Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Kodomo manga

Một nhân vật trong Kodomo manga
Kodomo manga, tên đầy đủ là  và thuật ngữ nói về anime cùng thể loại  là thể loại truyện tranh manga và hoạt hình anime Nhật Bản dành cho trẻ em dưới 10 tuổi, hay nói cách khác là dành cho người đọc nhỏ tuổi hơn lứa tuổi của shonen và shojo. Vì vậy, truyện tranh kodomo thường mang tính giáo dục rất cao, và mỗi chương thường độc lập với nhau và có độ dài không lớn, phù hợp với thị hiếu của trẻ em.

**Một số truyện tranh Kodomo tiêu biểu**
 Doraemon - về một chú mèo máy đến từ tương lai cùng với những bảo bối thần kỳ với nhiệm vụ giúp đỡ một cậu học trò hậu đậu.- Soreike! Anpanman - về một siêu anh hùng có cái đầu làm bằng bánh anpan và những người bạn làm từ thức ăn của anh ta.- Cuốn từ điển kì bí - cũng như Doraemon, truyện kể về cậu bé Kiteretsu là nhà phát minh và robot Korosuke.- Animal Yokochō - về một cô bé khám phá ra một cánh cổng đến một thế giới khác và 3 sinh vật giống như loài thú ở thế giới đó thường xuyên đến thăm cô.- Doubutsu no Mori Hohinda Mura da Yori - Truyện này dựa trên xêri Animal Crossing.- Kocchi Muite! Miiko - Kể về cuộc sống thường ngày của cô bé Yamada Miiko

**Xem thêm**
 Shōnen manga: Manga dành cho các chàng trai trẻ- Shōjo manga: Manga dành cho các cô gái trẻ- Seinen: Manga dành cho nam giới trưởng thành- Josei: Manga dành cho phụ nữ trưởng thành

**Tham khảo**
Thể loại:Thuật ngữ anime và manga
Thể loại:Kodomo manga
Vườn quốc gia Komodo

Vườn quốc gia Komodo là một vườn quốc gia của Indonesia nằm ở quần đảo Sunda nhỏ cạnh biên giới giữa Đông Nusa Tenggara và Tây Nusa Tenggara. Vườn quốc gia bao gồm ba đảo lớn Komodo, Padar và Rinca và 26 đảo nhỏ, với tổng diện tích 1.733 km² (603 km² là đất liền). Vườn được thành lập năm 1980 để bảo tồn rồng Komodo, loài thằn lằn lớn nhất. Sau đó, các sinh vật khác (gồm cả động vật biển) cũng được đưa vào tầm bảo vệ. Năm 1991, UNESCO công nhận vườn quốc gia Komodo là di sản thế giới.
Vườn quốc gia Komodo là một trong Bảy Kì quan Thiên nhiên Mới của Thế giới. Quần đảo Komodo là một phần của Tam giác San hô và là một trong những nơi giàu về đa dạng sinh học biển nhất thế giới.

**Địa lý và khí hậu**
Đảo Komodo là một trong những nơi khô nhất Indonesia, với địa hình gồ ghề và ít cây cối.
Tập tin:Rinca Island.jpg|thumbnail|Đảo Rinca
Tập tin:Adelaar off Padar Island (1998).jpg|thumb|Đảo Padar
Vườn quốc gia bao gồm miền ven biển mạn tây Flores, với ba đảo lớn Komodo, Padar và Rinca, cùng 26 đảo nhỏ hơn. Các hòn đảo đều có nguồn gốc núi lửa. Địa hình khá gồ ghề, nhiều đồi, với độ cao có thể đạt 735 m. Khí hậu ở đây thuộc loại khô nhất Indonesia với lượng mưa hàng năm từ 800 đến 1000 mm. Nhiệt độ trung bình mùa khô (tháng 5-10) là chừng 40 °C.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 Bán đảo Valdés- Quần đảo Galápagos- Rạn san hô Great Barrier

**Liên kết ngoài**
Komodo
Komodo
Komodo
Danh sách vườn quốc gia Indonesia

Đây là danh sách các vườn quốc gia của Indonesia. Trong số 50 vườn quốc gia, 6 là di sản thế giới, 6 là một phần của Mạng lưới các khu dự trữ sinh quyển và 3 là vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế theo công ước Ramsar. Tổng cộng có 9 khu vườn quốc gia có diện tích bảo vệ chủ yếu là biển.
Nhóm đầu tiên trong số 5 vườn quốc gia Indonesia được thành lập đầu tiên là vào năm 1980. Con số này tăng liên tục đạt 41 trong năm 2003. Trong một đợt mở rộng lớn trong năm 2004, 9 vườn quốc gia mới được thành lập, nâng tổng số lên thành 50.
Dưới đây là danh sách các vườn quốc gia tại Indonesia được xếp theo vị trí tại các đảo và nhóm đảo chính.

**Java**

**Kalimantan**
Tập tin:Gas Station A.JPG|nhỏ|Vườn quốc gia Kayan Mentarang
Tập tin:Win the Orangutang in Tanjung Puting National Park 2005.jpg|nhỏ|Vườn quốc gia Tanjung Puting
Tập tin:Ape not monkey.png|nhỏ|Vườn quốc gia Sabangau

**Quần đảo Sunda Nhỏ**
Tập tin:Rinjani Caldera.jpg|nhỏ|Vườn quốc gia Gunung Rinjani
Tập tin:Kelimutu 2008-08-08.jpg|nhỏ|Vườn quốc gia Kelimutu
Tập tin:Komodo dragon at Komodo National Park.jpg|nhỏ|Vườn quốc gia Komodo

**Maluku và Papua**
Tập tin:Wasur Rainbow 1994.jpg|nhỏ|Vườn quốc gia Wasur
Tập tin:Edge of Aketajawe-Lolobata National Park.jpg|nhỏ|Cánh rừng ở Vườn quốc gia Aketajawe-Lolobata
Tập tin:Puncakjaya.jpg|nhỏ|Vườn quốc gia Lorentz

**Sulawesi**
Tập tin:Bunaken01.JPG|nhỏ|Vườn quốc gia Bunaken
Tập tin:Danau Lindu w bird 2007.jpg|nhỏ|Khu dự trữ sinh quyển Lore Lindu
Tập tin:Wakatobi beach 2006.jpg|nhỏ|Vườn quốc gia Wakatobi

**Sumatra**
Tập tin:Sorikmarapi.jpg|nhỏ|Vườn quốc gia Batang Gadis
Tập tin:Gunung Leuser National Park Jungle Life.jpg|nhỏ|Vườn quốc gia Gunung Leuser

**Xem thêm**
Khu vực bảo vệ của Indonesia

**Chú thích**

**Tham khảo**
  Official geographic vị trí của Indonesian National Parks date=2012-12-26 -  Official list of Indonesian National Parks date=2010-02-09 -  Official list of Indonesian National Parks -  Details of some Indonesian National Parks-  Lestari Hutan Indonesia (LHI) date=2010-04-20 , NGO dedicated for nature conservation and community development-  UNEP-WCMC: World Database on Protected Areas. List of National Parks in Indonesiabot=InternetArchiveBot 
Indonesia
Thể loại:Vườn quốc gia Indonesia
Thể loại:Indonesia
Thể loại:Di sản thế giới tại Philippines

Thể loại:Khu bảo tồn Philippines
Thể loại:Du lịch Philippines
Philippines
Thể loại:Lịch sử Philippines
Philippines
Thể loại:Văn hóa Philippines
Thể loại:Điểm tham quan ở Philippines
Thể loại:Bảo tồn ở Philippines
Thể loại:Di tích lịch sử Philippines
Vigan

Vigan (Siudad ti Vigan;  Lungsod ng Vigan; phát âm địa phương: ), tên chính thức thành phố Vigan, là một thành phố của Philippines và là thủ phủ của tỉnh Ilocos Sur. Theo thống kê 2015, thành phố có 53.879 dân.
Tọa lạc ở bờ biển miền tây đảo Luzon, hướng về Biển Đông, là "Khu phố lịch sử Vigan", một di sản thế giới và là một trong số ít những đô thị Philippines còn lại mà kiến trúc xưa vẫn được lưu giữ, với những con đường lót đá cuội và những tòa nhà pha trộn giữa thiết kế bản địa và kiến trúc Tây Ban Nha thời thuộc địa. Cựu tổng thống Philippines Elpidio Quirino được sinh ra ở Vigan.
Tháng 5, 2015, Vigan xuất hiện trong danh sách New7Wonders Cities cùng với Beirut, Doha, Durban, La Habana, Kuala Lumpur và La Paz.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Di sản thế giới tại Philippines
Thể loại:Thành phố của Philippines
Thể loại:Di sản thế giới tại Nhật Bản

Nhật Bản
Nhật Bản
Thể loại:Công trình xây dựng Nhật Bản
Thể loại:Điểm tham quan ở Nhật Bản
Thể loại:Di tích lịch sử Nhật Bản
Thể loại:Bảo tồn ở Nhật Bản
Vườn quốc gia Shiretoko

là vườn quốc gia bao phủ hầu hết bán đảo Shiretoko ở mũi đông bắc của đảo Hokkaido, Nhật Bản. Shiretoko xuất phát từ "sir etok" trong tiếng Ainu có nghĩa là "nơi Trái Đất nhô ra".

**Mô tả**
Được thành lập vào ngày 1 tháng 6 năm 1964, đây là một trong số những nơi xa xôi nhất Nhật Bản, phần lớn bán đảo chỉ có thể di chuyển bằng thuyền hoặc đi bộ. Shiretoko được biết đến là nơi có quần thể gấu nâu lớn nhất Nhật Bản và là nơi có thể nhìn ra đảo Kunashir, là một nơi tranh chấp chủ quyền giữa Nhật Bản và Nga. Vườn quốc gia có thác nước nóng tự nhiên Kamuiwakka. Tên của nó trong tiếng Ainu có nghĩa là "nước của các vị thần".
Các khu rừng trong vườn quốc gia là rừng nguyên sinh ôn đới và rừng hỗn hợp núi cao. Đây là nơi có nhiều loài thực vật như Linh sam Sakhalin (Abies sachalinensis), Bạch dương Erman (Betula ermanii), Sồi Mông Cổ (Quercus mongolica). Qua khỏi giới hạn của những khu rừng là những cây Thông lùn Siberi (Pinus pumila). Ngoài quần thể gấu nâu, vườn quốc gia còn là nhà của nhiều loài động vật quý hiếm như Cáo đỏ Ezo (Vulpes vulpes schrencki), Đại bàng biển Steller (Haliaeetus pelagicus), Đại bàng đuôi trắng (Haliaeetus albicilla), Hải cẩu.
Năm 2005, UNESCO đã công nhận vườn quốc gia này là Di sản thế giới. Đã có những ý kiến về phát triển một tài sản chung này với Quần đảo Kuril của Nga để hình thành Di sản thế giới Công viên hòa bình xuyên quốc gia. Trong ranh giới vườn quốc gia là khu định cư lịch sử của người Ainu. Trung tâm du khách nằm tại thị trấn Shari

**Hình ảnh**

**Xem thêm**
Du lịch Nhật Bản

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 http://www.biodic.go.jp/english/jpark/np/siretoko_e.html date=2012-07-16 -  Trang web của Vườn quốc gia Shiretoko
Shiretoko
Shiretoko
Thể loại:IUCN Loại II
Thể loại:Vườn quốc gia Nhật Bản

Thể loại:Khu bảo tồn Nhật Bản
Quốc gia
nhật Bản
Nhật Bản
Thể loại:Điểm tham quan ở Nhật Bản
Thể loại:Vườn ở Nhật Bản
Tổ chức ACMECS

Tổ chức ACMECS, tên đầy đủ là Tổ chức Chiến lược hợp tác kinh tế Ayeyarwady - Chao Phraya - Mê Kông, được thành lập tháng 11 năm 2003 theo sáng kiến của Thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra nhằm mục đích tăng cường các hoạt động hợp tác kinh tế giữa các nước ở khu vực Đông Nam Á lục địa.

**Các thành viên**
Bốn thành viên sáng lập nên ACMECS là Myanmar, Thái Lan, Lào và Campuchia. Việt Nam chính thức tham gia ACMECS từ ngày 10 tháng 5 năm 2004.

**Hội nghị Cấp cao ACMECS**
Hội nghị Cấp cao ACMECS là hội nghị quan trọng nhất của ACMECS và được tổ chức hai năm một lần. Lần thứ nhất được tổ chức tại Bagan (Myanmar) năm 2003 đồng thời là hội nghị thành lập ACMECS. Hội nghị lần thứ hai tổ chức tại Bangkok năm 2005. Hội nghị lần thứ ba tổ chức tại Hà Nội vào tháng 11 năm 2008. Theo dự kiến, hội nghị lần thứ tư sẽ diễn ra tại Campuchia vào năm 2010.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Thủ tướng Phan Văn Khải dự hội nghị ACMECS
Thể loại:Cộng đồng kinh tế ASEAN
Thể loại:Kinh tế Myanmar
Thể loại:Kinh tế Thái Lan
Thể loại:Kinh tế Lào
Thể loại:Kinh tế Campuchia
Thể loại:Kinh tế Việt Nam
Thể loại:Tổ chức kinh tế quốc tế
Thể loại:Tổ chức quốc tế châu Á
Thể loại:Tổ chức chính trị quốc tế
Thể loại:Tổ chức thành lập năm 2003
Quy đầu

Quy đầu (chữ Hán: 龜頭, tức là "đầu rùa") là đầu nhạy cảm và cương cứng được của dương vật. Qui đầu được bao bọc toàn phần hay bán phần bởi bao quy đầu. Quy đầu phơi bày hoàn toàn khi da quy đầu tuột khỏi nó khi giao hợp hay thủ dâm do dương vật cương cứng và vươn thẳng nở rộng, hay do cắt bao quy đầu.

**Từ nguyên**
Do quy đầu có lớp da có thể bao phủ hoặc tuột xuống để lộ quy đầu giống đầu con rùa cũng có thể rút ra vào nên gọi là quy đầu (đầu rùa).

**Chi tiết giải phẫu**
Giải phẫu quy đầu nam giới.
Qui đầu là một phần của đầu thể xốp (corpus spongiosum) được nở rộng và có hình nón cụt. Mặt dưới của quy đầu cũng nằm dựa vào phần đỉnh tròn của 2 thể hang (corpora cavernosa penis). Ở đỉnh của qui đầu là một lỗ rãnh dài gọi là lỗ tiểu hay lỗ niệu đạo (tinh dịch cũng được phóng ra ngoài lỗ này). Vòng nở ngoài của phần đáy của qui đầu gọi là vành quy đầu (corona glandis), lớp vành ngoài này phủ lấy một đường rãnh tròn gọi là rãnh quy đầu (the coronal sulcus), dưới rãnh này là cổ dương vật.
Nam giới độ tuổi 20-30 tuổi thường xuất hiện ở vùng rãnh quy đầu những hạt nhỏ li ti đồng dạng, xếp thành 2 hoặc 3 hàng chạy xung quanh rãnh quy đầu, không gây ra triệu chứng gì. Chúng được gọi là chuỗi hạt ngọc dương vật ("Hirsuties coronae glandis" hay là "Pearly penile papules"). Chúng hoàn toàn vô hại
Da qui đầu có chức năng bảo vệ và duy trì độ ẩm của lớp niêm mạc của da quy đầu.. Với những đàn ông đã cắt bao quy đầu, quy đầu thường xuyên lộ ra ngoài và khô. Szabo và Short cho thấy dương vật đã cắt bao quy đầu sẽ không có lớp keratin dày hơn.
Một số nghiên cứu đã cho thấy rằng quy đầu cũng không kém phần nhạy cảm ở nam giới đã cắt bao quy đầu và không cắt, trong khi những người khác đã nói rằng nó là nhạy cảm hơn ở nam giới không cắt bao quy đầu.

**Xem thêm**
 Bao quy đầu- Cắt bao quy đầu

**Tham khảo**
Thể loại:Hệ sinh dục nam
Thể loại:Giải phẫu
Vườn quốc gia Taman Negara

Hình:Taman Negara Entrance.JPG|thumb|Lối vào Kuala Tahan
Taman Negara là một vườn quốc gia được thành lập vào năm 1938/1939 trên khu vực dãy Titiwangsa với cái tên ban đầu là Vườn quốc gia Vua George V. Sau khi độc lập, nó được đổi tên thành Taman Negara có nghĩa là "vườn quốc gia" trong tiếng Mã Lai. Tổng diện tích của vườn quốc gia này là 4.343 km&sup2. Vườn quốc gia này nổi tiếng khi nơi đây có một trong những khu rừng mưa nhiệt đới lâu đời nhất thế giới, ước tính lên đến 130 triệu năm tuổi. Khu rừng mưa lâu đời nhất thế giới thuộc về rừng mưa nhiệt đới Daintree ở Queensland, Úc khi ước tính nó đạt 135 - 180 triệu năm tuổi.
Vườn quốc gia Taman Negara nằm trên ba tiểu bang Pahang, Kelantan và Terengganu và được quản lý theo mỗi đạo luật riêng của từng bang. Phần diện tích lớn nhất của vườn nằm tại bang Pahang (2.477 km²), tiếp theo là Kelantan (1.043 km²) và Terengganu (853 km²)
Vườn quốc gia phát triển với mục đích trở thanh một địa điểm du lịch sinh thái nổi tiếng ở Malaysia. Tại đây có một số điểm tham quan địa chất và đa dạng sinh học. Gunung Tahan (núi Tahan) là điểm cao nhất Malaysia bán đảo (phần bán đảo Bán đảo Mã Lai của Malaysia). Đỉnh núi là địa điểm leo núi phổ biến, có thể bắt đầu khởi hành từ làng Kuala Tahan hoặc thị trấn Merapoh.
Vườn quốc gia là nhà của một số loài động vật có vú quý hiếm và có nguy cơ tuyệt chủng bao gồm Hổ Mã Lai, khỉ đuôi dài, Bò tót Mã Lai, voi Ấn Độ; các loài chim như Trĩ sao, gà rừng lông đỏ và số ít loài Gà tiền Mã Lai. Sông Tahan được vệ để bảo tồn loài cá Mahseer (tiếng Mã Lai là kelah ikan, tên gọi chung cho các loài cá của chi Tor và Neolissochilus)
Những địa điểm hấp dẫn khác được tìm thấy gần Kuala Tahan (trụ sở của vườn quốc gia ở Pahang) bao gồm một lối đi trên các tán cây, Gua Telinga (hệ thống hang động), Lata Berkoh (thác). Du khách có thể tận hưởng cảnh quan hoang sơ của những khu rừng mưa nhiệt đới, ngắm các loài chim hay phượt rừng hay ngắm nhìn quang cảnh trên sông Tahan.
Tất cả du khách đến công viên phải có giấy phép của Bộ Động vật hoang dã và Vườn quốc gia Malaysia.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Tourism Malaysia - Taman Negara date=2014-05-22 -  Department of Wildlife and National Parks-  Jerantut KTM Railway Station date=2014-02-27 
Taman Negara
Taman Negara
Thể loại:Rừng nguyên sinh
Núi Kinabalu

Núi Kinabalu (tiếng Malay: Gunung Kinabalu) là một núi nổi bật ở Đông Nam Á và là điểm cao nhất của Malaysia.
Núi này tọa lạc tại Vườn quốc gia Kinabalu (một di sản thế giới) ở bang Sabah phía đông Malaysia trên đảo Borneo.
Năm 1997, Một cuộc điều tra lại sử dụng công nghệ vệ tinh đã xác định chiều cao chính xác của đỉnh núi (tên gọi là Đỉnh Low) với độ cao 4095 m so với mặt biển, thấp hơn 6 m so với độ cao mọi người nghĩ trước đó là 4101 m. Núi này cao nhất Đông Nam Á (nếu không tính các đỉnh thuộc dãy Himalaya ở Myanmar và các đỉnh trên đảo New Guinea), và do đó là núi cao nhất Malaysia và đảo Borneo - đảo có 3 quốc gia là Malaysia, Indonesia và Brunei. Khu vực xung quanh núi và bản thân núi này có hệ thực vật phong phú và là một trong những địa điểm sinh thái quan trọng bậc nhất thế giới.

**Chú thích**
Mount Kinabalu
Thể loại:Vùng sinh thái châu Á
Kinabalu
Thể loại:Vườn di sản ASEAN
Thể loại:Núi linh thiêng
Kinabalu
Thành Hwaseong

Hwaseong (Hangul: 화성; Hanja: 華城; Hán Việt: Hoa Thành) là một pháo đài bao quanh trung tâm thành phố Suwon, thủ phủ của tỉnh Gyeonggi, Hàn Quốc. Nó được xây dựng từ năm 1794 đến 1796 bởi vua Triều Tiên Chính Tổ để vinh danh và chứa những di vật của cha mình là Trang Hiến Thế Tử, người đã bị vua cha là Triều Tiên Anh Tổ buộc tử. Pháo đài này nằm cách 0 về phía nam của Seoul bao quanh phần lớn khu vực trung tâm của Suwon, gồm cung điện Haenggung của vua Chính Tổ. Pháo đài và cung điện đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới từ năm 1997.

**Bối cảnh**
Vua Triều Tiên Chính Tổ cho xây dựng pháo đài này để chuẩn bị cho việc rời đô từ Seoul đến Suwon. Suwon được dự định sẽ là vị trí chiến lược để kết nối Seoul với Biển Tây (Hoàng Hải) và Trung Quốc. Nhà vua muốn rời khỏi cuộc xung đột phe phái trong triều đình để tiến hành cải cách và tin rằng, Suwon có tiềm năng phát triển thành một thủ đô mới thịnh vượng hơn. Để khuyến khích tăng trưởng, ông ra lệnh cho mọi người chuyển đến Suwon với việc cắt giảm chi phí sinh hoạt đáng kể và miễn thuế cho họ trong mười năm. Ngoài ra, ông cũng đã ra lệnh cho xây dựng các công trình công cộng, chẳng hạn như các cơ sở giáo dục để tạo điều kiện tốt hơn.

**Xây dựng**
Pháo đài được xây dựng trong khoảng hai năm rưỡi, từ 1794 đến 1796 theo thiết kế của kiến ​​trúc sư Jeong Yakyong, người sau này trở thành một nhà lãnh đạo nổi tiếng của phong trào Silhak. Silhak có nghĩa là học tập thực tế, khuyến khích sử dụng khoa học và công nghiệp, và vị kiến trúc sư này đã kết hợp các thiết kế pháo đài từ Hàn Quốc và Trung Quốc cùng với khoa học đương đại vào thiết kế của mình. Việc sử dụng gạch làm vật liệu xây dựng cho pháo đài và sử dụng ròng rọc, cần cẩu một cách hiệu quả cũng là do ảnh hưởng của Silhak.
Việc xây dựng pháo đài cũng là hành động để phản ứng lại trước những thất bại của nhà Triều Tiên trong cuộc xâm lược của Nhật Bản. Vào thời điểm đó, mô hình xây dựng pháo đài phổ biến ở Hàn Quốc là tạo ra một bức tường đơn giản cho thành phố hoặc thị trấn, và một pháo đài núi riêng biệt mà người dân có thể sơ tán khi có chiến tranh. Tuy nhiên, pháo đài này được xây dựng bao gồm các yếu tố của một bức tường, pháo đài phòng thủ, trung tâm thị trấn, bốn cổng chính được sử dụng làm cổng ra vào thị trấn. Các bệ phóng tên được xây dựng dọc theo thành lũy với lan can và lỗ châu mai giúp việc phòng thủ dễ dàng, trong khi bức tường cũng có nhiều cửa bí mật cho việc tấn công.
Pháo đài đã mất 700.000 giờ công để xây dựng và tiêu tốn 870.000 nyang, đơn vị tiền tệ vào thời điểm đó và 1500 bao gạo để trả cho công nhân. Trước đây, công việc của triều đình được thực hiện bằng việc sưu dịch, nhưng trong trường hợp này, công nhân được trả tiền, một dấu hiệu khác của ảnh hưởng Silhak.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Di sản thế giới tại Hàn Quốc
Thể loại:Nhà Triều Tiên
Thể loại:Suwon
Thể loại:Công trình xây dựng Suwon
Thượng đế

Thượng đế (w=Shang Ti) là thuật từ để chỉ "Vị vua trên cao" hay "Thần linh tối cao" trong quan niệm tín ngưỡng cổ của Trung Hoa, đặc biệt là thần học trong các văn tịch thời Thương, tương đương với thuật từ Thiên thời Chu sau này.
Mặc dù tín ngưỡng cổ truyền Trung Hoa thường dùng từ "Thiên" để đề cập tới ý niệm thần linh tuyệt đối của vũ trụ, "Thượng đế" tiếp tục được dùng trong nhiều truyền thống như một số trường phái triết học Trung Quốc hay một số khuynh hướng Nho giáo nhất định, một số tín ngưỡng cứu độ Trung Quốc, và các hệ phái Cơ Đốc Kháng Cách tại Trung Quốc. Thuật từ này hiện nay còn được dùng để đề cập tới thần linh tối cao theo nghĩa phổ quát, kể cả trong các bối cảnh thế tục tại Trung Quốc, Đài Loan, Hong Kong. Tương tự như vậy, thuật từ "Thượng đế" trong tiếng Việt được dùng để đề cập tới Đấng tối cao trong các tôn giáo.

**Từ nguyên**
Từ "Thượng Đế" trong tiếng Việt là từ Hán Việt từ văn hóa Trung Hoa. Chữ Thượng –  là "ở trên" ở đây là trên Trời và Đế –  là danh hiệu từ thời Bách Việt, từ Hoàng đế (皇帝),  danh xưng vua Tàu nghĩ ra bởi Tần Thủy Hoàng. Nguồn gốc từ bắt nguồn từ thần thoại Tam Hoàng Ngũ Đế, trong đó có Hoàng Đế (黃帝), vị quân chủ huyền thoại và là anh hùng văn hoá văn minh được coi là thủy tổ của mọi người Hán. Nhưng từ 帝 chỉ chung các vị Thần từ thời nhà Thương.

**Biểu tượng Thượng đế**

**Xem thêm**
Thiên Chúa
*Allah 
*Ngọc Hoàng Thượng đế
*Cao Đài
*Haneullim (Hàn Quốc)
*Amenominakanushi (Nhật Bản)
*Tengri (Trung Á)
*Brahma- Thượng đế của khoảng hở- Thượng Đế trong đạo Islam- Takbir

**Tham khảo**
Thể loại:Tôn giáo
Thể loại:Tín ngưỡng
Thể loại:Nho giáo
Thể loại:Tín ngưỡng Trung Hoa
Thể loại:Thần thoại Trung Hoa
Thể loại:Thiên Chúa
Jongmyo

Jongmyo (Hangul: 종묘; Han-ja: 宗廟, Hán Việt: Tông Miếu) là một đền thờ Khổng giáo dành cho việc tưởng niệm các vị quốc vương và vương hậu của Nhà Triều Tiên (1392–1897). Đây là đền thờ Nho giáo lâu đời nhất còn được bảo tồn và các nghi lễ truyền thống vẫn tiếp tục từ thế kỷ 14. Những đền thờ như vậy đã tồn tại từ thời Tam Quốc (57-668) nhưng ngày nay đã không còn tồn tại. Đền thờ đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1995.
Đền thờ này tiếp giáp với Xương Đức cung và Xương Khánh cung ở phía nam. Chúng từng được nối với nhau từ triều đại nhà Triều Tiên nhưng sau đó bị ngăn cách bởi một con đường được xây dựng bởi thực dân Nhật Bản. Ngày nay, có một kế hoạch xây dựng để phục hồi cấu trúc ban đầu của ngôi đền.
Đền thờ chính được xây dựng từ tháng 10 năm 1394 khi vị vua đầu tiên của nhà Triều Tiên là Thái Tổ Thần Vũ dời đô đến Seoul. Nó đã bị phá hủy bởi hỏa hoạn trong các cuộc xâm lược của Nhật Bản, sau đó được xây dựng lại vào năm 1608.

**Lịch sử**
Khi được xây dựng vào năm 1394, đây là một trong những tòa nhà dài nhất châu Á, nếu không muốn nói là dài nhất thế giới. Sảnh chính của nó được gọi là Chính điện có 7 phòng. Mỗi phòng được dành cho một vị vua và hoàng hậu. Khu phức hợp sau đó được mở rộng dưới triều đại của Thế Tông (1418–1450), người đã cho xây dựng hội trường Vĩnh Ninh điện (Hội trường của sự sung túc vĩnh cửu). Do nhu cầu để chứa những bia khắc tưởng niệm cho các vị vua sau này mà khu phức hợp tiếp tục được mở rộng cho đến khi có tổng cộng 19 gian phòng. Tuy nhiên, trong Nhâm Thìn Oa loạn, những kẻ xâm lược Nhật Bản đã đốt cháy ngôi đền ban đầu và một khu phức hợp mới được xây dựng vào năm 1601 và tồn tại cho đến ngày nay. Các bia khắc được bảo toàn khi được giấu trong nhà của một thường dân. Có tổng cộng 19 bia tưởng niệm của các vị vua và 30 bia tưởng niệm của các vị hoàng hậu đặt trong 19 phòng. Mỗi phòng đều đơn giản trong cả thiết kế lẫn đồ trang trí. Ngoài bia tưởng niệm còn có một bảng liệt kê những thành tựu của mỗi vị vua. Chính điện hiện là Quốc bảo Hàn Quốc số 227 và là tòa nhà truyền thống dài nhất Hàn Quốc.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Official website - UNESCO Jongmyo shrine- UNESCO Masterpiece of the Oral and Intangible Heritage of Humanity Jongmyo Daeje ceremony - Jongmyo Jeryeak: Official Seoul City Tourism-  Jongmyo Shrine: Official Site of Korea Tourism Org date=2017-02-05  - Life in Korea: Jongmyo- Asian Historical Architecture: Jongmyo- The Seoul Guide: Jongmyo Shrine
Thể loại:Di sản thế giới tại Hàn Quốc
Thể loại:Khởi đầu năm 1394
Thể loại:Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại
Thể loại:Quận Jongno
Thể loại:Công trình xây dựng Seoul
Thể loại:Quốc bảo của Hàn Quốc
Thể loại:Thể chế Đại nghị

Là một trong hai thể chế chính trị được áp dụng rộng rãi tại nhiều nước trên khắp thế giới, Thể chế Đại nghị với đặc điểm là nhánh hành pháp của chính quyền phụ thuộc vào sự hậu thuẫn trực tiếp hoặc gián tiếp của quốc hội, thường được biểu thị qua quyền bỏ phiếu tín nhiệm. Như thế, không có sự phân biệt rạch ròi giữa nhánh hành pháp và nhánh lập pháp, dẫn đến tình trạng thiếu sự giám sát và cân bằng quyền lực là nguyên lý căn bản trong thể chế tổng thống. Tuy nhiên, đại nghị chế thường được tán dương, khi so sánh với tổng thống chế, là do tính linh hoạt và nhanh nhạy đối với phản ứng của công luận...
Thể loại:Chính trị
Thể loại:Chế độ chính trị
Ruốc (động vật)

Ruốc, tép moi, tép biển hay moi là động vật giáp xác mười chân sống ở vùng nước lợ hay nước mặn ven biển thuộc chi Acetes, họ Moi biển (Sergestidae).
Ruốc dạng như tôm nhỏ, chỉ lớn khoảng 10–40 mm tùy thuộc vào ruốc cái hay đực. Hai loài chính đánh được ở Đông Nam Á là A. indicus và A. japonicus.
Màu trứng của ruốc khác nhau tùy theo loài, phân bố vị trí địa lý. Trứng của loài Acetes japonicus có màu xanh lá phân bố ở biển Ariake - Nhật Bản (Soejima, 1926), không màu ở Okayama - Nhật Bản (Yasuda et al., 1953). Trong khi đó, trứng của loài Acetes chinensis lại có màu cam ở Hàn Quốc (Yoshida, 1949), màu xanh lá cây - đà ở thân tế bào và không màu trong suốt ở vịnh Liaotung - Trung Quốc (Liu & Yang, 1981), không màu trong suốt ở Pohai (Wu, 1991). Pilai (1973) cũng chú thích rằng trứng của loài Acetes indicus có màu đất vàng.
Nó phát triển lớn hơn hai lần kích thước ban đầu hoặc nhiều hơn. Trứng nở vào đầu năm, ấu trùng lớn, trưởng thành và đẻ trứng trong cùng một năm.
Khu vực phân bố của các loài ruốc trải dài từ bờ tây Ấn Độ sang Thái Lan, Indonesia, Biển Đông và ngược lên Đài Loan, Nhật Bản
Do kích thước của ruốc quá nhỏ nên chúng thường chỉ được dùng để làm mắm (mắm ruốc, mắm tôm hoặc mắm chua); hay phơi khô rồi xay vụn thành bột ruốc.

**Phân loại**
Chi này chứa 14 loài đã biết, được liệt kê tại đây với tên gọi thông thường bằng tiếng Anh của FAO:
*Acetes americanus Ortmann, 1893 
*Acetes binghami Burkenroad, 1934
*Acetes chinensis Hansen, 1919 
*Acetes erythraeus Nobili, 1905 
*Acetes indicus H. Milne-Edwards, 1830 
*Acetes intermedius Omori, 1975 
*Acetes japonicus Kishinouye, 1905 
*Acetes johni Nataraj, 1947
*Acetes marinus Omori, 1975
*Acetes natalensis Barnard, 1950
*Acetes paraguayensis Hansen, 1919
*Acetes serrulatus (Krøyer, 1859) 
*Acetes sibogae Hansen, 1919 
*Acetes vulgaris Hansen, 1919

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
Acetes- Davidson, Alan. Seafood of South-East Asia. Berkeley, CA: Ten Speed Press, 2003. trang 132.
A
Thể loại:Động vật giáp xác thương mại
Thể loại:Động vật giáp xác ăn được
ADB

ADB có thể là:
*Android Debug Bridge
*Ngân hàng Phát triển châu Á
*Ngân hàng Phát triển Châu Phi (AfDB)
*Sân bay quốc tế Adnan Menderes (IATA: ADB)
*Air-Dried Basis: Trong phân tích mẫu than, ABD có nghĩ là phân tích trên cơ sở ngoài hàm lượng ẩm sẵn có ra, không tính đến các hàm lượng ẩm khác, còn DB (dry-basis) thì loại bỏ hết các loại ẩm, bao gồm ẩm bề mặt, ẩm sẵn có và các ẩm khác.
Ruốc (định hướng)

Ruốc có thể là:
*Món ăn ruốc (chà bông) làm từ thịt hay cá, tôm
*Loài động vật ruốc thuộc chi Acetes, họ Sergestidae, bộ Decapoda.
*Món ăn mắm ruốc, được làm từ con ruốc
Mưa sao băng

Thời gian trôi đi mất bốn giờ của bầu trờiMưa sao băng Leonids từ không gian
Một trận mưa sao băng là một sự kiện thiên thể, trong đó con người quan sát được một số thiên thạch tỏa sáng, hoặc bắt nguồn từ cùng một điểm trên bầu trời đêm. Những thiên thạch này là do các dòng bụi vũ trụ đi vào bầu khí quyển Trái Đất với tốc độ rất cao trên quỹ đạo song song. Các bụi thiên thạch này nhỏ hơn một hạt cát, vì vậy hầu hết chúng đều tan rã và không bao giờ chạm vào bề mặt Trái Đất. Những trận mưa sao băng dữ dội hoặc bất thường được biết đến như những cơn bão sao băng và bão thiên thạch, có thể tạo ra hơn 1.000 thiên thạch mỗi giờ. Trung tâm Dữ liệu Sao băng liệt kê khoảng 600 mưa sao băng còn đang nghi ngờ trong đó khoảng 100 mưa sao băng được khẳng định chính thức.
Mưa sao băng hầu như xuất hiện vào những thời điểm giống nhau trong một năm. Nguyên nhân do các hạt bụi vũ trụ phân bố theo quỹ đạo hình elip và quay quanh Mặt Trời theo chu kì nhất định. Nếu quỹ đạo của Trái Đất cắt ngang quỹ đạo của một đám bụi vũ trụ nào đó thì ít nhất mỗi năm vào đúng thời điểm nhất định, Trái Đất sẽ một lần xuyên qua lớp bụi vũ trụ đó và xảy ra hiện tượng mưa sao băng trong thời gian đó.
Khi Trái Đất bay vào vùng có nhiều thiên thạch thì sẽ thường xuyên xảy ra hiện tượng mưa sao băng hơn.

**Kho hình ảnh**

**Các trận mưa sao băng điển hình trong năm 2020**

Tên chính thức của chúng được International Astronomical Union đặt ra.

**Mưa sao băng trong âm nhạc**
Bài hát Mưa sao băng do Minh Khang sáng tác và Ngô Kiến Huy trình bày.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Basics of Meteor Observing date = ngày 16 tháng 3 năm 2006, by Sky and Telescope-  Infography about Meteor Showers-  North American Meteor Network-  Meteor Shower Photos and Info date=2008-09-17  (AOL Research & Learn)-  Meteor Showers date = ngày 16 tháng 3 năm 2006, by Sky and Telescope-  Meteor showers Astronomy Cast episode #8, includes full transcript in PDF-format.-  Meteor Showers Online , by Gary W. Kronk-  Meteor Streams-  National Geographic News - Sky-Watcher Alert: Meteor Show Peaks This Week-  Six Not-So-Famous Summer Meteor Showers Joe Rao (SPACE.com)-  The American Meteor Society-  The International Meteor Organisation
**  IMO 2008 Meteor Shower Calendar-  The Space Book by Eonitus
Thể loại:Mưa sao băng
Joseph Barbera

Joseph Roland "Joe" Barbera (phiên âm: Giô-phơ Ba-bê-ra; 24 tháng 3 năm 1911 - 18 tháng 12 năm 2006) là một nhà làm phim hoạt hình, họa sĩ truyện tranh, nhà sản xuất và đạo diễn truyền hình người Mỹ. Cùng với William Hanna, ông là đồng sáng lập của xưởng sản xuất phim hoạt hình Hanna-Barbera. Đây là nơi đã sản xuất nhiều phim hoạt hình nổi tiếng như Tom và Jerry, The Huckleberry Hound Show, The Flintstones, The Jetsons, Scooby-Doo.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Tiếng Việt-  Tác giả Tom & Jerry qua đời date=2007-09-29  trên báo Tuổi Trẻ ngày 19 tháng 12 năm 2006
Tiếng Anh-  Joseph Barbera trên Dữ liệu Phim trên Internet (Internet Movie Database)-  Tiểu sử Joseph Barbera trên Tom và Jerry trực tuyến-  Xưởng phim Hanna Barbera
Barbera, Joseph
Barbera, Joseph
Barbera, Joseph
Thể loại:Nhà sản xuất truyền hình Mỹ
Thể loại:Sinh năm 1911
Thể loại:Mất năm 2006
Thể loại:Đạo diễn phim hoạt hình
Thể loại:Người đoạt giải Emmy
Thể loại:Người Mỹ gốc Ý
Thể loại:Người Mỹ gốc Sicilia
Thể loại:Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Thể loại:Nhà sản xuất phim Mỹ
Thể loại:Đạo diễn truyền hình Mỹ
Thể loại:Họa sĩ kịch bản phân cảnh
Bulguksa

Chùa Bulguksa hay Phật Quốc tự (chữ Hàn: 불국사, chữ Hán: 佛國寺, phát âm như Pun-gúc-xa) là một ngôi chùa cổ ở tỉnh Bắc Gyeongsang của Hàn Quốc. Đây là nơi có 7 quốc bảo Hàn Quốc, bao gồm các tháp đá Dabotap và Seokgatap, Cheongun-gyo (chữ Hán: 靑雲橋, Thanh Vân Kiều - cầu mây xanh), và tượng Phật bằng đồng dát vàng. Ngôi chùa này được xếp loại danh lam thắng cảnh và lịch sử số 1 của Hàn Quốc. Năm 1995, Bulguksa cùng với động Seokguram cách đó 4 km được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.
Ngôi chùa này được xem là kiệt tác thời vàng son của nghệ thuật Phật giáo ở vương quốc Silla. 

**Lịch sử**
Năm 528, vua Pháp Hưng dựng lên một ngôi đền cầu nguyện nhỏ cho vợ ông vào thời điểm này, nhưng sau đó rơi vào quên lãng và rơi vào hư hỏng. Ngôi đền hiện tại đã được Thủ tướng Kim Daeseong bắt đầu dưới thời vua Cảnh Đức và hoàn thành năm 774. Vào thời điểm đó, ngôi đền được đặt tên là Phật Quốc Tự.
Tàn tích Phật Quốc Tự năm 1914, trước khi phục hồi
Ngày nay
Chùa đã được cải tạo nhiều lần trong triều đại Cao Ly và đầu triều đại Nhà Triều Tiên. Tuy nhiên, trong Chiến tranh Nhật Bản-Triều Tiên (1592-1598), các tòa nhà bằng gỗ bị đốt cháy hoàn toàn. Năm 1604 đã bắt đầu xây dựng lại và mở rộng khu phức hợp đền thờ và trong những năm sau đó đã được cải tạo hơn nữa, nhưng cũng tiêu hủy và cướp bóc nhiều lần.
Sau một cuộc điều tra khảo cổ học toàn diện, Bulguksa cuối cùng dưới quyền Tổng thống Park Chung-hee 1969-1973 được tái lập và nhận được diện mạo hiện tại. Các công trình bằng đá nổi tiếng được bảo tồn và vẫn còn trong thời kỳ Tân La.
Năm 1995, khu phức hợp ngôi đền cùng với Hang động Seokguram dốc 2 km dưới danh hiệu "Hang động Seokguram và Đền Bulguksa" đã được bổ sung vào Danh sách Di sản Thế giới của UNESCO.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang chủ Bulguksa-  Di sản quốc gia Triều Tiên trực tuyến: Bulguksa date=2006-06-28 -  Tiểu sử kiến trúc phương Đông-  Chùa Bulguksa – Quốc bảo xứ Hàn date = ngày 10 tháng 8 năm 2013, Du lịch Việt Nam.-  Ngôi đền xây bằng đá hơn 1.000 năm tuổi ở Hàn Quốc
Thể loại:Di sản thế giới tại Hàn Quốc
Thể loại:Chùa Hàn Quốc
Thể loại:Tân La
Thể loại:Quốc bảo của Hàn Quốc
Thể loại:Gyeongju
Thể loại:Năm 528
Cầu Akashi-Kaikyō

, còn còn có tên tiếng Anh là Pearl Bridge, là một cầu treo kiểu kết cấu dây võng ở Nhật Bản bắc qua vịnh Akashi; nối Maiko ở Kobe với Iwaya của đảo Awaji và là một phần trong tuyến đường cao tốc Honshu – Shikoku. Đây là cây cầu treo có nhịp dài nhất thế giới tại thời điểm đó; chiều dài nhịp chính là 1991m. Tổng chiều dài cầu là 3911m.
Trước khi cầu Akashi-Kaikyo được xây dựng, hành khách phải đi lại bằng phà qua eo biển Akashi. Tuyến đường giao thông thủy này thực sự rất nguy hiểm vì thường xuyên có những cơn bão. Năm 1955, hai chiếc phà đã bị chìm ở eo biển này trong một cơn bão, cướp đi sinh mạng của 168 đứa trẻ. Sự việc này đã thuyết phục chính phủ Nhật Bản có kế hoạch xây dựng một cây cầu treo qua eo biển này. Ban đầu người ta có kế hoạch xây dựng một cây cầu có cả đường sắt, nhưng khi dự án bắt đầu vào tháng 4 năm 1986 nó đã bị hạn chế xuống chỉ dành cho đường bộ với sáu làn xe. Trên thực tế, công việc xây dựng đã không được tiến hành cho đến tháng 5 năm 1988 và vào ngày 5 tháng 4 năm 1998 cây cầu đã được khánh thành. Eo biển Akashi là một tuyến đường thủy quốc tế nên cần phải có bề rộng thông thuyền là 1500m.
Cầu nhìn từ trên không
Cầu có tất cả ba nhịp. Nhịp chính dài 1991 mét, hai nhịp biên dài 960 mét. Tổng chiều dài cầu là 3911 m. Ban đầu nhịp chính của nó là 1990 m, tuy nhiên nó đã bị kéo dài ra thêm một mét trong trận động đất ở Kobe vào ngày 17 tháng 1 năm 1995. Cầu được thiết kế với 2 hệ thống dầm cứng có khớp nối cho phép chịu đựng được sức gió 286 km/h (178 mph), chịu được động đất cấp 8.5 theo thang Richter và sự va đập của dòng nước. Cây cầu này cũng được thiết kế làm việc như hệ thống cân bằng dạng con lắc để điều chỉnh các dao động thường xuyên chống lại các lực tác dụng lên nó. Hai tháp chính cầu cao 298m so với mực nước biển.
Tổng chi phí ước tính khoảng 500 tỷ Yên (≈5 tỷ Đôla Mỹ). Chi phí này dự tính sẽ được thu hồi bằng thu phí qua cầu. Tuy nhiên, lệ phí qua cầu là quá cao (2300 Yen hay 20 Đôla Mỹ). Trớ trêu thay tại thời điểm đó có rất ít tài xế sử dụng cây cầu đắt đỏ này, thay vì đó họ sử dụng nhũng chiếc phà chậm hơn và rẻ hơn.
Hai công viên cũng được xây dựng gần cây cầu để dành cho du khách, một ở Maiko (có cả một bảo tàng nhỏ) và một ở Asagiri. Người ta có thể tới đó bằng đường xe lửa dọc bờ biển.

**Tham khảo**
Akashi-Kaikyo
Akashi-Kaikyo
Tam Bảo tự (Hàn Quốc)

Tam Bảo tự (tiếng Hàn Quốc: 삼보사; chữ Hán: 三寶寺) là 3 ngôi chùa Phật giáo chính ở Hàn Quốc, mỗi chùa đại diện cho một trong tam bảo của Phật giáo:
*Tongdosa (Thông Độ tự) (tiếng Hàn 통도사, Hán tự 通度寺), ở tỉnh Nam Gyeongsang đại diện cho Phật; 
*Haeinsa (Hải Ấn tự) (tiếng Hàn: 해인사, Hán tự: 海印寺), cũng ở tỉnh Nam Gyeongsang đại diện cho Pháp 
*Songgwangsa (Tùng Quảng tự) (tiếng Hàn: 송광사, Hán tự: 松廣寺), ở tỉnh Nam Jeolla đại diện cho Tăng.

**Tham khảo**
Thể loại:Chùa Hàn Quốc
Thể loại:Thánh địa Phật giáo
Thể loại:Văn hóa Triều Tiên
Thể loại:Phật giáo Hàn Quốc
Thể loại:Địa điểm hành hương Phật giáo
Mandel

Mandel là họ của:- Eduard Mandel (1810-1882), nhà khắc đồng người Đức- Ernest Mandel (1923–1995), lý thuyết gia, nhà kinh tế học theo Chủ nghĩa Marx nổi tiếng và là một thành viên lãnh đạo của Đệ Tứ Quốc tế- Harvey Mandel (sinh 1945), nhạc sĩ Mỹ- Joyce Mandel (sinh 1950), diễn viên, người mẫu- Maria Mandel (1912–1948), nữ giám thị trong trại hủy diệt Auschwitz-Birkenau
Thể loại:Họ người Đức
Thể loại:Họ tên
Thể loại:Họ Hoàng đàn

Họ Hoàng đàn hay họ Bách (danh pháp khoa học: Cupressaceae) là một họ thực vật hạt trần phân bổ rộng khắp thế giới. Họ này bao gồm khoảng 27-30 chi (trong đó 17 chi chỉ có một loài) với khoảng 130-140 loài...
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
C
Chùa Ninna

Tập tin:Ninnaji Kyoto07n4500.jpg|nhỏ|300px|Kim đường (きん)- kiến trúc chính của chùa Ninna
Tháp năm tầng trong chùa Ninna
Chùa Ninna (tiếng Nhật: 仁和寺 Ninnaji; Hán-Việt:Nhân Hòa Tự) là đại bản doanh của phái Omura, Chân ngôn tông ở phía Đông thành phố Kyoto, Nhật Bản. Chùa thờ Như Lai A-di-đà. Đây là một bộ phận của Di sản văn hóa cổ đô Kyoto - một di sản thế giới được UNESCO công nhận.

**Lịch sử**
Chùa được khởi công từ năm 886 bởi Nhật hoàng Koko. Tuy nhiên, khi Nhật hoàng Koko mất, chùa vẫn chưa được xây xong. Chùa được Nhật hoàng Uda xây tiếp và hoàn thành vào năm 888. Tên chùa "Ninna (Nhân Hòa)" là lấy theo niên hiệu của thời đại mà Nhật hoàng Uda trị vì.
Giữa thế kỷ 15, thời Loạn Onin, chùa đã bị thiêu trụi. Phần lớn các tòa còn lại ngày nay có niên hiệu từ thế kỷ 17 do Shogun Tokugawa Iemitsu xây lại và xây thêm gồm cả một ngôi tháp 5 tầng và một vườn trồng cây sơ-ri thấp.
Từ năm 888 đến 1869, theo truyền thống, các hoàng đế gửi con trai vào chùa làm sư trụ trì khi có chỗ khuyết vị trí đó.

**Cảnh quan**
Ngôi chùa có các bức tường sơn vẽ màu xanh lá cây đẹp và một khu vườn có tường bao quanh. Phía sau ngôi chùa là một phiên bản thu nhỏ của renowned 88-temple walk in Shikoku.

**Tham khảo**
Ninna
Thể loại:Kyōto (thành phố)
Thể loại:Di sản thế giới tại Nhật Bản
Thể loại:Quốc bảo của Nhật Bản
Bộ Thông

Bộ Thông hay bộ Tùng bách (danh pháp khoa học: Pinales) là một bộ chứa tất cả các loài thông, bách, kim giao v.v còn tồn tại đến ngày nay thuộc về lớp duy nhất của ngành Thông (Pinophyta) là lớp Thông (Pinopsida). Bộ này trước kia còn được gọi là Coniferales.
Đặc trưng cơ bản để phân biệt bộ này là cấu trúc sinh sản gọi là nón. Tất cả các loài thực vật có quả nón, như tuyết tùng, thông, vân sam, linh sam, thông rụng lá, cự sam, hoàng đàn, tùng tháp hay thanh tùng v.v đều được gộp vào trong bộ này. Tuy nhiên, một số các thực vật quả nón đã hóa thạch lại không được xếp vào bộ này mà thuộc về các bộ phân biệt khác trong ngành Pinophyta (xem bài Ngành Thông).
Các loài thanh tùng trước đây được tách ra thành một bộ riêng chứa chính chúng là bộ Taxales, nhưng các chứng cứ phân tích bộ gen gần đây cho thấy họ Thanh tùng là đơn ngành với các loài thực vật quả nón hiện còn đang tồn tại khác và như thế không có lý do để tách riêng. Hiện nay, họ này được nhập chung vào bộ Pinales.

**Các họ**
Các họ còn sinh tồn trong bộ Thông gồm:- Araucariaceae, khoảng 41 loài- Cephalotaxaceae, khoảng 20 loài- Cupressaceae, khoảng 130-140 loài- Pinaceae, khoảng 220-250 loài- Podocarpaceae, khoảng 170-200 loài- Sciadopityaceae, đơn loài- Taxaceae, khoảng 12-30 loài
Tuyệt chủng
Các họ tuyệt chủng:- Arctopityaceae† (tuyệt chủng)- Cheirolepidiaceae† (tuyệt chủng)- Palissyaceae† (tuyệt chủng)

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Pinales- Pinales
Thông, bộ
Đền thờ Kamo

nhỏ
Đền Kamo thượng (tiếng Nhật: 上賀茂神社 Thượng Hạ Mậu thần xã) và Đền Kamo hạ (tiếng Nhật: 下鴨神社 Hạ Áp thần xã) là một cặp đền thờ của Shinto ở Kyoto, Nhật Bản. Đây là những đền thờ thuộc loại cổ nhất Nhật Bản. Cả hai đền đều thờ Kamo Wake-ikazuchi, kami (thần) sấm. Đền Kamo là một hạng mục trong Di sản văn hóa cổ đô Kyoto.
300px

**Tham khảo**
Thể loại:Kyōto (thành phố)
Thể loại:Thần xã
Thể loại:Di sản thế giới tại Nhật Bản
Thể loại:Quốc bảo của Nhật Bản
Chùa Hōryū

Chùa Hōryū
, tên chính thức là  là một ngôi chùa Phật giáo ở Ikaruga, tỉnh Nara, Nhật Bản, là một phần của Quần thể kiến trúc Phật giáo khu vực chùa Hōryū.

**Lịch sử**
Chùa do Thánh Đức Thái tử hưng công xây dựng từ năm 607 (thời kỳ Asuka). Chùa nổi tiếng vì đây là những công trình kiến trúc bằng gỗ cổ nhất thế giới. Tuy ở Nhật có một số ngôi chùa lâu đời và quan trọng hơn nhưng chùa Hōryū là nơi được tiến hành nghi lễ nhiều nhất tại Nhật. Năm 1993, chùa Hōryū là một phần của Quần thể kiến trúc Phật giáo khu vực chùa Hōryū được UNESCO công nhận là di sản thế giới. Chính phủ Nhật Bản công nhận đây là quốc bảo.

**Công trình**
Pháp Long Tự có hai khu vực chính: Saiin (Tây viện) và Toin (Đông viện). Tây viện bị thiêu rụi năm 670 nhưng được tái thiết vào cuối thế kỷ thứ 7. Đông viện thì có niên đại cuối thế kỷ thứ 8.
Tây viện không phải là một tòa nhà mà là một tu viện lớn, gồm Kim đường, Ngũ trùng tháp, Trung môn... xây dần thêm cho đến thế kỷ 13.
Đông viện gồm các công trình như Mộng điện, Xá-lợi điện, Truyền pháp đường,...
Ngoài ra trong khuôn viên chùa còn có nhiều công trình khác như Thánh Linh viện, Thực đường, Thượng Ngự đường, Tây Viên đường, Tam Kinh viện, Nam Đại môn,... đều là những di sản văn hóa quan trọng của Nhật Bản.

**Hình ảnh**

**Chú thích**
Horyu
Thể loại:Thời kỳ Asuka
Thể loại:Di sản thế giới tại Nhật Bản
Thể loại:Quốc bảo của Nhật Bản
Thể loại:Năm 607
Thông dù Nhật Bản

Thông dù Nhật Bản (tiếng Nhật gọi là コウヤマキ - koyamaki) với danh pháp hai phần là Sciadopitys verticillata, là loài thông đặc hữu của Nhật Bản. Nó là thành viên duy nhất của chi Sciadopitys cũng như của họ Sciadopityaceae (trước đây được xếp trong họ Bụt mọc - Taxodiaceae) và là một dạng hóa thạch sống không có các họ hàng gần. Các mẫu hóa thạch đã biết của nó có niên đại khoảng 230 triệu năm trước.
Bộ lá của Sciadopitys verticillata
Nó là một loại cây thân gỗ với lá thường xanh, có thể cao tới 15-27m, với các cành chính màu nâu mang các vòng xoắn của các cành dạng lá màu xanh lục, mềm dẻo, dài 7–12 cm trông tương tự như các lá và thực hiện các chứng năng của lá, nhưng trên thực tế chúng bao gồm các mô của thân cây; thỉnh thoảng các cành dạng lá này sẽ được phân nhánh và tạo ra các chồi trong khía chữ 'V' của đoạn phân nhánh. Các nón dài khoảng 6–11 cm, phát triển đầy đủ sau khoảng 18 tháng và có các vảy hơi dẹt được mở ra để giải phóng hạt.
Đây là một loại cây rất hấp dẫn và là cây trồng phổ biến trong nhiều khu vườn, mặc dù tốc độ tăng trưởng thấp và giá thành cao.
Thông dù Nhật Bản đã được chọn làm hình dấu riêng của hoàng gia Nhật Bản cho vị hoàng tử sinh năm 2006 là Hisahito Akishino, hiện tại là người đứng hàng thứ ba trong việc kế vị ngai vàng của Nhật Bản.

**Chú thích**

**Tham khảo**
access-date=21 December 2021-  Arboretum de Villardebelle Ảnh: lá, nón non-  Arboretum de Villardebelle Ảnh: nón già-  Cơ sở dữ liệu thực vật hạt trần-  Ảnh về thông dù Nhật Bản date = ngày 3 tháng 3 năm 2016
V
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1784
V
Thể loại:Thực vật Nhật Bản
Thể loại:Hóa thạch sống
Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Thể loại:Cây trang trí
Thể loại:Thực vật vườn châu Á
Thể loại:Thực vật đặc hữu Nhật Bản
Thể loại:Bộ Thông
Thể loại:Cây Nhật Bản
Cầu thủ xuất sắc nhất châu Á

Cầu thủ bóng đá châu Á của năm là giải thưởng dành cho cầu thủ xuất sắc nhất châu Á. Trước năm 1994, giải do các tổ chức không chính thức trao, riêng các giải từ năm 1988 đến 1991 do Liên đoàn lịch sử và thống kê bóng đá quốc tế (IFFHS) bầu chọn. Từ năm 1994 đến nay, Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) bầu chọn và trao giải.

**Danh sách**

**Thống kê theo quốc gia**

**Tham khảo**
Thể loại:Giải thưởng của Liên đoàn bóng đá châu Á
Thể loại:Giải thưởng bóng đá châu Á
Thể loại:Giải thưởng cầu thủ bóng đá của năm
Họ Thanh tùng

Họ Thanh tùng hay họ Thông đỏ (danh pháp khoa học: Taxaceae), khi hiểu theo nghĩa hẹp (sensu stricto) là một họ của 3 chi và khoảng 7 tới 12 loài thực vật quả nón, còn khi hiểu theo nghĩa rộng (sensu lato) là họ của 6 chi và khoảng 30 loài.
Họ này chủ yếu là các loài cây bụi hay cây thân gỗ nhỏ nhiều cành. Lá của chúng thường xanh, sắp xếp theo hình xoắn ốc, thường vặn xoắn tại gốc lá để xuất hiện theo kiểu 2 hàng. Các lá có dạng thẳng hay hình mũi mác, với dải khí khổng màu lục nhạt hay trắng ở mặt dưới. Các loài phần lớn là đơn tính khác gốc, ít khi đơn tính cùng gốc. Các nón đực dài khoảng 2–5 mm, tung phấn ra vào đầu mùa xuân. Các nón cái bị suy giảm mạnh, chỉ có một lá noãn và một hạt. Khi hạt chín, lá noãn phát triển thành áo hạt nhiều thịt, bao phủ một phần của hạt. Áo hạt khi chín có màu sáng, mềm, nhiều nước và ngọt, chúng bị một số loài chim ăn và nhờ đó mà hạt được phát tán khi chim đánh rơi chúng.

**Phân loại**
Tập tin:Taxaceae.png|nhỏ|240px|trái|Phát sinh loài của các họ Taxaceae (nghĩa hẹp) và Cephalotaxaceae - lưu ý rằng cả hai nhóm này đều tiến hóa từ các thực vật quả nón khác
Họ Taxaceae hiện tại nói chung được gộp cùng các nhóm thực vật quả nón khác trong bộ Thông (Pinales), do các phân tích DNA đã chỉ ra rằng các loài thanh tùng nói chung là đơn ngành với các họ khác trong bộ Thông (Chase và ctv., 1993; Price, 2003), một kết luận được hỗ trợ thêm bởi các nghiên cứu vi hình thái học (Anderson & Owens, 2003). Trước đây, chúng thường được coi là khác biệt với các thực vật quả nón khác bằng cách đặt vào một bộ riêng gọi là Taxales (bộ Thanh tùng).
Các chi Torreya và Amentotaxus, trước đây được đặt trong họ Taxaceae nghĩa hẹp, nhưng hiện nay người ta cho rằng tốt nhất nên xếp chúng trong họ Cephalotaxaceae nếu coi họ này là một họ riêng biệt, do các thử nghiệm bộ gen cho thấy chúng có quan hệ họ hàng gần gũi với chi Cephalotaxus hơn là với chi Taxus. Tất nhiên là chúng cũng có thể cùng với chi Cephalotaxus được xếp trong họ Taxaceae theo nghĩa rộng như là một họ bao gồm cả hai họ Taxaceae nghĩa hẹp và Cephalotaxaceae (Price, 2003). Trong ngữ cảnh này thì họ Taxaceae bao gồm 6 chi và khoảng 30 loài.
Các khác biệt giữa Taxaceae (nghĩa hẹp) và Cephalotaxaceae như bảng dưới đây:
Lưu ý: : Tới 25 mm ở chi Austrotaxus.
Một số ít các nhà thực vật học chuyển chi Austrotaxus vào họ riêng của chính nó là Austrotaxaceae, gợi ý rằng nó có thể có quan hệ gần gũi với họ Podocarpaceae hơn là so với các chi khác trong họ Taxaceae, nhưng các chứng cứ nghiên cứu bộ gen không hỗ trợ cho điều này.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Anderson E. & Owens J. N. (2003). Analysing the reproductive biology of Taxus: should it be included in Coniferales? Acta Hort. 615: 233-234. (kết luận là 'có')- Chase M. W. và ctv (1993). Phylogenetics of seed plants, an analysis of nucleotide sequences from the plastid gene rbcL. Ann. Missouri Bot. Gard. 80: 528-580.- Price R. A. (2003). Generic and familial relationships of the Taxaceae from rbcL and matK sequence comparisons. Acta Hort. 615: 235-237.
Thanh tùng, họ
Thể loại:Họ Thanh tùng
Trà đá

Tập tin:Quán mì quảng Thảo ở Q Tân Bình ng9th9n2022 (ly trà đá).jpg|300px|nhỏ|phải|Một ly trà đá ở quận Tân Bình.
Trà đá là một dạng đồ uống với nguyên liệu là nước trà nguội với nước đá đập vụn rất thịnh hành ở Việt Nam và phổ biến ở nhiều xứ nóng trên thế giới. Hầu hết các quán nước bình dân Việt Nam đều bán loại nước trà này với giá thành rẻ vì tính tiện lợi, dễ làm, có hương vị thơm mát và dùng giải khát rất tốt.

**Lịch sử**
Khó có thể xác định trà đá xuất hiện từ bao giờ, ở Việt Nam không có khí hậu lạnh, và các dụng cụ sản xuất nước đá mới chỉ dần được phổ biến trong những thập niên cuối thế kỷ 20 nên nước trà nguội được người dân sử dụng phổ biến ở xứ nóng như miền Nam Việt Nam, trong khi người Hà Nội nói riêng và miền Bắc nói chung thường chỉ uống chè pha nóng (kể cả với mục đích giải nhiệt), từ đó sự khác nhau của văn hóa ẩm thực mỗi miền khác nhau bởi khí hậu. Khi các dụng cụ làm đá, như tủ lạnh, trở nên thịnh hành hơn thì thay vì trà nguội, một số người đã bắt đầu đập nước đá vào ly và rót nước trà vào để uống cho mát, hình thành nên món trà đá phổ biến ở miền Nam Việt Nam bởi các yếu tố như khí hậu, thời tiết, tác phong làm việc,...
Những năm đầu thập niên 90 của thế kỷ 20, trà đá bắt đầu xuất hiện trong văn hóa ẩm thực của người miền Bắc Việt Nam như ở Hà Nội, cùng với món nước mía. Ban đầu nước uống này không được ủng hộ, thậm chí đã từng bị một số báo chỉ trích rằng bản chất của chè đã lạnh, thêm đá vào uống có hại cho sức khỏe vì dễ gây lạnh bụng. Tuy nhiên, thức uống này vẫn ảnh hưởng và phổ biến dần với người dân như giới trẻ bình dân (sinh viên) và lao động ngoại tỉnh về Hà Nội làm ăn. Với thời tiết nóng của miền Bắc nên trà đá được ưa chuộng vì tính giải khát và giá thành rẻ, trà đá đã là một phần của văn hóa ẩm thực miền Bắc và vẫn còn phổ biến đến ngày nay.

**Đặc điểm**
Vì theo văn hóa thế giới nên trà thường được uống nóng và ít khi được làm lạnh như ở vùng nhiệt đới Việt Nam. Trà đá không những đáp ứng nhu cầu giải khát mà còn với giá thành rẻ, dễ làm,...
Trà đá của người vùng Nam Trung Bộ hoặc miền Nam Việt Nam thường pha rất loãng, hầu hết chỉ còn hương vị trà nhưng không chát vị trà, với rất nhiều đá đập vụn trong cốc, sử dụng các loại trà đã được ướp hương như trà sen, trà nhài,... Trong khi đó, trà đá ở miền Bắc thường đậm vị hơn và không có mùi hương đậm như trà đá miền Nam, thường dùng đá cục to phổ biến hơn là đá vụn. Trà đá thường có thể dùng nước chè pha hoàn toàn mới với tác dụng làm trà đá hoặc nước trà xanh hãm bằng lá chè còn tươi, sau đó cho đá vào. Nhiều quán giải khát đã dùng những phần nước trà nguội hoặc đã quá nhạt, chỉ còn mùi trà mà không còn vị và bán với giá thành rẻ hơn gây bất lợi với người sử dụng.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Thức uống Việt Nam
Thể loại:Trà
Thể loại:Trà Việt Nam