Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Cầu cạn Austerlitz

Cầu cạn Austerlitz (tiếng Pháp: Viaduc d'Austerlitz) là một cây cầu đường sắt bắc ngang qua sông Seine thuộc địa phận Paris, Pháp. Đây là một phần của tuyến số 5 thuộc hệ thống tàu điện ngầm Paris, nó nối Ga Austerlitz với kè Rapée.

**Lịch sử**
Do yêu cầu về việc nối liền tuyến đường sắt số 5 qua sông Seine mà vẫn đảm bảo lưu thông đường thủy ở khu vực, người ta đã lập kế hoạch xây dựng một cây cầu không có trụ đỡ giữa sông tại vị trí của Cầu cạn Austerlitz. Đồ án cuối cùng được chọn là một cây cầu vòm bằng thép gồm hai vòm hình parabol tựa trên hai trụ đá ở hai bờ sông, cho phép không cần thêm các trụ đỡ giữa sông Seine. Công việc xây dựng được tiến hành từ tháng 11 năm 1903 đến tháng 12 năm 1904. Năm 1936 cây cầu được gia cố một lần nữa để chịu được sức nặng của các đoàn tàu.
Việc trang trí cầu cạn Austerlitz được giao cho Jean-Camille Formigé, người phụ trách kiến trúc của toàn tuyến tàu điện ngầm Paris. Ông này đã kết hợp các biểu tượng của biển như cá heo, vỏ sỏ và biểu tượng của Paris trên các vòm kim loại của cầu.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Austerlitz
Thể loại:Cầu cạn tại Pháp
Austerlitz
Austerlitz
Austerlitz
Cầu Charles-de-Gaulle

Cầu Charles-de-Gaulle (tiếng Pháp: Pont Charles-de-Gaulle) là một cây cầu bắc qua sông Seine thuộc địa phận Paris, Pháp. Cây cầu này nối liền phố Van-Gogh (thuộc quận 12) với kè Austerlitz (thuộc quận 13). Đây là cây cầu có tuổi đời ít thứ 2 ở Paris sau cầu Simone-de-Beauvoir.

**Lịch sử**
Cầu Charles-de-Gaulle được xây dựng do nhu cầu giao thông xuất phát từ sự phát triển của khu Đông Nam Paris (thuộc khu Bercy) và sự ra đời của toà nhà Thư viện François Mitterrand. Việc xây dựng cầu được Hội đồng thành phố Paris thông qua năm 1986 để nối liền các khu phố của khu vực này đồng thời giảm tải cho cầu Austerlitz và tạo ra tuyến đường mới nối Ga Lyon và Ga Austerlitz. Công trình được xây dựng trong khoảng thời gian từ 1993 đến 1996.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Bài viết trên trang của thành phố Paris-  Hồ sơ trên Structurae
Charles-de-Gaulle
Charles-de-Gaulle
Charles-de-Gaulle
Charles-de-Gaulle
Cầu Bercy

Cầu Bercy (tiếng Pháp: Pont de Bercy) là một cây cầu bắc qua sông Seine thuộc địa phận Paris, Pháp. Cây cầu này nối liền đại lộ Bercy (thuộc quận 12) với đại lộ Vincent-Auriol (thuộc quận 13). Cầu có 2 tầng, tầng dưới cho ô tô và tầng trên cho các tàu của tuyến số 6 thuộc hệ thống tàu điện ngầm Paris.

**Lịch sử**
Cây cầu gốc tại vị trí cầu Bercy được xây dựng năm 1832 để thay thế cho bến phà đã không còn đáp ứng được nhu cầu đi lại ở phần rìa thành phố. Từ năm 1863 đến năm 1864 cây cầu này được thay thế bằng một cây cầu gạch chắc chắn hơn. Năm 1904 cầu được mở rộng thêm 5,5 m để chồng thêm một cầu cạn phục vụ tuyến số 6 của hệ thống tàu điện ngầm Paris.
Năm 1986 người ta bắt đầu lập kế hoạch tiếp tục mở rộng cầu, công việc được tiến hành từ năm 1989 và hoàn thành vào năm 1991. Cầu được mở rộng thêm 16 m và có bề rộng tổng cộng 40 m. Vật liệu sử dụng để xây cầu là bê tông cốt thép bọc đá.

**Tham khảo**
Bercy
Bercy
Bercy
Bercy
Thánh Maria

Thánh Maria có thể chỉ đến những người sau đây:
*Đức Mẹ Maria, mẹ Chúa Giêsu.
*Thánh Maria Madalena, còn gọi là Mary Magdalen.
*Thánh Maria Goretti.
Thể loại:Thánh Công giáo Rôma
Arakawa, Tōkyō

Arakawa (tiếng Nhật: 荒川区) là một trong 23 khu đặc biệt ở Tokyo, Nhật Bản. Khu này lấy tên từ con sông Ara. Các khu giáp ranh gồm: Adachi, Kita, Bunkyo, Taito và Sumida.
Arakawa có quan hệ kết nghĩa với Donaustadt ở Viên, Áo, và với Corvallis, Oregon, Hoa Kỳ. Tại Nhật Bản, khu này có quan hệ kết nghĩa với 9 thành phố, thị xã và làng.
Dân số ước tính đến ngày 1 tháng 11 năm 2005 của Arakawa là 191.467 người và mật độ dân số là 18.800 người trên một per km². Tổng diện tích là 10,20 km².

**Địa lý**
Arakawa nằm ở đông bắc của Tokyo. Khu này có hình dạng dài và hẹp, kéo dài theo hướng tây đông. Sông Sumida tạo thành biên giới phía bắc.
Các khu khác bao bọc xung quanh khu này: về phía bắc là Adachi; về phía tây là Kita; về phía tây nam là Bunkyo. Phía nam của Arakawa là Taito, và đông nam là Sumida.

**Lịch sử**
Trong thời kì Edo, đây là khu vực nông nghiệp. Kể từ thời kì Meiji, đây đã trở thành khu vực công nghiệp.
Năm 1932, khu vực này trở thành một trong 35 quận của Tokyo.

**Các khu vực phố phường**
 Machiya- Arakawa- Nishi Ogu- Nishi Nippori- Higashi Ogu- Higashi Nippori- Minami Senju

**Nhân vật**
 Kitajima Kosuke (Vận động viên bơi lội đoạt huy chường vàng Olympic)- Leopard Tamakuma (cựu vô địch WBA hạng ruồi)- Misora Hibari (ca sĩ)- Yamada Kuniko (họa sĩ)- Yamaguchi Momoe (ca sĩ, nữ diễn viên)

**Cảnh quan**
Công viên tự nhiên Arakawa

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Website chính thức date=2009-08-14  
Thể loại:Khu đặc biệt của Tokyo
Sông Son

Sông Son, còn gọi là Nguồn Son, Rào Son, sông Troóc hay sông Tróc, là một chi lưu của sông Gianh ở Bắc Trung Bộ. Sông chảy hoàn toàn trên địa phận tỉnh Quảng Bình. Một phần thượng nguồn của sông dài 7.729 mét chảy ngầm trong các núi đá vôi ở phía tây Quảng Bình. Sông Son chảy ra từ cửa động Phong Nha nằm trên đất làng Phong Nha thuộc thị trấn Phong Nha, huyện Bố Trạch. Nó hợp lưu với sông Gianh tại thị xã Ba Đồn. Sau năm 1630, sông Son – sông Gianh là ranh giới tự nhiên giữa châu Bắc Bố Chính và châu Nam Bố Chính, và sau này cũng là ranh giới chính thức giữa Đàng Ngoài và Đàng Trong.
Sông Son chảy trong động Phong Nha 
Trong đoạn tả về sông Linh Giang (tức sông Gianh), sách Đại Nam nhất thống chí viết: "..., phía Tây Nam có sông Nguồn Son đến từ các núi Mang Khê, Ba Trinh, hợp với sông Cổ Bông mà vào, làm sông La Hà, bẻ về phía Đông Bắc làm sông Linh Giang mà ra biển."
Có nhiều truyền thuyết về nguồn gốc của tên dòng sông Son. Một truyền thuyết cho rằng vì vào đầu thế kỷ 19, quân Tây Sơn bị quân của Nguyễn Ánh giết chết nhiều tại sông này, máu loang ra đỏ cả dòng sông. Truyền thuyết khác kể về một chuyện tình giữa một cô gái con nhà giàu và một chàng trai con nhà nghèo. Mặc dù bị gia đình phản đối do không môn đăng hộ đối, cô gái vẫn sắt son. Cuối cùng hai người dẫn nhau tới dòng sông này tự vẫn. Người dân quanh vùng cảm động trước mối tình của hai người nên đặt tên là sông Son. Tuy nhiên, nhiều người địa phương nói rằng gọi là sông Son vì vào mùa mưa lũ, nước sông rất đỏ.

**Ảnh**

**Chú thích**
Thể loại:Sông tại Quảng Bình
Trương Công Quyền

Trương Công Quyền (1908-2000) là một dược sĩ và giáo sư Việt Nam. Ông từng giữ chức Hiệu trưởng trường Đại học Quân dược, Chủ tịch Hội đồng Dược điển Việt Nam, từng được nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Huân chương Độc lập và Giải thưởng Hồ Chí Minh (1996).

**Tiểu sử**
Ông sinh ngày 15 tháng 5 năm 1908 tại Quảng Ngãi nhưng lớn lên tại Gò Công (nay thuộc tỉnh Tiền Giang).
Năm 1924, ông sang Pháp học trường luật, rồi đại học văn nhưng lại chuyển sang học dược. Tốt nghiệp Dược sĩ hạng nhất Trường Đại học Toulouse năm 1934, sau đó bảo vệ luận án tiến sĩ dược học năm 1936 và lên Paris học tiếp y, sinh hóa, huyết học. Năm 1938, ông về Việt Nam, mở hiệu thuốc tại Hà Nội.
Năm 1946, ông cùng với Giáo sư Hồ Đắc Di thành lập và điều hành trường Đại học Y - Dược ở Việt Bắc. Năm 1949, ông được điều động tham gia quân đội, được phân công đảm nhiệm Hiệu trưởng Đại học Quân dược ở chiến khu, kiêm Phó hiệu trưởng Đại học Y-Dược từ năm 1954. Năm 1953, ông cùng 7 người khác đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký quyết định phong học hàm Giáo sư cùng với Hồ Đắc Di, Tôn Thất Tùng...
Từ năm 1963 đến năm 1997, ông tham gia biên soạn Dược điển Việt Nam với chức danh Chủ tịch hội đồng.
Năm 1989, ông được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân. Năm 1996, ông được nhà nước trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh.
Ông mất hồi 4 giờ ngày 30 tháng 8 năm 2000.

**Công trình**
Thực hành dược khoa (1971, 1986)
*Sách giáo khoa hóa học hữu cơ, hóa dược (1962, 1965)
*Dược điển Việt Nam I (tập 1 và 2)
*Dược điển Việt Nam II (tập 1, 2 và 3)
*Dược điển Việt Nam III

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Dành hết cả cuộc đời vì sự nghiệp xây dựng ngành dược Việt Nambot=InternetArchiveBot 
Thể loại:Dược sĩ Việt Nam
Thể loại:Giáo sư Việt Nam
Thể loại:Người nhận giải thưởng Hồ Chí Minh
Thể loại:Người Quảng Ngãi
Thể loại:Người Gò Công
Thể loại:Huân chương Độc lập
Thể loại:Nhà giáo Nhân dân
Thể loại:Người họ Trương tại Việt Nam
Không gian xanh Paris

Tập tin:Henri Rousseau - The Luxembourg Gardens. Monument to Shopin.jpg|nhỏ|300px|Họa phẩm Vườn Luxembourg của Henri Rousseau
Toàn thành phố Paris, ngoài hai khu rừng Boulogne và Vincennes nằm ở cực Tây và cực Đông, còn có tổng cộng khoảng 20 công viên, hơn 400 vườn và khoảng không gian xanh nhỏ cùng 32 lối đi dạo được trồng cây.
Một số khu vườn của Paris được tạo ra từ rất lâu như Tuileries, Luxembourg, Vườn bách thảo đều trước Đệ nhị đế chế. Năm 1860, thành phố Paris được sáp nhập thêm một số xã xung quanh và thành phố được cải tạo lại. Một số công viên Buttes-Chaumont, Monceau, Montsouris được bố trí thêm. Hai khu rừng Boulogne và Vincennes tuy rất ít dân cư và nằm ở phía ngoài nội ô nhưng vẫn thuộc về địa giới của thành phố. Cuối thế kỷ 20, đầu thế kỷ 21, một số không gian vốn mang chức năng khác tiếp tục được cải tạo thành công viên và vườn.
Rừng Boulogne nằm ở phía Tây thành phố, rộng 995 hecta. Bên trong rừng còn có công viên Bagatelle, vườn Shakespeare và Pré-Catelan và một vườn trồng các cây du nhập từ nơi khác. Tương tự, rừng Vincennes ở phía đông với 995 hecta cũng có một công viên hoa, vườn cây gỗ École Du Breuil dành cho nghiên cứu, một lối đi dạo 65 hecta cùng một vườn nhiệt đới.

**Tham khảo**
  Trang chính thức của Thành phố Paris date=2008-04-24 

**Liên kết ngoài**
  Jardins, site de la ville de Paris date = ngày 9 tháng 4 năm 2008-  Jardins, site réalisé par des étudiants-  Parcours parcs & jardins à Paris date=2008-03-16 -  Paris, jardin extraordinaire date=2007-06-14  Ina Archives Télé

Thể loại:Quy hoạch đô thị Paris
Thể loại:Công trình xây dựng Paris
Thể loại:Danh sách công viên
Thể loại:Kiến trúc cảnh quan
Thể loại:Danh sách Paris
Cầu Simone-de-Beauvoir

Cầu Simone-de-Beauvoir (tiếng Pháp: Passerelle Simone-de-Beauvoir), hay tên dự kiến ban đầu là Cầu Bercy-Tolbiac (Passerelle Bercy-Tolbiac) là một cầu cho người đi bộ và đi xe đạp bắc qua sông Seine thuộc địa phận Paris, Pháp. Nằm giữa cầu Tolbiac và cầu Bercy, cầu Simone-de-Beauvoir nối khu Paris Rive Gauche của Quận 13 với khu phố Bercy của Quận 12. Cây cầu này được hoàn thành năm 2006 và là cây cầu ít tuổi nhất trong số 37 cây cầu hiện nay của thủ đô nước Pháp.

**Lịch sử**
Cầu Simone-de-Beauvoir được xây dựng từ năm 2004 đến năm 2006. Công trình này do Dietmar Feichtinger và RFR Ingenieurs thiết kế. Cây cầu được đúc sẵn từng phần tại nhà máy của hãng Eiffel ở Alsace sau đó chuyển theo kênh đào ra biển Bắc, vòng qua eo biển Manche rồi quay trở lại Paris theo đường sông. Phần chính của cầu được chuyển đến Paris bằng sà lan ngày 30 tháng 11 năm 2005 và được đưa vào vị trí ngày 29 tháng 1 năm 2006. Phần cấu kiện chính này nặng tới 650 tấn, dài 106 mét và rộng 12 mét.
So với các cầu đi bộ (passerelle) còn lại ở Paris như Léopold-Sédar-Senghor, Pont des Arts và Debilly) thì cầu Simone-de-Beauvoir có kiến trúc đặc biệt hơn hẳn. Cầu có hai phần cắt chéo nhau dạng thấu kính với độ cao khác nhau. Cầu bắc ngang qua sông Seine mà không hề có trụ đỡ, đầu cầu bờ trái được nối thẳng với sân trước của Thư viện quốc gia Pháp (Toà nhà François-Mitterrand), đầu cầu bờ phải nối thẳng với công viên Bercy. Phần giữa của cầu có dạng một mái che giúp người đi bộ có thể tránh mưa khi cần.
Tháng 3 năm 2005 thị trưởng Paris Bertrand Delanoë đã đề nghị đổi tên cầu từ Bercy-Tolbiac thành Simone de Beauvoir, nữ triết gia nổi tiếng của Pháp. Trong ngày khánh thành cầu 13 tháng 7 năm 2006, một trong những người cắt băng cho công trình là con gái nuôi của Simone, bà Sylvie Le Bon de Beauvoir.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Bài viết trên trang của thành phố Paris date=2009-05-06 - Bài viết trên trang của kiến trúc sư thiết kế cầu date=2007-09-29 
Simone-de-Beauvoir
Simone-de-Beauvoir
Simone-de-Beauvoir
Simone-de-Beauvoir
Cầu Tolbiac

Cầu Tolbiac (tiếng Pháp: Pont de Tolbiac) là một cây cầu bắc qua sông Seine thuộc địa phận Paris, Pháp. Cây cầu này nối liền kè Bercy (thuộc quận 12) với phố Neuve Tolbiac (thuộc quận 13).

**Lịch sử**
Cầu Tolbiac được xây dựng từ năm 1879 đến năm 1882, đây là một trong số các công trình thuộc dự án đô thị hoá các khu phố phía Đông của thủ đô Paris vào nửa sau thế kỷ 19.
Cầu có chiều dài tổng cộng 168 m bao gồm 5 nhịp. Cầu được xây dựng để bổ sung thêm một cây cầu trung gian giữa cầu National và cầu Bercy đã có từ trước nhưng ở tương đối xa nhau.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Bài viết trên trang của thành phố Paris date=2009-07-13 -  Hồ sơ trên Structurae
Tolbiac
Tolbiac
Tolbiac
Tolbiac
Cầu National

Cầu National (tiếng Pháp: Pont National, có nghĩa Cầu quốc gia) là một cây cầu bắc qua sông Seine thuộc địa phận Paris, Pháp. Cây cầu này nằm ở phía Đông Paris, nó nối liền hai quận 12 và 13. Phần cầu đường sắt của National trước đây phục vụ cho tuyến đường sắt Petite Ceinture (hiện đã ngừng hoạt động), phần cầu đường bộ nối liền hai đại lộ Poniatowski và Masséna.

**Lịch sử**
Cầu National được xây dựng trong 2 năm 1852 và 1853. Ban đầu nó được gọi là Cầu Napoléon-III (Pont Napoléon-III) và chỉ được đổi tên thành Cầu National từ năm 1870.
Cầu có chiều dài tổng cộng 188,50 m bao gồm 5 nhịp chính làm bằng gạch gồm hai phần riêng biệt cầu đường bộ và cầu đường sắt. Đây là cây cầu áp chót ở thượng lưu sông Seine thuộc địa phận Paris, phía trên nó chỉ còn cầu Pont amont.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Bài viết trên trang của thành phố Paris date=2009-07-13 -  Hồ sơ trên Structurae
National
National
National
National
Pont amont

Pont amont (Cây cầu ở thượng lưu) là một cây cầu bắc ngang qua sông Seine thuộc địa phận Paris, Pháp. Đây là cây cầu trên cùng ở phía thượng lưu sông Seine thuộc địa phận Paris. Cây cầu này nối liền kè Ivry (thuộc quận 12) với kè Bercy (thuộc quận 13).

**Lịch sử**
Pont amont được xây dựng từ năm 1967 đến năm 1969 như là một phần của tuyến đường vành đai Paris. Cầu này hoàn toàn chỉ dành cho ô tô và không có tên chính thức, amont (ở thượng lưu) để chỉ vị trí của cây cầu. Với chiều dài 270 m, đây là cây cầu dài thứ 2 ở Paris, sau công trình ở đầu kia sông Seine, Pont aval. 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Bài viết trên trang của thành phố Paris date=2007-10-13 -  Hồ sơ trên Structurae
Amont
Amont
Amont
Amont
Cầu Marie

Cầu Marie (tiếng Pháp: Pont Marie) là một cây cầu bắc qua sông Seine ở trung tâm thủ đô Paris, Pháp. Được hoàn thành năm 1635, cây cầu vào loại cổ nhất Paris này nối liền đảo Saint-Louis với kè Hôtel de Ville.

**Lịch sử**
Cầu Marie được xây dựng từ năm 1614 đến năm 1635, đây là một trong những cây cầu cổ nhất của thủ đô nước Pháp. Nó được đặt theo tên của Christophe Marie, kỹ sư xây dựng cầu. Trong trận lũ năm 1658, 2 nhịp của cây cầu cùng 20 ngôi nhà trên cầu đã bị cuốn trôi, cây cầu gỗ được khôi phục năm 1660 còn cầu đá được xây dựng năm 1677 sau khi có sự can thiệp của Colbert. Từ năm 1769 việc xây nhà trên cầu bị cấm hoàn toàn.
Cầu có chiều dài 92 m, chiều rộng 22 m gồm 5 nhịp chính, điều đặc biệt là 5 nhịp cầu có độ dài khác nhau.

**Tham khảo**
Marie
Marie
Marie
Marie
Marie
Bản mẫu:Đầu thể loại bài chất lượng kém

Dưới đây là danh sách các bài viết có chất lượng kém được đánh dấu bằng tiêu bản Chất lượng kém. Những bài viết dưới đây nằm trong quy định xóa của Wikipedia, và sẽ bị xóa sau 7 ngày kể từ ngày bị đánh dấu. Nếu có khả năng, mời bạn góp tay nâng cao chất lượng bài viết để có thể giữ được bài viết trên Wikipedia.
Gửi bảo quản viên: Xin hãy kiểm tra lại lịch sử bài viết xem có sửa đổi nào mang tính bổ sung kể từ khi bị đánh dấu hay không trước khi xóa. Hãy luôn nhớ rằng, xóa đi một bài thì rất nhanh, nhưng để có được một bài viết tốt trên Wikipedia là điều rất khó.
--
*
Cầu Louis-Philippe

Cầu Louis-Philippe (tiếng Pháp: Pont Louis-Philippe) là một cây cầu bắc qua sông Seine ở trung tâm thủ đô Paris của Pháp. Cây cầu này nối liền đảo Saint-Louis với khu Saint-Gervais (đều thuộc quận 4).

**Lịch sử**
Ngày 29 tháng 7 năm 1833, nhân dịp lên ngôi, vua Louis-Philippe I đã ra lệnh xây dựng một cây cầu treo để nối liền phần đầu của đảo Saint-Louis với bờ phải sông Seine. Được giao xây dựng cây cầu là Marc Séguin, cây cầu này cắt chéo sông Seine đến tận kè Fleurs và đi ngang qua đảo Saint-Louis. Công trình được mở cửa lưu thông ngày 26 tháng 7 năm 1834. Trong thời gian Cách mạng Pháp 1848 cầu bị thiêu rụi và được xây dựng lại năm 1852 với tên Cầu Réforme (Pont de la Réforme - Cầu Cải cách).
Sau khi phải đối mặt với sự gia tăng lưu lượng người qua lại, người ta phải phá huỷ cây cầu này để xây dựng cây cầu hiện tại với kết cấu vững chắc hơn vào năm 1860. Công trình được giao cho các kỹ sư Edmond-Jules Féline-Romany và Jules Savarin, việc xây dựng được tiến hành từ tháng 8 năm 1860 đến tháng 4 năm 1862, cầu mới dịch lên một chút về phía thượng lưu so với cầu cũ. Cầu có chiều dài tổng cộng 100 m, rộng 15,2 m. Các trụ cầu rộng 4 m ở giữa sông Seine được trang trí bằng các vòng lá bằng đá bao quanh một bông hồng bằng kim loại. Từ đó đến nay cầu được giữ gần như nguyên vẹn, chỉ có phần lan can bằng đá do xuống cấp đã được thay thế bằng lan can mới được làm giống hệt vào năm 1995.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Bài viết trên trang của thành phố Paris date=2009-07-13 -  Hồ sơ trên Structurae
Louis-Philippe
Louis-Philippe
Louis-Philippe
Louis-Philippe
Louis-Philippe
Thông trắng Bhutan

Thông trắng Bhutan (danh pháp hai phần: Pinus bhutanica) là một loài cây thân gỗ trong họ Pinaceae, chỉ hạn chế tại Bhutan và khu vực cận kề ở đông bắc Ấn Độ và tây nam Trung Quốc. Cùng với loài thông trắng Himalaya (Pinus wallichiana) có họ hàng gần, nó là thành phần chính hợp thành trong các rừng thông ở cao độ thấp. Loài thông này có thể cao tới 25 m.
Các lá kim mọc thành chùm 5 lá, dài tới 25 cm. Các nón dài 12–20 cm, với các vảy mỏng; hạt dài 5–6 mm, với cánh dài 20–25 mm. Nó khác với thông trắng Himalaya ở chỗ các lá kim dài hơn, rủ nhiều hơn và các nón nhỏ hơn một chút, có màu nâu đỏ chứ không phải màu vàng da bò khi chín. Nó cũng thích nghi với khí hậu ấm và ẩm hơn tại các cao độ thấp với gió mùa mạnh về mùa hè. Mặc dù hai loài này có họ hàng gần và đôi khi sinh sống cạnh kề nhau, nhưng người ta vẫn chưa ghi nhận một loại cây lai ghép hay kiểu trung gian nào giữa hai loài này.

**Tham khảo**
 downloaded=ngày 12 tháng 5 năm 2006
B
Thể loại:Thực vật Ấn Độ
Thể loại:Thực vật Trung Quốc
Thể loại:Loài ít quan tâm
Thể loại:Thực vật Tây Tạng
Thể loại:Thực vật Vân Nam
Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980
Cầu Arcole

Cầu Arcole (tiếng Pháp: Pont d'Arcole) là một cây cầu bắc qua sông Seine ở trung tâm thủ đô Paris của Pháp. Cây cầu này nối liền Île de la Cité với bờ phải của sông Seine gần với Toà thị chính Paris.

**Lịch sử**
Người ta bắt đầu có nhu cầu xây dựng cầu nối liền Île de la Cité với bệnh viện Hôtel-Dieu de Paris từ thế kỷ 18. Tuy nhiên mãi đến năm 1828 cây cầu đầu tiên mới được xây dựng ở đây, đó là một cầu treo rộng 6 mét do Marc Séguin thiết kế nối Quảng trường Grève (nay là Quảng trường Toà thị chính) với Île de la Cité. Trong 2 năm đầu cây cầu này có tên Cầu Grève (Passerelle de Grève) trước khi đổi thành Cầu Arcole (Pont d'Arcole). Theo giả thuyết thường được chấp nhận thì tên này xuất phát từ trận cầu Arcole mà Napoléon Bonaparte đã giành chiến thắng trước người Áo vào năm 1796.
Năm 1854 cây cầu treo được thay thế bằng một cây cầu kim loại vững chắc hơn đảm bảo cho việc lưu thông qua cầu. Cây cầu Arcole mới là bước đột phá về kỹ thuật xây dựng cầu ở Paris khi đó, đây là cây cầu đầu tiên bắc qua sông Seine mà không có trụ đỡ, được làm hoàn toàn bằng sắt chứ không phải là gang, vật liệu thông dụng khi đó. Tuy vậy ngày 16 tháng 2 năm 1888 một đoạn cầu dài 20 cm đã bất ngờ sụp xuống sông. Việc thay mới hoàn toàn phần ván lát của cầu được diễn ra trong 2 năm 1994 và 1995.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Bài viết trên trang của thành phố Paris date=2005-10-26 -  Hồ sơ trên Structurae
Arcole
Arcole
Arcole
Arcole
Arcole
Tây Lăng

Tây Lăng (chữ Hán giản thể: 西陵区, Hán Việt: Tây Lăng khu) là một quận thuộc địa cấp thị Nghi Xương, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 89,8 km2, dân số năm 2010 là 512.000 người. Về mặt hành chính, quận này được chia ra 7 nhai đạo (Cổ Lâu, Vân Tập, Học viện, Tây Bá, Cát Châu Bá, Tây Lăng và Dạ Minh Châu) và 1 hương.

**Tham khảo**
Thể loại:Nghi Xương
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Ngũ Gia Cương

Ngũ Gia Cương (chữ Hán giản thể: 伍家岗区, Hán Việt: Ngũ Gia Cương khu) là một quận thuộc địa cấp thị Nghi Xương, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 84,1 km2, dân số năm 2004 là 180.000 người. Về mặt hành chính, quận này được chia ra 4 nhai đạo (Vạn Thọ Kiều, Đại Công Kiều, Bảo Tháp Hà, Ngũ Gia Cương) và 1 hương Ngũ Gia.

**Tham khảo**
Thể loại:Nghi Xương
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Điểm Quân

Điểm Quân (chữ Hán giản thể:点军区, Hán Việt: Điểm Quân khu) là một quận thuộc địa cấp thị Nghi Xương, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 528,7 km2, dân số năm 2004 là 100.000 người. Về mặt hành chính, quận này được chia ra 1 nhai đạo (Điểm Quân), 2 trấn (Kiều Biên, Ai Gia), 2 hương (Liên Bằng, Thổ Thành).

**Tham khảo**
Thể loại:Địa lý Nghi Xương
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Trần Quán Hy

Trần Quán Hy (sinh ngày 7 tháng 10 năm 1980) là một nam diễn viên, ca sĩ, nhà thiết kế thời trang người Hồng Kông sinh ra ở Canada, là người sáng lập của CLOT Inc., kiêm tổng giám đốc điều hành (CEO) của Clot Media Division Limited.
Ngày 21 tháng 2 năm 2008, anh đã tuyên bố rút lui khỏi làng giải trí Hồng Kông "vô thời hạn" do một vụ scandal ảnh nóng trên mạng có liên quan đến một số ca sĩ, diễn viên, người mẫu nổi tiếng để dành thời gian cho các hoạt động xã hội.

**Tiểu sử**
Trần Quán Hy sinh ra Vancouver, British Columbia, Canada trong gia đình có hai chị gái. Anh mang 1/8 dòng máu người Bồ Đào Nha. Cha là doanh nhân Trần Trạch Dân (陳澤民) được biết đến là ông trùm nổi tiếng trong ngành công nghiệp giải trí Hồng Kông với tên "Cửu Ca" hay "Anh Cửu" (九哥).
Trần Quán Hy từng học trung học R.C. Palmer Secondary School ở Richmond, British Columbia. Khi quay về Hồng Kông theo học trường quốc tế Hồng Kông (Hong Kong International School), anh là bạn cùng lớp năm lớp 10 với Tạ Đình Phong. Trần Quán Hy sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ mẹ đẻ và sau này mới học nói tiếng Phổ thông và tiếng Quảng Đông và một ít tiếng Nhật.

**Danh sách phim**

**Phim điện ảnh**
 2000: Dead or Alive 2: Birds (Nhật Bản)- 2000: Gen-Y Cops- 2001 - Final Romance- 2001: Chó và mèo (lồng tiếng, phiên bản tiếng Quảng Đông)- 2001: Ngọc nữ thiêm đinh- 2001 - Ái quân như mộng - 2002 - Princess D - 2002 - Nine Girls and a Ghost- 2002 - Vô gian đạo - 2003 - Thiên cơ biến - 2003 - Phi long tái sinh (Khách mời)- 2003 - Vô gian đạo II - 2003 - Tuyệt chủng thiết kim cương- 2003 - Vô gian đạo III (Khách mời)- 2004 - Thành phố sexy - 2004 - Tân Trát sư huynh - 2004 - Life, Translated - 2004 - Giang hồ- 2004 - Thiên cơ biến II - 2004 - Mục tiêu di động - 2004 - A-1 Headline - 2005 - Initial D- 2005 - Under The Same Moon (同じ月を見ている) (Nhật Bản)- 2006 - Chó cắn chó- 2006 - Sự căm thù 2- 2007 - Shrek (lồng tiếng, phiên bản tiếng Quảng Đông)- 2007 - Trivial Matters (破事兒)- 2008 - Hiệp sĩ bóng đêm (Khách mời)- 2009 - Tay súng thần (神鎗手)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
name=Edison Chen- Trần Quán Hi có sức quyến rũ chết người- Scandal ảnh sex của "sao" Hong Kong
Thể loại:Scandal Trung Quốc
Thể loại:Diễn viên Hồng Kông
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nhà sản xuất thu âm Canada
Thể loại:Nhà sản xuất phim Hồng Kông
Thể loại:Sinh năm 1980
Thể loại:Nam diễn viên Vancouver
Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Hồng Kông
Thể loại:Người họ Trần
Thể loại:Nam diễn viên Hồng Kông thế kỉ 21
Thể loại:Nam diễn viên lồng tiếng Canada
Thể loại:Người Canada gốc Bồ Đào Nha
Thể loại:Ca sĩ Cantopop
Thể loại:Nam người mẫu Hồng Kông
Thể loại:Nam diễn viên truyền hình Hồng Kông
Thể loại:Ca sĩ Mandopop
Cối giã

Cối là dụng cụ để nghiền nhỏ hoặc tách lớp vỏ ngoài của phẩm vật.

**Phân loại**
Cối bao gồm hai loại: cối giã và cối xay.
*Cối giã được kết hợp với chày để giã, hoặc nghiền, tán nguyên vật liệu. Thao tác giã được thực hiện khi tác động chày vào bề mặt cối theo phương thẳng đứng, trong khi đó thao tác nghiền hoặc tán được thực hiện với động tác xoay chày hoặc chuyển động chày qua lại tạo lực ma sát trong lòng cối.
*Cối xay không dùng chày mà các thành phần của cối sẽ tạo lực ma sát để xay nhuyễn nguyên vật liệu.

**Chất liệu chế tạo**
Cối thường làm bằng đá, gọi là "cối đá", bằng gỗ cứng, gọi là "cối gỗ" hay đơn giản là "cối".

**Cối trong văn hóa**
Tiếng lóng "chày cối" (trong cãi chày cãi cối) là tính từ chỉ người không hành động theo luân lý thường tình trong giao tiếp, nhất là người không giữ tín nghĩa trong quan hệ tiền bạc hoặc tài sản.

**Tham khảo**
Thể loại:Hàng gia dụng
Thể loại:Cối xay
Paris Rive Gauche

Paris Rive Gauche hay Seine Rive Gauche là một khu phố văn phòng mới phát triển của Paris, nằm ở Quận 13, từ ga Austerlitz tới đại lộ vành đai. « Rive Gauche » trong tiếng Pháp có nghĩa là tả ngạn, khu phố mới này thuộc bờ trái của sông Seine.

**Paris Rive Gauche**
Được bắt đầu với việc xây dựng thư viện François-Mitterrand thuộc Thư viện quốc gia Pháp, Paris Rive Gauche là dự án quy hoạch đô thị quan trong nhất của Paris kể từ dự án Italie 13 và Front-de-Seine. Vị trí của Paris Rive Gauche nằm ở phía Đông Nam, khu vực sông Seine chảy vào địa phận Paris. Trục chính của Paris Rive Gauche là đại lộ France dọc theo tuyến đường sắt với các tòa nhà mới được xây dựng dành cho cả văn phòng và dân cư. Khu vực quanh thư viện François-Mitterrand cao hơn hẳn so với khu phố cũ phía Tây, phố Chevaleret. Nhiều văn phòng, cửa hàng đã mở trong các tòa nhà mới xây. Bến tàu điện ngầm François-Mitterrand tuyến số 14 cũng là một tuyến mới. Gần Thư viện Quốc gia còn có trụ sở của một số đại học chuyển đến chưa lâu.
Bện cạnh phần lớn các tòa nhà mới xây dựng, khu phố Paris Rive Gauche còn giữ lại một số công trình cũ. Les Frigos, một nhà kho cũ, từ thập niên 1980 trở thành xưởng của các nghệ sĩ. Grands Moulins de Paris, công trình xây dựng năm 1923 theo phong cách cổ điển, dành cho Đại học Paris VII. Tòa nhà cũ Usine d'air comprimé cũng được giữ lại cho Trường kiến trúc Paris-Val de Seine.

**Lịch sử**
Les Frigos
Paris Rive Gauche vốn một khu vực dành cho công nghiệp cũ với một số nhà máy không còn hoạt động, một vài chung cư và các xưởng nghệ thuật. Dự án đô thị mới được quyết định vào năm 1991 với mục đích phát triển khu vực phía Đông của thành phố, được xem như dự án cuối cùng của Jacques Chirac trên cương vị thị trưởng Paris.
Khu phố mới sẽ nằm trên các tuyến đường sắt cũ của ga Austerlitz, nhà ga vốn bị giảm sử dụng từ khi tuyến TVG mở ở ga Montparnasse. Thế nhưng dự án này đã gặp phải không ít khó khăn. Bởi lý do thiếu không gian xanh, dự án đã bị tòa án hành chính hủy bỏ vào năm 1995. Vào năm 1996, địa điểm François-Mitterrand của Thư viện Quốc gia hoàn thành. Một cuộc điều tra ý kiến vào năm 1997 cho thấy công chúng đồng ý với khu phố mới. Các nhà đầu tư, chủ yếu từ Hoa Kỳ, giành được quyền xây dựng các công trình. Một thuận lợi khác vào giai đoạn này là tuyến tàu điện ngầm số 14 được mở cuối năm 1998 nối nơi đây với trung tâm thành phố.
Tới năm 2000, một khu học xá mới của thành phố cũng được xây dựng ở đây. Khu đất 200.000 m² được nhượng lại cho thành phố. Tới năm 2003, khu học xá dành cho trụ sở của Đại học Paris VII, Học viện quốc gia ngôn ngữ và văn minh phương Đông (Institut national des langues et civilisations orientales - INALCO)... cùng một cư xá sinh viên 4000 chỗ. Tháng 7 năm 2006, cây cầu Simone-de-Beauvoir do kiến trúc sư Dietmar Feichtinger thiết kế được hoàn thành, nối bãi cỏ của Thư viện Quốc gia với công viên Bercy bên kia sông Seine.

**Tham khảo**
  Petite histoire du 13è arrondissement trên trang Paris Balades

**Liên kết ngoài**
  Tranh chính thức của Paris Rive Gauche date=2011-02-04 
Thể loại:Khu phố Paris
Thể loại:Quận 13, Paris
Chùa Tam Thanh

Chùa Tam Thanh nằm trong động núi đá (nên còn được gọi tên khác là Động Tam Thanh) thuộc địa phận phường Tam Thanh, thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn .
Theo sử sách Đại Nam Nhất Thống Chí thì chùa Tam Thanh có từ thời nhà Lê, thuộc địa phận xã Vĩnh Trại, châu Thoát Lãng.

**Đặc trưng**
Chùa Tam Thanh có một tượng phật A Di Đà màu trắng với nét mềm mại, uyển chuyển được tạc nổi vào vách đá từ thế kỷ 15. Pho tượng này mang phong cách nghệ thuật thời Lê - Mạc (thế kỷ 16-17) tạc theo thế đứng trong hình một lá đề. Tượng cao 202 cm, rộng 65 cm, mặc áo cà sa buông chùm xuống tận gót, hai tay chỉ xuống đất trong thế ấn cam lộ
Ngoài ra, Chùa còn có hồ Âm Ti với làn nước trong xanh bốn mùa với muôn trùng nhũ đá thiên tạo từ ngàn năm rất đẹp.

**Động Tam Thanh**
Cửa động Tam Thanh
Trong động Tam Thanh
Tam Thanh là quần thể 3 động Nhất Thanh, Nhị Thanh, Tam Thanh nằm trong Chùa Tam Thanh.
Ðộng Tam Thanh nằm trong một dãy núi có hình đàn voi phủ phục trên mặt cỏ xanh. Hang động Tam Thanh ở lưng chừng núi. Cửa hang nhìn về hướng đông cao chừng 8m có lối lên là 30 bậc đá đục vào sườn núi, có nhiều cây cối um tùm che khuất ánh nắng. Vách động bên phải có khắc bài thơ của Ngô Thì Sĩ (1726-1780) khi ông làm đốc trấn Lạng Sơn.
Tam Thanh được mệnh danh là "Đệ nhất bát cảnh Xứ Lạng" (gồm 4 điểm là: động Nhị Thanh, động Tam Thanh, thành nhà Mạc và Nàng Tô Thị).

**Giá trị văn hoá**
Ngoài giá trị danh thắng, chùa Tam Thanh còn được biết đến bởi những giá trị văn hóa. Trong động chùa còn lưu lại hệ thống văn bia khá phong phú của các văn nhân, thi sĩ qua các thời kỳ lịch sử. Trong đó, tấm bia số 4 là tấm bia có niên đại cổ nhất (bia Ma Nhai), được tạc vào thời Lê Vĩnh Trị năm thứ 2 (1677), ghi lại chi tiết việc xây dựng tôn tạo chùa.

**Lễ hội**
Chùa Tam Thanh tổ chức hội chính vào ngày mười lăm tháng giêng (âm lịch) hàng năm.

**Ca dao**
Câu ca dao về địa danh Lạng Sơn gắn liền với chùa Tam Thanh mà câu ca dao này đã gắn bó với bao nhiêu thế hệ người Việt Nam bởi nó được in trong sách giáo khoa.
::Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa
:Có nàng Tô Thị có chùa Tam Thanh

**Hình ảnh== 

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Chùa tại Lạng Sơn
Thể loại:Du lịch Lạng Sơn
Ngạc Thành

Ngạc Thành (chữ Hán giản thể: 鄂城区, Hán Việt: Ngạc Thành khu) là một quận thuộc địa cấp thị Ngạc Châu (鄂州市), tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 520 km2, dân số năm 2004 là 600.000 người. 

**Hành chính**
Ngạc Thành được chia ra làm 13 đơn vị hành chính cấp hương, bao gồm 3 nhai đạo, 9 trấn và 1 hương. Ngoài ra quận này còn quản lí 1 đơn vị ngang cấp hương khác.
*Nhai đạo: Phượng Hoàng (凤凰街道), Cổ Lâu (古楼街道), Tây Sơn (西山街道)
*Trấn: Trạch Lâm (泽林镇), Đỗ Sơn (杜山镇), Tân Miếu (新庙镇), Bích Thạch (碧石镇), Đinh Tổ (汀祖镇), Yến Ky (燕矶镇), Dương Diệp (杨叶镇), Hoa Hồ (花湖镇), Trường Cảng (长港镇)
*Hương: Sa Sào (沙窝乡)
Đơn vị ngang cấp hương khác
*Khu khai phát kinh tế Ngạc Châu (鄂州经济开发区)

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Thể loại:Ngạc Châu
Hoa Dung

Hoa Dung có thể là:
*Quận Hoa Dung (trung văn giản thể: 华容区, Hán Việt: Hoa Dung khu) là một quận thuộc địa cấp thị Ngạc Châu, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
*Huyện Hoa Dung (trung văn giản thể: 华容县, âm Hán Việt: Hoa Dung huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Nhạc Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Lương Tử Hồ

Lương Tử Hồ
Lương Tử Hồ (chữ Hán giản thể: 梁子湖区, Hán Việt: Lương Tử Hồ khu) là một quận thuộc địa cấp thị Ngạc Châu (鄂州市), tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 524 km2, dân số năm 2004 là 170.000 người. 

**Hành chính**
Lương Tử Hồ được chia ra làm 5 đơn vị hành chính cấp hương, toàn bộ các đơn vị hành chính này đều là trấn. Ngoài ra quận này còn quản lí 1 đơn vị ngang cấp hương khác.
*Trấn: Thái Hòa (太和镇), Đông Câu (东沟镇), Lương Tử (梁子镇), Đồ Gia Não (涂家垴镇), Chiểu Sơn (沼山镇)
Đơn vị ngang cấp hương khác
*Tân khu: Ngô Đồng Hồ (梧桐湖新区)

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Thể loại:Ngạc Châu
Tiếng Miến Điện

Tiếng Miến Điện, tiếng Miến hay tiếng Myanmar (မြန်မာဘာသာ, MLCTS: myanma bhasa, IPA: ) là ngôn ngữ chính thức của Myanmar. Dù Hiến pháp Myanmar cho rằng tên tiếng Anh chính thức của ngôn ngữ này là "Myanmar language", đa phần người nói tiếng Anh gọi ngôn ngữ này là "Burmese". Tính tới năm 2007, đây là ngôn ngữ thứ nhất của 34 triệu người, chủ yếu gồm người Miến và các dân tộc liên quan, và là ngôn ngữ thứ hai của 10 triệu người, gồm các dân tộc thiểu số khác ở Myanmar.
Tiếng Miến Điện là một ngôn ngữ thanh điệu,2003 chủ yếu gồm các từ đơn âm tiết và có tính phân tích, với cấu trúc chủ–tân–động (SOV). Đây là một thành viên của nhóm ngôn ngữ Lô Lô-Miến thuộc ngữ hệ Hán-Tạng. Hệ chữ Miến, xuất phát từ hệ chữ Brāhmī, là hệ chữ viết được dùng để viết ngôn ngữ này.

**Phân loại**
Tiếng Miến thuộc nhóm ngôn ngữ Miến của ngữ hệ Hán-Tạng. Tiếng Miến là ngôn ngữ phi Hán có đông người nói nhất hệ Hán-Tạng.p=147 Đây là ngôn ngữ Hán-Tạng thứ năm có chữ viết riêng, sau tiếng Hán, tiếng Pyu, tiếng Tạng và tiếng Tangut.p=147

**Phương ngữ**
Đa số người nói tiếng Miến sống ở vùng thung lũng sông Irrawaddy dùng một số phương ngữ tương tự nhau, còn những phương ngữ khác biệt hơn hiện diện ở vùng sâu vùng xa của đất nước. Điển hình cho những ngôn ngữ "lệch chuẩn" nhất là:- Vùng Tanintharyi: Mergui (Myeik, Beik), Tavoyan (Dawei), và Palaw- Vùng Magway: Yaw- Bang Shan: Intha, Taungyo và Danu
Arakan (Rakhine) ở bang Rakhine và Marma ở Bangladesh thì tuỳ theo quan điểm mà được xem là phương ngữ tiếng Miến hay ngôn ngữ riêng.

**Xem thêm**
 Danh sách ngôn ngữ- Danh sách các nước theo ngôn ngữ nói-  Fonts tiếng Myanma chuẩn Unicode.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Thể loại:Ngôn ngữ chủ-tân-động
Thể loại:Ngôn ngữ đơn lập
Thể loại:Ngôn ngữ có thanh điệu
Thể loại:Ngôn ngữ tại Myanmar
Thể loại:Ngôn ngữ tại Bangladesh
Máu lạnh

Máu lạnh trong tiếng Việt có thể dùng để chỉ:- Động vật máu lạnh, thí dụ như rắn, rùa, cá,... nói chung là những loài không thể tự điều chỉnh thân nhiệt mà phải dựa vào nhiệt độ môi trường để làm thân nhiệt tăng lên hay giảm xuống.- Đôi khi dùng để chỉ những kẻ giết người không có cảm xúc.
Hariphunchai

Cương vực của Haribhunjaya.
Hariphunchai, hoặc Haribhunjaya (tiếng Pali: Haripunjaya; Hán-Việt: Ha Lợi Bôn Sai 哈利奔猜) là một vương quốc cổ của người Môn tồn tại suốt nhiều thế kỷ tại nơi là miền Bắc Thái Lan ngày nay. Kinh đô của vương quốc này ở nơi nay là Lamphun. Theo các cuốn sử ký Camadevivamsa và Jinakalamali, thành phố được thành lập bởi một thầy tu tên là Suthep vào năm 661, và thủ lĩnh người Môn ở nơi nay là Lopburi cho con gái mình là Jamadevi làm hoàng hậu của Hariphonchai. Tuy nhiên, các bằng chứng khảo cổ cho thấy vương quốc này thành lập sớm nhất cũng chỉ có thể từ khoảng năm 750. Vào thời điểm ấy, khu vực miền Trung Thái Lan ngày nay là địa bàn của các thành bang Môn mà ngày nay gọi chung là Dvaravati. Hoàng hậu Jamadevi sinh đôi, người anh làm thủ lĩnh Lamphun, người em làm thủ lĩnh Lampang cạnh đó.
Các sử ký cho biết Đế chế Khmer đã mấy phen thất bại khi cố gắng thôn tính Hariphunchai trong thế kỷ 11. Không rõ là thời điểm mà các sử ký nói là sự thật hay chỉ là truyền thuyết, nhưng có một thực tế là các thành bang của người Môn ở Dvaravati đã bị Khmer thôn tính trong thời gian này. Đầu thế kỷ 13 là thời điểm mà Hariphunchai cực thịnh và sử ký nhắc đến các sự kiện trong thời gian đó chỉ nói đến việc xây dựng các công trình và về tôn giáo chứ không hề đề cập đến chiến tranh. Tuy nhiên, vào năm 1292, vương quốc Hariphunchai bị Vương quốc Lan Na của người Thái của thủ lĩnh Mengrai thôn tính, kinh đô bị tàn phá nặng nề.
các vua Haripunchai:
# Nữ hoàng Camadevi
# Hanayos
# Kumanjaraj
# Rudantra
# Sonamanjusaka
# Luân hồi sinh tử
# Padumaraj
# Kusadeva
# Nokaraj
# Dasaraj
# Gutta
# Sera
# Yuvaraj
# Brahmtarayo
# Muksa
# Traphaka
# Uchitajakraphad vua của Lavo
# Kampol
# Jakaphadiraj, King of Atikuyaburi
# Vasudev
# Yeyyala
# Maharaj, vua của Lampang
# Sela
# Kanjana
# Chilanka
# Phunthula
# Ditta
# Chettharaj
# Jeyakaraj
# Phatijjaraj
# Thamikaraj
# Ratharaj
# Saphasith
# Chettharaj
# Jeyakaraj
# Datvanyaraj
# Ganga
# Siribun
# Uthen
# Phanton
# Atana
# Havam
# Trangal
# Yotta
# Yip
#

**Tham khảo**
Swearer, Donald K. and Sommai Premchit. The Legend of Queen Cama: Bodhiramsi's Camadevivamsa, a Translation and Commentary. New York: State University of New York Press, 1998.

**Xem thêm**
 Dvaravati- Các quốc gia Môn ở Myanmar
H
H
Thể loại:Cựu quốc gia châu Á
Thể loại:Chấm dứt năm 1292
Thể loại:Người Môn
Thể loại:Cựu vương quốc
Thể loại:Tỉnh Lamphun
Sông Ara

là một dòng sông ở Nhật Bản, dài 173 km, có lực vực rộng 2940 km². Sông bắt nguồn từ núi Kobushi ở chỗ giáp ranh ba tỉnh Nagano, Saitama, Yamanashi, tích nước ở vùng núi Chichibu phía Tây Saitama, chảy qua Saitama và Tokyo, đổ vào vịnh Tokyo. Chính phủ Nhật Bản coi sông Ara là sông loại I của đất nước. Sông có lưu lượng là 30 m³/s. Có bảy con đập được xây trên dòng sông này, trong đó có 6 nhằm phục vụ thủy lợi và 1 phục vụ phát điện.

**Tham khảo**
Thể loại:Sông của Nhật Bản
Thể loại:Saitama
Thể loại:Tokyo
Nướng

Nướng giấy bạc
Nướng là một cách chế biến món ăn. Thực phẩm được đặt vào môi trường có nhiệt độ cao để cho chín với bề ngoài bị cháy để tạo mùi thơm hoặc màu cho thực phẩm. Có nhiều cách nướng tùy theo tập quán và theo thực phẩm. Ngày xưa người ta nướng bằng cách đặt thực phẩm lên lửa hay vùi trong than hồng. Ngày nay người ta có thể nướng thực phẩm bằng cách đặt thực phẩm vào lò nướng điện hay chảo điện.date = ngày 7 tháng 1 năm 2013.

**Rủi ro về sức khỏe**
Cũng như bất kỳ quá trình chiên hoặc nướng ở nhiệt độ cao, quá trình nấu nướng có thể tạo ra các hóa chất gây ung thư. Khi ăn thực phẩm bị đốt cháy trên ngọn lửa gas, chất dinh dưỡng kèm theo AGE - là hợp chất glycate hóa bền vững giúp thực phẩm có màu hấp dẫn sẽ đi vào tế bào, mạch máu, các mô. AGE xâm nhập vào cơ thể làm tổn thương tổ chức mô lành, còn gây các bệnh tim mạch, xương khớp, thần kinh. Ngoài ra bao gồm cả, đồ nướng được nướng trực tiếp trên bếp than củi hay than hoa cũng gây hại cho sức khỏe. Có nhiều nghiên cứu cho thấy rằng thịt hay cá nướng trên than sẽ khiến mỡ nhỏ giọt xuống than hồng bốc cháy tạo ra các phân tử hydrocarbure thơm đa vòng, chất này khi ăn vào cơ thể sẽ đến gan và biến thành chất độc đi xuống ruột, gây nguy cơ ung thư. Bên cạnh đó, việc nướng trên bếp than cũng tạo ra nhiều khí CO, một loại khí nguy hiểm cho sức khỏe nếu hít phải.
Tuy nhiên, có thể làm giảm đáng kể tỷ lệ tác hại các chất gây ung thư khi nướng thịt. Tỏi, hương thảo, dầu ô liu, quả anh đào và vitamin E đã được chứng minh là làm giảm sự hình thành của các hợp chất gây ung thư. 

**Một số món nướng**

**Xem thêm**
Rang
*Quay
*Thui

**Tham khảo**
Thể loại:Kỹ thuật nấu ăn
Thể loại:Dụng cụ nấu ăn
Thể loại:Nấu ăn
Địa lý Liên minh châu Âu

So sánh bản đồ của EU và các khối và quốc gia khác
Liên minh châu Âu chủ yếu nằm ở phần lớn Tây và Trung Âu, với diện tích 4.422.773 km² (1.707.642 dặm vuông). Liên minh châu Âu kéo dài về phía đông bắc đến Phần Lan, tây bắc về phía Ireland, đông nam về phía Kypros và tây nam về phía Iberia, là lãnh thổ rộng thứ 7 thế giới.

**Địa lý các quốc gia thành viên**
Địa lý Liên minh châu Âu bào gồm địa lý của 27 quốc gia thành viên, xem địa lý từng quốc gia;

**Chú thích==
Wilhelm Wundt

Wilhelm Wundt (16 tháng 8 năm 1832 - 31 tháng 8 năm 1920) là một nhà tâm lý học và sinh lý học người Đức. Cùng với William James, ông được coi là cha đẻ của ngành tâm lý học. Năm 1879, Wundt thành lập phòng thí nghiệm chính thức đầu tiên cho nghiên cứu tâm lý học tại Đại học Leipzig, đồng thời ông cũng cho ra đời tạp chí khoa học đầu tiên cho bộ môn này năm 1881.
Wundt lựa chọn tiến hành một thí nghiệm kỳ lạ với một quả bóng nhỏ bằng đồng. Ông và hai sinh viên tập trung quanh một chiếc bàn nhỏ có một cái đồng hồ bấm giờ, một công tắc và quả bóng được đặt trên một thanh kim loại đứng. Vài giây sau, quả bóng tự động rơi khỏi thanh kim loại và đồng hồ bấm giờ bắt đầu hoạt động. Sinh viên ấn xuống công tắc ngay lúc anh ta nghe thấy tiếng quả bóng đập xuống bàn. Ông dành vài năm tiếp theo để quan sát hàng trăm người phản ứng với bài kiểm tra này. Một vài người tham gia được yêu cầu bấm công tắc tại thời điểm đầu tiên nghe tiếng quả bóng đập xuống bàn- ông gọi là phản xạ đơn giản-, trong khi những người khác được yêu cầu phản ứng hoàn toàn khi nhận ra âm thanh đó-một quyết định có ý thức. Cẩn thận ghi chép, Wundt đã tạo ra dữ liệu đầu tiên của tâm lý học. Ông kết luận rằng phản ứng theo phản xạ mất trung bình một phần mười giây và để lại cho người tham gia một ký ức mờ nhạt về tiếng bóng rơi. Ngược lại, việc nghe âm thanh đó một cách có ý thức tạo ra thời gian một phần hai mươi giây và tạo ra một trải nghiệm rõ ràng. 

**Chú thích**
Thể loại:Nhà tâm lý học Đức
Thể loại:Nhà sinh lý học Đức
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Heidelberg
Thể loại:Nhà triết học khoa học
Hồng An, Hoàng Cương

Hồng An (chữ Hán giản thể: 红安县, Hán Việt: Hồng An huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hoàng Cương, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1673 km2, dân số năm 2004 là 650.000 người. Huyện này có các đơn vị hành chính gồm 10 trấn (Thành Quan, Thất Lý, Hoa Gia, Thượng Tân, Nhị Trình, Cao Kiều, Mịch Nhi, Bát Lý, Thái Bình, Thủy Giai) và 1 hương Hạnh Hoa.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Thể loại:Hoàng Cương
La Điền

La Điền (chữ Hán giản thể: 罗田县, Hán Việt La Điền huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hoàng Cương, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2129,1 km2, dân số năm 2004 là 590.000 người. Huyện này có các đơn vị hành chính gồm 7 trấn (Phượng Sơn, Lạc Đà, Đại Hà Ngạn, Cửu Tư Hà, Thắng Lợi, Hà Phố, Tam Lý Phán) và 5 hương (Bạch Liên, Khuông Hà, Bạch Miếu Hà Bình Hồ, Đại Kỳ). Huyện La Điền là nơi có đỉnh núi Thiên Đường Trại của dãy núi Đại Biệt với độ cao 1729,13 m so với mực nước biển

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Thể loại:Hoàng Cương
Hy Thủy

Hy Thủy (chữ Hán giản thể: 浠水县 Hán Việt: Hy Thủy huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hoàng Cương, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1949,3 km2, dân số năm 2004 là 1.03 triệu người. Huyện này có các đơn vị hành chính gồm 12 trấn (Thanh Tuyền, Ba Hà, Ba Dịch, Trúc Ngõa, Uông Cương, Đoàn Pha, Quan Khẩu, Bạch Liên, Sái Hà, Tẩy Mã, Đinh Tư, Tỏa Hoa, Lan Khê), 2 hương (Lục Trường, Tùng Sơn Đẳng).

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Thể loại:Hoàng Cương
Thể loại:Hoàng Cương, Hồ Bắc
zh:
Kỳ Xuân, Hoàng Cương

Kỳ Xuân (蕲春县, Hán Việt: Kỳ Xuân huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hoàng Cương, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2397,6 km2, dân số năm 2007 là 950.000 người. Huyện này có các đơn vị hành chính gồm 13 trấn (Xích Đông, Kỳ Châu, Quản Diêu, Hoành Xa, Bàng Tư, Chu Lâm, Lưu Hà, Sư Tử, Thanh Thạch, Trường Bảng, Đàn Lâm) và 1 hương Hướng Kiều.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Thể loại:Hoàng Cương
Hoàng Mai, Hoàng Cương

Một khu ở Hoàng Mai
Hoàng Mai (黄梅县, Hán Việt: Hoàng Mai huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hoàng Cương, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1701 km², dân số năm 2004 là 970.000 người. Huyện này có các đơn vị hành chính gồm 12 trấn (Tiểu Trì, Hoàng Mai, Trạc Cảng, Đại Hà, Tân Khai, Ngũ Tổ, Hạ Tân, Sái Sơn, Khổng Lũng, Cổ Trúc, Độc Sơn) và 4 hương (Liễu Lâm, Sam Mộc, Lưu Tả, Phân Lộ)

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Thể loại:Hoàng Cương
Đại học Humboldt Berlin

Viện Đại học Humboldt Berlin (tiếng Đức: Humboldt-Universität zu Berlin), còn gọi là Viện Đại học Humboldt hay Đại học Humboldt, là một trong những viện đại học lâu đời nhất tại Berlin, thành lập năm 1810 với cái tên Viện Đại học Berlin (Universität zu Berlin) bởi nhà cải cách giáo dục và ngôn ngữ học người Phổ Wilhelm von Humboldt. Đây là mô hình viện đại học đã ảnh hưởng đến rất nhiều viện đại học khác ở châu Âu và thế giới phương Tây. Từ năm 1828, viện đại học được biết đến với cái tên Viện Đại học Frederick William (Friedrich-Wilhelms-Universität), và sau đó là Universität unter den Linden. Năm 1949, viện đại học đổi tên thành Humboldt-Universität để tôn vinh người sáng lập Wilhelm von Humboldt và em trai của người này là nhà đại lý học Alexander von Humboldt. Năm 2012, Viện Đại học Humboldt Berlin được chọn là một trong số 11 viện đại học hàng đầu của Đức. Viện đại học này đã đào tạo ra 29 người được giải Nobel và được xem là một trong những viện đại học danh tiếng nhất châu Âu.

**Lịch sử**
Viện Đại học Berlin là nơi đã đào tạo rất nhiều nhà tư tưởng vĩ đại của nước Đức cũng như thế giới trong suốt hai thế kỷ qua, những người tiêu biểu nhất trong số đó có thể kể đến nhà triết học duy tâm Johann Gottlieb Fichte, nhà thần học Friedrich Schleiermacher, nhà triết học duy tâm Georg Wilhelm Friedrich Hegel, luật sư Savigny, nhà triết học Arthur Schopenhauer, nhà triết học duy tâm Friedrich Schelling, những nhà vật lý lừng danh như Albert Einstein và Max Planck. Hai nhà sáng lập chủ nghĩa Mác Karl Marx và Friedrich Engels cũng học tại trường này, ngoài ra còn có nhà thơ Heinrich Heine, thủ tướng Phổ Otto von Bismarck, nhà sáng lập Đảng Cộng sản Đức Karl Liebknecht, nhà sáng lập cộng đồng người Phi W. E. B. Du Bois, nhà sáng lập Ủy ban châu Âu Robert Schuman, ngoài ra còn có bác sĩ Johann Friedrich Dieffenbach nửa đầu thập niên 1800. Viện Đại học Berlin là ngôi trường đã đào tạo ra 29 người được giải Nobel.
Cấu trúc của các viện đại học nghiên cứu của Đức, như Viện Đại học Berlin, chính là hình mẫu cho những cơ sở như chính là hình mẫu cho nhiều viện đại học nghiên cứu ở Hoa Kỳ. Một nhà nghiên cứu giáo dục đại học Hoa Kỳ đã viết: "Havard có lẽ không thể trở thành Havard ngày nay nếu không tiếp thu và vận dụng phần nào tinh thần đại học của W. Humboldt".

**Chú thích**

Thể loại:Trường đại học và cao đẳng tại Đức
Thể loại:Giáo dục Berlin
Thể loại:Đại học công lập
Thể loại:Trường đại học và cao đẳng ở Berlin
Anh Sơn, Hoàng Cương

Anh Sơn (chữ Hán giản thể: 英山县, Hán Việt: Anh Sơn huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hoàng Cương, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1449 km2, dân số năm 2004 là 400.000 người. Huyện này có các đơn vị hành chính gồm 8 trấn (Ôn Tuyền, Nam Hà, Hồng Sơn, Kim Gia, Thạch Đầu Chủy, Thảo Bàn Địa, Lôi Gia Điếm, Dương Liễu Loan) và 3 hương (Phương Gia, Khổng Gia, Đào Gia Hà).

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Thể loại:Hoàng Cương
Đoàn Phong

Đoàn Phong (chữ Hán giản thể: 团风县, Hán Việt: Đoàn Phong huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hoàng Cương, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 805,6 km2, dân số năm 2004 là 380.000 người. Huyện này có các đơn vị hành chính gồm 8 trấn (Đoàn Phong, Phương Cao Bình, Lâm Sơn, Hồi Long Sơn, Mã Tào Điếm, Thượng Ba Hà, Tổng Lộ Trớ, Đản Điếm) và 2 hương Hòa Cổ Điếm, Đỗ Bì.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Thể loại:Hoàng Cương
Vân Dương, Thập Yển

Vân Dương (chữ Hán giản thể: 郧阳区, Hán Việt: Vân Dương khu) là một quận thuộc địa cấp thị Thập Yển, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Được thành lập ngày 9/9/2014 từ huyện Vân. Quận này có diện tích 3477,7 km², dân số năm 2004 là 580.000 người. Quận này có các đơn vị hành chính gồm 16 trấn (Thành Quan, An Dương, Dương Khê Phố, Thanh Khúc, Bạch Tang Quan, Mai Phố, Đàm Sơn, Nam Hóa Đường, Lưu Động, Thanh Sơn, Bảo Hiệp, Hồ Gia Doanh, Liễu Pha, Bạch Lãng, Trà Điếm, Đàm Gia Loan) và 3 hương (Đại Liễu, Ngũ Phong, Diệp Đại).

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Thể loại:Thập Yển
Trúc Sơn, Thập Yển

Trúc Sơn (chữ Hán giản thể: 竹山县, Hán Việt: Trúc Sơn huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Thập Yển, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 3590 km2, dân số năm 2004 là 440.000 người. Huyện này có các đơn vị hành chính gồm 9 trấn (Thành Quan, Dật Thủy, Ma Gia Độ, Bảo Phong, Lôi Cổ, Tần Cổ, Đắc Thắng, Điền Gia Bá, Quản Độ) và 8 hương (Phan Khẩu, Trúc Bình, Đại Miếu, Song Đài, Lâu đài, Văn Phong, Thâm Hà, Liễu Lâm).

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Thể loại:Thập Yển