Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Danh sách thành phố Guinée

Bản đồ Guinée
Đây danh sách các thành phố và thị trấn ở Guinée.
*Beyla
*Boffa
*Boké
*Conakry (thủ đô)
*Coyah
*Dabola
*Dalaba
*Dinguiraye
*Dubréka
*Faranah
*Forécariah
*Fria
*Gaoual
*Guéckédou
*Kankan
*Kérouané
*Kindia
*Kissidougou
*Koubia
*Koundara
*Kouroussa
*Labé
*Lélouma
*Lola
*Macenta
*Mandiana
*Mali
*Mamou
*Nzérékoré
*Pita
*Siguiri 
*Télimélé
*Timbo
*Tougué
*Yomou

Guinée
Guinée
Thành phố
Danh sách thành phố Guiné-Bissau

Bản đồ Guiné-Bissau
Đây danh sách các thành phố ở Guiné-Bissau xếp theo dân số, bao gồm các làng mạc có trên 5.000 người.

**Làng mạc khác**
Boe
*Tombali

**Tham khảo**

Guiné-Bissau
Guiné-Bissau
Thành phố
Danh sách thành phố Guyana

* Adventure- Aishalton- Anna Regina- Annai- Apoteri- Arakaka- Arimu Mine- Baramita- Bartica- Biloku- Blairmont- Buxton- Catherinas Lust- Charity- Corriverton- Dadanawa- Enmore- Enterprise- Everton- Fort Washington- Georgetown- Good Hope- Helena- Holmia- Hope- Hosororo- Hyde Park- Imbaimadai- Isherton- Issano- Isseneru- Ituni- Kalkuni- Kamarang- Kamikusa- Kangaruma- Kartuni- Keweigek- Koriabo- Kurupakari- Kwakwani- Leonora- Lethem- Linden- Mabaruma- Mahaica- Mahaicony- Mahdia- Makouria- Mara- Matthew's Ridge- Morawhanna- Moruca- New Amsterdam- New Found Out- Non Pariel- Orealla- Orinduik- Paradise- Parika- Peters Mine- Pickersgill- Port Kaituma- Port Mourant- Potaro Landing- Rockstone- Rose Hall- Rosignol- Saveretik- Schoon Ord- Spring Garden- Suddie- Surama- Takama- Three Friends- Towakaima- Tumatumari- Tumereng- Uitvlugt- Vreed en Hoop- Wandaik- Wichabai

**Tham khảo**

Guyana
Thành phố
Guyana
Danh sách thành phố Haiti

Bản đồ Haïti
Đây danh sách các thành phố ở Haïti. Những thành phố này có tên bằng tiếng Pháp, với Kréyòl ở trong ngoặc đơn.- Bombardopolis - Một thị trấn lớn như một thành phố- Cap-Haïtien (Okap or Kap Ayisyen) - Thành phố lớn thứ nhì, dân số 122.700- Carrefour dân số 408.000- Cavaellon- Một thị xã được xem như một thành phố- Croix-des-Bouquets- Delmas - Dessalines- Fort Liberté (Còn gọi là 'Bahaya')- Grand Goâve- Gonaïves (Gonayiv) dân số 104.825- Hinche (Ench) 50.000- Jacmel (Jakmèl) 15.000- Jérémie (Jeremi) 31.000- Léogane- Les Cayes (Okay) 45.904- Marmelade- Miragoane- Mirebalais- Montrouis- Môle Saint-Nicolas (Mòlsennikola hay Omòl)- Petit Goâve- Port-au-Prince (Pòtoprens) - là thủ đô và là thành phố lớn nhất, với dân số 1.082.800 người- Port-de-Paix (Pòdepè hay Pòdpè)- Saint-Marc

**Tham khảo**
  Thành phố lớn ở Haïti


Haiti
Haiti
Haiti
Thành phố
Dương Trí Trạch

Dương Trí Trạch (chữ Hán: 楊致澤, 1586-1662) là quan nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

**Sự nghiệp**
Dương Trí Trạch người làng Bát Trạc, huyện Thiên Lộc, Hà Tĩnh, Việt Nam. Năm 1619, Dương Trí Trạch đỗ đồng tiến sĩ lúc 34 tuổi.
Năm 1630 ông phụng mệnh đi sứ nhà Minh, khi trở về được thăng làm Bồi tụng.
Năm 1644, ông làm đốc thị cùng Tây quận công Trịnh Tạc đi đánh họ Mạc ở Cao Bằng, bắt được dư Đảng nhà Mạc.
Năm 1653 ông được thăng làm Thượng thư bộ Lễ, kiêm thị độc Viện hàn lâm, tước Dực vận tán trị công thần, Bạt quận công.
Từ khi nhà Lê trung hưng đã tổ chức 25 khoa thi nhưng chưa có bia đề tên. Dương Trí Trạch đã thực hiện việc khắc tên các tiến sĩ 25 khoa này vào bia đá. Khi làm xong việc, ông được vào phủ chúa làm Tham tụng, sau đó thăng làm Thượng thư bộ Hộ, thêm chức Thiếu bảo.
Năm 1661 vì tuổi cao sức yếu, ông xin về hưu. Năm sau (1662), ông mất, thọ 77 tuổi, được truy tặng là Thái tể.

**Nhận định**
Sử gia Phan Huy Chú nhận định về ông như sau:
Ông ở triều 40 năm,... tính thẳng thắn giữ luật phép của triều đình, không có ai thỉnh thác được; bàn việc gì tuy hơi nghiêm khắc nhưng theo lẽ công bằng đều giữ ngay thẳng, bấy giờ ai cũng khen là danh thần.

**Xem thêm**
 Trịnh Tạc- Lê Thần Tông- Đặng Thế Khoa

**Tham khảo**
 Phan Huy Chú (2008), Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
  Tuổi Tuất với Danh nhân Việt Nam date = ngày 16 tháng 5 năm 2007
Thể loại:Nhà ngoại giao Việt Nam thời Lê trung hưng
Thể loại:Quan lại nhà Lê trung hưng
Thể loại:Người Hà Tĩnh
Thể loại:Sinh năm 1586
Thể loại:Mất năm 1662
Thể loại:Tể tướng Việt Nam
Thể loại:Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Thể loại:Công tước nhà Lê trung hưng
Chi Tô liên

Chi Tô liên (danh pháp khoa học: Torenia) là một chi thực vật trong họ Lữ đằng (Linderniaceae). Một vài loài trong chi này mới được du nhập vào Việt Nam trong thời gian gần đây, được trồng như cây cảnh trong vườn. Các tên gọi chung như tô liên, cỏ hồ điệp, cỏ bướm.

**Danh sách loài**
Danh sách 51 loài dưới đây lấy theo Fischer et al. (2013).- Torenia asiatica L.- Torenia benthamiana Hance- Torenia biniflora T. L. Chin & D. Y. Hong- Torenia chevalieri- Torenia concolor - Torenia cordata- Torenia cordifolia- Torenia courtallensis- Torenia cyrtandriflora- Torenia daubyi- Torenia diffusa- Torenia dinklagei- Torenia flava- Torenia fordii- Torenia fournieri Linden ex E. Fourn. - Torenia hayatae- Torenia hirsutissima- Torenia indica- Torenia laotica- Torenia manii- Torenia pierreana- Torenia poilanei- Torenia ranongensis- Torenia scandens- Torenia siamensis- Torenia silvicola- Torenia stolonifera- Torenia thailandica- Torenia thorelii- Torenia thouarsii- Torenia travancorica- Torenia vientianica- Torenia violacea- Nhóm Torenia crustacea
** Torenia blancoi
** Torenia bonatii
** Torenia cambodgiana
** Torenia crenata
** Torenia crustacea
** Torenia davidii
** Torenia dictyophora
** Torenia grandiflora
** Torenia molluginoides
** Torenia oblonga
** Torenia perennans
** Torenia philcoxii
** Torenia pierreanoides
** Torenia pterogona
** Torenia spathacea
** Torenia subconnivens
** Torenia udawnensis
** Torenia umbellata

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Chi Tô liên- Chi Tô liên- Torenia L.- Torenia- http://biopl-a-181.plantbio.cornell.edu/- http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/ Site oficial- http://www.ppp-index.de/-  Botánica sistemática
Chi Tô liên
Sân bay Limbang

Sân bay Limbang là một sân bay ở Limbang, Malaysia WBGJ.  Sân bay cách thành phố 4,8 km. Sân bay này được mở cửa ngày 14 tháng 7 năm 2004 và có năng lực phục vụ 250.000 khách mỗi năm. Sân bay này có thể đón máy bay  Fokker 50.  Năm 2005, đã có 105.652 lượt khách thông qua sân bay này với 5490 lượt chuyến bay.

**Các hãng hàng không và các điểm đến**
Malaysia Airlines 
**MASwings (Kota Kinabalu, Lawas, Miri)

**Tham khảo**
 Website chính thức- Các điểm đến Limbang
Thể loại:Sân bay Malaysia
Sân bay Sultan Azlan Shah

Sân bay Sultan Azlan Shah
Sân bay Sultan Azlan Shah WMKI là một sân bay phục vụ Ipoh, Malaysia.

**Các hãng hàng không và các điểm đến**
 Jatayu Airlines (Jakarta)- Kartika Airlines (Medan)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang web chính thức-  Điểm đến từ Ipoh- WMKI
Sultan Azlan Shah
Thể loại:Công trình xây dựng tại Ipoh
Park Chae-rim

Chae-rim
Chae Rim (nguyên danh Park Chae Rim / Phác Thái Lâm, tiếng Hàn: 박채림, sinh ngày 28 tháng 3 năm 1979) là một nữ diễn viên Hàn Quốc.

**Sự nghiệp**
Chae Rim ra mắt lần đầu vào năm 1994. Cô diễn trong nhiều phim truyền hình và trở nên nổi tiếng với vai diễn trong các bộ phim Tình yêu trong sáng và Mùa xuân của Đạt Tử trong thập niên 2000. Danh tiếng của cô lan rộng và trở thành ngôi sao của Làn sóng Hàn Quốc tại Trung Quốc và Đài Loan qua nhiều bộ phim đóng tại đây.
Chae Rim cũng đồng dẫn chương trình Music Camp của đài MBC từ năm 1999 đến năm 2000. Năm 2010, cô quay về màn ảnh nhỏ trong chương trình Oh! My Lady chung với nam ca sĩ Siwon của nhóm nhạc Super Junior. Đây là một phim hài lãng mạn về một ngôi sao hàng đầu sống cùng một nữ quản lý 35 tuổi đang cố kiếm tiền để giành quyền nuôi con tại tòa.

**Đời tư**
Chae Rim kết hôn với ca sĩ Lee Seung-Hwan vào ngày 24 tháng 5 năm 2003. Ngày 31 tháng 3 năm 2006, công ty quản lý Cloud Fish của Lee ra thông báo về việc ly hôn của vợ chồng Chae Rim, theo đó hai người đã ly thân từ tháng 12 năm 2005 do sự khác biệt về tính cách.
Năm 2014, cô kết hôn với một diễn viên Trung Quốc tên Cao Tử Kỳ (1981). Đám cưới được tổ chức ở cả Trung Quốc, Hàn Quốc, lần lượt vào các ngày 14 và 23/10.

**Các phim đã tham gia**
Truyền hình:- Oh My Lady (SBS, 2010) với Choi Siwon- Good Job (MBC, 2009) với Um Ki-joon- Powerful Opponents (KBS2, 2008) - My Bratty Princess 2 - Công chúa bướng bỉnh 2 (Trung Quốc, 2008) - Dal Ja's Spring (KBS2, 2007) - Kang Xi Mi Shi as He She Li (BTV, 2006) - Lost City in Snow Heaven (2006, cameo) - Princess Sheng Ping - Túy đả kim chi (Trung Quốc, 2005) với Trương Gia Huy- Warriors of the Yang Clan - Dương Môn Hổ Tướng (2004) với Tô Hữu Bằng- Oh! Pil Seung And Bong Soon Young (KBS2, 2004) - Love at The Aegean Sea - Tình trong biển tình, (CTS, 2004) với Tô Hữu Bằng- On the Prairie (KBS2, 2003) - We Are Dating Now (SBS, 2002) - Four Sisters - Bốn chị em gái (MBC, 2001) - Cheers For The Women (SBS, 2000) - All About Eve - Tình yêu trong sáng (MBC, 2000) với Jang Dong Gun- Air Force (MBC, 2000) - I'm Still Loving You - Em mãi yêu anh (MBC, 1999) với Kam Woo-sung- Kaist (SBS, 1999) - Lost One’s Way / The Song of Hope (1999) - Shy Lover (MBC, 1998) - Jump (1998) (phim hài tình huống) - As We Live Our Lives - sahl da bo myun (KBS, 1998) - My Mother's Daughters - umma eul ddal (SBS, 1998) - Ban Buhl Ee (MBC, 1997) - A Daughter's Choice - ddal eul sun taek (MBC, 1996) - Journey - gal chae (1994) - Warm River (1994)

**Giải thưởng**
 2007 KBS Drama Awards: Nữ diễn viên xuất sắc nhất (Dal-ja's Spring)- 2007 China BQ Awards: Sao Châu Á được yêu thích nhất- 2006 China Annual Golden TVS Awards: Sao quốc tế ảnh hưởng nhất- 2000 SBS Drama Awards: Ảnh hưởng- 1999 MBC Drama Awards: Ảnh hưởng- 1999 MBC Drama Awards: Cặp đôi đẹp nhất- 1999 Baeksang Arts Awards: Diễn viên truyền hình mới xuất sắc (I'm Still Loving You)- 1998 MBC Drama Awards: Diễn viên mới xuất sắc

**Chú thích**
Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Thể loại:Người Seoul
Thể loại:Tín đồ Phật giáo Hàn Quốc
Sân bay Batu Berendam

Sân bay Batu Berendam WMKM là một sân bay  phục vụ Malacca (Melaka) ở Malaysia.
Sân bay chiếm một diện tích 141 mẫu. Đường băng của sân bay hiện dài 1372 m, không thể tiếp nhận các tàu bay lớn. Ngày 1 tháng 4 năm 2006, lễ khởi công nâng cấp đã được tiến hành và hoàn thành sau 30 tháng. Đường băng có kích thước 2045m x 45 m, có thể đón các loại máy bay tầm trung như Boeing 737 và Airbus A320. Tòa nhà ga hành khách hiện tại sẽ được hoàn toàn tháo bỏ và thay bằng một nhà ga rộng 7000 m² trang bị theo tiêu chuẩn quốc tế. Đài kiểm soát không lưu cũng được thay thế với nhiều trang thiết bị hiện đại. Sân bay này cũng sẽ được trang bị đèn phục vụ các chuyến bay đêm và bay trong điều kiện thời tiết xấu. Sân bay này hiện đang được Học viện Bay Malaysia sử dụng làm căn cứ. Năm 2008, đã có 23 751 lươt khách thông qua.

**Các hãng hàng không và các điểm đến**

**Hình ảnh**
Kiến trúc tổng thể của nhà ga mới
Đài hải quan sân bay mới được xây dựng
Nơi đỗ xe

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Batu Berendam Airport, Malacca at Malaysia Airports Holdings Berhad
*WMKM
*MKZ- EZineer date = ngày 9 tháng 12 năm 2007 - A forum with regular updates on Expansion work progress
Thể loại:Sân bay Malaysia
Thể loại:Công trình xây dựng tại Malacca
Túy đả kim chi

Túy đả kim chi là một bộ phim truyền hình do Trung Quốc sản xuất. Ở Việt Nam được trình chiếu trên kênh VTV1 (Đài Truyền hình Việt Nam) vào lúc 17h tất cả các ngày trong tuần.
Nội dung phim kể về một câu chuyện tình yêu dân gian vào thời nhà Đường giữa nàng Công chúa Thăng Bình (do Chae Rim đóng) với chàng công tử Quách Ái (do Trương Gia Huy thủ vai) - con trai của vị tướng xuất chúng Quách Tử Nghi.
Tên khác: Xin Zui Da Jin Zhi, Princess Sheng Ping, Princess Shengping, Taming of the Shrew.

**Nội dung**
Tuý đả kim chi kể về nàng công chúa Thăng Bình, tính tình ngay thẳng và có một sở thích đặc biệt là đá cầu. Trong một lần xuất cung tìm thần tượng Tần Phong, Thăng Bình gặp phải Quách Aí, con thứ sáu của Phần Dương Vương Quách Tử Nghi. Do hiểu lầm Thăng Bình và Quách Ái vô tình trở thành oan gia, đối thủ của nhau.
Tính tình vui vẻ, thích làm chim hạc vân du khắp nơi nhưng là con trai của Phần Dương Vương nên Quách Ái buộc phải vào "Thượng Võ Đường" chịu sự huấn luyện nghiêm khắc. Thăng Bình vì muốn quen với Tần Phong nên giấu thân phận, gia nhập "Thượng Võ Đường" và gây ra hàng loạt truyện cười tại nơi vẫn được xem là nơi thâm nghiêm của những người học võ. Thăng Bình rất yêu quý Tần Phong, nhưng vì Tần Phong đã sớm có hôn ước nên nàng đau khổ vô cùng. Dù có hiềm khích trước đó nhưng Quách Ái luôn theo an ủi Thăng Bình và những lời quan tâm, cử chỉ chăm sóc đã dần dần làm trái tim Thăng Bình rung động. Phải nhờ đến sự giúp đỡ của bạn bè, Quách Aí mới hiểu được tình cảm của Thăng Bình. Sau nhiều gian nan, vua Đại Tông mới ban cho Quách Ái - Thăng Bình được chỉ hôn.
Không ngờ sau khi kết hôn, Quách Ái tình cờ gặp lại hồng nhan tri kỷ Lạc Hà. Vô tình, Thăng Bình phát hiện ra một sự thật khủng khiếp, Lạc Hà chính là tay sai của Tú Văn, con riêng của vua Đại Tông đang rắp tâm soán ngôi, chiếm đoạt giang sơn. Quách Ái, Thăng Bình, Tần Phong, Phần Dương Vương,... đã cùng nhau sợp sức vạch trần âm mưu của Tú Văn.

**Diễn viên**
Chae Rim - công chúa Thăng Bình (Shengping)
Trương Gia Huy (Nick Cheung) - Quách Ái (Guo Ai)
Kiều Chấn Vũ - Tần Phong (Qin Feng)

**Khác**
Với sự tham gia của Chae Rim, Tuý đả kim chi từng gây cơn sốt trên màn ảnh nhỏ tại Trung Quốc, Hàn Quốc và là tâm điểm chú ý của báo chí trong một thời gian dài.
Để vào vai Thăng Bình thành công, Chae Rim đã mất rất nhiều tuần học tiếng, cũng như trang bị cho mình những kiến thức lịch sử cần thiết. Chae Rim tâm sự: "Trong cùng một đoàn làm phim, mà bạn không hiểu được bạn diễn của mình nói gì thì thật khó mà thể hiện hết được những điều mà đạo diễn yêu cầu. Chính vì thế tôi đã phải ra sức học tiếng Trung cũng như dùng vốn tiếng Anh của mình để có thể nhập vai thật tốt".

**Xem thêm**

**Tham khảo**

**Chương trình liên quan**
 Thăng Bình Công Chúa (1997)
Thể loại:Phim truyền hình TVB
Thể loại:Phim truyền hình Hồng Kông
Thể loại:Phim cổ trang Hồng Kông
Thể loại:Phim hài Hồng Kông
Thể loại:Phim hài tình cảm Hồng Kông
Bài toán đối ngẫu

Trong quy hoạch tuyến tính, bài toán gốc và bài toán đối ngẫu bổ sung cho nhau. Đáp số của bài này đồng thời là đáp số của bài kia.

**Cơ bản**
Các bài toán quy hoạch tuyến tính là những bài toán tối ưu hóa trong đó hàm mục tiêu và các điều kiện chế ước đều là tuyến tính.

**Kiểu bài toán trong trường hợp tuyến tính**
Trong bài toán gốc, hàm mục tiêu là một kết hợp tuyến tính của n biến số. Có m điều kiện chế ước, mỗi điều kiện đặt ra một mức giới hạn trên cho kết hợp tuyến tính của n biến số.
Mục tiêu là tối đa hóa giá trị của hàm mục tiêu với những điều kiện chế ước đặt ra. Một đáp số là một vector (một danh sách) của n giá trị cho phép đạt giá trị tối đa của hàm mục tiêu.
Trong bài toán đối ngẫu, hàm mục tiêu là một kết hợp tuyến tính của m giá trị vốn là m điều kiện chế ước trong bài toán gốc. Có n điều kiện chế ước đối ngẫu, mỗi cái đặt ra một giới hạn dưới cho một kết hợp tuyến tính của m biến số đối ngẫu.

**Nguyên lý đối ngẫu**
Trong lý thuyết tối ưu hóa, nguyên lý đối ngẫu phát biểu rằng các bài toán tối ưu có thể xem từ cả hai phía, phía bài toán gốc và phía bài toán đối ngẫu.

**Định lý đối ngẫu**
Định lý đối ngẫu phát biểu rằng trong trường hợp tuyến tính sẽ có một đồng trị tính toán trực tiếp giữa đáp số của bài toán gốc và đáp số của bài toán đối ngẫu.
Ví dụ về đồng trị này và cách tính được giới thiệu tại
date=2007-03-18 .

**Trường hợp phi tuyến**
Trong trường hợp quy hoạch phi tuyến tính, các điều kiện chế ước không nhất thiết phải tuyến tính. Tuy nhiên, nhiều nguyên lý chung vẫn được áp dụng.
Để đảm bảo rằng một bài toán phi tuyến tính có một giá trị cực đại toàn cục duy nhất, thông thường người ta sắp xếp theo một tiêu chí đơn giản hóa chẳng hạn như độ lồi. Nếu độ cong của các điều kiện chế ước và của hàm mục tiêu được xem như miền thực hiện (feasible region) luôn lồi, thì sẽ có giá trị tối ưu toàn cục duy nhất.
Đây chính là ý nghĩa của điều kiện Karush-Kuhn-Tucker. Họ cho trước những điều kiện đủ dựa trên độ lồi để xác định bài toán quy hoạch phi tuyến tính có giá trị tối ưu toàn cục duy nhất. Có các điều kiện cần để cho có thể xác định hướng cho đáp án tối ưu. Một đáp án tối ưu có thể là một giá trị tối ưu cục bộ, chứ không nhất thiết phải là một giá trị tối ưu toàn cục.

**Tham khảo**
 Dantzig, G.B., 1963. Linear Programming and Extensions, Princeton University Press, Princeton, NJ.- Gass, Saul I., IFORS' Operational Research Hall of Fame: Albert William Tucker, International Transactions in Operational Research, Volume 11 Issue 2, Page 239 - tháng 3 năm 2004, doi:10.1111/j.1475-3995.2004.00455.x. - Gass, Saul I., IFORS' Operational Research Hall of Fame: George B. Dantzig, International Transactions in Operational Research, Volume 10 Issue 2 Page 191 - tháng 3 năm 2003, doi:10.1111/1475-3995.00403. - Nering, E.D and Tucker, A.W., 1993, Linear Programming and Related Problems, Academic Press, Boston, MA.
Thể loại:Tối ưu hóa (toán học)
Kingman (rạn san hô)

Rạn san hô Kingman
Điểm chiếu trực giao Rạn san hô Kingman trên địa đồ
Rạn san hô Kingman là một rạn san hô vòng đa phần chìm dưới nước và không có người ở. Nó nằm trong Bắc Thái Bình Dương khoảng nửa đường từ Quần đảo Hawaii và Samoa thuộc Mỹ tại toạ độ region:UM_type:isle_scale:50000. Đây là rạn san hô cận bắc nhất của Quần đảo Line (Quần đảo Xích đạo) và nằm 65 km hướng bắc tây bắc Đảo san hô Palmyra, đảo gần nhất kế tiếp. Là một lãnh thổ chưa hợp nhất của Hoa Kỳ, rạn san hô được quản trị từ Washington, D.C. qua Hải quân Hoa Kỳ. Rạn vòng này không mở cửa cho công chúng. Tổng diện tích trong vành đai san hô (mà phần phía tây có độ sâu rất lớn) là 60 km². Chỉ có một dải đất khô nhỏ ở vành đai phía đông có diện tích ít hơn 0,01 km².
Rạn san hô Kingman được thuyền trưởng tàu Betsey là Edmund Fanning tìm thấy năm 1789 nhưng được đặt tên theo thuyền trưởng W. E. Kingman người tìm thấy nó lại vào năm 1853. Nó chính thức bị Hoa Kỳ thôn tính vào 10 tháng 5 năm 1922 khi Lorrin A. Thurston đọc tuyên cáo trên đảo, "xin tuyên cáo cho tất cả mọi người biết: vào ngày 10 tháng 5 năm 1922, người đại diện ký tên dưới đây, thuộc Công ty trách nhiệm hữu hạn Copra Đảo Palmyra đã đổ bộ từ thuyền máy Palmyra lên đảo vào ngày 10 tháng 5 năm 1922, chính thức chiếm quyền sử dụng rạn san hô có tên gọi là Rạn san hô Kingman nằm ở vị trí kinh tuyến 162 độ 18 phút tây và 6 độ 23 phút bắc thay mặt cho Hoa Kỳ và tuyên bố tương tự cho công ty vừa nói."
Rạn san hô Kingman nằm cách Honolulu 920 hải lý về phía nam. Có nhiều lúc chu vi đường bờ biển của rạn kéo dài đến 3 km. Nhưng vì điểm cao nhất của rạn chỉ khoảng một mét so với mặt biển nên hầu như lúc nào cũng ướt và bị sóng biển đập vào khiến rạn Kingman trở thành nơi nguy hiểm cho lưu thông thuyền bè. Rạn không có nguồn lợi thiên nhiên, không có cư dân và cũng không có hoạt động kinh tế nào cả.
Rạn san hô bao bọc một phần vụng biển sâu đến 74 mét là nơi được sử dụng vào năm 1937 và 1938 như trạm dừng giữa đường của tàu bay (flying boat) thuộc hãng hàng không Pan American Airways từ Hawaii đi Samoa thuộc Mỹ. Năm 1937, Pan Am có kế hoạch neo tàu tên là North Wind (Bắc Phong) làm một trạm xăng dầu nổi tại Kingman và dùng rạn vòng này như trạm ghé qua cho các tàu bay trên đường đi New Zealand nhưng Pan Am bỏ ý định tìm hiểu về chi phí cần có để thực hiện kế hoạch này. Có thêm các mối quan tâm khác nữa là những cơ sở tiện nghi qua đêm không biết có đáp ứng được nhu cầu hay không trong trường hợp có sự cố về cơ khí. Kết quả là Pan Am chuyển sang Đảo Canton vào 18 tháng 5 năm 1939 và bắt đầu phục vụ đến New Zealand vào 12 tháng 7 năm 1940.
Vì mục đích thống kê, rạn Kingman được xếp vào nhóm các tiểu đảo xa của Hoa Kỳ.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
http://www.janeresture.com/kingman_reef/index.htm date=2012-05-11 
Kingman
Kingman
Kingman
Kingman
Thể loại:Đá ngầm Thái Bình Dương
Thể loại:Quần đảo Line
Sân bay quốc tế Rogue Valley Medford

Sân bay quốc tế Rogue Valley Medford KMFR là một sân bay công cộng nằm cách trung tâm  Medford 5 km về phía Bắc ở Quận Jackson, Oregon, Hoa Kỳ. Ngoài phục vụ Hạt Jackson ra, sân bay này còn phục vụ các hạt lân cận ở Tây Nam Oregon.  Cơ quan quản lý sân bay này là Cục hàng không Hạt Jackson.

**Trang thiết bị**
Sân bay này có diện tích 989 mẫu và có một đường cất hạ cánh:- Đường cất hạ cánh 14/32: 8.853 x 150 ft. (2.682 x 46 m), bề mặt: Asphalt
Sân bay này đang được nâng cấp với việc xây dựng mới một nhà ga rộng 100.000 ft vuông và một đài kiểm soát không lưu mới.

**Các hãng hàng không và các điểm đến**
 Alaska Airlines
** Horizon Air (Eugene, Los Angeles, Portland (OR), Seattle/Tacoma)- Allegiant Air (Las Vegas) - Delta Air Lines
** Delta Connection operated by SkyWest (Salt Lake City)- United Airlines
** United Express operated by SkyWest (Denver, Eugene, Portland (OR), San Francisco)- US Airways
** US Airways Express operated by Mesa Airlines (Las Vegas, Phoenix)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Rogue Valley International-Medford Airport date = ngày 6 tháng 11 năm 2013
*00251
Rogue Valley Medford
Thể loại:Medford, Oregon
Thể loại:Quận Jackson, Oregon
Họ Hông

Họ Hông, tên khoa học Paulowniceae, là một họ thực vật có hoa thuộc Bộ Hoa môi (Lamiales).

**Danh sách các chi**
Theo phân loại của NCBI cập nhật ngày 7 tháng 7 năm 2010, thì họ này đơn chi Paulownia.
Theo Danh sách các loài thực vật cập nhật tháng 8 năm 2013, họ này gồm có 3 chi con:
*Brandisia
*Paulownia
*Wightia

**Hình ảnh**

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Paulowniaceae
Thể loại:Dallas

Thể loại:Thành phố của Texas
Thể loại:Thành phố ở vùng đô thị phức hợp Dallas–Fort Worth
Thể loại:Thành phố ở quận Collin, Texas
Thể loại:Thành phố ở quận Dallas, Texas
Thể loại:Thành phố ở quận Denton, Texas
Thể loại:Thành phố ở quận Kaufman, Texas
Thể loại:Thành phố ở quận Rockwall, Texas
Fort Worth, Texas

Fort Worth là thành phố lớn thứ năm của tiểu bang Texas và là thành phố lớn thứ 19 của Hoa Kỳ. Thành phố tọa lạc tại Bắc Texas, diện tích khoảng 300 dặm vuông (gần 777  km²) và là thủ phủ của Hạt Tarrant.
Theo ước tính của Cục Điều tra dân số Hoa Kỳ thì năm 2005 dân số của Forth Worth là 624.067 người. Thành phố này đã trở thành thành phố tăng trưởng nhanh nhất Mỹ do khí hậu ấm áp, nhiều cơ hội kinh doanh, chi phí sinh hoạt thấp, đất ngoại thành rộng. Thành phố này là trung tâm kinh tế và văn hóa lớn thứ hai của vùng đô thị Dallas–Fort Worth–Arlington, là vùng đô thị lớn thứ tư Hoa Kỳ với dân số 6 triệu trong 12 hạt.
Fort Worth được thành lập với ban đầu là một doanh trại quân đội năm 1849, được đặt tên theo tướng William Jenkins Worth. Ngày nay, thành phố này được miêu tả là lạc hậu và thoải mái không câu nệ so với hàng xóm của mình là Dallas. Được biết đến là "Thành phố bò" vì có gốc tích là trạm cuối vận chuyển súc vật, Fort Worth tự gán cho mình là "Nơi phía tây bắt đầu" và vẫn ca tụng di ản vùng phía tây của mình nhưng thành phố vẫn có ảnh hưởng mạnh mẽ của phía Nam.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**

**Trang chủ**
  City of Fort Worth-  Fort Worth Convention and Visitors Bureau-  Downtown Fort Worth-  Fort Worth Business Directory
*name=Fort Worth, Texas

**Danh sách**
  Fort Worth... The Way We Were-  Fort Worth Library Digital Archives-  W.D. Smith Commercial Photography-  The Reeder Children's Theatre Presents... Memories of Fort Worth's Reeder School date=2013-01-31 -  Time Frames Online. University of Texas Arlington Library Special Collections

**Địa lý**
 115274

Thể loại:Thành phố của Texas
Thể loại:Thành phố ở quận Parker, Texas
Thể loại:Thành phố ở quận Wise, Texas
Thể loại:Thành phố ở quận Denton, Texas
Thể loại:Thành phố ở quận Tarrant, Texas
Thể loại:Quận lỵ Texas
Thể loại:Khởi đầu năm 1849
Thể loại:Texas 1849
Sân bay quốc tế Del Rio

Sân bay quốc tế Del Rio KDRT là một sân bay công cộng tọa lạc ngay phía tây Del Rio, Texas. Sân bay này có một đường băng dài 1524 m. Sân bay này chủ yếu được sử dụng cho hàng không chuyên dụng và cũng được các hãng hàng không thương mại sử dụng.

**Các hãng hàng không**
 Continental Airlines
** Continental Connection cung cấp bởi hãng Colgan Air (Houston-Intercontinental)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  City of Del Rio: Airport Page date=2006-12-21 
Del Rio
Sân bay quốc tế Midland

Sân bay quốc tế Midland KMAF là một sân bay thương mại tọa lạc 12,9 km về phía Tây Nam của thành phố Midland và Đông Bắc của thành phố Odessa ở Hạt Midland, Texas. Kể từ năm 1991, đây là trụ sở của Commemorative Air Force. Sân bay này có 4 đường băng. Có 3 hãng hàng không hoạt động tại đây nhưng phần lớn là  commuter jet service.

**Các hãng hàng không**
 American Airlines
** American Eagle (Dallas/Fort Worth)- Continental Airlines
** Continental Express cung cấp bởi Chautauqua Airlines (Houston-Intercontinental)
** Continental Express cung cấp bởi ExpressJet Airlines (Houston-Intercontinental)- Southwest Airlines (Albuquerque, Austin, Dallas-Love, El Paso, Houston-Hobby, Las Vegas)- New Mexico Airlines  (Hobbs, NM: Sân bay Khu vực Hạt Leat) 

**Liên kết ngoài**
  Trang nhà của Midland International Airport

**Tham khảo**
Midland
HBX

HBX là loại thuốc nổ được tạo thành từ các thành phần RDX, TNT, bột nhôm, xáp D-2 wax với chloride calci. Nó là loại thuốc nổ được dùng hiện nay để thay thế cho các loại thuốc nổ torpex trước đây, chủ yếu nhồi vào trong các đầu đạn tên lửa, thủy lôi và ngư lôi. Nó cũng được dùng để nhồi vào các mìn mặt đất, bom xuyên.

**Thành phần và tính chất**
HBX có ba loại chính: HBX-1, HBX-3 và H-6.
HBX1: gồm 40% RDX + 38 % TNT + 17% nhôm + 5% chất giảm nhậy
HBX-3: gồm 31% RDX + 29 % TNT + 35% nhôm + 5% chất giảm nhậy
H-6: gồm 45% RDX + 30 % TNT + 20% nhôm + 5% chất giảm nhậy
HBX-1 có sức công phá tương tự như torpex nhưng kém nhạy nổ hơn khi va đập và các kích thích ban đầu, ít khả năng nổ chuyền.
HBX-3 và H-6 độ nhạy nổ khi va đập kém hơn so với torpex cao hơn với nhiệt độ.

**Xem thêm**
 Vật liệu nổ- Thuốc nổ- Vụ nổ

**Tham khảo**
http://209.85.165.104/search?q=cache:OW09Xw_k1pwJ:www.osti.gov/energycitations/servlets/purl/791888-otXRrv/native/791888.pdf+HBX+compostion&hl=vi&ct=clnk&cd=4&gl=vnbot=InternetArchiveBot 
Thể loại:Thuốc nổ
Sân bay quốc tế Valley

Sân bay quốc tế Valley KHRL là một sân bay tọa lạc 5 km phía Đông Bắc của Harlingen, Texas. Sân bay có 3 đường băng. Sân bay này cũng được gọi là Sân bay quốc tế Rio Grande Valley. Đây là sân bay lớn nhất và bận rộn nhất của vùng đô thị Rio Grande Valley.

**Các hãng hàng không**
 Continental Airlines - cổng 7
** Continental Express cung cấp bởi ExpressJet Airlines (Houston-Intercontinental)
** Continental Express cung cấp bởi Chautauqua Airlines (Houston-Intercontinental)- Southwest Airlines - cổng 5-6 (Austin, Dallas-Love, Houston-Hobby, San Antonio)- Sun Country Airlines - cổng 4 (Minneapolis/St. Paul seasonal)
Các loại tàu bay đang hoạt động ở sân bay này:- Embraer ERJ 135 - ExpressJet Airlines- Embraer ERJ 145 - ExpressJet Airlines & Chautauqua Airlines- Bombardier CRJ-200 - Chautauqua Airlines- Boeing 737-300 - Southwest Airlines- Boeing 737-500 - Southwest Airlines- Boeing 737-700 - Southwest Airlines- Boeing 737-800 - Sun Country Airlines
Trong những năm trước, hãng ExpressJet Airlines đã sử dụng tàu bay ATR-42, hãng Southwest Airlines sử dụng Boeing 737-200, và hãng Sun County Airlines sử dụng utilized Boeing 727-200 đi Harlingen.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang nhà của Valley International Airport
Valley
Dế trũi

Dế trũi (hay là dế nhũi, dế dũi), danh pháp khoa học Gryllotalpidae, là một họ côn trùng thân dày. Dế trũi có một cái đầu được bọc một lớp giáp chắc chắn giúp nó có thể bảo vệ được cái đầu của mình, và có một chiếc râu dài, dài khoảng 3–5 cm với mắt tròn với hai chân trước như hai chiếc xẻng phát triển thuận lợi cho việc đào hang và bơi. Dễ trũi cũng có thể bay - một con trưởng thành có thể bay xa 8 km trong mùa sinh sản. Mùa đông thì chúng đi ngủ đông. Dễ trũi là loài ăn tạp, chúng ăn cả ấu trùng, giun, rễ cây, cỏ. Các loại kẻ thù ăn thịt dế trũi có chim, chuột, chồn hôi, tatu, gấu trúc Mỹ, cáo, gà và loài người.
Vòng đời của dế trũi
Dễ trũi kiếm ăn ban đêm và phần lớn thời gian chúng ở dưới đất trong một hệ thống hang dày đặc nên ít khi bắt gặp chúng. Chúng sống ở những khu vực đồng ruộng, bãi cỏ ở khắp các châu lục ngoại trừ châu Nam Cực. Ở một số nước Đông Á, người ta đôi khi sử dụng dế trũi làm thực phẩm.

**Phân loài họ dế trũi**
 Họ Dế trũi Gryllotalpidae- Phân họ Gryllotalpinae
** Tông Gryllotalpini
*** Chi Gryllotalpa
**** Gryllotalpa africana (dế trũi châu Phi)
**** Gryllotalpa brachyptera (dế trũi Australia)
**** Gryllotalpa cultriger (dế trũi phương tây)
**** Gryllotalpa gryllotalpa (dế trũi châu Âu)
**** Gryllotalpa fossor (dế trũi phương đông)
**** Gryllotalpa major (dế trũi đồng cỏ)
*** Chi Gryllotalpella
*** Chi Neocurtilla
**** Neocurtilla hexadactyla (dế trũi phương bắc)
*** Chi tuyệt chủng † Pterotriamescaptor
** Tông Scapteriscini
*** Chi Indioscaptor
*** Chi Scapteriscus
**** Scapteriscus abbreviatus (dế trũi Scudder cánh ngắn)
**** Scapteriscus borellii (dế trũi phương nam)
**** Scapteriscus didactylus (dế trũi Tây Ấn)
**** Scapteriscus imitatus (dế trũi imitator)
**** Scapteriscus vicinus (dế trũi Scudder vàng nâu)
*** Chi Triamescaptor- Phân họ và tông chưa xác định (hóa thạch)
** Chi † Archaeogryllotalpoides
** Chi † Cratotetraspinus
** Chi † Marchandia
** Chi † Palaeoscapteriscops

**Một vài bức ảnh**

**Xem thêm**
 Dế Mèn- Dế weta- Dế Choắt

**Chú thích**

**Tham khảo**
  Kiến thức về dế trũi date = ngày 8 tháng 2 năm 2009 tại Đại học Florida
Thể loại:Họ động vật
Thể loại:Họ Dế trũi
Đặng Văn Ngữ

Đặng Văn Ngữ (1910 – 1967) là một bác sĩ y khoa nổi tiếng của nền y học hiện đại Việt Nam. Ông là bác sĩ đầu ngành nghiên cứu về ký sinh trùng ở Việt Nam.

**Tiểu sử**
Ông sinh ngày 4 tháng 4 năm 1910, quê ở làng An Cựu, ngoại thành kinh đô Huế. Ông tốt nghiệp bác sĩ y khoa năm 1937, tại Trường Y Dược toàn cấp Đông Dương. Sau đó, ông làm trợ lý cho giáo sư bác sĩ người Pháp Henry Galliard chủ nhiệm Bộ môn Ký sinh trùng trường Y Dược toàn cấp Đông Dương (tiền thân của trường Đại học Y Hà Nội). Ông đã kết hôn với bà Tôn Nữ Thị Cung, con gái của Thượng thư Bộ Hình kiêm Tổng đốc Nghệ An Tôn Thất Đàn.
Năm 1942 ông là trưởng Labo (phòng thí nghiệm) Ký sinh trùng và ông đã hoàn thành 19 công trình nghiên cứu khoa học nổi tiếng.
Năm 1943 ông đi du học tại Nhật Bản. Năm 1945, ông là hội trưởng hội Việt kiều yêu nước tại Nhật Bản.
Năm 1949, ông về nước tham gia kháng chiến chống Pháp, trở thành giảng viên Chủ nhiệm Bộ môn Ký sinh trùng trường Đại học Y khoa tại Chiêm Hóa. Trong thời gian tham gia kháng chiến chống Pháp tại chiến khu Việt Bắc, ông đã nghiên cứu thành công cách sản xuất ra thuốc Penicillin và Streptomycin, các loại thuốc kháng sinh này đã góp phần rất lớn trong điều trị chống nhiễm khuẩn cho thương binh và nhân dân trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ sau này.
Trong chiến tranh Việt Nam, ông tập trung nghiên cứu phòng chống và điều trị căn bệnh sốt rét tại Việt Nam. Năm 1955, ông sáng lập ra Viện Sốt rét - Ký sinh trùng và côn trùng Việt Nam, và làm Viện trưởng đầu tiên của viện này. Từ năm 1957 đến năm 1962, Viện đã tiến hành khảo sát, điều tra toàn diện bệnh sốt rét trên toàn miền Bắc. Cuối năm 1962, Chính phủ Việt Nam thông qua Chương trình Tiêu diệt bệnh sốt rét trên toàn miền Bắc trong 3 năm, người chỉ đạo trực tiếp là Đặng Văn Ngữ. Kết thúc chương trình, cuối năm 1964, bệnh sốt rét đã được giảm thiểu rất nhiều.
Ngày 1 tháng 4 năm 1967, ông hy sinh trong một trận Mỹ rải bom B52 ác liệt, tại một địa điểm trên dãy Trường Sơn thuộc địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, khi đang nghiên cứu căn bệnh sốt rét.

**Vinh danh**
Ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt một về lĩnh vực Y học.
Tên của ông được đặt cho nhiều trường học, đường phố tại Hà Nội, Huế, Quảng Bình, Thành phố Hồ Chí Minh... và nhiều tỉnh/thành phố khác.

**Gia đình**
Con trai ông là Nghệ sĩ Nhân dân Đặng Nhật Minh, một đạo diễn điện ảnh nổi tiếng.
Cháu trai ông là Đặng Nhật Tân.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Cha tôi – Giáo sư Đặng Văn Ngữ
Thể loại:Bác sĩ Việt Nam
Thể loại:Học sinh Quốc học Huế
Thể loại:Người Huế
Thể loại:Người nhận giải thưởng Hồ Chí Minh
Thể loại:Huân chương Lao động
Thể loại:Sinh năm 1910
Thể loại:Mất năm 1967
Thể loại:Phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm
Thể loại:Nhà sinh học Việt Nam
Octol

Thuốc nổ Octol
Octol là một loại thuốc nổ mạnh, được tạo thành từ hỗn hợp của HMX và TNT theo các tỉ lệ khối lượng khác nhau. Có hai loại thuốc nổ Octol phổ biến được sử dụng là:
Octol 70/30: 70% HMX & 30% TNT
Octol 75/25: 75% HMX & 25% TNT
Việc đưa thuốc nổ HMX là loại thuốc nổ có tốc độ nổ lớn hơn nhiều so với TNT (trên 2.000 m/s) và theo các tỉ lệ khác nhau vào loại thuốc nổ này làm cho đặc tính nổ của Octol có thể thay đổi, có thể sử dụng vào các mục đích khác nhau.
Octol chủ yếu được sử dụng vào trong lĩnh vực quân sự, ở các loại đạn dược, vật nổ đòi hỏi tốc độ nổ lớn như trong các lượng nổ lõm, các loại đầu đạn tên lửa sát thương, các đạn dược thứ cấp. Octol đắt hơn các loại thuốc nổ có thành phần cơ bản là RDX như Comp-B và Cyclotol. Ưu điểm của Octol là giảm đáng kể kích thước và trọng lượng thuốc nổ cần thiết. Đặc điểm này rất đáng chú ý, có thể sử dụng cho các loại vũ khí thông minh như các tên lửa dẫn hướng. Một đầu đạn nhẹ hơn nhưng vẫn hiệu quả làm cho nó có ưu điểm vượt trội. Điều này làm cho tên lửa có tốc độ lớn hơn, tầm bắn lớn hơn, thời gian bay nhanh hơn. Kết quả là mục tiêu ít có cơ hội nhận ra tên lửa và tránh được sự tấn công từ tên lửa.

**Xem thêm**
 Thuốc nổ- Vật liệu nổ

**Tham khảo**
 Reference to Octol used as a booster
Thể loại:Thuốc nổ
Thể loại:Vật liệu nổ
Amatol

Amatol là một loại vật liệu nổ mạnh, được làm từ hỗn hợp của TNT và nitrat amoni (NH4NO3). Amatol được sử dụng rộng rãi trong Thế chiến thứ nhất và Thế chiến thứ hai. Dần dần nó được thay thế bởi các loại thuốc nổ khác như Comp-B, Torpex và Tritonal, v.v.
Amatol thường được sử dụng trong lĩnh vực quân sự, làm thuốc nổ để nhồi vào trong các loại đạn dược như bom không quân, đầu đạn, thủy lôi. Amatol khai thác được đặc tính kết hợp của TNT và nitrat amoni: TNT có tốc độ nổ tương đối cao và có uy lực lớn nhưng tương đối đắt, phức tạp trong chế biến và là chất nổ không có oxy. Việc không có oxy có thể trông thấy từ đám khói đen trong các vụ nổ TNT nguyên chất (xem ). Nitrat amoni có tốc độ nổ yếu hơn nhiều, uy lực nổ thấp hơn nhưng rất rẻ tiền và dễ sản xuất. Hơn nữa, nó có chứa oxy có thể cung cấp cho TNT khi nổ. Phụ thuộc vào tỉ lệ thành phần được sử dụng, amatol sẽ cho kết quả là một đám khói trắng hay xám sau vụ nổ.
Các tỉ chủ yếu giữa TNT và nitrat amoni (theo khối lượng) cho các thuốc nổ amatol:- Amatol 80/20: 80% TNT + 20% nitrat amoni- Amatol 60/40: 60% TNT + 40% nitrat amoni- Amatol 50/50: 50% TNT + 50% nitrat amoni- Amatol 20/80: 20% TNT + 80% nitrat amoni

**Xem thêm**
 Thuốc nổ- Vật liệu nổ- Ammonal

**Tham khảo**
 url-status=dead 
Thể loại:Thuốc nổ
Torpex

Torpex là một thuốc nổ mạnh, uy lực nổ lớn hơn 50% so với TNT theo khối lượng. Torpex là hợp phần của 42% RDX, 40% TNT và 18% bột nhôm. Nó được sử dụng trong Chiến tranh thế giới thứ hai từ cuối năm 1942. Tên của nó là tên viết tắt của hai từ trong tiếng Anh Torpedo Explosive (torpedo là "ngư lôi" và explosive là "thuốc nổ"), có nghĩa ban đầu nó được phát triển để sử dụng trong ngư lôi. Torpex chứng tỏ khả năng rất hiệu quả cho các loại đạn dược dưới nước do thành phần nhôm có hiệu quả trong việc tạo ra xung nổ lâu hơn, nâng cao sức phá huỷ. Torpex tương đối đắt so với TNT. Nó chỉ được sử dụng hạn chế trong một số loại như các ngư lôi phóng từ tàu ngầm hay các loại bom như bom động đất (Tallboy). Torpex đã bị thay thế bởi thuốc nổ PBX.

**Xem thêm**
 Thuốc nổ- Vật liệu nổ

**Tham khảo**
 Gannon, Robert. Hellions of the Deep: The Development of American Torpedoes in World War II. University Park, Pa.: Pennsylvania State University Press, 1996. ISBN 0-271-01508-X.
Thể loại:Thuốc nổ
Tetryl

Tetryl là một loại chất nổ nhạy nổ, được sử dụng để làm các kíp nổ và các lượng nổ mồi. Tên danh pháp của nó là 2,4,6-trinitrophenyl-N-methylnitramine đôi khi cũng được dùng với những tên khác như nitramine, tetralite, hay tetril. Công thức hóa học của nó là C7H5N5O8.
Tetryl có dạng tinh thể rắn màu vàng, không mùi, nó không được tìm thấy trong môi trường tự nhiên. Trong một điều kiện nhất định, tetryl có thể tồn tại ở dạng bụi trong không khí. Nó có thể hòa tan được một lượng nhỏ trong nước hay trong các chất lỏng khác.
Tetryl có tốc độ nổ 7.570 m/s.

**Sử dụng**
Tetryl được sử dụng chủ yếu trong Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, Chiến tranh thế giới lần thứ hai và các cuộc xung đột sau đó. Tetryl thường được sử dụng chỉ mình nó, mặc dù đôi khi có thể được tìm thấy ở dạng hợp phần.
Trong lĩnh vực quân sự, Tetryl được sử dụng làm thuốc nổ mồi, thường ở dạng viên nén, nó cũng được sử dụng để nhồi vào các đầu đạn cỡ nhỏ từ 20 mm - 37 mm do nó có khả năng tạo ra nhiều mảnh văng hơn so với TNT.

**Xem thêm**
 Thuốc nổ- Vật liệu nổ

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Thuốc nổ
Tritonal

Tritonal là loại thuốc nổ được tạo thành từ hỗn hợp của 80% TNT và 20% bột nhôm, được sử dụng trong một vài loại vật nổ như bom thường là các loại bom công dụng chung như MK- 81, MK-82, MK-84, M-117 hay các loại bom có vỏ nhẹ. Bột nhôm làm tăng uy lực nổ của TNT. Tritonal có uy lực nổ mạnh hơn 18% so với TNT.

**Tham khảo**
Thể loại:Thuốc nổ
Đầm phá

Tập tin:BalosLagoonCreta.jpg|thumb| Đầm phá bờ biển Balos ở Tây bắc Crete. Vùng đầm phá nông bị tách ra khỏi biển Địa Trung Hải bởi bãi cát ngầm hẹp kết nối với dãy núi nhỏ.
Tập tin:Kara-Bogaz Gol from space, September 1995.jpg|thumb|Đầm phá Garabogaz-Göl ở Turkmenistan
Tập tin:Venice Lagoon December 9 2001.jpg|thumb|Đầm phá Venezia
Đầm phá ven bờ biển (tiếng Anh: coastal lagoon) là một loại hình thủy vực ven bờ, nước lợ, mặn hoặc siêu mặn, thường có hình dáng kéo dài, được ngăn cách với biển bởi hệ thống đê cát dạng cồn đụn và có cửa (inlet) thông với biển. Đầm phá ven bờ (coastal lagoons) khác với các vụng biển (lagoon) nằm giữa các rạn san hô vòng ngoài khơi.

**Phân loại**
Đầm phá có thể có một hoặc nhiều cửa biển, đóng mở thường xuyên hoặc định kỳ về mùa mưa lũ, có khi trên mặt đất thì đóng kín nhưng nước đầm vẫn luân lưu với nước biển phía ngoài nhờ thẩm thấu qua thân đê cát chắn. Đầm phá ven bờ có mặt ở nhiều nơi, chiếm khoảng 13% chiều dài đường bờ đại dương thế giới. Theo hình thái - động lực, đầm phá ven bờ được phân thành 4 kiểu - đầm phá dạng cửa sông (estuarine lagoon), dạng mở (open lagoon), dạng kín từng phần (partly closed lagoon) và dạng kín (closed lagoon).

**Việt Nam**
Ở Việt Nam, các đầm phá tập trung ở miền Trung, nơi giàu nguồn bồi tích cát ven bờ, động lực sóng mạnh và thủy triều không lớn. Từ Thừa Thiên Huế tới Ninh Thuận, có 12 đầm phá tiêu biểu với tổng diện tích khoảng 458 km vuông, phân bố trên khoảng 21% chiều dài bờ biển Việt Nam. Hệ đầm phá Tam Giang-Cầu Hai ở Thừa Thiên-Huế dài 70 km, rộng 216 km2 thuộc loại lớn nhất Đông Á và loại lớn trên thế giới . Hầu hết các tên gọi đầm, phá ở Miền Trung ứng với thuật ngữ lagoon trong tiếng Anh, nhưng có trường hợp không phải. Ví dụ, đầm Nha Phu ở Khánh Hoà không phải là một lagoon, mà là một vịnh biển nhỏ (small bay) có đáy bị bồi cạn đáng kể.
Đầm phá ven bờ ven bờ Miền Trung Việt Nam là hệ sinh thái có năng suất sinh học cao, là nơi lưu giữ nguồn giống sinh vật thủy sinh, đa dạng kiểu sinh cư, như vùng cửa sông, đầm lầy, thảm cỏ nước, bãi lầy có thực vật ngập mặn, đáy bùn lòng chảo, lạch triều, bãi triều cát, vùng triều đá, nên đa dạng sinh học cao. Đặc biệt, các cửa sông, đầm lầy và thảm cỏ nước trong đầm phá là nơi rất giàu dinh dưỡng, nguồn giống, nguồn lợi thủy sản và là nơi tập trung chim di trú tạo thành các sân chim lớn như ở cửa sông Ô Lâu trong phá Tam Giang trước đây.

**Đầm phá rạn san hô vòng**
Đầm phá rạn san hô vòng hình thành khi rặn san hô mọc lên trên trong khi quần đảo bị bao quanh bởi rặn san hô chìm xuống, cho đến khi chỉ còn lại rạn san hô trên mực nước biển. Đầm phá rạn san hô vòng có những nơi có độ sâu lớn hơn 20 m.
Tập tin:Atafutrim.jpg|thumb|giữa|Ảnh vệ tinh của rạn san hô vòng Atafu ở Tokelau trên Thái Bình Dương

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

Thể loại:Địa lý học
Thể loại:Vùng nước
Thể loại:Địa mạo đại dương và duyên hải
Thể loại:Thuật ngữ hải dương học
Khu vực một của nền kinh tế

Khu vực thứ nhất của nền kinh tế hay khu vực/lĩnh vực sản xuất sơ khai là một bộ phận của nền kinh tế, bao gồm các hoạt động biến đổi tài nguyên thiên nhiên thành sản phẩm sơ khai. Những sản phẩm này là nguyên liệu cho các ngành kinh tế khác. Các hoạt động kinh tế chủ yếu của lĩnh vực này gồm nông nghiệp, ngư nghiệp, lâm nghiệp, khai mỏ, khai khoáng và khai thác đá.
Các ngành công nghiệp chế tạo mà quá trình sản xuất gắn chặt với nguyên liệu thô như thu gom, bao gói, làm sạch, xử lý ban đầu và đặc biệt là các nguyên liệu này còn ở dạng thô sơ, chưa sử dụng được hoặc khó chuyên chở đi xa được coi thuộc về khu vực sản xuất sơ khai.
Khu vực sản xuất sơ khai chiếm phần quan trọng trong nền kinh tế các nước đang phát triển, ví dụ ngành chăn nuôi phổ biển ở Châu Phi nhưng chiếm tỷ lệ nhỏ ở Nhật Bản.
Tại các nước phát triển, lĩnh vực sản xuất sơ khai phát triển theo chiều sâu (nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm), áp dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ. Ví dụ, quá trình cấy hái và trồng tỉa được cơ giới hóa. Ở Hoa Kỳ, các máy gặt đập liên hợp được sử dụng để thu hoạch ngũ cốc, máy bay được dùng để rải thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ... tất cả chứng minh rằng khi nền kinh tế càng phát triển thì tư bản càng được đầu tư nhiều hơn để phát triển, mở rộng lĩnh vực sản xuất sơ khai. Những tiến bộ công nghệ và đầu tư cho phép khu vực sản xuất này sử dụng ít lực lượng lao động hơn, và vì thế, ở các nước phát triển, lực lượng lao động trong khụ vực thứ hai của nền kinh tế và khu vực dịch vụ chiếm tỷ lệ cao hơn so với khu vực thứ nhất.
Thêm vào đó, các nước phát triển có khả năng duy trì và phát triển hơn nữa những ngành kinh tế thuộc lĩnh vực sơ khai nhờ có nguồn của cải dồi dào. Ví dụ, Liên minh châu Âu sử dụng trợ cấp nông nghiệp để tạo ra vùng đệm, ngăn cản biến động tỷ lệ lạm phát và biến động giá cả sản phẩm nông nghiệp. Bằng cách này, họ có thể xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp với giá rẻ bất thường, dành lợi thế cạnh tranh trước các nước nghèo và chậm phát triển ở chính thị trường nước họ.

**Danh sách các quốc gia theo sản lượng nông nghiệp**

**Xem thêm**
 Ngành kinh tế- Khu vực hai của nền kinh tế- Khu vực ba của nền kinh tế- Thuyết nền kinh tế ba lĩnh vực- Khu vực bốn của nền kinh tế

**Chú thích**

+1
Thể loại:Tài khoản quốc gia
Thể loại:Kinh tế tài nguyên
Thể loại:Kinh tế thế giới
+1
Hawaii (định hướng)

Hawaii hoặc Hawaii có thể là:
*Hawaii, một tiểu bang của Hoa Kỳ tại Thái Bình Dương
*Quần đảo Hawaii, một chuỗi dài các đảo bao gồm các đảo thuộc tiểu bang Hawaii và những đảo khác, tổng cộng khoảng 137 đảo và rạn san hô vòng
*Đảo Hawaii, đảo lớn nhất trong quần đảo Hawaii
*Vương quốc Hawaii, Cộng hòa Hawaii và Lãnh thổ Hawaii, tất cả là tên gọi trước của tiểu bang Hawaii
*USS Hawaii, tên của hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ
*Tiểu thuyết Hawaiii của James Michener
*Phim Hawaii dựa vào tiểu thuyết trên
*Ban nhạc Hawaii
*Hawaii Five-O, một chương trình TV nổi tiếng được phát từ 1968 đến 1980.
Sân bay quốc tế Halim Perdanakusuma

Sân bay quốc tế Halim Perdanakusuma là một sân bay tọa lạc tại thành phố Đông Jakarta ở thủ đô Jakarta của  Indonesia, là sân bay chính của thủ đô này cho đến khi  Sân bay quốc tế Soekarno-Hatta được đưa vào sử dụng  ở Cengkareng.  Cho đến năm 1985, sân bay này phục vụ các tuyến quốc tế của Jakarta. Sân bay này hiệnnày phục vụ một số lượng lớn công ty hàng không chuyên dụng, bay thuê bao và máy bay cánh quạt. Đây cũng là căn cứ của phi đội 31 của Không lực Indonesia.
Thập kỷ 1960, sân bay này có tên gọi  Căn cứ Không quân Halim Perdana Kusumah, và trước khi nó có tên Sân bay Tjililitan, đô thị nơi nó tọa lạc.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 http://www.angkasapura2.co.id/ date=2019-12-13 
*WIHH
Thể loại:Sân bay Indonesia
Thể loại:Jakarta
Sân bay quốc tế Sultan Hasanuddin

Sân bay quốc tế Sultan Hasanuddin là một sân bay ở Ujung Pandang/Makassar, Nam Sulawesi, Indonesia WAAA.

**Lịch sử**
Sân bay Hasanuddin được xây dựng vào năm 1935 bởi Chính quyền Indies Hà Lan, được đặt tên bãi bay Kadieng và nằm khoảng 22 km về phía bắc của thành phố. Một đường băng sân bay với mặt cỏ có kích thước 1.600 mx 45 m (đường băng 08-26) đã được khánh thành vào ngày 27 tháng 9 năm 1937, đánh dấu bằng các chuyến bay thương mại nối liền Singapore với máy bayt KNILM D2/F6  của công ty KNILM (Koninklijke Nederlands Indische Luchtvaart Maatschappij). Năm 1942, chính phủ Nhật Bản đã mở bãi bay sử dụng lao động tù binh và đổi tên thành bãi bay Mandai. Trong năm 1945, chính phủ các đối tác Hà Lan xây dựng một đường băng mới.
Năm 1950, Bộ Công chính Chính phủ Indonesia, Cục sân bay tiếp quản bãi bay này, và nó đã được chuyển giao cho Hàng không dân dụng, nay là Tổng cục Vận tải hàng không vào năm 1955, mở rộng đường băng 2.345 mx 45m và đổi tên thành sân bay Air Mandai. Năm 1980, đường băng 13-31 được xây dựng với kích thước 2500 mx 45 m, trong năm đó, sân bay Air Mandai đổi tên thành sân bay Hasanuddin.
Ngày 20 tháng 8 năm 2008, nhà ga mới đi vào hoạt động. Nhà ga mới lớn gấp 5 lần nhà ga cũ và có thể phục vụ hầu hết các loại máy bay từ chiếc máy bay nhỏ đến Boeing 747.
Ngày 08 tháng 1 năm 2010, sân bay khánh thành xây dựng mới đường băng dài 3.100 m 3/21) cho bay thương mại. Với việc khánh thành đường băng thứ 2, Hasanuddin đã trở thành sân bay thứ hai tại Indonesia có hai đường băng sau sân bay quốc tế Soekarno-Hatta Jakarta. Đây cũng là sân bay duy nhất ở Indonesia có một cặp đường băng (như giao cắt nhau) không song song.
Từ 2011 - 2012, chính quyền địa phương sẽ bắt đầu mở rộng đường băng từ 3.100 m đến 3500 m để nó có thể phục vụ máy bay lớn nhất như 747. Dự án vẫn phải chờ đợi giải phóng mặt bằng của khu vực cư trú gần đó.

**Các hãng hàng không và các điểm đến**
Sảnh đi

**Tham khảo**
 Ujung Pandang/Makassar Destinations
Thể loại:Sân bay Indonesia
Sân bay quốc tế Sultan Iskandar Muda

Sân bay quốc tế Sultan Iskandar Muda WITT ở Banda Aceh, Indonesia. Nó được đặt tên theo vua Hồi giáo Aceh thứ 12  Iskandar Muda.

**Các hãng hàng không và các điểm đến**
Adam Air (Medan) 
*AirAsia (Kuala Lumpur) 
*Garuda Indonesia (Jakarta, Medan) 
*Kartika Airlines (Medan) 
*Lion Air (Jakarta, Medan) 
*Sriwijaya Air (Medan) 
*Mandala Airlines (Medan, Jakarta)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 http://www.angkasapura2.co.id/ date = ngày 13 tháng 12 năm 2019- Flights from Banda Aceh
*WITT
Thể loại:Sân bay Indonesia
Thể loại:Sân bay Aceh
Sân bay Abraham Lincoln Capital

Sân bay Abraham Lincoln Capital KSPI cũng được gọi đơn giản là Sân bay Capital, là một sân bay công cộng tọa tạc về phía Tây Bắc 5 km của thành phố Springfield ở Hạt Sangamon, Illinois, Hoa Kỳ.

**Các hãng hàng không và các điểm đến**
 American Airlines
** Trans States Airlines (St. Louis)- United Airlines
** Mesa Airlines (Chicago-O'Hare, Washington-Dulles)
** SkyWest (Chicago-O'Hare)
Sơ đồ sân bay Abraham Lincoln Capital Airport

**Tham khảo**
 site=05008.*A

**Liên kết ngoài**
  Abraham Lincoln Capital Airport (official site)
Abraham Lincoln Capital
Thể loại:Quận Sangamon, Illinois
Tốc độ phản ứng

Tốc độ phản ứng là biến thiên nồng độ của một trong các chất tham gia hoặc sản phẩm trong một đơn vị thời gian.
Thực nghiệm cho thấy rằng có những phản ứng xảy ra gần như ngay tức khắc, như phản ứng nổ, nhưng cũng có những phản ứng xảy ra rất chậm, thường là phản ứng giữa các hợp chất cộng hóa trị, nhất là những hợp chất hữu cơ.
Tốc độ phản ứng được xác định bằng độ biến thiên nồng độ của chất trong đơn vị thời gian, đơn vị là mol/ls hoặc mol/lh, M/s, mol/l.phút
trong đó mol/l là đơn vị của nồng độ còn s, h, phút là đơn vị thời gian.
Người ta phân biệt tốc độ trung bình với tốc độ tức thời của phản ứng hóa học. Nếu phản ứng có dạng tổng quát
aA + bB => mM + nN
thì tốc độ phản ứng có thể được xác định bằng độ giảm nồng độ hoặc của chất A hoặc của chất B hay bằng độ tăng nồng độ hoặc của chất M hoặc của chất N nhưng với quy ước lấy độ biến thiên nồng độ của chất chia cho hệ số của chất đó ở trong phương trình phản ứng.
Tốc độ phản ứng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như bản chất và nồng độ của các chất phản ứng, áp suất (nếu trong phản ứng có chất khí tham gia),nhiệt độ, bản chất của dung môi (nếu phản ứng được thực hiện trong dung dịch, sự có mặt của chất xúc tác...
Các yếu tố ảnh hưởng tốc độ phản ứng:
- Nồng độ: Khi tăng nồng độ chất phản ứng, tốc độ phản ứng tăng.-
- Áp suất: Đối với phản ứng có chất khí, khi tăng áp suất, tốc độ phản ứng tăng.
- Nhiệt độ: Khi tăng nhiệt độ, tốc độ phản ứng tăng.
- Diện tích bề mặt: Khi tăng diện tích bề mặt chất phản ứng, tốc độ phản ứng tăng.
- Chất xúc tác (xúc tác dương) là chất làm tăng tốc độ phản ứng, nhưng giữ nguyên sau khi phản ứng kết thúc.

**Tham khảo **
Thể loại:Hóa học