Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Hải Hưng (tỉnh)

Hải Hưng là một tỉnh cũ ở vùng đồng bằng sông Hồng Việt Nam, tồn tại từ ngày 26 tháng 1 năm 1968 đến ngày 5 tháng 11 năm 1996 trên cơ sở sáp nhập hai tỉnh Hải Dương và Hưng Yên.

**Địa lý**
Tỉnh Hải Hưng có vị trí địa lý (năm 1996):
*Phía bắc giáp tỉnh Hà Bắc và thành phố Hà Nội
*Phía nam giáp tỉnh Thái Bình và tỉnh Nam Hà
*Phía đông giáp tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng
*Phía tây giáp tỉnh Hà Tây.

**Diện tích, dân số**
Diện tích (1995): 2.556,01 km²
*Dân số (1995): 2.761.003 người

**Lịch sử**
Ngày 26 tháng 1 năm 1968, theo Nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội Việt Nam, hai tỉnh Hải Dương và Hưng Yên sáp nhập thành tỉnh Hải Hưng. Khi hợp nhất, tỉnh có 2 thị xã: thị xã Hải Dương (tỉnh lị), thị xã Hưng Yên và 20 huyện: Ân Thi, Bình Giang, Cẩm Giàng, Chí Linh, Gia Lộc, Khoái Châu, Kim Động, Kim Thành, Kinh Môn, Mỹ Hào, Nam Sách, Ninh Giang, Phù Cừ, Thanh Hà, Thanh Miện, Tiên Lữ, Tứ Kỳ, Văn Giang, Văn Lâm, Yên Mỹ.
Sau khi sáp nhập tỉnh, các huyện cũng tiến hành hợp nhất.
Năm 1977, hợp nhất Cẩm Giàng và Bình Giang thành huyện Cẩm Bình.
Năm 1979, hợp nhất Kim Thành và Kinh Môn thành huyện Kim Môn; Nam Sách và Thanh Hà thành huyện Nam Thanh; Tứ Kỳ và Gia Lộc thành huyện Tứ Lộc; Thanh Miện và Ninh Giang thành huyện Ninh Thanh.
Năm 1977, hợp nhất Phù Cừ và Tiên Lữ thành huyện Phù Tiên, Văn Giang và Yên Mỹ thành huyện Văn Yên, Văn Lâm và Mỹ Hào thành huyện Mỹ Văn.
Năm 1979, hợp nhất 14 xã của huyện Văn Yên (gồm phần lớn huyện Yên Mỹ cũ) và huyện Văn Mỹ thành huyện Mỹ Văn; hợp nhất 14 xã còn lại của huyện Văn Yên (gồm phần lớn huyện Văn Giang cũ) và huyện Khoái Châu thành huyện Châu Giang; Kim Động và Ân Thi thành huyện Kim Thi.
Như vậy đơn vị hành chính của tỉnh đến đầu năm 1996 bao gồm thị xã Hải Dương (tỉnh lị), thị xã Hưng Yên, 10 huyện: Cẩm Bình, Châu Giang, Chí Linh, Kim Môn, Kim Thi, Mỹ Văn, Nam Thanh, Ninh Thanh, Phù Tiên, Tứ Lộc.
Ngày 27 tháng 1 năm 1996, chia huyện Kim Thi thành 2 huyện Kim Động và Ân Thi, chia huyện Ninh Thanh thành 2 huyện: Ninh Giang và Thanh Miện, chia huyện Tứ Lộc thành 2 huyện: Tứ Kỳ và Gia Lộc như trước khi sáp nhập.
Đến cuối năm 1996, đơn vị hành chính của tỉnh bao gồm thị xã Hải Dương (tỉnh lị), thị xã Hưng Yên và 13 huyện: Ân Thi, Cẩm Bình, Châu Giang, Chí Linh, Gia Lộc, Kim Động, Kim Môn, Mỹ Văn, Nam Thanh, Ninh Giang, Phù Tiên, Thanh Miện, Tứ Kỳ.
Ngày 6 tháng 11 năm 1996, kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa IX ra nghị quyết chia tỉnh Hải Hưng để tái lập tỉnh Hải Dương và tỉnh Hưng Yên.- Tỉnh Hải Dương gồm thị xã Hải Dương và 8 huyện: Cẩm Bình, Chí Linh, Gia Lộc, Kim Môn, Nam Thanh, Ninh Giang, Thanh Miện, Tứ Kỳ.- Tỉnh Hưng Yên gồm thị xã Hưng Yên và 5 huyện: Ân Thi, Châu Giang, Kim Động, Mỹ Văn, Phù Tiên.
Ngày 24 tháng 7 năm 1999, huyện Châu Giang tách thành 2 huyện Khoái Châu và Văn Giang. Đồng thời, chia lại huyện Mỹ Văn thành 3 huyện: Mỹ Hào, Văn Lâm và Yên Mỹ.

**Xem thêm**
Hải Dương
*Hưng Yên

**Tham khảo**
H
H
Lái Thiêu

Lái Thiêu là một phường thuộc thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương, Việt Nam.

**Địa lý**
Phường nằm ở trung tâm thành phố Thuận An, cách thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh lỵ tỉnh Bình Dương 11 km về phía nam và cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh 16 km về phía bắc, có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp phường Bình Hòa
*Phía tây giáp Thành phố Hồ Chí Minh qua sông Sài Gòn
*Phía nam giáp phường Vĩnh Phú
*Phía bắc giáp phường Bình Nhâm và phường Thuận Giao.
Phường Lái Thiêu có diện tích 7,89 km², dân số năm 2021 là 54.394 người, mật độ dân số đạt  6.895 người/km².
Phường Lái Thiêu là trung tâm của thành phố Thuận An, nơi đặt trụ sở của nhiều cơ quan hành chính quan trọng như Ủy ban Nhân dân, Hội đồng Nhân dân, Tòa án Nhân dân. Phường có vị trí nằm ven sông Sài Gòn, nổi tiếng với những vườn trái cây, là một địa điểm du lịch của người dân Bình Dương cũng như nhiều địa phương khác.

**Lịch sử**
Trước đây, Lái Thiêu là một xã thuộc huyện Thuận An. Huyện lỵ huyện Thuận An khi đó đặt tại xã Lái Thiêu.
Ngày 29 tháng 8 năm 1994, xã Lái Thiêu giải thể để thành lập thị trấn Lái Thiêu và xã Bình Nhâm.
Ngày 13 tháng 1 năm 2011, Chính phủ ban hành Nghị quyết 04/NQ-CP về việc thành lập hai thị xã Dĩ An và Thuận An thuộc tỉnh Bình Dương. Theo đó, thành lập phường Lái Thiêu thuộc thị xã Thuận An trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị trấn Lái Thiêu.
Sau khi thành lập, phường Lái Thiêu có 790 ha diện tích tự nhiên, dân số là 50.669 người.

**Hành chính**
Phường Lái Thiêu được chia thành 9 khu phố: Bình Đức 1, Bình Đức 2, Bình Hòa, Chợ, Đông Nhì, Đông Tư, Hòa Long, Long Thới, Nguyễn Trãi.

**Hình ảnh**
Tập tin:Lai Thieu.png|Vị trí phường Lái Thiêu trên bản đồ thành phố Thuận An
Tập tin:Đường Nguyễn Trãi, Lái Thiêu, Thuận An.jpg|Đường Nguyễn Trãi trên địa bàn phường Lái Thiêu
Tập tin:VongxoayUBNDthanhphoThuanAn.jpg|Vòng xoay UBND thành phố Thuận An

**Chú thích**

**Tham khảo==
Mắm

Mắm được chế biến từ nhiều loại cá
Trong tiếng Việt, mắm có thể chỉ đến:
*Khi là danh từ:
**Cá hay thủy sản có ướp muối mặn để bảo quản lâu, để ngấu, có thể được xử lý tiếp bằng cách nấu, lọc hoặc không cần xử lý tiếp. Ví dụ:
*** Nước mắm: Có xử lý tiếp bằng cách nấu, lọc. Ở Việt Nam thường làm từ cá biển (như cá cơm) hoặc đôi khi từ tôm, tép biển.
*** Mắm tôm, mắm tép, mắm ruốc: Không qua nấu lọc. Thường có thêm gia vị để tạo mùi hương vị thơm ngon hơn.
**Các loài cây mọc ở vùng ngập mặn ven biển, thân nhỏ, rễ trồi lên khỏi mặt đất, thường trồng để bảo vệ đê nước mặn và lấn biển, có danh pháp khoa học là Avicennia spp. thuộc họ Avicenniaceae/Acanthaceae. Xem bài Họ Mắm.
*Khi là động từ: Là sự bặm miệng để nén bực tức hoặc khi phải gắng sức để làm một việc gì đó quá sức.
*Thành ngữ với dạng ...mắm...muối 
**"thêm mắm thêm muối": vẽ thêm chuyện hay đừng phức tạp hóa vấn đề
**"ăn mắm ăn muối": thô tục, khiếm nhã
*Là gia vị
Đồ thị đầy đủ

Đồ thị đầy đủ n đỉnh (tiếng Anh: complete graph), ký hiệu là  (chữ K lấy từ tiếng Đức komplett), là đồ thị đơn vô hướng mà giữa hai đỉnh bất kì của nó luôn có cạnh nối.
Đồ thị  có tất cả  cạnh. Nó là đồ thị đơn có nhiều cạnh nhất, đồng thời là đồ thị chính quy bậc n-1.

**Ví dụ**
Sau đây là danh sách và hình vẽ minh họa các đồ thị đầy đủ với số đỉnh từ 1 đến 12, cùng với số cạnh của chúng:

**Xem thêm**

**Chú thích**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Lý thuyết đồ thị
Siêu Trái Đất

Minh họa kích thước được suy luận của siêu Trái Đất CoRoT-7b (giữa) so với Trái Đất và Sao Hải Vương
Siêu Trái Đất là những hành tinh ngoài hệ Mặt Trời có khối lượng lớn hơn Trái Đất, nhưng nhỏ hơn nhiều so với các hành tinh băng khổng lồ của hệ Mặt Trời: Sao Thiên Vương (gấp 14,5 lần Trái Đất) và Sao Hải Vương (gấp 17 lần Trái Đất). Thuật ngữ "siêu Trái Đất" chỉ phản ánh khối lượng của các hành tinh này chứ không nói lên điều gì về các điều kiện trên bề mặt hoặc khả năng sinh sống của chúng.
Các hành tinh bay quanh các ngôi sao ngoài Hệ Mặt Trời có độ sáng biểu kiến rất thấp. Các kỹ thuật quan sát hiện nay thường tìm thấy các hành tinh có khối lượng cỡ Sao Mộc. Việc phát hiện các siêu Trái Đất với khối lượng vài chục lần Trái Đất đã được xem là tiến bộ trong quan sát khi những hành tinh kiểu này lần đầu được tìm thấy bay quanh sao Mu Arae.

**Lịch sử quan sát, phát hiện**
Tập tin:Artist's Concept of Exoplanet OGLE-2005-BLG-390L b.jpg|nhỏ|Siêu Trái Đất OGLE-2005-BLG-390Lb
Tập tin:Gliese 581 c.jpg|nhỏ|Gliese 581c
Tập tin:MOA-2007-BLG-192L.jpg|nhỏ|MOA-2007-BLG-192Lb
Tập tin:Gliese 667 Cc sunset.jpg|nhỏ|Gliese 667 Cc
Ngày 26 tháng 1 năm 2006, các nhà thiên văn học thông báo đã tìm ra siêu Trái Đất nhỏ nhất, có mã số OGLE-2005-BLG-390Lb.
Vào lúc 6:00 GMT ngày 9 tháng 10 năm 2008, Cơ quan Vũ trụ Ukraina ở Evpatoria đã gửi thông điệp đến một siêu Trái Đất có tên gọi là Gliese 581 c. Nếu ở nơi đó có sự sống, nhân loại sẽ hy vọng nhận được thông tin phản hồi vào năm 2049. Gliese 581 c với nhiệt độ 0–40 °C sẽ có nhiều cơ hội tồn tại sự sống ở đó.
Cũng trong tháng 6 năm 2008, David P. Bennett ở Microlensing Observations in Astrophysics đã phát hiện ra MOA-2007-BLG-192Lb, cũng là một hành tinh đặc như Trái Đất và ở cách Trái Đất 3000 năm ánh sáng về phía chòm sao Nhân Mã.date=7-2014

**Xem thêm**
 Hành tinh đất đá- Hành tinh Hycean

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Tìm thấy hành tinh giống Trái Đất nhỏ nhất date=2006-02-05 -  Viet Sciences-  VietnamNet-  Nhân dân-  Space.com (tiếng Anh)
Thể loại:Thuật ngữ thiên văn học
Thể loại:Siêu Trái Đất
Thể loại:Hành tinh kiểu Trái Đất
Thể loại:Loại hành tinh
Người Hà Nội (bài hát)

Người Hà Nội là một bài hát do nhạc sĩ Nguyễn Đình Thi sáng tác. Bài hát ca ngợi Hà Nội và những dấu ấn lịch sử lên con người và thành phố trong thời gian diễn ra cuộc kháng chiến chống Pháp.

**Lịch sử**
Nhạc sĩ Nguyễn Đinh Thi sáng tác bài hát này đầu năm 1947, khi cuộc kháng chiến chống Pháp chỉ vừa mới nổ ra được ít ngày, sau khi cả Hà Nội đã lên đường sơ tán theo Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến tháng 12 năm 1946 của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Tên gọi ban đầu là Bài hát của một người Hà Nội. Mặc dù bản thân nhạc sĩ từng thổ lộ ông không được học cao về âm nhạc, bài Người Hà Nội của ông thực sự đòi hỏi ca sĩ trình bày phải có trình độ thanh nhạc tốt bên cạnh một nhạc cảm tốt, cái nhạy bén vốn có trong tâm hồn người Tràng An.
Trong bài hát này, Nguyễn Đình Thi đã có một câu hát nhắc lại nguyên văn câu mở đầu một tác phẩm nổi tiếng của nhạc sĩ Văn Cao. Đó là câu "Đoàn quân Việt Nam đi" của bài Tiến quân ca.
Bài hát này được một số nghệ sĩ trình bày thành công như Lê Dung, Trọng Tấn, Cao Minh và Ánh Tuyết...

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Sáu mươi năm vang vọng một bài ca
Thể loại:Nguyễn Đình Thi
Thể loại:Bài hát về Hà Nội
Thể loại:Bài hát nhạc đỏ
Thể loại:Trường ca (âm nhạc)
Thể loại:Bài hát tiếng Việt
Thể loại:Bài hát năm 1947
Thể loại:Bài hát Việt Nam
Thể loại:Lớp Thú

Lớp Thú hoặc lớp Động vật có vú có tên khoa học là Mammalia, gồm những loài có tổ chức cao nhất trong ngành động vật có dây sống.
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
M
M
Thể loại:Mammaliaformes
Thể loại:Therapsida
Thể loại:Bộ Linh trưởng

Linh trưởng (tên khoa học: Primates) là một bộ phát triển cao cấp thuộc giới động vật (animalia), ngành động vật có dây sống (clordata), phân ngành động vật có xương sống, lớp Thú (động vật có vú mammalia).
khoa học của chúng.
P
Linh trưởng
Đại học British Columbia

Đại học British Columbia (University of British Columbia) là một viện đại học nghiên cứu công lập ở Vancouver, British Columbia, Canada.

**Lịch sử**
Đại học British Columbia được thành lập vào năm 1908.

**Thành lập:**

**Những năm đầu tiên**

**Hiện tại**

**Quản trị và chuyên ngành**

**Chuyên ngành**
Đại học British Columbia có hơn 200 chuyên khoa dành cho sinh viên đại học, và 297 chương trình sau đại học, trong đó nổi bật nhất là khoa học đời sống hay life science nằm trong top 20 trên thế giới trong năm 2012.

**Tuyển sinh**

**Nghiên cứu**

**Tài chính**

**Địa điểm**

**Vancouver**
UBC Vancouver tọa lạc tại Point Grey, một bán đảo biệt lập cách trung tâm thành phố Vancouver khoảng 20 phút. Khuôn viên trường được bao quanh bởi các bãi biển, trong đó nổi tiếng nhất là Wreck Beach, vành đai xanh rộng hơn 7,63 km vuông Pacific Spirit Regional Park.

**Okanagan**

**Thư viện của đại học**
Thư viện của trường UBC là thư viện lớn thứ 2 tại Canada. Với hơn 6 triệu bàn tài liệu, hơn 800,000 e-book, và hơn 4 triệu lượt ra vào hàng năm, thư viện là một phần không thể thiếu đối với các sinh viên của trường.

**Đời sống sinh viên**

**Những người nổi tiếng**
 Michael Smith (giáo sư, Giải Nobel Hóa học 1993)- Robert Mundell (sinh viên, Giải Nobel Kinh tế 1999)- Har Gobind Khorana (giáo sư, Giải Nobel Y học 1968)- David Suzuki (giáo sư, nhà sinh vật học, người quan tâm đến ô nhiễm môi trường nổi tiếng)- William Gibson (sinh viên, nhà văn viết đặc biệt về khoa học máy tính giả tưởng)- Kim Campbell, nữ thủ tướng đầu tiên của Canada, cựu sinh viên- Huỳnh Bích Liên, nữ diễn viên, người dẫn chương trình tại Hồng Kông

**Hình ảnh**

**Xem thêm**
 Đại học McGill- Đại học Toronto

**Ghi chú**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Website chính thức
Thể loại:Trường đại học và cao đẳng tại Canada
Thể loại:Bộ Cá sấu

Cá sấu là bất kỳ loài nào thuộc về họ Crocodylidae (đôi khi được phân loại như là phân họ Crocodylinae). Thuật ngữ này cũng được sử dụng một cách lỏng lẻo hơn để chỉ tất cả các thành viên của bộ Crocodilia.
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
C
C
Đại học Simon Fraser

Viện Đại học Simon Fraser hay Đại học Simon Fraser (tiếng Anh: Simon Fraser University, viết tắt là SFU) là một trong những viện đại học lớn của Canada tại tỉnh bang British Columbia. SFU được thành lập tháng 9 năm 1965, đặt tên theo tên của nhà thám hiểm Simon Fraser, người đã từng thám hiểm khu vực xung quanh thành phố Vancouver.
SFU đạt danh hiệu là trường đại học tốt nhất của Canada 8 lần (1993, 1996, 1997, 1998, 2000, 2009, 2010 và 2011) theo bảng xếp hạng hằng năm của tạp chí Maclean'. Hiện tại SFU có 35,204 sinh viên, trong đó số sinh viên quốc tế là 4,602, chiếm 13.07%.

**Các khoa**
SFU gồm có 6 khoa:- Khoa khoa học ứng dụng- Khoa khoa học xã hội & nhân văn- Khoa kinh doanh- Khoa sư phạm- Khoa khoa học sức khỏe (Y học)- Khoa khoa học (tự nhiên)

**Các học xá (campus)**
 Simon Fraser University Burnaby Mountain Campus (địa điểm chính)
8888 University Drive
Burnaby, B.C.
Canada. V5A 1S6
Phone: 604.291.3111
Diện tích: 1,7 km²- Simon Fraser University at Harbour Centre
515 West Hastings Street
Vancouver, B.C.
Canada. V6B 5K3
Phone: 604.291.5000- Simon Fraser University Surrey Campus
2400 Central City
10153 King George Hwy
Surrey, B.C.
Canada. V3T 2W1
Phone: 604.268.7500

**Huy hiệu**
Huy hiệu cũ của Đại học Simon Fraser
Huy hiệu mới của Đại học Simon Fraser
Kể từ năm 2007, SFU đổi huy hiệu mới với lý do để tránh bị nhầm lẫn với các trường công giáo bởi biểu tượng thánh giá trên huy hiệu cũ.

**Cựu sinh viên nổi tiếng**
 Terry Fox- Gordon Campbell- Ujjal Dosanjh- Glen Clark- David Usher- Margaret Trudeau- Chu Thiên Tuyết- Choi Woo-shik

**Hình ảnh**

**Xem thêm**
 Đại học British Columbia- Đại học Victoria- Danh sách các trường đại học của Canada

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang web của SFU- Trường kinh doanh SFU
Thể loại:Trường đại học và cao đẳng tại Canada
Thể loại:Trường đại học ở Canada
Thể loại:Kiến trúc hiện đại tại Canada
Thể loại:Bộ Cánh màng

Bộ Cánh màng (danh pháp khoa học: Hymenoptera) thuộc Lớp Côn trùng và bao gồm các loài như ong, kiến. 
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
H
Thể loại:Hymenopterida
Thể loại:Bộ côn trùng
Thể loại:Khí hiếm

Khí hiếm hay khí quý hoặc khí trơ là nhóm các nguyên tố hóa học trong nhóm 18 (trước đây gọi là nhóm 0) trong bảng tuần hoàn. Chuỗi nguyên tố hóa học này chứa heli, neon, agon, krypton, xenon, radon và ununocti (nguyên tố cuối cùng này hiện tại vẫn chưa được đặt tên chính thức)...
Đọc bài chính về Khí hiếm…
Thể loại:Chuỗi nguyên tố hóa học
Thể loại:Nhóm nguyên tố hóa học
Thể loại:Chất khí
Thái Bá Tân

Thái Bá Tân sinh ngày 27 tại xã Diễn Lộc, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An là dịch giả, nhà thơ, nhà văn Việt Nam. 

**Tiểu sử**
Ông sinh ra trong dòng họ Thái, được coi là hậu duệ của Tao Đàn Phó Nguyên Soái Thái Thuận dưới triều Lê Thánh Tông. Ông từng học Đại học ngoại ngữ Matscova (khoa phiên dịch tiếng Anh) 1967 – 1974.date = ngày 4 tháng 8 năm 2015 Phiên dịch tiếng Anh và Nga ở Bộ Thủy Sản. Dạy tiếng Anh và văn học Anh tại Đại học Sư phạm ngoại ngữ Hà Nội 1975 – 1978. Sau đó ông về làm biên tập sách tại nhà xuất bản Lao động, Hội nhà văn. Hiện thuộc biên chế Hội Nhà văn Việt Nam, phó chủ tịch Hội đồng Văn học nước ngoài và ủy viên Ban đối ngoại của hội. Hiện ông đang sống và làm việc tại Hà Nội. 
Đã xuất bản khoảng 70 đầu sách, gồm thơ dịch, truyện ngắn và thơ sáng tác.
Hơn hai mươi lăm năm ông tổ chức lớp học thêm tiếng Anh cho sinh viên tại Hà Nội, với gần 300 người một lớp, rất nhiều thế hệ học sinh, sinh viên đã trưởng thành và thành công từ lớp học tiếng Anh này của ông.

**Tác phẩm tiêu biểu**

**Dịch thuật**
Tuyển tập thơ G.G.Byron
*Thơ cổ phương Đông (thơ 4 câu của Omar Khayam)
*Nghịch lý của bàn tay của E. Mejelaitis
*Cổ thi tác dịch
*Thơ tình thế giới (2004) Trong tuyển tập này, ông đã dịch rất nhiều bài thơ tình hay từ các nhà thơ nổi tiếng trên thế giới. Một số bài tiêu biểu:

**Thơ**
Lục ngôn thi tập
*Bàn tay hình chiếc lá

**Thơ thời sự**
 “Vứt mẹ cái khẩu hiệu / Còn đảng là còn mình./ Thế mai kia đảng chết / Không lẽ mày quyên sinh?“ 

**Tiểu thuyết**
Đói, Knut Hamsun
*Yevgeny Onegin, Aleksandr Puskin
*Kho báu của vua Xôlômông, Henry Haggard
*Nàng Margaret xinh đẹp, Henry Haggard

**Truyện ngắn**
Ông già và chiếc đàn piano, 2002

**Tranh cãi**
Cuốn Thơ Haiku Nhật Bản của dịch giả Thái Bá Tân được phát hành tháng 11/2013 (Nhà sách Đông Tây liên kết với Nhà xuất bản Lao Động ấn hành). Tuy vậy, sau khi đọc những bài thơ dịch trong sách, độc giả có thể phát hiện nhiều lỗi sai trong dịch thuật.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Thái Bá Tân dịch sai phá hỏng tuyệt phẩm haiku Nhật Bản? date=2014-08-12 

**Liên kết ngoài**
 Website Thái Bá Tân- Blog Thái Bá Tân- thai.batan.1- Page ThaiBaTan02
Thể loại:Dịch giả Việt Nam
Thể loại:Nhà thơ Việt Nam
Thể loại:Nhà văn Việt Nam
Thể loại:Nhà giáo Việt Nam
Thể loại:Người Nghệ An
Thể loại: Dòng họ Thái Bá
Thể loại:Tết

Thể loại:Ngày lễ Việt Nam
Thể loại:Ngày lễ Trung Quốc
Thể loại:Lễ hội Việt Nam
Thể loại:Phong tục Việt Nam
Thể loại:Lịch Trung Quốc
Thể loại:Lễ mừng năm mới
Cúp bóng đá châu Phi

Cúp bóng đá châu Phi (Coupe d' Afrique des Nations - CAN; Africa Cup of Nations - AFCON) là giải bóng đá giữa các đội tuyển quốc gia thuộc khu vực châu Phi do Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF) tổ chức. Giải lần đầu tiên được tổ chức năm 1957 chỉ với 3 đội tuyển. Giải chính thức được tổ chức 2 năm một lần kể từ năm 1968 đến nay. Từ năm 2013, giải được chuyển sang tổ chức vào các năm lẻ để tránh trùng với Giải vô địch bóng đá thế giới. Như vậy lần thứ hai giải được tổ chức vào hai năm liên tiếp (2012 và 2013), sau lần đầu tiên vào 50 năm trước đó (1962 và 1963). Giải đấu năm 2021 được hoãn sang tháng 1 năm 2022 do đại dịch Covid-19, còn giải đấu năm 2023 cũng được dời sang đầu năm 2024 do khí hậu nắng nóng của nước chủ nhà Bờ Biển Ngà.
Đội tuyển đoạt nhiều chức vô địch nhất tính đến thời điểm hiện tại là Ai Cập với 7 lần bước lên ngôi vị cao nhất vào các năm 1957, 1959, 1986, 1998, 2006, 2008 và 2010.

**Kết quả các trận chung kết và tranh hạng 3**
(1) Năm 1959, chỉ có 3 đội tham dự và trận cuối cùng được coi như trận chung kết.
(2) Năm 1976, 4 đội cuối cùng (giải có 8 đội) đấu vòng tròn xếp hạng.
(3) Năm 1978, đội Tunisia bỏ cuộc ở phút thứ 42 và đội Nigeria được xử thắng 2-0.

**Các đội lọt vào top 4**
 Chủ nhà

**Kết quả của các nước chủ nhà**

**Kết quả của đương kim vô địch**

**Vô địch theo từng khu vực**

**Giải thưởng**

**Cầu thủ xuất sắc nhất giải**

**Vua phá lưới**

**Các đội tham dự**
Chú thích
*H1 – Vô địch
*H2 – Á quân
*H3 – Hạng ba
*H4 – Hạng tư
*TK – Tứ kết
*V16 – Vòng 16 đội
*VB – Vòng bảng
*Q – Vượt qua vòng loại
* H  — Chủ nhà
*    — Bỏ cuộc khi tham dự vòng loại
*    — Bị loại khỏi vòng loại
Các đội chưa từng tham dự CAN: Cộng hòa Trung Phi, Tchad, Djibouti, Eritrea, Eswatini, Lesotho, São Tomé và Príncipe, Seychelles, Somalia, Nam Sudan.

**Lần đầu tham dự**
Dưới đây là thống kê giải đầu tiên mà các đội tuyển giành quyền vào chơi một vòng chung kết CAN.

**Bảng xếp hạng tổng thể**

**Các huấn luyện viên vô địch**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**


Thể loại:Giải đấu của Liên đoàn bóng đá châu Phi cho đội tuyển quốc gia
Khí hiếm

Quang phổ vạch phát ra từ các loại khí hiếm
Khí hiếm hay khí trơ (Tiếng Anh: noble gas) là nhóm các nguyên tố hóa học trong nhóm nguyên tố số 18, (trước đây gọi là nhóm 0), có số electron lớp ngoài cùng là 8 trong bảng tuần hoàn. Chuỗi nguyên tố hóa học này chứa heli, neon, argon, krypton, xenon, radon và oganesson (có thể không phải khí hiếm) Ngoài ra, flerovi nhóm 14 cũng thể hiện các đặc điểm giống khí hiếm. Khí hiếm trước đây được gọi là khí trơ, nhưng thuật ngữ này không chính xác một cách chặt chẽ do các nguyên tố này cũng có tham gia vào một số phản ứng hóa học nhất định. Thuật ngữ khí hiếm cũng là một tên gọi chưa chính xác, do trên thực tế, ví dụ, argon trong tự nhiên tồn tại ở một phần đáng kể (0,93% theo thể tích hay 1,29% theo khối lượng) của khí quyển Trái Đất. Tên gọi khí quý chỉ tới danh nghĩa 'quý tộc' vì những nguyên tố trong nhóm này không tham gia vào những phản ứng hóa học với các loại nguyên tố khác ngoại tộc, được so sánh như các vị quý tộc không nối dòng với bình dân. Mà cũng có lẽ là có liên quan tới các kim loại quý kém hoạt động hóa học, chúng được gọi như thế là do sự quý báu, khả năng chống ăn mòn cao và có một sự gắn kết lâu dài với tầng lớp quý tộc, nhưng các khí quý thì không thấy có liên quan gì đến các yếu tố đã nói như kim loại quý, ngoại trừ một số trong chúng là đắt tiền. Như vậy, trên thực tế cả ba tên gọi đều không thực sự chặt chẽ và không phản ánh đầy đủ các tính chất hóa-lý hay lịch sử của nhóm các nguyên tố này.
Do độ hoạt động hóa học cực kỳ yếu của chúng, các khí hiếm đã không được phát hiện cho đến tận năm 1868, khi heli được phát hiện ra trong quang phổ của Mặt trời. Trên Trái Đất, mãi đến năm 1895 thì người ta mới cô lập được heli. Các khí hiếm có các lực tương tác nội nguyên tử cực kỳ yếu, kết quả là chúng có điểm nóng chảy và điểm sôi rất thấp. Điều này giải thích tại sao tất cả chúng đều ở dạng khí trong các điều kiện bình thường, thậm chí ngay cả các nguyên tố có nguyên tử lượng lớn hơn so với nhiều chất rắn thông thường khác.
Bảng tuần hoàn chứa một ô trống phía dưới radon, với số nguyên tử bằng 118. Điều này gián tiếp chỉ ra sự tồn tại, mặc dù có thể chu kỳ tồn tại rất ngắn, của một nguyên tố khí hiếm vẫn chưa được phát hiện ra, mà hiện nay người ta đặt tên là oganesson.
Dù các khí hiếm nói chung là không hoạt động hóa học, nhưng trong một số điều kiện cụ thể thì chúng vẫn tạo ra các hợp chất (hợp chất của khí hiếm).
Khí hiếm không phải là tên gọi riêng cho nhóm nguyên tố 18 vì oganesson thực tế có thể không phải là khí hiếm, trong khi flerovi (nhóm nguyên tố 14) lại là một khí hiếm.

**Thuộc tính vật lý**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Bài tuyên bố của Trường Đại học Ohio date = ngày 2 tháng 8 năm 2003 phát cho báo chí về các hợp chất của urani với các khí hiếm-  Khí hiếm – Neon, Krypton, Xenon – Tính chất, sử dụng và ứng dụng-  argon (Ar) Tính chất, sử dụng và ứng dụng

Thể loại:Nhóm nguyên tố hóa học
Huy hiệu Ohio

Huy hiệu vẽ theo thiết kế mới nhất
Đại Huy hiệu Tiểu bang Ohio (tiếng Anh: The Great Seal of the State of Ohio) gồm có huy hiệu vòng tròn của Ohio và "THE GREAT SEAL OF THE STATE OF OHIO", viết chung quanh theo kiểu Gôtic báo. Huy hiệu Ohio có một bó mì, tượng trưng nông nghiệp và thịnh vượng; một bó 17 mũi tên, tượng trưng Ohio được nhận vào Hoa Kỳ là tiểu bang thứ 17; hình Núi Logan, Quận Ross, nhìn từ Đài Kỷ niệm Tiểu bang Adena; ba phần tư của Mặt Trời đằng sau núi, tỏa ra 13 tia nắng để tượng trưng 13 tiểu bang đầu tiên, chiếu sáng vào tiểu bang đầu tiên của Lãnh thổ Tây Bắc; và hình sông Scioto và sân cỏ.
Đại hội đồng Ohio, cơ quan lập pháp của tiểu bang, đã định rõ huy hiệu tiểu bang trong Bộ luật Cập nhật Ohio, chương 5, đoạn 4.  date = ngày 11 tháng 3 năm 2007 Đại Huy hiệu được định rõ vào đoạn 10.  date = ngày 11 tháng 3 năm 2007 Định nghĩa này thay đổi khoảng 10 lần trong lịch sử Ohio.

**Xem thêm**
 Đối với Thiên Chúa, mọi sự đều có thể được là tiêu ngữ (motto) của tiểu bang Ohio.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Điều 5.04 của Bộ luật Cập nhật Ohio (Lawriter) – định rõ huy hiệu (coat of arms) (tiếng Anh)-  Điều 5.10 của Bộ luật Cập nhật Ohio (Lawriter) – định rõ huy hiệu (seal) (tiếng Anh)-  Lịch sử của Đại Huy hiệu, từ Netstate.com (tiếng Anh)
Thể loại:Ohio
Ohio
Thể loại:Dịch giả

Thể loại:Dịch thuật
Thể loại:Người theo nghề nghiệp
Thể loại:Nghề nghiệp viết
Thể loại:Người trong văn học
Thể loại:Nhà ngôn ngữ học theo lĩnh vực nghiên cứu
Thể loại:Nhà ngôn ngữ học ứng dụng
Như Lai

Tượng Phật Như Lai ở Miếu bà Bình Long
Như Lai (zh. 如來, sa., pi. तथागत tathāgata) là một danh hiệu của Phật được dịch từ tathāgata của tiếng Phạn. Chiết tự của tathāgata là tathā + āgata, và có thể được hiểu là "Người đã đến như thế" hoặc "Người đã đến từ cõi chân như". Sinh thời, Thích-ca-mâu-ni sử dụng danh từ này để tránh sử dụng ngôi thứ nhất "ta", "tôi" trong lúc giảng dạy, thuyết Pháp, để thể hiện sự khiêm tốn. Về sau, Như Lai được biến đổi thành một danh hiệu chỉ một vị Đại Bồ Tát đã đến bậc giác ngộ cao nhất, bậc Chính đẳng chính giác (sa. samyaksambuddha). Như Lai là một trong mười danh hiệu của một vị Phật.
Với sự phát triển của Phật giáo theo thời gian, ý nghĩa của danh từ Như Lai đã biến đổi. Trong Đại thừa, Như Lai chỉ Ứng thân (sa. nirmāṇakāya, Tam thân) của Phật. Đó là con người toàn hảo, có thể xuất hiện dưới mọi dạng khác nhau, có Thập lực (sa. daśabala) của một vị Phật. Như Lai cũng là sự biểu hiện cụ thể của Chân như (sa. tathatā), thể tính của vũ trụ, được xem là sứ giả trực tiếp của Chân như, là gạch nối giữa hiện tượng và bản thể. Trong nhiều trường hợp, Như Lai được xem là đồng nghĩa với Trí huệ (sa. prajñā) và tính Không (sa. śūnyatā). Trong kinh Kim Cương, đức Phật giảng: Như Lai là một thực tại như thế, không từ đâu đến cũng chẳng đi về đâu. Ngũ trí Như Lai là 5 vị Phật tối cao của Phật giáo Tây Tạng và Mật tông.

**Xem thêm**
 Ngũ trí Như Lai- Tất-đạt-đa Cồ-đàm- Không tính- Phật tính- Vô ngã- Ngộ- Bát chính đạo

**Tham khảo**

**Sách tham khảo**
 Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)- Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Thể loại:Triết lý Phật giáo
Thể loại:Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo
Thể loại:Phật
Moulin Rouge

Moulin rouge ban đêm
Moulin rouge (trong tiếng Pháp có nghĩa là "cối xay gió đỏ") là một tiệm hát (cabaret) nổi tiếng của Paris, được xây dựng năm 1889 bởi Joseph Oller. Nó nằm trong khu phố Pigalle, một "khu đèn đỏ" của Paris, trên Đại lộ Clichy, gần với đồi Montmartre.
Từ một trăm năm nay Moulin rouge được cả thế giới biết đến qua hình ảnh chiếc cối xay gió đỏ với các vũ nữ chân dài quyến rũ trong điệu nhảy Cancan nổi tiếng.
Henri de Toulouse-Lautrec sơn nhiều áp phích và cảnh thú vui về đêm tại Moulin rouge.

**Tranh**
Khiêu vũ trong Moulin RougeHenri de Toulouse-Lautrec, 1889
Cabaret Moulin RougeLouis Anquetin, 1893
Trong  Moulin Rouge
Henri de Toulouse-Lautrec, 1895

**áp phích**
Jules Cheret, 1889
Henri de Toulouse-Lautrec, 1891
Alfred Choubrac, 1896
Charles Gesmar, 1926

**Những bộ phim về Moulin rouge**
Moulin rouge được đưa lên màn ảnh nhiều lần, gần đây nhất là bộ phim ca nhạc được sản xuất năm 2001 với diễn viên Nicole Kidman thủ vai chính.
*1928, Moulin Rouge của Ewald André Dupont
*1934, Moulin Rouge của Sidney Lanfield, với Lucille Ball
*1939, Moulin Rouge của André Hugon
*1944, Moulin Rouge của Yves Mirande
*1952, Moulin Rouge của John Huston, với Zsa Zsa Gabor
*1955, French Can Can của Jean Renoir
*2001, Moulin Rouge! của Baz Luhrmann, với Jim Broadbent, Ewan McGregor, Nicole Kidman, John Leguizamo, Kylie Minogue

**Thư viện ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Moulin Rouge Paris – trang chính của Moulin Rouge
Thể loại:Nhà hàng Paris
Thể loại:Quận 18, Paris
Thể loại:Cabaret Paris
Notre-Dame

Notre Dame (có nghĩa là "Đức bà" trong tiếng Pháp) là tên của nhiều nhà thờ Kitô giáo, bao gồm:

**Tại Việt Nam**
Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn

**Tại Pháp**
Nhà thờ Đức Bà Paris (Notre-Dame de Paris) tại Paris
*Nhà thờ Đức Bà Bảo vệ (Notre-Dame de la Garde) tại Marseille
*Nhà thờ Đức Bà Reims (Notre-Dame de Reims) tại Reims
*Nhà thờ Đức Bà Strasbourg (Notre-Dame de Strasbourg) tại Strasbourg
*Thánh đường Đức Bà Aiguebelle (Basilica Notre-Dame d'Aiguebelle) tại Aiguebelle
*Thánh đường Đức Bà Brebières (Basilica Notre-Dame de Brebières) tại Albert
*Nhà thờ Đức Bà Amiens (Basilica Notre-Dame d'Amiens) tại Amiens
*Thánh đường Đức Bà Arcachon (Basilica Notre-Dame d'Arcachon) tại Arcachon
*Nhà thờ Đức Bà des Doms (Basilica Notre-Dame des Doms) tại Avignon
*Thánh đường Đức Bà Avioth (Basilica Notre-Dame d'Avioth) tại Avioth
*Thánh đường Đức Bà Beaune (Basilica Notre-Dame de Beaune) tại Beaune
*Thánh đường Đức Bà May vá (Basilica Notre-Dame de Couture) tại Bernay
*Nhà thờ Đức Bà Rouen (Cathédrale Notre-Dame de Rouen) tại Rouen
*Thánh đường Đức Bà Ba ngôi (Basilica Notre-Dame de la Trinité) tại Blois
*Thánh đường Đức Bà Bon-Secours (Basilica Notre-Dame de Bon-Secours) tại Bonsecours
*Thánh đường Đức Bà Boulogne (Basilica Notre-Dame de Boulogne) tại Boulogne
*Nhà thờ Đức Bà Ân huệ (Basilica Notre-Dame de Grâce) tại Cambrai
*Thánh đường Đức Bà Ceignac (Basilica Notre-Dame de Ceignac) tại Ceignac
*Thánh đường Đức Bà Kỳ vọng (Basilica Notre-Dame d'Espérance) tại Charleville-Mézières
*Nhà thờ Đức Bà Chartres (Notre-Dame de Chartres) tại Chartres
*Thánh đường Đức Bà của Trẻ con (Basilica Notre-Dame des Enfants) tại Châteauneuf-sur-Cher

**Tại Canada**
Thánh đường Đức Bà Montréal (Basilica Notre-Dame de Montréal) tại Montréal
*Thánh đường Đức Bà Québec (Notre-Dame de Québec) tại Thành phố Québec
*Thánh đường Đức Bà du Cap (Notre-Dame du Cap) tại Trois-Rivières
*Thánh đường Đức Bà Ottawa (Notre-Dame d'Ottawa) tại Ottawa

**Tại Bỉ**
Thánh đường Đức Bà Hòa bình và Hòa đồng (Notre-Dame de Paix et de Concorde) tại Basse-Wavre
*Thánh đường Đức Bà Bonsecours (Notre-Dame de Bonsecours) tại Bonsecours
*Thánh đường Đức Bà Hanswijk (Notre-Dame de Hanswijk) tại Mechelen
*Thánh đường Đức Bà Montaigu (Notre-Dame de Montaigu) tại Scherpenheuvel
*Thánh đường Đức Bà Tongre (Notre-Dame de Tongre) tại Tongre-Notre-Dame
*Thánh đường Đức Bà Chèvremont (Notre-Dame de Chèvremont) tại Vaux-sous-Chèvremont
*Thánh đường Đức Bà Kỳ vọng (Notre-Dame de Bonne Espérance) tại Vellereille-Les-Brayeux

**Tại Luxembourg**
Nhà thờ Đức Bà Luxembourg (Notre-Dame de Luxembourg)

**Tại Haiti**
Nhà thờ Đức Bà Quy thiên (Notre-Dame de l'Assomption) tại Port-au-Prince

**Xem thêm**
Tên này cũng chỉ đến nhiều trường, nhiều đại học và hai dòng bà xơ, và đến tác phẩm Nhà thờ Đức Bà Paris của đại văn hào Pháp Victor Hugo.
*Nhà thờ Đức Bà Paris (định hướng)
Thể loại:Nhà thờ mang danh hiệu Đức Bà
Thể loại:Trang định hướng địa danh
Điện Biên (định hướng)

Điện Biên là một tỉnh thuộc vùng Tây Bắc Bộ Việt Nam. Ngoài ra, tên gọi Điện Biên còn có thể chỉ:- Thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên- Huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên- Phường Điện Biên, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội- Phường Điện Biên, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa- Phủ Điện Biên: một phủ thuộc tỉnh Hưng Hóa dưới thời nhà Nguyễn; nay tương ứng với tỉnh Điện Biên và một phần các tỉnh Lai Châu, Sơn La- Thị trấn cũ Điện Biên, thị trấn huyện lỵ huyện Điện Biên, tỉnh Lai Châu; nay tương ứng với một phần thành phố Điện Biên Phủ

**Xem thêm**
Điện Biên Phủ (định hướng)
*Huyện Điện Biên Đông
** Thị trấn Điện Biên Đông
Guild Wars

Guild Wars là một MMORPG thay đổi phá cách được phát hành bởi hãng NCSoft và phát triển bởi ArenaNet từ ngày 26 tháng 4 năm 2005. Guild Wars nhận được nhiều sự khen ngợi vì tính phá cách đó. Thoạt tiên là việc đóng phí, hầu như các game hay trên thế giới hiện nay đều đóng 15 đô la Mỹ một tháng. Tuy nhiên, để chơi Guild Wars người chơi chỉ cần mua đĩa bản quyền (50–60 đô la một đĩa) và không cần phải đóng tiền giờ chơi hàng tháng nữa.
Sau thành công khá vang dội của Lineage 2. Mặc dù LA nhận được không ít lời phàn nàn từ người chơi ở khu vực châu Âu và Mỹ nhưng bù lại NCSoft đã thắng lớn ở châu Á. Trên tinh thần đó, NCSoft quyết định tung ra thêm Guild Wars nhằm chứng tỏ vị trí đứng của mình trong ngành công nghiệp giải trí khổng lồ.
Khi tung ra Guild Wars, NC Soft không ngờ rằng sản phẩm mới của mình lại tiến xa vượt bậc so với sản phẩm trước đó. Thực vậy, số lượng client tung ra được tiêu thụ với số lượng khổng lồ khiến cho Guild Wars lập tức nằm trong "Bảng đánh giá game có thứ hạng cao nhất" do nhiều người chơi game bình chọn và tuyệt nhiên qua mặt được đại gia World of Warcraft.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang chủ Guild Wars
Thể loại:Thương hiệu trò chơi điện tử
Thể loại:Thương hiệu của Nintendo
Thể loại:Trò chơi nhập vai trực tuyến nhiều người chơi
Dây sống

Dây sống là một trong những đặc trưng của ngành động vật có dây sống, gồm các lớp bò sát, chim, cá sụn v.v... mà không ngành nào khác có được.
Dây sống, với nhiệm vụ là bộ xương trong của những loài động vật này, nâng đỡ chúng trong việc di chuyển và bảo vệ những cơ quan quan trọng như hệ thần kinh, phổi...

**Cấu tạo**
Trong giải phẫu động vật, dây sống là một dây linh hoạt với cấu tạo rắn và xốp (gần giống như sụn), có nguồn gốc từ nội bì gồm toàn những tế bào có không bào lớn.  Dây sống nằm dọc theo cơ thể từ đầu đến đuôi, thường là gần với lưng hơn so với bụng của động vật.
Dây sống được cho là có lợi thế (cả trong bối cảnh tiến hóa và phát triển) bởi vì nó cung cấp cấu trúc chắc chắn để gắn cơ, nhưng vẫn linh hoạt.
Ở các nhóm động vật có mức độ tiến hóa thấp, dây sống vẫn tồn tại trong suốt cuộc đời như sự hỗ trợ trục chính của cơ thể, trong khi ở hầu hết các động vật bốn chân nó trở thành lõi nhân của đĩa đệm.
Ở các loài động vật có xương sống tiến hóa cao (như bò sát, chim, thú) dây sống chỉ tồn tại ở giai đoạn phôi thai, sau đó bị các tế bào xương sống chèn ép làm cho thoái hoá chỉ để lại vết tích ở trung tâm thân đốt sống hoặc thoái hoá không để lại vết tích gì.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Giải phẫu động vật có dây sống
Mã hóa âm thanh tiên tiến

Mã hóa âm thanh tiên tiến hay Advanced Audio Coding (viết tắt: AAC) - (ISO 14496-3) là một định dạng âm thanh đa năng nén kiểu lossy được định nghĩa theo tiêu chuẩn MPEG-2 và được phát triển bởi liên minh Fraunhofer, Dolby, Sony và AT&T. AAC được phát triển nhằm thay thế cho định dạng âm thanh đã quá nổi tiếng MP3 để tích hợp trong container MP4-một container của MPEG-4 tiêu chuẩn hỗ trợ đầy đủ các tính năng phụ (xem thêm phần MPEG-4).
Dạng định này được phát triển để xóa đi những chỗ yếu của MP3 và nâng cao phương pháp mã hóa đã có. Do vậy những tín hiệu thu của âm thanh hay tiếng động sẽ được nhận biết và mã hóa một cách hiệu quả hơn hoặc những vấn đề của Pre-Echo sẽ giảm thấp xuống nhiều.
AAC có thể tích hợp tới 48 kênh âm thanh (có sample rate tới 96KHz) cộng thêm 15 kênh âm thanh tần số thấp (Low Frequency Enhancement-LFE) giới hạn sample rate ở 120 Hz.

**Một số Profile của AAC (HE-AAC, LC-AAC, LD-AAC, AAC, SSR.AAC)**
Đây là một vài profile của MPEG-4 AAC tiêu chuẩn.- Low Complexity (LC) nghĩa là “ít phức tạp”. Ở mức độ Bitrate trung bình đến cao, được sử dụng trong hệ thống mua bán nhạc trực tuyến của Apple và RealNetWorks hoặc được cài sẵn trong phần cứng.- High Efficiency (HE) nghĩa là “hiệu quả cao”. HE-AAC cũng được hiểu theo cách khác là AACPlus, AAC+ hay AAC SBR(Spectral Band Replication)... HE-AAC được phát triển nhằm sử dụng trong việc mã hóa với bitrate thấp – đặc biệt có tác dụng với tập tin âm thanh đa kênh (multichannel).- Low Delay (LD) nghĩa là "Thời gian trễ thấp". Được sử dụng cho thời gian dật nhỏ (khoảng 20ms) ở mức Bitrate trung bình đến mức độ cao. Được sử dụng trong lĩnh vực liên lạc, ví dụ như trong hệ thống Video Họp.- Main Profile - Profile chính- Scalable Sample Rate (SSR) - dành cho "Streaming" hay "coi trực tuyến". Nó cho phép đưa lại dự liệu liên tục mà không bị vấp bằng cách giảm độ Bitrate, nếu như băng thông đường truyền không cho phép, hoặc độ băng thông cho phép bỗng nhiên giảm mạnh.

**Ý nghĩa của AAC**
AAC là dạng định nén âm có tiêu hao về chất lượng, được sử dụng rộng rãi qua các kênh mua bán nhạc trực tuyến như iTunes Store, Real Music Store, LiquidAudio được gắn kèm với hệ thống chống sao chép DRM (ví dụ như FairPlay của Apple).
Trên máy iPod của Apple hay máy điện thoại di động của Nokia, Samsung, Sony Ericsson, Siemens bạn có thể chơi những dữ liệu dạng AAC này. AAC đem lại độ nén cao hơn so với những dạng định khác với mức nén có thể tới 1:16. Ví vậy ngay ở mức 64 kbit/sec/chanel audio thì đã đạt được mức chất lượng khá, ở mức 192 kbit/sec/chanel audio thì có thể ngang với chất lượng CD.
Như :
352,8Kbps, 16bit/44100Hz =  CD Quality.
384Kbps,16bit/48000Hz = DVD Quality (tương đương Hi-Res Audio).

**Weblinks**
 Apple với  MPEG-4 - AAC Audio (english)- Thông số kỹ thuật  Knowledge Base and Open Source AAC Codecs date=2007-02-02  của AudioCoding.com (englisch)- Thông tin bản quyền:  Via Licensing Corporation - patent licensing services - MPEG-4 AAC date=2006-08-25  (englisch)- 1 Trang khá hay về chủ đề Nén dữ liệu:  Ultimate compression resources catalog: AAC date=2007-01-16  (englisch)

**Tham khảo**
Thể loại:Định dạng tập tin âm thanh
Thế vô hướng

Trong giải tích, vật lý học hay kỹ thuật, trường thế vô hướng, thường được gọi tắt là thế vô hướng, trường thế hay thế, là một trường vô hướng mà trái dấu của gradient của nó là một trường vectơ.
Giả sử có một trường vector v, thế vô hướng φ của v là một trường vô hướng có trái dấu gradient của nó là v:
       (1)
Mọi trường thế vô hướng đều có trường vectơ tương ứng. Nhưng chỉ có các trường vectơ bảo toàn, v, với đạo hàm riêng liên tục mới có trường thế tương ứng φ, định nghĩa bằng tích phân đường, so với điểm mốc r0:
       (2)
Ở đây,  là vectơ vị trí trong tích phân.
Hai phương trình (1) và (2) là tương đương, theo định lý cơ bản của giải tích. Ứng với mỗi trường vectơ bảo toàn v có vô số trường thế φ thỏa mãn (1). Theo (2), việc chọn điểm mốc r0 giúp cố định φ cụ thể, phụ thuộc vào φ(r0). Tuy nhiên trong kết quả của (2), khi φ(r0) có thể thay đổi tùy lựa chọn, giá trị của trường vectơ tương ứng vẫn không đổi.
Trường thế vô hướng có nhiều ứng dụng trong vật lý. Mở rộng cho đại lượng có hướng của trường thế vô hướng là trường thế vectơ.

**Ví dụ**
Trường thế có thể được định nghĩa cho nhiều trường vectơ bảo toàn trong vật lý:
*Trường thế của trường điện gọi là điện thế
*Trường thế của trường lực bảo toàn gọi là thế năng
**Trường thế của lực hấp dẫn gọi là thế năng hấp dẫn

**Xem thêm**
 Trường thế vectơ- Định lý cơ bản của giải tích vectơ- Thế Yukawa

**Tham khảo**
Thể loại:Giải tích toán học
Thể loại:Cơ học
Thể loại:Điện từ học
Thể loại:Giải tích vectơ
Điện thế

Trong điện học, điện thế là trường thế vô hướng của điện trường; tức là gradien của điện thế là vectơ ngược hướng và cùng độ lớn với điện trường.
Cũng như mọi trường thế vô hướng, điện thế có giá trị tùy theo quy ước điện thế của điểm lấy mốc. Trong kỹ thuật điện và điện tử học, khái niệm hiệu điện thế hay điện áp thường được dùng khi so sánh điện thế giữa hai điểm, hoặc nói về điện thế của một điểm khi lấy điểm kia là mốc có điện thế bằng 1.

**Ký hiệu và đơn vị đo lường điện thế**
Trong hệ đo lường quốc tế, điện thế  đo bằng Volt (viết tắt là v) và có ký hiệu V.

**Hiệu điện thế giữa 2 điểm**
Trong điện học, điện thế là trường thế vô hướng của điện trường; tức là gradien của điện thế là vectơ ngược hướng và cùng độ lớn với điện trường.
Cũng như mọi trường thế vô hướng, điện thế có giá trị tùy theo quy ước điện thế của điểm lấy mốc. Trong kỹ thuật điện và điện tử học, khái niệm hiệu điện thế hay điện áp thường được dùng khi so sánh điện thế giữa hai điểm, hoặc nói về điện thế của một điểm khi lấy điểm kia là mốc có điện thế bằng 1.
Như mọi trường vectơ có dạng tỷ lệ nghịch với bình phương khoảng cách (ví dụ lực hấp dẫn), trường véctơ cường độ điện trường là một trường vectơ bảo toàn. Điều này nghĩa là mọi tích phân đường của vectơ cường độ điện trường E từ vị trí r0 đến r:
 
Đều có giá trị không phụ thuộc vào đường đi cụ thể từ r0 đến r.
Như vậy tại mỗi điểm r đều có thể đặt giá trị gọi là điện thế:
 
Với 
Φ(r0) là giá trị điện thế quy ước ở mốc r0.
Hiệu điện thế giữa 2 điểm

Điện thế không đổi theo thời gian sẽ có công thức

Điện thế biến đổi đều theo thời gian sẽ có công thức

Điện thế biến đổi không đều  theo thời gian sẽ có công thức


**Điện thế của dẫn điện**

**Điện tích điểm**


**2 Điện tích điểm âm dương**
Với 2 điện tích khác loại có cùng điện lượng, điện thế  được tính như sau

Với


**Tụ điện**
Với một tụ điện tạo từ 2 bề mặt song song với nhau, điện thế được tính như sau


**Điện trở**
Với một điện trở tạo từ một cộng dây thẳng dẫn điện , điện thế  được tính như sau


**Cuộn từ**
 
 

**Phân loại**
Việc phân loại hiệu điện thế phụ thuộc vào ứng dụng cụ thể và quy ước của từng quốc gia.
Trong truyền tải điện công nghiệp ở Việt Nam, EVN quy ước:- Nguồn điện lưới nhỏ hơn 1 kV là hạ thế- Từ 1kV đến 66kV là trung thế- Lớn hơn 66kV là cao thế
Cụ thể theo , lưới truyền tải điện ở Việt Nam năm 1993 là: - Cao thế có 4 mức: 66kV, 110kV, 220kV và 500kV- Trung thế có 5 mức: 6kV, 10kV, 15kV, 22kV và 35 kV- Hạ thế có 2 mức: 0,4kV và 0,2kV
Trong mục tiêu đồng bộ lưới điện đến năm 2010, tại Việt Nam sẽ có: - Cao thế có 4 mức: 66kV, 110kV, 220kV và 500kV- Trung thế có 2 mức: 22kV và 35 kV- Hạ thế có 1 mức: 0,4kV
Theo , hành lang an toàn lưới điện ở Việt Nam có quy định lớn hơn 1000V là cao thế.
Đối với đồ điện dân dụng, trong bóng hình tivi, điện thế 15-22kV được gọi là cao áp.

**Tham khảo**
Thể loại:Điện từ học
Thể loại:Đại lượng vật lý
Thể loại:Tĩnh điện học
Thể loại:Tham số điện
Thể loại:Điện áp
Hiệu điện thế

Hiệu điện thế hay điện áp (ký hiệu ∆U, thường được viết đơn giản là U, có đơn vị là đơn vị của điện thế: V, kV, mV, ...) là sự chênh lệch về điện thế giữa hai cực của 1 nguồn. Hiệu điện thế giữa hai điểm trong điện trường tĩnh là đại lượng đặc trưng cho khả năng thực hiện công của điện trường khi có một điện tích di chuyển giữa hai điểm đó. Hiệu điện thế có thể đại diện cho nguồn năng lượng (lực điện), hoặc sự mất đi, sử dụng, hoặc năng lượng lưu trữ (giảm thế). Hiệu điện thế có thể được sinh ra bởi các điện trường tĩnh, dòng điện chạy qua từ trường, các trường từ thay đổi theo thời gian, hoặc sự kết hợp của 3 nguồn trên. Dụng cụ để đo hiệu điện thế là: vôn kế, tĩnh điện kế...

**Xem thêm**
Điện thế

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Elementary explanation of voltage at NDT Resource Center date = ngày 10 tháng 6 năm 2013
Thể loại:Điện từ học
Thể loại:Hệ thống điện
Thể loại:Đại lượng vật lý
Thể loại:Điện áp
Điện cao thế

Tập tin:plasma-filaments.jpg|thumb|right|300px|Điện thế cao có thể dẫn đến sự cố điện, kết quả là tia lửa điện như mô phỏng bởi các sợi Plasma bắn ra từ một cuộn dây Tesla.
Điện cao thế (hay còn gọi là điện thế cao) là dòng điện có điện áp đủ lớn để gây hại đến sinh vật sống. Thiết bị và các dây dẫn mang dòng điện cao cần phải bảo đảm các yêu cầu và quy trình an toàn. Trong các ngành công nghiệp, điện cao thế nghĩa là dòng điện cao hơn một ngưỡng nào đó. Điện cao thế được dùng chủ yếu trong việc phân phối điện năng, trong ống phóng tia cathode, sản sinh tia X và các chùm hạt để thể hiện hồ quang điện, cho sự xẹt điện, trong đèn nhân quang điện, và các đèn điện tử chân không máy khuếch đại năng lượng cao và các ứng dụng khoa học và công nghệ khác.

**Xem thêm**
 Kỹ thuật điện- Điện thế thấp- Cuộn dây Tesla

**Tham khảo**
 High Voltage Engineering - Dr M S Naidu & Dr V Kamaraju, Publisher: McGraw-Hill

**Liên kết ngoài**
  NFPA 70E: Electrical Safety in the Workplace, USA-  High Voltage Safety Testing at up to 300,000V date=2014-12-18 -  HV Safety Testing Video
Thể loại:Điện học
Thể loại:Kỹ thuật điện
Thể loại:An toàn điện
Thể loại:Nguy hiểm
Thế năng hấp dẫn

Năng lượng hấp dẫn hay thế năng hấp dẫn là thế năng mà một vật thể khối lượng lớn có được liên quan tới một vật thể khối lượng lớn khác do lực hấp dẫn. Nó là thế năng có quan hệ với trọng trường, được giải phóng (chuyển thành động năng) khi các vật rơi về phía nhau. Thế năng trọng trường tăng khi đưa hai vật ra xa nhau.
Đối với hai điểm tương tác theo cặp, thế năng hấp dẫn  được xác định bởi

trong đó  và  là khối lượng của hai điểm,  là khoảng cách giữa chúng và  là hằng số hấp dẫn.
Ở gần bề mặt Trái đất, trường hấp dẫn xấp xỉ không đổi và thế năng hấp dẫn của một vật giảm xuống còn

trong đó  là khối lượng của vật thể,  là lực hấp dẫn của Trái đất và  là chiều cao của trọng tâm của vật thể trên một mức tham chiếu đã chọn.

**Chú thích ==
Vòng tròn đồng ruộng

Một vòng tròn đồng ruộng.
Vòng tròn đồng ruộng (tiếng Anh: Crop circle) là một khu vực trồng ngũ cốc hay cây trồng nói chung bị san phẳng một cách có hệ thống thành nhiều mẫu hình học khác nhau. Dù nhiều chuyên gia tự phong quy nguyên nhân cho những hiện tượng thiên nhiên huyền bí hay người ngoài hành tinh, có sự đồng thuận khoa học rằng hầu như tất cả các trường hợp là do con người. Tuy nhiên hầu như không có nghiên cứu khoa học nghiêm túc nào về hiện tượng này. Chỉ có ba bài báo có bình duyệt được đăng, hai trong số đó là của TS Levengood, ủng hộ giả thuyết phi nhân tạo. Năm 1991, Bower và Chorley tuyên bố là tác giả của nhiều vòng trong khắp nước Anh và một trong những vòng tròn của họ đã được chứng nhận là không thể tạo ra bởi con người bởi một nhà điều tra vòng tròn trước các nhà báo.

**Lịch sử**
Hiện tượng vòng tròn đồng ruộng được ghi nhận sớm trong lịch sử, bức tranh khắc gỗ "Mowing-Devil" vào thế kỷ 14, miêu tả một kẻ kỳ lạ đang tạo nên vòng tròn trên cánh đồng ngô.

**Bower và Chorley**
Năm 1991, Doug Bower và Dave Chorley đã nổi tiếng khi tự thú nhận đã khởi động hiện tượng này năm 1978 bằng những công cụ đơn giản bao gồm một tấm ván gỗ, dây thừng, và một chiếc mũ bóng chày đựng một cuộn dây để giúp họ đi thẳng. Để chứng minh, họ tạo một vòng tròn trước mặt các nhà báo; một "cereologist" (người cổ vũ cách lý giải siêu nhiên), Pat Delgado, đã nghiên cứu vòng tròn và xác định nó là thật trước khi người ta bật mí nó là một trò lừa. Lấy cảm hứng từ những câu chuyện về vòng tròn đồng ruộng ở Úc từ 1966, Bower và Chorley nói họ chịu trách nhiệm cho tất cả các vòng tròn trước 1987 và hơn 200 cái trong khoảng 1978-1991 (với khoảng 1000 cái khác không phải của họ). Sau tuyên bố của họ, hai người trình diễn việc tạo ra một vòng tròn đồng ruộng. Theo giáo sư Richard Taylor, "những hình họ vẽ đã truyền cảm hứng cho lan sóng thứ hai của những nghệ sĩ đồng ruộng. Hoàn toàn không xẹp xuống, các vòng tròn đồng ruộng tiến triển thành một hiện tượng quốc tế, với hàng trăm hình vẽ phức tạp xuất hiện hàng năm khắp địa cầu."
Tạp chí Smithsonian viết:
Từ khi các vòng tròn của Bower và Chorley xuất hiện, các thiết kế hình học đã tăng tiến về quy mô và độ phức tạp, khi mỗi năm những nhóm vô danh đặt bẫy những du khách New Age.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 The Beautiful World of Crop Circles
Thể loại:UFO
Thể loại:New Age
Thể loại:Phá hoại
Thể loại:Đường tròn
Thể loại:Ngụy khoa học
Thể loại:Bí ẩn Trái Đất
Thể loại:Trò lừa bịp UFO
Thể loại:Nghiên cứu về UFO
Thể loại:Thuyết âm mưu UFO
La Hối

La Doãn Chánh (1920 – 1945), nghệ danh La Hối, là một nhạc sĩ Việt Nam, chiến sĩ chống phát xít Nhật và tác giả nhạc phẩm nổi tiếng Xuân và tuổi trẻ.

**Tiểu sử**
La Hối sinh năm 1920 tại Hội An (Quảng Nam) trong một gia đình gốc Quảng Đông (Trung Quốc) đã định cư nhiều đời tại Việt Nam. Ngay từ nhỏ ông đã thể hiện năng khiếu về âm nhạc. Trong những năm 1936–1938, La Hối học ở Sài Gòn, thời gian này ông có dịp học hỏi, trau dồi âm nhạc cổ điển phương Tây.
Năm 1939, La Hối và các bạn thành lập Hội Hiếu nhạc (Société Philharmonique) do ông làm hội trưởng. Một số nhạc sĩ nổi tiếng bây giờ như Dương Minh Ninh (tác giả ca khúc Gấm vàng), Lê Trọng Nguyễn (tác giả Nắng chiều), Lan Đài (tác giả Chiều tưởng nhớ)... đã từng được ông hướng dẫn âm nhạc.
Năm 1945, La Hối gia nhập và trở thành một trong những người lãnh đạo một tổ chức chống phát xít Nhật. Ông cùng các đồng chí in truyền đơn, nổ bom, phá đường, phá cầu, tập kích quân đội Nhật. Tháng 5 năm 1945, La Hối và 10 đồng chí bị hiến binh Nhật bắt. Sau khi bị tra tấn tàn nhẫn, tất cả bị xử bắn, chôn chung một mộ tại chân núi Phước Tường, Đà Nẵng, nay đã được cải táng về Nghĩa trang chống phát xít Nhật ở Hội An. Khi ấy ông vừa mới 25 tuổi.
Nhạc phẩm Xuân và tuổi trẻ của ông vốn do Diệp Truyền Hoa đặt lời tiếng Hoa. Sau khi ông mất, nhà thơ Thế Lữ đến Quảng Nam, biết được gương hy sinh dũng cảm của ông, đã xúc động mà đặt lời Việt cho ca khúc. Ngoài Xuân và tuổi trẻ, La Hối còn có một ca khúc khác là Xuân sắc quê hương.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Nhạc sĩ La Hối date = ngày 20 tháng 7 năm 2006 trên trang Nhịp cầu âm nhạc
Thể loại:Nhạc sĩ tiền chiến
Thể loại:Người Quảng Nam
Thể loại:Người Việt gốc Hoa
Thể loại:Họ La