Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
88 (số)

88 (tám mươi tám, tám tám) là một số tự nhiên ngay sau 87 và ngay trước 89.

**Trong toán học**
 Bình phương của 88 là 7744.- Trong hệ thập phân, 88 là một số xuôi ngược (Số đọc từ trái sang phải hay từ phải sang trái đều không thay đổi)

**Ý nghĩa văn hóa**

**Trong văn hóa Trung Quốc**
Số 88 tượng trưng cho thịnh vượng và may mắn trong văn hóa Trung Quốc, vì số 8 phát âm theo tiếng Phổ thông hoặc tiếng Quảng Đông tương tự như từ phát (发, Fā hàm ý 发财;Fā cái, phát tài). Số 8 được coi là số may mắn nhất trong văn hóa Trung Quốc, và giá ở các siêu thị Trung Quốc thường có nhiều số 8. Ký tự tiếng Trung Quốc viết chữ số 8 có dạng (八) ngụ ý rằng một người sẽ có tương lai rộng mở, như thể hình dạng chữ số bắt đầu thu hẹp ở trên và mở rộng dần xuống dưới. Thế vận hội Bắc Kinh 2008 khai mạc vào lúc 8 giờ tối ngày 8 tháng 8 năm 2008. Trong ngôn ngữ chat, tin nhắn bằng văn bản, SMS hay IM bằng tiếng Trung Quốc, số 88 thường được sử dụng như là một lời chào "tạm biệt" vì số 88 trong tiếng Quan Thoại được phát âm như bā bā, tương tự như phát âm của "bye bye" trong tiếng Anh. Số điện thoại và số xe hơi với số 88 ở cuối rất phổ biến tại Hồng Kông và chủ sở hữu chúng phải trả một khoản tiền rất đắt. Ở Việt Nam biển xe cơ giới đường bộ 88 là của tỉnh Vĩnh Phúc.

**Biểu tượng của Tân chủ nghĩa Quốc xã**
Tân Quốc xã (Neo-Nazi) sử dụng số 88 như là một biểu tượng đại diện cho khẩu hiệu Heil Hitler. Chữ H đứng hàng thứ tám trong bảng chữ cái Latin, vì vậy 88 có nghĩa là HH. Con số này đôi khi được sử dụng kết hợp với số 14 (ví dụ như 1488 hoặc 14/88). Trong cách dùng này, số 14 là viết tắt của "mười bốn từ", đó là khẩu hiệu của chủ nghĩa dân tộc da trắng (white nationalist) được tạo ra bởi David Lane, người đã bị kết án khủng bố. Một vài ví dụ như: bài hát 88 rock'n'roll band của ban nhạc Tân Quốc xã Landser, và tên của các ban nhạc như Column 88, Unit 88, White Legion 88 và Barselc88. James von Brunn, người gây ra vụ nổ súng tại bảo tàng Holocaust Memorial Museum (bảo tàng tưởng niệm các nạn nhân Do Thái bị diệt chủng) ở Washington DC, thường ký trên các bản thảo của mình là "JVB-88".

**Trong vô tuyến truyền thanh nghiệp dư**
Trong ngôn ngữ của vô tuyến truyền thanh nghiệp dư (Amateur Radio), khi gửi một tin nhắn thì số 88 là viết tắt của "ôm và hôn". Nó có vẻ quá thân mật hơn so với số 73, viết tắt của "chúc tốt đẹp", cho nên số 73 thường được sử dụng nhiều hơn. Cả hai số 88 và 73 cũng có thể được sử dụng cùng nhau. Đôi khi cả hai số này còn được thêm chữ s (số nhiều trong tiếng Anh).

**Các lĩnh vực khác**
Vũ khí: Trong Lực lượng Vệ quốc của Đức, 88 (đọc là "acht-acht") là viết tắt của khẩu pháo phòng không 8.8 cm Flak 18/36/37/41.
*Xì tố: trong bài "Texas Hold'em", đôi 8 (88) còn được gọi là người tuyết, vì số 8 trông giống như người tuyết.

**Chú thích**
Thể loại:Số chẵn
Thể loại:Chủ nghĩa Quốc xã mới
Thể loại:Thần số học
La giáng trưởng

La giáng trưởng là một cung thể trưởng dựa trên nốt La giáng, bao gồm các nốt nhạc sau La giáng, Si giáng, Đô, Rê giáng, Mi giáng, Fa, Sol và La giáng. Bộ khóa của nó có 4 dấu giáng.
Sự thay đổi cao độ ở cung La giáng trưởng
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Fa thứ và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung La giáng thứ. Cung này thường gợi cho ta cảm xúc về sự thanh bình, thường xuyên được Franz Schubert sử dụng. Hai mươi tư bản nhạc cho đàn piano của Frédéric Chopin sử dụng La giáng trưởng thường xuyên hơn bất kỳ cung thể nào khác.
Beethoven cũng thường sử dụng La giáng trưởng như là một sự vận động chậm rãi tiếp theo sau cung Đô thứ, Anton Bruckner cũng đã thử bắt chước, sử dụng cung này cho hai bản giao hưởng đầu tiên viết ở cung Đô thứ và Antonín Dvořák cũng đã sử dụng cho bản giao hưởng cung Đô thứ duy nhất của ông.
Bản The Star-Spangled Banner cũng có nhiều đoạn viết ở cung La giáng trưởng và những ca sĩ chuyên nghiệp thường mong muốn được hát nó trước khán giả với giọng La giáng trưởng hoặc Si giáng trưởng.
Bản Giao hưởng số 1 ở cung La giáng trưởng của Edward Elgar là bản giao hưởng duy nhất ở cung này được viết đúng tiêu chuẩn cho dàn nhạc giao hưởng chơi.

**Một số bài hát nổi tiếng sử dụng cung này**
 Maple Leaf Rag - Scott Joplin- In the Mood - Glenn Miller- Poetry in Motion - Johnny Tillotson- Flying Without Wings - Westlife- Goodbye Stranger - Supertramp- American Idiot - Green Day- Macarena - Los Del Rio- All I Want Is You - U2- We Like to Party - Vengaboys- All You Wanted - Michelle Branch- Goodbye to You - Michelle Branch- Satellite - Dave Matthews Band- Proudest Monkey - Dave Matthews Band- Black Hole Sun - Soundgarden- Heart-Shaped Box - Nirvana- He's a Pirate - Blake Neely- Donna Lee - Miles Davis- Buddy Holly - Weezer

**Tham khảo**
Thể loại:Cung thể âm nhạc
Fa trưởng

Fa trưởng là một âm giai trưởng dựa trên nốt Fa, bao gồm các nốt nhạc sau Fa, Sol, La, Si giáng, Đô, Rê, Mi, và Fa. Bộ khóa của nó có 1 dấu giáng.
Sự thay đổi cao độ ở cung Fa trưởng
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Rê thứ và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung Fa thứ. Fa trưởng là loại cung thể chủ đạo mà kèn Anh hay chơi, tương tự như vậy với kèn basset, trumpet và Wagner tuba. Tuy nhiên, các bản nhạc ở giọng Fa trưởng mà những nhạc cụ này chơi thường được viết ở cung Đô trưởng.
Sáu bản Overture của Francesco Maria Veracini viết cho Hoàng tử Dresden phần lớn ở cung Fa trưởng hoặc Si giáng do sự hạn chế của nhạc cụ khí hơi trong dàn nhạc giao hưởng của Hoàng tử.

**Những tác phẩm viết ở cung này**
 Giao hưởng số 6, the "Pastoral" - Ludwig Van Beethoven- Soul to Squeeze - The Red Hot Chili Peppers (bản này mới đầu được viết ở cung La trưởng)- Theme from Family Guy - Walter Murphy và dàn nhạc của mình- Desperados Under the Eaves - Warren Zevon- Hey Jude - The Beatles- Yesterday - The Beatles- Sail Away - Randy Newman- Bat out of Hell - Meat Loaf- Kentucky Rain - Elvis Presley- Space Oddity - David Bowie- Feels So Good - Chuck Mangione- Scar Tissue - The Red Hot Chili Peppers- La Cucaracha - Mexican Traditional- Happy Birthday To You - Traditional- You Make My Dreams - Daryl Hall & John Oates - "Rich Girl" - Daryl Hall & John Oates - Don't Stop Me Now - Queen- Right Where It Belongs - Nine Inch Nails- Wouldn't It Be Nice - The Beach Boys- Shout!, Shout! - Ernie Maresca- You Sexy Thing - Hot Chocolate- Go Your Own Way - Fleetwood Mac- Axel F - Beverly Hills Cop Theme - Harold Faltermeyer (phần điệp khúc)- Happy Days - Pratt & McClain- Nobody Does It Better - Carly Simon- The House That Built Me - Miranda Lambert

**Tham khảo**
Thể loại:Cung thể âm nhạc
Thể loại:Nhạc khúc Fa trưởng
Si trưởng

Si trưởng (viết tắt là B), hay Đô giáng trưởng (viết tắt là Cflat) là một cung thể trưởng dựa trên nốt Si (B), tức Đô giáng (Cflat), bao gồm các nốt nhạc Si (B), Đô thăng (Csharp), Rê thăng (D#), Mi (E), Fa thăng (F#), Sol thăng (G#), La thăng (A#), và Si (B). Bộ khóa của nó có 5 dấu thăng.
Sự thay đổi cao độ ở cung Si trưởng
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Son thăng thứ và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung Si giáng và nó trùng âm với Đô giáng trưởng. Cung thể thứ của nó là Si thứ.
Bộ khóa cho Si trưởng là bộ khoá có nhiều dấu thăng nhất với ba dòng nhạc có dấu thăng.
Trong tiếng Đức, thì nốt Si được ký hiệu là "H," và nốt Si giáng được ký hiệu là "B".

**Những tác phẩm cổ điển viết ở cung này**
 Slavonic Dance số 9 -Antonín Dvořák- Finale, Firebird -Igor Stravinsky- Finale, Hồ Thiên nga -Pyotr Ilyich Tchaikovsky- La Donna è Mobile -Giuseppe Verdi (Rigoletto).

**Những tác phẩm viết ở cung này**
 Penny Lane - The Beatles (cũng có ở cung La trưởng)- We Used To Be Friends - The Dandy Warhols - A Thousand Miles - Vanessa Carlton- Always With Me, Always With You - Joe Satriani- True Blue - Madonna- Run - Collective Soul- Solsbury Hill - Peter Gabriel- The Boxer - Simon & Garfunkel- Take A Chance On Me - ABBA- Dancing In The Dark - Bruce Springsteen- Yellow - Coldplay- Learn To Fly - Foo Fighters- California Girls - The Beach Boys

**Tham khảo**
Thể loại:Cung thể âm nhạc
Thể loại:Nhạc khúc Si trưởng
Gradient

Trong giải tích vectơ, gradient của một trường vô hướng là một trường vectơ có chiều hướng về phía mức độ tăng lớn nhất của trường vô hướng, và có độ lớn là mức độ thay đổi lớn nhất.
Giả sử  là một hàm số từ  đến  nghĩa là 
Theo định nghĩa, gradient của hàm số f là một vectơ cột mà thành phần là đạo hàm theo các biến của :


**Ví dụ**
Ví dụ, nhiệt độ trong một căn phòng được cho bởi một trường vô hướng , sao cho tại mỗi điểm  nhiệt độ là  (giả thiết rằng nhiệt độ không thay đổi theo thời gian). Trong trường hợp này, tại mỗi điểm trong căn phòng, gradient của T tại điểm đó cho biết hướng mà theo đó nhiệt độ tăng lên nhanh nhất. Độ lớn của gradient cho biết nhiệt độ thay đổi nhanh đến mức nào nếu ta đi theo hướng đó.
Trong một ví dụ khác, một ngọn đồi có độ cao so với mực nước biển tại điểm  là . Gradient của  tại mỗi điểm là một vectơ chỉ theo hướng dốc nhất tại điểm đó. Độ dốc của dốc này được cho biết bởi độ lớn của vectơ gradient.
Gradient còn có thể được dùng để đo sự thay đổi của một trường vô hướng theo những hướng khác, không chỉ hướng có sự thay đổi lớn nhất, bằng cách lấy tích điểm. Trong ví dụ ở trên, giả sử dốc lên đồi dốc nhất là 40%. Nếu một con đường đi thẳng lên đồi thì đoạn dốc nhất trên con đường đó cũng là 40%. Nếu thay vì đi thẳng, con đường này đi vòng quanh đồi theo một góc, nó sẽ kém dốc hơn.

**Tham khảo**

**Đọc thêm**

**Liên kết ngoài**
 .
Thể loại:Vi phân
Thể loại:Giải tích vectơ
Thể loại:Tỉ suất
Thể loại:Toán tử tuyến tính trong giải tích
Rhythm and blues

Tập tin:Whitney Houston Welcome Heroes 7a.JPEG|nhỏ|216x216px|Ngôi sao ca nhạc Whitney Houston được chứng nhận là nữ nghệ sĩ nhạc R&B bán đĩa chạy nhất thế kỉ 20 bởi Hiệp hội Công nghiệp Thu âm Hoa Kỳ.Rhythm and Blues (Nhịp điệu và tâm trạng), thường được viết tắt là R&B hay RnB, là một dòng nhạc của người da đen và rất được ưa chuộng trong cộng đồng Da đen tại Mỹ trong thập niên 1940.
Rhythm and Blues là sự kết hợp của 3 dòng nhạc chính là Jazz, Nhạc phúc âm (nhạc tôn giáo của đạo Cơ đốc bắt nguồn từ Thánh ca) và Blues. Nó được biểu diễn lần đầu bởi những người Mỹ gốc Phi. Dòng nhạc này được các ca sĩ rất yêu chuộng, tiêu biểu là nữ danh ca lừng danh thế giới Whitney Houston, hay tại Việt Nam có danh ca Mỹ Linh bởi những giai điệu làm cuốn hút người nghe.

**Lịch sử**

**Cuối thập niên 1940**
Năm 1947, thuật ngữ Rymthm and Blues được tạo ra như là một thuật ngữ để quảng bá âm nhạc của Jerry Wexler, tạp chí Billboard tại Hoa Kỳ. Nó thay thế cho thuật ngữ nhạc Mỹ da đen trước đó.
Trong năm này, Louis Jordan thống trị bảng xếp hạng R&B với 3/5 ca khúc đứng đầu. Ban nhạc của Jordan, The Tympany Five chơi nhạc với kèn trompet, kèn sắc xô tê nô (kèn có âm vực cao), piano và trống.

**Thập niên 1950**
Làm việc với những người Mỹ – Phi, chàng trai gốc Hy Lạp Johny Otis tạo ra rất nhiều ca khúc nổi tiếng vào năm 1951 bao gồm: "Double Crossing Blues", "Mistrustin' Blues" and "Cupid's Boogie", tất cả đều xếp số 1 vào năm này. Otis có được 10 bài đứng trong các bảng xếp hạng top ten năm đó.
Tiếp theo là Clovers xếp thứ 5 trong bảng xếp hạng của năm với ca khúc: "Don't You Know I Love You"

**Thập niên 1960–1970**

**Thập niên 1980–nay**

**Nhạc cụ**
Nhạc cụ chính: ghi-ta, bass, drum kit, kèn Acmonica, kèn trumpet, đàn organ.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Rhythm and blues

Thể loại:Lịch sử người Mỹ gốc Phi
Thể loại:Văn hóa Mỹ-Phi
Thể loại:Âm nhạc Mỹ gốc Phi
Thể loại:Xã hội người Mỹ gốc Phi
Tấm xương bói toán

Tấm xương bói toán, hay bói giáp cốt, là phép bói toán xuất hiện từ đời nhà Thương (1766-1121 TCN). "Giáp" tức là quy giáp (mai rùa), "cốt" là xương thú. Cách bói này được gọi là "bốc". Chữ bốc có hai nét: nét sổ dọc (tung) và nét ngang (hoành), tượng trưng cho những nét nứt ngang dọc trên mai rùa sau khi bị nung nóng. Người thời xưa thường hơ nóng mai rùa hoặc xương thú và đọc những vết nứt ấy để dự đoán việc tốt xấu.

**Tham khảo**
Thể loại:Bói toán
60 (số)

60 (sáu mươi) là một số tự nhiên ngay sau 59 và ngay trước 61.- 60 giây là số giây trong mỗi 1 phút, số phút trong mỗi 1 giờ- 60 là số tự nhiên nhỏ nhất chia hết cho tất cả các số từ 1 đến 6

**Trong hoá học**
60 là số hiệu của nguyên tố Neodymi (Nd)

**Tham khảo**
Thể loại:Số chẵn
59 (số)

59 (năm mươi chín) là một số tự nhiên ngay sau 58 và ngay trước 60.

**Toán học**
59 là Số nguyên tố thứ 17 và là Số nguyên tố phi chính quy thứ 2 (Sau số 37 và trước số 67)

**Hoá học**
59 là Số hiệu nguyên tử của nguyên tố Praseodymium

**Tham khảo**
Thể loại:Số nguyên tố
54 (số)

54 (năm mươi bốn) là một số tự nhiên ngay sau 53 và ngay trước 55.

**Trong toán học**
Số 54 là số bé nhất=tổng 3 bình phương bằng 3 cách: 72+22+12, 62+32+32, 
và 22+52+52.

**Tham khảo**
Thể loại:Số chẵn
Roberto Donadoni

Roberto Donadoni (sinh ngày 9 tháng 9 năm 1963) là một cựu cầu thủ nổi tiếng của câu lạc bộ bóng đá A.C. Milan và đội tuyển Ý. Ông từng là huấn luyện viên trưởng của đội tuyển Ý tại Euro 2008 sau khi Marcello Lippi từ chức. Tuy nhiên, sau khi đội tuyển Ý bị loại ở vòng tứ kết sau loạt sút luân lưu trước Tây Ban Nha - đội sau đó giành chức vô địch, ông bị sa thải và làm huấn luyện viên tại CLB S.S.C. Napoli. Sau đó ông làm huấn luyện viên tại CLB Cagliari Calcio trước khi bị sa thải vào tháng 8 năm 2011.
Ngoài Milan, Roberto Donadoni còn chơi cho các câu lạc bộ khác như Atalanta (Ý), MetroStar (Hoa Kỳ) và Al-Ittihad (Ả Rập Xê Út).
Tại Serie A, Roberto Donadoni chơi tổng cộng 390 trận với 23 bàn thắng. Còn ở đội tuyển Ý, ông đá khoác áo 63 trận và ghi 5 bàn thắng.
Sau khi từ giã sự nghiệp cầu thủ, ông tiếp tục gắn bó với bóng đá bằng cách làm huấn luyện viên các câu lạc bộ bóng đá Ý như Lecco, Livorno và Genoa.

**Thành tích**
Vô địch Ý: 6
**1988, 1992, 1993, 1994, 1996, 1999
*Cúp C1/UEFA Champions League: 3
**1989, 1990, 1994
*Siêu cúp bóng đá châu Âu: 3
**1989, 1990, 1995
*Cúp bóng đá Liên lục địa: 2
**1989, 1990
*Vô địch Ả Rập Xê Út: 1

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Donadoni_Roberto- Dữ liệu tại FIGC.it 
*roberto-donadoni- Dữ liệu tại Italia1910.com 
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ý
Thể loại:Huấn luyện viên bóng đá Ý
Thể loại:Cầu thủ bóng đá A.C. Milan
Thể loại:Cầu thủ bóng đá MetroStars
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Sinh năm 1963
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Serie A
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Ý
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài tại Hoa Kỳ
Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1994
Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1990
Ngạc

Ngạc có thể là:- Tên gọi tắt của tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc.- Họ Ngạc (鄂) của người Trung Quốc.- Tên gọi khác của vòm miệng. Đặc biệt sử dụng nhiều trong lĩnh vực ngôn ngữ học, như ngạc hóa, ngạc cứng, ngạc mềm vân vân.- Tên Hán-Việt của cá sấu. Ví dụ: kình ngạc.
Định lý luồng cực đại lát cắt cực tiểu

Định lý luồng cực đại lát cắt cực tiểu là một phát biểu trong ngành lý thuyết tối ưu hóa về các luồng cực đại trong các mạng vận tải (flow network). Định lý phát biểu rằng:
Lượng cực đại của một luồng bằng khả năng thông qua của một lát cắt tối thiểu.

**Định nghĩa**
Giả sử  là một đồ thị có hướng hữu hạn và mỗi cung  có một khả năng thông qua  (một giá trị thực không âm). Ngoài ra, giả sử có hai đỉnh, đỉnh phát  và đỉnh thu , đã được xác định.
Một lát cắt là một cách chia các nút mạng thành hai tập  và , sao cho  thuộc tập  và  thuộc . Do đó, trong một đồ thị có  lát cắt có thể.
Khả năng thông qua của một lát cắt  là
,
Đó là tổng của các khả năng thông qua của tất cả các cung đi qua lát cắt, từ vùng  tới vùng .
Ba điều kiện sau là tương đương:
#  là một luồng cực đại trong đồ thị 
# Mạng còn dư (residual network)  không chứa đường tăng (augmenting path).
#  với lát cắt  nào đó.
Phác thảo chứng minh: Nếu có một đường tăng, ta có thể gửi luồng theo đó và thu được một luồng lớn hơn, do đó nó không thể là luồng cực đại, và ngược lại. Nếu không có đường tăng nào, ta chia đồ thị thành  gồm các nút tới được từ  trong mạng còn dư, và  gồm các nút không tới được. Khi đó  phải bằng 0. Nếu không, tồn tại một cung  với , nhưng khi đó, từ  lại đến được  nên  không thể nằm trong .

**Ví dụ**
Một mạng với luồng cực đại và ba lát cắt cực tiểu
Hình bên phải là một mạng với các nút , và luồng cực đại là một luồng tổng từ nút phát  tới nút thu  có giá trị bằng 5. (Đây thực ra là luồng cực đại duy nhất ta có thể tìm thấy trong mạng này.)
Có ba lát cắt cực tiểu trong mạng. Đối với lát cắt , khả năng thông qua lát cắt là . Với  nó là . Và với  là .
Lưu ý rằng  không phải là một lát cắt cực tiểu, tuy trong luồng đã cho cả  và  đều đầy. Đó là do trong mạng còn dư  có một cung (r,q) với khả năng thông qua .

**Lịch sử**
Định lý này được chứng minh bởi P. Elias, A. Feinstein, và C.E. Shannon năm 1956, và cũng năm đó, nó được chứng minh một cách độc lập bởi L.R. Ford, Jr. và D.R. Fulkerson. Tìm các luồng cực đại là một dạng bài toán quy hoạch tuyến tính đặc biệt, và định lý luồng cực đại lát cắt cực tiểu có thể được coi là một trường hợp đặc biệt của định lý đôi (duality theorem) cho quy hoạch tuyến tính.

**Xem thêm**
 Thuật toán Ford-Fulkerson

**Liên kết ngoài**
Tiếng Việt:-  Bài toán luồng cực đại trên mạng date=2008-05-07 -  Bài toán luồng cực đại trên mạng - Các thuật toán đa thức date=2006-08-19 
Tiếng Anh:-  A review of current literature on computing maximum flows date=2008-02-12 -  Max-Flow Min-Cut Animation date=2006-05-16 -  Max-Flow Problem: Ford-Fulkerson Algorithm date=2008-01-11 

**Tham khảo**
 P. Elias, A. Feinstein, and C. E. Shannon. Note on maximum flow through a network. IRE Transactions on Information Theory IT-2, 117–119, 1956.- Thomas H. Cormen, Charles E. Leiserson, Ronald L. Rivest, and Clifford Stein. Introduction to Algorithms, Second Edition. MIT Press and McGraw-Hill, 2001. ISBN 0-262-03293-7. Chapter 26: Maximum Flow, pp. 643–700.
Thể loại:Luồng trên mạng
Thể loại:Vận trù học
Thể loại:Tối ưu hóa tổ hợp
Sol thăng thứ

Son thăng thứ là một cung thứ dựa trên nốt Son thăng (G#), bao gồm các nốt sau Son#, La#, Si;, Đô#, Rê#, Mi, Fa# và Son#. Bộ khóa của  nó có 5 dấu thăng.
Âm giai cung Son thăng thứ
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Si trưởng và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung La giáng trưởng. Nó trùng âm với cung La giáng thứ.
Bản Giao hưởng số 17 của Nikolai Myaskovsky là bản giao hưởng duy nhất viết ở cung này.

**Các tác phẩm viết ở cung này**
Etude Op. 25, số 6 "Thirds" - Chopin
*Breaking the Girl - Red Hot Chili Peppers
*I.G.Y. (International Geophysical Year) (một phần ở cung Fa thứ) - Donald Fagen
*Big Time - Peter Gabriel
*Bye Bye Bye - *NSYNC
*Prelude Op. 32, số 12 - Rachmaninov
*It's A Mistake - Men at Work
*Sonata-fantasy - Scriabin
*Brother Where You Bound - Supertramp
*COPS theme

**Tham khảo**
 A. Morris, "Symphonies, Numbers And Keys" in Bob's Poetry Magazine,  III.3 date=2007-09-28 , 2006
Thể loại:Cung thể âm nhạc
Thể loại:Nhạc khúc Sol thăng thứ
Sol giáng trưởng

Sol giáng trưởng là một cung thể trưởng dựa trên nốt Son giáng, bao gồm các nốt sau Sol giáng, La giáng, Si giáng, Si, Rê giáng, Mi giáng, Fa và Sol giáng. Bộ khóa của nó có 6 dấu giáng.
Âm giai cung Sol giáng trưởng
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Mi giáng thứ và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung Fa thăng thứ. Nó trùng âm với cung Fa thăng trưởng.
Sol giáng trưởng ít khi được sử dụng trong dàn nhạc giao hưởng, nó thường được sử dụng khi chơi piano, như ở trong các khúc ngẫu hứng của Frédéric Chopin và Schubert.

**Các tác phẩm ở cung này**
 Impromptu D.899 số 3 - Franz Schubert- The Winner Takes It All - ABBA- "Tailgunner" - Iron Maiden - Good Vibrations – The Beach Boys- Humoresques, Op. 101: số 7 – Antonín Dvořák- Un Bel Dì Vendremo, bản aria trong vở opera Madame Butterfly của Puccini

**Tham khảo**
Thể loại:Cung thể âm nhạc
Thể loại:Nhạc khúc Sol giáng trưởng
Fa thứ

Fa thứ (viết tắt là Fm) là một cung thứ dựa trên nốt Fa (F), bao gồm các nốt: Fa (F), Sol, La giáng (Ab), Si giáng (Bb), Đô (C), Rê giáng (Db), Mi giáng (Eb) và Fa (F). Bộ khóa của  nó có 4 dấu giáng.
Trùng với cung Fa thứ chính là cung Mi thăng thứ (viết tắt là E#m), dựa trên nốt Mi thăng (E#), bao gồm các nốt Mi thăng (E#), Fa thăng kép (F##), Sol thăng (G#), La thăng (A#), Si thăng (B#), Đô thăng (C#), Rê thăng (D#) và Mi thăng (E#). Bộ khóa của nó 7 dấu thăng và 1 dấu thăng kép.
Âm giai cung Fa thứ
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung La giáng trưởng và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung Fa trưởng.
Fa thứ thường được sử dụng khi viết về nềm đam mê. Hai tác phẩm nổi tiếng viết ở cung này là bản Appassionata Sonata của Beethoven, và Giao hưởng số 49, cung Fa thứ, La Passione của Haydn.

**Một số tác phẩm viết ở cung này**
Smells Like Teen Spirit - Nirvana
*Holiday - Green Day
*Blvd. of Broken Dreams - Green Day
*This Masquerade - Carpenters
*Gone Away - The Offspring
*Dammit I Changed Again - The Offspring
*Just The Two of Us - Grover Washington, Jr.
*The World Is Not Enough - Garbage
*Dream On - Aerosmith
*Because Of You - Kelly Clarkson
*Come Back - J. Geils Band
*Nature's Law - Embrace
*Papa Don't Preach - Madonna
*Rồi tới luôn - Nal
*Romance giọng Fa thứ - Pyotr Ilych Tchaikovsky
*Stayin' Alive - Bee Gees
*"Green Onions" - Booker T và the MG's
*Ca-chiu-sa - Matvey Blanter
*Sonata cho Dương cầm số 23 - Ludwig van Beethoven

**Frédéric Chopin**
 Ballade số 4, Op. 52- Fantaisie cung Fa thứ, Op, 49- Trois nouvelles études, No. 1- Khúc luyện Op. 10, số 9- Khúc luyện Op. 25, số 2- Prelude Op. 28, No. 18 - Concerto số 2 cho piano, Op. 21- Nocturne cung Fa thứ, Op. 55 số 1- Mazurka, Op. 63 số 2- Mazurka, Op. 68 số 4 (sau khi mất)

**Tham khảo**
Thể loại:Cung thể âm nhạc
Thể loại:Nhạc khúc Fa thứ
Đô thứ

Đô thứ (viết tắt là Cm), còn được gọi là Si thăng thứ (viết tắt là B♯m) là một cung thứ dựa trên nốt Đô (C), bao gồm các nốt sau Đô (C), Rê (D), Mi giáng (Eb) , Fa (F), Sol (G), La giáng (Ab), Si giáng (Bb) và Đô. Bộ khóa của  nó có 3 dấu giáng.
Âm giai cung Đô thứ
Trong thời kỳ Baroque, nhạc của cung Đô thứ thường có bộ khoá với 2 dấu giáng và một vài bản nhạc hiện nay đã được biên tập lại vẫn giữ bộ khoá như vậy.
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Mi giáng trưởng và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung Đô trưởng.
Hai bản concerto viết cho piano mà Mozart đã viết ở cung thứ, một trong số đó là ở cung Đô thứ, bản Số 24.
Đô thứ thường được sử dụng để viết về các cuộc đấu tranh anh hùng, Beethoven đã viết tác phẩm Giao hưởng số 5 ở cung này. Ba trong số 10 bản giao hưởng được đánh số của Anton Bruckner được viết ở giọng Đô thứ.

**Các tác phẩm viết ở cung này**
Baby, One More Time - Britney Spears
*Over - Lindsay Lohan
*Fly Robin Fly - Silver Convention
*Just One Fix - Ministry
*Ride Like the Wind - Christopher Cross
*Die Another Day - Madonna
*Toxicity - System of a Down
*Since I've Been Loving You - Led Zeppelin
*A View to a Kill - Duran Duran
*Sweet Dreams - Eurythmics
*Shake your booty - KC and the Sunshine Band
*Hà Nội, tình yêu của tôi - Văn Dung
*Hà Nội mùa thu - Vũ Thanh
*Étude Revolutionary - Chopin

**Tham khảo**
Thể loại:Cung thể âm nhạc
Thể loại:Nhạc khúc Đô thứ
Đô thăng thứ

Đô thăng thứ là một cung thứ dựa trên nốt Đô thăng (C#), bao gồm các nốt sau Đô#, Re#, Mi;, Fa#, Sol#, La, Si. Bộ khóa của nó có 4 dấu thăng.
Âm giai cung Đô thăng thứ
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Mi trưởng và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung Đô thăng trưởng.
Chỉ có hai bản giao hưởng trong thế kỷ XVIII được viết ở cung này. Một bản do Joseph Martin Kraus soạn, ông cũng nhận thấy rằng viết nhạc với cung này rất khó sau khi ông đã viết lại bản nhạc ở cung Đô thứ. Thậm chí vào hai thế kỷ tiếp theo, bản Giao hưởng giọng Đô thăng thứ cũng hiếm có. Có hai bản đáng chú ý là Giao hưởng số 5 của Mahler và Giao hưởng số 7 của Prokofiev
Domenico Scarlatti đã viết hai bản sonata cho đàn phím ở cung Đô thăng thứ, K. 246 và K. 247. Sau khi bản Sonata Ánh trăng của Beethoven's được viết, cung nhạc này được viết thường xuyên hơn cho piano.
Joseph Haydn không viết bất cứ tác phẩm nào ở cung này còn Mozart thì chỉ có một tác phẩm.

**Các tác phẩm viết ở cung này**
All That She Wants - Ace of Base
*Barbie Girl - Aqua
*Because - The Beatles
*California Dreamin - The Mamas and the Papas
*Hungarian Rhapsody Số 2 - Franz Liszt
*Oops I Did It Again - Britney Spears
*Crush - Jennifer Paige
*La Isla Bonita - Madonna- Echoes - Pink Floyd
*Sonata Ánh trăng - Ludwig van Beethoven
*Have A Nice Day - Bon Jovi
*Message in the Bottle - The Police
*Butterfly - Smile
*Prelude ở Đô thăng thứ Op. 3 số 2 (Bells of Moscow) - Sergei Rachmaninoff
*Nhớ về Hà Nội - Hoàng Hiệp (phần đầu bài hát, phần sau là ở cung Sol trưởng)
*Étude Op.10 số 4 - Frédéric Chopin
*Nocturne số 20 - Frédéric Chopin
*Étude Op.25 số 7 - Frédéric Chopin
*Symphony số 4 - Tansman
*Nocturne Op.27 số 1 - Frédéric Chopin
*Étude số 8 - Heitor Villa-Lobos
*Étude Op.2 số 1 - Scriabin
*Fantaisie-Impromptu - Frédéric Chopin
*Lux Aurumque
*Messe solennelle - Louis Vierne

**Tham khảo**
Thể loại:Cung thể âm nhạc
Chùa Pháp Vân (định hướng)

Chùa Pháp Vân có thể là:
*Chùa Pháp Vân (Thường Tín) ở làng Văn Giáp, xã Văn Bình, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội.- Chùa Pháp Vân (Hoàng Mai) ở quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.- Tên gọi khác của Chùa Dâu ở xã Thanh Khương, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.- Tên gọi khác của Chùa Nành ở làng Nành, xã Ninh Hiệp, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội.- Chùa Pháp Vân ở Tân Phú, do Hòa thượng Thích Nhất Hạnh thành lập năm 1965. Chùa đang nắm giữ 3 kỷ lục của Việt Nam.

**Xem thêm**
Chùa Đậu (Hà Nội), còn có tên là Chùa Pháp Vũ
Thần Quang tự

Thần Quang tự (chứ Hán: 神光寺) là tên chữ Hán của một số ngôi chùa Phật giáo như:- Chùa Keo ở Thái Bình, còn được gọi là chùa Keo Thượng, ở làng Dũng Nhuệ, xã Duy Nhất, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình.- Chùa Keo ở Nam Định, còn được gọi là chùa Keo Hạ hoặc Keo Hành Thiện, ở làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định.- Chùa Dạm, còn gọi là chùa Bà Tấm, chùa Cao, chùa Trăm Gian, chùa Lãm Sơn, ở xã Nam Sơn, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh.- Chùa Ngũ Xã, còn có tên khác là Phúc Long tự, ở làng Ngũ Xã (phố Ngũ Xã), quận Ba Đình, Hà Nội.
Chùa Tháp

Chùa Tháp hay chùa tháp có thể dùng để nói:- khái quát về các công trình kiến trúc Phật giáo gồm chùa và tháp, cũng dùng để chỉ một loại tháp chùa là stupa- về tên gọi dân gian của chùa Phổ Minh và một số chùa khác- về tên gọi của Campuchia trong văn chương (đất nước Chùa tháp)
Đề Thám (định hướng)

Đề Thám là một biệt danh của Hoàng Hoa Thám (1858–1913), người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Yên Thế chống Pháp. Tên gọi này còn được đặt tên cho một số địa danh sau:- Phường Đề Thám, thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng- Phường Đề Thám, thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình- Xã Đề Thám, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn.
Alfred Wegener

Alfred Wegener.
Alfred Lothar Wegener (1 tháng 11 năm 1880 – 3 tháng 11 năm 1930) là một nhà nghiên cứu khoa học đa lĩnh vực người Đức, ông trở lên nổi tiếng với học thuyết trôi dạt lục địa.
Alfred Wegener là người khởi đầu cho thuyết trôi dạt lục địa được trình bày trong tác phẩm "Sự hình thành của lục địa và đại dương". Ông không ngừng nỗ lực khôi phục vật lý địa cầu, địa lý học, khí tượng học và các bộ môn liên quan đến địa chất, các vấn đề được mổ xẻ phân tích và chuyên môn hoá, kết hợp các phương pháp lại để luận chứng cho thuyết trôi dạt lục địa. Trong quá trình nghiên cứu, Alfred Wegener luôn thể hiện khoa học như một hoạt động tinh mỹ của con người và không phải là cơ chế thu thập tin tức khách quan.
Do trình độ khoa học đương thời còn có nhiều hạn chế nên thuyết trôi dạt lục địa của ông còn thiếu sự kết hợp bổ trợ thích hợp của động lực học vật lý và trái ngược với những lý thuyết chính thống. Nhưng lý thuyết của Alfred Wegener đã vượt qua lý luận của thời đại và khiến chúng ta phải khâm phục. Sau 30 năm, "cấu tạo địa tầng học" đã đến được toàn thế giới, cuối cùng mọi người đã chứng nhận sự đúng đắn trong lý thuyết của Alfred Wegener.

**Sự nghiệp**
Wegener sớm được đào tạo trong lĩnh vực thiên văn học, Tiến sĩ thiên văn học tại Đại học Berlin 1904. Ông thích môn khí tượng học mới. Ông cưới con gái của nhà khí hậu và khí tượng học nổi tiếng Wladimir Köppen, một người đã dùng khinh khí cầu mở đường cho việc sử dụng khinh khí cầu thời tiết để theo dõi những khối không khí. Những bài giảng của ông trở thành sách giáo khoa tiêu chuẩn trong khí tượng học, nhiệt động lực học của khí quyển.
Ngày 6/1/1912, Wegener lần đầu tiên đưa ra lý thuyết trôi dạt lục địa trong đó mô tả sự chuyển động của các mảng lục địa lớn khắp bề mặt hành tinh. Các lục địa di chuyển với tốc độ rất chậm. Tuy nhiên, đa số các nhà khoa học đã không tin giả thuyết này của Wegener. Một câu hỏi đặt ra cho họ là sức mạnh thiên nhiên nào có thể di chuyển cả một lục địa? Wegener đã không thể giải thích được điều này và chứng minh của ông đã không đứng vững được cho đến khi ông qua đời vào năm 1930.
Ông có vài cuộc thám hiểm tới Greenland để nghiên cứu tuần hoàn khí quyển những vùng địa lý Nam cực, khi tồn tại một dòng chảy mà bản thân nó đã gây ra tranh cãi gay gắt. Ông đã chết ở đó (Greenland).

**Xem thêm**
Gondwana
*Laurasia

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Alfred Wegener biography- USGS biography date=2006-02-20 - Wegener biography at Pangaea.org- Wegener Institute website (English) date=2008-01-22 
Wegener, Alfred
Wegener, Alfred
Wegener, Alfred
Thể loại:Quân nhân Đức trong Thế chiến thứ nhất
Chi Đậu Hà Lan

Chi Đậu Hà Lan (danh pháp khoa học: Pisum) là một chi trong họ Đậu (Fabaceae), có nguồn gốc ở vùng tây nam châu Á và đông bắc châu Phi. Chi này chứa từ một tới năm loài, phụ thuộc vào các diễn giải trong phân loại học; Cơ sở dữ liệu đậu quốc tế (ILDIS) chấp nhận ba loài, trong đó một loài có hai phân loài:
*Pisum abyssinicum (từ đồng nghĩa P. sativum phân loài abyssinicum)
*Pisum fulvum
*Pisum sativum - Đậu Hà Lan, đậu tròn
**Pisum sativum phân loài elatius (đồng nghĩa P. elatius, P. syriacum)
**Pisum sativum phân loài sativum
Pisum sativum (đậu Hà Lan), được con người đưa vào trồng từ lâu và là một trong những nguồn cung cấp thức ăn của loài người. Nó cũng được Mendel sử dụng trong các nghiên cứu ban đầu của mình về tính di truyền và thừa kế.
Chúng là các loài cây thân thảo sống một năm, với thân leo yếu và lá hình lông chim, ở đầu cuống lá là các sợi dây leo để chúng có thể quấn vào thân cây khác để leo lên. Hạt của chúng chứa nhiều protit (20-26%).
Các loài trong chi Pisum bị ấu trùng của một số loài thuộc bộ Lepidoptera phá hại, bao gồm Bucculatrix pyrivorella, Mamestra brassicae, Korscheltellus lupulina, Hepialus humuli, Hypercompe indecisa, Agrotis segetum, Xestia c-nigrum và Discestra trifolii.

**Kinh tế**

**Hình ảnh**

**Ghi chú**

P
Họ Cá trê

Họ Cá trê là các loài cá trong họ có danh pháp khoa học là Clariidae. Họ Clariidae là một phần của bộ Siluriformes nằm trong lớp Actinopterygii (cá vây tia). Họ này bao gồm 15 chi và khoảng 114 loài cá trê. Tất cả các loài cá trê đều là cá nước ngọt.
Các loài cá này có khả năng lấy oxy từ không khí do chúng có khả năng hít thở không khí nhờ một cơ quan phức tạp mọc ra từ vòm mang. Một vài loài có khả năng vượt một khoảng cách không lớn trên mặt đất như Clarias batrachus.

**Phân bố**
Mặc dù các loài cá trê có ở Ấn Độ, Syria, nam Thổ Nhĩ Kỳ, phần lớn khu vực Đông Nam Á, nhưng sự đa dạng loài lớn nhất lại ở châu Phi, trong đó 77 loài ở châu Phi và 37 loài ở châu Á. Chi Clarias có số lượng loài đa dạng nhất, chiếm trên 50% tổng số loài trong họ và phân bố ở cả hai châu lục.

**Phân loại**
Heteropneustidae chứa chi Heteropneustes với 5 loài cá trê có túi khí sinh sống tại Nam Á (từ Pakistan tới Thái Lan) được một số tác giả coi là họ tách biệt, nhưng một số tác giả coi là phân họ trong họ Cá trê. Với Heteropneustidae và Clariidae như là các họ tách biệt, một bài báo gần đây gộp chúng trong liên họ Clarioidea. Mối quan hệ của cá trê với các họ cá da trơn khác vẫn chưa chắc chắn.

**Các chi**
Bathyclarias: 8 loài, châu Phi
*Channallabes: 6 loài, châu Phi
*Clariallabes: 16 loài, châu Phi
*Clarias: 60 loài, trong đó 32 loài ở châu Phi và 28 loài ở châu Á. Loài cá trê Phi (Clarias gariepinus) cũng sinh sống ở khu vực Trung Đông và được du nhập vào nhiều nơi.
*Dinotopterus: 1 loài đặc hữu hồ Tanganyika
*Dolichallabes: 1 loài ở sông Chiloango và trung lưu sông Congo
*Encheloclarias: 6 loài, châu Á
*Gymnallabes: 2 loài, châu Phi
*Heterobranchus: 4 loài, châu Phi
*Horaglanis: 3 loài cá trê mù đặc hữu Ấn Độ
*Platyallabes: 1 loài ở hạ lưu sông Congo và vực Malebo.
*Platyclarias: 1 loài ở thượng lưu sông Kwango (Angola).
*Tanganikallabes: 3 loài đặc hữu hồ Tanganyika
*Uegitglanis: 1 loài trong hang động gần các sông Jubba và Shebelle (Somali)
*Xenoclarias: 1 loài cá trê nước sâu hồ Victoria

**Tham khảo**

Cá trê
Thể loại:Cá châu Phi
Thể loại:Cá châu Á
Họ Cá nheo

Họ Cá nheo (danh pháp khoa học: Siluridae) là một họ cá da trơn trong bộ Siluriformes.
Họ Cá nheo thực thụ này chứa 12 chi và khoảng 100 loài cá sinh sống trong môi trường nước ngọt ở khu vực miền đông châu Âu và gần như toàn bộ châu Á, ngoại trừ khu vực Siberia và bán đảo Ả Rập. Cá nheo có lớp da trơn, không có vảy. Đầu của chúng hơi bẹp, miệng rộng và có hai râu dài ở hàm trên, bốn râu ngắn ở hàm dưới. Vây lưng nhỏ còn vây hậu môn thì dài. Phụ thuộc vào từng chi, chúng có thể dài từ 8 cm đến 3 mét.
Một số loài đáng chú ý như cá nheo châu Âu (Silurus glanis), cá nheo Aristotle (Silurus aristotelis) ở Hy Lạp, cá nheo sông Amur hiện đã sinh sống trong các con sông ở châu Âu (Silurus asotus) và cá nheo Ấn Độ (Kryptopterus bicirrhis)- một loại cá cảnh khá phổ biến.

**Các chi**
Belodontichthys
*Ceratoglanis
*Hemisilurus
*Hito
*Kryptopterus
*Micronema
*Ompok
*Parasilurus
*Pterocryptis
*Silurichthys
*Silurus
*Wallago

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**

Cá nheo, họ
Thể loại:Cá châu Á
Thể loại:Cá châu Âu
Thế kỷ 12

Thế kỷ 12 là khoảng thời gian tính từ thời điểm năm 1101 đến hết năm 1200, nghĩa là bằng 100 năm, trong lịch Gregory.

**Tham khảo**

*12
Thể loại:Thiên niên kỷ 2
Thế kỷ 13

Thế kỷ 13 là khoảng thời gian tính từ thời điểm năm 1201 đến hết năm 1300, nghĩa là bằng 100 năm, trong lịch Gregory.

**Lịch sử**
Sự bành trướng của Đế quốc Mông Cổ
Thế kỷ này nổi tiếng với sự xâm lược của Đế quốc Mông Cổ trên khắp lục địa Á - Âu.

**Xem thêm**

**Thời gian**
Thế kỷ
*Thiên niên kỉ

**Lịch sử**
Đế quốc Mông Cổ

**Tham khảo**


*13
Thể loại:Thiên niên kỷ 2
Thế kỷ 14

Thế kỷ 14 là khoảng thời gian tính từ thời điểm năm 1301 đến hết năm 1400, nghĩa là bằng 100 năm, trong lịch Gregory.

**Phát minh và khám phá**
Năm 1368: Chu Nguyên Chương lãnh đạo nghĩa binh lật đổ Nhà Nguyên, lên ngôi hoàng đế, đặt tên nước là Đại Minh, giải thoát cho cả dân tộc Trung Hoa khỏi ách đô hộ của người Mông Cổ  suốt gần 100 năm.  
*Súng hỏa mai ra đời
*Đại dịch mang tên Cái chết đen hoành hành khắp châu Âu, lấy đi mạng sống của gần 100 triệu người

**Tham khảo**


Thể loại:Thiên niên kỷ 2
Thể loại:Thế kỷ
Thế kỷ 15

Tập tin:Columbus Taking Possession.jpg|thumb|250px|Tranh của Gergio Deluci năm 1893, Christopher Columbus đặt chân tới châu Mỹ năm 1492 
Thế kỷ 15 (XV) là khoảng thời gian tính từ thời điểm năm 1401 đến hết năm 1500, nghĩa là bằng 100 năm, trong lịch Gregory.

**Sự kiện**
Năm 1453 : Sự thất thủ của Constantinopolis đã đánh dấu sự kết thúc của Đế quốc Đông La Mã và cái chết của Hoàng đế La Mã cuối cùng là Constantine XI . Chấm dứt con đường tơ lụa mở ra thời đại khám phá và thời kỳ phục hưng diễn ra mạnh mẽ toàn bộ Châu Âu .Ottoman trở thành Đế quốc và là kẻ địch chính hầu hết các quốc gia Châu Âu.
Năm 1453 : Trận castillon trận chiến cuối cùng của Chiến tranh Trăm Năm giữa Anh-Pháp .Đại bác trở thành nhân tố chính quyết định trận chiến đầu tiên trong lịch sử Châu Âu
Năm 1492 : Christopher Columbus đổ bộ lên Châu Mỹ .
Năm 1494 : Đế quốc Tây Ban Nha và Đế quốc Bồ Đào Nha ký Hiệp ước Tordesillas và đồng ý phân chia Thế giới để thiết lập thuộc địa .

**Tham khảo**
Thế kỉ 15 (Số la mã Toán học: XV) là khoảng thời gian tình từ thời điểm năm 1401 đến hết năm 1500, nghĩa là bằng 100 năm, trong lịch Gregory15th century

Thể loại:Thiên niên kỷ 2
Thể loại:Thế kỷ
Thế kỷ 16

Thế kỷ 16 là khoảng thời gian tính từ thời điểm năm 1501 đến hết năm 1600, nghĩa là bằng 100 năm, trong lịch Gregory.
Tập tin:Mercator_World_Map.jpg|liên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mercator_World_Map.jpg|nhỏ|300x300px|Bản đồ thế giới của Amerigo Vespucci (năm 1587)

**Các sự kiện**
1503: Leonardo da Vinci bắt đầu vẽ bức Mona Lisa.
*1504: Michelangelo hoàn thành tượng David tại Florence.
*1506: Vương cung thánh đường Thánh Phêrô được khởi công xây dựng.
*1508: Michelangelo bắt đầu thi công vẽ trần nhà nguyện Sistine.
*1513: Machiavelli viết tác phẩm Quân Vương.
*1517: Phong trào Kháng Cách bắt đầu khi Martin Luther công bố 95 luận đề.
*1519: Fernão de Magalhães (được biết đến với tên Anh hóa là Ferdinand Magellan) bắt đầu chuyến hải hành vòng quanh Trái Đất đầu tiên.
*1521: Minh Thế Tông lên ngôi, bắt đầu giai đoạn trị vì 45 năm.
*1533: Michel de Montaigne chào đời.
*1534: Jacques Cartier thực hiện chuyến hải hành khám phá ra Canada.
*1540: Dòng Tên được Giáo hoàng Phaolô III chính thức công nhận.
*1543: Tác phẩm De revolutionibus orbium coelestium về thuyết nhật tâm của Nicolaus Copernicus được xuất bản.
*1547: Ivan Bạo Chúa trở thành Sa hoàng.
*1549: Thánh Phanxicô Xaviê cập cảng Kagoshima.
*1554: Các tu sĩ dòng Tên José de Anchieta và Manuel da Nóbrega thành lập São Paulo.
*1557: Nhà Minh bắt đầu cho Bồ Đào Nha thuê Ma Cao.
*1564: Galileo Galilei và William Shakespeare chào đời.
*1571: Manila được conquistador người Tây Ban Nha Miguel López de Legazpi thành lập.
*1582: Giáo hoàng Grêgôriô XIII cho giới thiệu lịch Gregorius vào tháng 10.
*1583: Toyotomi Hideyoshi khởi công xây dựng Thành Osaka.
*1590: Tác phẩm Tây Du Ký do nhà văn Ngô Thừa Ân sáng tác được phát hành
*1593: Hoàn thành Pháo đài Bourtange ở Hà Lan
*1597: Vở Romeo và Juliet của William Shakespeare được xuất bản.

**Tham khảo**


*16
Thể loại:Thiên niên kỷ 2
Thể loại:Lịch sử hiện đại
Thể loại:Thời kỳ cận đại
Thế kỷ 18

Thế kỷ 18 (tức thế kỷ XVIII) là khoảng thời gian tính từ thời điểm năm 1701 đến hết năm 1800, nghĩa là bằng 100 năm, trong lịch Gregory. Ở châu Âu, xảy ra sự ra đời của Thời kỳ Khai Sáng và Cách mạng Công nghiệp. Ở Đông Nam Á, thời kỳ này đã trải qua những biến động lớn của Chiến tranh Ayutthaya – Myanma và cuộc nổi dậy Tây Sơn.
Lãnh thổ của các nước vào năm 1700
Lãnh thổ của các nước vào năm 1750

**Sự kiện**

**Năm 1701–1750**
 1700–1721: Đại chiến Bắc Âu giữa Sa quốc Nga và Thụy Điển.- 1701:
** Vương quốc Phổ được tuyên bố dưới thời vua Friedrich I.
** Trận Feyiase đánh dấu sự trỗi dậy của Đế chế Ashanti.
** Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha diễn ra (1701–1714).- 1702–1715: Cuộc nổi dậy của Camisard ở Pháp.- 1703:
** Sankt-Peterburg được thành lập bởi Pyotr I của Nga; nó là thủ đô của Đế quốc Nga cho đến năm 1918.
** Cuộc nổi dậy của người Rákóczi chống lại chế độ quân chủ Habsburg (1703–1711).- 1704: Kết thúc thời kỳ Genroku của Nhật Bản thời Edo.- 1707: Đạo luật Liên minh được thông qua, sáp nhập Nghị viện Scotland và Anh, từ đó thành lập Vương quốc Anh.- 1730–1760: Cuộc thức tỉnh vĩ đại đầu tiên diễn ra ở Vương quốc Anh và Bắc Mỹ.

**Năm 1751–1800**
 1770–1771: Nạn đói ở Séc giết chết hàng trăm ngàn người.- 1789:
** George Washington được bầu làm Tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ; ông phục vụ cho đến năm 1797.
** Quang Trung đánh bại quân Thanh.
** Cách mạng Pháp (1789–1799).

**Không rõ**
 Chính quyền vua Lê-Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài suy yếu dẫn đến các cuộc khởi nghĩa của nông dân.

**Tham khảo**


*18
Thể loại:Thiên niên kỷ 2
Thể loại:Lịch sử hiện đại
Thể loại:Thời kỳ cận đại
Triệu (định hướng)

Triệu trong tiếng Việt có thể có nghĩa là:
*Triệu, số đếm, bằng một trăm vạn.
*Họ Triệu, một họ phổ biến ở châu Á.
*Bà Triệu (趙婆) (226-248) là một thủ lĩnh kháng chiến thế kỷ thứ 3 tại Việt Nam.
*Huyện Triệu thuộc thành phố Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc).
*Công quốc Triệu thời Chu sơ - Xuân Thu, thường đọc là Thiệu
*Họ Triệu: một trong Lục khanh của nước Tấn, tiền thân của nước Triệu đời Chiến Quốc.
*Nước Triệu (趙) (403-228 TCN) thời Chiến Quốc, tách ra từ nước Tấn, sau bị nước Tần tiêu diệt, thời Tần Thủy Hoàng (秦始皇)
*Nhà Triệu của Triệu Đà (207-111 TCN), là một triều đại gây tranh cãi nhất trong Lịch sử Việt Nam.
*Nước Triệu: một nước chư hầu được thành lập cuối đời nhà Tần, trải qua chính quyền Tây Sở Bá Vương rồi thành chư hầu của nhà Tây Hán
*Các tiểu quốc thời Ngũ Hồ thập lục quốc (五胡十六國) ở Trung Quốc
**Hán Triệu (漢趙) hay Tiền Triệu (前趙) (304-329), do Lưu Uyên (劉淵) thành lập năm 304 với quốc hiệu Hán (漢), sau đó Lưu Diệu (劉曜) đổi thành Triệu (趙) năm 318.
**Hậu Triệu (後趙) (319-350), do Thạch Lặc (石勒) thành lập.
**Nước Triệu: chính quyền do Tiên Vu Khất cướp ngôi Đinh Linh bộ lập ra
*Nhà Triệu trong lịch sử Việt Nam do Dạ Trạch Vương sáng lập, chính quyền xen kẽ Tiền Lý Nam Đế và Hậu Lý Nam Đế
*Nước Triệu thời Ngũ đại thập quốc, một chính quyền do Vương Dung sáng lập
*Nước Triệu: phiên vương nhà Minh, đất phong của Chu Cao Toại, truyền được 11 đời quân chủ.
Thể loại:Heavy metal

Thể loại:Thể loại nhạc
Thể loại:Nhạc rock
Thể loại:Dòng nhạc rock
Thể loại:Thể loại âm nhạc Vương quốc Liên hiệp Anh
Thể loại:Kiểu nhạc Mỹ
Thể loại:Nhạc blues

Thể loại:Nhạc dân gian Mỹ
Thể loại:Thể loại nhạc
Thể loại:Kiểu nhạc Mỹ
Thể loại:Thể loại nhạc thế kỷ 20
Thể loại:Thể loại nhạc thế kỷ 21
Worms

Worms có thể là:- Một thành phố ở Đức: Worms (thành phố)- Một giáo khu Công giáo: Giáo khu Worms- Một trò chơi máy tính: Worms (trò chơi máy tính)

và cũng có thể là tên của- Bernhard Worms: Chính trị gia Đức- Jules Worms: họa sĩ Pháp- Viktor Worms: người điều khiển chương trình truyền hình người Đức
Nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn

Nhiệt độ và áp suất chuẩn hay SATP (viết tắt của Standard ambient temperature and pressure trong tiếng Anh) hoặc STP là các điều kiện vật lý tiêu chuẩn để thực hiện các đo lường trong thí nghiệm, cho phép so sánh giữa các bộ kết quả thí nghiệm. Trên thế giới, STP hiện do IUPAC (Liên minh quốc tế về hóa học thuần túy và ứng dụng) định nghĩa là giá trị quy ước có trị số nhiệt độ 298K (25 độ C) và áp suất là 100 kPa (1 bar).
Nhiệt độ và áp suất chuẩn cũng thường được gọi là điều kiện chuẩn (đkc). Điều kiện chuẩn còn có thể bao hàm cả độ ẩm tương đối tiêu chuẩn.
Có nhiều định nghĩa cũng đang được dùng bởi các tổ chức khác về điều kiện tiêu chuẩn (xem bảng bên dưới); trong đó đôi khi khái niệm nhiệt độ phòng (khoảng 25 độ C) được sử dụng thay cho 0 độ C.
Chú thích:- 101,325 kPa = 1 atmosphere (atm) = 1,01325 bar ≈ 14,696 psi- 100 kPa = 1 bar ≈ 14,504 psi = 14,504 lbf/in2- 14,504 psi ≈ 750 mmHg ≈ 100 kPa = 1 bar- 14,696 psi ≈ 1 atm = 101,325 kPa- 14,73 psi ≈ 30 inHg ≈ 1,0156 bar ≈ 101,560 kPa- 59 °F = 15 °C- 60 °F ≈ 15,6 °C- khô = 0% độ ẩm tương đối

**Chú thích**
Thể loại:Nhiệt động lực học khí quyển
Thể loại:Khí động lực học
Thể loại:Kỹ thuật nhiệt động lực học
Thể loại:Chất khí
Thể loại:Đo lường
Thể loại:Hóa lý
Thể loại:Tiêu chuẩn
Thể loại:Nhiệt động lực học
Mi thứ

Mi thứ (viết tắt là Em) là một cung thứ dựa trên nốt Mi, bao gồm các nốt nhạc Mi (E), Fa thăng (F#), Sol (G), La (A), Si (B), Đô (C), Rê (D) và Mi (E). Bộ khóa của nó có 1 dấu thăng.
Trùng với cung Mi thứ là cung Fa giáng thứ (viết tắt là F♭m), bao gồm các nốt nhạc Fa giáng (F♭), Sol giáng (Gb), La giáng kép (Abb), Si giáng kép (Bbb), Đô giáng (Cb), Rê giáng kép (Dbb), Mi giáng kép (Ebb) và Fa giáng (F♭). Bộ khóa của nó có 3 dấu giáng và 4 dấu giáng kép.
Âm giai cung Mi thứ
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Son trưởng và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung Mi trưởng.
Cung Mi thứ hay được sử dụng trong các tác phẩm viết cho Ghi ta.
Cung Mi thứ còn được mệnh danh là "nữ chúa của nhạc buồn".

**Tác phẩm nổi tiếng ở cung này**
Giao hưởng số 5 - Tchaikovsky
*Giao hưởng số 4 -Johannes Brahms
*New World Symphony -Antonín Dvořák
*Giao hưởng số 2 -Sergei Rachmaninov
*Giao hưởng số 7 -Gustav Mahler
*Concerto cho Piano số 1 -Frédéric Chopin
*Concerto cho Violon -Felix Mendelssohn 
*Concerto cho Cello -Edward Elgar
*Caprice số 5 - Nicolo Paganini
*Vocalise Op. 34 số 14 -Sergei Rachmaninov
Étude in E minor op.25 no.5 - Frédéric Chopin

**Các tác phẩm viết ở cung này**
The "James Bond Theme"
*"Hey You" - Pink Floyd
*"Heart of Gold"- Neil Young
*"Seven Nation Army" - The White Stripes
*"Play That Funky Music"- Wild Cherry (cũng có ở Sol thứ)
*Shimmer - Fuel
*"Nothing Else Matters" - Metallica
*Buffy The Vampire Slayer Theme - Nerf Herder
*Doctor Who theme music - Ron Grainer
*The "Pink Panther Theme" - Henri Mancini
*"Working Class Hero" - John Lennon
*"Lắng Nghe Nước Mắt" - Mr.Si Rô
*"Niềm Vui Của Em" - Nguyễn Huy Hoàng

**Tham khảo**
Thể loại:Cung thể âm nhạc
Thể loại:Nhạc khúc Mi thứ
Mi giáng thứ

Mi giáng thứ là một cung thứ dựa trên nốt Mi giáng, bao gồm các nốt nhạc Mi giáng, Fa, Sol giáng, La giáng, Si giáng, Si, Re giáng, và Mi giáng. Bộ khóa của nó có 6 dấu giáng.
Sự thay đổi cao độ ở cung Mi giáng thứ
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Sol giáng trưởng và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung Mi giáng trưởng. Nó trùng âm với Re thăng thứ
Một trong vài bản giao hưởng viết ở cung này là Giao hưởng số 6 của Prokofiev. Một vài nhà soạn nhạc khác của Sô viết ít nổi tiếng hơn cũng sáng tác ở cung này như Eshpai, Ovchinnikov và Myaskovsky.
Bản Giao hưởng số 8 của Gustav Mahler có phần viết mở rộng cho dàn nhạc và phần giới thiệu ở cung Mi giáng thứ.
Cả hai quyển sách Well-Tempered Clavier của Johann Sebastian Bach, khúc dạo số 8 được viết ở cung Mi giáng thứ trong khi Fugue tiếp theo được viết ở Re thăng thứ.

**Các tác phẩm viết ở cung này**
Overture to Manfred incidental music - Robert Schumann
*Humoresques, Op. 101: số 1 - Antonín Dvořák
*Secret - Madonna
*Giao hưởng số 1 - Nikolai Rimsky-Korsakov (phiên bản ban đầu viết ở cung này)
*Digging in the Dirt - Peter Gabriel
*Take Five - Dave Brubeck Quartet
*I'm Only Sleeping - The Beatles 
*The Winner Takes It All - ABBA (cũng có ở cung Mi trưởng)
*In the End - Linkin Park
*Raining Blood - Slayer
*Etude op. 25, no. 5 - Frederic Chopin

**Tham khảo**
A. Morris, "Symphonies, Numbers And Keys" in Bob's Poetry Magazine,  III.3 date=2007-09-28 , 2006
Thể loại:Cung thể âm nhạc
Thể loại:Nhạc khúc Mi giáng thứ
Cilastatin

Cilastatin là một hợp chất hóa học có tác dụng ức chế enzym dehydropeptidaza ở người. Dehydropeptidaza được tìm thấy trong thận và nó chịu trách nhiệm phân hủy thuốc kháng sinh imipenem. Vì thế cilastatin được truyền theo đường tĩnh mạch cùng với imipenem nhằm bảo vệ imipenem khỏi tác động của dehydropeptidaza để giúp nó tiêu diệt vi khuẩn. Tuy nhiên, bản thân cilastatin không phải là một chất kháng sinh.

**Xem thêm**
Imipenem/cilastatin
*Imipenem

**Tham khảo**
Thể loại:Dược phẩm
Thể loại:Thioether
Thể loại:Chất ức chế hydrolase
40 (số)

40 (bốn mươi) là một số tự nhiên ngay sau 39 và ngay trước 41.

**Trong toán học**
Số 40 là một hợp số, là số bát giác, và là tổng của bốn số ngũ giác đầu tiên: 1+5+12+22=40.
*Cho x = 40, hàm Mertens trả về giá trị 0.. Số 40 là số n nhỏ nhất sao cho  có 9 nghiệm với  là hàm phi Euler.
*Số 40 là số nghiệm của bài toán xếp n quân hậu đối với n = 7.
*Số 40 là số chữ số thuần trong hệ cơ số 3 (vì, 30 + 31 + 32 + 33 = 40, hay nói cách khác 40 = (34 - 1)/2) và là một số Harshad trong hệ thập phân.

**Tham khảo**
Thể loại:Số chẵn
Fa thăng trưởng

Fa thăng trưởng là một cung thể trưởng dựa trên nốt Fa, bao gồm các nốt nhạc Fa#, Sol#, La#, Si, Đô#, Re#, Mi#. Bộ khóa của nó có 6 dấu thăng.
Âm giai cung Fa thăng trưởng
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Re thăng thứ và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung Fa thăng thứ và nó trùng âm với Sol giáng trưởng.
Domenico Scarlatti đã viết hai bản sonata cho đàn phím ở cung này: K. 318 và K. 319. Bản giao hưởng duy nhất viết chuẩn theo cung này có thể là bản Giao hưởng số 10 của Gustav Mahler (mặc dù có một vài phần trong các bản giao hưởng khác được viết ở cung này). Hai bản sonata viết cho piano của Alexander Scriabin là Số 4 và Số 5 được viết ở cung Fa thăng trưởng. Ngoài ra, phần cuối trong bản Concerto cho Piano số 1 của Sergei Rachmaninoff cũng được viết ở cung này.
Nốt đen chấm là gì hãy học cùng cô suri nha
1. Bước đầu tiên là nốt đen chấm = 1 phách 1-2.    
2. Nốt đen chấm được viết tắt từ 1 nốt đen với một nốt móc đơn.
3. Gõ nhịp:vì nốt đen chấm có giá trị là 1 phách 1-2, cho nên nốt móc đơn sau nốt đen chấm phải nhấc lên khi nhịp.

**Tham khảo**
Thể loại:Cung thể âm nhạc
Thể loại:Nhạc khúc Fa thăng trưởng
37 (số)

37 (ba mươi bảy) là một số tự nhiên ngay sau 36 và ngay trước 38.

**Toán học**
37 là số nguyên tố thứ 12, và là số nguyên tố phi chính quy nhỏ nhất.

**Hoá học**
37 là số hiệu nguyên tử của nguyên tố Rubidium

**Tham khảo**
Thể loại:Số nguyên tố