Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
23 tháng 5

Ngày 23 tháng 5 là ngày thứ 143 (144 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 222 ngày trong năm.

**Sự kiện**
619 – Vương Thế Sung tuyên bố vua Tùy là Dương Đồng hạ lệnh nhường ngôi cho mình, triều Tùy hoàn toàn kết thúc.
*1430 – Jeanne d'Arc bị người Bourgogne bắt trong khi đang dẫn quân đến cứu viện Compiègne.
*1592 – Một hạm đội của Nhật Bản dời đảo Tsushima đến Busan của Triều Tiên, Chiến tranh Nhâm Thìn bùng phát.
*1844 – Một thương nhân tại Shiraz, Ba Tư tuyên bố rằng mình là một nhà tiên tri, sáng lập một phong trào tôn giáo là tiền thân của Bahá'í.- 1885 - Kinh đô Huế thất thủ vào tay Pháp. Vua Hàm Nghi chạy khỏi Huế.
*1915 – Chiến tranh thế giới thứ nhất: Ý tham gia phe Hiệp ước sau khi tuyên bố chiến tranh với Đế quốc Áo-Hung.
*1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Thống chế đội cận vệ Đức Quốc xã là Heinrich Himmler tự sát trong khi bị Đồng Minh giam giữ.
*1949 – Tây Berlin thành lập, bao gồm các khu vực chiếm đóng của Hoa Kỳ, Anh Quốc và Pháp.- 1977 – Việt Nam và vương quốc Tây Ban Nha thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước.- 1983 – Thành lập vườn quốc gia Cát Bà.
*1995 – Phiên bản đầu tiên của ngôn ngữ lập trình Java được phát hành.

**Sinh**
 1052 – Vua Philippe I của Pháp (m. 1108).
*1707 – Carl Linnaeus, bác sĩ kiêm nhà thực vật học và nhà động vật học người Thụy Điển (m. 1778).- 1844 – Abdu’l-Bahá, con trai cả của Bahá'u'lláh và người đứng đầu của tôn giáo Bahá'í từ 1892 đến 1921.- 1870 – Nơ Trang Long, người lãnh đạo nhân dân các dân tộc Tây Nguyên đánh giặc Pháp trong suốt 24 nǎm (m. 1935).- 1958 – Drew Carey, diễn viên người Mỹ.

**Mất**
 1125 – Henry V, Hoàng đế La Mã (s. 1081).
*1696 – Tống Thị Lĩnh, tôn hiệu Hiếu Nghĩa Hoàng hậu, cung tần của chúa Nguyễn Phúc Thái, mẹ của chúa Nguyễn Phúc Chu (s. 1653).
*1847 – Nguyễn Phúc Miên Mật, tước phong Quảng Ninh Quận vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1825).
*1866 – Nguyễn Phúc Đoan Thận, phong hiệu Tân Hòa Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1822).
*1945 – Heinrich Himmler tự sát (s. 1900)
*2014 – Thanh Bình, nhạc sĩ, tác giả bài Tình lỡ

**Những ngày lễ và kỷ niệm**

**Tham khảo**
Thể loại:Tháng năm
Thể loại:Ngày trong năm
24 tháng 5

Ngày 24 tháng 5 là ngày thứ 144 (145 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 221 ngày trong năm.

**Sự kiện**
934 – Cựu hoàng Lý Tòng Hậu của Hậu Đường bị sát hại theo lệnh của tân đế Lý Tòng Kha.
*1738 – John Wesley cải đạo sau một buổi cầu nguyện với một nhóm tín hữu Moravia, về bản chất là sự khởi đầu cho Phong trào Giám Lý.
*1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Trong trận chiến eo biển Đan Mạch, thiết giáp hạm Bismarck của Đức đánh chìm tàu chiến - tuần dương HMS Hood của Anh, khiến hơn một nghìn người thiệt mạng.
*1956 – Cuộc thi ca hát truyền hình châu Âu đầu tiên được tổ chức tại Lugano, Thụy Sĩ.
*1977 – Việc xây dựng Nhà kỷ niệm Mao Chủ tịch tại Bắc Kinh, Trung Quốc được hoàn thành, đây là nơi đặt thi hài của Mao Trạch Đông.
*1989 – Bão Cecil đổ bộ vào miền Trung Việt Nam, sau đó mưa lớn đi kèm bão gây lũ lụt khiến hơn 700 người thiệt mạng.
*1999 – Tòa án Hình sự Quốc tế về Nam Tư cũ truy tố Slobodan Milošević và bốn người khác về các tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người tại Kosovo.

**Sinh**
 1544 – William Gilbert, người có những công trình nghiên cứu có tính chất mở đầu về hiện tượng từ và đã được đánh giá là nhà khoa học lỗi lạc của nước Anh (m. 1603).- 1819 – Nữ hoàng Victoria của Anh (m. 1901).
*1821 – Nguyễn Phúc Đoan Trinh, phong hiệu Phú Mỹ Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1899)- 1905 – Nhà văn Nga Mikhail Aleksandrovich Sholokhov- 1906 – Harry Hammond Hess, nhà địa chất học đã đưa ra học thuyết tách giãn đáy đại dương (m. 1969).
*1940 – Joseph Brodsky, nhà thơ, nhà văn Mỹ gốc Nga (m. 1996).
*1966 – Eric Cantona, cầu thủ bóng đá Pháp.
*1988 – Binz, ca sĩ, rapper người Mỹ gốc Việt.

**Mất**
 934 – Lý Tòng Hậu, hoàng đế của triều Hậu Đường, tức ngày Mậu Dần (9) tháng 4 năm Giáp Ngọ- 1944 – Hoàng Văn Thụ, nhà cách mạng dân tộc người Việt Nam- 1970 – Phan Khắc Sửu, Quốc trưởng Việt Nam Cộng hòa (s. 1905)- 1994 - Võ Văn Cảnh, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa - 2010 – Nguyễn Ngọc Oánh, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1925)- 2014 – Thuận Yến, nhạc sĩ Việt Nam

**Những ngày lễ và kỷ niệm**
Ngày kỉ niệm nữ vương Victoria ra đời

**Tham khảo**
Thể loại:Tháng năm
Thể loại:Ngày trong năm
25 tháng 5

Ngày 25 tháng 5 là ngày thứ 145 (146 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 220 ngày trong năm.

**Sự kiện**
 1954 – Đảng Cộng sản Việt Nam và Chính phủ quyết định tiến hành đợt 1 cải cách ruộng đất ở 47 xã thuộc các huyện Đại Từ, Đồng Hỷ, Phú Bình (tỉnh Thái Nguyên) và 6 xã thuộc huyện Nông Cống (tỉnh Thanh Hoá). Đợt 1 này kết thúc vào ngày 20–9–1954.
*1977 – Phim khoa học giả tưởng Chiến tranh giữa các vì sao do George Lucas viết kịch bản và đạo diễn được phát hành, trở thành một trong những bộ phim thành công nhất mọi thời đại.
*1981 – Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh được thành lập tại Riyadh, Ả Rập Saudi.
*1994 – Liên Hợp Quốc chấm dứt việc ủy trị đối với Palau sau khi Hoa Kỳ và Palau đồng ý thiết lập nền độc lập cho Palau.
*2001 – Erik Weihenmayer trở thành người mù đầu tiên leo tới đỉnh của Everest.

**Sinh**
 1550 – Camillus de Lellis, linh mục Công giáo sáng lập dòng tá viên chuyên phục vụ bệnh nhân. (m. 1614)- 1770 – Lê Ngọc Hân, con gái của vua Lê Hiển Tông, kế hậu của vua Quang Trung (m. 1799)- 1791 – Minh Mạng, hoàng đế thứ hai của nhà Nguyễn (m. 1841). - 1930 – Mikalaj Ivanavič Dziemianciej, nguyên thủ quốc gia Byelorussia Xô viết (m. 2018).- 1969 – Anne Heche, diễn viên người Mỹ (m. 2022)- 1977 - Ngọc Trinh, diễn viên người Việt Nam- 1985 – Roman Reigns, vận động viên đô vật chuyên nghiệp

**Mất**
 1369 – Trần Dụ Tông, hoàng đế thứ bảy của nhà Trần (s. 1336).
*1818 – Danh sĩ Bùi Huy Bích (s. 1744).
*1865 – Nguyễn Phúc Miên Miêu, tước phong Trấn Định Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1832).
*1973 – Lý Đức Quân, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (Sinh 1930)
*2020 – George Floyd (s. 1973).

**Những ngày lễ và kỷ niệm**
 Ngày Quốc tế các trẻ em bị mất tích (International Missing Children Day)

**Tham khảo**
Thể loại:Tháng năm
Thể loại:Ngày trong năm
26 tháng 5

Ngày 26 tháng 5 là ngày thứ 146 (147 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 219 ngày trong năm.

**Sự kiện**
 1805 – Napoleon Bonaparte tiến hành nghi lễ đăng quang quốc vương của Ý tại nhà thờ chính tòa Milano.- 1896 – Nikolai II của Nga tiến hành nghi lễ đăng quang Sa hoàng Nga tại Đại giáo đường Upensky thuộc Moskva.- 1897 – Dracula được xuất bản, là tiểu thuyết mang lại nhiều ảnh hưởng về ma cà rồng của tác giả người Ireland Bram Stoker.- 1918 – Gruzia tuyên bố độc lập từ Đế quốc Nga.- 1940 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Thủ tướng Anh Winston Churchill đưa ra lệnh bắt đầu chiến dịch Dynamo- 1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân Ý-Đức phát động tấn công lực lượng Đồng Minh tại Gazala, miền đông Libya.- 1970 – Tupolev Tu-144 của Liên Xô trở thành phương tiện vận chuyển thương mại đầu tiên vượt qua vận tốc âm thanh.- 1972 – Hoa Kỳ và Liên Xô ký kết Hiệp ước Chống tên lửa đạn đạo.- 1999- Manchester United hoàn thành cú ăn 3 lịch sử sau chiến thắng 2-1 trước Bayern Munich

**Sinh**
 1566 – Mehmed III, Sultan thứ 13 của Đế quốc Ottoman (m. 1603)- 1799 – Felipe Poey, nhà động vật học người Cuba (m. 1891).- 1867 – Mary xứ Teck, hoàng hậu Đế quốc Anh.- 1981 – Isaac Slade, nhạc sĩ người Mỹ (The Fray).

**Mất**
 1829 – Nguyễn Phúc Quân, tước phong Quảng Uy công, hoàng tử con vua Gia Long (s. 1809).- 1978 – Tamara Karsavina, nữ vũ công Nga (s. 1885).- 1979 – Kim Ngọc, nguyên Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Vĩnh Phú, Việt Nam (s. 1917).

**Những ngày lễ và kỷ niệm**

**Tham khảo**
Thể loại:Tháng năm
Thể loại:Ngày trong năm
27 tháng 5

Ngày 27 tháng 5 là ngày thứ 147 (148 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 218 ngày trong năm.

**Sự kiện**
398 – Hoàng đế Hậu Yên Mộ Dung Bảo bị sát hại sau một thời gian chạy trốn, Lan Hãn đoạt quyền và xưng là đại thiền vu.
*1541 - công chúa cuối cùng của nhà Plantagenet nước Anh, Chân phước Margaret Plantagenet, Nữ Bá tước xứ Salisbury, bị hành quyết
*1703 – Sa hoàng Pyotr I của Nga cho thành lập thành phố Sankt-Peterburg trên lãnh thổ mới chiếm được từ Thụy Điển.
*1905 – Chiến tranh Nga-Nhật: Hạm đội của Nga thất bại nặng nề trước hạm đội của Nhật Bản trong Hải chiến Tsushima và phải đầu hàng vào ngày hôm sau.
*1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Thiết giáp hạm Bismarck của Đức bị đánh chìm tại Đại Tây Dương, khiến hơn hai nghìn người thiệt mạng.
*1946 - Thành lập Xứ Thượng Nam Đông Dương trong Liên bang Đông Dương với thủ phủ đặt ở Đà Lạt
*1985 – Tại Bắc Kinh, đại diện của Trung Quốc và Anh Quốc trao đổi văn kiện phê chuẩn hiệp ước trao trả Hồng Kông cho Trung Quốc vào năm 1997.
*1990 – Liên minh Quốc gia vì Dân chủ của Aung San Suu Kyi giành chiến thắng trong tổng tuyển cử tại Myanmar, song chính phủ quân sự sau đó hủy bỏ kết quả.
*1994 – Tác giả đoạt giải Nobel Alexander Solzhenitsyn trở về Nga sau khi trải qua hai thập kỷ sống lưu vong.
*1994 – Bắt đầu vận hành Đường dây 500 kV Bắc - Nam tại Việt Nam, góp phần chấm dứt tình trạng thiếu điện trầm trọng ở miền Trung và miền Nam Việt Nam.

**Sinh**
 1918 - Nakasone Yasuhiro, thủ tướng Nhật Bản- 1923 - Henry Kissinger, ngoại trưởng Hoa Kỳ, giải Nobel Hòa bình năm 1973

**Mất**
 1859 - Susan Euphemia Beckford, Công tước phu nhân xứ Hamilton.- 1910 - Robert Koch, bác sĩ người Đức, phát hiện vi khuẩn bệnh lao, bệnh than và bệnh tả, giải Nobel Y học năm 1905 (s. 1843)- 1964 - Jawaharlal Nehru, thủ tướng đầu tiên của Ấn Độ (s. 1889)- 2000 - Maurice Richard, cầu thủ khúc côn cầu trên băng Canada, biểu tượng văn hóa của cư dân nói tiếng Pháp tại Québec (s. 1921)

**Ngày lễ và kỷ niệm**
Ngày Bãi nô (Guadeloupe, Saint Barthélemy, Saint Martin)
*Ngày Thiếu nhi (Nigeria)

**Tham khảo**
Thể loại:Tháng năm
Thể loại:Ngày trong năm
28 tháng 5

Ngày 28 tháng 5 là ngày thứ 148 (149 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 217 ngày trong năm.

**Sự kiện**
585 TCN – Hiện tượng nhật thực xảy ra như dự đoán của nhà triết học và khoa học Hy Lạp Thales.
*1351 – Lưu Phúc Thông phát động khởi nghĩa, đánh chiếm Dĩnh châu, khởi đầu khởi nghĩa Khăn Đỏ chống triều Nguyên.
*1858 – Đế quốc Nga và triều Thanh ký kết điều ước Ái Hồn, theo đó vùng đất phía bắc sông Amur trở thành lãnh thổ của Nga.
*1871 – Công xã Paris hoàn toàn thất thủ trước quân Versailles. 
*1905 – Chiến tranh Nga-Nhật: Hạm đội của Nga thất bại nặng nề trước Hạm đội của Nhật Bản trong Hải chiến Tsushima, hải chiến mang tính hủy diệt duy nhất trong Lịch sử được tiến hành bằng hạm đội thiết giáp hạm hiện đại.
*1937 – Hãng sản xuất ô tô Volkswagen (VW) của Đức được thành lập.
*1964 – Liên đoàn Ả Rập thành lập Tổ chức Giải phóng Palestine với mục tiêu tiêu diệt Nhà nước Israel thông qua đấu tranh.
*1987 – Phi công nghiệp dư người Đức Mathias Rust lái chiếc máy bay Cessna 172 P xâm nhập không phận Liên Xô cũ, vượt qua hơn ngàn km không bị ngăn chặn, hạ cánh ở cạnh Quảng trường Đỏ Moskva là vùng cấm bay và là biểu tượng của Liên Xô.
*1989 – AIDC F-CK-1 Ching-kuo, loại máy bay tiêm kích do Trung Hoa Dân Quốc thiết kế và phát triển với trợ giúp từ Hoa Kỳ, có chuyến bay thử nghiệm thành công đầu tiên.
*1999 – Sau 21 năm phục chế, bức hoạ kiệt tác Bữa ăn tối cuối cùng của Leonardo da Vinci tiếp tục được đưa ra trưng bày tại Milano, Ý.

**Sinh**
 1441 – Lê Nhân Tông, Hoàng đế Hậu Lê, Việt Nam.- 1827 – Nguyễn Thông, danh sĩ, đại thần Việt Nam (m. 1884).- 1900 – Cao Xuân Huy, giáo sư chuyên về Lịch sử tư tưởng Triết học phương Đông người Việt Nam.- 1905 – Hoàng Quốc Việt, chính khách (m. 1992).- 1944 – Sondra Locke, nữ Diễn viên Mỹ (m. 2018).- 1945 – John Fogerty, nữ ca sĩ nhạc rock người Mỹ (Creedence Clearwater Revival).- 1968 – Kylie Minogue, nữ ca sĩ nhạc pop người Úc.
*1975 – Xa Thi Mạn, Diễn viên, người dẫn chương trình, ca sĩ người Hồng Kông
*1994 – John Stones, cầu thủ bóng đá người Anh.- 1998 – Kim Da-hyun Thành viên nhóm nhạc Twice (nhóm nhạc) người Hàn Quốc.
*1999 – Cameron Boyce, Diễn viên, ca sĩ người Mỹ (m. 2019).

**Mất**
 1840 – Phan Huy Chú, quan triều nhà Nguyễn và là nhà thơ, nhà thư tịch lớn, nhà bác học Việt Nam. (s. 1782)- 1849 – Nữ tiểu thuyết gia người Anh Anne Brontë (s. 1820)- 2007 – Mai Chí Thọ, Đại tướng đầu tiên của Công an Nhân dân Việt Nam (m. 1922)- 2009 – Trần Văn Minh, cựu Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1923)

**Những ngày lễ và kỷ niệm**
 Ngày quốc tế thủ dâm

**Tham khảo**
Thể loại:Tháng năm
Thể loại:Ngày trong năm
29 tháng 5

Ngày 29 tháng 5 là ngày thứ 149 (150 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 216 ngày trong năm.

**Sự kiện**
479 – Sau khi buộc Lưu Tống Thuận Đế phải thiện vị, Tiêu Đạo Thành lên ngôi hoàng đế, mở đầu triều Nam Tề.
*1453 – Constantinopolis thất thủ: Quân Ottoman dưới quyền Sultan Mehmed II chiếm được Constantinopolis sau 53 ngày bao vây, kết thúc Đế quốc Đông La Mã.
*1660 – Chế độ quân chủ tại Anh được khôi phục dưới quyền của Charles II của Anh|Quốc vương Charles II.- 1937 – Báo L'Avant Gardel (Tiền phong), cơ quan của lao động và nhân dân Đông Dương, ra số đầu tiên tại Sài Gòn.- 1946 – Ngày thành lập Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam, gọi tắt là hội Liên Việt.
*1900 – Sĩ quan Pháp Émile Gentil thành lập đô thị Fort-Lamy, nay là thủ đô N'Djamena của Tchad.
*1953 – Edmund Hillary và Tenzing Norgay trở thành những người đầu tiên lên đến đỉnh của Everest.
*1968 – Manchester United trở thành câu lạc bộ bóng đá Anh đầu tiên đoạt Cúp vô địch châu Âu khi đánh bại câu lạc bộ Benfica trong trận chung kết.
*1985 – Dưới lực đẩy của những người hâm mộ bóng đá trong cơn náo loạn trước trận chung kết Cúp vô địch châu Âu giữa đội Liverpool và Juventus, một bức tường tại sân vận động Heysel ở Bruxelles, Bỉ sụp đổ, khiến 39 người thiệt mạng và hơn 600 người bị thương.
*2007 – Hiệp định về phân định ranh giới thềm lục địa giữa Việt Nam và Indonesia có hiệu lực.\
*2023-cuộc bầu cử tổng thống 2023 ở Thổ Nhĩ Kì  kết thúc với chiến thắng của Recep tayyip erdogan

**Sinh**
 1860 – Isaac Albéniz (Isắc Anbênit), nhạc sĩ Tây Ban Nha.- 1905 – Hoàng Quốc Việt, Uỷ viên Bộ chính trị Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Công đoàn, Viện trưởng Viện kiểm sát Nhân dân Tối cao, Chủ tịch Đoàn chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
*1917 – John F. Kennedy (m. 1963), Tổng thống thứ 35 của Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ
*1929 – Đỗ Quốc Sam (m. 2010), Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học, nguyên Đại biểu Quốc hội Việt Nam, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ trưởng đầu tiên của Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam.
*1999 — Park Ji-hoon, thần tượng âm nhạc, diễn viên người Hàn Quốc, cựu thành viên nhóm nhạc Wanna One.

**Mất**
 1854 – Nguyễn Phúc Đoan Thuận, phong hiệu Định Mỹ Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1820).- 1892 – Bahá'u'lláh, người sáng lập tôn giáo Bahá'í (s. 1817).- 1971 – Nguyễn Thị Định, thứ phi của vua Thành Thái, mẹ của vua Duy Tân (s. 1883).- 1973 – P. Ramlee, diễn viên Malaysia (sinh 1929)- 1988 – Siaka Stevens, tổng thống Sierra Leone 1971–1985 (s. 1905).- 2021: 
** Gavin McLeod, diễn viên người Mỹ (s. 1931).
** B. J. Thomas, ca sĩ, diễn viên người Mỹ (s. 1942).

**Những ngày lễ và kỷ niệm**

**Tham khảo**
29
Thể loại:Ngày trong năm
30 tháng 5

Ngày 30 tháng 5 là ngày thứ 150 (151 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 215 ngày trong năm.

**Sự kiện**
1431 – Chiến tranh Trăm Năm: Jeanne d'Arc bị người Anh thi hành án tử hình bằng cách hỏa thiêu tại Rouen, Pháp.
*1574 – Henri III lên ngôi vua nước Pháp
*1788 – Luật chơi cricket đầu tiên của MCC ra đời.
*1854 – Tổng thống Hoa Kỳ Franklin Pierce ký thành luật Đạo luật Kansas-Nebraska, thành lập hai lãnh thổ Kansas và Nebraska.
*1949 – Chính phủ Liên bang Đông Dương trao quyền quản lý Cao nguyên Trung phần cho chính phủ Quốc gia Việt Nam.
*1963 – Biến cố Phật giáo: một cuộc biểu tình chống phân biệt đối xử ủng hộ Công giáo xảy ra ở miền nam Việt Nam.
*1974 – Máy bay chở khách Airbus A300 phục vụ lần đầu tiên trên đường bay của Air France.
*1989 – Sự kiện Thiên An Môn: Các sinh viên biểu tình trên quảng trường Thiên An Môn bỏ màn che tượng "Nữ thần Dân chủ".

**Sinh**
 1672 – Pyotr I của Nga, tức Pyotr Đại đế (lịch Julius) (m. 1725)
*1820 – Nguyễn Phúc Miên Bảo, tước phong Tương An Quận vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1854).- 1980 – Steven Gerrard, cầu thủ bóng đá Anh- 1989 – Hyomin, nữ ca sĩ người Hàn Quốc- 1989 – Ailee, ca sĩ Hàn Quốc- 1990 – Yoona, Diễn viên, ca sĩ nhóm nhạc Girl's Generation của Hàn Quốc- 1997 – Eunha (ca sĩ), nữ ca sĩ, Diễn viên người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc GFriend

**Mất**
 947 – Mã Hy Phạm, quân chủ nước Sở, tức ngày Nhâm Thìn (8) tháng 5 năm Đinh Mùi (s. 899)- 1431 – Jeanne d'Arc, nữ anh Hùng dân tộc người Pháp (s. 1412)- 1574 – Vua Charles IX của Pháp (s. 1550)- 1778 – Voltaire, vǎn sĩ, thi sĩ, kịch sĩ, sử gia, triết gia, và đại biểu xuất sắc của triết học thời kỳ Khai sáng Pháp. (s. 1694)- 1921 – Phan Kế Bính, nhà vǎn, nhà nghiên cứu, dịch giả Việt Nam (s. 1875)- 2001 – Bùi Văn Anh, nhà ngoại giao Việt Nam Cộng Hòa (s. 1930)- 2009 – Bùi Đình Đạm, Thiếu tướng Việt Nam Cộng hòa

**Ngày lễ và kỷ niệm**

**Tham khảo**
Thể loại:Tháng năm
Thể loại:Ngày trong năm
31 tháng 5

Ngày 31 tháng 5 là ngày thứ 151 (152 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 214 ngày trong năm.

**Sự kiện**
 5261 – Một trận động đất lớn tấn công Antioch, Thổ Nhĩ Kỳ làm thiệt mạng 250.000 người.
*1223 – Quân Mông Cổ dưới quyền Triết Biệt và Tốc Bất Đài đánh bại liên quân các quốc gia Rus và Cuman tại Donetsk, Ukraina ngày nay.- 1578 – Quốc vương Henri III đặt viên đá đầu tiên cho Pont Neuf, nghĩa là "cầu mới", bắc qua sông Seine tại Paris, Pháp.- 1740 – Thái tử Friedrich II kế vị quốc vương của Phổ, ông là một nhà lý luận quân sự nổi bật.- 1838 – Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ giải thể.- 1911 – Tàu khách vượt đại dương RMS Titanic được hạ thủy.
*1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Các tàu ngầm của Nhật Bản bắt đầu tấn công cảng Sydney, Úc nhằm đánh chìm các tàu chiến của quân Đồng Minh.- 1962 – Liên bang Tây Ấn giải thể.-   1962 – Trung tá đội cận vệ Đức Quốc xã Adolf Eichmann bị Israel thi hành án tử hình tại nước này.

**Sinh**
1417 – Nguyễn Trực, trạng nguyên nhà Lê (m. 1474)- 1852 – Julius Richard Petri, nhà vi khuẩn học người Đức- 1919 – Huy Cận, nhà thơ người Việt Nam (m.2005)- 1930 – Clint Eastwood, đạo diễn, diễn viên người Mỹ- 1964 – Scotti Hill, nhạc sĩ guitar nhạc rock- 1976 – Colin Farrell, diễn viên người Ireland- 1983 – Trần Nghiên Hy, diễn viên, ca sĩ người Đài Loan- 1989 – Marco Reus, cầu thủ bóng đá Đức đang thi đấu cho Borussia Dortmund và Đội tuyển bóng đá quốc gia Đức- 1990 – Đàm Tùng Vận, diễn viên người Trung Quốc- 1995 – Hòa Minzy, nữ ca sĩ kiêm diễn viên người Việt Nam.

**Mất**
 1809 – Joseph Haydn, nhà soạn nhạc người Áo (s. 1732)- 1832 – Évariste Galois, nhà toán học Pháp (s. 1811)- 2009 – Bảo Phúc, ca sĩ Việt Nam (s.1958)

**Những ngày lễ và kỉ niệm**
 Visakha Bucha, sinh nhật của tượng Phật (Thái Lan)- Ngày thế giới không hút thuốc lá

**Tham khảo**
Thể loại:Tháng năm
Thể loại:Ngày trong năm
2 tháng 6

Ngày 2 tháng 6 là ngày thứ 153 (154 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 212 ngày trong năm.

**Sự kiện**
260 – Hoàng đế Tào Mao của Ngụy tiến hành binh biến chống Tấn công Tư Mã Chiêu, kết quả chiến bại và bị giết.- 455 – Sack of Rome: Những kẻ phá hoại tiến vào Rome và cướp bóc thành phố trong hai tuần. *1098 – Cuộc thập tự chinh thứ nhất: Cuộc vây hãm Antioch đầu tiên kết thúc khi lực lượng Thập tự quân chiếm được thành phố; cuộc bao vây thứ hai bắt đầu năm ngày sau đó. 
*1183 – Chiến tranh Genpei: Họ Minamoto giành chiến thắng trước họ Taira trong trận Kurikara.
*1793 - Chính phủ của phái Jacobin được thành lập, đứng đầu là Maximilien de Robespierre- con người không thể bị mua chuộc. - 1897 – Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer ra nghị định về chính sách thuế thân đối với người dân ở Bắc Kỳ, Việt Nam.
*1896 – Phát minh ra radio của Guglielmo Marconi được cấp bằng sáng chế.- 1946 – Ý trở thành một nhà nước Cộng hoà sau kết quả của một cuộc trưng cầu dân ý và nó trở thành ngày quốc khánh của Ý.
*1953 – Elizabeth II tiến hành nghi lễ đăng cơ làm Nữ vương, đây là sự kiện quốc tế lớn đầu tiên được phát trên truyền hình.
*1979 – Giáo hoàng Gioan Phaolô II bắt đầu chuyến công du đầu tiên của ông đến quê hương Ba Lan, trở thành Giáo hoàng đầu tiên thăm một nước cộng sản.
*2014 – Telangana chính thức tách khỏi Andhra Pradesh, và trở thành bang thứ 29 của nước Cộng hòa Ấn Độ.

**Sinh**
 1929 - Nguyễn Văn Bông, chính khách Việt Nam Cộng hòa (m. 1971)- 1980 - Abby Wambach, cầu thủ bóng đá người Mỹ- 1983 - Brooke White, ca sĩ người Mỹ- 1988 - 
**Bảo Thy, ca sĩ Việt Nam
**Sergio Agüero, cầu thủ bóng đá người Argentina
*1989 - 
**Chi Dân, ca sĩ Việt Nam
**Tronie Ngô, ca sĩ, rapper người Việt Nam
*1992 - Nguyễn Quốc Trường Thịnh, diễn viên người Việt Nam

**Mất**
 1789 - Nguyễn Huy Oánh, nhà vǎn, nhà thơ đời Lê Hiển Tông, thọ 76 tuổi- 1832 - Nhà toán học Pháp Évariste Galois khi 20 tuổi- 2000 - Gerald Whitrow, nhà toán học Anh (s. 1912)- 2014 - Phạm Huỳnh Tam Lang, là cầu thủ bóng đá người Việt Nam (s. 1942)

**Ngày lễ và kỷ niệm**
 Quốc khánh Ý (1946)

**Tham khảo**
02
Thể loại:Ngày trong năm
3 tháng 6

Ngày 3 tháng 6 là ngày thứ 154 (155 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 211 ngày trong năm.

**Sự kiện**
628 – Lương Lạc Nhân giết chết anh họ Lương Sư Đô rồi đầu hàng Đường, triều Đường hoàn thành việc tái thống nhất Trung Hoa sau khi triều Tùy sụp đổ.
*926 – Sau khi đem phản quân tiến vào kinh thành Lạc Dương, Lý Tự Nguyên lên ngôi hoàng đế của Hậu Đường, tức Hậu Đường Minh Tông, tức ngày Bính Ngọ (20) tháng 4 năm Bính Tuất.
*1644 – Sau khi chiến bại trước quân của Ngô Tam Quế và quân Thanh tại Sơn Hải quan, Lý Tự Thành xưng đế tại Vũ Anh điện tại Bắc Kinh, rồi rút khỏi thành.- 1740 – Nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế xóa bỏ hình phạt tra tấn.
*1839 –  Lâm Tắc Từ ra lệnh tiêu hủy gần 1,2 triệu kg thuốc phiện tịch thu từ các thương gia Anh tại trấn Hổ Môn, Quảng Đông, khơi mào Chiến tranh Nha phiến lần thứ nhất.
*1844 – Cặp An Ca lớn cuối cùng bị giết, và toàn bộ quần thể loài này chính thức tuyệt chủng
*1888 – Vương quốc Sedang được thành lập tại vùng Tây Nguyên thuộc Việt Nam ngày nay, với quốc vương là Marie-Charles David de Mayréna.
*1940 – Quan chức Đức Franz Rademacher đề xuất một kế hoạch biến Madagascar thành "xứ sở người Do Thái", một ý tưởng từng được nhà báo Theodor Herzl nói đến vào thế kỷ 19.
*1941 – Tạp chí Tri Tân ra số đầu tiên tại Hà Nội, Việt Nam.
*1944 - Chính phủ Lâm thời Cộng hòa Pháp được thành lập với chủ tịch là Charles de Gaulle
*1959 – Singapore trở thành một nhà nước tự trị bên trong Thịnh vượng chung, với thủ tướng là Lý Quang Diệu.
*1975 – Loại máy bay phản lực tiêm kích đầu tiên của Nhật Bản là Mitsubishi F-1 có chuyến bay thử nghiệm đầu tiên.

**Sinh**
 1540 – Charles I của Áo (m. 190)- 1881 – Đạm Phương (m. 1947), tôn nữ nhà Nguyễn, là nhà thơ, nhà hoạt động văn hóa, xã hội, một nhà báo nữ Việt Nam đầu thế kỷ 20.- 1901 – Trương Học Lương, tướng quân người Trung Quốc (m. 2001)- 1986 – Vương Tử Hiên, diễn viên, ca sĩ, nhà sáng tác ca khúc, nhà soạn nhạc, vũ công, biên đạo múa, nhà sản xuất Hồng Kông- 1986 – Rafael Nadal, vận động viên quần vợt Tây Ban Nha- 1992 – Địch Lệ Nhiệt Ba, nữ diễn viên Trung Quốc.

**Mất**
 628 – Lương Sư Đô, hoàng đế tự lập tại Trung Quốc- 1615 – Sanada Yukimura, một samurai Nhật Bản (s. 1567)- 1899 – Johann Strauss II, nhạc sĩ người Áo (s. 1825)- 1903 – Trang Ý Hoàng thái hậu, Thái hậu nhà Nguyễn, chánh cung của vua Tự Đức, mẹ nuôi của vua Dục Đức (s. 1828).- 1924 – Franz Kafka, nhà văn, tiểu thuyết gia người Séc (s. 1883)- 1989 – Thế Lữ, nhà thơ người Việt Nam (s. 1907)- 2016 – Muhammad Ali, vận động viên quyền Anh Mỹ gốc Phi (s. 1942)

**Ngày lễ và kỷ niệm**

**Tham khảo**
03
Thể loại:Ngày trong năm
5 tháng 6

Ngày 5 tháng 6 là ngày thứ 156 (157 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 209 ngày trong năm.

**Sự kiện**
604 – Thánh Đức Thái tử của Nhật Bản chế định Hiến pháp 17 điều, một văn kiện Phật giáo và Nho giáo tập trung vào luân lý và đạo đức.
*1305 – Raymond Bertrand de Got trở thành Giáo hoàng Clêmentê V, kế vị Giáo hoàng Biển Đức XI qua đời một năm trước đó.
*1837 – Houston được hợp nhất thành một đô thị của nước Cộng hòa Texas.- 1862 – Hòa ước Nhâm Tuất được ký kết giữa Pháp và triều đình Đại Nam, cắt nhường 3 tỉnh Đông Nam Kỳ cho Pháp.- 1911 – Nguyễn Tất Thành xuất dương dưới tên gọi là Văn Ba, lên chiếc tàu buôn Đô đốc Latouche Tréville với nghề phụ bếp. Sau này được biết đến ở Việt Nam với tên gọi Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước.
*1947 – Phát biểu tại Đại học Harvard, Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ George Marshall kêu gọi viện trợ kinh tế cho châu Âu, một lục địa đang kiệt quệ sau chiến tranh.- 1951 – Quốc trưởng Bảo Đại thành lập Sở Du lịch Quốc gia Việt Nam.
*1967 – Chiến tranh Sáu ngày bắt đầu khi Israel bất ngờ tấn công các sân bay của Ai Cập. 
*1968 -  Thượng Nghị Sĩ Robert F. Kennedy bị ám sát tại Los Angeles, California, trong chiến dịch bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ cùng năm.- 1975 – Kênh đào Suez mở cửa lần đầu sau Chiến tranh Sáu ngày.

**Sinh**
1833 – Nguyễn Phúc Miên Tả, tước phong Trấn Quốc công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1889).
*1838 – Nguyễn Phúc Miên Bàng, tước phong An Xuyên vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1902).
*1889 – Nguyễn Văn Tố, chính khách, chí sĩ người Việt Nam (m. 1947)- 1932 – Đỗ Kim Bảng, nhạc sĩ người Việt- 1940 - Lê Anh Xuân, nhà thơ, liệt sĩ Việt Nam (m. 1968)
*1951 – Lê Dung, ca sĩ nhạc cổ điển người Việt Nam
*1964 – Rick Riordan, nhà văn MĨ, tác giả bộ tiểu thuyết Percy Jackson Mỹ
*1970 - Lưu Minh Vũ, người dẫn chương trình Việt Nam
*1984 – Cécilia Cara, nữ diễn viên Pháp
*1987 – Lara Bingle, người mẫu Áo
*1995 – Troye Sivan, diễn viên, ca sĩ người Úc

**Mất**
1316 – Vua Louis X của Pháp (s. 1289)
*1383 – Hoàng tử Dmitry Konstantinovich của Nga (s. 1324)
*1865 – John Richardson, nhà tự nhiên học, bác sĩ phẫu thuật người Scotland (s. 1787)
*2004 – Ronald Reagan, tổng thống thứ 40 của Hoa Kỳ (s. 1911)

**Ngày lễ và kỷ niệm**
 Ngày Môi trường Thế giới (World Environment Day)

**Tham khảo**
05
Thể loại:Ngày trong năm
6 tháng 6

Ngày 6 tháng 6 là ngày thứ 157 (158 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 208 ngày trong năm.

**Sự kiện**
1285 – Thượng tướng Trần Quang Khải sáng tác bài thơ "Tụng giá hoàn kinh sư".
*1674 – Shivaji cử hành nghi lễ đăng quang làm hoàng đế, khởi đầu Đế quốc Maratha.
*1808 – Anh trai của Napoléon Bonaparte là Joseph Bonaparte đăng quang quốc vương của Tây Ban Nha.
*1844 – Hiệp hội Thanh niên Cơ Đốc được thành lập tại Luân Đôn, Anh.- 1859 – Nữ vương Victoria ký văn kiện tách Queensland thành một thuộc địa riêng của Anh từ New South Wales.
*1884 – Ký kết Hòa ước Patenôtre giữa Pháp và triều đình nhà Nguyễn
*1944 – Quân đội Đồng Minh mở mặt trận thứ 2 tại Châu Âu chống phát xít Đức, còn gọi là Chiến dịch Overlord, mở đầu là cuộc đổ bộ lớn nhất trong lịch sử quân sự lên các bãi biển ở Normandie (Pháp).
*1931: Nguyễn Ái Quốc, khi đó mang tên Tống Văn Sơ, bị bắt tại Hồng Kông trong Vụ án Tống Văn Sơ.
*1969 – Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam được thành lập.
*1969 – Ca ghép thận đầu tiên thực hiện tại Việt Nam do đoàn giải phẫu Việt Nam Cộng hòa và Hoa Kỳ xúc tiến ở Bệnh viện Đô thành, một điểm son trong ngành y tế Việt Nam Cộng hòa.
*1971 – Phim Người tình không chân dung đạt giải Chủ đề phim xuất sắc nhất và Kiều Chinh là nữ tài tử chính khả ái nhất tại Đại hội điện ảnh Á Châu lần thứ 17 ở Đài Bắc.
*1971 – Chiến tranh Việt Nam: Quân đội Úc tăng cường tấn công căn cứ lực lượng cộng sản Việt Nam trong trận Long Khánh.
*1984 – Trò chơi điện tử Tetris được phát hành, tác giả của trò chơi là kỹ sư người Liên Xô Alexey Pajitnov.
*1985 – Khai quật hài cốt bác sĩ quân y Đức Quốc Xã Josef Mengele ở Embu das Artes, Brazil. Mengele khét tiếng vì những thí nghiệm vô nhân đạo trên các tù nhân tại trại tập trung Auschwitz.
*2012 – Sao Kim đi qua qua Mặt Trời lần cuối cùng trong thế kỷ 21, lần trước đó là năm 2004.
*1951 - con tem đầu tiên của Việt Nam được phát hành, đó là con tem mang hình Quốc Trưởng Bảo Đại với giá tiền 3 đồng bạc.

**Sinh**
1236 – Văn Thiên Tường, thừa tướng nhà Nam Tống
*1799 – Aleksandr Sergeyevich Pushkin, nhà thơ, nhà văn và là nhà viết kịch người Nga (m. 1837)- 1811 – Leopold Hermann von Boyen, Thượng tướng Bộ binh Phổ (m. 1886)- 1847 – Phan Đình Phùng, lãnh tụ chống Pháp (m 1895)
*1978 – Miroslav Klose, cầu thủ bóng đá người Đức.
*1983 – Quách Kính Minh, biên kịch, đạo diễn, nhà văn người Trung Quốc
*1984 – Noor Sabri, cầu thủ bóng đá Iraq
*1984 – Shannon Stewart, người mẫu Mỹ
*1986 – Kim Hyun Joong, nghệ sĩ Hàn Quốc
*1988 – Teerasil Dangda, cầu thủ bóng đá người Thái Lan
*1992 – HyunA, ca sĩ, rapper Hàn Quốc 
*2000 – Lee Haechan, thành viên nhóm nhạc NCT, người Hàn Quốc

**Mất**
1860 – Nguyễn Phúc Gia Tĩnh, phong hiệu Kim Hương Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1831)
*1916 – Viên Thế Khải, chính khách Trung Quốc (s. 1859)
*1922 – Lillian Russell, nữ diễn viên Mỹ (s. 1860)
*1968 – Robert F. Kennedy (s. 1925)
*1999 – Anne Haddy, diễn viên Australia (s. 1930)
*2010 – Đặng Xuân Kỳ, Giáo sư Triết học Việt Nam (s. 1931)

**Ngày lễ và kỷ niệm**
 Ngày tưởng niệm của nhân dân Hàn Quốc

**Tham khảo**
06
Thể loại:Ngày trong năm
7 tháng 6

Ngày 7 tháng 6 là ngày thứ 158 (159 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 207 ngày trong năm.

**Sự kiện**
1099 – Cuộc thập tự chinh thứ nhất: Liên quân Cơ Đốc bắt đầu bao vây Jerusalem nhằm đoạt thành từ Đế quốc Fatima Hồi giáo.
*1654 – Louis XIV cử hành nghi lễ đăng quang quốc vương của Pháp.
*1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Hải quân Hoa Kỳ đánh bại cuộc tấn công của Hải quân Đế quốc Nhật Bản tại đảo san hô Midway.
*1981 – Không quân Israel phá hủy Lò phản ứng hạt nhân Osiraq của Iraq trong Chiến dịch Opera.
*1991 – Núi lửa Pinatubo tại Philippines phun trào tạo ra cột tro bụi cao 7 km.
*2006 – Thủ lĩnh của Al-Qaeda tại Iraq là Abu Musab al-Zarqawi bị giết chết khi Không lực Hoa Kỳ đánh bom một cứ điểm gần Baqubah

**Sinh**
 1502 – João III, Vua của Bồ Đào Nha
*1786 – Chief Seattle, thủ lĩnh người Mỹ
*1959 – Mike Pence, Phó Tổng thống Hoa Kỳ- 1969 – Joachim của Đan Mạch, Vương tử Đan Mạch- 1970 – Nguyễn Thị Phương Thảo, doanh nhân Việt nam- 1983 - Hồ Việt Trung, ca sĩ, nhạc sĩ người Việt Nam- 1985 – Charlie Simpson, ca sĩ nhạc pop người Anh- 1988 – Michael Cera, nam diễn viên Mỹ- 1993 – Park Ji-Yeon, thành viên nhóm nhạc T-ara của Hàn Quốc- Suzuhana Yuko, thành viên của Wagakki Band

**Mất**
 1891 – Đỗ Huy Liêu, danh sĩ và quan nhà Nguyễn Việt Nam (s. 1845)
*1738 – Nguyễn Phúc Chú, chúa Nguyễn thứ 6 của Đàng Trong (s. 1697).
*2013 - Richard Ramirez, kẻ sát nhân hàng loạt năm 1985 ở California Hoa Kỳ.(s .1960)

**Ngày lễ và kỷ niệm**

**Tham khảo**
07
Thể loại:Ngày trong năm
9 tháng 6

Ngày 9 tháng 6 là ngày thứ 160 (161 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 205 ngày trong năm.

**Sự kiện**
68 – Hoàng đế La Mã Nero được cho là tự sát khi chạy lánh nạn trong một cuộc chính biến, khởi đầu cho năm tứ đế trong lịch sử đế quốc La Mã.
*550 – Sau khi buộc Đông Ngụy Hiếu Tĩnh Đế phải thiện vị hoàng vị, Cao Dương lên ngôi hoàng đế, khởi đầu triều Bắc Tề.
*908 – Sau khi đoạt lấy thực quyền tại Hoằng Nông, Tả nha chỉ huy sứ Trương Hạo sai thuộc hạ ám sát Hoằng Nông vương Dương Ác.
*1862 – Nội chiến Hoa Kỳ: Tướng lĩnh miền Nam Stonewall Jackson kết thúc thành công Chiến dịch Thung lũng Shenandoah tại Virginia.
*1885 – Chính phủ Pháp và triều Thanh ký kết Hòa ước Thiên Tân, chấm dứt chiến tranh Pháp-Thanh, quân Thanh rút khỏi Bắc Kỳ. 
*1934 – Phim hoạt hình The Wise Little Hen của Walt Disney được phát hành, nhân vật hoạt hình Vịt Donald xuất hiện lần đầu tiên trước công chúng.- 1946 – Thành phố Copenhaghen (thủ đô của Đan Mạch) đã thành lập Tổ chức Quốc tế các nhà báo (viết tắt là OIJ)- 1965 – Quân giải phóng miền Nam tiến công Đồng Xoài (bắc Biên Hoà), một chi khu quân sự, một mắt xích trong hệ thống phòng tuyến Sông Bé của Việt Nam Cộng hòa.
*1982 – Xung đột biên giới Liban-Israel: Không quân Israel phá hủy thành công hệ thống phòng không của Syria tại Liban do Liên Xô xây dựng.- 2006 – Tổ chức World Cup 2006 tại Đức.
*1946 – Quốc vương Thái Lan Ananda Mahidol qua đời do bị bắn vào đầu trong phòng ngủ tại Đại Cung ở thủ đô Bangkok.

**Sinh**
1672 – Pyotr I, Sa hoàng Nga (m. 1725).
*1831 – Nguyễn Phúc Miên Ngô, tước phong Quế Sơn Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1873).
*1903 – Gilbert Percy Whitley, nhà ngư học kiêm côn trùng học và nhuyễn thể học người Anh (m. 1975).
*1915 – Les Paul, nhạc sĩ người Mỹ (m. 2009).- 1944 – Vinh Sử, nhạc sĩ người Việt
*1963 – Johnny Depp, diễn viên người Mỹ- 1978 – Miroslav Klose, cầu thủ bóng đá Đức- 1978 – Matthew Bellamy, ca sĩ người Anh (Muse)
*1980 – James Walsh, ca sĩ người Anh (Starsailor)- 1984 – Wesley Sneijder, cầu thủ bóng đá Hà Lan- 1984 – Masoud Shojaei, cầu thủ bóng đá Iran

**Mất**
 1946 – Ananda Mahidol, hay Rama VIII, vua Thái Lan- 1973 – Erich von Manstein, Thống chế Đức- 2004 – Rosey Brown, cầu thủ bóng đá Mỹ (s. 1932)- 2022 – Matt Zimmerman, Diễn viên người Canada (s. 1934)

**Ngày lễ và kỷ niệm**

**Tham khảo**
09
Thể loại:Ngày trong năm
10 tháng 6

Ngày 10 tháng 6 là ngày thứ 161 (162 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 204 ngày trong năm.

**Sự kiện**
1190 – Cuộc thập tự chinh thứ ba: Hoàng đế Friedrich I của La Mã Thần thánh chết đuối trên sông Göksu thuộc Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay trong khi đang dẫn quân tiến đến Jerusalem.
*1829 – Cuộc đua thuyền đầu tiên giữa Đại học Oxford và Đại học Cambridge diễn ra trên sông Thames tại Luân Đôn, Anh.
*1886 – Quốc vương Ludwig II của Bayern bị tước quyền.
*1940 – Chiến tranh Thế giới thứ hai: Ý tuyên chiến với Pháp và Anh. Đồng thời, Canada tuyên chiến với Ý.
*1940 - Loại ô tô Jeep xuất hiện
*1965 – Chiến tranh Việt Nam: Quân Giải phóng tiến công quân Việt Nam Cộng hòa tại Đồng Xoài
*1967 – Chiến tranh Sáu ngày kết thúc khi Israel và Syria đồng ý ký một lệnh ngừng bắn.
*1967 – Nguyên mẫu chiến đấu cơ MiG-23 của Liên Xô tiến hành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên.

**Sinh**
1803 - Henry Darcy, kỹ sư người Pháp, nổi tiếng với công trình Định luật Darcy (m. 1858)- 1907 - Thế Lữ, Nhà văn Việt Nam (mất 1989) 
*1919 - Suzuki Choji, võ sư Karatedo người Nhật Bản, tổ sư hệ phái Suzucho.
*1957 - Lại Văn Sâm, nhà báo, người dẫn chương trình truyền hình, biên tập viên của Đài Truyền hình Việt Nam
*1959 - Carlo Ancelotti, huấn luyện viên bóng đá Ý
*1963 - Jeanne Tripplehorn, diễn viên Mỹ
*1965 - Elizabeth Hurley, diễn viên Scotland
*1966 - David Platt, cầu thủ bóng đá Anh
*1975 - Henrik Pedersen, cầu thủ bóng đá Đan Mạch
*1985 - 
**Kristina Lundberg, cầu thủ khúc côn cầu Thụy Điển
**Vasilis Torosidis, cầu thủ bóng đá Hy Lạp
*1987 - J.Fla, Ca sĩ, Youtuber người Hàn Quốc

**Mất**
323 TCN - Alexandros Đại Đế (s. 356 TCN).
*223 - Lưu Bị, hoàng thân nhà Hán, hoàng đế khai quốc nhà Thục Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc (s. 161).
*1836 - André-Marie Ampère, nhà vật lý người Pháp
*1971 - Michael Rennie, diễn viên Anh (s. 1909)
*1987 - Elizabeth Hartman, diễn viên Mỹ
*2016
** Christine Grimmie, ca sĩ Mỹ (s. 1994)
** Gordie Howe, vận động viên khúc côn cầu (s. 1928)

**Ngày lễ và kỷ niệm**

**Tham khảo**
10
Thể loại:Ngày trong năm
11 tháng 6

Ngày 11 tháng 6 là ngày thứ 162 (163 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 203 ngày trong năm.

**Sự kiện**
884 – Tuyên Vũ tiết độ sứ Chu Toàn Trung ám sát bất thành Hà Đông tiết độ sứ Lý Khắc Dụng, khởi đầu xung đột 40 năm giữa hai bên.
*1776 – Quốc hội Lục địa lập Ủy ban gồm: Thomas Jefferson (tác giả Tuyên ngôn), John Adams, Benjamin Franklin, Roger Sherman, và Robert R. Livingston, để soạn bản Tuyên ngôn độc lập Hoa Kỳ. 
*1775 – Sau hơn một năm bắt đầu trị vì, Louis XVI tiến hành nghi lễ đăng quang quốc vương Pháp tại Reims.
*1937 – Nguyên soái Mikhail Tukhachevsky cùng nhiều sĩ quan quân đội cấp cao khác của Liên Xô bị buộc tội âm mưu đảo chính và bị hành hình vào tối cùng ngày và ngày sau đó.
*1938 – Trận Vũ Hán bắt đầu và kết thúc vào 4 tháng sau với chiến thắng về phía lục quân đế quốc Nhật Bản. Đây là một trong những trận lớn nhất, lâu nhất và dữ dội nhất trong Chiến tranh Trung–Nhật.
*1944 – Thiết giáp hạm USS Missouri (BB–63) được đưa vào hoạt động, là thiết giáp hạm cuối cùng mà Hoa Kỳ chế tạo, và là nơi Nhật Bản ký vào văn kiện đầu hàng vô điều kiện.
*1940 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân Anh tại Ai Cập vượt biên giới tấn công Libya thuộc Ý, khởi đầu Chiến dịch Sa mạc Tây.
*1963 – Tu sĩ Phật giáo Thích Quảng Đức tự thiêu bằng xăng tại Sài Gòn để phản đối tình trạng tôn giáo tại Việt Nam Cộng hòa.
*2009 – Manchester United chấp nhận một "đề nghị vô điều kiện với giá 80 triệu bảng" từ Real Madrid để được mua Cristiano Ronaldo.
*2021 - Euro 2020 khai mạc.
*2023: Một vụ tấn công bằng súng vào trụ sở Ủy ban Nhân dân 02 xã Ea Tiêu và Ea Ktur thuộc huyện Cư Kuin của tỉnh Đắk Lắk làm 09 người chết và 02 người bị thương

**Sinh**
 1675 – Nguyễn Phúc Chu, được gọi là chúa Minh, chúa Nguyễn thứ sáu của Đàng Trong (m. 1725).- 1810 – Alexander Bain,nhà phát minh, kỹ sư người Scotland. (m. 1877)- 1912 – Phạm Hùng, Thủ tướng Việt Nam (m. 1988)- 1970 – Kang Ho-dong, người dẫn chương trình truyền hình và diễn viên hài người Hàn Quốc.- 1975 -  Choi Ji-woo, diễn viên nữ người Hàn Quốc- 1984 – Vagner Love, cầu thủ bóng đá Brasil- 1985 – Anja Rubik, siêu mẫu Ba Lan- 1986 – Shia LaBeouf, diễn viên, đạo diễn phim người Mỹ- 1988 – Claire Holt, nữ diễn viên kiêm người mẫu người Mỹ - 1989 - Bùi Lan Hương, nữ ca sĩ người Việt Nam- 1994 – Ivana Baquero, nữ diễn viên người Tây Ban Nha- 1998 –  Charlie Tahan, diễn viên người Mỹ- 1999 – 
**Sadie Robertson, nữ diễn viên và nữ doanh nhân người Mỹ
**Kai Havertz, cầu thủ bóng đá người Đức- 2003 – Breanna Yde, nữ diễn viên nhí người Mỹ

**Mất**
 1341 – Trần Hiến Tông, hoàng đế thứ sáu của nhà Trần (s. 1319).
*1784 – Lê Quý Đôn, Bảng nhãn, nhà bác học thời Hậu Lê, Việt Nam (s. 1726).- 1903 – Alexander Obrenovich, vua của Serbia (s. 1876)
*1912 – Nguyễn Phúc Hòa Nhàn, phong hiệu Mỹ Duệ Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1835)- 1963 – Hòa thượng Thích Quảng Đức, tự thiêu tại Sài Gòn (s. 1897)- 2008 – Võ Văn Kiệt, Thủ tướng Việt Nam (s. 1922).- 2016 – Christina Grimmie, nữ ca sĩ người Mỹ (s. 1994)- 2020 - Trần Quốc Hương, chỉ huy lực lượng tình báo của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam (s. 1924)

**Tham khảo**
11
Thể loại:Ngày trong năm
13 tháng 6

Ngày 13 tháng 6 là ngày thứ 164 (165 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 201 ngày trong năm.

**Sự kiện**
532 – Sau khi đánh bại họ Nhĩ Chu, Cao Hoan đưa Nguyên Tu lên làm hoàng đế của Bắc Ngụy, tức Hiếu Vũ Đế.
*1525 – Martin Luther kết hôn với Katharina von Bora nhằm chống lại sắc chỉ tu tập độc thân của Giáo hội Công giáo Rôma áp đặt cho các tu sĩ.
*1970 – "The Long and Winding Road" trở thành đĩa đơn quán quân thứ 20 và cuối cùng của The Beatles tại Hoa Kỳ.
*1975 – Hải quân Nhân dân Việt Nam hoàn thành việc đánh chiếm Poulo Wai từ quân đội Campuchia Dân chủ.
*1975 – Toàn lãnh thổ Việt Nam thống nhất dùng giờ Đông Dương theo múi giờ thứ 7.
*2000 – Tổng thống Hàn Quốc Kim Dae-jung gặp lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-il tại thủ đô Bình Nhưỡng của Triều Tiên, khởi đầu hội nghị thượng đỉnh liên Triều đầu tiên.
*2013 - Nhóm nhạc nam BTS được thành lập.

**Sinh**
1820 – William John Macleay, nhà động vật học người Scotland–Úc (m. 1891).
*1831 – James Clerk Maxwell, nhà vật lý người Scotland
*1919 – Lê Quang Tung, Đại tá Quân đội Việt Nam Cộng hòa (m. 1963)
*1926 – Trần Ngọc Tám, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 2011)- 1981 – Chris Evans, diễn viên người Mỹ
*1984 – Nery Castillo, cầu thủ bóng đá người México- 1988 - Isaac (Phạm Lưu Tuấn Tài), ca sĩ người Việt Nam, thành viên cựu nhóm nhạc 365
*1996 – Nguyễn Phong Hồng Duy, cầu thủ bóng đá người Việt Nam
*2002 – Nam Da-reum, diễn viên người Hàn Quốc
*2004 – Norawit Titicharoenrak, diễn viên người Thái Lan

**Mất**
 220 – Hạ Hầu Đôn, công thần khai quốc nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc- 1025 – Thiền sư Vạn Hạnh, cao tăng Phật giáo người Việt (s. 938)- 1897 – Emil von Albedyll – một tướng lĩnh trong quân đội Phổ (s. 1824)- 1971 – Siarhiej Vosipavič Prytycki, nguyên thủ quốc gia Byelorussia Xô viết (s. 1913).- 1982 – Vua Khalid của Ả Rập Saudi (s. 1912)- 2021 – Ned Beatty, diễn viên Mỹ (s. 1937)

**Ngày lễ và kỷ niệm**

**Tham khảo**
13
Thể loại:Ngày trong năm
14 tháng 6

Ngày 14 tháng 6 là ngày thứ 165 (166 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 200 ngày trong năm.

**Sự kiện**
 1158 – Công tước Sachsen Heinrich cho xây một cầu mới qua sông Isar nhằm thu lợi qua việc buôn bán muối, tên gọi München xuất hiện lần đầu tiên.- 1206 – Hàn Thác Trụ thỉnh Tống Ninh Tông hạ chiếu phạt Kim, khởi đầu chiến tranh kéo dài trong ba năm giữa hai bên, tức ngày Đinh Hợi tháng 5.- 1285 – Thượng tướng Trần Quang Khải lãnh đạo quân Trần đánh bại thủy quân Nguyên ở Chương Dương nay thuộc Hà Nội, Việt Nam.- 1797 – Nước Cộng hòa Genova bị Napoléon Bonaparte thay thế bằng nước Cộng hòa Liguria phụ thuộc Pháp.- 1807 – Đại quân của Hoàng đế Pháp Napoléon Bonaparte đánh bại quân Nga trong trận Friedland tại Phổ, kết thúc Chiến tranh Liên minh thứ tư.- 1775 – Lục quân Lục địa tiền thân của Lục quân Hoa Kỳ là lực lượng quân đội được thành lập sớm nhất của Hoa Kỳ.- 1777 – Đệ nhị Quốc hội Lục địa áp dụng thiết kế cờ và sao cho Quốc kỳ Hoa Kỳ.- 1784 – Lục quân Hoa Kỳ được thành lập thay thế Lục quân Lục địa.- 1956 – Nguyên mẫu Ye-4 của máy bay tiêm kích phản lực MiG-21 do Liên Xô sản xuất tiến hành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên.- 1982 – Quân Argentine đầu hàng quân Anh tại thủ phủ Stanley, kết thúc Chiến tranh Falkland.- 1985 – Hiệp ước Schengen được ký kết giữa năm trong mười thành viên của Cộng đồng Kinh tế châu Âu.- 2018 – Khai mạc World Cup 2018 lần thứ 21 tại Nga- 2019 – VinFast khánh thành nhà máy sản xuất ô tô tại Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải, Hải Phòng

**Sinh**
 1827 – Nguyễn Phúc Trinh Nhàn, phong hiệu Nghĩa Điền Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1902)- 1827 – Nguyễn Phúc Tường Hòa, phong hiệu Nghĩa Hà Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1847)- 1906 – Nguyễn Lân, học giả, nhà văn, nhà nghiên cứu, nhà giáo nhân dân Việt Nam (m. 2003)- 1926 – Don Newcombe (m. 2019)- 1928 – Che Guevara, nhà cách mạng Argentina (m. 1967)- 1946 – Donald Trump, Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ- 1978 – Từ Hy Đệ, nữ ca sĩ, MC Đài Loan- 1993 – Chi Pu, nữ diễn viên, ca sĩ, nhà sản xuất phim, người mẫu ảnh, MC kiễm diễn viên lồng tiếng người Việt Nam- 1999 – Chu Tử Du, thành viên nhóm nhạc Twice (nhóm nhạc) người Đài Loan- 1994 – Moon Tae-il, thành viên nhóm nhạc NCT (nhóm nhạc) người Hàn Quốc

**Mất**
 1883 – Edward FitzGerald, nhà thơ Anh (s. 1809)- 1987 – Vũ Ngọc Phan, nhà văn, nhà nghiên cứu văn học Việt Nam (s. 1902)

**Ngày lễ và kỷ niệm**
 Ngày Hiến Máu Thế giới (World Blood Donor Day)

**Tham khảo**
14
Thể loại:Ngày trong năm
15 tháng 6

Ngày 15 tháng 6 là ngày thứ 166 (167 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 199 ngày trong năm.

**Sự kiện**
1215 -– Đại Hiến chương Magna Carta được ký tại Anh, lần đầu giảm quyền lực của nhà nước quân chủ tập trung và bảo vệ các quyền tự do cá nhân.
*1219 – Theo truyền thuyết, quốc kỳ Đan Mạch được sử dụng lần đầu trong trận Lyndanisse, đây là quốc kỳ cổ nhất vẫn còn được sử dụng.
*1389 – Đế quốc Ottoman đánh bại lực lượng của người Serbia và người Bosnia trong trận Kosovo.
*1527 – Mạc Đăng Dung lên ngôi hoàng đế, đặt niên hiệu là Minh Đức.
*1846 – Hiệp định Oregon xác định vĩ tuyến 49 độ Bắc từ dãy núi Rocky đến eo biển Juan de Fuca là biên giới tự nhiên giữa Hoa Kỳ và Canada.
*1896 – Động đất Sanriku tại Nhật Bản khiến hơn 22.000 người thiệt mạng.
*1944 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Hải quân Hoa Kỳ bắt đầu đánh chiếm đảo Saipan từ Nhật Bản.
*1949 – Chính phủ tỉnh Đài Loan của Trung Hoa Dân Quốc công bố chính thức phát hành Tân Đài tệ.
*1954 – Liên đoàn bóng đá châu Âu được thành lập tại Basel, Thụy Sĩ.
*1990 - Thành lập Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. 
*2001 – Nguyên thủ của sáu quốc gia gồm Trung Quốc, Nga, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Uzbekistan ký vào tuyên ngôn thành lập Tổ chức Hợp tác Thượng Hải.

**Sinh**
28 – Hán Minh Đế, vua thứ 17 của Nhà Hán (m. 75).
*1828 – Nguyễn Phúc Nhàn Thục, phong hiệu Gia Lạc Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1864)
*1932 – Nguyễn Quang Riệu, giáo sư người Pháp gốc Việt (m. 2021)
*1943 – Johnny Hallyday, ca sĩ, diễn viên người Pháp (m. 2017)
*1946 – Noddy Holder, ca sĩ người Anh 
*1951 - Quốc Dũng, nhạc sĩ người Việt Nam
*1953 - Tập Cận Bình, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
*1964 - Goda Takeshi (Jaian), nhân vật hoạt hình nổi tiếng ở Nhật Bản
*1966 - Hoàng Sơn, diễn viên người Việt Nam
*1983 - Giáng Tiên, nữ ca sĩ người Việt Nam
*1984 – Tim Lincecum, cầu thủ bóng chày người Mỹ
*1991 - Dương Hoàng Yến, nữ ca sĩ người Việt Nam
*1992 – Mohamed Salah, cầu thủ bóng đá người Ai Cập

**Mất**
 1888 – Friedrich III, Hoàng đế Đức (s. 1831)
*1889 – Mihai Eminescu, nhà thơ România (s. 1850)

**Ngày lễ và kỷ niệm**

**Tham khảo**
15
Thể loại:Ngày trong năm
16 tháng 6

Ngày 16 tháng 6 là ngày thứ 167 (168 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 198 ngày trong năm.

**Sự kiện**
907 – Hậu Lương Thái Tổ phong cho Tiết độ sứ Tiền Lưu tước hiệu Ngô Việt vương, được xem là mốc nước Ngô Việt thành lập.
*1407 – Chiến tranh Minh - Đại Ngu: Quân Minh bắt được Thái thượng hoàng Hồ Quý Ly.
*1846 – Piô IX được bầu làm Giáo hoàng, ông là giáo hoàng tại vị trong thời gian lâu nhất của Giáo hội Công giáo Rôma.
*1868 – Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực tập kích đồn Kiên Giang.
*1911 – Công ty tiền thân của IBM được thành lập tại tiểu bang New York, Hoa Kỳ.
*1924 – Trường quân sự Hoàng Phố được thành lập tại Quảng Châu, Trung Quốc.
*1948 – Đảng Cộng sản Malaya hạ sát ba người Anh quản lý đồn điền tại Perak, khởi đầu một cuộc chiến tranh du kích kéo dài 12 năm tại Malaya.
*1963 – Phi hành gia Liên Xô Valentina Tereshkova trở thành người phụ nữ đầu tiên bay vào vũ trụ.
*2012 – Trung Quốc phóng thành công tàu vũ trụ Thần Châu 9 nhằm ghép nối với mô-đun Thiên Cung 1.

**Sinh**
 1807 – Thiệu Trị, hoàng đế thứ ba của nhà Nguyễn (m. 1847).- 1845 – Nguyễn Phúc Hồng Diêu, tước phong Phú Lương công, hoàng tử con vua Thiệu Trị (m. 1875).- 1928 – Nguyễn Hữu Thiết, nhạc sĩ kiêm ca sĩ của nền tân nhạc Việt Nam trong thế kỷ 20 (m. 2002).- 1967 – Jürgen Klopp, cựu cầu thủ bóng đá và HLV người Đức.- 1971 – Tupac Shakur, ca sĩ người Mỹ (m. 1996).- 1982 – Missy Peregrym, diễn viên người Canada.- 1989 – Odion Ighalo, cầu thủ bóng đá người Nigeria.- 1993 – Park Bo-gum, diễn viên người Hàn Quốc.- 1998 – Doan Ritsu, cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.

**Mất**
 1855 – John Gorrie, nhà vật lý Mỹ (s. 1803).- 1937 – Aliaksandr Ryhoravič Čarviakoŭ, chủ tịch Byelorussia Xô viết (s. 1892).- 1947 – Barton Appler Bean, nhà ngư học người Mỹ (s. 1860).- 1972 – Đỗ Văn An, tướng lĩnh Việt Nam Cộng hòa (s. 1932).

**Tham khảo**
16
Thể loại:Ngày trong năm