Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Tigard, Oregon

Tigard (IPA: IPA|taɪˈ gərd) là một thành phố trong Quận Washington, tiểu bang Oregon, Hoa Kỳ. Dân số là 41.223 theo Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 2000. Ước tính năm 2006 estimate là 46.300 cư dân. Theo Sách xanh Oregon năm 2003, Tigard là thành phố lớn hạng thứ 11 của tiểu bang Oregon. Nằm về phía nam của Beaverton và phía bắc Tualatin, thành phố là một phần của vùng đại đô thị Portland.

**Lịch sử**
Giống như nhiều thị trấn trong Thung lũng Willamette, Tigard ban đầu chỉ có vài gia đình sinh sống, đáng chú ý nhất là gia tộc Tigard mà người lãnh đạo là Wilson M. Tigard. Khi đến đây, vùng có tên là "East Butte" năm 1852, gia đình định cư và tham gia vào việc tổ chức và dựng Trường East Butte, một tiệm tạp hóa (mở cửa năm 1886 và được dùng là bưu điện cho khu vực này) và một phòng họp, và đặt tên East Butte thành "Tigardville". Tổ chức tin lành Evangelical xây Nhà thờ Emanuel Evangelical ở chân Núi Bull, phía nam của tiệm tạp hóa Tigard năm 1886. Một tiệm làm đồ sắt mở cửa trong thập niên 1890, và năm 1896 một ngôi trường E. Butte mở được mở cửa để đáp ứng sự phát triển của cộng đồng vì có nhiều làn sóng di dân từ Đức đến.
Giai đoạn từ 1907 đến 1910 đánh dấu sự tăng tốc rất nhanh trong phát triển khi Đường Chính nở rộ nhiều tòa nhà thương mải mới: Đại sảnh Germania (một tòa nhà hai tầng gồm có một nhà hàng, tiệm tạp hóa, phòng khiêu vũ, và các phòng cho thuê), một cửa tiệm có dịch vụ bưu điện. Dịch vụ điện thoại hạn chế bắt đầu năm 1908.
In 1910, the arrival of the Oregon Electric Railway triggered the development of Main Street and pushed Tigardville from being merely a small farming community into a period of growth which would lead to its incorporation as a city in 1961. The town was renamed Tigard by the railroad to greater distinguish it from the nearby Wilsonville, and the focus of the town reoriented northeast towards the new rail stop as growth accelerated.
Năm 1911 đánh dấu sự đưa điện vào sinh hoạt khi Công ty Điện Thung lũng Tualatin cùng với Tigard tham gia vào một đường điện với Sherwood và Tualatin. William Ariss xây một tiệm đồ sắt trên Đường Chính năm 1912 mà dần dần thành một trạm phục vụ hiện đại. Thập niên 1930, các đường phố và đường đi bộ của Đường Chính cuối cùng được rải nhựa, và một trường học mới được xây để đáp ứng nhu cầu phát triển.
Các cuộc tổng tuyển cử năm 2004, thành phố Tigard giành được sự chấp thuận của cử tri trong việc sáp nhập những khu ngoại ô chưa có tổ chức chính quyền trên Núi Bull, một ngọn đồi nằm về phía tây của Tigard. Tuy nhiên, cư dân trong vùng đó đã phản đối việc sáp nhập và hiện nay đang đưa vụ việc ra tòa để chống thành phố.

**Đia lý**
Tigard nằm ở vị trí city (45.42764, -122.77897)1.
Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 28,2 km² (10,9 mi²). 28,1 km² (10,9 mi²) là đất và 0,09% là nước.

**Liên kết ngoài**
  City of Tigard date=2016-04-08 

**Thao khảo**
Thể loại:Thành phố của Oregon
Thể loại:Quận Washington, Oregon
Tillamook, Oregon

Thành phố Tillamook (IPA: IPA|ˈtɪ lə mək) là quận lỵ của Quận Tillamook, tiểu bang Oregon, Hoa Kỳ. Thành phố nằm ở phần cuối đông nam của Vịnh Tillamook bên bờ Thái Bình Dương. Nó được đặt tên theo bộ lạc Tillamook người bản thổ châu Mỹ, một bộ lạc nói tiếng Salishan sinh sống trong vùng này từ đầu thể kỷ 19. Dân số là 4.352 theo Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 2000. Ước tính năm 2006 là 4.675 cư dân.

**Kinh tế**
Trong lịch sử, kinh tế của Tillamook dựa vào nông nghiệp bò sữa. Đất canh tác xung quanh thành phố được dùng để nuôi bò sữa, là nguồn cung cấp cho các sản phẩm sửa, phó mát, kem và các sản phẩm sửa khác. Hàng triệu người viếng thăm nhà máy sản xuất phó mát (nằm phía bắc Tillamook trên Quốc lộ Hoa Kỳ 101) mỗi năm.
Cũng có một ngành công nghiệp gỗ lớn mà đã hồi sinh trở lại nhờ trồng rừng theo sau những vụ cháy rừng nổi tiếng tại Tillamook trong giữa thế kỷ 20.
Tillamook cũng phục vụ du khách trên đường đến các bờ biển Oregon và cũng là một nơi để tìm một căn nhà thứ hai để nghỉ mát.
Bảo tàng Hàng không Tillamook gồm có trên 30 máy bay chiến đấu nằm ở ngay phía nam của thành phố. Tòa nhà của bảo tàng, một điểm mốc có thể nhìn thấy từ Quốc lộ Hoa Kỳ 101, trước đây là một nhà chứa máy bay được xây trong Chiến tranh thế giới thứ hai như một phần của Trạm Không lực Hải quân Tillamook.

**Địa lý**
Tillamook nằm ở vị trí city (45.455230, -123.842384)1.
Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 4,0 km² (1,5 mi²), tất cả là đất.

**Giao thông**
Phi trường Tillamook

**Liên kết ngoài**
  City of Tillamook-  Tillamook Chamber of Commerce-  Oregon Blue Book listing for Tillamook-  Tillamook County Transportation District

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Oregon
Thể loại:Quận lỵ Oregon
Đàn đáy

Đàn đáy.
Đàn đáy (chữ Nôm: 彈帶), hay còn gọi là Vô đề cầm (chữ Hán: 無題琴) là một loại nhạc cụ có 3 dây, phần cán rất dài và mặt sau của thùng âm có một lỗ lớn. Đây là nhạc cụ dân tộc cổ truyền của người Việt, không chỉ độc đáo ở hình dáng, âm thanh, mà còn được kết hợp với các nhạc cụ như phách và trống đế, tạo nên loại hình ca trù nổi tiếng.

**Nguồn gốc**
Âm vực của đàn đáy
Không rõ đàn đáy xuất hiện lần đầu vào thời điểm nào nhưng nó có mặt ít ra đã 500 năm hơn. Theo phó giáo sư tiến sĩ Thụy Loan, thì các mảng điêu khắc ở đình Lỗ Hạnh, đình Hoàng Xá và đền Tam Lang (niên đại thế kỷ 16-18) cho ta biết đàn đáy đã phổ biến trong dân gian vào thời nhà Mạc. Thời điểm xuất hiện của đàn đáy theo đó được các nhà nghiên cứu nghi nhận sớm nhất là thế kỷ 15. Niên đại xuất hiện này hoàn toàn phù hợp với những ghi chép trong thư tịch cổ và những tư liệu mỹ thuật đã được phát hiện.
Đàn đáy có tên gốc là "đàn không đáy" tức "vô đề cầm", vì nó không có đáy (hậu đàn). Do đó người ta gọi tắt là đàn đáy lâu ngày thành tên chính thức như hiện nay. Một giả thuyết khác cho rằng nhạc cụ này có dây đeo bằng vải, dây này trong chữ Hán là "đái" (đai) nên mới gọi là "đàn đái", đọc chệch lâu ngày thành "đàn đáy".

**Cấu tạo**
Biểu diễn đàn đáy.
Đàn đáy có 4 bộ phận chính:
# Bầu đàn, còn gọi là thùng đàn: bằng gỗ, hình thang cân. Đáy lớn nằm phía trên, rộng khoảng 23–30 cm, đáy nhỏ nằm phía dưới rộng khoảng 18–20 cm. Cạnh 2 bên khoảng 31–40 cm. Thành đàn vang bằng gỗ cứng, dày khoảng 8–10 cm. Mặt đàn bằng gỗ ngô đồng, có một bộ phận để móc dây đàn (cái thú). Có khi mặt đàn khoét một lỗ hình chữ nhật. Đáy đàn thủng hình chữ nhật.
# Cần đàn: dài 1,10-1,30 m gắn phía trên từ 10 đến 12 phím đàn bằng tre nhưng đàn đáy cổ có 16 phím. Các phím này dày và cao, phần đỉnh dài hơn phần chân phím. Tính từ đầu đàn trở xuống, phím đầu tiên không gắn sát vào sơn khâu như nhiều nhạc cụ khác mà lại nằm ở quãng giữa cần đàn.
# Đầu đàn: hình lá đề, hốc luồn dây có 3 trục chỉnh dây.
# Dây đàn: 3 dây bằng tơ se, dài, mềm và dễ nhấn mang tên dây Hàng, dây Trung và dây Liễu. Ngày nay, những dây này có thể bằng nilon với kích thước to nhỏ khác nhau, mỗi dây cách nhau 1 quãng bốn đúng. Dây đàn được chia làm năm cung: cung Nam, cung Bắc, cung Nao, cung Huỳnh và cung Pha.
Đàn đáy có âm vực rộng hơn 2 quãng tám, âm sắc giống đàn tranh geomungo của Triều Tiên, ấm áp dịu ngọt và có thể diễn tả tình cảm sâu sắc.

**Kỹ thuật biểu diễn**
Ngày xưa nghệ sĩ cần miếng gảy bằng que tre để đánh, ngày nay họ thường dùng miếng gảy nhựa.
Kỹ thuật tay phải gồm có ngón gảy, hất, lia (vê) giống như cách diễn đàn nguyệt và đàn tam.
Kỹ thuật tay trái gồm có ngón chùn, nhấn, láy, đánh chồng âm và hợp âm...
Ở loại đàn đáy cổ truyền người ta không đánh dây buông mà bấm vào phím thứ nhất để gảy, cách này coi như đánh dây buông.

**VẬN HÀNH**
Người biểu diễn thường dùng đàn đáy đệm cho giọng nữ cao hoặc phối hợp với những nhạc cụ gõ có âm thanh khô (ít vang). Đàn đáy là nhạc cụ độc đáo chỉ duy nhất dùng để biểu diễn ca trù cùng với phách và trống chầu. Ngày nay nó còn được dùng trong một số dàn nhạc dân tộc để hòa tấu.

**Chú thích**
Thể loại:Nhạc cụ dân gian Việt Nam
Tualatin, Oregon

Tualatin (IPA: tu ɔ lə tn̩) là một thành phố ngoại ô tây nam của Portland, Oregon, Hoa Kỳ. Nó nằm ở phía nam của Tigard trong Quận Washington, một trong ba quận của Oregon hợp thành Vùng đô thị Portland. Một phần đất nhỏ của thành phố cũng nằm trong Quận Clackamas lân cận.Dân số là 22.791 theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000. Ước tính năm 2006 là 25.650 cư dân.

**Lịch sử**
Tên thành phố được lấy từ tên Sông Tualatin chảy dọc theo ranh giới phía bắc của thành phố. Theo Các Địa danh Oregon, một bưu điện có tên đánh vần "Tualitin" được thiết lập ngày 5 tháng 11 năm 1869, và sau đó đổi thành "Tualatin" năm 1915. Trong thập niên 1880, khu định cư này đôi khi được gọi là Cảng Cầu (Bridgeport), có lẽ là vi cây cầu gần đó, một trong những cây cầu được xây dựng đầu tiên trên Sông Tualatin.
Năm 1962, một con voi răng mấu hóa thạch được tìm thấy ở chỗ mà bây giờ là khu đậu xe của siêu thị Fred Meyer.

**Địa lý**
Tualatin nằm ở vị trí city (45.374808, -122.770067)1.
Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 20,2 km² (7,8 mi²). Không có khu vực mặt nước nào.

**Liên kết ngoài**
  City of Tualatin-  Oregon Blue Book listing for Tualatin-  UnSprawl Case Study: Tualatin Commons

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Oregon
Thể loại:Quận Clackamas, Oregon
Thể loại:Quận Washington, Oregon
Umatilla, Oregon

Umatilla là một thành phố trong Quận Umatilla, tiểu bang Oregon,  Hoa Kỳ. Nó được đặt tên theo Sông Umatilla chảy vào Sông Columbia bên hông thành phố. Con sông được đặt tên theo Bộ lạc Umatilla. Thành phố nằm ở phía nam của Sông Columbia, và nằm trên Quốc lộ Hoa Kỳ 730. Kho Hóa chất Umatilla, và Cơ sở Phá hủy Tác nhân Hóa học Umatilla nằm cách thành phố bốn dặm Anh về phía tây nam, phía đông bắc chỗ tiếp giáp hai xa lộ liên tiểu bang I-84 và I-82. Dân số là 4.978 theo Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 2000. Ước tính năm 2006 là 6.385 cư dân.

**Lịch sử**
Bưu điện đầu tiên của Umatilla được thiết lập ngày 26 tháng 9 năm 1851. Thị trấn hiện tại được Timothy K. Davenport thị sát năm 1863, và thị trấn được tổ chức thành thành phố Umatilla Landing năm 1864.
Sự quan trọng xưa nhất của Umatilla là trung tâm phân phối và buôn bán bên Sông Columbia trong cơn sốt vàng thập niên 1860 và thập niên 1870 ở miền đông Oregon. Nó vẫn còn là trung tâm thương mại chính cho đến thập niên 1880.
Kho Hóa chất Umatilla mở năm 1941 để phục vụ Chiến tranh thế giới thứ hai. Nhiệm vụ của kho hóa chất này là cất giữ và duy trì đủ loại hàng quân sự từ mền đến chất nổ. Nhà kho này nhận chứa vũ khí hóa học năm 1962. Từ năm 1990 đến 1994 cơ sở này được tái tổ chức để chuẩn bị từ từ đóng cửa, đưa hết tất cả chất nổ thông thường và dự trữ đến các cơ sở khác. Ngày nay, vũ khí hóa học là những thứ duy nhất vẫn còn chứa tại nhà kho này.

**Địa lý**
Umatilla nằm ở vị trí city (45.917668, -119.326400)1. Nó nằm 30 dặm Anh về phía tây bắc của Pendleton, 2 dặm Anh về phía tây của I-82.
Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 9,7 km² (3,7 mi²). 9,1 km² (3,5 mi²) là đất và 0,5 km² (0,2 mi²) hay 5,63% là nước.

**Liên kết ngoài**
 City government and Chamber of Commerce website- Oregon Blue Book entry for Umatilla

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Oregon
Bán đảo Scandinavia

Ảnh vệ tinh của bán đảo Scandinavia vào mùa đông cho thấy phần lớn bán đảo bị bao phủ bởi băng tuyết.
Bán đảo Scandinavia (Tiếng Việt: Bán đảo Xcan-đi-na-vi, dạng phiên âm khác: Xcăng-đi-na-vi) là bán đảo lớn nhất ở Châu Âu, tương đương lãnh thổ phần đất liền hiện nay của Na Uy, Thụy Điển và miền tây bắc Phần Lan.
Bán đảo Scandinavia dài 1.900 km, chỗ rộng đến 800 km. Diện tích 800 nghìn km². Dân số là 21,339,967 người (ước 2022). Bao bọc bởi các biển Barents, biển Na Uy, biển Bắc, biển Baltic, bờ phía tây và phía bắc cao, dốc và bị chia cắt mạnh mẽ bởi các fjord, bờ nam và phía đông thấp, lởm chởm đá, thuộc kiểu bờ vách dựng đứng. Phần lớn bán đảo là miền núi Scandinavia, độ cao trung bình 1.200 - 1.400 m, nhưng trên mặt vẫn còn lại các bề mặt san bằng rộng, người địa phương gọi là fande, nằm trên các độ cao khác nhau. Sườn đông của dãy núi Scandinavia đổ dốc thoải xuống miền đồng bằng có mạng lưới sông hồ dày đặc, trên đồng bằng còn nhiều dạng địa hình nguồn gốc sông băng như các dãy đồi băng tích, các khối đá trán cừu, các thung lũng sông băng cũ và nhiều hồ (Vänern, Mälaren, Vättern, v.v.). Ở phía bắc - đài nguyên và rừng lá kim; ở phía nam - rừng hỗn giao và rừng lá rộng. Khoáng sản: sắt, đồng, crom, than, chì, kẽm. Các quốc gia ở bán đảo Scandinavia: Thuỵ Điển, Na Uy, phần tây bắc của Phần Lan.

**Tham khảo**
 Địa lý học về Xcandinavia
Thể loại:Bán đảo châu Âu
Carlos

Carlos là một tên gọi khá phổ biến trong tiếng Tây Ban Nha và tiếng Bồ Đào Nha:- Carlos Castaneda: nhà văn Mỹ- Carlos Fuentes: nhà văn México- Roberto Carlos (cầu thủ): hậu vệ tấn công người Brasil- Roberto Carlos (ca sĩ): ca sĩ người Brasil- Carlos Slim Helú: tỉ phú người México- Carlos Tévez: tiền đạo người Argentina- William Carlos Williams: nhà thơ người Mỹ- Carlos Colón: đô vật chuyên nghiệp Mỹ, gốc người Puerto Rico- Carlos Soublette: Tổng thống Venezuela, 1837-1839- Carlos Andrés Pérez: Tổng thống Venezuela, 1974-1979, 1989-1993- Hoàng đế Carlos V của Thánh chế La Mã- Vua Carlos I của Bồ Đào Nha- Vua Carlos II của Tây Ban Nha- Vua Juan Carlos I của Tây Ban Nha
Thể loại:Trang định hướng nhân danh
Thể loại:Trang định hướng địa danh
Sông Krông Ana

Sông Krông Ana, tên chính thức là Ea Krông Ana (có nghĩa là "sông mẹ" hoặc "sông cái"), là một phụ lưu của sông Srêpốk và là một trong những con sông chính ở tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.
Sông Krông Ana là hợp lưu của một số dòng sông nhỏ hơn, như Krông Búk, Krông Pắc, Krông Bông, Krông Kmar, diện tích lưu vực 3.960 km², chiều dài dòng chính 215 km.
Sông có dòng chảy tương đối hiền hòa, không có ghềnh thác, đoạn hạ lưu thuộc Lắk – Buôn Trấp có độ dốc 0,25%, dòng sông gấp khúc gây lũ lụt hàng năm trên phạm vi khá rộng, đồng thời cũng bồi đắp phù sa tạo nên những cánh đồng màu mở ven sông. Đây là con sông có ảnh hưởng đáng kể đến sản xuất nông nghiệp của tỉnh, nhất là cây lúa nước.

**Chỉ dẫn**

**Tham khảo**

**Xem thêm**

**Liên kết ngoài**
K
K
Krông Nô (sông)

Sông Krông Nô, tên chính thức là Ea Krông Knô hay Đắk Krông Knô (có nghĩa là "sông cha" hoặc "sông đực"), là một trong những con sông lớn ở Đắk Lắk, Đắk Nông và Lâm Đồng.
Sông bắt nguồn từ vùng núi cao Chư Yang Sin (> 2.000m) chạy dọc ranh giới phía Nam sau đó chuyển hướng lên phía Bắc (ranh giới phía Tây) và nhập với sông Krông Ana (Ea Krông Ana) để trở thành dòng sông Srêpốk thác ghềnh. Tổng diện tích lưu vực sông là 3920 km² và chiều dài dòng chính là 156 km.
Krông Nô hiện đang là con sông ranh giới giữa hai tỉnh Lâm Đồng với Đắk Lắk và giữa Đắk Lắk với Đắk Nông, dọc theo con sông này là rất nhiều buôn làng người dân tộc bản địa với nhiều truyền thuyết về tên của dòng sông và vùng đất Krông Nô một huyện cùng tên thuộc tỉnh Đắk Nông.

**Tham khảo**
K
K
K
Sông Ea H'leo

Sông Ea H'leo hay sông Ia H'leo, phía Campuchia gọi là Prêk Nam Lieou (ព្រែកណាមលៀវ), là một phụ lưu của sông Srêpốk thuộc hệ thống sông Mê Kông, chảy qua Việt Nam và Campuchia.

**Địa lý**
Sông Ea H'leo bắt nguồn từ vùng đồi thuộc xã Dliê Yang, huyện Ea H'leo, tỉnh Đắk Lắk thuộc vùng Tây Nguyên của Việt Nam. Sông chảy về hướng bắc, sau đó lại đổi sang hướng tây và tạo thành một đoạn ranh giới hai tỉnh Đắk Lắk và Gia Lai. Sau khi vượt qua biên giới sang Campuchia, sông trở thành ranh giới hai tỉnh Mondulkiri và Ratanakiri ở phía đông bắc nước này, rồi nhập vào sông Srêpốk.
Tại Việt Nam, sông Ea H'leo có một số phụ lưu lớn, bao gồm ba phụ lưu phía tả ngạn là suối Ea Drăng, suối Ea Khal (đều bắt nguồn từ huyện Ea H'leo), suối Ea Súp (bắt nguồn từ phía bắc huyện Krông Búk) và một phụ lưu phía hữu ngạn là sông Ia Lốp (bắt nguồn từ huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai chảy về).

**Thủy lợi**
Vào tháng 2 năm 2019, công trình hồ chứa nước Ea H'leo 1 được chính quyền cho khởi công xây dựng trên sông Ea H'leo tại khu vực hai xã Ea Ral và Ea H'leo. Hồ được hoàn thành vào cuối năm 2021, có dung tích 26 triệu m³, nhiệm vụ cung cấp nước tưới cho khoảng 5.000 ha cây trồng và tạo nguồn cấp nước sinh hoạt, công nghiệp, chăn nuôi trong vùng.

**Chú thích**
Ea H'leo
Ea H'leo
Ea H'leo
Ea H'leo
Danh sách thống đốc Oregon

Bài này liệt kê cá các nhân đã phục vụ với tư cách là Thống đốc Oregon từ lúc thiết lập Chính quyền Lâm thời năm 1843 đến ngày nay.

**Chính quyền Lâm thời (1843-1848)**
Các cuộc họp tại Champoeg đã cho ra đời bản hiến pháp đầu tiên của Xứ Oregon, và một số các thỉnh nguyện thư xin trở thành lãnh thổ Hoa Kỳ. Những đạo luật theo sau cũng giúp bộ phận này trở thành chính quyền lâm thời cho vùng đất này. Ban hành chính đầu tiên của chính quyền là một uỷ ban được bầu gồm ba người được biết đến như là Ủy ban Hành chánh. Năm 1845, các cuộc bầu cử để chọn một hành chánh trưởng được tổ chức. Người đầu tiên tại Oregon giữ chức Thống đốc là George Abernethy, một thương gia nỗi bậc.

**Thống đốc Lãnh thổ (1848-1859)**
Oregon trở thành Lãnh thổ Hoa Kỳ năm 1848. Giống như đa số các chính quyền lãnh thổ Hoa Kỳ khác, Thống đốc lãnh thổ Oregon được Tổng thống Hoa Kỳ bổ nhiệm. Vì giao thông và liên lạc không đáng tin cậy và nhanh chóng như những phương tiện ngày nay nên có một khoảng thời gian một thống đốc rời chức vụ mà thống đốc mới vẫn chưa thể nhận chức được. Điều này đưa đến kết quả là một vài cá nhân địa phương phải lãnh trách nhiệm như một thống đốc lãnh thổ cho tới khi một hành chánh viên mới được bổ nhiệm và đến nhận chức.

**Thống đốc tiểu bang (1859-hiện tại)**
 Rời chức vụ sớm:
 G Giao quyền cho Quyền Thống đốc.
 C Chết lúc tại chức vì lý do tự nhiên.
 T Từ chức.- Trường hợp đặc biệt:
 Q Quyền Thống đốc

**Tham khảo**
Thống đốc
Tam tự kinh

Tam Tự Kinh (chữ Hán: 三字經) là cuốn sách chữ Hán được soạn từ đời Tống, đến đời Minh, Thanh được bổ sung. Sách được dùng để dạy học cho học sinh mới đi học. Ở Việt Nam trước đây cũng dùng sách này. Nội dung cuốn sách hơn 1000 chữ, bố trí ba chữ một câu có vần. Hiện nay những người học chữ Hán cũng học nó để có số vốn 600 chữ để rồi tiếp tục học lên cao.

**Lịch sử**
Ban đầu sách do Vương Ứng Lân (王應麟, 1223-1296) đời Tống biên soạn, sang cuối đời Tống được Âu Thích Tứ (區適子) biên soạn bổ sung thêm, sau đó sang đời Minh lại được Lê Trinh thêm vào, rồi đến đời Thanh lại viết thêm vào cho trọn lịch sử Trung Quốc.

**Nội dung**
Sách được biên soạn để dạy vỡ lòng cho con trẻ thời Trung Quốc xưa. Nội dung rất phong phú, đề cập đến bản tính của con người lúc ban đầu là thiện, nhưng nhiễm những thói quen do hoàn cảnh môi trường nên dần mất bản tính ấy; cần phải chuyên cần, chăm chỉ học tập để duy trì bản tính thiện và trau dồi kiến thức. Mở đầu cuốn sách là đạo lý "Nhân chi sơ, tính bổn Thiện"... đến những đạo lý dạy dỗ làm người "Ngọc bất trác bất thành khí, nhân bất học bất tri lý", Tu tề, Đạo Hiếu, đối xử với anh em, bạn bè, từ đạo nghĩa cơ bản, xử thế, tam cương, ngũ thường,.. Đến cả địa lý mặt trời, mặt trăng, và diễn biến lịch sử của Trung Quốc, qua từ ngữ ngắn gọn, súc tích có vần có điệu. Có thể dạy dỗ cho con trẻ có một khái niệm về cuộc sống, về đạo đức, và làm người.
Cuốn sách có thể chia ra làm 6 phần với những nội dung chính như sau:
1- Từ "Nhân chi sơ, tính bản thiện" (人之初，性本善) đến "Nhân bất học, bất tri nghĩa" (人不學，不知義): nói về bản tính của con người là thiện và về tầm quan trọng đối với việc dạy dỗ của người thầy và vấn đề học tập của con trẻ.
2- Từ "Vi nhân tử, phương thiếu thời" (為人子，方少時) đến "Thủ hiếu đệ, thứ kiến văn" (首孝弟，次見聞): dạy cho các em phải hiếu thảo với bố mẹ, hòa thuận với anh em.
3- Từ "Tri mỗ số, thức mỗ văn" (知某數，識某文) đến "Thử thập nghĩa, nhân sở đồng" (此十義，人所同): dạy những kiến thức phổ thông từ cách đếm đến thời tiết 4 mùa, ngũ hành, lục cốc, lục súc...
4- Từ "Phàm huấn mông, tu giảng cứu" (凡訓蒙，須講究) đến "Văn Trung Tử, cập Lão Trang" (文中子，及老莊): giới thiệu những sách kinh điển của Nho gia và các trước tác của Chư tử.
5- Từ "Kinh tử thông, độc chư sử" (經子通，讀諸史) đến "Tải trị loạn, tri hưng suy" (載治亂，知興衰): trình bày lịch sử phát triển và sự hưng vong của các triều đại Trung Quốc.
6- Từ "Độc sứ giả, khảo thực lục" (讀史者，考實錄) đến "Giới chi tai, nghi miễn lực" (戒之哉，宜勉力): giới thiệu những gương hiếu học điển hình cho các em noi theo.

**Sự khác biệt**

**Chú thích**

**Tham khảo**
  Bản dịch Tam Tự Kinh-  Đọc và nghe audio bản Tam Tự Kinh Tiếng Hoa/Tiếng Anh date=2008-07-08 -  Audio tiếng Phổ thông Hoa ngữ Tam Tự Kinh
Thể loại:Văn bản cổ điển Trung Quốc
Thể loại:Chữ Hán
Thể loại:Tiếng Trung Quốc
Vườn Trung Hoa

Tập tin:Chinese Garden of Friendship.jpg|nhỏ|phải|300px|Vườn Trung Hoa ở Sydney
Vườn Trung Hoa là những khu vườn nghệ thuật được xây dựng với mục đích làm cảnh phục vụ nhu cầu tham quan, du lịch có phong cách vườn cổ của Trung Quốc.

**Đặc điểm**
Trong vườn cảnh Trung Hoa yếu tố đá và nước được coi trọng hơn cả. Ở đây có một số coi như là nét đặc trưng đó là các non bộ hùng vĩ soi mình xuống hồ nước với đường viền liễu rủ như trong những bức tranh thủy mặc. Những hành lang dài có mái che, những thủy đình giữa hồ với cầu đá khúc khuỷu, theo quan niệm người Trung Hoa, để tránh quỷ dữ vào nhà hoặc các lầu hóng mát, ngắm trăng...
Có các khu vườn cảnh điển hình cho phong cách này là các vườn cảnh cổ ở Tô Châu, Hàng Châu hay Cố Cung Bắc Kinh - Trung Quốc.

**Tham khảo**
Vườn Nhật của Hoài Đức, Nhà xuất bản trẻ xuất bản năm 1996.
*Trang trí Vườn cảnh của Đỗ Xuân Hải, Nhà xuất bản thành phố Hồ Chí Minh, xuất bản năm 1995
*Nghệ thuật Vườn - Công viên của Hàn Tất Ngạn, Nhà xuất bản Xây dựng xuất bản năm 2000.
Và từ một số nguồn khác.
Thể loại:Kiến trúc cảnh quan
Trung
Thể loại:Nghệ thuật Trung Quốc
Boris Abramovich Slutsky

Boris Abramovich Slutsky (tiếng Nga: Борис Абрамович Слуцкий, 7 tháng 5 năm 1919 – 22 tháng 2 năm 1986) là một nhà thơ Nga Xô viết.

**Tiểu sử**
Boris Slutsky sinh ở Slovyansk, Donbass (nay là Ukraina) trong một gia đình công nhân. Từ năm 1937 đến 1941 học Đại học luật, đồng thời học trường viết văn Maxim Gorky. Chiến tranh thế giới thứ hai xảy ra, ông ra trận, sau khi bị thương chuyển về làm việc ở tòa án binh. Ông sống ở Moskva, thuê nhà ở nhiều nơi, theo lời ông, thay đổi đến 22 địa chỉ. Đến đầu năm 1960 ông mới được cấp một phòng ở khu tập thể nằm trên Đại lộ Lomonosov.
Năm 1957 ông in tập thơ đầu tiên. Ngoài sáng tác thơ ông còn đóng vai trong một số bộ phim và viết phê bình đăng trên các báo, tạp chí. Thơ của Slutsky chủ yếu viết về chiến tranh, là những suy ngẫm về số phận những con người cùng thế hệ, thơ ông gần gũi với ngôn ngữ đời thường. Một phần đáng kể thơ, văn của ông chỉ được in sau năm 1987.

**Tác phẩm**
 Память (1957)- Время (1959)- Сегодня и вчера (1961)- Работа (1964)- Современные истории (1969)- Годовая стрелка (1971)- Доброта дня (1973)

**Một vài bài thơ**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Слуцкий на Стихии date=2006-10-08 -  Борис Слуцкий стихи в  Антологии русской поэзии-  Б. А. Слуцкий «Из неопупликованного. Стихи» - факсимильное воспроизведение публикации в журнале "Континент" N 65, 1990-  Неизвестные стихи Слуцкого в  Арионе-  Страница на сайте Журнального зала-  (English) Tiếng Anh.
Thể loại:Nhà thơ Nga
Thể loại:Người từ Sloviansk
Thể loại:Mất năm 1986
Thể loại:Nhà thơ Ukraina
Thể loại:Quân nhân Liên Xô gốc Do Thái
Thể loại:Nhà thơ Liên Xô
Thể loại:Người Do Thái Ukraina
Apollon Aleksandrovich Grigoryev

Apollon Aleksandrovich Grigoryev (tiếng Nga: Аполлон Александрович Григорьев, 20 tháng 7 năm 1822 - 25 tháng 9 năm 1864) là một nhà thơ, nhà phê bình, dịch giả người Nga.

**Tiểu sử**
Apollon Grigoryev sinh ở Moskva. Ông nội là một nông dân tỉnh lẻ lên Moskva làm công chức và phấn đấu lên tầng lớp quý tộc. Bố từng làm thư ký tòa thị chính thành phố. Apollon Grigoryev có được sự giáo dục tốt của gia đình, không cần học gymnazy (như trường phổ thông bây giờ) mà vào thẳng Đại học Moskva học khoa luật. Ông là người bảo vệ luận án tiến sĩ đầu tiên của khoa luật trường này. Trong những năm 1842-1843 ông làm việc ở thư viện trường, cuối năm 1843 làm thư ký Hội đồng Đại học Moskva, kết bạn với Afanasy Afanasievich Fet, Yakov Petrovich Polonsky, Vladimir Sergeyevich Solovyov. Họ thành lập nhóm văn học trong trường và thường xuyên đọc tác phẩm của mình trước công chúng.
Apollon Grigoryev bắt đầu in thơ từ năm 1843. Thời kỳ này ông viết nhiều thơ tình về một tình yêu không được đáp lại. Thất tình ông bỏ về Sankt-Peterburg làm việc hai năm ở Nghị viện. Trong thời gian 1848-1857 ông dạy luật ở một số trường đại học, năm 1850 tham gia tạp chí Москвитянин (Moskvityanin), trở thành nhà phê bình sân khấu nổi tiếng. Năm 1856 tạp chí này bị đóng cửa, ông được mời cộng tác với các tạp chí Русскую беседу và Современник. Những năm 1852-1857 ông lại đau khổ vì một tình yêu không được đáp lại. Thời kỳ này ông viết được nhiều bài thơ mà Aleksandr Aleksandrovich Blok gọi là "những viên ngọc của thơ trữ tình Nga". Những năm 1857-1858 ông ra nước ngoài, sống ở Pháp, Ý. Trở về Nga, ôngtiếp tục cộng tác với các tờ tạp chí Время và Эпоха do Mikhail Dostoevsky làm chủ bút. Thời kỳ này ông viết nhiều hồi ký theo lời khuyên của Mikhail Dostoevsky. Những năm cuối đời ông sống trong cảnh nợ nần và nghiện rượu. Ông mất ở Sankt-Peterburg năm 1864.

**Một vài bài thơ**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Григорьев А.А. Избранные стихотворения на stroki.net- http://az.lib.ru/g/grigorxew_a_a/-  Григорьев Аполлон стихи на Стихии date = ngày 29 tháng 9 năm 2007-  Григорьев Аполлон стихи в  Антологии русской поэзии
Thể loại:Nhà thơ Nga
Thể loại:Nhà văn Nga
Thể loại:Mất năm 1864
Aleksandr Trifonovich Tvardovsky

Aleksandr Trifonovich Tvardovsky (tiếng Nga: Александр Трифонович Твардовский; 21 tháng 7 năm 1910 – 18 tháng 12 năm 1971) là nhà thơ, nhà văn Nga Xô viết ba lần được tặng giải thưởng Stalin (1941, 1946, 1947), giải thưởng Lenin (1961), giải thưởng Nhà nước (1971) và là tổng biên tập tạp chí Thế giới mới (1950-1954, 1958-1970).

**Tiểu sử**
Aleksandr Tvardovsky sinh ở làng Zagorye, tỉnh Smolensk trong gia đình một thợ rèn. Biết làm thơ từ nhỏ, từng học ở Đại học sư phạm Smolensk và tốt nghiệp Đại học văn, sử, triết học Moskva năm 1939. Năm 1931 in tập thơ Путь к социализму (Đường lên chủ nghĩa xã hội) và bắt đầu trở thành nhà thơ nổi tiếng sau khi in tập Страны Муравии (Xứ sở của kiến) vẽ ra một viễn cảnh về làng mới và ca ngợi chủ nghĩa tập thể. Năm 1941 in trường ca Василий Тёркин (Vasili Tyorkin) mà ngay cả những người không hề có cảm tình với văn học Xô Viết như nhà văn Ivan Alekseyevich Bunin (giải Nobel Văn học năm 1933) cũng đánh giá cao tác phẩm này. Vasili Tyorkin trở thành một nhân vật dân gian và năm 1946 được tặng giải thưởng Stalin (sau này đổi thành giải thưởng Nhà nước). Chuyện kể rằng trong một lần thi học kỳ ở Đại học văn, sử, triết học Moskva, Tvardovsky bắt được câu hỏi về trường ca Страны Муравии của mình, khi đó đã là một tác phẩm nổi tiếng được đưa vào giảng dạy ở nhà trường.
Mộ Aleksandr Tvardovsky
Năm 1950 Aleksandr Tvardovsky được bổ nhiệm làm tổng biên tập tạp chí Thế giới mới và trong một thời gian dài là tổng biên tập của tờ tạp chí quan trọng bậc nhất này. Năm 1962 Aleksandr Tvardovsky xin phép ban phụ trách văn học Đảng Cộng sản Liên Xô in Один день Ивана Денисовича (Một ngày của Ivan Denisovich) của nhà văn Alexandr Isayevich Solzhenitsyn (giải Nobel Văn học năm 1970), khi đang bị coi là nhà văn có vấn đề, càng làm cho tờ tạp tạp chí này nổi tiếng hơn. Năm 1970 ông bị bãi miễn chức tổng biên tập Thế giới mới vì tình trạng hai mặt của một cá nhân vừa là một cán bộ tư tưởng cao cấp của đảng, vừa là một người ngầm phản đối quan điểm chính thống. Aleksandr Tvardovsky là nhà thơ có sự ảnh hưởng đến nhiều nhà thơ, nhà văn nổi tiếng sau này bằng tác phẩm cũng như việc phát hiện và đăng tác phẩm của họ trên tạp chí Thế giới mới mà ông là tổng biên tập. Aleksandr Tvardovsky mất ở ngoại ô Moskva năm 1971.

**Tác phẩm**
 Путь к социализму (1931)- Страна Муравия (1936- Стихи (1937)- Дорога (1938)- Сельская хроника (1939)- Загорье (1941)- Василий Теркин (1941)- Дом у дороги (1946)- За далью даль (1950–1960)- По праву памяти (1953 – 1963)- Теркин на том свете (1954 – 1963)

**Một vài bài thơ**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Aleksandr Tvardovsky. Poems date=2006-04-22 -  date=2007-10-28  Translation of the charges against Tvardovsky when he was removed from editorship of Novy Mir in the 1950s-  Автобиография date=2006-04-22 -  Поэмы date=2006-04-22 -  Стихи Твардовского
Thể loại:Nhà thơ Nga
Thể loại:Nhà văn Nga
Thể loại:Nhà thơ Liên Xô
Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Liên Xô
Thể loại:Tử vong vì ung thư phổi
Thể loại:Mất năm 1971
Thể loại:Chôn cất tại nghĩa trang Novodevichy
Pyotr Andreyevich Vyazemsky

Pyotr Andreyevich Vyazemsky (tiếng Nga: Пëтр Андреевич Вяземский; 12 tháng 7 năm 1792 – 10 tháng 11 năm 1878) là một nhà thơ, nhà phê bình Nga.

**Tiểu sử**
Pyotr Vyazemsky sinh ở Moskva trong một gia đình quý tộc lâu đời. Bố là một người học rộng, trong thư viện gia đình có 5000 đầu sách. Năm 1805-1806 học trường pansion ở Sankt-Peterburg. Năm 1807 trở về Moskva học với một giáo sư của Đại học Moskva. Bố mất, để lại cho Pyotr Vyazemsky một gia tài đồ sộ. Năm 1808 bắt đầu in thơ và viết một số bài phê bình. Trong cuộc chiến với Napoléon năm 1812, ông tham gia trận Borodino. Thời gian này bắt đầu kết bạn với Vasily Andreyevich Zhukovsky, Aleksandr Sergeyevich Pushkin, Davydov. Những năm 1817-1821 ông làm việc ở Warszawa trong một cơ quan ngoại giao. Đến cuối đời ông đạt đến những chức vụ cao trong thời Nga hoàng Aleksandr II.
Hoàng tử Pyotr Vyazemsky
Pyotr Vyazemsky bắt đầu hoạt động văn học như một người ngoại đạo nhưng thơ ca của ông đạt đến đỉnh cao, được coi là một trong những gương mặt tiêu biểu của thơ ca Nga thế kỷ vàng. Thơ của ông chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa cổ điển Pháp, ông cố gắng đổi mới ngôn ngữ văn học Nga và cũng đạt được một số thành công. Ngoài sáng tác thơ ông còn là nhà phê bình nổi tiếng. Bắt đầu từ tạp chí Московский телеграф của nhà văn Polevoi, sau đó là tạp báo Литературная газета của nhà thơ Denvig, và cuối cùng là tạp chí Современник của Pushkin. Sau cái chết của Pushkin, ông ngừng cộng tác với tạp chí Современник và thôi viết phê bình. Đến cuối đời ông quay lại viết một số hồi ký về những người nổi tiếng cùng thời. Pyotr Vyazemsky mất ở Baden-Baden (Đức) năm 1878, mai táng ở Sankt-Peterburg.

**Thư mục**
Собрание сочинений Вяземского в 12 тт. СПб. 1878—1886, его переписка, «Остафьевский архив», т. I—V
*Грот Я., Сухомлинов М., Пономарёв С., в Сборнике 2 отделения Академии наук, т. XX, 1880
*Трубачев С. С. Вяземский как писатель 20-х гг., «Исторический вестник», Ї 8, 1892
*Спасович В. Вяземский и его польские отношения и знакомства. Сочинения Спасовича, т. VIII, 1896
*Языков Д. П. Вяземский. — М. 1904
*Кульман H. Вяземский как критик. Известия Академии наук. книга 1. 1904
*Гинзбург Л. Я. Вяземский литератор, Сборник «Русская проза», под ред. Б. Эйхенбаума и Ю. Тынянова, Л., 1926
*Венгеров С. А. Источники словаря русских писателей, т. I, СПб. 1900
*Перельмутер, Вадим «Звезда разрозненной плеяды!…» М. Кн. сад. 1993

**Một vài bài thơ**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Вяземский П.А. Сборник стихотворений на stroki.net- http://az.lib.ru/w/wjazemskij_p_a/-  Пётр Вяземский стихи в  Антологии русской поэзии-  Вяземский П. А. «Поздние стихотворения»
Thể loại:Nhà thơ Nga
Thể loại:Nhà văn Nga
Thể loại:Nhà báo Nga
Thể loại:Sinh năm 1792
Thể loại:Thành viên Viện Hàn lâm Nga
Thể loại:Mất năm 1878
Stepan Petrovich Schipachev

Stepan Petrovich Schipachev
Stepan Petrovich Schipachev (tiếng Nga: Степан Петрович Щипачёв; 26 tháng 12 năm 1898 – 31 tháng 12 năm 1979) là một nhà thơ Nga Xô Viết.

**Tiểu sử**
Stepan Schipachev sinh ở làng Schipachi, tỉnh Sverdlovsk vùng Ural trong một gia đình nông dân, sớm mồ côi bố mẹ cậu bé phải bán hàng và làm công nhân từ nhỏ. Những năm 1919-1931 ông phục vụ trong quân đội. Năm 1923 in tập thơ đầu tiên ở Simferopol, vùng Crimea. Năm 1934 ông tốt nghiệp khoa văn trường Đại học giáo sư đỏ (Институт Красной профессуры). Thập niên 1930 là thời kỳ ông viết được nhiều bài thơ hay nhất. Ngoài thơ, ông còn viết truyện nhưng thể loại thành công nhất là thơ trữ tình. Năm 1939 ông tham gia giải phóng miền tây Ukraina. Những năm Chiến tranh thế giới thứ hai ông làm việc ở ngành xuất bản quân đội.
Stepan Schipachev được tặng nhiều huân, huy chương của nhà nước Liên Xô. Năm 1973 tuyển tập tác phẩm của ông gồm 3 tập được xuất bản. Thơ của ông được dịch ra nhiều thứ tiếng, trong đó có tiếng Việt.

**Tác phẩm**
По курганам веков (1923)
*Одна шестая (1931)
*Наперекор границам (1932)
*Под небом Родины моей (1937)
*Лирика (1939)
*Фронтовые стихи (1942)
*Строки любви (1945)
*Славен труд (1947)
*Стихотворения (1948)
*Товарищам по жизни (1972)
*Домик в Шушенском (1944)
*Павлик Морозов (1950)
*Наследник (1965)
*Песнь о Москве (1968)
*12 месяцев вокруг Солнца (1969)
*Березовый сок (1956)

**Một vài bài thơ**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Nhà thơ Nga
Thể loại:Sinh năm 1889
Thể loại:Mất năm 1980
Aleksandr Ivanovich Odoyevsky

Aleksandr Ivanovich Odoyevsky (tiếng Nga: Александр Иванович Одоевский; 26 tháng 11 năm 1802 – 15 tháng 8 năm 1839) là một nhà thơ Nga.

**Tiểu sử**
Aleksandr Odoyevsky sinh ra trong một gia đình quý tộc ở Sankt-Peterburg. Từ nhỏ đã có được sự giáo dục tốt của gia đình, lớn lên phục vụ trong đội kỵ binh của Sa hoàng. Vì tham gia vào sự kiện ngày 14 tháng 12 năm 1825 của những người khởi nghĩa tháng Chạp bị đày đi vùng Siberi. Năm 1837 chuyển về vùng Kavkaz, gặp các nhà thơ Mikhail Yuryevich Lermontov và Nikolay Platonovich Ogarev.
Những bài thơ của ông viết trước năm 1825 đều bị thất lạc. Từ sau năm 1825 ông viết được nhiều bài thơ trữ tình nổi tiếng. Thơ của ông mang một vẻ hoài cảm với những tình cảm chân thành và những suy ngẫm triết lý, được nhà thơ Lermontov phát triển sau đó. Sinh thời ông chỉ in được một vở kịch ở tạp chí Современник (Người đương thời) và một tập thơ, chỉ đến năm 1883 tuyển tập tác phẩm cùng với tiểu sử của ông mới được xuất bản.

**Tác phẩm**
Полн. собр. стихотворений, СПБ, 1883
*Полн. собр. стихотворений и писем, М. - Л., 1934
*Полн. собр. стихотворений, Л., 1958

**Một vài bài thơ**
Aleksandr Odoyevsky trên tem thư Liên Xô

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Одоевский А.И. Стихотворения
Thể loại:Nhà thơ Nga
Thể loại:Mất năm 1839
Thể loại:Nhà văn từ Sankt-Peterburg
Anton Antonovich Delvig

Anton Delvig
Một bia tưởng niệm Anton Delvig
Anton Antonovich Delvig (tiếng Nga: Анто́н Анто́нович Де́львиг; 6 tháng 8 năm 1798 – 14 tháng 1 năm 1831) là nhà thơ Nga, bạn thân của Aleksandr Sergeyevich Pushkin.

**Tiểu sử**
Anton Delvig sinh ở Moskva trong một gia đình quý tộc. Đầu tiên học ở trường pansion, sau đó học Tsarskoye Selo Lyceum cùng với Pushkin. Anton Delvig lười học nhưng biết làm thơ từ rất sớm và năm 1814 đã in thơ ở tạp chí Вестник Европы. Ông từng làm việc ở Bộ tài nguyên, Bộ tài chính, sau đó làm ở Thư viện Hoàng gia và cuối cùng làm ở Bộ nội vụ nhưng ở đâu ông cũng nổi tiếng là một người không yêu thích công việc của mình. Năm 1825 ông cưới vợ, trong gia đình thường tổ chức những buổi dạ hội văn thơ và âm nhạc mà những bạn bè của ông, là những nhà văn, nhà thơ nổi tiếng thường góp mặt. Cũng trong thời gian này ông tham gia hoạt động xuất bản, in nhiều hợp tuyển văn thơ có giá trị.
Di sản văn học của ông không lớn, cũng như trong mọi công việc, trong thơ ca ông cũng nổi tiếng là một người lười viết, tuy nhiên, nhiều bài thơ trữ tình của ông dành cho ông một vị trí trong các nhà thơ lớn của thế kỷ vàng của thơ Nga. Đối với những người nghiên cứu lịch sử văn học thì ông là người bạn thân của Pushkin mà trong một bức thư Pushkin viết: "...Chẳng có ai trên đời này thân thiết hơn với tôi bằng Delvig... Thiếu Delvig thì chúng tôi chắc chắn là những kẻ mồ côi".
Anton Delvig mất ở Sankt-Peterburg.

**Tác phẩm**
Полное собрание сочинений — в «Библиотеке Севера» за июль 1893 г., под ред. В. В. Майкова
*Полн. собр. стихотворений. Вступ. ст. Б. Томашевского, 2 изд., Л., 1959 *Стихотворения, М. - Л., 1963
*Дельвиг А.А. Сочинения. Л., 1986

**Một vài bài thơ**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Антон Дельвиг стихи date = ngày 29 tháng 9 năm 2007 на  сайте Стихии date = ngày 18 tháng 1 năm 2012-  Антон Дельвиг стихи в  Антологии русской поэзии
*http://az.lib.ru/d/delxwig_a_a/
Thể loại:Nhà thơ Nga
Thể loại:Mất năm 1831
Thể loại:Nhà báo Nga
Mikhail Vasilyevich Isakovsky

Mikhail Vasilyevich Isakovsky (tiếng Nga: Михаил Васильевич Исаковсий; 19 tháng 1 năm 1900 – 20 tháng 7 năm 1973) là một nhà văn, nhà thơ Nga Xô viết.

**Tiểu sử**
Mikhail Isakovsky sinh ở làng Glotovka, tỉnh Smolensk trong một gia đình nông dân nghèo. Học ở trường gymnazy nhưng phải bỏ học vì nhà nghèo. Năm 1914 bắt đầu in thơ trên một tờ báo ở Moskva. Ông từng làm nghề dạy học, biên tập một số tờ báo và tạp chí. Nhiều bài thơ của ông được phổ nhạc trở thành những bài hát nổi tiếng.

Đối với bạn đọc Việt Nam, Mikhail Isakovsky được biết đến qua một số bài thơ, mà đặc biệt là bài hát "Katyusha" (Cachiusa) do nhạc sĩ Matvei Isaakovich Blanter phổ thơ ông. Bài hát này nổi tiếng khắp thế giới; còn ở Liên Xô, nó nổi tiếng đến mức người ta đã lập một bảo tàng về bài hát ở quê hương ông.
Ngoài thơ sáng tác ông còn dịch nhiều thơ các nước cộng hòa của Liên Xô ra tiếng Nga.
Mikhail Isakovsky hai lần được tặng Giải thưởng Nhà nước Liên Xô (1943, 1949), năm 1970 được phong Anh hùng Lao động. Ông cũng được tặng nhiều huân huy chương các loại của Liên Xô. Ông mất ở Moskva năm 1973.

**Tác phẩm**
По ступеням времени (1921)
*Взлеты (1921)
*Четыреста миллионов (1921)
*Провода в соломе (1927)
*Провинция (1930)
*Мастера земли (1931)
*Стихи и песни (1938, доп. изд. 1940)
*Наказ сыну, 1943
*Здравствуй, Смоленск, 1944
*Избранные стихи и песни (1940, доп. изд. 1947)
*Стихи и песни (1948, Гос. премия СССР, 1949)
*Поэма ухода (1920)
*О поэтах, о стихах, о песнях (1968)
*На Ельнинской земле: Автобиографические страницы (1971-1972)
*Исаковский М. Собрание сочинений, тт. 1-4. М., 1968-1969
*Исаковский М. Собрание сочинений, тт. 1-4. М., 1968-1969

**Một vài bài thơ**
Dàn tên lửa Cachiusa

**Một vài chi tiết liên quan đến "Cachiusa"**
Cachiusa BM-27
*Bài thơ này được nhạc sĩ Matvei Isaakovich Blanter phổ nhạc năm 1938 thành một bài hát nổi tiếng không chỉ ở Nga mà cả thế giới. Bài hát này còn tạo cảm hứng để người Nga đặt tên cho các dàn phóng tên lửa BM-8, BM-13 và BM-21, được trang bị cho Hồng quân Xô Viết trong Chiến tranh thế giới thứ hai. (Xem bài Cachiusa (vũ khí))
*Những năm 1943-1945 rất phổ biến đoạn thơ sau:
*Sau này, khi bài hát đã nổi tiếng khắp thế giới, Mikhaili Isakovsky viết khổ thơ kết sau đây:- Ca-chiu-sa, nàng là ai? http://vietnamnet.vn/vanhoa/201001/Cachiusa-Nang-la-ai-891248/

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Биография М.Исаковского date=2009-03-07 -  Михаил Исаковский на sovmusic.ru-  С.Минаков "Вино с печалью пополам" date=2012-03-06 -  Михаил Исаковский. Стихи. Биография. Фотогалерея на сайте  "Лучшие русские поэты и стихи"
Thể loại:Nhà thơ Nga
Thể loại:Nhà văn Nga
Thể loại:Anh hùng lao động xã hội chủ nghĩa
Lạc tiên

Lạc tiên hay nhãn lồng, người dân Nam Bộ gọi là cây/dây nhãn lồng, dây chùm bao, (danh pháp hai phần: Passiflora foetida), thuộc Họ Lạc tiên (Passifloraceae), là một loại cây có lá và quả ăn được. Cây có nguồn gốc từ tây nam Hoa Kỳ, México, vùng Caribe, Trung Mỹ và Nam Mỹ.
Loài lạc tiên này được du nhập vào các vùng nhiệt đới trên toàn thế giới như Đông Nam Á và Hawaii. Đây là một loài dây leo có quả ăn được.

**Mô tả**
Lá Passiflora foetida
Tập tin:Passiflora foetida MHNT.BOT.2009.13.9.jpg|thumb|Passiflora foetida - MHNT
Cây dây leo thân cỏ, dài 7 m đến 10 m. Mọc rải rác trong các lùm bụi ven đường, ven rừng, ở độ cao 120 m đến 1000 m.
Thân cây mềm, có nhiều lông. Lá lạc tiên mọc so le, hình tim, dài 6–10 cm, rộng 5–8 cm, mép có lông mịn, cuống lá dài 7–8 cm. Đầu tua cuống thành lò xo.
Hoa đơn độc 5 cánh trắng hay tím nhạt, đường kính 5,5 cm. Cây ra hoa tháng 4 đến tháng 5, có quả tháng 5 đến tháng 7. Quả hình trứng, dài 2–3 cm, khi chín có màu vàng cam đến màu đỏ, có nhiều hạt màu đen.
Lá bắc của cây này có các bẫy bắt côn trùng, trên đó chảy ra chất dính kèm theo enzym tiêu hóa, nhưng người ta chưa biết liệu cây có tiêu hóa côn trùng bị mắc bẫy hay không hay chỉ sử dụng vũ khí này làm cơ chế bảo vệ hoa và quả của cây. Đây vẫn là một chủ đề gây tranh cãi và nghiên cứu của các nhà nghiên cứu về cây ăn thịt.

**Sử dụng**
Ngọn và lá non làm rau. Quả chín ăn được, có tác dụng an thần, điều kinh, chữa ho, phù thũng, suy nhược thần kinh. Lá và thân cây cũng có nhiều tác dụng dược lý.

**Phân loại**
Lạc tiên còn có nhiều thứ nhỏ nữa:
#Passiflora foetida var. foetida
#Passiflora foetida var. ciliata
#Passiflora foetida var. lanuginosa
#Passiflora foetida var. salvadorensis

**Một vài hình ảnh**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Lạc tiên - chùm bao trên SVRVN-  Defence and Carnivory: dual role of bracts in Passiflora foetida date=2008-04-17  tóm tắt từ Journal of Biosciences 20(5): 657-664, 12-1995.
F
Lạc tiên
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Thể loại:Cây ăn thịt Bắc Mỹ
Thể loại:Cây ăn thịt Trung Mỹ
Thể loại:Cây ăn thịt Nam Mỹ
Thể loại:Thực vật xâm hại
Thể loại:Thực vật Florida
Thể loại:Thực vật Texas
Thể loại:Thực vật Arizona
Thể loại:Thực vật México
Thể loại:Thực vật Bahamas
Thể loại:Thực vật Cuba
Thể loại:Thực vật Dominica
Thể loại:Thực vật Guadeloupe
Thể loại:Thực vật Jamaica
Thể loại:Thực vật Martinique
Thể loại:Thực vật Puerto Rico
Thể loại:Thực vật Trinidad và Tobago
F
F
Thể loại:Thực vật liên nhiệt đới
Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
North Las Vegas, Nevada

Bắc Las Vegas (tiếng Anh: North Las Vegas) là một thành phố trong Quận Clark, Nevada, Hoa Kỳ. Theo điều cuộc điều tra dân số năm 2000, thành phố có tổng dân số 115.488, với một số dân theo ước tính của Cục điều tra dân số năm 2006 là 197.567 người, và theo ước tính của Quận Clark là 202.520 người vào thời điểm 1 tháng 7 năm 2006 

**Lịch sử**
Sân bay Sky Haven (sau này là Sân bay Bắc Las Vegas) được thành lập vào ngày 7 tháng 12 năm 1941.
Thành phố được thành lập ngày 16 tháng 5 năm 1946.

**Địa lý**
Bắc Las Vegas nằm ở tọa độ city (36.228511, -115.146593)1.
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích 203,3 km² (78,5 mi²), tất cả đều là mặt đất.

**Cơ cấu dân số**
Theo cuộc điều tra dân số2 năm 2000, thành phố có 115.488 người, 34.018 hộ và 27.112 gia đình. Mật độ dân số là 568,0/km² (1.471,0/mi²). Có 36.600 đơn vị nhà ở với mật độ bình quân 180,0 đơn vị/km² (466,2 đơn vị/mi²). Cơ cấu chủng tộc như sau: 55,93% người da trắng, 19,02% người Mỹ gốc Phi, 0,82% người Mỹ bản xử, 3,24% người châu Á, 0,53% người đảo Thái Bình Dương, 15,78% từ các chủng tộc khác, và 4,68% từ hai chủng tộc trở lên. 37,61% là người gốc Tây Ban Nha hay người Latin, thuộc bất cứ dân tộc nào.
Có 34.018 hộ trong đó có 47,8% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 57,3% là các cặp kết hôn sống với nhau, 15,2% có chủ hộ là một nữ không có mặt của chồng và 20,3% là không lập gia đình. 13,6% tổng số hộ gồm những cá nhân riêng lẻ và 3,2% có người sống một mình với tuổi 65 trở lên. Cỡ trung bình của hộ 3,36 người và của gia đình là 3,67 người.
Dân số thành phố có độ tuổi dưới 18 là 33,9%, 9,6% từ 18 đến 24, 34,3% từ 25 đến 44, 16,4% từ 45 đến 64, và 5,8% có độ tuổi 65 trở lên. Tuổi trung bình là 29. Cứ 100 nữ có 104,3 nam. Cứ 100 nữ tuổi 18 trở lên có 103,1 nam.
Thu nhập bình quân một hộ là $46.057, và của gia đình là $46.540. Đàn ông có thu nhập $32.205 so với mức $25.836 của phụ nữ. Thu nhập bình quân đầu người của thành phố là $16.023. Khoảng 11,8% gia đình và 14,8% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 19,6% số này có độ tuổi dưới 18 và 8,8% có độ tuổi từ 65 trở lên.

**Giao thông**
Bắc Las Vegas có lẽ được người ta biết đến nhiều nhất, ngoài vì lý do là một phần của vùng đô thị Las Vegas ra, là do đây có Căn cứ không quân Nellis.
Thành phố cũng có Sân bay Bắc Las Vegas. Hãng hàng không Scenic (Scenic Airlines), một hãng hàng không khu vực có trung tâm hoạt động ở đây.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Bắc Las Vegas date=2008-01-23 -  24 Unique Aesthetic Images of North Las Vegas date = ngày 16 tháng 7 năm 2012

Thể loại:Thành phố của Nevada
Thể loại:Quận Clark, Nevada
Thể loại:Vùng đô thị Las Vegas
Danh sách đô thị Nevada

Đây là danh sách thành phố, thị trấn, các khu chưa được tổ chức chính quyền (thành phố hay thị trấn mà vẫn còn trực tiếp chịu điều hành bởi quận/county) và các Khu chỉ định điều tra dân số ở tiểu bang Nevada, Hoa Kỳ.

**Tham khảo**

Nevada
Nhãn lồng

Nhãn lồng trong tiếng Việt có thể là:- Người dân miền Bắc Việt Nam gọi một giống nhãn (Dimocarpus longan), có nguồn gốc từ tỉnh Hưng Yên.- Người dân miền Nam Việt Nam gọi loài lạc tiên (Passiflora foetida) và một số loài khác thuộc chi Lạc tiên. Xem Lạc tiên (định hướng).
Eureka, Nevada

Biểu hiệu ở cửa vào thành phố.
Eureka là một thành phố ở Hạt Eureka, Nevada, Hoa Kỳ. Theo cuộc điều tra dân số năm 1990, thành phố có tổng dân số 650 người. Eureka là thành phố duy nhất ở Hạt Eureka và cũng là hạt lỵ. Thành phố có Nhà hát opera Eureka (xây năm 1880 và phục chế năm 1993), Khách sạn Jackson House (xây năm 1877), Bảo tàng Eureka Sentinel, Chợ Raine và Bảo tàng cuộc sống hoang dã (xây năm 1887).

**Địa lý**
Vị trí của Eureka, Nevada
Eureka có tọa độ 1, ở phía nam của Hạt Eureka, tại độ cao 6.481 foott (1.900 mét) ở Dãy núi Diamond, một rặng núi kéo dài ở phía nam Thung lũng Diamond, giữa các thung lũng Antelope và Newark.
Thành phố nằm dọc theo Quốc lộ 50 Mỹ, có nickname là "Con đường cô đơn nhất Mỹ": do các thành phố gần nhất dọc theo quốc lộ là Austin (71 dặm (114 km) về phía tây) và Ely (77 dặm về phía đông). Thành phố gần nhất là Duckwater, Nevada, 59 dặm (94 km) về phía nam.
Khí hậu ở đây có đặc trưng của Great Basin: nóng và khô vào mùa Hè với các đợt dông tố gió mùa từ cuối tháng 7 đến tháng 8; lạnh và khô và thỉnh thoảng có tuyết vào mùa Đông.

**Lịch sử**
Những người thợ mỏ ở Eureka làm việc bên một mỏ quặng năm 1871.
Thị trấn có một nhóm dân tìm bạc định cư lần đầu vào năm 1864, đây là những người đến từ Austin gần đó, họ đã phát hiện các quặng có chứa bạc và chì gần Đỉnh Prospect. Thị trấn trở thành hạt lỵ năm 1873, khi Hạt Eureka được tách ra khỏi Lander, Elko, và White Pine.
Khai khoáng, đặc biệt là chì, đã là nguồn thu thu nhập chính của thị trấn. Dân số của thị trấn đã tăng vọt lên mức 10.000 năm 1878, nhưng đã sút giảm do sự suy giảm ngành khai khoáng ở đây và các điều kiện thị trường thay đổi dẫn đến việc đóng cửa các mỏ.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
The historic Jackson House Hotel, Eureka, NV, built 1877- Eureka County website- Eureka Opera House date=2008-03-16 - Eureka County School District- Eureka Branch Library date=2009-07-21 - Eureka photos and information at Western Mining History- JB Monaco Eureka Photo Gallery
Thể loại:Thành phố của Nevada
Thể loại:Hạt Eureka, Nevada