Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Họ Trung quân

Họ Trung quân (danh pháp khoa học: Ancistrocladaceae) là một họ nhỏ của thực vật có hoa với khoảng 20 loài dây leo trong 1 chi là Ancistrocladus (chi Trung quân). Họ này được các nhà phân loại học công nhận rộng khắp.
Hệ thống APG II năm 2003 (không đổi so với hệ thống APG năm 1998), cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Cẩm chướng (Caryophyllales) của nhánh thực vật hai lá mầm thật sự phần lõi (core eudicots). Họ này phân bố tại khu vực nhiệt đới Tây Phi, Đông Nam Á và miền nam Ấn Độ, Sri Lanca.
Các nghiên cứu ở mức phân tử gần đây và các chứng cứ hóa sinh học (xem  website của APG) cho thấy họ này cùng nhóm các đơn vị phân loại là các thực vật ăn thịt trong bộ Cẩm chướng (các họ Droseraceae, Nepenthaceae, Dioncophyllaceae cùng loài duy nhất Drosophyllum lusitanicum của họ Drosophyllaceae) tất cả đều thuộc về cùng một nhánh, cho dù các loài của họ Ancistrocladaceae không là thực vật ăn thịt.
Quan hệ họ hàng gần gũi của họ này với họ Dioncophyllaceae (chứa loài cây ăn thịt Triphyophyllum peltatum) được hỗ trợ là nhờ sự tương tự của phấn hoa và cấu trúc của cuống lá. Hệ thống Cronquist năm 1981 đặt họ này trong bộ Hoa tím (Violales) cùng với Dioncophyllaceae. Hệ thống Takhtajan đặt họ này trong bộ của chính nó là Ancistrocladales.

**Các loài**
Các loài được công nhận tại thời điểm tháng 7 năm 2014 bao gồm:
# Ancistrocladus abbreviatus Airy Shaw - Tây Phi
# Ancistrocladus attenuatus Dyer - Tây Bengal, Myanmar, quần đảo Andaman
# Ancistrocladus barteri Scott-Elliot - Tây Phi
#Ancistrocladus benomensis Rischer & G.Bringmann - Pahang
# Ancistrocladus congolensis J.Léonard  - Congo-Brazzaville, Gabon, Zaïre
# Ancistrocladus ealaensis J.Léonard - Congo-Brazzaville, Gabon, Zaïre, Cộng hòa Trung Phi
# Ancistrocladus grandiflorus Cheek - Cameroon
# Ancistrocladus griffithii Planch. - Đông Dương, quần đảo Andaman
# Ancistrocladus guineensis Oliv. - Nigeria, Cameroon, Gabon
# Ancistrocladus hamatus (Vahl) Gilg - Sri Lanka
# Ancistrocladus heyneanus Wall. ex J.Graham - Tây nam Ấn Độ
#Ancistrocladus ileboensis Heubl, Mudogo & G.Bringmann - Congo-Brazzaville
# Ancistrocladus korupensis D.W.Thomas & Gereau - Nigeria, Cameroon
# Ancistrocladus letestui Pellegr. - Congo-Brazzaville, Gabon, Zaïre, Cộng hòa Trung Phi
# Ancistrocladus likoko J.Léonard - Congo-Brazzaville, Zaïre
# Ancistrocladus pachyrrhachis  Warb. - Liberia
# Ancistrocladus robertsoniorum J.Léonard - Kenya
# Ancistrocladus tanzaniensis Cheek & Frim.  - Tanzania
# Ancistrocladus tectorius (Lour.) Merr. - Quần đảo Andaman, Cambodia, Hải Nam, Borneo, Sumatra, Lào, Malaysia, Myanmar, Singapore, Thái Lan, Việt Nam
# Ancistrocladus uncinatus Hutch. & Dalziel - Nigeria
# Ancistrocladus wallichii Planch. - Assam, Bangladesh, quần đảo Andaman

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Ancistrocladaceae date=2010-12-13  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi).  Các họ thực vật có hoa date=2007-01-03 : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản: 30 tháng 5 năm 2006. http://delta-intkey.com date=2007-01-03 -  Phân loại trong NCBI

Trung quân, họ
Chip cầu nam

Tập tin:Southbridge VIA VT82C686A.jpg|nhỏ|Chip cầu nam VIA 686A, thường sử dụng trên những bo mạch chủ AMD Athlon thế hệ đầu tiên.
Chip cầu nam, hay còn gọi là I/O Controller Hub (ICH), là một chip đảm nhiệm những việc có tốc độ chậm của bo mạch chủ trong chipset. Khác với chip cầu bắc, chip cầu nam không được kết nối trực tiếp với CPU. Đúng hơn là chip cầu bắc kết nối chip cầu nam với CPU.

**Tổng quan**
Bởi vì chip cầu nam được đặt xa CPU hơn, nó được giao trách nhiệm liên lạc với các thiết bị có tốc độ chậm hơn trên một máy vi tính điển hình. Một chíp cầu nam điển hình thường làm việc với một vài chíp cầu bắc khác, mỗi cặp chíp cầu bắc và nam phải có thiết kế phù hợp thì mới có thể làm việc với nhau; chưa có chuẩn công nghiệp rộng rãi cho các thiết kế thành phần lôgic cơ bản của chipset để chúng có thể hoạt động được với nhau. Theo truyền thống, giao tiếp chung giữa chip cầu bắc và chip cầu nam đơn giản là bus PCI, vì thế mà nó tạo nên một hiệu ứng cổ chai (bottleneck), phần lớn các chipset hiện thời sử dụng các giao tiếp chung (thường là thiết kế độc quyền) có hiệu năng cao hơn.

**Tên gọi**
Tên gọi "chip cầu nam" bắt nguồn từ việc vẽ một kiến trúc trên sơ đồ. Trong đó CPU phải ở trên sơ đồ tại phía bắc. CPU nối với chipset qua một cầu nối có tốc độ cao (cầu bắc) ở phía bắc của các bus qua một cầu nối có tốc độ nhanh hơn(cầu nam).

**Xem thêm**
 Chip cầu bắc- Chipset

**Tham khảo**
Thể loại:Bo mạch chủ
Quảng trường Thời Đại

Quảng trường Thời Đại (Times Square) là một giao lộ chính ở Manhattan, nối Đại lộ Broadway và Đại lộ Số bảy, kéo dài từ Đường 42 Tây đến Đường 47 Tây, New York. Quảng trường Thời Đại gồm những khối nhà nằm giữa Đại lộ Số sáu và Đại lộ Số chín, từ đông sang tây; giữa Đường thứ 39 Tây và Đường thứ 52 Tây, từ nam ra bắc; tạo thành phần phía tây của vùng thương mại Midtown Manhattan.
Quảng trường này được đặt theo tên của báo New York Times từ năm 1904, khi tòa soạn của tờ báo này dọn về khu vục này, trước đó quảng trường có tên là Longacre Square. Trên vài chục quán cà phê, sân khấu nhỏ và phòng quay của MTV đã tạo nên bộ mặt của quảng trường này và được chọn làm ngoại cảnh cho rất nhiều phim nhựa. Quảng trường cũng nổi tiếng với khu sân khấu Broadway với khoảng 40 nhà hát lớn giữa đường 41 và đường 53 và giữa đại lộ thứ 6 (Sixth Avenue) và thứ 9 (Ninth Avenue).
Giống như Quảng trường Đỏ ở Moskva, Champs-Elysées ở Paris hoặc Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh, Quảng trường Thời Đại trở thành một biểu tượng đô thị của Thành phố New York. Quảng trường Thời Đại trở nên sống động và đặc trưng phần lớn là nhờ vào sự chiếu sáng của các bảng hiệu quảng cáo.
Trước và sau cuộc cách mạng Mỹ, miền đất này thuộc quyền của John Morin Scott, một nhà chiến lược của quân sự New York và làm việc dưới quyền của George Washington. Ngày nay, nhà của ông Scott Manor ở tại đường số 43, được bao quanh bởi vùng miền quê và thường được sử dụng cho mục đích trang trại và chuồng ngựa. Vào nửa đầu thế kỷ 19, nơi này trở thành một trong những nơi sở hữu của John Jacob Astor, người đã tạo ra sự may mắn lần thứ hai trong việc kinh doanh khách sạn và những mục khác làm cho thành phố phát triển một cách nhanh chóng.
Quảng trường Thời Đại còn là nơi mà những người dân đón chào năm mới hàng năm. Thường thì họ xếp hàng vào những ngày cuối năm nhìn quả cầu Quảng trường rơi từ độ cao 40m, cầu nguyện và đón chào năm mới.

**Hình ảnh khác**

**Tham khảo**
Thư mục- Brown, H. Valentine's Manual of Old New York. Valentine, 1922- Fazio, W. Times Square, Children's Press, 2000. ISBN 0-516-26530-X- Friedman, J. Tales of Times Square Feral House, 1993. ISBN 0-922915-17-2-  NYC-Architecture.com- isbn=0307761142- Taylor, W. Inventing Times Square, Johns Hopkins U. Press, 1996. ISBN 0-8018-5337-0- Traub, James The Devil's Playground: A Century of Pleasure and Profit in Times Square New York: Random House, 2004. ISBN 0-375-50788-4

**Liên kết ngoài**
  Camera trực tiếp tại Quảng trường Thời Đại-  The Times Square Alliance và  Events Listing date=2017-10-19 -  Times Square 360 panorama date=2018-03-20 -  Trung tâm nghệ thuật Quảng trường Thời Đại date=2019-06-27 -  NYC-Architecture.com-  New York City Tourist date=2019-09-19 

Thể loại:Điểm tham quan ở Manhattan
Thể loại:Quảng trường thành phố New York
Thể loại:Biểu tượng Thành phố New York
Yamanashi

là một tỉnh của Nhật Bản ở vùng Chubu, trên đảo Honshu. Thủ phủ là thành phố Kōfu.

**Địa lý**
Địa hình nhiều đồi núi với cao nguyên và thung lũng

**Lịch sử**

**Hành chính**
Tỉnh có 28 đơn vị hành chính cấp hạt, trong đó 13 là thành phố, 9 thị trấn và 6 làng. (thời điểm 3.2009)

**Các thành phố**

**Thị trấn và làng**

**Kinh tế**
Các cơ sở công nghiệp của Yamanashi tập trung chủ yếu ở thành phố Kofu. Yamanashi nổi tiếng về trồng cây ăn quả với hai đặc sản chính là nho và đào. Yamanashi còn nổi tiếng ở Nhật Bản về sản xuất rượu vang.

**Văn hóa**
 Yamanashi có nhiều lễ hội trong năm, lớn nhất là lễ hội Shingen matsuri- Tiếng địa phương koushuu ben

**Giáo dục**
 Đại học Yamanashi- Đại học Yamanashi Gakuin- Đại học tỉnh lập Yamanashi- đại học Tsuru
*đại học Eiwa

**Thể thao**

**Du lịch**
Yamanashi là một trong những vùng du lịch nổi tiếng của Nhật Bản. Nơi đây có núi Phú Sĩ cao nhất Nhật Bản, núi Kitadake cao thứ hai Nhật Bản, Phú Sĩ Ngũ Hồ, công viên Fuji-Q Highland, cao nguyên Yatsugatake, những cánh đồng nho và đào, vườn trái cây, các suối nước nóng (nổi tiếng nhất là Isawa Onsen và Yamanashi Onsen).

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Website chính thức của tỉnh Yamanashi (tiếng Nhật)-  Osano Memorial Foundation website, nhà xuất bản của một tạp chí thông tin 1 năm 2 lần về Yamanashi-  Trang chủ giáo viên Anh ngữ quốc tế Yamanashi (JET)

Thể loại:Tỉnh của Nhật Bản
Thể loại:Chubu
Đào Nguyên Phổ

Đình nguyên Hoàng giáp Đào Nguyên Phổ (陶元溥, 1861-1908), tên thật là Đào Thế Cung, còn gọi là Đào Văn Mại, quê làng Thượng Phán-tổng Đồng Trực-huyện Quỳnh Côi (nay là thôn Thượng Phán, xã Quỳnh Hoàng, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình). Ông là một văn thân yêu nước tiến bộ, lãnh tụ Phong trào Đông Kinh nghĩa thục.

**Tiểu sử**
Đào Nguyên Phổ đỗ Cử nhân năm 1884, nhưng chưa dự thi Hội ngay, mà lại ra làm quan nhà Nguyễn. Ban đầu, Đào Nguyên Phổ được bổ chức Huấn đạo huyện Tam Nông tỉnh Hưng Hóa, rồi làm Tri huyện tại huyện Võ Giàng tỉnh Bắc Ninh. Sau vì để mất trộm tiền thuế của huyện, ông bị bãi chức, phải trở về đi dạy học trên địa bàn tỉnh Nam Định cũ (nay là cả hai tỉnh Nam Định và Thái Bình). Trong thời gian này, ông giao du với các chí sĩ yêu nước thời đó.

Năm 1895, ông vào Huế, học tại trường Quốc tử giám. Đến Năm 1898, sau 3 năm học tại kinh đô, ông dự thi Hội và đỗ Đình nguyên Hoàng giáp. Ngay sau đó, ông được bổ chức Hàn lâm thừa chỉ.
Năm 1902, ông từ quan, ra Hà Nội làm nghề nhà báo, viết cho Đăng cổ tùng báo và L'Annam, cùng tích cực truyền bá tư tưởng duy tân. Năm 1907, ông tham gia sáng lập trường Đông Kinh Nghĩa Thục, cùng với Lương Văn Can, Nguyễn Quyền...
Sau khi Đông Kinh Nghĩa Thục bị đóng cửa, tiếp đến vụ đầu độc lính Pháp ở Hà Thành bị thất bại, Đào Nguyên Phổ bị người Pháp truy lùng ráo riết. Ông phải tự sát vào năm 1908 để khỏi bị Pháp bắt, cũng để giữ danh tiết đồng thời tránh hệ lụy cho gia đình và bạn bè.

**Tham khảo**
 Bài Đình nguyên Hoàng giáp Đào Nguyên Phổ trên báo Lao động điện tử
Thể loại:Người Thái Bình
Thể loại:Nhà cách mạng Việt Nam
Thể loại:Đông Kinh Nghĩa Thục
Thể loại:Sinh năm 1861
Thể loại:Mất năm 1908
Thể loại:Hoàng giáp Việt Nam
Thể loại:Thủ khoa Nho học Việt Nam
Sado, Niigata

Đảo Sado (tiếng Nhật: 佐渡島 hoặc 佐渡ヶ島 | Sadogashima) đồng thời là Thành phố Sado (佐渡市 | Sado-shi) trên biển Nhật Bản và thuộc tỉnh Niigata, ở vùng Chubu, Nhật Bản. Năm 2004, thành phố Sado bao trùm toàn đảo Sado rộng 855 km². Đảo Sado là đảo lớn thứ 6 ở Nhật Bản sau đảo Okinawa. Dân số Sado là trên 67 nghìn người.
Do sự cách biệt của nó, Sado từng là nơi để lưu đày các tù nhân ở Nhật Bản. Nhiều tù nhân là những quý tộc, thợ thủ công, nghệ sĩ. Họ đã góp phần làm cho Sado có một nền văn hóa rực rỡ.
Sado còn là nơi có mỏ vàng. Thời Tokugawa, việc khai thác vàng đã làm cho kinh tế của Sado bùng nổ. Ngày nay, kinh tế của Sado dựa nhiều vào đánh bắt hải sản và du lịch.Lối vào khu khai thác vàng xưa trên đảo Sado. Nay đã là bảo tàng.

Thể loại:Thành phố tỉnh Niigata
Thể loại:Khu định cư cảng Nhật Bản
Danh sách súng máy

Danh sách súng máy là trang liệt kê các loại súng máy.

**Súng máy cá nhân loại nhẹ/súng máy theo tổ**
Besal
*Bren (L4)
*Browning wz.1928
*Charlton Automatic Rifle
*Chauchat
*Súng trường tự động Colt
*FN Minimi
*EMERK
*GatMalite
*HK21
**HK21E
*HK23
**HK23E
*HK LMG11
*HK LMG36
*IMI Negev
*kbkm wz. 2003
*Reider Automatic Rifle
*Súng máy Lewis
*Súng máy Madsen
*Sung máy M249
*RPD
*RPK
*RPK-74
*ZB vz.26

**Súng máy hạng trung**
Mekanika Uirapuru
*M1909 Benet-Mercie
*MG34
*MG42
*MG81
*Rheinmetall MG3
*UKM-2000
*FN MAG
*Hotchkiss M1914
*Súng máy M1919 Browning
*M60
**M60E3
*Súng máy M240

**Súng máy hạng nặng**
Ckm wz.30
*DShK
*GShG-7.62
*KPV
*MAC-58
*MG 131
*Súng máy Type 1
*Súng máy Type 3
*Súng máy M2 Browning
*Súng máy M1917 Browning
*M134
*M249
*M312

**Xem thêm**
Súng máy
*Danh sách súng cầm tay
*Danh sách vũ khí cá nhân của Quân đội Hoa Kỳ
List of machine guns

**Tham khảo**
Súng
Thể loại:Súng máy
Thể loại:Danh sách súng
M60 (súng máy)

M60 là loại súng máy hạng trung của Hoa Kỳ, bắn loại đạn 7.62×51mm NATO.
Được đưa vào từ năm 1957, nó là súng máy rất phổ biến, từng có trong trang bị tiêu chuẩn của Quân đội Hoa Kỳ và quân đội các nước khác. M60 là khẩu súng khá tốt và có độ tin cậy khá cao, tuy nhiên so với đối thủ là súng máy PK của Liên Xô thì nó có một số nhược điểm: nặng hơn (10,5 kg so với 7,5-9 kg), tốc độ bắn chậm hơn (600 phát/phút so với 800 phát/phút). M60 sử dụng dây đạn tự rã (bắn tới viên đạn nào thì khớp nối trên dây đạn sẽ rã theo tới đó) dẫn tới lãng phí dây đạn, trong khi PK sử dụng dây đạn không rã để có thể tái sử dụng.
M60 tiếp tục được sản xuất và cải tiến cho mục đích quân sự và mục đích thương mại trong thế kỷ XXI, mặc dù tại một số nước nó đã bị thay thế bởi một số thiết kế mới hơn như M240 và IMI Negev.

**Biến thể**
 T161- M60- M60E1- M60E2- M60B- M60C- M60D- M60E3- M60E4 (Mk 43 Mod 0/1)

**Đặc tính kỹ thuật**
Súng máy M60 bắn trên tàu tập trận (tháng 11 năm 2004)- Khối lượng: 10,5 kg- Chiều dài: 1077 mm- Cỡ nòng: 7,62 mm- Cỡ đạn: 7.62 × 51 mm NATO- Hộp đạn: 100 viên với dây đạn tự rã M13- Tốc độ bắn: 600 viên/phút- Vận tốc đầu đạn: 853 m/s- Tầm bắn hiệu quả: 1100 m- Tầm bắn lớn nhất: 3725 m

**Xem thêm**
 Súng máy- Danh sách súng máy- M134- M249- M312- PK

**Tham khảo**
  Federation of American Scientists: the M60-  Global Security: the M60E3 date=2009-09-06 -  Modern Firearms & Ammunition: the M60 date = ngày 13 tháng 6 năm 2004- Department of the Army Field Manual No. 3-22.68-  U.S. Army TACOM — Rock Island date = ngày 9 tháng 5 năm 2004- MCWP 3-15.1 United States Marine Corps: "Machine Guns and Machine Gun Gunnery"-  Navy SEALs date = ngày 24 tháng 10 năm 2005-  M60E4 date = ngày 28 tháng 9 năm 2007

**Liên kết ngoài**
  US Ordnance Website (Current maker of M60s)-  Nazarian`s Gun`s Recognition Guide-  Military Factory Small Arms

**Các liên kết Video**
  Nazarian`s Gun`s Recognition Guide (FILM) M60 Presentation (.MPEG)-  Video of the M60E4 machine gun on the range-  Video of skeptical evaluators testing the claimed capabilities of the M60E4. date = ngày 24 tháng 6 năm 2006
M60
Thể loại:Súng Hoa Kỳ
M60
Thể loại:Vũ khí trong Chiến tranh Việt Nam
Sông Shinano

Tập tin:Ryuto-Ohashi.JPG|nhỏ|phải|250px|Sông Shinano, đoạn chảy qua thành phố Niigata
Sông Shinano (tiếng Nhật: 信濃川 | Shinano-gawa; âm Hán Việt: Tín Nồng xuyên) dài 367 km là con sông dài nhất Nhật Bản. Sông Shinano xuất phát từ huyện Nagano chảy qua Niigata và đổ vào biển Nhật Bản tại thành phố Niigata. Shinano có lưu vực rộng 11.900 km², lớn thứ ba ở Nhật Bản. Sông này còn có tên là Chikuma (Chikuma-gawa).
Sông Shinano
Nguồn chính của sông Shinano là vùng núi Kuboshi chỗ giáp ranh giữa các huyện Saitama, Yamanashi và Nagano. Sông chảy về phía Tây Bắc, hợp với sông Sai từ Kumamoto đổ về rồi chuyển hướng về phía Đông Bắc. Kawanakajima (川中島) ở Nagano, chỗ hợp lưu giữa sông Shinano và sông Sai, là trận địa lịch sử trong Cuộc chiến Kawanakajima.
Sông Shinano có công bồi đắp đồng bằng Niigata thêm màu mỡ, tạo điều kiện thích hợp cho việc trồng lúa.

**Tham khảo**
Shinano
Thể loại:Tỉnh Niigata
Thể loại:Nagano
Thể loại:Giao thông đường thủy Nhật Bản
Nhà thiên văn Anh

Danh sách các nhà thiên văn Anh nổi tiếng và một số nhà khoa học có tác động gần gũi đến thiên văn học.- John Couch Adams (1819-1892), nhà thiên văn và toán học- Sir George Biddell Airy (1801-1892), nhà thiên văn và vật lý- Sir Edward Victor Appleton (1892-1965), nhà thiên văn, giải thưởng Nobel về vật lý 20px- Francis Baily (1774-1844), nhà thiên văn- Patrick Blackett (1897-1974), nhà vật lý thực nghiệm và thiên văn, giải thưởng Nobel về vật lý 20px- James Bradley (1693-1762), nhà thiên văn- Geoffrey Burbidge (1925), nhà thiên văn- James Cook (1728-1779), nhà thiên văn và nhà thám hiểm biển- George Howard Darwin (1845-1912), nhà thiên văn- Herbert Dingle (1890-1978), nhà thiên văn- Thomas Digges (1546-1585), nhà thiên văn- Frank Watson Dyson (1868-1939), nhà thiên văn- John Flamsteed (1646-1719), nhà thiên văn- Edmund Halley (1656-1742), nhà toán học, nhà vật lý và nhà thiên văn- Stephen William Hawking (1942-), nhà vật lý- William Herschel (1738-1822), nhà thiên văn- Isaac Newton (1643-1727), nhà vật lý và toán học

**Tham khảo**
Thể loại:Danh sách liên quan đến thiên văn học
Nhà thiên văn Hoa Kỳ

Danh sách các nhà thiên văn Mỹ nổi tiếng và một số nhà khoa học có tác động gần gũi đến thiên văn học.- Marc Aaronson (1950-1987), nhà thiên văn- Charles Greeley Abbot (1872-1973), nhà vật lý thiên văn- George Ogden Abell (1927-1983), nhà thiên văn- Charles Hitchcock Adams (1868-1951), nhà thiên văn- Walter Sydney Adams (1876-1956), nhà thiên văn- Saul Adelman (1944), nhà thiên văn- Robert Grant Aitken (1864-1951), nhà thiên văn- Lawrence Hugh Aller (1913-2003), nhà thiên văn- Carl David Anderson (1905-1991), nhà thiên văn, Giải thưởng Nobel về vật lý 20px- Halton Arp (1927), nhà thiên văn- Wallace Walter Atwood (1872-1949), nhà thiên văn, địa chất, địa lý, nhà phát minh- Harold Delos Babcock (1882-1968), nhà thiên văn- Horace Welcome Babcock (1912-2003), nhà thiên văn- Edward Emerson Barnard (1857-1923), nhà thiên văn- George Van Biesbroeck (1880-1974), nhà thiên văn Bỉ - Hoa Kỳ- Bart Jan Bok (1906-1983), holandsko-nhà thiên văn- William Cranch Bond (1789-1859), nhà thiên văn- George Phillips Bond (1825-1865), nhà thiên văn- Benjamin Boss (1880-1970), nhà thiên văn- Lewis Boss (1846-1912), nhà thiên văn- Edward L. G. Bowell (1943), nhà thiên văn- Ira Sprague Bowen (1898-1973), nhà vật lý và thiên văn - William Robert Brooks (1844-1921), nhà thiên văn- Dirk Brouwer (1844-1921), nhà thiên văn- Ernest William Brown (1844-1921), nhà thiên văn và toán học- Sherburne Wesley Burnham (1838-1921), nhà thiên văn- William Wallace Campbell (1871-1966), nhà thiên văn- Annie Jump Cannonová (1863-1941), nhà thiên văn- Alvan Clark (1804-1887), nhà thiên văn- George Bassett Clark (1827-1891), nhà thiên văn- Gérard Clemence (1908-1974), nhà thiên văn- Heber Doust Curtis (1872-1942), nhà thiên văn- Armin Joseph Deutsch (1918-1969), nhà thiên văn- Frank D. Drake (1930), nhà thiên văn- Henry Draper (1837-1882), nhà thiên văn- Raymond Smith Dugan (1878-1940), nhà thiên văn- Albert Einstein (1879-1955), nhà vật lý Hoa Kỳ gốc Đức, Giải thưởng Nobel về vật lý 20px- Henry Lee Giclas (1910), nhà thiên văn- Edwin Powell Hubble (1889-1953), nhà thiên văn- Russell Alan Hulse (1950), nhà thiên văn vô tuyến - Gerard Peter Kuiper (1905-1973), nhà thiên văn Hoa Kỳ - Hà Lan - Francis Preserved Leavenworth (1858-1928), nhà thiên văn- Henry Norris Russell (1877-1957), nhà thiên văn- Carl Sagan (1934-1996), nhà thiên văn- Carolyn Jean Spellman Shoemakerová (1929), nhà thiên văn- Eugene Merle Shoemaker (1928-1997), nhà thiên văn- Joseph Hooton Taylor (1941), nhà thiên văn vô tuyến - Clyde William Tombaugh (1906-1997), nhà thiên văn- Robert Julius Trumpler (1886-1956), nhà thiên văn Hoa Kỳ - Thụy Sĩ- George Van Biesbroeck (1880-1974), nhà thiên văn Hoa Kỳ - Bỉ - Fritz Zwicky (1898-1974), nhà vật lý và thiên văn Thụy Sĩ - Hoa Kỳ

**Tham khảo**
Thể loại:Danh sách liên quan đến thiên văn học
*
Nhà thiên văn Đức

Danh sách các nhà thiên văn Đức nổi tiếng và một số nhà khoa học có tác động gần gũi đến thiên văn học.- Ernst Abbe (1840-1905), nhà vật lý và thiên văn- Paul Oswald Ahnert (1897-1989), nhà thiên văn - Peter Apian (1495-1552), nhà thiên văn - Friedrich Wilhelm August Argelander (1799-1875), nhà thiên văn - Arthur Auwers (1838-1915), nhà thiên văn - Wilhelm Heinrich Walter Baade (1893-1960), nhà thiên văn - Johann Bayer (1572-1625), nhà thiên văn - Wilhelm Wolff Beer (1797-1850), nhà thiên văn - Friedrich Wilhelm Bessel (1784-1846), nhà thiên văn và trắc địa - Ludwig Franz Benedict Biermann (1907-1986), nhà thiên văn - Johann Elert Bode (1747-1826), nhà thiên văn - Christian Leopold von Buch (1774-1853), nhà thiên văn và địa chất - Bruno Hans Bürgel (1875-1948), nhà thiên văn - Heinrich Louis d'Arrest (1822-1875), nhà thiên văn - Albert Einstein (1879-1955), nhà vật lý Hoa Kỳ gốc Đức, Giải thưởng Nobel về vật lý 20px- Johann Gottfried Galle (1812-1910), nhà thiên văn - Carl Friedrich Gauss (1777-1855), nhà toán học, nhà vật lý và nhà thiên văn - Johannes Kepler (1571-1630), nhà thiên văn, nhà vật lý, nhà quang học và nhà toán học- Simon Marius (1573-1624), nhà thiên văn - Albert Marth (1828-1897), nhà thiên văn - Regiomontanus (1436-1476), nhà toán học, nhà thiên văn và nhà chiêm tinh - Ernst Wilhelm Leberecht Tempel (1821-1889), nhà thiên văn - Max Wolf (1863-1932), nhà thiên văn

**Tham khảo**
Thể loại:Danh sách liên quan đến thiên văn học
*
200 Po Vstrechnoy

200 Po Vstrechnoy (tiếng Nga: 200 По Встречной; nghĩa đen: giao thông ngược chiều với vận tốc 200 (km/h)) là album đầu tiên của nhóm nhạc t.A.T.u. Có hai bản khác nhau của CD: album đầu tiên tức là 200 Po Vstrechnoy, còn cái còn lại là 200 Po Vstrechnoy Re-Release.
Nhờ số bán khổng lồ của album này mà t.A.T.u. đã nhận được IFPI Plantinum Award. t.A.T.u. là nhóm nhạc đầu tiên ở Nga được nhận phần thưởng này. Album tiếng Anh của 200 Po Vstrechnoy tức là album 200km/h in the Wrong Lane cũng đã nhận được phần thưởng này. Nhờ phần thưởng thứ hai này mà t.A.T.u. trở thành ban nhạc đầu tiên nhận được IFPI Plantinum Award cho cùng một album trong hai thứ tiếng khác nhau.
200 Po Vstrechnoy Re-Release là bản thứ hai của 200 Po Vstrechnoy và album đã ra tháng 2/2002. Album này có thêm một bài hát mới, hai remixes mới và một cái behind the scenes footage. Album này cũng có thêm một bản nữa. Bản này không có behind the scenes footage và có cùng một bìa album với lại album thứ nhất nhưng màu của nền album là đen thay vì trắng.

**Bài hát trong 200 Po Vstrechnoy**
# Зачем Я — Zachem Ya (Why am I)
# Я Сошла С Ума — Ya Soshla S Uma
# Нас Не Догонят — Nas Ne Dogonyat (Not Gonna Catch Us) (S. Galoyan)
# Досчитай до ста — Doschitay Do Sta (Count Up To 100)
# 30 Минут — 30 Minut (30 Minutes) (S. Galoyan, Shapovalov)
# Я Твой Враг — Ya Tvoy Vrag (I'm Your Enemy)
# Я Твоя Не Первая — Ya Tvoya Ne Pervaya (I'm Not Your First) (S. Galoyan)
# Робот — Robot (Robot)
# Мальчик-Гей — Mal'chik Gey (Gay Boy) (S. Galoyan)
# Нас Не Догонят (HarDrum Remix)
# 30 Минут (HarDrum Remix)
Bản tái bản
# Клоуны — Klouny (Clowns) (3:30)
# 30 Минут — 30 Minut (30 Minutes) (3:19)
# Досчитай до ста — Doschitay Do Sta (Count up to 100) (4:38)
# Зачем Я — Zachem Ya (Why am I) (4:08)
# Нас Не Догонят — Nas Ne Dogonyat (They're Not Gonna Catch Us) (4:35)
# Я Твоя Не Первая — Ya Tvoya Ne Pervaya (I'm Not Your First) (4:18)
# Робот — Robot (Robot) (3:45)
# Мальчик-Гей — Mal'chik gey (Gay Boy) (3:18)
# Я Твой Враг — Ya Tvoy Vrag (I'm Your Enemy)
# Я Сошла С Ума — Ya Soshla S Uma (I've Lost My Mind)
# 30 Минут — 30 Minut (Moscow Grooves Institute Remix)
# Мальчик-Гей — Mal'chik Gey (That Black Remix)
# 30 Минут Video (Enhanced CD)

**Singles từ album này**
 2000 Ya Soshla S Uma - 2001 Nas Ne Dogonyat - 2001 30 Minut

**Những phần thưởng**

**Charts**

**Thứ hạng của album 200 Po Vstrechnoy**
 Ba Lan - tổng số bán: hơn 200.000- Russia - tổng số bán: hơn 1.000.000

**Thứ hạng ở Nhật**
 2003/09/21 200 Po Vstrechnoy #123, 4 tuần, 4.633 bản đã bán ra.

**Tham khảo**
Thể loại:Album năm 2001
Thể loại:Album của t.A.T.u.
Thể loại:T.A.T.u.
Thể loại:Album đầu tay năm 2001
Thể loại:Album của Interscope Records
Ngô Thế Vinh

Ngô Thế Vinh (chữ Hán: 吳世荣, 1802 - 1856, hiệu Trúc Đường, Khúc Giang và Dương Đình) là một chính trị gia và và nhà thơ đời vua Minh Mạng và Tự Đức.
Ông quê tại xã Bái Dương, huyện Nam Chân, nay là huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định. Ông xuất thân trong một gia đình truyền thống thi thư, là dòng dõi khai quốc công thần Chương Khánh Công Ngô Từ của nhà Lê sơ, và là em ruột của Ngô Đình Thái (soạn giả sách Nam Phong giải trào).
Ông đỗ tiến sĩ năm Kỷ Sửu (Minh Mạng thứ 10, 1829), làm quan đến chức lang trung bộ Lễ. Sau khi làm giám khảo trường thi Hương ở Hà Nội, do duyệt quyển không kỹ, nên bị cách chức, ông về quê dạy học và phụng dưỡng mẹ già. Học trò nhiều người thành đạt. Vua Tự Đức thường sai Trung sứ đến nhà lấy thơ văn trước tác của ông để dâng vua xem. Sau vua lại gia ơn phục hồi học vị tiến sĩ.
Có sách chép, ông soạn tới 72 cuốn. Đồng biên soạn cuốn chuẩn định Hương Hội thi pháp. Ông đề tựa cuốn Ức Trai di tập do Dương Bá Cung soạn. Tác phẩm chủ yếu là sách giáo khoa, có tập Dương Đình thi văn tập và Trúc Đường phú tập. Ngoài ra, Ngô Thế Vinh còn biên soạn sách triết học như Trúc Đường chu dịch tùy bút, sách sử học như Tống sử học, sách về đo đạc như Khảo xích đạo bộ pháp.
Qua những tác phẩm còn lại đến ngày nay, có thể nói ông là bậc tri thức uyên bác về nhiều lãnh vực.
Ông có để lại bản dịch bài thơ "Chức cẩm hồi văn" của Tô Huệ (Trung Quốc), (gồm 40 câu thơ thất ngôn = 280 chữ) ra thơ song thất lục bát (cũng 40 câu = 280 chữ) rất hay, đến nay chưa có bản dịch nào vượt lên trên được.
Trong số những hậu duệ của Ngô Thế Vinh có Ngô Lập Chi, đậu cử nhân dưới triều nhà Nguyễn, là dịch giả cuốn Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn.

**Tham khảo chính**
Các tác giả văn chương Việt Nam (tập 1), Trần Mạnh Thường biên soạn. Nhà xuất bản. Văn hoá thông tin, 2008.

**Tham khảo**
Thể loại:Quan lại nhà Nguyễn
Thể loại:Người Nam Định
Thể loại:Tiến sĩ nhà Nguyễn
Bộ Lễ

Bộ Lễ hay Lễ bộ (chữ Hán:禮部) là một cơ quan hành chính thời phong kiến tại các nước Đông Á như Trung Quốc, Việt Nam. Bộ Lễ được thiết lập từ thời kỳ nhà Bắc Chu trong giai đoạn Nam-Bắc triều tại Trung Quốc, tương đương với bộ thông tin - truyền thông, bộ văn hoá - thể thao - du lịch, bộ giáo dục - đào tạo và bộ ngoại giao ngày nay. Quan đứng đầu bộ Lễ là Lễ bộ thượng thư (hay thượng thư bộ Lễ), tương đương với bộ trưởng các bộ trên ngày nay.

**Lịch sử**
Thời kỳ Tùy-Đường thì bộ Lễ là một trong sáu bộ của lục bộ. Công việc của bộ Lễ là kiểm tra cát lễ, gia lễ, quân lễ, tân lễ, hung lễ (ngũ lễ), kiêm cai quản học giáo, khoa cử, khảo thí cùng các công việc tiếp tân khách khứa ngoại quốc.
Trong bộ Lễ lập ra 4 ti, thời kỳ Minh-Thanh có:- Nghi chế thanh lại ti, quản lý các công việc gia lễ, quân lễ và quản lý học vụ, khoa cử, khảo thí;- Từ tế thanh lại ti, quản lý các công việc cát lễ, hung lễ;- Chủ khách thanh lại ti, quản lý các công việc tân lễ và tiếp đón khách ngoại quốc;- Tinh thiện thanh lại ti, quản lý các công việc diên hưởng (yến tiệc), lẫm hí (lương thực), sinh lao (vật nuôi).
Ngoài bốn ti nói trên, nhà Thanh còn có chú ấn cục cũng thuộc bộ Lễ, phụ trách công việc chế tạo bảo ấn của hoàng đế cùng các ấn tín của các quan viên, hội đồng tứ dịch quán, chủ quản việc tiếp đãi các phiên chúc, công sứ ngoại quốc cùng công việc phiên dịch. Năm Quang Tự thứ 32 (1906), nhà Thanh tuyên bố "phỏng hành hiến chánh", đưa thái thường tự (cơ quan quản lý việc tế tự tông miếu), quang lộc tự (cơ quan quản lý cỗ bàn, ăn uống), hồng lô tự (cơ quan quản lý nghi tiết hội nghị cung đình) vào bộ Lễ. Cơ cấu nội bộ của bộ Lễ lập thành chánh, tham nghị nhị sảnh, nghi chế, thái thường, quang lộc tam ti cùng lễ khí khố, lễ học quán. Năm Tuyên Thống thứ ba (1911), đổi bộ Lễ thành điển lễ viện, chuyên quản đàn miếu, lăng tẩm của triều đình và tu sửa lễ nhạc v.v.

**Các thời kỳ**

**Nguyên-Mông**
Thời kỳ đầu lập bộ Lễ với thượng thư 3 người hàm chánh tam phẩm, thị lang 2 người hàm chánh tứ phẩm, lang trung 2 người hàm tòng ngũ phẩm, viên ngoại lang 2 người hàm tòng lục phẩm. Năm Trung Thống thứ nhất (1260) thời Nguyên Thế Tổ lấy Lại, Hộ và Lễ làm tả tam bộ với thượng thư 2 người, thị lang 2 người, lang trung 4 người, viên ngoại lang 6 người. Năm Chí Nguyên thứ nhất (1271), tách Lại và Lễ ra thành Lại Lễ bộ với thượng thư 3 người, thị lang nhưng 2 người, lang trung nhưng 4 người, viên ngoại lang 4 người. Năm 1277, lập riêng bộ Lễ với thượng thư 3 người, thị lang 1 người, lang trung 2 người, viên ngoại lang 4 người. Năm 1278, tái lập Lại Lễ bộ với thượng thư, thị lang, lang trung mỗi chức 1 người, viên ngoại lang nhưng 2 người. Năm 1283, lại lập riêng bộ Lễ. Năm 1293 thì lục bộ thượng thư, thị lang, lang trung, viên ngoại lang mỗi chức 2 người. Năm Nguyên Trinh thứ nhất (1295) thời Nguyên Thành Tông, tăng thượng thư thêm 1 người. Trong bộ Lễ bao gồm chủ sự 2 người, Mông Cổ tất đồ xích 2 người, lệnh sử 19 người, Hồi Hồi lệnh sử 2 người, khiếp lý mã xích 1 người, tri ấn 2 người, tấu sai 12 người, điển lại 3 người.

**Ghi chú**
Thể loại:Tam tỉnh lục bộ
Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế

Ảnh chụp Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế
Đại học Ngoại ngữ Huế  là một trường đại học trực thuộc hệ thống Đại học Huế, được xếp vào nhóm đại học trọng điểm của quốc gia Việt Nam. Trường được thành lập ngày 13 tháng 7 năm 2004 trên cơ sở sáp nhập các khoa và tổ ngoại ngữ từ 6 trường thành viên của Đại học Huế với bề dày truyền thống gần 50 năm kể từ năm 1957.

**Chất lượng đào tạo**

**Bảng xếp hạng**
Theo bảng xếp hạng Quacquarelli Symonds (QS) 2017 thì hệ thống đại học Đại học Huế nằm trong nhóm 351-400 đại học tốt nhất châu Á. Theo bảng xếp hạng uniRank năm 2018, hệ thống đại học Đại học Huế đứng thứ 16 tại Việt Nam. Còn theo bảng xếp hạng Webometrics năm 2018, hệ thống đại học Đại học Huế đứng thứ 13 tại Việt Nam.

**Chức năng**
Đào tạo cán bộ có trình độ sau đại học, đại học, và các trình độ thấp hơn như cao đẳng, trung học phổ thông về ngoại ngữ, Quốc tế học, Việt Nam học
- Bồi dưỡng, cấp các chứng chỉ ngoại ngữ và văn hoá nước ngoài, chứng chỉ phương pháp giảng dạy và phương pháp phiên- biên dịch ngoại ngữ cho các học viên đại học, sau đại học; các chứng chỉ phổ cập ngoại ngữ trình độ A, B, C theo tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
- Nghiên cứu và triển khai áp dụng các thành tựu khoa học trong lĩnh vực ngôn ngữ và văn hoá.
- Nghiên cứu đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy ngoại ngữ, phương pháp biên phiên dịch.

**Ban giám hiệu**
Hiệu trưởng: PGS.TS Phạm Thị Hồng Nhung
Phó Hiệu trưởng: TS. Nguyễn Văn Huy
Phó Hiệu trưởng: TS. Nguyễn Hồ Hoàng Thủy

**Đội ngũ**
Hiện nay, tổng số cán bộ viên chức của Trường trên 358 cán bộ, trong đó có 281 cán bộ giảng dạy: 05 phó giáo sư, 62 tiến sĩ, 227 thạc sĩ, 35 giảng viên chính.

**Xem thêm**
 Danh sách trường đại học công lập tại Việt Nam

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Giáo dục Huế
Ngoại ngữ
Thể loại:Trường đại học và cao đẳng tại Huế
Thể loại:Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam
Hệ thống nạp

==Vai trò của hệ thống cung cấp điện**
Ô tô được trang bị một số hệ thống và thiết bị điện để đảm bảo an toàn và tiện nghi khi sử dụng. Chúng cần điện năng trong suốt thời gian hoạt động và cả khi động cơ đã dừng. Vì thế, chúng cần cả accu và nguồn điện một chiều như nguồn năng lượng. Một hệ thống cung cấp điện trang bị trên xe cung cấp nguồn một chiều cho những hệ thống và thiết bị vừa nêu. Tuy nhiên accu sẽ phóng điện khi động cơ dừng và dần hết điện.
Hệ thống cung cấp điện sử dụng sự quay của động cơ để phát sinh ra điện. Nó không những cung cấp điện năng cho những hệ thống và thiết bị điện khác mà còn nạp điện cho accu trong lúc động cơ đang hoạt động.

**Cấu trúc hệ thống cung cấp điện**
Hệ thống nạp
-Máy phát điện: phát sinh ra điện.
-Tiết chế: điều chỉnh điện áp do máy phát điện tạo ra.
-Accu: dự trữ và cung cấp điện.
-Đèn báo sạc: cảnh báo cho tài xế khi hệ thống sạc gặp sự cố.
-Công tắc máy: đóng và ngắt dòng điện.

**Chức năng của máy phát điện**
Máy phát điện giữ một vai trò then chốt trong các thiết bị cung cấp điện. Nó thực hiện ba chức năng: phát điện, chỉnh lưu, hiệu chỉnh điện áp.
*Phát điện 
Bộ phát điện
Động cơ quay, truyền chuyển động quay đến máy phát điện thông qua dây đai hình chữ V. Rotor của máy phát điện là một nam châm điện. Từ trường tạo ra sẽ tương tác lên dây quấn trong Stator làm phát sinh ra điện.
*Chỉnh lưu 
Chỉnh lưu
Dòng điện xoay chiều tạo ra trong máy phát điện không thể sử dụng trực tiếp ch22o các thiết bị điện mà được chỉnh lưu thành dòng điện một chiều. Bộ chỉnh lưu sẽ biến đổi dòng điện xoay chiều thành dòng điện một chiều.
*Hiệu chỉnh điện áp
phải
Tiết chế điều chỉnh điện áp sinh ra. Nó đảm bảo hiệu điện thế của dòng điện đi đến các thiết bị là hằng số ngay cả khi tốc độ máy phát điện thay đổi.

**Cấu trúc máy phát điện kích từ bằng nam châm điện có vòng tiếp điện**
Cấu tạo máy phát

**Tham khảo**
Thể loại:Công nghệ ô tô
Công viên Lê Văn Tám

Công viên Lê Văn Tám là một công viên tại phường Đa Kao, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Công viên nằm giữa bốn tuyến đường là Hai Bà Trưng, Điện Biên Phủ, Võ Thị Sáu và Phan Liêm. Đây là nơi luyện tập thể dục thể thao quen thuộc của người dân. Khu vực công viên được bố trí cây xanh, vườn hoa hài hòa và một số trò chơi dành cho trẻ em. Từng có một dự án xây bãi đậu xe ngầm ở đây nhưng đã bị hủy bỏ sau gần một thập niên không xây dựng.

**Lịch sử**
Thời Pháp thuộc, nơi đây là nghĩa địa dành cho người Pháp nên được gọi tên là Đất Thánh Tây. Tên chính thức của nghĩa trang trước tiên gọi là Jardin du Père d'Ormay, sau là Cimetière Massiges. Đây là nơi chôn cất nhiều lính tráng Pháp kể từ những năm đầu khi người Pháp chiếm được Sài Gòn, có những ngôi mộ chôn từ năm 1866. Một số nhân vật tên tuổi thời thuộc địa như Francis Garnier cũng được mai táng ở đây.
Sang thời Việt Nam Cộng hòa nghĩa trang mang tên Nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi. Tổng thống Ngô Đình Diệm và cố vấn Ngô Đình Nhu cũng có mộ phần tại đây.
Năm 1983, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh ra chỉ thị 17/CT-UBND yêu cầu dời nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi khỏi thành phố để lấy đất xây Cung văn hóa Thiếu nhi. Sau đó, khu vực này được giải toả và xây dựng thành công viên, đặt tên là Lê Văn Tám theo tên của một thiếu niên anh hùng trong thời kỳ  Chiến tranh Đông Dương. Đây là công trình chào mừng 10 năm sự kiện 30 tháng 4 năm 1975 (1975-1985).

**Dự án bãi đậu xe trước đây**
Tại công viên Lê Văn Tám từng có dự án theo hình thức BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) để xây bãi đậu xe ngầm. Dự án được cấp phép đầu tư với số vốn 100 triệu đô la Mỹ, một bên là năm tầng hầm sức chứa 2.000 xe máy, 1.250 ô tô, 28 xe buýt, xe tải và một bên là ba tầng hầm dành cho thương mại. Dự án động thổ lần đầu vào tháng 8 năm 2010 và dự kiến sẽ hoàn thành sau 3 năm, nhưng không xây dựng được gì và bị hủy hợp đồng vào tháng 7 năm 2019.

**Hội sách thành phố Hồ Chí Minh**
Cứ hai năm một lần, Hội sách thành phố Hồ Chí Minh lại diễn ra tại công viên Lê Văn Tám, tính đến năm 2018 đã trải qua 10 lần tổ chức. Trong một tuần Hội sách năm 2014, tại đây có 500 gian hàng của 156 đơn vị nhà xuất bản, công ty phát hành sách - truyền thông văn hóa, công ty kinh doanh văn phòng phẩm - văn hóa phẩm và trung tâm ngoại ngữ. Trên 20 triệu cuốn sách được đưa đến đây với nhiều mức giảm giá khác nhau. Ngoài trưng bày và bán sách, tại đây còn có các buổi giao lưu với tác giả sách và biểu diễn văn nghệ.

**Chú thích**
Lê Văn Tám
Thể loại:Quận 1
Bẩy (kiến trúc)

Tập tin:Nội thất bên trong Lăng Minh Mạng, tháng 3 năm 2021 (9).jpg|300px|nhỏ|phải|Một cái bẩy đỡ một thanh gỗ ngang trong kiến trúc Lăng Minh Mạng
Bẩy và kẻ, trong kiến trúc cổ Việt Nam, là các thanh gỗ nối các cột chạy theo phương của mái dốc. Bẩy là loại cấu kiện chỉ đưa từ cột hiên ra đỡ mái nên khả năng chịu lực kém hơn đấu-củng, nghé bảy đỡ xà nách. Kẻ là thành phần dài hơn bảy. Kẻ thường để nối hai cột trong vì với nhau (kẻ chuyền), hoặc có thể chạy suốt theo chiều dốc mái từ nóc xuống (kẻ suốt). Kẻ và bẩy có thể thẳng, cũng có thể cong để tạo dáng thêm đẹp, hơn nữa là tăng cường độ chịu lực.
Đây là những thành phần sáng tạo và thú vị của kết cấu vì kèo trong kiến trúc dân gian dân dụng kiến trúc truyền thống Việt Nam, cùng với tầu đao lá mái đã làm cho kết cấu gỗ Việt Nam thêm phần sáng tạo phục vụ nhiều tầng lớp trong xã hội đặc biệt những người thu nhập thấp, tầng lớp dưới thời xưa, phong phú hơn với các nền kiến trúc dân tộc khác.
Kẻ và bảy đều chia ra làm 3 phần chính: đầu, thân và nghé. Đầu đỡ đầu đao là mái; thân đỡ ván nong và các hoành; nghé làm phần kê đỡ phía dưới cho câu đầu (đối với kẻ), hoặc cho xà nách (đối với bảy). Còn một loại kẻ không có tác dụng đỡ diềm mái, nó nằm gọn trong vì nách, có dạng cong hình cánh cung; một đầu ăn vào cột cái, một đầu ăn xuống xà nách, loại kẻ này gọi là kẻ ngồi. Các thành phần kẻ vươn ra từ cột đỡ phần âu tàu (giao nhau của hai tàu mái vuông góc), cũng chính là đỡ phần đao mái gọi là kẻ góc (kẻ moi). Kẻ góc trên mặt bằng nằm chéo một góc khoảng 45 độ so với các kẻ khác.
Kẻ và bẩy là hai loại liên kết độc đáo tuy nhiên điểm yếu là ít gây được hiệu quả và mặt thẩm mỹ cũng như chịu lực trong kết cấu nhà gỗ truyền thống của dân tộc Việt Nam.

**Xem thêm**
Vì
*Kèo
*Tầu đao lá mái
*Ván nong
*Hoành (kiến trúc)
*Câu đầu (kiến trúc)

**Tham khảo**
Thể loại:Kiến trúc cổ Việt Nam
Thể loại:Thuật ngữ kiến trúc
Công viên Tao Đàn

Một góc công viên Tao Đàn
Công viên Tao Đàn (hay Công viên Văn hóa Tao Đàn) là một công viên tại Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Công viên được giới hạn bởi 4 tuyến đường: Nguyễn Thị Minh Khai, Huyền Trân Công Chúa, Nguyễn Du và Cách Mạng Tháng Tám thuộc địa bàn phường Bến Thành.

**Lịch sử**
Tập tin:Tượng Đinh Bộ Lĩnh tại Công viên Tao Đàn, tháng 12 năm 2021 (1).jpg|nhỏ|phải|220px|Tượng đài cờ lau Đinh Bộ Lĩnh ở công viên Tao Đàn
Một buổi sinh hoạt trại của các thanh thiếu niên trong công viên Tao Đàn 
Nguyên khu đất này thuộc khuôn viên Dinh Toàn quyền của Pháp. Năm 1869, người Pháp cho xây con đường Miss Clavell tách khu vườn khỏi Dinh. Ba mặt còn lại là rue Chasseloup-Laubat phía bắc, rue Verdun phía tây, và rue Taberd phía nam. Khu vườn chính thức mang tên Jardin de la Ville, nhưng người Việt quen gọi đó là Vườn Ông Thượng hay Vườn Bồ-Rô, có lẽ là phiên âm theo préau (tiếng Pháp, nghĩa là "sân lát gạch").
Tiếp theo, thành phố xây dựng thêm cơ sở trong khu vườn cho Hội Hiếu nhạc (Société philharmonique) năm 1896, Hội Tam Điểm (Franc-maçonnerie) năm 1897, và Câu lạc bộ Thể thao Sài Gòn (Cercle Sportif Saigonnais) năm 1902 gồm sân bóng đá, hồ bơi và sân quần vợt. Sân đá bóng đó lúc bấy giờ là sân duy nhất đủ tiêu chuẩn đón những đội bóng ngoại quốc đến đấu. Năm 1926, ở góc đường Chasseloup-Laubat và Verdun, chính phủ lại xây thêm Viện Dục nhi (Institut de puériculture) để giáo dục trẻ em. Sau khi người Pháp rút lui, Dinh Toàn quyền trở thành Phủ Tổng thống và tên vườn đổi là "Vườn Tao Đàn". Bốn con đường chung quanh cũng đổi tên thành đường Huyền Trân Công chúa, Hồng Thập tự, Lê Văn Duyệt và Nguyễn Du. Viện Dục nhi thì được dùng làm Bộ Y tế thời Việt Nam Cộng hoà. Vườn vẫn giữ là công viên chính của thành phố.

**Sau năm 1975**
Vườn Tao Đàn đổi tên là "Công viên Văn hoá Tao Đàn", và có khu dành riêng cho trẻ em chơi. Câu lạc bộ Thể thao Sài Gòn cũng đổi tên là Câu lạc bộ Văn hóa, với một số cửa hàng buôn bán và Cung Văn hóa Lao động Thành phố Hồ Chí Minh. Công ty Lương thực Sài Gòn cũng mở trụ sở ở đây. Tuy nhiên, vườn vẫn được biết đến với đặc trưng là có nhiều cây xanh. Công viên còn là nơi trưng bày triển lãm hoa xuân mỗi dịp trước Tết Nguyên Đán. Đường Trương Định chạy giữa công viên, chia công viên làm hai phần. Hiện đang có dự án bãi đậu xe và trung tâm thương mại ngầm bên dưới công viên do một công ty trong nước đầu tư. Năm 1992, Đền tưởng niệm các vua Hùng được xây dựng trong công viên, và được trùng tu vào cuối năm 2011.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Xem thêm**
 Thảo Cầm Viên Sài Gòn- Công viên Gia Định- Công Viên Hoàng Văn Thụ- Công viên Lê Thị Riêng- Công viên Lê Văn Tám- Công viên 30 tháng 4- Công viên 23 tháng 9- Công viên Bách Tùng Diệp- Công viên nước Đầm Sen

Tao Đàn
Thể loại:Quận 1
Hoàng Tăng Bí

Hoàng Tăng Bí (1883-1939), tự Nguyên Phu, hiệu Tiểu Mai, là một sĩ phu yêu nước và nhà soạn tuồng Việt Nam đầu thế kỷ 20.

**Cuộc đời và sự nghiệp**
Ông sinh năm 1883 tại làng Đông Ngạc, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông, nay thuộc quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Thân phụ ông là Hoàng Hy Thuần, đời thứ tư của gia tộc họ Hoàng Đông Ngạc, tính từ cụ tổ Hoàng Nguyễn Thự.
Đỗ Cử nhân với vị trí Á nguyên (đứng thứ nhì) tại Trường thi Nam Hà năm 1906 và tham gia thành lập phong trào Đông Kinh nghĩa thục năm 1907, cùng Nguyễn Quyền đi khắp nơi hô hào, diễn thuyết để thức tỉnh lòng yêu nước trong dân chúng. Ông còn tham gia dạy học, diễn thuyết, soạn sách giáo khoa, lập thương nghiệp lấy tiền trợ cấp Phong trào Đông du.
Sau vụ Hà thành đầu độc, trường Đông Kinh nghĩa thục bị đóng cửa, ông cũng bị chính quyền thực dân Pháp bắt và đưa về giam lỏng tại Huế. Năm 1910, ông tiếp tục thi Hội, đỗ Phó bảng, nhưng không ra làm quan, mà mở trường tư dạy học, viết báo "Trung Bắc tân văn" và soạn một số vở tuồng kêu gọi lòng yêu nước.
Sau ông được về Hà Nội, viết báo và làm sách, dịch một số tiểu thuyết Pháp ra tiếng Việt.
Ông qua đời tháng 3 năm 1939 tại Hà Nội, hưởng dương 56 tuổi.

**Tác phẩm**

**Tuồng**
 Đệ bát tài tử Hoa Tiên ký (tuồng). Hà Nội, Mạc Đình Tư, 1913.- Nghĩa nặng tình sâu (tuồng Mị Châu Trọng Thủy) Hà Nội, nhà in Nghiêm Hàm, 1926- Thù chồng nợ nước (tuồng Trưng Trắc Trưng Nhị). Hà Nội, Tân Dân xuất bản, 1926.

**Dịch**
Ông còn dịch một số tiểu thuyết Pháp ra tiếng Việt như:- Paul et Virgine. La chaumière indienne của Bernadin de Saint Pierre.- Le comte de Monte Cristo của Alexandre Dumas, nhưng không có điều kiện xuất bản.
Trong thời gian làm báo Trung Bắc tân văn, ông có dịch đặng bộ Sử Trung Quốc thời Xuân Thu, ký tên là Tiểu Mai.

**Gia đình**
Ông lập gia đình với bà Cao Thị Thuyên, con gái đại thần Cao Xuân Dục. Ông bà có với nhau 4 người con:
# Hoàng Minh Bàn
# Hoàng Minh Giám, nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (năm 1947)
# Hoàng Luyện Thiết
# Hoàng Dụng Huyên

**Vinh danh**
Tên ông được đặt cho một con đường nối từ đường Tân Xuân đến cống Liên Mạc, thuộc địa bàn các phường Xuân Đỉnh, Đông Ngạc, Đức Thắng, Thụy Phương, quận Bắc Từ Liêm (Hà Nội).

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Hoàng Tăng Bí, "nhà yêu nước nhiệt thành, vị túc nho uyên thâm..."
Thể loại:Nhà Nho Việt Nam
Thể loại:Người Hà Nội
Thể loại:Đông Kinh Nghĩa Thục
Thể loại:Dòng họ Cao Xuân
Thể loại:Thảm họa Chernobyl

Thể loại:Thảm họa hạt nhân
Thể loại:Lịch sử Liên Xô
Thể loại:Lịch sử Ukraina
Thể loại:Lịch sử Belarus
Thể loại:Môi trường năm 1986
Thể loại:Năng lượng tại Liên Xô
Vũ Tông Phan

Chân dung ông Vũ Tông Phan
Vũ Tông Phan (武宗璠, 1800 - 1851), tự Hoán Phủ, hiệu Lỗ Am, Đường Xuyên, là danh sĩ, nhà giáo đời nhà Nguyễn.
Vũ Tông Phan là học trò danh sĩ Phạm Quý Thích, là bạn Cao Bá Quát, Nguyễn Văn Siêu... tại trường Tự Tháp; tục gọi là Nghè Tự Tháp. Vũ Tông Phan nguyên quán ở làng Hoa Đường, huyện Đường An sau đổi là làng Lương Ngọc, nay thuộc xã Thúc Kháng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Đỗ Tiến sĩ năm Bính Tuất 1826 thời Minh Mạng, ông làm Tham hiệp trấn Ninh Bình nhưng sau bị giáng làm Đốc học Bắc Ninh. Sau này, ông cáo quan về mở trường dạy học ở thôn Tự Tháp, phường Báo Thiên, huyện Thọ Xương (nay là quận Hoàn Kiếm, Hà Nội).
Trường Tự Tháp còn gọi là Trường Hồ Đình hay Trường Ông nghè Tự Tháp, nằm ở phía tây Hồ Gươm do Vũ Tông Phan sáng lập, đào tạo được nhiều nhân tài như Hoàng giáp Nguyễn Tư Giản, Hoàng giáp Lê Đình Diên, Phó bảng Phạm Hy Lượng, Cử nhân Nguyễn Huy Đức, Ngô Văn Đặng.
Các tác phẩm:
#Tô Khê tùy bút tập
#Lỗ An di cảo thi tập
#Thăng Long hoài cổ
#Kiếm hồ thập vịnh 
Khoảng ba bốn trăm bài thơ, người đời sau đánh giá thơ có nhiều suy ngẫm độc đáo, triết lý, sâu sắc về thế sự; tràn ngập trong thơ là cảnh sắc thiên nhiên của đất nước; và đậm đà qua lời thơ là mối giao hòa giữa tâm hồn với tự nhiên.
Ông là người đã góp công rất lớn cho việc chấn hưng nền văn hóa Thăng Long giữa thế kỷ XIX.
Tên của ông được đặt tên cho một tuyến phố ở Hà Nội. Phố Vũ Tông Phan đi từ phố Khương Trung đến cầu Lủ, chạy ven bờ đông sông Tô Lịch và song song với đường Khương Đình. Tại Đà Nẵng có một con đường mang tên Vũ Tông Phan ở quận Sơn Trà, nối đường Vũ Đình Long và đường Trương Định. Tại Thành phố Hồ Chí Minh cũng có một con đường mang tên ông ở quận 2.

**Chú thích**
Thể loại:Người Hải Dương
Thể loại:Quan lại nhà Nguyễn
Thể loại:Sinh năm 1800
Thể loại:Mất năm 1851
Thể loại:Nhà giáo Việt Nam thời Nguyễn
Thể loại:Tiến sĩ nhà Nguyễn
Phan Bá Đạt

Phan Bá Đạt(潘伯達, 1783-1846) sinh tại xã Việt An hạ, huyện La Sơn, phủ Đức Quang, trấn Nghệ An nay là huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.
Ông thi đỗ Đệ tam giáp tiến sĩ xuất thân khoa Nhâm Ngọ (1822) đời Minh Mạng. Lúc đầu bổ chức hàn lâm sau trải qua: Tri phủ Kiến An, Quốc tử Giám tư nghiệp, Thiêm sự bộ Lại, phủ thừa tỉnh Thừa Thiên, thị lang bộ Lại, quyền Tuần phủ Hưng Yên, tham tri bộ Lễ, Binh, Hình, tả phó Đô ngự sử viên Đô sát, sung cơ mật viên đại thần...
Năm Thiệu trị thứ nhất thăng Thượng thư Bộ Lễ, Thượng thư bộ Hình kiêm giữ ấn triện bộ Công, được 3 năm thực thụ Tổng đốc Định An ở Nam Kỳ, được 5 năm vì tra một vụ án, bị bọn gian làm hại, nên ông bị oan phải giáng chức về Kinh rồi mất tại kinh đô. Biết ông bị oan nên năm Tự Đức I (1848) nhà vua khen ông thanh cần nhất tiết, truy tặng ông: Lại Bộ viên ngoại lang, di chiếu hậu đao. Con ông đưa linh cữu ông về táng tại quê nhà.
Ông là người dâng sớ kể tội Lê Văn Duyệt lên vua Minh Mạng năm 1835.
Con gái là Phan Thị Long lấy Phan Đình Tuyển đậu phó bảng đã sinh ra Phan Đình Phùng- đậu đình nguyên tiến sĩ, lãnh tụ phong trào Cần vương.
Tác phẩm:
#Ngũ kinh tinh lý toát yếu

**Tham khảo**
Thể loại:Quan lại nhà Nguyễn
Thể loại:Sinh năm 1787
Thể loại:Người Hà Tĩnh
Thể loại:Tiến sĩ nhà Nguyễn
Lý thuyết mã kép

Lý thuyết mã kép là một lý thuyết về trí nhớ và nhận thức của Allan Paivio. Lý thuyết này có liên quan rất nhiều đến các mô hình trí nhớ nhận thức và được xem là một phần của các nghiên cứu về xử lý thông tin nhận thức – là những mô tả về cách trí óc xử lý thông tin. Lý thuyết này chủ yếu lý giải cách thông tin trực quan được xử lý và lưu trữ trong trí nhớ và cho rằng xử lý thông tin không lời và xử lý thông tin có tầm quan trọng như nhau.

**Nội dung cơ bản**
Theo lý thuyết này, sự nhận thức của con người gồm có hai hệ thống con. Hai hệ thống này cùng xử lý thông tin được nhận thức. Một hệ thống xử lý các đối tượng không lời như hình ảnh, biểu tượng, hình tượng, … và hệ thống còn lại xử lý các đối tượng thuộc về ngôn ngữ. Hai hệ thống con này có chức năng hoàn toàn khác nhau.
Hệ thống thứ nhất được gọi là Hệ thống Trực quan (Visual System) xử lý và lưu trữ các thông tin hình ảnh, biểu tượng, hình tượng, …
Hệ thống thứ hai được gọi là Hệ thống Từ ngữ (Verbal System) xử lý và lưu trữ các thông tin thuộc ngôn ngữ.
Hai hệ thống này có thể được kích hoạt một cách độc lập với nhau. Sự tương quan và liên hệ của hai hệ thống này chính là sự mã hóa kép thông tin.
Lý thuyết Mã kép có rất nhiều ứng dụng trong nhiều lĩnh vực nhận thức, bao gồm giải quyết vấn đề, học khái niệm, ngôn ngữ, …

**Chú thích**
Thể loại:Lý thuyết mã
Thể loại:Tâm lý học giáo dục
Thể loại:Ngôn ngữ học
Thể loại:Khoa học nhận thức