Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Bệnh Basedow

Bệnh Basedow hay còn gọi là bệnh Graves, bệnh Parry, bướu giáp độc lan tỏa, bệnh cường giáp tự miễn là một bệnh tự miễn thường ảnh hưởng đến tuyến giáp, làm phì đại tuyến giáp lên gấp 2 lần hoặc nhiều hơn (bướu cổ), gây cường giáp (tăng năng tuyến giáp; tuyến giáp hoạt động quá mức), với các triệu chứng liên quan như tăng nhịp tim, yếu cơ, mất ngủ hoặc khó ngủ, và tính tình dễ bị kích thích. Nó cũng có thể ảnh hưởng đến mắt, gây ra lồi mắt và ảnh hưởng đến các hệ cơ quan khác, bao gồm da, tim, tuần hoàn và thần kinh.
Có khoảng 2% nữ giới bị mắc bệnh Basedow, đôi khi xuất hiện sau khi sinh con, với tỷ lệ mắc bệnh nữ:nam là 7:1 đến 8:1. Yếu tố di truyền là yếu tố nguy cơ chính của khả năng mắc bệnh Basedow, với 79% nguyên nhân mắc bệnh là do di truyền.
Chẩn đoán thường được thực hiện trên cơ sở từ các triệu chứng, mặc dù các xét nghiệm nội tiết tố tuyến giáp cũng có thể hữu ích, đặc biệt là trong quá trình theo dõi điều trị.

**Dấu hiệu và triệu chứng**
Hình:HyperaldosteronismSymptoms.jpeg|thumb|Triệu chứng Basedow: rụng tóc, nhược cơ, run tay, tim đập nhanh, giảm cân, kinh thưa
Các dấu hiệu và triệu chứng của Basedow hầu hết là kết quả của sự ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp của cường giáp, với trường hợp ngoại lệ bệnh mắt do Graves (Graves' ophthalmopathy), bướu cổ, và phù niêm trước xương chày (phù trước xương cẳng chân; pretibial myxedema; gây ra bởi các quá trình tự miễn dịch của bệnh). Các triệu chứng của cường giáp chủ yếu là mất ngủ, run tay, hiếu động thái quá, rụng tóc, mồ hôi ra nhiều, ngứa, sợ nóng, giảm cân mặc dù tăng sự thèm ăn, tiêu chảy, đại tiện thường xuyên, đánh trống ngực, yếu cơ, da ấm và ẩm. Hơn nữa dấu hiệu có thể được nhìn thấy trên khám lâm sàng thường là thấy tuyến giáp lan rộng (thường là đối xứng) và cứng (nontender), mi mắt chậm chạp (lid lag), chảy nước mắt nhiều do bệnh mắt Graves, rối loạn nhịp tim, chẳng hạn như tim nhịp nhanh xoang (sinus tachycardia), rung tâm nhĩ (strial fibrillation), ngoại tâm thu thất (premature ventricular contraction) và cao huyết áp. Những người bị cường giáp có thể bị thay đổi hành vi và nhân cách, bao gồm: rối loạn tâm thần, hưng cảm, lo âu, kích động, và trầm cảm..Triệu chứng run tay, mắt lồi nếu phát hiện bệnh vào thì muộn.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Health/Conditions_and_Diseases/Endocrine_Disorders/Thyroid/Hyperthyroidism/Graves%27_Disease/
Basedow
Basedow
Siêu văn bản

Các trang web được viết bằng ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản (HTML).
Siêu văn bản (tiếng Anh: hypertext) là loại văn bản tích hợp nhiều dạng dữ liệu khác nhau như: văn bản, âm thanh, hình ảnh, video,... và các siêu liên kết đến các siêu văn bản khác. Siêu văn bản là văn bản của một tài liệu có thể được truy tìm không theo tuần tự. Người đọc có thể tự do đuổi theo các dấu vết liên quan qua suốt tài liệu đó bằng các mối liên kết xác định sẵn do người sử dụng tự lập nên.
Trong một môi trường ứng dụng siêu văn bản thực sự, người đọc có thể trỏ vào chỗ tô sáng (highlight) bất kì từ nào của tài liệu và tức khắc nhảy đến những tài liệu khác có văn bản liên quan đến nó. Cũng có những lệnh cho phép người đọc tự tạo cho riêng mình những dấu vết kết hợp qua suốt tài liệu. Các trình ứng dụng dùng siêu văn bản rất hữu ích trong trường hợp phải phải làm việc với số lượng văn bản lớn, như các bộ từ điển bách khoa và các bộ sách nhiều tập.

**Một số ngôn ngữ siêu văn bản tiêu biểu**
 HTML (Hypertext Markup Language) - Ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản
HTML là loại ngôn ngữ dùng để định dạng dữ liệu. Tất cả các trang web bạn đang duyệt đều được tạo nên từ các thẻ HTML. Dù website của bạn được lập trình bằng ngôn ngữ nào đi nữa, thì khi được trả về trình duyệt web, bạn sẽ chỉ nhận được các mã HTML. Ví dụ để định dạng một đoạn văn bản bạn sử dụng cặp thẻ , để xuống dòng bạn sử dụng thẻ . HTML cùng với HTTP tạo nên nền móng của một loại dịch vụ mà chúng ta gọi là web như ngày nay.- XML (Extensible Markup Language) - Ngôn ngữ đánh dấu có thể mở rộng
Khác với HTML, XML không định nghĩa bất cứ thẻ nào cả. Tất cả các thẻ và ý nghĩa của chúng đều do bạn tạo ra. XML được tạo ra để xác định dữ liệu và do đó được dùng như một công cụ để truyền tải dữ liệu có cấu trúc giữa các ứng dụng, đặc biệt là ứng dụng web.

**Tham khảo**

Thể loại:Giao diện máy tính
Thể loại:Internet
Thể loại:Phát minh của Hoa Kỳ
Mẫu thiết kế

Mẫu thiết kế (tiếng Anh là design pattern) có nhiều nghĩa tùy vào ngữ cảnh khác nhau:- Mẫu thiết kế (kiến trúc), một cách nắm bắt và truyền đạt các ý tưởng thiết kế trong kiến trúc- Mẫu thiết kế (khoa học máy tính), một giải pháp chuẩn cho các vấn đề chung trong thiết kế phần mềm- Design Patterns, tên một cuốn sách bắt đầu cho việc nghiên cứu thiết kế mẫu trong khoa học máy tính- Các mẫu sư phạm (Pedagogical patterns), những phương pháp tốt nhất trong dạy học
Thể loại:Thiết kế kiến trúc
Design Patterns

Design Patterns (ISBN 0201633612) là cuốn sách khoa học máy tính đưa ra các giải pháp chuẩn và các quy ước đặt tên cho các vấn đề chung trong thiết kế phần mềm. Các tác giả của cuốn sách là Erich Gamma, Richard Helm, Ralph Johnson và John Vlissides, hay còn được biết đến với các tên "Gang of Four" hay đơn giản là "GoF".
Nửa đầu cuốn sách nói về các định nghĩa của các thiết kế mẫu cho phần mềm và phần còn lại đưa ra một danh sách các mẫu thiết kế thực tiễn có thể dùng lại. Nó có kèm thêm các ví dụ viết bằng C++ và Smalltalk. Dưới đây là danh sách:

**Các mẫu tạo lập - Creational patterns == - Abstract factory pattern- Builder- Factory method pattern- Prototype- Singleton

**Các mẫu cấu trúc - Structural patterns**
 Adapter- Bridge- Composite- Decorator- Facade- Flyweight- Proxy

**Các mẫu hành vi - Behavioral patterns**
 Chain of responsibility- Command- Interpreter- Iterator- Mediator- Memento- Observer- State- Strategy- Template method- Visitor
Để có thêm thông tin về các mẫu thiết kế trong phần mềm nói chung, xem các mẫu thiết kế trong khoa học máy tính, nó sẽ cung cấp một danh sách đầy đủ hơn về các mẫu thiết kế.

**Tham khảo**
Thể loại:Sách khoa học máy tính
Thể loại:Mẫu thiết kế phần mềm
Thể loại:Sách năm 1994
Facade pattern

Trong lập trình hướng đối tượng, facade pattern là một mẫu thiết kế phần mềm nhằm cung cấp một giao diện (interface) đơn giản giúp che giấu phần mã cấu trúc phức tạp phía sau, ví dụ như là một thư viện lớp (class library ). Facade pattern có thể:- Cung cấp một giao diện đơn giản cho việc thực thi nhiều hành vi phổ biến trong một hành vi duy nhất.- Giúp cho một ứng dụng trở nên đơn giản hơn trong việc kiểm soát, thay thế hành vi (method) sử dụng và sử dụng các đặt tên phù hợp để làm cho ứng dụng dễ hiểu hơn;- Giảm sự phụ thuộc của các khối mã bên ngoài với các hành vi tính toán phức tạp trong hệ thống nhằm đạt được sự phụ thuộc lỏng lẻo;
Facade thường được sử dụng trong việc thực thi các cuộc gọi từ xa đòi hỏi tiêu tốn nhiều tài nguyên (thời gian và năng lượng tính toán).
Nó cũng được sử dụng trên 1 hệ thống với nhiều triển khai phức tạp nhằm mục đích ẩn đi sự phức tạp đó, giúp lập trình viên tập trung vào mục đích thay vì hành vi của các chức năng.

**Ví dụ**

**Java**
Ví dụ sau đây cung cấp một facade đơn giản hơn trên các hành vi phúc tạp:
/* Complex parts */
class CPU {
public void freeze() { ... }
public void jump(long position) { ... }
public void execute() { ... }
}
class Memory {
public void load(long position, byte data) { ... }
}
class HardDrive {
public byte read(long lba, int size) { ... }
}
/* Facade */
class ComputerFacade {
private CPU processor;
private Memory ram;
private HardDrive hd;
public ComputerFacade() {
this.processor = new CPU();
this.ram = new Memory();
this.hd = new HardDrive();
}
public void start() {
processor.freeze();
ram.load(BOOT_ADDRESS, hd.read(BOOT_SECTOR, SECTOR_SIZE));
processor.jump(BOOT_ADDRESS);
processor.execute();
}
}
/* Client */
class You {
public static void main(String args) {
ComputerFacade computer = new ComputerFacade();
computer.start();
}
}

**Xem thêm**
 Adapter pattern- Mediator pattern- Singleton pattern

**Liên kết ngoài**
  Description from the Portland Pattern Repository-  Description by Vince Huston

**Tham khảo**
Thể loại:Mẫu thiết kế phần mềm
Chưng cất phá hủy

Chưng cất phá hủy là một dạng chưng cất nhằm loại ra và thu hồi riêng các khí và các chất còn lại từ một số chất bằng cách nung nóng nó mà không có mặt không khí. Quá trình này phá vỡ cấu trúc và tạo ra một số chất mới. Đôi khi nó còn được gọi là 'cốc hóa' khi nói đến quá trình nung nóng làm biến đổi than có chứa bitum thành than cốc và các phụ phẩm khác như hắc ín (ở nhiệt độ khoảng 1.000 °C).
Các ví dụ về các chất thông thường hay được sử dụng trong chưng cất phá hủy để chiết ra các hóa chất và các vật liệu khác bao gồm:
# Gỗ
# Than bao gồm than cám, than bùn v.v
Các ví dụ về các chất được chiết ra bao gồm:
# Axít axêtíc
# Rượu mêtylic hay rượu gỗ (mêtanol)
# Khí than
# Hắc ín
Các dạng chưng cất khác còn có:
# Chưng cất phân đoạn nhằm thu được các chất có điểm sôi khác nhau trong một hỗn hợp mà không có sự thay đổi hay phá vỡ các chất này.
# Chưng cất đơn giản nhằm tách một chất ra khỏi dung dịch của nó.

**Thông tin liên quan**
Các chất dễ bay hơi trong dầu hắc ín là sản phẩm được tạo ra từ chưng cất phá hủy than có chứa bitum. Chúng chứa các hydrocarbon thơm đa vòng (PNA). Các PNA thăng hoa rất nhanh và sinh ra các hợp chất có khả năng gây ung thư trong môi trường làm việc. Các chứng cứ cho thấy công nhân bị phơi nhiễm trước các sản phẩm của sự cháy hay chưng cất than chứa bitum có nguy cơ bị ung thư cao.

**Tham khảo**
Thể loại:Chưng cất
HK

Trong tiếng Việt, HK có thể viết tắt cho:
*Hoàn Kiếm: quận Hoàn Kiếm và hồ Hoàn Kiếm
*Hồng Kông
*Hoa Kỳ
*Hàng không
*Học kỳ
Và hK có thể viết tắt cho:
*hêctôkelvin, đơn vị nhiệt độ của SI
Thể loại:Từ viết tắt từ chữ đầu
Thể loại:Danh sách các từ kết hợp từ hai chữ cái
Thể loại:Chiến tranh Đông Dương

Thể loại:Chiến tranh trong lịch sử Việt Nam
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Việt Nam
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Pháp
Thể loại:Lịch sử Việt Nam thời kỳ 1945–1975
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Campuchia
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Lào
Thể loại:Quan hệ Pháp – Việt Nam
Thể loại:Liên bang Đông Dương
Thể loại:Phong trào độc lập Việt Nam
Thể loại:Xung đột năm 1948
Thể loại:Xung đột năm 1950
Thể loại:Xung đột năm 1954
Thể loại:Việt Nam thế kỷ 20
Thể loại:Xung đột trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh
Thể loại:Xung đột năm 1946
Thể loại:Xung đột năm 1947
Thể loại:Xung đột năm 1949
Thể loại:Xung đột năm 1951
Thể loại:Xung đột năm 1952
Thể loại:Xung đột năm 1953
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Hoa Kỳ
Guanin

Guanine (gua-nin) là một trong năm loại nucleobase chính có trong các axit nuclêic (DNA và RNA). Guanine là một dẫn xuất thuộc nhóm purine và là một tautomer. Nucleoside chứa guanine có hai loại tuỳ theo thành phần đường pentôza (đường 5C) mà nó chứa:
- Nếu đường 5C là ribôza, thì nucleoside gọi là guanosine (gu-a-nô-zin).
- Nếu đường 5C là đêoxyribôza, thì nucleoside gọi là deoxyguanosine (đê-oxy gu-a-nô-zin).
Trong cấu trúc xoắn kép ở DNA và đôi khi ở RNA, guanine tạo thành cặp với cytosine nhờ ba liên kết hiđrô hình thành theo nguyên tắc bổ sung.
Guanine còn là tên gọi của một chất vô định hình màu trắng có trong vây của một số loài cá, trong phân các loài chim biển, trong gan và tụy các loài thú. Đúng ra, tên gọi của loại nucleobase này xuất phát từ thuật ngữ guano, vì nó được phân lập lần đầu từ phân chim (thổ ngữ Quechua Nam Mỹ, huanu - nghĩa là phân động vật).
Trong công nghệ mỹ phẩm, guanine tinh thể được dùng như một gia chất trong nhiều sản phẩm (Ví dụ như thuốc gội đầu), để tạo hiệu ứng lấp lánh như ngọc trai. Nó tạo ra độ bóng sáng cho các sản phẩm để vẽ mắt và sơn móng. Nó có thể kích thích mắt. Ngoài ra nó còn dùng để chế tạo ngọc trai nhân tạo, các hạt nhôm và đồng.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Computational Chemistry Wiki date = ngày 1 tháng 11 năm 2007
Thể loại:Purine
Thể loại:Hóa chất mỹ phẩm
Thể loại:Hợp chất carbon
Cytosine

Cytosine (đọc là xi-tô-zin, kí hiệu là C hoặc X) là một trong năm loại nucleobase chính dùng để lưu trữ và truyền đạt thông tin di truyền trong tế bào, cụ thể là trong các nucleic acid DNA và RNA. Là một chất dẫn xuất của pyrimidine, cytosine có một vòng thơm dị gắn với hai nhóm thế (một nhóm amine ở vị trí 4 và một nhóm xeton ở vị trí 2). Nucleoside chứa cytosine gọi là cytidine. Trong các cặp base Watson-Crick, nó tạo 3 liên kết hiđrô với guanine.
Cytosine được khám phá năm 1894 trong mô tuyến ức bê. Cấu tạo phân tử được đề xuất năm 1903, sau đó được tổng hợp trong phòng thí nghiệm (và tái khẳng định) cùng năm.
Gần đây, cytosine còn được dùng trong tin học lượng tử. Lần đầu tiên các đặc tính lượng tử được ứng dụng để xử lý thông tin là vào tháng 8 năm 1998 khi các nhà nghiên cứu tại Oxford bổ sung thuật toán David Deutsch vào 2 qubit NMRQC (Nuclear Magnetic Resonance Quantum Computer - máy tính lượng tử cộng hưởng từ nhân) trên nền tảng phân tử cytosine.
Cytosine có thể được tìm thấy như là một phần của DNA, RNA, hoặc như là một phần của một nucleotide. Như cytosine triphosphate (CTP), nó có thể hoạt động như một yếu tố của enzyme, và có thể chuyển một phosphate để chuyển đổi adenosine diphosphate (ADP) để trở thành adenosine triphosphate (ATP).
Trong DNA và RNA, cytosine bắt cặp với guanine. Tuy nhiên, cytosine có thuộc tính không ổn định, và có thể bị chuyển thành uracil (deamination tự phát). Điều này có thể dẫn đến một đột biến điểm nếu không được sửa chữa bởi enzyme sửa chữa DNA.
Cytosine có thể được methyl hóa thành 5-methylcytosine bởi enzymes DNA methyltransferase.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Cytosine MS Spectrum
*200-749-5- bibcode=1999PNAS...96.4396S - 597 — 4-amino-3H-pyrimidin-2-one- 5274263 — 4-aminopyrimidin-2-ol- 200-749-5- Computational Chemistry Wiki date = ngày 2 tháng 12 năm 2005- Prebiotic cytosine synthesis: A critical analysis and implications for the origin of life date=2008-03-11 
Thể loại:Pyrimidine
Thể loại:Amin
Thể loại:Hợp chất carbon
Thể loại:Gen theo nhiễm sắc thể ở người
VDC

VDC, tên đầy đủ là Công ty Điện toán và Truyền số liệu (Vietnam Datacommunication Company) là một công ty hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin và viễn thông ở Việt Nam.
Công ty này trực thuộc Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT). Nó có trụ sở tại Nhà Internet, Lô 2A, Làng Quốc tế Thăng Long, phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, Hà Nội, và có ba chi nhánh lớn đặt trên Việt Nam (VDC1 phía Bắc, VDC2 phía Nam và VDC3 ở miền Trung và Tây Nguyên).
VDC là một nhà cung cấp dịch vụ Internet tại Việt Nam.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài== - Trang chủ của VDC date=2016-02-20 
Thể loại:Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam
Thể loại:Từ viết tắt từ chữ đầu
Base (định hướng)

Base có thể là:
Khoa học kỹ thuật- base: các chất có đặc tính là nhận proton (H+), hoặc tạo ra OH- trong dung dịch có dung môi nước.- Cực Base hay cực gốc hay cực nền, là một cực của transistor.- Lối nói và viết tắt phổ biến của các nucleobase.-  , một phần tử HTML
Văn học nghệ thuật- Ace of Base là một ban nhạc pop đến từ thành phố Göteborg, Thụy Điển.
Adenin

Adenine (a-đê-nin) là một trong hai loại nucleobase thuộc nhóm purine là thành phần tạo nên các nucleotide trong các nucleic acid (DNA và RNA). Trong chuỗi xoắn kép DNA, thì adenine (A) gắn với thymine (T) qua hai liên kết hiđrô theo nguyên tắc bổ sung, nhờ đó giữ ổn định cấu trúc của DNA. Trong RNA, adenine đôi khi gắn với uracil (U), cũng qua hai liên kết hiđrô, theo nguyên tắc bổ sung, vì RNA không có T mà thay bằng U.
Adenine tham gia cấu tạo hai loại nucleoside: nó gắn với ribose tạo thành adenosine, còn khi gắn với deoxyribose, nó tạo ra deoxyadenosine; adenosine triphosphate (ATP), là một nucleotide có 3 nhóm phosphate của adenosine. Adenosine triphosphate được sử dụng trong các hoạt động chuyển hóa tế bào như là một trong những phương pháp cơ bản để chuyển năng lượng giữa các phản ứng.
Trong các tài liệu trước đây, adenine đôi khi được gọi là Vitamin B4. Tuy nhiên bây giờ nó không còn được xem là một vitamin thực thụ nữa (xem thêmVitamin B).
Một số người cho rằng, trong nguồn gốc của sự sống trên Trái Đất, phân tử adenine đầu tiên được tạo ra do sự polymer hóa của 5 phân tử hiđrô cyanide (HCN).
Adenine có thể được hình thành từ ngoài Trái Đất.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Computational Chemistry Wiki date=2007-09-30 
Thể loại:Purine
Thể loại:Vitamin
Thể loại:Hợp chất carbon
Thymin

Đối với loại vitamin có tên gọi gần giống, xem Thiamin.
Thymin (ký hiệu T hoặc Thy), còn gọi là 5-methyluracil hay timin, là tên của một base nitơ thuộc nhóm pyrimidin với công thức hóa học là C5H6N2O2. Đây là một trong bốn base nitơ trong acid nucleic của DNA, cùng với adenin (A), guanin (G) và cytosin (C). Trong DNA, thymin gắn với adenin qua hai liên kết hydro giúp cho cấu trúc của DNA được giữ ổn định, còn trong RNA, thymin được thay thế bằng base nitơ uracil.
Thymin kết hợp với deoxyribose tạo nên nucleoside deoxythymidin, cũng đồng nghĩa với thuật ngữ thymidin. Thymidin có thể được phosphoryl hóa với một, hai hoặc ba nhóm phosphat, tạo nên lần lượt TMP, TDP và TTP (thymidin mono-, di- và triphosphat).
Tên thymin bắt nguồn từ từ thymus, có nghĩa là tuyến ức, do base nitơ này được Albrecht Kossel và Albert Neumann phân lập lần đầu tiên vào năm 1893 từ tuyến ức của bê.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Computational Chemistry Wiki. date = ngày 29 tháng 6 năm 2006.
Thể loại:Hợp chất carbon
Thể loại:Dị vòng nitơ thơm
Thể loại:Hợp chất dị vòng (1 vòng)
Thể loại:Pyrimidin
Uracil

Tập tin:Componentes nucleotidos.png|trái|nhỏ|229x229px|Vài loại nucleotide
Uracil (u-ra-xin) là một trong bốn loại nucleobase trong RNA, thay vì thymine như trong DNA. Tương tự thymine, uracil có thể tạo thành một cặp base với adenine qua hai liên kết hiđrô, tuy nhiên nó kém thua thymine một nhóm methyl. Uracil, so với thymine, dễ bị thoái hóa hơn thành cytosine. Uracil hiếm khi hiện diện trong DNA, chỉ xuất hiện trong RNA. Uracil có thể bị methyl hoá tạo thành thymine.
Sự kết hợp uracil với enzyme uracil-N-glycosilase (Ung) trong phản ứng PCR được dùng như một phương pháp chống tạp nhiễm chéo, quan trọng trong các thử nghiệm lâm sàng.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Computational Chemistry Wiki date=ngày 21 tháng 5 năm 2006
Thể loại:Pyrimidine
Thể loại:Địa lý Việt Nam

Việt Nam (tọa độ địa lý: type:country) nằm ở cực đông nam bán đảo Đông Dương chiếm diện tích khoảng 330.991 km2. Biên giới Việt Nam giáp với vịnh Thái Lan ở phía nam, vịnh Bắc Bộ và Biển Đông ở phía đông, Trung Quốc ở phía bắc, Lào, và Campuchia phía tây. Đất nước có hình chữ S và khoảng cách từ bắc tới nam là khoảng 1.650km, vị trí hẹp nhất theo chiều đông sang tây là 50 km (tại Quảng Bình) - Lớn nhất là 600 km (tại Bắc Bộ). Với đường bờ biển dài 3.260 km không kể các đảo, Việt Nam tuyên bố 12 hải lý ranh giới lãnh hải, thêm 12 hải lý tiếp giáp nữa theo thông lệ và vùng an ninh, và 200 hải lý làm vùng đặc quyền kinh tế.
Thể loại:Việt Nam
Việt Nam
Việt Nam
Việt Nam
Thể loại:Du lịch sinh thái Việt Nam

Du lịch sinh thái là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên và văn hoá bản địa gắn với giáo dục môi trường, có đóng góp cho nỗ lực bảo tồn và phát triển bền vững với sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương.
Du lịch sinh thái là loại hình khai thác tìm hiểu đa hệ sinh thái tự nhiên gồm: Đa hệ sinh thái động vật, thực vật, hệ sinh thái nhân văn của núi, của rừng, của hồ..
Ở Việt Nam có nhiều khu bảo tồn thiên nhiên, vườn quốc gia và nhiều rừng cấm, đó là những di sản thiên nhiên của quốc gia, chứa đầy tiềm năng cho phát triển du lịch sinh thái như Vịnh Hạ Long, hồ Ba Bể, động Phong Nha, vườn quốc gia Cát Tiên, vườn quốc gia Cúc Phương, khu bảo tồn thiên nhiên Vân Long.v.v. đặc biệt là đã có tới 9 khu dự trữ sinh quyển Việt Nam được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới nằm ở khắp ba miền.
Sinh thái
Báng

Cây báng (các tên gọi khác: đác, co pảng, quang lang, bụng báng, búng báng, báng búng, Cây Tà vạt, Cây rượu trời, Cây dừa núi), danh pháp khoa học Arenga pinnata, là giống cây lâu năm thuộc họ Cau, có nguồn gốc khu vực nhiệt đới châu Á, từ đông Ấn Độ về phía đông tới Malaysia, Indonesia, và Philippines. Ở Việt Nam, cây báng mọc nhiều ở chân núi ẩm (Cao Bằng, Lạng Sơn), chân núi đá vôi, trong rừng thứ sinh.

**Mô tả == 
Cây báng
Ở tuổi trưởng thành cây có đường kính khoảng 40–50 cm (gốc và ngọn tương đương) và cao chừng 8-20 mét. Lá xẻ lông chim to trông như lá dừa, mặt dưới màu trắng, dài 6-12 mét và rộng khoảng 1,5 mét, với các lá chét mọc thành 1–6 hàng, dài 40–70 cm và rộng 5 cm. Cuống và bẹ lá có nhiều sợi dài có thể bện thừng. Bông mo phân nhánh nhiều, cong. Hoa đực có 70-80 nhị, hoa cái có ba lá đài còn lại trên quả. Cuống hoa chứa nhiều nước ngọt, có thể nấu thành đường hoặc cho lên men rượu. Quả hình gần cầu, đường kính 7 cm, vỏ màu xanh chuyển thành đen khi chín. Lõi thân chứa nhiều tinh bột, ăn được. Thân đục ra làm máng nước. Ruột cây báng đặc, có cấu trúc sợi trải thưa dọc theo chiều thân cây, là chất liệu màu trắng, mềm.

**Sử dụng**
Bột trong lõi cây có thể dùng làm lương thực. Cho đến giữa thế kỉ 20, người Rục ở miền tây Quảng Bình còn lấy bột báng làm lương thực chính.
Hiện nay ở Trung Quốc họ sử dụng bột báng rất nhiều để làm đồ uống mát bổ có lợi cho sức khỏe, bột báng còn là chất phụ gia không thể thiếu trong ẩm thực và làm bánh kẹo.
Lõi của trái trên cây là hạt đác, rất được ưa chuộng ở Indonesia (được gọi là kolang-kaling or buah tap) hay Philippines (được gọi là kaong). Ở Việt Nam, loại hạt này là đặc sản của vùng Nam Trung Bộ như những tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa.
Nhiều người trồng báng làm cảnh vì có dáng đẹp.

**Rượu báng**
Dân miền núi thường lấy ruột cây để ủ men nấu rượu. Được nấu từ ruột cây báng sau khi đã ủ men rượu. Rượu báng là đặc sản của dân miền núi đá cao.
Hiện nay ở một số xã của tỉnh Cao Bằng người dân vẫn làm rượu từ cây báng, nhưng phải mất khá nhiều thời gian để ủ và lên men (4 tháng) mới có thể cất rượu được

**Lưu ý**
Từ bột báng ngoài nghĩa là bột lấy từ thân cây báng còn là tên gọi của loại bột làm từ củ của cây sắn.
Ngoài ra từ Báng (Báng Cổ trướng) còn dùng để chỉ một tình trạng tích tụ dịch bệnh lý trong khoang phúc mạc 

**Chú thích**

**Tham khảo**
P
Thể loại:Trái cây nhiệt đới
Việt Nam tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 1989

Việt Nam đánh dấu sự trở lại đấu trường thể thao trong khu vực vào năm 1989 khi tham dự Đại hội Thể thao Đông Nam Á thứ 15 được tổ chức tại Kuala Lumpur, Malaysia. Đoàn gồm với 43 vận động viên, dưới sự dẫn dắt của hai trưởng đoàn là ông Trịnh Ngọc Chữ và ông Hoàng Vĩnh Giang tranh tài ở 8 môn thi đấu, đã giành được vị trí thứ 7 toàn đoàn trong tổng số 9 đoàn tham dự.

**Bảng huy chương**
Dưới đây là bảng tổng sắp huy chương của đoàn Việt Nam tại SEA Games 15:

**Vàng**
Bắn súng
**Đồng đội nam súng ngắn bắn nhanh (Nguyễn Quốc Cường, Lê Tuấn Đồng, Nguyễn Đức Uýnh) – 1702 điểm
**Súng trường tiêu chuẩn nữ: Ngô Ngân Hà - 583 điểm
**Đồng đội nữ súng trường tiêu chuẩn (Ngô Ngân Hà, Đặng Thị Đông, Nguyễn Bùi Thiết) – 1736 điểm

**Bạc**
Bắn súng
**Súng ngắn bắn chậm: Lê Quốc Đống – 540 điểm
**Súng ngắn bắn nhanh: Nguyễn Quốc Cường – 580 điểm
**Súng trường nằm bắn: Nguyễn Tiến Trung – 585 điểm
**Súng trường tiêu chuẩn ba tư thế: Đặng Thị Đông - 557 điểm
**Đồng đội nữ - Súng trường tiêu chuẩn ba tư thế (Đặng Thị Đông, Ngô Ngân Hà, Nguyễn Bùi Thiết) – 1634 điểm
**Đồng đội nam – Súng ngắn tiêu chuẩn – 1670 điểm
**Đồng đội nam – Súng ngắn bắn chậm 60 viên – 1579 điểm
**Đồng đội nam – Súng trường nằm bắn – 1748 điểm
*Bóng bàn
**Đồng đội nam (Trần Tuấn Anh, Lê Xuân Phong, Nguyễn Minh Hiền, Nguyễn Đức Long)
**Đồng đội nữ (Nguyễn Thị Tuyết, Nhan Vị Quân, Vũ Thị Noen)
**Đôi nam nữ phối hợp (Trần Tuấn Anh – Nhan Vị Quân)

**Đồng**
Bắn súng
**Đồng đội nam súng trường ba tư thế - 3388 điểm
**Súng trường tự chọn 3 tư thế: Nguyễn Tấn Nam - 1115 điểm
**Súng ngắn tiêu chuẩn: Nguyễn Quốc Cường – 560 điểm
*Quyền Anh
**48 kg nam: Đặng Hiếu Hiền
**54 kg nam: Tạ Quang

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Thể thao Việt Nam: 20 năm ra biển lớn.... Thể thao VietNamNet, ngày 27 tháng 3 năm 2008
1989
Thể loại:Đại hội Thể thao Đông Nam Á 1989
Thể loại:Thể thao Việt Nam năm 1989
Lịch Gregorius đón trước

Lịch Gregorius đón trước được tạo ra bằng cách mở rộng lịch Gregorius tới những ngày trước khi có sự sử dụng chính thức của lịch này vào năm 1582.
Bede và các nhà lịch sử sau này không sử dụng cách viết số 0 trong tiếng Latinh, nulla, như là năm, vì thế năm trước năm 1 là năm 1 TCN. Trong hệ thống này năm 1 TCN là năm nhuận (tương tự như trong lịch Julius đón trước).
Về mặt tiếng Việt, nó là thuận tiện hơn để chuyển sang năm 0 và thể hiện các năm sớm hơn như là các năm âm. Sự chuyển đổi này được sử dụng trong hệ thống đánh số năm thiên văn và trong tiêu chuẩn quốc tế ISO 8601 về hệ thống ngày tháng năm. Trong các hệ thống này, năm 0 là năm nhuận.
Cũng lưu ý rằng lịch Julius thực sự trên thực tế chỉ được sử dụng từ năm 4, cho đến năm 1582 hoặc muộn hơn (xem thêm Từ Julius sang Gregorius trong bài về Lịch Julius), vì thế các nhà sử học và thiên văn học thích sử dụng lịch Julius thực sự trong giai đoạn đó. Tương tự, lịch Julius đón trước được sử dụng cho những ngày cụ thể trước năm 4, là năm nhuận cứ bốn năm một lần đầu tiên của lịch này (các năm nhuận giữa năm 45 TCN và năm 4 là không theo quy luật, xem thêm Sai số năm nhuận trong lịch Julius). Nhưng khi các ngày theo mùa là quan trọng thì lịch Gregorius đón trước đôi khi cũng được sử dụng, đặc biệt khi thảo luận về các nền văn hóa không sử dụng lịch Julius.

**Tham khảo**
Thể loại:Lịch Gregorius
Lịch Julius đón trước

Lịch Julius đón trước được tạo ra bằng cách mở rộng lịch Julius tới những ngày trước khi có sự sử dụng chính thức của lịch này vào năm 45 TCN.
Lịch thu được bằng cách mở rộng sớm hơn về thời gian so với sự phát minh hoặc hoàn thiện bổ sung được gọi là phiên bản "đón trước" của lịch, và vì vậy người ta thu được lịch Julius đón trước. Tương tự, lịch Gregory đón trước thỉnh thoảng cũng được sử dụng để chỉ rõ các ngày trước khi có sự sử dụng chính thức của nó vào năm 1582 (hoặc muộn hơn, tùy theo từng quốc gia và khu vực). Do lịch Julius thực tế đã được sử dụng trước thời gian này, người ta cần thông báo rõ ràng là ngày đã cho nào đó là theo lịch Gregory đón trước khi ngày đó được sử dụng.
Chữ AD hay A.D mà người ta vẫn dùng để chỉ các năm công nguyên là viết tắt của "Anno Domini" hay đầy đủ hơn là " Anno Domini Nostri Iesu Christi" trong tiếng La tinh- tức "Trong năm của Chúa tôi"/"Trong năm của Chúa tôi Đấng Cứu thế Giê-su" còn BC là từ viết tắt của tiếng Anh "Before Christ" tức "trước khi chúa Giê-su ra đời", phiên bản tương đương trong tiếng La tinh là a.C.n (viết tắt của "Ante Christum Natum", tức "trước khi Đấng Cứu thế ra đời").

Các nhà sử học kể từ Bede có truyền thống biểu diễn các năm trước năm AD 1 là "1 BC" (tức năm 1 TCN), "2 BC" (tức năm 2 TCN), v.v. Bede và những người sau này không dùng 0 trong tiếng Latinh nulla, giữa các năm BC (năm trước công nguyên) và AD (năm công nguyên). Trong hệ thống này, năm 1 TCN phải là năm nhuận (mặc dù các năm nhuận thực tế trong khoảng từ năm 46 TCN và năm 4 là thất thường: xem bài lịch Julius để có thêm chi tiết). Để xác định khoảng cách về thời gian giữa các năm dọc theo ranh giới BC/AD, thuận tiện hơn là thêm khái niệm năm 0 và biểu diễn các năm sớm hơn như là các năm âm. Sự chuyển đổi này được sử dụng trong hệ thống "lịch Julius thiên văn". Trong hệ thống này, năm 0 là tương đương với năm 1 TCN và nó là năm nhuận. 

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Trích dẫn từ:  Các lịch Julius và Gregory được Hermetic Systems cung cấp 

**Xem thêm**
 Ngày Julius
Thể loại:Lịch Julius
Thể loại:Hải Phòng

Hải Phòng là một thành phố cảng và công nghiệp ở miền Bắc Việt Nam.
H
H
Thể loại:Thành phố cảng Việt Nam
Thể loại:Thành phố ven biển Việt Nam
Thể loại:Thành phố trực thuộc trung ương (Việt Nam)
Thể loại:Các mẫu thiết kế phần mềm

Trong công nghệ phần mềm, một mẫu thiết kế là một giải pháp tổng thể cho các vấn đề chung trong thiết kế phần mềm. Một mẫu thiết kế không phải là một thiết kế hoàn thiện để mà có thể được chuyển đổi trực tiếp thành mã; nó chỉ là một mô tả hay là sườn (template) mô tả cách giải quyết một vấn đề mà có thể được dùng trong nhiều tình huống khác nhau.
Thể loại:Công nghệ phần mềm
Chùa Trăm Gian (định hướng)

Chùa Trăm Gian là cách gọi dân dã của một số ngôi chùa ở miền bắc Việt Nam. Nó có thể là:- Tên gọi khác của Chùa Cảm Ứng ở tỉnh Bắc Ninh.- Tên gọi khác của Chùa Quảng Nghiêm ở huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội.- Tên gọi khác của Chùa Láng ở làng Láng, quận Đống Đa, Hà Nội.- Tên gọi khác của Chùa An Ninh ở huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương
và có thể còn ở các địa phương khác nữa.
Thể loại:Trang định hướng
Đường kính

Tập tin:Vòng tròn.svg|nhỏ|250px|Một đường tròn và đường kính của nó.
Trong hình học phẳng, đường kính của một đường tròn là khoảng cách lớn nhất giữa hai điểm bất kỳ trên đường tròn đó. Đường kính là trường hợp đặc biệt của dây cung đi qua tâm đường tròn.Đường kính luôn đi qua tâm của hình tròn. Đường kính là dây cung lớn nhất.Đường kính của một hình cầu là đường kính của vòng tròn lớn của hình cầu đó.
Độ dài của đường kính của một đường tròn bằng 2 lần bán kính của đường tròn đó.

**Tổng quát**
Trong không gian mêtric, đường kính của một tập là cận trên đúng của tất cả các khoảng cách giữa hai điểm bất kỳ thuộc tập hợp đó.
Ví dụ:
Đường chéo trong hình chữ nhật
Đường chéo nối hai đỉnh đối diện xa nhất trong một hình bình hành
Cạnh lớn nhất của một tam giác
Đường chéo nối hai đỉnh trong khối lập phương

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Mặt cắt hình nón
Thể loại:Hình học mêtric
Thể loại:Hình học sơ cấp
Thể loại:Đường tròn
Thể loại:Chiều dài
Định lý Gelfond–Schneider

Định lý Gelfond-Schneider mang tên của nhà toán học người Nga Alexander Osipovich Gelfond (1906-1968) và của nhà toán học Theodor Schneider (1911-1988), hai người cùng độc lập chứng minh trong lý thuyết số định lý này trong năm 1934.

**Phát biểu**
Cho một số đại số a khác 1 và khác 0, và một số vô tỉ đại số b, thì số ab là số siêu việt.

**Ví dụ**
Các số sau đây là siêu việt:
Nếu không có điều kiện a và b là các số đại số, định lý nói chung không đúng. Ví dụ, 
ở đây, a là 22, là một số siêu việt. Tương tự, nếu 1=a = 3 và 1=b = (log 2)/(log 3) là một số siêu việt, thì 1=ab = 2 là một số đại số.

**Phân tích**
 Định lý này được tổng quát hóa thành định lý Baker, bởi nhà toán học người Anh Alan Baker (1939- ) chứng minh năm 1966, như sau:
Nếu a1,a2,..., an là các số khác không sao cho log a1, log a2,..., log an là độc lập tuyến tính trên trường số hữu tỉ, thì 1, log a1, log a2,..., log an cũng độc lập tuyến tính trên mọi trường số đại số.- Định lý này cũng cung cấp một lời giải cho vấn đề thứ 7 của Các bài toán Hilbert.

**Lưu ý**
 Quy ước log lấy trên cơ số tự nhiên e (đôi khi còn được viết là ln).

**Tham khảo**

**Thư mục**

**Sách**
 Citation | last1=Baker | first1=Alan | author1-link=Alan Baker (mathematician) | title=Transcendental number theory | publisher=Cambridge University Press | isbn=978-0-521-20461-3 | year=1975 | zbl=0297.10013 | page=10
*Citation | last1=Feldman | first1=N. I. | last2=Nesterenko | first2=Yu. V. | authorlink2=Yuri Valentinovich Nesterenko | title=Transcendental numbers | publisher=Springer-Verlag | series=Encyclopedia of mathematical sciences | isbn=3-540-61467-2 | mr=1603604 | year=1998 | volume=44
*Citation | last1=Gel'fond | first1=A. O. | authorlink=Alexander Gelfond | title=Transcendental and algebraic numbers | origyear=1952 | url=https://books.google.com/books?isbn=0486495264 | publisher=Dover Publications | location=New York | series=Dover Phoenix editions | isbn=978-0-486-49526-2 | mr=0057921 | year=1960
*url=https://archive.org/details/topicsinnumberth0000leve
*pages=

**Báo**
 Aleksandr Gelfond (1934). " Sur le septième Problème de Hilbert". Bulletin de l'Académie des Sciences de l'URSS. Classe des sciences mathématiques et na. VII (4): 623–634.

**Liên kết ngoài**
 urlname=GelfondsTheorem
Thể loại:Lý thuyết số
Gelfond-Schneider
Gelfond-Schneider, Định lý
Thể loại:Số siêu việt
Định lý Banach-Steinhause

Định lý Banach-Steinhause mang tên hai nhà toán học Ba Lan Stefan Banach (1892-1945) và Hugo Steinhause (1887-1972). Định lý này được tìm ra năm 1927. Nó còn được gọi là Nguyên lý cơ bản của tính bị chặn đều dùng trong giải tích hàm.

**Phát biểu**

**Tham khảo**
Banach-Steinhause
Thể loại:Giải tích hàm
Banach-Steinhause
Thể loại:Nguyên lý toán học
Nghịch lý Banach–Tarski

Một quả bóng thành 2 quả bóng cùng kích thước
Dịch chuyển và lắp ghép
Nghịch lý Banach-Tarski nổi tiếng về kết quả "phi trực giác" của nó và thường được dùng để nhấn mạnh về sự bẻ gãy các ý kiến của con người trên một thể tích. Nghịch lý này được phát biểu bởi hai nhà toán học người Ba Lan Stefan Banach (1892-1945) và Alfred Tarski (1901-1983) vào năm 1924.
Trong trương hợp đặc biệt, nó chỉ ra rằng:
Một hình cầu đặc trong không gian Euclide 3 chiều có thể bị chia nhỏ ra làm một số hữu hạn các phần nhỏ mà sau đó lại được chuyển dịch để cấu trúc thành hai hình cầu có cùng một kích thước với hình cầu nguyên thủy.

**Tham khảo**
Banach-Tarski
Thể loại:Hình học
Banach-Tarski
Thể loại:Các nghịch lý toán học
Thể loại:Lý thuyết nhóm
Thể loại:Lý thuyết độ đo
Định lý cơ sở (đại số tuyến tính)

==Phát biểu**
Mọi không gian vector đều có một cơ sở. Nghĩa là, tồn tại một tập hợp các vector độc lập tuyến tính sao cho mọi vector trong không gian này đều có thể được biểu thị như là một tổ hợp tuyến tính của các vector trong tập họp này

**Phân tích**
 Một cơ sở có thể hiểu như là một bộ các "nguyên tử" mà từ đó người ta có thể dụng lên thành không gian.- Một không gian (vector) có thể có nhiều cơ sở nhưng lực lượng của các cơ sở này là bằng nhau.

**Xem thêm**
 Bổ đề Zorn- Định lý Hilbert

**Tham khảo**
Thể loại:Đại số tuyến tính
Cơ sở
Định lý Bolzano

Định lý giá trị trung gian, còn có tên là định lý Bolzano (đặt theo tên nhà toán học Tiệp Khắc Bernhard Bolzano (1781-1848)). là định lý cơ bản trong giải tích, liên quan đến các hàm số liên tục trên một khoảng. Định lí phát biểu rằng:
"Nếu hàm số  liên tục trên đoạn  và  thì với mọi giá trị  nằm giữa  và , tồn tại ít nhất một giá trị  sao cho ."
Người ta áp dụng định lý này để chỉ ra sự tồn tại của nghiệm phương trình và tìm nghiệm một cách gần đúng.

**Phát biểu**
Cho hàm số thực  xác định và liên tục trên một khoảng , thì  cũng là một khoảng      Phát biểu tương đương
Với mọi hàm số f xác định và liên tục trên a, b → ℝ, và với mọi u nằm giữa f(a) và f(b),
luôn tồn tại ít nhất một giá trị c nằm trong khoảng a,b sao cho f(c)=u
Trường hợp đặc biệt
Nếu f(a) và f(b) không cùng dấu, thì luôn tồn tại ít nhất một giá trị c nằm giữa a và b sao cho f(c) = 0

**Tham khảo**
Bolzano
Thể loại:Giải tích toán học
Thể loại:Định lý trong tính toán
Thể loại:Định lý trong giải tích thực
Thể loại:Lý thuyết hàm liên tục
Võ gậy tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005

phải
Bộ môn võ gậy, quốc võ của Philippines, lần thứ hai được đưa vào chương trình thi đấu tại một kỳ Đại hội thể thao Đông Nam Á SEA Games 2005 trong hai ngày mùng 3 và mùng 4 tháng 12, 2005. Lần đầu tiên khi Đại hội được tổ chức tại Manila, Philippines năm 1991. Môn thi đấu này là sự tranh chấp giữa hai đoàn Philippines và Việt Nam. Ngoài ra, võ gậy cũng giúp Đông Timor giành được 3 tấm huy chương đầu tiên tại một kỳ SEA Games.

**Bảng thành tích**

**Biểu diễn cá nhân nam**
Vàng: Việt Nam Nguyễn Quang Tùng (Việt Nam)
*Bạc: Philippines Regie Sanchez (Philippines)
*Đồng: Campuchia Phann Piseth (Campuchia)

**Biểu diễn cá nhân nữ**
Vàng: Việt Nam Nguyễn Thị Mỳ (Việt Nam)
*Bạc: Philippines Mylen Garson (Philippines)
*Đồng: Đông Timor Francisca Vaneta(Đông Timor)

**Biểu diễn đồng đội nam**
Vàng: Philippines Peter Kelvin Celis, Glenn Llamador, Nathan Ben Dom (Philippines)
*Bạc: Việt Nam Nguyễn Thanh Tùng, Trần Thanh Tùng, Trần Đức Nghĩa (Việt Nam)
*Đồng: Campuchia Phann Piseth, Lay Rayon, Yeuth Meth (Campuchia)

**Biểu diễn đồng đội nữ**
Vàng: Philippines Rochelle Quirol, Catherine Ballenas, Aireen Parong (Philippines)
*Bạc: Việt Nam Nguyễn Thị Hà, Nguyễn Thị Loan, Vũ Thị Thảo (Việt Nam)

**Đối kháng cá nhân nam**
Vàng: Việt Nam Nguyễn Thanh Quyền (Việt Nam)
*Bạc: Philippines Reneto Tunacao (Philippines)
*Đồng: Đông Timor Fortunato Soares (Đông Timor)

**Đối kháng cá nhân nữ**
Vàng: Philippines Anna Joy Fernandez (Philippines)
*Bạc: Việt Nam Lê Thị Thanh Huyền (Việt Nam)
*Đồng: Đông Timor Elisabeth Yanti Almeda Dois Reis (Đông Timor)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Kết quả võ gậy chính thức date=2005-12-05 
Thể loại:Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005
Tập tin:GilasArnis.gif

Biểu trưng của bộ môn võ gậy của SEA Games 23. Hình được lấy từ trang web chính thức của SEA Games 23 cho bài Võ gậy tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005.

**Giấy phép ==
Bản mẫu:Thời biểu các lãnh tụ Liên Xô

ImageSize  = width:150 height:550
PlotArea   = left:50 right:0 bottom:10 top:10
DateFormat = yyyy
Period     = from:1919 till:1991
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:1920
PlotData=
color:red mark:(line,white) align:left fontsize:S width:15
shift:(20,0) # shift text to right side of bar
# there is no automatic collision detection,
# so shift texts up or down manually to avoid overlap
from:start till:1922 shift:(,2)  text:Vladimir~Lenin
from:1922  till:1953 shift:(,5)  text:Joseph~Stalin
from:1953  till:1953 shift:(,5)  text:Georgy~Malenkov
from:1953  till:1964 shift:(,5)  text:Nikita~Khrushchev
from:1964  till:1982 shift:(,5)  text:Leonid~Brezhnev
from:1982  till:1984 shift:(,-6) text:Yuri~Andropov                      fontsize:XS
from:1984  till:1985 shift:(,5)  text:Konstantin~Chernenko fontsize:XS
from:1985  till:end  shift:(,9)  text:Mikhail~Gorbachev
Thể loại:Bản mẫu thời biểu
Thể loại:Sinh vật

Đọc bài chính về Sinh vật…
Thể loại:Sinh học
Thể loại:Sự sống
Thể loại:Đối tượng vật lý
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Thể loại:Tự nhiên
Thể loại:Luân trùng

Luân trùng hay Trùng bánh xe (Rotifera) là một ngành động vật gồm những động vật khoang giả, có kích thước rất nhỏ.
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
Luân trùng
R
Thể loại:Vi sinh vật
Thể loại:Họ Dâu tằm

Họ Dâu tằm, danh pháp khoa học là Moraceae, là một họ trong số các thực vật có hoa, trong hệ thống Cronquist được xếp vào bộ Gai (Urticales). Bộ này trong các hệ thống phát sinh loài khác được coi là phân bộ của bộ Hoa hồng (Rosales). Họ này là một họ lớn, chứa từ 40-60 chi và khoảng 1.000-1.500 loài thực vật...
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
M
M
Mực nước biển

Mực nước biển trên Trái Đất, mùa đông 1987-1988.
Mực nước biển trung bình (tiếng Anh: Mean sea level, viết tắt MSL), thường gọi tắt là mực nước biển (sea level), là mức trung bình của bề mặt của một hoặc nhiều đại dương của Trái Đất, nhằm xác định ra độ cao bằng 0 và từ đó có thể đo được độ cao của điểm trên Trái Đất .
Phép dựng mô hình Trái Đất dẫn đến bề mặt Trái Đất được quy về một ellipsoid, gọi là ellipsoid quy chiếu, tượng trưng cho độ cao của biển và được dùng để lấy mốc về độ cao của vật thể trên Trái Đất. Các vật nằm trên bề mặt này được quy ước có "độ cao bằng 0 so với mực nước biển".
Nó là một khái niệm được thống nhất về lý thuyết, nhưng từng nước lại quy định trong tiêu chuẩn quốc gia của mình cách lấy mốc khác nhau. Đây là mực nước trung bình cân đối tính trong toàn năm của một vùng biển được nhắm chọn theo quy định trong tiêu chuẩn quốc gia của mỗi nước và có độ cao quy ước là "0 mét". Ví dụ: "Mực nước biển" theo tiêu chuẩn quốc gia của Ba Lan là hình ellipsoid đi qua mực nước trung bình trong toàn năm của biển Baltic, tính cho vịnh Kronstadt (thuộc Liên bang Nga).
Khái niệm mực nước biển cũng được mở rộng ra thành khái niệm hình ellipsoid chuẩn cho các hành tinh, dùng để lấy mốc độ cao cho các vật thể trên bề mặt các hành tinh. Nó có thể được định nghĩa dựa vào thể tích bằng thể tích phần đất đá cứng của hành tinh và/hoặc các bán trục lớn phù hợp với khoảng cách trung bình của cực và các điểm trên xích đạo tới tâm hành tinh. Ví dụ, với Sao Hỏa, "mực nước biển" là hình ellipsoid với các bán trục lớn a = 3394,6 km, b = 3393,3 km và c = 3376,3 km.
Tập tin:Israel Sea Level BW 1.JPG |Mốc đánh dấu mực nước biển đặt ở giữa Jerusalem và Biển Chết.
Tập tin:MarsTopoMap-PIA02031 modest.jpg |Bản đồ địa hình bề mặt Sao Hỏa theo quy ước "mực nước biển" của Sao Hỏa, cho thấy cực Bắc trũng hơn cực Nam.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Sea Level Rise:Understanding the past – Improving projections for the future- Permanent Service for Mean Sea Level- Global sea level change: Determination and interpretation- Environment Protection Agency Sea level rise reports- Properties of isostasy and eustasy- Measuring Sea Level from Space- Rising Tide Video: Scripps Institution of Oceanography- Sea Levels Online: National Ocean Service (CO-OPS)- Système d'Observation du Niveau des Eaux Littorales (SONEL)- Sea level rise – How much and how fast will sea level rise over the coming centuries? date = ngày 3 tháng 6 năm 2012
Thể loại:Hải dương học
Thể loại:Địa lý học
Thể loại:Bản đồ
Thể loại:Trắc địa
Thể loại:Thuật ngữ hải dương học
Thể loại:Mực nước biển
Thể loại:Tiêu khiển

Tiêu khiển là bày trò vui chơi giải trí thí dụ khi mà người ta đã ăn uống no đủ và có thừa thời gian.
Thể loại:Giải trí
Thể loại:Hành vi con người
Thể loại:Nhàn rỗi
Kras

Hình ảnh về carxtơ ở Monfalcone, Italy. Các hình ảnh về sự phân rã (theo các rãnh thẳng đứng) là rõ nét.
Kras (tiếng Ý: Carso), còn gọi là the  Karst hay cao nguyên Kras, là một khu vực ranh giới cao nguyên đá vôi ở tây nam Slovenia mở rộng tới miền đông bắc Ý và miền tây Croatia. Nó nằm giữa thung lũng Vipava, Vipavska brda, phần phía tây nhất của các ngọn đồi Brkin, vịnh Trieste và một phần ngắn của biên giới Ý nằm giữa vịnh Trieste và sông Vipava. Biên giới phía tây của nó là biên giới theo dân tộc cổ của người Ý và người Sloven. Khu vực này nổi tiếng nhờ nó là cảm hứng cho thuật ngữ địa chất carxtơ.
Cao nguyên này khá dốc so với các vùng đất xung quanh, với ngoại lệ là ở phía đông nam, là khu vực mà độ dốc ít rõ nét hơn. Cao nguyên này thấp dần từ đông nam tới tây nam. Trung bình nó nằm ở độ cao 334 mét trên mực nước biển. Do Kras thấp dần về phía biển Adriatic (xem: Kraški rob), nó ít bộc lộ các ảnh hưởng khí hậu có lợi của biển. Thực vật chính trong quá khứ là sồi, nhưng hiện nay là các rừng thông. Các cánh rừng hiện nay chỉ che phủ khoảng 1/3 diện tích khu vực Kras.
Kras nổi tiếng vì các hang động của mình. Tại Slovenia, chúng bao gồm Vilenica (hang động du lịch cổ nhất trên thế giới), hang Lipica, hang Divača, hang Kačna và các hang Škocjan (hệ thống di sản thế giới của UNESCO), trong khi tại Ý có Grotta Gigante (hang du lịch lớn nhất thế giới, với mặt phẳng dao động ngang đặc biệt được dùng để đo sự lên xuống của thủy triều do Mặt Trăng tác động đối với Trái Đất).
Phần lớn Kras nằm ở tây nam Slovenia với diện tích 429 km² và dân số khoảng 19.000 người. Kras tổng thể có 100 điểm dân cư. Thành phố Sežana là trung tâm của Kras về phía biên giới Slovenia; nó là nơi mà nhà thơ Srečko Kosovel sinh ra. Các trung tâm nông thôn chính là các khu dân cư ở Divača, Dutovlje và Komen. Štanjel là khu dân cư có phong cảnh đẹp ở phần gờ phía bắc nhất của cao nguyên này; các ngôi nhà trong khu này được tụm lại xung quanh đồi Turn, tạo ra ấn tượng về một thành phố thời Trung cổ.
Các điều kiện tự nhiên, bao gồm gió bora (burja) và cách thức sinh hoạt của người dân địa phương đã có ảnh hưởng lớn tới các yếu tố cơ bản trong kiến trúc của vùng này, tạo ra các hình dáng đơn giản nhưng rõ ràng. Kras cũng được biết tới nhờ rượu vang của mình, có tên gọi là teran và đùi lợn xông khói. Một trong các trung tâm du lịch chính trong khu vực là Lipica, với các đàn ngựa (quê hương của nòi ngựa Lipizza) cũng như là các tiện nghi du lịch khác.

**Xem thêm**
Địa lý Slovenia
*Địa lý Ý

**Tham khảo**
Thể loại:Cao nguyên
Thể loại:Địa lý Slovenia
Thể loại:Địa lý Ý
Thể loại:Vùng địa lý, lịch sử và văn hóa Ý
Thể loại:Karst
Khi và chỉ khi

Trong logic học, hai mệnh đề P và Q gọi là tương đương logic hay tương đương với nhau nếu P và Q đồng thời có cùng một giá trị chân lý; nghĩa là P và Q cùng đúng hoặc cùng sai. Ta viết: P  ⇔ Q
"⇔" gọi là dấu liên hệ tương đương.

**Logic toán**
Trong logic toán, bảng chân lý của một quan hệ tương đương như sau:
Dễ thấy, mối quan hệ tương đương P ⇔ Q chẳng qua là (P ⇒ Q) ∧ (Q ⇒ P) ((P kéo theo Q) và (Q kéo theo P)).
Nói cách khác, hai mệnh đề P và Q tương đương nhau khi và chỉ khi mệnh đề này kéo theo mệnh đề kia và ngược lại.
Trong trường hợp này, hai phát biểu "P ⇒ Q" và "Q ⇒ P" gọi là đảo đề của nhau.
Để chứng minh mối quan hệ tương đương P ⇔ Q, ta phải chứng minh mối quan hệ kéo theo P ⇒ Q và chiều ngược lại.
Chú ý rằng (P ⇔ Q) ⇔ (Q ⇔ P)
Trong ngôn ngữ tự nhiên, để diễn đạt mối liên hệ tương đương giữa P và Q, người ta có nhiều cách nói:- P đúng khi và chỉ khi Q đúng.- Để cho P đúng, điều kiện cần và đủ là Q đúng.- Điều kiện cần và đủ để P đúng là Q đúng.- P đúng là một điều kiện cần và đủ để Q đúng.- P tương đương với Q.

**Tính chất**
 P ⇔ P (tính phản xạ)- (P ⇔ Q) ⇒ (Q ⇔ P) (tính đối xứng)- ((P ⇔ Q) ⇔ R) ⇔ (P ⇔ (Q ⇔ R)) (tính kết hợp)- ¬¬P ⇔ P (tương đương với nguyên lý triệt tam)- (P ⇔ Q) ⇔ (¬P ⇔ ¬Q) (contraposition)
Ví dụ- Ta có
:- Mối quan hệ "tương đương" ∀x, y∈ℝ (x=y ⇔ x2=y2) (bình phương lên) là sai vì thí dụ 22=(-2)2 không kéo theo được 2=-2- Mối quan hệ tương đương sau là đúng
: (bình phương lên)
Khi bình phương lên, ta mất thông tin "x-1 lớn hơn hoặc bằng một căn bậc hai" nên nó không âm, vậy để đạt được tương đương, ở mệnh đề sau ta phải bổ sung x-1>=0.
Nhận xét:
Chứng minh bằng các quan hệ tương đương không phải lúc nào cũng đơn giản, nhiều khi cần phải chứng minh riêng lẻ từng đảo đề tương ứng.
Phát biểu rằng "quan hệ tương đương P ⇔ Q là đúng" không có nghĩa là "P và Q đều đúng", mà là "khi một trong hai mệnh đề là đúng (hoặc sai), mệnh đề còn lại cũng đúng (hoặc sai) đồng thời".

**Quan hệ tương đương giữa nhiều mệnh đề**
Xem xét ba mệnh đề P, Q và R.
Để chứng minh các mối quan hệ tương đương P ⇔ Q ⇔ R, chỉ cần chứng minh các quan hệ kéo theo sau:
:P ⇒ Q, Q ⇒ R và R ⇒ P.
Giả sử các quan hệ P ⇒ Q, Q ⇒ R và R ⇒ P đã được thiết lập.
Để chứng minh rằng Q ⇒ P, ta dùng hai quan hệ Q ⇒ R và R ⇒ P.
Tương tự, từ R ⇒ P và P ⇒ Q suy ra R ⇒ Q.
Cuối cùng P ⇒ R, do P ⇒ Q và Q ⇒ R.
Cách chứng minh như trên gọi là chứng minh vòng.
Ta có thể tổng quát hóa đối với n mệnh đề P1, P2… Pn.
Để chứng minh các mối quan hệ tương đương P1 ⇔ P2 ⇔… ⇔ Pn, chỉ cần chứng minh các quan hệ kéo theo:
:P1 ⇒ P2, P2 ⇒ P3… Pn-1 ⇒ Pn và Pn ⇒ P1.

**Tham khảo**
Thể loại:Toán tử lôgíc
Thể loại:Logic
Thể loại:Thuật ngữ toán học
Vịnh Morphou

Vịnh Morphou (tiếng Hy Lạp: Κολπος Μορφου, Kolpos Morfou; tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Güzelyurt Körfezi), là một phần của Địa Trung Hải, nằm ở phía tây bắc đảo Síp. Nó được đặt tên theo tên gọi của thành phố trên đất liền gần đó là Morphou (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Güzelyurt). Vịnh này tạo ra vùng ven biển xa nhất về phía tây của nước Cộng hòa Thổ Bắc Kibriz (có ý định tách ra khỏi Cộng hòa Síp), là nước cho rằng vịnh này là lãnh hải của mình. Nó cũng là nơi mà Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu đổ bộ những người tình nguyện và sự tiếp tế để hỗ trợ cho những người Síp gốc Thổ khi các cuộc tranh giành bạo lực diễn ra giữa các cộng đồng người Síp gốc Thổ và người Síp gốc Hy Lạp nổ ra vào tháng 12 năm 1963. Để có thêm thông tin về chủ đề này, xem bài về làng Kokkina (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Erenköy).

**Xem thêm**

**Tham khảo**
Thể loại:Địa lý Síp
Thể loại:Vịnh Síp