Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Hài kịch tình huống

Hài kịch tình huống
Hài kịch tình huống hay sitcom (viết tắt của từ tiếng Anh: situation comedy) là một thể loại của hài kịch, lúc đầu được sản xuất cho radio nhưng hiện nay được trình chiếu chủ yếu trên ti vi. Sitcom có nhiều tập với những tình huống hài hước được lồng ghép vào nội dung câu chuyện phim và được thực hiện hầu hết trong trường quay, thu thanh đồng bộ, sử dụng cùng lúc 3 đến 4 máy quay phim ghi hình và bắt buộc phải dựng hình ngay tại trường quay để bảo đảm thời gian thực hiện một tập phim (khoảng 50 phút) chỉ trong thời gian 3 đến 4 ngày.

**Lịch sử**
Hài kịch tình huống xuất hiện trên đài phát thanh ở Hoa Kỳ từ thập niên 1920. Chương trình đầu tiên có tên gọi là Sam and Henry phát trên đài phát thanh WGN ở Chicago vào năm 1926 lấy cảm hứng từ các câu truyện tranh hay các tình huống gây cười để đưa lên sóng.
Sau đó có chương trình truyền thanh hài kịch tình huống Amos & Andy, xuất hiện lần đầu trên hệ thống CBS năm 1928. Chương trình này là một trong những chương trình sitcom phổ biến nhất của thập niên 1930.
Theo từ điển Merriam-Webster Collegiate tái bản lần thứ 12 thì thuật ngữ sitcom bắt đầu hình thành từ năm 1951 cùng lúc với vở kịch I Love Lucy trên tivi.
Ngay từ những ngày đầu ra mắt, hài kịch tình huống đã từng là một phần thiết yếu của các chương trình truyền hình ở Hoa Kỳ.
Ở Âu châu thì đài BBC của Anh đã phát sóng Pinwright's vào cuối năm 1946 và sang những năm kế tiếp.
Sitcom ra mắt ở Mỹ lần đầu tiên có thể là Mary Kay and Johnny, với thời lượng phát sóng 15 phút trên hệ thống truyền hình DuMont vào tháng 11 năm 1947.
Tại buổi giao lưu truyền hình 2006, Sitcom đứng cuối bản danh sách các chương trình mang tính đại chúng nhất của thị trường Mỹ.

**Đặc điểm**
Đây là kỹ thuật làm phim truyền hình được quay bằng nhiều máy, thu tiếng trực tiếp tại phim trường, không phân cảnh trước và dựng phim tại chỗ. Cứ vài tập phim chuyển tải một câu chuyện có tính độc lập với nhiều tình tiết hài hước, tuy nhiên dàn diễn viên thì cố định suốt toàn phim.

**Hài kịch tình huống tại một số quốc gia**

**Việt Nam**
Hài kịch tình huống tại Việt Nam là điều khá mới mẻ. Bộ phim đầu tiên được làm theo công nghệ này là Lẵng hoa tình yêu do Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh hợp tác với Công ty FNC (Hàn Quốc) thực hiện, tiếp theo là Vòng xoáy tình yêu (được chiếu trên HTV9). Cuối năm 2005, VFC bấm máy quay 300 tập phim Gia đình họ Vạn. Các tiểu phẩm của chương trình Gặp nhau cuối tuần trên VTV như: Chuyện của sếp (20 tập), Chuyện Giang Còi, Quang Tèo (20 tập), Chuyện hàng xóm cũng là những sitcom. Hai bộ phim nổi bật của thể loại sitcom thời kỳ đầu là Cô gái xấu xí(Hãng phim Việt) và Những người độc thân vui vẻ.(VFC).Cô gái xấu xí được mua bản quyền từ Colombia kể về một cô gái tốt tính nhưng quá xấu xí. Những người độc thân vui vẻ được mua bản quyền từ Trung Quốc kể về cuộc sống của nhân viên, ban quản lý và các vị khách của tòa nhà Chung cư vui vẻ.

**Xem thêm**
 Giới giải trí- Công nghiệp văn hoá- Công nghiệp sáng tạo

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  IMDB Comedy
Thể loại:Thể loại truyền hình

Thể loại:Giải trí
Thể loại:Thuật ngữ truyền hình
Động vật nhai lại

Bò và bê
Động vật nhai lại là bất kỳ động vật móng guốc nào mà quá trình tiêu hóa thức ăn của chúng diễn ra trong hai giai đoạn. Giai đoạn thứ nhất chúng ăn thức ăn thô và nuốt vào dạ dày. Giai đoạn thứ hai, chúng ợ thức ăn đã phân hủy một phần trong dạ dày trở lại miệng để nhai lại. Động vật nhai lại bao gồm trâu, bò, dê, gold atula, lạc đà, lạc đà không bướu, hươu cao cổ, bò rừng bizon, hươu, nai, linh dương đầu bò và linh dương. Phân bộ Ruminantia bao gồm gần như tất cả các loài này, ngoại trừ lạc đà và lạc đà không bướu, là các loài thuộc về phân bộ Tylopoda. Động vật nhai lại cũng chia sẻ các đặc trưng giải phẫu khác ở chỗ chúng đều là động vật có số lượng ngón chân chẵn (Bộ Guốc chẵn).
Động vật nhai lại có dạ dày gồm bốn ngăn, được gọi là dạ cỏ, dạ tổ ong, dạ lá sách và dạ múi khế. Trong hai ngăn đầu tiên (dạ cỏ và dạ tổ ong), thức ăn được trộn lẫn với nước bọt và tách ra thành các lớp thức ăn rắn và lỏng. Các thức ăn rắn kết thành khối để tạo ra thức ăn nhai lại. Thức ăn nhai lại sau đó được ợ trở lại miệng để chúng nhai chậm nhằm trộn lẫn thức ăn này triệt để hơn với nước bọt, có tác dụng phân hủy sâu hơn nữa các sợi thức ăn. Các sợi thức ăn, đặc biệt là xenluloza, bị phân hủy thành glucoza trong các ngăn này bởi các vi khuẩn cộng sinh và các động vật nguyên sinh. Các sợi thức ăn đã bị phân hủy, bây giờ trở thành phần lỏng của khối thức ăn và chuyển qua dạ cỏ tới ngăn dạ dày tiếp theo là dạ lá sách, tại đây nước bị loại bỏ. Sau quá trình này thức ăn đang tiêu hóa được chuyển tới ngăn cuối cùng là dạ túi khế. Thức ăn trong dạ túi khế được tiêu hóa giống như trong dạ dày người. Cuối cùng thức ăn được chuyển tới ruột non và tại đây các chất dinh dưỡng được hấp thụ.
Gần như tất cả glucoza tạo ra nhờ sự phân hủy xenluloza được các vi khuẩn cộng sinh sử dụng. Động vật nhai lại thu được năng lượng từ các axít béo dễ biến đổi do các vi khuẩn này tạo ra: chẳng hạn axít axêtic, axít propionic và axít butyric.

**Thông tin khác**
 Một trong những yêu cầu của Kashrut (luật về chế độ ăn kiêng của người Do Thái) đối với động vật sống trên đất liền là động vật nhai lại thức ăn của chúng.- Từ "nhai lại" trong tiếng Việt khi dùng trong văn chương còn có nghĩa ẩn dụ, chỉ sự lặp lại một điều gì đó của người khác mà không cần suy nghĩ gì. Nó khác với phép ẩn dụ trong tiếng Anh, trong đó động từ ruminate (nhai lại) lại có nghĩa ẩn dụ là sự suy nghĩ thấu đáo hay suy nghĩ sâu sắc.

**Xem thêm**
 Động vật một dạ dày- Phân bộ Nhai lại Ruminantia

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Sinh lý học tiêu hóa của động vật ăn cỏ date = ngày 21 tháng 3 năm 2017 - Đại học Colorado- 34175
Thể loại:Bộ Guốc chẵn
Thể loại:Động vật ăn cỏ
Nguyễn Hiền (nhạc sĩ)

Nguyễn Hiền (1927–2005) là một nhạc sĩ Việt Nam. Ông là tác giả ca khúc nổi tiếng, Anh cho em mùa xuân phổ thơ Kim Tuấn.

**Cuộc đời**

**Trong nước**
Nguyễn Hiền sinh năm 1927 tại Hà Nội. Bắt đầu học nhạc từ năm 1935, ông đã học và sử dụng dương cầm, vĩ cầm, phong cầm. Năm 18 tuổi, ông phổ nhạc cho bài thơ "Người em nhỏ" của Thiệu Giang, một người bạn của ông. Năm 1950, ông là nhạc trưởng của ban nhạc "Hotel de Paris" tại Hà Nội.
Ông lập gia đình năm 1953 rồi di cư vào Nam một năm sau đó, rồi làm việc tại các bộ Thông tin, Chiêu hồi và Xây dựng Nông thôn. Ông từng làm Chủ sự phòng Chương trình Đài Phát thanh Sài Gòn; Phụ tá giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam.

**Nước ngoài**
Ba năm sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc, năm 1978 ông bị vu cho là dính líu đến tổ chức phản quốc và bị tù cải tạo đến năm 1980 như hàng chục vạn người miền nam khác
Năm 1988, nhạc sĩ Nguyễn Hiền và gia đình định cư tại Hoa Kỳ theo diện ODP. Ông cùng cố nhạc sĩ Ngọc Bích và một số người bạn lập ra ban Saigon Band ở Little Saigon, Westminster, California.
Năm 2004, trung tâm Thúy Nga thực hiện chương trình Paris By Night 74 - Hoa Bướm Ngày Xưa nhằm vinh danh ông, cùng với hai nhạc sĩ Huỳnh Anh và Song Ngọc.
Nguyễn Hiền qua đời vào hồi 10 giờ 15 phút sáng ngày 23 tháng 12 năm 2005 (giờ California, Hoa Kỳ) vì bệnh ung thư phổi.

**Tác phẩm**
Anh cho em mùa xuân (1962) 
*Ân tình lên ngôi
*Bên hồ liễu
*Bước chân dĩ vãng
*Buồn ga nhỏ
*Chiều nào em đến
*Chuyện đêm mưa (lời 1 và lời 2)
*Đã mấy thu rồi
*Đêm nay về đâu
*Đêm sơn cước
*Đôi mắt người thương (Thương ca)
*Đường tơ thôi đừng lưu luyến
*Đường hoa
*Đừng quên
*Em là vì sao sáng
*Gửi một cánh chim
*Hai mươi câu tuổi trẻ
*Hận người Hời
*Hồ Than Thở
*Hoa bướm ngày xưa (1958) 
*Hoa đào năm trước
*Hoài thơ
*Hương thề
*Huyền Trân công chúa (truyện ca)
*Kiếp hoang
*Kỷ niệm chúng mình
*Lá rơi bên thềm (1962)
*Lá thư gửi mẹ
*Mái tóc dạ hương (1962) 
*Mắt buồn như mùa đông
*Mơ về làng xưa
*Ngàn năm mây bay (1962)
*Ngày tươi sáng
*Người em nhỏ (1945)
*Say men thanh bình
*Sầu tha hương
*Phố vắng đêm mưa (1961)
*Thầm ước
*Thanh bình ca
*Thu may áo cưới (1965)
*Tiếng hát học trò
*Tiếng sáo diều
*Tiếng than miền Bắc (1956)
*Tìm đâu (1961)
*Tìm vui sông hồ (1962)
*Tình trăng nước (1958)
*Từ giã thơ ngây (1963)
*Về bến xưa
*Về đây anh 
*Xuân vui ca
*Ý nhạc chiều

**Tham khảo**
Thể loại:Nhạc sĩ nhạc vàng
Thể loại:Nhạc sĩ tình khúc 1954–1975
Thể loại:Nhạc sĩ gốc Việt
Thể loại:Người Hà Nội
Hà Tôn Mục

Hà Tông Mục (1653–1707), tự Hậu Như, hiệu Thuần Như, Chuyết Trai, Đôn Phủ, là một Tiến sĩ, một danh thần nổi tiếng thời Lê trung hưng, có nhiều công trạng đối với đất nước.
Ông quê ở làng Tỉnh Thạch, huyện Thiên Lộc (nay là xã Tùng Lộc, huyện Can Lộc) tỉnh Hà Tĩnh nằm ở phía nam Hồng Lĩnh. Vùng ấy còn có nhiều danh nhân như Đặng Dung, Đặng Tất... Dòng họ Hà của ông là một dòng họ khoa bảng, ông là hậu duệ đời thứ 7 của Tiến sĩ Hà Tông Trình (1434-1511) từng là thượng thư bộ Binh, bộ Hình, bộ Công, Tế tửu Quốc Tử Giám dưới thời Lê sơ.
Ông đỗ tiến sĩ năm 1688, lại đỗ đầu kỳ thi ứng chế, tức kỳ thi dành cho các tiến sĩ ở điện Vạn Thọ với đầu bài do chính vua ra. Mấy năm sau, ông lại đỗ khoa Đông Các, khoa thi đặc biệt chỉ dành cho những người đã đỗ tiến sĩ và đang làm quan.
Ông từng giữ các chức như: Lại khoa cấp sự trung (kiểm tra công việc quan lại, tổ chức); Nội tán (dạy học cho con, cháu vua); Thủy sư; Biên tu quốc sử quán; Đốc đồng (trấn giữ) hai xứ Tuyên - Hưng; Phủ doãn phủ Phụng Thiên (đứng đầu kinh đô); Chánh sứ; Tả thị lang bộ Hình (đứng thứ hai sau thượng thư, hàng tam phẩm).
Năm 1699, nhà Thanh xâm lấn Bảo Lạc (Cao Bằng), Hà Tôn Mục và Nguyễn Hành đã đẩy lui được quân Thanh trong cuộc đấu tranh ngoại giao với Sầm Trì Phượng. Năm 1703, ông đi sứ sang Trung Quốc. Vì đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, giữ được hòa hiếu giữa hai nước, vua Khang Hy hết sức cảm phục, tặng cho một bức đại tự do chính Khang Hy viết ba chữ "Nhược xung hiên", khắc gỗ và sơn son. Bức đại tự này hiện còn giữ tại đền thờ Hà Tông Mục ở quê ông; ba chữ đó có nghĩa là "khiêm nhường, trí tuệ, chí khí cao cả".
Hà Tôn Mục cũng là một trong các tác giả của Đại Việt sử ký tục biên.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Website của Họ Hà Việt Nam
Thể loại:Quan lại nhà Lê trung hưng
Thể loại:Người Hà Tĩnh
Thể loại:Nhà ngoại giao Việt Nam thời Lê trung hưng
Thể loại:Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Lẵng hoa tình yêu

Lẵng hoa tình yêu là một bộ phim truyền hình hài kịch tình huống được thực hiện bởi Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh hợp tác với FNC, Hàn Quốc do Vĩnh Hương làm đạo diễn. Phim phát sóng vào lúc 17h45 thứ 4, 5, 6 hàng tuần bắt đầu từ ngày 2 tháng 2 năm 2005 và kết thúc vào ngày 25 tháng 3 năm 2005 trên kênh HTV9.

**Cốt truyện**
Lẵng hoa tình yêu nói về câu chuyện của một gia đình có ba thế hệ cùng chung sống: thế hệ thứ nhất - bà Tư, thế hệ thứ hai - Hoàng, Oanh, Hải, Thảo và thế hệ thứ ba - con cháu. Vì là những người sống hồn hậu, có tính hài hước, vui buồn rõ ràng và cũng hơi "bốc đồng", họ yêu ghét đều lắm lúc vội vã, điều đã tạo ra nhiều tình huống hài hước cho phim...

**Diễn viên**
NSND Ngọc Giàu trong vai Bà Tư
*NSƯT Thanh Hoàng trong vai Hoàng
*NSND Kim Xuân trong vai Oanh
*NSƯT Ngọc Trinh trong vai Thảo
*Hoàng Sơn trong vai Hải
*Chi Bảo trong vai Bình
*Cao Minh Đạt trong vai Thắng
*Thanh Thúy trong vai Đào
*Tấn Thi trong vai Khiêm
*Quỳnh Phượng trong vai Linh
*Hoàng Nga trong vai Mai
*NSƯT Hạnh Thúy trong vai Hiền
*Ngọc Lan trong vai Loan
*Hoàng Hải trong vai Sơn
*NSƯT Công Ninh trong vai Hùng
*Huỳnh Anh Tuấn trong vai Anh chàng Việt kiều
NSƯT Hồ Kiểng, NSƯT Phi Điểu, nghệ sĩ Ánh Hoa, cùng một số diễn viên khác...

**Sản xuất**
Với những cái đầu tiên như: Phim hợp tác đầu tiên với Hàn Quốc của Hãng phim truyện Thành phố Hồ Chí Minh; Phim sitcom đầu tiên tại Việt Nam. Lẵng hoa tình yêu đã được coi là dự án được kì vọng nhất vào thời điểm đó.
Kịch bản phim được phía Hàn Quốc gửi từ năm 2001 do tác giả Shin Dong-ik viết, sau đó được nhà biên kịch Hồ Diệu Hương chỉnh sửa lại cho phù hợp với văn hóa và truyền thống Việt Nam. Phim sau đó đã bắt đầu khởi quay từ ngày 6 tháng 9 năm 2004 tại một phim trường nhỏ được dựng ở Củ Chi, do họa sĩ, nghệ sĩ ưu tú Lê Trường Tiếu thiết kế và dàn dựng. Tổng cộng phim có 20 bối cảnh, trong đó 11 bối cảnh chính. Hầu hết các cảnh quay được thực hiện trong phim trường, thu trực tiếp qua ba máy, thu thanh đồng bộ và diễn viên diễn liên tục trong suốt quá trình quay.

**Nhạc phim**
 Chiếc lá đầu tiên- Quá khứ không đắng cay (Tuấn Khanh)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Lẵng hoa tình yêu trên PHIM VIỆT TV
Thể loại:Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh HTV9
Thể loại:Chương trình truyền hình tiếng Việt
Thể loại:Phim truyền hình hài kịch tình huống Việt Nam
Thể loại:Phim hài Việt Nam
Thể loại:Phim lãng mạn Việt Nam
Thể loại:Phim tâm lý Việt Nam
Thể loại:Chương trình truyền hình hài kịch Việt Nam
Thể loại:Chương trình truyền hình lãng mạn
Thể loại:Phim về gia đình
Thể loại:Phim về gia đình bất thường
Thể loại:Chương trình truyền hình nhiều tập của TFS
Thể loại:Chương trình truyền hình trên HTV
Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở Việt Nam
Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở Sài Gòn
Thể loại:Phim quay tại Việt Nam
Thể loại:Phim hài thập niên 2000
Thể loại:Phim lãng mạn thập niên 2000
Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2000
Thể loại:Phim lấy bối cảnh năm 2005
Thể loại:Hài kịch tình huống

:Hài kịch tình huống là một thể loại của hài kịch thường có nhiều tập với những tình huống hài hước được lồng ghép vào nội dung câu chuyện...
Thể loại:Chương trình truyền hình
Thể loại:Thể loại hài
Thể loại:Chương trình truyền hình hài kịch
Nghệ thuật ASCII

Nghệ thuật ASCII là nghệ thuật tạo hình dựa trên 95 ký tự cơ bản quy định bởi mã ASCII. Hầu hết các tác phẩm của nghệ thuật ASCII yêu cầu những font chữ có bề rộng và dài cố định.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Arts/Visual_Arts/ASCII_Art/- TexArt.io ASCII Art collection- Textfiles.com archive- ASCII art Generator date = ngày 16 tháng 12 năm 2014- Sixteen Colors ANSI Art and ASCII Art Archive- Defacto2.net Scene NFO Files Archive date=2008-03-12 - Chris.com ASCII art collection- "As-Pixel Characters" ASCII art collection date=2019-07-06 - ASCII Art Animation of Star Wars, "ASCIIMATION"- ASCII Keyboard Art Collection
Thể loại:Nghệ thuật ASCII
Thể loại:Nghệ thuật máy tính
Tsuchiya Masatsugu

là một samurai, con thứ hai của Karamaru Torayoshi (mất năm 1572). Ông đã tham gia nhiều trận chiến của Takeda Shigen, trong đó nổi tiếng nhất là trận Kawanakajima lần thứ 4. Ông đã có ý định tự sát sau cái chết của Shigen vào năm 1573 nhưng Kosaka Masanobu đã thuyết phục được ông tiếp tục sống để phục vụ nhà Takeda. Ông bị giết 2 năm sau đó, bị bắn chết tại trận chiến Nagashino. Ba người con trai của ông là những tướng lĩnh cuối cùng của nhà Takeda, họ đều bị tử trận khi cố gắng cầm cự quân của nhà Oda ở Temmokuzan để kéo dài thời gian cho chủ nhân của mình Takeda Katsuyori tiến hành nghi thức tự sát.

**Tham khảo**
Thể loại:Samurai
Thể loại:Mất năm 1575
Thể loại:Sinh năm 1544
Volksparkstadion

Volksparkstadion (ˈfɔlkspaʁkˌʃtaːdi̯ɔn) là một sân vận động bóng đá nằm ở Hamburg, Đức. Đây là sân nhà của Hamburger SV.
Vào năm 2001, công ty AOL (Hoa Kỳ) đã mua quyền đổi tên sân vận động thành sân vận động AOL với giá 15,3 triệu euro.
Trong thời gian diễn ra giải vô địch bóng đá thế giới 2006, sân mang tên FIFA WM-Stadion Hamburg (sân vận động World Cup Hamburg). Tại đây đã diễn ra 5 trận đấu (4 trận vòng bảng và 1 trận tứ kết). Sân này đã từng được chọn đăng cai các trận đấu thuộc giải vô địch bóng đá thế giới 1974 và giải vô địch bóng đá châu Âu 1988.
Sân vận động còn có tên là sân vận động HSH Nordbank từ năm 2007 đến năm 2010, và Imtech Arena từ năm 2010 đến năm 2015.
Sân vận động Imtech hiện nay là sân nhà của câu lạc bộ bóng đá Hamburger SV (đang thi đấu tại giải Bundesliga. Ngoài ra, đội bóng bầu dục Mỹ Hamburg Sea Devils (Những con quỷ biển Hamburg) cũng sử dụng sân Imtech để tham gia giải vô địch bóng đá kiểu Mỹ châu Âu.

**Sự kiện thể thao**

**FIFA World Cup 2006**
Sân vận động Volksparkstadion tổ chức 5 trân đấu tại World Cup 2006, bao gồm 4 trận ở vòng bảng và 1 trận tứ kết.

**Vòng loại EURO 2008**

**Vòng loại World Cup 2018**

**Vòng loại EURO 2020**

**Vòng loại World Cup 2022**

**Giải vô địch bóng đá châu Âu 2024**
Volksparkstadion sẽ tổ chức năm trận tại Giải vô địch bóng đá châu Âu 2024 , bao gồm bốn trận vòng bảng và một trận tứ kết.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Hình ảnh của Volksparkstadion
Thể loại:Địa điểm bóng bầu dục Mỹ ở Đức
Thể loại:Các sân vận động giải vô địch bóng đá thế giới 1974
Thể loại:Các sân vận động giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Thể loại:Địa điểm bóng đá Đức
Thể loại:Hamburger SV
Thể loại:Địa điểm thể thao Hamburg
Thể loại:Công trình xây dựng Altona, Hamburg
Thể loại:Các sân vận động giải vô địch bóng đá châu Âu 1988
Thể loại:Các sân vận động giải vô địch bóng đá châu Âu 2024
Thể loại:Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1953
Thể loại:Khởi đầu năm 1953 ở Đức
Sử Ký (định hướng)

Sử Ký hay sử ký có thể là một trong các tài liệu sau:
*Bộ Sử ký Tư Mã Thiên.
*Đại Việt Sử ký toàn thư: bộ quốc sử chép về các sự kiện lịch sử nước Việt Nam, do Ngô Sĩ Liên viết chính.
*Đại Việt sử ký: bộ quốc sử đầu tiên của nước Việt Nam do Lê Văn Hưu đời Trần soạn ra.
*Đại Việt sử ký tục biên: do Phan Phu Tiên thời nhà Lê biên soạn.
*Đại Việt sử ký tiền biên: được biên soạn thời Tây Sơn.
*Việt Nam sử ký quốc ngữ.
Cao Tiệm Ly

Cao Tiệm Ly (chữ Hán: 高漸離) là người nước Yên, một nước chư hầu ở Trung Quốc thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là một nghệ sĩ chơi đàn trúc và là bạn của thích khách Kinh Kha.

**Bạn Kinh Kha**
Theo Sử ký, Cao Tiệm Ly là người nước Yên. Khi Kinh Kha phiêu bạt từ nước Vệ sang Yên đã kết bạn với ông và một người bán thịt chó. Hai người trở thành bạn thân, hằng ngày cùng uống rượu. Cao Tiệm Ly thường gõ đàn trúc, Kinh Kha hát họa theo.

**Hành thích vua Tần**
Sau khi Kinh Kha bị giết trong nỗ lực ám sát Tần vương Doanh Chính, Cao Tiệm Ly thay đổi tên họ và vào làm trong một tiệm rượu ở đất Tống Tử vì vua Tần truy nã tất cả những người bạn của Kinh Kha. Khi Tần Thủy Hoàng diệt 6 nước, thống nhất toàn Trung Hoa, vẫn tiếp tục truy nã ông. Vì công việc ở tiệm rất nặng nhọc, Cao Tiệm Ly thường đi quanh nhà chủ và lắng nghe những vị khách gảy đàn Trúc. Ông bình phẩm về cách chơi đàn của họ và thử chơi cho chủ nhà nghe. Vì ông chơi đàn hay nên danh tiếng nhanh chóng nổi trong thiên hạ. Cao Tiệm Ly quyết định không ẩn mình nữa và công khai danh tính.
Tần Thủy Hoàng biết được, liền bắt giữ ông. Nhưng vì tiếc tài chơi đàn của Cao Tiệm Ly nên vua Tần bèn ân xá cho ông, nhưng sai chọc mù hai mắt ông và lệnh cho ông gảy đàn. Thủy Hoàng nghe Cao Tiệm Ly gảy đàn rất thích thú nên mỗi ngày một xích lại gần. Cao Tiệm Ly biết vậy, nuôi chí báo thù cho Kinh Kha. Ông lén đổ chì vào bầu đàn rồi nhân dịp vua Tần ngồi cạnh, ông muốn đánh Tần Thủy Hoàng nhưng vì mắt mù nên đánh không trúng. Ông bị hành quyết, vua Tần từ đó không bao giờ còn gần gũi người từ các nước chư hầu khác nữa.

**Trong văn hóa đại chúng**
Nhân vật Cao Tiệm Ly được tái hiện trong bộ phim Tần ca (hay Tần tụng, 秦頌), sản xuất năm 1996 của đạo diễn Chu Hiểu Văn, nói về mối quan hệ giữa Doanh Chính (Tần Thủy Hoàng) và Cao Tiệm Ly.
Bộ phim này mang nhiều tình tiết hư cấu, trong đó Doanh Chính và Cao Tiệm Ly là hai người bạn thân từ thuở nhỏ, từng sống với nhau trong một mái nhà, về sau Doanh Chính thống nhất thiên hạ, cho bắt Cao Tiệm Ly để ép viết nên khúc Tần ca hùng tráng tương xứng với tầm vóc của nước Tần. Trong bộ phim, Cao Tiệm Ly lại yêu công chúa Lịch Dương, con gái của Doanh Chính; vì Tiệm Ly quan hệ như vợ chồng với công chúa nên mới bị Doanh Chính khép tội móc mắt. Trong ngày Chính đăng quang, Tiệm Ly được lệnh chơi đàn và hát ca ngợi nhà Tần nhưng đã chống lệnh bằng cách đập nát cây đàn.
Người đóng vai Cao Tiệm Ly trong phim là diễn viên Cát Ưu.

**Xem thêm**
Tần Thủy Hoàng
*Kinh Kha

**Tham khảo**
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
** Thích khách liệt truyện

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Người họ Cao tại Trung Quốc
Thể loại:Nhân vật lịch sử Trung Hoa
Thể loại:Nhân vật Chiến Quốc
Thể loại:Người nhà Tần
Thể loại:Kẻ ám sát
Thể loại:Năm sinh không rõ
Cầu Vĩnh Tuy

Cầu Vĩnh Tuy là một cây cầu bắc qua sông Hồng nối phường Vĩnh Tuy, quận Hai Bà Trưng với phường Long Biên, quận Long Biên, thành phố Hà Nội.

**Lịch sử**
Khởi công xây dựng ngày 3 tháng 2 năm 2005, dự kiến khánh thành tháng 5 năm 2007. Nhưng do khó khăn về công tác giải phóng mặt bằng nên tiến độ khánh thành cầu đã bị chậm lại, sau đó có thông báo dự kiến hợp long cầu vào dịp Tết Mậu Tý (2008). Tuy nhiên đến tháng 1/2008 ban quản lý lại tiếp tục thông báo đẩy lùi tiến độ do một số nguyên nhân và không thông báo ngày hoàn thành.
*Ngày 25 tháng 9 năm 2009, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chính thức cắt băng khánh thành thông xe cây cầu rộng nhất Việt Nam này (giữ kỷ lục này đến khi Cầu Đông Trù được khánh thành vào 09/10/2014).
*Ngày 26 tháng 9 năm 2010, cầu Vĩnh Tuy chính thức được khánh thành giai đoạn 1.
*Ngày 9 tháng 1 năm 2021, cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2 được khởi công xây dựng.
*Ngày 30 tháng 6 năm 2023 cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2 chính thức hợp long cầu.
*Ngày 30 tháng 8 năm 2023 cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2 được chính thức thông xe.

**Tính năng kỹ thuật**
Đây là cầu kết cấu dầm hộp bê tông cốt thép dự ứng lực, sơ đồ cầu liên tục nhiều nhịp.
*Cầu được thi công với công nghệ đúc hẫng và đạt kỉ lục về chiều dài nhịp đúc hẫng của Việt Nam (135m so với cầu Thanh Trì là 130m)
*Trong giai đoạn đầu, cầu được thiết kế có 4 làn xe ô tô, 2 làn xe hỗn hợp. Giai đoạn hoàn chỉnh cầu có 6 làn xe ô tô, 2 làn xe hỗn hợp xe mô tô, xe gắn máy và xe thô sơ, cấm người đi bộ, giữa làn xe ô tô và làn xe hỗn hợp được phân tách bằng dải phân cách cứng.
*Bảo đảm lưu lượng vận tải khoảng 35.000 lượt xe/ngày đêm vào năm 2010.
*Tổng chiều dài gần 3 km. Phần cầu qua sông dài 2.690 m. Phần cầu chính được bố trí chuỗi nhịp dài 990 m, rộng 38,4 m. Hiện cầu có độ rộng lớn nhất trong số các cây cầu bắc qua sông Hồng.
Cầu Vĩnh Tuy cùng với cầu Thanh Trì là 2 cây cầu mới được xây dựng tại Hà Nội, có ý nghĩa giao thông quan trọng nhưng đều chậm tiến độ không dưới 2 năm.

**Phân luồng giao thông**
Mặt cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 1
*Từ năm 2010 tất cả các tuyến xe khách và xe trên 24 chỗ ngồi xuất phát từ trung tâm Hà Nội sang phía đông (Gia Lâm) đều phải qua cầu Vĩnh Tuy, thay cho trước kia được phép qua cầu Chương Dương.
*Sau khi cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2 hoàn thành đưa vào khai thác, cầu Vĩnh Tuy 1 sẽ được tổ chức lưu thông 1 chiều hướng từ quận Long Biên sang quận Hai Bà Trưng, còn cầu Vĩnh Tuy 2 lưu thông theo hướng ngược lại.

**Vốn đầu tư**
Theo thiết kế tổng vốn khoảng 3.600 tỷ đồng Việt Nam.
*Sau quá trình thi công kéo dài ở giai đoạn 1, trượt giá tính lại khoảng 5.500 tỷ đồng Việt Nam.
*Giai đoạn 2 mở rộng, tổng vốn đầu tư là 2.538 tỷ đồng Việt Nam.

**Xem thêm**
 Đường vành đai 2 (Hà Nội)

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Khởi công xây dựng cầu Vĩnh Tuy date = ngày 3 tháng 5 năm 2006- Hình ảnh về cầu Vĩnh Tuy date=2005-05-02 - Quy hoạch GTVT Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050
Vĩnh Tuy
Thể loại:Khởi đầu năm 2008 ở Việt Nam
Thể loại:Sơ khai cầu châu Á
Thể loại:Cầu khánh thành năm 2008
Thể loại:Sông Hồng
Thể loại:Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội
Thể loại:Sơ khai giao thông Việt Nam
Thể loại:Sơ khai công trình xây dựng Việt Nam
Washington (tiểu bang)

Washington, tên chính thức là Tiểu bang Washington, là một tiểu bang ở vùng Tây Bắc Thái Bình Dương của Hoa Kỳ, phía bắc giáp với tỉnh British Columbia của Canada, phía nam giáp với Oregon. Thủ phủ của tiểu bang là Olympia còn thành phố lớn nhất là Seattle. Tiêu bang lấy tên của George Washington, tổng thống đầu tiên của nước Mỹ. Tổng diện tích: 184.827 km², dân số: 7 triệu người (năm 2013), mật độ dân số: 39,6 người/km².

**Kinh tế**
Năm 2004: tổng sản phẩm của tiểu bang là 262 tỷ đô la, thu nhập đầu người là 33.332 đô la. Buôn bán thương mại trong tiểu bang phải kể đến là: Boeing, Microsoft, Amazon.com, Nintendo, điện tử, công nghệ sinh học, nhôm, gỗ, than đá và du lịch.

**Xem thêm**
 Seattle

**Tham khảo**

Thể loại:Tiểu bang Hoa Kỳ
Washington
Thể loại:Tây Bắc Thái Bình Dương
Các tập hợp không giao nhau

Hai tập hợp rời nhau hay hai tập không có phần tử chung.
Trong toán học, hai tập hợp gọi là không giao nhau khi chúng không có phần tử nào chung. Tương tự, hai tập không giao nhau là các tập có phép giao giữa chúng là một tập hợp rỗng.


**Các ví dụ**
#Phần bù của tập hợp A trong tập hợp B CAB và tập hợp A
#Tập hợp bất kỳ A và tập hợp rỗng 

**Xem thêm**
Tập hợp
*Số nguyên tố cùng nhau

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
urlname=DisjointSets
Thể loại:Lý thuyết tập hợp
Thể loại:Khái niệm cơ bản trong lý thuyết tập hợp
Schengen

Bài này nói về một thị trấn của Luxembourg. Về hiệp ước cùng tên, xin xem Hiệp ước Schengen.
Tập tin:France,_Germany_and_Luxembourg_tri-point_marker.jpg|nhỏ|phải|300px|Công trình kỉ niệm Hiệp ước Schengen được dựng tại chính thị trấn Schengen
Schengen là tên của một thị trấn nhỏ nổi tiếng về nghề nấu rượu, thuộc xã Remerschen và nằm ở cực đông-nam của nước Luxembourg. Ngôi làng nhỏ bé này nằm ngay cạnh ngã ba biên giới Đức-Pháp-Luxembourg. Theo số liệu của năm 2005, dân số của thị trấn này là 425 người.
Tại một boong tàu trên dòng sông Moselle này, lễ ký kết Hiệp ước Schengen đã được diễn ra
Chính tại ngôi làng này, vào ngày 14 tháng 6 năm 1985, Hiệp ước Schengen đã được ký kết. Lễ ký diễn ra tại boong tàu Princesse Marie-Astrid, trên dòng sông Moselle.

**Xem thêm**
Hiệp ước Schengen
*Remerschen
*Tiếng Luxembourg

**Tham khảo**
Thể loại:Xã của Remich (tổng)

Thể loại:Thị trấn Luxembourg
Remerschen

Tập tin:Map Schengen.png|nhỏ|phải|300px|Bản đồ: Schengen được đánh dấu màu da cam, xã Remerschen được đánh dấu màu đỏ đậm
Tại một boong tàu trên dòng sông Moselle này, đã diễn ra lễ ký kết Hiệp ước Schengen.
Remerschen (tiếng Luxembourg: Rëmerschen) là tên của một đơn vị hành chính cấp xã (commune), đồng thời cũng là một thị trấn nấu rượu nằm ở gần ngã ba biên giới Đức-Pháp-Luxembourg.
Vào năm 2005, thị trấn Remerschen có 637 người. Xã Remerschen còn bao gồm 2 thị trấn nhỏ khác là Schengen và Wintrange, Schengen có 425 người.
Điểm nổi bật nhất của thị trấn Remerschen về mặt văn hóa-xã hội là Câu lạc bộ Tuổi trẻ (Club des Jeunes). Câu lạc bộ này là nơi từng chủ trì cũng như tổ chức nhiều dạ tiệc và vũ hội lớn, điển hình trong số đó là Lễ hội hóa trang Musel am Dusel.

**Xem thêm**
Hiệp ước Schengen
*Schengen

**Tham khảo**
Thể loại:Luxembourg
Thể loại:Schengen
Trăm nghìn

100000 (một trăm nghìn, một ứt hay một trăm ngàn) là một số tự nhiên ngay sau 99999 và ngay trước 100001.- Căn bậc hai của 100000 là 316,22......- Bình phương của 100000 là 10000000000- 100000 là số nhỏ nhất có 6 chứ số.

**Tham khảo**
Thể loại:Số nguyên
Tần

Tần có thể chỉ:

**Tần (秦)**

**Chính quyền**
 Tần (nước) (900 TCN–221 TCN), một nước chư hầu của nhà Chu, Trung Quốc.- Tần (triều đại) (221 TCN–206 TCN), hoàng triều đầu tiên của Trung Quốc sau khi nước này thống nhất - do Tần Thủy Hoàng làm Hoàng đế.- Thời đại Thập lục quốc:
** Tiền Tần (前秦) (351-394), quân chủ là người Đê, họ Phù.
** Hậu Tần (后秦) (384–417), quân chủ là người Khương, họ Diêu.
** Tây Tần (西秦) (385-431), quân chủ là người Tiên Ti, họ Khất Phục.
** Chính quyền do Hư Trừ Quyền Cừ (虛除權渠) làm thủ lĩnh.
** Chính quyền do Câu Cừ Tri (句渠知) làm thủ lĩnh.
** Chính quyền do Trương Cư (張琚) làm thủ lĩnh.
** Chính quyền do Đậu Xung (竇衝) làm thủ lĩnh.- Chính quyền của thủ lĩnh Cừu Trì là Dương Nan Đương (429-442).- Chính quyền do Mạc Chiết Niệm Sanh làm thủ lĩnh vào cuối thời Bắc Ngụy (527).- Chính quyền do Tiết Cử làm thủ lĩnh vào thời Tùy mạt Đường sơ (617-618).- Chính quyền do Chu Thử làm thủ lĩnh vào trung kỳ triều Đường (783).- Chính quyền do Tần Tông Quyền làm thủ lĩnh vào mạt kỳ triều Đường (885-889).- Chính quyền do Lý Thủ Trinh (李守貞) làm thủ lĩnh vào thời Ngũ Đại Thập Quốc.- phiên vương nước Tần đời nhà Minh

**Tước hiệu**
Tần Vương là tước hiệu của rất nhiều nhân vật lịch sử, trong đó nổi bật nhất là Đường Thái Tông Lý Thế Dân trước khi lên ngôi Hoàng đế

**Tên người**
 Tần (họ), một họ ở khu vực đồng văn Đông Á.
** Gia tộc Hata (秦氏 Tần thị) của Nhật Bản, tự xưng là hậu duệ của Doanh tính Tần thị nhà Tần.

**Địa danh**
 Đại Tần (大秦), tên gọi cổ của Trung Quốc chỉ Đế quốc La Mã và Cận Đông.- Tần, giản xưng của tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc.
** Tam Tần, cách gọi lịch sử của Thiểm Tây. Vốn là từ chỉ ba trong mười tám phiên quốc là Ung, Tắc, Địch thời tiền Hán, lãnh địa của ba phiên vương là hàng tướng nhà Tần.
** Tần Lĩnh, dãy núi chính ở Thiểm Tây.
** Tần Xuyên (秦川), hay bình nguyên Vị Hà (渭河平原), tên lịch sử của bình nguyên Quan Trung. Tần Xuyên- Trung Quốc cổ đại, theo cách người nước ngoại gọi tên nước này, như lời trong kinh Phật của Cưu-ma-la-thập "Cải phạm vi Tần, thất kỳ tảo úy" (改梵為秦，失其藻蔚)

**Khoa học**
 Tên giản xưng của hệ sao Delta Serpentis (Cự xà toạ δ)

**Tần (嬪)**
 Tần, một hạng thị thiếp của quân chủ Trung Quốc và các quốc gia khác.

**Khác**
 Một động từ chỉ phương pháp chế biến thực phẩm, trong đó người ta làm chín thức phẩm bằng hơi nước nóng (hấp cách thủy): gà tần- Tần số, Tần suất.....

**Xem thêm**
 Tần Vương- Tần Thủy Hoàng- Tần Nhị Thế
Xuồng

Hình:Women Rowing - My Tho - Vietnam.JPG|nhỏ|Ghe ở Đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam.
Xuồng là một loại thuyền nhỏ và hẹp, thường được chèo bằng sức người, đôi khi được lắp thêm động cơ (lúc đó gọi là xuồng máy hoặc ca nô).

**Xem thêm**
 Tắc ráng- Thuyền máy- Thuyền độc mộc- Kanu- Ca-nô (xuồng máy)

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 About.com Paddling: Technique, Safety, Photos, and Gear Reviews date=2011-05-16 - Canoe Sailing Magazine- The Canadian Museum of Civilization - Native Watercraft in Canada- International Canoe Federation Homepage- Canadian Canoe Museum- History of Canoes in Canada date=2013-12-02 - Wooden Canoe Heritage Association- Wisconsin Canoe Heritage Museum- Canoeing.com: Canoe Design date=2012-09-28 - Paddling graphics- An article about Canoeing from The Canadian Encyclopedia. date=2011-06-08 - Watch a documentary on how to build a bark canoe- Excavating Stone Age site Tybrind Vig, Denmark: Dugouts and Paddles- National Museum of Australiabot=InternetArchiveBot  Collection of Australian Aboriginal and Torres Strait Islander canoes.
Thể loại:Thuyền
Thể loại:Phương tiện đường thủy dùng sức người
Triệu

1000000 (một triệu, một trăm vạn) là số nhỏ nhất có 7 chữ số ngay sau 999999 và ngay trước 1000001.- Căn bậc 2 của 1000000 là 1000- Căn bậc 3 của 1000000 là 100

**Tham khảo**
Thể loại:Số nguyên
Hiệp định về rào cản kỹ thuật trong thương mại

Hiệp định về hàng rào kỹ thuật trong thương mại cũng được biết đến như là hiệp định TBT là một hiệp ước quốc tế của Tổ chức Thương mại Thế giới WTO, nó đã được đàm phán ở Uruguay đa số đã đồng ý về thuế quan và thương mại bắt đầu áp dụng từ năm 1995.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Hiệp định tiếng Anh- Hàng rào kỹ thuật trong thương mại: nhận dạng và vượt qua date = ngày 11 tháng 3 năm 2007- Hiệp định về hàng rào kỹ thuật trong thương mại
Thể loại:Hiệp ước của Hoa Kỳ
Thể loại:Thương mại quốc tế
Thể loại:Hiệp ước của Albania
Thể loại:Hiệp ước của Bahrain
Thể loại:Hiệp ước của Bangladesh
Thể loại:Hiệp ước của Bỉ
Thể loại:Hiệp ước của Bulgaria
Thể loại:Hiệp ước của Campuchia
Thể loại:Hiệp ước của Canada
Thể loại:Hiệp ước của Estonia
Thể loại:Hiệp ước của Pháp
Thể loại:Hiệp ước của Gabon
Thể loại:Hiệp ước của Đức
Thể loại:Hiệp ước của Hy Lạp
Thể loại:Hiệp ước của Hungary
Thể loại:Hiệp ước của Ấn Độ
Thể loại:Hiệp ước của Indonesia
Thể loại:Hiệp ước của Ý
Thể loại:Hiệp ước của Nhật Bản
Thể loại:Hiệp ước của Jordan
Thể loại:Hiệp ước của Kazakhstan
Thể loại:Hiệp ước của Kuwait
Thể loại:Hiệp ước của Kyrgyzstan
Thể loại:Hiệp ước của Lào
Thể loại:Hiệp ước của Latvia
Thể loại:Hiệp ước của Litva
Thể loại:Hiệp ước của Luxembourg
Thể loại:Hiệp ước của Malaysia
Thể loại:Hiệp ước của Malta
Thể loại:Hiệp ước của México
Thể loại:Hiệp ước của Moldova
Thể loại:Hiệp ước của Mông Cổ
Thể loại:Hiệp ước của Myanmar
Thể loại:Hiệp ước của Nepal
Thể loại:Hiệp ước của Pakistan
Thể loại:Hiệp ước của Ba Lan
Thể loại:Hiệp ước của Bồ Đào Nha
Thể loại:Hiệp ước của Qatar
Thể loại:Hiệp ước của România
Thể loại:Hiệp ước của Nga
Thể loại:Hiệp ước của Singapore
Thể loại:Hiệp ước của Tây Ban Nha
Thể loại:Hiệp ước của Tajikistan
Thể loại:Hiệp ước của Thái Lan
Thể loại:Hiệp ước của Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Hiệp ước của Việt Nam
Thể loại:Hiệp ước của Hà Lan
Thể loại:Hiệp ước của Philippines
Thể loại:Hiệp ước của Vương quốc Liên hiệp Anh
Visoko

Visoko (bs) là một thành phố của Bosna và Hercegovina. Đây là trung tâm thời kỳ đầu của nhà nước Bosna Trung Cổ, và là nơi vị vua Bosna đầu tiêng, Tvrtko I, đăng quang. Tọa lạc giữa Zenica và Sarajevo, Visoko nằm cạnh sông Bosna, nơi sông Fojnica hòa vào.
Khu vực Visoko có chừng 46.000 cư dân, trong đó ước tính 17.000 sinh sống trong địa giới thành phố.

**Tham khảo==
Người Hạc Lão (định hướng)

Người Hạc Lão là một nhóm tộc người nói tiếng Mân Nam, có thể là:
*Người Hạc Lão (Hō-ló), một trong bốn tộc người chiếm đa số ở Đài Loan.
*Người Triều Sán tại Triều Sán, Quảng Đông.
*Người Hải Lục Phong tại Sán Vĩ, Quảng Đông.
Tải trọng công trình

Trong thiết kế xây dựng, tải trọng công trình hay chính xác hơn là tải trọng và tác động (tiếng Anh: loads and actions) là các tác động vào công trình xây dựng, dưới dạng lực (tải trọng), và các tác động khác không phải là lực như (chênh lệch nhiệt độ, biến dạng cưỡng bức).
*Tải trọng (loads) là các tác động, dưới dạng lực thật sự, từ bên ngoài đặt vào hay trọng lượng của bản thân kết cấu công trình, mà kết cấu công trình phải mang.
*Chênh lệch nhiệt độ giữa các phần của kết cấu, biến dạng cưỡng bức của các phần kết cấu tuy không phải là tác động dưới dạng lực nhưng chúng cũng là những dạng đặc biệt của tải trọng công trình, vì ảnh hưởng của chúng đến kết cấu công trình là như nhau: cùng làm cho kết cấu phát sinh ra nội lực kháng lại chúng.

**Phân loại tải trọng**
Có nhiều loại lực tác động vào kết cấu công trình, ứng với mỗi loại là các loại tải trọng.

**Tải trọng tĩnh**
Tải trọng tĩnh là lực đặt tĩnh tại trong suốt quá trình làm việc của kết cấu, nằm ở trên, hay bên trong (tức trọng lực của chính kết cấu), của kết cấu công trình.
Ví dụ:
*Trọng lượng của các lớp hoàn thiện (trát, lát,...) cùng trọng lượng của bản thân kết cấu sàn bê tông cốt thép, là tĩnh tải tác dụng lên kết cấu sàn bê tông cốt thép.
*Trọng lượng của bê tông cốt thép sàn cùng trọng lượng của hệ khuôn đúc sàn, là tĩnh tải tác dụng lên kết cấu khuôn đúc sàn.

**Tải trọng động**
Tải trọng động là lực gây ra do các vật thể bên ngoài kết cấu tác động vào kết cấu công trình trong khi chúng đang chuyển động có hướng vào kết cấu công trình. và gây ra gia tốc chuyển vị cho các phần tử của kết cấu.
Thí dụ: trọng lực người di chuyển trên công trình kiến trúc sẽ là tải trọng động.

**Tải trọng gió**
Tải trọng gió là lực đẩy ngang của gió, tác động vào công trình xây dựng. Tải trọng gió là một loại tải trọng động đặc biệt.

**Động đất**
Hiện tượng nứt gãy trong lòng vỏ quả đất làm cho bề mặt trái đất bị thay đổi. Sứt nứt gãy này làm nên một chấn động từ tâm vùng bị nứt đến bề mặt trái đất.

**Xem thêm**
 Trọng lực- Gió

**Tham khảo**
Thể loại:Cơ học công trình
Thể loại:Kỹ thuật kết cấu
1000000000

1 000 000 000 () hay còn gọi là một tỷ là một số tự nhiên. Về mặt vị trí trên trục số, 1000000000 là số liền trước số 1000000001 () và là số liền sau số 999999999 (). Về tính chất đại số, 1000000000 ( là một số chính phương, không phải là một số nguyên tố.

**Tham khảo**
Thể loại:Số nguyên
Xe đầu kéo

Tập tin:Un camion Volvo FH12 460 Globetrotter.JPG|nhỏ|250x250px|Một xe đầu kéo nhãn hiệu Volvo đang nhận hàng ở nhà kho
Xe đầu kéo là những loại xe vận chuyển hàng hóa, chở được những vật cồng kềnh và trọng lượng lớn trên sơmi rơ moóc container...Với phần đầu kéo gồm 2 đến 4 trục cơ sở kéo dài hoặc hơn tùy theo nhu cầu sử dụng của khách hàng.     

**Hoạt động**
Xe đầu kéo hoạt động độc lập vì có thể tách rời với phần thùng hàng giúp việc bốc dỡ hàng hóa dễ dàng, thuận tiện hơn.
Vì có thể kéo thêm các rơ moóc khác nhau nên có thể chở được thêm các loại hàng hóa khác nhau giúp tăng sự linh động, hiệu quả trong công việc.
Vì hoạt động riêng biệt nên xe đầu kéo là loại xe chuyên dùng để vận chuyển các loại container xuất nhập khẩu bằng đường biển hoặc đường sắt.

**Tham khảo==
Hươu xạ Siberia

Hươu xạ Siberia (Moschus moschiferus) là một loài hươu xạ tìm thấy trong các cánh rừng miền núi của Đông Bắc Á. Nó sinh sống chủ yếu tại các cánh rừng taiga của miền nam Siberia, nhưng cũng được phát hiện là có tại các khu vực khác nhau của Mông Cổ, Nội Mông, Mãn Châu và bán đảo Triều Tiên.
Hươu xạ Siberia được IUCN phân loại là dễ bị thương tổn (1996). Người ta săn bắt chúng để lấy xạ hươu, chứa một loạt các hợp chất hữu cơ có mùi thơm mạnh, dùng trong sản xuất nước hoa và một số dược phẩm, có thể bán được tới giá 45.000 USD/kg. Chỉ khoảng 25 gam xạ hươu có thể tiết ra từ một con đực trưởng thành. Người ta có thể tách xạ mà không cần giết chết con vật, nhưng đây là một việc rất ít khi những người thợ săn làm. Thường thì họ giết chết con vật để lấy toàn bộ túi xạ. Một phân loài khác biệt của nó sinh sống trên đảo Sakhalin.

**Đặc điểm**
Đây là loài sinh sống với hình thức kiếm ăn về đêm là chính và chúng chỉ di chuyển trong một khoảng cách nhỏ mỗi đêm (khoảng 3–7 km). Nó ưa thích các khu vực có độ cao lớn hơn 2.600 m. Các con trưởng thành có kích thước nhỏ, dài khoảng 86–100 cm, cao 52–55 cm và chỉ cân nặng khoảng 7–17 kg. Bộ lông của chúng dao động từ màu nâu ánh vàng sáng tới đen, trong đó màu nâu sẫm là chủ yếu. Các chân sau dài và khỏe hơn các chân trước. Chúng không có gạc, nhưng con đực trưởng thành có răng nanh trên khá dài, tới 10 cm. Chúng có thể sống tới 10-14 năm, trong tình trạng bị giam cầm có thể tới 20 năm.
Độ tuổi trưởng thành và phát dục: 15-17 tháng tuổi. Thời gian mang thai của con mẹ là 6,5 tháng, nó sinh ra hai con non, ít khi là 1 hay 3, thông thường thời gian sinh diễn ra trong tháng Năm hay tháng Sáu. Thời gian cho bú sữa: 3-4 tháng.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
M
Thể loại:Động vật có vú Trung Quốc
Thể loại:Động vật có vú châu Á
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Thể loại:Hệ động vật Siberia
Thể loại:Họ Hươu xạ
Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Cầu Chui

Cầu Chui tháng 2 năm 2010
Cầu Chui là cầu đường sắt trên tuyến Hà Nội - Hải Phòng. Cầu xây dựng cùng thời điểm với cầu Long Biên (1899 - 1902). Vị trí cầu là tại điểm vượt qua Quốc lộ 1 tại Gia Lâm, Hà Nội (ngày nay là đường Nguyễn Văn Cừ, quận Long Biên). Quốc lộ 1 cũ đi chui dưới gầm cầu, chính vì vậy mà cầu đường sắt trên có tên là cầu Chui. Và tên này cũng trở thành địa danh của khu vực này. Trước khi Đường 5 kéo dài được khánh thành, Cầu Chui là điểm đầu của quốc lộ 5.
Trước khi có cầu Thăng Long, cầu Thanh Trì, cầu Vĩnh Tuy muốn đi các tỉnh phía Bắc sông Hồng (Hải Dương, Hải Phòng, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Yên Bái, Lào Cai...) đều phải qua cầu Chui. Cầu Chui có một vị trí quan trong về quân sự cũng như về kinh tế.

**Tham khảo**
Cầu Chui
Cầu Chui
Địch

Tập tin:Yevgeny Onegin by Repin.jpg|thumbnail|Đấu súng tay đôi giữa hai người là kẻ địch của nhau, mà trong ví dụ này là các nhân vật Eugene Onegin và Vladimir Lensky trong cuốn tiểu thuyết Eugene Onegin.
Địch, cũng có thể được gọi là quân địch, kẻ địch, kẻ thù, đối phương, đối tượng tác chiến hoặc giặc, là một người hoặc nhóm người được xem là một thế lực đối nghịch hoặc một mối đe dọa. Đây là một khái niệm cơ bản đối với cả từng cá nhân lẫn các cộng đồng. Việc sử dụng thuật ngữ "địch" có chức năng xác định một đối tượng nào đó là một mối đe dọa, từ đó khơi gợi phản ứng cảm xúc mạnh mẽ chống lại đối tượng đó.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 The Enemy - Một bức ảnh trong chiến tranh Việt Nam
Thể loại:Quan hệ cá nhân
Thể loại:Quan hệ quốc tế
RealAudio

RealAudio là một định dạng tập tin âm thanh do RealNetworks đã giữ bản quyền. RealAudio là phần âm thanh của RealMedia, bao gồm RealVideo và RealAudio.
Một đoạn âm thanh hay video trước khi truyền qua Internet thường được nén, để có dung lượng nhỏ. RealNetworks là công ty đầu tiên cống hiến cho những người sử dụng Internet phương tiện truyền âm thanh qua hệ thống World Wide Web. Sau khi thu âm thanh và lưu trữ ở dạng WAV, người ta hoán chuyển qua dạng RealAudio và lưu trữ ở dạng RAM (sau này là dạng RM). Muốn nghe những âm thanh dạng RAM hay RM, người nghe phải cài đặt chương trình RealPlayer.
Để làm thành sản phẩm ở dạng RAM hay RM thì phải dùng sản phẩm RealProducer. Về sau, công ty này còn ra nhiều sản phẩm khác được dùng ở các đài phát thanh hay phát hình qua Internet.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Trang chính của RealNetworks
Thể loại:Định dạng tập tin âm thanh
Thể loại:Codec âm thanh
Đường cơ sở

Đường cơ sở có thể chỉ:- Đường cơ sở (quản lý cấu hình)- Đường cơ sở (in ấn)- đường phía sau trên sân tennis- Đường cơ sở (bản đồ địa hình)- Đường cơ sở (dược lý)- Đường cơ sở (biển), đường ranh giới phía trong của lãnh hải và phía ngoài của nội thủy.
Máy bơm

Tập tin:Wasserwerk pumpe01.jpg|nhỏ|phải|300px|Một máy bơm nước chạy bằng động cơ điện ở Hengstey See, Đức.
Máy bơm là một loại máy thủy lực, nhận năng lượng từ bên ngoài (cơ năng, điện năng, thủy năng..vv..) và truyền năng lượng cho dòng chất lỏng, nhờ vậy đưa chất lỏng lên một độ cao nhất định hoặc dịch chuyển chất lỏng theo hệ thống đường ống.
Archimedes đã mô tả các máy bơm đầu tiên vào thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên được biết đến như là Bơm trục vít của Archimedes.Bơm hoạt động bằng cách dùng cơ năng để đẩy môi chất, hoặc là nâng cao lên hoặc nén lại.

**Cấu tạo máy bơm nước thông thường**
Một máy bơm nước có cấu tạo gồm 4 phần chính:
- Bánh công tác: được lắp trên trục của bơm để cố định với trục tạo nên phần quay gọi là Roto
- Trục bơm: thường được chế tạo bằng thép hợp kim và được lắp với bánh công tác thông qua mối ghép then.
- Bộ phận dẫn hướng vào: thuộc thân máy bơm thường
- Bộ phận dẫn hướng ra: được đúc bằng gang và có hình dạng tương đối phức tạp

**Phân loại máy bơm**
Dựa vào những đặc điểm như: nguyên lý tác động của cánh bơm vào dòng nước, dạng năng lượng làm chạy máy bơm, kết cấu máy bơm, mục đích bơm, loại chất lỏng cần bơm để phân chia ra chủng loại máy bơm...
Trong đó thường dùng đặc điểm thứ nhất để phân loại máy bơm; theo đặc điểm này máy bơm được chia làm hai nhóm: Bơm động học và Bơm thể tích. Ngoài ra còn có các dạng bơm với các tên gọi khác như:
*Bơm ly tâm
*Máy nén khí
*Bơm chân không
*Bơm cánh khế (lope pump)
*Bơm trục vít
*Bơm định lượng
*Bơm thủy lực
*Bơm bánh răng

**Tham khảo**
 Australian Pump Manufacturers' Association. Australian Pump Technical Handbook, 3rd edition. Canberra: Australian Pump Manufacturers' Association, 1987. ISBN 0731670434.- Hicks, Tyler G. and Theodore W. Edwards. Pump Application Engineering. McGraw-Hill Book Company.1971. ISBN 07-028741-4- Robbins, L. B.  "Homemade Water Pressure Systems". Popular Science, February 1919, pages 83–84. Article about how a homeowner can easily build a pressurized home water system that does not use electricity.

**Liên kết ngoài**
  www.pumpschool.com—Pump education devoted primarily to rotary positive displacement pumps-  Parish Pumps of Eastern Essex in the UK date = ngày 29 tháng 4 năm 2012-  Pump sizing calculatorbot=InternetArchiveBot  Calculate nPSHA, suction, discharge, differential pressure and power required for any pumping system.
Thể loại:Kỹ thuật cơ khí
Thể loại:Động lực học chất lưu
Thể loại:Máy thủy lực
Nguyên lý Landauer

Nguyên lý Landauer, lần đầu được nêu vào năm  1961 bởi Rolf Landauer ở IBM , nói rằng 
bất cứ quá trình xử lý thông tin nào không hồi phục được, như xoá bit, luôn làm tăng entropy nhiệt động lực trong các bậc tự do không mang thông tin của hệ thống máy móc xử lý và môi trường. (Bennett 2003).
Cụ thể, việc xoá một bit thông tin sẽ làm entropy tăng: 
k ln 2
với k là hằng số Boltzmann, và có thể dẫn đến sự toả ra môi trường ở nhiệt độ T một nhiệt lượng là:
k T ln 2
Mặt khác, với các quá trình tính toán thuận nghịch, có thể thực hiện bởi các quá trình nhiệt động lực học thuận nghịch, không làm tăng entropy, và không gây ra sự toả nhiệt ra môi trường.
Nguyên lý Landauer giải thích tại sao các máy tính hiện nay, khi thực hiện tính toán (không thuận nghịch) đều toả ra nhiệt và cần có hệ thống làm mát.
Nguyên lý này, gần đây, bị đặt nghi vấn bởi Earman và Norton (1998), và Shenker (2000) hay Norton (2004).
Tháng 3 năm 2012, một đội các nhà vật lý đến từ Đại học Augsburg, Đại học Kaiserslautern ở Đức và École normale supérieure de Lyon Pháp đã đăng một bài báo trên tạp chí Nature cho thấy lần đầu tiên họ đã đo được lượng nhiệt tỏa ra khi thực hiện xóa bit thông tin và xác nhận bằng thực nghiệm nguyên lý này.

**Phân tích**
Nguyên lý Landauer có thể được hiểu là hệ quả của định luật hai nhiệt động lực học—nói rằng entropy của một hệ kín không thể giảm—cùng với định nghĩa của nhiệt độ nhiệt động lực.
Khi số trạng thái lô gíc của một hệ giảm (quá trình tính toán bất thuận nghịch) nó gây ra một sự giảm entropy thông tin, bị ngăn cản bởi định luật hai nhiệt động lực học, trừ phi số trạng thái vật lý (không mang thông tin) tăng lên, để giữ tổng số trạng thái ít nhất là không nhỏ hơn ban đầu. Điều này dẫn đến tổng số trạng thái vật lý tăng, làm cho entropy nhiệt động lực tăng theo.
Entropy cực đại của một hệ thống có hạn là có hạn. Lý thuyết trường lượng tử quy định một hệ có thể tích và năng lượng giới hạn phải có entropy có hạn. Để entropy của máy tính không tăng vượt quá giới hạn, nó cần trao đổi lượng entropy dư thừa S với môi trường ở nhiệt độ T, dẫn đến nhiệt lượng toả ra cho môi trường Q = ST.
Ví dụ, khi một bit bị xoá, entropy thông tin mất k ln 2, dẫn đến entropy vật lý tăng k ln 2, và nhiệt toả ra cho môi trường là Q ≥ kT ln 2.
Biểu thức này lần đầu được giới thiệu bởi John von Neumann, nhưng được chứng minh cẩn thận lần đầu bởi Landauer.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  blog của Cosma Shalizi
Thể loại:Entropy
Thể loại:Nguyên tắc
Thể loại:Entropy và thông tin
Yves Chauvin

Giải Nobel Hóa học 2005 trên sân khấu, Richard R. Schrock, Yves Chauvin (giữa), Robert H. Grubbs
Yves Chauvin (sinh ngày 10 tháng 10 năm 1930 – 27 tháng 1 năm 2015) là một nhà hóa học người Pháp, ông là cựu Giám đốc nghiên cứu danh dự của Viện Dầu mỏ Pháp. Năm 2005 ông được trao giải Nobel về hoá học, cùng với Robert H. Grubbs và Richard R. Schrock. Tuy nhiên, ông đã tuyên bố từ chối tiền giải vì các nghiên cứu của ông là từ 35 năm trước đây và ông chỉ thắng giải Nobel vì công của hai nhà nghiên cứu kia.

**Liên kết ngoài**
  Thông tin chi tiết về giải Nobel của Yves Chauvin

**Chú thích**
Thể loại:Nhà hóa học Pháp
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Hóa học
Thể loại:Người Pháp đoạt giải Nobel
Thể loại:Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Robert H. Grubbs

Robert H. Grubbs
Robert H. Grubbs (sinh ngày 27 tháng 2 năm 1942 - Ngày 19 tháng 12 năm 2021) là một nhà hóa học người Mỹ. Ông học hóa học tại Đại học Florida và làm dự án tiến sĩ tại Đại học Columbia tại Thành phố New York vào năm 1968.
Sau khi tốt nghiệp bằng tiến sĩ ông đã làm việc tại Đại học Stanford rồi Đại học bang Michigan (Michigan State University). Năm 1978, ông gia nhập Học viện Kỹ thuật California (California Institute of Technology) và giữ ghế Giáo sư Hóa học Victor and Elizabeth Atkins.
Năm 2005 ông được trao giải Nobel Hóa học cùng với Richard R. Schrock và Yves Chauvin.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Web page tại Caltech date=2005-09-29 -  Tiểu sử tại Đại học Missouri tại St. Louis date=2006-01-05 
Thể loại:Nhà hóa học Hoa Kỳ
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Hóa học
Thể loại:Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Thể loại:Giáo sư Viện Công nghệ California
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Columbia
Thể loại:Mất năm 2021
Richard R. Schrock

phải
Richard R. Schrock (sinh 4 tháng 1 năm 1945) là một nhà hóa học người Mỹ. Ông ra trường năm 1967 với bằng về hóa học của Đại học California tại Riverside, năm 1971 ông nhận bằng tiến sĩ của Đại học Harvard, sau đó ông đến Đại học Cambridge để học thêm dưới sự chỉ dẫn của Lord Jack Lewis. Năm 1972 ông làm việc cho công ty DuPont và sang năm 1975 ông gia nhập Học viện Kỹ thuật Massachusetts (MIT). Ông giữ ghế Giáo sư Hóa học Frederick G. Keyes tại MIT từ năm 1989 đến nay.
Năm 2005, ông được trao giải Nobel Hóa học cùng với Robert H. Grubbs và Yves Chauvin.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Nhóm nghiên cứu của Schrock tại MIT
Thể loại:Nhà hóa học Hoa Kỳ
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Hóa học
Thể loại:Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Harvard
Thể loại:Giáo sư Viện Công nghệ Massachusetts
Thể loại:Người Mỹ gốc Đức
Thể loại:Người San Diego