Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Hẹn hò với định mệnh

Jawaharlal Nehru
Hẹn hò với Định mệnh là bài diễn văn nổi tiếng của Jawaharlal Nehru, Thủ tướng đầu tiên của Ấn Độ độc lập. Nehru đọc bài diễn từ này trước Quốc hội Lập hiến Ấn Độ, ngay trước ngày lễ Độc lập, khoảng gần nửa đêm ngày 14 tháng 8 năm 1947. Bài diễn văn tập chú vào những khía cạnh có thể làm thay đổi dòng lịch sử nước Ấn. Ngày nay, "Hẹn hò với Định mệnh" được xem là đỉnh cao của thuật hùng biện vì bài diễn văn đã nắm bắt được thần khí của thời khắc vẻ vang, đỉnh cao của cuộc đấu tranh kéo dài hàng trăm năm chống lại sự cai trị của Đế chế Anh tại Ấn Độ.

**Trích dẫn**

**Xem thêm**
Tôi có một giấc mơ
*Diễn văn Gettysburg
*Jawaharlal Nehru
*Ấn Độ

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  The Hindu - 1947, first-hand date = ngày 14 tháng 2 năm 2007- Video of Nehru's "Tryst with Destiny" address
Thể loại:Diễn văn
Thể loại:Chính quyền Nehru
Thể loại:Ấn Độ năm 1947
Thể loại:Tác phẩm năm 1947
Thể loại:Phong trào độc lập Ấn Độ
Thể loại:Jawaharlal Nehru
Thể loại:Lịch sử Cộng hòa Ấn Độ
Mùa thu lá bay

"Mùa thu lá bay" là tên tiếng Việt của bài hát trong bộ phim Thái Vân Phi (彩雲飛-Cai yun fei) của Đài Loan (tên tiếng Anh là The Young Ones. Phim được chuyển thể từ tiểu thuyết của Quỳnh Dao và được công chiếu vào năm 1973. Tên tiếng Trung của bài hát là: 千言万语 (thiên ngôn vạn ngữ), được dịch là "nghìn lời nói, vạn câu thề". Bài hát đã được ca sĩ Đặng Lệ Quân thể hiện rất thành công.
Riêng phần lời Việt, ca sĩ thể hiện thành công là Kim Anh  do nhạc sĩ Nam Lộc soạn lời với bút hiệu Lệ Thanh.

**Xem thêm**
Ánh trăng nói hộ lòng tôi

**Chú thích**
Thể loại:Bài hát Trung Quốc
Thể loại:Bài hát trong phim
Cù lao Xanh

Cù lao Xanh còn gọi là đảo Vân Phi là một hòn đảo nằm về phía đông nam thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, Việt Nam. Về hành chính, toàn bộ hòn đảo này là xã Nhơn Châu, thành phố Quy Nhơn.
Trong thư tịch nước ngoài, Cù lao Xanh được gọi là Pullo-cambir, Cambir, seu Cambir.
Cù lao này có diện tích: 365 ha, dân số: 2300 người và gồm các thôn: Thôn Tây (trung tâm), Thôn Trung, Thôn Đông. Đảo cách Quy Nhơn 17 km, cách xã Xuân Cảnh 6 km. Cù lao Xanh nguyên là đất của tỉnh Phú Yên được sáp nhập về Quy Nhơn sau năm 1975.
Trên cù lao xanh có một tháp hải đăng. Cù lao đang được nước ngoài tài trợ thực hiện dự án năng lượng gió phục vụ dân cư và sản xuất. Gần đây, cù lao Xanh được biết đến là một điểm tham quan, du lịch lặn hấp dẫn.
Cù Lao Xanh cách thành phố Quy Nhơn 24 km, cách xã Xuân Cảnh 9 km.

**Tham khảo**
Thể loại:Địa lý Bình Định
Thể loại:Cù lao
Thể loại:Đảo Việt Nam
Đền thánh Phương Chính

phải
Nhà thờ năm 2012
Nhà thờ Phương Chính là nhà thờ lớn của giáo xứ Phương Chính, xã Hải Triều, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Nhà thờ được xây dựng mới năm 1998, mang phong cách Roccoco Đông Dương.
Giáo xứ Phương Chính trước lấy tên là giáo xứ Hạ Trại, thành lập năm 1910. Năm 1936, Đức Giám mục Hồ Ngọc Cẩn đổi tên thành giáo xứ Phương Chính. Năm 1945, nhà thờ Đức mẹ Hồn xác lên trời được xây từ năm 1900 bị biển xâm thực, phải chuyển lên phía bắc của làng.
Năm 1995, giáo xứ xây nhà thờ mới dài 63m, rộng 18m, tháp chuông cao 20m. Vì xây nhà thờ trên đất bồi nên các giáo dân đã phải vét lớp bùn sâu đến 3m, đóng 15.000 cột tre ổn định trước khi đổ bê tông làm nền xây nhà thờ. Công trình hoàn tất năm 1998.

**Tham khảo**
P
P
Thể loại:Công trình kiến trúc Pháp tại Nam Định
Altkirch

Altkirch là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 5386 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Nhân vật**
 Ludwig Bergsträsser (1883 – 1960), chính trị gia- Hildegard Bleyler (1899 – 1984), nữ chính trị gia

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Sân bay Kushiro

RJCK là một sân bay ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản. Sân bay này có 1 đường băng bề mặt nhựa đường, dài 2500 m.

**Các hãng hàng không và các tuyến điểm== 
Hiện có các hãng hàng không sau đang hoạt động tại sân bay này:
*All Nippon Airways (Osaka-Itami, Sapporo-Okadama, Tokyo-Haneda)
*Hokkaido Air System (Asahikawa, Hakodate, Sapporo-Chitose, Sapporo-Okadama)
*Japan Airlines (Nagoya-Chubu, Osaka-Kansai, Tokyo-Haneda)
*Korean Air (Sân bay quốc tế Incheon) (thuê bao mùa Hè)

**Tham khảo**
 List of destinations from Kushiro- Sân bay Kushiro Airport Website (in Japanese)
Kushiro
Andlau

Andlau là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1654 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Địa điểm tham quan**
 Nhà thờ Saint-Pierre-et-Saint-Paul (thế kỷ 11/12)

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Attenschwiller

Attenschwiller / Attenschweiler là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 836 người (thời điểm 1999). Xã nằm về phía tây của cảng hàng không Basel Mulhouse Freiburg.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Auenheim, Bas-Rhin

Auenheim là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 731 người (thời điểm 1999). Trong Auenheim vẫn còn nhiều di tích của tuyến phòng thủ Maginot.

**Thông tin nhân khẩu**

**Nhân vật nổi tiếng**
 Henri Loux, họa sĩ

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Bantzenheim

Bantzenheim là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1572 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Bartenheim

Bartenheim là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 2913 người (thời điểm 1999). Xã nằm phía tây-bắc của Cảng hàng không Basel Mulhouse Freiburg.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Vườn quốc gia Olympic

Một bãi biển ở phần bờ biển của vườn quốc gia.
Vườn quốc gia Olympic (tiếng Anh: Olympic National Park) là một vườn quốc gia tọa lạc tại tiểu bang Washington, ở vùng cực tây-bắc của khu vực được gọi là bán đảo Olympic, Hoa Kỳ. Vườn quốc gia này có thể được chia ra 3 vùng cơ bản: Bờ biển Thái Bình Dương, các núi Olympic, và rừng mưa ôn đới. Tổng thống Hoa Kỳ Theodore Roosevelt là người đầu tiên lập Đài tưởng niệm quốc gia Olympic năm 1909 và sau đó, Quốc hội đã quyết định thông qua tư cách vườn quốc gia cho khu vực này. Vườn quốc gia Olympic đã trở thành khu dự trữ sinh quyển thế giới và được công nhận là di sản thế giới năm 1981. Năm 1988, phần lớn bán đảo Olympic được thành lập thành Khu bảo tồn thiên nhiên Olympic.

**Lịch sử tự nhiên**
Phần ven biển của vườn quốc gia là một khu vực gồ ghề cùng những bãi cát và một dải rừng liền kề. Vườn quốc gia dài tới 60 dặm (97 km) nhưng chỉ rộng vài dặm, với các cộng đồng bản địa tại các cửa của hai con sông. Đó là người Hoh tại sông Hoh và tại thị trấn La Push ở cửa sông Quileute là người Quileute.
Bãi biển trải dài không bị gián đoạn với các vùng hoang dã khác nhau, mỗi vùng dài từ 10 đến 20 dặm (16 đến 32 km). Trong khi một số bãi biển là khu vực bãi cát, thì tại các vùng hoang dã khác được bao phủ bởi đá lớn. Rừng phát triển quá mức rậm rạp, thủy triều và thời tiết mưa mù sương khiến việc đi bộ tại đây tương đối khó khăn. Các dải ven biển dễ dàng tiếp cận hơn so với khu vực bên trong vườn quốc gia, do địa hình khó khăn, rất ít du khách dám mạo hiểm vượt ra xa khoảng cách của một ngày đi bộ đường dài.
Khu vực phổ biến nhất của du khách khi tới đây là dải ven biển dài 9 dặm (14 km) có tên là Ozette Loop. Dịch vụ tại đây có một chương trình đăng ký và đặt phòng. Từ hồ Ozette, đi bộ đường dài khoảng 3 dặm (4,8 km) theo đường mòn là một con đường nguyên thủy ven biển qua những rừng tuyết tùng và vùng đầm lầy. Đến khu vực ven biển có những con đường mòn cho du khách khi thủy triều lên cao dài 3 km. Đoạn đường thứ ba dài 3 dặm để tạo thành vòng lặp của con đường đi bộ.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 access-date = ngày 8 tháng 7 năm 2011- access-date = ngày 8 tháng 7 năm 2011- access-date = ngày 8 tháng 7 năm 2011-  Olympic National Park date=2012-07-21   Documentary produced by Full Focus
Thể loại:Vườn quốc gia Hoa Kỳ
Thể loại:Di sản thế giới tại Hoa Kỳ
Thể loại:Khu dự trữ sinh quyển Hoa Kỳ
Thể loại:IUCN Loại II
Thể loại:Vườn quốc gia Olympic
Bergheim, Haut-Rhin

Bergheim là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1.830 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Địa điểm tham quan**
 Tòa thị chính (1767)

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Bettlach, Haut-Rhin

Bettlach là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 288 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Bischheim, Bas-Rhin

Bischheim là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 16.763 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Bischwiller

Bischwiller là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 11.596 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Hornberg (Schwarzwald), Đức

**Nhân vật nổi tiếng**
 Lucien Muller (sinh 1934), cầu thủ bóng đá đội tuyển quốc gia- Otto Meißner (1880 - 1953)

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Blancherupt

Blancherupt là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 31 người (thời điểm 1999). Blancherupt là làng nhỏ nhất trong Alsace.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Blotzheim

Blotzheim là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 3564 người (thời điểm 1999). Xã nằm về phía tây của Cảng hàng không Basel Mulhouse Freiburg.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Bouxwiller, Bas-Rhin

Bouxwiller là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 3683 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Địa điểm tham quan**
 Viện bảo tàng của Bouxwiller và vùng Hanau

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Burnhaupt-le-Haut

Burnhaupt-le-Haut là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1505 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Buschwiller

Buschwiller là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 883 người (thời điểm 1999). Xã nằm về phía tây nam của Cảng hàng không Basel Mulhouse Freiburg, không xa biên giới với Thụy Sĩ.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Cernay, Haut-Rhin

Cernay là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 10.446 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Chalampé

Chalampé là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 966 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Châtenois, Bas-Rhin

Châtenois (Bas-Rhin) là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 3.373 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Climbach, Bas-Rhin

Climbach là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 516 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Điểm tham quan**
 Tuyến phòng thủ Maginot tại Climbach

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Dettwiller

Dettwiller là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 2584 người (thời điểm 1999). Xã nằm cách Strasbourg 36 km.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Dorlisheim

Dorlisheim là một thị trấn trong tỉnh Bas Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 2167 người (thời điểm 1999). Thị trấn nằm gần biên giới Pháp-Đức.

**Thông tin nhân khẩu**

**Nhân vật nổi tiếng**
 Ettore Bugatti (1881-1947), người sáng lập hãng ô tô Bugatti- Jean Bugatti (1909-1939), con trai của Ettore Bugatti

**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Bas Rhin
Drachenbronn-Birlenbach

Drachenbronn-Birlenbach là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 862 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Durlinsdorf

Durlinsdorf là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 493 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Eguisheim

Eguisheim là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1572 người (thời điểm 2006). Xã nằm về phía tây nam của Colmar.

**Thông tin nhân khẩu**

**Điểm tham quan**
 Lâu đài trong thị trấn- Khu phố cổ

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Ensisheim

Ensisheim là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 6.640 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Markdorf, Đức

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Entzheim

Entzheim là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1855 người (thời điểm 1999). Xã nằm gần Cảng hàng không Strassbourg.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Fessenheim

Fessenheim là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 2.097 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Folgensbourg

Folgensbourg là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 633 người (thời điểm 1999). Xã nằm về phía tây của Cảng hàng không Basel Mulhouse Freiburg.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Goxwiller

Goxwiller là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 733 người (thời điểm 1999). Xã nằm khoảng 30 km về phía tây nam của Strasbourg.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Guebwiller

Guebwiller là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 11.525 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Nhân vật nổi tiếng**
 Alfred Kastler (1902-1984), nhà vật lý học, Giải thưởng Nobel (1966)- Jean Schlumberger, nhà văn- Théodore Deck (1823-1891)

**Địa điểm tham quan**
 Nhà thờ Saint-Léger - (thế kỉ 12/13)- Nhà thờ và tu viện Les Dominicains- Nhà thờ Đức Bà (1760-1785)- Tòa thị chính (1514)

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Gumbrechtshoffen

Gumbrechtshoffen là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1.226 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Phân (định hướng)

Trong tiếng Việt, phân có thể bao gồm nhiều nghĩa:
*Phân: sản phẩm của sự bài tiết thông qua hậu môn của người hay động vật.
*Phân bón
*Phân (vàng): là một trong những đơn vị đo khối lượng đặc biệt dành cho kim loại quý như vàng, bạc, bạch kim. Một phân bằng 1/10 chỉ.
*Một đơn vị đo lường: một phần trăm của thước
Lưới B40

Lưới B40 quây quanh một ngôi nhà ở Việt Nam
Lưới B40 (hay còn gọi là lưới mắt cáo) là một loại lưới được đan đơn giản bằng những sợi thép thành nhiều mắt hình vuông như mắt cáo. Lưới B40 hiện có nhiều loại, kích thước lỗ và tiết diện sợi dây thép khác nhau, tùy theo nhu cầu sử dụng. Đặc trưng của loại lưới này là dễ tạo hình, có thể cuộn tròn để bảo quản.

**Lịch sử**
Cuối Chiến tranh thế giới thứ hai, người ta bắt đầu dùng lưới để chặn đạn chống tăng như panzerfaust của Đức. Lưới phủ quanh xe tăng. Súng B40 rất giống panzerfaust-44, tốc độ tối đa của đạn B40 chỉ 84 m/s, đạn mắc vào lưới mà không nổ.
Sau đó, tên gọi "lưới B40" phổ biến từ trong Chiến tranh Việt Nam, do việc Quân lực Việt Nam Cộng hòa sử dụng nó để phòng chống lại B40. Các xe M113 và xe tăng thường chở theo một bó lưới để lập hàng rào khi dừng lại, công sự cũng có hàng rào lưới này. Sự phổ biến của loại lưới trong quân sự diễn ra chỉ khoảng vài năm, đến đầu thập niên 1970 thì lưới hiếm dần vì lúc này, súng B41 đã phổ biến, đạn của B41 có thể xuyên qua lưới.

**Tham khảo**
Thể loại:Vật liệu
Thể loại:Công nghệ
Concerto Hoàng Hà

Hoàng Hà hiệp tấu khúc là bản concerto dành cho piano được Ân Thừa Tông (殷承宗) và Trữ Vọng Hoa (储望华) cải biên vào những năm 1968-1969 từ bản "Hoàng Hà đại hợp xướng" do Tuyển (?) Tinh Hải (冼星海) sáng tác năm 1939 tại chiến khu Diên An trong thời kỳ kháng chiến chống Nhật của người Trung Quốc.

**Nội dung**
Bản concerto bao gồm 4 chương:
*1 - Dạo đầu：Hoàng Hà thuyền phu khúc (黃河船夫曲) (bài ca người chèo thuyền trên sông Hoàng Hà)
*2 - Hoàng Hà tụng (黃河頌) (ca ngợi Hoàng Hà)
*3 - Hoàng Hà phẫn (黃河憤) (Hoàng Hà nổi giận)
*4 - Bảo vệ Hoàng Hà (保衛黃河) (bảo vệ Hoàng Hà)
Bản concerto cho piano này và bản Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài, là hai bản nhạc được thế giới biết đến như các tác phẩm âm nhạc Trung Quốc sử dụng âm hệ phương Tây nhưng chất liệu sáng tác lại từ dân gian Trung Quốc.

**Tham khảo**
Thể loại:Âm nhạc Trung quốc
Thể loại:Nhạc hòa tấu
Thể loại:Nhạc đương đại
Thể loại:Concerto cho piano
Chi Atisô

Chi Atisô (danh pháp khoa học: Cynara) là một chi của khoảng 10-15 loài cây lâu năm trong họ Cúc (Asteraceae), có nguồn gốc từ khu vực Địa Trung Hải, tây bắc châu Phi và quần đảo Canaria.
Các loài trong chi Cynara bị ấu trùng của một số loài côn trùng thuộc bộ Cánh vẩy (Lepidoptera) như Phlogophora meticulosa và Gymnoscelis rufifasciata phá hại.

**Các loài**
 Cynara alba- Cynara algarbiensis- Cynara auranitica- Cynara baetica- Cynara cardunculus: Rau ca đông, atisô dại
** Cynara scolymus hay Cynara cardunculus scolymus: Atisô- Cynara cornigera?- Cynara cyrenaica- Cynara humilis- Cynara hystrix- Cynara kurdica- Cynara pygmaea- Cynara senneni- Cynara sibthorpiana- Cynara syriaca
Trong số các loài này có:- C. cardunculus: Rau ca đông hay atisô dại, ở một vài nơi dùng làm rau. Nó là nguồn cung cấp chất làm đông phổ biến, được sử dụng làm nguồn thay thế cho rennet (men dịch vị lấy ở dạ dày bò) trong sản xuất phó mát, với ưu thế là phó mát sử dụng chất làm đông thực vật là hoàn toàn thích hợp cho những người ăn kiêng; nhiều loại phó mát ở Nam Âu theo truyền thống được làm theo cách này. Loài rau atisô có thể là một giống cây trồng cổ từ loài này.- C. humilis: Cây kế dại ở Nam Âu và Bắc Phi, được người Berber dùng làm rau ăn. Giống như C. cardunculus, nó cũng có thể dùng trong sản xuất phó mát.- C. scolymus hay Cynara cardunculus scolymus là loài atisô ăn được. Nó khác với C. cardunculus ở chỗ các thùy lá và các lá bắc bên trong của tổng bao ít gai hơn.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Mabberley D.J. 1987. The Plant Book. A portable dictionary of the higher plants. Ấn bản Đại học Cambridge, Cambridge. 706 trang, ISBN 0-521-34060-8.- Robbins W.W., M. K. Bellue và W. S. Ball. 1970. Weeds of California. Bang California, Cục nông nghiệp. 547 trang.

C
Mỹ Khê (định hướng)

Mỹ Khê có thể là:- Khu Mỹ Khê thuộc địa cấp thị Y Xuân, tỉnh Hắc Long Giang, Trung Quốc- Bãi biển Mỹ Khê, một bãi biển nổi tiếng ở thành phố Đà Nẵng, Việt Nam- Bãi biển Mỹ Khê (Quảng Ngãi) ở thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam
Tập tin:Lien doan bong da Y (1991-2005).png

== Miêu tả**
Biểu trưng của Liên đoàn bóng đá Ý từ năm 1991 đến năm 2006

**Nguồn**
Lấy từ :it:Immagine:LogoFIGC.png
Thể loại:Bóng đá Ý

**Giấy phép ==
Tập tin:Lien doan bong da Y (2006).jpg

== Miêu tả**
Biểu trưng của Liên đoàn bóng đá Ý trước khi Đội tuyển bóng đá quốc gia Ý đoạt chức vô địch giải vô địch bóng đá thế giới 2006.

**Nguồn**
Lấy từ :it:Immagine:Logo FIGC 2006.jpg
Thể loại:Bóng đá Ý

**Giấy phép ==
Tập tin:Lien doan bong da Y (2006 - 4 ngoi sao).png

== Miêu tả**
Biểu trưng của Liên đoàn bóng đá Ý sau khi Đội tuyển bóng đá quốc gia Ý đoạt chức vô địch giải vô địch bóng đá thế giới 2006.

**Nguồn**
Lấy từ 
Thể loại:Bóng đá Ý

**Giấy phép ==
Chi Cúc chuồn

Chi Cúc chuồn hay còn gọi chi sao nhái, chi chuồn chuồn, hoa cánh bướm (danh pháp khoa học: Cosmos) là một chi của khoảng 20-42 loài thực vật sống một năm hay lâu năm trong họ Cúc (Asteraceae), có nguồn gốc tại các vùng đất nhiều bụi rậm và bãi cỏ của México (tại đây có nhiều loài nhất), miền nam Hoa Kỳ (Arizona, Florida), Trung Mỹ và miền bắc Nam Mỹ kéo dài về phía nam tới Paraguay.
Chúng là các loài cây thân thảo cao khoảng 0,3–2 m. Các lá có thể là đơn, lông chim hay lông chim kép và mọc thành các cặp đối. Hoa mọc thành cụm hoa dạng đầu với một vòng các chiếc hoa tia rộng bản phía ngoài và một đĩa các chiếc hoa nhỏ phía trong; màu hoa thay đổi tùy theo loài.

**Các loài**
Dưới đây liệt kê một số loài được chấp nhận.- Cosmos atrosanguineus: Cúc vạn thọ sôcôla- Cosmos bipinnatus: Cúc ngũ sắc, cúc chuồn chuồn, cúc Mexico, cốt mốt, sao nhái- Cosmos carvifolius- Cosmos caudatus: Sao nhái hồng, sao nhái hường, cúc chuồn hồng- Cosmos concolor- Cosmos crithmifolius- Cosmos deficiens- Cosmos diversifolius: Sao nhái đỏ- Cosmos gracilis- Cosmos herzogii- Cosmos intercedens- Cosmos jaliscensis- Cosmos juxtlahuacensis- Cosmos landii- Cosmos langlassei- Cosmos linearifolius- Cosmos longipetiolatus- Cosmos mattfeldii- Cosmos mcvaughii- Cosmos microcephalus- Cosmos modestus- Cosmos montanus- Cosmos nelsonii- Cosmos nitidus- Cosmos ochroleucoflorus- Cosmos pacificus- Cosmos palmeri- Cosmos parviflorus- Cosmos peucedanifolius- Cosmos pilosus- Cosmos pringlei- Cosmos purpurens- Cosmos purpureus- Cosmos reptans- Cosmos scabiosoides- Cosmos schaffneri- Cosmos scherfii- Cosmos sessilis- Cosmos sherffii- Cosmos steenisiae- Cosmos sulphureus: Cúc vạn thọ vàng, chuồn chuồn hoa vàng, hoa chuồn chuồn- Cosmos tenellus

**Trồng và sử dụng**
Vài loài trong chi này là các loại cây cảnh trong vườn, bao gồm Cosmos bipinnatus ("cúc Mexico"), C. atrosanguineus ("cúc vạn thọ sôcôla") và Cosmos sulphureus ("cúc chuồn"). Hàng loạt các giống lai và giống trồng đã được chọn lựa và đặt tên.

**Thư viện ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
  Germplasm Resources Information Network: Cosmos-  Quần thực vật Bolivia: Cosmos

Cúc vạn thọ tây, chi
Thể loại:Cây thức ăn bướm ngày
Lương tâm

Lương tâm là năng lực mang tính tự giác của con người tự giám sát bản thân, tự đề ra cho mình nghĩa vụ đạo đức phải hoàn thành, tự đánh giá hành vi của mình. Nói rộng ra, lương tâm là ý thức chủ quan của cá nhân về nghĩa vụ và trách nhiệm của mình đối với xã hội, được coi như là nghĩa vụ và trách nhiệm đối với bản thân.
Lương tâm theo Khổng Tử là đạo đức. Khổng Tử nói: "Lập đạo của trời nói âm và dương, lập đạo của đất nói nhu và cương, lập đạo của người nói nhân và nghĩa." Tất cả các tính khác của con người đều do nhân và nghĩa mà nên, cũng như vạn vật, vạn việc trên trời dưới đất do âm dương, nhu cương tạo tạo thành vậy, con người bất nhân là ác, bất nghĩa là bạc, chính vì lẽ đó con người muốn được coi là "nhân" thì phải có nhân, nghĩa phải có lương tâm.
Lương tâm là kết quả của quá trình sống chứ không phải bẩm sinh.
Lương tâm luôn đi với con người trong suốt quá trình hành động.

**Tham khảo**


**Liên kết ngoài**
Thể loại:Luân lý học
Thể loại:Nhân cách
Thể loại:Kỹ năng con người
Thể loại:Thuật ngữ triết học
Thể loại:Triết học về tinh thần
Thể loại:Triết học chính trị
Thể loại:Triết học xã hội
Thể loại:Khái niệm trong luân lý học
Thể loại:Nhân quyền
Thể loại:Triết học tinh thần
Thể loại:Chống chiến tranh
Thể loại:Bất bạo động
Sắn (định hướng)

Sắn trong tiếng Việt có thể là:- Sắn: Các loài trong chi Manihot, họ Euphorbiaceae. Tại Việt Nam chủ yếu là Manihot esculenta. Loài này được người miền Nam Việt Nam hiểu là củ khoai mì.- Củ đậu: Các loài trong chi Pachyrhizus, họ Fabaceae. Tại Việt Nam chủ yếu là Pachyrhizus erosus và nó được người miền Nam Việt Nam hiểu là củ sắn.
Chi Bán hạ bắc

Chi Bán hạ (danh pháp khoa học: Pinellia) là một chi của khoảng 12 loài thực vật trong họ Ráy (Araceae), phân bổ tại khu vực Đông Á, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc.

**Các loài**
Pinellia browniana: Trung Quốc
*Pinellia cordata: Tích thủy châu, Trung Quốc
*Pinellia integrifolia: Thạch tri chu (cây nhện đá), Trung Quốc
*Pinellia koreana: Hàn Quốc
*Pinellia pedatisecta: Hổ chưởng (cây chân hổ), Trung Quốc
*Pinellia peltata: Bán hạ lá hình mộc, Trung Quốc
*Pinellia polyphylla: Trung Quốc
*Pinellia ternata: (đồng nghĩa: Arum ternatum): Bán hạ, Bán hạ bắc
*Pinellia tripartita: Nhật Bản
*Pinellia tuberifera: Nhật Bản (đồng nghĩa: Pinellia angustata, Pinellia fornicata)
*Pinellia wawrae: Trung Quốc
*Pinellia yaoluopingensis: Trung Quốc

**Khác**
Pinellia cochinchinensis là từ đồng nghĩa gốc của Arisaema cochinchinense.

**Y học**
Các rễ được chế biến của chúng, được gọi là bán hạ, là một trong những vị thuốc cơ bản của y học cổ truyền Trung Hoa để thông đờm rãi, hạ nhãn áp, chống hoặc gây nôn và giảm ho. Vị thuốc từ bán hạ có tính khô và ấm và chỉ nên sử dụng ở những người không khô và nóng (thiếu âm). Nó được sử dụng với liều lượng nhỏ (3-6 gam) trong các đơn thuốc để làm se phổi, chống nôn, trong điều trị bệnh bướu cổ hay tràng nhạc. Do rễ tươi có độc, nên người ta cần ngâm nó trong nước để loại bỏ các oxalat và các chất gây kích thích khác, hoặc là chế biến nó với gừng. Rễ chưa chế biến chỉ được dùng ngoài da trong y học Trung Hoa.
Thành phần: Oxalat calci, pinellin, axít oleic, axít palmitic, axít stearic, l-ephedrin hypoclorua, trigonellin, β-sistosterol, β-sistosterol glycozit, cholin, daucosterol, guanosin, citrullin, axít aspartic, argenin, 3,4-dihydroxybenzaldehyde; coniin; protoanemonin
Tại một số nước châu Âu và Bắc Mỹ, khi được liệt kê như là một thành phần trong phần bổ trợ để giảm cân thì "Pinellia" phải được ghi rõ là có chứa các ancaloit gốc ephedrin (C10H15NO) , điều này có thể là sự vi phạm các nguyên tắc ghi nhãn mác. Pinellia không được ưa chuộng tại các khu vực này như là sản phẩm chứa ephedrine để giảm cân do các vấn đề về độc tính của nó. 

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**

Thể loại:Thực vật Đông Á
P
Thể loại:Thực vật Trung Quốc
Ngô Dụng

Ngô Dụng (吴用) tự Học Cứu (学究) hay còn gọi là Trí Đa Tinh (智多星) là một trong 36 Thiên Cang Tinh của 108 anh hùng Lương Sơn Bạc trong tiểu thuyết Thủy hử.
Ngô Dụng xuất thân là thầy dạy học có quen biết khá thân với Tiều Cái. Một hôm ông nằm mộng thấy bảy vì sao lớn, đoán có điềm lành nên tới tìm Tiều Cái đến nơi thì lại gặp Lưu Đường, sau này còn rủ thêm được Nguyễn Thị Tam Hùng, Bạch Thắng và Công Tôn Thắng cùng tổ chức cướp lễ vật mừng thọ thái sư rồi trốn lên Lương Sơn Bạc.
Sau này khi xếp thứ bậc thì ông ngồi ghế thứ 3 trong 108 anh hùng Lương Sơn Bạc. Ngô Dụng được cho là túc trí đa mưu, có phong thái bắt chước Thừa tướng Gia Cát Lượng cho nên được tôn tụng là Gia Lượng Tiên Sinh. Ông được Tiều Cái và Tống Giang (tức Tống Công Minh) trọng dụng.
Trong cuộc Nam chinh đánh Phương Lạp, Ngô Dụng bày mưu hiến kế, lập được nhiều công trạng, được trao chức Thừa tuyên sứ quận Vũ Thắng. Khi nghe tin Tống Giang và Lý Quỳ đã chết, ông đem xác hai người an táng tại đầm Lục Nhi ngoài thành Sở Châu, nơi có ao đầm ngòi rạch mênh mông, tùng bách rậm rạp xanh tươi, địa thế rồng cuộn hổ ngồi, núi non nhấp nhô uốn lượn, sườn núi đá xếp như bậc thềm, một nơi trông rất giống Lương Sơn Bạc. Rồi ông cùng Hoa Vinh treo cổ tự vẫn tại đây. Cái chết của Ngô Dụng đầy bi phẫn.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhân vật Thủy hử
Thi Nại Am

Thi Nại Am (tiếng Trung: 施耐庵; bính âm: Shi Nai'an; 1296 - 1372), tự là Triều Thụy (肇瑞), là một tác giả văn học người Trung Quốc, nổi tiếng với tác phẩm Thủy Hử, một trong Tứ đại danh tác cổ điển. Đến nay vẫn có rất ít thông tin về ông.  

**Cuộc đời**
Thi Nại Am theo sử liệu sinh năm 1296, mất năm 1372 tức là ông sống trong khoảng thời gian cuối đời Nguyên, đầu đời Minh trong lịch sử Trung Quốc. Quê của ông ở huyện Ngô, tỉnh Giang Tô sau dời đến Hưng Hóa. Thi Nại Am đỗ tiến sĩ năm 1330 dưới đời nhà Nguyên, rồi ông làm quan 2 năm ở Tiền Đường (nay thuộc Hàng Châu, Chiết Giang, Trung Quốc). Sau vì bất mãn với triều đình nhà Nguyên nên ông từ quan về ở ẩn, chuyên tâm sáng tác văn học.

**Thi Nại Am và tác phẩm Thủy hử**
Thủy hử là tác phẩm nổi tiếng nhất của Thi Nại Am, được ông sáng tác dựa trên các câu chuyện truyền miệng trong dân gian đời Tống, Nguyên kể về cuộc khởi nghĩa nông dân do Tống Giang (tức Tống Công Minh) cầm đầu. Có giả thuyết cho rằng Thủy hử của Thi Nại Am cũng do La Quán Trung cùng sáng tác, nhưng tính chính xác của giả thuyết ấy là rất thấp. Sở dĩ có giả thuyết trên vì cuộc đời của Thi Nại Am và La Quán Trung có nhiều điểm giống nhau như đều sống trong khoảng thời gian cuối đời Nguyên, đầu đời Minh, đều từ quan về ở ẩn để chuyên tâm sáng tác văn học.

**Giai thoại về việc sáng tác Thủy hử**
Giai thoại dân gian Trung Quốc còn để lại một số truyện truyền miệng liên quan tới việc sáng tác tiểu thuyết Thủy hử của Thi Nại Am.

**Về việc sáng tác Thủy hử**
Tương truyền thời Thi Nại Am đã làm được giấy nên việc lưu hành sách vở không còn viết trên thẻ tre nữa. Thi Nại Am viết xong truyện về 36 vị thiên cương bèn cho con gái làm tài sản. Cô con gái nghèo quá bèn mang bán lấy tiền. Những kẻ háo danh mua lấy truyện mang khắc bản in và bán đứng tên mình. Cô con gái thấy vậy ân hận buồn rầu vì tên tuổi cha mình bị mai một. Thi Nại Am biết chuyện, tới an ủi con gái:
Cha còn bản viết về 72 vị địa sát nữa, mới là đầy đủ cơ con ạ
Rồi ông nhờ người bạn đứng ra in khắc cho thành sách để bán. Thế là bản Thủy hử của những người mua lại từ con gái ông bị ế ẩm.

**Về việc sáng tác Hậu Thủy hử**
Sau khi Thi Nại Am đã sáng tác xong 70 hồi truyện Thủy hử, vua nhà Nguyên đọc xong truyện đã nổi giận bắt giam Thi Nại Am và hạ lệnh phải viết tiếp đoạn sau, kể về việc Lương Sơn Bạc bị dẹp, nếu không sẽ bị xử tội.
Sau 1 năm, Hậu Thủy hử hoàn thành, Thi Nại Am mang dâng vua Nguyên. Vua Nguyên xem xong rất bằng lòng, hạ lệnh thả Thi Nại Am. Từ đó ông và con gái sống vui vẻ tới cuối đời, không lo muộn phiền.

**Tác phẩm**
 Thủy hử hay Giang hồ hảo khách truyện- Tùy Đường chí truyện- Tam toại bình yêu truyện

**Xem thêm**
 Thủy hử- La Quán Trung

**Tham khảo**
Thể loại:Nhà văn Trung Quốc thời Nguyên
Thể loại:Sinh năm 1296
Thể loại:Mất năm 1372
Thể loại:Thủy hử
Thể loại:Tiến sĩ nhà Nguyên
Thể loại:Phim truyền hình

phải
Thể loại:Chương trình phim truyện trên truyền hình
Thể loại:Phim
Thể loại:Truyền hình
Thể loại:Thể loại phim
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Thể loại:Phim theo loại
Haguenau

Haguenau là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 32.242 người (thời điểm 1999). Xã nằm tròn 25 km về phía bắc của Strasbourg và khoảng 75 km về phía đông nam của thành phố Đức Saarbrücken. Haguenau thành phố lớn thứ nhì trong tỉnh Bas-Rhin sau Strasbourg.

**Thông tin nhân khẩu**

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Landau in der Pfalz, Đức

**Nhân vật nổi tiếng**
 Sébastien Loeb, tay đua rallye
Hagenau-274-Hotel de Koenigsbruck.-2019-gje.jpg
Hagenau-Grange dimiaire St Georges-04-2019-gje.jpg
Hagenau-Hopfenhalle-06-2019-gje.jpg
Hagenau-Hotel du Commandant de la Place-02-2019-gje.jpg
Hagenau-Hotel du Commandant de la Place-06-Detail-2019-gje.jpg
Hagenau-Ecole St Nicolas-06-2019-gje.jpg
Hagenau-St Georg-24-nordwest-2019-gje.jpg
Hagenau-St Georg-29a-zum Chor-2021-gje.jpg
Hagenau-St Nikolaus-12-west-2019-gje.jpg
Hagenau-Marienthal-Notre-Dame-24-sued-2019-gje.jpg
Hagenau-Marienthal-Notre-Dame-Kreuzweg-04-Jesus begegnet seiner betruebten Mutter-2019-gje.jpg
Hagenau-Synagoge-14-2019-gje.jpg

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Hatten, Bas-Rhin

upright=1.4
Hatten là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1789 người (thời điểm 1999). Hatten là một phần của Tuyến phòng thủ Maginot và đã bị tàn phá gần như toàn bộ trong một trận đánh vào tháng 1 năm 1945.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Hégenheim

Hégenheim là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 2576 người (thời điểm 1999). Xã nằm về phía nam của Cảng hàng không Basel Mulhouse Freiburg.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Hésingue

Hésingue là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1921 người (thời điểm 1999). Xã nằm về phía nam của Cảng hàng không Basel Mulhouse Freiburg, gần biên giới với Thụy Sĩ.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Hœnheim

Hœnheim là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 10.726 người (thời điểm 1999). Xã nằm về phía bắc của Strasbourg.

**Thông tin nhân khẩu**

**Điểm tham quan**
 Nhà thờ bên cạnh tòa thị chính (được xây dựng trong thế kỷ thứ 17).

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Hunawihr

Hunawihr là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 511 người (thời điểm 1999). Hunawihr nằm 2 km về phía nam của Ribeauvillé

**Thông tin nhân khẩu**

**Địa điểm tham quan**
 Nhà thờ Saint Jacques từ thế kỷ 15/16.- Tòa thị chính (1517).

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Hằng số Boltzmann

Hằng số Boltzmann, ký hiệu kB hay k, phát hiện bởi Max Planck, lấy tên theo Ludwig Boltzmann, là 1 đại lượng chuyển đổi cơ bản giữa nhiệt độ và năng lượng. 
kB = 1,38(24).10-23 J/K = 8,617(15).10-5 eV/K
Liên hệ giữa hằng số Boltzmann kB với hằng số khí R và hằng số Avogadro NA: 

**Ứng dụng**
 trong phương trình khí lý tưởng
  
 Với
: p: áp suất,
: V: thể tích,
: N: số nguyên tử hay phân tử,
: T: nhiệt độ tuyệt đối; n: số mol
: n: mật độ hạt
: : số mol- tính hiệu điện thế nhiệt UT trong Vật lý bán dẫn
 
Với 
:T: nhiệt độ tuyệt đối, 
:q: (e) điện tích nguyên tử
 Ở nhiệt độ phòng 27 °C (T = 300 K), UT ≈ 26 mV.

**Tham khảo**
Thể loại:Hằng số vật lý
Thể loại:Cơ học thống kê
Thể loại:Nhiệt động lực học
Hằng số khí

Hằng số khí hay hằng số khí lý tưởng, ký hiệu R, là tích số giữa hằng số Avogadro NA và hằng số Boltzmann kB: 
R = NAkB 
và có giá trị R = 8,314462 Jmol−1K−1
Hằng số này xuất hiện trong phương trình khí lý tưởng:
p×V = n×R×T
với - p là áp suất khối chất khí- V là thể tích khối khí- n là số mol khí được chứa trong thể tích V- T là nhiệt độ của khối khí

**Tham khảo**
Thể loại:Hằng số vật lý
Trà Cú (định hướng)

Trà Cú có thể là một trong các địa danh sau:- Huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh- Thị trấn Trà Cú, huyện Trà Cú- Núi Trà Cú còn gọi là Tà Cú cao 649 m, thuộc thị trấn Thuận Nam, huyện Hàm Thuận Nam, nơi có tượng Phật dài 49m, lớn nhất Đông Nam Á.
Á kim

Á Kim
Á kim gồm những nguyên tố hóa học B, Si, Ge, As, Sb, Te, Po; chúng nằm giữa kim loại và phi kim trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học . Phụ thuộc vào điều kiện môi trường chúng có thể có các tính chất của kim loại như dẫn điện hay phi kim cách điện. Si và Ge là 2 chất bán dẫn quan trọng và phổ biến. Một số tính chất vật lý của á kim giống phi kim hơn, nhưng trong một số trường hợp nhất định, một vài trong số chúng có thể dẫn điện. Những chất bán dẫn này cực kỳ quan trọng trong các ngành điện tử để sản xuất các thiết bị điện tử phục vụ cho đời sống của con người.

**Tham khảo**
Thể loại:Bảng tuần hoàn
Thể loại:Á kim
Cúc vu

Cúc vu nở hoa
Cây cúc vu (danh pháp hai phần: Helianthus tuberosus L.), là một loài thực vật có hoa, có nguồn gốc Bắc Mỹ và được trồng trong khu vực ôn đới để lấy phần thân củ mà người Việt quen gọi là củ dùng làm rau ăn củ.
Tên gọi trong tiếng Anh của nó là Jerusalem artichoke (atisô Jerusalem) nhưng nó không liên quan gì tới Jerusalem và cũng có rất ít quan hệ họ hàng với atisô (Cynara scolymus). Tên gọi Jerusalem có lẽ là do từ nguyên dân gian; do khi lần đầu tiên người châu Âu biết đến cúc vu thì họ gọi nó là Girasole, một từ trong tiếng Italia để chỉ hướng dương. Theo thời gian tên gọi Girasole đã chuyển thành Jerusalem. Phần tên gọi atisô của cúc vu có lẽ là do hương vị của phần thân củ ăn được của nó, hương vị của nó là sự kết hợp của củ cải và atisô. Trong tiếng Pháp, Đức, Ý, Romania, Nga và Tây Ban Nha, cây này được gọi là topinambur. Cúc vu trên thực tế là loài thuộc chi Hướng dương, và có quan hệ họ hàng gần với cây hướng dương Helianthus annuus.
Các thân củ lắm mấu và không đồng đều, trông tương tự như củ gừng, với kết cấu chắc, giòn khi còn tươi. Không giống như phần lớn các loại thân củ, nhưng là thông thường đối với các thành viên trong họ Cúc (bao gồm cả atisô), các thân củ lưu giữ hyđratcacbon inulin (không nhầm với insulin) thay vì tinh bột. Vì lý do này, các thân củ của cúc vu là nguồn quan trọng để sản xuất fructoza trong công nghiệp. Các hyđratcacbon làm cho các thân củ có xu hướng bị vụn nát và hòa tan khi nấu nướng, làm gia tăng khả năng gây chướng bụng đầy hơi. Củ để lâu bị nhăn nheo, mềm và có thể có vị đắng.

**Lịch sử**
Cây cúc vu được thổ dân châu Mỹ trồng từ rất lâu trước khi người châu Âu tới. Nhà thám hiểm người Pháp là Samuel de Champlain đã tìm thấy cúc vu được trồng tại Cape Cod vào năm 1605.

**Trồng**
Cúc vu khá dễ trồng với cách dễ nhất là để nó tự phát triển. Tuy nhiên, chất lượng củ bị suy giảm nếu như không nhổ cây non lên để trồng lại chúng vào các mảnh đất giàu chất dinh dưỡng. Nó là loài cây có sức sống khỏe nên chỉ cần một miếng củ nhỏ còn sót lại trong đất cũng đủ để phát triển thành cây mới, điều này làm cho nó trở thành một loại cỏ dại khó loại trừ tại các khu vực không mong muốn có nó.
Atisô Jerusalem nở hoa giữa tháng 8 và tháng 11. Tuy nhiên, là một loại cây ngắn ngày, nó chỉ nở hoa khi độ dài của ngày giảm xuống dưới một mức nhất định. Do đó, hoa không nở ở miền bắc nước Pháp cho đến tháng 10, tuy nhiên, ở Trung Âu sớm nhất là vào tháng 8.
Sự phát triển chính của củ xảy ra từ tháng 7 đến tháng 10, được thu hoạch từ tháng 11 đến tháng 3 / tháng 4 trước khi củ nảy mầm trở lại. Sau khi lá rụng (rụng), thân cây ngắn lại để dễ thu hoạch.
Cây có thể được trồng để làm thức ăn cho người, sản xuất rượu, sản xuất đường fructose và thức ăn cho thú chăn nuôi.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Thông tin dinh dưỡng của củ cúc vu-  Hướng dẫn trồng cây cúc vu
T
Thể loại:Rau ăn rễ
Thể loại:Thực vật Alabama
Thể loại:Thực vật Florida
Thể loại:Thực vật Texas
Thể loại:Thực vật Bắc Mỹ
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Đại học Phương Đông

Đại học Phương Đông có thể chỉ:- Trường Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông của Quốc tế Cộng sản III, một trường chuyên sâu về khoa học chính trị và chủ nghĩa Mác-Lênin, trụ sở tại Liên Xô.- Trường Đại học Phương Đông (Việt Nam),thành lập năm 1994 theo quyết định số 350/TTg của Thủ tướng Chính phủ, ngày 8 tháng 7 năm 1994 và các quyết định khác của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội.
Hà thủ ô

Hà thủ ô trong tiếng Việt có thể là:
*Hà thủ ô đỏ: danh pháp khoa học: Polygonum multiflorum (đồng nghĩa: Fallopia multiflora), thuộc họ Rau răm (Polygonaceae), bộ Cẩm chướng (Caryophyllales).
*Hà thủ ô trắng hay hà thủ ô nam: danh pháp khoa học: Streptocaulon juventas thuộc họ La bố ma, bộ Long đởm.
Thể loại:Cây thuốc
Vương quốc Nakhon Si Thammarat

Vương quốc Nakhon Si Thammarat (hay vương quốc Ligor) là một trong những tiểu quốc (mueang) Mã Lai kiểm soát một phần lớn bán đảo Mã Lai, sau bị người Xiêm thôn tính gộp vào Sukhothai.
Sử người Việt thời nhà Nguyễn ghi lại xứ này là nước Tam Hoạt.
Nhiều nhà sử học cho rằng vương quốc Tambralinga trong sử sách Trung Hoa là tiền thân của Nakhon Si Thammarat. Bia đá Ramkhamhaeng của người Thái thì ghi rằng năm 1283 (hay năm 1292) Nakhon Si Thammarat là chư hầu của Sukhothai. Sang triều vua Trailok năm 1468 thì Nakhon Si Thammarat được liệt kê là một trong 8 thành phố vĩ đại (phraya naha nakhon) thuộc Ayutthaya. Triều vua Naresuan thì Thammarat là một trong những tỉnh hạng nhất (mueang ek).
Sau khi vương quốc Ayutthaya sụp đổ, Nakhon Si Thammarat độc lập trong một thời gian ngắn nhưng không lâu sau thì bị Taksin đánh chiếm trong công cuộc thống nhất Thái Lan.
Theo Đại Nam thực lục thì sứ thần Tam Hoạt là Giáp Tất Đơn Điền Hòa đến yết kiến vua nhà Nguyễn, được ban lọng vàng và một vạn cân gạo.
Với cuộc cải cách thesaphiban của hoàng thân Damrong Rajanubhab cuối thế kỷ 19, vương quốc này cuối cùng bị sáp nhập vào Xiêm. Một đơn vị hành chính mới có tên gọi monthon (đạo) được lập ra; mỗi đạo cai quản nhiều tỉnh. Theo đó thì vua Xiêm cho lập Monthon Nakhon Si Thammarat vào năm 1896, bao gồm vùng đất miền Đông bán đảo Mã Lai, nay là các tỉnh Songkhla, Nakhon Si Thammarat và Phatthalung.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 Nakhon Si Thammarat- Xích Thổ- Vương quốc Sukhothai- Lan Na

**Tham khảo**
Stuart Munro-Hay. Nakhon Sri Thammarat - The Archaeology, History and Legends of a Southern Thai Town. ISBN 974-7534-73-8
Thể loại:Cựu quốc gia trong lịch sử Thái Lan
Thể loại:Chấm dứt thế kỷ 15
Thể loại:Khởi đầu thiên niên kỷ 1
Thể loại:Các vương quốc Ấn hóa
Thể loại:Lịch sử dân tộc Thái
Hoa mười giờ

Hoa mười giờ hay rau sam hoa lớn (danh pháp hai phần: Portulaca grandiflora) là một loài cây thân mọng nước, nhỏ, nhiều nhánh và lớn nhanh trong họ Rau sam (Portulacaceae). Tên gọi mười giờ là do hoa của nó thường chỉ nở từ khoảng 8,9 giờ đến 10 giờ sáng trong ngày. Là loại cây thân thảo, cao khoảng 10–15 cm. Lá hình dải hơi dẹt, dài 1,5–2 cm, mép nguyên, thân có màu hồng nhạt, lá có màu xanh nhạt.
Loài thực vật này có nguồn gốc Nam Mỹ, nhưng được trồng rộng rãi trong các khu vực ôn đới vì cây này phát triển rất tốt ở vùng này. Hoa mười giờ cũng được sử dụng trong vai trò của cây trồng một năm theo luống trong vườn. Hoa mọc sát mặt đất và rất sặc sỡ, với màu sắc có thể là đỏ, cam, hồng, trắng hay vàng.
Theo tạp chí Birds & Blooms, tháng 6 năm 2006 thì "nó được đưa vào các khu vườn của châu Âu khoảng 300 năm trước và sau đó nhanh chóng trở nên phổ biến vì các tính chất y học của nó, bao gồm làm mất đi tiếng nghiến răng, co thắt cơ và làm dịu vết bỏng do thuốc súng".
Loài cây này thích hợp với chỗ đất ráo nước và nhiều nắng.
Tại Việt Nam, nó được trồng làm một loại cây cảnh. Trong Đông y người ta cũng dùng nó trong điều trị một số bệnh như viêm họng, eczema, ghẻ, mụn nhọt v.v...
Cây này có tên "hoa mười giờ" có lẽ vì hoa chỉ nở khi nắng cao lúc đứng bóng khoảng "mười giờ" rồi lại khép lại vào buổi chiều.

**Hình ảnh**

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Hoa mười giờ- 595871- 3583- 20419-  Portulaca grandiflora Hook. (tên chấp nhận) trên Catalogue of Life: 23rd June 2015-  Lạ đời hoa mười giờ nở hoa cả ngày không “ngủ”
G
Thể loại:Hoa
Thể loại:Thực vật Nepal
Thể loại:Thực vật Argentina
Thể loại:Thực vật Paraguay
Thể loại:Thực vật Uruguay
Nakhon Si Thammarat

Nakhon Si Thammarat (นครศรีธรรมราช, pron Nákhon Sỉ Thămmarát) là thành phố ở miền Nam Thái Lan, tỉnh lị của tỉnh Nakhon Si Thammarat và huyện lị của huyện Nakhon Si Thammarat. Thành phố này là trung tâm hành chính miền Nam Thái Lan trong suốt lịch sử Xiêm La.
Năm 2005, dân số thành phố này là 105.417 người. Trung tâm thành phố hiện nay nằm quanh ga tàu lửa về phía bắc Cổ thành.

**Lịch sử**
Vương quốc cổ Langkasuka.
Thành phố Nakhon Si Thammarat là một trong những thành phố cổ nhất miền Nam Thái Lan nhưng nguồn gốc thì không rõ ràng, nhiều nhà sử học dựa vào ghi chép Trung Hoa xem của vương quốc Tambralinga là tiền thân của Nakhon Si Thammarat. Vào thời kỳ của vương quốc Sukhothai, vương quốc Nakhon Si Thammarat nằm dưới kiểm soát của Xiêm La. Vào thế kỷ 16, các lái buôn châu Âu gọi thành phố này là Ligor.

**Khí hậu**

**Wat Phra Mahathat Woromaha Vihan**
Chedi Phra Baromathat
Wat Phra Mahathat (Thai วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร) là ngôi chùa quan trọng nhất của Nakhon Si Thammarat và miền Nam Thái Lan. Ngôi đền này được xây vào thời kỳ thành lập thành phố.

**Cổ thành**
Cổng Bắc cổ thành
Cổ thành Nakhon Si Thammarat đông tây đo được 456 m, bắc nam là 2238 m, với diện tích 1 km². Mặt bắc cổ thành chỉ trổ một cổng, gọi là Prathu Chai Nua hay Prathu Chai Sak. Mặt nam cũng trổ một cổng. Mặt đông thì có 3 cổng mở ra biển. Mặt tây có 5 cổng.
Ngày nay chỉ còn cổng Bắc tồn tại với một đoạn thành ngắn mặt Bắc.

**Bảo tàng**
Bảo tàng quốc gia Nakhon Si Thammarat

**Tham khảo**
Stuart Munro-Hay. Nakhon Sri Thammarat - The Archaeology, History and Legends of a Southern Thai Town. ISBN 974-7534-73-8

**Liên kết ngoài**
http://www.nakhoncity.org- Srithammarat Suksa Schoolbot=InternetArchiveBot 
*Nakhon Si Thammarat
Thể loại:Thành phố của Thái Lan
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Nakhon Si Thammarat
Họ Lanthan

Họ Lanthan (tiếng Anh: Lanthanide hoặc Lanthanoid) là một nhóm các nguyên tố hóa học gồm 15 nguyên tố kim loại với số hiệu nguyên tử từ 57 tới 71, từ Lanthan tới Luteti. Các nguyên tố này, cùng với những nguyên tố tương tự như Scandi và Ytri được coi là những nguyên tố đất hiếm trong vỏ Trái Đất. Kí hiệu Ln thường được sử dụng khi đề cập tới bất cứ nguyên tố nào trong họ này. 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Bảng tuần hoàn
Lanthan, nhóm
Thể loại:Kim loại
Sukhothai

Sukhothai (tiếng Thái: สุโขทัย, đọc là Xụ-khổ-thay) có thể chỉ đến một trong các khái niệm sau:
*Tỉnh Sukhothai của Thái Lan.
*Thành phố Sukhothai Thani, thủ phủ tỉnh Sukhothai của Thái Lan.
*Vương quốc Sukhothai, một vương quốc cổ nằm ở phía bắc Thái Lan.
*Công viên lịch sử Sukhothai, di tích kinh đô cũ của vương quốc Sukhothai.
Bộ Rau răm

Cụm hoa của Polygonum affine
Bộ Rau răm (danh pháp khoa học: Polygonales) là một bộ thực vật có hoa được một số hệ thống phân loại thực vật cũ công nhận, chẳng hạn hệ thống Wettstein phiên bản sửa đổi cuối cùng năm 1935, hệ thống Engler trong lần cập nhật năm 1964 hay hệ thống Cronquist phiên bản năm 1981. Định nghĩa của bộ này thông thường bao gồm: - Bộ Polygonales
*: Họ Polygonaceae
Trong các hệ thống này thì bộ Polygonales được đặt gần với bộ Cẩm chướng (Caryophyllales hay tên gọi cũ hơn của bộ này là Centrospermae). Cronquist đặt bộ Rau răm trong phân lớp Caryophyllidae của ông, bao gồm ba bộ.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Polygonales
Rau răm, bộ
Rau răm
Thể loại:Danh pháp thực vật học
Sân bay quốc tế Mandalay

Sân bay quốc tế Mandalay (tiếng Myanma: မန္တလေးအပ္ရည္‌ပ္ရည္‌ဆုိင္‌ရာလေဆိပ္‌; VYMD) là sân bay quốc tế duy nhất ở Mandalay Division. Sân bay có đường băng dài 4268 m, dài nhất trong các đường băng ở các sân bay châu Á. Sân bay tọa lạc cách Mandalay 45 km, đi xe mất 1 giờ. Sân bay được xây với chi phí 150 triệu USD và hoàn thành năm 1999. Công suất thiết kế: 3 triệu khách/năm, 1000 khách mỗi giờ, 36 quần làm thủ tục check-in, 8 cổng, 3 băng chuyền hành lý.

**Tham khảo**
Thể loại:Mandalay
Mandalay
Phân lớp Cẩm chướng

Phân lớp Cẩm chướng (danh pháp khoa học: Caryophyllidae) là một danh pháp thực vật ở cấp phân lớp. Cho đến nay vẫn không có sự đồng thuận hoàn toàn về việc các bộ nào có thể được coi là thuộc về phân lớp này, ngoại trừ duy nhất là nó phải luôn luôn chứa bộ Cẩm chướng (Caryophyllales). Lưu ý rằng đây chỉ là khó khăn về vấn đề đặt tên gọi: Các đơn vị thực vật khác nhau ở cấp nhỏ hơn được gọi bằng tên nào mà có rất ít tranh cãi về việc các loài, họ, bộ đang xem xét có quan hệ họ hàng như thế nào.
Một hệ thống được biết đến nhiều có sử dụng tên gọi này là hệ thống Cronquist và trong phiên bản gốc của hệ thống này năm 1981 thì định nghĩa của phân lớp này là:- Phân lớp Caryophyllidae
*: Bộ Caryophyllales- bộ Cẩm chướng
*: Bộ Polygonales- bộ Rau răm
*: Bộ Plumbaginales- bộ Bạch hoa đan
Trong hệ thống APG II năm 2003, các loài thực vật trong phân lớp này được xếp vào trong bộ Caryophyllales mở rộng.

**Tham khảo**

Thể loại:Danh pháp thực vật học
Bộ Bạch hoa đan

Hoa tuyết hoa đan (Plumbago auriculata)
Bộ Bạch hoa đan hay bộ Đuôi công (danh pháp khoa học: Plumbaginales) là một bộ thực vật có hoa được một vài hệ thống phân loại thực vật công nhận, chẳng hạn như hệ thống Wettstein trong phiên bản cuối cùng năm 1935 hay hệ thống Engler phiên bản năm 1964 và hệ thống Cronquist phiên bản gốc năm 1981. Định nghĩa của nó thông thường như sau: - Bộ Plumbaginales
*: Họ Plumbaginaceae - họ Bạch hoa đan
Cronquist đặt bộ này trong phân lớp Caryophyllidae bao gồm 3 bộ. Hệ thống APG II năm 2003 đưa bộ/họ này vào trong bộ Cẩm chướng (Caryophyllales) mở rộng.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Bạch hoa đan, bộ
Bạch hoa đan
Thể loại:Danh pháp thực vật học
Danh sách sân bay Nga

== Xem thêm**
 Giao thông ở Nga

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Danh sách các sân bay Nga tại:
**  Great Circle Mapper
**  FallingRain.com
**  Aircraft Charter World date=2012-02-04 
**  The Airport Guide date=2006-03-27 
**  World Aero Data date=2018-04-06 
**  A-Z World Airports
Nga
Thể loại:Sân bay Nga