Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Rhea (thần thoại)

Rhea (Ῥέα) hay Rea là nữ thần của sự sinh sản, màu mỡ, một trong những vị thần Titan, là con gái của thần Uranus (bầu trời) và nữ thần Gaia (đất mẹ). Ngoài Gaia, Rhea cũng thường được coi như "mẹ của các vị thần" trên đỉnh Olympus.
Cùng với Cronus, người chồng và đồng thời cũng là người em ruột, Rhea đã sinh ra: Hestia, Demeter, Hera, Hades, Poseidon và Zeus.
Khi biết có lời tiên đoán mình sẽ bị chính đứa con ruột lật đổ, lo sợ lịch sử lặp lại, Cronus đã nuốt chửng những đứa con của mình với Rhea khi chúng vừa mới sinh ra. Nhưng nhờ sự giúp đỡ của Gaia, Rhea đã cho Cronus nuốt một cục đá thay vì Zeus, đứa con út của bà. Vì thế, Zeus đã thoát chết và được nuôi nấng bởi tiên nữ Adamanthea trên đảo Crete. Khi đã đủ khôn lớn, Zeus quay lại giết cha và giải phóng các anh chị của mình.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Thể loại:Nữ thần Hy Lạp
Thể loại:Thần thoại Hy Lạp
Thể loại:Con của Gaia
Thể loại:Con của Oceanus
Thể loại:Các vị thần trong Iliad
Thể loại:Tiểu Á trong thần thoại Hy Lạp
Thể loại:Nữ thần Mẹ
Thể loại:Titan (thần thoại)
Descartes, Indre-et-Loire

Descartes là một xã trong tỉnh Indre-et-Loire, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 3908 người (thời điểm 1999). Trước đây xã có tên là La Haye en Touraine. Năm 1802 được đổi tên là La Haye Descartes và 1967 là tên hiện nay.

**Nhân khẩu học**

**Những nhân vật nổi tiếng**
 René Descartes, nhà toán học

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Indre-et-Loire
Từ Bi Hồng

Từ Bi Hồng (徐悲鴻, 1895-1953) là một họa sĩ chuyên vẽ tranh về ngựa, người Trung Quốc.

**Cuộc đời**
Ông sinh ngày 19 tháng 7 năm 1895 tại thôn Chấn Kì, Đình Kiều, huyện Nghi Hưng, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc trong một gia đình có 6 anh em. Hồi bé còn có tên là Thọ Khang, bố ông là Từ Đạt Chương, họ Từ ba đời làm nông dân. Bố ông là một họa sĩ dân gian nổi tiếng trong vùng bằng nghề khắc dấu, viết câu đối, vẽ tranh dân gian và canh nông. Vì vậy, Từ Bi Hồng đã sớm phải gánh vác việc gia đình do gia cảnh không mấy khá giả, lại là con trưởng.
Năm 6 tuổi, ông đã được bố dạy vẽ tranh dân gian. Sau đó, ông đã cùng cha mình đi rất nhiều nơi để vẽ tranh, khắc dấu cho nhiều đình thờ, miếu mạo quanh vùng.
Năm 1912, ông đến Thượng Hải học vẽ theo trường phái hội họa của châu Âu. Sau đó, ông đã về quê dạy học ở một trường trung học. 
Năm 1916, ông trở lại Thượng Hải và thi vào trường Đại học Mĩ thuật. Nhờ học giỏi, ông đã được du học tại Cao đẳng Mĩ thuật Paris sau đó 3 năm. Chính nhờ thời gian học tại nước ngoài, ông đã tiếp thu được rất nhiều tinh hoa văn hóa hội họa của nhân loại. Ông đã tới nhiều nước ở châu Âu như: Đức, Ý, Thụy Sĩ, Nhật Bản, Ấn Độ, Singapore, Indonesia... nên tài năng kiệt xuất của ông là một sự tổng hòa của văn hóa hội họa Đông - Tây.
Ông về và sinh sống tại Nam Kinh và được bổ nhiệm làm giảng viên Đại học Trung ương Nam Kinh, rồi Viện trưởng Viện Mĩ thuật Trung ương Bắc Kinh. Ông mất ngày 26 tháng 9 năm 1952 tại Bắc Kinh vì bệnh xuất huyết não.

**Sự nghiệp**
Ông là họa sĩ nổi tiếng về vẽ ngựa, ngoài ra là những bức tranh về vẽ chân dung. Những con ngựa được ông vẽ với đủ những tư thế, ông vẽ bằng lối tả ý theo truyền thống hội họa của Trung Quốc, kết hợp với kĩ xảo sáng tối của châu Âu. Những nét vẽ cuồn cuộn nhưng rất phóng khoáng với màu mực nho truyền thống. Thông qua hình ảnh con ngựa, ông bộc lộ tình cảm nhiệt huyết của mình, gửi gắm khát vọng, tinh thần nhân văn của văn hóa Trung Hoa. Ông bày tỏ niềm vui sướng của mình trước mọi thắng lợi và thành công của con người.
Những bức tranh chân dung ông vẽ là vợ của ông (Tưởng Bích Vy), của những nữ sinh nơi ông giảng dạy và chân dung của những nhà tư tưởng tiến bộ ông từng tiếp xúc.
Không chỉ là một đại danh họa, Từ Bi Hồng còn là một nhà yêu nước, nhà hoạt động xã hội nhiệt thành và là một nhà giáo dục xuất sắc của Trung Hoa và thế giới.
Từ năm 1937 - 1939, Ông được phong hàm giáo sư nghệ thuật, chủ nhiệm hội Mĩ thuật và rồi Viện trưởng Viện Nghệ thuật Bắc Kinh. Ông được coi là một trong những thành viên thành lập phong trào nghệ thuật theo chủ nghĩa hiện thực ở Trung Quốc và là một trong hai danh họa vĩ đại nhất của Trung Quốc thế kỷ 20 (Cùng với Tề Bạch Thạch).

**Xem thêm**
Hàn Cán 韓幹
*Tào Bá 曹霸
*Triệu Mạnh Phủ 趙孟頫
*Diệp Túy Bạch

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Ngựa trong tranh Trung Quốc- Hsu Beihong's Album Paintings date=2007-03-11 - Xu Beihong Gallery and Information- Xu Beihong-Museum
Thể loại:Họa sĩ Trung Quốc
Thể loại:Sinh năm 1895
Thể loại:Mất năm 1953
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Phục Đán
Celtic F.C.

Biểu đồ các vị trí trên bảng hàng năm của Celtic tại Giải bóng đá Scotland (1890–nay)
Celtic Football Club, thường được biết đến là Celtic (k), là một câu lạc bộ bóng đá Scotland đặt trụ sở ở thành phố Glasgow. Trước năm 1994, câu lạc bộ có tên là  Công ty TNHH Bóng đá và Thể thao Celtic (The Celtic Football and Athletic Company Ltd).
Năm 1967, Celtic trở thành câu lạc bộ đầu tiên của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland vô địch châu Âu.

**Các danh hiệu lớn**
 32px UEFA Champions League/Cúp C1 (1): 
**1967
*Giải bóng đá ngoại hạng Scotland: 54 
**1893, 1894, 1896, 1898, 1905, 1906, 1907, 1908, 1909, 1910, 1914, 1915, 1916, 1917, 1919, 1922, 1926, 1936, 1938, 1954, *1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974*, 1977, 1979, 1981, 1982, 1986, 1988, 1998, 2001, 2002, 2004, 2006, 2007, 2008, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2022, 2023, 2024
*Cúp Scotland: 40 
**1892, 1899, 1900, 1904, 1907, 1908, 1911, 1912, 1914, 1923, 1925, 1927, 1931, 1933, 1937, 1951, 1954, 1965, 1967, 1969, 1971, 1972, 1974, 1975, 1977, 1980, 1985, 1988, 1989, 1995, 2001, 2004, 2005, 2007, 2011, 2013, 2017, 2018, 2019, 2020
*Cúp Liên đoàn Scotland: 20
**1957, 1958, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1975, 1983, 1998, 2000, 2001, 2006, 2009, 2015, 2017, 2018, 2019, 2020, 2022

**Cầu thủ**

**Đội hình đội một**

**Cho mượn**

**Những đội trưởng của câu lạc bộ**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang chủ


Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1888
Thể loại:Celtic F.C.
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Glasgow
Bánh đậu xanh

Bánh đậu xanh
Bánh đậu xanh là một loại bánh ngọt làm từ bột đậu xanh quết nhuyễn với đường và dầu thực vật hay mỡ động vật, thường là mỡ lợn. Bánh được cắt thành từng khối vuông nhỏ, gói giấy bạc thành hộp nhỏ, lớn hay gói giấy thấm mỡ thành từng thỏi vàng. Bánh thường được dùng khi uống trà tàu hay chè xanh, khi đó sẽ tạo cảm giác thư thái. Địa phương làm bánh đậu xanh nổi tiếng là Hải Dương.

**Xem thêm**
Bánh đậu trà xanh
*Bánh đậu sầu riêng
*Bánh đậu xanh trái cây

**Tham khảo**
Đậu xanh
Thể loại:Món ngọt Việt Nam
Thể loại:Bánh ngọt
Thể loại:Ẩm thực Hải Dương
Thể loại:Ẩm thực Trung Quốc
Thể loại:Ẩm thực Việt Nam
Dreux

Dreux là một xã trong tỉnh Eure-et-Loir, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 31.849 người (thời điểm 1999). Dreux nằm khoảng 90 km về phía tây của Paris.

**Nhân khẩu học**

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Bautzen, Đức- Đức Melsungen, Đức

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Eure-et-Loir
Thể loại:Quận lỵ của Pháp
Fondettes

Fondettes là một xã trong tỉnh Indre-et-Loire, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 10.317 người (thời điểm 2004).

**Nhân khẩu học**

**Các thành phố kết nghĩa**
 Bồ Đào Nha Constancia, Bồ Đào Nha

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Indre-et-Loire
Issoudun

Issoudun là một xã trong tỉnh Indre, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 13.685 người (thời điểm 1999).

**Nhân khẩu học**

**Nhân vật nổi tiếng**
 Auguste Borget (1808-1877), họa sĩ- Maurice La Châtre (1814-1900), nhà văn

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Indre
Liên đại (địa chất)

Trong sử dụng thông thường, một liên đại hay liên đại địa chất là đơn vị lớn nhất trong thang tuổi địa chất, bao gồm một vài đại địa chất có cùng những đặc trưng nhất định về quá trình tiến hóa, vận động của sinh quyển Trái Đất, được con người quy định ngẫu nhiên. Các nhà địa chất nói đến một liên đại như là đơn vị phân chia lớn nhất về thời gian trong niên đại địa chất. Ví dụ, liên đại Hiển Sinh (Phanerozoic), cho tới nay đã kéo dài khoảng 550 triệu năm, bao trùm lên khoảng thời gian mà trong đó các động vật với lớp vỏ cứng đã hóa thạch đã từng rất phổ biến.
Một liên đại địa chất bao gồm vài đại địa chất. Mỗi đại địa chất này lại bao gồm vài kỷ địa chất và mỗi kỷ địa chất lại bao gồm vài thế địa chất. Hiện nay, lịch sử Trái Đất đang ở trong liên đại Hiển Sinh, đại Tân Sinh, kỷ Neogen và thế Holocen. Trước đây, người ta chỉ công nhận một liên đại tồn tại trước liên đại Hiển Sinh: đó là đại Tiền Cambri. Gần đây, các đại Hỏa Thành, Thái Cổ và Nguyên Sinh của thời kỳ Tiền Cambri đã được coi là các liên đại. Niên biểu địa chất của Trái Đất tính theo các liên đại, đại, kỷ và thế như hình dưới đây:
Mặc dù đã có đề nghị được đưa ra vào năm 1958
để xác định một liên đại như là đơn vị thời gian tương đương với 1 tỷ năm (1 Ga), nhưng ý tưởng này đã không được thông qua như là một đơn vị đo lường khoa học và nó rất ít khi được sử dụng cho các khoảng thời gian cụ thể. Người ta sử dụng liên đại với độ dài bất kỳ hay không xác định thời hạn. Từ này trong tiếng Hy Lạp "aion" có nghĩa là "tuổi" hay "đơn vị sự sống". Thuật ngữ Latinh tương tự "aevum" tuổi, thời kỳ vẫn còn hiện diện trong các từ như Tuổi thọ hay Trung cổ  date=2010-06-18 .

**So sánh liên ngành**

**Xem thêm**
 Niên đại địa chất

**Chú thích**

**Tham khảo**
 14480-  Biểu đồ địa tầng quốc tế của Ủy ban quốc tế về địa tầng học (ICS)-  Cục vườn quốc gia Hoa Kỳ date=2008-09-23 -  Đại học bang Washington date=2011-07-26 -  Web cỗ máy thời gian địa chất-  Math Words – Chỉ mục ABC date=2010-07-24 
Thể loại:Niên đại địa chất

Thể loại:Đơn vị thời gian
Kỷ Toni

Kỷ Toni (từ tiếng Hy Lạp tonas nghĩa là "duỗi", "kéo dãn") hay kỷ Lạp Thân (từ tiếng Trung: 拉伸 với Lạp là "lôi kéo", Thân là "duỗi") (tiếng Anh: Tonian). Đây là kỷ địa chất đầu tiên trong đại Tân Nguyên Sinh (Neoproterozoic) và kéo dài từ khoảng 1.000 triệu năm trước (Ma) tới khoảng 850 Ma/720Ma. Thay vì xác định bằng địa tầng, các niên đại này được ICS xác định bằng phương pháp đo phóng xạ trong địa thời học.
Các sự kiện dẫn tới sự phá vỡ siêu lục địa Rodinia đã bắt đầu trong kỷ này.
Sự lan tỏa của các loài acritarch diễn ra trong kỷ Toni.

**Tham khảo**
 accessyear=2006- url=http://www.stratigraphy.org/precambrian/Ogg_2003.pdf 
Tonas, kỷ
Toni, kỷ
Thể loại:Niên đại địa chất
Wrocław

Wrocław (IPAudio|Pl-Wrocław-2.ogg|'vrɔʦwaf; Breslau; Vratislav; Latinh: Vratislavia, phiên âm tiếng Việt: Vrô-soáp) là thủ phủ của tỉnh Dolnośląskie phía tây nam Ba Lan, nằm bên sông Odra. Năm 2004, thành phố có dân số vào khoảng 638.000 người. Diện tích 292,9 km². Đây là thành phố chính của vùng Śląsk và là tỉnh lỵ của tỉnh Dolnośląskie (từ năm 1999). Thành phố cũng là một địa hạt-thành phố riêng biệt. Thành phố từng chịu ảnh hưởng văn hóa của người Bohemia, người Áo và người Phổ.
Wrocław
Quảng trường thành phố.
Tập tin:Terminal T2 we Wrocławiu (cropped).jpg|nhỏ|Sân bay Nicolaus Copernicus

**Lịch sử**
Trước kia Wrocław là của người Ba Lan, nhưng rơi vào tay người Bohemia vào năm 1335. Dưới sự cầm quyền của người Bohemia, thành phố trở nên hưng thịnh và gắn liền với nền văn hóa Vương quốc Ba Lan. Vào thế kỷ 16, Triều đình Bohemia cho dựng thành quách uy nghi ở đây. Dần dần Wrocław trở thành một thành phố của nước Áo thời nhà Habsburg vào năm 1526. Triều đình Áo không mấy khoan dung các thần dân Ba Lan và Tiệp Khắc tại đây. Tên gọi Breslau cũng thông dụng với thành phố này. Khi vị vua - chiến binh Friedrich II Đại Đế nước Phổ khởi binh đánh Áo, ông thân hành kéo đại binh vào thành Breslau vào ngày 7 tháng 1 năm 1741. Với những kẻ bị chinh phạt, nhà vua tỏ ra ân cần và do đó họ làm lễ tiệc linh đình để tuyên thệ trung thành với ông.

**Khí hậu**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Wrocław
Thể loại:Thành phố của Ba Lan

Thể loại:Khu dân cư thành lập thế kỷ 10
Thể loại:Địa điểm Holocaust ở Ba Lan
Thể loại:Thành viên Liên minh Hanse
Thể loại:Ba Lan thế kỷ 10
Thể loại:Huyện thành phố của Ba Lan
Sân bay quốc tế Adisucipto

Sân bay quốc tế Adisucipto WARJ, tên giao dịch quốc tế Adisucipto International Airport là một sân bay ở tỉnh Yoyakarta của Indonesia. Sân bay này phục vụ khu vực Yogyakarta và đảo Java của Indonesia. Sân bay này nằm trong quận Sleman, đặc khu Yogyakartan, phía đông bắc ngoại ô thành phố. Đường băng kích thước 2.200 X 45 m.
Số lượng hành khách bay qua sân bay quốc tế Adisucipto ở Yogyakarta, trong suốt năm 2016 đã tăng khoảng 13% so với năm 2015. 7,2 triệu hành khách được ghi nhận trong năm 2016 trong khi năm 2015, con số này là 6,38 triệu. Sân bay này sẽ được thay thế bởi Sân bay quốc tế Yogyakarta một khi hoạt động đầy đủ.

**Các hãng hành không**

**Nội địa**
 Batavia Air (Balikpapan, Jakarta, Pontianak, Surabaya) - Garuda Indonesia (Denpasar-Bali, Jakarta) - Mandala Airlines (Balikpapan, Banjarmasin, Denpasar-Bali, Jakarta) - Merpati Nusantara Airlines (Makassar) - Lion Air (Jakarta) - Wings Air (Denpasar-Bali, Jakarta, Surabaya) 

**Quốc tế**
 AirAsia (Kuala Lumpur) - Malaysia Airlines (Kuala Lumpur)- Silk Air (Singapore)


**Tham khảo**
Adisucipto, sân bay quốc tế
Thể loại:Yogyakarta
Rotor

Rotor và stator trong động cơ điện
Rotor, từ tiếng Anh (gốc từ rotate: quay), để chỉ phần chuyển động, phần động, phần quay của máy như trong động cơ điện hay máy phát điện, là phần ngược lại của stator.
Rotor của động cơ điện được chia ra làm nhiều loại:
1. Rotor của động cơ điện 3 pha (trình bày sau)
2. Rotor của động cơ điện 1 pha, gồm hai loại là Rotor lồng sóc và Rotor dây quấn:
a. Rotor lồng sóc có cấu tạo như sau:
- Lõi thép: được ghép bởi các lá thép kĩ thuật điện.
- Thanh dẫn: được làm bằng đồng hoặc nhôm.
- Vòng đoản mạch (gồm 2 vòng)ở hai đầu Rotor (thanh dẫn được nối với vòng đoản mạch).
b. Rotor dây quấn (dùng cho động cơ có công suất lớn)
- Lõi thép: được ghép bởi các lá thép kĩ thuật điện (có rãnh để quấn dây).
- Dây quấn: là dây điện từ, được quấn quanh lõi thép.

**Tham khảo**
Thể loại:Động cơ điện
Stator

Tập tin:Stator and rotor by Zureks.JPG|nhỏ|Rotor (phía dưới, bên trái) và stator (phía trên, bên phải) của một động cơ điện.
Stator, từ tiếng Anh (gốc từ stationary: đứng yên) chỉ phần đứng yên, phần đứng, phần không chuyển động của một hệ thống máy quay, là phần ngược lại của rotor. Nó có trong các máy phát điện, động cơ điện, còi báo động hoặc rotor sinh học.
Tập tin:Stator machine triphasée.jpg|nhỏ|Stator của một động cơ điện xoay chiều 3 pha 

**Trong động cơ**
Tùy thuộc vào hình dạng, cấu tạo của một động cơ điện, stator có thể hoạt động như một nam châm, tác dụng với rotor để tạo chuyển động hoặc nó có thể hoạt động như phần ứng, nhận được ảnh hưởng của nó từ di chuyển cuộn dây trường trên rotor. Việc đầu tiên máy phát điện DC (gọi là đinamô) và động cơ DC đặt các cuộn dây trường trên stator, và thế hệ điện hoặc phản ứng động cơ cuộn dây trên rotor. Điều này là cần thiết vì một chuyển đổi năng lượng liên tục di chuyển được gọi là chuyển mạch là cần thiết để giữ cho các lĩnh vực phù hợp một cách chính xác trên các cánh quạt quay. Cổ góp phải trở nên lớn hơn và mạnh mẽ hơn như tăng hiện tại.
Stato của những thiết bị này có thể là một  nam châm hay một nam châm điện. Trường hợp stator là một nam châm điện, cuộn dây mà sinh lực nó được gọi là các cuộn dây hoặc trường quanh co.
Tập tin:Stator winding at WPS.JPG|trái|nhỏ|Cuộn dây stato của một máy phát điện tại một nhà máy thủy điện.
Các cuộn dây có thể là lõi sắt hoặc nhôm. Để giảm thiểu thiệt hại trong động cơ, các nhà sản xuất luôn luôn sử dụng đồng như các vật liệu thực hiện trong cuộn dây. nhôm, vì tính dẫn điện của nó thấp hơn, có thể là một vật liệu thay thế trong động cơ mã lực phân đoạn, đặc biệt là khi động cơ được sử dụng cho khoảng thời gian rất ngắn.
Một AC phát điện có thể sản xuất điện trên nhiều cuộn dây điện cao hiện kết nối song song, loại bỏ sự cần thiết cho các chuyển mạch. Đặt cuộn dây trường trên rotor cho phép cho một không tốn kém vòng trượt cơ chế để chuyển điện áp cao, điện năng thấp hiện tại để cuộn lĩnh vực luân phiên.
Nó bao gồm một khung thép bao quanh một hình trụ rỗng lõi (tạo thành từ laminations của thép silic ). Các laminations là giảm trễ và dòng xoáy thua lỗ.

**Thiết bị chất lỏng**
Trong một tuabin, phần tử stato chứa các lưỡi hoặc cổng được sử dụng để chuyển hướng dòng chất lỏng. Các thiết bị như vậy bao gồm tua bin hơi và bộ chuyển đổi mô-men xoắn. Trong còi báo động cơ học, stato chứa một hoặc nhiều hàng lỗ thoát khí vào rôto; bằng cách kiểm soát luồng không khí qua các lỗ, âm thanh của còi báo động có thể bị thay đổi. Một stato có thể được sử dụng để tạo hiệu ứng tuyệt vời để giảm nhiễu loạn và năng lượng quay được giới thiệu bởi một quạt tuabin hướng trục, tạo ra một cột không khí ổn định với số Reynold thấp hơn. 3

**Tham khảo**
Thể loại:Máy điện
Thể loại:Động cơ điện
Sân bay Nakhon Phanom

Sân bay Nakhon Phanom VTUW là một sân bay ở tỉnh Nakhon Phanom ở Đông-Bắc Thái Lan.

**Xem thêm**
Căn cứ không quân hoàng gia Thái Nakhon Phanom

**Các hãng hàng không và các điểm đến**
 Nok Air

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 List of Destinations to/from all Thailand airports- Web chính thức
*VTUW
Thể loại:Sân bay Thái Lan
Thể loại:Isan
Suphanburi (tỉnh)

Suphanburi (tiếng Thái: สุพรรณบุรี, phiên âm: Xu-ban-bu-ri) là một tỉnh miền Trung của Thái Lan. Tỉnh này giáp các tỉnh sau (từ phía Bắc theo chiều kim đồng hồ): Uthai Thani, Chai Nat, Sing Buri, Ang Thong, Phra Nakhon Si Ayutthaya, Nakhon Pathom và Kanchanaburi.
Sử Việt thế kỷ 19 gọi địa danh này là Sổ Phần.

**Các đơn vị hành chính**
Map of Amphoe
Tỉnh này có 10 huyện (amphoe). Các huyện được chia ra 110 xã (tambon) và 977 ấp (muban).

**Tham khảo**

Thể loại:Tỉnh của Thái Lan
Sing Buri (tỉnh)

Sing Buri (tiếng Thái: สิงห์บุรี, phiên âm: Xin Bu-ri) là một tỉnh ở miền Trung của Thái Lan. Các tỉnh giáp ranh (từ phía Bắc theo chiều kim đồng hồ): Nakhon Sawan, Lop Buri, Ang Thong, Suphan Buri và Chai Nat.

**Tham khảo**

Thể loại:Tỉnh của Thái Lan
Anton Webern

Anton von Webern (1883-1945) là nhà soạn nhạc Áo, nhà chỉ huy, nhà sư phạm, học trò và người kế tục của Schoenberg.
Âm nhạc của Webern phức tạp, chịu ảnh hưởng mĩ học của các nguyên tắc "ấn tượng chủ nghĩa". Webern là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của trường phái hiện đại, thành viên của nhóm "trường phái Wien mới".
Tác phẩm: các cantata, nhiều tác phẩm cho dàn nhạc, thanh nhạc, âm nhạc thính phòng, piano...

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh năm 1883
Thể loại:Mất năm 1945
Thể loại:Nhà soạn nhạc cổ điển thế kỷ 20
Thể loại:Nhà soạn nhạc Áo
Thể loại:Trường phái biểu hiện
Thể loại:Nam nhạc sĩ thế kỷ 20
Thể loại:Nhà soạn nhạc Lied
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Viên
Thể loại:Tín hữu Công giáo Áo
Khoảng cách Manhattan

Tập tin:Manhattan distance.svg|nhỏ|300px|So sánh giữa khoảng cách Euclid và khoảng cách Manhattan: Các đường màu đỏ, xanh lam, vàng biểu diễn khoảng cách Manhattan có cùng độ dài (12), trong khi đường màu xanh lục biểu diễn khoảng cách Euclid với độ dài 6×√2 ≈ 8.48.
Khoảng cách Manhattan, còn được gọi là khoảng cách L1 hay khoảng cách trong thành phố, là một dạng khoảng cách giữa hai điểm trong không gian Euclid với hệ tọa độ Descartes. Đại lượng này được tính bằng tổng chiều dài của hình chiếu của đường thẳng nối hai điểm này trong hệ trục tọa độ Descartes
Ví dụ, khoảng cách Manhattan giữa hai điểm:  có tọa độ  và điểm  có tọa độ  là:

**Tham khảo**
Thể loại:Hình học số
Thể loại:Hình học mêtric
Thể loại:Cờ (trò chơi)
Thể loại:Norms (mathematics)
Từ trường quay

Trong kỹ thuật điện, từ trường quay là từ trường được tạo ra khi một hệ thống các cuộn dây điện từ đối xứng nhau được cung cấp dòng điện đa pha. Như trong các động cơ điện xoay chiều, từ trường quay xuất hiện khi các cuộn dây trong stator được nối với nguồn điện xoay chiều, sự quay của từ trường kéo theo chuyển động quay của rotor.
Số vòng quay của từ trường:
n (vòng/giây (V/s, r/s hay s−1)

1 s−1 = 60 min−1 (vòng/phút)
Số vòng quay tỉ lệ thuận với tần số f (Hz) của nguồn điện và tỉ lệ nghịch với số cặp cực p:
 (s−1) =  (min−1)
Từ trường xoay chính là lý do tạo ra được máy làm động đất

**Tham khảo**
Thể loại:Máy điện
Thể loại:Động cơ điện xoay chiều
Thể loại:Dụng cụ điện từ học
Le Puiset

Le Puiset là một xã trong tỉnh Eure-et-Loir, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 371 người (thời điểm 1999).

**Nhân khẩu học**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Eure-et-Loir
Thể loại:Hình học mêtric

Hình học mêtric là môn hình học với đối tượng nghiên cứu chính là các không gian mêtric. Ngành nghiên cứu này được áp dụng chủ yếu cho hình học Riemann (Riemannian geometry) và lý thuyết nhóm.
Thể loại:Hình học
Loches

Loches là một xã trong tỉnh Indre-et-Loire, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 6370 người (thời điểm 2005).

**Nhân khẩu học**

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Wermelskirchen, Đức- Liên hiệp Anh St Andrews, Vương quốc Anh

**Nhân vật nổi tiếng**
 Jacques Villeret, diễn viên- Alfred de Vigny, nhà văn- Jacques-Elie Lamblardie, kĩ sư, người sáng lập École Polytechnique- Emmanuel Lansyer, họa sĩ- Ludovico Sforza, công tước của Milano, mất năm 1508 tại Loches
Loches-116-Stadt-Tour Saint-Antoine-2008-gje.jpg|Loches
Loches-124-Chateau--2008-gje.jpg|Château de Loches
Loches-138-Saint-Ours-2008-gje.jpg|Saint-Ours
Loches-148-Saint-Ours-Grab von Agnes Sorel-2008-gje.jpg|Saint-Ours
Loches-164-Donjon-2008-gje.jpg|Donjon de Loches
Loches-176-Chateau aus Stadt-2008-gje.jpg|Loches

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Indre-et-Loire
Thể loại:Khu định cư trong thành
Thể loại:Quận lỵ của Pháp
Mehun-sur-Yèvre

Mehun-sur-Yèvre là một xã trong tỉnh Cher, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 7212 người (thời điểm 1999). Xã là trụ sở hành chính của tổng Mehun-sur-Yèvre

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Cher
Số vòng quay

Số vòng quay, hay tần số vòng, ký hiệu n, là đại lượng vật lý chỉ số vòng quay tròn của một vật trong một khoảng thời gian, có đơn vị vòng/thời gian hay 1/thời gian; ví dụ 50 vòng/giây (s−1) hay 3000 vòng/phút (min−1).
Nghịch đảo của số vòng quay là chu kì T: 

**Ví dụ**
 Trái đất quay 1 vòng trong 1 ngày ntd = 1/1 ngày = 0,04166/giờ = 0,000694/phút- Đĩa cứng máy tính: 3600, 4500, 5400, 7200, 10.000, 15.000 min−1- Động cơ đồng bộ tại tần số 50 Hz: 3000 min−1
Trong kỹ thuật điện, số vòng quay thường được tính bằng đơn vị vòng/phút (rpm = revolutions per minute). Do đó công thức liên hệ giữa tốc độ quay của từ trường với tần số của dòng điện là
n = 60.f/p
trong đó, f là tần số (Hz), p là số cặp cực.

**Tham khảo**
Thể loại:Máy điện
Thể loại:Xoay tròn
Thể loại:Đơn vị đo tần suất
Bản mẫu:Bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ

Tnavbar-header|Bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ|Bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ |bgcolor=#BFD7FF
Liên đoàn bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ - Đội tuyển nam - Đội tuyển nữ
Giải vô địch bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ - Cúp bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ - Siêu cúp bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ
Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ
Sinh vật sản xuất sơ cấp

Hình:Leaf 1 web.jpg|thumb|right|300px|Lá cây là nơi diễn ra quá trình quang hợp chính đối với thực vật.
Sinh vật sản xuất sơ cấp là những sinh vật trong một hệ sinh thái mà sản xuất ra sinh khối từ những hợp chất vô cơ (sinh vật tự dưỡng). Trong hầu hết các trường hợp, chúng là những sinh vật hoạt động quang hợp (thực vật, vi khuẩn lam, sinh vật nguyên sinh và một số các sinh vật đơn bào khác; xem bài quang hợp). Tuy nhiên, có những ví dụ trong đó cổ khuẩn và vi khuẩn (các sinh vật đơn bào) sản xuất ra sinh khối từ quá trình oxy hóa các hợp chất hóa học vô cơ (sinh vật hóa tự dưỡng) trong các miệng phun thủy nhiệt dưới biển sâu. Những sinh vật này được coi là tồn tại ở bậc dinh dưỡng thấp nhất.
Nấm và các sinh vật khác thu được sinh khối từ quá trình oxy hóa các nguyên liệu hữu cơ được gọi là sinh vật phân giải và không phải sinh vật sản xuất sơ cấp. Tuy nhiên, địa y sống tại các khí hậu lãnh nguyên là một ví dụ ngoại lệ của sinh vật sản xuất sơ cấp trong đó, bằng việc sống cộng sinh, nó kết hợp khả năng quang hợp của tảo (hoặc thêm vào đó là sự gắn nito bởi vi khuẩn lam) với sự bảo vệ của nấm phân giải.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 archive-url=https://archive.today/20130621092559/http://www.lichen.com/biology.html- archive-url=https://web.archive.org/web/20140101004257/http://herbarium.usu.edu/fungi/funfacts/lichens.htm- website=archive.bio.ed.ac.uk
Thể loại:Hệ sinh thái
Menetou-Salon

Menetou-Salon là một thị trấn trong tỉnh Cher, thuộc vùng hành chính Centre của nước Pháp, có dân số là 1.661 người (thời điểm 1999). Thị trấn nằm khoảng 16 km về phía bắc của Bourges.

**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Cher (tỉnh)
Montargis

Montargis là một xã trong tỉnh Loiret, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 15.030 người (thời điểm 1999).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Greven, Đức- Liên hiệp Anh Crowborough, Vương quốc Anh

**Những người con của thành phố**
 Anne Louis Girodet-Trioson, (1767 - 1824), họa sĩ

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Loiret
Montlouis-sur-Loire

Montlouis-sur-Loire là một xã trong tỉnh Indre-et-Loire, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 9.657 người (thời điểm 1999). Vùng trồng nho Montlouis-sur-Loire mang tên của xã này.

**Nhân khẩu học**

**Những người con của thành phố**
 Gabrielle d'Estrées- Michel Debré bộ trưởng Pháp

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Indre-et-Loire
Nogent-le-Roi

Nogent-le-Roi là một xã trong tỉnh Eure-et-Loir, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 4142 người (thời điểm 1999). Trong xã là trụ sở hành chính của tổng Nogent-le-Roi.

**Nhân khẩu học**

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Heddesheim, Đức

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Eure-et-Loir
Nogent-le-Rotrou

Nogent-le-Rotrou là một xã trong tỉnh Eure-et-Loir, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 11.524 người (thời điểm 1999).

**Nhân khẩu học**

**Thành phố kết nghĩa**
 Đức Baiersbronn, Đức

**Nhân vật nổi tiếng**
 Baiersbronn (1527 - 1577) nhà văn

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Eure-et-Loir
Thể loại:Quận lỵ của Pháp
Nohant-Vic

Nohant-Vic là một xã trong tỉnh Indre, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 500 người (thời điểm 1999).

**Nhân khẩu học**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Indre
Pithiviers

Pithiviers là một xã trong tỉnh Loiret, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 9242 người (thời điểm 1999). Xã nằm khoảng 80 km về phía nam của Paris.

**Những người con của thành phố**
 Lubin Baugin, họa sĩ- Steve Marlet, cầu thủ bóng đá- Siméon Denis Poisson, nhà toán học

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Loiret
Thể loại:Quận lỵ của Pháp
Préveranges

Préveranges là một xã trong tỉnh Cher, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 665 người (thời điểm 1999). Xã nằm khoảng 50 km về phía tây nam của Bourges.

**Nhân khẩu học**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Cher
Puiseaux

Puiseaux là một xã trong tỉnh Loiret, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 3045 người (thời điểm 1999).

**Các thành phố kết nghĩa**
 Đức Nieder-Roden, Đức

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Loiret
Quincy, Cher

Quincy là một thị trấn trong tỉnh Cher (tỉnh), thuộc vùng hành chính Centre của nước Pháp, có dân số là 775 người (thời điểm 1999). Vùng đất nằm cạnh sông Cher này có điều kiện lý tưởng để trồng nho. Vùng trồng nho Quincy mang tên của thị trấn này.

**Nhân khẩu học**

**Tham khảo**
Thể loại:Thị trấn của Cher (tỉnh)
Thể loại:Xã của Cher
Reigny

Reigny là một xã trong tỉnh Cher, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 266 người (thời điểm 1999). Reigny là một nơi trồng nho.

**Nhân khẩu học**

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Cher
Richelieu, Indre-et-Loire

Richelieu là một xã trong tỉnh Indre-et-Loire, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 2165 người (thời điểm 1999).

**Nhân khẩu học**

**Các thành phố kết nghĩa**
 Canada Richelieu (Québec), Canada- Đức Schaafheim, Đức

**Những người con của thành phố**
 Jules Chevalier, linh mục, tác giả

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Indre-et-Loire
Hành tinh đất đá

Hành tinh vòng trong Hệ Mặt trời.
Hành tinh đất đá (hay còn gọi là hành tinh kiểu Trái Đất, tuy rằng không nhất thiết phải có thủy quyển) là các hành tinh có cấu trúc và các tính chất giống các hành tinh vòng trong của Hệ Mặt Trời (như Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa): có bề mặt chắc cứng, khối lượng khá thấp, trọng lượng riêng cao, chứa nhiều sắt và các kim loại nặng. Vào thời kỳ sơ khai, nhân kim loại nóng chảy của chúng (chủ yếu là sắt và nikel) tạo nên từ trường. Các hành tinh dạng này có khi có khí quyển, có thể có điều kiện để xuất hiện sự sống.
Tập tin:Carbon Planet.JPG|nhỏ|trái|150px|Hoạt động của hành tinh carbon
Thuật ngữ hành tinh đất đá được sử dụng để phân biệt với loại hành tinh thông dụng thứ hai là hành tinh khí khổng lồ (chứa một lõi đất đá nhỏ và một vỏ bọc khí/khí hóa lỏng khổng lồ bao quanh).
Hệ Mặt Trời có 4 hành tinh đất đá là Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa và 6 hành tinh lùn có dạng này là:Ceres, Sao Diêm vương, Eris, Makemake, Haumea, Sedna. Các hành tinh lùn hầu như không có khí quyển, còn trong 4 hành tinh, Sao Thủy cũng có khí quyển cực kỳ mỏng manh. Mặt Trăng tuy là một vệ tinh tự nhiên của Trái Đất, cũng đôi khi được nhắc đến trong nhóm các hành tinh đất đá của Hệ Mặt Trời, do khối lượng đáng kể của nó.
Các hành tinh đất đá ngoài hệ Mặt Trời đầu tiên được Aleksander Wolszczan phát hiện có khối lượng 0,02; 4,3 và 3,9 lần khối lượng Trái Đất, bay quanh pulsar PSR B1257+12.
Tập tin:Gliese 581 orbits-redone-again.png|nhỏ|phải|Hệ hành tinh quanh sao lùn Gliese 581.

**Đặc điểm quỹ đạo và sự tiến hóa**
Các hành tinh đất đá thường có quỹ đạo nằm gần sao trung tâm, ngược lại với quỹ đạo của các hành tinh khí khổng lồ. Do đó chúng thường có nhiệt độ đủ cao để khiến các loại khí nhẹ (như hydro hay heli) đạt tốc độ thoát trong chuyển động nhiệt để rời bỏ hành tinh. Điều này có thể giải thích sự thiếu vắng của các chất khí nhẹ (vốn chiếm tỷ lệ áp đảo trong vũ trụ) tại các hành tinh này, thay vào đó là sự tập trung các chất hóa học có khối lượng phân tử lớn.
Các lý thuyết về sự hình thành sao và các hành tinh cho rằng sự thiếu hụt các thành phần có khối lượng phân tử thấp ở các hành tinh vòng trong còn do sức ép của vụ nổ, khởi động phản ứng nhiệt hạch ở sao trung tâm trong thời kỳ mới hình thành, đã thổi dạt các bụi, khí nhẹ và hạt băng nhỏ ra bên ngoài.
Các khí nhẹ bị dạt ra vòng ngoài đã tích tụ lại trên các hành tinh khí khổng lồ, nơi nhiệt độ đủ thấp và gió sao đủ yếu để duy trì sự có mặt ổn định của các chất này.

**Chú thích**

**Xem thêm**
 Siêu Trái Đất- Hành tinh Hycean

**Liên kết ngoài**
  Phát hiện hành tinh cực giống Trái Đất Gliese 581 c và d
Thể loại:Hành tinh kiểu Trái Đất
Thể loại:Trái Đất
Thể loại:Loại hành tinh
Thể loại:Hệ Mặt Trời
Thác Pongour

Thác Pongour
250px
Thác Pongour (đọc là Pông-gua), là thác trên sông Đa Nhim tại vùng đất xã Phú Hội, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam.
Thác nằm cách Đà Lạt chừng 50 km về hướng Nam . Thác còn được du khách gọi là thác Bảy Tầng.
Thác đổ từ độ cao gần 40 mét, trải rộng hơn 100 mét, qua hệ thống đá bậc thang 7 tầng. Bao quanh là khu rừng nguyên sinh có diện tích khoảng 2,5 ha với thảm thực vật đa dạng, phong phú.

**Truyền thuyết**
Truyền thuyết kể rằng: ngày xưa, vùng đất Phú Hội - Tân Hội - Tân Thành bây giờ do một nữ tù trưởng người K’Ho xin đẹp tên là Kanai cai quản. Nàng có tài chinh phục thú dữ phục vụ lợi ích con người, trong đó có bốn con tê giác to lớn khác thường, luôn tuân lệnh Kanai dời non ngăn suối, khai phá nương rẫy trồng bắp, gieo lúa và sẵn sàng xung trận chiến đấu chống kẻ thù, bảo vệ buôn làng. Nhờ đó, cuộc sống cộng đồng ngày càng sung túc, thanh bình.
Mùa xuân năm ấy, đúng ngày rằm tháng Giêng, nàng nhẹ nhàng trút hơi thở cuối cùng. Bốn con tê giác quanh quẩn đêm ngày không rời thân chủ nửa bước, chẳng buồn ăn uống cho đến chết... Bỗng một sáng bình minh vừa hé, mọi người hết sức ngạc nhiên khi thấy nơi nàng yên nghỉ sừng sững ngọn thác đẹp tuyệt trần. Thì ra, suối tóc Kanai đã hoá thành làn nước trong xanh, mát rượi, tung bọt trắng xoá, còn những phiến đá bàn xanh rêu xếp từ cao xuống thấp, làm nền cho thác đổ, chính là các cặp sừng của đàn tê giác hoá thạch - biểu tượng của sức mạnh đoàn kết, gắn bó vĩnh cửu giữa con người với thiên nhiên bao la.
Pongour là tên do người Pháp phiên âm từ tiếng bản địa K’Ho: Pon-gou có nghĩa là ông chủ vùng đất sét trắng. Theo một số tài liệu địa chất của người Pháp, vùng đất này có nhiều kaolin.

**Du lịch**
Pongour là thác nước duy nhất có ngày hội. Hằng năm cứ vào dịp rằm tháng Giêng âm lịch, từ khắp nơi các nam thanh nữ tú không phân biệt dân tộc đổ về đây trẩy hội mùa Xuân. Đây là dịp mà mọi người sống cởi mở, chân tình, tự do tìm hiểu và yêu mến nhau.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Địa lý Lâm Đồng
Thể loại:Đức Trọng
Thể loại:Người dẫn chương trình

Người dẫn chương trình, hay còn gọi là em-xi hay MC (do gọi tắt từ tiếng Anh: Master of Ceremonies), theo nghĩa thông thường được hiểu là người dẫn dắt quần chúng trong một sự kiện. Ngày nay, dẫn chương trình được xem là một nghiệp vụ thuộc về lĩnh vực nghệ thuật, vì thế người làm nghiệp vụ này cũng được coi là một nghệ sĩ.
Thể loại:Phát thanh viên
Dẫn chương trình
Dẫn chương trình
Sân bay quốc tế Minangkabau

Sân bay quốc tế Minangkabau, tên giao dịch quốc tế Minangkabau International Airport, WIPT là sân bay chính phục vụ tỉnh Tây Sumatra trên đảo Sumatra, Indonesia. Sân bay này nằm cách Padang 23 km về phía tây bắc, ở Ketaping, nhiếp chính khu Padang Pariaman. Có một nhà ga cho các tuyến bay quốc nội và quốc tế. Nhà ga có 17 cửa thủ tục, 5 dây chuyền hành lý và 9 quầy vé.
Diện tích đất là 4,27 km². Đường băng kích thước: 2.750 m x 45 m. Sân bay này hoạt động từ tháng 7 năm 2005 để thay thế cho sân bay cũ Tabing ở Padang. 

**Các hãng hàng không**
 Adam Air (Jakarta)- Air Asia (Kuala Lumpur)- Batavia Air (Jakarta)- Garuda Indonesia (Jakarta)- Indonesia AirAsia (Jakarta)- Jatayu Airlines (Jakarta)- Lion Air (Jakarta)- Malaysia Airlines (Kuala Lumpur)- Mandala Airlines (Jakarta)- Merpati Nusantara Airlines (Jakarta)- Sriwijaya Air (Jakarta)- Tiger Airways (Singapore)

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  http://www.angkasapura2.co.id/ date=2019-12-13 - WIPT
Minangkabau, Sân bay quốc tế
Thể loại:Tây Sumatra
Khủng hoảng hậu hôn nhân

Khủng hoảng hậu hôn nhân là hiện tượng xảy ra sau đám cưới, khi mà cả hai người đều nhận ra những khiếm khuyết của nhau nên dẫn đến thất vọng về nhau. Đây là hiện tượng hầu như xảy ra cho mọi cặp vợ chồng, nhưng mức độ có khác nhau.

**Nguyên nhân**
Nguyên nhân chính là: trong quá trình yêu nhau các cặp tình nhân không chịu tìm hiểu về con người thật của nhau. Họ quá chú tâm đến yếu tố lãng mạn không nghĩ đến cuộc sống thực tế. Chính sự lãng mạn đã làm cho họ mù quáng và dẫn đến ngộ nhận.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 10 quan niệm sai lầm về hôn nhân- Những điều cần suy ngẫm trước khi kết hôn date=2007-02-09  - Nền tảng cho một cuộc hôn nhân hạnh phúc date=2007-02-09 
Thể loại:Hôn nhân
Thể loại:Tâm lý học
Thể loại:Xã hội học
Ông tơ bà nguyệt

Tranh vẽ Ông Tơ Bà Nguyệt trong trang phục thời Hậu Lê. Hoạ sĩ: Đoàn Thành Lộc
Tập tin:Yuexialaoren.JPG|thumb|Tượng Nguyệt Lão, Hong Kong
Ông Tơ bà Nguyệt là hai vị thần cai quản chuyện tình yêu đôi lứa theo văn hóa Việt Nam.
Theo tín ngưỡng của dân ta vị thần linh chủ về hôn sự là ông Tơ bà Nguyệt. Dù cho địa vị xã hội cao sang hay nghèo nàn, dù gặp hoạn nạn, hay may mắn, cuối cùng ai cũng phải tuân theo số mệnh. Văn chương bình dân cũng như thi ca Việt Nam thường nhắc nhiều tới những vị thần linh chủ về hôn sự này.
Ông bà tổ tiên ta cũng có tục lễ tế Tơ Hồng để tưởng nhớ Lão nguyệt, vị thần Tình duyên. Trong các nghi thức đám cưới của người Việt thời xưa đều có nghi lễ nghi thức này. Nguyệt Lão là vị thần Tình duyên theo sự tích Vi Cố đời Đường kể trên.
Theo đúng ý nghĩa của tục lệ, lễ tế thần Tình duyên phải tổ chức tại phòng hoa chúc vào tối tân hôn. Về sau người ta bày ra tục lệ tế thần Tình duyên tại sân nhà.
Theo tài liệu cổ học “Đất lề Quê thói”, ngày xưa lễ tế Tơ Hồng được tổ chức ngay lúc sau khi đưa dâu về đến nhà, trước khi yết lễ tổ họ, lễ yết gia tiên và chào mừng ông bà cha mẹ họ hàng, có ý rằng khi cô gái bước chân về đến nhà người là nên duyên vợ chồng, lương duyên do ông Tơ chắp mối se lại, điều trước tiên là nghĩ đến công đức của Ông tơ, để ông chứng kiến việc hôn phối đã thành đồng thời tạ ơn Ông.
Tương truyền, ngày rằm tháng tám âm lịch là ngày sinh nhật của Nguyệt Hạ Lão Nhân. Vào ngày ấy, có rất nhiều trai đơn gái chiếc đến Miếu Thờ của Nguyệt Lão để cầu cho được mối lương duyên. Cũng có rất nhiều người được thỏa nguyện nên mang “bánh mừng”, “đường mừng” đến cúng tế, trả lễ.
Từ hình tượng Ông già dưới trăng có thành ngữ Nguyệt Hạ Lão Nhân, còn Nguyệt Lão, là cách nói tắt của thành ngữ này. Và những chữ: Tơ hồng, Chỉ hồng để chỉ việc nhân duyên vợ chồng. Những chữ Ông Tơ, Nguyệt Lão, Trăng già, … cũng do điển này mà ra.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Chuyện cưới xin - Những tục lệ khác nhau date=2007-03-10 - Điển Tích Truyện Kiều - Lá Thắm Chỉ Hồng date=2007-02-14 - Ông Tơ bà Nguyệt dựa trên sự hòa hợp tính cách
Thể loại:Điển tích Trung Hoa
Thể loại:Thần tiên Đạo giáo
Thể loại:Tín ngưỡng dân gian
Thể loại:Thần thoại Trung Hoa
Thể loại:Nhân vật văn học Trung Quốc
Kỷ Ediacara

Kỷ Ediacara là một kỷ địa chất trong đại Tân Nguyên Sinh. Nó là kỷ thứ ba đồng thời là kỷ cuối cùng của đại này cũng như của thời kỳ Tiền Cambri. Kỷ này kéo dài từ khoảng 635 tới 542 triệu năm trước. Tên gọi của kỷ này lấy theo tên gọi của vùng đồi Ediacara tại miền nam Australia, nơi người ta đã phát hiện được vùng sinh vật còn cổ hơn cả các vùng sinh vật trong kỷ Cambri. Về mặt lịch sử, kỷ này đã được các nhà nghiên cứu khác nhau đặt cho các tên gọi khác nhau, nhưng địa vị của tên gọi Edicara như là tên gọi chính thức cho kỷ này đã được Hiệp hội địa chất học quốc tế (IUGS) thông qua vào tháng 3 năm 2004 và thông báo ngày 13 tháng 5 năm 2004, là kỷ mới đầu tiên được công bố trong vòng 120 năm qua. Nó cũng từng được gọi là kỷ Vendia (tên gọi này có tại Nga).
Các mẫu hóa thạch động vật của kỷ này là thưa thớt, có thể là do các động vật còn chưa tiến hóa đủ để có vỏ cứng nhằm có thể dễ dàng tạo thành hóa thạch.

**Niên đại**
Kỷ này là không bình thường do sự khởi đầu của nó không được xác định bằng sự thay đổi trong các mẫu vật hóa thạch. Các hóa thạch thân mềm bất thường cũng diễn ra trong kỷ Ediacara, nhưng chúng bị hạn chế ở phần cuối của kỷ, vào khoảng sau 580 Ma. Thay vì thế, sự bắt đầu của kỷ được xác định bằng sự xuất hiện của các lớp cacbonat khác biệt về mặt cấu trúc và thành phần hóa học, chỉ ra các thay đổi về mặt khí hậu (kết thúc của thời kỳ băng hà toàn cầu). Sự suy giảm bất thường của C13 đánh dấu sự kết thúc thời kỳ băng hà toàn cầu trong kỷ Cryogen trước đó. Niên đại của ranh giới được áp đặt khá có lý tại điểm 635 Ma, dựa trên niên đại U-Pb tại Namibia và Trung Quốc.

**Vùng sinh vật**
Xem bài Vùng sinh vật Ediacara

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Giới thiệu kỷ Vendia-  Giới thiệu quần động vật kỷ Ediacara-  transcript - Catalyst (Tập đoàn truyền thông Australia)-  Mistaken Point Fauna: The Discovery date=2006-11-13 
Edicara, kỷ
Edicara, kỷ

Thể loại:Niên đại địa chất
Thể loại:Thiên thể

Thiên thể là vật thể tồn tại trong không gian vũ trụ. Từ này còn được  dùng chung chung khi không cần phân biệt các loại vật thể như ngôi sao, hành tinh, sao chổi, mặt trăng của các hành tinh, v.v....
Thể loại:Địa điểm theo loại
Thể loại:Đối tượng vật lý
Thể loại:Không gian ngoài thiên thể
Hoàng đằng Việt Nam

Hoằng đằng, danh pháp hai phần: Fibraurea recisa (Pierre, 1858), thuộc họ Biển bức cát (họ Tiết dê - Menispermaceae), bộ Mao lương (Ranunculales).

**Đặc điểm nhận biết**
Dây leo nhỏ, sống nhiều năm, phân cành ít. Thân dài không xác định. Lá hình mác thuôn nhọn, dài 6 – 20 cm, rộng 3 – 10 cm, chất da, nhẵn, gân 3 chiếc, gân giữa mang 3 - 4 đôi gân bên. Cuống lá dài 3 – 16 cm, nhẵn, cong ở gốc và ở đỉnh cuống. Cụm hoa dạng chùy phân nhánh, nhẵn, dài 30 – 40 cm, cong xuống. Các nhánh dưới dài hơn các nhánh trên.
Hoa nhỏ, nhẵn, cuống rất ngắn. Hoa đực có 6 lá đài xếp 2 vòng: 3 lá đài vòng ngoài hình trái xoan hơi nhọn, 3 lá đài trong rộng hơn nhiều, hình bầu dục thuộn, rất cong. Cánh hoa 3, hơi rộng hơn lá đài vòng trong, dày và cong. Nhị 3, chỉ nhị rộng, cong, nhẵn, dài bằng bao phấn, đỉnh hơi rộng, có 2 tai ở bên. Hoa cái chưa thấy. Cụm quả cấu tạo như cụm hoa đực. Các nhánh phía gốc dài đến 20 cm, các nhánh trên dài 3 – 5 cm. Toàn bộ cụm quả dài 50 cm. Quả hình trái xoan, khi chín có màu vàng, mùi thơm, đường kính 1,5 cm.

**Đặc điểm sinh học**
Mùa hoa tháng 3 - 5, mùa quả chín tháng 4 - 6. Có thể tái sinh chồi trên thân già và ở rễ vào mùa xuân. Hiếm gặp cây cái, do có khả năng tái sinh bằng hạt hiếm hoi.

**Đặc điểm sinh thái**
Cây sống dưới tán rừng thứ sinh, ở độ cao 10 – 200 m. Mọc trên đất cát lẫn đất đá. Cây ưa ẩm.

**Phân bố**
Việt Nam: Quảng Nam, Đà Nẵng, Lâm Đồng (Bảo Lộc)
*Thế giới: Lào, Campuchia.

**Giá trị sử dụng**
Toàn thân, rễ, lá được dùng làm thuốc. Rễ thanh nhiệt giải độc, lợi tiểu tiện, chữa đinh nhọt, nóng tím, viêm ruột cấp tính, đau họng, viên kết mạc, đau mắt và bệnh hoàng đảm, chữa lị. Thân và lá sắc uống chữa đau lưng. Còn là nguồn nguyên liệu chiết palmatin.

**Tình trạng loài**
Sắp nguy cấp tại Việt Nam. Khu phấn bố đang bị thu hẹp do khai thác liên tục và do nạn phá rừng gây nên. Sách đỏ Việt Nam (1996) xếp ở mức độ đe dọa: Bậc V.

**Biện pháp bảo vệ**
Cần ngăn chặn phá rừng của khu phân bố loài này và có kế hoạch khai thác luân chuyển để cây kịp tái sinh.

**Tham khảo**
Sách đỏ Việt Nam phần thực vật (1996), trang 139
R
Thể loại:Sách đỏ Việt Nam
Vườn quốc gia Chư Yang Sin

Vườn quốc gia Chư Yang Sin là một khu rừng đặc dụng của Việt Nam. Được thành lập theo quyết định số 92/2002/QĐ-TTg ngày 12 tháng 7 năm 2002 của Thủ tướng chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

**Điều kiện tự nhiên**

**Vị trí địa lý**
Vườn quốc gia Chư Yang Sin nằm trên địa bàn các xã: Yang Mao, Cư Drăm, Cư Pui, Hoà Phong, Hoà Lễ, Hoà Sơn, Khuê Ngọc Điền thuộc huyện Krông Bông và các xã: Yang Tao, Bông Krang, Krông Nô, Đắk Phơi thuộc huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk. Tại đây có đỉnh núi Chư Yang Sin (2.442 mét) cao nhất hệ thống núi cao cực Nam Trung Bộ. Phía Đông: dọc sông Krông Bông đến ngã ba suối Ya Brô đến đường phân thủy sông Krông Ana. Phía Tây: từ suối Đắk Cao đến ngã ba suối Đắk Kial và đến đường phân thủy giữa Đắk Cao và Đắk Phơi. Phía Nam: dọc sông Krông Nô, ranh giới Đắk Lắk và Lâm Đồng. Phía Bắc: bắt đầu từ thác Krông Kmar qua dãy Chư Ju - Chư Jang Bông đến suối Ea Ktuor.
Toạ độ địa lý:
Từ 12°14′16″ đến 13°30′58″ vĩ bắc
Từ 108°17′47″ đến 108°34′48″ kinh đông

**Diện tích**
Tổng diện tích là: 58.947 ha
Trong đó gồm:
Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt: 19.401 ha
Phân khu phục hồi sinh thái: 39.526 ha
Phân khu hành chính, dịch vụ: 20 ha
Diện tích vùng đệm của Vườn quốc gia Chư Yang Sin là 183.479 ha, nằm trên địa bàn các huyện Lạc Dương, Lâm Hà thuộc tỉnh Lâm Đồng và các huyện Krông Bông, Lắk thuộc tỉnh Đắk Lắk.

**Mục tiêu, nhiệm vụ**
Bảo vệ mẫu chuẩn các hệ sinh thái rừng trên núi cao Tây Nguyên, bảo tồn các loài động, thực vật hoang dã, đặc biệt là các loài đặc hữu và quý hiếm.
Nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường, phát triển du lịch sinh thái,...
Góp phần phát triển kinh tế, xã hội địa phương.
Bảo vệ rừng đầu nguồn sông Srêpốk, Mê Kông, điều hoà và cung cấp nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp.

**Đa dạng sinh học**
Có 876 loài thực vật (143 loài đặc hữu Việt Nam, 54 có tên trong sách đỏ Việt Nam); 203 loài chim; 46 loài thú được ghi nhận có mặt ở đây. 

**Hình ảnh**
300px

**Tham khảo**
Chư Yang Sin
Thể loại:Rừng đặc dụng Đắk Lắk
Thể loại:Krông Bông
Thể loại:Lắk
Thể loại:Du lịch Đắk Lắk
Thể loại:IUCN Loại II
Thể loại:An sinh xã hội

Thể loại:Kinh tế học công cộng
Thể loại:Kinh tế học phúc lợi
Thể loại:Cộng đồng
Thể loại:Hưu bổng
Thể loại:Phúc lợi xã hội
Thể loại:Chương trình trợ giúp xã hội
Vườn quốc gia Phước Bình

Vườn quốc gia Phước Bình thuộc xã Phước Bình, huyện Bác Ái, tỉnh Ninh Thuận. Thành lập theo Quyết định số 822/QĐ-TTg ngày 8 tháng 6 năm 2006 do phó thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký quyết định chuyển Khu bảo tồn thiên nhiên Phước Bình thành Vườn quốc gia Phước Bình trong hệ thống các khu rừng đặc dụng của Việt Nam. 

**Vị trí địa lý**
Tọa độ: Từ 11°58′32″ tới 12°10′00″ vĩ bắc và 108°41′00″ tới 108°49′05″ kinh đông.
Ranh giới:
*Phía Đông giáp: huyện Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hoà.
*Phía Tây giáp: Rừng phòng hộ đầu nguồn Thủy điện Đa Nhim, tỉnh Lâm Đồng.
*Phía Nam giáp: Công ty Lâm nghiệp Tân Tiến, tỉnh Ninh Thuận.
*Phía Bắc giáp: Vườn quốc gia Bi Doup - Núi Bà, tỉnh Lâm Đồng và công ty Lâm sản Khánh Hoà tỉnh Khánh Hoà.Ban QLR Phòng Hộ Nam Khánh Hoà
Địa hình địa mạo:
Vườn có tổng diện tích gần 25 000 ha, góp phần bảo tồn sinh cảnh rừng tự nhiên của hệ sinh thái rừng vùng núi cao, đồng thời cùng với Vườn quốc gia BiDoup - Núi Bà ở Lâm Đồng để tạo thành một vùng bảo tồn thiên nhiên rộng lớn, góp phần cho việc bảo tồn đa dạng sinh học ở vùng Tây Nguyên và Nam Trung Bộ. Bảo tồn sinh cảnh rừng tự nhiên tiêu biểu, độc đáo của hệ sinh thái rừng vùng núi cao với các kiểu rừng: rừng kín thường xanh, rừng mưa ẩm nhiệt đới; rừng hỗn hợp cây lá rộng và cây lá kim á nhiệt đới; rừng lá kim; rừng thưa cây họ dầu tiêu biểu cho kiểu rừng khô hạn của tỉnh Ninh Thuận.
Ngoài ra, vườn còn có nhiệm vụ góp phần nâng cao năng lực phòng hộ đầu nguồn nước cho hệ thống sông Cái của tỉnh Ninh Thuận nhằm phục vụ các hoạt động sản xuất và đời sống, phát triển kinh tế - xã hội của vùng Nam Trung Bộ.
Vườn có 3 phân khu chức năng:
*Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 
*Khu phục hồi sinh thái 
*Phân khu hành chính - dịch vụ

**Động thực vật**
Vườn quốc gia Phước Bình có 1.225 loài thực vật và 327 loài động vật quý hiếm.

**Tham khảo**
 www.nea.gov.vn date=2007-09-27  
Phước Bình
Thể loại:Du lịch Ninh Thuận
Thể loại:IUCN Loại II
Thể loại:Địa lý Ninh Thuận
Capsaicin

Capsaicin (8-methyl-N-vanillyl-6-nonenamide) là một chất được lấy ra từ ớt, chính chất này tạo ra vị cay khi ăn ớt, có công thức hóa học là C18H27NO3.
Capsaicin hòa tan trong cồn và mỡ, không hòa tan trong nước. Vì thế trong trường hợp ăn bị cay quá, dùng nước chỉ giảm được độ cay phần nào, nhưng thức ăn có sữa sẽ giúp ta nhiều hơn.
Một trong những tác dụng của Capsaicin là diệt vi trùng, nên chất này thường được dùng để bảo quản thực phẩm, giữ cho thức ăn lâu hư. Ngoài ra cũng được dùng để bào chế băng hoặc cao dán, nhờ tác dụng làm thông sự bế tắc của máu. Một thử nghiệm của Hàn Quốc cho thấy lượng mỡ của một trăm người phụ nữ ăn ớt thường xuyên, được giảm xuống một cách rõ ràng. Theo một khám phá mới nhất, Capsaicin có khả năng giết chết tế bào ung thư tiền liệt tuyến của đàn ông.
Capsaicin trong y khoa được liệt kê vào loại độc dược. Đây là một hóa chất có tác dụng khiến cho ớt có vị cay nóng, thế nhưng, khi ở dạng tinh khiết, hóa chất này có thể giết chết bất cứ ai thử nuốt nó. Capsaicin gây nóng và bỏng rát khi tiếp xúc với da người. Tuy nhiên bắt đầu từ lượng nào đó, nó mới tác hại đến cơ thể. Những phủ tạng như ruột, bao tử, hệ hô hấp, da và da nhờn trong khoang miệng mũi sẽ bị thiệt hại, nếu ăn cay quá độ. Dùng ớt quá độ và trong một thời gian dài có thể làm hệ thần kinh chết dần. Những hệ thần kinh bị ảnh hưởng: vị giác, cơ quai hàm, và do đó sự cảm nhận về độ cay cũng giảm đi (lên đô). Có người ăn cả trái ớt vẫn không có phản ứng gì tức thời, nhưng có người chỉ cần cắn một miếng thôi là nước mắt mũi giàn giụa, mồ hôi toát ra, tim đập nhanh, máu dồn, đầu bưng bưng, tai nhức ù...

Khi ăn cay trong người sẽ tiết ra chất Endorphin (có tác dụng gần giống như thuốc phiện), chất này được phỏng đoán là lý do làm người ta càng ăn và muốn ăn ớt nhiều hơn.
Ớt càng cay, hàm lượng Capsaicin (độc tố) càng nhiều.
Hình:Karnatakadishes.jpg|nhỏ|trái| Món ăn cà ri của Ấn Độ có chứa bột ớt.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Lớp phenol
Thể loại:Amít
Chi Hoàng đằng

Chi Hoàng đằng (danh pháp khoa học: Fibraurea) là một chi bao gồm khoảng 2-3 loài dây leo thuộc họ Biển bức cát (Tiết dê), phân bố trong khu vực nhiệt đới châu Á, từ Ấn Độ (quần đảo Nicobar) tới Hoa Nam và Philippines.

**Các loài**
 Fibraurea darshanii Udayan & K.Ravik.: Chưa dung giải được.- Fibraurea recisa (Pierre): Nam Bộ, Việt Nam- Fibraurea tinctoria (Lour.) (đồng nghĩa: Fibraurea chloroleuca (Miers), Fibraurea fasciculata (Miers), Fibraurea laxa (Miers), Fibraurea trotteri (Watt), Fibraurea manipurensis Brace ex Diels): bán đảo Mã Lai, Borneo, Indonesia, Manipur, Ấn Độ.

**Đồng nghĩa**
 Fibraurea elliptica (Yamamoto) = Haematocarpus subpeltatus Merr.: Phân bố tại khu vực Luzon (Philippines).- Fibraurea haematocarpus Hook.f. & Thomson = Haematocarpus thomsonii Miers

**Chú thích**
 Fibraurea- Fibraurea