Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Chợ nổi

Hình:Pasar terapung.jpg|nhỏ|Chợ nổi Lok Baintan ở Banjarmasin, Indonesia.
Chợ nổi là một loại hình chợ thường xuất hiện tại vùng sông nước được coi là tuyến giao thông chính. Nơi cả người bán và người mua đều dùng ghe/thuyền làm phương tiện vận tải và di chuyển. Địa điểm có chợ nổi thường tại các khúc sông không rộng quá mà cũng không hẹp quá. Khúc sông phải tương đối rộng, không cạn quá mà cũng không sâu quá. Nếu sông sâu quá, lớn quá thì không thể neo đậu ghe, xuồng một cách dễ dàng và rất nguy hiểm.

**Theo quốc gia**

**Campuchia**
Làng Chợ nổi trên sông ở Tonle Sap ở Campuchia
Ở Campuchia cũng có các chợ nổi họp dọc theo sông Mekong và bên bờ Hồ Tonlé Sap.

**Thái Lan**
Ở Thái Lan có nhiều chợ nổi nổi tiếng.- Chợ nổi Taling Chan (Bangkok)- Chợ nổi Bang Phli (Samut Prakan)- Chợ nổi Damnoen Saduak (Ratchaburi)- Chợ nổi Amphawa (Samut Songkhram)- Chợ nổi Bang Khu Wiang (Nonthaburi)- Chợ nổi Tha Kha (Samut Songkhram)

**Việt Nam**
Ở Việt Nam chợ nổi thường họp ở miền Tây Nam Bộ. Chợ nổi là nét văn hóa đặc thù của vùng sông nước miền Tây. Chợ họp trên sông, giữa một vùng sông nước bao la là hàng trăm ghe, thuyền, xuồng của cư dân. Chợ họp cả ngày, nhưng thường nhộn nhịp nhất vào buổi sáng. Trên thuyền chất đầy hàng hóa, phổ biến là các loại trái cây. Nét riêng của các thuyền là trên mỗi thuyền có một vài cây sào, trên đó treo lủng lẳng các loại sản phẩm mà mình có bán. Cho nên khách hàng chỉ cần nhìn vào cây sào đó là có thể biết trên thuyền, ghe đó có thứ mình cần hay không.

**Ghi chú**

Thể loại:Sông
Thể loại:Chợ
Nguyễn Đăng Đạo

Nguyễn Đăng Đạo (chữ Hán: 阮登道, 1651–1719) là một trong số rất ít trạng nguyên làm quan tới chức tể tướng thời Lê trung hưng. Ông còn có tên là Trạng Bịu.

**Tiểu sử**
Ông sinh năm 1651, người xã Hoài Bão (có tục danh là làng Bịu), tổng Nội Duệ (nay là thôn Hoài Thượng, xã Liên Bão, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh). Thân phụ ông là tiến sĩ Nguyễn Đăng Minh, giữ chức Quốc tử giám tế tửu trong triều Lê. Ông còn là cháu ruột của thám hoa Nguyễn Đăng Cảo, em trai Nguyễn Đăng Tuân. Ngay từ nhỏ ông đã nổi tiếng thông minh, hoạt bát.

**Khoa cử**
Năm 16 tuổi Nguyễn Đăng Đạo đi thi và đỗ tam trường (tú tài). Năm 19 tuổi lại đỗ đầu hương cống (cử nhân), được triều đình cho vào học tại Quốc Tử Giám. Năm Chính Hòa thứ 4 (Quý Hợi, 1683) ông thi đình và đỗ trạng nguyên lúc đó 33 tuổi.

**Làm quan**
Sau khi đỗ trạng, ông được triều đình giao cho giữ nhiều chức vụ quan trọng từ Đô đài ngự sử, Binh bộ Thượng thư rồi lên chức quan cao nhất là Tể tướng đời nhà Hậu Lê.

**Lưỡng quốc trạng nguyên**
Từ tháng 1 năm Đinh Sửu 1697 đến tháng 4 năm Mậu Dần 1698, Nguyễn Đăng Đạo đi sứ nhà Thanh Trung Quốc. Văn tài của Nguyễn Đăng Đạo đã làm kinh ngạc cả triều đình nhà Thanh cùng sứ thần các nước. Vua Thanh phong cho ông là Trạng nguyên của Bắc triềudate = ngày 7 tháng 1 năm 2013, ban mũ áo, võng lọng cho ông vinh quy về nước.

**Ghi chú**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Trạng nguyên Việt Nam
Thể loại:Tể tướng Việt Nam
Thể loại:Người Bắc Ninh
Thể loại:Quan lại nhà Lê trung hưng
Thể loại:Tiên Du
Thể loại:Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Tỷ phú

Tập tin:Jeff Bezos at Amazon Spheres Grand Opening in Seattle - 2018 (39074799225) (cropped).jpg|nhỏ|225x225px|7, Jeff Bezos là người giàu nhất thế giới
Tỷ phú là người có giá trị ròng ít nhất một tỷ (1.000.000.000, tức là một nghìn triệu) đơn vị tiền tệ nhất định, thường là các loại tiền tệ chính như đô la Mỹ, đồng euro hoặc bảng Anh. Tạp chí kinh doanh của Mỹ Forbes đưa ra danh sách toàn cầu về các tỷ phú đô la Mỹ được biết đến hàng năm và cập nhật phiên bản Internet của danh sách này theo thời gian thực. Ông trùm dầu mỏ người Mỹ John D. Rockefeller đã trở thành tỷ phú đô la Mỹ được xác nhận đầu tiên trên thế giới vào năm 1916, và vẫn giữ danh hiệu cá nhân giàu thứ hai trong lịch sử.
, có hơn 2.200 tỷ phú đô la Mỹ trên toàn thế giới, với tổng tài sản hơn , tăng lên từ  năm 2017. Theo một báo cáo năm 2017 của Oxfam, 8 tỷ phú giàu nhất hàng đầu sở hữu khối tài sản tổng hợp bằng "một nửa nhân loại".

**Các tỷ phú đô la Mỹ hiện tại**
Tập tin:Global-share-of-wealth-by-wealth-group-768x409.png|thumb|250px|Tỷ lệ của cải toàn cầu theo nhóm giàu có, Credit Suisse, 2017
Theo báo cáo  Báo cáo tỷ phú UBS / PwC 2019  được công bố vào tháng 11 năm 2019, hiện có 2.101 tỷ phú đô la Mỹ trên toàn thế giới, đến từ 66 quốc gia, với tổng giá trị tài sản ròng là 8,5 nghìn tỷ đô la. Phần lớn tỷ phú là nam giới, chỉ có ít hơn 11% (197 trên 1.826 người) trong danh sách năm 2015 là nữ tỷ phú.
Hoa Kỳ có số lượng tỷ phú lớn nhất so với bất kỳ quốc gia nào, với 536 lc=y, trong khi Trung Quốc, Ấn Độ và Nga lần lượt là quê hương của 213, 90 và 88 tỷ phú. 2015, chỉ có 46 tỷ phú là ở độ tuổi dưới 40, trong khi danh sách các tỷ phú chỉ có ở Mỹ, tính đến năm 2010, có độ tuổi trung bình là 66.
Năm 2019, hiện có kỷ lục 607 tỷ phú ở Hoa Kỳ, bao gồm 14 trong số 20 người giàu nhất thế giới. Jeff Bezos một lần nữa đứng số 1 thế giới, tiếp theo là Bernard Arnault và gia đình, và Bill Gates ở vị trí thứ 3.

**Xem thêm**
Danh sách tỷ phú
*Danh sách tỷ phú (2007)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

Thể loại:Kinh doanh
Thể loại:Giàu có
Thể loại:Nhà tù

Thể loại:Công trình dân dụng
Thể loại:Công trình hành chính
Thể loại:Giam giữ
Thể loại:Môi trường sống của con người
Thể loại:Giam giữ hình sự
Thể loại:Hệ thống hình sự
Thể loại:Kỹ thuật an ninh
Thể loại:Cơ quan thực thi pháp luật
Thể loại:Tổ chức biệt lập
Bộ Hoa tím

Bộ Hoa tím (Violales) là một danh pháp để chỉ một bộ thực vật có hoa. Tên gọi này được sử dụng trong một số hệ thống phân loại thực vật, mặc dù tên gọi Parietales là phổ biến hơn cho các loại thực vật trong nhóm này. Trong phiên bản năm 1981 của hệ thống Cronquist nó là một bộ thuộc phân lớp Dilleniidae với định nghĩa như sau:- Bộ Violales
*: Họ Achariaceae → bộ Malpighiales
*: họ Ancistrocladaceae → bộ Caryophyllales
*: họ Begoniaceae → bộ Cucurbitales
*: họ Bixaceae → bộ Malvales
*: họ Caricaceae → bộ Brassicales
*: họ Cistaceae → bộ Malvales
*: họ Cochlospermaceae → bộ Malvales (có thể đưa vào trong họ Bixaceae)
*: họ Cucurbitaceae → bộ Cucurbitales
*: họ Datiscaceae → bộ Cucurbitales
*: họ Dioncophyllaceae → bộ Caryophyllales
*: họ Flacourtiaceae → đưa vào họ Salicaceae, trong bộ Malpighiales
*: họ Fouquieriaceae → bộ Ericales
*: họ Frankeniaceae → bộ Caryophyllales
*: họ Hoplestigmataceae → vị trí không chắc chắn
*: họ Huaceae → nhánh Hoa hồng thực thụ I (eurosids I)
*: họ Lacistemataceae → bộ Malpighiales
*: họ Loasaceae → bộ Cornales
*: họ Malesherbiaceae → bộ Malpighiales (có thể đưa vào trong họ Passifloraceae)
*: họ Muntingiaceae → bộ Malvales
*: họ Neumanniaceae → ?
*: họ Oceanopapaveraceae → ?
*: họ Passifloraceae → bộ Malpighiales
*: họ Peridiscaceae → bộ Malpighiales
*: họ Plagiopteraceae → nằm trong họ Celastraceae, thuộc bộ Celastrales
*: họ Scyphostegiaceae → nằm trong họ Salicaceae, thuộc bộ Malpighiales
*: họ Stachyuraceae → bộ Crossosomatales
*: họ Tamaricaceae → bộ Caryophyllales
*: họ Tetramelaceae → bộ Cucurbitales
*: họ Turneraceae → bộ Malpighiales (có thể đưa vào trong họ Passifloraceae)
*: họ Violaceae → bộ Malpighiales
Hoa vi ô lét có màu lam tím

**Tham khảo**

Thể loại:Danh pháp thực vật học
Hồng ngọc mai

Malpighia emarginata
Hồng ngọc mai (tên khoa học: Malpighia glabra) là loài cây bụi hay cây thân gỗ nhỏ có quả thuộc họ Sơ ri (Malpighiaceae), phân bố tự nhiên chủ yếu ở các vùng thuộc Tây Bán cầu và cả ở Việt Nam. Cây thường được chủ yếu để làm cảnh, làm thức ăn cho động vật, thuốc chữa bệnh và thực phẩm.

**Đặc điểm**
Cây bụi hoặc cây gỗ nhỏ, cao 1–6 m. Lá thường xanh, lá mọc đối, lá hình elip hoặc hình trứng, gân lá hình lông chim, đỉnh thường nhọn, mép lá nguyên, cuống lá ngắn. Hoa: 5 cánh hoa màu hồng, nhăn nheo. Quả màu đỏ tươi, có vị chua chua, chứa rất nhiều vitamin C, hình tròn.
Mặc dù quả tương tự như quả anh đào, nhưng loài cây này không có quan hệ họ hàng gì với anh đào (chi Prunus). Cây thường bị nhầm lẫn với sơ ri trồng trọt Malpighia emarginata.

**Từ nguyên**
Từ glabra bắt nguồn từ tiếng Latin nghĩa là "không lông", "nhẵn lông"

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Malpighia glabra- 1 = Malpighia glabra
G
Thể loại:Quả
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Thể loại:Thực vật Aruba
Thể loại:Thực vật Belize
Thể loại:Thực vật Colombia
Thể loại:Thực vật Costa Rica
Thể loại:Thực vật Cuba
Thể loại:Thực vật Ecuador
Thể loại:Thực vật El Salvador
Thể loại:Thực vật Guatemala
Thể loại:Thực vật Haiti
Thể loại:Thực vật Honduras
Thể loại:Thực vật Jamaica
Thể loại:Thực vật quần đảo Leeward
Thể loại:Thực vật Nicaragua
Thể loại:Thực vật Panama
Thể loại:Thực vật Puerto Rico
Thể loại:Thực vật Texas
Thể loại:Thực vật Trinidad và Tobago
Thể loại:Thực vật Venezuela
Thể loại:Thực vật Việt Nam
Thám tử

Thám tử là người chuyên điều tra các vụ việc. Thám tử có thể là một thành viên của lực lượng cảnh sát hoặc là một người hoạt động độc lập hay còn gọi là thám tử tư.
Tại một số nước như Hoa Kỳ, Canada... thám tử thông thường là thành viên cảnh sát. Họ là những nhân viên cảnh sát mặc thường phục chuyên điều tra các vụ án.
Tại Anh thám tử thường điều tra các tội phạm hình sự.
Ở Việt Nam cho đến nay chưa có văn bản pháp luật nào quy định về thám tử và hoạt động thám tử nhưng do nhu cầu thực tế mà dịch vụ này phát triển khá mạnh do nhu cầu của cá nhân, doanh nghiệp.

**Thám tử trong văn học**
Điển hình là loạt truyện Sherlock Holmes Huyền Thoại của nhà văn Sir Arthur Conan Doyle hay loạt truyện Thám tử lừng danh Conan hiện đại của Aoyama Gōshō.

**Thám tử và công việc của họ**

**Nghề thám tử**
Chính do đặc thù công việc, nên rất nhiều người, nhất là thanh niên muốn trở thành thám tử.date=7-2014
Để trở thành thám tử thực thụ, tại Mỹ thì người đó phải phục vụ trong ngành cảnh sát như là một nhân viên mặc đồng phục từ 1 đến 5 năm. Tại Anh, họ phải phục vụ trong ngành cảnh sát ít nhất 2 năm và phải được qua đào tạo kĩ càng 

**Công việc chính**
Phạm vi vụ việc điều tra của thám tử thường rộng hơn của nhân viên cảnh sát bình thường. Những tội danh chính mà thám tử được điều tra:- Giết người- Cướp- Tội phạm có tổ chức- Lừa đảo- Trộm- Tội phạm công nghệ cao- Xâm hại tình dục- Ma túy- Theo dõi chồng, vợ ngoại tình- Xác minh nhân thân lý lịch- Quản lý giáo dục con em- Tìm người bỏ nhà ra đi- Ngược đãi trẻ em- Khủng bố- Đánh bom- Thu thập thông tin- Hacker- Tìm đồ bị mất

**Xem thêm**
 Thám tử tư- Cảnh sát- Gián điệp- Truyện trinh thám

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Điều tra tội phạm
Thể loại:Thực thi pháp luật
Delaware

Delaware (phát âm là Đe-la-ve) là tiểu bang thuộc miền Trung Đại Tây Dương của Hoa Kỳ. Nó là một trong 13 tiểu bang đầu tiên của Mỹ và được gọi là "Tiểu bang Thứ nhất" vì nó là tiểu bang đầu tiên phê chuẩn Hiến pháp Hoa Kỳ.

**Địa lý**
Delaware là tiểu bang nhỏ thứ hai của Hoa Kỳ. Nó giáp với Pennsylvania về phía bắc; với sông Delaware và Đại Tây Dương về phía đông; và với Maryland về phía tây và nam. Một số phần nhỏ của Delaware nằm vào bên xa, tức là bên đông, của cửa sông Delaware; và những mảnh đất này có biên giới trên đất với New Jersey. Cùng với các quận Bờ biển Đông của Maryland và hai quận của Virginia, tiểu bang Delaware là một phần của bán đảo Delmarva, một đơn vị địa lý kéo dài xuống bờ biển Trung Đại Tây Dương.
Biên giới bắc của tiểu bang được định một cách bất thường. Phần nhiều của biên giới giữa Delaware và Pennsylvania được định rõ là một đường cung xa vòm của trụ sở tòa án tại New Castle cách 19 kilômét (12 dặm); và được gọi là Đường vuông 12 dặm. Đây là biên giới hành chính duy nhất trong nước Mỹ là đường cung thật. Biên giới này kéo tới điểm nước thấp nhất của bờ biển New Jersey, nó chạy tiếp xuống bờ biển đến đường cung về miền nam; sau đó biên giới này chạy tiếp theo kiểu thường hơn qua lòng sông chính (Thalweg) của cửa sông Delaware. Một phần của đường cung này vào Maryland về phía tây, và phía tây của biên giới tiếp tuyến với đường cung này và chạy hơi về phía đông. Miền nêm, cái miếng đất giữa đường cung và biên giới Maryland bị tranh cãi đến năm 1921, lúc đó lời tuyên bố quyền đất của Delaware được xác nhận.

**Các thành phố quan trọng**
Wilmington là thành phố lớn nhất và trung tâm kinh tế của tiểu bang này. Nó nằm gần Philadelphia và Baltimore nên có thể lái xe đến hai thành phố đó. Các vùng Delaware đang được mở mang rất nhiều, nhất là Dover và các khu nghỉ mát bên cạnh bờ biển.
Dân số đến năm 2000.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Delaware.com – trang chủ của chính phủ tiểu bang-  The Delaware DataMIL date=2008-05-14  – dữ liệu bản đồ tiểu bang-  Dự đoán dân số Delaware date=2006-03-06 

Thể loại:Tiểu bang Hoa Kỳ
Thể loại:Trung-Đại Tây Dương
Thể loại:Đông Bắc Hoa Kỳ
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu năm 1787
Thể loại:Hoa Kỳ năm 1787
Cây gạo

Bài này nói về một loài cây, gạo còn có nghĩa là sản phẩm thu được từ hạt cây lúa sau khi bỏ vỏ, xem bài Gạo.
Cây gạo, bông gạo (danh pháp hai phần: Bombax ceiba), tương tự như các loài cây khác trong chi Bombax, còn có tên gọi khác là mộc miên, hoặc hồng miên và người Tây Nguyên gọi là cây Pơ-lang. Trong một số hệ thống phân loại cũ, người ta đưa nó vào họ Gạo (Bombacaceae).
Hoa gạo
Đây là loài cây ở vùng nhiệt đới với thân cây cao và thẳng với lá rụng vào mùa đông. Các hoa đỏ với 5 cánh hoa mọc vào mùa xuân (tháng 3 hoặc tháng 4) trước khi cây ra lá non. Quả nhỏ chứa các sợi tương tự như sợi bông. Thân cây có các gai để ngăn cản sự tấn công của động vật. Mặc dù bề ngoài thì thân cây có vẻ tốt cho mục đích khai thác gỗ, nhưng gỗ của nó quá mềm để có thể sử dụng vào những việc như vậy.
Loài cây này có lẽ có nguồn gốc ở Ấn Độ nhưng hiện nay nó được trồng rộng rãi ở các bang của Malaysia, Indonesia, miền nam Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan và Việt Nam. Theo ghi chép trong lịch sử Trung Quốc thì vua Nam Việt là Triệu Đà (趙佗) đã tặng một cây cho vua của nhà Hán vào thế kỷ 2 TCN.
Các sợi bông của nó cũng được dùng nhồi vào gối hay nệm cũng như làm lớp cách nhiệt lót áo lạnh. Tuy nhiên vì bông cây gạo không dài sợi nên không thể kéo sợi và dệt như bông vải được.
Hoa gạo được dùng trong một số loại trà thuốc Trung Hoa.
Tại Quảng Đông (Trung Quốc), cây này gọi là 木綿 - mộc miên (cây bông thân gỗ), hay 紅綿 - hồng miên (bông đỏ). Nó còn được gọi là 英雄樹 - anh hùng thụ (cây anh hùng) do có thân cao và thẳng.
Hoa của loài cây này là hoa biểu trưng cho Quảng Châu, Cao Hùng (Đài Loan), Nam Định (Việt Nam).

**Thành ngữ**
Trong tiếng Việt có thành ngữ liên quan đến cây gạo: "Thần cây đa, ma cây gạo, cáo cây đề"  hay "Cây gạo có ma, cây đa có thần" nhắc đến phép siêu nhiên gắn bó với ba loại cây này trong tâm thức văn hóa Việt.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Bombax ceiba- Bombax ceiba- Bombax ceiba (plant)
C
M
Thể loại:Rau ăn hoa
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Thể loại:Văn hóa Lưỡng Quảng
Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Nam Giao

Nam Giao có thể chỉ:
*Lễ tế giao hay lễ tế Nam Giao: thời phong kiến, tế trời vào ngày đông chí ở cõi phía nam ngoài thành.
**Đàn Nam Giao: đàn lập để tế giao.
*Quận Nam Giao: thuộc thành phố Đại Đồng tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc.
Mưa rào mùa thu

Mưa rào mùa thu (가을소나기 / Gaeul Sonagi) là một bộ phim truyền hình năm 2005 của đài MBC. Phim được quay từ 21 tháng 9 năm 2005 đến 11 tháng 10 năm 2005.

**Tóm tắt phim**
Choi Yon Jae làm chức vụ đại diện cho 1 công ty, vợ anh là Lee Gyoo Eun, một tiến sĩ hóa sinh rất tài năng, cô là người mạnh mẽ và nghị lực, nhưng sau một tai nạn, cô trở thành người thực vật và được chồng mình hết lòng chăm sóc. Bên cạnh đó, Park Yun Son, người bạn thân của Gyoo Eun lúc này cũng đem lòng yêu Yon Jae.

**Diễn viên**
Oh Ji-ho trong vai Choi Yoon-jae 
*Kim So-yun trong vai Lee Kyu-eun 
*Jung Ryu-won trong vai Park Yeon-seo 
*Lee Chan-hee trong vai Kim Soo-hyung 
*Park Dong-choon trong vai cha của Yeon-seo
*Han Jung-hee trong vai mẹ của Yeon-seo
*Nam Kyung-mi trong vai mẹ ghẻ của Yeon-seo
*Choi Suk-won trong vai cha của Yoon-jae
*Kang Hyung-sook trong vai mẹ của Yoon-jae
*Hwang Woo-jin trong vai Hwang Park-soo

**Tham khảo**
Thể loại:Phim truyền hình MBC, Hàn Quốc
Thể loại:Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2005
Cột sắt Delhi

Cột sắt Delhi là một cây cột sắt được đúc vào thế kỷ thứ 5, do Kumara Gupta I thuộc triều Gupta, cai trị bắc Ấn Độ trong giai đoạn 320-540, dựng lên. Ban đầu cột này là một phần thuộc đền Muttra, với thần tượng Garuda trên đỉnh. Tuy nhiên sau khi ngôi đền Hindu này bị Qutb-ud-din Aybak phá huỷ để xây dựng Qutub Minar và đền thờ Hồi giáo Quwwat-ul-Islam, nó là phần duy nhất còn sót lại. Qutub được xây dựng xung quanh cột.
Cột có những dòng chữ cho thấy nó đã được dựng lên làm cột cờ để bày tỏ lòng thành kính tới vị thần Vishnu của đạo Hindu, và tưởng nhớ vị vua Gupta là Chandragupta II (375-413). Được làm từ 98% sắt rèn không hoàn toàn tinh khiết, nó cao 7.21 m và có đường kính 0.41 m. Cột này là minh chứng cho kỹ năng tinh xảo của thợ rèn Ấn Độ cổ xưa trong xử lý thành phần và gia công thép. Nó đã lôi cuốn sự chú ý của các nhà khảo cổ học và nhà luyện kim bởi vì nó đã chống chịu được rỉ sét trong 1600 năm, dù điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Một hàng rào đã được dựng lên quanh cột để ngăn người dân theo tín ngưỡng truyền thống tới đứng dựa vào cột vòng tay ra phía sau ôm lấy nó để lấy hên.

**Các phân tích khoa học**
Những dòng chữ vẫn tồn tại trên cột sắt qua thời gian
Các nhà luyện kim ở Kanpur IIT cho rằng, và họ cũng đã khám phá ra hợp chất này, một lớp mỏng "misawite", một hỗn hợp gồm sắt, oxy, và hydro, đã bảo vệ cột sắt không bị gỉ. Lớp bảo vệ đã hình thành trong ba năm kể từ khi cột được dựng lên và từ đó ngày càng trở nên dày thêm. Theo R. Balasubramaniam của IIT, sau 1600 năm, lớp này chỉ tăng thêm một phần hai mươi milimét.
Trong một báo cáo trên tờ Current Science, Balasubramaniam nói lớp bảo vệ được hình thành nhờ xúc tác với sự hiện diện của một khối lượng lớn phospho trong sắt — lượng phospho này lớn hơn 1% so với chưa tới 0.05% trong thép hiện nay. Lượng phospho nhiều là kết quả của quá trình xử lý thép đặc biệt và duy nhất do người Ấn Độ cổ thực hiện, họ biến quặng sắt thành thép bằng cách vùi nó trong than. Những lò luyện kim ngày nay dùng đá vôi thay cho than, chế tạo ra xỉ nóng chảy và gang sau này biến thành thép. Trong quá trình xử lý hiện đại đa phần phospho bị xỉ lấy đi.
Tuyên bố rằng cột sắt là "một minh chứng sống cho trình độ tinh xảo của những nhà luyện kim Ấn Độ cổ", Balasubramaniam nói rằng "lược đồ động lực" (kinetic scheme) mà nhóm ông phát triển để dự đoán sự tăng thêm của lớp bảo vệ có thể hữu ích để làm mô hình tính toán quá trình rỉ sét trong thời gian dài của các container chứa chất thải hạt nhân.
Một lý thuyết khác cho rằng lý do cột có thể chống lại được rỉ sét vì độ dày của nó, cho phép Mặt Trời hun nóng cột trong thời gian ban ngày tới mức đủ để làm bay hơi hơi nước hay sương trên bề mặt. Nhiệt tích luỹ được cũng giữ cho bề mặt cột khô vào ban đêm.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Vì sao trụ sắt Delhi không gỉ?- Bí ẩn trụ sắt không gỉ
Thể loại:Bí ẩn công nghệ
Thể loại:Di sản thế giới tại Ấn Độ
Thể loại:Công trình xây dựng Ấn Độ
Thể loại:Delhi
Thể loại:Sắt
Thể loại:Tiêu bản về hiệu ứng đặc biệt Wikipedia

Các tiêu bản ở đây dùng hệ thống tiêu bản của phần mềm MediaWiki để bắt chước các cú pháp thường có trong ngôn ngữ lập trình thật.
Thể loại:Dự án phát triển Wikipedia tiếng Việt
Thể loại:Công cụ Wikipedia
Wikitravel

270px
Wikitravel là dự án để xây dựng bộ hướng dẫn du lịch đầy đủ, cập nhật, và xác thực có nội dung mã nguồn mở. Tuy nó sử dụng mô hình wiki để xây dựng sách hướng dẫn này và cung cấp nó trên World Wide Web, nhưng dự án cũng có mục đích in ra bộ hướng dẫn này trên giấy. Wikitravel được xây dựng bởi các Wikitraveller cộng tác từ khắp mọi nơi. Những bài viết có thể nói về những địa danh lớn như lục địa hay nhỏ bé như khu phố. Các bài này được xếp theo cỡ, bằng cách định rõ là địa danh của một bài "nằm trong" nơi lớn hơn của bài khác.
Năm 2006, sau khi Internet Brands mua Wikitravel, một số thành viên cộng đồng tách ra thành dự án Wikivoyage. Wikivoyage hiện đã được hợp nhất vào Wikimedia Foundation như một dự án "anh em" với Wikipedia.

**Lịch sử**
Wikitravel được bắt đầu vào tháng 7 năm 2003 với mục đích giống của Wikipedia. Tương tự Wikipedia, dự án này cũng sử dụng phần mềm MediaWiki. Tuy nhiên, Wikitravel không trực thuộc Quỹ Hỗ trợ Wikimedia, và lúc đó khác với Wikipedia ở giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự thay vì Giấy phép Văn bản Tự do GNU. Giấy phép này để cho cá nhân, hãng du lịch, v.v. có thể xuất bản dễ dàng và miễn phí nội dung của trang riêng. Tuy Wikipedia và Wikitravel là nơi tham khảo nội dung mở, do hai dự án này sử dụng giấy phép không hợp nhau, nên không có thể sao chép nội dung giữa hai dự án. Các mục đích khác của Wikitravel cũng dẫn đến quy định và hướng dẫn khác về nội dung.
Ngày 20 tháng 4 năm 2006, Wikitravel tuyên bố rằng họ và World66 bị mua bởi Internet Brands. Wikitravel sẽ tiếp tục chuyên môn về hướng dẫn cộng tác và khách quan, còn World66 sẽ chuyên môn hơn về kinh nghiệm và ý kiến cá nhân.
Ngày 23 tháng 12 năm 2005, Wikitravel nói chung đạt đến cột mốc 10.000 hướng dẫn; ngày 11 tháng 6 năm 2006, Wikitravel tiếng Anh đạt 10.000 hướng dẫn sau khi một trang về Loveland, Ohio được tạo ra.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang Chính Wikitravel tiếng Anh – chín phiên bản ngôn ngữ khác được liên kết ở đấy
Thể loại:Du lịch
Thể loại:Wiki
Thể loại:Web 2.0
Thể loại:Website Mỹ
Thể loại:Khởi đầu năm 2003 ở Hoa Kỳ
Thể loại:Chia sẻ ảnh
Thể loại:Website MediaWiki
Thể loại:Cộng đồng wiki
Thể loại:Bản mẫu hộp thông tin

Các hộp thông tin được sử dụng vào đầu bài để cung cấp các thông tin quan trọng nhất của đề tài hễ độc giả cần đọc nhanh. Nên đừng bỏ nhiều thông tin vào những bảng này mà nó sẽ dài hơn các bài. Cái bảng được sử dụng trong các bài sinh vật học và bài ngôn ngữ được gọi bảng phân loại vì phần lớn của nó có thông tin về hệ thống phân loại.
Thông tin

Thông tin
Thông tin
Thông tin
Pidgin (phần mềm)

Pidgin là chương trình nhắn tin nhanh (IM) hỗ trợ đa hệ điều hành có thể hoạt động với nhiều giao thức gửi và nhận tin khác nhau. Trước đây Pidgin có tên Gaim từ sau version 2.0 Gaim chính thức đổi tên thành pidgin, cũng như Gaim, pidgin là phần mềm tự do, sử dụng giấy phép GNU General Public License.

**Tính năng**
 Hỗ trợ nhiều hệ điều hành. Bao gồm hầu hết các họ Unix (linux, MacOS, BSD) cùng window- Hỗ trợ nhiều giao thức gửi nhắn tin (19 giao thức nếu cài thêm plug-in).- Hỗ trợ quản lý nhiều tài khoản.- Cửa sổ gửi/nhận tin nhắn hỗ trợ tab.- Lưu các tin nhắn đã gửi/nhận.- Gom chung nhiều bạn chat vào cùng một tên.- Kiểm tra chính tả tin nhắn.- Hỗ trợ NSS - một phương pháp mã hóa thông tin, nhằm bảo mật cho tin nhắn.- Hỗ trợ việc cài thêm plug-in để tăng tính năng cho phần mềm.

**Các giao thức hỗ trợ**
Phiên bản Gaim 1.5 hỗ trợ các giao thức:- .NET Messenger Service (còn gọi MSN Messenger, chỉ hỗ trợ một phần, không ổn định, đến pidgin đã được cải tiến đáng kể)- OSCAR (AIM/ICQ)- Jabber (XMPP)- Gadu-Gadu- Internet Relay Chat- Novell GroupWise- OpenNAP- SILC- Yahoo! Messenger- Zephyr
Pidgin 2.0.0 hỗ trợ thêm:- Lotus Sametime (trước đây phải cài thêm plug-ins:  gaim-meanwhile date=2007-06-02  plugin)- Session Initiation Protocol (SIP) (hiện thời chỉ hỗ trợ chat)
Hỗ trợ thông qua plugins:- DirectNet- IMPS, plugin cung cấp tại  Smart VAS- Tlen.pl, plugin cung cấp tại  SourceForge- Xfire, plugin cung cấp tại  gfire date=2007-06-08 - RVP, plugin cung cấp tại  Fabien Carrion

**Đổi tên**
Ban đầu Gaim có tên GTK+ AOL Instant Messenger. Do bị áp lực từ công ty AOL, nhóm lập trình đã đổi tên thành gaim. Khi phần mềm nhắn tin AOL Instant Messenger trở nên nổi tiếng, ba chữ "AIM" thành thương hiệu của AOL và họ buộc gaim phải đổi tên. Cuộc đấu pháp lý kéo dài, nhóm lập trình của Pidgin cố giữ mọi chuyện chỉ "lưu hành nội bộ", không thông báo trên trang web.
Đến ngày 6 Tháng 4, 2007, Nhóm lập trình mới thông báo kết quả dàn xếp của họ với AOL, theo đó gaim và nhiều thành phần khác phải đổi tên. Gaim trở thành Pidgin, liggaim trở thành libpurple, gaim-text trở thành finch
.

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Trang chủ của Pidgin (tiếng Anh)
Thể loại:Trình nhắn tin nhanh
Thể loại:AIM
Thể loại:IRC
Thể loại:Jabber
Thể loại:SourceForge
Thể loại:Phần mềm cho Linux
Thể loại:Phần mềm cho macOS
Thể loại:Phần mềm cho Windows
Thể loại:Phần mềm nguồn mở
Thể loại:Sri Lanka

Thể loại:Quốc đảo Ấn Độ Dương
Thể loại:Quốc gia Nam Á
Thể loại:Đảo tại Ấn Độ Dương
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Tamil
Thể loại:Cộng hòa
Thể loại:Quốc gia xã hội chủ nghĩa
Thể loại:Quốc gia châu Á
Thể loại:Quốc gia thành viên Khối Thịnh vượng chung Anh
Chi Bông gòn

Chi Bông gòn (danh pháp khoa học: Ceiba) là tên gọi để chỉ một chi với một vài loài cây thân gỗ lớn trong một số khu vực nhiệt đới, bao gồm México, Trung và Nam Mỹ, Bahamas, Caribe, Tây Phi và Đông Nam Á. Một số loài có thể cao tới 70 mét hoặc hơn thế, với thân cây thẳng, nói chung ít tạo cành nhánh, tán lá lớn, trải rộng và các rễ "gia cố" có thể cao hơn chiều cao của một người lớn đứng thẳng. Loài được biết đến và trồng nhiều nhất là cây bông gòn (Ceiba pentandra).
Quan điểm của các nhà thực vật học gần đây là đưa chi Chorisia vào trong chi Ceiba, sẽ làm tăng số lượng loài được chấp nhận từ 10 lên tới 20 hoặc nhiều hơn và đặt toàn bộ chi mới trong họ Cẩm quỳ.
Các loài thuộc chi Ceiba bị ấu trùng của một số loài thuộc bộ Cánh vẩy (Lepidoptera) phá hoại, như Bucculatrix ceibae chỉ phá hoại chi này.
Loài cây thuộc chi này có lẽ là cây trung tâm trong thần thoại Maya, trong đó người ta cho rằng ngọn của nó cao tới tận trời và nó là trụ chống đỡ bầu trời.
Ceiba không nên nhầm lẫn với tên gọi bản địa ceibo (Erythrina crista-galli, tên Việt: vông kê), một loại cây mà hoa của nó là quốc hoa của Argentina, Uruguay và Guatemala.

**Danh sách loài**
 Ceiba acuminata- Ceiba allenii- Ceiba anfractuosa- Ceiba aesculifolia- Ceiba boliviana- Ceiba burchellii- Ceiba caribaea- Ceiba casearia- Ceiba chodatii- Ceiba crispiflora- Ceiba erianthos- Ceiba fiebrigii- Ceiba glaziovii
** Ceiba glaziovii var. glabriflora- Ceiba grandiflora- Ceiba guineensis- Ceiba incana- Ceiba insignis- Ceiba integrifolia- Ceiba jaibana- Ceiba jasminiflora- Ceiba jasminodora- Ceiba mandoni- Ceiba microphylla- Ceiba mythica- Ceiba occidentalis- Ceiba pallida- Ceiba parvifolia- Ceiba pentandra - Bông gạo
** Ceiba pentandra var. caribaea- Ceiba petandra- Ceiba phaeosantha- Ceiba pubiflora
** Ceiba pubiflora var. genuina
** Ceiba pubiflora var. glabriflora- Ceiba rivieri- Ceiba rosea- Ceiba salmonea- Ceiba samauma- Ceiba schottii- Ceiba sipolisii- Ceiba soluta- Ceiba speciosa- Ceiba thonningii- Ceiba tomentosa- Ceiba trischistandra- Ceiba tunariensis- Ceiba ventricosa

**Xem thêm**
 Cây linh thiêng của người Maya

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Ceiba-  Thư viện ảnh các loài thuộc chi Ceiba-  Thông tin và ảnh về chi Ceiba date = ngày 8 tháng 3 năm 2009

Thể loại:Thực vật Trung Mỹ
Ceiba

Ceiba trong tiếng Việt có thể là:
*Tên gọi các địa danh:
**Ceiba, Puerto Rico
**La Ceiba, Honduras
*Danh pháp khoa học của một chi thực vật thuộc họ Cẩm quỳ là chi Bông gòn.- Tên gọi của tạp chí Ceiba, một tạp chí về thực vật lấy theo tên gọi khoa học của chi Bông gòn.
Bông gòn

Bông gòn (danh pháp hai phần: Ceiba pentandra) là một loài cây nhiệt đới thuộc bộ Cẩm quỳ (Malvales) và họ Cẩm quỳ nghĩa rộng, trước đây được tách ra trong họ riêng gọi là họ Gạo (Bombacaceae), có nguồn gốc ở México, Trung Mỹ, Caribe, miền bắc Nam Mỹ và khu vực nhiệt đới miền tây châu Phi (phân loài Ceiba pentandra guineensis). Từ này còn được sử dụng để chỉ sợi thu được từ quả của nó. Nó có lẽ là loại cây linh thiêng trong thần thoại Maya. Nó còn có tên gọi là cây bông Java, bông gòn Java hay cây bông lụa.

**Miêu tả**
270x270px
Loài cây này cao tới 60–70 mét; thân cây to lớn (đường kính tới 3 m) với các rễ phụ gia cố thêm. Thân cây và các cành lớn có nhiều gai lớn và cứng. Lá phức chứa 5–9 lá chét, mỗi lá chét dài tới 20 cm và tương tự như lá cọ (lá dạng chân vịt). Cây trưởng thành sinh ra khoảng vài trăm quả dài khoảng 15 cm mỗi quả. Quả có hạt được bao bọc trong các sợi bông mịn là hỗn hợp của linhin và xenluloza.

**Thu hoạch**
Quá trình thu hoạch và tách sợi là một thủ công tốn nhiều công sức. Sợi bông gòn nhẹ, có đàn hồi, nổi trên nước. Vì không thấm nước, sợi bông gòn rất dễ cháy. Sợi bông gòn không thể xe thành chỉ được nên thông dụng chỉ dùng làm chất nhồi cho các loại nệm, gối, bàn ghế, đồ chơi trẻ em và các lớp cách âm, cách nhiệt. Sợi bông gòn xưa kia cũng được chuộng dùng trong các loại áo bông, chăn bông nhưng ngày nay vật liệu này thường được thay thế bằng sợi tổng hợp nhân tạo.
Hạt bông gòn chứa chất dầu có thể sử dụng nấu xà phòng và làm phân bón.
Ở châu Á, nhất là Java canh tác và thu hoạch cây bông gòn được thực hiện quy mô. Ngoài ra một số địa phương khác ở Indonesia, Malaysia, Philipin và Nam Mỹ cũng trồng bông gòn.
Một loại sợi tương tự của cây Bombax malabarica gọi là cây bông lụa Ấn Độ (hay cây bông gòn Ấn Độ) có màu sẫm hơn sợi bông gạo. Trọng lượng cũng nặng hơn nên không được ưa chuộng bằng.

**Văn hóa**
Loài cây này là "quốc thụ" của Puerto Rico, Guatemala, Guinea xích đạo. Nó cũng xuất hiện trên phù hiệu áo giáp và quốc kỳ của Guinea xích đạo.
Cây bông gòn cũng là một trong các chủ đề chính trong truyện The Great Kapok Tree của Lynne Cherry.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Ceiba pentandra-  Cây gòn trên SVRVN- Hoa trong nhạc: hoa gạo
P
Thể loại:Thực vật México
Thể loại:Thực vật Trinidad và Tobago
Thể loại:Thực vật Puerto Rico
Thể loại:Thực vật Guyana
Thể loại:Thực vật Indonesia
Thể loại:Thực vật Caribe
Thể loại:Thực vật Brasil
Thể loại:Cây sợi
Thể loại:Thực vật Trung Mỹ
Thể loại:Cây trồng bắt nguồn từ châu Mỹ
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1791
Thể loại:Cây Suriname
Chi Gạo

Chi Gạo (danh pháp khoa học: Bombax) là một chi thực vật có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới Nam Á, bắc Úc và nhiệt đới châu Phi. Các tên gọi phổ biến trong chi này là bông lụa, hồng miên (bông đỏ), mộc miên hay bông gòn Ấn Độ.
Các loài trong chi này là các loại cây thân gỗ lớn trong khu vực của chúng, cao tới 30–40 m và đường kính thân cây tới 3 m. Lá của chúng rụng vào mùa khô, rộng 30–50 cm, hình chân vịt, với 5-9 lá chét. Chúng ra hoa có màu đỏ vào giai đoạn từ tháng Một đến tháng Ba, khi kết quả tạo ra các quả chứa sợi, tương tự như ở cây bông gòn (Ceiba pentandra) và cây bông, mặc dù các sợi của chúng ngắn hơn sợi bông.
Chúng cũng được trồng như loại cây cho mục đích tái trồng rừng ở các khu vực có rừng bị phá hoại.
Các loài trong chi Bombax bị ấu trùng của một số loài thuộc bộ Cánh vẩy (Lepidoptera) phá hoại, như Bucculatrix crateracma chỉ ăn lá của cây gạo (Bombax ceiba).

**Danh sách loài**
 Bombax albidum- Bombax anceps- Bombax blancoanum- Bombax brevicuspe- Bombax buonopozense- Bombax ceiba- Bombax costatum- Bombax insigne- Bombax rhodognaphalon

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Bombax (plant genus)- Chi Gạo tại pgrc3.agr.ca date = ngày 1 tháng 3 năm 2007- Chi Gạo tại www.haryana-online.com date = ngày 19 tháng 10 năm 2003- Chi Gạo tại plants.usda.gov date = ngày 27 tháng 9 năm 2005- Chi Gạo tại www.abasar.net date = ngày 16 tháng 5 năm 2006 (bằng tiếng Bengal)
Đàn Nam Giao

Đàn Nam Giao là đàn lập ra để vua chúa phong kiến tế trời (xem Tế Nam Giao). Ở Việt Nam hiện còn các di tích:
*Đàn Nam Giao triều Nguyễn
*Đàn Nam Giao Thăng Long
*Đàn Nam Giao nhà Tây Sơn
*Đàn Nam Giao nhà Hồ
Tháp Khương Mỹ

Hoa văn trang trí tại thân tháp
Tháp Khương Mỹ là di tích văn hóa Chăm pa còn sót lại thuộc thôn 4 (Khương Mỹ), xã Tam Xuân I, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam. Khu tháp nằm cách Quốc lộ 1 (đoạn đường tránh Thành phố Tam Kỳ) khoảng 200 m về phía tây theo hướng từ thành phố Tam Kỳ vào .

**Tổng quan**
Nhóm tháp Khương Mỹ gồm 3 công trình kiến trúc xếp thành hàng ngang theo trục Bắc-Nam. Đây là kiểu tháp Champa truyền thống với mặt bằng gần vuông, cửa ra vào ở hướng đông, mái tháp gồm 3 tầng, tầng trên là hình ảnh thu nhỏ của tầng dưới, trên cùng có chóp tháp bằng sa thạch. Mỗi tháp có một cửa ra vào và 5 cửa giả . Vòm cuốn trên các cửa uốn hình vòng cung, trang trí hoa văn thảo mộc cách điệu, đầu lá uốn cong xoắn xuýt, lá xếp thành nhiều tầng, thu nhỏ dần lên trên, phần đỉnh của mỗi vòm cuốn là một tổ hợp cành lá uốn thành hình lá đề. Trên mỗi mặt tường có 5 trụ ốp tường trang trí hoa văn thảo mộc cuộn thành những chữ S nối tiếp nhau, xen kẽ với các mảng tường trang trí hình thoi nối tiếp nhau từ chân đến đỉnh tường.

**Kiến trúc**
Nhóm Khương Mỹ gồm có 3 tháp, cửa ra vào ở hướng Đông, là kiểu tháp Champa truyền thống với mặt bằng gần vuông, mái tháp gồm 3 tầng, tầng trên là hình ảnh thu nhỏ của tầng dưới, trên cùng có chóp tháp bằng sa thạch.

**Điêu khắc**
Tại Khương Mỹ, vào năm 1918, các nhà khảo cổ người Pháp đã tìm thấy một thành bậc cấp bằng sa thạch có chạm cảnh hai người đang đấu vật, trong đó gương mặt của người ở bên phải rất dữ tợn, miệng có răng nanh; một số nhà nghiên cứu cho rằng đây là trích đoạn cảnh chiến đấu của Rama và quỷ vương Ravana trong trường ca Ramayana.

Được sự cho phép của Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch, đầu tháng 7 - 2007, Trung tâm Bảo tồn Di Tích tỉnh Quảng Nam đã phối hợp với khoa Sử Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn Hà Nội tiến hành khai quật phát lộ chân tháp Khương Mỹ để chuẩn bị cho việc tu bổ di tích.
Do tìm thấy nhiều tác phẩm điêu khắc mang tính chất Vishnu giáo, lại vắng bóng Siva và Brahma, nên một số nhà nghiên cứu cho rằng Khương Mỹ là một khu đền thờ thần Vishnu. Tuy một số lượng tác phẩm điêu khắc ở Khương Mỹ không nhiều, nhưng chúng thể hiện được sự chuyển tiếp từ những nét mạng mẽ, dữ dội của phong cách Đồng Dương sang những nét nhẹ nhàng, trang nhã của phong cách Trà Kiệu, do đó các nhà nghiên cứu đã xếp chúng vào phong cách riêng: Phong cách Khương Mỹ - đầu thế kỷ X .

**Tham khảo**
Tháp cổ Chăm Pa, huyền thoại và sự thật - Nhà xuất bản Trẻ 1996, Ngô Văn Doanh

**Xem thêm**
Phong cách nghệ thuật các tháp Chăm
*Danh sách đền tháp Chăm Pa
*Tháp Chăm

**Chú thích**

**Tham khảo**
T
T
K
Thể loại:Amaravati (Chăm Pa)
Giải bóng đá A1 toàn quốc 1980

Giải bóng đá A1 toàn quốc 1980 là giải bóng đá A1 toàn quốc lần đầu tiên được tổ chức sau ngày thống nhất đất nước, diễn ra từ ngày 3 tháng 2 đến ngày 1 tháng 5 năm 1980. 18 đội bóng đã tham dự giải đấu (8 đội từ giải Hồng Hà ở miền Bắc, 2 đội từ giải Trường Sơn ở miền Trung và 8 đội từ giải Cửu Long ở miền Nam), trừ câu lạc bộ Quân đội xin rút lui.

**Thể thức**
Giải đấu bao gồm hai giai đoạn:- Vòng bảng: 17 đội bóng được chia làm 3 bảng, thi đấu vòng tròn hai lượt. Đội đứng đầu mỗi bảng lọt vào vòng chung kết, đội xếp cuối bảng sẽ phải xuống hạng.- Vòng chung kết: 3 đội đứng đầu từ ba bảng thi đấu vòng tròn một lượt, đội có nhiều điểm nhất là đội vô địch.

**Vòng bảng**

**Bảng A**

**Bảng B**

**Bảng C**

**Vòng chung kết**

**Tham khảo**
1980
Thể loại:Thể thao Việt Nam năm 1980
Thể loại:Bóng đá năm 1980
Giải bóng đá A1 toàn quốc 1981–82

Giải bóng đá A1 toàn quốc 1981–82 là mùa giải thứ hai của Giải bóng đá A1 toàn quốc, giải đấu bóng đá hạng cao nhất Việt Nam. Giải diễn ra từ ngày 8 tháng 3 năm 1981 đến ngày 4 tháng 4 năm 1982 với 17 đội bóng tham dự, trong đó có hai đội mới thăng hạng (Than Quảng Ninh, Công nhân Xây dựng Hà Nội) và Câu lạc bộ Quân đội (không tham gia mùa giải trước). Đội Công nghiệp Thực phẩm tham gia mùa giải này với tên mới Lương thực Thực phẩm. 17 đội được chia làm 2 bảng thi đấu vòng tròn hai lượt, đội đứng cuối bảng xuống hạng còn 3 đội đứng đầu mỗi bảng vào vòng chung kết đấu vòng tròn 1 lượt để chọn ra đội vô địch.

**Thể thức**
Giải đấu bao gồm hai giai đoạn:- Vòng bảng: 17 đội bóng được chia làm 2 bảng, thi đấu vòng tròn hai lượt. Ba đội đứng đầu mỗi bảng lọt vào vòng chung kết, đội xếp cuối bảng sẽ phải xuống hạng.- Vòng chung kết: 6 đội đứng đầu từ hai bảng thi đấu vòng tròn một lượt, đội có nhiều điểm nhất là đội vô địch.

**Vòng bảng**
Vòng bảng đã diễn ra từ ngày 8 tháng 3 đến 25 tháng 10 năm 1981.

**Bảng A**

**Bảng B**

**Vòng chung kết**
Vòng chung kết đã diễn ra từ ngày 17 tháng 3 đến 4 tháng 4 năm 1982.

**Tham khảo**
1982
Thể loại:Thể thao Việt Nam năm 1982
Thể loại:Bóng đá năm 1982
Giải bóng đá A1 toàn quốc 1982–83

Giải bóng đá A1 toàn quốc 1982–83 là mùa giải thứ 3 của Giải bóng đá A1 toàn quốc, giải đấu bóng đá hạng cao nhất Việt Nam. Giải diễn ra từ ngày 19 tháng 12 năm 1982 đến ngày 1 tháng 5 năm 1983 với 17 đội bóng tham dự.

**Thể thức**
Giải đấu bao gồm hai giai đoạn:- Giai đoạn 1: 17 đội bóng được chia làm hai bảng, thi đấu vòng tròn hai lượt. Bốn đội đứng đầu mỗi bảng lọt vào giai đoạn 2, còn hai đội xếp cuối của hai bảng phải thi đấu trận play-off để tranh 1 suất trụ hạng.- Giai đoạn 2: 8 đội vượt qua giai đoạn 1 được chia thành hai bảng 4 đội, thi đấu vòng tròn một lượt. Hai đội đứng đầu hai bảng sẽ thi đấu trong trận chung kết để tranh chức vô địch, hai đội nhì bảng sẽ tham dự trận tranh hạng ba.

**Giai đoạn 1**

**Bảng A=== 

**Bảng xếp hạng**

**Kết quả thi đấu**
(*) Công nghiệp Hà Nam Ninh thắng Quân Khu 3 với tỷ số 2-1 ở vòng 5 hoặc với tỷ số 1-0 ở vòng 12.

**Bảng B=== 

**Bảng xếp hạng**

**Kết quả thi đấu**

**Giai đoạn 2== 

**Bảng 1=== 

**Bảng 2=== 

**Tranh suất trụ hạng**
Đội thua trong trận play-off xuống thi đấu tại giải A2 toàn quốc mùa sau.

**Tranh hạng ba**

**Chung kết**

**Tham khảo**

**Xem thêm**
Lịch sử bóng đá Việt Nam
*Giải bóng đá vô địch quốc gia
*Giải bóng đá Cúp Quốc gia
*Siêu cúp bóng đá Việt Nam
*Giải bóng đá hạng Nhì Quốc gia
*Giải bóng đá hạng Ba Quốc gia

**Liên kết ngoài**
 Liên đoàn bóng đá Việt Nam- Công ty Cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam- Liên đoàn Bóng đá Việt Nam- Thể thao - Việt Nam Net date = ngày 1 tháng 7 năm 2007
1983
Thể loại:Thể thao Việt Nam năm 1983
Thể loại:Bóng đá năm 1983
Giải bóng đá A1 toàn quốc 1984

Giải bóng đá A1 toàn quốc 1984 là mùa giải thứ 4 của Giải bóng đá A1 toàn quốc, giải đấu bóng đá hạng cao nhất Việt Nam. Giải diễn ra từ ngày 19 tháng 2 đến ngày 1 tháng 5 năm 1984 với 18 đội bóng tham dự.

**Thể thức**
Giải đấu bao gồm hai giai đoạn:- Giai đoạn 1: 18 đội bóng được chia làm 3 bảng 6 đội, thi đấu vòng tròn hai lượt chọn bốn đội dẫn đầu mỗi bảng vào giai đoạn 2 và ba đội xếp cuối 3 bảng vào vòng tranh suất trụ hạng.- Giai đoạn 2: 12 đội vượt qua giai đoạn 1 tiếp tục được chia làm 2 bảng 6 đội, thi đấu vòng tròn một lượt chọn hai đội đứng đầu mỗi bảng vào bán kết. Hai đội thắng ở bán kết sẽ vào trận chung kết, hai đội thua thi đấu trận tranh hạng ba.

**Giai đoạn 1== 

**Bảng A=== 

**Bảng B=== 

**Bảng C=== 

**Giai đoạn 2== 

**Nhóm 1=== 
(*) - Công nhân Xây dựng Hà Nội thắng trong loạt đá luân lưu 11m

**Nhóm 2=== 

**Tranh suất trụ hạng**
Ba đội xếp cuối ba bảng từ giai đoạn 1 sẽ thi đấu với nhau theo thể thức vòng tròn một lượt. Đội nhiều điểm nhất sẽ trụ hạng, hai đội còn lại xuống thi đấu tại giải A2.

**Bán kết**

**Tranh hạng ba**

**Chung kết**

**Tham khảo**

**Xem thêm**
Lịch sử bóng đá Việt Nam
*Giải bóng đá vô địch quốc gia
*Giải bóng đá Cúp Quốc gia
*Siêu cúp bóng đá Việt Nam
*Giải bóng đá hạng Nhì Quốc gia
*Giải bóng đá hạng Ba Quốc gia

**Liên kết ngoài**
 Liên đoàn bóng đá Việt Nam- Công ty Cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam- Liên đoàn Bóng đá Việt Nam- Thể thao - Việt Nam Net date=2006-07-16 
1984
Thể loại:Thể thao Việt Nam năm 1984
Thể loại:Bóng đá năm 1984
Giải bóng đá A1 toàn quốc 1986

Giải bóng đá A1 toàn quốc 1986 là mùa giải thứ 6 của Giải bóng đá A1 toàn quốc, giải đấu bóng đá hạng cao nhất Việt Nam. Giải diễn ra từ 30 tháng 3 đến 8 tháng 6 năm 1986 với 20 đội bóng tham dự. Khác với các giải đấu trước, mùa giải này không có đội bóng xuống hạng.

**Thể thức**
Giải đấu bao gồm hai giai đoạn:- Giai đoạn 1: 20 đội bóng được chia làm 3 bảng, thi đấu vòng tròn hai lượt chọn 2 đội dẫn đầu mỗi bảng vào giai đoạn 2. Các trận hoà thứ tư trở đi của mỗi đội sẽ không được tính điểm.- Gai đoạn 2: 6 đội bóng vượt qua giai đoạn 1 thi đấu vòng tròn một lượt, đội nhiều điểm nhất sẽ là đội vô địch. Nếu trận đấu kết thúc với tỷ số hòa, sẽ tiến hành loạt sút luân lưu để xác định đội thắng

**Giai đoạn 1== 

**Bảng A=== 

**Bảng B=== 
*(1) Trận đấu giữa Công nghiệp Thực phẩm và Câu lạc bộ Quân đội bị dừng ở phút 70 khi tỷ số đang là 1-1 do sự cố về điện. Kết quả này vẫn được ban tổ chức công nhận.

**Bảng C=== 
*(2) Trận lượt về giữa Cảng Sài Gòn và Công an Hà Nội bị hoãn từ phút thứ 10 do khiếu nại về quả phạt 11m và được tổ chức lại.

**Giai đoạn 2== 

**Tham khảo**

**Xem thêm**
Lịch sử bóng đá Việt Nam
*Giải bóng đá vô địch quốc gia
*Giải bóng đá Cúp Quốc gia
*Siêu cúp bóng đá Việt Nam
*Giải bóng đá hạng Nhì Quốc gia
*Giải bóng đá hạng Ba Quốc gia

**Liên kết ngoài**
 Liên đoàn bóng đá Việt Nam- Công ty Cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam
1986
Bóng đá, chuyên nghiệp
Thể loại:Bóng đá năm 1986
Đông Hải (định hướng)

Đông Hải hay là Biển Đông có thể chỉ:

**Biển**
 Khái niệm Biển Đông của Việt Nam- Khái niệm Đông Hải Trung Quốc.- Đông Hải Triều Tiên.- Biển Đông Siberi.
Ngoài ra, trong một số ngôn ngữ, hay là thơ văn, Biển Đông (hay Đông Hải, East Sea, Eastern Sea) cũng có thể hàm ý chỉ đến:- Biển Nhật Bản- Biển Baltic- Đại Tây Dương, được gọi là East Sea hoặc Eastern Sea, trong thơ văn cổ tại Bắc Mỹ. - Thái Bình Dương

**Đơn vị hành chính**

**Việt Nam**
 Huyện Đông Hải thuộc tỉnh Bạc Liêu- Phường Đông Hải, thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận- Phường Đông Hải, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa- Xã Đông Hải, huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh- Xã Đông Hải, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình- Xã Đông Hải, huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh- Phường cũ Đông Hải thuộc quận Hải An, thành phố Hải Phòng; lúc trước là xã Đông Hải, huyện An Hải, thành phố Hải Phòng; nay tương ứng với địa bàn hai phường Đông Hải 1 và Đông Hải 2- Phường cũ Đông Hải thuộc quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng; nay là một phần của phường Hàng Kênh- Xã cũ Đông Hải thuộc huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình; nay là một phần xã Đông Trà.

**Trung Quốc**
 Huyện Đông Hải thuộc thành phố Liên Vân Cảng, tỉnh Giang Tô.

**Xem thêm**
 Hải Đông- Đồng Hải- Nam Hải (định hướng)- Bắc Hải (định hướng)
The New York Times

Tòa soạn cũ của The New York Times tại số 229 Đường 43 Tây ở Thành phố New York
The New York Times (tên tiếng Việt: Thời báo New York) là một nhật báo được xuất bản tại Thành phố New York bởi Arthur O. Sulzberger Jr. và được phân phối ở khắp Hoa Kỳ và nhiều nơi trên thế giới. Nó trực thuộc Công ty New York Times, công ty đó cũng xuất bản khoảng 40 tờ báo khác, trong đó có International Herald Tribune, một phiên bản quốc tế của The New York Times, bây giờ đổi tên là International New York Times và The Boston Globe. The Times đã giành được 132 giải Pulitzer, nhiều nhất so với bất kỳ tờ báo nào khác. Nó được xếp hạng thứ 18 trên thế giới theo lượng phát hành và thứ 3 ở Mỹ. 
The New York Times, một trong những tờ báo quan trọng nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, được thành lập ngày 18 tháng 9 năm 1851 bởi Henry Jarvis Raymond và George Jones. Ông Raymond cũng là một trong những giám đốc thành lập Associated Press năm 1856. Adolph Ochs mua báo Times năm 1896, và dưới chỉ huy của ông, tờ báo này xây phạm vi phát hành quốc tế và được nổi tiếng trên toàn thế giới. Năm 1897, ông đặt ra khẩu hiệu "All The News That's Fit To Print" của báo này, nhiều người coi nó là một câu chọc đến những tờ báo cạnh tranh với nó ở Thành phố New York (hai tờ New York World và New York Journal American) mà nổi tiếng về mang tính giật gân. Sau khi di chuyển tòa soạn của tờ báo đến tòa nhà mới trên Đường số 42, khu vực đó được đặt tên Quảng trường Times năm 1904. Chín năm sau, tờ Times mở cửa một nhà phụ ở số 229 Đường 43, vị trí hiện nay, về sau họ bán Tòa nhà Times năm 1961.
Tờ Times đầu tiên chỉ có mục đích in bản mỗi sáng trừ sáng chủ nhật; tuy nhiên, trong Nội chiến Hoa Kỳ, tờ Times bắt đầu in ra tờ chủ nhật giống các nhật báo khác. Nó được trao giải Pulitzer cho những bản tin tức và bài về Chiến tranh thế giới thứ nhất vào năm 1918. Năm 1919, tờ báo được gửi qua Đại Tây Dương bằng khí cầu tới Luân Đôn lần đầu tiên.
Bởi vì tờ báo này được đọc ở nhiều nơi, nó được xuất bản ở những thành phố Ann Arbor, Michigan; Austin, Texas; Atlanta, Georgia; Billerica, Massachusetts; Canton, Ohio; Chicago, Illinois; College Point, New York; Concord, California; Dayton, Ohio (chỉ vào chủ nhật); Denver, Colorado; Fort Lauderdale, Florida; Gastonia, Bắc Carolina; Edison, New Jersey; Lakeland, Florida; Phoenix, Arizona; Minneapolis, Minnesota; Springfield, Virginia; Kent, Washington; Torrance, California; và Toronto (Canada).  date = ngày 5 tháng 4 năm 2005

**Xem thêm**
 Tòa nhà New York Times

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  The New York Times -  WQXR, đài radio của tờ Times-  Lịch sử của tờ Times date = ngày 12 tháng 6 năm 2007- Wikipedia tiếng Anh của The New York Times-  Top 10 U.S Daily Newspaper 

New York Times, The
New York Times, The
New York Times, The
New York Times, The
Thể loại:Khởi đầu năm 1851 ở New York
Thể loại:Báo tại thành phố New York
Thể loại:Chương trình và người giành giải Peabody
Thể loại:Báo chí được xuất bản ở Tiểu bang New York
Bộ Cử

Bộ Cử hay còn gọi bộ dẻ, bộ giẻ, bộ sồi (danh pháp khoa học: Fagales) là một bộ thực vật có hoa, bao gồm một số loài cây được nhiều người biết đến như Cử cuống dài, dẻ gai, sồi, dẻ, óc chó, cáng lò, trăn. Chúng thuộc về nhánh Hoa hồng (rosids) của thực vật hai lá mầm thật sự. Các họ hiện nay được chấp nhận thuộc về bộ này là:
Các họ- Betulaceae - Họ cáng lò, cáng lò, trăn, phỉ, bạch dương. Khoảng 130-145 loài trong 6 chi. Chủ yếu vùng ôn đới Bắc bán cầu, kéo dài tới dãy Andes ở Nam Mỹ và Sumatra ở châu Á. Gần như không có tại châu Phi, trừ vùng rìa phía bắc.- Casuarinaceae - Họ phi lao. Khoảng 70-95 loài trong 3-4 chi. Phân bố trong khu vực Đông Nam Á và Malesia tới các đảo tây nam Thái Bình Dương, đặc biệt phổ biến tại Úc. Cũng có tại Madagascar.- Fagaceae - Họ Cử, khoảng 670-900 loài trong 7-9 chi. Phân bố chủ yếu tại Bắc Mỹ, châu Âu, Đông Á và Đông Nam Á.- Juglandaceae (bao gồm cả đuôi ngựa tại miền bắc Việt Nam và miền nam Trung Quốc) - Họ óc chó, Khoảng 50 loài trong 8-11 chi. Phân bố trong khu vực từ ven dãy núi Himalaya tới Malesia và từ México tới Colombia.- Myricaceae - Họ thanh mai. Khoảng 37-57 loài trong 3 chi. Rộng khắp tại Đông Á, Đông Nam Á, Bắc Mỹ, Trung Mỹ và miền bắc Nam Mỹ, tây bắc châu Âu, châu Phi hạ Sahara (bao gồm cả Madagascar) và New Caledonia.- Nothofagaceae - Họ Sồi phương Nam. Khoảng 35 loài trong 1 chi tại Nam Mỹ, New Guinea, Australia, New Zealand.- Ticodendraceae: Chỉ có 1 loài trong 1 chi ở Trung Mỹ.
Như vậy, bộ này chứa khoảng 1.050-1.250 loài trong 30-33 chi thuộc 8 họ.
Các hệ thống và văn bản phân loại thực vật, tuân theo hệ thống Cronquist, chẳng hạn như bảng liệt kê của Kew (xem liên kết ngoài dưới đây), chỉ đưa vào bộ này bốn họ là Betulaceae, Corylaceae, Fagaceae, Ticodendraceae.
Họ Corylaceae hiện nay được đưa vào trong họ Betulaceae). Các họ còn lại được đưa vào trong các bộ khác, thuộc về phân lớp Kim lũ mai (Hamamelidae). Bộ Casuarinales bao gồm duy nhất một họ là Casuarinaceae, bộ Juglandales bao gồm hai họ là Juglandaceae và Rhoipteleaceae, còn bộ Myricales chứa những họ còn lại (cùng với chi Balanops hiện nay thuộc họ Balanopaceae). Có thay đổi này là do các nghiên cứu cho rằng bộ Myricales, khi được định nghĩa như vậy, là nhóm cận ngành với hai nhóm khác.

**Phát sinh chủng loài**
Biểu đồ phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Wang và ctv. (2009), với tên gọi các bộ lấy từ website của Angiosperm Phylogeny.. Các nhánh với mức hỗ trợ tự khởi động thấp hơn 50% bị bỏ qua. Các nhánh khác có mức hỗ trợ 100% ngoại trừ những nơi có con số chỉ ra mức hỗ trợ cụ thể.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Vườn thực vật Missouri - Fagales-  Bảng liệt kê của Kew - Fagales date = ngày 3 tháng 2 năm 2004