Giải Oscar cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất

Giải Oscar cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất (tiếng Anh: Academy Award for Best Actor) là một hạng mục trong hệ thống giải Oscar do Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh (AMPAS) trao tặng hàng năm cho diễn viên nam có vai diễn chính xuất sắc nhất trong năm đó của ngành công nghiệp điện ảnh. Lễ trao giải Oscar lần thứ nhất được tổ chức vào năm 1929; Emil Jannings là chủ nhân đầu tiên của giải thưởng nhờ diễn xuất của ông trong các phim The Last Command và The Way of All Flesh. Ngày nay việc bầu chọn và trao đổi phiếu (do hội nam diễn viên trong Viện Hàn lâm thực hiện) có thể quyết định danh sách các ứng cử viên; còn số đông lá phiếu từ toàn bộ các thành viên có quyền biểu quyết hợp lệ của Viện Hàn lâm sẽ chọn ra những người chiến thắng.
Trong ba năm đầu trao giải, các nam diễn viên giành đề cử cho màn thể hiện xuất sắc nhất trong các hạng mục của họ. Vào thời điểm đó toàn bộ tác phẩm của họ trong suốt giai đoạn vòng loại (trong một số trường hợp có tới ba phim) đều được đính tên trên giải thưởng. Tuy nhiên trong lễ trao giải lần thứ 3 tổ chức năm 1930, chỉ có một trong số những bộ phim đó được xướng tên trong giải thưởng cuối cùng của người thắng cử, mặc dù diễn xuất của mỗi người thắng cử có tới hai bộ phim đính tên họ trên những lá phiếu. Trong năm kế tiếp hệ thống hiện nay đã thay thế hệ thống phức tạp và khó sử dụng này, trong đó nam diễn viên đề cử cho một vai diễn cụ thể trong một bộ phim duy nhất. Kể từ lễ trao giải lần thứ 9, hạng mục được chính thức giới hạn năm đề cử mỗi năm. Kể từ khi thành lập, giải thưởng đã được trao cho 80 nam diễn viên. Daniel Day-Lewis giành nhiều giải nhất ở hạng mục này với ba tượng vàng. Spencer Tracy và Laurence Olivier đều nhận tới chín đề cử, nhiều hơn bất kì nam diễn viên nào khác.

**Danh sách cụ thể**
Trong bảng dưới đây, các năm được liệt kê theo quy ước của Viện hàn lâm, thường tương ứng với năm công chiếu phim tại quận Los Angeles; các lễ trao giải luôn tổ chức vào năm kế tiếp. Đối với năm lễ trao giải đầu tiên, thời gian đủ điều kiện đề cử kéo dài 12 tháng từ 1 tháng 8 đến 31 tháng 7. Đối với lễ trao giải lần thứ 6 tổ chức năm 1934, thời gian ứng cử kéo dài từ 1 tháng 8 năm 1932 đến 31 tháng 12 năm 1933. Kể từ lễ trao giải thứ 7 diễn ra năm 1935, thời gian ứng cử kéo dài tròn một năm dương lịch từ 1 tháng 1 đến 31 tháng 12.

**Thập niên 1920/1930**
Tập tin:Emil Jannings.jpg|upright|thumb|120px|Emil Jannings là người đầu tiên thắng cử cho hai vai diễn trong The Last Command (1928) và The Way of All Flesh (1927).
Tập tin:Fredric March-1.jpg|thumb|120px|Fredric March giành giải cho diễn xuất trong The Champ-Dr. Jekyll and Mr. Hyde (1931) và The Best Years of Our Lives (1946).
Tập tin:Clark Gable - publicity.JPG|thumb|120px|alt=Black and white promo photo of Clark Gable.|Clark Gable thắng cử năm 1934 cho diễn xuất trong It Happened One Night.
Tập tin:Paul_Muni_-_Zola_-_1936.jpg|thumb|120px|Paul Muni thắng cử cho vai Louis Pasteur trong The Story of Louis Pasteur (1936), trở thành nam diễn viên Do Thái đầu tiên giành giải.
Tập tin:Spencer Tracy.jpg|thumb|120px|Spencer Tracy là diễn viên đầu tiên đoạt giải trong hai năm liên tiếp, vào cả năm 1937 và 1938 cho những vai diễn trong Captains Courageous và Boys Town cùng với bảy đề cử khác.

**Thập niên 1940**
Tập tin:Annex - Stewart, James (Call Northside 777) 01.jpg|120px|thumb|James Stewart giành giải cho vai Macaulay "Mike" Connor trong The Philadelphia Story.
Tập tin:Gary Cooper (1952).jpg|120px|thumb|Gary Cooper đoạt giải nhờ thủ vai Trung sĩ Alvin C. York trong Sergeant York.
Tập tin:James cagney promo photo.jpg|120px|thumb|James Cagney thắng cử cho vai George M. Cohan trong Yankee Doodle Dandy.
Tập tin:Bing Crosby 1942.jpg|thumb|120px|Bing Crosby thắng giải năm 1944 cho diễn xuất trong Going My Way.
Tập tin:Lord Olivier 18 Allan Warren.jpg|thumb|120px|Laurence Olivier thắng cử năm 1948 cho vai diễn nhân vật chính trong Hamlet, một bộ phim do chính ông đạo diễn.

**Thập niên 1950**
Tập tin:Humphrey Bogart 1940.jpg|thumb|120px|Humphrey Bogart giành chiến thắng nhờ diễn xuất trong The African Queen (1951).
Tập tin:Holden-portrait.jpg|thumb|120px|William Holden thắng cử nhờ màn thể hiện trong Stalag 17 (1953).
Tập tin:Sir Alec Guinness Allan Warren.jpg|120px|thumb|Alec Guinness thắng giải năm 1957 cho vai Trung tá L. Nicholson, D.S.O. trong The Bridge on the River Kwai.
Tập tin:CharltonHeston1981 2 crop.jpg|120px|thumb|Charlton Heston đoạt giải năm 1959 nhờ thủ vai Judah Ben-Hur trong Ben-Hur.

**Thập niên 1960**
Tập tin:Burt Lancaster - publicity 1947.JPG|120px|thumb|Burt Lancaster đoạt giải năm 1960 cho vai Elmer Gantry trong bộ phim cùng tên.
Tập tin:Gregory Peck 1948.jpg|thumb|120px|Gregory Peck thắng giải năm 1962 cho diễn xuất trong Giết con chim nhại.
Tập tin:Poitier cropped.jpg|thumb|120px|Sidney Poitier thắng cử năm 1963 cho diễn xuất trong Lilies of the Field, qua đó trở thành diễn viên da màu đầu tiên nhận tượng vàng Oscar.
Tập tin:Rex Harrison Allan Warren.jpg|120px|thumb|Rex Harrison giành giải năm 1964 nhờ diễn xuất trong My Fair Lady.
Tập tin:John Wayne - still portrait.jpg|120px|thumb|John Wayne thắng cử năm 1969 nhờ đóng Reuben "Rooster" Cogburn trong True Grit.

**Thập niên 1970**
Tập tin:GeneHackmanJun2108.jpg|120px|thumb|Gene Hackman thắng cử năm 1971 cho vai Thám tử Jimmy "Popeye" Doyle trong The French Connection.
Tập tin:Jack Nicholson.0920.jpg|thumb|120px|Jack Nicholson đoạt giải hai lần cho những vai diễn trong Bay trên tổ chim cúc cu (1975) và As Good as It Gets (1997).
Tập tin:Peter Finch 2.jpg|thumb|120px|Peter Finch trở thành người đầu tiên thắng giải sau khi chết, nhờ diễn xuất trong Network.
Tập tin:Jon Voight 1988.jpg|120px|thumb|Jon Voight đoạt giải năm 1978 với vai Luke Martin trong Coming Home.
Tập tin:Dustin Hoffman Quartet avp 2013 2.jpg|thumb|120px|Dustin Hoffman thắng giải hai lần nhờ diễ̃n xuất trong Kramer vs. Kramer (1979) và Rain Man (1988).

**Thập niên 1980**
Tập tin:Robert De Niro TFF 2011 Shankbone.JPG|thumb|120px|Robert De Niro thắng cử cho vai Jake LaMotta trong Raging Bull (1980).
Tập tin:Sir Ben Kingsley by David Shankbone.jpg|thumb|120px|Ben Kingsley đoạt giải với vai nhân vật chính trong Gandhi (1982).
Tập tin:Paul Newman Cannes 1987.jpg|120px|thumb|Paul Newman giành giải năm 1986 cho vai Fast Eddie Felson trong The Color of Money.
Tập tin:Michael Douglas Cannes.jpg|thumb|120px|Michael Douglas thắng giải năm 1987 cho diễn xuất trong Wall Street.
Tập tin:Daniel Day-Lewis, Jaguar, Mille Miglia 2013 cropped.jpg|thumb|120px|Daniel Day-Lewis là nam diễn viên đầu tiên đoạt giải ba lần cho những vai diễn trong My Left Foot (1989), There Will Be Blood (2007) và Lincoln (2012).

**Thập niên 1990**
Tập tin:Jeremy Irons - Berlin International Film Festival (Berlinale) - 2013.jpg|right|thumb|120px|Jeremy Irons đoạt giải nhờ diễn xuất vai Claus von Bülow trong Reversal of Fortune (1990).
Tập tin:AnthonyHopkins10TIFF.jpg|thumb|120px|Anthony Hopkins thắng giải cho vai Bác sĩ Hannibal Lecter trong Sự im lặng của bầy cừu năm 1991.
Tập tin:Al Pacino.jpg|thumbnail|120px|Al Pacino thắng cử cho diễn xuất trong Scent of a Woman 1992.
Tập tin:TomHanksJan2009.jpg|thumbnail|120px|Tom Hanks thắng giải hai lần liên tiếp cho những vai diễn trong Philadelphia (1993) và Forrest Gump (1994).
Tập tin:Benigni2.jpg|120px|thumbnail|Nhờ thắng cử năm 1998 cho Life Is Beautiful, Roberto Benigni trở thành nam diễn viên thứ hai đoạt giải trong bộ phim do chính ông đạo diễn..

**Thập niên 2000**
Tập tin:RussellCroweApr09.jpg|thumb|120px|Russell Crowe thắng cử cho vai Maximus Decimus Meridius trong Gladiator (2000).
Tập tin:DenzelWashingtonMay05.jpg|thumb|120px|Denzel Washington thắng giải nhờ diễn xuất trong Training Day (2001).
Tập tin:Adrien Brody Cannes 2014.jpg|thumb|120px|Ở tuổi 29, Adrien Brody trở thành người trẻ nhất đoạt giải Oscar vai nam chính trong The Pianist năm 2002.
Tập tin:Sean Penn Filming Milk in 2008.jpg|thumb|120px|Sean Penn giành hai giải cho những vai diễn trong Mystic River (2003) và Milk (2008).
Tập tin:Jeff Bridges at the 2010 Independent Spirit Awards.jpg|thumb|120px|Jeff Bridges thắng cử cho diễn xuất trong Crazy Heart năm 2009.

**Thập niên 2010**
Tập tin:Colin Firth by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Colin Firth thắng cử nhờ vai Vua George VI trong Diễn văn của nhà vua (2010).
Tập tin:Jean Dujardin Cannes 2011.jpg|thumb|120px|Jean Dujardin trở thành diễn viên người Pháp đầu tiên đoạt giải trong bộ phim năm 2011 Nghệ sĩ.
Tập tin:Leonardo DiCaprio 2016 2.jpg|thumb|120px|Leonardo DiCaprio thắng cử năm 2015 cho vai Hugh Glass trong Người về từ cõi chết.
Tập tin:Rami Malek in 2015 (portrait crop).jpg|thumb|120px|Rami Malek thắng cử năm 2018 vai Freddie Mercury trong Bohemian Rhapsody.

**Thập niên 2020**

**Nhiều chiến thắng và đề cử nhất**
Những cá nhân dưới đây nhận từ hai giải Oscar cho nam chính trở lên:
Những cá nhân dưới đây nhận được từ bốn đề cử Oscar cho nam chính trở lên:

**Kỷ lục về tuổi**

**Tham khảo**
Chú giải
Chú thích

**Xem thêm**
Giải Quả cầu vàng cho nam diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất
*Giải Quả cầu vàng cho nam diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất
*Giải BAFTA cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất
*Giải thưởng của Hội Diễn viên Điện ảnh cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất
*Giải Sự lựa chọn của các nhà phê bình cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất

**Tài liệu đọc thêm**

**Liên kết ngoài**
  Oscars.org (trang chủ chính thức của Viện Hàn lâm)-  Dữ liệu của Viện Hàn lâm (trang chính thức)-  Oscar.com (trang chính thức quảng bá lễ trao giải)

Thể loại:Giải Oscar