Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Thiên kiến quy nạp

Thiên kiến quy nạp (tiếng Anh: inductive bias) của một giải thuật học máy đề cập đến những giả định bổ sung (additional assumptions) mà người học sẽ dùng để dự đoán đầu ra đúng cho các tình huống chưa gặp phải trước đây.
Trong ngành học máy, khi một "người" nhắm mục tiêu vào xây dựng giải thuật, người đó có thể "học" để dự đoán một đầu ra đích nào đó. Với điều này, người học sẽ có được một lượng hữu hạn các ví dụ huấn luyện minh họa mối quan hệ mong muốn giữa giá trị đầu vào và đầu ra. Sau khi học thành công, người học mong muốn xấp xỉ đầu ra đúng, ngay cả cho các ví dụ vẫn chưa được thử trong suốt quá trình huấn luyện. Không có các giả định bổ sung, nhiệm vụ này không thể được giải quyết vì các tình huống chưa được xem xét có thể có đầu ra bất kì. Loại giả định cần thiết về bản chất của hàm chức năng đích được xem là thiên kiến quy nạp. Một ví dụ cổ điển của thiên kiến quy nạp là Occam's Razor, cho rằng giả thiết nào về tính ổn định của hàm chức năng mục tiêu mà đơn giản nhất là thực sự tốt nhất. Ở đây "ổn định" nghĩa là giả thuyết "người" học cho ra đầu ra đúng cho mọi ví dụ mà đã thử với giải thuật.
Việc tiếp cận đến một định nghĩa hình thức hơn của thiên kiến quy nạp là dựa trên lôgic toán. Ở đây, thiên kiến quy nạp là một công thức lôgic mà, cùng với dữ liệu huấn luyện, đòi hỏi một cách lôgic giả thuyết đưa ra bởi người học. Không may mắn là thói quen hình thức này thất bại với các trường hợp thực tế, nơi mà thiên kiến quy nạp chỉ có thể được xem là một mô tả thô (ví dụ: trong trường hợp của mạng nơ-ron).

**Tham khảo**
Thể loại:Học máy
Quy nạp
Tục ngữ

Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt (tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội), được nhân dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ và lời ăn tiếng nói hằng ngày. Cũng là 1 thể loại của văn học dân gian.
Nội dung tục ngữ thường phản ánh những kinh nghiệm về lao động sản xuất, ghi nhận các hiện tượng lịch sử xã hội loài người , hoặc thể hiện triết lý dân gian của dân tộc.
Tục ngữ được hình thành từ cuộc sống thực tiễn, trong đời sống sản xuất và đấu tranh của nhân dân, do nhân dân sáng tác; ý đẹp hoặc từ sự vay mượn nước ngoài.
Giữa hình thức và nội dung, tục ngữ có sự gắn bó chặt chẽ, một câu tục ngữ thường có hai nghĩa: nghĩa đen và nghĩa bóng. Tục ngữ có tính chất đúc kết, khái quát hóa những nhận xét cụ thể thành những phương châm, chân lý. Hình tượng của tục ngữ là hình tượng ngữ ngôn được xây dựng từ những biện pháp so sánh, nhân hóa, ẩn dụ...
Đa số tục ngữ đều có vần, gồm hai loại: vần liền và vần cách. Các kiểu ngắt nhịp: trên yếu tố vần, trên cơ sở vế, trên cơ sở đối ý, theo tổ chức ngôn ngữ thơ ca... Sự hòa đối là yếu tố tạo sự cân đối, nhịp nhàng, kiến trúc vững chắc cho tục ngữ. Hình thức đối: đối thanh, đối ý. Tục ngữ có thể có 1 vế, chứa 1 phán đoán, nhưng cũng có thể có thể gồm nhiều vế, chứa nhiều phán đoán.
Các kiểu suy luận: liên hệ tương đồng, liên hệ không tương đồng, liên hệ tương phản, đối lập, liên hệ phụ thuộc hoặc liên hệ nhân quả.

**Từ nguyên**
Chữ tượng hình 俗語.

**Xem thêm**
 Thành ngữ- Tục ngữ Việt Nam

**Tham khảo**

Thể loại:Văn học dân gian
Thể loại:Thể loại văn học
Thể loại:Nhân học văn hóa
Thể loại:Truyền thống truyền miệng
Thể loại:Văn học
Thể loại:Thể loại Kitô giáo
Mô men lực

Moment lực là một đại lượng trong vật lý, thể hiện tác động gây ra sự quay quanh một điểm hoặc một trục của một vật thể. Nó là khái niệm mở rộng cho chuyển động quay từ khái niệm lực trong chuyển động thẳng.
Biểu thức moment lực:

Trong đó:- M: Moment (mô men) lực (Đơn vị: N.m)- F: lực tác dụng (N)- d: vector khoảng cách từ tâm quay đến giá của lực F gọi là cánh tay đòn của lực F

**Khái niệm cánh tay đòn**
Là một đặc điểm về khoảng cách, là chìa khóa hoạt động của đòn bẩy, ròng rọc, bánh răng và đa số các bộ máy cơ bản có khả năng tạo ra các mô hình cơ học nâng cao.
Moment lực được đưa ra từ khi Archimedes khám phá ra nguyên lý hoạt động của đòn bẩy. Trong một đòn bẩy, Archimedes thấy rằng độ lớn của khả năng tác động lực tỷ lệ thuận với độ lớn của lực và đồng thời tỷ lệ thuận với khoảng cách từ điểm tác dụng lực tới tâm quay (cánh tay đòn).
Trong chuyển động quay của vật thể rắn, nếu không có moment lực tác động lên vật, moment động lượng của vật thể sẽ không thay đổi theo thời gian. Khi có moment lực, M, moment  động lượng, L, thay đổi theo phương trình tương tự như định luật 2 Newton:
Nếu moment quán tính của vật thể không thay đổi, phương trình trên trở thành:
 
 đối với một điểm tựa, tổng các mô men (moment) lực của các lực quay theo chiều kim đồng hồ bằng tổng các mô men (moment) lực của các lực quay ngược chiều kim đồng hồ
Với ω là vận tốc góc của chuyển động quay của vật,  có thể coi là gia tốc góc của vật thể.
Đối với vật thể quay,ta có công thức tính mô men (moment): M=I*B; với B: gia tốc góc; I: moment quán tính.

**Điều kiện cân bằng của vật rắn có trục quay cố định (còn gọi là quy tắc mô men (moment))**
Vật rắn có trục quay cố định nằm cân bằng khi tổng mô men (moment) lực làm vật quay theo chiều kim đồng hồ bằng tổng mô men (moment) lực có tác dụng làm vật quay ngược chiều kim đồng hồ.

**Momen của ngẫu lực**
Trong đó- M: moment của ngẫu lực (N.m)- F: lực tác dụng- d: cánh tay đòn của ngẫu lực.

**Xem thêm**
 Mô men quán tính
*Ngẫu lực

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Torque (moment of a force)
Thể loại:Mô men
Thể loại:Chuyển động quay
Thể loại:Đại lượng vật lý
Thể loại:Kĩ thuật động cơ
Thể loại:Khái niệm vật lý
Thể loại:Xoay tròn
Thể loại:Mô men lực
Mô men động lượng

Tập tin:Gyroskop.jpg|nhỏ|Một con quay hổi chuyển vẫn đứng thẳng trong khi quay, do Mô-men quay được bảo toàn.
Trong vật lý học, đại lượng mô-men động lượng (hay mô-men xung lượng, động lượng quay) là một tính chất mô men gắn liền với vật thể trong chuyển động quay đo mức độ và phương hướng quay của vật, so với một tâm quay nhất định.
Với vật rắn cổ điển có kích thước nhỏ hơn nhiều khoảng cách tới tâm quay, mô men động lượng, , phụ thuộc vào động lượng, , của vật thể và véc-tơ khoảng cách từ vật thể tới tâm quay, .

Với các vật thể rắn có hình dạng bất kỳ, mô men động lượng đối với 1 trục cố định có thể được tính từ mô men quán tính của vật rắn đối với trục đó, , và vận tốc góc, :


**Xây dựng công thức mô-men động lượng của vật rắn**
Ta được biết mô-men động lượng của các chất điểm đối với một trục quay có biểu thức:
Đối với các vật thể rắn, mô-men động lượng của chúng đối một trục quay là tổng các mô-men động lượng của các chất điểm nhỏ:
Vài biến đổi toán học và ta có:
Chiếu lên 3 trục xyz và rút gọn, ta có:
Với:
và  
Từ đây ta có thể rút gọn các phương trình trên thành một phương trình vector:
Với  là Ten-xơ moment quán tính

**Định luật 2 Newton mở rộng**
Khi có mô men lực, , tác dụng lên vật thể  thì mô men động lượng sẽ thay đổi theo phương trình tương tự như định luật 2 Newton:
Nếu mô men quán tính của vật thể, , không thay đổi thì phương trình trên trở thành:


**Định luật bảo toàn mô men động lượng**
Từ công thức trên, suy ra nếu không có mô men lực tác động lên vật, mô men động lượng của vật thể sẽ không thay đổi theo thời gian. Đây chính là nội dung của định luật bảo toàn mômen động lượng. Phát biểu cụ thể: "mômen động lượng của một hệ không đổi khi hệ chịu tổng cộng các mômen ngoại lực bằng không".

**Cơ học lượng tử**
Một đại lượng có ý nghĩa tương tự như mô men động lượng cho chuyển động quay của các vật thể bé nhỏ trong cơ học lượng tử là spin (một trong nhựng đại lượng vật lý)

**Xem thêm**
 Vận tốc góc- Mômen lực- Spin- Mô men- Mô men từ quỹ đạo- Mô men từ spin.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Đại lượng vật lý
Thể loại:Chuyển động quay
Thể loại:Mô men
Thể loại:Định luật bảo toàn
Thể loại:Xoay tròn
Giải vô địch bóng đá thế giới 1934

Giải bóng đá vô địch thế giới 1934 (tên chính thức là 1934 Football World Cup - Italy / Campionato Mondiale di Calcio) là giải bóng đá vô địch thế giới lần thứ hai và đã được tổ chức từ 27 tháng 5 đến 10 tháng 6 năm 1934 tại Ý. Đây là lần đầu tiên giải bóng đá vô địch thế giới được tổ chức tại châu Âu và một quốc gia theo chủ nghĩa phát xít.
Sau thành công của World Cup 1930, số đội tuyển đăng ký tăng vọt khiến giải lần đầu tiên có vòng loại. Đây là giải duy nhất mà đội chủ nhà cũng phải tham dự vòng loại và đội đương kim vô địch (Uruguay) không tham dự để tẩy chay các đội châu Âu bởi vì họ không đến nước mình dự giải năm 1930. Đội tuyển Anh tiếp tục tẩy chay giải đấu do không phải thành viên FIFA. Thông tin nổi bật khác là đội tuyển Ai Cập là đội tuyển quốc gia đầu tiên thuộc châu Phi tham dự một kỳ World Cup.
Kỳ World Cup này có sự tổ chức với quy mô vượt trội về điều kiện vật chất so với giải năm 1930 khi có 8 sân vận động được xây mới hay sửa chữa trên toàn nước Ý. Nhưng cũng như Thế vận hội 1936, giải đấu này bị chính quyền Ý mang làm công cụ tuyên truyền cho chủ nghĩa phát xít khiến có đôi chút làm giảm sự thành công của giải.
Sau 15 ngày và 17 trận đấu, Đội tuyển bóng đá quốc gia Ý lên ngôi vô địch.

**Vòng loại**
Đây là lần đầu tiên giải có vòng loại, 32 đội bóng được chia thành 12 nhóm để thi đấu chọn ra 16 đội vào vòng chung kết.

**Địa điểm**

**Đội hình**

**Sơ đồ thi đấu**

**Vòng 16 đội**
----
----
----
----
----
----
----

**Tứ kết**
----
----
----
Đá lại

**Bán kết**
----

**Tranh hạng ba**

**Chung kết**

**Vô địch**
30px

**Cầu thủ ghi bàn**
5 bàn- TCH Oldřich Nejedlý
4 bàn- empire Edmund Conen- 1861 Angelo Schiavio
3 bàn- 1861 Raimundo Orsi- SUI Leopold Kielholz
2 bàn- AUT Johann Horvath- BEL Bernard Voorhoof- TCH Antonín Puč- 1922 Abdelrahman Fawzi- empire Karl Hohmann- empire Ernst Lehner- 1940 Géza Toldi- 1861 Giovanni Ferrari- 1861 Giuseppe Meazza- 1931 José Iraragorri- SWE Sven Jonasson
1 bàn- ARG Ernesto Belis- ARG Alberto Galateo- AUT Josef Bican- AUT Toni Schall- AUT Karl Sesta- AUT Matthias Sindelar- AUT Karl Zischek- 1889 Leônidas- TCH Jiří Sobotka- TCH František Svoboda- FRA Jean Nicolas- FRA Georges Verriest- empire Stanislaus Kobierski- empire Rudolf Noack- empire Otto Siffling- 1940 György Sárosi- 1940 Pál Teleki- 1940 Jenő Vincze- 1861 Enrique Guaita- NED Kick Smit
1 bàn (tiếp)- NED Leen Vente- ROU Ştefan Dobay- 1931 Isidro Lángara- 1931 Luis Regueiro- SWE Gösta Dunker- SWE Knut Kroon- SUI André Abegglen- SUI Willy Jäggi- 1912 Aldo Donelli

**Bảng xếp hạng giải đấu**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang chính thức của World Cup 1934 date=2017-07-20 -  Thông tin trên RSSSF có những khác biệt với của FIFA
Thể loại:Bóng đá năm 1934
Thể loại:Giải vô địch bóng đá thế giới theo năm

Thể loại:Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Ý
Giải vô địch bóng đá thế giới 1938

Giải bóng đá vô địch thế giới 1938 (tên chính thức là Coupe du Monde 1938) là giải bóng đá vô địch thế giới lần thứ 3, và đã được tổ chức từ ngày 4 tháng 6 đến ngày 19 tháng 6 năm 1938 tại Pháp. Đây là lần thứ hai giải bóng đá vô địch thế giới được tổ chức tại châu Âu sau lần đầu tiên là vào năm 1934 tại Ý.
Sau 16 ngày và 18 trận đấu, Ý đã bảo vệ được danh hiệu vô địch thế giới của mình và là đội đầu tiên làm được điều này. Đây cũng là kỳ World Cup cuối cùng trong 3 kỳ World Cup đầu tiên trước khi Giải đấu bị gián đoạn trong 2 kỳ tiếp theo (1942 và 1946) vì Chiến tranh thế giới thứ hai.

**Vòng loại**
37 đội bóng tham dự vòng tuyển để chọn ra 16 đội vào vòng chung kết. Nước chủ nhà Pháp và đội đương kim vô địch thế giới Ý được quyền vào thẳng vòng chung kết.
Lý do Pháp được chọn cho lần giải này đã làm mất lòng nhiều nước vì họ tin rằng lần này phải được tổ chức tại Nam Mỹ (sau khi đã được tổ chức tại châu Âu lần trước). Do đó, hai đội: Argentina và Uruguay đã không tham dự vòng loại. Đội tuyển bóng đá quốc gia Áo, sau khi đã qua vòng tuyển, đã phải rút ra vì khi giải vô địch xảy ra thì Áo bị Đức Quốc xã chiếm. FIFA mời đội Anh thay thế vào chỗ của Áo nhưng họ tiếp tục từ chối. Vì lý do đó, đội Thụy Điển là đội duy nhất không phải đấu vòng một mà trực tiếp được vào vòng hai vì đội Áo là đối thủ được bốc thăm sẽ đấu với họ ở vòng một. Giải đấu này đánh dấu cho đội Indonesia khi là đội đầu tiên đến từ châu Á giành quyền tham dự giải với tên gọi Đông Ấn Hà Lan.

**Địa điểm thi đấu**

**Đội hình**

**Kết quả**

**Vòng 16 đội**
----
----
----
----
----
----
----

**Đá lại**
----
----

**Tứ kết**
----
----
----
----

**Đá lại**

**Bán kết**
----

**Tranh hạng ba**

**Chung kết**

**Vô địch**
30px30px

**Danh sách cầu thủ ghi bàn**
7 bàn
*1889 Leônidas
5 bàn
*1940 György Sárosi
*1940 Gyula Zsengellér
*1861 Silvio Piola
4 bàn
*1861 Gino Colaussi
*POL Ernest Wilimowski
3 bàn
*1889 Perácio
*1889 Romeu
*CUB Héctor Socorro
*SWE Harry Andersson
*SWE Arne Nyberg
*SWE Gustav Wetterström
*SUI André Abegglen
2 bàn
*TCH Oldřich Nejedlý
*FRA Jean Nicolas
*1940 Pál Titkos
*ROU Ștefan Dobay
1 bàn
*BEL Henri Isemborghs
*1889 Roberto
*CUB Tomás Fernández
*CUB José Magriñá
*TCH Vlastimil Kopecký
*TCH Josef Košťálek
*TCH Josef Zeman
*FRA Oscar Heisserer
*FRA Émile Veinante
*Nazi Josef Gauchel
*Nazi Wilhelm Hahnemann
*1940 Vilmos Kohut
*1940 Géza Toldi
*1861 Pietro Ferraris
*1861 Giuseppe Meazza
*NOR Arne Brustad
*POL Fryderyk Scherfke
*ROU Iuliu Barátky
*ROU Silviu Bindea
*SWE Tore Keller
*SWE Sven Jonasson
*SUI Alfred Bickel
*SUI Eugen Walaschek
phản lưới nhà
*SWE Sven Jacobsson (trong trận gặp Hungary)
*SUI Ernst Lörtscher (trong trận gặp Nazi)

**Liên kết ngoài**
  Trang Web chính thức của Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA)-  Trang Web chính thức của FIFA về World Cup date=2007-03-29 

**Bảng xếp hạng giải đấu**

**Chú thích**

Thể loại:Bóng đá năm 1938
1938
1938
Thể loại:Tẩy chay thể thao quốc tế
Giải vô địch bóng đá thế giới 1962

Giải bóng đá vô địch thế giới 1962 (tên chính thức là 1962 FIFA World Cup / Campeonato Mundial de Fútbol - Chile 1962) là giải bóng đá vô địch thế giới lần thứ 7 và đã được tổ chức từ ngày 30 tháng 5 đến 17 tháng 6 năm 1962 tại Chile. Đây là lần thứ ba giải bóng đá vô địch thế giới tổ chức tại Nam Mỹ sau các năm 1930 tại Uruguay và 1950 tại Brasil.
Sau 32 trận đấu, Brasil đã bảo vệ được danh hiệu vô địch thế giới của mình và là đội thứ hai làm được điều này sau Ý.

**Vòng loại**
56 đội bóng tham dự vòng loại và được chia theo các châu lục để chọn ra 14 đội vào vòng chung kết cùng với nước chủ nhà Chile và đội đương kim vô địch thế giới Brasil.

**Các sân vận động**

**Trại đóng quân**

**Đội hình**

**Trọng tài**
18 trọng tài từ 17 quốc gia sẽ tham gia điều khiển các trận đấu của giải vô địch bóng đá thế giới 1962
Châu Âu
*FRG Albert Dusch
*HUN Andor Dorogi
*BEL Arthur Blavier
*YUG Branko Tesanić
*ITA Cesare Jonni
*AUT Erich Steiner
*SUI Gottfried Dienst
*1945 Juan Gardeazábal
*TCH Karol Galba
*ENG Ken Aston
*NED Leo Horn
*1955 Nikolay Latyshev
*FRA Pierre Schwinte
*SCO Robert Holley Davidson
Nam Mỹ
*PER Arturo Yamasaki
*CHI Carlos Robles
*1960 João Etzel Filho
*CHI Sergio Bustamante

**Phân nhóm**

**Vòng bảng**

**Bảng 1**
----
----
----
----
----

**Bảng 2**
----
----
----
----
----

**Bảng 3**
----
----
----
----
----

**Bảng 4**
Anh xếp trên Argentina nhờ hơn về hiệu số bất phân thắng bại.
----
----
----
----
----

**Vòng đấu loại trực tiếp**

**Tứ kết**
----
----
----

**Bán kết**
----

**Tranh hạng ba**

**Chung kết**

**Vô địch**
30px 30px

**Danh sách cầu thủ ghi bàn**
4 bàn
*1960 Garrincha
*1960 Vavá
*CHI Leonel Sánchez
*HUN Flórián Albert
*1955 Valentin Ivanov
*YUG Dražan Jerković
3 bàn
*1960 Amarildo
*TCH Adolf Scherer
*HUN Lajos Tichy
*YUG Milan Galić
2 bàn
*CHI Jaime Ramírez
*CHI Eladio Rojas
*CHI Jorge Toro
*ENG Ron Flowers
*ITA Giacomo Bulgarelli
*1955 Igor Chislenko
*1955 Viktor Ponedelnik
*URU José Sasía
*FRG Uwe Seeler
1 bàn
*ARG Héctor Facundo
*ARG José Sanfilippo
*1960 Pelé
*1960 Mário Zagallo
*1960 Zito
*1946 Georgi Asparuhov
*COL Germán Aceros
*COL Marcos Coll
*COL Marino Klinger
*COL Antonio Rada
*COL Francisco Zuluaga
*TCH Josef Kadraba
*TCH Václav Mašek
*TCH Josef Masopust
*TCH Jozef Štibrányi
*ENG Bobby Charlton
*ENG Jimmy Greaves
*ENG Gerry Hitchens
*HUN Ernő Solymosi
*ITA Bruno Mora
*1934 Alfredo del Águila
*1934 Isidoro Díaz
*1934 Héctor Hernández
*1955 Aleksei Mamykin
*1945 Adelardo
*1945 Joaquín Peiró
*SUI Heinz Schneiter
*SUI Rolf Wüthrich
*URU Ángel Cabrera
*URU Luis Cubilla
*FRG Albert Brülls
*FRG Horst Szymaniak
*YUG Vojislav Melić
*YUG Petar Radaković
*YUG Josip Skoblar

**Bảng xếp hạng giải đấu**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 FIFA World Cup 1962 Chile ™ date=2021-02-16 , FIFA.com- Thông tin trên RSSSF
Thể loại:Bóng đá năm 1962
Thể loại:Giải vô địch bóng đá thế giới theo năm
Quân hàm Quân lực Việt Nam Cộng hòa

Hệ thống cấp bậc của Quân lực Việt Nam Cộng hòa được đặt ra ngay sau khi thành lập nền Đệ nhất Cộng hòa (1955), khởi thủy bằng cách chuyển đổi tương đương cấp bậc của quân đội Pháp. Hàng sĩ quan có 3 cấp (thiếu, trung, đại), nhận diện bằng bông mai vàng (cấp úy), bông mai bạc (cấp tá), ngôi sao trắng (cấp tướng). Năm 1967, khi nền Đệ nhị Cộng hòa thành lập, hệ thống cấp bậc được điều chỉnh theo hệ thống cấp bậc Quân đội Hoa Kỳ và các nước đồng minh. Sĩ quan các cấp trong các đơn vị tác chiến đều phải ngụy trang cấp bậc bằng màu đen, do đó bông mai của cấp tá cộng thêm một gạch (để phân biệt với cấp úy). Sửa đổi quan trọng nhất là bổ sung cấp bậc Chuẩn tướng. Sĩ quan cấp tướng bắt đầu bằng cấp Chuẩn tướng. Ở quân chủng Hải quân, song song với cấp bậc còn được gọi theo Hải hàm: Chuẩn tướng (Phó Đề đốc), Thiếu tướng (Đề Đốc), Trung tướng (Phó Đô đốc), Đại tướng (Đô đốc) và Thống tướng (Thủy sư Đô đốc). Tuy nhiên, trong 3 quân chủng Lục, Hải, Không quân của QLVNCH, duy nhất chỉ có một người mang cấp bậc cao nhất là Thống tướng Lục quân Lê Văn Tỵ, người mang cấp cao nhất ở Hải quân là Phó Đô đốc Chung Tấn Cang và Không quân là Trung tướng Trần Văn Minh.

**Lục quân**

**Trước 1964**
Bậc binh sĩ

Bậc hạ sĩ quan

Bậc sĩ quan






**Sau 1964**
Binh sĩ

Hạ sĩ quan

Sĩ quan






**Không quân**

**Trước 1964**
Binh sĩ

Hạ sĩ quan

Sĩ quan






**Sau 1964**
Binh sĩ

Hạ sĩ quan

Sĩ quan






**Hải quân**

**Trước 1964**
Binh sĩ

Hạ sĩ quan

Sĩ quan






**Sau 1964**
Binh sĩ

Hạ sĩ quan

Sĩ quan 






**Thủy quân lục chiến**
Trước 1964
Binh sĩ

Hạ sĩ quan

Sĩ quan





Sau 1964
Binh sĩ

Hạ sĩ quan 

Sĩ quan






**Xem thêm**
Quân hàm Quân đội Nhân dân Việt Nam
*Quân lực Việt Nam Cộng hòa

**Chú thích**
Việt Nam Cộng hòa
Thể loại:Biểu trưng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Ngô Thanh Nhàn

Ngô Thanh Nhàn (sinh năm 1948) là một nhà ngôn ngữ học chuyên về xử lý ngôn ngữ tự nhiên trên máy tính đang làm việc tại Đại học New York. Ông đã đóng góp trong việc mã hóa và chuẩn mã chữ quốc ngữ, chữ Nôm và chữ Chăm trên máy tính. Ông cũng là phó chủ tịch của Hội Bảo tồn Di sản chữ Nôm.

**Học vấn**
Từ năm 1968 đến 1972, ông nhận học bổng của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và nhận bằng cử nhân (về tiếng Nga) tại Đại học Tiểu bang San Jose năm 1972. Ông nhận bằng cao học cũng tại trường này trong môn ngôn ngữ lý thuyết năm 1977. Năm 1984, ông nhận bằng tiến sĩ (môn ngôn ngữ học) tại Đại học New York.

**Hoạt động chính trị**
Từ năm 1968 đến 1972, ông đã tham gia phong trào chống chiến tranh Việt Nam tại Hoa Kỳ. Từ 1972 đến 1976, ông tham gia sáng lập "Liên hiệp Việt kiều tại Mỹ". Từ 1976 đến 1979, ông đã giúp sáng lập "Hội Việt kiều Yêu nước tại Mỹ", sau đó sáng lập "Hội Người Việt Nam tại Mỹ" để kêu gọi chính phủ Hoa Kỳ bình thường hoá, bãi bỏ cấm vận với Việt Nam (1975-1995).
Ông kết hôn với Merle Ratner, một phụ nữ đã từng hoạt động trong phong trào phản chiến và ủng hộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Hai người đang hoạt động trong Diễn đàn Brecht tại trường Marx. Họ cũng tích cực tham gia hỗ trợ các nạn nhân chất độc da cam, là đồng phối hợp viên trong "Cuộc Vận động Cứu trợ và Trách nhiệm đối với Nạn nhân Chất độc Da cam Việt Nam" tại Mỹ.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang web chính thức- Gương mặt vinh danh nước Việt date=2006-10-04 - Nói chuyện với tiến sĩ Ngô Thanh Nhàn, chuyên gia ngôn ngữ, về công tác bảo tồn văn hóa cổ truyền Việt Nam
Thể loại:Nhà ngôn ngữ học
Thể loại:Người Mỹ gốc Việt
Thể loại:Nhân vật còn sống
Kiểm chứng chéo

Trong thống kê, kiểm chứng chéo (cross validation) là việc phân nhóm một mẫu dữ liệu thành các mẫu con để cho việc phân tích ban đầu chỉ thực hiện trên một mẫu con đơn, còn các mẫu con còn lại được giữ "kín" để dùng cho việc xác nhận và kiểm chứng lại lần phân tích đầu tiên đó.
Kiểm chứng chéo là quan trọng trong việc đảm bảo tránh được kiểm tra tổng hợp từ dữ liệu, đặc biệt khi mà các mẫu là may rủi, chi phí cao hay không thể (khoa học không thuận lợi thu thập).
Kiểm chứng chéo gồm hai loại: kiểm chứng chéo toàn diện và kiểm chứng chéo không toàn diện.

**Tham khảo**
Kohavi, Ron (1995). "A study of cross-validation and bootstrap for accuracy estimation and model selection". Proceedings of the Fourteenth International Joint Conference on Artificial Intelligence. San Mateo, CA: Morgan Kaufmann. 
Thể loại:Phân tích dữ liệu
Thể loại:Học máy
Thể loại:Lựa chọn mô hình
Wetzlar

Wetzlar là một thành phố ở bang Hessen (Đức). Thành phố một trung tâm công nghiệp, kinh tế và văn hóa trong vùng trung Hessen. Thành phố nằm ở nơi sông Dill đổ vào sông Lahn. Cùng với thành phố có trường đại học Gießen ngay cạnh bên về phía đông và vùng phụ cận chung, Wetzlar tạo thành một vùng đô thị trong khu vực trung Hessen. Thành phố Frankfurt am Main nằm về phía nam của Wetzlar, cách khoảng 60 km. Wetzlar là thành phố lớn thứ 11 của bang Hessen.

**Tham khảo**
Thể loại:Cựu cộng hòa
Thể loại:Chấm dứt năm 1803
Thể loại:Cựu quốc gia châu Âu
Thể loại:Thành bang
Thể loại:Thị trấn của bang Hessen
Thể loại:Khởi đầu thế kỷ 12 ở Đế quốc La Mã Thần thánh
Thể loại:Thành bang Đế chế
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ chấm dứt năm 1803
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu thế kỷ 12
Kinh tuyến gốc (Greenwich)

Khách du lịch chụp ảnh ở tượng đài Kinh tuyến gốc
Kinh tuyến gốc và một số các yếu tố trong hệ toạ độ địa lý
Kinh tuyến gốc, còn gọi là kinh tuyến gốc 1 số không là kinh tuyến có kinh độ bằng 0°, đi ngang qua đài thiên văn Hoàng gia Greenwich, Luân Đôn, nước Anh. Bên trái của kinh tuyến gốc là các kinh tuyến Tây, bên phải kinh tuyến gốc là các kinh tuyến Đông.
Trong nhiều thế kỉ trước, El Hierro (còn được gọi là "Đảo Kinh tuyến") của Tây Ban Nha vẫn được coi là điểm mà "kinh tuyến số 0" chạy qua. Ngay từ thế kỉ 2 chính Ptôlêmê đã vận dụng điểm "cực viễn Tây" của lục địa châu Âu để đặt kinh tuyến "mốc 0", nhờ đó mà tất cả mọi điểm trên thế giới, đã được biết đến, đều có tọa độ (kinh độ) Đông và theo quy ước này thì đều dương.
Người ta dùng "kinh tuyến số 0" làm mốc để vẽ bản đồ và để tính toán tọa độ địa lý, nhất là đối với các nhà hàng hải và địa lý của Anh.

**Kinh tuyến Greenwich**
Tính đến năm 2017 kinh tuyến Greenwich đi qua:- Vương quốc Anh,- Pháp, - Tây Ban Nha, - Algeria, - Mali, - Burkina Faso, - Togo,- Ghana,- ,- nowrap|link=Queen Maud Land Queen Maud Land ở Châu Nam Cực.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Địa lý học
Thể loại:Thiên văn mặt cầu
Thể loại:Thuật ngữ thiên văn học
Thể loại:Khởi đầu năm 1884
Thể loại:Phát minh Anh
Thể loại:Khởi đầu năm 1721 ở Đảo Anh
Thể loại:Địa lý Khu Greenwich của Luân Đôn
Claudius Ptolemaeus

Claudius Ptolemaeus (tiếng Hy Lạp: Κλαύδιος Πτολεμαῖος Klaudios Ptolemaios), hoặc một cách đơn giản là Ptolemaeus, Ptolemy hay Ptolémée hay Ptôlêmê, (khoảng 100-178) là một nhà bác học Hy Lạp xuất xứ từ Tebaida, học tập, sinh sống và làm việc tại Alexandria. Ông viết nhiều tác phẩm trong các lĩnh vực như toán học, thiên văn học, địa lý và nhạc.

**Tiểu sử**
Quadripartitum, 1622

**Nghiên cứu**
Các quan điểm của ông về cấu trúc của thế giới đã làm nền tảng cho thuyết địa tâm trong nhiều thế kỷ, một học thuyết mà đến đời Nicolaus Copernicus mới bị đánh đổ. Ptolemaeus cũng là tác giả của sơ đồ chuyển động của các thiên thể với sự có mặt của tuế sai.
Trong tác phẩm mang tựa đề "Địa lý học" của mình (Geographia), ông đã miêu tả tới hơn 3.000 địa danh. Ông cũng soạn ra các nguyên tắc về họa đồ, có ghi trong cuốn sách "Mở đầu về địa lý".
Các công trình nghiên cứu của Ptolemaeus trong lĩnh vực thiên văn học đã được tập hợp lại trong cuốn Hè Megalè Syntaxis, về sau này còn được biết đến với cái tên là Ho megas astronomos. Cái tên Almagest (Αλμαγέστη) của nó mà ngày nay ta thường gặp là có xuất xứ từ chữ megiste trong tiếng Hy Lạp, và do các nhà bác học Ả Rập ở thế kỷ 9 đã thêm cái tiếp đầu ngữ al vào mà thành. Almagest là sự tổng hợp tất cả các thành tựu về thiên văn của Hy Lạp, mà trong đó Hipparchus của Nicaea là nguồn của các dữ liệu chính về các khám phá.

**Các học trò của ông**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Ptolemy

Thể loại:Người La Mã thế kỷ 1
Thể loại:Người La Mã thế kỷ 2
Thể loại:Triết gia thế kỷ 2
Thể loại:Nhà thơ thế kỷ 2
Thể loại:Lịch Ai Cập
Thể loại:Nhà chiêm tinh Hy Lạp cổ đại
Thể loại:Nhà thiên văn học Hy Lạp cổ đại
Thể loại:Nhà toán học Hy Lạp cổ đại
Thể loại:Nhà lý thuyết âm nhạc Hy Lạp cổ đại
Thể loại:Nhà văn chiêm tinh
Thể loại:Claudii
Thể loại:Nhà thiên văn Ai Cập
Thể loại:Nhà toán học Ai Cập
Thể loại:Người Ai Cập thuộc La Mã thế kỷ 2
Thể loại:Nhà địa lý Hy Lạp cổ đại
Thể loại:Nhà địa lý thời La Mã
Thể loại:Ưu tú
Chùa Xá Lợi

Chùa Xá Lợi (舍利寺) là một ngôi chùa lớn và là một di tích cấp thành phố của Thành phố Hồ Chí Minh, tọa lạc tại góc đường Bà Huyện Thanh Quan và Sư Thiện Chiếu, Quận 3, trong một khuôn viên rộng 2.500 m².

**Lịch sử**
Chùa được khởi công xây dựng vào ngày 5 tháng 8 năm 1956 thời Đệ nhất Cộng hòa Việt Nam theo bản vẽ của các kiến trúc sư Trần Văn Đường và Đỗ Bá Vinh, công trường xây dựng do các kỹ sư Dư Ngọc Ánh và Hồ Tố Thuận điều khiển. Chùa được hoàn thành vào ngày 2 tháng 5 năm 1958.
Chùa được xây dựng để thờ xá lợi Phật tổ nên ban đầu có tên là chùa thờ Xá Lợi, người dân quen gọi tắt là chùa Xá Lợi nên khi khánh thành hòa thượng Khánh Anh đã đặt tên chùa là Xá Lợi cho hợp lòng người.
Năm 1961 nhà chùa xây thêm tháp chuông
Chùa là trụ sở chính của Hội Phật học Nam Việt từ năm 1951 cho đến năm 1981. Trong hai năm 1964-1966 chùa còn là cơ sở giảng dạy của Viện Đại học Vạn Hạnh. Từ năm 1981 đến tháng 5 năm 1993 chùa là trụ sở của Giáo hội Phật giáo Việt Nam (Văn phòng II).

**Kiến trúc**
Chùa Xá Lợi là ngôi chùa đầu tiên của thành phố được xây dựng theo lối kiến trúc mới, trên là bái đường, phía dưới là giảng đường. Cấu trúc của chùa bao gồm chánh điện thờ Phật, giảng đường, tháp chuông, thư viện, tăng phòng, nhà trai đường, văn phòng, đoàn quán, phòng phát hành kinh sách, phòng khách và vãng sinh đường.
Chùa thờ một tượng Phật Thích Ca lớn do trường Mỹ Nghệ Biên Hòa đắp tạo. Năm 1969 tượng được thếp lại toàn thân bằng vàng như hình dáng ngày nay. Trước tượng Phật là nơi tôn thờ xá lợi Phật đặt trong một tháp nhỏ. Chính điện ở tầng lầu được trang trí bằng một bộ tranh lớn gồm 15 bức do giáo sư Nguyễn Văn Long của trường Mỹ thuật Gia Định thực hiện, miêu tả lịch sử đức Phật Thích Ca từ lúc sơ sinh cho đến khi nhập Niết Bàn.
Tháp chuông chùa Xá Lợi được khánh thành trong năm 1961. Tháp chuông cao 32 mét, gồm 7 tầng, cho đến đầu thế kỷ 21 là tháp chuông cao nhất Việt Nam  nhưng sau chùa Linh Phước ở Đà Lạt đã dựng một tháp chuông cao hơn. Tầng cao nhất tháp chùa Xá Lợi có treo một đại hồng chung nặng 2 tấn, được đúc đồng theo mẫu của chuông chùa Thiên Mụ (Huế).

**Tham khảo**
 Lê Quang Ninh, Stéphane Dovert. Sài Gòn – Ba thế kỷ phát triển và xây dựng. Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 2004.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Chùa Xá Lợi: Truyền thống & đặc điểm Văn hóa tại Buddhism today-  phố Hồ Chí Minh/chua-xaloi.htm Sài Gòn Xưa và Nay: Chùa Xá Lợibot=InternetArchiveBot  tại SaigonNet-  Công nhận 9 di tích cấp thành phố date=2007-09-29  tại Tuổi Trẻ Online
Xá Lợi
Thể loại:Quận 3
El Hierro

El Hierro, cũng được gọi là Isla del Meridiano (nghĩa là hòn "Đảo Kinh tuyến"), là một hòn đảo nằm xa nhất về phía Nam cũng như về phía Tây thuộc quần đảo Canaris của Tây Ban Nha.

**Lịch sử**
Tên đảo có xuất xứ từ tiếng địa phương của những người dân nguyên bản, người Guancis, sống tại đây. Ban đầu họ gọi tên đảo là Hero; sau khi bị Tây Ban Nha thôn tính nhiều lần cuối cùng thành ra El Hierro, tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là "sắt". Tiếng Latinh gọi sắt là ferrum vì thế trong những ngôn ngữ khác như tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Đan Mạch, cũng như trên các bản đồ có minh họa bằng tiếng Latinh thì tên của đảo còn được dùng một cách song song là Ferro.

**Địa hình**
Đây là một hòn đảo đá và núi đá, có độ cao lớn nhất là 1.501 m nằm ở phần giữa đảo (Malpaso), có diện tích 278 km², và dân số khoảng 10.162 người (theo thống kê từ năm 2003).

**Động, Thực vật**
Đảo El Hierro là nơi xuất xứ của một số loài động thực vật hiếm (Gallotia simonyi). Một số thông tin thêm về thực vật và đời sống của chúng ở trên đảo có thể tìm thấy trên trang www.hierro-flora.de

**Du lịch**
Cũng như trên các đảo khác trong quần đảo Canaris, đảo El Hierro là điểm đến cho nhiều du khách. Tại đó có một phi trường nhỏ (ở Valverde) và được giao thông với Tenerife.

**Tổ chức hành chính**
El Hierro là đảo thuộc huyện, Santa Cruz của Tenerife, Tây Ban Nha.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  El Hierro date=2005-12-29  (trang chính)-  Trang không chính thức-  Trang không chính thức-  Cỏ cây trên đảo
Thể loại:Quần đảo Canaria
Thể loại:Khu dự trữ sinh quyển Tây Ban Nha
Suối mơ

"Suối mơ" là một bài hát thuộc dòng nhạc tiền chiến, do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác.
Điệp khúc viết bằng âm giai thứ, tới phiên khúc chuyển sang âm giai trưởng. Bài hát mở đầu bằng âm giai thứ tạo một cảm giác lâng lâng rồi chuyển sang âm giai trưởng với một niềm vui chợt thoáng trước khi trở lại với âm giai thứ để kết thúc trong một nỗi buồn man mác. Văn Cao đã tài tình chuyển đổi âm giai với lời hát như thơ đưa người nghe đi từ cảm xúc lâng lâng trong sáng tới niềm hạnh phúc thoáng chốc dạt dào trước khi trở về với nỗi buồn muôn thủa của mối tình êm đềm ngàn đời theo ta của con suối rừng thu cuối mùa trút lá.

**Hoàn cảnh ra đời**
Một người thân của nhạc sĩ Văn Cao kể lại: Bài Suối mơ được sáng tác với cảm hứng từ dòng suối bên đền Cấm, ở thị trấn Đồng Mỏ, Chi Lăng, Lạng Sơn. Thị trấn Đồng Mỏ là 1 thị trấn sầm uất, là nơi nhiều văn sĩ thời tiền chiến lên chơi. Quả thật, từ năm 1968, khi người Trung Quốc vào làm đường Quốc lộ 1 đã làm hỏng mất cảnh quan khu vực này và sau đó, dân ta làm hỏng nốt những gì còn lại của khu vực đền Cấm và sân vận động (được xây từ những năm 1930). Khu vực đền ngày xưa yên tĩnh, mát dịu với những gốc xoài và vải rừng cổ thụ 2 người ôm. Ở khu vực đền thì chỉ 3 giờ chiều là không có ánh nắng do dãy núi đá Cai Kinh che ở phía tây. Dòng suối sau khi chảy qua bên cạnh bia "hạ mã" thì mở rộng ra cạnh sân vận động với gờ tường ngang ngực rồi lượn vòng quanh các vườn rau. Không khí luôn nhẹ nhàng, mát dịu và gió nhẹ. Giờ cũng chỉ còn một vài khu vườn giữ được nét yên tĩnh, thanh thản của ngày xưa.

**Ca sĩ trình bày thành công**
Ánh Tuyết, Thái Thanh, Hồng Nhung, Lệ Thu…

**Các album**
 Hát cho tuổi thơ 2 (Khánh Ly)- Lá thư (Thanh Lam)- Xin mặt trời ngủ yên (Mỹ Linh)- Ca khúc Văn Cao (Ánh Tuyết)- Tình khúc vang bóng - Dư âm- Cung đàn xưa (Thu Hà)- Hoà tấu ghi ta (Văn Vượng)- Những tình khúc vượt thời gian (Quang Dũng)- Tình khúc Văn Cao (Nhạc tiền chiến 4) (Mai Hương và Quỳnh Giao) (1995)- Còn chút gì để nhớ (Sĩ Phú)

**Tham khảo**
Thể loại:Nhạc Văn Cao
Thể loại:Nhạc Phạm Duy
Thể loại:Bài hát nhạc tiền chiến
Thể loại:Bài hát tiếng Việt
Chất điểm

Chất điểm hoặc khối điểm là một khái niệm vật lý lý thuyết chỉ những vật có khối lượng đáng kể nhưng kích thước có thể bỏ qua trong quá trình khảo sát các tính chất vật lý của chúng. Chất điểm là một đối tượng của vật lý, khác với "điểm" trong toán học vì ngoài tính chất hình học như một điểm, nó còn gắn với các tính chất vật lý như khối lượng.  Khối điểm có khối lượng riêng lớn vô hạn.

**Chuyển động vật rắn**
Chuyển động tổng quát của vật rắn luôn là chồng chập của hai chuyển động:- chuyển động tịnh tiến, tương đương với chuyển động của chất điểm có khối lượng bằng khối lượng của vật rắn, nằm tại tâm khối của vật rắn.- chuyển động quay của vật rắn quay tâm khối.
Việc coi một vật rắn như là một chất điểm nhằm mục đích đơn giản hóa các miêu tả trên lý thuyết về chuyển động của nó, chỉ xem xét tới chuyển động tịnh tiến của vật rắn mà bỏ qua chuyển động quay của vật rắn quanh khối tâm (hoặc coi chuyển động quay như là một tính chất, ví dụ spin, của chất điểm).

**Ví dụ**
Khối điểm trong vật lý thường là sự lý tưởng hóa một vật hoặc một hệ vật, mà trong đó kích thước của hệ có thể bỏ qua khi so với các khoảng cách, con đường mà nó đi. Tùy thuộc vào từng hoàn cảnh mà chất điểm có thể là mô hình xấp xỉ của các vật thể trong các bài toán lý thuyết như:
*Hòn đá được ném theo một phương nào đó so với mặt đất – kích thước của nó là không đáng kể so với khoảng cách mà nó đạt được, cũng như so với sai số trong đo đạc.
*Con tàu trên biển – kích thước của nó là không đáng kể so với kích cỡ của biển.
*Trái Đất quay trên quỹ đạo quanh Mặt Trời – thì kích thước của nó (bán kính khoảng 6370 km) cũng không đáng kể so với bán kính của quỹ đạo (150 triệu km).

**Hình cầu đồng nhất**
Trong những bài toán mà vật rắn ở dạng hình cầu đồng nhất, tương tác với các vật thể khác bằng lực là chồng chập của lực gây ra bởi từng thành phần rất nhỏ - đủ nhỏ để coi là chất điểm - trên vật rắn này, mà lực tương tác phụ thuộc vào nghịch đảo bình phương khoảng cách (như lực hấp dẫn, lực tĩnh điện,...), thì có thể chứng minh được là vật rắn này hành động như một khối điểm nằm tại khối tâm của nó.

**Điện tích điểm**
Nếu chất điểm có điện tích, nó được gọi là điện tích điểm. Nếu điện tích điểm được sử dụng trong một thí nghiệm, có thể là thí nghiệm tưởng tượng trên lý thuyết, thì nó được gọi là điện tích thử. Trong nhiều thí nghiệm tưởng tượng, có thể không cần quan tâm đến khối lượng của điện tích điểm mà chỉ cần quan tâm đến điện tích của nó. Điện tích điểm có mật độ điện tích khối lớn vô hạn.

**Xem thêm**
Nguyên lý bất định

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Khối lượng
Chuyển động quay

Chuyển động quay của vật rắn là một chuyển động mà trong đó có hai điểm bất kỳ của vật luôn luôn cố định trong suốt quá trình chuyển động. Đường thẳng nối 2 điểm này gọi là trục quay, tất cả các điểm nằm trên trục quay đều cố định, các điểm nằm ngoài trục quay sẽ quay trên các quỹ đạo tròn nằm trong mặt phẳng vuông góc với trục quay và có tâm nằm trên trục quay. Ví dụ: chuyển động của Trái Đất quanh trục của mình; hay một điểm trên một bánh xe đang lăn, một điểm trên cánh quạt điện. Đây là một chuyển động phức, bao gồm chuyển động tịnh tiến của trọng tâm vật thể và chuyển động quay quanh một trục nào đó. Khối tâm của vật thể có thể được coi như một chất điểm.

**Công thức**
Nhiều các khái niệm trong chuyển động tịnh tiến có thể được mở rộng để áp dụng cho chuyển động quay. Ví dụ, định luật 2 Newton trong chuyển động quay có dạng:

Mà:
*M là mômen lực đối với một điểm cho trước (tâm quay)
*L là - động lượng quay đối với tâm quay.
Nếu chuyển động quay của vật mà có trục quay cố định, thì định luật 2 Newton cho chuyển động này có thể viết như sau:

Mà: 
*M là mômen lực
*I là mômen quán tính đối với trục quay của vật.
Mômen quán tính I của một chất điểm có khối lượng là m, cách trục quay một khoảng là r, được xác định bằng công thức như sau:

Nếu không có mômen của ngoại lực (M=0), thì từ phương trình   ta có định luật bảo toàn động lượng quay như sau:


**Chuyển động vừa tịnh tiến vừa quay - chuyển động song phẳng**
Đôi khi một lực có thể gây ra một chuyển động vừa tịnh tiến, vừa quay (ví dụ: một quả bóng đá khi bị sút lệch tâm, thì nó sẽ chuyển động vừa tịnh tiến, vừa xoay – theo một đường cong). Khi đó chia cả hai vế của phương trình trên cho r (r - bán kính quay), đồng thời cộng thêm vào vế phải thành phần biểu diễn chuyển động tịnh tiến, thì ta sẽ có định luật 2 Newton ở dạng mở rộng hơn:


**Tham khảo**
be-x-old:Вярчальны рух
Thể loại:Cơ học
Thể loại:Chuyển động quay
Thể loại:Cơ học thiên thể
Thể loại:Xoay tròn
Khái niệm

Khái niệm là một đối tượng, một hình thức cơ bản của tư duy (bao gồm một ý tưởng, một ý nghĩa của một tên gọi chung trong phạm trù lôgic, hoặc một sự suy diễn) phản ánh những thuộc tính chung, bản chất của các đối tượng sự vật, quá trình, hiện tượng trong tâm lý học và mối liên hệ cơ bản nhất các đối tượng trong hiện thực khách quan. Một khái niệm có hai thuộc tính là ngoại hàm (hay ngoại trương hay ngoại diên) và nội hàm.

**Phân loại**
Immanuel Kant đã chia các khái niệm ra thành: khái niệm aprioric (sản phẩm của trí tuệ) và khái niệm aposterioric (được tạo ra từ quá trình trừu tượng hóa kết quả thực nghiệm).
Việc tạo ra một khái niệm là một chức năng cơ bản của sự cảm nhận và suy nghĩ. Các khái niệm cho phép ta hệ thống hóa hiểu biết của ta về thế giới. 
Hai dạng khái niệm cơ bản: 
# Khái niệm cổ điển (dập khuôn, mang tính Aristoteles) – với các giới hạn rõ rệt, dựa vào các định nghĩa chính xác, có mang các điều kiện cần và đủ, để đối tượng cho trước có thể được coi như là một đại diện xứng đáng trong một thể loại cho trước;
# Khái niệm tự nhiên (mờ, nhòe) – thay vì dựa vào các định nghĩa và các điều kiện cần và đủ, thì lại dựa vào sự đồng dạng so với những đối tượng tiêu bản đã được lưu lại trong trí nhớ.

**Xem thêm**
 Ý tưởng- Tranh luận về universali- Khái niệm luận- Khái niệm phổ biến- Phạm trù- Định nghĩa

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Tâm lý cảm nhận
Thể loại:Logic
Thể loại:Thuật ngữ triết học
Thể loại:Tư duy
Thể loại:Khoa học nhận thức
Thể loại:Khái niệm
Thể loại:Ngữ nghĩa học
Thể loại:Quan niệm trong siêu hình học
Thể loại:Bản thể học
Thể loại:Triết lý ngôn ngữ
Thể loại:Trừu tượng
Khối lập phương

Khối lập phương
Khối lập phương là một khối đa diện đều ba chiều có 6 mặt đều là hình vuông, có 12 cạnh bằng nhau, 8 đỉnh, cứ 3 cạnh gặp nhau tại 1 đỉnh, có 4 đường chéo cắt nhau tại một điểm. Khối lập phương là tập hợp những điểm nằm bên trong và các điểm nằm trên các mặt, cạnh, đỉnh này.
Khối lập phương là khối 6 mặt đều duy nhất và là 1 trong 5 khối đa diện đều, với 9 mặt đối xứng.
Khối lập phương cũng là hình khối lục diện vuông, hình hộp chữ nhật có các cạnh bằng nhau, hoặc hình khối mặt thoi vuông.

**Công thức**
Nếu cạnh của khối lập phương là :

**Xem thêm**
 Khối lồi- Khối không lồi- Khối đa diện
** Khối đa diện đều- Ellipsoid
** Hình cầu
** Mặt cầu- Hyperboloid- Paraboloid- Khối tròn xoay- Lập phương Rubik- Khối túc phương- Hình lăng trụ

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Lập phương
Thể loại:Hình học không gian
Thể loại:Hình thể hình học
Thể loại:Đa diện đều
Thể loại:Thể tích
Thể loại:Hình học sơ cấp
Trung Địa

Tập tin:Sketch Map of Middle-earth.svg|nhỏ|297x297px|Bản đồ Trung Địa ở Kỷ Đệ Tam (Third Age)
Trung Địa (tiếng Anh: Middle-earth) là vùng đất hư cấu trong hệ thống tác phẩm Legendarium của nhà văn J.R.R.Tolkien. Trung Địa là nơi diễn ra hầu hết các sự kiện trong các tác phẩm của Tolkien như Chúa tể những chiếc nhẫn (Lord of the Rings), Anh chàng Hobbit (The Hobbit), Huyền sử Silmarillion (The Silmarillion)...
Theo Tolkien, Trung Địa là lục địa chính trong các lục địa trên Trái Đất (Arda) được hình thành từ khoảng một thời gian dài từ trước khi nhân loại thức dậy (Kỷ Đệ Nhất) và là nơi sinh sống của nhiều sinh vật khác nhau: thần thánh (Valar), tiên (Elf), loài người, người lùn (Dwarf), người Hobbit, người cây (Ents), phù thủy... cũng như các sinh vật, thế lực hắc ám như rồng, quỷ Orc hay chúa tể hắc ám (Melkor, Sauron). Phần lớn những sự kiện đều tập trung chủ yếu ở phía Tây Bắc của Trung Địa (tương đương với Châu Âu - vùng phía Tây Bắc của cựu thế giới, vùng Shire gợi ra vùng West Midlands nước Anh). Ngoài ra, nơi đây còn diễn ra những sự kiện chính trong suốt bốn niên đại của loài người như Chiến tranh Báu vật, Nhẫn chiến... Theo một số ý tưởng của Tolkien, Trung Địa dần dần phát triển trở thành thế giới ngày nay của con người.

**Tên gọi**
Thuật ngữ "Middle-earth" có nguồn gốc từ Midgard trong thần thoại Bắc Âu (Old Norse) hay Middangeard từ một số tác phẩm viết bằng tiếng Anh cổ như sử thi Beowulf. 
Bản dịch "Trung Địa" được xuất bản lần đầu tiên trong phần phim cuối tuần trên VTV3 của Đài truyền hình Việt Nam.

**Xem thêm**
 Legendarium- Chúa tể những chiếc nhẫn (loạt phim)

**Tham khảo**
Thể loại:Vũ trụ giả tưởng
Thể loại:Giới thiệu năm 1937
Thể loại:Lục địa
Thể loại:J. R. R. Tolkien
Hình tròn

Tập tin:Circle-withsegments.svg|phải|nhỏ|202x202px| Hình tròn có chu vi (C) màu đen, đường kính (D) màu lam, bán kính (R) màu đỏ và tâm (O) màu lục. 
Trong hình học, một hình tròn là vùng trong mặt phẳng giới hạn bởi một vòng tròn. Một hình tròn được cho là đóng nếu nó chứa đường tròn tạo thành ranh giới của nó và mở nếu không.

**Công thức**
Trong hệ tọa độ Descartes, hình tròn mở tâm  và bán kính R được thể hiện theo công thức
 
trong khi hình tròn đóng có cùng tâm và bán kính được thể hiện bằng
 
Diện tích của một hình tròn đóng hoặc mở có bán kính R là πR 2 (xem diện tích hình tròn).

**Tính chất**
Hình tròn có tính đối xứng tròn.
Hình tròn mở và hình tròn đóng không tương đương topo (không đồng phôi), vì chúng có tính chất topo khác nhau. Chẳng hạn, mọi hình tròn đóng đều compact trong khi mọi hình tròn mở không compact. Tuy nhiên, từ quan điểm của topo đại số, chúng có chung nhiều thuộc tính: cả hai đều có thể co rút và do đó, đồng luân với một điểm duy nhất. Điều này ngụ ý rằng các nhóm cơ bản của chúng là không đáng kể, và tất cả các nhóm tương đồng là không đáng kể ngoại trừ nhóm thứ 0, là đẳng cấu của Z. Đặc tính Euler của một điểm (và do đó cũng là của một hình tròn đóng hoặc mở) là 1.
Mỗi hàm liên tục từ hình tròn đóng đến chính nó đều có ít nhất một điểm cố định (không yêu cầu hàm phải song ánh hoặc toàn ánh); đây là trường hợp n = 2 của định lý điểm cố định Brouwer. Tuyên bố là sai với hình tròn mở:
Xem ví dụ hàm  ánh xạ mọi điểm của hình tròn đơn vị mở sang một điểm khác trên hình tròn đơn vị mở ở bên phải của điểm đã cho. Nhưng đối với hình tròn đơn vị đóng, nó sửa mọi điểm trên nửa vòng tròn 

**Xem thêm**
 Quả cầu- Đường tròn đường kính trực tâm trọng tâm

**Tham khảo**
Thể loại:Hình học Euclid
Bán kính

Tập tin:Vòng tròn.svg|nhỏ|phải|250px|Một đường tròn với bán kính của nó.
Trong hình học cổ điển, bán kính của một đường tròn hay của mặt cầu là khoảng cách từ một điểm bất kỳ của đường tròn/mặt cầu đến tâm của nó. Từ bán kính được sử dụng lần đầu tiên trong tiếng La Tinh là radius với nghĩa tia hoặc cũng có thể là nan hoa của bánh xe ngựa. 
Bán kính thường được ký hiệu bằng chữ r hoặc R. Độ dài của bán kính đường tròn bằng một nửa đường kính d của đường tròn đó.

Nếu đối tượng đề cập tới không có tâm, khái niệm này có thể đề cập tới bán kính của đường tròn ngoại tiếp hoặc mặt cầu ngoại tiếp đối tượng đó. Trong cả hai trường hợp, bán kính này có thể dài hơn một nửa khoảng cách lớn nhất giữa hai điểm bất kì của đối tượng đó. Ngoài ra, khái niệm bán kính này cũng có thể được sử dụng cho đường tròn nội tiếp - đường tròn lớn nhất có thể nằm trong một đa giác cho trước.
Bán kính của đường tròn có chu vi C là:  

**Tham khảo**
Thể loại:Mặt cắt hình nón
Thể loại:Đường tròn
Tái tuần hoàn khí thải

Sơ đồ giải thích nguyên lý tái tuần hoàn khí thải trong động cơ đốt trong
Tái tuần hoàn khí thải là một kỹ thuật làm giảm thiểu các oxide của nitơ được dùng trong phần lớn các động cơ xăng, động cơ diesel, tuốc bin hơi. Việc giảm thiểu rất cần thiết, đặc biệt là tại các động cơ đốt trong nhằm giới hạn các chất độc hại này nằm trong giới hạn cho phép.
Tại vòng tua nhỏ thì lượng oxy trong luồng khí nạp vẫn dư để tái tuần hoàn nạp vào buồng đốt cho chu kỳ sau, mặt khác nhiệt lượng của khí tái tuần hoàn được tận dụng nhằm nâng cao hiệu suất động cơ, đồng thời cho phép nhiên liệu cháy tốt
Tại vòng tua cao hơn thì lượng khí cần nhiều hơn, các van tuần hoàn sẽ tùy theo tua động cơ và tải sẽ được điều chỉnh để mang lại hiệu suất cao nhất.
Ngoài ra việc tái tuần hoàn như vậy cho phép đốt triệt để nhiên liệu giảm thiểu sự ô nhiễm môi trường.

**Tham khảo**
Thể loại:Động cơ đốt trong
Thể loại:Kĩ thuật động cơ
Inkscape

Inkscape là một trình soạn thảo đồ họa vector miễn phí và mã nguồn mở. Phần mềm này có thể được sử dụng để tạo hoặc chỉnh sửa đồ họa vector như minh họa, sơ đồ, nghệ thuật vẽ đường, biểu đồ, logo và các bức tranh phức tạp. Định dạng đồ họa vector chính của Inkscape là Đồ họa vector có thể mở rộng (SVG); tuy nhiên, nhiều định dạng khác có thể được nhập và xuất.
Inkscape được bắt đầu vào năm 2003, phỏng theo phần mềm xử lý đồ họa vector Sodipodi. Tuy Inkscape vẫn chưa có được nhiều tính năng như các phần mềm xử lý đồ họa vector thương mại, nhưng hiện nay nó có thể được dùng trong nhiều ứng dụng. Inkscape chưa hỗ trợ đầy đủ SVG và CSS. Nó chưa có các hiệu ứng lọc SVG, hoạt hình, và phông chữ SVG. Inkscape hiện đang được phát triển mạnh, và ngày càng có nhiều tính năng mới.

**Tính năng**
 Inkscape quản lý bản vẽ theo các  lớp và cho phép chuyển giữa các lớp một cách linh hoạt.- Chức năng nhân bản đối tượng (clone) rất có ích khi cần sao chép với số lượng lớn hay tạo ra các họa tiết.- Inkscape hiện đang phát triển tính năng nhận diện hình: đổi từ ảnh bitmap ra các đường nét.- Cho phép xuất ra nhiều định dạng, Inkscape có thể tạo ra các file EPS, EMF, và các định dạng ảnh bitmap (PNG, JPEG, v.v...)- Các đối tượng hình vẽ gồm có một số loại đặc biệt: hình sao, đường cong Bézier, gradient màu.

**Kĩ thuật phần mềm**
Inkscape được xây dựng dựa trên bộ công cụ GTK+. Mặc dù chạy tốt trên Linux và gần như suôn sẻ trên Windows, vấn đề tương thích với Mac OS X còn đang được khắc phục. Đối với Windows kích thước của file cài đặt khi tải xuống lớn hơn đáng kể so với Linux, vốn hỗ trợ mặc định cho GTK+ nếu sử dụng giao diện GNOME.

**Xem thêm**
 SVG

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Inkscape Wiki- Hình ứng dụng Inkscape- Trang trừng bày các tác phẩm tạo ra với Inkscape-  Trang so sánh Inkscape và Sodipodi date = ngày 7 tháng 11 năm 2005-  Hướng dẫn sử dụng Inkscape (tiếng Anh) date=2007-02-28 -  Giải trí với Inkscape và SVG date = ngày 27 tháng 10 năm 2005-  Hướng dẫn tạo ra đồ họa vector với Inkscape (tiếng Anh)
Thể loại:Phần mềm đồ họa vec tơ
Thể loại:Phần mềm đồ họa tự do
Thể loại:Dự án ở SourceForge
Thể loại:GTK
Thể loại:Phần mềm đồ họa vector
Thể loại:Phần mềm năm 2003
Kinh tuyến

Hệ thống đường kinh tuyến
Tập tin:Kinhtuyen.jpg|nhỏ|180px|Kinh Tuyến Gốc, Kinh Tuyến 180° đường đổi ngày, và vị trí Đài thiên văn Greenwich.
Kinh tuyến gốc chạy qua đài Greenwich
Kinh tuyến là một nửa đường tròn trên bề mặt Trái Đất, nối liền hai Địa cực, có độ dài khoảng 20.000 km, chỉ hướng bắc-nam và cắt thẳng góc với đường xích đạo. Mặt phẳng của kinh tuyến 0° (chạy qua đài quan sát thiên văn tại Greenwich thuộc Luân Đôn) và kinh tuyến 180°, chia Trái Đất ra làm hai bán cầu – Bán cầu đông và Bán cầu tây.
Các kinh tuyến nối liền các cực từ là các kinh tuyến từ, những kinh tuyến nối liền các Địa cực thì gọi là các kinh tuyến địa lý, còn các đường kinh tuyến vẽ trên bản đồ – là các kinh tuyến họa đồ. Kinh tuyến này còn được gọi là kinh tuyến địa lý, để phân biệt với kinh tuyến địa từ là giao tuyến giữa bề mặt Trái Đất và mặt phẳng đi qua đường thẳng nối các cực địa từ Bắc và Nam. 
Kinh tuyến gốc 0 độ đi qua đài thiên văn Greenwich ở ngoại ô thủ đô Luân Đôn nước Anh. Có 360 kinh tuyến, người ta dựa vào kinh tuyến để chia Trái Đất thành 12 múi giờ.

**Xem thêm**
Hệ tọa độ địa lý
*Vĩ tuyến
*Hải lý
*Kính lục phân
*Sao Bắc cực

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 The Principal Meridian Project (US)- Resources page of the U.S. Department of the Interior, Bureau of Land Management
Thể loại:Khảo sát
Thể loại:Kinh tuyến