Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Fukui Kenichi

(phát âm như Phư-cưi Ken-i-chi; 4 tháng 10 năm 1918 tại Nara - 9 tháng 1 năm 1998) là một nhà hóa học người Nhật. Ông là con cả trong 3 người con trai của Fukui Ruokichi, một người buôn bán và giám đốc một xí nghiệp. Ông tốt nghiệp Đại học Tokyo và sau đó trở thành giáo sư của Đại học Kyoto vào năm 1951. Năm 1947, ông lập gia đình và có hai con, con trai tên là Fetsuy, con gái tên là Miyako. Ông là viện trưởng của Học viện Kỹ thuật Kyoto từ 1982 đến 1988.
Năm 1981, ông được trao giải Nobel Hóa học cùng với Roald Hoffman. Ông cũng được biết đến như là nhà khoa học châu Á đầu tiên nhận được giải Nobel hóa học.

**Tham khảo**
Thể loại:Nhà hóa học Nhật
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Hóa học
Thể loại:Người Nhật đoạt giải Nobel
Thể loại:Nhà khoa học Nhật Bản
Thể loại:Mất năm 1998
Lương Châu từ

Lương Châu từ (凉州词) là bài thơ thất ngôn tứ tuyệt nổi tiếng của Vương Hàn (王翰) được sáng tác từ tên gọi của một điệu hát cổ của người Trung Hoa nói về chủ đề trận mạc, biên ải. Trong thơ cổ Trung Hoa, nhiều điệu hát dân gian như các từ, khúc Thượng chi hồi, Chiến thành nam, Tương tiến tửu, Hoàng tước hành, Lạc mai hoa... được rất nhiều nhà thơ ưa chuộng và thường dùng để đặt tên cho tác phẩm của mình, đặc biệt trong Đường thi.
Vương Chi Hoán, một tác giả thời Sơ Đường cũng có bài thơ Lương Châu từ (hay còn có tên Xuất tái-Lương Châu từ) nhưng không nổi tiếng bằng.

**Văn bản**

**Dịch ý**
Rượu Bồ đào (rượu từ quả nho - rượu ngon) chứa trong chén bằng ngọc Dạ quang (rất quý);
Đang muốn uống thì tiếng đàn tỳ bà đã giục (phải) lên lưng ngựa (để ra đi);
(Đã hoặc nếu) Say nằm giữa chiến trường, mong người đừng cười (chê trách);
(Bởi vì) Từ xưa đến nay, người đi chinh chiến có mấy ai trở về.

**Tham khảo**

**Đọc thêm**
 Lê Nguyễn Lưu, Đường Thi Tuyển dịch, Nhà xuất bản Thuận Hoá, Huế, 1997.- Trần Trọng San, Thơ Đường, Tủ sách Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 1990.- Đinh Vũ Ngọc, Đường thi cảm dịch, Nhà xuất bản Đà Nẵng, 1999.

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Thơ Đường
Thể loại:Thơ tuyệt cú
Thể loại:Thất ngôn tứ tuyệt
Bánh cáy

nhỏ
Bánh cáy là đặc sản của làng Nguyễn xã Nguyên Xá huyện Đông Hưng tỉnh Thái Bình.
Bánh cáy có nhiều màu sắc. Người ta chọn loại nếp ngon (nếp cái hoa vàng). Người ta đem trộn gạo nếp đã ngâm cùng gấc để tạo màu đỏ và với quả dành dành để tạo màu vàng. Sau khi đồ xôi đem cả nồi giã thành bột dẻo như bột bánh dày, cho ra khay đợi đến khi bột khô thái thành con cáy trong bánh cáy. Cả nồi mạch nha được nhào trộn với những nguyên vật liệu trên cùng những hạt bỏng trắng tinh, đun vừa lửa đến độ dẻo cần thiết, bánh mềm, đem lèn chặt trong những chiếc khuôn bằng gỗ hình chữ nhật được lót thêm vừng, lạc, mứt bí. Khi bánh nguội, dóc khuôn lấy ra cắt thành những thanh nhỏ, đóng hộp. Trên ban thờ ngày xuân, những hộp bánh cáy được xếp bên những bánh chưng, bánh dày, mâm ngũ quả...

**Tham khảo**

**Xem thêm**
 "Bánh cáy". Cổng thông tin điện tử tỉnh Thái Bình.  Lưu trữ ngày 3 tháng 10 năm 2006 tại Wayback Machine. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2021.
Cáy
Thể loại:Ẩm thực Thái Bình
Thể loại:Ẩm thực Việt Nam
cáy
New Hampshire

New Hampshire (phát âm là Niu Ham-Sờ, S nặng) là một tiểu bang thuộc vùng New England ở phía đông-bắc của Hoa Kỳ, tiếp giáp với tỉnh bang Quebec của Canada. Tiểu bang này bảy vùng khác nhau: Seacoast, Dartmouth - Lake Sunapee, Lakes Region, Merrimack Valley, Monadnock Region, White Mountains và Great North Woods.
Đây là nơi sinh của Tổng thống Franklin Pierce (tại Hillsboro).

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  New Hampshire Government-  Visit New Hampshire
Image:New hampshire in autumn.jpg
Image:Nashua NH Main Street 50.JPG
Image:Dalton Covered Bridge, Warner New Hampshire.jpg

Thể loại:Tiểu bang Hoa Kỳ
Thể loại:Tiểu bang Đông Duyên hải Hoa Kỳ
Thể loại:New England
Thể loại:Đông Bắc Hoa Kỳ
Thể loại:Lịch sử luật pháp

Thể loại:Luật pháp
Thể loại:Lịch sử theo lĩnh vực
Thể loại:Lĩnh vực lịch sử
Thể loại:Luật học
Thể loại:Lịch sử theo chủ đề
Thể loại:Môn học
Louisiana

Louisiana (ə hay ə; tiếng Pháp Louisiana: La Louisiane,  hay ; tiếng Creole Louisiana: Léta de la Lwizyàn; tiếng Pháp chuẩn État de Louisiane, Louisiane.ogg) là một tiểu bang tọa lạc ở miền Nam Hoa Kỳ. Louisiana là bang rộng lớn thứ 31 và bang đông dân thứ 25 trong 50 tiểu bang của Hoa Kỳ. Thủ phủ là Baton Rouge, còn thành phố lớn nhất là New Orleans. Louisiana là bang duy nhất của Hoa Kỳ mà phân cấp hành chính được gọi là "parish", tương đương với "county" ở các bang khác. Parish lớn nhất theo dân số là Đông Baton Rouge, và lớn nhất theo diện tích là Plaquemines. Louisiana tiếp giáp với Arkansas về phía bắc, Mississippi về phía đông, Texas về phía tây, và vịnh México về phía nam.
Đa phần đất đai của bang được tạo nên từ trầm tích sông Mississippi, tạo nên những châu thổ rộng lớn và những khu vực bát ngát đầm lầy và đồng lầy ven biển. Tại đây có sự phong phú về sinh vật điển hình miền Nam Hoa Kỳ, với ví dụ là các loài cò quăm và cò trắng. Cũng có nhiều loài ếch cây, và cá như cá tầm và cá tầm thìa. Ở nơi cao hơn một chút, cháy rừng là một hiện tượng phổ biến, và ở đó có những khu rừng thông lá dài bạt ngàn và xavan ngập nước. Những điều này hỗ trợ cho sự sinh tồn của một số lớn thực vật, gồm nhiều loài lan và thực vật ăn thịt. Louisiana có nhiều tộc người bản địa hơn bất kỳ bang miền nam nào khác, trong đó bốn được công nhận cấp liên bang, mười được công nhận cấp tiểu bang, và bốn chưa được công nhận.

**Tên gọi**
Louisiana được đặt theo tên Quốc vương Pháp Louis XIV. Sau khi René-Robert Cavelier, Sieur de La Salle tuyên bố chủ quyền lưu vực sông Mississippi cho Pháp, ông đặt tên cho nó là La Louisiane. Hậu tố -ana (hay -ane) trong tiếng Latinh có nghĩa là "thuộc về (gì đó, ai đó)". Nên cả cụm danh từ này có nghĩa là "thuộc về Louis". Lãnh thổ Louisiana thuộc Pháp xưa kia kéo dài từ Vịnh Mobile xuống tận phía bắc biên giới Canada–Hoa Kỳ và bao gồm cả một phần nhỏ phía tây nam Canada ngày nay.

**Xem thêm**
 Vùng đất mua Louisiana

**Ghi chú**

**Tham khảo**

Thể loại:Tiểu bang Hoa Kỳ
Thể loại:Đông Nam Hoa Kỳ
Thể loại:Cựu thuộc địa của Pháp
Thể loại:Các Tiểu bang Liên minh miền Nam Hoa Kỳ
Thể loại:Nam Hoa Kỳ
Sông Hán

Sông Hán hay Hán giang có thể là tên của các con sông:
*Sông Hán ở trung bộ bán đảo Triều Tiên, chảy qua thủ đô Seoul của Hàn Quốc.
*Sông nhánh Hán Thủy của Trường Giang tại Trung Quốc.
Sông Đại Đồng

Sông Đại Đồng là một sông lớn tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Đầu nguồn sông phát xuất từ dãy núi Nangnim ở phía Bắc nước này. Sông sau đó chảy về phía Tây Nam và đổ vào vịnh Triều Tiên tại Nampho. Sông này chảy qua thủ đô Bình Nhưỡng của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Dọc theo sông có những công trình như tháp Chủ Thể (Juche) và quảng trường Kim Nhật Thành.
Sông dài khoảng 439 km và thường là khá sâu. Đây là sông dài thứ 5 tại bán đảo Triều Tiên và là sông dài thứ hai tại Triều Tiên. Bình Nhưỡng nằm cách xấp xỉ 110 km về phía trên của cửa sông. Do có lòng song sâu nhất định nên giao thông thủy cũng phát triển trên sông Đại Đồng; tàu lớn có thể theo sông vào đến 65 km trong nội địa, mặc dù vậy, hầu hết chúng đều dừng tại Songrim.

**Lịch sử**
Kinh đô của Cao Câu Ly, mà nay nằm trên địa phận Bình Nhưỡng, nằm bên bờ sông Đại Đồng. nhiều di chỉ khảo cổ có niên địa từ thời đồ đá mới và đồ đồng đã được tìm thấy dọc sông, cũng như các di chỉ của Lạc Lãng quận nhà Hán, mà cuối cùng cũng bị Cao Câu Ly chinh phục. Lăng mộ Nakrang, được người Nhật khai quật khi họ đô hộ bán đảo, cho phát hiện thấy một nền văn minh từng phát triển mạnh mẽ tập trung quanh sông Đại Đồng.
Vào thời Triều Tiên thuộc Nhật, sông được gọi là Daidō, âm Hán Hòa của chữ Hán tương ứng. Sông cũng từng được gọi với cái tên "Pae".

**Đập và cầu**
Năm 1986, chính quyền Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên đã hoàn thành việc xây dựng đập nước Biển Tây (Hải Tây áp môn) dài 8 km, với ba cống và 36 cửa cống, tại đoạn sông Đại Đồng gần Namp'o. Đập đóng vai trò kiểm soát lũ lụt và để cung cấp nước tưới tiêu cho vùng đất mới cải tạo tại vịnh Triều Tiên. Đập đã làm giảm khả năng tự làm sạch của sông và ô nhiễm có xu hướng tập trung trên sông. Các đạp khác, như Nhà máy thủy điện Nyongwon, được xây dựng để cung cấp nguồn điện năng cho đất nước.
Tại Bình Nhưỡng, có 6 cây cầu bắc qua sông Đại Đồng, trong đó có cầu Okryu, cầu Rungra, và cầu Taedong.

**Hình ảnh**

**Xem thêm**
 Danh sách sông châu Á- Địa lý Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên

**Tham khảo**

Đại Đồng
Thể loại:Bình Nhưỡng
Thể loại:Pyongan Nam
Chút chít (cây)

Bài này nói về một loài thực vật. Các nghĩa khác, xem bài Chút chít (định hướng).
nhỏ
Cây chút chít là một loài cây thân thảo sống lâu năm, mọc rất phổ biến tại các bãi cỏ ở phần lớn các khu vực của châu Âu và nó cũng được trồng làm một loại rau ăn lá. Nó là một loại cây thân mảnh cao khoảng 60 cm, với thân và lá chứa nhiều nước. Nó có các cụm hoa xoắn màu lục ánh đỏ, nở vào giai đoạn tháng Sáu-Bảy. Lá thuôn dài, các lá phía dưới dài khoảng 7–15 cm, có hình gần giống mũi tên tại gốc lá và có cuống lá rất dài. Các lá phía trên không có cuống lá và nói chung có màu trở thành đỏ sẫm.
Khi các hoa tăng trưởng về kích thước, chúng trở thành màu ánh tía. Các nhị hoa và nhụy hoa mọc trên các cây khác nhau. Hạt khi chín có màu nâu và sáng. Các rễ lâu năm mọc sâu trong lòng đất.
Lá của chút chít bị ấu trùng của một số loài côn trùng thuộc bộ Lepidoptera phá hoại, bao gồm cả Timandra griseata.
Cây chút chít đã được con người gieo trồng trong nhiều thế kỷ, mặc dù độ phổ biến của nó ngày càng suy giảm theo thời gian. Do có vị chua nhẹ, nó làm giảm sự khát nước và có thể là có ích trong việc tạo ra sự ngon miệng. Lá của nó ăn được và có thể thêm vào các món xà lách để tăng thêm hương vị. Lá của nó cũng có thể nghiền nhuyễn trong các món xúp và nước xốt và là thành phần cơ bản trong món xúp lòng đỏ trứng của người châu Âu. Trong lá và thân cây chứa axít oxalic, là chất tạo ra hương vị đặc trưng của nó và vì thế có thể bị cấm sử dụng đối với những người bị bệnh thấp khớp, sỏi thận hay sỏi mật. Nó cũng là một loại chất nhuận tràng.

**Tham khảo**
A
Thể loại:Rau ăn lá
Thể loại:Cây thuốc
Thể loại:Thảo mộc
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Kappa

Kappa (chữ hoa Κ, chữ thường κ hoặc ϰ) là chữ cái thứ 10 của bảng chữ cái Hy Lạp.
Chữ cái này là nguồn gốc cho chữ K trong tiếng Latinh và chữ К trong bảng chữ Kirin.

**Ký hiệu**
Chữ kappa được dùng làm ký hiệu trong nhiều lĩnh vực khoa học.
Trong hình học vi phân, độ cong của đường cong được ký hiệu bằng chữ κ.
Trong vật lý, các đại lượng thường được ký hiệu bằng chữ κ có hằng số xoắn của một dao động tử, hằng số điện môi của tụ điện.
Trong cơ học chất lưu, κ được dùng để ký hiệu hằng số von Kármán.

**Tham khảo**
Thể loại:Chữ cái Hy Lạp
Thể loại:Mẫu tự nguyên âm
Tổng công trình sư

Tổng công trình sư là người làm công tác kỹ thuật hoặc quản lý có kiến thức tổng hợp hệ thống, có chuyên môn sâu về một ngành và am hiểu rộng các lĩnh vực có liên quan, có năng lực điều hành một hệ thống kinh tế - kỹ thuật cụ thể.

**Từ nguyên**
Trong tiếng Việt, thuật ngữ Tổng công trình sư là một từ gốc tiếng Trung "总工程师". Đến lượt mình, từ này bắt nguồn từ một chức danh chính thức trong ngành công nghiệp của Liên Xô "Главный Конструктор" (Glavny Konstruktor), gần tương đương với khái niệm "Chief Designer" trong tiếng Anh.

**Chú thích**

**Tham khảo==
Khuê oán

Khuê oán (閨怨) là một trong số bài thơ hay của Vương Xương Linh (? - khoảng 756), một trong những tác giả lớn thời Thịnh Đường trong lịch sử Trung Quốc.

**Tác giả**
Vương Xương Linh là người Kinh Triệu, Trường An (nay thuộc tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc).
Năm Khai Nguyên thứ 15 (727) đời Đường Huyền Tông (ở ngôi: 712-756), ông thi đỗ Tiến sĩ. Bảy năm sau (734), ông lại đỗ khoa Bác học hoành từ, lần lượt trải chức: Bí thư sảnh, Hiệu thư lang, huyện úy huyện Dĩ Thủy .
Năm Khai Nguyên thứ 28 (740), vì phạm lỗi ông bị giáng làm Giang Ninh thừa . Rồi vì những vụn vặt, ông lại giáng làm Long Tiêu úy. Cuối năm 755, tướng An Lộc Sơn dấy binh. Sau đó, Vương Xương Linh trở về làng thì bị viên Thứ sử ở địa phương tên là Lư Khưu Hiển giết chết vì tư thù  khoảng năm 756.
Ông sở trường thơ thất ngôn tuyệt cú. Xưa nay, với tài thơ thất tuyệt, ông được sánh ngang với Lý Bạch .

**Thi phẩm**
閨怨  
閨中少婦不知愁，
春日凝妝上翠樓。
忽見陌頭楊柳色，
悔教夫婿覓封侯。
Khuê oán
Khuê trung thiếu phụ bất tri sầu,
Xuân nhật ngưng trang thượng thuý lâu.
Hốt kiến mạch đầu dương liễu sắc,
Hối giao phu tế mịch phong hầu.

**Dịch nghĩa**
Người thiếu phụ nơi phòng khuê không biết buồn,
Ngày xuân trang điểm đẹp đẽ bước lên lầu biếc.
Chợt thấy màu dương liễu tốt tươi ở đầu đường,
Bỗng hối hận đã để chồng đi tòng quân để kiếm phong hầu.
Bài thơ có 4 câu, không rõ năm sáng tác, làm theo thể thơ Đường luật, dạng thất ngôn tuyệt cú.
Thể loại:Thơ Đường
Thể loại:Thơ tuyệt cú
Thể loại:Thất ngôn tứ tuyệt
Đáp ứng xung

Đáp ứng xung từ một hệ thống âm thanh đơn giản. Xung ban đầu, với tần số cao, rồi tới tần số thấp.
Đáp ứng xung của một hệ thống, như hệ thống cơ học hay hệ thống điện tử, là các quá trình biến đổi trạng thái của hệ thống đó sau khi có tác động vào bởi một xung, thường được mô hình hóa là hàm delta.
Ví dụ, việc gõ vào mặt trống là tác động của một xung vào hệ thống cơ học là cái trống, và đáp ứng của hệ thống là dao động tắt dần của mặt trống, phát ra âm thanh. Một ví dụ khác là một hệ điện tử có đầu vào và đầu ra, nhận tín hiệu vào là một xung điện áp, tín hiệu cho ra lúc này chính là đáp ứng xung của hệ thống điện tử.

**Cơ sở toán học**
Về mặt toán học, một xung có thể được mô hình hóa là một hàm delta, như hàm delta Dirac hay hàm delta Kronecker. Giả sử hệ thống, được cọi là một hộp đen có toán tử T, biến đổi đầu vào xn thành đầu ra yn:

T là tác vụ tác động lên một chuỗi đầu vào và cho ra một chuỗi đầu ra. T có thể là phi tuyến, ví dụ:  hay tuyến tính, ví dụ: .
Giả sử T là tuyến tính:

và

Giả sử T là bất biến dưới các phép biến đổi tịnh tiến, nghĩa là: nếu  thì . Với một hệ thống như vậy, thì bất kì đầu ra nào cũng có thể được tính toán dựa trên 2 yếu tố: đầu vào và một chuỗi gọi là đáp ứng xung (chúng đặc trưng cho tính chất của hệ thống một cách đầy đủ). Cụ thể: 

và áp dụng T lên hai phía

Vì T là tuyến tính và bất biến với phép tịnh tiến

Vì đầu ra yk cho bởi  ta có thể viết lại

Đặt

ta có kết quả cuối cùng

Chuỗi  chính là đáp ứng xung của hệ thống đó. Và hn cũng chính là đầu ra của hệ thống khi đầu vào là hàm delta Kronecker. Kết quả tương tự với hệ thống thời gian liên tục.

**Xem thêm**
 Hàm delta Kronecker- Hàm delta Dirac- Hàm delta- Hàm Green- Đáp ứng tần- Lý thuyết hệ thống LTI- Phân tích hệ thống- Hàm truyền

**Tham khảo**
Thể loại:Xử lý tín hiệu
Thể loại:Lý thuyết điều khiển
Nhà ga

Tập tin:Ga Sài Gòn Oct-20-2011 - panoramio.jpg|nhỏ|Sân ga tại Ga Sài Gòn
Nhà ga hay nhà ga hành khách (tiếng Pháp: gare) là một công trình xây dựng mà tại nơi đây, các phương tiện giao thông đậu để đón trả khách, còn hành khách thì làm thủ tục đi lại. Nhà ga là cơ sở hạ tầng cần thiết trong nhiều loại hình giao thông như nhà ga hàng không, nhà ga tàu hỏa, nhà ga tàu điện...

**Ga xe lửa**
Tập tin:Hanoi Railway Station 20130725.jpg|nhỏ|Mặt trước nhà ga xe lửa tại Hà Nội, Việt Nam|222x222px
Một nhà ga xe lửa thường sẽ có nhà ga, nơi khách có thể ngồi chờ và mua vé,... Một nhà ga cơ bản sẽ có một sảnh; vài cửa hàng (ga dành cho hành khách); các quầy mua hàng, bán vé tàu; các băng ghế chờ; Nhà vệ sinh công cộng. Ở đa số nhà ga hiện nay, nó sẽ có những Kiosk vé tự động. Các nhà ga cũng có sân ga, là nơi để khách đi tàu có thể ngồi chờ, quan sát bảng thông báo và biết được thông tin về tàu, giúp cho khách lên tàu. Ở sân ga, nó sẽ thường có một số băng ghế chờ nhỏ; đồng hồ; bảng (Tivi) hiển thị thông tin đoàn tàu sắp đến; ở phía trên thường sẽ có các mái che; một số ga còn có các cầu bộ hành băng qua đường sắt.
Một số nhà ga xe lửa trên thế giới 
Ga Hà Nội - Việt Nam
Ga Tokyo - Nhật Bản
Ga Saint-Lazare - Pháp

**Nhà ga hàng không**
Tập tin:Washington Dulles International Airport at Dusk.jpg|nhỏ|297x297px|Sân bay quốc tế Washington Dulles, Hoa Kỳ
Nhà ga hàng không là phần nhà chờ lớn tại một sân bay. Nhà ga hàng không là nơi để hành khách ngồi chờ, mua vé, theo dõi thông tin chuyến bay, ngoài ra, hành khách cũng có thể đi mua đồ (thường là đồ lưu niệm). Ở trong một nhà ga tại sân bay, nó thường sẽ có các quầy bán vé; các cửa hàng mua sắm miễn thuế; nhiều quầy ăn uống; sảnh chờ rất lớn với nhiều băng ghế dài; phòng chờ máy bay; kiosk bán vé tự động, khu vực kiểm tra an ninh trước khi lên máy bay; nhà vệ sinh công cộng; các quầy hành lý, thủ tục, check-in;...                  
Một số sân bay trên thế giới
Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất - Việt Nam
Sân bay Heathrow - Anh
Sân bay quốc tế San Francisco - Hoa Kỳ

**Nhà ga tàu điện**
Tập tin:Ga Láng.jpg|nhỏ|270x270px|Ga Láng nằm trên tuyến Tuyến số 2A (Đường sắt đô thị Hà Nội), Việt Nam
Nhà ga tàu điện (Còn gọi là: Nhà ga Metro) là một nhà ga nằm trên tuyến đường sắt đô thị (Metro) và là nơi tiếp nhận các chuyến Metro hàng ngày. Các ga Metro thường nằm ở trên cao hoặc dưới lòng đất. Ở mỗi nhà ga Metro sẽ có cầu thang, hành lang, các kiosk vé, các thiết bị quét thẻ để khách lên tàu, sân ga, các băng ghế chờ,....
Ga Thái Nguyên - Đài Loan
Ga Láng - Việt Nam

Thể loại:Từ gốc Pháp
Thể loại:Vận trù học

Các thể loại liên quan: Lý thuyết hệ thống,
Lý thuyết mô hình, Hệ thống thông tin
Thể loại:Toán học ứng dụng
Thể loại:Quy trình kinh doanh
Thể loại:Chuyên ngành kỹ thuật
Thể loại:Khoa học hệ thống
Sergey Vladimirovich Ilyushin

Sergey Vladimirovich Ilyushin (tiếng Nga: Серге́й Владимирович Илью́шин; 30 tháng 3 năm 1894 - 9 tháng 2 năm 1977) là một nhà thiết kế máy bay Liên Xô, Viện sĩ Viện Hàn lâm Liên Xô năm 1968, hàm Thượng tướng Kỹ thuật, 3 lần Anh hùng lao động và 7 giải thưởng Stalin.

**Tham khảo**
Thể loại:Ilyushin
Thể loại:Thành viên Xô viết tối cao
Thể loại:Thượng tướng Liên Xô
Thể loại:Giải thưởng Stalin
Oleg Konstantinovich Antonov

thumb
(tiếng Nga: Оле́г Константи́нович Анто́нов; 7 tháng 2 năm 1906 — 4 tháng 4 năm 1984) là nhà thiết kế máy bay Liên Xô, tiến sĩ khoa học, viện sĩ viện hàn lâm Ukraina 1968, viện sĩ viện hàn lâm Liên Xô năm 1981, anh hùng lao động 1966, đại biểu quốc hội khóa 5, 6 và 7, giải thưởng Stalin 1952 và giải thưởng Lenin 1962.
Antonov sinh ra trong một gia đình dân tộc Nga ở Troitsy, Moskva. Năm 1912, nhà Antonov chuyển đến Saratov và ông đi học ở đây. Từ nhỏ, ông đã thích các thứ liên quan đến hàng không và dành nhiều thời gian ở sân bay gần nhà. Năm 17 tuổi, ông thành lập một câu lạc bộ hàng không nghiệp dư và sau đó gia nhập tổ chức tình nguyện nghiên cứu khoa học hàng không, phòng không do chính quyền Liên Xô lập ra. Ông đã thiết kế một chiếc tàu lượn và đoạt giải nhất trong một cuộc thi mà giải thưởng là một chuyến bay bằng máy bay Junker 12.
Năm 1930, ông tốt nghiệp Viện Bách khoa Kalinin ở Leningrad. Ông tiếp tục thiết kế tàu lượn và là nhà công trình sư trưởng của Nhà máy Tàu lượn Moskva từ năm 1931. Thời gian đó, các học viên phi công của Liên Xô đều được yêu cầu trải qua các giờ học và tập bay bằng tàu lượn, nên nhà máy của Antonov đã sản xuất rất nhiều tàu lượn đáp ứng nhu cầu này.
Năm 1938, khi nhà máy tàu lượn nói trên bị đóng cửa, ông chuyển sang làm tổng công trình sư trưởng của Phòng Thiết kế Yakovlev. Năm 1930, một phòng thiết kế mới do ông đứng đầu được thành lập ở Leningrad. Trong Chiến tranh vệ quốc vĩ đại, Antonov đã thiết kế một số tàu lượn dùng cho hoạt động tiếp tế cho du kích và vận chuyển xe tăng. Năm 1943, ông trở lại Phòng Thiết kế Yakovlev làm phó cho Yakovlev. Ông đã có nhiều đóng góp trong việc nâng cấp dòng máy bay chiến đấu Yakovlev trong thời gian chiến tranh.
Sau chiến tranh, ông được giao đứng đầu một phòng thiết kế tuyệt mật mà sau này được gọi là Phòng Nghiên cứu và Thiết kế số 153 mà sau này được gọi là Phòng Nghiên cứu và Thiết kế Antonov. Ban đầu Phòng Thiết kế này ở Novosibirsk. Năm 1952, Phòng 153 của ông chuyển từ Novosibirsk về Kiev, Ukraina. Bắt đầu từ năm 1997, cơ quan của ông đã sản xuất hàng loạt máy bay vận tải turboprop tầm trung.
ngày 4 tháng 4 năm 1984, Antonov qua đời ở Kiev và được an táng tại Nghĩa trang Baikove.
Ông kết hôn ba lần và có bốn người con.

**Tham khảo**
Thể loại:Kỹ sư quân sự
Thể loại:Kỹ sư Nga
Thể loại:Nhà phát minh Nga
Thể loại:Sinh năm 1906
Thể loại:Mất năm 1984
Thể loại:Antonov
Thể loại:Anh hùng lao động xã hội chủ nghĩa
Thể loại:Máy bay Yakovlev
Artbook

Songs of Innocence and of Experience, copy Z, 1826 (Library of Congress)
Artbook là một bộ sưu tập bằng giấy hay vật liệu khác nữa, nội dung thông thường bao gồm tranh ảnh và đồ họa, được sắp xếp theo một chủ đề xác định. Nó có thể là một tập hợp những bức ảnh nghệ thuật, những bức ảnh chụp từ phim truyền hình hay phim điện ảnh, hay là sưu tập ảnh tác phẩm của một nghệ sĩ nào đó. Trong những năm gần đây, artbook trở nên phổ biến hơn và cũng được sử dụng như một phương tiện quảng cáo cho những quyển truyện tranh hay phim hoạt hình nhiều tập.
Artbook thường có kích thước 24 cm × 30 cm, được in với chất lượng cao.

**Sự hấp dẫn**
Artbook từ lâu đã là mục tiêu săn đuổi của các otaku (người hâm mộ cuồng nhiệt anime và manga) như một merchandise. Một số artbook Nhật Bản có tặng kèm một món quà nào đó. Như artbook Naruto tặng một tờ lịch có in hình tất cả các nhân vật, artbook InuYasha có tặng một chuỗi ngọc Inuyasha đeo.

**Việc xuất bản và phát hành Artbook**
Trước đây otaku Việt Nam thường phải mua những artbook của Nhật Bản với giá 150.000 đến 250.000 đồng. Rẻ hơn có artbook của Trung Quốc nhưng chất lượng kém hơn và thỉnh thoảng còn có lỗi chính tả, có giá 100.000 đến 200.000 đồng.
Tuy nhiên tới đây nhà xuất bản Kim Đồng sẽ ra mắt hai bộ artbook có bản quyền đầu tiên: One piece và Dragon Ball. Đây sẽ là khởi đầu cho những bộ artbook có bản quyền sau này tại Việt Nam

**Xem thêm**
Anime
*Manga

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Artbook Collection Database date=2006-07-19 -  Stuart's Artbook Review Site date=2006-09-04 
Thể loại:Tác phẩm nghệ thuật
Pavel Osipovich Sukhoi

Pavel Sukhoi
Pavel Osipovich Sukhoi (tiếng Nga Павел Осипович Сухой) (22 tháng 7 năm 1895 - 15 tháng 9 năm 1975) là một tổng công trình sư thiết kế và chế tạo máy bay của Liên Xô, ông là người Belarus.
Sukhoi được sinh ra ở Glubokoye gần Vitebsk, một ngôi làng nhỏ ở Belarus. Ông đến trường từ năm 1905 đến 1914 tại trường trung học Gomel. Năm 1915 ông đến học tại Trường kỹ thuật Đế chế Moscow (ngày nay là MGTU). Sau khi đệ nhất thế chiến nổ ra, ông nhập ngũ, vào năm 1920 ông được giải ngũ vì những vấn đề liên quan đến sức khỏe. Ông trở lại MGTU, và tốt nghiệp vào năm 1925.
Vào năm 1925 ông hoàn thành luận án có tên Chasseur Single-engined aircraft of 300 cv dưới sự hướng dẫn của Andrei Tupolev. Vào tháng 3-1925 ông bắt đầu làm việc như một kỹ sư/thiết kế ở TsAGI (Viện khí động học). Trong những năm sau đó, Sukhoi được thiết kế và xây dựng những máy bay nổi tiếng thế giới. Những ví dụ bao gồm máy bay ném bom hạng nặng TB-1 và TB-3. Vào năm 1932 ông đứng đầu ban kỹ sư và thiết kế ở TsAGI và năm 1938 ông được thăng chức đứng đầu của phòng thiết kế.
Vào tháng 9-1939, Sukhoi được đứng đầu một phòng công trình và thiết kế độc lập có tên là OKB Sukhoi, trụ sở ở Kharkiv. Sukhoi không hài lòng với vị trí của OKB. OKB Sukhoi được tách ra từ cục khoa học Moscow và nó được chuyển vị trí tới Podmoskovye. Việc di chuyển được hoàn tất trong nửa năm 1941. Vào mùa đông năm 1942, Sukhoi gặp vấn đề khác - ông không có dây chuyền sản xuất của mình, do đó ông không có gì để làm. Ông đã phát triển một máy bay tấn công mặt đất mới, Su-6, nhưng Stalin quyết định rằng máy bay này không được đưa vào sản xuất, khi đó đang dành ưu tiên cho Ilyushin Il-2. Những lý do là: đầu tiên, việc sản xuất những máy bay khác chậm lại và đúng lúc đó là chiến tranh do đó đây là điều không tốt, và thứ 2, Stalin đặc biệt không thích Sukhoi.
Máy bay tiêm kích-ném bom được phát triển bởi Sukhoi là Su-17 và Su-24. Máy bay chiến đấu cuối cùng Sukhoi thiết kế là T-10 (Su-27) nhưng ông không sống được đến lúc xem nó bay. Ông mất vào 25 tháng 12-1975, ông được trao tặng các danh hiệu tiến sĩ khoa học, giảng viên của MGTU, 2 lần Anh hùng Lao động (1957, 1965), Giải thưởng Nhà nước Liên Xô và Giải thưởng Lenin, Giải thưởng số 1 mang tên A. N. Tupolev.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 http://combatavia.com1.ru/ date=2005-07-02 - http://www.sukhoi.org/ date=2020-09-17 
Sukhoi, Pavel Osipovich
Sukhoi, Pavel Osipovich
Sukhoi, Pavel Osipovich
Sukhoi, Pavel
Sukhoi, Pavel
Thể loại:Người Belarus
Thể loại:Kỹ sư quân sự
Thể loại:Người được giải thưởng Stalin
Thể loại:Chính khách Liên Xô
Maryland

Maryland (d ənd), là một tiểu bang vùng Trung Đại Tây Dương của Hoa Kỳ, nằm trên bờ biển phía đông của Hoa Kỳ.
Maryland phía bắc giáp Pennsylvania; phía tây giáp Tây Virginia; phía bắc và phía đông là Delaware và Đại Tây Dương; và về phía nam, bên kia sông Potomac, là Virginia và Tây Virginia. Phần giữa của đường biên giới này bị cắt ở phía Maryland bởi Washington, D.C., nằm trên vùng nguyên là của Maryland. Vịnh Chesapeake gần như cắt đôi bang này, và những quận phía đông của vịnh được biết đến với cái tên chung là Eastern Shore.
Đại học Maryland là đại học nổi tiếng nhất ở tiểu bang này.
Biệt danh của tiểu bang Maryland là The Old Line State và The Free State

**Tham khảo**

Thể loại:Tiểu bang Hoa Kỳ
Thể loại:Trung-Đại Tây Dương
Thể loại:Tiểu bang Đông Duyên hải Hoa Kỳ
Michigan

Michigan là một tiểu bang thuộc vùng Bắc-Đông Bắc của Hoa Kỳ, giáp tỉnh Ontario của Canada. Bang này được đặt tên theo hồ Michigan, vốn có xuất xứ từ tiếng Ojibwe là mishigami có nghĩa là "hồ nước lớn". Michigan là bang đông dân thứ 8 trong 50 bang của Mỹ. Thủ phủ của nó là Lansing, thành phố lớn nhất là Detroit. Michigan chính thức được sáp nhập vào liên bang vào ngày 26 tháng 1 năm 1837 và trở thành bang thứ 26 của Hoa Kỳ.

**Xem thêm**
 Detroit

**Ghi chú**

**Tham khảo**

**Thư mục**
 oclc = 478659- location = Lincoln, NE- year = 1987- name-list-style = amp- oclc = 11918446- isbn = 978-0-8143-2093-8- name-list-style = amp- name-list-style = amp- name-list-style = amp

**Liên kết ngoài**
 165789-  State of Michigan government website-  Energy Data & Statistics for Michigan-  Info Michigan, detailed information on 630 cities-  Michigan Historic Markers-  Historical Society of Michigan-  Clarke Historical Library, Central Michigan University, Bibliographies for Michigan by region, counties, etc..-  Michigan State Guide from the Library of Congress-  Michigan Official Travel Site-  Michigan Official Business Site-  Michigan Official Talent Site-  Michigan State Fact Sheet date=2016-08-24  from the U.S. Department of Agriculture-  The Michigan Municipal League-  USGS real-time, geographic, and other scientific resources of Michigan- Regional/North_America/United_States/Michigan
Thể loại:Michigan
Thể loại:Tiểu bang Hoa Kỳ
Thể loại:Trung Tây Hoa Kỳ
Thể loại:Cựu thuộc địa của Pháp
Thể loại:Tân Pháp
Aleksandr Sergeyevich Yakovlev

Ảnh Aleksandr Sergeyevich Yakovlev
Aleksandr Sergeyevich Yakovlev (tiếng Nga: Алекса́ндр Серге́евич Я́ковлев; 1 tháng 4 năm 1906 19 tháng 3 lịch cũ – 22 tháng 8 năm 1989) là nhà thiết kế máy bay của Liên Xô, Thượng tướng không quân (1946), viện sĩ viện hàn lâm Liên Xô (1976), 2 lần anh hùng lao động (1940, 1957), 6 lần được tặng giải thưởng Stalin (1941, 1942, 1943, 1946, 1947, 1948), giải thưởng Lê Nin (1971) và giải thưởng quốc gia Liên Xô (1977).

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Alexander Sergeyevich Yakovlev
Thể loại:Kỹ sư Nga
Thể loại:Kỹ sư quân sự
Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Liên Xô
Thể loại:Chính khách Liên Xô
Thể loại:Máy bay Yakovlev
Thể loại:Thượng tướng Liên Xô
Thể loại:Giải thưởng Stalin
Không gian công cộng

Không gian công cộng là không gian phục vụ chung cho nhu cầu của nhiều người. Có hai thể loại không gian công cộng chính:
#Không gian "vật thể". Ví dụ: quảng trường, đường phố, công viên...
#Không gian "phi vật thể". Ví dụ: các diễn đàn trên Internet, các trang blog, các trang mạng xã hội hay các cuộc đối thoại tranh luận trực tuyến...
Sự hình thành, phát triển, và thay đổi của không gian công cộng phụ thuộc vào sự phát triển và đặc điểm của đời sống công cộng, vốn không giống nhau giữa các nền văn hóa khác nhau và ở các thời điểm khác nhau.
Trong không gian công cộng, người sử dụng vừa là người quan sát, lại vừa là người tham gia các hoạt động chung. Hình thức hay hoạt động của mỗi người trong không gian công cộng thường gây ảnh hưởng tới những người khác, vì thế, không gian công cộng được coi là nơi diễn ra các xung đột xã hội cũng như là nơi của các hòa giải xã hội giữa các tổ chức cá nhân.
Khái niệm, đặc điểm, cũng như ý nghĩa đối với xã hội của không gian công cộng đã được rất nhiều học giả nghiên cứu. Phần viết dưới đây tập trung vào không gian công cộng "vật thể" trong quy hoạch đô thị.

**Việt Nam**
Hiện chưa có nhiều nghiên cứu về không gian công cộng đặc thù ở Việt Nam.
Giống như nhiều thành phố đang phát triển ở châu Á khác, không gian công cộng ở các thành phố Việt Nam hiện rất thiếu, không có tổ chức, bị thương mại hóa và lấn chiếm trái phép. Do nhu cầu về không gian sinh hoạt, sản xuất, buôn bán của người dân đô thị hiện quá lớn, quỹ đất ít ỏi còn lại trong nhiều đô thị lớn ở Việt Nam không có khả năng mở rộng. Quá trình đô thị hóa hiện đang mở rộng các thành phố nhưng vẫn chưa tạo được các không gian công cộng đáp ứng nhu cầu xã hội.
Xu hướng tư nhân hóa các không gian công cộng (khuyến khích tư nhân tham gia phát triển hệ thống không gian công cộng) có hiệu quả kinh tế ở nhiều nước nhưng có nguy cơ tiềm tàng gây phân hóa xã hội.
Phát triển không gian công cộng như thế nào cho phù hợp với thời điểm hiện tại vì lợi ích tương lai của toàn xã hội vẫn là một thách thức lớn đối với Việt Nam.

**Xem thêm**
 Văn hóa đường phố- Văn hóa đô thị

**Tham khảo**
Thể loại:Không gian kiến trúc
Mười bảy khoảnh khắc mùa xuân (phim)

Mười bảy khoảnh khắc mùa xuân (tiếng Nga: Семнадцать мгновений весны) là một bộ phim truyền hình dài tập của Liên Xô, trình chiếu lần đầu năm 1973.

**Lịch sử**
Phim được làm tại xưởng phim Gorky, do Tatyana Lioznova đạo diễn và dựa trên cuốn tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Yulian Semyonov. Phim được chia làm 12 tập với mỗi tập có độ dài khoảng 70 phút và cả phim có thời lượng khoảng 840 phút.

**Nội dung**
Bộ phim nói về cuộc đời (đã được hư cấu) của một điệp viên người Nga tên là Isaev hoạt động tại nước Đức Quốc xã dưới tên Đức là Stirlitz, do diễn viên Soviet Vyacheslav Tikhonov đóng.
Nội dung phim tập trung vào hoạt động của Isaev trong mười bảy ngày cuối cùng trước khi chiến tranh thế giới lần thứ hai kết thúc. Các vai diễn chính khác do Leonid Bronevoy, Oleg Tabakov, Rostislav Plyatt và Vasily Lanovoy đảm nhận.

**Diễn viên**
Tập tin:Stirlitz.jpg|nhỏ|phải|170px|Vyacheslav Tikhonov trong vai 'Stirlitz'

**Sự kiện thú vị**
Phần âm nhạc của bộ phim do nhạc sĩ Mikayel Tariverdyev viết. Bài hát có tên là "Khoảnh khắc này không phải là vô nghĩa".
Bộ phim trở nên quen thuộc khắp Liên Xô và rất nhiều câu nói trong phim cũng đã được nhiều người thuộc lòng và sử dụng trong đời thường. Hiện đang có thảo luận về việc xây dựng một tượng đài kỷ niệm Stirlitz ở thành phố Gorokhovets, nơi ông sinh ra.
Sau 35 năm, kênh truyền hình "Nước Nga" quyết định làm mới – tô màu cho bộ phim huyền thoại này. 12 tập của bộ phim được tô màu hoàn tất trong thời gian 3 năm, với kinh phí gần 3 triệu dollar. Hơn 600 chuyên gia từ Hàn Quốc, Mỹ, Ấn Độ và Trung Quốc tham gia dự án này. Bộ phim cũng được làm lại về phần hiệu ứng âm thanh thực tế hơn.
Bộ phim được làm mới được công chiếu vào năm 2009, nhận được nhiều sự khen ngợi cũng như phản đối. Thậm chí, có một vài ý kiến sẽ thưa kiện những người làm mới vì xâm phạm nguyên bản.

**Xem thêm**
 Một số đoạn phim Mười bảy khoảng khác mùa xuân (đen trắng)- Một số đoạn phim Mười bảy khoảng khác mùa xuân (Màu)- Các kỹ thuật viên máy tính nói về quá trình màu hóa phim "17 khoảnh khắc mùa xuân"- Clip "Семнадцать мгновений весны"
Thể loại:Phim do Tatyana Lioznova đạo diễn
Thể loại:Yulian Semyonov
Thể loại:Phim của Gorkyfilm
Thể loại:Phim truyền hình Liên Xô
Thể loại:Phim về Chiến tranh Vệ quốc
Thể loại:Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Thể loại:Phim được phục chế màu
Thể loại:Phim năm 1973
Kappa (định hướng)

Kappa có thể là:- Kappa, chữ cái thứ 10 của bảng chữ cái Hy Lạp- Kappa (sinh vật truyền thuyết)- Kappa (truyện ngắn), một tác phẩm của Ryunosuke Akutagawa- Kappa (phép đo Phần Lan)- Kappa (công ty), một công ty thời trang của Ý- Kappa (tên lửa)- Tập đoàn xuất bản Kappa- Kappa, một ngôi làng ở Quận Woodford, bang Illinois, Hoa Kỳ- Kappa Mikey, loạt phim hoạt hình của Hoa Kỳ- kappa Cohen, một hệ số trong phép đo thống kê- GM Kappa, một kiểu xe hơi của công ty General Motors- Lancia Kappa, một kiểu xe hơi của công ty Fiat- Chỉ số Kappa, một chỉ tiêu đánh giá chất lượng của bột giấy
Kappa có thể là viết tắt của:- Kappa Kappa Gamma, hội nữ sinh trường cao đẳng Monmouth, Illinois, Hoa Kỳ- Kappa Kappa Kappa, hội nam sinh trường cao đẳng Monmouth, Illinois, Hoa Kỳ- Kappa Phi Lambda, hội nữ sinh trường đại học Binghamton, New York, Hoa Kỳ
Thể loại:Có dữ liệu nhân vật

Các bài được liệt kê ở đây chứa đựng Dữ liệu nhân vật. Các hình ở đây là chân dung của nhân vật ở đây; mỗi nhân vật thuộc về thể loại này chỉ nên có một hình ở đây, để hình đó có thể tiêu biểu cho họ ở những mục năm, v.v.
Nhân vật
Chi Kiều mạch

Chi Kiều mạch (danh pháp: Fagopyrum) là một chi thực vật có hoa thuộc họ Rau răm (Polygonaceae). Chi này gồm 15-16 loài, trong đó có hai loài cung cấp lương thực có tầm quan trọng đáng kể là kiều mạch hay kiều mạch Nhật Bản (danh pháp hai phần: Fagopyrum esculentum) và kiều mạch Tartar (danh pháp hai phần: Fagopyrum tataricum). Các loài cây này có công dụng tương tự nhau và được phân vào loại giả ngũ cốc, tức là chúng được sử dụng như là ngũ cốc nhưng lại không thuộc về họ Hòa thảo (Poaceae hay Gramineae). Lưu ý là hai loại kiều mạch này còn có tên gọi là lúa mạch hay lúa mạch đen, nhưng chúng không phải là lúa thực thụ. 

**Xem thêm**
 Chenopodium quinoa- Salvia hispanica

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Thực vật Đông Á

Thể loại:Thực vật Trung Quốc
Thể loại:Thực vật Nhật Bản
Chữ Hán phồn thể

Chữ Hán phồn thể (繁體漢字 - Phồn thể Hán tự) hay chữ Hán chính thể (正體漢字 - Chính thể Hán tự) là bộ chữ Hán tiêu chuẩn đầu tiên của tiếng Trung. Dạng chữ viết phồn thể hiện nay đã xuất hiện lần đầu cùng với các văn bản ghi chép thời nhà Hán và ổn định từ thế kỷ 5 trong thời Nam Bắc triều. Thuật ngữ phồn thể hoặc chính thể được sử dụng để phân biệt với chữ Hán giản thể, một hệ thống chữ Hán được giản lược nét hoặc điều chỉnh bộ do chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa quy định áp dụng từ năm 1949.
Chữ Hán phồn thể hiện vẫn được sử dụng chính thức tại Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan), Hồng Kông và Ma Cao và các cộng đồng Hoa kiều hải ngoại ngoài Đông Nam Á. Chữ Hán giản thể chủ yếu được sử dụng ở Trung Quốc đại lục, Singapore và Malaysia trong các ấn bản chính thức. Việc sử dụng chữ chính thể hay giản thể vẫn là một vấn đề tranh cãi kéo dài trong cộng đồng người Hoa. Người Đài Loan và Hồng Kông cho rằng, chữ giản thể của chính phủ Trung Quốc đại lục làm mất đi ý nghĩa đích thực của chữ Hán.
Hiện nay, nhiều tờ báo trực tuyến Trung Quốc ở nước ngoài cho phép người dùng chuyển đổi giữa cả hai thể.

**Xem thêm**
 Chữ Hán giản thể

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Chuyển đổi trực tuyến giữa hai loại chữ giản thể và phồn thể.
Hán phồn thể
Phồn thể
Phồn thể
Tả truyện

nhỏ
Tả truyện (tiếng Trung Quốc: 左傳; bính âm: Zuo Zhuan; Wade-Giles: Tso Chuan), Xuân Thu Tả thị truyện (c=春秋左氏傳), hay Tả thị Xuân Thu (c=左氏春秋), là tác phẩm sớm nhất của Trung Quốc viết về lịch sử phản ánh giai đoạn từ năm 722 TCN đến năm 468 TCN.

**Tác giả**
Theo truyền thống, Tả truyện thường được coi là tác phẩm của Tả Khâu Minh, và là truyện của kinh Xuân Thu, mặc dầu một số học giả hiện nay vẫn còn tranh luận về điều này. Đa phần học giả nổi tiếng trong số đó, như Dương Bá Tuấn (楊伯峻) cho rằng tác phẩm đã được sáng tác thời Chiến Quốc, và nó đã được hoàn thành không muộn hơn năm 389 TCN.
Nhà sử học hiện đại Trung Quốc là Lê Đông Phương diễn giải về tác giả Tả truyện theo hướng khác. Ông nêu các luận điểm:
Tác giả Tả thị Xuân Thu (tức Tả truyện) không thể là Tả Khâu Minh vì họ của Tả Khâu Minh là Tả Khâu chứ không phải Tả.
Hai chữ Tả truyện có thể không phải là tên người mà là tên địa phương. Tả Thị là quê của danh tướng Ngô Khởi. Ngô Khởi lại là đệ tử của một người học trò của Khổng Tử, tên là Bốc Thương - còn gọi là Tử Hạ. Tử Hạ có sở trường về văn chương.
Có thể chính Tử Hạ mới là tác giả sách này. Ngô Khởi mang bộ sách này về quê Tả Thị. Về sau, bộ sách ấy được các đệ tử của ông mang từ Tả Thị qua nơi khác. Khi sách được truyền bá, người ta quen gọi "Sách Xuân Thu xuất phát từ họ Tả" - và nói gọn lại là Tả thị Xuân Thu, hay Tả truyện.

**Nội dung**
Theo thứ tự 12 đời vua nước Lỗ từ Lỗ Ẩn Công năm thứ nhất đến Lỗ Ai Công năm thứ hai mươi bảy, tổng cộng 254 năm, Tả truyện ghi chép lịch sử các nước chư hầu lúc bấy giờ, toàn bộ khoảng 18 vạn chữ.
Cuối sách phụ thêm sự kiện Trí bá diệt vong vào năm Lỗ Điệu Công thứ tư.

**Đánh giá**
Cuốn sách này là một trong những nguồn tài liệu quan trọng để hiểu được lịch sử giai đoạn Xuân Thu.
Cuốn sách cũng chứa đựng thông tin đầu tiên đề cập tới cờ vây trong đoạn viết về năm thứ 25 Lỗ Tương Công theo lịch Gregory là năm 548 TCN.
Với phong cách hành văn dễ hiểu và cô đọng, Tả truyện cũng là một tác phẩm quý giá trong những văn bản kinh điển Trung Quốc. Tác phẩm này và cuốn Sử ký Tư Mã Thiên được nhiều thế hệ coi là những khuôn mẫu văn chương có phong cách duy nhất thời Trung Hoa cổ đại.
Về sau, đời Tây Tấn có danh tướng Đỗ Dự say mê sách Tả truyện đến mức thường mang theo trên mình ngựa khi đi ra ngoài, nên bị gọi là mắc "bệnh Tả truyện".

**Tham khảo**
  id=ISBN 7-101-00262-5-  id=ISBN 0-231-06715-1

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  The Zuozhuan Digital Concordance date=2001-12-06 . bởi El Colegio de Mexico, dữ liệu tiếng Anh dựa trên bản dịch đầy đủ bởi nhà Hán học kiêm truyền giáo người Anh thế kỷ 19 - James Legge.-  Giới Chi Thôi bất ngôn lộc
Thể loại:Điển tịch cổ điển Trung văn
Thể loại:Lịch sử Trung Quốc
Thể loại:Văn bản cổ điển Trung Quốc
Thể loại:Văn học Trung Quốc
Thể loại:Sách lịch sử về Trung Quốc
Thể loại:Tác phẩm Nho giáo
Xuân Thu (định hướng)

Xuân Thu có thể được dùng ở một trong các nghĩa sau:

**Việt Nam**
 Xã Xuân Thu, huyện Sóc Sơn, Hà Nội

**Trung Quốc**
 Xuân Thu: là tên gọi một giai đoạn lịch sử từ 722 TCN đến 481 TCN trong lịch sử Trung Quốc.- Kinh Xuân Thu: là bộ biên niên sử nước Lỗ viết về giai đoạn từ năm 722 TCN tới năm 481 TCN trong lịch sử Trung Quốc.- Tả thị Xuân Thu: là bộ sử được viết thời Chiến quốc, tác giả có thể là Tả Khâu Minh hoặc Bốc Thương.- Lã thị Xuân Thu: là bộ sách bách khoa gồm 26 quyển sách do Lã Bất Vi cùng với các biện sĩ viết ra về học thuật, tư tưởng và những việc trời đất, muôn vật...
Yulian Semyonovich Semyonov

Yulian Semyonovich Semyonov (tên tiếng Nga: Юлиа́н Семёнович Семёнов; 8 tháng 10 năm 1931 - 15 tháng 9 năm 1993) là một nhà văn Liên Xô chuyên viết các tiểu thuyết phản gián.

**Tiểu sử và sự nghiệp**
Vào năm 1968, Semyonov đã viết một cuốn tiểu thuyết theo ý thức hệ chính thống có tên là Mười bảy khoảnh khắc mùa xuân, dựa trên câu truyện có thật của một điệp viên người Nga, "Stirlitz", trong thời gian 17 ngày ngay trước khi chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc. Cuốn tiểu thuyết này cũng đã được dựng thành phim truyền hình nhiều tập. Bộ phim Mười bảy khoảnh khắc mùa xuân đã trở nên quen thuộc với nhiều người dân Liên Xô (cũ).

**Tác phẩm**
 Không cần khẩu lệnh (Пароль не нужен): 1966- Mười bảy khoảnh khắc mùa xuân (Семнадцать мгновений весны): hoàn thành năm 1969, xuất bản năm 1970- TASS được quyền tuyên bố... (ТАСС уполномочен заявить…): 1970- Kim cương dành cho chuyên chính vô sản (Бриллианты для диктатуры пролетариата): 1971- Sự dịu dàng (): 1975

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Юлиан Семенов trên Lib.ru- 0783972-  Подробный перечень произведений Ю. Семёнова-  Биография Ю. Семёнова-  Список сценариев Ю. Семёнова на сайте «Кино-Театр»
Đề Đô thành Nam trang

Đề Đô thành Nam trang (hay còn gọi Đề tích sở kiến xứ) là một trong rất ít những bài Đường thi nói về chủ đề tình yêu của tác giả Thôi Hộ. Tuy sáng tác ít nhưng Thôi Hộ được "lưu danh thiên cổ" cũng nhờ vào bài thất ngôn tứ tuyệt gắn với "thiên tình sử" nhiều giai thoại này.
Khi sáng tác Truyện Kiều, Nguyễn Du cũng mượn hai câu trong bài thơ này để miêu tả tâm trạng Kim Trọng khi trở lại vườn Thúy thì Kiều đã bước vào con đường lưu lạc.

**Tác phẩm**

**Giai thoại**
Thôi Hộ tự Ân công, người quận Bác lăng, nay là Định huyện, tỉnh Trực lệ, Trung Hoa, sống vào khoảng niên đại Đường Đức tông. Thôi Hộ vốn lận đận khoa cử lại là người tuấn nhã, phong lưu nhưng sống khép kín, ít giao du.
Một lần nhân tiết Thanh minh, chàng trai Thôi Hộ dạo chơi phía nam thành Lạc Dương. Nhân thấy một khuôn viên trồng đào rất đẹp, tươi thắm những hoa, chàng đến gõ cổng xin nước uống. Lát sau lại thấy một thiếu nữ diễm lệ e ấp nấp trong vườn đào. Uống nước xong, chàng ra đi.
Năm sau, cũng trong tiết Thanh minh, người con trai trở lại chốn cũ, nhưng cổng đóng then cài, gọi mãi không thấy ai. Chàng viết bài thơ trên dán trên cổng. Lâu sau nữa, khi trở lại, chợt nghe tiếng khóc từ trong nhà vọng ra rồi thấy một ông lão ra hỏi chàng có phải là Thôi Hộ không và cho biết con gái của cụ sau khi đọc xong bài thơ bỏ cả ăn uống, đã chết, xác vẫn còn ở trong nhà. Thôi Hộ tìm vào đến bên xác người con gái, tuy đã tắt thở nhưng vẫn còn ấm và mặt mày vẫn hồng nhuận. Chàng quỳ xuống than van kể lể. Người con gái sống lại và họ trở thành vợ chồng. Bài thơ ghi lại mối tơ duyên bất hủ nhuốm màu sắc một huyền thoại.
Đến năm 796, niên hiệu Trinh Nguyên Thôi Hộ đậu tiến sĩ, làm tiết độ sứ Lĩnh Nam.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Nguyễn Thị Bích Hải, 108 bài thơ tình Trung Hoa, Nhà xuất bản Thuận Hóa, Huế 1998
Thể loại:Thơ Đường
Thể loại:Thơ tuyệt cú
Thể loại:Thất ngôn tứ tuyệt
Ngụy Khắc Đản

Ngụy Khắc Đản (魏克憻, 1817–1873), tự Thản Chi, là danh sĩ và là quan nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

**Tiểu sử sơ lược== 
Tập tin:The Annamite Ambassadors in Paris - Antique Print 1863.jpg|thumb|250px|Đoàn sứ thần Đại Nam tại Paris năm 1863, hàng ngồi từ trái qua phải: Phó sứ Phạm Phú Thứ, Chánh sứ Phan Thanh Giản, và Bồi sứ Ngụy Khắc Đản
Ngụy Khắc Đản sinh trưởng tại xã Xuân Viên, tổng Xuân Viên, huyện Nghi Xuân, phủ Đức Thọ, tỉnh Nghệ An (nay là xã Xuân Viên, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh).
Cha ông là Ngụy Khắc Thận. Năm Thiệu Trị thứ nhất (1841), Ngụy Khắc Đản thi đỗ cử nhân khoa Tân Sửu tại trường thi xứ Nghệ An, được bổ làm huấn đạo huyện Can Lộc (nay thuộc tỉnh Hà Tĩnh).
Năm Tự Đức thứ 9 (1856), Ngụy Khắc Đản thi đỗ đầu thi Đình đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ đệ tam danh (tức Đình nguyên Thám hoa). Sau đó, ông nhập ngạch Hàm lâm, rồi thăng dần lên Án sát Quảng Nam.
Tháng 8 năm 1858, tàu chiến Pháp nả đạn pháo tấn công Đà Nẵng, đến ngày 5 tháng 6 năm 1862 thì Hòa ước Nhâm Tuất được ký kết giữa triều đình Tự Đức và thực dân Pháp, mà phần thua thiệt ở về phía Việt Nam.
Để chuộc lại ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ (Biên Hòa, Gia Định, Định Tường) vừa bị mất sau hòa ước trên, năm 1863, Ngụy Khắc Đản được cử làm bồi sứ trong phái đoàn của Phan Thanh Giản đi sang Pháp thương thuyết để chuộc lại lãnh thổ đã mất. Cuộc hội kiến triều đình Napoleon III khá thành công, tháng 12/1863, Pháp cử Gabriel Aubaret làm lãnh sự ở Vọng Các (Bangkok, Thái Lan) và đến Huế để thương thảo hòa ước mới để thay cho Hòa ước Nhâm Tuất mà lịch sử thường gọi là Dự thảo Hòa ước Aubaret. Thông qua dự thảo mới này thì triều đình Huế được chuộc lại 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ, nhưng đến phút cuối thì chính phủ Pháp đã gửi phản lệnh, huỷ bỏ dự thảo hòa ước này.
Đi sứ về, năm 1864, Ngụy Khắc Đản được thăng làm Bố chính sứ Nghệ An, rồi lần lượt trải các chức: Khâm sai Kinh lý Trấn Ninh, sung Tuyên phủ sứ, thự Hữu tham tri bộ Hộ, Thượng thư bộ Binh, Thượng thư bộ Công, sung tham biện viện Cơ mật.
Sau vì bệnh, Ngụy Khắc Đản xin cáo về rồi mất tại quê nhà năm 1873, lúc 56 tuổi. Nghĩ đến công lao, vua Tự Đức chuẩn cho ông thực thụ hàm Tham tri và sai quan đến tế.

**Tác phẩm== 
Tác phẩm của Ngụy Khắc Đản có:- Tây phù nhật ký- Như Tây Ký- Tuồng Kim Vân Kiều

**Sách tham khảo**
Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam chính biên liệt truyện. Nhà xuất bản Văn Học, 2004.

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Quan lại nhà Nguyễn
Thể loại:Nhà ngoại giao Việt Nam thời Nguyễn
Thể loại:Người Hà Tĩnh
Thể loại:Thám hoa Việt Nam
Thể loại:Thủ khoa Nho học Việt Nam
Thể loại:Họ Ngụy
New Mexico

New Mexico (Nuevo México ; Yootó Hahoodzo ) là một tiểu bang tọa lạc ở vùng Tây Nam Hoa Kỳ, giáp biên giới quốc tế với bang Chihuahua của Mexico. New Mexico trở thành bang thứ 47 vào ngày 6 tháng 1 năm 1912. Nó thường được xem là một tiểu bang miền Núi. New Mexico có diện tích lớn thứ năm, dân số lớn thứ 36, và mật độ dân số thấp thứ sáu trong 50 tiểu bang Hoa Kỳ.
Đã có người sinh sống từ hàng nghìn năm trước khi người châu Âu đến khai phá, New Mexico trở thành một phần của thuộc địa Tân Tây Ban Nha của đế quốc Tây Ban Nha năm 1598. Sau đó, nó là một phần của nước México độc lập trước khi trở thành một lãnh thổ Hoa Kỳ và cuối cùng thành một tiểu bang Hoa Kỳ do kết quả của cuộc Chiến tranh Hoa Kỳ-México. Trong các tiểu bang, New Mexico có tỉ lệ người Hispano cao nhất, gồm con cháu của thực dân Tây Ban Nha, những người đã sống ở đây hơn 400 năm. Nó cũng có tỉ lệ người bản địa cao thứ nhì sau Alaska, và có tổng số người bản địa cao thứ tư sau California, Oklahoma, và Arizona. Đa số người bản địa thuộc các dân tộc Navajo, Pueblo, và Apache. Nền văn hóa tiểu bang được định hình qua các ảnh hưởng từ Hispano và người bản địa, và được thể hiện qua bang kỳ. Màu đỏ và vàng được lấy từ hoàng kỳ Tây Ban Nha, với biểu tượng mặt trời cổ xưa của người Zia.
Có một niềm tin sai lầm rằng New Mexico lấy tên theo México. Tuy nhiên, khi người Tây Ban Nha khai phá New Mexico năm 1563, và lần nữa năm 1581, họ tin rằng nó cũng có nền văn hóa Mexica tương tự của Đế quốc Aztec. Cái tên này đơn giản là được chấp nhận, dù tiểu bang không có liên hệ gì với các bộ tộc tại México.

**Xem thêm**
 México- Texas

**Ghi chú**

**Tham khảo**

Thể loại:Tiểu bang Hoa Kỳ
Thể loại:Tây Nam Hoa Kỳ
Thể loại:Tây Hoa Kỳ
Thể loại:Cựu thuộc địa Tây Ban Nha
6000 (số)

6000 (sáu nghìn, hay sáu ngàn) là một số tự nhiên ngay sau 5999 và ngay trước 6001.

**Một số số nguyên trong khoảng từ 6000 đến 6999**
 6174: Hằng số Kaprekar

**Tham khảo**
Thể loại:Số chẵn