Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Issy-les-Moulineaux

Issy-les-Moulineaux là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Hauts-de-Seine, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 52.647 người (thời điểm 2004).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Togo Dapaong, Togo, từ 1989- Anh Hounslow, Anh, từ 1982- Ý Macerata, Ý, từ 1982- Israel Nahariya, Israel, từ 1994- Tây Ban Nha Pozuelo de Alarcòn, Tây Ban Nha, từ 1990- Đức Weiden in der Oberpfalz, Đức, từ 1954

**Những người con của thành phố**
 Robert Charpentier (1916-1966), vận động viên đua xe đạp- Saïd Haddou (sinh 1982), vận động viên đua xe đạp

**Tham khảo**
Thể loại:Địa điểm thi đấu Thế vận hội Mùa hè 1924
Thể loại:Xã của Hauts-de-Seine
Ivry-sur-Seine

Ivry-sur-Seine là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Val-de-Marne, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 56400 người (thời điểm 2004). Tỷ lệ phần trăm
số người Pháp gốc Việt trong thành phố là một trong những lớn nhất ở Pháp.

**Giáo dục**
 Institut polytechnique des sciences avancées

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Brandenburg an der Havel, Đức- Liên hiệp Anh Wear Valley District, Vương quốc Anh

**Những người con của thành phố**
 Pierre Contant d'Ivry (1698-1777), kiến trúc sư- Maurice Thorez, người Cộng sản- Jean Renaudie, kiến trúc sư- Paul Boccara, nhà kinh tế học, sử gia- Nicolas Appert (1749-1841)

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Val-de-Marne
Thể loại:Little Saigon
Levallois-Perret

Levallois-Perret là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Hauts-de-Seine, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 60.900 người (thời điểm 2004).

**Những người con của thành phố**
 Louis Trousselier, vận động viên đua xe đạp (1881-1939)- Georges Migot, họa sĩ và nhà thơ (1891-1976)- Jean-Patrick Capdevielle, ca sĩ (sinh 1945)- Pascal Lamy, Ủy viên Liên minh châu Âu (sinh 1947)- Olivier Besancenot, chính trị gia cánh tả (sinh 1974)

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Hauts-de-Seine
Maisons-Alfort

Maisons-Alfort là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Val-de-Marne, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 54.600 người (thời điểm 2004).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Moers, Đức

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Val-de-Marne
Noisy-le-Grand

Noisy-le-Grand là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Seine-Saint-Denis, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 63 106 người (thời điểm 2008).

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Official website date=2014-05-26 

Thể loại:Xã của Seine-Saint-Denis
Pantin

Pantin là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Seine-Saint-Denis, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 49.919 người (thời điểm 1999).

**Những người con của thành phố**
 Philippe Delorme, sử gia, nhà báo.- Faïza Guène nhà văn.- La Guimard (1743-1816), múa opera.- Léon Jouhaux (1879-1954), người hoạt động công đoàn, Giải thưởng Nobel về hòa bình.- Robert Lazurick (1896-1968), chính trị gia, nhà báo- Méhul (1763-1817), nhà soạn nhạc.- Sergio Ortega (1938-2003), nhà soạn nhạc.- Jean-Marc Mormeck, đấm bốc.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Official website

Thể loại:Xã của Seine-Saint-Denis
Sarcelles

Sarcelles là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Val-d'Oise, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 57.871 người (thời điểm 1999).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Hattersheim am Main, Đức- Israel Netanja, Israel

**Xem thêm**
 Ministère AMER- Passi- Stomy Bugsy- Xã của tỉnh Val-d'Oise

**Tham khảo**
 Association of Mayors of the Val d'Oise date = ngày 7 tháng 4 năm 2008 - INSEE - IGN date = ngày 16 tháng 8 năm 2008 

**Liên kết ngoài**
 Official website - Mérimée database - Cultural heritage - Land use (IAURIF)bot=InternetArchiveBot  
Thể loại:Xã của Val-d'Oise
Thể loại:Quận lỵ của Pháp
Sartrouville

Sartrouville là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Yvelines, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 50.219 người (thời điểm 1999).

**Những người con của thành phố**
 Angélique Ionatos, nữ ca sĩ, nhà soạn nhạc- Nicolas Le Riche, nghệ sĩ múa ballet

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Yvelines
Chungcheong Nam

Chungcheongnam-do (Nam Chungcheong, âm Hán-Việt: Trung Thanh Nam Đạo) là một tỉnh nằm ở phía Tây Hàn Quốc. Tỉnh này được thành lập vào năm 1896 từ phần đất phía nam của vùng Chungcheong cũ. Tỉnh lỵ của Chungcheong Nam là Daejeon, được quản lý riêng biệt như một Quảng vực thị.

**Địa lý**
Tỉnh này là một phần của vùng Hoseo và được bao bọc phía Tây bởi Hoàng Hải, phía bắc bởi tỉnh Gyeonggi-do, phía nam bởi tỉnh Jeollabuk-do và phía đông bởi tỉnh Chungcheongbuk-do.

**Hành chính**
Chungcheongnam-do được phân thành 8 thành phố (si) và 7 huyện (gun):

**Thành phố**

**Huyện**

**Tôn giáo**
Theo điều tra dân số năm 2005, dân số của Chungcheong Nam 28.7% theo Kitô giáo (19.6% Tin Lành và 9.1% Công giáo) và 20.5% theo Phật giáo. 50.8% dân số phần lớn không theo tôn giáo hoặc theo chủ nghĩa Muism và các tôn giáo bản địa khác.

**Tham khảo**
Thể loại:Tỉnh của Hàn Quốc
Chungcheong Bắc

Chungcheongbuk-do (Bắc Chungcheong, âm Hán-Việt: Trung Thanh Bắc Đạo) là tỉnh nằm giữa Hàn Quốc. Tỉnh này được thành lập năm 1896 từ phần phía nam của tỉnh trước đây là Chungcheong, vẫn còn là một tỉnh của phân chia năm 1945, và trở thành một phần của Hàn Quốc. Thủ phủ của đạo là Cheongju (Thanh Châu).

**Địa lý**
Tỉnh này thuộc vùng Hoseo, được bao bọc bên phía Tây bởi tỉnh Nam Chungcheong, phía bắc bởi tỉnh Gyeonggi và tỉnh tự trị đặc biệt Gangwon, về phía nam bởi tỉnh tự trị đặc biệt Jeollabuk, và phía đông bởi tỉnh Gyeongsangbuk. Tỉnh Chungcheongbuk là tỉnh duy nhất của Hàn Quốc không tiếp giáp biển. Tỉnh này phần lớn là núi non, với Dãy núi Noryeong ở phía bắc và Dãy núi Sobaek ở phía đông.

**Phân chia hành chính**
Chungcheongbuk-do được chia ra làm 3 thành phố và 8 huyện. 

**Các thành phố**

**Các quận**

**Tôn giáo**
Theo điều tra dân số năm 2005, dân số của Chungcheong Bắc 25% theo Kitô giáo (15.1% Tin Lành và 9.9% Công giáo) và 23.8% theo Phật giáo. 51.2% dân số phần lớn không theo tôn giáo hoặc theo chủ nghĩa Muism và các tôn giáo bản địa khác.

**Tham khảo**
Thể loại:Tỉnh của Hàn Quốc
Thể loại:Chungcheong Bắc
Vườn quốc gia Blue Mountains

Vườn quốc gia Blue Mountains Lục Sơn, Núi Xanh (tiếng Anh: Blue Mountains National Park là một vườn quốc gia ở New South Wales (Australia), 81 km về phía tây của Sydney, tọa lạc tại vùng Blue Mountains của Great Dividing Range. Các núi có chiều cao 1100 m, và được gọi là Lục Sơn vì có sương mờ màu xanh bao quanh núi do dầu của loại cây eucalyptus mọc rất nhiều ở đây.
Vườn quốc gia Núi Xanh là một phần của Vùng đại Blue Mountains, được UNESCO công nhận là di sản thế giới.
Các địa điểm của Three Sisters (3 chị em) là những điểm quan trọng của vườn quốc gia này. They are pinnacles of rock high above the eucalyptus canopy.

**Xem thêm**
Blue Mountains
*Khu vực Đại Blue Mountains
*Protected areas of New South Wales (Australia)
Toàn cảnh Blue Mountains National Park

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Website chính thức của Vườn quốc gia Blue Mountains date=2007-05-27 
Thể loại:Vườn quốc gia New South Wales
Thể loại:Blue Mountains, New South Wales
Thể loại:Di sản thế giới tại Úc
Thể loại:IUCN Loại II
Thể loại:Chim Nam Cực

Chim ở châu Nam Cực bao gồm chủ yếu các loài trong bộ chim cánh cụt và một số loài chim có cánh như Sheathbill mặt đen, hải âu Cape Petrel, Fulmar...
Nam Cực
Thể loại:Động vật Nam Cực
Vườn quốc gia Lamington

Vườn quốc gia Lamington tọa lạc ở Queensland, Australia, nằm trên Cao nguyên Lamington 75 km về phía nam Brisbane. Đây là một phần của di sản thế giới, Khu bảo tồn rừng mưa nhiệt đới Trung-Đông. Phần lớn vườn quốc gia này nằm trên độ cao 900 m trên mực nước biển, cách bờ Thái Bình Dương 30 km. Cao nguyên này vẫn là một trong những khu bảo tồn muông thú đặc biệt của thế giới.
Cao nguyên và các vách đá ở Lamington và các Vườn quốc gia Springbrook là phần còn lại của the 20 triệu năm núi lửa lớn Wollumbin, Núi Warning. Sông Nerang, Sông Albert và Sông Coomera đều bắt nguồn từ vườn quốc gia này.
Thác Elabana, Lamington National Park, Queensland, Australia

**Tham khảo**
Thể loại:Di sản thế giới tại Úc
Thể loại:Vườn quốc gia Queensland
Thể loại:IUCN Loại II
Thể loại:Khởi đầu năm 1915 ở Úc
Thể loại:Vườn quốc gia Ấn Độ

Thể loại:Du lịch Ấn Độ
Thể loại:Địa lý Ấn Độ
Ấn
Thể loại:Công viên Ấn Độ
Thể loại:Khu bảo tồn Ấn Độ
Thể loại:Điểm tham quan ở Ấn Độ
Ấn Độ
Công viên Khủng long tỉnh Alberta

Công viên Khủng long tỉnh Alberta (tiếng Anh: Dinosaur Provincial Park) là một di sản thế giới, nằm ở phía đông của Calgary, Alberta, Canada và cách thành phố Brooks 48 km về phía đông bắc.
Công viên nằm tại thung lũng của sông Red Deer, đáng chú ý do địa hình cằn cỗi nổi bât, một cảnh quan thường được tìm thấy ở khu vực Bắc Mỹ. Công viên nổi tiếng khi là nơi có số lượng hóa thạch khủng long nhiều nhất thế giới. Khoảng 58 loài khủng long đã được phát hiện với hơn 500 mẫu vật đã được khai quật để trưng bày ở các viện bảo tàng trên khắp thế giới. Tập hợp hóa thạch nổi tiếng của hơn 500 loài sinh vật, từ bào tử dương xỉ cho đến những loài khủng long ăn thịt lớn. Do tầm quan trọng về cổ sinh vật và cảnh quan, công viên này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới năm 1979.

**Lịch sử**
Được thành lập vào ngày 27 tháng 6 năm 1955 như là một phần của kỷ niệm 50 năm thành lập tỉnh Alberta với mục đích bảo vệ những hóa thạch cổ sinh vật và cảnh quan nơi đây. Quản lý đầu tiên của công viên này là Roy Fowler (1902-1975), một nông dân và thợ tìm kiếm hóa thạch nghiệp dư.
Công viên được công nhận như một Di sản thế giới được UNESCO vào ngày 26 tháng 10 năm 1979 bao gồm cả vùng đất xấu ven biển, ven sông cùng với đó là tầm quan trọng mang tính toàn cầu về các hóa thạch được tìm thấy tại đây.
Cho đến năm 1985, các hóa thạch được khám phá trong công viên đã được chuyển đến bảo tàng trên khắp thế giới để phân tích khoa học và trưng bày, trong đó có Bảo tàng Hoàng gia Ontario ở Toronto, các Bảo tàng Tự nhiên Canada ở Ottawa, và Bảo tàng Lịch sử tự nhiên ở New York. Điều này sau đó đã thay đổi với việc mở Bảo tàng Khảo cổ học Hoàng gia Tyrrell nằm cách 100 km về phía bắc ở Công viên tỉnh Midland, tiếp giáp với thị trấn Drumheller.

**Tự nhiên**
Công viên bảo vệ một hệ sinh thái rất phức tạp bao gồm: đồng cỏ đồng cỏ, vùng đất xấu, và thực vật ven sông. Hệ sinh thái của nó được bao quanh bởi những đồng cỏ độc nhất vô nhị. Sói đồng cỏ là loài phổ biến nhất vào lúc hoàng hôn, cùng với đó là sự có mặt của Ưng đêm. Thỏ, Hươu la, và Linh dương sừng nhánh có thể được nhìn thấy trong công viên; những con Rắn đuôi chuông, Rắn nước và Rắn sọc là các loài bò sát phổ biến. Công viên là nơi có 165 loài chim vào mùa xuân và hè.
Về thực vật, công viên có một số loài xương rồng xa nhất về phía bắc, bao gồm Opuntia và Pediocactus.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Đất xấu
Thể loại:Công viên hóa thạch Canada
Thể loại:Di sản thế giới tại Canada
Thể loại:Alberta
Thể loại:Kỳ quan thiên nhiên
Ciudad Universitaria de Caracas

Ciudad Universitaria de Caracas (Ciudad Universitaria de Caracas, viết tắt là CUC, nghĩa là Thành phố đại học của Caracas) là khu trường sở chính của Đại học Trung tâm Venezuela, nằm ở trung tâm thủ đô Caracas của Venezuela. Nó được thiết kế bởi kiến trúc sư người Venezuela Carlos Raúl Villanueva và được công nhận là Di sản thế giới của UNESCO từ năm 2000. Ciudad Universitaria de Caracas được coi là kiệt tác về kiến trúc và quy hoạch đô thị và là trường đại học duy nhất được thiết kế vào thế kỷ 20 được nhận danh hiệu này của UNESCO.

**Xem thêm**
 Carlos Raúl Villanueva- Đại học Trung tâm Venezuela

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Ciudad Universitaria de Caracas trên website của UNESCO
Thể loại:Di sản thế giới tại Venezuela
Thể loại:Caracas
Thể loại:Đại học Trung tâm Venezuela
Thể loại:Kiến trúc Hiện đại
Định luật phóng xạ

Mỗi chất phóng xạ được đặc trưng bởi thời gian T gọi là chu kỳ bán rã, cứ sau mỗi chu kỳ này thì 1/2 số nguyên tử của chất ấy đã biến đổi thành một chất khác.

**Trường hợp phóng xạ đơn**
Tức là quá trình chỉ bao gồm một lần phóng xạ.
Số hạt nhân còn lại sau thời gian t (N(t)) bằng số hạt nhân ban đầu (N0) nhân với e-λt
N(t)=N0e-λt (1)
Với λ là hằng số phân rã hay xác suất phân rã.
Vì chúng ta không thể biết trước một hạt nhân sẽ phân rã lúc nào nên để mô tả hiện tượng phân rã phóng xạ, ta đưa vào đại lượng trên: hằng số phân rã cũng là xác suất để một hạt nhân phân rã trong một đơn vị thời gian. Hằng số phân rã là đặc trưng cho mỗi loại hạt nhân.

**Trường hợp phóng xạ chuỗi**
Ta chỉ xét quá trình gồm hai lần phóng xạ liên tục.
N1(t) = N10e-λ1t
N2(t) =  (e-λ1t-e-λ2t) + N20e-λ2t
Với N1(0)=N10 và N2(0)=N20

**Một số công thức liên quan**
Mối quan hệ giữa λ và T:
T là chu kì bán rã.
Mối quan hệ giữa thời gian sống trung bình τ và λ:
τ 
Như vậy thời gian sống trung bình tỷ lệ nghịch với hằng số phân rã.
Ta có thể viết công thức (1) theo τ:
N(τ)=N0e-t/τ=N0/e
Ta có thể kết luận là sau thời gian τ số nhân giảm e lần.

**Tham khảo**
Thể loại:Phóng xạ
Thể loại:Nguyên tử
Nghệ thuật Trung Quốc

Tập tin:Jade ornament with grape design.jpg|nhỏ|200px|Đồ trang trí bằng ngọc, Nhà Kim, Trung Quốc.
Nghệ thuật Trung Quốc bao gồm nhiều mảng nghệ thuật phong phú và đa dạng như nghệ thuật dân gian, văn học, hội họa, âm nhạc, sân khấu, kiến trúc và nghệ thuật vườn cảnh, trải qua quá trình lịch sử lâu đời.
Đó là các loại hình nghệ thuật như: múa dân gian truyền thống, âm nhạc dân gian với nhiều loại nhạc cụ dân tộc (đàn tam thập lục, sáo, nhị, đàn tì bà, đàn nguyệt, trống...). Đặc biệt Trung Hoa nổi tiếng với nền kinh kịch cổ truyền mang đầy đủ các nét nghệ thuật cả hát, múa, biểu diễn, sân khấu và nội dung mang kịch tính.

**Xem thêm**
Danh sách nhạc cụ cổ truyền Trung Quốc

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài==
Các quốc gia có thu nhập thấp

Các quốc gia có thu nhập thấp theo cách phân loại của Ngân hàng Thế giới là những quốc gia có tổng sản lượng quốc gia (GNI) trên đầu người từ mức 1,045 đô la Mỹ trở xuống. Năm 2020, trên thế giới có 27 quốc gia thuộc vào nhóm này.

**Châu Á**
Afghanistan, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, Syria, Yemen.

**Châu Phi**
Burkina Faso, Burundi, Cộng hòa Trung Phi, Chad, Congo, Eritrea, Ethiopia, Gambia, Guinea, Guinea-Bissau, Liberia, Madagascar, Malawi, Mali, Mozambique, Niger, Rwanda, Sierra Leone, Somalia, Sudan, Nam Sudan, Togo, Uganda.
*Nhiều quốc gia trong số các quốc gia kể trên còn được Liên Hợp Quốc xếp vào nhóm các quốc gia kém phát triển nhất.

**Xem thêm**
Các quốc gia kém phát triển nhất
*Các quốc gia có thu nhập trung bình thấp
*Các quốc gia có thu nhập trung bình cao
*Các quốc gia có thu nhập cao

**Tham khảo**
Thể loại:Danh sách quốc gia
Thể loại:Kinh tế thế giới
Thể loại:Kinh tế học phát triển
Các quốc gia có thu nhập trung bình thấp

Các quốc gia có thu nhập trung bình thấp theo cách xác định của Nhóm Ngân hàng Thế giới là những quốc gia có tổng thu nhập quốc gia trên đầu người từ 876 đến 3.465 Dollar Mỹ (USD) một năm.
Năm 2010 trên thế giới có 58 quốc gia và lãnh thổ có thu nhập trung bình thấp.  Xem danh sách.

**Xem thêm**
Các quốc gia có thu nhập thấp
*Các quốc gia có thu nhập trung bình cao
*Các quốc gia có thu nhập cao

**Tham khảo**
Thể loại:Danh sách quốc gia
Thể loại:Kinh tế thế giới
Thể loại:Kinh tế học phát triển
Các quốc gia có thu nhập trung bình cao

Các quốc gia có thu nhập trung bình cao (Tiếng Anh: Upper-middle income countries) theo cách xác định của Nhóm Ngân hàng Thế giới là những quốc gia có tổng thu nhập quốc gia trên đầu người từ 4.516 đén 14.005 Dollar Mỹ một năm.
Tại năm 2010, trên thế giới có 48 quốc gia và lãnh thổ có thu nhập trung bình cao. Trong đó, một số có trình độ kinh tế và khoa học kỹ thuật phát triển và là thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, đó là Hungary, Cộng hòa Séc, México, Slovakia, Thổ Nhĩ Kỳ.  Xem danh sách.

**Xem thêm**
Các quốc gia có thu nhập thấp
*Các quốc gia có thu nhập trung bình thấp
*Các quốc gia có thu nhập cao
*Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế

**Tham khảo**
Thể loại:Danh sách quốc gia
Thể loại:Kinh tế thế giới
Thể loại:Kinh tế học phát triển
Quốc gia có thu nhập cao theo Ngân hàng Thế giới

Các quốc gia có thu nhập cao theo cách xác định của Nhóm Ngân hàng Thế giới từ năm 2020 là những quốc gia và vùng lãnh thổ có tổng thu nhập quốc gia bình quân đầu người hàng năm từ 12,696 USD trở lên.

**Danh sách**

**Quốc gia có thu nhập cao là thành viên Liên Hợp Quốc**
 Andorra (1990–nay)- Antigua and Barbuda (2002, 2005–08, 2012–nay)- Australia (1987–nay)- Austria (1987–nay)- The Bahamas (1987–nay)- Bahrain (1987–89, 2001–nay)- Barbados (1989, 2000, 2002, 2006–nay)- Belgium (1987–nay)- Brunei (1987, 1990–nay)- Canada (1987–nay)- Chile (2012–nay)- Croatia (2008–2015, 2017–nay)- Cyprus (1988–nay)- Czech Republic (2006–nay)- Denmark (1987–nay)- Estonia (2006–nay)- Finland (1987–nay)- France (1987–nay)- Germany (1987–nay)- Greece (1996–nay)- Hungary (2007–11, 2014–nay)- Iceland (1987–nay)- Ireland (1987–nay)- Israel (1987–nay)- Italy (1987–nay)- Japan (1987–nay)- South Korea (1993–97, 1999–nay)- Kuwait (1987–nay)- Latvia (2009, 2012–nay)- Liechtenstein (1994–nay)- Lithuania (2012–nay)- Luxembourg (1987–nay)- Malta (1989, 1998, 2000, 2002–nay)- Monaco (1994–nay)- Nauru (2015, 2019–nay)- Netherlands (1987–nay)- New Zealand (1987–nay)- Norway (1987–nay)- Oman (2007–nay)- Palau (2016–nay)- Poland (2009–nay)- Portugal (1994–nay)- Qatar (1987–nay)- Saint Kitts and Nevis (2012–nay)- San Marino (1991–93, 2000–nay)- Saudi Arabia (1987–89, 2003–nay)- Seychelles (2014–nay)- Singapore (1987–nay)- Slovakia (2007–nay)- Slovenia (1997–nay)- Spain (1987–nay)- Sweden (1987–nay)- Switzerland (1987–nay)- Trinidad and Tobago (2006–nay)- United Arab Emirates (1987–nay)- United Kingdom (1987–nay)- United States (1987–nay)- Uruguay (2012–nay)

**Quốc gia có thu nhập cao không phải là thành viên Liên Hợp Quốc**
 Aruba (1987–nay)- Bermuda (1987–nay)- British Virgin Islands (2015–nay)- Cayman Islands (1993–nay)- Jersey Channel Islands (1987–nay)- Cook Islands (2016–nay)- Curaçao (1994–nay)a- Faroe Islands (1987–nay)- French Polynesia (1990–nay)- Gibraltar (2009–10, 2015–nay)- Greenland (1987–nay)- Guam (1987–89, 1995–nay)- Hong Kong SAR (1987–nay)- Isle of Man (1987–89, 2002–nay)- Macao SAR (1994–nay)- local (1995–nay)- Northern Mariana Islands (1995–2001, 2007–nay)- Puerto Rico (1989, 2002–nay)- Saint Martin (2010–nay)- Sint Maarten (1994–nay)a- Taiwan (1987–nay)- Turks and Caicos Islands (2009–nay)- U.S. Virgin Islands (1987–nay)

**Các nền kinh tế có thu nhập cao trước đây**
Các năm mà họ được phân loại như vậy hiển thị trong ngoặc đơn:-  Argentina (2013, 2015, 2017)-  American Samoa (1987–89)-  Equatorial Guinea (2007–14)-  Mauritius (2019)-  Antille thuộc Hà Lan (1994–2009)  b -  Panama (2017–2019)-  Russia (2012–13)-  Venezuela (2014)
a   Từ năm 1994 đến 2009 là một phần của  Antille thuộc Hà Lan. 
b   Giải thể vào ngày 10 tháng 10 năm 2010, thay thế bởi Curaçao và Sint Maarten. 

**Xem thêm**
Các quốc gia có thu nhập thấp
*Các quốc gia có thu nhập trung bình thấp
*Các quốc gia có thu nhập trung bình cao
*Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế

**Tham khảo**
Thể loại:Phân loại quốc gia kinh tế
Thể loại:Chính trị theo vùng
Sân bay quốc tế Ministro Pistarini

Sân bay quốc tế Ministro Pistarini SAEZ phục vụ thành phố Buenos Aires, Argentina, và là sân bay quốc tế lớn nhất của quốc gia này, Thường được gọi là Ezeiza Airport vì nó tọa lạc ở khu vực Ezeiza ở Tỉnh Buenos Aires, cách trung tâm Buenos Aires khoảng 35 km (40 phút ô-tô). Đây là sân bay chính của hãng Aerolíneas Argentinas.
Sân bay được đặt tên theo vị tứong và nhà chính trị Minister Juan Pistarini (1882-1956).
Sân bay thu Phí nâng cấp sân bay (Airport Improvement Fee).
Sân bay có 2 nhà ga (terminal):

**Nhà ga quốc tế A**
 Aerosur (Santa Cruz de la Sierra, Cochabamba)- Air Canada (Santiago de Chile, Toronto-Pearson)- Air France (Paris-Charles de Gaulle)- Alitalia (Milan-Malpensa, Rome-Fiumicino)- American Airlines (Dallas/Fort Worth, Miami, Montevideo, New York-JFK)- Avianca (Bogotá)- British Airways (London-Heathrow, São Paulo-Guarulhos)- Continental Airlines (Houston-Intercontinental, Newark)- Copa Airlines (Panama City)- Cubana de Aviación (Cayo Coco, La Habana, Varadero)- Delta Air Lines (Atlanta)- Gol (Asunción, Porto Alegre, São Paulo-Guarulhos, Salvador, Rio de Janeiro-Galeão)- Iberia (Madrid)- LAN Airlines (Santiago de Chile)
** LAN Argentina (Miami, São Paulo-Guarulhos)
** LAN Ecuador (Guayaquil, Quito)
** LAN Peru (Lima)- Lloyd Aereo Boliviano (Santa Cruz de la Sierra)- Lufthansa (Frankfurt, São Paulo-Guarulhos)- Malaysia Airlines (Cape Town, Johannesburg, Kuala Lumpur)- Mexicana (Mexico City)- South African Airways (Johannesburg) starts ngày 8 tháng 7 năm 2007- TACA
** TACA Peru (Lima)- TAM Linhas Aéreas (Brasília, Belo Horizonte, Curitiba, Florianopolis, Porto Alegre, Rio de Janeiro-Galeão, São Paulo-Guarulhos, Salvador)
** TAM Mercosur (Asunción, Cochabamba, Montevideo, Rio de Janeiro-Galeão, Santa Cruz de la Sierra)- United Airlines (Montevideo, Washington-Dulles)- Varig (Rio de Janeiro-Galeão, São Paulo-Guarulhos)

**Aerolíneas Argentinas Terminal B**
 Aerolíneas Argentinas (Auckland, Barcelona, Bogotá, Cancún, Caracas, Córdoba, Florianopolis, Iguazú, Lima, Madrid, Mendoza, Mexico City, Miami, Montevideo, New York-JFK, Porto Alegre, Rio de Janeiro-Galeão, Rome-Fiumicino, Santa Cruz de la Sierra, Santiago de Chile, São Paulo-Guarulhos, Sydney, Ushuaia)
** Austral (El Calafate, Iguazú, Ushuaia)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Website chính thức- SAEZ
Thể loại:Buenos Aires
Thể loại:Tỉnh Buenos Aires
Thể loại:Sân bay Argentina
Danh pháp IUPAC

Danh pháp IUPAC là Danh pháp Hóa học theo Liên minh Quốc tế về Hóa học thuần túy và Hóa học ứng dụng - IUPAC (International Union of Pure and Applied Chemistry Nomenclature). Đây là một hệ thống cách gọi tên các hợp chất để có thể phân biệt được các chất và xác định công thức của hợp chất từ các tên gọi một cách đơn giản. Danh pháp được chia làm 2 nhánh chính:
*Danh pháp IUPAC cho hợp chất vô cơ
*Danh pháp IUPAC cho hợp chất hữu cơ

**Tham khảo**

Thể loại:Hóa học
Villejuif

Villejuif là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Val-de-Marne, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 47.384 người (thời điểm 2004).

**Giáo dục**
 EPITA

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Val-de-Marne
Alfortville

Alfortville là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Val-de-Marne, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 36.232 người (thời điểm 1999).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Ý San Benedetto del Tronto, Ý (từ 1989)- Bồ Đào Nha Cantanhede, Bồ Đào Nha (từ 2000)- Armenia Ochagan, Armenia (từ 2001)

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Val-de-Marne
Athis-Mons

Athis-Mons là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Essonne, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 29.427 người (thời điểm 1999).

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Essonne
Neuilly-sur-Seine

Neuilly-sur-Seine (tạm dịch: Nuy xứ Thanh) là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Hauts-de-Seine, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 60.341 người (thời điểm 2008).
Là một ngoại ô của Paris, Neuilly tiếp giáp với thành phố và trực tiếp mở rộng nó. Khu vực này bao gồm chủ yếu là những người giàu có, khu dân cư chọn lọc, và nhiều trụ sở công ty được đặt ở đó. Nó là ngoại ô giàu có nhất và đắt đỏ nhất của Paris. Nó cũng thường được công nhận là một trong ngoại ô những an toàn nhất và thân thiện với trẻ em nhất trong các ngoại ô Paris.

**Các thành phố kết nghĩa**
 Bỉ Uccle, Bỉ- Anh Maidenhead, Anh- Anh Windsor, Berkshire, Anh- Đức Hanau, Đức

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
   Trang chính thức date=2012-10-22  của thành phố
Thể loại:Xã của Hauts-de-Seine
Thể loại:Neuilly-sur-Seine
Bagneux, Hauts-de-Seine

Bagneux là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Hauts-de-Seine, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 39.700 người (thời điểm 2004).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Armenia Vanadzor, Armenia (từ 1968)- Ý Torino, Ý (từ 1980)- Wales Neath-Port-Talbot, Xứ Wales (từ 1980)- Pháp Grand-Bourg, Guadeloupe, Pháp (từ 1999)

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Hauts-de-Seine
Bagnolet

Bagnolet là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Seine-Saint-Denis, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 32.511 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Official website (bằng tiếng Pháp)- region:FR_type:city aerial photos

Thể loại:Xã của Seine-Saint-Denis
Bezons

Bezons là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Val-d'Oise, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 26.263 người (thời điểm 1999).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Hungary Szekszàrd, Hungary (từ 1967)- Bắc Ireland Downpatrick, Bắc Ireland (từ 1984)

**Xem thêm**
Xã của tỉnh Val-d’Oise

**Tham khảo**
 Association of Mayors of the Val d'Oise date=2008-04-07  - INSEE - IGN date=2008-08-16  

**Liên kết ngoài**
 Official website - Mérimée database - Cultural heritage - Land use (IAURIF) date=2022-01-02  
Thể loại:Xã của Val-d'Oise
Champs-sur-Marne

Champs-sur-Marne là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Seine-et-Marne, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 24.553 người (thời điểm 1999).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Tây Ban Nha Cuart de Poblet, Tây Ban Nha- Liên hiệp Anh Bradley Stoke, Vương quốc Anh

**Xem thêm**
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Official website - 1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région date = ngày 29 tháng 9 năm 2007 - French Ministry of Culture list for Champs-sur-Marne - Map of Champs-sur-Marne on Michelin date = ngày 29 tháng 9 năm 2007 - Champs-sur-Marne.info, par Webmaster (Information sur la commune de Champs sur Marne date = ngày 26 tháng 6 năm 2007 

Thể loại:Xã của Seine-et-Marne
Charenton-le-Pont

Charenton-le-Pont là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Val-de-Marne, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 14.369 người (thời điểm 1999). Tọa độ địa lý của xã là 48° 49' vĩ độ bắc, 02° 24' kinh độ đông. Charenton-le-Pont nằm trên độ cao trung bình là 36 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 28 mét và điểm cao nhất là 57 mét.

**Thông tin nhân khẩu**

**Những người con của thành phố**
 Alain Lipietz, kỹ sư, nhà kinh tế học và chính trị gia của Đảng Xanh Pháp

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Val-de-Marne
Châtenay-Malabry

Châtenay-Malabry là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Hauts-de-Seine, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 30.919 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Bergneustadt, Đức (từ 1967)- Hà Lan Landsmeer, Hà Lan (từ 1986)- Liên hiệp Anh Wellington, Shropshire Vương quốc Anh (từ 2001)

**Những người con của thành phố**
 Robert Jonquet, cầu thủ bóng đá, (sinh 1925)- Paul Ricœur, triết gia, mất năm 2005 tại Châtenay-Malabry- Jérôme Rothen, cầu thủ bóng đá, (sinh 1978)

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Hauts-de-Seine
Châtillon, Hauts-de-Seine

Châtillon là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Hauts-de-Seine, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 28.622 người (thời điểm 1999). Tọa độ địa lý của xã là 48° 48' vĩ độ bắc, 02° 17' kinh độ đông. Châtillon nằm trên độ cao trung bình là 121 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 78 mét và điểm cao nhất là 164 mét.

**Thông tin nhân khẩu**

**Các thành phố kết nghĩa**
 Ý Genzano di Roma, Ý- Đức Merseburg, Đức

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Hauts-de-Seine
Chelles

Chelles là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Seine-et-Marne, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 51 035 người (thời điểm 2007).

**Thông tin nhân khẩu**

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Lindau, Đức

**Xem thêm**
 Xã của tỉnh Seine-et-Marne

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Official website date = ngày 27 tháng 9 năm 2010 -  1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région date = ngày 6 tháng 1 năm 2009 -  French Ministry of Culture list for Chelles -  Map of Chelles on Michelin date = ngày 29 tháng 9 năm 2007 
Thể loại:Xã của Seine-et-Marne
Le Chesnay

Le Chesnay là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Yvelines, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 28.530 người (thời điểm 1999).

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Yvelines
Choisy-le-Roi

Choisy-le-Roi là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Val-de-Marne, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 34.336 người (thời điểm 1999).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Việt Nam Quận Đống Đa, Việt Nam- Đức Hennigsdorf, Brandeburg, Đức- Ý Lugo, Ý- Romania Târnova, România

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Val-de-Marne
Clamart

Clamart là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Hauts-de-Seine, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 49.400 người (thời điểm 2004).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Lüneburg, Đức- Liên hiệp Anh Scunthorpe, Vương quốc Anh

**Những người con của thành phố**
 Dany Robin, nữ diễn viên- Renée Faure, nữ diễn viên (1919-2005)- Hatem Ben Arfa, cầu thủ bóng đá

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Hauts-de-Seine
Clichy-sous-Bois

Clichy-sous-Bois là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Seine-Saint-Denis, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 28.288 người (thời điểm 1999). Tọa độ địa lý của xã là 48° 54' vĩ độ bắc, 02° 32' kinh độ đông. Clichy-sous-Bois nằm trên độ cao trung bình là 98 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 66 mét và điểm cao nhất là 121 mét.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài== -  Official website
*scale:100000_region:FR_type:city aerial photos- pictures of clichy sous bois:

Thể loại:Xã của Seine-Saint-Denis
Conflans-Sainte-Honorine

Conflans-Sainte-Honorine là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Yvelines, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 33.327 người (thời điểm 1999).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Hanau-Großauheim, Đức- Bỉ Chimay, Bỉ- Anh Ramsgate, Anh

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Yvelines
Corbeil-Essonnes

Corbeil-Essonnes là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Essonne, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 39.951 người (thời điểm 1999).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Liên hiệp Anh East Dunbartonshire, Vương quốc Anh- Bồ Đào Nha Belinho, Bồ Đào Nha- Đức Sindelfingen, Đức- Tây Ban Nha Alzira, Tây Ban Nha

**Những người con của thành phố**
 Alfred Jarry, sống tại đây từ 1873 đến 1907- Waldeck-Rousseau, sống tại đây từ 1899 cho đến khi ông qua đời năm 1904- Félicien Rops, họa sĩ và nhà vẽ tranh minh họa, sống tại đây 15 năm cuối của cuộc đời.- Jacques-Henri Bernardin de Saint-Pierre, nhà văn, học trò của Jean-Jacques Rousseau, sống một >thời gian tại Essonnes- Bruno Mathieu (sinh 1958) nghệ sĩ đàn ống và nhà soạn nhạc

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Essonne
La Courneuve

La Courneuve là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Seine-Saint-Denis, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 35.310 người (thời điểm 1999). Tọa độ địa lý của xã là 48° 55' vĩ độ bắc, 02° 23' kinh độ đông. La Courneuve nằm trên độ cao trung bình là 40 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 29 mét và điểm cao nhất là 60 mét.

**Thông tin nhân khẩu**

**Các thành phố kết nghĩa**
 Burkina Faso Yako, Burkina Faso- Slovakia Prešov, Slovakia- Nicaragua Ocotal, Nicaragua

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
   Official site

Thể loại:Xã của Seine-Saint-Denis
Élancourt

Élancourt là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Yvelines, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 27.643 người (thời điểm 2005).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Gräfenhainichen, Đức- Đức Laubach, Đức- Ý Cassina de Pecchi, Ý

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Yvelines
Thể loại:Địa điểm thi đấu Thế vận hội Mùa hè 2024
Thể loại:Địa điểm xe đạp Olympic
Épinay-sur-Seine

Épinay-sur-Seine là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Seine-Saint-Denis, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 46409 người (thời điểm 1999). Tọa độ địa lý của xã là 48° 57' vĩ độ bắc, 2° 18' kinh độ đông. Épinay-sur-Seine nằm trên độ cao trung bình là m mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 22 mét và điểm cao nhất là 60 mét.

**Thông tin nhân khẩu**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Official website

Epinay-sur-Seine
Ermont

Ermont là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Val-d'Oise, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 27.474 người (thời điểm 1999).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Lampertheim, Đức (từ 1966)- Bỉ Maldegem, Bỉ (từ 1967)- Ý Adria, Ý (từ 1967)- Hà Lan Wierden, Hà Lan (từ 1976)- Liên hiệp Anh Banbury, Vương quốc Anh (từ 1982)- Tây Ban Nha Loja, Tây Ban Nha (từ 2005)

**Tham khảo**
 Association of Mayors of the Val d'Oise date = ngày 7 tháng 4 năm 2008 - INSEE - IGN date=2008-08-16  

**Liên kết ngoài**
 Official website - Land use (IAURIF)bot=InternetArchiveBot  
Thể loại:Xã của Val-d'Oise
Franconville, Val-d'Oise

Franconville là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Val-d'Oise, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 33.665 người (thời điểm 1999).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Viernheim Đức- Liên hiệp Anh Potters Bar Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland

**Xem thêm**
Xã của tỉnh Val-d’Oise

**Tham khảo**
 Association of Mayors of the Val d'Oise date=2008-04-07  - INSEE - IGN date=2008-08-16  

**Liên kết ngoài**
 Official website - Land use (IAURIF)bot=InternetArchiveBot  
Thể loại:Xã của Val-d'Oise
Fresnes, Val-de-Marne

Fresnes là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Val-de-Marne, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 25.213 người (thời điểm 1999).

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Val-de-Marne
Gagny

Gagny là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Seine-Saint-Denis, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 36.715 người (thời điểm 1999).

**Thông tin nhân khẩu**

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Berlin-Wilmersdorf, Đức- Đức Minden, Đức- Liên hiệp Anh London Borough of Sutton, Vương quốc Anh- Đan Mạch Gladsaxe Đan Mạch- Ý Tavarnelle Val di Pesa Ý

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Official website (bằng tiếng Pháp)

Thể loại:Xã của Seine-Saint-Denis
Aaron Burr

Aaron Burr, Jr. (6 tháng 2 năm 1756 – 14 tháng 9 năm 1836) là một chính khách Mỹ. Ông là một người thành lập Dân chủ–Cộng hòa ở New York và ủng hộ Thống đốc George Clinton. Tuy ông được bầu vào chức vụ Phó Tổng thống thứ ba (dưới Thomas Jefferson), nhưng ông nổi tiếng nhất về cuộc đấu súng với Alexander Hamilton, kết quả là Hamilton bị bắn chết.

**Hôn nhân và gia đình**
Burr gặp Theodosia Bartow Prevost (1746 - 1794) vào tháng 8 năm 1778, khi đó cô là vợ của Jacques Marcus Prevost, một sĩ quan người Anh. Ông thường xuyên tới lui thăm Theodosia tại nhà riêng của cô ở New Jersey. Tháng 12 năm 1782, Jacques Marcus chết vì sốt vàng tại Jamaica, Burr và Theodosia kết hôn ngay sau đó và chuyển đến Manhattan, New York.
Người con đầu lòng của họ, Theodosia Jr. sinh ngày 21 tháng 6 năm 1783 và cũng là đứa con duy nhất sống sót đến tuổi trưởng thành. 

**Liên kết ngoài**
 Aaron Burr-  name=Aaron Burr- sname=Aaron Burr-  Works at  Open Library-  Did Aaron Burr Really Try to Take Over Half of America?-  The Aaron Burr Association-  Letters of Aaron Burr date=2012-05-30 - 151
Thể loại:Phó Tổng thống Hoa Kỳ
Thể loại:Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ
Thể loại:Viện chưởng lý Tiểu bang New York
Thể loại:Quốc hội Tiểu bang New York
Thể loại:Tammany Hall
Thể loại:Nhà cách mạng Mỹ
Thể loại:Đại tá Mỹ
Thể loại:Người đấu súng
Thể loại:Người New Jersey
Thể loại:Tín hữu Trưởng Lão
Thể loại:Sinh năm 1756
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Princeton
Thể loại:Người Mỹ gốc Anh
Thể loại:Tử vong do đột quỵ
Thể loại:Mất năm 1836
Thể loại:Người sáng lập công ty Mỹ
Thể loại:Tỷ phú Hoa Kỳ
Màu da

Mật độ các màu da trên thế giới
Màu da loài người có thể có nhiều sắc, từ rất đậm cho đến rất nhạt gần như không màu (và ở những người này, da có nước màu trắng hồng do màu máu ẩn hiện lên trên). Màu sắc của da là do lượng sắc tố melanin trong da, nhiều thì làm da đậm đen lại, ít thì làm da nhạt đi. Nói chung phái nữ có ít melanin hơn phái nam.
Người có tổ tiên sinh sống vùng nắng nhiều, nhiệt độ cao có da đậm đen, trong khi da người có tổ tiên sống vùng ít nắng, ôn đới trắng hơn. Tuy nhiên càng về sau này càng có sự pha trộn giữa các sắc dân, nên màu da có nhiều sắc khác nhau.

**Sắc tố Melanin và gen**
Melanin có hai kiểu: pheomelanin (màu đỏ) và eumelanin (nâu đậm gần như màu đen). Cả số lượng lẫn kiểu được xác định bởi bốn tới sáu gen mà vận hành ở dưới incomplete dominance. Một sao chép của toàn bộ những gen đó được thừa hưởng được từ người cha và một từ mẹ. Mỗi gen có nhiều loại allele, dẫn đến sự đa dạng của màu da.
Da đậm giúp chống lại các loại ung thư da được gây ra bởi đột biến trong những tế bào tạo ra bởi tia cực tím. Những người da nhạt có quanh một nguy cơ chết vì ung thư da gấp mười hơn những người da đậm, dưới những điều kiện giống nhau. Hơn nữa, da đậm ngăn ngừa UV-A phá hủy folate của vitamin B. Folate cần cho sự tổng hợp của DNA trong tế bào và mức quá thấp của folate trong phụ nữ có thai có liên quan đến những khuyết tật khi sinh.
Vào thời Trung cổ, những nhà quý tộc giàu có sỡ hữu làn da sáng là người có sức khỏe, khác với làn da đen sạm do tầng lớp thấp nên phải làm việc tay chân mệt nhọc nên có làn da đen, làn da trắng được xem là phong cách vào thời đó

**Tham khảo**
Thể loại:Di truyền học loài người
Thể loại:Sinh lý học con người
Hội nghị cấp cao ASEAN

Hội nghị cấp cao ASEAN (tiếng Anh: ASEAN Summit, báo chí tiếng Việt thường gọi tắt là "Cấp cao") là hội nghị giữa các nhà lãnh đạo của các quốc gia thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á để thảo luận về các vấn đề hợp tác phát triển kinh tế, văn hóa, và an ninh giữa các nước thành viên với nhau cũng như với các thành viên đối thoại của ASEAN.
Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ nhất được tổ chức vào năm 1976, Cấp cao V được tổ chức vào năm 1995. Từ đó các nhà lãnh đạo ASEAN nhận thấy sự cần thiết phải tổ chức hội nghị định kỳ hàng năm. Tuy nhiên, trong thời gian đầu, do tính chất nội dung hội nghị không có gì đặc biệt, nên chỉ tổ chức hội nghị không chính thức. Từ năm 2001, hội nghị chính thức mới được tổ chức thường niên. Cấp cao XII dự định tổ chức vào năm 2006, song vì lý do an ninh mà nước chủ nhà Philippines đã quyết định lùi thời gian tổ chức sang đầu năm 2007.
Từ năm 2009, hội nghị cấp cao ASEAN được tổ chức 2 lần mỗi năm.

**Các phiên họp**
Thông thường, một Hội nghị cấp cao ASEAN bao gồm các phiên họp nội bộ giữa các nhà lãnh đạo mười nước thành viên, phiên hội nghị giữa các nhà lãnh đạo với các ngoại trưởng của các nước thành viên trong Diễn đàn An ninh ASEAN, phiên họp giữa các nhà lãnh đạo ASEAN+3 (thêm Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc), phiên họp giữa các nhà lãnh đạo ASEAN, Úc và New Zealand. Từ Hội nghị cấp cao XI, bắt đầu có thêm phiên hội nghị giữa các nhà lãnh đạo ASEAN với các nhà lãnh đạo của sáu nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Australia, New Zealand, và Ấn Độ với tên gọi chính thức là Hội nghị cấp cao Đông Á. Ngoài ra còn có phiên hội nghị giữa các nhà lãnh đạo ASEAN với lãnh đạo Nga.

**Các kỳ Hội nghị Cấp cao ASEAN**
Hội nghị Cấp cao ASEAN được tổ chức luân phiên giữa các quốc gia thành viên, và quốc gia nào tổ chức thường kiêm luôn chức Chủ tịch luân phiên ASEAN, thường là vị tổng thống hay thủ tướng quốc gia đó.

**Các kỳ Hội nghị Cấp cao ASEAN không chính thức**
Sau Hội nghị Cấp cao lần thứ năm tại Bangkok, các nhà lãnh đạo đã quyết định tổ chức các cuộc hội nghị "không chính thức" giữa mỗi kỳ họp Hội nghị Cấp cao chính thức.
Năm 2020, trong năm đảm nhiệm vai trò Chủ tịch luân phiên ASEAN, Việt Nam đã đăng cai tổ chức Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN và Hội nghị Cấp cao ASEAN+3 Đặc biệt nhằm bàn luận về vấn đề dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến phức tạp.

**Xem thêm**
 ASEAN- Hiến chương ASEAN- Cộng đồng Kinh tế ASEAN- Cộng đồng An ninh ASEAN- Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN- ASEAN+3- Hội nghị cấp cao Đông Á

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Association of Southeast Asian Nations meetings-  Website của Ban Thư ký ASEAN date=2009-08-26 - Thanh Hà,  Bất đồng cố hữu giữa các nước ASEAN trước sự bành trướng của Trung Quốc, RFI 9/4/2012
Thể loại:Sự kiện ASEAN
Thể loại:Hội nghị ngoại giao thế kỷ 20
Thể loại:Hội nghị ngoại giao thế kỷ 21
Lưu ly miền núi

Lưu ly miền núi (danh pháp hai phần: Myosotis alpestris) có các tên khác là: Hoa lưu ly, Lưu ly thảo, Xin đừng quên tôi, là loài cây thuộc họ Mồ hôi (Boraginaceae).

**Đặc điểm chung**
Cây cỏ, mọc hằng năm, cao 15–30 cm, thân phân nhánh ở phần trên, có lông mềm, lá có phiến thon hẹp, hình muỗng, dài 5–8 cm, rộng đến 1,5 cm, gân bên mảnh.
Cụm hoa là 1-2 xim bọ cạp ngắn hay dài ở ngọn thân, đài có lông, tràng màu hồng hoặc màu lam, rời, thơm, có ống dài bằng các thùy. Nhị đính ở họng tràng. Quả bế tư (có 4 mảnh).

**Sinh thái**
Chỉ thích hợp với khí hậu vùng núi khô lạnh. Ra hoa từ tháng 4 đến tháng 6.

**Phân bố**
Chủ yếu ở châu Âu, được nhập về một số nước châu Á. Việt Nam chủ yếu trồng ở Đà Lạt.

**Công dụng**
Trồng làm cảnh là chủ yếu. Có thể trồng làm viền hoa công viên.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Hoa
A
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1794
Thể loại:Thực vật Alaska
Họ Cun cút

Họ Cun cút (danh pháp khoa học: Turnicidae) là một họ nhỏ bao gồm một số loài chim trông tương tự, nhưng không có họ hàng gì với chim cút thật sự.
Các loài cun cút theo truyền thống được đặt trong bộ Sếu (Gruiformes) hay bộ Gà (Galliformes). Phân loại Sibley-Ahlquist nâng cấp chúng lên thành một bộ và gọi là bộ Cun cút (Turniciformes). Nhưng ở đây có vấn đề, hoặc là do tỷ lệ tiến hóa phân tử của chúng quá nhanh, vượt qua các giới hạn của độ nhạy trong kỹ thuật lai ghép DNA-DNA hoặc là do các tác giả đã không thực hiện các so sánh cặp đủ rộng lớn ở mức độ thích hợp hoặc cả hai lý do trên. Các nghiên cứu di truyền ở mức phân tử gần đây chỉ ra rằng các loài chim cun cút chính xác là thuộc về bộ Choi choi (Charadriiformes).
Đây là nhóm chim thuộc về Cựu thế giới, sinh sống trong các vùng đồng cỏ có khí hậu ấm áp. Chúng là các loài chim có kích thước rất nhỏ, mình tròn, đuôi ngắn, có xu hướng chạy nhiều hơn bay, thường chỉ nhìn thấy khi chúng bay ra khỏi bụi rậm. Chân không có ngón sau. Chim đực ấp trứng và nuôi con thay chim cái. Chim cái màu sáng hơn chim đực và là con khởi đầu trong quan hệ sinh dục. Chúng thường có tiếng kêu trầm vang.

**Các loài**
Họ này có 17 loài, phân bố trong 2 chi như dưới đây.- Chi Ortyxelos:
** Cun cút choi choi: Ortyxelos meiffrenii- Chi Turnix:
** Cun cút nhỏ hay cun cút Andalusia: Turnix sylvaticus
** Cun cút lưng đỏ: Turnix maculosus
** Cun cút Hottentot: Turnix hottentottus
** Cun cút phao câu đen: Turnix nanus
** Cun cút chân vàng hay cun cút lưng hung: Turnix tanki
** Cun cút đốm: Turnix ocellatus
** Cun cút sọc hay cun cút lưng nâu: Turnix suscitator
** Cun cút Madagascar: Turnix nigricollis
** Cun cút ngực đen: Turnix melanogaster
** Cun cút lưng nâu hạt dẻ: Turnix castanotus
** Cun cút ngực vàng nâu: Turnix olivii
** Cun cút Australia: Turnix varius
** Cun cút Philippin: Turnix worcesteri
** Cun cút Sumba: Turnix everetti
** Cun cút ngực đỏ: Turnix pyrrhothorax
** Cun cút bé: Turnix velox

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Buttonquail videos on the Internet Bird Collection-  cyberquail

Thể loại:Turnix
Đan Lai

Bộ tộc Đan Lai là một nhóm người nhỏ, được chính phủ Việt Nam xếp vào dân tộc Thổ. Hiện tại dân số bộ tộc này chỉ còn khoảng hơn 3000 người.

**Địa bàn cư trú**
Người Đan Lai cư trú chủ yếu ở miền núi có độ cao 1200 m so với mặt nước biển, tại các bản Co Phạt, Khe Khặng, Khe Búng, xã Môn Sơn, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An.
Từ năm 2006, chính quyền chủ trương di dời tất cả người Đan Lai sống trong khu vực rừng quốc gia Pù Mát ra nơi ở mới thuộc Khu tái định cư Kẻ Tắt - Bá Hạ, xã Thạch Ngàn, huyện Con Cuông.

**Nguồn gốc**
Tộc Đan Lai có nguồn gốc từ người Kinh, tộc này chủ yếu là dòng họ La. Theo như lời kể của các già làng thì dòng họ này vốn dĩ chạy trốn sự ác bá của bạo chúa miền Hoa Quân (nay thuộc Thanh Chương, Nghệ An). Dòng họ La phải tìm cho ra 100 cây nứa bằng vàng, một chiếc thuyền chèo liền mái, nếu không sẽ bị thảm sát cả họ. Những thứ trên là hoàn toàn không thể có. Cả làng họ La gồng gánh nhau trốn chạy lên núi, họ chạy mãi, mãi mãi đến thượng nguồn con sông Giăng này, nơi không còn nghe thấy tiếng người mới dám dừng chân - một bộ tộc mới ra đời từ đây.
Cái tên Đan Lai là do được từ Đan trong tên làng xưa từ quê hương (làng Đan Nhiệm) và từ lai là vì cuộc sống của họ phải tiếp xúc, lai tạp với các dân tộc khác ở miền rừng núi.

**Tập tục**
Tộc Đan Lai có tục ngủ ngồi rất khác biệt với các tộc người thiểu số khác. Tập tục này gắn liền với tai họa mà tổ tiên của họ đã phải gánh chịu. Ngủ ngồi là để cảnh giác với thú dữ và bọn quan quân truy đuổi (có thể vùng dạy chạy vào rừng sâu ngay nếu như quan quân đuổi đến). Họ thường ngồi đưa hai bàn tay nắm lại đỡ lấy trán để ngủ, hoặc đẽo cây chàm ngàm kê vào dưới cổ để ngủ cho khỏi mỏi, hoặc hai tay nắm chặt đầu thanh củi tì vào trán. Ngay cả trong các hoạt động sinh hoạt khác như sinh đẻ cũng "ngồi"

**Vấn đề định cư người Đan Lai**
Ngày 19/12/2006, thủ tướng chính phủ Việt Nam đã phê duyệt đề án bảo tồn và phát triển bền vững tộc người thiểu số Đan Lai, hiện sinh sống tại vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát, huyện Con Cuông-Nghệ An, với tổng kinh phí hơn 93 tỷ đồng. Theo đề án này, chính phủ Việt Nam sẽ tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông, thủy lợi, y tế, giáo dục đào tạo tại các khu vực người Đan Lai sinh sống, giúp bà con mở rộng quan hệ giao lưu với các dân tộc khác trên địa bàn.

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 Tiếng Đan Lai- Các dân tộc Việt Nam- Bài viết về người Đan Lai trên báo Tuổi trẻ date=2007-03-13 - Đề án định cư cho người Đan lai trên thông tấn xã Việt nam date = ngày 16 tháng 1 năm 2007
Khu rừng bảo vệ cảnh quan Đền Bà Triệu

Khuôn viên di tích lịch sử đền Bà Triệu nằm trong khu vực rừng bảo vệ cảnh quan đền Bà Triệu
Khu rừng bảo vệ cảnh quan Đền Bà Triệu là một trong những khu rừng bảo vệ cảnh quan sinh thái du lich của hệ thống rừng đặc dụng ở Việt Nam. Khu rừng này được thành lập theo quyết định số 194/CT ngày 9/8/1986 của Thủ tướng Chính phủ.

**Đền Bà Triệu**
Đền Bà Triệu (Triệu Nữ Vương) tọa lạc trên núi Bân (còn gọi Bân Sơn, núi Gai) thuộc thôn Phú Điền, xã Triệu Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa, cách Hà Nội 137 km về phía Nam, ngay sát Quốc lộ 1. Đền trông về hướng Tây. Đền gồm cổng tam quan dẫn tới một hồ sen nhỏ và sau đó tới khu chính Khu chính của đền có kiến trúc "nội công ngoại quốc" bao gồm: Tiền đường gồm 5 gian với những cột đá mài vuông cạnh, sau nhà Tiền đường là sân Thiên Tỉnh, hai bên sân là hai dãy nhà Trung đường, Hậu cung gồm 3 gian ở phía sau cùng của sân Thiên Tỉnh và trên nền cao hơn dựa lưng vào núi.
Hội đền được tổ chức vào ngày 22 tháng Hai âm lịch.

**Vị trí**
:Vĩ độ 19o54'00" đến 19o59'00"
:Kinh độ 105o45'30" đến 105o52'30"
Nằm trên địa phận xã Triệu Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa.

**Diện tích**
Chỉ rộng 2068 ha.

**Nhiệm vụ**
Khu văn hoá lịch sử Đền Bà Triệu thành lập để bảo tồn Đền thờ vị anh hùng dân tộc - Bà Triệu.

**Đa dạng sinh học**
Khu rừng bảo vệ cảnh quan Đền Bà Triệu không có giá trị để bảo tồn đa dạng sinh học. Tất cả rừng tự nhiên đã bị chặt phá và thay vào đó là rừng trồng và cây ăn quả.

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Cục kiểm lâm Việt Nam date=2004-06-14 
Thể loại:Rừng bảo vệ cảnh quan
Thể loại:Hậu Lộc
Khu bảo tồn thiên nhiên An Toàn

Khu bảo tồn thiên nhiên An Toàn được thành lập theo quyết định 580/QĐ-UBND ngày 11 tháng 3 năm 2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định thuộc hệ thống rừng đặc dụng ở Việt Nam. Khu bảo tồn thiên nhiên được thành lập dựa trên cơ sở chuyển đổi khu rừng bảo vệ cảnh quan An Toàn (thành lập năm 1995) và lâm trường An Sơn.

**Vị trí địa lý**
Khu bảo tồn thiên nhiên An Toàn thuộc địa bàn xã An Toàn, huyện An Lão, tỉnh Bình Định. 
Có tọa độ: Vĩ độ: từ 14o21' 57" đến 14o36' 57" và Kinh độ: từ 108o37' 27" đến 108o47' 06". Có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp xã An Vinh, An Quang, An Nghĩa, huyện An Lão, và huyện Hoài Ân
*Phía tây giáp Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, tỉnh Gia Lai
*Phía nam giáp huyện Vĩnh Thạnh
*Phía bắc giáp tỉnh Quảng Ngãi.

**Diện tích**
Tổng diện tích tự nhiên rộng 22.450 ha gồm:
*Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt: diện tích 6.097,7 ha.
*Phân khu phục hồi sinh thái: diện tích 16.352,1 ha.

**Đa dạng sinh học**
Thành phần thực vật trong khu vực tương đối đa dạng với một số loài cây gỗ có giá trị kinh tế cao như Gõ đỏ, Giáng hương quả to (Pterocarpus macrocarpus).
Trong khu vực còn có một số loài thú có giá trị bảo tồn: loài Chà vá chân xám

**Tham khảo**
Thể loại:Rừng bảo vệ cảnh quan
Thể loại:Bình Định
Thể loại:Du lịch Bình Định
A