Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Quản lý khóa

Trong mật mã học, quản lý khóa bao gồm tất các hoạt động liên quan tới việc tạo ra, trao đổi, lưu trữ, bảo vệ, xác nhận và thay thế khóa.
Quản lý khóa có vai trò cực kỳ quan trọng đối với an ninh của các hệ thống dựa trên mật mã. Trên thực tế đây cũng là khía cạnh khó thực hiện nhất trong các hệ thống mật mã vì nó liên quan tới rất nhiều yếu tố: từ chính sách hệ thống, đào tạo người dùng tới cách thức trao đổi thông tin giữa các tổ chức và người dùng.
Rất nhiều yếu tố quan trọng góp phần trong việc quản lý khóa thành công lại không thuộc về phạm vi của mật mã học mà lại thuộc về lĩnh vực quản lý. Chính điều này lại làm cho việc thực hiện thành công chính sách quản lý khóa thêm phức tạp. Cũng vì nguyên nhân này mà phần lớn các tấn công vào các hệ thống mật mã là nhằm vào cách thức quản lý khóa hơn là tấn công vào các kỹ thuật mật mã.

**Xem thêm**
 Hệ thống quản lý khóa EKMS của NSA

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Khuyến nghị về quản lý khóa - Phần 1: Tổng quan,  NIST Special Publication 800-57- Recommendation for Key Management — Part 1: general,  NIST Special Publication 800-57-  NIST Cryptographic Toolkit
Q*  The IEEE Security in Storage Working Group (SISWG) that is creating the P1619.3 standard for Key Management-   American National Standards Institute - ANSI X9.24, Retail Financial Services Symmetric Key Management-  The OASIS Key Management Interoperability Protocol (KMIP) Technical Committee -  The OASIS Enterprise Key Management Infrastructure (EKMI)Technical Committee -  "Key Management with a Powerful Keystore"-  "Intelligent Key Management System - KeyGuard | Senergy Intellution"-  IBM Security Key Lifecycle Manager, SKLM-  NeoKeyManager - Hancom Intelligence Inc.-  KMS Key date=2022-11-30 

Thể loại:Bảo mật dữ liệu
Phân thứ bộ Không càng

Phân thứ bộ Không càng (danh pháp khoa học: Achelata) là một thứ bộ trong bộ Decapoda bò trượt. Nó bao gồm tôm rồng (Palinuridae), tôm vồ hay bề bề (Scyllaridae) và tôm hùm lông (Synaxidae, đôi khi được đưa vào trong họ Palinuridae). Danh pháp khoa học "Achelata" có nguồn gốc từ một thực tế là tất cả các thành viên của nhóm này đều không có càng, là cơ quan tìm thấy ở gần như mọi loài giáp xác mười chân khác (từ tiếng Hy Lạp a = không, chela = càng, vuốt). Chúng được kết hợp tiếp bởi sự mở rộng lớn của các râu, bởi dạng Phyllosoma đặc biệt của ấu trùng, và bởi một số các đặc trưng khác.

**Phân loại**
Phân thứ bộ Không càng
*Siêu họ Eryonoidea
**Họ Eryonidae
**Họ Polychelidae
*Siêu họ Palinuroidea
**Họ Palinuridae
**Họ Scyllaridae
**Họ Synaxidae
*Siêu họ chưa gán.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Scholtz G. & S. Richter, 1995. Phylogenetic systematics of the reptantian Decapoda (Crustacea, Malacostraca). Zool. J. Linn. Soc., 113: 289-328.
Họ Tôm he

Họ Tôm he (Penaeidae) là một họ tôm mang cành (Dendrobranchiata). Họ này chứa nhiều loài tôm có tầm quan trọng kinh tế, chẳng hạn như tôm sú (Penaeus monodon), tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei), tôm thẻ trắng Đại Tây Dương (Penaeus setiferus) và tôm he Ấn Độ (Fenneropenaeus indicus). Xem thêm Chăn nuôi tôm để có thêm thông tin về việc chăn nuôi các loại tôm sú hay tôm thẻ.
Các giác quan tương tự như các đường bên của cá trên các râu được thông báo là tồn tại ở một vài loài tôm trong họ Penaeidae.
Ở mức 200 m/s là vận tốc truyền dẫn xung liên thần kinh myelin của các loài tôm he và nó là một kỷ lục thế giới trong truyền dẫn xung thần kinh ở động vật, bao gồm cả động vạt có xương sống.

**Các chi**
Artemesia
*Atypopenaeus
*Farfantepenaeus
*Fenneropenaeus: Tôm bạc thẻ, tôm nương
*Funchalia
*Heteropenaeus
*Litopenaeus
*Macropetasma
*Marsupenaeus: Tôm vằn
*Megokris
*Melicertus: Tôm gân
*Metapenaeopsis: Tôm vỏ đỏ
*Metapenaeus: Tôm rảo
*Miyadiella: Tôm he mắt dài
*Parapenaeopsis: Tôm sắt
*Parapenaeus: Tôm he giả
*Pelagopenaeus
*Penaeopsis
*Penaeus: Tôm he, tôm thẻ, tôm sú
*Protrachypene
*Rimapenaeus
*Tanypenaeus
*Trachypenaeopsis: Tôm đanh
*Trachypenaeus
*Trachysalambria
*Xiphopenaeus

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài==
Nguyên tố quỹ đạo d

Các nguyên tố có quỹ đạo d của bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học bao gồm các nguyên tố ở trạng thái tĩnh của nguyên tử (atomic ground state) thì electron có năng lượng cao nhất nằm ở một quỹ đạo d. Các nguyên tố quỹ đạo d thường được gọi là kim loại chuyển tiếp. Tất cả các nguyên tố này đều là các kim loại cứng có tỷ trọng cao, đa số chúng nóng chảy trên 1000 °C.

**Tham khảo**
Thể loại:Bảng tuần hoàn
Thể loại:Nhóm nguyên tố hoá học
Tối huệ quốc

Tối huệ quốc (Most Favoured Nation, viết tắt là MFN) là một trong những quy chế pháp lý quan trọng trong thương mại quốc tế hiện đại. Quy chế này được coi là một trong những nguyên tắc nền tảng của hệ thống thương mại đa phương của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

**Thuật ngữ**
Thuật ngữ "đãi ngộ Tối huệ quốc" được ra đời vào cuối thế kỷ 19 trong thực tiễn thương mại của Hoa Kỳ. Vào thời điểm đó, Mỹ đã đưa ra chế độ Tối huệ quốc trong các hiệp định song phương như cơ sở để xúc tiến thương mại với một số đối tác châu Âu có quan hệ thương mại mật thiết với mình (ví dụ: Pháp, Hà Lan). Đãi ngộ Tối huệ quốc vào thời điểm ra đời chỉ mang ý nghĩa của chế độ thương mại thuận lợi nhất mà quốc gia sở tại có thể dành cho hàng hoá nhập khẩu đối tác thương mại của mình. Quy chế này mang tính chất có đi có lại. Nói cách khác đó là "chế độ đối xử bình đẳng giữa những thực thể được ưu đãi". Tuy nhiên, trong bối cảnh thương mại hiện đại, quy chế Tối huệ quốc mang ý nghĩa chuẩn mực của sự đối xử ưu đãi mà một quốc gia phải dành cho các đối tác thương mại của mình.

**Nội dung**
Chế độ tối huệ quốc đòi hỏi một quốc gia phải bảo đảm dành cho tất cả các quốc gia đối tác một chế độ ưu đãi thương mại thuận lợi như nhau. Cụ thể là trong các điều ước quốc tế về thương mại cũng như luật thương mại quốc gia, đãi ngộ tối huệ quốc thường được thể hiện dưới dạng quy định cho các sản phẩm hàng hoá dịch vụ có xuất xứ từ một quốc gia đối tác được hưởng chế độ thương mại "không kém ưu đãi hơn chế độ ưu đãi nhất" mà quốc gia sở tại dành cho các những sản phẩm hàng hoá dịch vụ tương tự của bất kỳ quốc gia nào khác. Chế độ đối huệ quốc về bản chất không phải là việc ưu đãi của một quốc gia chủ nhà với từng quốc gia được hưởng chế độ này mà nó chỉ về sự ưu đãi tương tự, giống nhau giữa các quốc gia trong mối liên hệ với quốc gia chủ nhà.

**Ý nghĩa**
Với sự tồn tại của chế độ đãi ngộ tối huệ quốc, các quốc gia sẽ được bảo đảm rằng quốc gia đối tác thương mại của mình sẽ không dành cho quốc gia khác chế độ thương mại ưu đãi hơn, qua đó triệt tiêu lợi thế cạnh tranh tự nhiên của họ đối với sản phẩm hàng hoá dịch vụ cụ thể trong cạnh tranh với các quốc gia liên quan đó. Ngoài ra, Tối Huệ Quốc còn là một trong 7 nguyên tắc cơ bản (Việt Nam công nhận 7 nguyên tắc tuy nhiên một số nước công nhận 9, v.v...) của luật quốc tế hiện đại. Do vậy, nguyên tắc này không chỉ được áp dụng trong lĩnh vực thương mại mà còn trong một số lĩnh vực khác.

**Xem thêm**
 Nguyên tắc đối xử quốc gia- Tổ chức thương mại thế giới

**Tham khảo**
Thể loại:Thương mại quốc tế
Thể loại:Luật quốc tế
Thể loại:Tổ chức Thương mại Thế giới
Wellington

Wellington (ən) (tên Te Whanga-nui-a-Tara) là thủ đô và đô thị đông dân thứ nhì của New Zealand, với 405.000 cư dân. Nó nằm ở mũi tây nam của đảo bắc, giữa eo biển Cook và dãy Rimutaka. Wellington là vùng dân cư lớn tại nam đảo Bắc và là trung tâm hành chính của vùng Wellington. Do là thủ đô quốc gia, trụ sở Nghị viện, Tòa án Tối cao và nhiều tổ chức quốc gia được đặt tại đây.
Đô thị Wellington gồm bốn thành phố: Thành phố Wellington, nằm trên bán đảo giữa eo biển Cook và cảng Wellington, chiếm một nữa dân số; Porirua nằm cạnh cảng Porirua ở phía bắc đảng chú ý vì những cộng đồng người Māori và người đảo Thái Bình Dương lớn; Hạ Hutt và Thượng Hutt là những vùng ngoại ô nằm ở phía đông bắc, được gọi chung là Thung lũng Hutt.
Dù nhỏ hơn Auckland, Wellington thường được xem là thủ đô văn hóa New Zealand. Nơi đây có Kho văn kiện quốc gia, Bảo tàng Nghệ thuật quốc gia, Thư viện quốc gia, Bảo tàng New Zealand Te Papa Tongarewa, nhiều rạp chiếu và hai đại học. Wellington có nhiều kiến trúc nổi bật, như Tòa nhà chính phủ cũ - một trong những tòa nhà gỗ lớn nhất thế giới - cũng như tòa Beehive. Văn hóa cà phê Wellington được thế giới biết tới, với một số lượng lớn tiệm cà phê ở khắp nơi. Đây cũng là trung tâm của nền công nghiệp điện ảnh và hiệu ứng tại New Zealand, và cũng dần trở thành một tụ điểm của nền công nghệ thông tin.

**Khí hậu**

**Thành phố kết nghĩa**
Wellington kết nghĩa với:- Úc Sydney, Úc (1983)- Trung Quốc Hạ Môn, Trung Quốc (1987)- Việt Nam Hà Nội, Việt Nam (1993)- Nhật Bản Sakai, Nhật Bản (1994)- Trung Quốc Bắc Kinh, Trung Quốc (2006)- Úc Canberra, Úc (2016)
Trong lịch sử, thành phố cũng có quan hệ với Chania (Hy Lạp), Harrogate (Anh) và Çanakkale (Thổ Nhĩ Kỳ).

**Xem thêm**
 Auckland- Danh sách người đến từ Wellington

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 publisher=E. Stanford- ol=7088023M- ol=7093583M- page=513- ol=251804M-  "Wellington City Annual Economic Profile 2013" date=29 November 2014, by Infometrics for Grow Wellington Ltd.

**Liên kết ngoài**
  Greater Wellington Regional Council-  Official NZ Tourism website for Wellington-  Wellington City Council-  Wellington in Te Ara the Encyclopedia of New Zealand-  Notes on a New Zealand City: Wellington
Thể loại:Khu dân cư ở Vùng Wellington
Thể loại:Thành phố cảng New Zealand
Thể loại:Thành phố ven biển New Zealand
Thể loại:Thủ đô châu Đại Dương
Victoria, British Columbia

Thành phố Victoria là thủ phủ của tỉnh bang British Columbia, Canada. Thành phố nằm trên mũi phía nam của đảo Vancouver ngoài khơi bờ biển Thái Bình Dương của Canada. Thành phố có dân số khoảng 78.000 dân bên trong vùng đô thị Victoria Mở rộng với dân số 330.000 người, vùng đô thị đông dân thứ 15 ở quốc gia này.
Victoria có cự ly khoảng abbr=off so với trung tâm Vancouver trên đất liền. Thành phố có cự ly abbr=off so với Seattle theo đường hàng không hay phà và abbr=off so với cảng Angeles, Washington theo phà qua eo biển Juan de Fuca.
Thành phố được đặt tên theo nữ hoàng Victoria của Anh.

**Lịch sử**
Trước khi sự xuất hiện của thuyền trưởng James Cook vào cuối những năm 1700, khu vực tiểu bang Victoria là nơi cho cộng đồng của các dân tộc Coast Salish, bao gồm cả Songhees. Người Tây Ban Nha và Anh đã lên thăm dò của bờ biển phía tây bắc của Bắc Mỹ bắt đầu với các chuyến thăm của Juan Perez năm 1774 và của thuyền trưởng James Cook vào năm 1778 mặc dù khu vực Victoria của eo biển của Juan de Fuca không thâm nhập cho đến năm 1790. Thủy thủ Tây Ban Nha thăm Esquimalt Harbour (phía tây của Victoria thích hợp) vào năm 1790, năm 1791, và 1792.
Năm 1841, James Douglas được giao nhiệm vụ thiết lập một trạm buôn bán trên mũi phía nam của đảo Vancouver, theo đề nghị bởi Sir George Simpson là tiền đồn thương mại nên được xây dựng trong trường hợp Fort Vancouver rơi vào tay Hoa Kỳ (xem ranh giới tranh chấp Oregon). Douglas thành lập Fort Victoria, trên địa điểm ngày nay Victoria, British Columbia với dự đoán về kết quả của Hiệp ước Oregon năm 1846, mở rộng Bắc Mỹ Anh / Hoa Kỳ biên giới dọc theo vĩ tuyến 49 từ Rockies eo biển Georgia.

**Thành phố kết nghĩa**
 Napier, New Zealand- Tô Châu, Trung Quốc- Khabarovsk, Nga- Morioka, Nhật Bản

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  www.city.victoria.bc.ca/ date=2006-10-04 

Thể loại:British Columbia
Thể loại:Thành phố của Canada
Thể loại:Thành phố ven biển
Thể loại:Khởi đầu năm 1849 ở Bắc Mỹ
Thể loại:Thành phố của British Columbia
Thể loại:Đại Victoria
Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1849
Hoàng Hạ (trống đồng)

Hoàng Hạ là một trong những chiếc trống đồng Đông Sơn có kích thước lớn, có nhiều hoa văn phong phú, hiện được tàng trữ tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam.

**Xuất xứ**
Vào khoảng tháng 3 năm 1937, dân công đào mương dẫn nước xóm Nội, thôn làng Hoàng Hạ, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Đông (Hà Nội ngày nay) đã tìm ra được trống này ở độ sâu 1,5 mét trong lòng đất.

**Tình trạng**
Trống có đường kính mặt là 79 cm, chiều cao là 61,5 cm. Trống bị long mặt, rỉ gần khắp mặt và cả một phần thân trống.

**Hình dáng**
Hoa văn trang trí, hình dáng và kích thước tương tự như trống Ngọc Lũ I.

**Hoa văn trang trí**

**Hoa văn tại mặt trống**
Bề mặt trống đồng Hoàng Hạ
Hoạ tiết chim trên mặt trống đồng
Tập tin:HoangHaBronzeDrum.jpg|nhỏ|trái|250px|Trống đồng Hoàng Hạ, trưng bày tại Bảo tàng lịch sử Việt Nam, Hà Nội, Việt Nam.
Chính giữa mặt trống có hình ngôi sao nổi 16 cánh, xen kẽ các cánh sao là những họa tiết trang trí kiểu lông công. Bao quanh ngôi sao là 15 vành hoa văn, gồm hai loại: hoa văn hình học và hình khắc người, động vật và vật.
Về hoa văn hình học, ngoài những hoa văn tương tự như hoa văn trên trống đồng Ngọc Lũ I như các chấm nhỏ thẳng hàng, chữ gãy nối tiếp, vòng tròn chấm giữa có tiếp tuyến song song, văn răng cưa,...còn có thêm vành hoa văn hình xoắn ốc và vòng tròn đồng tâm ở vành thứ 7 từ trong ra ngoài.
Về hình khắc người và động vật thì có vành hươu nai, chim bay xem kẽ. Vành số 9 của trống Hoàng Hạ chỉ có 14 con chim bay. Đó là những hình chim mỏ dài, đuôi và chân dài, có mào, không có những hình chim đứng ngậm mồi.
Rìa mặt trống có 30 lỗ nhỏ cách đều nhau, là dấu vết con kê trên khuôn đúc trống.

**Hoa văn ở thân trống**
Tập tin:HoangHa.jpg|nhỏ|200px|Trống đồng Hoàng Hạ, trưng bày tại Bảo tàng lịch sử Việt Nam, Hà Nội, Việt Nam.
Bố cục trang trí và hình hoa văn giống như trống đồng Ngọc Lũ 1. Trên tang trống, ngoài các vành hoa văn hình học, cũng có hình 6 chiếc thuyền, xen giữa các thuyền là những hình chim có từ 2 đến bốn con. Về trang sức, tất cả thuyền trưởng cầm trống, vũ sĩ và người cầm lái đều đội mũ lông chim khá cao.
Trống có hai đôi quai kép trang trí văn bện thừng. Chân trống không có hoa văn.

**Ghi chú**

**Tham khảo**
Những trống đồng Đông Sơn đã phát hiện ở Việt Nam. Viện bảo tàng lịch sử Việt Nam, 1975.

**Xem thêm**
Trống Sông Đà

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Trống đồng Đông Sơn
Thể loại:Văn hóa Hà Nội
Sông Hồng
Thể loại:Bảo vật quốc gia của Việt Nam
Ailuropoda

Ailuropoda là chi duy nhất trong phân họ gấu Ailuropodinae. Hiện tại chỉ còn duy nhất một loài còn tồn tại trong 5 loài của chi này là loài Gấu trúc lớn (Ailuropoda melanoleuca).

**Các loài**
†Ailuropoda microta Pei, 1962 (late Pliocene)date=July 2014
*†Ailuropoda wulingshanensis Wang et alii. 1982 (late Pliocene - early Pleistocene)
*†Ailuropoda baconi (Woodward 1915) (Pleistocene)
*†Ailuropoda minor Pei, 1962 (Pleistocene)date=July 2014
*Ailuropoda melanoleuca (David, 1869)
**Ailuropoda melanoleuca melanoleuca (David, 1869)
**Ailuropoda melanoleuca qinlingensis Wan Q.H., Wu H. et Fang S.G., 2005

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Ailuropoda
Thể loại:Chi động vật có vú
Sông Đà (trống đồng)

Trống đồng Sông Đà là một trong những chiếc trống đồng Đông Sơn có kích thước lớn, có nhiều hoa văn phong phú, hiện được tàng trữ tại Bảo tàng Guimet nước Pháp. Trống này còn có tên là trống Moulié.

**Xuất xứ**
Tập tin:Trong dong Dong Son Guimet.jpg|nhỏ|phải|300px|Trống đồng Sông Đà trưng bày tại Bảo tàng Guimet, Paris, Pháp. 
Phó sứ Moulié tỉnh Hòa Bình đã lấy trống này từ nhà người vợ góa của viên quan lang người Mường vùng sông Đà thuộc tỉnh Hòa Bình. Năm 1889, trống được mang trưng bày tại cuộc đấu xảo quốc tế ở Paris và sau đó không được trở về Việt Nam nữa.

**Tình trạng**
Trống còn tương đối nguyên vẹn, mặt và thân trống có nhiều vết sẹo, đường kính mặt là 78 cm, chiều cao là 61 cm.

**Hình dáng**
Hoa văn trang trí, hình dáng và kích thước tương tự như trống Ngọc Lũ I và Hoàng Hạ.

**Hoa văn trang trí**

**Hoa văn tại mặt trống**
Chính giữa mặt trống có hình ngôi sao nổi 14 cánh, xem kẽ các cánh sao là những họa tiết trang trí kiểu lông công. Bao quanh ngôi sao là 15 vành hoa văn, gồm hai loại: hoa văn hình học và hình khắc người, động vật và vật.
Về hoa văn hình học, ngoài những hoa văn tương tự như hoa văn trên trống đồng Ngọc Lũ I như các chấm nhỏ thẳng hàng, chữ gãy nối tiếp, vòng tròn chấm giữa có tiếp tuyến song song, văn răng cưa,...còn có thêm một vành gồm hai đoạn hồi văn xen giữa với hai đoạn văn xoắn ốc hình quả trám kèm theo vòng tròn chấm giữa.
Vành 18 có hình chim, gồm 16 hình chim bay, giống với hình chim ở vành 9 của trống Hoàng Hạ và hai chim đứng.

**Hoa văn ở thân trống**
Phía trên của tang trống có một băng hoa văn hình học gồm 6 vành: hai vành 1 và 6 là những đường chấm nhỏ, các vành 2 và 5 là văn răng cưa, hai vành 3, 4 là vòng tròn chấm giữa có tiếp tuyến.
Dưới băng hình học này là hình 6 chiếc thuyền, xen giữa các thuyền có hình một chim đứng. Đây là loại chim cổ cao, chân giống con chim hạc. Cứ hai chiếc thuyền thì lại có một con chim đứng. Mỗi thuyền đều có năm người, mũ trên đầu họ đều có hình đầu chim.
Bên dưới những chiếc thuyền này là một băng hoa văn hình học, gồm 3 vành: một vành hoa văn vòng tròn có chấm giữa nằm giữa hai đường chấm nhỏ.
Trống có hai đôi quai kép trang trí văn thừng. Chân trống không có trang trí.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Những trống đồng Đông Sơn đã phát hiện ở Việt Nam. Viện bảo tàng lịch sử Việt Nam, 1975.

**Xem thêm**
Trống đồng
*Trống Khai Hóa
Thể loại:Trống đồng Đông Sơn
Thể loại:Lịch sử Hòa Bình
Sông Hồng
91 (số)

91 (chín mươi mốt) là một số tự nhiên ngay sau 90 và ngay trước 92.
91 cũng là con số được nhắc đến nổi tiếng với kênh  VOV Giao thông tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh phát trên tần số FM 91 MHz

**Tham khảo==
Đèo Bông Lau

Đèo Bông Lau hay đèo Lũng Phầy là đèo trên quốc lộ 4A đoạn giữa hai huyện Tràng Định tỉnh Lạng Sơn và Thạch An tỉnh Cao Bằng, Việt Nam .
Đèo Bông Lau ở gần bản Lũng Phầy xã Chí Minh huyện Tràng Định, thuộc vòng cung Đông Bắc ở vùng núi phía Bắc Việt Nam. 
Đèo cách thị trấn Đông Khê  name = title cỡ 13 km, cách thị trấn Thất Khê  name = Thất Khê cỡ 12 km.

**Lịch sử**
Tại đây, trong Chiến tranh Đông Dương, vào cuối năm 1949, đã diễn ra nhiều trận đánh lịch sử giữa trung đoàn 174 (tức trung đoàn Cao Bắc Lạng, Quân đội Nhân dân Việt Nam) với quân Pháp.

**Văn hóa**
Các sáng tác nghệ thuật về con đèo này:
*Năm 1947, nhạc sĩ Phạm Duy có bài hùng ca Bông Lau rừng xanh pha máu.
*Năm 1948, nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác bài hát Đèo Bông Lau.
*Năm 2004, họa sĩ Phan Kế An vẽ bức tranh sơn dầu Đèo Bông Lau .

**Chỉ dẫn**
 Có thể do lỗi biên tập hoặc lỗi đánh máy mà trong "Danh mục địa danh dân cư... Lạng Sơn" đã ghi tên bản là "thôn Lùng Phầy" .

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Giao thông Lạng Sơn
Họ Cá tầm

Họ Cá tầm (tên khoa học Acipenseridae) là một họ cá vây tia trong bộ Acipenseriformes, bao gồm 25 loài cá trong các chi Acipenser, Huso, Scaphirhynchus, và Pseudoscaphirhynchus. Họ Cá tầm được xem là một nhóm "cá nguyên thủy" là các đặc điểm hình thái của chúng hầu như không đổi nếu so với các hóa thạch.
Cá tầm sống ở các con sông, hồ, đường bời biển vùng cận nhiệt đới, ôn đới và cận hàn đới, tại lục địa Á-Âu và Bắc Mỹ. Chúng có kích thước lớn 7–12 feet (2-3½ m) là thông thường, và vài loài có thể phát triển tới 1. Hầu hết là sinh vật đáy ngược sông để đẻ trứng trong vùng châu thổ và cửa sông.

**Phân loại**
Phân họ Acipenserinae
**Chi Acipenser: Cá tầm
*** Acipenser baerii
**** Acipenser baerii baerii: cá tầm Siberi
**** Acipenser baerii baicalensis: cá tầm Baikal
*** Acipenser brevirostrum: cá tầm mũi ngắn
*** Acipenser dabryanus: cá tầm Dương Tử
*** Acipenser fulvescens: cá tầm hồ
*** Acipenser gueldenstaedtii: cá tầm Nga
*** Acipenser medirostris: cá tầm xanh lục
*** Acipenser mikadoi: cá tầm Sakhalin
*** Acipenser multiscutatus: cá tầm Nhật Bản
*** Acipenser naccarii: cá tầm Adriatic
*** Acipenser nudiventris: cá tầm râu tua
*** Acipenser oxyrinchus
**** Acipenser oxyrinchus desotoi: cá tầm vịnh
**** Acipenser oxyrinchus oxyrinchus: cá tầm Đại Tây Dương
*** Acipenser persicus: cá tầm Ba Tư
*** Acipenser ruthenus: cá tầm nhỏ (cá tầm sông Danube)
*** Acipenser schrenckii: cá tầm sông Amur
*** Acipenser sinensis: cá tầm Trung Quốc
*** Acipenser stellatus: cá tầm sao
*** Acipenser sturio: cá tầm châu Âu (cá tầm Baltic)
*** Acipenser transmontanus: cá tầm trắng
**Chi Huso
*** Huso huso: cá tầm Beluga
*** Huso dauricus: cá tầm Kaluga
*Phân họ Scaphirhynchinae
**Chi Scaphirhynchus
*** Scaphirhynchus albus: cá tầm da vàng nhợt
*** Scaphirhynchus platorynchus: cá tầm mũi xẻng
*** Scaphirhynchus suttkusi: cá tầm Alabama
**Chi Pseudosaphirhynchus
*** Pseudoscaphirhynchus hermanni: cá tầm lùn
*** Pseudoscaphirhynchus fedtschenkoi: cá tầm Syr Darya
*** Pseudoscaphirhynchus kaufmanni: cá tầm Amu Darya

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Acipenseridae- Acipenseridae-  Họ Cá tầm tại FishBase Ed. Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng 11 năm 2005. N.p.: FishBase, 2005.

Cá tầm
Thể loại:Cá ăn được
Thể loại:Cá tầm
Thể loại:Cá thương mại
Cá tầm Beluga

Cá tầm Beluga (danh pháp hai phần: Huso huso) là một loài cá có hành vi ngược dòng sông để đẻ trứng trong họ Acipenseridae của bộ Acipenseriformes. Nó được tìm thấy chủ yếu trong lưu vực biển Caspi và biển Đen, đôi khi cũng tìm thấy ở biển Adriatic. Việc đánh bắt thái quá để lấy trứng cá có giá trị cao—được biết đến như là trứng cá tầm Beluga— đã dẫn đến nguy cơ đe dọa tuyệt chủng của loài này. Cá tầm Beluga có kích thước lớn, tối đa dài 6 mét (19 ft), nhưng lớn khá chậm và muộn phát dục. Chúng có thể sống tới 150 năm. Số lượng của loài này đang suy giảm mạnh do đánh bắt thái quá hay đánh bắt trộm, điều này làm cho nhiều quốc gia thực hiện việc nghiêm cấm hoạt động thương mại các sản phẩm từ loài cá này.
IUCN phân loại cá tầm Beluga thuộc loại cực kỳ nguy cấp. Nó là loài được bảo vệ được liệt kê trong danh sách của phụ lục III của Công ước Bern và việc buôn bán sản phẩm từ nó bị cấm theo phụ lục II của CITES. Quần thể Địa Trung Hải được bảo vệ mạnh mẽ theo phụ lục II của công ước Bern này, trong đó người ta ngăn cấm bất kỳ việc đánh bắt quốc tế nào đối với chúng.
Cục cá và động vật hoang dã Hoa Kỳ đã cấm nhập khẩu trứng cá tầm Beluga và các sản phẩm khác từ loài cá này có nguồn gốc từ biển Caspi kể từ ngày 7 tháng 10 năm 2005.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Sturgeon Specialist Group (1996)  Huso huso. Danh sách các loài nguy cấp năm 2006 của IUCN. IUCN 2006. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2006. Được liệt kê là đang nguy cấp (EN A2d v2.3)- Huso huso (TSN 161084)bot=InternetArchiveBot . ITIS. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2006.- Phụ lục II của Công ước về bảo tồn động vật hoang dã châu Âu và môi trường sống tự nhiên date=2013-05-22 . Sửa đổi ngày 1 tháng 3 năm 2002.-  "Huso huso". FishBase. Ed. Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng 10 năm 2004. N.p.: FishBase, 2004.
*IUCN Sturgeon Specialist Group.  "Huso huso" (ID 10269). Danh sách các loài nguy cấp năm 2004 của IUCN. N.p.: IUCN, 2004.

Thể loại:Cá tầm
Thể loại:Động vật Azerbaijan
Thể loại:Cá Gruzia
Thể loại:Động vật Iran
Thể loại:Động vật Kazakhstan
Thể loại:Động vật România
Thể loại:Động vật Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Động vật Ý
Thể loại:Cá biển Caspi
Thể loại:Cá châu Á
Thể loại:Cá châu Âu
Thể loại:Cá Nga
H
Thể loại:Cá Biển Đen
Thể loại:Cá thương mại
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Thể loại:Cá Azerbaijan
Cá tầm Kaluga

Cá tầm Kaluga (danh pháp khoa học: Huso dauricus) tiếng Trung gọi là Cá hoàng (鳇) là một loài cá ăn thịt có hành vi ngược dòng sông để đẻ trứng trong họ Acipenseridae của bộ Acipenseriformes. Nó được tìm thấy chủ yếu trong lưu vực sông Amur tới tận vùng thượng nguồn như Argun, Shinka, Onon; vùng nước lợ cửa sông ven biển Okhotsk và biển Nhật Bản, đôi khi cũng tìm thấy ở các hồ như hồ Orjol phía trên Nikolaevsk. Cũng được tìm thấy ở Ussuri và Sungari, Trung Quốc. Cá tầm Kaluga có kích thước lớn, tối đa dài 5,6 mét (18,3 ft), thông thường nặng từ 150–400 kg, tối đa nặng 1.000 kg ( Thông tin tại FishBase) nhưng lớn khá chậm và muộn phát dục. Chúng có thể sống tới 80 năm. Chúng thuộc loại cá sống ở tầng nước đáy. Môi trường sống: nước ngọt hay nước lợ, độ sâu từ 0 tới 50 m. Số lượng của loài này đang suy giảm mạnh do đánh bắt thái quá hay đánh bắt trộm. Khả năng phục hồi quần thể là chậm (ít nhất từ 14 đến 23 năm để tăng gấp đôi quần thể). Khu vực sinh sống: Vùng ôn đới bắc bán cầu, nhiệt độ trung bình 10-20 °C, vĩ độ 43-55° Bắc. Có hai dạng thù hình sinh thái trong quần thể sinh sống ở vùng cửa sông, là dạng 'nước ngọt' và dạng 'nước lợ'. Lưng của chúng có màu từ xám-lục đến đen, bụng màu trắng.
Cá tầm Kaluga khi trưởng thành không đẻ trứng hàng năm nhưng ít nhất mỗi hai năm chúng đều đẻ trứng một lần. Khi tuổi tăng lên thì chu kỳ đẻ trứng cũng tăng thành 3, 4 hay nhiều năm hơn. Năm đầu tiên, thức ăn của chúng là các loài động vật không xương sống còn sau đó chúng chuyển sang ăn cá, ví dụ Oncorhynchus keta. Từ 4 đến 5 năm tuổi trở đi, chúng ăn các loại cá trưởng thành. Trứng cá tầm Kaluga là món ăn có giá trị thu được từ trứng của loài cá này. Hiện nay cá tầm Kaluga được IUCN liệt kê là loài nguy cấp từ ngày 1 tháng 8 năm 1996 (Số tham chiếu. 53964). Buôn bán quốc tế các sản phẩm từ cá tầm Kaluga bị nghiêm cấm (CITES II, từ ngày 1 tháng 4 năm 1998; CMS Phụ lục II).

**Chú thích**

**Tham khảo**
access-date=20 December 2021- Huso dauricus (TSN 550557) date=2004-11-20 . ITIS. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2006.-  "Huso dauricus". FishBase. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2006.

**Liên kết ngoài**
 Website của chính quyền Khabarovsk Krai - Du lịch và giải trí - cá tầm Kaluga (có ảnh) date = ngày 9 tháng 12 năm 2004- Viện bảo tàng kiến thức khu vực Khabarovsk (có ảnh)- Bài báo từ tờ Tin tức Vladivostok về việc đánh bắt trộm cá tầm Kaluga date=2007-11-03 
D
Thể loại:Cá Nga
Thể loại:Cá tầm
Card mạng

Tập tin:Network card.jpg|nhỏ|phải|200px|Card giao tiếp mạng Ethernet từ thập niên 1990 kết nối với ISA bus cũ. Card này hỗ trợ cả 10BASE2 cáp đồng trục (đầu nối dây BNC bên trái) và 10BASE-T đôi xoắn (đầu nối dây RJ-45 bên phải).
Card mạng (network card), hay card giao tiếp mạng (Network Interface Card), là một bản mạch cung cấp khả năng truyền thông mạng cho một máy tính. Nó còn được gọi là bộ thích nghi LAN (LAN adapter), được cắm trong một khe (slot) của bản mạch chính và cung cấp một giao tiếp kết nối đến môi trường mạng. Chủng loại card mạng phải phù hợp với môi trường truyền và giao thức được sử dụng trên mạng cục bộ.
Card mạng là thiết bị chịu trách nhiệm:- Chuyển đổi các tín hiệu máy tính ra các tín hiệu trên phương tiện truyền dẫn và ngược lại.

**Các thành phần trong card mạng**
180px- I/O Address: Địa chỉ bộ nhớ chính của máy tính, được dùng để trao đổi dữ liệu giữa máy tính với thiết bị (card mạng)- Memory Address: Địa chỉ bộ nhớ chính của máy tính, là nơi bắt đầu vùng đệm dành cho các xử lý của card mạng- DMA Channel: Cho phép thiết bị (card mạng) làm việc trực tiếp với bộ nhớ máy tính mà không cần thông qua CPU- Boot PROM: Cho phép khởi động hệ thống và kết nối vào mạng- MAC Address: Địa chỉ định danh duy nhất được IEEE cấp cho mỗi card mạng- Đầu nối BNC: Nối card mạng với cáp qua đầu nối chữ T (10BASE2)- Đầu nối RJ-45: Nối card mạng với cáp qua đầu nối RJ-45 (10BASE-T/100BASE-T)- Đầu nối AUI: Nối card mạng với cáp (10BASE5)- Khe cắm mở rộng: nơi cho phép gắn card mạng vào máy tính, có nhiều chuẩn: ISA, EISA, PCI, MCA,...- IRQ (Interrupt Request): Chỉ số ngắt. Mỗi thiết bị trên máy tính, kể cả card mạng, đều được ấn định một chỉ số ngắt duy nhất để yêu cầu CPU phục vụ
Ví dụ:
IRQ=0: system timer
IRQ=4: COM1 và COM3
IRQ=10: chưa ấn định

**Giao tiếp qua card mạng**
180px
Bộ thu phát (transceiver) chuyển đổi dữ liệu song song sang dữ liệu tuần tự và ngược lại.
Dữ liệu tuần tự có thể ở dạng: tín hiệu tương tự (analog signal), tín hiệu số (digital signal) hoặc tín hiệu quang (light signal).
180px
Card mạng giao tiếp với mạng qua một cầu nối nối tiếp và với máy tính qua một cầu nối song song. Card mạng dùng một IRQ, một địa chỉ I/O và một không gian địa chỉ để làm việc với hệ điều hành.

**Trình điều khiển card mạng**
Trình điều khiển card mạng (driver) là bộ phận phần mềm trung gian có nhiệm vụ giao tiếp giữa card mạng và máy tính. Khi một trình điều khiển card mạng được nạp, nó cần phải kết buộc với một chồng giao thức.
Phần mềm trình điều khiển cung cấp các chức năng ở tầng LLC.

**Các bước cơ bản cài đặt card mạng**
Khi chọn một card mạng, cần phải xem xét các yếu tố sau:- Các giao thức giao tiếp - Ethernet, Token Ring, hay FDDI...- Đầu nối: Cáp xoắn, cáp đồng trục, không dây hay cáp quang- Loại bus - PCI hay ISA
Các bước cơ bản cài đặt card mạng- Gắn card mạng vào khe cắm mở rộng trên máy tính, thiết lập jumpers và các công tắc chuyển mạch DIP trên card mạng- Cài đặt driver card mạng- Định cấu hình card mạng để thiết bị này không tranh chấp với các thiết bị khác- Kết buộc card mạng với một giao thức truyền thông- Gắn dây cáp vào card mạng

**Tham khảo**
Thể loại:Mạng máy tính
Thể loại:Phần cứng mạng
Thể loại:Ethernet
Trừng phạt thân thể

Trừng phạt thân thể (corporal punishment) là các hành vi sử dụng vũ lực hay áp lực gây ra đau đớn về thể xác cho một cá nhân người nào đó nhưng không nhằm gây thương tích. Hành vi này được sử dụng như một hình thức kỷ luật, trừng phạt hoặc giáo dục. Tuy nhiên,dù được sử dụng rộng rãi nhưng nếu quá lạm dụng hoặc tiến hành dưới mức độ quá mức sẽ gây nguy hiểm, thậm chí nguy hiểm nghiêm trọng cho người bị phạt.
Em bé người Đức đang chịu hình phạt đánh đòn vào mông bằng tay được thực hiện bởi cha ruột
Trừng phạt thân thể từng được sử dụng nhiều trong quá khứ nhưng đã bị hạn chế nhiều trong giai đoạn gần đây vì các ảnh hưởng tiêu cực của việc lạm dụng quá mức các hình phạt thân thể. Nhiều hoạt động nhằm hạn chế hoặc chấm dứt các phương pháp trừng phạt thân thể, đặc biệt là trừng phạt thân thể trẻ em được tiến hành tại một số quốc gia để bảo vệ quyền trẻ em.

**Phân loại**

**Theo phương pháp**

**Đánh đòn**
Đánh đòn là hành động dùng tay hoặc các vật dụng như roi, gậy, dây da hay thắt lưng để đánh vào cơ thể của người bị phạt bằng một lực nhất định gây đau đớn. Mông là bộ phận thường được chọn để đánh vào vì có khả năng hồi phục nhanh và ít gây ảnh hưởng tới các bộ phận khác của cơ thể. Ngoài ra, đùi hay bắp chân cũng thường được chọn làm mục tiêu để đánh, một số bộ phận như lưng và vai cũng đôi khi được chọn để đánh. Hành vi đánh vào vùng nhạy cảm như đầu hay lòng bàn tay, bàn chân là hết sức nguy hiểm.
Hình nộm miêu tả cách mà các phạm nhân Malaysia phạm một số tội danh nhất định chấp hành hình phạt đánh đòn
Đánh đòn là hình phạt thân thể phổ biến do tính đơn giản, dễ thực hiện, hiệu quả tức thời và đa dạng trong phương pháp tiến hành.

**=Dụng cụ=**
Các dụng cụ dùng đánh đòn một người thường gặp là: các loại roi (roi mây, roi da, roi ngựa), thước, dây da, hoặc các loại cây gỗ cứng hoặc dẻo. Hình dạng và tính chất sự đau đớn gây ra phụ thuộc tính chất của dụng cụ.

**Khác**
Các phương pháp khác ít gặp hơn cũng thường được sử dụng để phạt như:quỳ vỏ mít, véo tai, quỳ gối hay đừng dưới nắng,...
Roi mây - một dụng cụ phổ biến thường dùng đánh đòn

**Theo tính chất**
Trừng phạt thân thể thường chia làm ba loại chính:
*Parental or domestic corporal punishment (Gia đình): thực hiện trong nội bộ gia đình (Ví dụ: Bố mẹ hay người bảo hộ đánh đòn con cái);
*School corporal punishment (Trường học): Trong các môi trường học tập (Ví dụ: Thầy cô đánh đòn học sinh, cấp trên đánh đòn quân lính,...);
*Judicial corporal punishment (Pháp luật):Tiến hành một cách chính thức dưới sự chỉ đạo của một chính quyền hay một người, cơ quan có thẩm quyền như một hình phạt cho một tội ác nào đó. (Ví dụ: Quan xử trượng hình (đánh đòn bằng trượng) một phạm nhân, một phạm nhân bị kết án đánh đòn bởi tòa án,...).Singapore và Brunei là hai nước tiêu biểu áp dụng công khai hình phạt đánh đòn bằng roi cho các phạm nhân của các nước này.

**Chú thích**

Thể loại:Tranh cãi đạo đức tư pháp
Thể loại:Kỹ sư

Thể loại:Người theo nghề nghiệp
Thể loại:Khoa học kỹ thuật
Thể loại:Học vị
Thể loại:Nghề nghiệp kỹ thuật
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Thể loại:Giám mục

Giám mục là chức sắc được tấn phong trong một số giáo hội thuộc cộng đồng Cơ Đốc giáo, nắm giữ các vị trí quyền lực trong giáo hội...
Theo Tân Ước, Giám mục là người chăn bầy, có chức trách chăm sóc, lãnh đạo hoặc quản trị và dạy dỗ. Vì vậy, Giám mục cần phải "không chỗ trách được. Chẳng nên kiêu ngạo, giận dữ, ghiền rượu, hung tàn, tham lợi; nhưng hay tiếp đãi khách, bạn với người hiền, khôn ngoan, công bình, thánh sạch, tiết độ, hằng giữ đạo thật y như đã nghe dạy, hầu cho có thể theo đạo lành mà khuyên dỗ người khác và bác lại kẻ chống trả." (Titus 1. 8,9)
Thể loại:Nhà lãnh đạo Cơ Đốc giáo
Thể loại:Giáo sĩ Công giáo Rôma
Thể loại:Người theo nghề nghiệp
Columba Bush

Columba Bush (sinh ngày 17 tháng 8 năm 1953) là phu nhân Thống đốc thứ 43 tiểu bang Florida Jeb Bush, và là em dâu của Tổng thống thứ 43 của Hoa Kỳ George W. Bush. Columba Garnica Gallo chào đời ở León, Guanajuato, México, nơi cô lớn lên và học đến trung học. Ngày 23 tháng 1 năm 1974, Columba kết hôn với Jeb Bush, chàng trai người Mỹ cô gặp gỡ lần đầu tại Leon năm 1971 khi Bush tham gia một chương trình trao đổi sinh viên. Hai người có ba con: George P. Bush, Noelle Bush và Jeb Bush, Jr.

**Rắc rối với Hải quan**
Ngày 24 tháng 7 năm 1999, Columba Bush bị cầm giữ tại Hải quan Hoa Kỳ ở Phi trường Quốc tế Hartsfield, Atlanta khi trở về từ Paris, Pháp. Trong bản khai hải quan Bush man khai rằng bà chỉ mua một lượng hàng hoá trị giá 500 USD. Khi nhân viên hải quan phát hiện hoá đơn mua hàng trong ví của Bush, bà từ chối cơ hội thay đổi lời khai. Sau khi nhân viên hải quan lục soát hành lý và tìm thấy số lượng hàng hoá ấy, Bush thú nhận rằng bà đã khai man vì không muốn chồng biết số tiền bà đã tiêu xài.
Theo luật liên bang, bà phải nộp phạt số tiền ngang bằng giá trị lượng hàng đã mua và phải chịu tịch thu lượng hàng ấy; nhưng Bush chỉ nộp phạt 4.100 USD và trở về Tallahassee ngay chiều ấy với số hàng đã mua. Hôm sau, Bush và chồng đã đưa ra lời xin lỗi thừa nhận vụ việc trên.

**Hoạt động nghệ thuật**
Bush hoạt động tích cực trong nỗ lực cổ xuý nghệ thuật. Năm 1999, bà làm việc với tổ chức Nghệ thuật cho Giáo dục Hoàn chỉnh/Liên minh Giáo dục Nghệ thuật Florida (ACE/FAAE) nhằm phát triển Nghệ thuật cho Cuộc sống! nhắm mục tiêu gia tăng tầm quan trọng của nghệ thuật trong hệ thống giáo dục. Bà cũng sử dụng những trải nghiệm cá nhân trong các vấn đề lạm dụng trong gia đình nhằm hỗ trợ các chương trình điều trị và ngăn ngừa như Viện Phòng chống Nghiện rượu (NIAAA).

**Xem thêm**
Jeb Bush
*Gia tộc Bush

**Tham khảo**
 Official biography- Becker, Jo. "Bush: Wife meant to hide shopping spree from me." St. Petersburg Times. 22 tháng 6 năm 1999
Thể loại:Đệ nhất Phu nhân Florida
Thể loại:Gia tộc Bush
Thể loại:Người Guanajuato
Thể loại:Người Florida
Thể loại:Nhà từ thiện Mỹ
Thể loại:Tín hữu Công giáo Rôma Hoa Kỳ
Thạch cao

Thạch cao là khoáng vật trầm tích hay phong hóa rất mềm, với thành phần là muối calci sulfat ngậm 2 phân tử nước (CaSO4.2H2O). Tinh thể hạt, bột... khối lượng riêng 2,31-2,33 g/cm³.

**Sử dụng**
Khoáng thạch cao (gypsum, CaSO4.2H2O) nung ở ~150 °C nhận được "thạch cao khan":
CaSO4·2H2O → CaSO4·0,5H2O (thạch cao khan) + 1,5H2O (dưới dạng hơi).
Thạch cao khan đem nghiền thành bột, nếu trộn bột này với nước thì thành vữa thạch cao. Đem vữa thạch cao ở trạng thái tươi đi đổ khuôn sau đó đợi ninh kết (sản phẩm thủy hóa lại là CaSO4.2H2O và một phần chưa thủy hóa vẫn là CaSO4.0,5H2O) thì nhận được vật liệu màu trắng có cường độ và độ ổn định nhất định (tên của dạng vật liệu cuối cùng nhận được này thường được gọi một cách đơn giản là "thạch cao" hay khuôn thạch cao).
Bột thạch cao khan được dùng trong công nghiệp xi măng, tấm thạch cao, gạch men, giấy, kỹ thuật đúc tượng, bó bột.
Nếu nung ở nhiệt độ cao hơn, phản ứng xảy ra:
CaSO4·2H2O → CaSO4 + 2H2O.
Tuy nhiên CaSO4 không có giá trị sử dụng như CaSO4·0,5H2O.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 Vữa thạch cao- Chất kết dính thủy lực- Danh sách khoáng vật

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Khoáng vật sulfat
Thể loại:Vật liệu xây dựng
Thể loại:Đá trầm tích
Thể loại:Khoáng vật calci
Thể loại:Khoáng vật hệ đơn nghiêng
Thể loại:Tín hữu Công giáo

Trong tiếng Việt, thuật ngữ Công giáo được dùng để dịch chữ καθολικος, Catholica (Catholique), với ý nghĩa đó là đạo chung, đạo phổ quát đón nhận mọi người, chứ không riêng cho dân tộc hay quốc gia nào.
Công giáo
Thể loại:Giáo hội Công giáo Rôma
Thể loại:Học thuyết chính trị

Xem thêm:- :Thể loại:Chính thể- :Thể loại:Hệ tư tưởng chính trị- :Thể loại:Chế độ chính trị- :Thể loại:Triết học chính trị- :Thể loại:Văn hóa chính trị
Thể loại:Chính trị
Chính trị
Chính trị
Thể loại:Triết học chính trị
Thể loại:Nhà phát minh Mỹ

Mỹ
Thể loại:Người Mỹ theo nghề nghiệp
Thể loại:Khoa học và công nghệ Mỹ
Thể loại:Phát minh của Hoa Kỳ
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Chương trình soạn thảo văn bản

Tập tin:OpenOffice.org Writer.png|phải|nhỏ|300px|OpenOffice Writer chạy trên nền Ubuntu
Chương trình soạn thảo văn bản là một loại phần mềm được thiết kế để soạn thảo các văn bản điện tử với một số chức năng chính như sau: - Hiển thị nội dung văn bản trên màn hình- Cho phép người dùng sửa đổi, bổ sung tại vị trí bất kì trong văn bản- Thể hiện nhiều kiểu chữ (font), cỡ chữ, màu sắc khác nhau- Có thể kèm theo hình ảnh trong văn bản- Lưu giữ văn bản dưới dạng file- Hỗ trợ in ấn văn bản- Có chức năng ghép ảnh
Có rất nhiều chương trình soạn thảo văn bản khác nhau. Về các phần mềm thương mại, nổi tiếng nhất có Microsoft Word đi kèm với bộ phần mềm Microsoft Office của Microsoft. WordPerfect là một chương trình ít được sử dụng hơn.
Các chương trình soạn thảo văn bản thuộc loại phần mềm tự do nguồn mở thường gặp bao gồm: 
OpenOffice.org Writer|Writer

**Các trình soạn thảo chữ**
Một nhóm các trình soạn thảo không có tính năng định dạng (phông chữ, màu sắc) và đưa hình vẽ, bảng biểu. Loại chương trình này (thường gọi là text-based editor) khá phổ dụng trong các hệ điều hành họ Unix và Linux. Những ví dụ điển hình gồm có vi và emacs. Ngoài chức năng biên tập các file hệ thống, các phần mềm này còn có thể kết hợp với các hệ sắp chữ, chẳng hạn như TeX để soạn thảo các văn bản có cấu trúc phức tạp với chất lượng cao.
Trong Windows trình soạn thảo chữ không phổ biến. Chương trình Notepad có một số tính năng rất cơ bản (mở file, lưu file), và một số phần mềm khác có tính năng mạnh hơn (Notepad++, TextPad).

**Tham khảo**
Thể loại:Thuật ngữ máy tính
Thể loại:Nhà khoa học máy tính

Thể loại:Nhà khoa học
Thể loại:Chuyên viên máy tính
Thể loại:Khoa học máy tính
Khoa học
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Thể loại:Nhà toán học theo lĩnh vực
Thể loại:Thánh Công giáo Rôma

Xem thêm :Thể loại:Tôi tớ Chúa, :Thể loại:Đấng đáng kính, và :Thể loại:Chân phước.
Thể loại:Nhân vật tôn giáo
Thể loại:Tín hữu Công giáo Rôma
Công giáo Rôma
Thể loại:Giáo hội Công giáo Rôma
Thể loại:Danh hiệu Công giáo
Maria Goretti

Maria Goretti (16 tháng 10 năm 1890 – 6 tháng 7 năm 1902) là một vị thánh tử đạo của Giáo hội Công giáo Rôma. Cô là một trong những vị thánh trẻ tuổi nhất của Giáo hội Công giáo.

**Cuộc đời**
Maria Goretti sinh 16 tháng 10 năm 1890 tại Corinaldo, Ý., với bố mẹ là Luigi Goretti và Assunta nhũ danh Carlini. Năm 1890, cô và gia đình di chuyển đến Le Ferriere (gần Nettuno), nơi họ sống trong một toà nhà chung với gia đình Serenellis. Bố cô mất khi cô 10 tuổi. Khi cô 11 tuổi, người hàng xóm của cô, Alessandro Serenelli (sinh năm 1882), trở nên ám ảnh tình dục đối với cô, và tiếp cận cô vài lần với đề nghị tình dục. Ngày 5 tháng 7 năm 1902, Alessandro tấn công Maria và đe doạ cô bằng dao; khi cô không khuất phục và phản đối rằng "đó là tội lỗi" và "Thiên Chúa không muốn điều này," Serenelli đâm cô 14 nhát. Vào ngày hôm sau, sau khi bày tỏ sự tha thứ đối với kẻ giết mình, nói rằng cô muốn anh ta cùng lên thiên đàng với cô, Maria Goretti chết vì thương tích.
Alessandro Serenelli bị tuyên phạt tù do tội ác của mình. Anh ta vẫn không ăn năn trong vài năm sau đó. Một đêm, anh ta mơ thấy Maria đưa cho anh ta 14 đoá hoa huệ cho 14 lần cô bị đâm. Sau giấc mơ, anh ta trở nên hối hận sâu sắc. Sau khi ra khỏi tù, anh đến nhà mẹ của Maria, Assunta, và khẩn cầu cho sự tha thứ của bà. Bà đã tha thứ anh ta, và họ cùng dự thánh lễ vào ngày hôm sau, rước Mình Thánh bên cạnh nhau. Alessandro Serenelli trở thành phần tử dòng ba của dòng Capuchin.
Ngày 25 tháng 3 năm 1945, ngày lễ Lá, Giáo hoàng ký sắc lệnh xác định rằng Maria Goretti đã tử đạo vì đức tin. Không yêu cầu một phép lạ nào, ngày 21 tháng 5 cùng năm, cô được tuyên bố nâng lên bậc Chân Phước, với nghi thức diễn ra vào 27 tháng 4 năm 1947.
Hai phép lạ điển hình được chọn trong quá trình tiến hành phong thánh của Maria Goretti là trường hợp một công nhân bị tai nạn lao động ở chân do đá đè khi đang đào đất gây giập bàn chân nặng, anh cầu cứu Maria Goretti nhiều lần và chỉ trong cùng ngày xảy ra tại nạn, ngày 8 tháng 5, 1947, anh ta bớt đau nhức, bàn chân giảm sưng phồng biên dạng và lành hẳn; ngày hôm sau anh ta trở lại làm việc bình thường. Trường hợp thứ hai xảy ra vào 4 ngày trước, ngày 4 tháng 5, một phụ nữ bị viêm mủ màng phổi đã lành hẳn sau lời cầu xin Maria Goretti.
Ngày 24 tháng 6 năm 1950, Giáo hoàng Pius XII tấn phong Thánh Maria Goretti là thánh đồng trinh và tử đạo của Giáo hội Công giáo Rôma. Mẹ của Maria hiện diện trong buổi lễ - bà là người mẹ đầu tiên từ trước đến nay hiện diện trong lễ tấn phong của con. Alessandro Serenelli cũng có mặt.
Ngày lễ kính Thánh Maria Goretti là 6 tháng 7 hằng năm.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Thánh Maria Goretti, cầu cho chúng tôi! Trang web chính thức
Goretti, Maria
Maria
Thể loại:Sinh năm 1890
Thể loại:Mất năm 1902
Thể loại:Adolf Hitler

Thể loại:Chính khách Đức Quốc xã
Thể loại:Lãnh đạo Đảng Quốc xã
Thể loại:Thủ tướng Đức
Thể loại:Gia tộc Hitler
Thể loại:Người Đức gốc Áo
Thể loại:Người Phần Lan

Thể loại:Người Baltic Phần Lan
Thể loại:Các dân tộc Ural
Thể loại:Người châu Âu theo quốc tịch
Người
Thể loại:Người theo quốc tịch
Nưgời
Thể loại:Dân tộc bản địa cận Bắc Cực
Thể loại:Dân tộc bản địa Bắc Cực
Thể loại:Phần Lan

Thể loại:Quốc gia thành viên Liên minh châu Âu
Thể loại:Quốc gia châu Âu
Thể loại:Cộng hòa
Thể loại:Quốc gia thành viên Ủy hội châu Âu
Thể loại:Quốc gia Tây Âu
Thể loại:Quốc gia Bắc Âu
+
Thể loại:Nhà nước hậu Đế quốc Nga
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Phần Lan-Ugria
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Phần Lan
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Thụy Điển
Thể loại:Nam Phi

Thể loại:Quốc gia châu Phi
Thể loại:Cộng hòa
Thể loại:Quốc gia Nam Phi
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Afrikaans
Thể loại:Martin Luther

Thể loại:Thể loại theo tên nhà văn Đức
Thể loại:Người sáng lập tôn giáo
Thể loại:Nam nhà văn thế kỷ 16
Thể loại:Nhà thần học Tin Lành Đức thế kỷ 16
Thể loại:Nhà thần học Luther Đức
Thể loại:Thể loại theo tên nhà triết học
Thể loại:Chính khách Pháp

Pháp
Thể loại:Người Pháp theo nghề nghiệp
Thể loại:Chính trị Pháp
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Thể loại:Lịch sử chính trị Pháp
Thể loại:Chính khách châu Âu
La trưởng

La trưởng là một cung thể trưởng dựa trên nốt La (A), bao gồm các nốt sau La, Si, Đô♯, Rê, Mi, Fa♯, Sol♯ và La. Bộ khóa của nó có 3 dấu thăng.
Âm giai cung La trưởng
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Fa thăng thứ và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung La thứ. La trưởng là cung duy nhất có hợp âm Neapolitan ở  đòi hỏi có giáng bất thường.
Trong các tác phẩm âm nhạc, La trưởng không được sử dụng nhiều như Rê trưởng hay Sol trưởng. Bản Giao hưởng số 7 của Beethoven, Giao hưởng số 6 của Bruckner và Giao hưởng số 4 của Mendelssohn đã có một danh sách gần như hoàn chỉnh các bản giao hưởng có sử dụng cung này trong thời kỳ âm nhạc lãng mạn. Bản Concerto cho đàn Clarinet của Mozart và Clarinet Quintet cũng đều được viết ở cung La trưởng.
Trong âm nhạc thính phòng, La trưởng được sử dụng thường xuyên hơn. Cả Brahms và Franck đều viết các bản sonata cho violon ở cung La trưởng.
Theo lời của Christian Friedrich Daniel Schubart, La trưởng là một cung thể phù hợp cho "tuyên ngôn của tình yêu trong trắng,... sự hy vọng được nhìn thấy người yêu dấu một lần nữa trong buổi chia tay; niềm hân hoan của tuổi trẻ và niềm tin vào chúa" (declarations of innocent love,... hope of seeing one's beloved again when parting; youthful cheerfulness and trust in God).
Trong dàn nhạc chơi cung này, bộ trống thường được chơi cách một quãng 5 cho La và Mi, hơn là quãng 4 như phần lớn các cung thể khác.

**Những bài hát nổi tiếng sử dụng cung này**
 Happy New Year - ABBA- Is This The Way To Amarillo - Neil Sedaka/Howard Greenfield- Stand By Me - Ben E. King- It's My Party - Lesley Gore- Dancing Queen - ABBA- City of Blinding Lights - U2- Tears In Heaven - Eric Clapton- Country Roads. Take Me home - John Denver- I Will Always Love You - Dolly Parton- Bohemian Rhapsody- Queen- A Summer Song - Chad & Jeremy- Rock Around the Clock - Bill Haley- River Flows In You - Yiruma
*Sô nát số 11 cung la trưởng K331-Mozart(chương III là Hành Khúc Thổ Nhĩ Kì-Turkish March nổi tiếng)- Tribute - Yanni.

**Tham khảo**
 Colin Lawson, Mozart: Clarinet Concerto, A Cambridge Music Handbook, Cambridge University Press, 1996
Thể loại:Cung thể âm nhạc
Thể loại:Nhạc khúc La trưởng
La thứ

La thứ (thường được viết tắt là Am) là một cung thứ dựa trên nốt La (A), bao gồm các nốt nhạc sau La, Si, Đô, Rê, Mi, Fa, Sol và La. Bộ khóa của  nó không có dấu thăng cũng như dấu giáng.
Âm giai cung La thứ
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Đô trưởng và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung La trưởng. Các sự thay đổi về giai điệu hay hoà âm trong các phiên bản khác nhau của cung này được viết lại khi cần thiết.
Johann Joachim Quantz coi La thứ cùng với Đô thứ diễn tả "nỗi buồn" có hiệu quả hơn bất cứ cung thứ nào khác.

**Những tác phẩm nhạc có sử dụng cung này**
Etude 'Winter Wind - Frédéric Chopin
*Sáng tác số 13 - Johann Sebastian Bach
*Rondo Alla Turca - Wolfgang Amadeus Mozart
*Für Elise - Ludwig van Beethoven
*Scottish Symphony - Felix Mendelssohn
*Introduction and Rondo Capriccioso - Camille Saint-Saëns
*Rhapsody on a Theme of Paganini - Sergei Rachmaninoff
*Concerto viết cho Piano - Edvard Grieg
*Concerto viết cho Piano - Robert Schumann
*Giao hưởng số 6 - Gustav Mahler
*Classical Gas - Mason Williams

**Những bài hát nổi tiếng**
House of the Rising Sun - Traditional
*Save Tonight - Eagle Eye Cherry
*Anthem for the Year 2000 - Silverchair
*Street Spirit (Fade Out) - Radiohead
*Smooth Criminal - Alien Ant Farm (bản ban đầu của Michael Jackson)
*Californication - Red Hot Chili Peppers (cũng được viết ở cung Đô trưởng)
*Otherside - Red Hot Chili Peppers
*Dani California - Red Hot Chili Peppers
*Mary Jane's Last Dance - Tom Petty and the Heart Breakers
*Interlude/tribute to Adam Lambie in the key of a minor - Blonde Sunshine
*Stairway to Heaven - Led Zeppelin
*Ain't Talkin' 'Bout Love - Van Halen
*November Rain - Guns N' Roses
*Bad Habit - The Offspring
*Pennyroyal Tea - Nirvana
*Lover I don't have to Love - Bright Eyes
*Here Comes the Rain Again - Eurythmics
*Holding Out For a Hero - Bonnie Tyler

**Thông tin khác**
Chỉ có bài hát "Jane Doe" trong album Songs in A minor của Alicia Keys thật sự là viết ở cung La trưởng.

**Tham khảo**
Thể loại:Cung thể âm nhạc
Thể loại:Nhạc khúc La thứ
Thuật toán không đơn định

Trong lý thuyết tính toán, một thuật toán không đơn định là một thuật toán có một hoặc nhiều điểm lựa chọn, mà tại đó có nhiều hướng đi tiếp khác nhau mà không được chỉ rõ hướng nào sẽ được chọn. Mỗi thực thi cụ thể của một thuật toán như vậy chọn lấy một hướng mỗi khi gặp một điểm lựa chọn. Do đó, khi áp dụng cho cùng một dữ liệu đầu vào và trạng thái khởi tạo, có thể có các đường thực thi khác nhau của thuật toán đó, và khi kết thúc, các đường thực thi này thường cho kết quả là các dữ liệu ra khác nhau hoặc kết thúc tại các trạng thái cuối cùng khác nhau.

**Ví dụ: Tour du lịch qua n thành phố**
Bài toán: cho n thành phố và một số tuyến đường nối một số cặp hai thành phố. Câu hỏi là có hay không một tour đi qua n thành phố và quay lại chỗ cũ mà không đi qua thành phố nào quá 1 lần.
Dưới đây là một ví dụ về một thuật toán không đơn định dùng để kiểm tra xem có tồn tại một tour như trên hay không.
# Chọn một hoán vị của n thành phố. Giả sử ta được {c1,c2,..,cn}
# Nếu với mọi i từ 1 đến n, ta có tuyến đường trực tiếp giữa hai thành phố ci và ci+1, và giữa c1 và cn cũng có đường nối trực tiếp, thuật toán kết thúc với kết quả có; nếu không, thuật toán kết thúc với kết quả không biết.
Ta thấy rằng thuật toán này không phải lúc nào cũng cho ra một kết quả hữu ích, nhưng nó không bao giờ đưa ra câu trả lời sai. Ngoài ra, nó có thể (đôi khi) đưa ra câu trả lời đúng và có ích một cách nhanh chóng hơn bất kỳ thuật toán đơn định nào cho bài toán này.

**Xem thêm**
Máy Turing không đơn định (Non-deterministic Turing machine)
*Ôtômát hữu hạn không đơn định (Nondeterministic finite state machine)

**Tham khảo**
Thể loại:Lý thuyết độ phức tạp tính toán
Thể loại:Toán học rời rạc
Thể loại:Lý thuyết tính toán