Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Cúp bóng đá châu Phi 2006

Cúp bóng đá châu Phi 2006 là Cúp bóng đá châu Phi lần thứ 25, được tổ chức tại Ai Cập từ ngày 20 tháng 1 đến ngày 10 tháng 2 năm 2006. Chủ nhà Ai Cập giành chức vô địch lần thứ 5 sau khi vượt qua Bờ Biển Ngà 4-2 trên chấm 11m sau 120 phút thi đấu chung kết với tỉ số không bàn thắng.

**Vòng loại**
Vòng loại của giải diễn ra từ 10 tháng 3 năm 2003 đến 8 tháng 10 năm 2005. Khác với những giải trước, giải này không có vòng sơ loại. Do đó vòng loại chia ra nhiều bảng hơn gồm 49 đội chia làm 5 bảng để chọn lấy 13 đội đầu bảng và đội thứ nhì có thành tích tốt nhất vào vòng chung kết cùng đương kim vô địch Cameroon và chủ nhà Tunisia. Vòng loại này cùng là vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2006.

**Các đội tham dự**
Các đội tham dự giải đấu

**Cầu thủ tham dự**

**Địa điểm**

**Vòng bảng**
Đội in màu xanh lục giành quyền vào tứ kết.
'Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương (UTC+2)

**Bảng A**
----
----
----
----
----

**Bảng B**
----
----
----
----
----

**Bảng C**
----
----
----
----
----

**Bảng D**
----
----
----
----
----

**Vòng đấu loại trực tiếp**

**Tứ kết**
----
----
----

**Bán kết**
----

**Tranh hạng ba**

**Chung kết**

**Vô địch**

**Danh sách cầu thủ ghi bàn**
5 bàn- Cameroon Samuel Eto'o
4 bàn- Egypt Ahmed Hassan- Guinea Pascal Feindouno- Tunisia Francileudo dos Santos
3 bàn- Egypt Emad Moteab- Angola Flávio- Cote d'Ivoire Didier Drogba
2 bàn- Egypt Mohamed Aboutreika- Cameroon Albert Meyong Ze- Guinea Ousmane Bangoura- Guinea Kaba Diawara- Nigeria Obafemi Martins- Senegal Henri Camara- Senegal Mamadou Niang
1 bàn- Angola Norberto Maurito- Cameroon Geremi- 1997 Lomana LuaLua- 1997 Tresor Mputu- Cote d'Ivoire Arouna Koné- Cote d'Ivoire Bakari Koné- Cote d'Ivoire Yaya Touré- Egypt Hossam Hassan- Egypt Mido- Egypt Amr Zaki- Ghana Baba Adamu- Ghana Matthew Amoah- Guinea Sambégou Bangoura- 1977 Abdusalam Khames- Nigeria Garba Lawal- Nigeria John Obi Mikel- Nigeria Victor Nsofor Obinna- Nigeria Christian Obodo- Nigeria Taye Ismaila Taiwo- Senegal Issa Ba- Senegal Souleymane Camara- Senegal Papa Bouba Diop- Togo Mohamed Kader- Togo Mamam Cherif Touré- Tunisia Selim Ben Achour- Tunisia Riadh Bouazizi- Tunisia Karim Haggui- Zambia James Chamanga- Zambia Christopher Katongo- Zambia Elijah Tana- Zimbabwe Benjani Mwaruwari
phản lưới nhà- Egypt Abdel-Zaher El-Saqua (trong trận gặp Congo DR)- Ghana Issah Ahmed (trong trận gặp Zimbabwe)

**Đội hình tiêu biểu**
Thủ môn
*Egypt Essam El-Hadary
Hậu vệ- Cote d'Ivoire Emmanuel Eboué- Cameroon Rigobert Song- Egypt Wael Gomaa- Nigeria Taye Taiwo
Tiền vệ- Ghana Stephen Appiah- Egypt Mohamed Aboutreika- Egypt Ahmed Hassan- Guinea Pascal Feindouno
Tiền đạo- Cote d'Ivoire Didier Drogba- Cameroon Samuel Eto'o

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang web chính thức của Cúp bóng đá châu Phi 2006 date = ngày 25 tháng 1 năm 2006
2006
Thể loại:Giải đấu Cúp bóng đá châu Phi
Thể loại:Tây Ban Nha

Quốc kỳ Tây Ban Nha
Vương quốc Tây Ban Nha, còn có tên tiếng Việt cũ là Y Pha Nho, (tiếng Tây Ban Nha và tiếng Galicia: Reino de España hoặc España; tiếng Catalunya: Regne d'Espanya; tiếng Basque: Espainiako Erresuma; tiếng Asturia: Reinu d'España hay España) là một quốc gia nằm ở Tây Nam châu Âu, trên bán đảo Iberia, giáp Pháp và Andorra phía Đông Bắc (với biên giới tự nhiên là dãy Pyrenees) và giáp Bồ Đào Nha phía Tây. Ngoài ra, cực Nam của đất nước là eo biển Gibraltar ngăn cách châu Âu và châu Phi (Maroc). Lãnh thổ Tây Ban Nha còn có quần đảo Balears trong Địa Trung Hải, quần đảo Canaria ở Đại Tây Dương, hai thành phố Ceuta and Melilla tại Bắc Phi, và một số đảo không người nằm ở phía Địa Trung Hải của eo biển Gibraltar. Trong dãy Pyrenees về phía Tây Bắc còn có thị trấn Llívia, một lãnh thổ Tây Ban Nha được bao bọc hoàn toàn bởi lãnh thổ Pháp.
Thể loại:Quốc gia châu Âu
Thể loại:Quốc gia Tây Âu
Thể loại:Vương quốc
Thể loại:Bán đảo Iberia
Thể loại:Quốc gia thành viên Liên minh châu Âu
Thể loại:Quốc gia Nam Âu
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Tây Ban Nha
Thể loại:Quốc gia Tây Nam Âu
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ Rôman
Thập niên 2000

File:2000s decade montage3.png|Từ trên cùng bên trái, theo chiều kim đồng hồ: Trung tâm Thương mại Thế giới bốc cháy và Tượng Nữ thần Tự do trong vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001; đồng euro trở thành đơn vị tiền tệ châu Âu vào năm 2002; bức tượng Saddam Hussein bị lật đổ trong Chiến tranh Iraq vào năm 2003, và vào năm 2006, Hussein bị hành quyết vì tội ác chống lại loài người; Quân đội Hoa Kỳ đang hướng tới một máy bay trực thăng của quân đội ở Afghanistan trong Chiến tranh chống khủng bố; mạng xã hội thông qua Internet đã lan rộng ra khắp thế giới; một người lính Trung Quốc đang nhìn vào Thế vận hội Mùa hè 2008 đang bắt đầu ở Bắc Kinh; cuộc khủng hoảng kinh tế lớn nhất kể từ khi cuộc Đại khủng hoảng xảy ra trên thế giới vào năm 2008; một trận sóng thần từ trận động đất ở Ấn Độ Dương giết chết hơn 230.000 người vào năm 2004 và trở thành trận động đất mạnh nhất kể từ trận động đất ở Alaska năm 1964|420px|thumb
rect 1 1 234 178 Sự kiện 11 tháng 9
rect 236 1 371 178 Euro
rect 374 1 495 90 91 181 Chiến tranh Iraq
rect 244 181 366 326 369 181 495 Chiến tranh chống khủng bố
rect 327 330 494 486 Phương tiện truyền thông mạng xã hội
rect 165 330 324 487 Thế vận hội Mùa hè 2008
rect 1 331 163 487 Khủng hoảng tài chính 2007–08
rect 3 181 241 327 Động đất và sóng thần Ấn Độ Dương 2004
desc bottom-left
Thập niên 2000 hay thập kỷ 2000 chỉ đến những năm từ 2000 đến 2009, kể cả hai năm đó. Không chính thức, nó cũng có thể bao gồm vài năm vào cuối thập niên trước hay vào đầu thập niên sau. Đây là thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21.

**Sự kiện**

**Năm 2001**
 11 tháng 9: Sự kiện 11 tháng 9 tại Hoa Kỳ do Al-Qaeda thực hiện.

**Tham khảo**


Thể loại:Thế kỷ 20
Mộc nhĩ

Mộc nhĩ là tên chung để chỉ một trong ba loài sau, do chúng đều có hình dạng giống như tai và mọc trên thân cây:
Mộc nhĩ đen: Hai loài có họ hàng gần nhưng khác nhau của các loại nấm ăn được thuộc bộ Auriculariales, được sử dụng chủ yếu trong ẩm thực châu Á, đặc biệt là các nước phương Đông:
*Auricularia auricula-judae: tức nấm mèo. Tên gọi mộc nhĩ đen để chỉ loài này có lẽ chính xác hơn để chỉ loài dưới.
*Auricularia polytricha: tức mao mộc nhĩ hay vân nhĩ.
Mộc nhĩ trắng: Một loài nấm ăn được, có màu trắng, thuộc bộ Tremellales là Tremella fuciformis
Mao mộc nhĩ

Mao mộc nhĩ (毛木耳, pinyin: máo mù ěr) hay vân nhĩ (云耳, pinyin: yún ěr), có nơi còn gọi chệch thành mâu mộc nhĩ (danh pháp khoa học: Auricularia polytricha) hay đơn giản chỉ là mộc nhĩ (木耳, pinyin: mù ěr) là một loài nấm. Nó có màu nâu xám sẫm, hình tai người và thường được sử dụng trong ẩm thực châu Á. Trong tiếng Nhật nó được gọi là kikurage. Nó cũng được gọi là mộc nhĩ đen, do khi phơi khô cũng có màu đen.
Loài mộc nhĩ này mọc trên các thân cây gỗ mục. Màu của nó nâu sẫm nhưng trong mờ. Nó thường được bán ở dạng đã sấy hay phơi khô và cần ngâm nước trước khi dùng. Nó gần như không có mùi vị, nhưng được đánh giá cao nhờ kết cấu tựa cao su, tương đối cứng và giòn cũng như một số tính chất y học có lợi cho sức khỏe, bao gồm cả tính chất chống đông tụ mới được phát hiện gần đây.
Auricularia auricula-judae, một loài có họ hàng gần, cũng được sử dụng trong ẩm thực châu Á.
Mộc nhĩ trắng, một loài nấm ăn được khác và có màu trắng, là một loài riêng có danh pháp khoa học Tremella fuciformis thuộc bộ Tremellales.

**Chú thích**

**Xem thêm**
Nấm mèo
*Mộc nhĩ trắng
*Mộc nhĩ

**Tham khảo**
Bằng tiếng Việt:- Mộc nhĩ đen date=2006-05-19 
Bằng tiếng Anh:-  Mộc nhĩ đen (Vân nhĩ) date = ngày 20 tháng 12 năm 2004-  Ẩm thực Trung Quốc - Vân nhĩ và các loài mộc nhĩ khác date=2005-09-19 
Thể loại:Nấm ăn
Thể loại:Ngành Nấm đảm
P
P
Thể loại:Nấm trồng
Nấm mèo

Nấm mèo hay mộc nhĩ đen (danh pháp khoa học: Auricularia heimuer) được biết đến do hình dạng tựa tai người, có màu nâu sẫm đến đen, mọc trên các thân cây mục. Nó có kết cấu tựa cao su, tương đối cứng và giòn.
Loài này được sử dụng trong ẩm thực châu Á. Tại Trung Quốc, nó gọi là 木耳 (pinyin: mù ěr -mộc nhĩ) hay 黑木耳 (pinyin: hēi mù ěr-hắc mộc nhĩ), và trong tiếng Nhật là kikurage. Auricularia polytricha (vân nhĩ), một loài có quan hệ họ hàng gần, cũng được sử dụng trong ẩm thực châu Á.
Mộc nhĩ trắng, một loài nấm ăn được khác, có màu trắng và hình dạng tương tự, là một loài khác với danh pháp khoa học Tremella fuciformis.

**Xem thêm**
 Mao mộc nhĩ- Mộc nhĩ trắng- Mộc nhĩ

**Tham khảo**
 Buczacki, Stefan (1982). Collins Gem Guide: Mushrooms and Toadstools.

**Liên kết ngoài**
Bằng tiếng Việt:-  Mộc nhĩ đen date=2006-05-19 -  Kỹ thuật nuôi trồng nấm mèo date = ngày 13 tháng 3 năm 2007
Bằng tiếng Anh:- http://www.hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1996/V3-464.html#Auricularia%20spp.
Thể loại:Nấm ăn
Thể loại:Nấm châu Á
Thể loại:Nấm châu Âu
Thể loại:Nấm Úc
A
A
Thể loại:Nấm Bắc Mỹ
Thể loại:Nấm Nam Mỹ
Thể loại:Nấm trồng
Thể loại:Nấm châu Phi
Foo fighter

Dựng lại cảnh tượng máy bay của phe Trục chạm trán foo fighter.
Thuật ngữ "Foo fighter" được phi công phe Đồng Minh sử dụng trong Chiến tranh thế giới thứ hai để miêu tả về UFO hay hiện tượng bí ẩn xuất hiện trên bầu trời tại châu Âu và Thái Bình Dương. Nhiều nhân chứng cho rằng foo fighter là thứ vũ khí bí mật mà đối phương trang bị. Nếu không kể nỗi sợ hãi thì foo fighter (cho dù nó là gì đi chăng nữa) chưa bao giờ được ghi nhận là gây hại hay có ý gây hại cho bất kỳ ai.
Có nhiều thuật ngữ khác cũng dùng để chỉ những vật thể này (chẳng hạn "quả cầu lửa Kraut") nhưng "foo fighter" có vẻ thông dụng nhất.

**Lịch sử**
Foo fighter đã được ghi nhận nhiều lần trên khắp thế giới, dưới đây là một số ví dụ.
*Một đêm tháng 11 năm 1941 ở Ấn Độ Dương, từ boong tàu S.S. Pulaski, hai thủy thủ báo cáo về sự xuất hiện một "quả cầu kỳ lạ đang cháy rực với màu xanh nhạt, khoảng cỡ một nửa trăng tròn đang xuất hiện trước chúng tôi". Họ đã báo động cho một viên sĩ quan người Anh và cùng nhau quan sát chuyển động của vật thể trong hơn một giờ.
*Một báo cáo khác từ đảo Solomon năm 1942. Sau hồi chuông báo động về một đợt không kích bất chợt, Brickner và vài người khác chứng kiến khoảng 150 vật thể xếp theo nhóm trên đường thẳng từ 10 đến 12 vật mỗi đường, có vẻ như "lảo đảo" khi chúng di động. Brickner báo cáo rằng các vật thể giống như được bọc bằng bạc, chuyển động nhanh hơn một chút so với máy bay chiến đấu của Nhật. Ông nói "đó là cảnh tượng kinh hãi nhất mà tôi đã từng chứng kiến trong cuộc đời".
*Tạp chí Time năm 1945 viết "nếu như đó không phải tin vịt hay hiện tượng ảo giác thì nó chắc chắn phải là một câu đố hóc búa nhất về thứ vũ khí bí mật mà quân đội Đồng Minh đã từng bắt gặp. Tuần trước, phi công bay đêm của Mỹ đã kể câu chuyện kỳ lạ về những quả cầu lửa bay theo máy bay của họ trong hơn một tháng trên vùng trời nước Đức. Không ai hiểu nó là cái gì, các phi công đặt tên cho nó là "foo-fighter" và đoán chừng nó là một thứ vũ khí tâm lý mới. Một phi công kể rằng foo-fighter xuất hiện dạng quả cầu lửa, dính vào cánh máy bay của họ cho đến khi anh ta đạt vận tốc 360 dặm một giờ thì nó bay lên bầu trời."

**Giải thích**
Giả thuyết sinh vật ngoài hành tinh: cho rằng foo finghter là bằng chứng về sinh vật ngoài Trái Đất viếng thăm Trái Đất.
*Một giả thuyết được đề nghị cho rằng đó là một dạng phóng điện ở cánh máy bay.
*Giả thuyết khác cho rằng các phi công đã nhìn thấy sét hòn.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  The Foo Fighters of World War II – Saturday Night Uforia
Thể loại:UFO
Thể loại:UFO theo loại
Thể loại:Thuyết âm mưu UFO
Thể loại:Tai nạn máy bay quân sự
Thể loại:Foo fighter (hiện tượng)
Thể loại:Thuyết âm mưu UFO quân sự
Thể loại:Sự cố hàng không UFO quân sự
Thể loại:Hiện tượng quang học khí quyển
Thể loại:Hàng không trong Thế chiến thứ hai
Mộc nhĩ trắng

Mộc nhĩ trắng (danh pháp khoa học: Tremella fuciformis), hay gọi là nấm tuyết nhĩ, ngân nhĩ hay nấm tuyết, là một loài nấm được sử dụng trong ẩm thực của một số nước châu Á như Trung Quốc, Việt Nam. Tại Trung Quốc, nó được gọi là 银耳 (ngân nhĩ) hay 白木耳 (bạch mộc nhĩ), và trong tiếng Nhật là shiro kikurage.
Loại mộc nhĩ này mọc trên thân cây và có màu trắng nhạt trong mờ.
Sản phẩm được bán trong dạng sấy khô và cần ngâm nước trước khi dùng. Nó được sử dụng trong cả các món ăn mặn và món ăn ngọt. Nó không có mùi vị gì nhưng được sử dụng và đánh giá cao nhờ kết cấu giống như thạch cũng như một số tính chất bổ dưỡng.

**Thành phần dinh dưỡng**
 Vitamin: A, B1, B2, B3, B5, B6, B9, B12, C, D, Carotene.- Chất dinh dưỡng: protein, chất béo, cacbohydrate.- Khoáng chất: Calci, Phosphor, Kẽm, Đồng,Kali, Natri, Selen, Magne.- Năng lượng: 200 kcal.- Chất xơ: 33,7g.

**Xem thêm**
 Nấm mèo- Mao mộc nhĩ- Mộc nhĩ- Nấm hương

**Liên kết**
  Mộc nhĩ trắng-  Mộc nhĩ trắng date=2005-04-21 

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Tremella fuciformis- 6727366- 64657-  Tremella fuciformis Berk. 1856 (tên chấp nhận)bot=InternetArchiveBot  Catalogue of Life: 28th September 2015- Tremella (Fungus genus)
Thể loại:Nấm ăn
F
Thể loại:Nấm châu Á
Thể loại:Nấm Bắc Mỹ
Thể loại:Nấm châu Đại dương
Thể loại:Nấm Nam Mỹ
Thể loại:Nấm trồng
Thể loại:Nấm Úc
Thể loại:Nấm New Zealand
Thể loại:Nấm châu Phi
Thể loại:Nấm Trung Mỹ
Venice của phương Bắc

Venezia phương Bắc là tên gọi một số thành phố ở phía Bắc châu Âu, có kênh đào, so sánh với Venezia, Ý, thành phố nổi tiếng với hệ thống kênh đào.

**Danh sách**

**Chú thích**
Thể loại:Danh sách biệt danh thành phố
Thể loại:Venezia
Pháo (định hướng)

Pháo trong tiếng Việt có nhiều nghĩa, tùy theo ngữ cảnh, có thể là:
*Tên gọi chung của các loại hỏa khí - súng lớn có uy lực dùng trong quân đội các nước để tiêu diệt sinh lực và vũ khí của đối phương. Xem bài: Pháo và các loạt bài liên quan như Pháo cao xạ, pháo dã chiến, sơn pháo, lựu pháo, pháo chống tăng, v.v.
*Tên gọi chung của mặt hàng, trước đây được làm từ thuốc pháo, có vỏ bằng giấy nhuộm màu (xanh, đỏ, tím, vàng, v.v) và có ngòi dẫn cháy dùng để tạo ra tiếng nổ và khói, sử dụng trong các lễ hội (Tết, cưới xin, v.v.). Có nhiều loại như pháo tép (pháo cóc), pháo đại (pháo đùng, pháo cối). Hiện nay đang bị cấm sử dụng tại Việt Nam và Trung Quốc. Xem bài: Pháo (lễ hội).
*Tên gọi của một loại quân cờ trong môn Cờ tướng, tên gọi này có lẽ có nguồn gốc từ pháo theo nghĩa thứ nhất.
*Trong các cụm từ như:
**Pháo binh: Một binh chủng trong quân đội, sử dụng pháo (theo nghĩa thứ nhất) làm vũ khí.
**Pháo đài: Một kiểu công trình quân sự, được xây dựng ở các nơi hiểm yếu, chủ yếu nhằm mục đích phòng thủ trong chiến tranh.
**"Pháo đài bay": Từ để chỉ các loại máy bay quân sự lớn.
**Pháo đất, một trò chơi dân gian Việt Nam.
**Pháo hạm, từ chỉ loại tàu chiến sử dụng pháo, phân biệt với loại tàu chiến có trước kỷ nguyên súng đạn.
**Pháo hoa hay pháo bông: Được sử dụng chủ yếu để tạo màu sắc trong đêm các lễ hội quan trọng.
**Pháo kích: một loại hoạt động tấn công của pháo binh.
**Cà pháo- Một loài thực vật có hoa, quả ăn được. Danh pháp khoa học là Solanum undatum, họ: Solanaceae.
*Pháo (rapper)
Lợn hươu Buru

Lợn hươu Buru (danh pháp khoa học: Babyrousa babyrussa), là một động vật giống như lợn, có nguồn gốc ở Celebes và các đảo xung quanh của Indonesia. Là thành viên duy nhất trong chi của nó (chi Babyrousa), nó thông thường được phân loại trong họ Lợn (Suidae).
Khu vực sinh sống của nó là các bụi cây rậm trong rừng rậm nhiệt đới và các bụi lau sậy cũng như bên bờ các dòng sông và hồ nước. Chúng có ít hoặc không lông, lớp da lốm đốm màu nâu và xám, tạo điều kiện thuận lợi cho sự ngụy trang của chúng.
Lợn hươu Buru được biết đến nhờ hai cặp răng nanh của chúng: cả hai cặp răng nanh trên và dưới đều khá lớn, cong ngược và uốn về phía sau rồi sau đó uốn ngược trở lại phía trước; trên thực tế, cặp răng nanh trên của lợn đực là cong và lớn đến mức chúng nổi rõ qua lớp thịt, xuyên ra ngoài qua các lỗ để vượt qua phần đỉnh của mõm.
Sau thời gian mang thai khoảng 125 đến 150 ngày, con cái thường đẻ hai con .
Loài này hiện đang ở trong danh sách các loài đang gặp nguy hiểm.

**Hình ảnh nổi**
Các hình dưới đây có thể xem bằng kính màu 3 chiều để có ấn tượng 3 chiều về vật thể.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Lợn hươu
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
B
Thể loại:Động vật đặc hữu Indonesia
Thể loại:Động vật có vú Indonesia
Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Thể loại:Động vật Quần đảo Maluku
Thể loại:Công nghệ hiển thị

:Đọc bài chính về …
Thể loại:Công nghệ
Thể loại:Hình ảnh
Thể loại:Thiết bị đầu ra
Thể loại:Kỹ thuật điện tử
Thể loại:Công nghệ phim và video
Họ Lợn

Họ Lợn (Suidae) là một họ động vật có vú gồm các loài được gọi là lợn hay heo (tiếng Anh: Pig, Hog, Swine hoặc Boar) trong Bộ Guốc chẵn. Cùng với nhiều loài hóa thạch, hiện có 18 loài còn sinh tồn được công nhận, (hoặc 19 loài nếu tính riêng lợn nhà và lợn rừng), được phân loại vào từ 4 - 8 chi. Trong Họ này, chi Sus bao gồm lợn nhà (Sus Scrofa localus hoặc Sus localus), và nhiều loài lợn hoang từ châu Âu đến Thái Bình Dương. Các chi khác bao gồm lợn hươu và lợn bướu. Tất cả các loài lợn có nguồn gốc từ Cựu Thế giới, phân bố từ châu Á đến châu Âu và châu Phi.
Hóa thạch Suidae cổ nhất có niên đại từ thế Oligocen ở châu Á, rồi các loài hậu duệ lan đến châu Âu vào thế Miocen. Các loài hóa thạch thích ứng với nhiều chế độ ăn khác nhau, từ ăn thuần thực vật đến có lẽ cả ăn xác chết (Phân họ Tetraconodontinae).

**Phân loại**
Tập tin:Bearded pig 2.jpg|thumb|right|220px|Sus barbatus
Hình:Chleuastochoerus.JPG|thumb|Sọ hóa thạch Chleuastochoerus
Mười bảy loài trong họ Lợn sau hiện được công nhận:

**Chi tuyệt chủng**
Danh sách chi tuyệt chủng chưa đầy đủ, đơn vị phân loại tuyệt chủng được đánh dấu dấu chữ thập "†":
*Suidae
**Phân họ †Cainochoerinae
***Chi †Albanohyus
***Chi †Cainochoerus
**Phân họ †Hyotheriinae
***Chi †Aureliachoerus
***Chi †Chicochoerus
***Chi †Chleuastochoerus 
***Chi †Hyotherium
***Chi †Nguruwe (formerly placed in Kubanochoerinae)
***Chi †Xenohyus
**Phân họ †Listriodontinae
***Tông †Kubanochoerini
****Chi †Kubanochoerus (danh pháp đồng nghĩa của Libycochoerus, Megalochoerus)
***Tông †Listriodontini
****Chi †Eurolistriodon
****Chi †Listriodon (danh pháp đồng nghĩa của Bunolistriodon)
***Tông †Namachoerini
****Chi †Lopholistriodon
****Chi †Namachoerus
**Subfamily Suinae
***Tông Suini
****Chi †Eumaiochoerus (Miocen)
****Chi †Hippopotamodon (Miocen đến Pleistocen)
****Chi †Korynochoerus (Miocen đến Pliocen)
****Chi †Microstonyx (Miocen)
****Chi Porcula
****Chi Sus (Miocen đến nay)
***Tông Potamochoerini
****Chi †Celebochoerus (Pliocen đến Pleistocen)
****Chi Hylochoerus (Pleistocen đến recent)
****Chi †Kolpochoerus (Pliocen đến Pleistocen)
****Chi Potamochoerus (Miocen đến nay)
****Chi †Propotamochoerus (Miocen đến Pliocen)
***Tông †Hippohyini
****Chi †Hippohyus (Pliocen)
****Chi †Sinohyus (Pliocen)
****Chi †Sivahyus (Pliocen)
***Tông Phacochoerini
****Chi †Metridiochoerus (Pliocen đến Pleistocen)
****Chi Phacochoerus (Pliocen đến nay)
****Chi †Potamochoeroides (Pliocen, có lẽ cả Pleistocen)
****Chi †Stylochoerus (Pleistocen)
***Tông Babyrousini
****Chi Babyrousa (Pleistocen tới nay)
**Phân họ †Tetraconodontinae
***Chi †Conohyus
***Chi †Notochoerus
***Chi †Nyanzachoerus
***Chi †Parachleuastochoerus
***Chi †Sivachoerus
***Chi †Tetraconodon
**Chưa rõ phân họ (incertae sedis)
***Chi †Hemichoerus
***Chi †Hyosus
***Chi †Kenyasus (trước xếp vào Kubanochoerinae)
***Chi †Schizochoerus
***Chi †Sinapriculus

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**

Thể loại:Họ động vật có vú
Đa nguyên

Đa nguyên theo nghĩa tổng quát triết học là sự xác nhận và chấp nhận tính đa dạng. Khái niệm này thường được dùng theo nhiều cách khác nhau trong nhiều vấn đề khác nhau. Trong chính trị, sự xác nhận tính phong phú về các mối quan tâm và niềm tin của toàn thể công dân là một trong số các đặc tính quan trọng của nền dân chủ hiện đại. Trong khoa học, khái niệm này thường miêu tả quan điểm cho rằng có vài, không phải duy nhất, phương pháp, lý thuyết hay quan điểm là hợp lý hoặc đáng tin cậy. Thái độ này được cho là một yếu tố quan trọng cho tiến bộ khoa học. Thuật ngữ đa nguyên cũng được dùng với một số nghĩa khác trong ngữ cảnh tôn giáo và triết học.
Trong chính trị, Đa nguyên được hiểu là sự đa dạng về ý thức hệ. Trong văn hóa – dân tộc, Đa nguyên là sự đa dạng về sắc màu văn hóa – dân tộc.

**Triết học**
Học thuyết triết học đa nguyên luận chỉ thừa nhận sự tồn tại của nhiều nguyên thể khác biệt, độc lập với nhau trong thế giới, thế giới được hợp thành bởi nhiều bản nguyên.

**Tôn giáo tín ngưỡng,tâm linh học**
Trong tôn giáo học, tính đa nguyên còn chỉ sự tồn tại của nhiều tôn giáo trong một xã hội. Hiện nay trong cuộc sống, nhiều chính quyền đã phải thừa nhận xu hướng "Đa nguyên trong tôn giáo", nghĩa là chấp nhận nhiều tôn giáo mới du nhập trên mặt pháp lý lẫn thực địa.
Việc thừa nhận nhiều tôn giáo trong một xã hội xuất hiện nhiều ở các nước Phương Đông hơn các nước Phương Tây vì ở Phương Tây Kitô giáo mang một tính chất độc quyền, phản đối tính đa nguyên tôn giáo, gắn cho các tôn giáo khác cái mác dị giáo trong một thời gian dài.

**Kinh tế – chính trị**
Học thuyết đa nguyên trong kinh tế – chính trị học cho rằng cần có nhiều lực lượng chính trị, nhiều đảng phái trong một quốc gia (chống lại vai trò độc quyền lãnh đạo của một đảng); nhiều thành phần kinh tế cùng tồn tại và đua tranh với nhau, không có thành phần kinh tế chủ đạo.

**Xem thêm**
 Nhất nguyên- Nhị nguyên- Bất nhị

**Tham khảo**

Thể loại:Lý thuyết nhận thức luận
Thể loại:Lý thuyết siêu hình
Thể loại:Triết học tinh thần
Hiệu ứng Meissner

Tập tin:Magnet 4.jpg|nhỏ|phải|Một nam châm lơ lửng trên mặt một vật liệu siêu dẫn nhúng trong nitơ lỏng lạnh tới −200 °C, thể hiện hiệu ứng Meissner
Hiệu ứng Meissner hay hiệu ứng Meissner-Ochsenfeld là hiệu ứng từ thông hoàn toàn bị đẩy ra khỏi bên trong của vật siêu dẫn. Hiện tượng này là hiện tượng nghịch từ hoàn hảo (:en:Superdiamagnetism). Từ thông sinh ra bởi vật siêu dẫn bù trừ hoàn toàn từ thông ở môi trường ngoài. Do đó, từ thông bên trong vật siêu dẫn bằng 0. Hiện tượng này được khám phá bởi hai nhà vật lý người Đức Walther Meissner và Robert Ochsenfeld vào năm 1933.

**Thí nghiệm**
Hiệu ứng Meissner-Ochennfeld được hai nhà khoa học Đức Walther Meissner và Robert Ochsenfeld phát hiện vào năm 1933 một cách gián tiếp bằng cách đo sự phân bố từ trường bên ngoài các mẫu thiếc và chì siêu dẫn. Các mẫu đã bị phá hủy bởi điều kiện thí nghiệm, nhưng hai ông đã phát hiện ra sự bảo toàn từ thông: khi từ thông bên trong giảm, từ thông bên ngoài tăng. Đặc biệt hơn, đường sức từ vốn dĩ chạy xuyên qua vật thể, giờ đây đi vòng qua vật thể. Tính chất từ của vật liệu siêu dẫn đã thay đổi hoàn toàn so với vật liệu gốc.

**Lý giải**
Khi thả một nam châm lên một vật liệu siêu dẫn, do sự di chuyển của nam châm, từ thông qua bề mặt vật liệu biến thiên. Khi đó, trong vật xuất hiện dòng điện Foucault. Theo định luật Lenz, dòng này có xu hướng chống lại nguyên nhân tạo ra nó (trong trường hợp này là sự chuyển động). Thông thường dòng này sẽ yếu đi nhanh chóng do điện trở, nhưng vì vật liệu siêu dẫn không có điện trở, dòng này không bị suy giảm. Do dòng điện vẫn duy trì cường độ, lực kháng sự di chuyển của nam châm không suy giảm mà vẫn giữ nguyên, khiến nam châm lơ lửng. Khi đó, từ trường trong lòng của chất siêu dẫn gần như bằng không và bị "đẩy" ra ngoài, vì từ trường bên trong nó sinh ra do dòng Foucault triệt tiêu với từ trường ngoài tác dụng vào nó.
Trường hợp tương tự cũng xảy ra khi vật siêu dẫn được thả trên một nam châm. Dòng Foucault xuất hiện trong vật siêu dẫn kháng lại mọi sự chuyển động, khiến nó bị "khóa cứng" phía trên nam châm.Hiệu ứng Meissner:Đường từ thông đi thẳng khi T>Tc: nhiệt độ trên nhiệt độ chuyển tiếp.Đường từ thông đi vòng khi T<Tc: nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ chuyển tiếp.

**Ứng dụng**
Hiện tượng Meissner-Ochsenfeld còn có khá ít ứng dụng trong thực tế. Trong phòng thí nghiệm, hiện tượng này là một trong các tiêu chí nhận diện vật liệu siêu dẫn. Ngoài ra, có một số ứng dụng khác sẽ được áp dụng trong tương lai khi chất siêu dẫn điều kiện thường xuất hiện.

**Xem thêm**
 Dòng điện Foucault
*Định luật Lenz
*Walther Meissner
*Siêu dẫn

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
# Hành trình hướng đến điện trở bằng không - 360thuvienvatly - http://360.thuvienvatly.com/bai-viet/lich-su-vat-ly/1407-hanh-trinh-huong-den-dien-tro-bang-khong-phan-1 date=2020-03-03 
# Hiệu ứng Meissner - Mimirbook (có lỗi dịch) - https://mimirbook.com/vi/85392144c5e date=2020-03-03 
Thể loại:Siêu dẫn
Thể loại:Từ học
M
Danh sách đảng phái chính trị Việt Nam

Dưới đây là danh sách các đảng phái chính trị của Việt Nam trong lịch sử và hiện tại. Danh sách này chỉ liệt kê những đảng chính trị từng đăng ký chính thức, hoặc có ảnh hưởng nhất định tại Việt Nam.Hiện tại, các đảng chính trị khác, ngoài Đảng Cộng sản Việt Nam, đều không được chính quyền Việt Nam công nhận do Hiến pháp 2013 (đặc biệt Điều 4) chỉ công nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản.

**Danh sách các đảng**

**Xem thêm**
Tổ chức chính trị Việt Nam

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Đảng Cộng sản Việt Nam date=2020-05-25 - Đảng Nhân dân Hành động date=2007-03-02 - Đảng Dân tộc- Đảng Việt Tân- Đảng Vì Dân- Đảng Dân chủ Việt Nam- Đảng Thăng Tiến Việt Nam date=2017-09-17 - Đại Việt Quốc dân đảng date=2006-10-05 - Việt Nam Quốc dân Đảng- Đại Việt Cách mạng Đảng date=2008-10-06 - Đảng Dân chủ Nhân dân
D
Đảng phái
Thể loại:Danh sách chính đảng
Lực lượng vũ trang

Lực lượng vũ trang là lực lượng chiến đấu của nhà nước, có nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh, quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội.
Lực lượng vũ trang được trang bị vũ khí cùng với những quyền hạn nhất định. Mỗi quốc gia đều có một hay nhiều lực lượng vũ trang của riêng mình. Các lực lượng vũ trang được chia thành ba dạng là quân đội, công an và dân quân.
Quân đội là lực lượng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền của quốc gia, chống ngoại xâm. Kiểm soát quân sự, cảnh sát quân sự hay quân cảnh là lực lượng thực hiện nhiệm vụ giữ gìn trật tự của quân đội.
Công an là lực lượng thực hiện nhiệm vụ giữ gìn an ninh quốc gia, an ninh chính trị, an ninh trật tự xã hội. Công an là khái niệm chung cho các lực lượng an ninh, cảnh sát dân sự và vệ binh của các quốc gia.
Dân quân hay hiến binh là lực lượng quân sự hoặc bán quân sự được các quốc gia tổ chức như là một lực lượng dự phòng nhằm huy động sức mạnh từ số đông quần chúng. Dân quân thường thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ quân đội hoặc công an.
Tùy theo tổ chức nhà nước mà các lực lượng vũ trang được đặt ở các cơ quan quản lý khác nhau. Thông thường, quân đội thuộc quyền quản lý của Bộ Quốc phòng, còn công an thuộc quyền quản lý của Bộ Công an hay Bộ Nội vụ.

**Chú thích**
Thể loại:Chính phủ
Thể loại:Quân đội
Thể loại:Quân sự
Cầu thủ xuất sắc nhất châu Phi

Giải thưởng Cầu thủ xuất sắc nhất châu Phi của France Football được trao cho cầu thủ bóng đá châu Phi xuất sắc nhất hàng năm bởi tập chí France Football (Pháp) từ năm 1970 đến 1994. Giải bị kết thúc năm 1995 sau khi Quả bóng vàng châu Âu (Ballon d'or) được mở rộng cho cả những cầu thủ không thuộc quốc tịch châu Âu, và George Weah được giải thưởng này năm đó. Nó đã được thay với giải thưởng chính thức, Cầu thủ xuất sắc nhất châu Phi, trao bởi Liên đoàn bóng đá châu Phi từ năm 1992. Samuel Eto'o (Cameroon) và Yaya Touré (Bờ Biển Ngà) là hai cầu thủ đoạt giải nhiều lần nhất, cùng 4 lần.

**Danh sách các cầu thủ đoạt giải**

**Xếp hạng theo nước**
 Được biết đến là ZAI Zaire từ năm 1971 đến năm 1997
† Được biết đến là 1970 Cộng hòa Nhân dân Congo từ năm 1970 đến năm 1992

**Xem thêm**
 Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA- Quả bóng vàng châu Âu

**Tham khảo**
Thể loại:Liên đoàn bóng đá châu Phi
Thể loại:Giải thưởng bóng đá
Thể loại:Danh sách bóng đá
Thể loại:ASEAN

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (tiếng Anh: Association of Southeast Asian Nations, viết tắt là ASEAN) là một liên minh chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội, quốc phòng giữa các nước thuộc khu vực Đông Nam Á nhằm phát triển cả kinh tế và giao lưu kinh tế văn hoá giữa các quốc gia trong khu vực.
Thể loại:Tổ chức quốc tế
Thể loại:Đông Nam Á
Thể loại:Tổ chức chính trị quốc tế
Thể loại:Tổ chức kinh tế quốc tế
Thể loại:Tổ chức liên chính phủ
Nitơ lỏng

Nitơ lỏng
Nitơ lỏng là nitơ trong trạng thái lỏng ở nhiệt độ siêu  thấp. Nó được sản xuất công nghiệp bằng cách chưng cất phân đoạn không khí lỏng. Nitơ lỏng là chất lỏng trong suốt, không màu, trọng lượng riêng 0,807 g/ml ở điểm sôi của nó và hằng số điện môi 1.4. Nitơ lỏng thường được gọi bằng LN2, viết tắt hoặc "LIN" hoặc "LN "và có số UN 1977.
Ở áp suất khí quyển, nitơ lỏng sôi ở nhiệt độ 77 K (-196 °C, -321 °F) và là một chất lỏng đông lạnh có thể gây đóng băng nhanh chóng khi tiếp xúc với mô sống, có thể dẫn đến bị tê cóng. Khi được cách nhiệt thích hợp với nhiệt độ xung quanh, nitơ lỏng có thể được lưu trữ và vận chuyển, ví dụ trong bình chân không. Ở đây, nhiệt độ rất thấp được duy trì liên tục tại 77 K bằng cách làm chậm sự sôi của nitơ. Tùy thuộc vào kích thước và thiết kế, thời gian lưu trữ trong bình chân không trung bình từ vài giờ đến vài tuần.
Nitơ lỏng có thể dễ dàng chuyển đổi thành dạng rắn bằng cách đặt nó trong một khoang chân không được bơm bằng một máy bơm chân không quay. Nitơ lỏng đóng băng ở 63 K (-210 °C, -346 °F) . Dù có vai trò quan trọng trong việc làm lạnh, hiệu quả của nitơ lỏng là chất làm mát bị hạn chế bởi thực tế là nó sôi ngay lập tức khi tiếp xúc với một đối tượng ấm hơn, bao quanh các đối tượng trong lớp bong bóng khí nitơ cách nhiệt. Hiệu ứng này, được gọi là hiệu ứng Leidenfrost, xảy ra khi bất kỳ chất lỏng nào tiếp xúc với một đối tượng có nhiệt độ cao hơn đáng kể so với điểm sôi của nó. Việc làm mát nhanh hơn có thể đạt được bằng cách nhúng vật vào hỗn hợp nitơ lỏng và nitơ rắn thay vì chỉ sử dụng nitơ lỏng.
Nitơ được hoá lỏng đầu tiên tại Đại học Jagiellonia ngày 15 tháng tư 1883 bởi 2  vật lý Ba Lan, Zygmunt Wroblewski và Karol Olszewski. Nitơ lỏng từng được sử dụng để bảo quản thi thể.

**Tham khảo**
Thể loại:Nitơ
Thể loại:Thiết bị y khoa
Thể loại:Chất lỏng
Thể loại:Công nghệ làm lạnh
Thể loại:Khí công nghiệp
Thể loại:Siêu dẫn

Siêu dẫn là hiện tượng xảy ra khi một vật liệu ở nhiệt độ thấp, thể hiện những tính chất cho thấy không có điện trở và đẩy từ trường bên trong (hiệu ứng Meissner).
Thể loại:Chất rắn
Thể loại:Điện trở và điện dẫn
Thể loại:Điện từ học
Thể loại:Khoa học vật liệu
Thể loại:Lịch sử khoa học và công nghệ Hà Lan
Thể loại:Pha lượng tử
Thể loại:Trạng thái vật chất
Thể loại:Vật lý vật chất ngưng tụ
Thể loại:Bệnh lao

:Đọc {Bệnh lao}|bài chính về {Bệnh lao}…
Lao
Thể loại:Khoa hô hấp
Thể loại:Rối loạn phổi
Thể loại:Bệnh vi khuẩn
Thể loại:Mycobacterium
Thể loại:Bệnh lây qua không khí
Dẫn điện hoàn hảo

:Bài này nói về mô hình vật chất trong vật lý cổ điển, ví dụ từ thủy động lực học. Xem bài siêu dẫn để biết về vật chất thực tế có một tính chất tương tự
Dẫn điện hoàn hảo khái niệm là mô hình lý tưởng trong vật lý cổ điển, ví dụ như từ thủy động lực học, chỉ các vật có điện trở bằng không.
Dòng điện chạy trong dây dẫn điện hoàn hảo sẽ không tỏa ra nhiệt lượng, nghĩa là năng lượng của dòng điện không bị tiêu hao trong quá trình chuyển tải điện từ nơi này đến nơi khác.
Vật chất thực tế có tính chất dẫn điện hoàn hảo là chất siêu dẫn. Chất này còn có các tính chất khác mà vật dẫn điện hoàn hảo trong mô hình cổ điển (như từ thủy động lực học) không xét tới. Ví dụ, trong vật siêu dẫn, còn có thể xảy ra hiện tượng lượng tử hóa của từ trường.

**Tham khảo**
Thể loại:Điện học
Thể loại:Từ thủy động lực học
Thể loại:Siêu dẫn
Từ thủy động lực học

Mặt trời là một hệ thống MHD mà không được hiểu thấu đáo cho lắm.
Từ thủy động lực học, còn được gọi là động từ học chất lỏng và viết tắt là MHD (MagnetoHydroDynamics), là môn học nghiên cứu các chất lưu (chất lỏng, plasma,...) dẫn điện chuyển động dưới tác động của điện trường hoặc từ trường.
Các ví dụ về chất lưu dẫn điện là plasma, nước muối, kim loại dưới dạng lỏng. Lĩnh vực này được nghiên cứu đầu tiên bởi Hannes Alfvén. Các công trình của ông về lĩnh vực này đã được giải thưởng Nobel vào năm 1970.
Ý tưởng cơ bản của từ thủy động lực học là từ trường có thể tác động lực Lorentz lên các điện tích chuyển động trong plasma, gây ra áp suất và dòng điện cảm ứng, và dòng cảm ứng lại sinh ra từ trường cảm ứng thay đổi từ trường tổng cộng. Các phương trình mô tả các hiện tượng từ thủy động học là sự kết hợp giữa các phương trình Navier-Stokes (mô tả thủy động lực học) và các phương trình Maxwell (mô tả trường điện từ).

**Tham khảo**

Thể loại:Thủy động lực học
Thể loại:Vật lý plasma
Thể loại:Điện động lực học
Thể loại:Biến đổi năng lượng
Thể loại:Khái niệm vật lý
Thể loại:Động lực học chất lưu
Thể loại:Từ thủy động lực học

Từ thủy động lực học, còn được gọi là động từ học chất lỏng, là môn học nghiên cứu các chất lưu (chất lỏng, plasma,...) dẫn điện chuyển động dưới tác động của điện trường hoặc từ trường.
Thể loại:Thủy động lực học
Thể loại:Động lực học chất lưu
Thể loại:Điện từ học
Ma trận Jacobi

Trong giải tích véctơ, ma trận Jacobi là ma trận chứa các đạo hàm riêng bậc nhất của hàm giữa hai không gian véctơ. Ma trận này được đặt tên theo nhà toán học Carl Gustav Jacobi. Ma trận này được ứng dụng trong giải tích vì nó là xấp xỉ tuyến tính tốt nhất cho một hàm khả vi tại một điểm trong không gian véctơ biến của hàm này.

**Chi tiết**
Cụ thể nếu hàm F: Rn → Rm là một hàm từ không gian Ơclít n chiều đến một không gian Ơclít m chiều, nó sẽ có m thành phần:
y1(x1,...,xn)
...
ym(x1,...,xn).
Đạo hàm riêng bậc nhất của các hàm này (nếu tồn tại) sẽ có thể được xếp thành một ma trận có kích thước m nhân n, chính là ma trận Jacobi của F:

Có thể ký hiệu ma trận này là:

hay:

Như vậy, hàng thứ i của ma trận là gradient của thành phần yi với i=1,...,m.
Nếu p là một điểm trong không gian Rn và F là khả vi tại p, và các đạo hàm riêng của F tại p chính là JF(p). Lúc này, JF(p) là một hàm tuyến tính và là xấp xỉ tuyến tính tốt nhất của F xung quanh p, theo nghĩa là:

cho x nằm gần p.

**Định thức Jacobi**
Nếu m = n, thì ma trận Jacobi là ma trận vuông, và định thức của nó là định thức Jacobi.
Định thức Jacobi cho biết tính chất của hàm tại điểm đang xét. Ví dụ, hàm khả vi liên tục F là khả nghịch gần p nếu định thức Jacobi tại điểm đó khác không. Đây là định lý hàm nghịch đảo. Hơn nữa, nếu định thức Jacobi tại p là dương, thì F bảo toàn chiều quay tại gần p; và ngược lại, nếu nó âm, F đảo chiều quay. Giá trị tuyệt đối của định thức Jacobi tại p cho biết mức độ F nở rộng hay thu nhỏ thể tích gần p. Ý nghĩa này khiến định thức Jacobi xuất hiện trong phép đổi biến.
Trong trường hợp m = n = 3, định thức Jacobi có thể tính bằng:

Với 

Còn "." là nhân vô hướng, "×" là phép nhân véc tơ.

**Ví dụ**
Xét hàm F: R3 → R3 với các thành phần:
y1 = 5x2
y2 = 4(x1)2 - 2sin(x2x3)
y3 = x2x3
Ma trận Jacobi của F sẽ là:

Định thức Jacobi của F sẽ là:

Như vậy F sẽ bảo toàn chiều quay tại các điểm có x1 cùng dấu với x2; hàm sẽ khả nghịch tại gần các điểm có x1 và x2 khác 0. Với một thể tích nhỏ xíu gần điểm (1,1,1), sau khi tác dụng F lên thể tích này, sẽ nhận được một vật thể có thể tích lớn gấp 40 lần thể tích ban đầu.

**Xem thêm**
 Ma trận Hesse

**Tham khảo**
Gradshteyn, I. S. and Ryzhik, I. M. "Jacobian Determinant." §14.313 in Tables of Integrals, Series, and Products, 6th ed. San Diego, CA: Academic Press, pp. 1068–1069, 2000.
*Kaplan, W. Advanced Calculus, 3rd ed. Reading, MA: Addison-Wesley, pp. 98–99, 123, and 238-245, 1984.
*Simon, C. P. and Blume, L. E. Mathematics for Economists. New York: W. W. Norton, 1994.

**Liên kết ngoài**
  Mathworld-  Ma trận Jacobi date=2010-06-20  trên Planetmath-  date=2006-12-11  Trang dạy học của Ian Craw
Thể loại:Giải tích nhiều biến
Jacobi
Thể loại:Định thức
Phép thử Bernoulli

Phép thử Bernoulli là phép thử ngẫu nhiên mà nó có thể nhận một trong hai kết quả thành công hay thất bại, trong đó xác suất thành công giống nhau mỗi khi phép thử này được tiến hành. Phép thử này đặt tên theo Jacob Bernoulli, một nhà toán học Thụy Sĩ ở thế kỉ 17.

**Mô tả toán học**
Về mặt toán học, một phép thử Bernoulli được mô tả bằng một ánh xạ (biến ngẫu nhiên) . Trong đó  là không gian mẫu gồm hai giá trị,  là "thành công" và  là "thất bại", tức là . Biến ngẫu nhiên  này được xác định như sau

Nếu xác suất thành công bằng  thì ta nói biến ngẫu nhiên  có phân phối Bernoulli . Trong trường hợp này .

**Xem thêm**
Phân phối Bernoulli
*Phân phối nhị thức

**Tham khảo**
Thể loại:Lý thuyết xác suất
Định lý Bézout

Trong hình học đại số, định lý Bézout, hay định lý Bezout, là  định lý toán học, được phát hiện năm 1770 từ nhà toán học Pháp Étienne Bézout (1730-1783), về số giao điểm của các đường cong trên cùng mặt phẳng. Đây là một trong những định lý lâu đời nhất trong hình học đại số.

**Phát biểu**
"Cho hai đường cong phẳng đại số có bậc m và n đồng thời không có thành phần chung nào, thì có đúng m nhân n điểm giao nhau. Trong đó, kể cả các giao điểm trùng nhau và các giao nhau số 8 nằm ngang (ngoài ra còn có nhiều định lý khác liên quan đến đại số)

**Ví dụ**
Trong hình học phẳng thì định lý này có thể minh hoạ thu hẹp thành:
Đường cong bậc hai tổng quát sẽ cắt đường thẳng (bậc 1) tối đa ở hai giao điểm. Đặc biệt, trường hợp đường cong bậc hai là parabol thì có thể có giao điểm ở vô cực. Trường hợp đường thẳng là tiếp tuyến thì hai giao điểm này trùng nhau đó là tiếp điểm chung duy nhất..
Tương tự, hai đường cong bậc hai trong cùng mặt phẳng sẽ có tối đa với nhau 2 x 2 = 4 giao điểm và các giao điểm này có thể ở vô cực hay chúng trùng nhau tạo thành các tiếp điểm.

**Xem thêm**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Bézout
Thể loại:Hình học đại số
Bézout, Định lý
Thể loại:Định lý trong hình học phẳng
Định lý de Branges

Trong giải tích phức, định lý de Branges là một định lý toán học mô tả các điều kiện cần để một hàm là một ánh xạ đơn ánh từ đĩa đơn vị lên mặt phẳng phức.
Định lý này được đặt tên theo Louis de Branges, người đã chứng minh nó vào năm 1985. Trước khi được chứng minh, định lý mới được phát biểu ở dạng giả định, gọi là giả định Bieberbach, theo tên của Ludwig Bieberbach, người phát biểu nó vào năm 1916 trong một buổi lễ. Sau năm 1985, nhiều người khác cũng đã đơn giản hóa cách chứng minh định lý này. Trong suốt thời gian chưa được chứng minh, đây đã từng là một bài toán khó trong ngành giải tích phức.

**Phát biểu**
Nếu hàm f trên một đĩa đơn vị của mặt phẳng phức thỏa mãn các điều kiện sau:
*Hàm f là chỉnh hình
*Hàm f là hàm 1-1
*Tồn tại chuỗi lũy thừa bên trong của dĩa  thì các hệ số an sẽ thỏa mãn điều kiện  với mọi n.
Ở đây:- Một hàm phức f gọi là chỉnh hình nếu nó khả vi.- Một hàm f gọi là 1-1 hay đơn ánh  nếu 

**Tham khảo**
Thể loại:Giải tích phức
Branges
Thể loại:Phỏng đoán
Định lý nhị thức

Trong toán học, định lý khai triển nhị thức (ngắn gọn là định lý nhị thức) là một định lý toán học về việc khai triển hàm mũ của tổng. Cụ thể, kết quả của định lý này là việc khai triển một nhị thức bậc  thành một đa thức có  số hạng:

với:

Gọi là số tổ hợp chập k của n phần tử.
Định lý này đã được độc lập chứng minh bởi hai người đó là:- Nhà toán học và cơ học Isaac Newton tìm ra trong năm 1665.- Nhà toán học James Gregory tìm ra trong năm 1670.
Công thức đã giới thiệu còn mang tên là Nhị thức Newton.

**Chứng minh định lý**
Định lý này được chứng minh bằng quy nạp.
Ta có biểu thức   (1) với mọi số tự nhiên n.
Đầu tiên tại P(1) đúng.
Giả sử P(n) đúng, ta phải chứng minh  và 
Áp dụng hằng đẳng thức Pascal ta có:
Do đó công thức (1) đúng.
Giờ đặt  và do đó 
Ta có điều phải chứng minh.

**Ví dụ**
Hình:Pascal triangle small.png|nhỏ|phải|300px|Tam giác Pascal
Các trường hợp đặc biệt của định lý này nằm trong danh sách các hằng đẳng thức đáng nhớ.
Ví dụ: điển hình nhất là nhị thức là công thức bình phương của :

Hệ số nhị thức xuất hiện ở phép triển khai này tương ứng với hàng thứ ba của tam giác Pascal. Các hệ số có lũy thừa cao hơn của  tương ứng với các hàng sau:

Chú ý rằng:
# Lũy thừa của  giảm dần cho tới khi đạt đến 0 (), giá trị bắt đầu là  (n trong .)
# Lũy thừa của  tăng lên bắt đầu từ 0 () cho tới khi đạt đến  ( trong .)
# Hàng nhị thức của tam giác Pascal sẽ là các hệ số của nhị thức mở rộng (chú ý rằng đỉnh là hàng 0)
# Với mỗi hàng, tích số (tổng của các hệ số) bằng .
# Với mỗi hàng, nhóm tích số bằng .
Định lý nhị thức có thể áp dụng với lũy thừa của bất cứ nhị thức nào. Ví dụ:

Với một nhị thức có phép trừ, định lý có thể được áp dụng khi sử dụng phép nghịch đảo số hạng thứ hai.


**Tổng quát**
Trong trường hợp tổng quát trên trường số phức và ràng buộc một số hạng trong nhị thức. 
Nếu  là một số thực và  là một số phức có số dư nhỏ hơn 1 thì khi đó, ta sẽ phân tích được ra thành một chuỗi vô hạn hội tụ:

Trong đó:


**Xem thêm**
 Định lý khai triển đa thức- Định lý luật số lớn- Tam giác Pascal

**Tham khảo**
 H Anton, Calculus with Analytic Geometry (NewYork, 1980)
Thể loại:Đại số
Thể loại:Giải tích phức
Nhị thức
Thể loại:Giai thừa
Bản mẫu:Welcome-en

Welcome to the Vietnamese Wikipedia!
Wikipedia is an online encyclopedia written and maintained by a community of volunteers, known as Wikipedians, through open collaboration and using a wiki-based editing system called MediaWiki. This is the Vietnamese version of Wikipedia. Please feel free to leave a message via our guestbook for non-Vietnamese speakers. We'll try to get to your message as soon as possible.
link=
Thể loại:Bản mẫu hoan nghênh
Phúc hưng viên

Phúc hưng viên (福興園) là một bài thơ của Trần Quang Khải, được viết vào thời nhà Trần.
Sau khi chiến thắng quân nhà Nguyên, Thượng tướng Trần Quang Khải về hưu lúc tuổi già và nghỉ ngơi tại tư dinh của ông, có vườn riêng tên gọi "Phúc hưng viên". Bài thơ này đại ý tả cảnh nhàn nhã thời thanh bình. Hiện còn một bản lưu truyền của Ngô Tất Tố NTTa

**Nguyên bản Hán văn**
福興一曲水回環
中有平園數畝寬
梅塢雪消珠蓓蕾
竹亭雲捲碧琅玕
暑來邀客澆茶碗
雨過呼童理藥攔
南望狼煙無復起
頹然一榻夢偏安

**Phiên âm**
Phúc Hưng nhất khúc thủy hồi hoàn,
Trung hữu bình viên sổ mẫu khoan.
Mai ổ tuyết tiêu châu bội lỗi,
Trúc đình vân quyển bích lang can.
Thử lai yêu khách kiêu trà uyển,
Vũ quá hô đồng lý dược lan.
Nam vọng lang yên vô phục khởi,
Đồi nhiên nhất tháp mộng thiên an

**Chú thích**
#NTTaViệt Nam Văn Học: Văn Học Đời Trần (VHĐT), Ngô Tất Tố, Nhà xuất bản Đại Nam, Khai Trí, Sàigòn, 1960, trang 87. Bản điện tử truy cập tháng 1 năm 2006.

**Tham khảo**
Thể loại:Trần Quang Khải
Thể loại:Bài thơ Việt Nam
Thể loại:Thất ngôn tứ tuyệt
Họ Dong

Họ Dong, hay Họ Dong ta, còn gọi là họ Hoàng tinh (danh pháp khoa học: Marantaceae) là một họ các thực vật có hoa một lá mầm. Họ này là một phần của bộ Gừng (Zingiberales), bao gồm 550 loài được chia ra trong 28 chi. Họ này có nguồn gốc ở các vùng nhiệt đới của châu Mỹ, châu Phi và châu Á. Một vài loài trong chi Calathea được trồng làm cây cảnh vì các lá của chúng có các ánh màu khác nhau như lục, trắng hay hồng.
Họ Dong ở Việt Nam có một số loài quan trọng như dong lá (Phrynium placentarium) có lá sử dụng để gói bánh chưng, và dong củ (Maranta arundinacea), tại miền Nam gọi là bình tinh, được dùng làm lương thực.

**Các chi**
Các chi được công nhận lấy theo phân loại của Plants of the World Online (POWO):- Afrocalathea K.Schum., 1902- Calathea G.Mey., 1818- Donax Lour., 1790- Goeppertia Nees, 1831- Halopegia K.Schum., 1902- Haumania J.Léonard, 1949- Hypselodelphys (K.Schum.) Milne-Redh., 1950- Indianthus Suksathan & Borchs., 2009- Ischnosiphon Korn., 1859- Maranta L., 1753- Marantochloa Brongn. ex Gris, 1860 (gồm cả Ataenidia)- Megaphrynium Milne-Redh., 1952- Monophyllanthe K.Schum., 1902- Monotagma K.Schum., 1901- Myanmaranthus Nob.Tanaka, Suksathan & K.Armstr., 2022- Myrosma L.f., 1782- Phrynium Willd., 1797- Pleiostachya K.Schum., 1902- Sanblasia L.Andersson, 1984- Saranthe (Regel & Korn.) Eichler, 1884- Sarcophrynium K.Schum., 1902- Schumannianthus Gagnep., 1904- Stachyphrynium K.Schum., 1902- Stromanthe Sond., 1849- Thalia L., 1753- Thaumatococcus Benth., 1883- Trachyphrynium Benth., 1883

**Phát sinh chủng loài**
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.
Cây phát sinh chủng loài trong phạm vi họ này.

**Lưu ý**
Cây dong riềng (tên khoa học: Canna edulis Ker.) lấy bột để làm miến dong ở Việt Nam không thuộc họ này mà thuộc về họ Dong riềng (hay họ Chuối hoa, Cannaceae) cũng thuộc bộ Gừng.
Hoàng tinh (chữ Hán: 黄精) trong y học cổ truyền Trung Hoa (Đông y) chỉ nhiều loài thuộc chi Polygonatum, đặc biệt là loài Polygonatum sibiricum, có thân rễ làm dược liệu.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Marantaceae- Marantaceae

Thể loại:Cây trồng trong nhà
Họ Dong riềng

Dong riềng ở Việt Nam
Họ Dong riềng hay họ Ngải hoa hoặc họ Chuối hoa (danh pháp khoa học: Cannaceae) là một họ thực vật một lá mầm, chỉ có một chi duy nhất là chi Canna.

**Phân bố**
Các loài trong họ này là bản địa các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Mỹ, nhưng đã du nhập và tự nhiên hóa tại vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới Cựu thế giới.

**Các loài**
Họ này chỉ có một chi Canna duy nhất, với 12 loài hiện tại được công nhận.- Canna bangii Kraenzl., 1912- Canna flaccida Salisb., 1791- Canna glauca L., 1753- Canna indica L., 1753- Canna iridiflora Ruiz & Pav., 1798- Canna jaegeriana Urb., 1917- Canna liliiflora Warsz. ex Planch., 1855- Canna lineata Ciciar., 2014- Canna paniculata Ruiz & Pav., 1798- Canna pedunculata Sims, 1822- Canna tandilensis Ciciar., 2015- Canna tuerckheimii Kraenzl., 1912
Ở Việt Nam có vài loài như: - Chuối hoa lai/Ngải hoa (Canna × hybrida Rodigas, 1895 = C. glauca × C. indica × C. iridiflora): Hoa to có màu sặc sỡ, đỏ hay vàng, làm cảnh.- Dong riềng đỏ/chuối củ/chuối hoa (Canna indica): Hoa nhỏ màu đỏ không đẹp bằng loài trên, trồng lấy củ ăn, lấy bột làm miến.- Phấn mĩ nhân tiêu (Canna glauca).- Ngải hoa đỏ (Canna tuerckheimii).

**Phát sinh chủng loài**
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Cannaceae- Cannaceae
Bộ Long đởm

Bộ Long đởm (danh pháp khoa học: Gentianales), tên gọi đã lỗi thời là bộ Hoa vặn (Contortae), là một bộ thực vật có hoa, bao gồm trong nó nhóm các loài có cùng một nguồn gốc đơn nhất của thực vật hai lá mầm có hoa cánh hợp, thuộc nhánh Cúc (Asterids). Các họ điển hình của các hệ thống phân loại gần đây được đưa ra ở bên phải. Các loài cây trong bộ khá đa dạng, lá thường mọc đối. Mạch gỗ với bản ngăn đơn. Hoa đều, tràng tiền khai hoa vặn, hoa thích nghi với lối thụ phấn nhờ sâu bọ.
Theo hệ thống phân loại Cronquist đã lỗi thời thì các họ như Saccifoliaceae, Retziaceae và họ Bông tai (Asclepiadaceae), nay là một phần của họ La bố ma, cũng được đưa vào đây. Cũng trong hệ thống này thì họ Thiến thảo (Rubiaceae) đã được đặt vào một bộ riêng còn họ Hoàng đằng (Gelsemiaceae) là một phần của họ Mã tiền (Loganiaceae).
Theo APG II bộ này chứa 5 họ, 1.118 chi và 16.637 loài và đã xuất hiện cách đây khoảng 89-83 triệu năm trước.

**Phát sinh chủng loài**
Struwe và ctv. (1995) cho rằng họ Loganiaceae, thậm chí ngay cả khi được định nghĩa hẹp, là cực kỳ cận ngành, với các nhánh bao gồm khoảng 1.300 chi và 15.500 loài (các họ Rubiaceae, Gentianaceae, Apocynaceae + Asclepiadaceae) xuất hiện từ trong họ này; chúng cũng phân định các họ một cách tương ứng. B. Bremer (1996), Potgeiter và ctv (2000), Backlund và ctv. (2000) lại cho rằng có mối quan hệ khác hẳn - họ Rubiaceae là chị em với Loganiaceae, Gentianaceae, Gelsemiaceae và Apocynaceae và quan hệ giữa 4 họ sau là không rõ ràng. M. Endress và ctv. (1996) lại tìm thấy mối quan hệ Gelsemiaciaceae Strychnaceae + Geniostomaceae - hỗ trợ tốt Apocynaceae, và điều này cũng được hỗ trợ trong các phân tích của B. Bremer và Struwe (1992). Trong các phân tích khác, như trong cây phát sinh dưới đây, có sự hỗ trợ yếu cho mối quan hệ giữa Gelsemiaceae và Apocynaceae (Backlund et al. 2000; Jiao & Li 2007; B. Bremer 1999; Rova et al. 2002), trong khi Soltis et al. (2011: lấy mẫu) phát hiện một vài hỗ trợ cho cặp chị em Gentianaceae + Apocynaceae.
Biểu đồ chỉ ra mối quan hệ phát sinh chủng loài của bộ Long đởm với các bộ khác trong nhánh Cúc như sau:
Biểu đồ chỉ ra mối quan hệ phát sinh chủng loài trong phạm vi bộ Long đởm như sau:

**Phân loại**
 Apocynaceae (họ La bố ma): 415 chi, 4.555 loài.- Gelsemiaceae (họ Hoàng đằng): 2 chi, 11 loài.- Gentianaceae (họ Long đởm): 87 chi, khoảng 1.655 loài.- Loganiaceae (họ Mã tiền): 13 chi, 420 loài.- Rubiaceae (họ Thiến thảo): 611 chi, 13.150 loài.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Struwe L., V. A. Albert và B. Bremer 1994. Mô tả theo nhánh và sự phân loại theo họ của bộ Long đởm. Cladistics 10: 175–205.- Backlund Maria, Bengt Oxelman và Birgitta Bremer 2000. Quan hệ phát sinh loài trong Bộ Long đởm (Gentianales) dựa trên các chuỗi NDHF và RBCL, với dẫn chiếu cụ thể tới họ Mã tiền (Loganiaceae). American Journal of Botany. 87:1029-1043.  nội dung date=2009-01-15