Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Luật số lớn

Mô phỏng luật số lớn ở đó trung bình mẫu tiến gần về trung bình quần thể khi kích thước mẫu đủ lớn
Trong toán học và xác suất thống kê, luật số lớn hay quy luật số lớn (Tiếng Anh: Law of Large Number, Viết tắt: LLN) là một khái niệm mô tả hành vi hội tụ của trung bình mẫu cũng như các đặc trưng thống kê khác của một dãy các biến ngẫu nhiên độc lập và có phân phối đồng nhất khi kích cỡ mẫu tăng lên. Luật số lớn chỉ ra rằng khi ta chọn ngẫu nhiên các giá trị (mẫu thử) trong một dãy các giá trị (quần thể), kích thước dãy mẫu thử càng lớn thì các đặc trưng thống kê (trung bình, phương sai,...) của mẫu thử sẽ càng hội tụ gần với các đặc trưng thống kê của quần thể. Luật số lớn có nhiều ứng dụng trong các kỹ thuật mô phỏng thống kê cũng như trong kinh tế, tài chính, dự báo hay bảo hiểm.
Luật số lớn thường được mô tả dưới hai dạng chính, bao gồm dạng yếu (Weak Law of Large Number - WLLN) và dạng mạnh (Strong Law of Large Number - SLLN). Ở dạng yếu, trung bình mẫu chỉ hội tụ theo xác suất về trung bình quần thể. Trong khi đó, ở dạng mạnh, trung bình mẫu hội tụ gần như chắc chắn về trung bình quần thể. 
(Xem thêm: Sự hội tụ của các biến ngẫu nhiên)

**Luật số lớn yếu**
Luật số lớn yếu còn được gọi là định lý Khintchine. Cụ thể, xét một dãy các biến ngẫu nhiên  độc lập, cùng phân phối với kỳ vọng E(X), luật số lớn yếu phát biểu rằng, với mọi số thực  dương, xác suất để khoảng cách giữa trung bình tích lũy  và kỳ vọng E(X) lớn hơn  là tiến về 0 khi n tiến về vô cực, nghĩa là:

Phát biểu được chứng minh bằng cách sử dụng bất đẳng thức Bienaymé-Chebychev sau đây của Chebychev:

Ta có biến ngẫu nhiên  có kỳ vọng 
 
và phương sai 

từ bất đẳng thức Bienaymé-Chebychev, ta có:

Vế phải tiến về 0 khi n tiến về vô cực, định lý được chứng minh.
Theo định nghĩa hội tụ của biến ngẫu nhiên thì  hội tụ theo xác suất về E(X).

**Luật số lớn mạnh**
Xét n biến ngẫu nhiên độc lập cùng phân phối xác suất, khả tích (nghĩa là ). Luật số lớn mạnh phát biểu rằng trung bình tích lũy  hội tụ hầu như chắc chắn về E(X).
Nghĩa là:
.

**Tham khảo**
Định lý giới hạn trung tâm (Central Limit Theorem) - Một khái niệm mô tả phân phối tiệm cận của trung bình mẫu khi kích cỡ mẫu đủ lớn.
Thể loại:Lý thuyết xác suất
Thể loại:Chứng minh toán học
Thể loại:Thuật ngữ thống kê
Phan Thu Ngân

Phan Thu Ngân (có tài liệu ghi là Phan Thị Thu Ngân; sinh năm 1980) đạt danh hiệu Hoa hậu báo Tiền phong năm 2000 khi đang là sinh viên khoa Kinh tế thương mại của Đại học Văn Lang. Cô đã từ bỏ quyền tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 2001 và kết hôn.

**Tiểu sử**
Phan Thu Ngân sinh năm 1980, trong một gia đình lao động nghèo tại Đồng Nai có 2 chị gái và 1 em trai. Mẹ cô là người Cần Thơ, bố người Bình Định. Cả hai bươn chải lên Sài Gòn và sống bằng gánh bánh canh bán ngoài chợ. Trước khi bước chân tới cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2000, cô hàng ngày vẫn ra chợ Phú Nhuận để phụ mẹ bán bánh canh mưu sinh qua ngày.

**Sự nghiệp**
Phan Thu Ngân từng tham gia hoạt động thời trang ở sân khấu Hoa Học Đường rồi thân thiết và có tình cảm với người mẫu Phan Tuấn Đạt. Họ cùng mở ra nhãn hiệu thời trang mang tên TND (ghép tên của hai người lại).
Được một thời gian, do không còn thấy phù hợp nên Phan Thu Ngân từ bỏ nhãn hiệu TND, cùng chị gái mở ra nhãn hiệu thời trang riêng mang chính tên cô (PTN). Nhãn hiệu tương đối phát triển nhờ hoa hậu cũng có năng khiếu về kinh doanh, thêm việc hiểu được thị trường thời trang, môi trường mà Thu Ngân đã từng tham gia, PTN có hệ thống cửa hàng lớn tại TP HCM lên đến 6 showroom.
Cùng với đó, Thu Ngân rất thích đi du lịch, cùng bạn bè dành nhiều thời gian đi khám phá những vùng miền ngay trong nước.

**Hôn nhân**
Đám cưới của Phan Thu Ngân và thiếu gia Mai Thanh Hải tổ chức tại 2 nơi là khách sạn OMNI Saigon (TP HCM) vào ngày 12 tháng 9 năm 2002 và tại khách sạn Melia (Hà Nội) vào ngày 22 tháng 9 năm 2002.
Ngày 15 tháng 5 năm 2006, Viện KSND Tối cao đã có Cáo trạng số 09/VKSTC-V2 truy tố Mai Thanh Hải, con trai nguyên Thứ trưởng Bộ Thương mại Mai Văn Dâu về tội lừa đảo, chiếm đoạt tài sản tại Điểm a, Khoản 4, Điều 139 BLHS và tội làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức. Trước đó, Mai Thanh Hải bị tạm giam từ ngày 30 tháng 9 năm 2004 và đã được Cơ quan An ninh điều tra hủy bỏ biện pháp tạm giam và cho tại ngoại ngày 31 tháng 8 năm 2005. Khi Mai Thanh Hải được tại ngoại, Hoa hậu Phan Thu Ngân lập tức cùng chồng từ TP. HCM ra Hà Nội để thực hiện lệnh "cấm đi khỏi nơi cư trú" của cơ quan điều tra. Mai Thanh Hải bị tuyên án 5 năm tù tại phiên xử sơ thẩm năm 2007, Phan Thu Ngân đưa hai con về TP.HCM, sống cùng gia đình bên ngoại. Cuộc đời của cô là cảm hứng để sản xuất bộ phim Chạy án (2006, đạo diễn Vũ Hồng Sơn).

**Tham khảo**
Thể loại:Người chiến thắng Hoa hậu Việt Nam
Thể loại:Người Đồng Nai
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Việt Nam năm 2000
Thể loại:Sinh năm 1980
Giancarlo Fisichella

Giancarlo Fisichella (dʒaŋˈkarlo fiziˈkɛlla; sinh ngày 14 tháng 1 năm 1973) còn được gọi là Fisico, Giano hoặc Fisi, là một tay đua chuyên nghiệp người Ý và là người đứng đầu đội bóng đá Nazionale Piloti (đội này bao gồm các tay đua). Ông đã đua cho Minardi, Jordan, Benetton, Sauber, Renault, Force India và Ferrari ở Công thức 1. Sau đó, ông ấy đã lái chiếc Ferrari 458 GTE của đội AF Corse tại nhiều sự kiện đua xe thể thao khác nhau và hai lần trở thành người chiến thắng hạng Le Mans 24 Giờ và là người chiến thắng hạng GT của giải đua Petit Le Mans tại trường đua Road Atlanta.

**Sự nghiệp**

**Sự nghiệp Công thức 1 (1996-2009)**

**Minardi (1996)**
Năm 1996, ông bắt đầu sự nghiệp Công thức 1 với Minardi sau khi trở thành tay đua lái thử chính thức của đội vào mùa giải trước. Tuy nhiên, ông đã không hoàn thành toàn bộ mùa giải vì Minardi yêu cầu một tay đua có thể mang lại tiền cho đội và do đó, Fisichella đã được thay thế bởi người đồng hương Giovanni Lavaggi.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Sinh năm 1973
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Tay đua Công thức 1
Thể loại:Tay đua F1
Thể loại:Tay đua Công thức 1 giành được chiến thắng
Thể loại:Vận động viên đua xe Công thức 1
Thể loại:Vận động viên đua xe Công thức 1 Ý
Thể loại:Người gốc Sicilia
Quốc hội

Tập tin:Microcosm of London Plate 021 - House of Commons (alt).jpg|nhỏ|350px|phải|Quốc hội Anh thế kỷ 19
Tập tin:Unibicameral Map.png|350px|nhỏ|Quốc gia lưỡng viện
Tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ
Quốc hội là cơ quan lập pháp của một quốc gia. Quốc hội được người dân bầu cử và có nhiệm vụ thông qua hiến pháp và các bộ luật và thường được thiết kế theo hình thức Nghị viện.

**Các loại quốc hội**

**Đơn viện**
Quốc hội chỉ bao gồm một viện duy nhất. Ví dụ: Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc,...

**Lưỡng viện**
Quốc hội bao gồm hai viện- Thượng nghị viện- Hạ nghị viện
Ví dụ: Hoa Kỳ, Canada, Nga (Liên Xô cũ cũng có cơ chế lưỡng viện cho Xô viết tối cao), Anh, Pháp, Campuchia...
*Đại biểu quốc hội tại hạ nghị viện thường là do người dân trực tiếp bầu, nên còn gọi là dân biểu. Trong khi đại biểu quốc hội tại thượng nghị viện thường được gọi là nghị sĩ, hay là thượng nghị sĩ.
Trên bản đồ bên cạnh, chúng ta thấy những quốc gia đánh dấu màu xanh lá là những quốc gia trung viện, tức là vừa có quốc hội, thượng viện và hạ viện, nhưng nó chưa được chú thích

**Quyền lực của Quốc hội**
Quyền lực của quốc hội là một trong ba quyền quan trọng nhất (tam quyền phân lập) trong hệ thống chính trị của các quốc gia trên thế giới: quyền lập pháp. Quyền lực của quốc hội được thể hiện khác nhau tại mỗi quốc gia.

**Xem thêm**
Danh sách các quốc gia theo cơ quan lập pháp
*Quốc hội của các quốc gia trên thế giới- Cơ quan lập pháp
*Ngành hành pháp
*Ngành tư pháp- Tam quyền phân lập
*Quốc hội Hoa Kỳ
*Quốc hội Trung Quốc
*Quốc hội Đài Loan
*Quốc hội Pháp
*Quốc hội Anh
*Quốc hội Úc
*Quốc hội Việt Nam

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Nghị viện các nước date=2016-03-06  trên trang Đại biểu Nhân dân
Thể loại:Chính trị

Thể loại:Cơ quan lập pháp
Sông Pechora

Sông Pechora là một con sông chảy qua nước cộng hòa tự trị Komi và vùng tự trị Nenets của Liên bang Nga. Chiều dài của nó khoảng 1.809 km, diện tích lưu vực khoảng 322.000 km².

**Thủy văn**
Sông này bắt nguồn từ khu vực Bắc Ural trong phần đông nam của nước cộng hòa Komi, ở phần đầu chủ yếu chảy theo hướng tây nam. Từ đầu nguồn tới cửa sông Unjia thì sông Pechora có các đặc trưng của một con sông miền núi. Tại khu vực làng Jakshi (sau khi sông Volostnitsa đổ vào) nó đổi hướng lên phía bắc và chảy theo bình nguyên Pechora tới Ustj-Usa. Sau cửa sông Usa, nó đổi hướng sang phía tây, tạo thành một đoạn gấp khúc rộng với 2 khúc cong lớn. Lòng sông ở đây đạt tới độ rộng khoảng 2 km, trong thung lũng ven sông xuất hiện các đồng cỏ bãi bồi rộng lớn. Trong khu vực Ustj-Tsiljma (sau khi các sông Pizhma và Tsiljma đổ vào) thì Pechora một lần nữa lại chảy theo hướng bắc, trong đoạn này thì các bãi bồi rộng lớn của nó bị nhiều sông nhánh chia cắt.
Ở khoảng cách khoảng 130 km tới cửa sông thì Pechora phân chia thành hai nhánh- nhánh phía đông gọi là Pechora lớn và nhánh phía tây gọi là Pechora nhỏ. Ở gần hạ lưu hơn nữa, trong khu vực Naryan-Mar thì Pechora tạo nên một vùng châu thổ có chiều rộng khoảng 45 km và sau đó nó chảy vào vịnh Pechora, một vịnh nhỏ thuộc biển Barents tại Nosovaja.
Nguồn cung cấp nước của nó là hỗn hợp, nhưng chủ yếu là do tuyết. Các trận lũ băng mùa xuân xuất hiện vào cuối tháng Tư-đầu tháng Năm, lên cao nhất vào giữa tháng Năm. Mùa hè và mùa đông thì mực nước sông xuống thấp nhất. Mực nước thấp mùa hè diễn ra vào  giữa tháng Bảy cho đến tháng Tám, thường bị gián đoạn do mưa. Lượng nước xả ra trung bình tại cửa sông là khoảng 4.100 m³/s. Sông này đóng băng từ cuối tháng Mười; sự khai thông dòng chảy bắt đầu từ thượng nguồn và luôn kèm theo các khối băng bị ùn lại.
Giao thông thủy thường xuyên có thể tới khu vực Troitsko-Pechorsk, còn về mùa xuân và mùa thu thì tới Ustj-Unjia. Các tàu biển có thể ngược dòng tới Naryan-Mar (110 km từ cửa sông).
Các sông nhánh chính có:- Tả ngạn: Mylva Bắc, Kozhva, Izhma, Pizhma, Tsiljma và Suda- Hữu ngạn: Ilych, Shchugor, Usa, Laja, Shapkina.

**Kinh tế**
Phát triển nghề đánh bắt cá, chẳng hạn như các loài cá hồi trắng như Coregonus lavaretus hay Coregonus albula.
Trong lưu vực sông Pechora người ta cũng tìm thấy các mỏ than đá, dầu mỏ và hơi đốt.
Các bến tàu chính trên sông Pechora là Narjian-Mar, Ustj-Tsiljma, Pechora.

**Sách tham khảo**
 Gunn G. P, Печора — золотые берега, Moskva, 1972;- Pystin M., "Печора" Экономико-географический очерк, Syktyvkar, 1974.- E. A. Martel, "Les abimes, les eaux souierraines, les cavernes, les sources, la spelaeologie" (B., 1884),- Fr. Kraus, "Hohlenkunde" (B., 1894).

**Tham khảo**
Pechora, sông
Khương Thượng

Khương Thượng là một phường thuộc quận Đống Đa, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

**Lịch sử**
Từ trước thế kỷ XIX cùng với Khương Trung, Khương Hạ hợp thành xã Khương Đình, thuộc huyện Thanh Trì. Đến đầu thế kỷ XIX Khương Thượng được tách ra, đem thuộc về tổng Hạ của huyện Vĩnh Thuận, phủ Hoài Đức. Từ 1915, Khương Thượng lại thuộc về tổng Yên Hạ, huyện Hoàn Long. Sau năm 1954 Khương Thượng quay trở lại cùng Khương Trung. Khương Hạ thành xã Tam Khương, quận VII ngoại thành Hà Nội. Nay Khương Thượng thành một phường thuộc quận Đống Đa.
Khương Thượng vốn có năm xóm: Đình, Đông, Tứ, Dộc và xóm Trước Cửa là xóm chính của làng, có một cổng lớn gọi là Cổng Cái. Sau năm 1919, Pháp làm sân bay Bạch Mai đã lấy đất của hai xóm Tứ và Dộc và dồn dân hai xóm này đến cánh đồng phía tây của làng gần Ngã Tư Sở và mọi người gọi đó là xóm Tân Khương.
Đây là nơi diễn ra chiến sự trong chiến dịch nghĩa quân Tây Sơn giải phóng Thăng Long vào năm 1789 nên Khương Thượng có nhiều di tích ghi nhớ: ở chỗ nay là Học viện Thủy lợi vốn có một gò đất hình con ốc nên có tên là núi Ốc (Loa Sơn), nơi tướng giặc Sầm Nghi Đống đóng đồn và đã phải đền tội. Đằng sau có hồ rộng, quân lính thường đem voi ra tắm nên có tên là hồ Tắm Tượng. Hai di tích này không còn, chỉ còn di tích chùa Bộc. Chùa có tên chữ là Sùng Phúc tự, có từ đời Lê là chùa của làng Khương Thượng. Trong trận đánh quân Thanh, chùa bị hư hỏng. Năm Quang Trung thứ 5 (1792) dân làng làm lại chùa. Hiện trong chùa có một pho tượng hình dáng như các tượng Đức Ông ở mọi chùa, nhưng chân không đi hài, để trần. Nhiều người cho rằng đó là dân đã mượn hình thức Đức Ông để tạc tượng vua Quang Trung, vì ở sau tượng có dòng chữ “Bình Ngọ niên tạo Quang Trung tượng”. Bính Ngọ là năm 1846. Tuy nhiên cũng có người cho rằng đó là dòng chữ mới khắc gần đây. Vấn đề cần nghiên cứu thêm.
Ngoài ra cánh đồng làng này có những gò đất cao, tương truyền là nơi chôn xác quân Thanh. Nay tất cả cánh đồng đã được xây dựng những công trình xây dựng mới: Trường Công đoàn, Học viện Thủy Lợi, Học viện Ngân hàng.
Đình Khương Thượng thờ thần Cao Sơn, là di tích lịch sử văn hóa đã được xếp hạng năm 1990.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Nghị định của Chính phủ Việt Nam số 74/CP ngày 22 Tháng 11 năm 1996.
Khương
Mạng tùy biến không dây

Ad hoc networks hardware
Mạng tùy biến không dây (tiếng Anh: Wireless ad-hoc network) là một tập hợp gồm nhiều hơn một thiết bị/nút mạng với khả năng nối mạng và giao tiếp không dây với nhau mà không cần sự hỗ trợ của một sự quản trị trung tâm nào. Mỗi nút trong một mạng tùy biến không dây hoạt động vừa như một máy chủ (host) vừa như một thiết bị định tuyến.
Mạng loại này được gọi là tùy biến (ad-hoc) vì mỗi nút đều sẵn sàng chuyển tiếp dữ liệu cho các nút khác, và do đó việc quyết định xem nút nào sẽ thực hiện việc chuyển tiếp dữ liệu được dựa trên tình trạng kết nối của mạng. Điều này trái ngược với các công nghệ mạng cũ hơn, mà trong đó nhiệm vụ chuyển tiếp dữ liệu được thực hiện bởi một số nút chuyên biệt, thường là có phần cứng đặc biệt và được xếp thành các loại như thiết bị định tuyến, thiết bị chuyển mạch, hub, tường lửa. Cấu hình tối thiểu và khả năng triển khai nhanh chóng làm cho mạng tùy biến không dây thích hợp cho các tình huống khẩn cấp như các thảm họa, xung đột quân sự, cấp cứu y tế, v.v..
Tô pô của mạng tùy biến không dây nói chung là động, do tình trạng kết nối giữa các nút mạng có thể thay đổi theo thời gian tùy theo chuyển động của nút, sự xuất hiện của nút mới và việc nút cũ rời khỏi mạng. Do đó, các giao thức định tuyến hiệu quả là cần thiết để cho phép các nút giao tiếp với nhau. Các thiết bị hoặc nút mạng tùy biến phải có khả năng phát hiện sự có mặt của các thiết bị khác để có thể giao tiếp và chia sẻ thông tin. Ngoài ra, nó còn phải có khả năng xác định các loại dịch vụ và thuộc tính tương ứng. Do các nút có thể liên tục thay đổi, các thông tin định tuyến cũng phải thay đổi theo để phản ánh các thay đổi của tình trạng của các đường kết nối.

**Xem thêm**
Mạng cảm ứng không dây (Wireless sensor network)
*Mạng tùy biến di động (Mobile Ad Hoc Networks - MANET)

**Tham khảo**
Thể loại:Mạng không dây
Rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới Việt Nam

Rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới tại Việt Nam
Rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới Việt Nam là kiểu rừng có diện tích lớn, phân bố rộng khắp Việt Nam, nằm trong vành đai nhiệt đới, thường phân bố ở độ cao 700 m (miền Bắc) và 1000 m (miền Nam) trở xuống. Nơi đây có nhiệt độ trung bình hàng năm 20 - 25oC, nhiệt độ trung bình tháng lạnh nhất 15 - 20oC, lượng mưa hàng năm 1.200 - 3.000 mm, mùa mưa ẩm và mùa khô phân biệt rõ, mùa khô kéo dài 3 tháng, độ ẩm trung bình khoảng 85%. Đất rừng có quá trình ferralit mạnh, thường là đất ferralit đỏ vàng phát triển trên nhiều loại đá mẹ như Ba dan, Gnai, An đê dit... tầng đất nhìn chung sâu đầy, không có tầng đá ong chặt.
Rừng có cấu trúc 3 - 5 tầng (Tầng trội, tầng tán, tầng dưới tán, tầng cây bụi, tầng cỏ và quyết). Thực vật rừng ở đây phần lớn là các loài cây nhiệt đới, không có chồi ngủ qua đông, một số loài thân mang hoa quả, lá cây nhẵn bóng, đầu lá thường có mũi lồi. Một số loài có hình thức sinh trưởng nhịp điệu, số cây rụng lá theo mùa dưới 25% tổ thành.

**Tổ thành rừng**
Các ưu hợp trong kiểu rừng này thể hiện rõ ảnh hưởng của thành phần loài trong khu hệ thực vật bản địa Bắc Việt Nam-Nam Trung Hoa và khu hệ thực vật Malaixia-Indonesia.Các ưu hợp đó là:
*Các ưu hợp họ Dầu (Dipterocarpaceae), tầng vượt tán (tầng trội) và tầng tán là các loài cây thường xanh thuộc họ Dầu như:
#*Ưu hợp Sao đen (Hopea odorata)
#*Ưu hợp Kiền kiền (Hopea pierrei)
#*Ưu hợp Chò chỉ (Parashorea chinensis)
#*Ưu hợp Chò nâu (Dipterocarpus retusus)
#*Ưu hợp Dầu rái (Dipterocarpus alatus)
#*Ưu hợp Vên vên (Anisoptera cotstata)
#*Ưu hợp Táu (Vatica sp)
*Có thể gặp các ưu hợp biến chủng:
#*Ưu hợp: gội + Sấu + sâng + một loài dẻ gai hay sồi + một loài De hay cà lồ + một loài giổi hay mỡ + một loài đa hay mít.
:Tùy từng vùng có thể có một vài loài khác chiếm ưu thế hình thành các biến chủng vàng anh, chò xanh, chò đãi, chò chỉ.
#*Ưu hợp: lim xanh + trám trắng + sến + ngát.
:Tùy từng vùng có thể có một loài cây nào đó chiếm ưu thế của ưu hợp hình thành các biến chủng: sau sau, sang lẻ, gụ + huỷnh, táu ruối, vên vên.
*Một số ưu hợp hình thành do chịu ảnh hưởng của các hoạt động sản xuất của con người như:
#*Ưu hợp: mỡ + ràng ràng mít sau nương rẫy.
#*Ưu hợp: lim xanh + dẻ bốp + trám trắng + ngát + bứa sau khai thác.

**Xem thêm**
Rừng mưa nhiệt đới
*Rừng nguyên sinh

**Tham khảo**
Thể loại:Rừng Việt Nam
Thể loại:Sinh thái học
Việt Nam
Danh mục sách đỏ cây trồng Việt Nam

Sách đỏ Việt Nam (phần thực vật do bộ Khoa học công nghệ và môi trường công bố (1996) đã giới thiệu 302 loài thực vật thuộc ngành Hạt kín (Angiospermae) và 26 loài thực vật thuộc ngành Hạt trần (Gymnospermae) có mức độ đe dọa khác nhau cần được bảo tồn. Tuy vậy, trong điều kiện Việt Nam, khi công tác bảo tồn nguồn gen mới bắt đầu, có thể chỉ nên tập trung cho một số đối tượng thuộc các nhóm sau đây.

**Các loài cây có giá trị đặc biệt đang nguy cấp hoặc hết sức nguy cấp**
 Thông hai lá dẹt (Pinus krempfii A.Chev.)- Thông năm lá Đà Lạt (Pinus dalatensis Y de Perre.)- Thủy tùng (Glyptostrobus pensilis K.Koch.)
*Đỉnh Tùng- Hoàng đàn (Cupressus torulosa D.Bon)- Thông đỏ (Taxus wallichiana Zucc.)- Mun (Diospyros mun A.Chev. ex Lecomte)- Gõ đỏ (Cà te) (Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib)- Trắc (Dalbergia cochinchinensisi Pierre)- Cẩm lai (D.bariaensis Pierre)- Giáng hương quả to (Pterocarpus macrocarpus Kurz)- Sam lạnh- Dẻ tùng- Chò đãi- Bách xanh- Cử Sa pa- Kiền kiền- Sao lá to- Sam đá vôi (Du sam đá vôi?)- Trúc đùi gà- Trúc vuông- Trúc đen- Trúc hóa long

**Các loài có giá trị kinh tế cao, đang nguy cấp và mới được gây trồng**
 Pơ mu - Trầm hương- Lát hoa- Lim xanh- Sưa

**Tham khảo**
 Sách đỏ Việt Nam (Bộ khoa học công nghệ và môi trường-Nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật-Hà nội 1996)- Tên cây rừng Việt Nam (Nhà xuất bản Nông nghiệp-hà nội 2000)- Bảo tồn nguồn gen cây rừng Việt Nam (Viện khoa học lâm nghiệp Việt Nam 1999)- Trung tâm dữ liệu thực vật Việt Nam (BotanyVN)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Danh lục thực vật sách đỏ Việt Nam date=2012-11-15   phần 2 date=2014-06-14 
Sách đỏ cây trồng Việt Nam
Thể loại:Bảo tồn sinh vật
Thể loại:Lâm nghiệp
Thể loại:Rừng Việt Nam
Sách đỏ
Tập tin:Jordan Grand Prix logo.png

== Miêu tả**
Biểu trưng của đội đua Công thức 1 Jordan.
Lấy từ :en:Image:Jordan Grand Prix logo.png Wikipedia tiếng Anh

**Giấy phép**
Thể loại:Tập tin không tự do có phiên bản cũ (đã xử lý)
Số Froude

Số Froude hoặc là tiêu chuẩn Froude – là một trong những tiêu chuẩn tương đồng khi xét tới chuyển động của chất lỏng và chất khí. Nó là đại lương không thứ nguyên và được sử dụng trong trường hợp có sự tác động của ngoại lực. Số Froude được đưa ra bởi William Froude vào năm 1970.
Trong thủy lực học, số Froude là đại lượng không thứ nguyên đặc trưng cho tương quan giữa tác động của lực quán tính và trọng lực đối với dòng chảy.
Công thức:
:
trong đó:- v là vận tốc dòng chảy (đơn vị thường dùng m/s)- g là gia tốc (m/s2)- L là kích thước đặc trưng  của vùng (phạm vi) mà trong đó ta xét chuyển động của chất lỏng (khí) (m)
Ví dụ, nếu xét chất lỏng chảy trong một ống dẫn trong trường trọng lực, khi đó g – gia tốc rơi tự do, v -  vận tốc chảy, L – độ dài đoạn ống hoặc đường kính ống.
Số Froude cho phép ta so sánh  các điều kiện để tạo sóng cho các loại tàu, thuyền có kích thước khác nhau. Ví dụ, nếu mô hình tàu với tỉ lệ 1:100, thì nó cần được kéo với vận tốc nhỏ hơn 10 lần so với vận tốc của tàu thực.
Đối với các tàu thủy lớn, số Froude thường từ 0.2 – 0.3, còn đối với các loại tàu  nhỏ, số Froude  thường lớn hơn 1, nhưng thường là từ 2 -3.
Số Froude cũng hay được dùng trong mô hình hóa dòng chảy trong các lòng máng và thử nghiệm mô hình của các công trình thủy lợi.
Dòng chảy có Fr  1 tương ứng với trạng thái chảy xiết.
Trong quá trình truyền nhiệt:
Số Froude cũng đặc trưng cho tỉ số giữa lực quán tính và trọng  lực, nhưng công thức hơi khác:
Trong đó g – gia tốc  rơi tự do, l – kích thước đặc trưng, v – vận tốc chảy
Xem thêm: Số Reynolds, nước nhảy

**Tham khảo**
Thể loại:Cơ học chất lỏng
Thể loại:Thủy lực
Thể loại:Động lực học chất lưu
Thể loại:Các số không thứ nguyên của cơ học chất lưu
Rượu mỏ quạ

Một trong những thương hiệu rượu Mỏ Quạ ở Phú Quốc (loại xanh)
Rượu Sim Phú Quốc (loại đỏ)
Rượu mỏ quạ là loại rượu có nguồn gốc từ Việt Nam được ngâm từ trái cây mỏ quạ, một loại dây leo mọc ký sinh trên cây cổ thụ và phân bố nhiều ở rừng Phú Quốc.

**Nguyên liệu**
Cây mỏ quạ là cây khá đặc biệt: có quả giả màu xanh chứa đầy nhựa màu trắng như sữa, bên trong có chứa nhiều chất mùn và kiến thường làm tổ trong đó, rễ mỏ quạ phát triển trong những trái giả này để hút dưỡng chất, ngoài ra cây mỏ quạ còn có rễ ôm thân cây chủ. Lá mỏ quạ khá nhỏ, màu xanh, hoa 5 cánh màu hồng tím đường kính 3–4 mm.
Cần phân biệt cây mỏ quạ này với cây mỏ quạ xuyên phá thạch.

**Sản xuất**
Rượu mỏ quạ thường được ngâm trực tiếp cây mỏ quạ với rượu đế khoảng 30-40%vol. Có một số người còn ngâm rượu mỏ quạ với một số vị thuốc Nam hoặc thuốc Bắc có vị ngọt có cùng công dụng như chữa đau lưng nhức mỏi và một số vị thuốc ngọt để giảm vị đắng của Mỏ quạ 
Cây mỏ quạ ngâm có thể dùng lá, thân...ngâm tươi hoặc khô đều tốt, nhưng ngâm tươi thì dùng rượu cao độ từ 40 độ-45 độ để đảm bảo chất lượng nồng độ vì trong trái mỏ quạ tươi có rất nhiều nước màu trắng như sữa có vị đắng. Tốt nhất nên rửa sạch, phơi khoảng 2 nắng đem ngâm là tốt, ngâm còn nguyên tổ kiến trong đó là tốt nhất. Rượu ngâm khoảng 15 ngày thì dùng được, khi đó rượu có màu đỏ đậm rất đẹp, uống có vị đắng, thơm đặc trưng của trái mỏ quạ.

**Sử dụng**
Một loại rượu sim
Tác dụng thường thấy ghi trên chai là: trị đau lưng, nhức mỏi, đàn ông yếu sinh lý, xuất tinh sớm. Theo nhà sản xuất, rượu mỏ quạ có tác dụng khu phong, trừ thấp, hoạt huyết, giảm đau. Chuyên dùng cho các chứng tê thấp, đổ mồi hôi tay chân, đau lưng nhức mỏi rất hiệu quả nhưng không có tác dụng trị các bệnh yếu sinh lý. Theo các nhà sản xuất, do mang nhiều vị thuốc từ cây mỏ quạ nên rượu có vị nhẵn nhẵn, đắng đặc trưng. Rượu chỉ được dùng để trị bệnh, tốt cho sức khỏe.
Về tác dụng trị đau lưng nhức mỏi thì thấy ghi nhiều trên các loại rượu khác cho nên có thể nếu sử dụng ít và điều độ. Còn tác dụng cho đàn ông thì chưa được kiểm chứng. Tốt hơn hết là chỉ nên coi đó là một loại rượu đặc sản Phú Quốc. Mỗi ngày uống từ 2-4 ly nhỏ chia làm 2 lần trong 2 bữa ăn chính. Lưu ý, không được để bụng đói khi uống. Rượu mỏ quạ nếu sử dụng trong bữa tiệc thì không ngon.

**Tham khảo**
Mỏ quạ
Thể loại:Du lịch Phú Quốc
Đặc sản ẩm thực
Lạc Việt

Lạc Việt (chữ Hán: 雒越 hoặc 駱越) là một bộ tộc trong nhóm bộ tộc Bách Việt ở khu vực Bắc Bộ Việt Nam.

**Cổ sử và truyền thuyết**
Theo truyền thuyết của Việt Nam, tổ của người Lạc Việt bắt nguồn từ vùng Động Đình Hồ, nay thuộc tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc, và địa bàn sinh sống lan rộng xuống tận vùng Bắc Trung Bộ của Việt Nam ngày nay. (Xem Hồng Bàng). Sử sách của Việt Nam cũng chỉ trích dẫn từ các truyền thuyết này. Nguồn cổ sử duy nhất có nói đến Lạc Việt là một số rất ít các sách cổ của Trung Quốc, và các sách này cũng chỉ ghi lại rất ít thông tin (Có thể phần lớn các sách sử ghi lại đã bị tiêu huỷ theo chính sách đồng hoá trong chiến tranh).
Tài liệu cổ nhất viết về Lạc Việt là Giao Châu Ngoại Vực Ký (thế kỷ 4), được sách Thủy kinh chú (thế kỷ 6) dẫn lại như sau:
"Thời xưa khi Giao Chỉ chưa có quận huyện, thì đất đai có Lạc Điền, ruộng ấy là ruộng (cầy cấy) theo con nước thủy triều. Dân khai khẩn ruộng ấy mà ăn nên gọi là Lạc Dân. Có Lạc Vương, Lạc Hầu làm chủ các quận huyện. Ở huyện phần đông có Lạc Tướng. Lạc Tướng có ấn bằng đồng, (đeo) giải (vải màu) xanh. Về sau con vua Thục đem ba vạn lính đánh Lạc Vương Lạc Hầu, thu phục các Lạc Tướng. Con vua Thục nhân đó xưng là An Dương Vương"
Sử ký Tư Mã Thiên, Nam Việt Úy Đà liệt truyện, có nói về chuyện Triệu Đà thôn tính vùng đất phía Tây, trong đó có nước Âu Lạc, tuy không chỉ rõ vị trí địa lý cũng như dân cư của nước Âu Lạc này. Trích Nam Việt Liệt Truyện: 
" Ở phía Đông đất Mân Việt chỉ vẻn vẹn nghìn người, cũng xưng hiệu là “vương”; ở phía Tây, nước Âu Lạc là nước trần truồng, cũng xưng là “vương”. " 
"Thương Ngô vương Triệu Quang, cùng họ với Việt vương, nghe tin quân Hán đến, cùng Huyện lệnh Kiệt Dương nước Việt tên là Định, xin nội thuộc Hán; quan Giám ở Quế Lâm nước Việt là Cư Ông hiểu dụ Âu Lạc nội phụ nhà Hán, hai người đều được phong hầu."

**Thông tin thêm**
Theo giáo sư Vũ Thế Ngọc, chữ "lạc" trong Lạc Việt bắt nguồn từ lak hay nak nghĩa là "nước" trong tiếng Việt cổ. Cũng theo lập luận của ông, chữ "lạc" và chữ "hùng" trong "Hùng Vương" thực ra chỉ là hai phiên âm Hán của cùng một khái niệm Việt: "lạc điền" là ruộng nước rất khác với ruộng “khô” ở phương bắc, dân Lạc Việt là dân biết trồng lúa nước, "lạc tướng" là các tướng của dân Lạc Việt; nhưng khi phiên âm lại bằng tiếng Hán, chữ "Hùng" có ý nghĩa mạnh và đẹp hơn, nên Lạc Vương (vua của dân Lạc Việt) được đổi thành Hùng Vương. 

**Chú thích**

**Xem thêm**
 Bách Việt- Hồng Bàng- Việt (nước)

**Liên kết ngoài**
 15314
Thể loại:Người Việt
Thể loại:Cựu quốc gia trong lịch sử Việt Nam
Thể loại:Việt Nam cổ đại
Thể loại:Khảo cổ Việt Nam
Thể loại:Thiên niên kỷ 1 TCN
Thể loại:Thiên niên kỷ 2 TCN
Thể loại:Thiên niên kỷ 3 TCN
Thể loại:Thời đại đồ đồng
Thể loại:Đồng bằng sông Hồng
Tổng công ty Cảng hàng không Miền Nam

Tổng công ty Cảng hàng không Miền Nam (tiếng Anh: Southern Airports Corporation) là cơ quan trực thuộc Cục Hàng Không Việt Nam. Trụ sở chính nằm đặt tại sân bay Tân Sơn Nhất số 1 đường Trường Sơn, Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. Cụm cảng Hàng Không miền Nam quản lý tất cả các sân bay ở miền Nam Việt Nam (bao gồm Sân bay Tân Sơn Nhất, Sân bay Liên Khương, Sân bay Trà Nóc, Sân bay Buôn Ma Thuột, Sân bay Cà Mau, Sân bay Cỏ Ống, Sân bay Rạch Giá, Sân bay Dương Đông...)
Các công ty trực thuộc Cụm cảng Hàng Không miền Nam gồm có SASCO, SAGS... Năm 2006, các sân bay của Cụm cảng hàng không miền Nam đã phục vụ hơn 9 triệu lượt khách, trong đó, riêng Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất phục vụ 8,5 triệu khách.
Năm 2012, Tổng công ty Cảng hàng không Miền Bắc, Tổng công ty Cảng hàng không Miền Trung và Tổng công ty Cảng hàng không Miền Nam đã hợp nhất thành Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam.

**Xem thêm**
 Tổng công ty Cảng hàng không Miền Bắc- Tổng công ty Cảng hàng không Miền Trung- Hàng không

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam
Thể loại:Khái niệm toán học mang tên người

Có nhiều khái niệm toán học mang tên người. Thông thường, chúng mang tên người đầu tiên chứng minh hoặc khám phá ra chúng. Có khi chúng mang tên người đặt giả thuyết, rồi sau đó người khác (không mang tên) mới là người đầu tiên chứng minh. Thí dụ, định lý Taniyama-Shimura bắt nguồn từ giả thuyết Taniyama-Shimura do Andrew Wiles chứng minh. Nhưng cũng có khi, vì thói quen hay lỗi lầm từ lâu không sửa, lại mang tên người chứng minh sau.
Thể loại:Khái niệm toán học
Triệu Vũ Đế

Triệu Vũ Đế (chữ Hán:趙武帝) có thể là:

**Danh sách**
 Triệu Vũ Đế Triệu Đà, Hoàng đế nước Nam Việt trong lịch sử Trung Quốc và lịch sử Việt Nam, có thụy hiệu khác là Nam Việt Vũ Vương, lại có thụy hiệu nữa là Triết Đế do nhà Trần truy tôn- Triệu Vũ Đế Thạch Bối Tà (truy tôn)- Triệu Vũ Đế Thạch Hổ, có thụy hiệu khác là Chính Đế

**Xem thêm**
Vũ Đế
*Tấn Vũ Đế
*Nguyễn Vũ Đế
*Anh Vũ đế
*Thần Vũ Đế
*Quang Vũ Đế
*Chiêu Vũ Đế
*Văn Vũ Đế
*Hiếu Vũ Đế
*Thánh Vũ Đế
*Trung Vũ Đế 
*Việt Vũ Đế
*Triệu Hoài Vương
*Triệu Huệ Vương
*Triệu Khoảnh Vương
*Triệu Văn Đế
*Triệu Vũ Công
*Triệu Vương
*Triệu Văn vương 
Thể loại:Thụy hiệu
Hạ viện

Hạ viện (Hạ nghị viện hoặc Chúng nghị viện) là một trong hai viện của Quốc hội ở tại các Quốc gia lưỡng viện. Các thành viên của Hạ viện được chọn lựa qua bầu cử. Hạ viện có chức năng lập pháp. Quyền lực của hạ viện so với thượng viện là khác nhau tùy theo hiến pháp.
Đại biểu quốc hội tại hạ nghị viện thường là do người dân trực tiếp bầu, nên còn gọi là dân biểu hoặc "hạ nghị sĩ", và hạ nghị viện còn được gọi là viện dân biểu. Trong khi đại biểu quốc hội tại thượng nghị viện thường được gọi là nghị sĩ, hay là thượng nghị sĩ.- Tại các quốc gia theo thể chế dân chủ nghị viện, hạ viện có quyền lập ra thủ tướng và chính phủ. Đảng nào có nhiều ghế trong hạ viện có quyền thành lập chính phủ.
:Ví dụ: Anh, Canada, Úc...- Quốc hội tại những quốc gia có một viện được coi là tương đương với hạ viện.
:Ví dụ: Việt Nam, Trung Quốc...- Hạ viện Hoa Kỳ bao gồm 435 dân biểu được bầu chọn dựa trên tỷ lệ dân số của mỗi tiểu bang.

**Đặc điểm của hạ nghị viện**
 Hạ viện có những quyền lực riêng mà thượng viện không có, và ngược lại, điều này thay đổi tuỳ thuộc vào hiến pháp từng quốc gia.- Các nghị quyết được thông qua bởi hạ viện.- Hạ viện có nhiều ghế hơn thượng viện.- Nhiệm kỳ thành viên ngắn hơn của thượng viện

**Xem thêm**
 Nghị viện- Thượng viện- Ngành lập pháp

**Tham khảo**

Thể loại:Chính trị
Thể loại:Cơ quan lập pháp
Thể loại:Hạ viện quốc gia
Tự do trên thế giới (báo cáo)

Tập tin:Freedom House world map 2005.png|nhỏ|350px|Bản đồ tự do chính trị trên thế giới ( Tự do trên thế giới)
Tự do trung bình Thiếu tự do
Tập tin:Freedom House electoral democracies 2006.png|nhỏ|350px|Các nước màu xanh dương có bầu cử tự do ( Tự do trên thế giới).
Tự do chính trị được đánh giá hàng năm bởi tổ chức Freedom House với mục đích định lượng mức độ dân chủ và tự do tại các quốc gia trên thế giới. Thang điểm được tính từ 1 (rất tự do) đến 7 (thiếu tự do nghiêm trọng).
Chú thích: PR - Quyền chính trị (Political Rights); CL - Quyền tự do dân sự (Civil Liberties)
(*) - Dân chủ đại diện.

**Châu Phi cận sa mạc Sahara**

**Châu Mỹ**

**Châu Á Thái Bình Dương**

**Trung Âu & Đông Âu & Liên Xô (cũ)**

**Tây Âu và Nam Âu**

**Trung Đông & Bắc Phi**

**Các vùng lãnh thổ**

**Xu hướng tự do toàn cầu**
Ghi chú: (Không bao gồm các vùng lãnh thổ đang bị tranh chấp).

**Xem thêm**
 Tự do ngôn luận- Tự do tôn giáo- Tự do báo chí- Tự do lập hội- Tự do kinh tế- Chỉ số dân chủ

**Tham khảo**
chú thích sách| title = Freedom in the World 2006 | last= Freedom House | authorlink = Freedom House | publisher = Freedom House//Rowman & Littlefield | year = 2007 |language=tiếng Anh |isbn= 0-7425-5802-9 

**Liên kết ngoài**
 Tự do trên thế giới date=2012-01-05  - (bằng tiếng Anh)
Tự do
Thể loại:Chính trị
Thể loại:Dân chủ
Thể loại:Loại chính phủ
Thể loại:Nhân quyền
Thể loại:Triết học chính trị
Thể loại:Chế độ chính trị
Thể loại:Danh sách quốc gia
Thể loại:Chỉ số
Flock (trình duyệt web)

Flock là một trình duyệt web được xây dựng trên nền tảng mã nguồn mở Firefox của Mozilla. Flock v2.5 chính thức phát hành ngày 19 tháng 5, 2009.
Flock được tải xuống miễn phí, và hỗ trợ Microsoft Windows, Mac OS X, và nền Linux.

**Giải thưởng**
Sau khi thoát khỏi beta, Flock đã đạt một số giải thưởng:
*Webby Award trong mạng xã hội, 2008
*SXSW giải thưởng cộng đồng, 2008 
*Open Web Award cho Ứng dụng và Widget, 2007 
*"Eddy Winner": Giải thưởng Flock 2.0 24th Annual Macworld Editors' Choice

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang chủ của Flock
Thể loại:Trình duyệt web
Thể loại:Mozilla
Thể loại:Phần mềm năm 2005
Thể loại:Trình duyệt web tự do
Cấp số cộng

Trong toán học, một cấp số cộng hay dãy số cách đều (tiếng Anh: arithmetic progression hoặc arithmetic sequence) là một dãy số thoả mãn điều kiện hai phần tử liên tiếp nhau sai khác nhau một hằng số hay khoảng cách. Chẳng hạn, dãy số 3, 5, 7, 9, 11,... là một cấp số cộng với các phân tử liên tiếp sai khác nhau hằng số 2.
Hằng số sai khác chung được gọi là công sai của cấp số cộng. Các phần tử của nó cũng được gọi là các số hạng.

**Số hạng tổng quát 
Nếu cấp số cộng khởi đầu là phần tử  và công sai là d, thì số hạng thứ n của cấp số cộng được tính theo công thức:


**Tổng**
Tổng của n số hạng đầu của cấp số cộng được gọi là tổng riêng thứ n. Ta có:

Khi chứng minh công thức này, tổng riêng này được tách thành tổng của a1an, của a2 với an-1,... Một câu chuyện kể rằng Carl Gauss đã tìm ra cách này khi học tiểu học để trả lới thầy giáo khi tính tổng của 100 số tự nhiên dương đầu tiên.
Chứng minh:



.
.

**Tích**
Tích của n phần tử của cấp số cộng bắt đầu từ phần tử  với công sai , với  số hạng là
trong đó  là ký hiệu của giai thừa trên (tiếng Anh: upper factorial)

Đây là tổng quát hoá từ tích  được ký hiệu là  tới tích của

với các số nguyên dương  và  cho bởi công thức

Còn  là ký hiệu của Hàm gamma.

(Công thức này không bao gồm trường hợp  là số âm hoặc không).

**Xem thêm**
 Phép cộng- Cấp số nhân- Cấp số cộng tổng quát- Carl Friedrich Gauss

**Tham khảo**
Thể loại:Dãy số
Thể loại:Dãy toán học
Cấp số nhân

Tập tin:DIN A formats.svg|nhỏ|Kích cỡ tiêu chuẩn quốc tế của giấy là một cấp số nhân với công bội là 
Trong toán học, một cấp số nhân (tiếng Anh: geometric progression hoặc geometric sequence) là một dãy số thoả mãn điều kiện kể từ số hạng thứ hai, mỗi số hạng đều là tích của số hạng đứng ngay trước nó với một số không đổi. Hằng số này được gọi là công bội của cấp số nhân.
Như vậy, một cấp số nhân có dạng

trong đó r là công bội và a là số hạng đầu tiên.

**Số hạng tổng quát**
Số hạng thứ n của cấp số nhân được tính bằng công thức

**Ví dụ**
Cấp số nhân với công bội là 2 và phần tử đầu tiên là 1
: 1, 2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 512, 1024,....
Cấp số nhân với công bội 2/3 và phần tử đầu tiên là 729:
: 729 (1, 2/3, 4/9, 8/27, 16/81, 32/243, 64/729,....) = 729, 486, 324, 216, 144, 96, 64,....
Cấp số nhân với công bội −1 và phần tử đầu là 3
:3 (1, −1, 1, −1, 1, −1, 1, −1, 1, −1,....) = 3, −3, 3, −3, 3, −3, 3, −3, 3, −3,....
Sự thay đổi của cấp số nhân tuỳ theo giá trị của công bội.
:Nếu công bội là:
:* Số dương: Các số hạng luôn có dấu cố định.
:* Số âm: các số hạng là đan dấu giữa âm và dương..
:* 0, mọi số hạng bằng 0.
:* Lớn hơn 1, các số hạng tăng theo hàm mũ tới vô cực dương hoặc âm.
:* 1, là một dãy không đổi.
:* Giữa 1 và −1 nhưng khác không, chúng giảm theo hàm mũ về 0.
:* −1, là một dãy đan dấu.
:* Nhỏ hơn −1, chúng tăng theo hàm mũ về vô cực (dương và âm).

**Tổng**
Tổng các phần tử của cấp số nhân:

Nhân cả hai vế với (1-r):

vì tất cả các số hạng khác đã loại trừ lẫn nhau. Từ đó:

Chú ý: Nếu tổng không khởi đầu từ 0 mà từ m > 0 và math|m p < 1. Cũng như trong tổng hữu hạn, ta có vi phân của tổng.
Chẳng hạn,

Tất nhiên công thức chỉ đúng khi .

**Số phức**
Công thức tính tổng của cấp số nhân cũng đúng khi các phần tử là các số phức. Điều này được sử dụng, cùng với Công thức Euler, để tính một vài tổng như:
 .
 
Từ đó có:
 
 
 
 
 

**Xem thêm**
Dãy (toán học)
*Thomas Robert Malthus
*Cấp số cộng

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Dãy số
Thể loại:Dãy toán học
Thể loại:Chuỗi toán học
Tập tin:NEKPMGM.jpg

== Miêu tả**
Hình bìa truyện Nếu em không phải một giấc mơ
Tác giả: Marc Levy
Dịch giả: Nguyễn Thị Bạch Tuyết
NXB Hội nhà văn và Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam, 2006

**Giấy phép ==
Thị tứ

Thị tứ là khái niệm có ở Việt Nam, chỉ khu vực trung tâm của một hoặc nhiều xã với lượng dân cư tương đối, trong đó các ngành nghề như thương mại, dịch vụ, công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp phát triển hơn so với các xã phụ cận. Dân cư sống trong thị tứ cũng sống tập trung và có mật độ cao hơn. Một thị tứ được hình thành khi ở khu vực đó có sự thuận lợi về các điều kiện hạ tầng cơ sở hơn so với  các xã phụ cận.
Thị tứ không phải là một đơn vị hành chính chính thức của Việt Nam. Tuy nhiên, thị tứ là tiên đề để hình thành nên các thị trấn mới trong tương lai, khi nó phát triển đủ lớn để chính quyền có thể công nhận.

**Tham khảo**
Thể loại:Phân cấp hành chính
Tập tin:TIME magazine cover, January 28, 1991.jpg

http://en.wikipedia.org/wiki/Image:TIME_magazine_cover%2C_January_28%2C_1991.jpg

**Summary**
TIME magazine cover, January 28, 1991 "SPECIAL ISSUE - War in the Gulf"

**Licensing**
Thể loại:Tập tin không tự do có phiên bản cũ (đã xử lý)
Toán tử

Trong toán học, một toán tử (tiếng Anh operator, phân biệt với operation - phép toán) là một hàm, thông thường có một vai trò quan trọng trong một lĩnh vực nào đấy. Chẳng hạn trong đại số tuyến tính có "toán tử tuyến tính" (linear operator). Trong giải tích có "toán tử vi phân" (differential operator)... Thông thường, một "toán tử" là một hàm tác động lên các hàm khác; hoặc nó có thể là tổng quát hóa của một hàm, như trong đại số tuyến tính.
Tên toán tử hoặc ký hiệu toán tử là một cách ghi chép hình thức của toán tử ấy. Khi không thể bị lầm lẫn, tên toán tử hoặc ký hiệu toán tử có thể phản ánh thông tin ngắn gọn về toán tử ấy. Tuy nhiên, lưu ý rằng, toán tử là một đối tượng toán học không phụ thuộc vào cách ghi chép nó. Nguyên nhân để một số toán tử gắn liền với ký hiệu của nó là chúng đã gần như các ký hiệu tiêu chuẩn.
Một ví dụ về toán tử là toán tử vi phân. Toán tử tương ứng có ký hiệu là d, khi đặt trước hàm khả vi f, biểu thị rằng hàm này khả vi theo biến đứng sau d.
Một toán tử có thể tác động lên một số toán hạng (operand, input) nhưng thông thường chỉ tác động lên một toán hạng.
Một toán tử cũng có thể gọi là một phép toán (operation), nhưng theo một quan điểm khác. Chẳng hạn ta thường nói "phép toán cộng" (nhưng ít nói "toán tử cộng") khi ta quan tâm đến các hạng tử và kết quả của chúng. Ta nói "toán tử cộng" khi quan tâm đến quá trình cộng hoặc trong một bối cảnh trừu tượng hơn, ta muốn nói về hàm .
Toán tử nếu là hàm một biến được gọi là toán tử một ngôi (unary operator), là hàm hai biến được gọi là toán tử hai ngôi (binary operator), hàm 3 biến là toán tử 3 ngôi(Ternary operator ), hàm nhiều biến hơn được gọi là toán tử đa ngôi (n-ary operator).

**Tham khảo**
Thể loại:Đại số
Thể loại:Logic
Thể loại:Ký hiệu toán học
Máy bay cánh cố định

Máy bay có cánh cố định là một loại máy bay có khả năng bay bằng cách sử dụng cánh tạo ra lực nâng được tạo ra bởi sự chuyển dịch về phía trước nhờ động cơ đẩy và hình dạng của cánh máy bay. Máy bay cánh cố định được phân biệt với máy bay có cánh quay, trong đó các cánh tạo thành một cánh quạt gắn trên một trục quay, và cánh vẫy, trong đó cánh vỗ theo cách tương tự như một con chim.
Máy bay cánh cố định lượn, bao gồm cả tàu lượn bay tự do bay các loại và diều có buộc dây, có thể sử dụng không khí để di chuyển lên cao. Máy bay cánh cố định có động cơ nhận được lực đẩy về về phía trước từ một động cơ bao gồm dù lượn có động cơ, tàu lượn có động cơ và một số máy hiệu ứng mặt đất.
Các cánh của một máy bay cánh cố định không nhất thiết phải cứng nhắc; diều, tàu lượn, máy bay máy bay cánh cụp cánh xòe và máy bay sử dụng cánh cong vênh là tất cả các máy bay cánh cố định. Máy bay cánh cố định nhất được lái bởi một phi công trên máy bay, nhưng một số được thiết kế để điều khiển từ xa hoặc máy tính kiểm soát.

**Chú thích**
Thể loại:Máy bay
Thể loại:Cách mạng Văn hóa

Dưới đây tập hợp các bài viết và thể loại liên quan đến Cách mạng văn hóa Trung Quốc.
Thể loại:Trung Quốc thời đại Mao Trạch Đông
Thể loại:Bạo loạn ở Trung Quốc
Thể loại:Áp bức chính trị ở Trung Quốc
Thể loại:Cộng sản ở Trung Quốc
Thể loại:Trung Quốc năm 1967
Thể loại:Trung Quốc năm 1968
Thể loại:Trung Quốc năm 1969
Thể loại:Trung Quốc thế kỷ 20
Thể loại:Thanh trừng chính trị và văn hóa
Thể loại:Áp bức của Cộng sản
Thể loại:Chiến dịch của Đảng Cộng sản Trung Quốc
Thể loại:Áp bức tôn giáo của chủ nghĩa cộng sản
Thể loại:Thuật ngữ chủ nghĩa Mao
Phan Quang Đán

Phan Quang Đán (6 tháng 11 năm 1918 – 26 tháng 3 năm 2004) là một bác sĩ, chính khách Việt Nam trong thời Chiến tranh Việt Nam 1954–1975. Ông là bác sĩ y khoa đào tạo từ Viện Đại học Harvard, Hoa Kỳ, có phòng mạch trên đường Nguyễn Thái Học, Sài Gòn và từng là giáo sư Trường Đại học Y khoa Sài Gòn. Vào cuối thập niên 1960 sang đầu thập niên 1970 ông là Bộ trưởng Bộ Chiêu hồi trong Chính phủ Việt Nam Cộng hòa.

**Hoạt động chính trị**

**Từ khởi đầu đến thời Đệ Nhất Cộng hòa**
Ông bắt đầu hoạt động chính trị chống Pháp vào thập niên 1940 nhưng đến năm 1947 thì phải bỏ nước lưu vong sang Trung Quốc. Ông về Việt Nam năm 1955 tham gia cuộc bầu cử Quốc hội Việt Nam Cộng hòa năm 1956 nhưng bị vu cáo là cộng sản. Ông đứng ra tổ chức Khối Dân chủ (còn gọi là Mặt trận Dân chủ) làm lực lượng đối lập với Đảng Cần lao và dùng báo Thời luận với 80.000 ấn bản mỗi ngày làm cơ quan ngôn luận. Vì chỉ trích chính sách Nhà nước, trụ sở báo Thời luận bị đám đông kéo vào phá tan vào cuối năm 1957 rồi đến tháng Ba năm 1958 thì bị rút giấy phép phải đóng cửa. Ông quay sang viết lập tờ Tin Bắc và lập Đảng Tự do Dân chủ đến năm 1959 thì ứng cử vào Quốc hội. Tuy đắc cử với số phiếu nhiều gấp năm lần đối thủ thuộc đảng Cần lao, ông bị loại không cho nhậm chức.
Năm 1960 ông nhận làm cố vấn cho nhóm âm mưu đảo chính lật đổ Tổng thống Ngô Đình Diệm. Sự việc thất bại và ông bị bắt giam cho đến năm 1963 khi cuộc đảo chánh năm 1963 chấm dứt nền Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam.

**1963 đến thời Đệ Nhị Cộng hòa**
Năm 1967 bác sĩ Phan Quang Đán ứng cử vào Quốc hội. Vì hoạt động của ông chống đối chính phủ quân sự của Nguyễn Cao Kỳ nên bị mưu sát. Ông cũng ra tranh cử trong liên danh cùng với Phan Khắc Sửu làm Phó Tổng thống năm 1967 nhưng thua liên danh Nguyễn Văn Thiệu – Nguyễn Cao Kỳ.
Với chính phủ dân sự, ông được bổ làm Bộ trưởng Bộ Chiêu hồi rồi Thứ trưởng Bộ Xã hội.
Sau năm 1975 Phan Quang Đán sang tỵ nạn ở Mỹ và mất năm 2004.
Có người cho rằng ông là một người trong sạch và tài năng nhưng không gặp thời. 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Hồ sơ Ngũ giác đài về chính trị thời Đệ Nhất Cộng hòa date=2017-10-19 
Thể loại:Sinh năm 1918
Thể loại:Mất năm 2004
Thể loại:Người Mỹ gốc Việt
Thể loại:Chính khách Việt Nam Cộng hòa
Thể loại:Bộ trưởng Việt Nam Cộng hòa
Thể loại:Bác sĩ Việt Nam
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Harvard
Thể loại:Người Việt di cư tới Mỹ
Edmund Phelps

Edmund Strother Phelps (sinh ngày 26 tháng 7 năm 1933) là nhà kinh tế học người Mỹ, sinh ra tại gần Chicago tại Evanston, Illinois. Ông là giáo sư ngành kinh tế học của trường Đại học Columbia. Năm 2006, ông được Ngân hàng Thụy Điển trao tặng giải thưởng Tưởng nhớ về Alfred Nobel trong lĩnh vực Khoa học Kinh tế (thường được coi là Giải thưởng Nobel về kinh tế) do công trình nghiên cứu trong thập niên 1960 ở Đại học Yale về mối quan hệ giữa lạm phát và thất nghiệp.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Edmund Strother Phelps đoạt giải Nobel kinh tế 2006 date = ngày 20 tháng 2 năm 2007 trên VietnamNet-  Giải Nobel kinh tế năm 2006: Edmund Phelps trên Thời báo kinh tế Sài Gòn.
Thể loại:Nhà kinh tế học Hoa Kỳ
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Kinh tế
Thể loại:Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Yale
Thể loại:Sinh năm 1933
Thể loại:Nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Thể loại:Nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Panthalassa

Tập tin:Pangaea.png|phải|250px|nhỏ|Đại dương màu lam nhạt bao quanh siêu lục địa Pangaea là Panthalassa.
Panthalassa (tiếng Hy Lạp cổ: πᾶν "tất cả" và θάλασσα "đại dương"), còn gọi là đại dương Panthalassa, hay Toàn Đại Dương theo Bách khoa toàn thư Việt Nam, là một đại dương rộng lớn bao quanh siêu lục địa Pangaea trong cuối đại Cổ Sinh và đầu đại Trung Sinh. Đại dương này bao gồm Thái Bình Dương (ngày nay) ở phía Tây và phía bắc cùng biển Tethys ở phía Đông Nam. Sau này Panthalassa đã trở thành Thái Bình Dương, hệ quả từ sự khép lại của lòng chảo Tethys và sự tan vỡ của lục địa Pangaea, vì lý do này nên Panthalassa còn thường được gọi là Cổ-Thái Bình Dương.
Trên bản đồ bên phải, đường xích đạo là đường đi qua (gần đúng) điểm mà tại đó các vùng đất thuộc các quốc gia/khu vực ngày nay là Tây Ban Nha, Maroc (Casablanca) và Boston giao nhau. Vùng đất rộng lớn ở phía Nam của đường xích đạo được gọi là Gondwana, còn vùng đất phía Bắc là Laurasia.

**Hình thành**
Khoảng 900 triệu năm trước, trong lòng Rodinia các vết rạn ba nhánh đã được hình thành và cuối cùng chúng phát triển thành một vết nứt lớn. Vào khoảng 800 đến 700 triệu năm trước, siêu lục địa Rodinia đã bị tách đôi. Đây là một trong những sự kiện tách ra đáng chú ý nhất trong lịch sử Trái Đất, do nó mở rộng Panthalassa về phía tây của Laurentia, một vùng đất với lớp vỏ tương đối im lìm và sau này trở thành Bắc Mỹ. Ở miền tây của Laurentia, các hoạt động kiến tạo trước khi diễn ra vết nứt lớn này đã sinh ra các vết nứt không thành (aulacogen) và chúng che giấu các lòng chảo trầm tích lớn ở miền tây Laurentia. Một đại dương với tên gọi là Mirovia, khi đó đang bao quanh Rodinia, đã bắt đầu bị co lại do các đại dương Pan-Africa và Panthalassa bắt đầu mở rộng. Vào khoảng 650- 550 triệu năm trước, một siêu lục địa khác được hình thành, đó là Pannotia, nó có hình dạng giống như chữ "V". Bên trong chữ "V" là Panthalassa, còn bên ngoài nó là đại dương Pan-Africa và phần còn sót lại của Mirovia.
Phần lớn lòng chảo đại dương và lớp vỏ đại dương của Panthalassa đã bị sụt xuống dưới mảng kiến tạo Bắc Mỹ và mảng kiến tạo Á-Âu. Các phần còn sót lại của mảng kiến tạo đại dương Panthalassa có thể là các mảng kiến tạo Juan de Fuca, Gorda, Cocos và Nazca, tất cả bốn mảng này đều là một phần của mảng kiến tạo Farallon. Thái Bình Dương đã ra đời từ Panthalassa sau khi siêu lục địa Pangaea bị tách ra.

**Xem thêm**
 Kiến tạo địa tầng- Cổ sinh vật học- Pangaea

**Liên kết ngoài**
  Dự án cổ bản đồ

**Tham khảo**
Thể loại:Kiến tạo mảng
Thể loại:Đại dương lịch sử
Thể loại:Nhiệt biểu

Thể loại:Dụng cụ đo lường
Thể loại:Nhiệt độ
Thể loại:Ứng dụng thủy tinh
Thể loại:Dụng cụ thí nghiệm
Thể loại:Dụng cụ khí tượng học
Cá măng sữa

Cá măng sữa (danh pháp hai phần: Chanos chanos), còn gọi là cá măng biển, cá chua (tên địa phương) hay cá chẽm, là một loại cá thực phẩm quan trọng tại khu vực Đông Nam Á. Nó là loài duy nhất còn tồn tại trong họ Chanidae (hiện nay người ta đã biết có 7 loài khác đã tuyệt chủng trong 5 chi bổ sung khác).
Cá măng sữa nói chung có bề ngoài cân đối và dáng thuôn dài, dẹp hai bên, với vây đuôi chẻ khá lớn. Chúng có thể dài tới 1,7 m, nhưng thông thường chỉ khoảng 1 m. Chúng không có răng và nói chung ăn các loại tảo và động vật không xương sống.
Chúng có mặt ở Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, có khuynh hướng sống thành bầy xung quanh bờ biển và các đảo có đá ngầm. Các ấu trùng của chúng (cá bột) sống ở biển khoảng 2–3 tuần, sau đó chúng di cư vào các bãi lầy có đước, sú vẹt, các cửa sông và đôi khi là cả các hồ nước lợ, sau đó trở lại biển để trưởng thành và sinh sản.
Cá bột được vớt từ các cửa sông và nuôi trong các ao nuôi cá, tại đây chúng có thể ăn gần như bất kỳ thức ăn gì và lớn rất nhanh, sau đó được đem bán ở dạng hoặc là cá tươi, cá ướp đá, cá đóng hộp hay cá hun khói.
Loài cá này là biểu tượng quốc gia của Philippines, tại đây nó được gọi là bangus. Do cá măng sữa có nhiều xương hơn so với các loại cá thực phẩm khác ở nước này, nên cá măng sữa rút xương hay "bangus không xương" rất phổ biến ở các siêu thị và chợ tại quốc gia này.

**Chú thích**

**Tham khảo**
  Chanos chanos (TSN162838) date=2006-05-29  ITIS, truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2006.-  Chanidae, FishBase, Ranier Froese và Daniel Pauly chủ biên, phiên bản tháng 5 năm 2006. N.p.: FishBase, 2006.-  Chanos, FishBase, Ranier Froese và Daniel Pauly chủ biên, phiên bản tháng 5 năm 2006. N.p.: FishBase, 2006.-  Chanos chanos, FishBase, Ranier Froese và Daniel Pauly chủ biên, phiên bản tháng 5 năm 2006. N.p.: FishBase, 2006.- Francisco José Poyato-Ariza, A revision of the ostariophysan fish family Chanidae, with special reference to the Mesozoic forms (Verlag Dr. Friedrich Pfeil, 1996)

**Liên kết ngoài**
  Mục từ cá măng sữa trong FishBase-  SEAFDEC Thông tin nuôi cá măng sữa date = ngày 15 tháng 4 năm 2006
C
Thể loại:Cá Ấn Độ Dương
Thể loại:Cá Philippines
Thể loại:Ẩm thực Philippines
Thể loại:Hóa thạch sống
Thể loại:Cá Palau
Thể loại:Cá Hawaii
Thể loại:Cá ăn được
Thể loại:Cá biển Đỏ
Thể loại:Cá Đông Nam Á
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1775
Thể loại:Chanidae
Thể loại:Cá Thái Bình Dương
Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Thể loại:Mật mã Da Vinci

Thể loại:Sách năm 2003
Thể loại:Tiểu thuyết của Dan Brown
Thể loại:Dan Brown
Thể loại:Tiểu thuyết năm 2003
Thể loại:Giáo hội Công giáo trong các tác phẩm giả tưởng