Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Các nước kém phát triển nhất

Tập tin:Least Developed Countries map.svg|nhỏ|400px|Nước kém phát triển
Các nước kém phát triển nhất là những quốc gia chậm phát triển nhất (xét cả về mặt kinh tế lẫn xã hội) trong số các quốc gia đang phát triển theo đánh giá của Liên Hợp Quốc. Quốc gia kém phát triển nhất còn được gọi là quốc gia nghèo nhất, hoặc thế giới thứ tư.

**Tiêu chí xác định quốc gia kém phát triển nhất**
Năm 2003, Liên Hợp Quốc đã quy định dựa vào các tiêu chí sau để xác định một quốc gia kém phát triển nhất và một số tổ chức kinh tế quốc tế như WTO cũng chấp nhận cách phân loại này của Liên Hợp Quốc:- Mức thu nhập thấp: Giá trị bình quân của chỉ số Tổng thu nhập quốc gia trên đầu người hàng năm trong vòng ba năm dưới 750 đô la Mỹ.
*Nguồn lực con người nghèo nàn: Chỉ số tài sản con người thấp hơn một mức nhất định.- Nền kinh tế dễ bị tổn thương: Chỉ số mức độ dễ tổn thương về kinh tế thấp hơn một mức nhất định.
Điều kiện để một quốc gia thoát khỏi nhóm những nước chậm phát triển nhất là quốc gia đó phải có ít nhất hai trong ba chỉ tiêu nói trên cao hơn một mức nhất định trong vòng hai năm liên tục. Tuy nhiên, nếu một mình chỉ số tổng thu nhập quốc dân trên đầu người vượt mức 900 đô la Mỹ thì quốc gia cũng có thể không còn bị coi là nước nghèo nhất.

**Danh sách nước kém phát triển nhất**

**Châu Phi (32 nước)**
Angola
*Bénin
*Burkina Faso
*Burundi
*name=Trung Phi
*Tchad
*Comoros
*Cộng hòa Dân chủ Congo
*Djibouti
*Eritrea
*Ethiopia
*Gambia
*Guinée
*Guiné-Bissau
*Lesotho
*Liberia
*Madagascar
*Malawi
*Mali
*Mauritania
*Mozambique
*Niger
*Rwanda
*Senegal
*Sierra Leone
*Somalia
*Nam Sudan
*Sudan
*Tanzania
*Togo
*Uganda
*Zambia

**Châu Á (8 nước)**
Afghanistan
*Bangladesh
*Campuchia
*Timor-Leste
*Laos
*Myanmar
*Nepal
*Yemen

**Châu Đại Dương (3 nước)**
Kiribati
*Quần đảo Solomon
*Tuvalu

**Châu Mỹ (1 nước)**
Haiti

**Xem thêm**
 Các nước phát triển- Các nước đang phát triển- Các nền kinh tế chuyển đổi

**Tham khảo**
Thể loại:Phân loại quốc gia kinh tế
Kém phát triển
Thể loại:Nợ
Người Nữ Chân

Người Nữ Chân (p=nǚzhēn) là một bộ phận thuộc nhóm các dân tộc Tungus sinh sống chủ yếu ở khu vực Mãn Châu (Trung Quốc) và phía Bắc của bán đảo Triều Tiên. Họ nổi tiếng với việc thành lập nên nhà Kim (tiếng Nữ Chân cổ: ancun gurun, tiếng Mãn Châu chuẩn: aisin gurun) trong lịch sử Trung Quốc (từ năm 1115 đến 1234). Tới thế kỷ 17, Nỗ Nhĩ Cáp Xích (Nurhaci) thống nhất các bộ tộc Nữ Chân và lập ra nhà Hậu Kim, sau đó, con trai ông là Hoàng Thái Cực đổi tên dân tộc Nữ Chân thành Mãn Châu, tức người Mãn, thành lập nên nhà Thanh.
Nhóm dân tộc chính ở vùng này là người Nữ Chân có tổ tiên từng chinh phục thành công miền bắc Trung Quốc và thành lập nên nhà Kim. Sau khi người Mông Cổ hủy diệt nhà Kim, một số người Nữ Chân tiếp tục định cư ở Trung Nguyên, trong khi đó, những người Nữ Chân giữ được bản sắc dân tộc thì vốn vẫn luôn sống ở đất tổ hoặc di cư trở về đất tổ từ Trung Nguyên. Đầu thời nhà Minh, người Nữ Chân đã phát triển thành ba nhóm tổ chức khác nhau. Người Nữ Chân sống ở cực bắc tại lưu vực Hắc Long Giang và Ô Tô Lý Giang, chủ yếu là thợ săn hoặc ngư dân, có lối sống khác hoàn toàn người Hán, nhà Minh gọi họ là Dã nhân Nữ Chân. Người Nữ Chân sống ở phía tây thì ưa chăn nuôi gia súc và sinh hoạt y hệt người Mông Cổ. Cuối cùng, người Nữ Chân ở phía nam, Kiến Châu Nữ Chân hoặc Mao Liên Nữ Chân, có lối sống tương tự người Hán, thường canh tác nông nghiệp định canh, về sau trở thành mối bận tâm lớn nhất của nhà Minh.
Trớ trêu thay, những dân tộc đến từ vùng biên giới đông bắc – tưởng chừng ít tiềm tàng mối đe dọa nhất trong các vùng lãnh thổ phía bắc – cuối cùng lại đặt dấu chấm hết cho nhà Minh. 

**Tham khảo**

**Đọc thêm**

**Liên kết ngoài**
  Bảng chữ cái Nữ Chân- zh  Trang web tiếng Nữ Chân và bảng chữ cái (Trang mã Big5 truyền thống của Trung Quốc) thông qua Internet Archive-  Tin tức của Nga về việc phát hiện ra khu chôn cất của người Nhím, tháng 7 năm 2012
Thể loại:Người Nữ Chân
Thể loại:Lịch sử Trung Quốc
Thể loại:Vùng Primorsky
Thể loại:Người Tungus
Thể loại:Dân tộc cổ đại Trung Quốc
Thể loại:Lịch sử Mãn Châu
Karachi

Karachi (; ڪراچي; ALA-LC: Karācī, Karachi_pronunciation.ogg) là thành phố đông dân nhất Pakistan, nội ô thành phố đông dân nhất và khu đô thị thành phố đông dân thứ 6 trên thế giới. Karachi đóng vai trò là thủ phủ của tỉnh Sindh. Được xem là một thành phố beta, thành phố là trung tâm công nghiệp và tài chính hàng đầu của Pakistan. Karachi là thành phố mang tính toàn cầu nhất Pakistan. Tọa lạc bên biển Ả Rập, Karachi đóng vai trò là điểm vận tải, và là nơi có hai hải cảng lớn nhất Pakistan, là cảng Karachi và cảng Bin Qasim, cũng như sân bay bận rộn nhất Pakistan.
Dù khu vực Karachi đã có người sống trong hàng thiên niên kỷ, thành phố chính nó được thành lập như một ngôi làng tên Kolachi năm 1729. Nơi này nhanh chóng trở nên quan trọng với sự xuất hiện của thực dân Anh, những người không chỉ biến Karachi thành một thành phố cảng lớn, mà còn kết nối nó với mạng lưới đường sắt rộng khắp. Vào thời điểm sự chia cắt Ấn Độ-Pakistan, đây là thành phố lớn nhất Sindh với dân số ước tính 400.000 người. Sau sự độc lập của Pakistan, dân số thành phố tăng chóng mặt với sự nhập cư của hàng trăm nghìn người tị nạn từ Ấn Độ. Kinh tế cũng theo đó mà phát triển, thu hút dân cư từ khắp Pakistan và Nam Á.
Karachi là một trong những thành phố thế tục và tự do về xã hội nhất Pakistan, và cũng là thành phố đa dạng nhất về ngôn ngữ, dân tộc, và tôn giáo của nước này. Với dân số ước tính từ 15 đến 23,5 triệu người ở vùng đại đô thị, Karachi là thành phố lớn nhất thế giới Hồi giáo, và chùm đô thị lớn thứ 10 thế giới. Karachi là một thành phố tăng trưởng nhanh, và có những cộng đồng đại diện cho gần như mọi dân tộc ở Pakistan. Karachi có hơn 2 triệu người nhập cư từ Bangladesh, 1 triệu người tị nạn Afghan, và 400.000 người Rohingya từ Myanmar.
Từng được biết đến như "Thành phố ánh sáng" vào thập niên 1960 và 1970 vì cuộc sống về đêm nhộn nhịp, những xung đột dân tộc, tôn giáo, và chính trị vào thập niên 1980 cùng sự tràn lan của vũ khí từ cuộc chiến tranh Liên Xô-Afghanistan đã gây nhiều biến động đến thành phố. Thành phố trở nên nổi tiếng vì tỉ lệ tội phạm bạo lực, nhưng số tội phạm được ghi nhận đã giảm nhanh chóng sau sự can thiệp của lực lượng Pakistan Rangers. Tỉ lệ giết người năm 2015 giảm 75% so với năm 2013, và tỉ lệ bắt cóc giảm 90%.

**Tham khảo**
41. Với một số ước tính đạt tới 7 triệu, thành phố Karachi tại Sindh, Pakistan là nơi tập trung đông người Pashtun đô thị nhất thế giới.
Thể loại:Thành phố của Pakistan
Thể loại:Bài cơ bản dài trung bình
Thể loại:Cố đô
Thể loại:Vùng đô thị Pakistan
Thể loại:Cảng Ấn Độ Dương
Họ Chuồn chuồn kim cánh rộng

Họ Chuồn chuồn kim cánh rộng (danh pháp khoa học: Calopterygidae) là một họ côn trùng thuộc bộ Odonata. Những loài chuồn chuồn kim cánh rộng này có sải cánh khoảng 5–8 cm. Họ này có khoảng 150-160 loài. Tại Trung Âu phổ biến nhất là chuồn chuồn kim cánh rộng có dải màu (Calopteryx splendens) và hai loài khác là chuồn chuồn kim cánh rộng tây nam Âu (Calopetryx xanthostoma) và chuồn chuồn kim cánh rộng màu đồng (Calopteryx haemorrhoidalis). Tại Nam Âu có 2 loài vừa liệt kê còn có chuồn chuồn kim cánh rộng màu lam (Calopteryx virgo).

**Phân loại và tiến hóa**
Có khoảng 150-160 loài chuồn chuồn kim cánh rộng, nằm trong 16 chi. Các chi nhiều loài nhất là Hetaerina với 37 loài sinh sống ở vùng cận bắc cực và nhiệt đới châu Mỹ, Calopteryx với 29 loài trong khu vực ôn đới và cận cực của đại lục Á-Âu và khu vực Bắc Phi, Indomalaysia và cận bắc cực cũng như Mnesarete với 22 loài ở vùng nhiệt đới châu Mỹ. Nhóm họ hàng chị em của chuồn chuồn kim cánh rộng là phân họ Haeterinidae.
Phân họ Caliphaeinae Tillyard & Fraser, 1939:- Caliphaea Hagen in Selys, 1859- Noguchiphaea Asahina, 1976
Phân họ Calopteryginae Selys, 1859:- Archineura Kirby, 1894- Atrocalopteryx Dumont, Vanfleteren, De Jonckheere, & Weekers, 2005- Calopteryx Leach, 1815- Echo Selys, 1853- Iridictyon Needham & Fisher, 1940- Matrona Selys, 1853- Mnais Selys, 1853- Neurobasis Selys, 1853- Phaon Selys, 1853- Psolodesmus McLachlan, 1870- Sapho Selys, 1853- Umma Kirby, 1890- Vestalis Selys, 1853
Phân họ Hetaerininae Selys, 1853:- Hetaerina Cowley, 1934- Mnesarete Hagen in Selys, 1853

**Đặc trưng**
Chuồn chuồn kim cánh rộng sinh sống ở châu Âu là những đại diện to lớn nhất trong họ này. Chúng có kích thước dài tới 5 cm và sải cánh rộng 6,0-7,5 cm. Thân của chuồn chuồn kim cánh rộng châu Âu là màu lục-lam ánh kim, những con đực còn có các cánh màu lam sặc sỡ, những loài có màu đồng thì màu của chúng dao động từ màu đồng tới màu nâu đồng. Loài Calopteryx splendens còn có chóp cánh trong suốt, vì thế người ta có thể dễ dàng phân biệt các loài này. Chuồn chuồn cái có các cánh mở rộng trong suốt và có rất ít loài với thân hình có màu sặc sỡ.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 50489- ID=102043- 5254-  Họ Chuồn chuồn Calopterygidae tại Việt Nam
Muỗm

Muỗm trong tiếng Việt có nhiều hơn một nghĩa. Nó có thể là:
*Trên 6.800 loài côn trùng thuộc họ Tettigoniidae, siêu họ Tettigonioidea. Xem bài Họ Muỗm.
*Một tên gọi khác của một loài thực vật thuộc chi Xoài là xoài hôi (Mangifera foetida). Xem bài Xoài hôi.
*Một trong các cách gọi, có lẽ là cách phát âm địa phương của từ muỗng (chẳng hạn trong từ một muỗm canh muối), tức là cái thìa - một dụng cụ nhà bếp. Xem bài thìa.
Lớp lipid kép

Lớp kép lipid hay lớp lipid kép là màng hay một vùng của màng chứa các phân tử lipid, thường là phospholipid. Lớp kép lipid là thành phần quan trọng của tất cả các loại màng sinh học, kể cả màng tế bào.

**Cấu trúc và chức năng**
Các lipid chính có ở màng sinh học ở động vật có vú là phospholipid (với hai loại chính là phosphoglyceride, và sphingomyelin), glycosphingolipid và cholesterol. Các lipid ở màng đều chứa những vùng kị nước (không tan trong nước nhưng tan trong dầu) và ưa nước (tan trong nước nhưng không tan trong dầu).
Trong môi trường nước, các phân tử lưỡng tính với nước thường tự tổ chức ở trạng thái bền về nhiệt động; chẳng hạn như cấu trúc micelle: vùng kị nước được che chắn khỏi nước, trong khi vùng ưa nước được nhúng vào môi trường nước.
Màng kép sinh học có khả năng thoả mãn yêu cầu về nhiệt động của các phân tử lưỡng tính đối với nước khi ở trong môi trường nước. Màng kép có cấu trúc như một tấm trong đó vùng kị nước của các phospholipid được che chắn khỏi môi trường nước, còn vùng ưa nước được nhúng vào nước. Chỉ có các đầu tận cùng hoặc bờ của các tấm này có thể phải tiếp xúc với môi trường không thuận lợi, nhưng các bờ này có thể tự cuốn lại thành túi kín. Màng kép đóng kín là một đặc tính quan trọng cho màng sinh học. Nó không thấm hầu hết các phân tử tan trong nước vì chúng không tan trong phần lõi kị nước của màng kép.
Các khí như ôxi, CO2 và nitơ - là những phân tử nhỏ hầu như không tương tác với dung môi - sẵn sàng khuếch tán qua vùng kị nước của màng. Các phân tử dẫn xuất từ lipid như hormone steroid, cũng dễ dàng đi ngang qua màng. Các phân tử hữu cơ không điện giải có mức khuếch tán khác nhau tuỳ thuộc vào hệ số phân chia dầu-nước (oil-water partition coefficient); phân tử càng tan trong lipid thì mức độ khuếch tán qua màng càng cao.
Các phân tử không tan trong lipid qua màng nhờ các kênh protein, đối với các ion hay phân tử nhỏ, hay protein vận chuyển, đối với các phân tử lớn hơn.

**Xem thêm**
 Micelle- Màng đơn

**Tham khảo**
Thể loại:Sinh học tế bào
Họ Muỗm

Muỗm tại vườn Quốc gia Ba Vì
Họ Muỗm, hay Vạc sành, Muồm muỗm, (danh pháp khoa học: Tettigoniidae) chứa trên 6.800 loài muỗm. Nó là một phần của phân bộ Ensifera (các loài có bộ phận sinh sản tựa như thanh kiếm), và là họ duy nhất trong siêu họ Tettigonoidea. Trong một số ngôn ngữ, chẳng hạn như tiếng Anh, người ta còn gọi nó là long-horned grasshopper nghĩa là châu chấu râu dài, hay bush-cricket nghĩa là dế bụi rậm. Xét về phân ngành thì muỗm là loài cận chủng với loài dế hơn là so với châu chấu.
Tại Bắc Mỹ, chúng có tên là katydid, một danh từ hài thanh nhại theo tiếng gáy của loài muỗm thuộc chi Pterophylla (nghĩa là "lá có cánh") sinh sống ở Bắc Mỹ. Muỗm đực có các cơ quan tạo âm nằm ở góc sau của cặp cánh trước. Khi gáy thì có tiếng như  âm thanh "Katy did, Katy didn't", vì thế mà có tên gọi đó. Ở một số loài thì muỗm cái cũng có khả năng gáy.
Có thể phân biệt muỗm với châu chấu và cào cào dễ dàng căn cứ trên chiều dài của râu; râu muỗm thì dài, có thể dài hơn cả thân, trong khi các loài châu chấu thì râu tương đối ngắn.
Có khoảng 255 loài sinh sống ở Bắc Mỹ, nhưng phần lớn chúng sinh sống ở vùng nhiệt đới.
Thức ăn của muỗm là các loại lá, hoa, vỏ cây và hạt, nhưng một số loài là những động vật ăn thịt, chúng chỉ ăn sâu bọ, ốc sên hoặc thậm chí là cả các động vật có xương sống nhỏ, như rắn hay thằn lằn. Một số loài bị coi là động vật dịch hại, chuyên phá hoại mùa màng của một số loài cây trồng và người ta cần phun thuốc trừ sâu để hạn chế sự phát triển của chúng.

**Phân loại họ Muỗm**
Tettigoniidae là một họ lớn và được chia thành một số phân họ:- Acridoxeninae- Agraeciinae- Austrosaginae- Bradyporinae- Conocephalinae- Copiphorinae- Decticinae- Ephippigerinae- Hetrodinae- Hexacentrinae- Lipotactinae- Listroscelidinae- Meconematinae- Mecopodinae- Microtettigoniinae- Phaneropterinae- Phasmodinae- Phyllophorinae- Pseudophyllinae- Pseudotettigoniinae- Saginae- Tettigoniinae- Tympanophorinae- Zaprochilinae- Phân họ chưa xác định gồm các chi:
** Arctolocusta
** Hermoniana
** Lithymnetes
** Triassophyllum

**Hình ảnh**

**Liên kết ngoài**
 Chi muỗm Scudderia Stål, 1873 - các hình ảnh chẩn đoán, lịch sử tự nhiên- Muỗm đồng cỏ hông đen - Conocephalus nigropleurum - hình ảnh chẩn đoán-  BugGuide.net--họ Tettigoniidae - Website về các loài côn trùng phát ra tiếng kêu ở Bắc Mỹ (SINA). date = ngày 13 tháng 1 năm 2009
Muỗm, họ
Thể loại:Họ Muỗm
Dodecan

Dodecan (dodecane) (còn gọi là dihexyl, bihexyl, adakan 12 hay duodecan) là một hydrocarbon thuộc nhóm ankan có công thức C12 H26. Dodecan có tất cả 355 đồng phân.
Dodecan được sử dụng như một dung môi cũng như trong quá trình chưng cất.
Dễ cháy=2

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Hướng dẫn về an toàn cho dodecan date = ngày 18 tháng 9 năm 2007-  Dodecan date = ngày 18 tháng 11 năm 2000
Thể loại:Dung môi
Thể loại:Alkan
Undecan

Undecan  (undecane) (hay còn gọi là hendecan) là một hydrocarbon thuộc nhóm ankan có công thức C11H24. Undecan có tất cả 159 đồng phân.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Hướng dẫn về an toàn cho Undecane date = ngày 18 tháng 2 năm 2007-  Undecan date = ngày 16 tháng 12 năm 2000
Thể loại:Alkan
Decan

Decan (decane) là một hydrocarbon thuộc nhóm ankan có công thức C10H22. Công thức triển khai CH3(CH2)8CH3.
Có 75 đồng phân của decan, tất cả đều là các chất lỏng dễ cháy trong điều kiện nhiệt độ phòng. Decan là một trong các hợp chất cấu thành của xăng. Tương tự như các alkan khác, nó không phân cực và vì thế nó không hòa tan trong các dung môi phân cực như nước.

**Các đồng phân của C10H22**

**Mạch thẳng**
 Decane

**Nonane**
 2-metylnonane- 3-metylnonane- 4-metylnonane- 5-metylnonane

**Octan**

**Etyl**
 3-ethyloctan- 4-ethyloctan

**Dimethyl**

**Heptane**

**Propyl**
 4-n-Propylheptan hoặc 4-Propylheptan- 4 - (1-metyletyl) heptan hoặc 4-Isopropylheptan

**Etyl + Metyl**

**Trimethyl**

**Hexane**

**Methyl + Propyl**
 2-metyl-3- (1-metyletyl) hexan hoặc 3-isopropyl-2-metylhexan

**Đietyl**
 3,3-Diethylhexan- 3,4-Diethylhexan

**Etyl + Dimetyl**

**Tetramethyl**

**Pentane**

**Dimethyl + Propyl**
 2,4-Dimetyl-3- (1-metyletyl) pentan hoặc 3-Isopropyl-2,4-đimetylpentan

**Dietyl + Metyl**
 3,3-dietyl-2-metylpentan

**Etyl + Trimetyl**
 3-etyl-2,2,3-trimetylpentan- 3-etyl-2,2,4-trimetylpentan- 3-etyl-2,3,4-trimetylpentan

**Pentamethyl**
 2,2,3,3,4-Pentametylpentan- 2,2,3,4,4-Pentametylpentan

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Hướng dẫn về an toàn cho decan date=2011-01-23 -  Thông tin về decan-  75 đồng phần của decan date=2021-04-21
Octan

Octan  (octane) là một hyđrocacbon thuộc nhóm ankan có công thức C8H18.
Octane có 18 đồng phân, gồm:- 2,2,3,3-Tetramethylbutan- 2,2,3-Trimethylpentan- 2,2,4-Trimethylpentan (isooctan)- 2,3,3-Trimethylpentan- 2,3,4-Trimethylpentan
*3-Methyl-3-ethylpentan
*2-Methyl-3-ethylpentan
*2,2-Dimethylhexan- 2,3-Dimethylhexan- 2,4-Dimethylhexan- 2,5-Dimethylhexan
*3,3-Dimethylhexan
*3,4-Dimethylhexan
*3-Ethylhexan- 2-Methylheptan- 3-Methylheptan- 4-Methylheptan- Octan mạch thẳng (n-octan)

**Tính chất**
Có tính chống nổ kém. Không tan trong nước; có trong dầu mỏ. Đồng phân 2,2,4-trimetylpentan (isooctan) có trong xăng, có tính chống nổ được dùng làm chất chuẩn để đánh giá tính chống nổ của xăng. Isooctane tinh khiết được coi như có chỉ số octane = 100.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Hướng dẫn về an toàn đối với n-octan-  Hướng dẫn về an toàn đối với  2-methylheptane-  Hướng dẫn về an toàn của NIOSH-  Hướng dẫn về an toàn cho octan date = ngày 18 tháng 10 năm 2007
Thể loại:Alkan
Thể loại:Hydrocarbon
SMAF

SMAF, viết tắt từ Synthetic music Mobile Application Format (định dạng âm nhạc tổng hợp ứng dụng cho di động), là định dạng dữ liệu âm nhạc được quy định bởi Yamaha cho các thiết bị điện tử cầm tay như điện thoại di động và PDA. Phần mở rộng của tập tin SMAF là .MMF.
Ứng dụng thường gặp nhất của SMAF là tạo nhạc chuông cho điện thoại di động; tuy nhiên, đặc tả đầy đủ của SMAF cũng hỗ trợ cả cho hình ảnh.
Các thiết bị tích hợp một trong số các chip âm thanh Yamaha MA-1, MA-2, MA-3, MA-5, và MA-7 có khả năng chơi các tập tin SMAF. Các chip này hiện nay đã có trong nhiều loại điện thoại di động. Các chip MA-1, MA-2, MA-3, MA-5 và MA-7 tương ứng với số nốt chúng có thể chơi đồng thời là 4, 16, 40, 64, và 128 nốt.
Ưu điểm của tập tin âm thanh SMAF là chúng có kích thước nhỏ hơn (khoảng 1/2-2/3) tập tin âm thanh SMF tương đương (MIDI chuẩn).

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Trang web về SMAF của Yamaha
Thể loại:Âm thanh
Thể loại:Điện thoại di động
Thể loại:Sơ khai công nghệ
Thể loại:Dự án phát triển Wikipedia tiếng Việt

Dự án Phát triển Wikipedia tiếng Việt là nơi tập trung các nỗ lực sử dụng kỹ thuật lập trình để phát triển các tính năng mới của MediaWiki phù hợp với tiếng Việt, thêm tính năng cho Wikipedia tiếng Việt hay tạo các tính năng cho các trang web, diễn đàn tương tác với Wikipedia tiếng Việt.
Wikipedia
Thể loại:Wikipedia
Nam thiên trúc

Nandina domestica
Nandina domestica (nam thiên trúc), là một loài cây bụi có thân dạng rễ mút, thuộc họ Hoàng mộc (Berberidaceae); và nó thuộc về chi độc (một) loài có danh pháp Nandina. Nó có nguồn gốc ở miền đông châu Á, từ khu vực Himalaya kéo dài về phía đông tới Nhật Bản. Mặc dù tên gọi có từ trúc, nhưng nó không có quan hệ họ hàng gì với tre, trúc.
Nó là một loại cây bụi mọc thẳng, cao tới 2 m, với hàng loạt các thân, thường không tạo nhánh, mọc lên từ rễ. Lá thường xanh (đôi khi là sớm rụng trong các khu vực lạnh hơn), dài 50–100 cm, là loại lá lông chim phức đôi hay ba, với các lá chét dài khoảng 4–11 cm và rộng 1,5–3 cm. Các lá non về mùa xuân có màu hồng nhạt hay đỏ trước khi chuyển thành màu xanh lục; các lá già chuyển màu thành đỏ hay tía trước khi rụng. Hoa màu trắng, mọc vào đầu mùa hè thành cụm hình nón cao trên tán lá. Quả là loại quả mọng màu đỏ tươi, đường kính 5–10 mm, chín vào cuối mùa thu và thường là tồn tại suốt cả mùa đông.

**Nuôi trồng**
Nó được trồng khá rộng rãi trong vườn dưới vai trò của một loại cây cảnh; trên 60 giống đã được đặt tên tại Nhật Bản, là khu vực mà loài này rất phổ biến. Nó đã được đưa vào Bắc Mỹ và đã thích nghi với môi trường sinh sống mới tại khu vực miền đông.

**Tham khảo**
Huxley, A., (1992). New RHS Dictionary of Gardening 3: 284-285. Macmillan.- Thực vật Bắc Mỹ: Nandina domestica
D
Chùa Liên Phái

Chùa Liên Phái là một ngôi chùa ở thủ đô Hà Nội, Việt Nam. Chùa nằm trong ngõ Liên Phái, phố Bạch Mai, thuộc phường Cầu Dền, quận Hai Bà Trưng. Liên Phái là tên của chùa từ năm 1840, trước đó chùa có tên là Liên Hoa rồi Liên Tông.

**Lịch sử**
Theo kể lại, chùa Liên Hoa được dựng lên sau khi ông hoàng Trịnh Thập (có tài liệu ghi là Trịnh Hợp) (sinh năm 1696, mất năm 1733) con Tấn Quang Vương Trịnh Bính, là cháu nội Chúa Trịnh Căn và là Phò mã vua Lê Hy Tông (Trịnh Thập lấy người công chúa thứ 4) phát hiện một ngó sen sau khi đào đất ở gò cao sau phủ (phường Hồng Mai, sau đổi tên thành Bạch Mai)) để xây bể cạn. Trịnh Thập cho rằng đây là dấu hiệu của Phật và tin rằng mình có duyên với đạo. Vì vậy, Trịnh Thập quyết định chuyển phủ của mình thành chùa Liên Hoa, đồng thời theo đạo Phật, trở thành Lân Giác Thượng Sĩ trụ trì trong chính ngôi chùa này. Theo tấm bia đá khắc năm Tự Đức thứ 10 (1857) hiện còn ở chùa, chùa được xây dựng vào năm Bảo Thái thứ 7 (tức 1726). Năm 1733, Trịnh Thập (lúc đó mới 37 tuổi) mất và được chôn cất trong Tháp Cứu Sinh xây ở chính nơi tìm thấy ngó sen. Sau đó, chùa được đổi tên thành chùa Liên Tông. Đến năm 1840, chùa được đổi tên thành Liên Phái như hiện nay vì kiêng huý vua Thiệu Trị.

**Các đời trụ trì**
 Thiền Sư Như Trừng Lân Gíac- Thiền sư Tính Dược- Tổ Khai Sơn - Tổ Bảo Sơn- Tổ Từ phong- Hòa thượng Thích Thanh Tuệ (?-6/1992)- Hòa Thượng Thích Gia Quang (1954) trụ trì (1992- nay)

**Kiến trúc**
Chùa đã được nhiều lần tu sửa, trong đó được sửa chữa lớn vào các năm Ất Mão (1855) và Kỷ Tỵ (1869). Trước cổng chùa là ngôi tháp Diệu Quang cao 10 tầng có hình lục lǎng, đây là ngôi tháp xây theo kiểu 1 tòa Cửu Phẩm Liên Hoa và là tòa Tháp Cổ nhất, lai lịch rõ nhất trong nội Đô Hà Nội. Có hai hồ rộng ở hai bên cổng chùa. Trong chùa, có một sân rộng, nhà bái đường và khu tam bảo là nơi thờ Phật. Nhà tổ cách khu tam bảo một sân nhỏ. Ngoài ra, chùa còn có nhà bia với 34 tấm bia ghi sự tích và lịch sử của chùa cũng như tên những người đóng góp công đức.
Phía sau chùa là khu vườn tháp với 9 ngôi tháp xây thành 3 hàng trên một gò đất cao lần lượt có 2, 5 và 2 ngôi tháp. Ở hàng giữa có tháp Cửu Sinh xây bằng đá - đây là ngôi tháp cổ nhất trong nội thành Hà Nội. Khoảng năm 1890, người ta còn xây dựng một ngọn tháp cao 9 tầng có kiến trúc rất đẹp trong chùa.
Ngoài tượng Phật, trong chùa còn có tượng Lân Giác Thượng Sĩ và một quả chuông có khắc chữ "Liên Tông tục diện" (có nghĩa "Liên Tông kế tục sáng ngời").

**Tham khảo**
Sổ tay Văn Hoá Việt Nam, Đặng Đức Siêu, Nhà Xuất Bản Lao động 2006

**Xem thêm**
Danh sách chùa Hà Nội

**Liên kết ngoài**
 Du lịch Hà Nội - Chùa Liên Phái date=2006-11-02 .
Liên Phái
Rượu đế Gò Đen

Rượu đế Gò Đen, thường được gọi tắt là Đế Gò Đen, là tên một loại rượu trắng (rượu đế), cùng với Rượu Xuân Thạnh (Trà Vinh) và Rượu Phú Lễ (Bến Tre) tạo nên Tam vị danh tửu miền Tây nổi tiếng của Việt Nam. Đây là một loại rượu được nấu từ gạo, hoặc nếp mỡ, nếp than, theo phương pháp cổ truyền, sản xuất ở địa danh Gò Đen, Bến Lức, Long An.

**Đặc điểm**
Đây là một loại rượu đế có nồng độ cồn rất cao, có thể lên đến 50 độ cồn, là một đặc sản của Long An nói riêng và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long nói chung. Cũng như nhiều loại rượu địa phương nổi tiếng trên thế giới (như rượu Mao Đài của Trung Quốc) đế Gò Đen được nhấn mạnh về vấn đề thổ nhưỡng, nên để có một sản phẩm ngon, đế Gò Đen phải được nấu tại vùng Gò Đen.
Dù theo truyền thống thì đế Gò Đen được nấu từ gạo. Tuy nhiên, ngày nay những người sàn rượu Việt Nam và thế giới thường rất chuộng loại đế Gò Đen được nấu từ gạo nếp. Tuy nhiên, số lượng sản xuất loại đế nếp này ít hơn nhiều so với loại nấu từ gạo truyền thống. Loại rượu gạo này rất nhiều địa phương ở Việt Nam nấu, (chất lượng cũng khác nhau tùy vùng), Rượu Nếp, Rượu Nếp Than.
Đặc sản Rượu Đế Gò Đen được nấu từ các lò rượu tại gia theo phương pháp truyền thống ở các vùng lân cận tại khu vực Gò đen, Long Hiệp, Mỹ Yên (huyện Bến Lức), Phước Vân, Long Cang, Long Định (huyện Cần Đước).
Cũng như nhiều thương hiệu địa phương nổi tiếng tại Việt Nam khác, đế Gò Đen cũng gặp nhiều vấn đề trong việc giữ gìn thương hiệu. Do nhu cầu quá cao của những người sành rượu đối với loại rượu đế nổi tiếng này, đã có nhiều trường hợp sản phẩm kém chất lượng cũng như bị làm giả, làm nhái, gây ảnh hưởng đến thương hiệu đế Gò Đen.
Nổi bật hiện nay là công ty cổ phần sản xuất kinh doanh rượu đế gò đen có trụ sở tại xã phước lợi, gò đen. Với khát vọng phục dựng lại làng nghề nấu rượu tại Gò Đen.
Rượu hoàn toàn được nấu thủ công theo phương pháp truyền thống, có được thời gian ủ nên rượu đầm, mùi nếp lức nguyên bản thơm tự nhiên lan tỏa từ lúc mở nắp chai, uống vào cay mà không sốc, không gắt cổ, hậu ngọt sâu. 
Các chứng nhận OCOP 4 sao, Tiêu chuẩn an toàn VSTP HACCP là minh chứng tuyệt đối về mức độ đảm bảo cho người tiêu dùng khi sử dụng.
Có thể tham khảo thêm về địa chỉ rượu tin cậy tại website: degoden.vn.

**Xem thêm**
Nhậu

**Tham khảo**
Thể loại:Rượu Việt Nam
Thể loại:Đặc sản Long An
Dưa bồn bồn

Dưa bồn bồn là một món dưa muối được làm từ phần gốc non của cây bồn bồn ủ trong nước gạo pha muối. Đây là một trong những món ăn đặc trưng của vùng Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau. Khi ăn, dưa bồn bồn thường được chấm nước tương, nước cá kho, thịt kho. Dưa còn được xào cùng tép, thịt, cá, hoặc dùng để nấu canh chua với các loại cá như cá ngác, cá rô, cá bông lau, cá ba sa, cá dứa.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Dưa bồn bồn
Bồn bồn
Thể loại:Ẩm thực Bạc Liêu
Thể loại:Ẩm thực Cà Mau
Thể loại:Ẩm thực Sóc Trăng
Mắm bò hóc

Mắm bò hóc, pò hoóc, prahok hay pro hoc (prâhŏk, IPA) là tên một loại mắm làm từ nguyên liệu chính là cá nước ngọt, do người Khmer ở Campuchia cũng như người Khmer ở Nam Bộ Việt Nam thực hiện. Đây là một loại thực phẩm tiêu biểu trong ẩm thực Khmer.

**Cách thức làm mắm**
Mắm bò hóc được làm từ bằng cá nước ngọt, bỏ ruột, đánh vẩy, rồi giã nát. Cá sau đó để một nắng rồi đem nén trong vại với muối và gia vị. Thành phần gia vị có thể là đường, tiêu, tỏi, ớt, cơm nguội theo một tỷ lệ nhất định. Cá hơi ươn được ủ với các nguyên liệu, dằn cho rỏ nước (nước chảy ra có thể làm nước mắm) và xác cá tiếp tục được sấy tương đối khô, có thể cho thêm thính vào và tiếp tục trộn trước khi cho vào hũ phơi vài tháng là có thể sử dụng.

**Ẩm thực Khmer**
Tập tin:Prahok Ang detail.jpg|phải|nhỏ|Mắm bò hóc trộn gia vị và thịt heo gói lá chuối rồi đem nướng
Mắm bò hóc được người Khmer xem như đặc sản dùng để đãi khách quý đến thăm nhà và là nguyên liệu thích hợp để làm nước lèo trong món bún nước lèo. Ở Campuchia mắm bò hóc có ba dạng chính khi dùng. 
*Prahok jien tức mắm bò hóc chiên là mắm đem trộn với thịt heo hoặc thịt bò và ớt rồi chiên dùng ăn kèm với dưa leo, cà tím hoặc cơm.
*Prahok gop hay prahok ang là mắm trộn thịt, gói lá chuối rồi nướng lửa.
*Prahok chow là mắm sống, khi dùng thì giã với sả, cà pháo, ớt vắt thêm nước chanh để làm nước chấm.

**Xem thêm**
 Bún nước lèo- Mắm

**Tham khảo**
Thể loại:Ẩm thực Campuchia
Bò Hóc
Thể loại:Từ gốc Khmer
Thể loại:Xốt cá
Hoàng liên

Hoàng liên là tên gọi chung của các loài thực vật sau đây:- Là một trong các tên gọi của một họ thực vật với danh pháp khoa học Berberidaceae: họ Hoàng liên gai hay họ Hoàng mộc, thuộc bộ Mao lương (Ranunculales). Xem bài họ Hoàng mộc.- Trong họ Hoàng mộc, các chi sau đều có thể có tên gọi là hoàng liên:
** Chi Berberis - hoàng liên gai, hoàng mộc.
** Chi Jeffersonia - tiên hoàng liên.
** Chi Mahonia - hoàng liên ô rô.- Trong họ Mao lương (Ranunculaceae) cùng bộ với họ trên.
** Tên gọi của các loài trong chi Coptis. Một số loài trong chi này được dùng làm thuốc trong Đông y. Xem bài Chi Hoàng liên.
** Trong tên gọi của các loài thuộc chi Thalictrum. Xem bài chi Thổ hoàng liên- Trong họ Biển bức cát (Menispermaceae) cùng bộ với các họ trên.
** Một trong các tên gọi của các loài thuộc chi Fibraurea là nam hoàng liên. Xem bài Chi Hoàng đằng.
Bên cạnh đó, Hoàng Liên còn là tên riêng của dãy núi Hoàng Liên (tức Hoàng Liên Sơn), dãy núi nổi tiếng ở Tây Bắc Bộ Việt Nam. Tên dãy núi này lại được đặt cho:
*Vườn quốc gia Hoàng Liên: vườn quốc gia nằm trên dãy Hoàng Liên Sơn, thuộc địa bàn hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu
*Xã Hoàng Liên thuộc thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai.

**Xem thêm**
Hoàng Liên Sơn (định hướng)
Chi Hoàng liên

Lá của Coptis aspleniifolia
Chi Hoàng liên (danh pháp khoa học Coptis) là một chi của khoảng 10–15 loài thực vật có hoa trong họ Mao lương (Ranunculaceae), có nguồn gốc ở châu Á và Bắc Mỹ.
Một số loài
*Coptis aspleniifolia
*Coptis chinensis - hoàng liên Trung Quốc, gia liên
** Coptis chinensis thứ brevisepala hoàng liên đài hoa ngắn
** Coptis chinensis thứ chinensis hoàng liên (nguyên chủng), kê trảo, vị liên
*Coptis deltoidea - hoàng liên lá tam giác
*Coptis groenlandica
*Coptis japonica
*Coptis laciniata
*Coptis occidentalis
*Coptis omeiensis - hoàng liên Nga Mi, dã liên, phượng vĩ liên
*Coptis quinquefolia - hoàng liên năm lá, ngũ diệp hoàng liên
*Coptis quinquesecta - hoàng liên chân gà, ngũ liệt hoàng liên
*Coptis tectoides- vân liên
*Coptis teeta- vàng đắng, hoàng liên, hoàng liên Vân Nam, hoàng đằng. Cần lưu ý là một số loài trong chi Fibraurea thuộc họ Tiết dê (Menispermaceae) cùng bộ Mao lương cũng có tên gọi là hoàng đằng hay nam hoàng liên. Tên gọi hoàng đằng còn là tên gọi của một họ thực vật khác là Gelsemiaceae thuộc bộ Long đởm (Gentianales).
*Coptis trifolia
Quả của Coptis occidentalis.

**Sử dụng**
Hoạt chất chính trong các loài hoàng liên này là berberine, do vậy các loài hoàng liên này đều có thể sử dụng làm thuốc.
Coptis teeta được sử dụng như là một loài cây thuốc trong khu vực Himalaya của Ấn Độ, trong vai trò của một loại thuốc điều trị chứng khó tiêu. Tại Việt Nam và Trung Quốc người ta cũng dùng hoàng liên làm thuốc với các tác dụng kháng vi khuẩn đối với một số loài trong các chi Streptococcus, Neisseria, Staphylococcus, Shigella hay kháng virus, chống nấm (Leptospira spp.), hạ huyết áp, tác dụng nội tiết trong vai trò của chất kháng adrenaline, với hệ mật: lợi mật và có thể làm tăng việc tạo nên mật cũng như làm giảm dộ dính của mật, tác dụng lên hệ thần kinh trung ương. Berberine khi dùng liều nhỏ có tác dụng kích thích vỏ não, nhưng liều lớn lại tăng sự ức chế hoạt động của vỏ não v.v. 

**Liên kết ngoài**
 72623- 3441- ID=18763- Thực vật Bắc Mỹ: Coptis- Thực vật Trung Quốc: Coptis

Hoàng liên, chi
Thể loại:Thảo mộc
Thể loại:Thực vật được sử dụng trong Đông y
Hoàng đằng

Hoàng đằng trong tiếng Việt có nhiều hơn một nghĩa. Nó có thể là:- Tên gọi của một họ thực vật là họ Hoàng đằng hay họ Lá ngón. Danh pháp khoa học: Gelsemiaceae, thuộc bộ Long đởm (Gentianales).- Tên gọi của một chi thực vật là chi Hoàng đằng (Fibraurea) thuộc họ Biển bức cát (họ Tiết dê) (Menispermaceae), bộ Mao lương (Ranunculales).- Một trong số các tên gọi của loài Coptis teeta, thuộc chi Hoàng liên (Coptis) thuộc họ Mao lương (Ranunculaceae), bộ Mao lương (Ranunculales).
Thủ tướng Quốc gia Việt Nam

Thủ tướng Quốc gia Việt Nam là chức vụ đứng đầu và điều hành chính phủ dưới quyền Quốc trưởng Quốc gia Việt Nam. Tiền thân của chức vụ này là chức vụ Thủ tướng Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ. Chức vụ Thủ tướng của Quốc gia Việt Nam (1949-1955) được chỉ định bởi Quốc trưởng Bảo Đại và chịu trách nhiệm với Quốc trưởng. Tuy nhiên, trên thực tế, do tính chất phụ thuộc của chính quyền Quốc gia Việt Nam, chức vụ Thủ tướng Quốc gia Việt Nam chỉ mang nhiều tính chất danh nghĩa, không có thực quyền. Các quyết định quan trọng lớn nhỏ của Quốc gia Việt Nam đều từ Phủ Cao ủy Cộng hòa Pháp tại Đông Dương.
Người cuối cùng giữ chức vụ Thủ tướng Quốc gia Việt Nam là Ngô Đình Diệm. Sau khi người Pháp rút khỏi Đông Dương theo Hiệp định Genève, 1954, năm 1955, với sự hậu thuẫn của người Mỹ, ông đã cho tổ chức trưng cầu dân ý riêng tại miền Nam Việt Nam, phế truất Quốc trưởng Bảo Đại, thành lập chính quyền Việt Nam Cộng hòa, do chính bản thân ông nắm quyền Nguyên thủ.

**Danh sách Thủ tướng Quốc gia Việt Nam**

**Chú thích**

**Tham khảo**
Thể loại:Quốc gia Việt Nam
Ve (ký sinh)

Ve, còn gọi là bét hoặc tích (Ixodida) là các loài hình nhện, thường dài từ 3 đến 5 mm, là một phần của liên bộ Parasitiformes. Cùng với ve bét, chúng tạo thành phân lớp Acari. Ve là các loài ký sinh bên ngoài, sống bằng cách hút máu của động vật có vú, chim, và đôi khi cả bò sát và lưỡng cư. Ve tiến hóa từ kỷ Phấn trắng, dạng hóa thạch phổ biến nhất là ngâm hổ phách. Ve phân bố rộng rãi trên khắp thế giới, đặc biệt là ở những vùng khí hậu ấm áp, ẩm ướt.
Đa số tất cả các loài ve thuộc một trong hai họ chính, họ Ixodidae (ve cứng), và họ Argasidae (ve mềm). Con trưởng thành có cơ thể hình trứng hoặc hình quả lê, trở nên đầy máu khi chúng ăn, và có 8 chân. Ngoài việc có một tấm chắn cứng trên mặt lưng, ve cứng có cấu trúc giống như mỏ ở phía trước có chứa miệng, trong khi bọ ve mềm gồm miệng ở mặt dưới cơ thể. Cả hai họ đều xác định vị trí vật chủ tiềm năng bằng mùi hoặc từ sự thay đổi của môi trường.
Ve có bốn giai đoạn trong vòng đời của chúng, đó là trứng, ấu trùng, nhộng và trưởng thành. Ve cứng có ba vật chủ, mất ít nhất một năm để hoàn thành vòng đời của chúng. Ve mềm có tới bảy giai đoạn nhộng, mỗi giai đoạn đều cần máu. Do có thói quen hút máu nên ve là vật trung gian truyền nhiều bệnh ảnh hưởng đến con người và các động vật khác.

**Hình thái**
Giống như các loài hình nhện khác, cơ thể ve có hai phần: đầu-ngực và bụng.
Có hai loại ve chính: 
*Ve cứng (Ixodidae): loại này có vỏ bọc thân làm bằng chất kitin. Ve cứng dùng móc ở hàm bám vào thân con vật chứa nhiều ngày, hút máu đến khi no mới nhả ra.
*Ve mềm (Argasidae): loại này sống trong các hốc kín, chỉ chạy ra kiếm ăn trong thời gian ngắn rồi bỏ về.
Ngoài ra còn có họ Nuttalliellidae gồm chỉ một loại ve rất hiếm thấy sống ở châu Phi.

**Lây bệnh**
Các loại ve chủ yếu kí sinh trên cơ thể vật nuôi trong nhà, đặc biệt là chó. Chúng lây lan từ động vật này qua động vật khác khi động vật tiếp xúc với nhau. Ve không những hút máu của động vật, mà còn có khả năng truyền nhiễm một số loại bệnh sang người. Một vài loài ve có thể tiết ra độc tố nguy hiểm.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Muma, Walter:  Lyme Disease: Nature Class - tháng 3 năm 1997 date = ngày 7 tháng 8 năm 2008.
*Stafford, Kirby C. III:  Tick Bite Prevention date = ngày 12 tháng 9 năm 2005, Connecticut Department of Public Health, Feb. 1999.
*Fivaz, B., T. Petney, và I. Horak. 1993. Tick Vector Biology: Medical and Veterinary Aspects. Springer. ISBN 0-387-54045-8.
Thể loại:Động vật ký sinh
Thể loại:Ve (ký sinh)
Dầu diesel

Dầu diesel, còn gọi là dầu gazole, là một loại nhiên liệu lỏng, tinh chế từ dầu mỏ có thành phần chưng cất nằm giữa dầu hỏa (kerosene) và dầu nhờn (lubricating oil). Chúng có nhiệt độ bay hơi thường từ 175 đến 370 độ C. Các nhiên liệu Diesel nặng hơn, với nhiệt độ bay hơi từ 315 đến 425 độ C. Dầu diesel được đặt tên theo nhà sáng chế Rudolf Diesel, và được sử dụng trong loại động cơ đốt trong cùng tên, động cơ diesel.

**Ưu và nhược điểm**
Ưu điểm: dầu diesel thải ra môi trường ít cacbon monoxit, hydrocarbon và carbon dioxide - những chất thải dẫn đến hiệu ứng nhà kính gây ra sự nóng lên toàn cầu.
*Nhược điểm: dầu diesel chứa một lượng cao các hợp chất nitơ và bồ hóng, góp phần tạo ra mưa axit, khói và ảnh hưởng tới điều kiện sức khỏe.

**Ứng dụng**
Dầu diesel được sử dụng chủ yếu cho động cơ diesel (đường bộ, đường sắt, đường thủy) và một phần được sử dụng cho các tuabin khí trong công nghiệp phát điện, xây dựng…

**Tham khảo**
Thể loại:Động cơ diesel
Thể loại:Hóa dầu
Thể loại:Chất lỏng
Thể loại:Vùng sinh thái

Thể loại:Sinh địa lý
Thể loại:Quần xã sinh vật
Thể loại:Phân loại
Thể loại:Bảo vệ thiên nhiên
Sinh thái
Thể loại:Môi sinh
Sinh thái
Thể loại:Phân loại học địa lý
Thể loại:Namibia

Thể loại:Quốc gia châu Phi
Thể loại:Quốc gia thành viên Khối Thịnh vượng chung Anh
Thể loại:Quốc gia Nam Phi
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh
Thể loại:Cộng hòa
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Afrikaans
Thể loại:Khách Gia

Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Hồng Kông
Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Trung Quốc
Thể loại:Giang Tây
Thể loại:Phúc Kiến
Thể loại:Quảng Đông
Thể loại:Phân hệ dân tộc Hán
Bản mẫu:ArB

Tiếng Ả rập: ‎ ​
__NOTOC__

**Mục đích**
Tiêu bản này được sử dụng để giúp cho việc viết và định dạng ký tự Ả rập được tô đậm. Nó sẽ cho thêm 1 ký tự trống ở cuối làm dừng việc chữ chạy từ phải sang trái. Xem thêm Wikipedia:Quy ước đặt tên (Arabic).

**Cách dùng**
cho kết quả:
 Arabic script
de:Vorlage:ArS
Bản mẫu:Arabicnav

== Xem thêm**
 Ar, để viết chữ Ả Rập- ArB, để viết chữ Ả Rập đậm- ArL, để viết chữ Ả Rập lớn- ArTranslit, để chuyển tự chữ Ả Rập- ArabDIN- lang-ar- PerB, để viết chữ Ba Tư đậm
Bản mẫu:ArTranslit

chuyển tự: 
__NOTOC__

**Mục đích**
Tiêu bản này giúp cho việc viết, định dạng và chuyển tự chữ Ả rập. Xem thêm Wikipedia:Quy ước đặt tên(Arabic). 

**Cách sử dụng**
cho kết quả:
 transliterated Arabic
Bản mẫu:ArabDIN

__NOTOC__

**Mục đích**
Phiên bản này được dùng để giúp cho việc viết, định dạng ký tự Ả rập và chuyển tự. Xem thêm Wikipedia:Quy ước đặt tên (Arabic). 

**Cách sử dụng**
cho kết quả:
 transliterated Arabic
Doanh thu

Doanh thu của doanh nghiệp là toàn bộ số tiền sẽ thu được do tiêu thụ sản phẩm, cung cấp dịch vụ, hoạt động tài chính và các hoạt động khác của doanh nghiệp. Trong kinh tế học, doanh thu thường được xác định bằng giá bán nhân với sản lượng.
Phần doanh thu có thêm nhờ sản xuất thêm được một đơn vị sản phẩm gọi là doanh thu biên. Nó có thể diễn đạt bằng tỷ lệ giữa mức thay đổi trong doanh thu với mức thay đổi trong sản lượng. Công thức tính doanh thu biên, vì thế có thể viết như sau:
(1)
trong đó MR là doanh thu biên, TR là doanh thu, còn Q là sản lượng. Do
(2)
trong đó P là giá bán sản phẩm. Từ (1) và (2) ta có:
Trong điều kiện thị trường cạnh tranh hoàn hảo, giá sản phẩm do thị trường quy định hoàn toàn, nên không phụ thuộc vào thay đổi sản lượng của hãng. Vì thế, dP/dQ bằng 0. Thành ra doanh thu biên sẽ bằng giá bán sản phẩm. Lấy ví dụ trong trường hợp về lúa gạo, giá lúa gạo do thị trường quy định, khi người nông dân bán thêm 01 đơn vị (01 kg) thì số tiền (doanh thu) của người nông dân tăng lên đúng bằng với giá của 01 kg lúa gạo. Doanh thu biên = giá sản phẩm.

**Xem thêm**
 Lợi nhuận

**Tham khảo==
Danh sách khu dự trữ sinh quyển Canada

Danh sách khu dự trữ sinh quyển Canada
Xem: Khu dự trữ sinh quyển, Hệ thống các khu dự trữ sinh quyển thế giới, Canada
*Charlevoix, 1988 - Rừng cây lá kim hoặc cây gỗ phương bắc
*Clayoquot Sound, 2000 - Rừng mưa ôn đới có yếu tố đại dương
*Georgian Bay Littoral, 2004 - Đảo và bờ biển nước ngọt
*Lac Saint-Pierre, 2000 - Các hệ thống cửa sông và vùng đất ngập nước ngọt
*Long Point, 1986 - Rừng cây tán lá rộng và thân gỗ vùng ôn đới và bán bắc cực bao gồm hệ thống hồ nước.
*Mont Saint-Hilaire, 1978 - Rừng cây tán lá rộng và thân gỗ vùng ôn đới 
*Mount Arrowsmith, 2000 - Rừng mưa ôn đới bao gồm các yếu tố đại dương
*Niagara Escarpment, 1990 - Rừng cây lá rộng và thân gỗ vùng ôn đới 
*Redberry Lake, 2000 - Cỏ ôn đới, hồ nước mặn
*Riding Mountain, 1986 - Cỏ ôn đới / Rừng cây lá kim hoặc cây gỗ phương bắc
*Southwest Nova, 2001 - Rừng cây lá kim hoặc cây gỗ phương bắc
*Thousand Islands - Frontenac Arch, 2002 - Rừng cây tán lá rộng và thân gỗ vùng ôn đới và bán bắc cực / Rừng cây lá kim hoặc cây gỗ phương bắc
*Waterton, 1979 - Các hệ thống cao nguyên và núi hỗn hợp, hồ và các vùng đất nước ngọt

**Tham khảo**
Thể loại:Khu dự trữ sinh quyển
Khu dự trữ
Cao lầu

Một bát cao lầu
Một tô cao lầu với thịt xíu, rau sống và da heo chiên giòn
Cao lầu là một món mì ở Quảng Nam, Việt Nam. Đây được xem là món ăn đặc sản của thành phố Hội An. Món mì này có sợi mì màu vàng, được dùng với tôm, thịt xíu (xá xíu), các loại rau sống và rất ít nước dùng. Sợi mì màu vàng là do bột được hòa chung với tro từ một loại cây ở địa phương.
Theo lịch sử ghi chép, cao lầu đã xuất hiện từ thế kỷ 17. Trong khoảng thời gian này, các thương nhân Trung Quốc và Nhật Bản thường xuyên lui tới cảng Hội An. Họ đã mang theo văn hóa ẩm thực riêng của nước họ, rồi dần dần tạo điều kiện cho món cao lầu ra đời - có thể được xem là sự pha trộn giữa nền ẩm thực Trung và Nhật.
Chưa dừng lại ở đó, món cao lầu còn được biến tấu theo thời gian để hợp khẩu vị hơn đối với người Việt, rồi trở thành món ăn đặc sản của người dân miền Trung.
Tên gọi "cao lầu" có nghĩa là món ăn cao lương mỹ vị và được thưởng thức ở trên lầu cao. Nói một cách khác, thực khách có thể vừa dùng món ăn, vừa ngắm được toàn bộ cảnh đẹp của phố phường Hội An ngay từ trên lầu cao.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Cao lầu phố Hội - Hướng dẫn làm món Cao lầu Hội An date=2017-02-22 
Thể loại:Hội An
Thể loại:Ẩm thực Việt Nam
Thể loại:Ẩm thực Quảng Nam
Thể loại:Ẩm thực Hội An
Thể loại:Món lợn
Thể loại:Đặc sản Quảng Nam
G7 (định hướng)

G7 có thể là một trong các nghĩa sau:- G7: Nhóm 7 nước dân chủ và công nghiệp hàng đầu thế giới.Gồm 7 nước:Mỹ,Anh,Đức,Nhật Bản,Canada,Pháp,Ý (Italia).- Tên một sản phẩm cà phê của Công ty Trung Nguyên
Thể loại:Roma

Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Lazio
Thể loại:Di sản thế giới tại Ý
Thể loại:Thủ đô châu Âu
Thể loại:Thành phố thánh địa
Thể loại:Thành phố đô thị Roma Thủ đô
Sân bay quốc tế Leonardo da Vinci

Sân bay quốc tế Leonardo da Vinci (Aeroporto Internazionale Leonardo da Vinci) LIRF hay còn gọi Sân bay Roma-Fiumicino, là sân bay tọa lạc ở Fiumicino, là sân bay lớn nhất của Italia, nằm cách thủ đô Roma 28 km. Tên sân bay được đặt theo tên của danh họa Leonardo da Vinci. Sân bay được mở cửa từng giai đoạn trong những năm 1956 - 1961 và liên tục được nâng cấp.
Năm 2011, với hơn 37,7 triệu lượt khách, sân bay Fiumicino đứng thứ sáu trong bảng xếp hạng các sân bay có số lượng hành khách đông nhất châu Âu, sau các sân bay của Anh, Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Hà Lan, là sân bay tấp nập thứ 25 thế giới.

**Hãng hàng không và tuyến bay**
Các quốc gia có tuyến bay với sân bay Leonardo da Vinci–Fiumicino (bao gồm cả tuyến bay mùa đông và tuyến bay tương lai).

**Thường lệ**

**Thuê chuyến**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Airports of Rome-  Satellite image of the airport
Thể loại:Sân bay Ý
Thể loại:Công trình xây dựng tại Roma
Thể loại:Khởi đầu năm 1961 ở Ý
Danh sách sân bay tại Ý

Danh sách các sân bay ở Italia:

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Danh sách sân bay ở Ý:
**  Aircraft Charter World date=2006-11-08 
**  The Airport Guide date = ngày 20 tháng 5 năm 2009
**  World Aero Data date = ngày 19 tháng 10 năm 2019
**  A-Z World Airports
**  FallingRain.com
Thể loại:Sân bay Ý
Ý
Thể loại:Động vật

:Đọc {Động vật}|bài chính về {Động vật}…
Thể loại:Động vật học
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Thể loại:Holozoa
Thể loại:Giới (sinh học)
Thể loại:Sinh vật
Chi phí biên

Một đồ thị biểu diễn đường chi phí biên điển hình Chi phí biên là mức thay đổi trong tổng chi phí khi hãng tăng sản lượng thêm một đơn vị. Ở đây, chúng ta giả thiết là trang thiết bị sản xuất của hãng không thay đổi. Chi phí biên chính bằng đạo hàm của tổng chi phí theo sản lượng. Gọi tổng chi phí là TC, sản lượng là Q, còn chi phí biên là MC. Khi đó:
Biểu diễn bằng hình vẽ, chi phí biên là đường có dạng hình chữ U.
Hãng có thể thực hiện được tối đa hóa lợi nhuận khi làm cho chi phí biên, doanh thu biên và giá thành sản phẩm bằng nhau.
Nếu doanh thu biên lớn hơn chi phí biên thì nó sẽ cho phép tăng sản lượng vì điều đó sẽ làm tăng thêm tổng lợi nhuận. Tương tự, nếu doanh thu biên nhỏ hơn chi phí biên thì lợi nhuận có thể tăng lên bằng cách giảm sản lượng.

**Tham khảo**
Biên
Thể loại:Kinh tế học vi mô
Thể loại:Kinh tế sản phẩm
Họ Hương bồ

Họ Hương bồ (danh pháp khoa học: Typhaceae) là một họ thực vật có hoa thuộc bộ Hòa thảo. Họ này được phần lớn các nhà phân loại học công nhận. Các tên gọi của các loài là hương bồ, cỏ nến, cỏ lác, bồn bồn.  PlantSystematics.orgbot=InternetArchiveBot  liệt kê 93 danh pháp, nhưng nhiều danh pháp là tên đồng nghĩa trong cùng chi hoặc là của chi/họ khác.

**Phân loại**
Hệ thống APG II năm 2003 (không thay đổi từ hệ thống APG năm 1998) cũng công nhận họ này và vẫn giữ nó trong bộ Hòa thảo, thuộc nhánh commelinids (nhánh Thài lài) của nhóm monocots (thực vật một lá mầm). Theo APG II, họ này chỉ có một chi là chi Typha, với khoảng 8-13 loài thực vật thường xanh của các môi trường sinh sống ẩm ướt. Tuy nhiên, trên website của APG, cập nhật ngày 12-6-2009, thì chi Sparganium với khoảng 14 loài, trước đây coi là họ Sparganiaceae, cũng được coi là thuộc họ này.
Hệ thống Cronquist năm 1981 cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Hương bồ (Typhales), thuộc phân lớp Commelinidae của lớp Liliopsida =thực vật một lá mầm trong ngành Magnoliophyta =thực vật hạt kín.
Hệ thống Wettstein, cập nhật lần cuối năm 1935 đã đặt họ này trong bộ Pandanales.

**Một số loài**
Typha domingensis: hương bồ đài hoa dài
*Typha angustifolia: cỏ nến, bồn bồn, thủy hương bồ
*Typha davidiana: hương bồ, cỏ nến
*Typha latifolia: hương bồ lá rộng
*Typha minima: hương bồ nhỏ
*Typha orientalis: hương bồ phương đông

**Sử dụng**
Phấn hoa của các loài này cũng được sử dụng trong y học cổ truyền phương Đông với tên gọi bồ hoàng. Tại một số khu vực ở miền nam Việt Nam, người ta còn thu hái phần gốc non để làm một dạng dưa muối, gọi là dưa bồn bồn.

**Phát sinh chủng loài**
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.

**Ghi chú**

**Liên kết ngoài**
  Typhaceae date=2007-01-03  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi).  Các họ thực vật có hoa date=2007-01-03 : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản ngày 27 tháng 4 năm 2006. http://delta-intkey.com date=2007-01-03 -  Họ Typhaceae trong NCBI-  Liên kết tại csdl.tamu.edu date=2008-12-01
Bộ Hương bồ

Bộ Hương bồ (danh pháp khoa học: Typhales) là một danh pháp để chỉ một bộ thực vật có hoa. Trong hệ thống Cronquist tên gọi này đã được sử dụng cho một bộ nằm trong phân lớp Commelinidae. Bộ này theo định nghĩa đó bao gồm:- Bộ Typhales
*: Họ Sparganiaceae- các loài tam lăng
*: Họ Typhaceae- các loài hương bồ
Cụm hoa của Typha angustifolia
Hệ thống APG II, sử dụng trong Wikipedia, đã chuyển các họ này sang bộ Hòa thảo (Poales).

**Chú thích**

**Tham khảo**
 Typhales
Hương bồ
Đài Trung

Đài Trung (w=T'ai-chung; POJ: Tâi-tiong) là một thành phố ở phía tây Trung bộ Đài Loan, dân số hơn 1 triệu người là thành phố lớn thứ ba của Đài Loan, sau Tân Bắc và Cao Hùng. Đài Trung có nghĩa là Miền trung Đài Loan. Đây là một thành phố trực thuộc trung ương của Trung Hoa Dân Quốc tại Đài Loan.

**Địa lý**
Thành phố Đài Trung nằm trên bồn địa Đài Trung dọc theo đồng bằng ven biển chính phía tây trải dài từ phía bắc Đài Loan cho đến mũi phía nam của đảo.
Dãy núi Trung ương nằm ở phía đông của thành phố. Thấp hơn, các vùng đồi lượn sóng chạy ở phía bắc dẫn đến huyện Miêu Lật. Đồng bằng ven biển thống trị phong cảnh ở phía nam và kéo dài đến huyện Chương Hóa và eo biển Đài Loan ở phía tây.
Đài Trung có khí hậu cận nhiệt đới ẩm (Köppen Cwa), với nhiệt độ trung bình là 1, và lượng mưa trung bình hàng năm trên 0. Thành phố có độ ẩm trung bình là 80%. Đài Trung có khí hậu ôn hòa hơn các thành phố chính khác tại Đài Loan. Do được bảo vệ bởi dãy núi Trung ương ở phía đông và vùng đồi Miêu Lật ở phía bắc, Đài Trung hiếm khi phải hứng chịu thiệt hại từ các cơn bão nhiệt đới. Tuy nhiên, các cơn bão bắt nguồn từ biển Đông sẽ đặt ra mối đe dọa với thành phố, bằng chứng là bão Wayne vào năm 1986 đã tấn công Đài Loan từ bờ biển phía tây gần Đài Trung.

**Hành chính**

**Thành phố kết nghĩa**
20px New Haven, Connecticut, Mỹ (29 tháng 3 năm 1965)
*20px Chungju, Hàn Quốc (27 tháng 11 năm 1969)
*20px Santa Cruz de la Sierra, Bolivia (21 tháng 11 năm 1978)
*20px Tucson, Arizona, Mỹ (31 tháng 8 năm 1979)
*20px Baton Rouge, Louisiana, Mỹ (18 tháng 4 năm 1980)
*20px Cheyenne, Wyoming, Mỹ (8 tháng 10 năm 1981)
*20px Winnipeg, Manitoba, Canada (2 tháng 4 năm 1982)
*20px Pietermaritzburg, Natal, Cộng hòa Nam Phi (9 tháng 12 năm 1983)
*20px San Diego, California, Mỹ(19 tháng 11 năm 1983)
*20px Reno, Nevada, Mỹ (8 tháng 10 năm 1985)
*20px Austin, Texas, Mỹ (22 tháng 9 năm 1986)
*20px Manchester, New Hampshire, Mỹ (8 tháng 5 năm 1989)
*20px North Shore City, New Zealand (17 tháng 12 năm 1996)
*20px Tacoma, Washington, Mỹ (19 tháng 7 năm 2000)
*20px Kwajalein Atoll, Cộng hòa quần đảo Marshall (19 tháng 7 năm 2002)
*20px San Pedro Sula, Honduras (28 tháng 10 năm 2003)
*20px thành phố Makati, Cộng hòa Philippines (27 tháng 7 năm 2004)

**Xem thêm**
Tỉnh Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc)
*Tỉnh Đài Loan (Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa)
*Phân cấp hành chính Trung Hoa Dân Quốc
*Lịch sử Trung Hoa Dân Quốc
*Vị thế chính trị của Đài Loan
*Đài Loan độc lập
*Trung Hoa Đài Bắc
*Quốc Dân Đảng Trung Quốc

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Michael Turton's Teaching English in Taiwan Web Pages date=2006-11-05 - Taichung City Government date=2006-06-04  |  (English) date=2011-05-14 - Taichung Harbor Websitebot=InternetArchiveBot - National Taichung Library date=2006-11-08 
*2921154

Thể loại:Thành phố trực thuộc trung ương Đài Loan