịch điển hình.

**Xem thêm**
Lịch bóng Mặt Trời

**Tham khảo**
Thể loại:Lịch
Thể loại:Đại dương

:Đọc {Đại dương}|bài chính về {Đại dương}…
Thể loại:Trái Đất
Thể loại:Biển
Thể loại:Vùng nước
Thể loại:Địa mạo đại dương và duyên hải
Thể loại:Vùng
Thể loại:Diễn viên

Thể loại:Nghệ sĩ
Thể loại:Nghệ thuật biểu diễn
Thể loại:Người theo nghề nghiệp
Thể loại:Nhân vật công chúng
Thể loại:Nhân vật giải trí
Thể loại:Người làm sân khấu
Thể loại:Thể loại chứa
Thể loại:Diễn xuất
Thể loại:Chuyên môn sân khấu
Nhân mã

Họa phẩm về nhân mã
Tượng nhân mã ngoài trời
Tranh vẽ cảnh 02 nhân mã chiến đấu với ác thú (hổ, báo, sư tử), trong đó một con nhân mã đã bị hổ vồ chết, nhân mã còn lại đã giết sư tử và quay sang tấn công hổ
Nhân mã hay Kentauros (Kéntauros, Centaurus) là một sinh vật trong thần thoại Hy Lạp có nửa thân trên của con người và toàn bộ phần dưới là của con ngựa. Trong thần thoại Hy Lạp, loài nhân mã cùng tồn tại với con người, các anh hùng và các thần nhưng sống tại vùng núi của Thessalía. Theo thần thoại Hy Lạp, một vị vua tên là Ixion dám tán tỉnh Hera, vợ thần Zeus. Thần Zeus tức giận bèn lừa Ixion bằng cách tạo ra một cụm mây giống hình dạng Hera mà đây là thần Nephele. Ixion lấy Nephele, sinh ra một quái vật tên là Kentauros (nửa trên là người, nửa dưới là ngựa). Kentauros cùng với những con ngựa trên vùng núi Thessalía sinh ra dòng giống nhân mã. Cũng có nguồn cho rằng Kentauros là con của thần Apollo và tiên nữ Stilbe.

**Đặc điểm**
Đa số nhân mã là những sinh vật cộc cằn, thô lỗ và có ác cảm với con người. Tuy nhiên, có một nhân mã tên là Cheiron có tính cách tử tế, đàng hoàng và có trí tuệ. Cheiron không phải là con cháu của Nephele như các nhân mã khác và là bạn của các anh hùng Peleus và Heracles. Peleus đã đưa con trai của mình là anh hùng Achilles cho Cheiron nuôi dưỡng. Cheiron chết vì mũi tên độc của Heracles do bị bắn lầm. Khi ông chết, được đặt cùng những chòm sao trên trời. Ngày nay, từ Nam Bán Cầu có thể nhìn thấy chòm sao Nhân Mã mang hình dáng một nhân mã cầm kiếm, cách Trái Đất 4,5 năm ánh sáng tức là khoảng 425.736.000 km (nếu lấy vận tốc ánh sáng là 300.000 km/s).

**Xem thêm**
Hình nhân mã- Kim ngưu Minotaur- Nhân ngư- Nhân dương- Nhân sư- Quái vật Typhon- Quái vật Chimera- Chó ba đầu Cerberus- Quái vật Lamia

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  John W. Philpus, "A Catalogue of Centaurs on Greek and Related Painted Pottery", 2000

Thể loại:Thần thoại Hy Lạp
Thể loại:Thần thoại La Mã
Thể loại:Sinh vật huyền thoại Hy Lạp
Phán xét của Paris

Tập tin:Rubens - Judgement of Paris.jpg|nhỏ|phải|300px|Phán xét của Paris, Peter Paul Rubens, năm 1636 (National Gallery, London)
Tập tin:Enrique Simonet - El Juicio de Paris - 1904.jpg|nhỏ|phải|300px|Phán xét của Paris, Enrique Simonet, năm 1904 (Museo de Málaga)
Phán xét của Paris là phán xét nổi tiếng trong thần thoại Hy Lạp, về việc lựa chọn vị nữ thần đẹp nhất trên đỉnh Olympus, mà kết quả là đã gây ra Chiến tranh thành Troia.
Theo sử thi Illiad, do bất mãn vì không được mời dự hôn lễ của nữ thần biển Thetis - con gái lão thần biển Nere và chàng Peleus - con trai thần Zeus, nữ thần Bất hoà Eris đã lấy một quả táo vàng trong vườn của các nàng Hesperite, ghi lên đó dòng chữ "Tặng vị nữ thần đẹp nhất" rồi ném nó vào bàn tiệc. Cuộc tranh cãi giữa 3 vị nữ thần, Hera - vợ thần Zeus, Athena - nữ thần trí tuệ và Aphrodite - nữ thần tình yêu, để giành quả táo diễn ra quyết liệt. Cuối cùng, họ phải nhờ đến người phân xử là hoàng tử Paris, con vua Priam của thành Troy. Ba vị nữ thần đưa ra điều kiện như sau: Athena sẽ giúp chàng trở thành chiến binh bất khả chiến bại, Hera sẽ giúp chàng có được quyền lực, còn Aphrodite sẽ giúp chàng có được một người vợ xinh đẹp nhất thế gian. Cuối cùng, Paris đã chọn Aphrodite. Thua cuộc, Hera và Athena thề sẽ tiêu diệt thành Troy, nơi cha của Paris đang trị vì. Aphrodite thực hiện lời hứa bằng cách đánh cắp Helen - vợ vua Menelaus xứ Sparta. Và Chiến tranh thành Troy bắt đầu từ đó.

**Tham khảo**
Thể loại:Chiến tranh thành Troia
Thể loại:Thần thoại Hy Lạp
Vitruvius

Tập tin:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|nhỏ|phải|250px|Người Vitruvius - minh họa của Leonardo da Vinci
Phân tích tỉ lệ tiêu chuẩn cơ thể người theo Vitruvius
Marcus Vitruvius Pollio (80-70 TCN - 15 TCN)(*) là một kiến trúc sư, kĩ sư công binh người La Mã, phục vụ trong quân đội La Mã tại Tây Ban Nha và xứ Gaule dưới thời của độc tài La Mã Julius Caesar. Ông cũng tham gia cuộc tiến công vào xứ Gaul.Trong chiến tranh ông phục vụ trong quân đoàn VI (Legio VI ferrata) (1). Lúc đầu ông làm việc dưới quyền kĩ sư trưởng Lucius Cornelius Balbus. Sau đó,chính ông là người thiết kế các cỗ máy bắn đá từ năm 52 đến năm 51(năm kết thúc cuộc chiến),trong đó có cỗ máy đã hạ gục đội quân của Vercingetorix (2). Người ta biết rất ít về cuộc đời của ông. Thậm chí hai tên của ông là Marcus và Pollio cũng không được khẳng định chắc chắn. Đó chỉ là phỏng đoán được nhắc đến bởi Cetius Faventinus.
Ông là tác giả của cuốn sách nổi tiếng De architectura (Mười cuốn sách về kiến trúc). Hiện nay, tác phẩm này được coi là tác phẩm lý thuyết kiến trúc cổ nhất được biết của loài người. Trong đó ông đưa ra ba quan điểm nền tảng của kiến trúc là Firmitas-Ultilitas-Venustas (Bền vững-Thích dụng-Đẹp), còn được gọi là "tam giác Vitruvius". Lý thuyết kiến trúc của ông có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển của lịch sử kiến trúc sau này.

**Tham khảo**
 McEwen, I, Vitruvius: Writing the Body of Architecture, MIT Press, 2004- Baldwin, B, The Date, Identity, and Career of Vitruvius, Latomus, Vol 49, 1990, p425-34- Joseph Gwift,Marcus Vitruvius Pollio in ten books translated from Latin

**Liên kết ngoài**
 http://en.wikipedia.org/wiki/Vitruvius(2) Mười cuốn sách về kiến trúc, tiếng Latinh và tiếng Anh-  Mười cuốn sách viết về kiến trúc, Perseus Classics Collection. tiếng Latinh và tiếng Anh, hình ảnh

**Chú thích**
(*) Khi Vitruvius dâng sách cho hoàng đế Augustus năm 25 TCN ông cũng đã khá già rồi mà hoàng đế vẫn còn trẻ.DO vậy nói ông sinh năm 70TCN(hơn hoàng đế 7 tuổi) là điều không hợp lý,hơn nữa dựa theo năm Caesar thành lập quân đoàn VI(58TCN) thì ông ít ra phải sinh từ năm 75 TCN trở về trước(ở La Mã tuổi nhập ngũ từ 17-45 tuổi)
Thể loại:Trường phái Vitruvius
Thể loại:Lý thuyết kiến trúc
Thể loại:Kiến trúc sư Ý
Thể loại:Kiến trúc sư Phục Hưng
Thể loại:Mất thế kỷ 1
Thể loại:Năm mất không rõ
Filarete

Túp lều nguyên thủy của Filarete
Thành phố lý tưởng của Filarete
Antonio Averlino (thường được biết dưới tên Filarete, có nghĩa là "Người yêu đạo đức" trong tiếng Hy Lạp; 1400–1469) là một kiến trúc sư, nhà điêu khắc và nhà lý thuyết kiến trúc người Ý của thời kì Phục hưng.

**Tiểu sử**
Ông sinh ra ở Firenze, phục vụ dưới trướng của Giáo hoàng Eugenius IV. Tác phẩm "Luận về kiến trúc" (tiếng Ý: Trattato di architettura) của ông gồm 25 cuốn nhỏ, được sắp xếp rời rạc dưới dạng văn kể chuyện. Ông là người đầu tiên sử dụng thổ ngữ để viết tác phẩm về lý thuyết kiến trúc thay vì tiếng Latinh.
Tiếp nối Vitruvius và Leone Battista Alberti, Filarete cho rằng kiến trúc hình thành từ nhu cầu sử dụng và, do vậy, túp lều nguyên thủy chính là cội nguồn của kiến trúc. Ông lấy cơ thể con người làm hệ so sánh cơ bản trong kiến trúc. Theo ông, sự hình thành của thức cột cổ điển xuất phát từ túp lều nguyên thủy, mà tỉ lệ của nó chính là tỉ lệ của cơ thể con người. Ông đi sâu phân tích nhân trắc học cơ thể con người dựa trên đồ hình của Vitruvius. Từ đó, thành phố cũng chính là cơ thể con người, ông đưa ra một mô hình đô thị mới hình sao tám cạnh, chống lại mô hình bất hợp lý thời Trung cổ. Từ quan điểm nhân trắc học trong kiến trúc, Filarete đã có phần chuyển sang quan điểm về phỏng sinh học. Theo ông, kiến trúc là một sản phẩm xuất phát từ cơ thể con người, cũng bị bệnh và chết như con người. Thực tế quan điểm này của ông không vượt qua được quan điểm của Alberti trình bày trong cuốn mười của tác phẩm "Nghệ thuật xây dựng trong mười cuốn sách" (De re aedificatoria). Filarete là người đầu tiên nhận ra tầm quan trọng của bản vẽ trong diễn giải lý thuyết kiến trúc. Chính ông là người đầu tiên sử dụng bản vẽ để minh họa lý thuyết của mình.

**Tham khảo**
Mumford, Lewis. 1961. The City in History: Its Origins and Transformations, and its Prospects (New York: Harcourt, Brace & World)
*Filarete, (1965). Treatise on Architecture dịch bởi John R. Spencer (New Haven: Yale University Press)- Tiểu sử date=2018-04-23 - Luận về các thuyết của Averlino và da Vinci date=2006-06-19 - Miêu tả về cửa chính date=2006-01-01 
*Peter J. Murray, 1963. The Architecture of the Italian Renaissance (London:Batsford), pp 100ff- Plan của Sforzinda date=2005-03-16 - Fred Luminoso, 2000. "The Ideal City: Then and Now" date=2006-06-19 - "Sforzinda: progetto di città ideale" date=2006-05-16  (tiếng Ý)- Cửa của Filarete tại stpetersbasilica.org
Thể loại:Kiến trúc sư Ý
Thể loại:Kiến trúc sư Phục Hưng
Thể loại:Trường phái Vitruvius
Thể loại:Lý thuyết kiến trúc
Thể loại:Nhà điêu khắc Ý
Thể loại:Kiến trúc sư thời Phục Hưng
Francesco di Giorgio Martini

Chân dung Francesco Di Giorgio Martini
Tỉ lệ kiến trúc theo modul đầu người
Francesco Di Giorgio Martini (23 tháng 9 1439 - 29 tháng 11, 1501) tại Siena, là một họa sĩ, nhà điêu khắc, kiến trúc sư và nhà thiết kế người Ý trong thời kì tiền Phục hưng.
Là con trai của một thủ thư, ông theo học điêu khắc với Lorenzo Di Pietro vào khoảng năm 1460. Cũng vào thời điểm này, Giorgio phục vụ dưới triều đại của Giáo hoàng Pius II Ông đã tham gia thiết kế cung Poccolomini nhưng bị loại khỏi cuộc thi. Ông là tác giả của hầu hết các bàn thờ của các nhà thờ xung quanh Bologna.
Ông là tác giả của "Khảo luận về kiến trúc" (Trattato di architettura). Tác phẩm này gồm 7 cuốn sách
#Điều kiện ban đầu cho xây dựng
#Xây dựng nhà ở và lâu đài
#Pháo đài và quy hoạch đô thị
#Đền đài và các công trình tôn giáo
#Thành trì
#Cầu cảng
#Máy móc xây dựng
Đặc điểm quan trọng nhất trong lý thuyết kiến trúc của Giorgio Martini là nghiên cứu về mối quan hệ giữa tỉ lệ con người và công trình kiến trúc. Dựa trên triết học của Platon, Aristotle và Vitruvius, ông coi ngôi nhà, con người và vũ trụ phải tương đồng với nhau và tỉ lệ của cơ thể con người chính là tỉ lệ chuẩn cho cấu trúc của đô thị. Tỉ lệ nhân trắc học được Martini nâng cao hơn các người tiền nhiệm bằng cách lấy đầu người làm đơn vị modul của hệ dầm. Tuy nhiên điểm khác biệt của Martini nằm ở chỗ ông xuất phát từ một hệ modul phù hợp với cơ thể con người chứ không phải lấy cơ thể con người làm hệ modul. Có thể nói, ông là người đi trước Le Corbusier hàng trăm năm ở ý tưởng về modul.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Tiểu sử date = ngày 24 tháng 12 năm 2005
Thể loại:Sinh năm 1439
Thể loại:Mất năm 1501
Thể loại:Kiến trúc sư Ý thế kỷ 15
Thể loại:Họa sĩ Ý thế kỷ 15
Thể loại:Nhà văn Ý thế kỷ 15
Thể loại:Họa sĩ Ý thế kỷ 16
Thể loại:Nhà văn Ý thế kỷ 16
Thể loại:Nhà văn kiến trúc Ý
Thể loại:Kiến trúc sư Phục Hưng Ý
Thể loại:Họa sĩ Phục Hưng Ý
Thể loại:Nam họa sĩ Ý
Thể loại:Nam nhà văn Ý
Thể loại:Người Siena
Thể loại:Họa sĩ Quattrocento
Thể loại:Họa sĩ Siena
Alberti (định hướng)

Alberti là họ của một gia đình nổi tiếng tại Firenze, tương đương với họ Medici và Albizzi.
*Alberto di Giovanni Alberti (1525-1599), kiến trúc sư Ý
*Antonio degli Alberti (khoảng 1360-1415), nhà thơ Ý
*Domenico Alberti (khoảng 1710-1740), nhà soạn nhạc và ca sĩ Ý
*Friedrich August von Alberti (1795-1878), nhà cổ sinh vật học
*Gasparo Alberti (khoảng 1480-1560), nhà soạn nhạc Ý
*Giuseppe Matteo Alberti (1685-1751), nhà soạn nhạc Ý
*Innocentio Alberti (khoảng 1535-1615), nhà soạn nhạc Ý
*Johann Friedrich Alberti (1642-1710), nhà soạn nhạc Đức
*Leone Battista Alberti (1404-1472), kiến trúc sư, nghệ sĩ, nổi tiếng trong nhiều lãnh vực
*P.A. Alberti (1851-1932), chính khách Đan Mạch
*Pietro Alberti (16??–17??); nhà soạn nhạc Ý, nghệ sĩ đàn ống và nghệ sĩ vĩ cầm sống ở Bắc Âu.
*Rafael Alberti (1902–1999); nhà thơ Tây Ban Nha.
*Willy Alberti nghệ sĩ Hà Lan thế kỷ 20. Cha của Willeke Alberti.
*Willeke Alberti ca sĩ Hà Lan. Con gái của Willy Alberti.
Thể loại:Họ người Ý
Peter Behrens

Peter Behrens (14 tháng 4 năm 1868 – 27 tháng 1 năm 1940) là một kiến trúc sư và nhà thiết kế đồ họa người Đức. Ông là người đã đặt những viên gạch đầu tiên cho sự phát triển của kiến trúc hiện đại Đức. Các kiến trúc sư hàng đầu của Kiến trúc Hiện đại của thế kỉ 20 như Le Corbusier, Ludwig Mies van der Rohe, Walter Gropius đều làm việc ở xưởng thiết kế của ông.

**Công trình nổi tiếng**
 Nhà máy tua bin AEG

**Tham khảo**
Thể loại:Kiến trúc sư Đức
Thể loại:Kiến trúc sư Hiện đại
Thể loại:Kiến trúc công nghiệp
Thể loại:Người Hamburg
Thể loại:Mất năm 1940
Thể loại:Kiến trúc sư Tân nghệ thuật
Theo van Doesburg

Theo van Doesburg (30 tháng 8 năm 1883 – 7 tháng 3 năm 1931) là một người Hà Lan hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau của nghệ thuật như hội họa, văn học, thơ ca và kiến trúc. Ông là người sáng lập và thủ lĩnh của phong trào nghệ thuật De Stijl (Phong cách). Các tác phẩm của Theo có ảnh hưởng mạnh xuống trường phái Bauhaus cũng như trào lưu kiến trúc quốc tế sau này.

**Tiểu sử**

**Tham khảo**
 Baljeu, Joost: Theo van Doesburg (London: Studio Vista, 1974)- Overy, Paul. De Stijl (London: Studio Vista, 1969)- White, Michael: De Stijl and Dutch modernism (Manchester etc: Manchester University Press, 2003)

**Liên kết ngoài**
  Scans of the De Stijl issue with Van Doesburg's Letterklankbeelden
Thể loại:Kiến trúc sư Hà Lan
Thể loại:Kiến trúc sư Hiện đại
Thể loại:Nghệ thuật Hiện đại
Thể loại:Họa sĩ Hà Lan
Thể loại:Mất năm 1931
Hendrik Petrus Berlage

Hendrik Petrus Berlage
Hendrik Petrus Berlage (12 tháng 1 năm 1856 – 12 tháng 8 năm 1934) là một kiến trúc sư người Hà Lan có đóng góp quan trọng trong sự phát triển của kiến trúc châu Âu đầu thế kỷ 20.
Sàn giao dịch chứng khoán Amsterdam
Ông là học trò của Gottfried Semper ở Học viện Kỹ thuật Zurich, Thụy Sĩ. Trong thập niên 1870 Berlage du lịch khắp châu Âu. Trong khoảng thập niên 1880, ông lập ra một văn phòng thiết kế ở Hà Lan cùng với Theodore Sanders. Những đồ án của họ thường pha trộn giữa tính thực hành và tính viễn tưởng. Berlage có đóng góp quan trọng trong việc hình thành một tư duy mới về mối liên hệ giữa không gian kiến trúc, kỹ thuật và sự trang trí. Các công trình của ông thể hiện một mối liên hệ chặt chẽ về mặt hình học, đôi khi đến mức cực đoan. Điều này làm ông có những điểm tương đồng với Kiến trúc sư người Áo Adolf Loos.
Công trình Sàn giao dịch chứng khoán Amsterdam là một minh chứng rõ ràng nhất cho tư duy không gian - kỹ thuật của ông. Với sự phát triển của đồ án qua 3 giai đoạn, từ 1886 đến 1905, Berlage nhấn mạnh xuống các khối kiến trúc tổng thể thô mộc, không gian nội thất đơn giản và việc giản lược các chi tiết trang trí mặt đứng và phụ trợ. Với ông, kỹ thuật sẽ định hình vẻ đẹp của kiến trúc.
Sau khi đi du lịch Mỹ vào năm 1911, ông bị ảnh hưởng mạnh bởi ý tưởng về kiến trúc hữu cơ của Henry Hobson Richardson, Louis Sullivan, và Frank Lloyd Wright.
Ông được xem như "Người cha của kiến trúc hiện đại" Hà Lan và là người bắc cầu giữa phong cách Truyền thống và phong cách Hiện đại. Là người sáng lập ra trường phái Amsterdam trong lịch sử kiến trúc, tư tưởng và lý thuyết của ông có ảnh hưởng mạnh xuống trường phái "De Stijl" ở Hà Lan và trường phái "Khách quan mới" (Neue Sachlichkeit). Ông đã nhận được Huy chương Vàng của Hoàng gia Anh năm 1932 và là thành viên của Hiệp hội Quốc tế Kiến trúc Hiện đại (Congrès International d'Architecture Moderne, CIAM).
Ông mất ở Den Haag năm 1934.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Tiểu sử và công trình kiến trúc date=2016-03-04 
Thể loại:Kiến trúc sư Hà Lan
Thể loại:Kiến trúc sư Hiện đại
Thể loại:Nghệ thuật Mới
Thể loại:Lý thuyết kiến trúc
Thể loại:Mất năm 1934
Kiến trúc hiện đại

Trào lưu kiến trúc hiện đại (Modernism) là một khái niệm rất rộng được sử dụng để miêu tả các công trình khác nhau có các đặc điểm tương đồng về sự đơn giản trong bố cục hình khối không gian, tổ chức mặt bằng tự do phi đối xứng, mặt đứng loại bỏ việc sử dụng các họa tiết trang trí của trường phái cổ điển cũng như việc sử dụng vật liệu mới như kính, thép, bê tông. Kiến trúc hiện đại là một sự đoạn tuyệt mạnh mẽ với kiến trúc cổ điển, thể hiện một lối tư duy mới của sự phát triển bùng nổ của các xã hội châu Âu cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20.
Trường phái kiến trúc này, xuất phát ở châu Âu từ cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20 và đã nhanh chóng phổ biến, trở thành một trường phái chủ đạo ra trên toàn thế giới đến thập niên 1970.
Hiện nay mặc dù một định nghĩa chuẩn xác về khái niệm kiến trúc hiện đại vẫn còn đang được tranh luận, nhưng người ta thống nhất rằng trào lưu kiến trúc hiện đại của thế kỉ 20 đã được thay thế bằng trào lưu kiến trúc hậu hiện đại (Postmodernism). Trong số những phong trào quan trọng nhất trong lịch sử kiến ​​trúc, ít nhiều ảnh hưởng trực tiếp đến kiến ​​trúc và quy hoạch đô thị của thế kỷ 20, được nhớ đến như những bậc thầy của phong trào Le Corbusier, Ludwig Mies van der Rohe, Walter Gropius, Frank Lloyd Wright, Alvar Aalto, và cả người Ý Giovanni Michelucci, Gio Ponti , Gualtiero Galmanini, Franco Albini.

**Các kiến trúc sư tiêu biểu**
Le Corbusier
*Ludwig Mies van der Rohe
*Walter Gropius
*Tange Kenzo
*Richard Meier
*Maki Fumihiko
*Adolf Loos

**Tham khảo**

Thể loại:Lịch sử kiến trúc
Thể loại:Thiết kế kiến trúc
Thể loại:Kiến trúc Hậu Hiện đại
Tony Blair

Anthony Charles Lynton Blair (sinh ngày 6 tháng 5 năm 1953) là Thủ tướng Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland từ ngày 2 tháng 5 năm 1997 tới ngày 27 tháng 6 năm 2007 và là lãnh đạo Công Đảng Anh từ ngày 21 tháng 7 năm 1997 đến năm ngày 2 tháng 5 năm 2007. Ông cũng đã từng đảm nhiệm vị trí Bộ trưởng Ngân khố và Bộ trưởng Dân chính của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland.
Tony Blair trở thành chủ tịch Đảng Lao động từ tháng 7 năm 1994 sau khi người tiền nhiệm John Smith qua đời vào tháng 5 năm đó. Ông trở thành thủ tướng Anh sau khi đảng Lao động thắng lớn trong cuộc tổng tuyển cử năm 1997, thay thủ tướng John Major và kết thúc giai đoạn 18 năm cầm quyền của đảng Bảo thủ. Cho đến nay ông là thủ tướng lâu năm nhất của đảng Lao động và là người duy nhất dẫn dắt đảng này chiến thắng ba cuộc tổng tuyển cử kề nhau. Ông từ chức vào ngày 27 tháng 6 năm 2007 và người kế nhiệm ông là Gordon Brown.
Ông từng là bạn học chung với diễn viên nổi tiếng người Anh Rowan Atkinson.

**Tác phẩm**
 Socialism (1994)- What Price a Safe Society? (1994)- Let Us Face the Future (1995)- New Britain: My Vision of a Young Country (1997)- Leading the Way: New Vision for Local Government (1998)- The Third Way: New Politics for the New Century (1998)- Superpower: Not Superstate? (2000)- The Courage of Our Convictions (2002)- A Journey (Hành trình chính trị của tôi, 2010), tự truyện

**Xem thêm**
 Thủ tướng Anh- Chính trị Anh- Danh sách các Thủ tướng Anh

**Tham khảo**
  "Whatever happened to Cool Britannia ? The UK after eight years of Blair" date=2006-09-05  30 học giả Anh, Mỹ, Canada nhận xét về Blair sau hai nhiệm kỳ, tháng 5 năm 2005- Beckett, F. & Hencke, D. (2004). The Blairs and Their Court, Aurum Press, ISBN 1-84513-024-3- Blair, T. (2004). "Blair, The Right Hon. A. C. L." from Who's Who, 156th ed., London: A & C Black.-  Her Majesty's Government (2004). "The Prime Minister: A Biography". date=2007-06-07 - Halsbury's Laws of England (2004), các việc bãi chức trong đạo luật về Hiến pháp và Nhân quyền của Anh-  "The September Dossier"-  "The Dodgy Dossier" date=2006-02-06 -  Tuition Fee Time Table

**Liên kết ngoài**
  Số 10 Đường Downing date=2008-07-20  – website chính thức của Thủ tướng Anh-  A Day in the Life date=2008-12-02  – phim tài liệu trên mạng bởi Tony Blair về cuộc sống Thủ tướng
Thể loại:Thủ tướng Vương quốc Liên hiệp Anh
Thể loại:Chủ tịch Công Đảng Anh
Thể loại:Tín hữu Anh giáo
Thể loại:Giảng viên Đại học Yale
Thể loại:Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống
Thể loại:Người viết tự truyện Anh
Thể loại:Người Anh gốc Ireland
Thể loại:Hiệp sĩ Garter
Thể loại:Thành viên Cơ mật viện Vương quốc Liên hiệp Anh
Thể loại:Nhà hoạt động quyền LGBT Vương quốc Liên hiệp Anh
Trường phái kiến trúc

Trường phái kiến trúc được hình thành dựa trên sự phân loại về công trình kiến trúc bằng các đặc điểm hình thái học ở hình thức, kĩ thuật xây dựng, vật liệu sử dụng trong lịch sử kiến trúc.

**Các trường phái hoặc khuynh hướng kiến trúc trong lịch sử**

**Tham khảo**

Thể loại:Thiết kế kiến trúc
Thể loại:Lịch sử kiến trúc
Chợ phiên Cốc Ly

Cốc Ly là một chợ vùng cao ở xã Cốc Ly thuộc huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.
Chợ Cốc Ly được họp vào mỗi thứ 3 hàng tuần. Tuy không phải là một chợ lớn nhưng Cốc Ly rất quan trọng đối với đồng bào dân tộc ở phía tây Bắc Hà. Đây là nơi họp mặt, trao đổi, mua bán của người Mông Hoa, người Dao khuyển (Dao Đen) và người Nùng. Hàng hóa bày bán ở chợ là các sản vật địa phương và đồ dùng được mang từ miền xuôi lên hoặc nhập từ Trung Quốc về.
Nằm ngay cạnh cầu treo bắc qua sông Chảy, Cốc Ly còn là một điểm du lịch hấp dẫn. Du khách tới Cốc Ly sau khi thăm chợ có thế đi thuyền dọc sông, ghé thăm các bản người dân tộc hai bên bờ sông.

**Hình ảnh**

**Xem thêm**
Lào Cai
*Fansipan
*Sa Pa
*Chợ Bắc Hà

**Tham khảo**
Thể loại:Chợ tại Lào Cai
Thể loại:Văn hóa phương Tây

:Đọc {Văn hóa phương Tây}|bài chính về {Văn hóa phương Tây}…
Thể loại:Văn hóa theo vùng
Thể loại:Văn minh
Thể loại:Nhân học văn hóa
Thể loại:Thuật ngữ xã hội học
Nucleotide

Nucleotide (nu-clê-ô-tit) là một hợp chất hóa học gồm có 3 phần chính: một nhóm heterocyclic, nhóm đường, và một hay nhiều nhóm phosphate. Các nucleotide phổ biến nhất là dẫn xuất của purine hoặc pyrimidine, và đường ở dạng pentose (đường chứa 5 cacbon) deoxyribose hay ribose. Các Nucleotide là monomers của nucleic acids, chúng liên kết với nhau để tạo thành nucleic acid.
Các nucleotide là đơn vị cấu trúc của RNA, DNA, và nhiều yếu tố khác - CoA, flavin adenine dinucleotide, flavin mononucleotide, adenosine triphosphate và nicotinamide adenine dinucleotide phosphate. Trong tế bào, chúng đóng vai trò quan trọng trong trao đổi chất (metabolism) và phát tín hiệu.
Cấu trúc thành phần của các nucleotide phổ biến

**Nucleotide**

**Deoxynucleotides**
Chú ý: Đối với ribose, có sự hiện hữu của đường deoxyribose thì tiền tố "deoxy
" có thể được thêm vào trước tên của nucleoside trong mọi trường hợp ngoại trừ đối với thymidine.

**Tổng hợp**
Tổng hợp tái sử dụng là quá trình sử dụng lại các phần của nucleotide trong quá trình tổng hợp ra nucleotide mới.

**Trong tự nhiên**

**Purine ribonucleotides**

**Pyrimidine ribonucleotides**
The synthesis of UMP.The color scheme is as follows: enzymes, coenzymes, substrate names, inorganic molecules 

**Dùng hóa bảo trợ**

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 Gene- Di truyền học- Chromosome- Nucleobase- Nucleic acid analogues

**Các liên kết ngoài**
 Nucleotide (biochemistry)-  Ký hiệu và Biểu tượng của các Nucleic Acids, Polynucleotides và cấu trúc của các thành phần cấu thành chúng (IUPAC)-  Provisional Recommendations 2004 (IUPAC)-  Giải thích hóa học của cấu trúc nucleotide date = ngày 1 tháng 9 năm 2006
Thể loại:Nucleic acids
Thể loại:Nucleotide
Thể loại:Di truyền học
Thể loại:DNA
Thể loại:Sinh học phân tử
Thể loại:Hà Lan

:Đọc {Hà Lan}|bài chính về {Hà Lan}…
Thể loại:Quốc gia Tây Âu
Thể loại:Quân chủ lập hiến
Thể loại:Dân chủ nghị viện
Thể loại:Quốc gia thành viên Liên minh châu Âu
Thể loại:Quốc gia châu Âu
Thể loại:Vương quốc Hà Lan
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Hà Lan
Thể loại:Tây Tạng

:Đọc {Tây Tạng}|bài chính về {Tây Tạng}…
Thể loại:Cựu quốc gia Đông Á
Thể loại:Trung Á
Thể loại:Khu vực địa lý của Trung Quốc
Thể loại:Hôn nhân

Thể loại:Phong tục tập quán
Thể loại:Luật Hôn nhân và Gia đình
Thể loại:Gia đình
Thể loại:Xã hội
Thể loại:Thể chế xã hội
Thể loại:Tình dục và xã hội
Thể loại:Quan hệ thân mật
Thể loại:Quy ước xã hội
Antonio Sant'Elia

Antonio Sant'Elia (30 tháng 4 năm 1888 – 10 tháng 10 năm 1916), sinh ra tại Como, Lombardy, là một kiến trúc sư người Ý.
Elia mở văn phòng thiết kế tại Milano năm 1912 và gia nhập Chủ nghĩa vị lai. Từ năm 1912 đến 1914, Elia bị ảnh hưởng của Otto Wagner và Adolf Loos cũng như các thành phố công nghiệp của Mỹ, ông bắt đầu một loạt các thiết kế cho đồ án "Thành phố mới" (Città Nouva) được coi như một biểu tượng của tương lai.
Rất nhiều bản vẽ đã được ra mắt lần đầu và cũng là lần duy nhất tại triển lãm vào tháng 5 và 6 năm 1914 của nhóm Khuynh hướng mới (Nouve Tendenze) mà Elia là thành viên. Ngày nay, các bản vẽ được trưng bày tại Villa Olmo, gần Como.
Elia được cho là tác giả của Bản tuyên ngôn của kiến trúc vị lai, xuất bản tháng 8 năm 1914. Đây là một chủ đề tranh cãi vào giai đoạn đó. Trong đó, tác giả viết "Giá trị trang trí của kiến trúc tương lai phụ thuộc duy nhất vào việc sử dụng và bố cục của các loại vật liệu màu sắc mạnh mẽ, nguyên thủy và trần trụi".
Tương tự bản tuyên ngôn, đặc điểm kiến trúc của Elia là sự mạnh mẽ của tập hợp khối, các diện tấm lớn tạo ra phong cách biểu cảm oai hùng mang tính công nghiệp. Quan điểm của ông là một sự công nghiệp hóa cao độ của thành phố tương lai. Đó không chỉ là một tập hợp số lượng lớn của nhiều đơn vị nhà ở các thể độc lập, mà đó là một cấu trúc khổng lồ đa tầng, các đô thị liên kết tương tác, tích hợp thành một chuỗi đô thị, xem như "sinh lực" của đô thị. Các thiết kế của ông biểu lộ rõ đặc trưng của các nhà chọc trời với hình khối lớn, thô ráp, với các sân thượng, cầu và hành lang giao thông trên cao, biểu lộ sự khởi phát cuồng nhiệt của kiến trúc và kỹ thuật hiện đại.
Ông vừa là một người theo chủ nghĩa xã hội vừa là một người theo chủ nghĩa phục quốc, Sant'Elia gia nhập quân đội Ý trong Chiến tranh thế giới thứ nhất năm 1915 và bị giết tại Monfalcone năm 1916. Hầu hết các thiết kế của ông không được xây dựng, nhưng quan điểm và cách nhìn của ông có ảnh hưởng đến các thế hệ kiến trúc sư sau này. Một trong số đó là nhóm Archigram.

**Tác phẩm**
La Citta Nuova (Thành phố mới), 1914

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Antonio Sant'Elia – Museo Virtuale date = ngày 2 tháng 2 năm 2006 – bảo tàng điện tử (tiếng Ý)- Trang web về Elia bằng tiếng Ý date = ngày 8 tháng 2 năm 2006
Sant'Elia, Antonio
Sant'Elia, Antonio
Thể loại:Sinh năm 1888
Thể loại:Mất năm 1916
Richard Meier

Getty Center
Richard Meier (sinh ngày 12 tháng 10 năm 1934), tại New Jersey, Hoa Kỳ, là một trong số các kiến trúc sư nổi tiếng và có ảnh hưởng trên toàn thế giới.
Ông là một thành viên của nhóm New York Five gồm có 5 kiến trúc theo chủ nghĩa Hiện đại với việc sử dụng các yếu tố thuần khiết (hình khối, màu sắc) của kiến trúc. Không gian kiến trúc của ông chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của Le Corbusier.
Vào năm 1963, Meier mở văn phòng kiến trúc trong căn hộ của mình tại New York, New York. Công trình đầu tiên của ông là nhà của bố mẹ ông tại Essex Fells, New Jersey.
Từ 1962 đến 1973, song song với hoạt động thiết kế bên ngoài, Richard Meier còn tham gia giảng dạy tại Trường Khoa học và nghệ thuật cao cấp (Cooper Union for the Advancement Science and Art), tại Đại học Yale (1975-1977) và Đại học Harvard (1980-1991).
Ông được tặng thưởng giải thưởng Pritzker năm 1984.
Hiện nay, ông đang điều hành hãng Richard Meier và cộng sự, có văn phòng tại New York và Los Angeles.

**Công trình thiết kế**
 Tháp ECM, Praha, Cộng hòa Séc, 2004-2007- Toà nhà Life Sciences Technology, Ithaca, New York, dự kiến hoàn thành năm 2007- Bảo tàng Frieder Burda Museum, Baden Baden, Đức, 2004- Tòa án Sandra Day O'Connor, Phoenix, Arizona, 2000- Getty Center, Los Angeles, California, 1997- Bảo tàng Vô tuyến và Radio, Beverly Hills, California, 1996- Bảo tàng nghệ thuật đương đại Barcelona, Barcelona, Tây Ban Nha, 1995- Toà thị chính và thư viện trung tâm Hague, Hà Lan, 1995- Trụ sở hãng truyền hình Canal+, Paris, Pháp- Phần trưng bày nghệ thuật hiện đại Trung tâm nghệ thuật Des Moines, Des Moines, Iowa, 1984- Bảo tàng nghệ thuật High, Atlanta, Georgia, 1983- Bảo tàng Atheneum, New Harmony, Indiana, 1979- Trung tâm Bronx, Bronx, New York, 1976- Biệt thự Douglas, Harbor Springs, Michigan, 1973- Biệt thự Smith, Darien, Connecticut, 1965-1967

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang chính thức của Richard Meier date=2010-02-11 -  Tiểu sử Richard Meier tại trang web của giải thưởng Pritzker date = ngày 30 tháng 10 năm 2007-  "Meier Tower" date=2014-12-24 
Meier, Richard
Meier, Richard
Meier, Richard
Meier, Richard
Meier, Richard
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1934
Antoine Laugier

Abbé Marc-Antoine Laugier (1711–1769), là một lý thuyết gia kiến trúc người Pháp. Ông nguyên là một thầy tu đạo Cơ Đốc và là một trong số các lý thuyết gia thuộc trường phái Vitruvius. Ông là tác giả của tác phẩm nổi tiếng "Luận về Kiến trúc" (Essai sur l'architecture).
Trong tác phẩm "Luận về Kiến trúc", ông xây dựng các nguyên tắc cơ bản cho kiến trúc. Theo ông, tất cả các sách vở đã có đều bị quá lệ thuộc vào Vitruvius. Ông cho rằng bản chất cái đẹp tuyệt đối không phụ thuộc vào thói quen và quy ước. Đó chính là bản chất của cái đẹp tự nhiên, còn vẻ đẹp trong kiến trúc chỉ đơn thuần là sự mô phỏng ngẫu nhiên những gì tồn tại trong tự nhiên. Từ đó, Laugier khẳng định rằng, kiến trúc phải xuất phát từ những quy luật trong tự nhiên. Laugier đã dựa trên sự diễn giải của mình về bí ẩn của túp lều nguyên thủy bằng gỗ để dẫn dến kết luận rằng các thức cột cổ điển Hy Lạp có nguồn gốc từ thân cây gỗ. Đó là hình ảnh đầu tiên của kiến trúc. Đối với ông, đó là sự hợp lý và thuận theo lẽ tự nhiên của công năng. Từ đó, Laugier tin rằng chân lý của kiến trúc thuộc về logic công năng và tất cả những gì còn lại thuộc về phạm trù đạo đức. Đó là một quan điểm tương đối hiện đại của thời kì đó. Chính ông là người đã khởi xướng cuộc tranh luận kéo dài trong suốt hai thế kỉ 19 vào 20 về vai trò của công năng trong kiến trúc. Laugier là một người nhiệt thành với kiến trúc Gothic vì tính duy lý, cách lấy ánh sáng độc đáo và sự phong phú của không gian. Tuy nhiên, quan điểm của ông có phần cực đoan khi cho rằng chỉ có những quy luật của ông là chân lý và ông không chấp nhận bất cứ sự chệch hướng nào.

**Tham khảo**
 Laugier, M, Essay on Architecture, Hennessey & Ingalls, 1985- Claus Bernet: Marc-Antoine Laugier, in: BBKL, XXI, 2003, 786-793: http://www.bautz.de/bbkl/l/laugier_m_a.shtml
Laugier, Antoine
Laugier, Antoine
Laugier, Antoine
Thể loại:Mất năm 1769
Thể loại:Sinh năm 1713
Christian de Portzamparc

Christian de Portzamparc (sinh 5 tháng 5 năm 1944) là một kiến trúc sư và một nhà thiết kế đô thị người Pháp. Ông sinh ra tại Casablanca, Maroc. Ông học tại trường nghệ thuật hàn lâm từ 1962 đến 1969. Tại đây, bị hấp dẫn bởi các phác thảo kiến trúc của Le Corbusier, Christian de Portzamparc quyết định đi theo con đường kiến trúc.
Năm 1994, ông là người đầu tiên và là người Pháp duy nhất tính đến thời điểm hiện nay (2006) nhận được giải thưởng Pritzker. Năm 2004 ông còn nhận được Giải thưởng lớn về đô thị của chính phủ Pháp. Vợ của ông là bà Élizabeth de Portzamparc là một nhà thiết kế nội thất nổi tiếng.

**Công trình nổi tiếng**
 1971-1979: Tháp nước Marne-la-Vallée- 1979: Khu nhà tập thể Hautes-Formes, gồm 209 căn hộ, Paris XIII- 1987: Trường múa của Nhà hát quốc gia Paris, Nanterre- 1988-1992: Mở rộng bảo tàng Bourdelle, Paris- 1989-1992: Nội thất nhà ở, Nexus Workd, Fukuoka (Nhật)- 1990: Nhà ở Paul Riquet, Nanterre- 1991-1994: Nội thất căn hộ, ZAC Bercy- 1994: Nhà ở Parc Nord (còn gọi là MH51), Nanterre- 1995: Thành phố âm nhạc, Paris XIX- 1995: Tháp Crédit Lyonnais trong quần thể Euralille, Lille- 1999: Mở rộng cung hội nghị, Paris XVII- 1999: Tháp LVMH, Thành phố New York- 2000: Tòa án Grasse- 2000: Văn phòng và các trường quay của đài truyền hình, Boulogne-Billancourt- 1996-2003: Phòng biểu diễn giao hưởng. Luxembourg- 2000: Cuộc thi Thư viện quốc gia Quebec, Montréal, Canada- 2002: Sứ quán Pháp ở Berlin- 2002: Tháp Granite cho cộng đồng, Paris La Défense- 2002-2007: Thành cổ âm nhạc (Cidade da musica), Rio de Janeiro (Brasil)- 2004: Tòa báo Le Monde, Paris XIII- 2006: Khu phòng đọc tự do, thư viện sách, đa phương tiện về vũ trụ, Rennes

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Website văn phòng thiết kế của Portzamparc-  Diễn văn của Portzamparc khi nhận giải thưởng Pritzker date=ngày 2 tháng 2 năm 2006 
Portzamparc, Christian de
Portzamparc, Christian de
Portzamparc, Christian de
Thể loại:Collège de France
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Kiến trúc sư Pháp thế kỷ 21
Gordon Bunshaft

Mặt ngoài của Nhà bảo tàng Hirshorn, đối diện với Đại lộ Independence
Bảo tàng Hirshorn
Gordon Bunshaft (9 tháng 5 năm 1909 – 6 tháng 8 năm 1990) tốt nghiệp bằng thạc sĩ kiến trúc tại Học viện kĩ thuật Massachusetts (MIT). Ông gia nhập hãng kiến trúc Skidmore, Owings & Merrill (SOM) từ năm 1949 và sau đó giữ chức vụ kiến trúc sư trưởng của hãng này. Ông là một kiến trúc sư theo chủ nghĩa Hiện đại, chịu ảnh hưởng bởi Ludwig Mies van der Rohe và Le Corbusier.
Công trình nổi tiếng nhất của ông tòa nhà Level trên Đại lộ Park (Công viên) ở Thành phố New York. Công trình này xây dựng từ năm 1951 đến 1952, làm trụ sở hãng xà phòng Lever Brothers. Công trình này được so sánh với tòa nhà Seagram của Mies. Trong những năm 1950, ông được Văn phòng Xây dựng tại nước ngoài thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ đặt hàng thiết kế một loạt các lãnh sự quán Mỹ tại Đức.
Với những cống hiến của mình, ông được tặng giải thưởng Pritzker về kiến trúc năm 1988.

**Công trình**
1951 – Lever House – New York, New York
*1953 – Ngân hàng Chi nhánh Tín dụng Công nghiệp Hanover – New York, New York
*1962 – Nhà trưng bày Albright-Knox Art – Buffalo, New York
*1963 – Nhà Travertine – Hamptons
*1963 – Thư viện Beinecke – Đại học Yale, New Haven, Connecticut
*1965 – Banque Lambert – Brussel
*1967 – Tòa Marine Midland – New York, New York
*1971 – Thư viện và Bảo tàng Lyndon Baines Johnson – Austin, Texas
*1974 – Tòa Solow – số 9 Tây Đường 57, New York, New York
*1974 – Bảo tàng và Vườn Điêu khắc Hirshhorn – Washington, D.C.
*1983 – Ngân hàng Thương mại Quốc gia – Jeddah, Ả Rập Xê Út

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
url-status=dead- year=2005 Thảo luận và liên kết về việc giữ gìn và xây lại nhà ở Bunshaft ("Nhà Travertine").- archive-url=https://web.archive.org/web/20060830203344/http://www.pritzkerprize.com/bunshaft/bunshaftpg.htm 
Thể loại:Kiến trúc sư Mỹ
Thể loại:Kiến trúc sư Hiện đại
Thể loại:Người đoạt giải Pritzker
Thể loại:Người New York
Thể loại:Sinh năm 1909
Thể loại:Mất năm 1990
Thể loại:Người từ Buffalo, New York
Skidmore, Owings & Merrill

Tập tin:Shaklee Terraces San Francisco.jpg|nhỏ|phải|250px|Shaklee Terraces, San Francisco, thiết kế năm 1982 với mặt đứng bọc vật liệu nhôm dát phẳng và các góc lượn tròn
Tập tin:Sears tower orthogonal.jpg|nhỏ|phải|250px|Willis Tower, Chicago
Skidmore, Owings & Merrill (viết tắt là SOM) là một hãng kiến trúc và xây dựng lớn của Mỹ. Được Louis Skidmore và Nathaniel Owings thành lập năm 1936 tại thành phố Chicago, sau đó John Merrill gia nhập vào năm 1936.
SOM là một trong những công ty kiến trúc lớn nhất thế giới. Chuyên môn chính của họ là trong các tòa nhà thương mại cao cấp, do SOM đã dẫn đầu việc sử dụng rộng rãi của phong cách quốc tế hiện đại hay nhà chọc trời "hộp kính". Họ đã thiết kế một số các tòa nhà cao nhất thế giới, bao gồm cả Trung tâm John Hancock (1969, tòa nhà cao thứ nhì thế giới khi được xây dựng), tháp Willis (năm 1973, cao nhất thế giới trong hơn hai mươi năm), và Burj Khalifa (2010, tòa nhà cao nhất hiện nay trên thế giới). Lĩnh vực hoạt động của hãng gồm: Kiến trúc, Dịch vụ xây dựng/kỹ thuật MEP, đồ họa, thiết kế nội thất, kỹ thuật kiến trúc, xây dựng dân dụng, thiết kế bền vững và quy hoạch & thiết kế đô thị
Hãng đã thực hiện hơn 10.000 dự án thiết kế lớn nhỏ trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam.
Một số kiến trúc sư nổi tiếng của hãng này gồm có: Edward Charles Bassett, Natalie de Blois, Gordon Bunshaft,  David Childs, Myron Goldsmith, Bruce Graham, Gertrude Kerbis, Fazlur Rahman Khan. Lucien Lagrange, Walter Netsch, Larry Oltmanns, Brigitte Peterhans,  Adrian Smith, và Marilyn Jordan Taylor

**Các công trình nổi tiếng**
 Các công trình và quy hoạch thị trấn Oak Ridge, Tennessee, 1942- Lever House, Thành phố New York, 1952- Một loạt các công trình của Học viện Kỹ thuật Illinois, Chicago, 1950-1970- Học viện Không quân Mỹ, Colorado Springs, Colorado, 1958- Thư viện Tài liệu và Bản thảo quý hiếm Beinecke, Đại học Yale, New Haven, Connecticut, 1963- "Circle Campus" của trường Đại học Illinois tại Chicago, 1965- Thư viện Louis Jefferson Long ở Wells College, 1968- Bank of America Center, San Francisco, California, 1969- Trung tâm John Hancock, Chicago, Illinois, 1969- Trụ sở Weyerhaeuser, Tacoma, Washington, 1971- Sân bay Haj, Jeddah, Ả Rập Xê Út, 1972- Willis Tower, Chicago, Illinois, 1973- Trung tâm Carlton, Johannesburg, Cộng hòa Nam Phi, 1973- Trụ sở ngân hàng US, Milwaukee, Wisconsin, 1973- First Wisconsin Plaza, Madison, Wisconsin, 1974- Enerplex, North Building, Princeton, New Jersey, 1982- Vòm Hubert H. Humphrey, Minneapolis, 1982- Trung tâm Wachovia Financial, Miami, Florida, 1984- Tháp Kim Mậu, Thượng Hải, 1998- Đại sứ quán Mỹ tại Ottawa, Canada, 1999- 7 South Dearborn đồ án không xây dựng, Chicago, 2000

**Công trình trong quá trình xây dựng**
 Freedom Tower, New York- Số 7 World Trade Center, New York- Burj Dubai, Dubai- Khách sạn và tháp quốc tế Trump, Chicago- Nhà ga số 3, sân bay quốc tế Ninoy Aquino, Manila, Philippines

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Tranh chính của SOM-  Review of the 1954 Manufacturer's Hanover Trust Branch Bank in NYC date = ngày 14 tháng 10 năm 2008
Thể loại:Công ty kiến trúc Hoa Kỳ
Thể loại:Kiến trúc Hiện đại
Kohn Pedersen Fox

Tập tin:1250 René Lévesque from Stanley Street intersection.jpg|nhỏ|250px| Tháp IBM ở Montréal với mặt kính cong đặc trưng của KPF
Mặt sau của tháp IBM
Kohn Pedersen Fox (hay KPF) là một hãng thiết kế kiến trúc và xây dựng lớn của Mỹ. Hãng được Eugene Kohn, William Pedersen và Sheldon Fox thành lập năm 1976. Hãng nổi tiếng qua các công trình nhà cao tầng trên toàn thế giới với một phong cách đặc biệt.
Triết lý thiết kế của Kohn Pedersen Fox xuất phát từ mối quan hệ chặt chẽ với khách hàng, địa điểm xây dựng và kế hoạch tổng thể (program). Sự cân bằng giữa các yếu tốt đó là mục đích chính của KPF trong quá trình giải quyết. Để đạt được mục đích đó, Kohn Pedersen Fox giả quyết đồng thời cả hai quá trình, từ "trong ra" (đề xuất của kiến trúc sư với khách hàng) và từ "ngoài vào" vào để đạt được một tác phẩm kiến trúc hoàn chỉnh, tích hợp được giữa địa điểm xây dựng và kế hoạch tổng thể. Sự đáp ứng và thỏa mãn đầy đủ các nhu cầu của khách hàng được coi là chìa khóa thành công của hãng.

**Tham khảo**
Millennium Series: KPF Selected Works, America, Europe, Asia, Images Publishing, 2005
*Powell, K, KPF: Vision and Process, Europe 1990-2002, Birkhauser, 2003
*Giovannini, J, Building the Gannett/USA Today Corporate Headquarters, Edizioni Press, 2002
*Luna and Powell, Kohn Pedersen Fox: Architecture and Urbanism 1993-2002, Rizzoli, 2002
*Kohn, E, KPF: The First 22 Years, Featuring William Pedersen's Selected Building Designs 1976-1988, L’Arca Edizioni, 1999
*Kohn Pedersen Fox: Master Architect Series II, Images Publishing, 1998
*Kohn Pedersen Fox: Architecture and Urbanism 1986-1992, Rizzoli, 1993
*KPF: Architecture and Urbanism 1976-1985, Rizzoli, 1985

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang Web của Kohn Pedersen Fox
Thể loại:Hãng kiến trúc