Hưng Yên

Hưng Yên là tỉnh nằm ở trung tâm đồng bằng sông Hồng, Việt Nam.

**Địa lý**
Tỉnh Hưng Yên có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp tỉnh Hải Dương
*Phía tây giáp thủ đô Hà Nội
*Phía nam giáp tỉnh Hà Nam và tỉnh Thái Bình
*Phía bắc giáp tỉnh Bắc Ninh.
Tính Hưng Yên có diện tích 930 km². Điểm trung tâm của đồng bằng Bắc Bộ nằm ở thôn Dung (Thiên Xuân), xã Hưng Đạo, huyện Tiên Lữ.

**Khí hậu**

**Hành chính**
Tỉnh Hưng Yên chia thành 10 đơn vị hành chính cấp huyện, gồm 1 thành phố, 1 thị xã và 8 huyện với 139 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 118 xã, 13 phường và 8 thị trấn.
Nguồn: Dân số tỉnh Hưng Yên năm 2020

**Lịch sử**
Bản đồ tỉnh Hưng Yên năm 1891
Bản đồ tỉnh Hưng Yên năm 1909
Tỉnh Hưng Yên nguyên thuộc thừa tuyên Sơn Nam đặt vào năm Quang Thuận thứ 10 đời Lê (1466). Đến năm Cảnh Hưng thứ 2 (1741) thì chia thành Sơn Nam Thượng và Sơn Nam Hạ. Đời nhà Nguyễn năm Minh Mệnh thứ 3 (1822), Sơn Nam Thượng đổi thành trấn Sơn Nam còn Sơn Nam Hạ thì gọi là trấn Nam Định. Năm Minh Mệnh thứ 12 (1831), tỉnh Hưng Yên thành lập gồm các huyện Đông Yên, Kim Động, Ân Thi, Tiên Lữ, Phù Dung của trấn Sơn Nam  và Thần Khê, Hưng Nhân, Duyên Hà của trấn Nam Định (các huyện Thần Khê, Duyên Hà  và Hưng Nhân  sau bị cắt vào tỉnh Thái Bình mới thành lập).
Ngày 11 tháng 3 năm 1977, hợp nhất 2 huyện Phù Cừ và Tiên Lữ thành huyện Phù Tiên; hợp nhất 2 huyện Văn Giang và Yên Mỹ thành huyện Văn Yên ; hợp nhất 2 huyện Văn Lâm và Mỹ Hào thành huyện Văn Mỹ.
Ngày 24 tháng 2 năm 1979, hợp nhất 2 huyện Kim Động và Ân Thi thành huyện Kim Thi; hợp nhất huyện Văn Mỹ và 1 phần huyện Văn Yên thành huyện Mỹ Văn; hợp nhất phần còn lại của huyện Văn Yên và huyện Khoái Châu thành huyện Châu Giang.
Ngày 27 tháng 1 năm 1996, chia huyện Kim Thi thành 2 huyện: Kim Động và Ân Thi.
Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tái lập tỉnh Hưng Yên từ tỉnh Hải Hưng. Khi tách ra, tỉnh Hưng Yên có 6 đơn vị hành chính gồm thị xã Hưng Yên và 5 huyện: Ân Thi, Châu Giang, Kim Động, Mỹ Văn, Phù Tiên.
Ngày 24 tháng 2 năm 1997, chia huyện Phù Tiên thành 2 huyện: Phù Cừ và Tiên Lữ.
Ngày 24 tháng 7 năm 1999, chia huyện Châu Giang thành 2 huyện: Khoái Châu và Văn Giang; chia huyện Mỹ Văn thành 3 huyện: Mỹ Hào, Văn Lâm, Yên Mỹ.
Ngày 19 tháng 1 năm 2009, chuyển thị xã Hưng Yên thành thành phố Hưng Yên.
Ngày 1 tháng 5 năm 2019, chuyển huyện Mỹ Hào thành thị xã Mỹ Hào.

**Kinh tế**
Năm 2022, Hưng Yên là đơn vị hành chính Việt Nam có dân số khoảng 1.302.000 người (xếp thứ 28 về dân số), mật độ trung bình 1.400 người/km² (xếp thứ 4 cả nước), quy mô GRDP đạt 132.176 tỉ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt 102,3 triệu đồng/ người tương ứng với 4.396 USD (xếp thứ 12 cả nước và thứ 6 khu vực Bắc Bộ), tốc độ tăng trưởng GRDP trung bình hàng năm giai đoạn 2011-2020 trên 7,5%. Năm 2022 tăng 13,4% đứng thứ 5 toàn quốc.
Tập tin:VG Hung Yen.jpg|nhỏ|phải|250px|Ecopark Văn Giang, Hưng Yên
Khu Công nghiệp Thăng Long IIMỹ Hào - Yên Mỹ (Hưng Yên)
Tập tin:Xuan Quan Van Giang Hung Yen.jpg|nhỏ|250px|nhỏKhu Đô thị Xuân QuanVăn Giang (Hưng Yên)|thế=Danh sách đơn vị hành chính Việt Nam theo GRDP bình quân đầu người
Sản phẩm công nghiệp của tỉnh là dệt may, giày da, ô tô, xe máy, điện tử, điện dân dụng, công nghiệp thực phẩm, cơ khí chính xác, thép xây dựng... Cơ cấu theo hướng phát triển kinh tế công nghiệp và dịch vụ đang là chủ đạo. Tính đến tháng 6 năm 2022, tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Hưng Yên có hơn 211 doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký thực hiện 515 dự án đầu tư còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư đăng ký là 6099,5 triệu đô la Mỹ. 

**Dân cư**
Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2021, diện tích là 930,20 km², dân số tỉnh đạt 1.284,600 người. Dân số thành thị là 213.600 người (16,63%), dân số nông thôn là 1.071.000 người (83,37%). Dân số nam là 644.100 người, dân số nữ là 640.400 người.
Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2019, toàn tỉnh có 5 tôn giáo khác nhau đạt 40.858 người, nhiều nhất là Công giáo có 26.226 người, tiếp theo là Phật giáo có 4.556 người. Còn lại các tôn giáo khác như đạo Tin Lành có 72 người, Hồi giáo có 3 người và Phật giáo Hòa Hảo có 1 người.

**Danh nhân**
 Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác: Danh nhân văn hóa thế giới. - Nguyễn Văn Linh: Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. - Tô Lâm: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (5/2024–10/2024)- Lương Tam Quang: Bộ trưởng Bộ Công an.- Nguyễn Hải Ninh: Bộ trưởng Bộ Tư pháp.- Nguyễn Bình: Anh hùng LLVTND, Trung tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam, lãnh đạo quân dân miền Nam Việt Nam kháng chiến chống Pháp.- Mai Hoàng: Thành ủy viên, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh, được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 2020. 
*Thiếu tướng Vũ Hồng Văn: Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng khoá XIII, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV.- Nguyễn Công Hoan (1903–1977): Nhà văn. - Nguyễn Tài (1926–2016): Thứ trưởng Bộ Công an.- Lê Văn Lương (1912–1995).
*Đại tướng Nguyễn Quyết: Nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng nhà nước, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.
*Thượng tướng Nguyễn Trọng Xuyên: Nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần, Tư lệnh Quân khu 6.
*Thượng tướng Nguyễn Duy Ngọc: Uỷ viên Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an.
*Nguyễn Hữu Mười: Diễn viên, đạo diễn, giảng viên điện ảnh.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**

Thể loại:Bài viết chứa nhận dạng WORLDCATID