Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Maseru

Maseru là thủ đô và thành phố lớn nhất của Lesotho. Đây cũng là thủ phủ của huyện Maseru. Maseru tọa lạc bên sông Caledon, ngay cạnh biên giới Lesotho-Nam Phi. Maseru có dân số 330.760 (2016). Thành phố được thành lập như một trại cảnh sát và được chọn làm thủ đô khi Lesotho trở thành một sứ bảo hộ của Anh năm 1869. Từ khi Lesotho giành được độc lập vào năm 1966 đến nay, Maseru giữ vai trò thủ đô. Tên thành phố có nghĩa là "sa thạch đỏ" trong tiếng Sotho.

**Lịch sử**
Maseru được thành lập như một trại cảnh sát nhỏ vào năm 1869, sau khi chiến tranh Orange–Basotho kết thúc với kết quả Basutoland trở thành sứ bảo hộ Anh. Maseru nằm cạnh "những lãnh thổ chiếm được" bị cắt cho Đất nước tự do Orange (nay là tỉnh Free State của Nam Phi). Nó cách "cựu thành trì" Thaba Bosiu của Vua Moshoeshoe I mi về phía tây.
Maseru ban đầu có chức năng là trung tâm hành chính từ năm 1869 đến 1871, trước khi việc quản lý Basutoland được chuyển giao cho Thuộc địa Cape. Trong thời gian 1871 đến 1884, cư dân Basutoland bị đối xử tương tự như ở những thuộc địa khác, khiến người Sotho tại đây chán ghét. Điều này đã dẫn đến Chiến tranh súng Basuto năm 1881, phá hủy nhiều tòa nhà tại Maseru. Năm 1884, Basutoland trở thành thuộc địa Vương thất lần nữa, và Maseru lại là thủ đô. Khi Basutoland giành được độc lập và trở thành Vương quốc Lesotho năm 1966, Maseru tiếp tục đóng vai trò thủ đô quốc gia.
Trước thời kỳ độc lập, Maseru là một đô thị tương đối nhỏ, nằm trọn trong lãnh thổ do thực dân vẽ ra; người Anh cũng không chú tâm phát triển thành phố. Sau năm 1966, Maseru phát triển nhánh chóng: diện tích của nó tăng khoảng bảy lần, từ sqmi đến sqmi hiện tại, một phần do sự sáp nhập những ngôi làng lân cận vào lãnh thổ thành phố. Tỉ lệ tăng dân số duy trì ở mức 7% trong vài thập niên, trước khi giảm xuống 3.5% trong thập niên 1986-1996.

**Khí hậu**
Maseru có khí hậu cao nguyên cận nhiệt đới (phân loại khí hậu Köppen Cfb).

**Tham khảo**

**Thư mục**
 editor2=Dickson Eyoh
Thể loại:Thủ đô châu Phi
Thể loại:Khu dân cư ở Lesotho
Vụ tai nạn tàu T195 Trung Quốc

Vụ tai nạn tàu T195 Trung Quốc là một vị tàu hỏa đâm vào nhau xảy ra vào sáng ngày 28 tháng 4 năm 2008, giữa Vương Thôn và Chu Thôn, gần Truy Bác, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Tàu T195 từ Ga Bắc Kinh đến Ga Tứ Phương, Thanh Đảo đã bị trật ray vào lúc 04h38 giờ chuẩn Trung Quốc (CST) ở bên trái đường ray ở một khúc cua và tàu 5034 từ Yên Đài đi Từ Châu đi theo hướng ngược lại bên tuyến ray song song đã đâm vào nó tại K290+940 m vào khoảng 04h41 CST.
Tai nạn đã gây tử vong cho 72 người và làm 416 bị thương. Vụ này xảy ra kho tàu T195 đang chạy trên một đoạn đường ray đang được bảo dưỡng trước kỳ Olympics 2008. Đoạn tuyến này là tuyến tạm và giới hạn tốc độ là 80 km/h nhưng tàu T195 đã chạy với tốc độ 131 km/h. Các toa 9-16 của T195 trật ray và làm phong tỏa đường ray song song kia khi tàu 5034 chạy đến. Đây là vụ tai nạn đường sắt gây tổn thất nhân mạng nhất kể từ vụ tai nạn năm 1997 tại Hồ Nam.

**Tham khảo**
Thể loại:Sơn Đông
Thể loại:Tai nạn đường sắt
Thể loại:Trung Quốc năm 2008
Thể loại:Lịch sử Sơn Đông
Thể loại:Thảm họa tại Trung Quốc năm 2008
Shapur II

Shapur II (tiếng Ba Tư trung đại: 𐭱𐭧𐭯𐭥𐭧𐭥𐭩 Šāhpuhr), hay Shapur II Đại đế (tiếng Ba Tư: شاپور دوم بزرگ), là vị vua thứ mười của Đế quốc Sassanid. Ông là vị vua trị vì lâu nhất của nhà Sasanid, trị vì từ 309 đến 379 và là con của Hormizd II. Dưới triều đại, Đế quốc Sassanid chứng kiến thời kỳ vàng son thứ nhất của nó kể từ triều đại Shapur I (241-272).

**Đầu thời thơ ấu**
Khi vua Hormizd II (302-309) qua đời, những người quyền quý Ba Tư giết con trưởng của ông,p=477 chọc mù mắt con thứ, bỏ tù con thứ ba (Hormizd,p=50 người về sau chạy trốn tới Đế quốc La Mã.pp=461-462 Ngai vàng được dành riêng cho một đứa con tương lai của một người vợ Do Thái giáo của Hormizd II. Điều đó nói Shapur có thể trở thành ông vua duy nhất trong lịch sử đội vương miện ở tử cung, vương miện đã đặt trên bào thai của mẹ cậu.p=16 Đứa bé, tên Shapur, chính là vị vua đã ra đời; chính phủ được quản lý bởi mẹ cậu và những người quyền quý. Nhưng khi đến tuổi trưởng thành, Shapur đã trở thành một trong những vị hoàng đế vĩ đại nhất triều đại.

**Chinh phạt**
Đầu tiên, Shapur II kéo quân Ba Tư xuống phương Nam để giao chiến với Ả Rập. Quân đội của ông mặc dù không đông nhưng kỷ luật rất là tốt, và, Shapur và quân đội ông đã dành thắng lợi, bảo vệ an toàn cho lãnh thổ của Đế quốc Ba Tư hùng mạnh của ông. Sau đó, ông lại gây chiến với Đế quốc La Mã. Tuy nhiên, sau khi vây hãm Singara thì Shapur II phải ngừng tấn công do những cuộc đột kích dọc biên giới phía đông của dân du mục. Những cuộc tấn công này đã đe dọa Transoxiana, một vùng đất chiến lược để kiểm soát con đường tơ lụa. Hơn nữa, Shapur II không có đủ quân để bảo vệ những vùng đất mà ông vừa chiếm được. Thế nên, ông đã ký hòa ước với Hoàng đế La Mã Constantius II (353-361), hai bên đồng ý sẽ không xâm phạm lãnh thổ của nhau trong một khoàng thời gian.
Sau đó, Shapur II kéo quân về phía Đông, giao chiến với dân du mục tại Transoxiana. Ông đã chiến thắng kẻ thù, và thu phục các bộ lạc Trung Á, đưa các vùng đất của họ sáp nhập vào lãnh thổ của đế quốc Sassanid. Ông đã chiếm được Afghanistan, và cuộc chinh phạt hoàn tất. Nền văn hóa và nghệ thuật của Sassanid nhờ đó mà đã xâm nhập vào nước Turkistan, và lan rộng tới tận Trung Quốc.
Xong rồi, năm 359, Shapur II đã liên kết với vua của dân du mục Grumbates gây ra cuộc chiến tranh với La Mã lần thứ nhì. Lần này, nhờ có một lực lượng hùng mạnh, cũng như nhờ có sự trợ giúp của người du mục, Shapur đã giành được chiến thắng áp đảo. Sau khi cuộc chiến kết thúc, người La Mã đã phải nhường cho Sassanid tổng cộng là 5 tỉnh.
Khi Shapur II qua đời, đế quốc Sassanid trở nên hùng mạnh hơn bao giời hết. Các kẻ thù phía Đông đã bị dẹp còn Armenia thì phải thần phục đế chế.

**Xem thêm**
 Raba

**Chú thích**

**Tham khảo**
  isbn = -  isbn = -  isbn = -  url = https://books.google.dk/books?id=SdrtpZQphYUC&dq=false 
Thể loại:Sinh năm 309
Thể loại:Vua thiếu nhi cổ đại
Thể loại:Mất năm 379
Thể loại:Người cổ cuối cùng
Thể loại:Vua nhà Sasan
Streymoy

Streymoy (Strømø) là đảo lớn nhất và đông dân nhất trong quần đảo Faroe. Thủ phủ quần đảo, Tórshavn, tọa lạc tại bờ đông Streymoy. Tên đảo có nghĩa là "đảo của những dòng nước". Streymoy (cùng Hestur, Koltur và Nólsoy) tạo nên vùng lớn nhất quần đảo Faroe.

**Địa lý**
Bản đồ Streymoy
Hòn đảo có dáng thuôn dài, chiều tây bắc-đông nam, dài khoảng abbr=off và rộng chừng abbr=off. Có hai vịnh hẹp sâu ở miền đông nam: Kollafjørður và Kaldbaksfjørður. Đảo có địa hình đồi núi, đặc biệt là ở miền tây bắc, với đỉnh cao nhất Kopsenni (ft). Tại đây có những vách đá cao trên -high, được gọi là Vestmannabjørgini, nghĩa là "Vách đá của Vestmanna".
Như trên khắp Quần đảo Faroe, ở Streymoy có nhiều suối ngắn và hồ nhỏ. Tại đây hầu như chỉ có cỏ, không có cây gỗ. Ở những ngôi làng mà người dân trồng cây, họ phải giăng hàng rào để cừu không vào được.
Streymoy bị tách khỏi Eysturoy, đảo lớn thứ nhì, bởi eo biển hẹp Sundini ở phía đông. Phía tây là đảo Vágar, và phía nam là đảo Sandoy. Ba đảo nhỏ hơn khác tọa lạc ngoài bờ biển nam Streymoy: Koltur, Hestur và Nólsoy.

**Dân cư**
Có chừng 22.400 người sống trên đảo, tức hơn 40% toàn dân số quần đảo Faroe. Phần lớn trong số này cư ngụ tại vùng thủ phủ Tórshavn (12.300 tại Tórshavn, 3.600 tại Hoyvík và 2.000 tại Argir, Hoyvík và Argir là ngoại ô của Tórshavn). Khoảng 1.200 người sống tại Vestmanna, 800 tại Kollafjørður. Tórshavn cũng là cảng chính, trung tâm thương mại và nơi đặt trụ sở chính phủ.

**Giao thông**
Hiện nay có một cầu bắc qua eo biển Sundini nối giao thông giữa đảo Streymoy với đảo Eysturoy ở phía đông và một đường hầm dưới lòng biển dài 4,9 km nối với đảo Vágar ở phía tây. Như vậy, có trục giao thông nối liền giữa 3 đảo chính của quần đảo. Năm 2004, chính phủ tự trị của Quần đảo Faroe đã công bố một dự án làm một đường hầm tới đảo Sandoy ở phía nam.
Cũng có các chuyến tàu phà thường xuyên tới các đảo Sandoy và Suduroy ở phía nam. Về mùa hè, có các chuyến tàu phà tới Hanstholm (Đan Mạch), Lerwick (Quần đảo Shetland), Bergen (Na Uy) và Iceland.

**Ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 http://heima.olivant.fo/%7Eanfinn/streymoy.htm date=2011-07-09 - http://www.torshavn.fo/- http://www.psp-info.dk/faroe/KIRKJU.HTM date = ngày 11 tháng 3 năm 2005
Thể loại:Đảo của Quần đảo Faroe
Vũ Đô

Vũ Đô (chữ Hán giản thể: 武都區, chữ Hán giản thể: 武都区, bính âm: Wǔdū Qū, âm Hán Việt: Vũ Đô khu) là một quận thuộc địa cấp thị Lũng Nam, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 4683 km², dân số năm 2004 là 540.000 người. Mã số hành chính của Vũ Đô là 746000. Chính quyền Vũ Đô đóng ở trấn Thành Quan. Trước năm 2004, đây là huyện Võ Đô. Về mặt hành chính, Vũ Đô được chia thành 6 trấn, 38 hương.
*Trấn: Thành Quan, An Hóa, Đông Giang, Lưỡng Thủy, Hán Vương và Lạc Đường.
*Hương: Thành Giao, hương dân tộc Tạng Bình垭, Cẩm Bình, Bồ Trì, Thạch Môn, Giác Cung, Mã Nhai, Hán Lâm, Bách Lâm, Kim Hán, Mã Doanh, Trì Bá, Cam Tuyền, Phật Nhai, Hùng Trì, Hoàng Bình, Ngư Long, Long Hưng, Long Bá, Long Phượng, Kết Cam, hương dân tộc Tạng Ma Bá, Thấu Phòng, Ngoại Nạp, Tam Hà, Ngọc Hoàng, Quách Hà, Tì Bà, Vị Hà, Phong Tương, Tam Thương, gũ Quân, Bàn Để, Nguyệt Chiếu, Thảo Hà, Ngũ Mã, Tây Chi và Du Hà.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Thể loại:Lũng Nam
Thành, Lũng Nam

Thành (chữ Hán giản thể:成縣, chữ Hán giản thể: 成县, bính âm: Chéng Xiàn, âm Hán Việt: Thành huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lũng Nam, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1701 km², dân số năm 2004 là 250.000 người. Mã số hành chính của Thành là 742500. Chính quyền huyện đóng ở trấn Thành Quan. Về mặt hành chính, huyện Thành được chia thành 6 trấn, 16 hương. 
*trấn (Trung Quốc): Thành Quan, Hoàng Hử, Hồng Xuyên, Tiểu Xuyên, Chỉ Phường và Phao Sa.
*Hương: Chi Kì, Điếm Thôn, Nam Khang, Tống Bình, Thủy Tuyền, Vương Ma, Nhị Lang, Trần Viện, Sa Bá, Tô Nguyên, Tố Trì, Hoàng Trần, Hóa 垭, Đàm Hà, Đàm Bá và Đại Bình.

**Khí hậu**

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Thể loại:Lũng Nam
Văn, Lũng Nam

Văn (chữ Hán giản thể: 文縣, chữ Hán giản thể: 文县, bính âm: Wén Xiàn, âm Hán Việt: Văn huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lũng Nam, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Văn có diện tích 4994 km², dân số năm 2004 là 240.000 người. Mã số hành chính của huyện Văn là 746400. Chính quyền huyện đóng ở trấn Thành Quan. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 2 trấn, 23 hương. 
*trấn (Trung Quốc): Thành Quan và Bích Khẩu.
*Hương: Thiết Lâu, Thương Đức, Hoành Đơn, Đơn Bảo, Thượng Đơn, Lưu Gia Bình, Ngọc Lũy, Phạm Bá, Điếm Bá, Tiêu Gia, Trung Điện, Khẩu Đầu Bá, Tiêm Sơn, Lâm Giang, Lê Bình, Xá Thư, Đồn Trại, Kiều Đầu, Bảo Tử Bá, Thạch Phường, Thạch Kê Bá, Mã Dinh và Trung Trại.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Thể loại:Lũng Nam
Lưỡng Đương

Lưỡng Đương (chữ Hán giản thể: 两当县, chữ Hán phồn thể: 兩當縣, bính âm: Liǎngdāng Xiàn, âm Hán Việt: Lưỡng Đương huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lũng Nam, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có dân số năm 2004 là 50.000 người. Mã số hành chính của Lưỡng Đương là 742400. Chính quyền huyện Lưỡng Đương đóng ở trấn Thành Quan. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 1 trấn, 13 hương.
*trấn (Trung Quốc): Thành Quan.
*Hương: Dương Điếm, Hữu Gia, Hiển Long, Ngư Trì, Hưng Hóa, Trạm Nhi Hạng, Tây Pha, Trương Gia, Thái Dương, Vân Bình, Thái Sơn, Quảng Kim và Kim Động.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Thể loại:Lũng Nam
Norrköping

Norrköping là một thành phố ở đông nam Thụy Điển, ở hạt Östergötland, bên Bråviken, gần Stockholm. Thành phố có dân số 83.561 người vào năm 2005 còn dân số của đô thị là 127.059 người. Đây là thành phố lớn thứ 10 Thụy Điển và đô thị lớn thứ 8 quốc gia này. Đây là một hải cảng quan trọng phục vụ tàu biển thông qua kênh đào Lindö, một con kênh đào hoàn thành năm 1961. Thành phố này cũng là trung tâm thương mại và chế tạo với các sản phẩm như dệt, hóa chất, giấy, thiết bị điện. Thành phố có nhà thờ Hedvig xây năm 1675 là một công trình kiến trúc nổi bật. Norrköping đã được thành lập năm 1350 và đã trở thành một trung tâm dệt vào thế kỷ 17. Năm 1719, thành phố bị hỏa hoạn nghiêm trọng.

**Giáo Dục và Nghiên Cứu**
Norrköping là nơi có Đại học Linköping, một trường đại học lớn và uy tín với nhiều chương trình đào tạo và nghiên cứu.
Thành phố cũng có các trung tâm nghiên cứu và viện nghiên cứu hàng đầu.

**Văn Hóa và Giải Trí**
Norrköping có nhiều cơ sở văn hóa, bao gồm rạp chiếu phim, nhà hát, và các sự kiện nghệ thuật và giải trí hàng năm.
Khu vực công viên Kolmården Wildlife Park nằm gần Norrköping, là một trong những công viên thú hoang dã lớn nhất ở Bắc Âu.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Thụy Điển
Thể loại:Thủ phủ đô thị của hạt Östergötland
Thể loại:Thủ phủ đô thị Thụy Điển
Uppsala

Uppsala là thành phố ở đông nam của Thụy Điển, gần thủ đô Stockholm, thành phố này là thủ phủ của hạt Uppsala. Thành phố này nằm cách thủ đô Stockholm 70 km về phía bắc, có diện tích 47,86 km2, dân số cuối năm 2005 là 128.400 người. Uppsala là nơi đóng trụ sở của Tổng giám mục Thụy Điển. Đây cũng là nơi có Đại học Uppsala (thành lập năm 1477) là trường đại học cổ nhất Scandinavia và là trường cổ nhất ở Bắc Âu. Nhà thờ chính tòa Uppsala được xây dựng năm 1289 và hoàn thành năm 1435 theo phong cách kiến trúc gô-tic là một công trình kiến trúc nổi bật của thành phố này, năm 1702 bị hỏa hoạn đốt cháy một phần và chỉ được trùng tu một phần.

**Lịch sử**
Bản đồ của Uppsala từ năm 1770
Uppsala trong thế kỷ 18
Uppsala ban đầu được đặt cách một vài km về phía bắc của vị trí hiện tại của nó tại một nơi được gọi là Gamla Uppsala (Old Uppsala). Ngày nay Uppsala được gọi là Östra Aros (Đông Aros, để phân biệt với Tây Aros). (Cũ) Uppsala, theo nhà văn thời trung cổ Adam of Bremen, trung tâm ngoại giáo chính của Thụy Điển và Đền thờ tại Uppsala chứa những thần tượng tuyệt vời của các vị thần Bắc Âu. Đồng bằng Fyrisvellir dọc theo con sông phía nam Old Uppsala, trong khu vực có thành phố hiện đại ngày nay, là nơi diễn ra Trận chiến Fyrisvellir vào những năm 980. Uppsala ngày nay là vào thời điểm đó được gọi là Östra Aros và là một thị trấn cảng của Gamla Uppsala.

**Địa lý**
Nằm trên vùng đất bằng phẳng Uppsala màu mỡ với đất bùn, thành phố có Sông Fyris nhỏ ( Fyrisån ) chảy qua cảnh quan được bao quanh bởi thảm thực vật tươi tốt. Song song với con sông là sườn núi băng giá Uppsalaåsen ở độ cao khoảng 30 m (98 ft), địa điểm có lâu đài Uppsala, từ đó có thể nhìn thấy phần lớn thị trấn. Công viên trung tâm Stadsskogen (nghĩa đen là "Rừng thành phố") trải dài từ phía nam đến tận thị trấn, mang đến cơ hội giải trí cho nhiều khu dân cư trong khoảng cách đi bộ.
Nằm cách thủ đô khoảng 70 km (43 dặm) hoặc 40 phút đi tàu, nhiều cư dân Uppsala làm việc tại Stockholm. Tàu đến Sân bay Stockholm-Arlanda mất 17 phút, giúp du khách có thể dễ dàng đến thành phố bằng đường hàng không.
Trung tâm thương mại Uppsala khá nhỏ gọn. Thành phố có một thị trấn và trang phục riêng biệt được phân chia với các giáo sĩ, hoàng gia và học viện trong lịch sử cư trú tại khu phố Fjärdingen trên bờ phía tây của sông, hơi tách biệt với phần còn lại của thành phố và quần thể nhà thờ, lâu đài và các tòa nhà đại học hầu như vẫn còn tồn tại. không bị xáo trộn cho đến ngày nay. Trong khi một số tòa nhà lịch sử vẫn ở ngoại vi của lõi trung tâm, hoạt động thương mại bán lẻ tập trung về mặt địa lý vào một số ít dãy nhà xung quanh phố đi bộ và quảng trường chính ở phía đông của sông, một khu vực chịu sự tàn phá quy mô lớn. đặc biệt là trong những năm bùng nổ kinh tế vào những năm 1960. Trong những thập kỷ gần đây, một phần đáng kể hoạt động thương mại bán lẻ đã chuyển sang các trung tâm mua sắm và cửa hàng nằm ở ngoại ô thành phố. Trong khi đó, các khu vực xây dựng đã mở rộng đáng kể và một số hoạt động ngoại ô hóa đã diễn ra.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Thành phố của Thụy Điển
Thể loại:Uppsala
Thể loại:Hạt Uppsala
Danh sách quốc gia theo tỷ lệ tự sát

Bản đồ tỷ lệ tự tử (chuẩn hóa theo độ tuổi, trên 100.000 dân) trên thế giới tính đến năm 2019.
Dưới đây là danh sách các quốc gia theo tỷ lệ tự tử do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các nguồn khác công bố.
Cứ 5.000 – 15.000 người thì có một người chết vì tự tử mỗi năm, với tỷ lệ toàn cầu ước tính là 10,5 trên 100.000 dân số giảm từ 11,6 vào năm 2008. Ở các quốc gia hiện đại có thu nhập cao, tỷ lệ nam và nữ có hành vi tự tử khác nhau nhiều so với những nơi khác trên thế giới: trong khi phụ nữ được cho là dễ có ý định tự tử hơn thì tỷ lệ tự tử ở nam giới lại cao hơn. Những điều này được mô tả là một "dịch bệnh thầm lặng".
Một nghiên cứu vào năm 2019 cho thấy từ năm 1990 đến năm 2016, tỷ lệ tự tử theo tiêu chuẩn độ tuổi trên toàn cầu đã giảm 1/3; tỷ lệ năm 2016 là khoảng 16 ca tử vong trên 100.000 nam giới và 7 ca tử vong trên 100.000 nữ giới. Trong thời gian nghiên cứu, tỷ lệ tự tử của nữ giới đã suy giảm nhiều so với nam giới.
Do đó, tỷ lệ tự tử có thể cao hơn so với những ước lượng, trong đó nam giới có nhiều nguy cơ tự tử hơn phụ nữ ở hầu hết các nền văn hóa và hoàn cảnh. Theo WHO, việc ngăn ngừa và can thiệp tự sát là một chủ đề quan trọng đối với tất cả mọi người.

**Dữ liệu**

**Mới nhất**

**Thống kê**

**Nam giới**

**Nữ giới**

**Tất cả**

**Phân tích**
Tỷ lệ tự tử của nam và nữ lần lượt nằm trong tổng dân số nam và tổng dân số nữ (nghĩa là tổng số nam giới tự tử chia cho tổng dân số nam).
Hầu hết các quốc gia được liệt kê ở trên đều báo cáo tỷ lệ nam giới tự tử cao hơn, vì trên toàn thế giới có khoảng 3 nam giới tự tử trong số 4 người, hoặc hệ số 3:1 (ví dụ: ở Hoa Kỳ là 3,36 vào năm 2015 và 3,53 vào năm 2016).
Mặc dù chuẩn hóa độ tuổi là quy trình thống kê phổ biến để phân loại dữ liệu tử vong nhằm mục đích so sánh, phương pháp tiếp cận này của WHO dựa trên các ước tính có tính đến các vấn đề như báo cáo không đầy đủ, dẫn đến tỷ lệ khác với số liệu thống kê chính thức do từng quốc gia lập và xác nhận (và sửa đổi cũng được thực hiện định kỳ). Ngoài ra, tỷ lệ điều chỉnh theo tuổi là tỷ lệ tử vong sẽ tồn tại nếu tất cả các quần thể được nghiên cứu có cùng phân bố theo độ tuổi như một quần thể "chuẩn". Tỷ lệ ước tính cơ bản, thô có sẵn  tại đây và  tại đây. Các quốc gia có dân số dưới 100.000 người sẽ không được tính.

**Ghi chú**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Dữ liệu và tỷ lệ tự tử do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Thể loại:Danh sách theo quốc gia
Thể loại:Danh sách quốc gia
Thể loại:Danh sách quốc gia theo GDP
Thể loại:Tự sát theo quốc gia
Drammen

Drammen là thành phố cảng ở phía nam Na Uy, thành phố này tọa lạc ở khu vực sông Drammenselva chảy và Drammensfjord (Drammens Fjord), cách Oslo 47 km. Đây là thủ phủ của hạt Buskerud. Drammen nằm ở khu vực giao cắt của các tuyến đường sắt và đóng vai trò là trung tâm xuất khẩu lâm sản cho các khu vực lân cận. Thành phố này cũng là cảng nhập hoa quả và xe hơi cho Na Uy.
Drammen được lập thành một municipality ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Municipality nông thôn Skoger đã được sáp nhập với Drammen ngày 1 tháng 1 năm 1964. (và từ đó chuyển từ hạt Vestfold sang hạt Buskerud.)
Drammen nằm ở cuối một thung lũng, tọa lạc hai bên bờ sông Drammenselva.
Nhà ga xe lửa ở Drammen.
Dân số khu vực đô thị của Drammen là 93.006. Drammen là khu vực đô thị lớn thứ 6 ở Na Uy, nằm trên lãnh thổ của 5 municipality: Drammen (khoảng 61% dân số), Nedre Eiker (23%), Øvre Eiker (8%), Lier (5%) and Røyken (3%).
Các phường của Drammen là Austad/Fjell, Bragernes, Gulskogen, Konnerud, Skoger, Strømsø/Danvik, Tangen/Åskollen và Åssiden.
Khu vực Øvre Sund nằm dọc theo có các công trình độc đáo thế kỷ 18 và 19 là một khu vực đặc trưng của Drammen.

**Chú thích**
Thể loại:Thành phố của Na Uy
Thể loại:Đô thị Buskerud

Thể loại:Thành phố ven biển Na Uy
Trondheim

(ˈtrɔnhæɪm) là một thành phố và là một đô thị ở hạt Trøndelag, Na Uy.
Trondheim được lập thành một đô thị 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Các đô thị Byneset, Leinstrand, Strinda và Tiller đã được sáp nhập với Trondheim vào ngày 1 tháng 1 năm 1964.
Dù khu vực này đã có dân định cư hàng ngàn năm, nhưng thành phố Trondheim được thành lập năm 997. Thành phố này đã từng là nơi ở của các vua Na Uy và đã là thủ đô của Na Uy cho đến năm 1217. Trong thời Trung cổ, Trondheim là nơi diễn ra nhiều trận đánh, bao gồm trận chiến giữa vua Sverre và Erling Skakke vào năm 1179. Thành phố này đã bị hỏa hoạn lớn nhiều lần – lần tàn phá nhất là vào năm 1651 và 1681. Trận hỏa hoạn năm 1651 đã phá hủy 90% các toà nhà ở Trondheim, còn vụ hỏa hoạn năm 1681 dẫn đến việc xây lại hoàn toàn thành phố.
Trondheim là một trung tâm giáo dục và nghiên cứu y khoa của Na Uy với Đại học Khoa học Công nghệ Na Uy (NTNU) và SINTEF nằm ở đây. NTNU có khoảng 25.000 sinh viên. Trondheim là nơi đóng trụ sở của Tòa tổng Giám mục. Thành phố này có nhà thờ Nidaros xây vào thế kỷ 11.

**Chú thích**

Thể loại:Thành phố của Na Uy
Thể loại:Khu dân cư thời đại Viking
Thể loại:Cố đô
Thể loại:Đô thị của Trøndelag
Thể loại:Thành phố cảng ở Na Uy
Thể loại:Khởi đầu năm 997
Thể loại:Cố đô Na Uy
Numb (định hướng)

Numb có các nghĩa sau:
*NUMB, một gien của con người
*Numb (album), một album của Hammerbox
*The Numb E.P., một đĩa EP của Baboon
*Numb (ban nhạc), một ban nhạc kỹ nghệ Canada
*"Numb" (Linkin Park), một bài hát của Linkin Park
*"Numb" (U2), một bài hát của U2
*"Numb" (Pet Shop Boys), một bài hát của Pet Shop Boys
*"Numb", một bài hát của Portishead từ album Dummy
*Numb (2007), một bộ phim với diễn viên Matthew Perry
*"Numb", một bài hát của P!nk từ album bán chạy nhất: Missundaztood
*Numb, (2003) một bộ phim giả tưởng Mỹ đạo diễn bởi Michael Ferris Gibson

**Xem thêm**
"Comfortably Numb", một bài hát năm 1979 của Pink Floyd
Tiếng Na Uy

Tiếng Na Uy (norsk) là một ngôn ngữ thuộc nhánh phía Bắc của nhóm ngôn ngữ German trong hệ ngôn ngữ Ấn-Âu. Đây là ngôn ngữ của người dân Na Uy, là ngôn ngữ của khoảng 4,7 triệu người ở Na Uy và ở các khu vực có người Na Uy sinh sống như tại Hoa Kỳ.
Giống như các ngôn ngữ của vùng Scandinavia khác, tiếng Na Uy phát triển từ một ngôn ngữ Scandinavia cổ chung. Do có nhiều thay đổi lớn về phương ngữ trong thời Viking (khoảng năm 800-1050), tiếng Bắc Âu cổ, một ngôn ngữ mà dựa vào đó tiếng Na Uy hiện đại phát triển ra đã ra đời và được người di cư Na Uy mang vào Iceland và nhiều khu vực Bắc Đại Tây Dương khác. Chữ cái Latin đã được du nhập để thay cho chữ viết cổ và chữ viết Na Uy riêng biệt đã phát triển trong thế kỷ 11. Trong các thế kỷ sau, tiếng Na Uy chịu ảnh hưởng của tiếng Đan Mạch, tiếng Hạ Đức và tiếng Thụy Điển. Ảnh hưởng của tiếng Đan Mạch lên tiếng Na Uy lớn nhất là vào khoảng thời gian từ 1380-1914, khi Na Uy được thống nhất với Đan Mạch dưới triều vua Đan Mạch.
Tiếng Đan Mạch, ngôn ngữ chính thức của Na Uy từ năm 1397, cũng đã trở thành ngôn ngữ viết của Na Uy thế kỷ 16. Tiếng Đan Mạch được giới có học thức sử dụng, đặc biệt ở các thành phố còn phương ngữ Na Uy tiếp tục được sử dụng ở nông thôn trong giới lao động và trung lưu. Trong thế kỷ 19, ngôn ngữ nói Đan Mạch đã phát triển thành một thứ tiếng gọi là tiếng Đan Mạch-Na Uy chịu ảnh hưởng nặng cấu trúc và từ vựng của tiếng Đan Mạch nhưng lại theo cách phát âm và ảnh hưởng ngữ pháp của tiếng Na Uy. Sau này, ngôn ngữ này gọi là Riksmål và đã trở thành ngôn ngữ của Na Uy. Do dân chúng mong muốn một ngôn ngữ riêng, vào giữa thế kỷ 19, nhà ngôn ngữ học Ivar Aasen đã tạo một ngôn ngữ viết quốc gia, gọi là Landsmål (ngôn ngữ đất nước), dựa trên các phương ngữ Na Uy và không bị ảnh hưởng của tiếng Đan Mạch. Nỗ lực này của Ivar đã được công chúng ủng hộ và Landsmål đã được phát triển thêm, thành một ngôn ngữ thứ cấp.
Dưới sức ép của phong trào Landsmål, Riksmål đã trải qua một loạt cải cách lớn vào các năm 1907, 1917, 1938, nhấn mạnh vào cách nói và chính tả Na Uy. Tên gọi của hai ngôn ngữ đã chính thức thay đổi: Riksmål thành Bokmål (ngôn ngữ sách vở) còn Landsmål thành Nynorsk (tiếng Na Uy mới). Hai ngôn ngữ này có giá trị pháp lý ngang nhau theo luật và phải được dạy ở trường học. Bokmål vẫn là ngôn ngữ hàng đầu và được dùng mạnh mẽ nhất ở đông Na Uy còn Nynorsk được dùng ở tây Na Uy.

**Tham khảo**

**Thư mục**
lang=en
*location=Đức
*lang=en
*lang=en
*lang=en
*lang=en
*lang=en
*lang=en
*lang=en
*lang=en
*lang=en
*lang=en

**Liên kết ngoài**

Thể loại:Ngôn ngữ tại Na Uy
Thể loại:Ngôn ngữ Tây Scandinavia
Thể loại:Ngôn ngữ hòa kết
Thể loại:Ngôn ngữ V2
Thể loại:Ngôn ngữ có thanh điệu
Thể loại:Ngôn ngữ chủ-động-tân
Thể loại:Văn hóa Scandinavia
Thể loại:Chi ngôn ngữ German phía Bắc
Thể loại:Ngôn ngữ có trọng âm
Túc Nam

Huyện tự trị dân tộc Yugur Túc Nam (hv=Túc Nam Dụ Cố tộc Tự trị huyện; tiếng Tây Yugur: Sunan Joɣur Zidʐiʃen) là một huyện tự trị thuộc địa cấp thị Trương Dịch, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 20.456 km², dân số năm 2002 là 40.000 người, trong đó dân tộc Yugur chiếm 90% dân số. Mã số hành chính của Túc Nam là 734400. Chính quyền Túc Nam đóng ở trấn Hồng Loan Tự.

**Các đơn vị hành chính**
Về mặt hành chính, huyện tự trị này được chia thành 2 trấn, 6 hương. 
*Trấn: Hồng Loan Tự, Hoàng Thành.
*Hương: Kì Phong, Minh Hoa, Đại Hà, Khang Lạc, Mã Đề và Bạch Ngân.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Thể loại:Huyện tự trị Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Thể loại:Trương Dịch
Sơn Đan

Sơn Đan hay Sơn Đơn, San Đan, San Đơn (chữ Hán phồn thể: 山丹縣, chữ Hán giản thể: 山丹县, bính âm: Shāndān Xiàn, âm Hán Việt: Sơn Đan huyện) là một quận thuộc địa cấp thị Trương Dịch, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 5402 km², dân số năm 2004 là 190.000 người. Mã số hành chính của Sơn Đan là 734100. Chính quyền Sơn Đan đóng ở trấn Thanh Tuyền. Về mặt hành chính, Sơn Đan được chia thành 4 trấn, 7 hương. 
*Trấn: Thành Quan, Thanh Tuyền, Vị Kì, Hoắc Thành.
*Hương: Đông Nhạc, Hồng Tự Hồ, Trần Hộ, Lão Quân, Lý Kiều, Hoa Trại Tử, Đại Mã Dinh.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Thể loại:Trương Dịch
Cao Đài, Trương Dịch

Cao Đài (chữ Hán phồn thể: 高臺縣chữ Hán giản thể: 高台县, bính âm: Gāotái Xiàn, âm Hán Việt: Cao Đài huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Trương Dịch, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 4312 km², dân số năm 2004 là 160.000 người. Mã số hành chính của Cao Đài là 734300. Chính quyền Cao Đài đóng ở trấn Thành Quan. Về mặt hành chính, Cao Đài được chia thành 3 trấn, 9 hương. 
*Trấn: Thành Quan, Tuyên Hóa, Nam Hoa.
*Hương: Hạng Đạo, Chính Viễn, Hắc Tuyền, La Thành, Hợp Lê, Lạch Đà Thành, Tân Bá, Hồng Nhai Tử, Diêm Trì.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Thể loại:Trương Dịch
Lâm Trạch, Trương Dịch

Lâm Trạch (chữ Hán phồn thể: 臨澤縣, chữ Hán giản thể: 临泽县, bính âm: Línzé Xiàn, âm Hán Việt: Lâm Trạch huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Trương Dịch, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2777 km², dân số năm 2004 là 150.000 người. Mã số hành chính của Lâm Trạch là 734200. Chính quyền Lâm Trạch đóng ở trấn Sa Hà. Về mặt hành chính, Lâm Trạch được chia thành 3 trấn, 5 hương. 
*Trấn: Sa Hà, Tân Hoa, Thành Quan.
*Hương: Tiểu Đồn, Liêu Tuyền, Bình Xuyên, Bản Kiều, Áp Noãn, Nghê Gia Doanh.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Thể loại:Trương Dịch
Dân Nhạc

Dân Nhạc (chữ Hán phồn thể: 民樂縣, chữ Hán giản thể: 民乐县, bính âm: Mínlè Xiàn, âm Hán Việt: Dân Nhạc huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Trương Dịch, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 3687 km² dân số năm 2004 là 240.000 người. Mã số hành chính của Dân Nhạc là 734500. Chính quyền Dân Nhạc đóng ở trấn Hồng Thủy. Về mặt hành chính, Dân Nhạc được chia thành 4 trấn, 7 hương. 
*Trấn: Thành Quan, Lục Bá, Tân Thiên và Nam Cổ.
*Hương: Nam Phong, Vĩnh Cố, Hồng Thủy, Dân Liên, Tam Bảo, Thuận Hóa và Phong Nhạc.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Thể loại:Trương Dịch
Cam Châu

Cam Châu (chữ Hán phồn thể: 甘州區, chữ Hán giản thể: 甘州区, bính âm: Gānzhōu Qū, âm Hán Việt: Cam Châu khu) là một quận thuộc địa cấp thị Trương Dịch, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 4240 kilômét vuông, dân số 500.000 người. Mã số hành chính của Cam Châu là 734000. Chính quyền Cam Châu đóng ở Huyện Phủ Nhai. Về mặt hành chính, đến tháng 3 năm 2002, Cam Châu được chia thành 7 nhai đạo, 7 trấn, 15 hương. 
*Nhai đạo: Lao động, Đông Nhai, Nam Nhai, Tây Nhai, Bắc Nhai, Thanh Niên Tây và Hỏa Xa Trạm.
*Trấn: Lương Gia Đôn, Thượng Tần, Đại Mãn, Sa Tỉnh, Ô Giang, Cam Tuấn và Tân Đôn.
*Hương: Đảng Trại, Tiểu Mãn, Hòa Bình, Long Cừ, An Dương, Hoa Trại, Trường An, Kiềm Than, Chấp Lý, Tĩnh An, Tam Áp, Tây Động, Tiểu Hà, Minh Vĩnh và Hòa Bình Sơn Hồ.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Thể loại:Trương Dịch
Lễ, Lũng Nam

Lễ (chữ Hán phồn thể:禮縣, chữ Hán giản thể: 礼县, bính âm: Lǐ Xiàn, âm Hán Việt: Lễ huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lũng Nam, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 4299 km², dân số năm 2004 là 510.000 người. Mã số hành chính của Lễ là 742200. Chính quyền huyện Lễ đóng ở trấn Thành Quan. Về mặt hành chính, huyện Lễ được chia thành 2 trấn, 34 hương. 
*trấn (Trung Quốc): Thành Quan và Diêm Quan.
*Hương: Khoan Xuyên, Vĩnh Hưng, Kỳ Sơn, Mã Hà, Hồng Hà, Kiều Xuyên, Thảo Bá, Dân tộc, Vĩnh Bình, Cố Thành, Nhai Thành, La Bá, Tưu Sơn, Thạch Kiều, Thao Bình, Thượng Bình, Dương Pha, Yên Hà, Giang Khẩu, Lôi Vương, Long Lâm, Trung Bá, Bạch Quan, Thái Đường, Sa Kim, Bạch Hà, Thuyên Thủy, Kiều Đầu, Thảo Bình, Lôi Bá, Vương Bá, Tiêu Lương, Tam Dục, Than Bình.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Thể loại:Lũng Nam
Huy, Lũng Nam

Huy (chữ Hán phồn thể:徽縣, chữ Hán giản thể: 徽县, bính âm: Huī Xiàn, âm Hán Việt: Huy huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lũng Nam, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2722 km², dân số năm 2004 là 210.000 người. Mã số hành chính của huyện Huy là 742300. Chính quyền huyện Huy đóng ở trấn Thành Quan. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 6 trấn, 12 hương.
*Trấn: Thành Quan, Phù Gia, Giang Lạc, Nê Dương, Liễu Lâm, Gia Lăng.
*Hương: hương dân tộc Hồi Đông Quan, Ngân Hạnh Thụ, Thủy Dương, Lật Xuyên, Du Long, Ma Duyên, Cao Kiều, Thái Bạch, Du Thụ, Vĩnh Ninh, Đại Hà và Ngu Quan.

**Tham khảo**
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Thể loại:Lũng Nam
Ålesund

Ålesund là thành phố cảng quan trọng của các đảo Norvöy và Aspöy ở hạt Møre og Romsdal ở bờ biển tây Na Uy, nằm cách Bergen 240 km về phía bắc. Cảng này đã được trao đặc quyền thương mại năm 1793 và Alesund đã được thành lập thành thị xã năm 1848, nhưng hoàn toàn bị hỏa hoạn thiêu rụi năm 1904. Người ta đã xây Ålesund lại bằng đá với sự trợ giúp của Kaiser Wilhelm II của Đức nhưng thành phố lại bị bom oanh tạc trong thế chiến II. 

**Chú thích**
Thể loại:Thành phố của Na Uy
Thể loại:Og Romsdal
Thể loại:Møre og Romsdal
Heckler & Koch USP

Heckler & Koch USP (USP là viết tắt của Universelle Selbstladepistolen). Trong tiếng Đức, cụm từ này có nghĩa là "súng lục phổ thông nạp đạn tự động". Nó là một loại súng ngắn bán tự động được kĩ sư Helmut Weldle làm việc tại hãng Heckler & Koch phát minh. Nó được công ty chế tạo vũ khí Heckler & Koch của Đức sản xuất từ năm 1993 đến nay. Súng này hay được trang bị cho quân đội, cảnh sát và các cơ quan an ninh của các chính phủ trên thế giới. Phiên bản USP P8 dùng đạn 9 mm là súng ngắn tiêu chuẩn của Lục quân Đức và Cảnh sát Đức. Có nhiều phiên bản khác nhau sử dụng các cỡ đạn và hộp tiếp đạn khác nhau. Khẩu súng này được đặc biệt ưa chuộng là vì: dễ sửa chữa, lau chùi để bảo quản, bền, tốt, ưu việt. Nó hoạt động rất tốt trong điều kiện chiến đấu khắc nghiệt, giá thành của nó cũng tương đối rẻ. Vì nhỏ gọn và gắn được giảm thanh.Tầm bắn hiệu quả của nó là 100 mét nếu sử dụng đạn 9mm có phiên bản sử dụng đạn .45 ACP tầm bắn hiệu quả chỉ có 30 mét. Súng có độ chính xác cực kì tốt trong tầm bắn từ 100m đổ lại

**Hình ảnh**

**Xem thêm**
 Súng- Súng ngắn- GLOCK- Beretta

**Tham khảo**
Thể loại:Súng ngắn
Thể loại:Súng Đức
Thể loại:Vũ khí dùng đạn 9mm Parabellum
Thể loại:Vũ khí dùng đạn .40 S&W
Thể loại:Vũ khí dùng đạn .45 ACP
Thể loại:Vũ khí cảnh sát
Thể loại:Súng Heckler & Koch
Møre og Romsdal

là một hạt ở cực bắc vùng Vestlandet của Na Uy, và giáp các hạt Sør-Trøndelag, Oppland và Sogn og Fjordane. Chính quyền hạt nằm ở Molde. Trước đây, hạt này được gọi là Romsdalen amt.
Tên gọi Møre og Romsdal được tạo ra năm 1936. Phần đầu là chỉ hai vùng Nordmøre và Sunnmøre, còn phần đuôi là tên của vùng Romsdal.
Cho đến năm 1919, hạt này được gọi là Romsdal amt. Thời kỳ 1919-1935 là Møre fylke.

**Các đô thị**
Vị trí của các đô thị Møre og Romsdal
Møre og Romsdal có tổng cộng 38 đô thị:
Ålesund
Aukra
Aure
Averøy
Eide
Fræna
Frei (kết hợp với Kristiansund ngày 1.1.2008)
Giske
Gjemnes
Halsa
Haram
Hareid
Herøy
Kristiansund
Midsund
Molde
Nesset
Norddal
Ørskog
Ørsta
Rauma
Rindal
Sande
Sandøy
Skodje
Smøla
Stordal
Stranda
Sula
Sunndal
Surnadal
Sykkylven
Tingvoll
Tustna (now joined with Aure)
Ulstein 
Vanylven
Vestnes 
Volda

**Tham khảo**
Thể loại:Møre og Romsdal

Thể loại:Khởi đầu năm 1662 ở Na Uy
Aukra

Aukra là một đô thị (municipality) của hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Đô thị này được lập ngày 1 tháng 1 năm 1938. Các đô thị khác sau này tách ra từ đây là: Fræna (1840), Sandøy (1867) và Midsund (1925).

**Tham khảo**
Thể loại:Møre og Romsdal
Thể loại:Thành phố của Na Uy
Thể loại:Làng ở Møre og Romsdal
Ørskog

Ørskog là một đô thị (municipality) của hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Ørskog đã được thành lập thành đô thị vào ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Đô thị Sykkylven đã được tách khỏi Ørskog vào ngày 1 tháng 8 năm 1883. Các đô thị Skodje và Stordal đã được sáp nhập với Ørskog ngày 1 tháng 1 năm 1965 nhưng lại được tách khỏi Ørskog ngày 1 tháng 1 năm 1977.
Tên gọi của đô thị này theo tên nông trại Ørskog (tiếng Na Uy Cổ Øyraskógr), do nhà thờ đầu tiên được xây ở đó. Phần đầu của từ là số nhiều của sở hữu cách øyrr f 'bờ cát', và thành phần cuối skógr m 'gỗ, rừng'.

**Tham khảo**
Thể loại:Møre og Romsdal
Thể loại:Thành phố của Na Uy
Thể loại:Khởi đầu năm 1838 ở Na Uy
Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1838
Norddal

Norddal là một đô thị (municipality) của hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Đô thị Norddal đã được tách khỏi Ørskog vào ngày 1 tháng 8 năm 1883. Sunnylven đã được tách khỏi Norddal mùa Thu năm 1838.
Tên gọi này trong tiếng Na Uy Cổ là tên của Dalr, với từ dalr m 'thung lũng'. Tiếp đầu ngữ là Nord- 'phía bắc' được thêm vào năm 1600.
Cho đến năm 1918, tên này được viết Norddalen.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Destinasjon Geirangerfjord - Trollstigen date=2016-05-08 
Thể loại:Møre og Romsdal
Thể loại:Thành phố của Na Uy
Thể loại:Khởi đầu năm 1838 ở Na Uy
Nesset

Nesset là một đô thị (municipality) của hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Đô thị này đã được lập ngày 1 tháng 1 năm 1838. Eresfjord og Vistdal đã được tách khỏi Nesset ngày 1 tháng 1 năm 1890 nhưng lại được nhập vào Nesset ngày 1 tháng 1 năm 1964. Tên đô thị này được đặt theo tên một nông trại Nesset ("Nødesetter" 1520). Mardalsfossen, một trong những thác nước cao nhất Na Uy là một địa điểm thu hút khách ở khu vực này.


**Tham khảo**
Thể loại:Møre og Romsdal
Thể loại:Thành phố của Na Uy
Thể loại:Nesset
Aure (Na Uy)

Aure là một đô thị (municipality) của hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Aure đã được thành lập ngày 1 tháng 8 năm 1883 (xem formannskapsdistrikt). Hai đô thị khác sau này được tách khỏi nó là Valsøyfjord (1894) và Stemshaug (1914). (Nhưng Stemshaug lại được nhập vào với Aure ngày 1 tháng 1 năm 1965). Đô thị Tustna đã được nhập vào Aure ngày 1 tháng 1 năm 2006. Aure có một trong những giáo đường bằng gỗ lớn nhất ở Na Uy. Nhà điêu khắc Kristofer Leirdal xuất thân từ Aure.
Đô thị này có một nhà máy lọc dầu và một nhà máy methanol, một đường ống LPG từ ngoài khơi đưa khí vào đây.

**Chú thích**
Thể loại:Møre og Romsdal
Thể loại:Nordmøre
Averøy

Averøy là một đô thị (municipality) của hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Averøy đã được thành lập ngày năm 1964 (Các đô thị trước đó là Kvernes, Kornstad và phần lớn lãnh thổ Bremsnes đã được sáp nhập với nhau)
Điểm tham quan du lịch Atlanterhavsveien (đường Đại Tây Dương) nối đảo và đô thị Averøy với đô thị Eide. Trước đây đi từ động Bremsnes trên Averøy đến Kristiansund bằng phà nhưng sắp tới sẽ có đường hầm dưới biển Atlanterhavstunnelen (đường hầm Đại Tây Dương), công trình dự kiến hoàn thành 2008/2009.

**Tham khảo**
Thể loại:Møre og Romsdal
Thể loại:Nordmøre
Eide

Eide là một đô thị (municipality) của hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Đô thị này đã được tách ra từ Kvernes ngày 1 tháng 1 năm 1897. Đô thị này nổi tiếng với các sản phẩm làm từ đá vôi và các ngành thủ công liên quan. Con đường ven biển Atlanterhavsvegen đi qua đây. Huy hiệu của đô thị này có hình ba con thiên nga đang bơi, đây là loài vật sinh sống rất nhiều tại Eide.

**Tham khảo**
Thể loại:Møre og Romsdal
Thể loại:Thành phố của Na Uy
Thể loại:Làng ở Møre og Romsdal
Thể loại:Nordmøre
Tả vu và Hữu vu (Hoàng thành Huế)

Tả vu và Hữu vu là hai công trình phối thuộc của Điện Cần Chánh trong Tử Cấm Thành của Kinh thành Huế. Tả vu là toà nhà dành cho các quan văn, còn Hữu vu là toà nhà dành cho các quan võ; đây là nơi các quan chuẩn bị nghi thức trước khi thiết triều, nơi làm việc của cơ mật viện, nơi tổ chức thi Đình và yến tiệc. Tả vu và Hữu vu đều được xây dựng vào vào năm Gia Long thứ 18 (1819).

**Đặc điểm**
trái
Tả Vu
Xây dựng vào đầu thế kỷ XIX, các công trình trên được sửa chữa nhiều lần dưới thời các vua Nguyễn. Đặc biệt dưới thời vua Khải Định (năm 1923), Tả Vu và Hữu Vu đã được tu bổ với sự thay đổi lớn về cấu trúc, vật liệu, hình thức trang trí…
Trong quá trình tu bổ, mặc dù công nghệ xây dựng công trình đã có sự ảnh hưởng phong cách châu Âu với trần nhà đã được thay bằng bê tông và sàn lát gạch hoa, nhưng vẫn giữ được hình dạng cấu trúc ban đầu. Đặc biệt, tường và trần nhà đều được trang trí, vẽ màu theo phong cách châu Âu với hoạ tiết thể hiện các chủ đề truyền thống của cung đình Huế như: "Tam sư huý cầu", "Tam tinh", "Lưỡng Long triều nghi", "Lưỡng Long chầu nhật", "Ngũ Phúc kiếm thọ", "Cổ đồ bát bửu", tứ linh, tứ quý, bát bửu, dây lá,...

**Lịch sử**
Tả vu và Hữu vu đều được xây dựng vào vào năm Gia Long thứ 18 (1819).
Công trình đã từng được tu sửa 2 lần vào năm Thành Thái thứ 10 (1899).
Đến năm 1923 nhân chuẩn bị cho lễ Tứ Tuần Đại Khánh của vua Khải Định công trình một lần nữa được tu sửa và có quy mô, hình dáng kiến trúc như ngày hôm nay.
Trong thời gian chiến tranh Tả Vu, Hữu Vu bị xuống cấp nghiêm trọng và được trùng tu vào các năm 1977, 1986, 1997-1999.
Trong giai đoạn từ năm 1986 đến năm 1988, công trình đã được các chuyên gia Ba Lan hỗ trợ phục hồi phần mái và gia cố một phần nhằm bảo vệ các họa tiết còn sót lại.
Năm 2012, hệ thống tường và trần nhà trang trí, vẽ màu theo phong cách châu Âu với họa tiết thể hiện các chủ đề truyền thống của cung đình Huế đã được phục hồi lại.
Hiện nay công trình nhà Tả Vu dùng để tổ chức trưng bày chuyên đề về các di sản văn hóa thế giới thuộc hệ thống di sản văn hóa Huế. Nhà Hữu Vu tổ chức một số dịch vụ trải nghiệm văn hóa cung đình xưa.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Tử Cấm thành (Huế)
Thể loại:Cung điện tại Việt Nam
Thể loại:Kiến trúc cổ Việt Nam
XM312

XM312 là loại súng máy được trang bị trên nhiều loại phương tiện chiến đấu như xe tăng, tàu thủy, môtô. M312 là súng máy thuộc loại vũ khí cộng đồng có tầm bắn xa, thân súng được đặt trên giá 3 chân, sử dụng băng đạn đặt trong hộp gắn trực tiếp lên thân súng hoặc băng đạn rời kiểu dây cuốn.

**Lịch sử**
XM312 là loại đại liên bắn đạn 12.7×99 mm NATO, nguồn gốc từ pháo tự động 25 mm M307 (XM307). Loại này được thiết kế cho quân đội Mỹ, nhằm thay thế đại liên M2HB đã lỗi thời, đồng thời bổ trợ cho pháo M307. Nó có thể nhanh chóng chuyển thành 1 khẩu XM307 chỉ với việc thay thế một số bộ phận trong vài phút. Những cải tiến của XM312 hứa hẹn sẽ khiến việc sử dụng dễ dàng hơn so với loại XM307 vì chỉ phải lắp ráp thêm một số bộ phận liên quan. Năm 2001, người ta bắt đầu cuộc thử nghiệm với M312, Nhưng kết quả cuộc thử nghiệm không tốt: tốc độ bắn chỉ 260 viên/phút mà lại có quá nhiều đạn lép, không đạt tiêu chuẩn phù hợp để phục vụ cho quân đội Mỹ.

**Cấu tạo**

**Thông số kỹ thuật**
Khối lượng: 19 kg 
*Dài: 1.56 m
*Ngang: 250 mm
*Cao: 180 mm, 46 mm
*Cỡ nòng: 12.7 mm
*Cỡ đạn: 12.7×99 mm tiêu chuẩn NATO
*Khối lượng đạn: Không cố định
*Nguyên tắc nạp đạn tự động: trích khí phản lực xoay
*Khóa nòng: khóa nòng lùi
*Hộp đạn: gắn vào thân súng với 250 viên/hộp (cũng có thể dùng dây đạn rời)
*Có trang bị giá ba chân có thể điều chỉnh độ cao.
*Sơ tốc đầu đạn:
*Nhịp bắn:
260 viên/phút (bắn liên tục) 
40 viên/phút (bắn từng viên) In Burst of 5 to 7 rounds, the same as the M2HB.
*Tốc độ bắn thấp nhất:
*Tốc độ bắn trong chiến đấu:
*Tầm bắn hiệu quả: 2000 m.
*Tầm bắn tối đa:
*Giá: Đang cập nhật

**Ứng dụng**
tháng 9 năm 2005 - Vũ khí tổ đội at Grafenwöhr Training Area.

**Chú thích - Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 M312 mini.- Súng M312 trên xe tăng date=2009-05-08 .
Thể loại:Súng máy
Thể loại:Trọng liên
Thể loại:Súng Hoa Kỳ
Thể loại:Vũ khí Hoa Kỳ
Thể loại:Vũ khí dùng đạn.50 BMG
1227

1227 là một năm trong lịch Gregory. Năm này ứng với 25 ngày cuối tháng 12 năm Bính Tuất và khoảng 11,5 tháng âm lịch của năm Đinh Hợi trong âm lịch và năm 1770 trong Phật lịch.

**Sự kiện**
19 tháng 3: Gregory IX kế nhiệm Honorius III làm Giáo hoàng thứ 178
*Dogen du nhập Thiền tông vào Nhật Bản- Thành Cát Tư Hãn qua đời

**Sinh**
A Lý Hải Nha
*Giáo hoàng Nicholas IV
*Charles I của Sicilia

**Mất**
Khâu Xứ Cơ
*Thành Cát Tư Hãn
*Shimazu Tadahisa, lãnh chúa Nhật Bản
*Giáo hoàng Honorius III
*Truật Xích, con trai cả của Thành Cát Tư Hãn

**Ghi chú**
Thể loại:Năm 1227
Fræna

Fræna là một đô thị của hạt Møre og Romsdal, Na Uy.
Đô thị này đã được tách ra từ Aukra năm 1840. Các đô thị Bud và Hustad đã được nhập vào với Fræna ngày 1 tháng 1 năm 1964.
Trung tâm hành chính của Fræna ở Elnesvågen với 2.133 cư dân vào thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2007. Nhà máy Moxy nằm ở Elnesvågen.
Các làng khác gồm Bud (712 dân), Malme/Malmefjorden (404), Tornes (388) và Sylte (225). 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Homepage edited by a local enthusiast- News from Fræna in the newspaper Romsdals Budstikke date = ngày 2 tháng 1 năm 2006
Thể loại:Møre og Romsdal
Giske

A beach in Giske on Valderøy island
Giske là một hòn đảo và là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Giske nằm ở phía bắc tây bắc của Ålesund.
Đô thị này được tách khỏi Borgund ngày 1 tháng 1 năm 1908. Đô thị Vigra đã được nhập với Giske ngày 1 tháng 1 năm 1964.
Tên đô thị này được đặt theo tên nông trại và đảo Giske (tiếng Na Uy Cổ Gizki), do nhà thờ đầu tiên đwojc xây ở đó. Huy hiệu được dùng từ năm 1985 nhưng có gốc tích xưa, dựa trên huy hiệu cũ của Erling Vidkunnsson từ 1343.
Đô thị này bao gồm 4 hòn đảo: Giske được lấy tên chung cho đô thị này vì tầm quan trọng lịch sử của nó, Vigra, là nơi cósân bay Ålesund, Valderøy, nơi đóng trụ sở hành chính và Godøy. Ngoài ra còn có nhiều đảo nhỏ khác nữa.

**Tham khảo**
Thể loại:Møre og Romsdal
Thể loại:Đảo của Møre og Romsdal
Gjemnes

Gjemnes là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy trên bán đảo Romsdal.
Đô thị này được lập ngày 1 tháng 9 năm 1893 (từ các khu vực của Kvernes, Øre và Frei). Phần còn lại của Øre đã được nhập với Gjemnes vào ngày 1 tháng 1 năm 1965.
Trung tâm hành chính là Batnfjordsøra - có 1000 dân. Batnfjordsøra nằm ở Batnfjord trước đây là một nơi cập tàu hơi nước. Các làng khác bao gồm: Torvikbukt, Flemma, Angvik, Gjemnes and Osmarka.

**Tham khảo**
Thể loại:Nordmøre
Thể loại:Møre og Romsdal
Halsa

Halsa nhìn từ một chiếc phà
Halsa là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy.
Halsa được thành lập thành một đô thị vào ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Phần lớn Valsøyfjord, và một phần của Aure đã được nhập vào Halsa ngày 1 tháng 1 năm 1965.
Tên đô thị này được đặt theo một nông trang Halsa (tiếng Na Uy Cổ Hölsvinjar) do nhà thờ đầu tiên được xây ở đây.
Cho đến năm 1918, tên này được viết là Halse.

**Tham khảo**
Thể loại:Nordmøre
Thể loại:Møre og Romsdal
Haram (Na Uy)

Haram là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy.
Trung tâm hành chính là Brattvåg. Haram đã được lập thành đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Vigra đã được tách khỏi Haram ngày 1 tháng 1 năm 1890. Vatne, và một phần của Borgund, đã được nhập với Haram ngày 1 tháng 1 năm 1965.
Tên đô thị này được đặt theo nông trang Haram (tiếng Na Uy Cổ Harhamarr) do nhà thờ đầu tiên được xây ở đó

**Các làng**
 Brattvåg- Søvik- Vatne- Austnes- Tennfjord

**Tham khảo**
Thể loại:Møre og Romsdal
Hareid

Hareid là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy.
Hareid đã được tách khỏi Ulstein để lập thành đô thị ngày 1 tháng 7 năm 1916.
Đô thị này nằm bên bờ biển Sunnmøre, trên một hòn đảo có tên Hareidlandet, chung với đô thị Ulstein. Hareid là một giao lộ quan rtọng trên Sunnmøre và được nối bằng phà với Ålesund và Valderøy.

**Liên kết ngoài**
  Trang web chính thức của đô thị Hareid

**Tham khảo**
Thể loại:Møre og Romsdal
Herøy, Møre og Romsdal

Làng chính Fosnavåg 
Đảo chính Bergsøy
Đảo Runde
Herøy là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy.
Herøy đã được thành lập làm một đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Sande đã được tách khỏi Herøy năm 1867.
Trung tâm dân số và hành chính của đô thị này nằm ở Fosnavåg trên đảo Bergsøya. Herøy có 8 hòn đảo, trong đó có đảo Runde có loài chim biển lớn và đảo Skorpa, là một trạm của Shetland bus.
Herøyfjord chia đôi Herøy. 

**Liên kết ngoài**
 Đảo chim Runde (tiếng Đức)- Herøy Kommune (tiếng Na Uy)

**Tham khảo**
Thể loại:Møre og Romsdal
Midsund

Midsund là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Đô thị này gồm các đảo Otrøy, Midøy, Dryna và các đảo nhỏ hơn Magerøy và Tautra.
Midsund (cho đến năm 1965 gọi là Sør-Aukra) đã được tách khỏi Aukra ngày 1 tháng 7 năm 1924.
Đô thị này đã được đặt tên theo eo biên giữa đảo Otrøy và Midøy.

**Tham khảo**
Thể loại:Møre og Romsdal
Thể loại:Khởi đầu năm 1965 ở Na Uy
Molde

Molde là thành phố và đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy.
Nhà thờ Molde Cathedral.
Từ một khu định cư làm một tiền đồn thương mại cuối thời kỳ Trung cổ, khu vực này đã phát triển và thành một thành phố năm 1742. Molde được lập làm đô thị (municipality) ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem here). Bolsøy và một số khu vực của Veøy đã được nhập với Molde ngày 1 tháng 1 năm 1964.
Thành phố này là trung tâm hành chính của Møre og Romsdal, trung tâm thương mại của Romsdal, và là nơi có giáo phận Møre. Molde đã tiếp tục phát triển qua thế kỷ 18 và 19, trở thành trung tâm ngành dệt may của Na Uy cũng như thành trung tâm hành chính của khu vực, một điểm thu hút khách du lịch.
Sau đệ nhị thế chiến, trải qua thời kỳ tăng trưởng nhanh chóng và trở thành một trung tâm học thuật và đầu ra công nghiệp. Thành phố này nằm bên bờ bắc của Romsdalsfjord trên bán đảo Romsdal. Molde có khí hậu đại dương, ôn hòa, mùa hè ấm và mát còn mùa đông dễ chịu.
Thành phố có giao thông đường sắt, sân bay Årø với các chuyến bay đi Oslo, Bergen, Trondheim, cũng như các chuyến nội địa và quốc tế khác.

**Các thành phố kết nghĩa**
 Denmark Vejle, Đan Mạch- Thụy Điển Borås, Thụy Điển- Finland Mikkeli, Phần Lan- Czech_Republic Česká Lípa, Cộng hòa Séc- Slovakia Bardejov, Slovakia

**Những người dân nổi tiếng**
 Ole Gunnar Solskjær, cầu thủ/Huấn luyện viên bóng đá (1973-)- Bjørnstjerne Bjørnson, nhà văn, người đoạt Giải Nobel (1832-1910)- Ole Anton Qvam cựu thủ tướng, (1834-1904)- Kjell Magne Bondevik, nhà chính trị, cựu thủ tướng (1947-)- Bjørn Trygve Grydeland, Chủ tịch ESA, đại sứ EU (1949-)- Bjørn Rune Gjelsten, nhà kinh doanh (1956-)- Kjell Inge Røkke, nhà kinh doanh (1958-)- Jo Nesbø, nhà văn (1960-)- Arild Monsen, vận động viên trượt tuyết (1962-)- Kjetil Rekdal, cầu thủ và ông bầu bóng đá (1968-)- Mette Solli, kickboxer (1974-)- Ingeborg Hungnes, ca sĩ- Ola Kvernberg, nhạc sĩ- Ann-Helen Moen, soprano

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Thông tin du lịch-  Đại học Molde-  Molde International Jazz Festival date=2020-10-28 -  Romsdals Budstikke-  Molde F.K.-  VS Molde Futsal date = ngày 23 tháng 3 năm 2007-  View the Molde panorama-  Images from Molde and Romsdal date = ngày 4 tháng 2 năm 2005
Thể loại:Thành phố của Na Uy
Thể loại:Møre og Romsdal
Rauma (Na Uy)

Åndalsnes từ fjord
Rauma là một đô thị ở hạt của Møre og Romsdal, Na Uy.
Các đô thị cũ Eid, Grytten, Hen và Voll, và phần phóa nam của Veøy đã được nhập vào nhau để tạo thành đô thị mới Rauma ngày 1 tháng 1 năm 1964.
Đô thị này được đặt tên theo sông Rauma chảy qua thung lũng Romsdalen.
Huy hiệu của đô thị này được áp dụng từ năm 1983. Ba điểm đại diện cho 2 và 1/2 núi Vengetindane, Trolltindane và Romsdalshorn, tất cả đều nằm ở đô thị này.
Åndalsnes nhìn từ đỉnh Trollstigen
nhà thờ Rødven được xây tại đây năm 1200

**Tham khảo**
Thể loại:Møre og Romsdal
Thể loại:Khởi đầu năm 1964 ở Na Uy