Blaze7451/Wiki-vi-20250601 huggingface dataset:
Khoa học thông tin

Khoa học thông tin (còn được gọi là nghiên cứu thông tin) là một lĩnh vực học thuật chủ yếu quan tâm đến phân tích, thu thập, phân loại, xử lý, lưu trữ, tìm kiếm, vận chuyển, phổ biến và bảo vệ thông tin. Các nhà nghiên cứu trong và ngoài lĩnh vực nghiên cứu ứng dụng và việc sử dụng tri thức trong các tổ chức, cũng như sự tương tác giữa người, các tổ chức và các hệ thống thông tin hiện hữu, với mục đích tạo ra, thay thế, cải thiện hoặc hiểu hệ thống thông tin.
Theo lịch sử, khoa học thông tin (tin học) được kết nối với khoa học máy tính, khoa học dữ liệu, tâm lý học, công nghệ, khoa học thư viện, chăm sóc sức khỏe, và cơ quan tình báo. Tuy nhiên, khoa học thông tin cũng kết hợp các khía cạnh của nhiều lĩnh vực đa dạng như khoa học lưu trữ, khoa học nhận thức, thương mại, luật, ngôn ngữ học, bảo tàng học, quản lý, toán học, triết học, chính sách công và khoa học xã hội.

**Xem thêm**
 Tin học- Khoa học nhận thức, Tâm lý học nhật thức – Trí tuệ với vai trò một hệ thống xử lý thông tin.- Khoa học máy tính- Công nghệ thông tin – Sử dụng máy tính và công nghệ để quản lý thông tin.- Quản lý tri thức – Tin học và tri thức.- Triết học thông tin (Philosophy of Information)

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Journal of Information Science-     American Society for Information Science and Technology date=2019-10-03 

Thể loại:Khoa học xã hội
WEB

: WEB cũng được dùng thể chỉ World English Bible (một bản dịch Kinh thánh tiếng Anh). Về các cách dùng khác, xin xem web.
WEB là một hệ lập trình máy tính do Donald Knuth xây dựng đầu tiên để thể hiện ý tưởng "lập trình văn học": tức là người ta có thể tạo ra phần mềm như những tác phẩm văn học, bằng cách cho các mẩu mã lệnh vào trong các đoạn văn bản mô tả thay vì làm ngược lại là thông lệ phổ biến trong hầu hết các ngôn ngữ lập trình.
Hệ WEB gồm hai chương trình chính: tangle, để tạo ra mã lệnh Pascal biên dịch được từ các văn bản nguồn; và weave, dùng để tạo ra các tài liệu hỗ trợ được trình bày chuyên nghiệp và có thể in ra được bằng cách dùng TeX.
Phiên bản mới của WEB gọi là CWEB.

**Xem thêm**
Web

**Tham khảo**
Thể loại:Ngôn ngữ lập trình
Thể loại:TeX
NGO

NGO là một từ viết tắt hoặc mã tiếng Anh để chỉ:
*Tổ chức phi chính phủ
*Sân bay quốc tế Chubu (mã IATA) (NGO trước đây là mã IATA của Sân bay quốc tế Nagoya.)
Thể loại:Danh sách các từ kết hợp từ ba chữ cái
LFS

LFS có thể là viết tắt của những thuật ngữ tiếng Anh sau:
*Linux From Scratch ("Linux từ đầu") - một GNU/phân phối Linux
*Log File System ("hệ thống tập tin lưu nhật trình") - một hệ thống tập tin cấu trúc dạng nhật trình (tiếng Anh log-structured filesystem)
*Large File Support ("hỗ trợ tập tin kích thước lớn") - thuật ngữ trong khoa học máy tính dùng để chỉ một ứng dụng hay hệ điều hành có hỗ trợ các tập tin có kích thước lớn hơn 2 gigabyte
*Logic File System ("hệ thống tập tin lôgích") - một hệ thống tập tin kiểu mới có khả năng cho phép tổ chức dữ liệu một cách linh động
KTS
Hà Nội (định hướng)

Hà Nội có thể là:

**Địa danh**
Thành phố Hà Nội, hiện là thủ đô của Việt Nam.
*Tỉnh Hà Nội, một tỉnh cũ của Việt Nam được thành lập vào năm Minh Mạng thứ 12 (Tây lịch năm 1831). Năm 1902, tỉnh Hà Nội được đổi tên thành tỉnh Cầu Đơ. Năm 1904, tỉnh Cầu Đơ được đổi tên thành tỉnh Hà Đông.- Vùng thủ đô Hà Nội bao gồm Hà Nội và 9 tỉnh là Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Thái Nguyên, Bắc Giang, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương, Hà Nam và Hòa Bình.
*Thành Hà Nội, tỉnh lỵ ban đầu của tỉnh Hà Nội
*Một địa danh xưa thuộc Tinh châu thời Hán ở Trung Quốc: Hà Nội
*Hà Nội quốc (河内国), một đơn vị cấp tỉnh của Nhật Bản cổ đại.

**Khác**
 Đường Hà Nội thuộc khu Tiêm Sa Chủy, quận Du Tiêm Vượng, tây Bán đảo Cửu Long, Hồng Kông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa 114.173999- Tiểu hành tinh gần quỹ đạo sao Hỏa phát hiện năm 1987 7816 Hanoi- Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội- Câu lạc bộ Hà Nội (bóng đá)- Ga Hà Nội- Hà Nội (HQ-182), tàu ngầm lớp Kilo 636 đầu tiên của Việt Nam.- Hà Nội, Hà Nội phim của đạo diễn Bùi Tuấn Dũng và Lý Vỹ công chiếu 2007 và 2008- Hà Nội và tôi album của Thu Phương phát hành 2012

**Xem thêm**
Tháp Hà Nội
*Hà Nội
Thể loại:Trò chơi đố

Một trò chơi đố (hay trò chơi toán học hay trò chơi trí tuệ) là một bài toán hay một điều bí ẩn mang lại giá trị giải trí.
Thể loại:Toán học giải trí
Thể loại:Trò chơi trí tuệ
Thể loại:Đồ chơi theo loại
Nara (thành phố)

Thành phố Nara (奈良市, Nại Lương thị) thuộc tỉnh Nara (奈良県) ở vùng Kinki của Nhật Bản.

**Lịch sử**
Nara là thủ đô của Nhật Bản, Heijo-kyo, được thành lập vào năm 710. Thành phố này đẹp và nổi tiếng nhất Nhật Bản trong thời kỳ trước năm 784, khi thủ đô của Nhật được chuyển đến nơi khác. Lịch sử Nhật Bản gọi thời này là thời kỳ Nara. Tên chính thức của thủ đô thời đó được gọi là Heijō Kyō, được xây dựng theo mô hình của Trường An, Nhà Đường, Trung Quốc, nay là Tây An. Theo sách cổ của Nhật Bản Nihon Shoki, tên gọi "Nara" có nguồn gốc từ narashita nghĩa là "làm phẳng".
Bức tường bao quanh thành phố dài khoảng 4,3 km từ phía Đông đến Tây, và 4,8 km từ phía Bắc đến Nam. Có một con đường rộng thiết kế theo kiểu Trung Hoa, rộng khoảng 80 m chạy từ phía Bắc đến Nam ở giữa khu vực trung tâm. Con đường này chạy đến cung điện Heijo, khu vực mà vua và các văn phòng trung ương được đặt ở đó.
Vào thời Nara, đạo Phật được chính quyền ủng hộ mạnh mẽ. Chính vì vậy, nhiều ngôi chùa lớn đã được xây dựng tại Nara và vẫn còn lại cho đến tận ngày nay. Hồi đó, việc xây dựng những ngôi chùa lớn thờ Phật được nghĩ rằng sẽ bảo vệ vua và nước Nhật. Vào thời gian này, Nhật có quan hệ rất tốt với Trung Quốc, lúc đó là thời nhà Đường đã phát triển cực thịnh, và Nara đã là nơi tiếp thu những sản phẩm văn hóa, nghệ thuật của thời Đường. Những công trình xây dựng, nghệ thuật, điêu khắc... thời đó vẫn còn lại đến này nay và được xếp vào tài sản quốc gia của đất nước hoa anh đào.
Năm 2010, thành phố Nara tổ chức lễ kỷ niệm 1300 năm thành lập cố đô của Nhật Bản.

**Di sản thế giới**
Tháng 12 năm 1998, Ủy ban Di sản thế giới đã chọn riêng một số khu vực và những kiến trúc lịch sử của Nara, gồm cả di tích của các cung điện, rừng cây, chùa chiền... đã được xây dựng vào khoảng 1300 năm trước đây, hồi mà Nara đã là thủ đô của Nhật Bản, là di sản văn hóa thế giới. Các bộ phận của di sản văn hóa cố đô Nara gồm:- Chùa Todai
** Kho báu Hoàng gia Shoso- Chùa Kofuku- Đền Kasuga- Chùa Gango- Chùa Yakushi- Chùa Toshodai- Di tích Cung điện Heijo- Rừng nguyên sinh Kasugayama
Trước đó, vào năm 1993, quần thể kiến trúc Phật giáo khu vực chùa Horyuji cũng ở Nara đã được chọn là di sản thế giới.

**Thành phố kết nghĩa**
 Australia Canberra, Úc- Hàn Quốc Gyeongju, Hàn Quốc- Brazil São Paulo, Brazil- Tây Ban Nha Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha- Pháp Versailles, Pháp- Trung Quốc Tây An, Trung Quốc

**Hình ảnh**

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Website chính thức của thành phố Nara date=2007-02-25 -  Website của UNESCO về Di sản văn hóa cổ đô Nara- 3227707

Nara
Nara
Nara
Thể loại:Thánh địa Phật giáo
Thể loại:Địa điểm hành hương Phật giáo
Thể loại:Thành phố thánh địa
Thể loại:Phần mềm tự do

Phần mềm tự do (tiếng Anh: free software) là phần mềm có thể được sử dụng, sao chép, nghiên cứu, thay đổi và tái phân phối một cách tự do.- Cần phân biệt giữa phần mềm miễn phí (freeware) với phần mềm chuyển nhượng (shareware).
Thể loại:Phần mềm nguồn mở
Thể loại:Phân phối phần mềm
Thể loại:Trào lưu văn hóa
Thể loại:Nội dung tự do
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Trung tử

Trung tử trong sinh học có cấu trúc dạng ống vi thể hình trụ, được tìm thấy ở hầu hết các tế bào động vật và tảo và thường hiếm gặp ở thực vật. Vỏ của mỗi trung tử thường gồm 9 mặt, mỗi mặt có 3 ống vi thể (tuy nhiên ở phôi Drosophila chỉ có 2 ống và ở tinh trùng Caenorhabditis elegans chỉ có 1 ống). Một bộ hai trung tử nằm vuông góc với nhau trong không gian, tạo thành một phức hợp mà các nhà sinh học tế bào gọi là trung thể.
Trong quá trình nhân đôi, mỗi cặp trung tử mới sẽ được tạo ra từ một chiếc của cặp ban đầu cộng thêm một chiếc mới. Nếu các trung tử được dùng để tạo các bào quan di động, như roi và lông, chiếc trung tử già hơn, chiếc mẹ, sẽ trở thành chủ thể thiết lập cấu trúc của bào quan đó.
Các trung tử tạo nên sợi tơ vô sắc để phân chia các chromosome trong quá trình phân bào. Tuy nhiên, trung tử lại không cần thiết cho tế bào phân chia bởi vì các tế bào có các trung tử bị phá hủy bởi tia Laser vẫn có thể phân chia bình thường.

**Xem thêm**
 Quá trình hình thành tơ vô sắc (thoi vô sắc)- Cấu tạo Trung thể- Quá trình nguyên phân

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Medical Engineer - Centrioles are not Autonomous date = ngày 24 tháng 5 năm 2005- Electron microscopic images of centrioles date=2005-03-13 
Thể loại:Bào quan
Thể loại:Chuyển động tế bào
Lysosome

Lysosome (đọc là lyzôxôm, trước kia còn được gọi là tiêu thể) là một bào quan của các tế bào nhân thực. Chúng là nơi sản xuất enzyme mạnh hỗ trợ cho sự tiêu hóa và sự bài tiết các chất và những bào quan đã bị hư hỏng. Chúng được tạo ra ở bộ máy Golgi. Ở mức pH= 4.8, nên môi trường bên trong của tiêu thể axít hơn bào tương (pH 7). Màng đơn tiêu thể giúp ổn định pH thấp nhờ vào hệ thống bơm proton (H+) từ bào tương vào, và đồng thời bảo vệ bào tương và các thành phần khác của tế bào khỏi tác dụng của enzyme phân hủy trong bào tương. Các men tiêu hóa cần môi trường axít để hoạt động được đảm bảo chính xác. Tất cả các men này được tạo ra ở mạng lưới nội chất, và được vận chuyển và xử lý ở bộ máy Golgi. Bộ máy Golgi tạo ra các tiêu thể nhờ vào các chồi của bộ máy Golgi. Có 2 loại lysosome là lysosome I ( có nguồn gốc từ bộ máy golgi ) lysosome II ( có nguồn gốc từ sự nhân đôi lysosome )
Các enzyme quan trọng nhất trong tiêu thể là:- Lipase, có tác dụng phân hủy mỡ- Carbohydrase, có tác dụng phân hủy carbohydrate (ví dụ như đường)- Protease, có tác dụng phân hủy protein- Nuclease, có tác dụng phân hủy axít nhân
Các tiêu thể được sử dụng cho tiêu hủy các đại phân tử qua quá trình thực bào (sự tiêu hóa của các tế bào), từ quá trình tái sử dụng của chính các tế bào (ở đó các thành phần già nua ví dụ như ty thể hư hỏng được phân hủy liên tục và được thay thế bằng các thành phần mới, các protein của các thụ thể cũng được tái sử dụng), và đối với quá trình tế bào chết do tự thực bào, một dạng của quá trình chết được lập trình (hay quá trình tự hủy được lập trình của tế bào), có nghĩa là tế bào tự tiêu hóa lấy chúng.
Các tiêu thể chứa chất phế thải, chất độc, chất dự trữ, chứa muối khoáng, tham gia vào vận chuyển nước, có chức năng nữa là tiêu hoá và co bóp
Các chức năng khác bao gồm tiêu hóa vi khuẩn là thâm nhập vào tế bào và giúp sửa chữa các tổn thương của màng bào tương nhờ vào sử dụng các mãnh vá màng tế bào, hàn gắn vết thương. Tiêu thể còn có thể phân cắt nhanh chóng các đại phân tử để sử dụng dễ dàng hơn.
Có nhiều bệnh lý gây ra rối loạn chức năng của tiêu thể hay một trong các protein tiêu hóa của chúng, ví dụ như bệnh Tay-Sachs, hay bệnh Pompe. Chúng được tạo ra bởi hư hỏng hay mất đi protein tiêu hóa, dẫn đến tích lũy các chất trong tế bào, và hậu quả là chuyển hóa tế bào bị hư hỏng. Một cách tổng quát, chúng được phân loại như các bệnh lý mucopolysaccharidosis, GM2 gangliosidosis, các rối loạn về lưu trữ chất béo, glycoproteinosis, mucolipidosis, hay leukodystrophy.
Mức độ pH hằng định ở 4,8 được duy trì nhờ vào bơm ion hydro và bơm ion clo.

**Hình ảnh**

**Tham khảo**
Thể loại:Bào quan
Thể loại:Giải phẫu tế bào
Peroxisome

Cấu trúc cơ bản của peroxisome
Peroxisome (đôi khi được gọi là vi thể – microbody) là một loại bào quan có mặt trong tất cả các tế bào của sinh vật nhân chuẩn. Peroxisome tham gia trong quá trình biến dưỡng của các acid béo có mạch C rất dài, acid béo mạch nhánh, D-amino acid, polyamin và quá trình sinh tổng hợp của plasmalogen cùng nhiều etherphospholipid khác có vai trò tối quan trọng trong hoạt động của não và phổi ở các động vật có vú. Peroxisome cũng bao hàm chừng 10 phần trăm hoạt tính của hai enzyme tham gia trong chu trình pentose phosphate đóng một vai trò quan trọng trong sự trao đổi chất. Có nhiều tranh luận xung quanh vấn đề liệu peroxisome có tham gia vào quá trình sinh tổng hợp isoprenoid và cholesterol ở động vật hay không.

**Lịch sử**
Peroxisome được một nhà tế bào học người Bỉ, Christian de Duve xác định dưới tư cách là một bào quan vào năm 1967. Trước đó peroxisome đã được miêu tả lần đầu tiên bởi một sinh viên người Thụy Điển tên là J. Rhodin vào năm 1954.

**Cấu trúc**
Chúng bao gồm một màng đơn giúp cách biệt chúng và bào tương (chất dịch bên trong tế bào). Chúng có các protein màng đóng nhiều chức năng quan trọng như vận chuyển các protein từ bên ngoài vào và tăng sinh, tạo ra các tế bào kế tiếp.

**Chức năng**
Peroxisome có chức năng giúp tế bào loại bỏ các độc tố, như H2O2, hay các chất chuyển hóa khác. Peroxisome chứa các enzym liên quan đến sử dụng oxy như là acid D-amin oxidase và urease oxidase. Peroxisome cũng chứa các enzym catalase chuyển H2O2 (hydro peroxide ,một sản phẩm trung gian gây độc trong quá trình chuyển hóa tế bào) thành H2O và O2, với 2H2O2 → 2H2O + O2.
Một số chức năng khác của peroxisome bao gồm việc thực thi chu trình glyoxylate trong các hạt đang nảy mầm (vì vậy trong trường hợp đó nó mang tên là "glyoxysome"), quá trình hô hấp sáng ở thực vật, quá trình đường phân ở các sinh vật thuộc Bộ Trùng mũi khoan, và quá trình oxy hóa methanol hoặc/và amin trong một số loài nấm men.
Peroxisome cũng phân hủy axít béo và các phức hợp độc tố, đồng thời xúc tác hai bước đầu tiên trong tổng hợp phospholipid, và sau đó chúng được sử dụng trong cấu tạo các màng tế bào. Peroxisome đảm trách cho quá trình oxy hóa các phân tử acid béo chuỗi dài và do vậy tạo nên các nhóm acetyl.
Ở người, một số lượng lớn peroxisome có thể tìm thấy trong gan, nơi tích tụ nhiều sản phẩm chuyển hóa trung gian mang độc tính. Tất cả các enzym được tìm thấy trong peroxisome đều được nhập từ bào tương. Mỗi enzym được vận chuyển vào trong peroxisome có một gốc đặc biệt tại một đầu của phân tử protein, được gọi là PTS (tiếng Anh: peroxisomal targeting signal, tức là chuỗi mang thông tin đích của peroxisome), nó cho phép protein đi vào trong bào quan, ở đó chúng hoạt động loại bỏ các chất độc.

**Xem thêm**
Hội chứng Zellweger, một bệnh của peroxisome

**Chú thích**

**Liên kết ngoài**
 Contribution of the Endoplasmic Reticulum to Peroxisome Formation Cell, 2005.- PeroxisomeDB: Peroxisome-Database- PeroxisomeKB: Peroxisome Knowledge Base date = ngày 24 tháng 7 năm 2011
Thể loại:Trao đổi chất

Thể loại:Giải phẫu tế bào
Thể loại:Điện tử học

Điện tử, hay điện tử học, (tiếng Anh: electronics) là khoa nghiên cứu và sử dụng các thiết bị được vận hành bởi sự điều khiển các dòng dịch chuyển điện tử hoặc các hạt tích điện trong các thiết bị như là các van ion-nhiệt và các chất bán dẫn.
Thể loại:Điện từ học
Thể loại:Công nghệ
Thể loại:Công nghệ theo dạng
Thể loại:Điện học
Thể loại:Tế bào

Tế bào là một đơn vị cấu trúc và chức năng của một tất cả các sinh vật. Một số loài sinh vật như vi khuẩn có cấu tạo từ một tế bào (gọi là đơn bào). Các loài sinh vật khác thì cấu tạo từ nhiều tế bào (gọi là sinh vật đa bào) 
Thể loại:Sinh học tế bào
Thể loại:Công nghệ nano

Công nghệ nanô là ngành công nghệ liên quan đến việc thiết kế, phân tích, chế tạo và ứng dụng các cấu trúc, thiết bị và hệ thống bằng việc điều khiển hình dáng, kích thước trên quy mô nanomét.
Nano
Thể loại:Khoa học vật liệu
Nano
Tháp Hà Nội (định hướng)

Tháp Hà Nội có thể có một trong các nghĩa sau:
*Trò chơi và bài toán Tháp Hà Nội.
*Một tòa nhà có tên Tháp Hà Nội, cạnh di tích nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội.

**Xem thêm**
Hà Nội (định hướng)
Bản mẫu:PD-USGov-Interior-NPS

48px
Hình này là tác phẩm của Cục Vườn Quốc gia Hoa Kỳ (NPS), được tạo ra trong quá trình công tác chính thức của nhân viên. Vì là tác phẩm của chính phủ liên bang Hoa Kỳ, hình này thuộc phạm vi công cộng. Xem  website và  quy định bản quyền của NPS để biết thêm thông tin.

**Xem thêm**
Wikipedia:Thẻ quyền cho hình ảnh
*PD-USGov
*PD-USGov-Interior
**PD-USGov-Interior-FWS
**PD-USGov-Interior-USGS
Thể loại:Thẻ quyền hình ảnh
Sông Cầu (định hướng)

Sông Cầu có thể là:

**Tên sông**
 Sông Cầu: một trong những con sông chính thuộc hệ thống sông Thái Bình ở miền Bắc Việt Nam- Sông Cầu (Khánh Hòa): một phụ lưu của sông Cái Nha Trang chảy qua huyện Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa- Sông Cầu (Phú Yên): còn được gọi là sông Tam Giang hay sông Long Bình, một con sông ở phía bắc tỉnh Phú Yên, đổ ra vịnh Xuân Đài

**Địa danh**
 Thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên- Phường Sông Cầu, thành phố Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn- Thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên- Xã Sông Cầu, huyện Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa
*Thị trấn cũ Sông Cầu, huyện lỵ huyện Sông Cầu, tỉnh Phú Yên đến năm 2009; nay tương ứng với địa bàn phường Xuân Phú và một phần các phường Xuân Yên, Xuân Thành thuộc thị xã Sông Cầu.

**Khác**
 Thuốc lá Sông Cầu: một mẫu thuốc lá trước đây ở miền Bắc Việt Nam.
Thiên đỉnh

Tập_tin:Zenith-Nadir-Horizon.svg|phải|nhỏ|Sơ đồ cho thấy mối liên hệ giữa thiên đỉnh, thiên để và một số loại đường chân trời khác nhau. Chú ý rằng thiên đỉnh là điểm đối diện với thiên để.
Trong thiên văn học, thiên đỉnh (gốc chữ Hán: 天頂) được hiểu nôm na là điểm trên bầu trời thẳng đỉnh đầu người quan sát. Chính xác hơn, các cách định nghĩa sau đều tương đương:- Nó là điểm có độ cao bằng +90 độ.- Nó là cực đỉnh của hệ tọa độ chân trời.- Nó là điểm cắt giữa thiên cầu và đường nối từ tâm Trái Đất qua vị trí người quan sát trên bề mặt Trái Đất.

**Các tính chất**
 Điểm đối diện với thiên đỉnh trên thiên cầu gọi là thiên để.- Đường kinh tuyến trời đi qua thiên đỉnh, thiên để và hai thiên cực (bắc–nam).

**Mặt Trời nhìn từ Trái Đất và thiên đỉnh**
Tập tin:Tropical-area-mactan-philippines.jpg|thumb|right|Bóng cây trên mặt đất là ngắn nhất khi Mặt Trời ở ngay trực tiếp trên đỉnh đầu (thiên đỉnh). Hiện tượng này chỉ có thể xảy ra vào lúc trưa Mặt Trời vào những ngày nhất định ở vùng nhiệt đới, khi vĩ độ của địa điểm bằng xích vĩ của Mặt Trời.
Trong hệ tọa độ chân trời, góc thiên đỉnh là góc giữa phương thẳng đứng và vị trí của một thiên thể và là góc phụ với góc cao, tức là góc so với phương nằm ngang (chân trời). Nếu góc thiên đỉnh của Mặt Trời bằng 0°, Mặt Trời ở cao 90° trên đỉnh đầu và ta nói là Mặt Trời lên thiên đỉnh.
Trên Trái Đất, những người quan sát nằm trong khu vực giữa chí tuyến Nam và chí tuyến Bắc (bao gồm cả xích đạo) sẽ quan sát được hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh mỗi năm hai lần. Những người quan sát nằm đúng tại hai đường chí tuyến chỉ quan sát được một lần trong năm Mặt Trời ở thiên đỉnh (vào ngày đông chí với chí tuyến Nam và ngày hạ chí với chí tuyến Bắc). Các quan sát viên nằm ở vĩ độ cao hơn chí tuyến Bắc hay thấp hơn chí tuyến Nam sẽ không bao giờ quan sát được Mặt Trời đi qua thiên đỉnh. Địa điểm nơi Mặt Trời lên thiên đỉnh được gọi là hạ điểm Mặt Trời. Mặt Trời lên thiên đỉnh ở chí tuyến Bắc vào ngày 22 tháng 6 (hạ chí) và ở chí tuyến Nam vào ngày 22 tháng 12 (đông chí). Ở xích đạo, Mặt Trời lên thiên đỉnh hai lần trong năm, vào ngày 21 tháng 3 (xuân phân) và 23 tháng 9 (thu phân).
Người Hồi giáo dựa vào việc quan sát bóng của các vật trên mặt đất để tìm ra hướng thiêng qibla đến thánh địa Mecca khi Mặt Trời đi qua thiên đỉnh tại thánh địa vào các ngày 27–28 tháng 5 và 15–16 tháng 7.

**Xem thêm**
 Thiên để- Thiên cực

**Tham khảo**
Thể loại:Hệ tọa độ thiên văn
Thể loại:Thuật ngữ thiên văn học
Thiên để

Tập tin:Zenith-Nadir-Horizon.svg|nhỏ|phải|300px|Biểu đồ chỉ ra mối quan hệ giữa thiên đỉnh, thiên để và các kiểu khác nhau của đường chân trời. Lưu ý là thiên để luôn ngược lại với thiên đỉnh.
Trong thiên văn học, thiên để (gốc chữ Hán: 天底, thiên = trời, để = đáy), một cách nôm na, là điểm (không trực tiếp thấy được bằng mắt thường) của bầu trời nằm thẳng dưới chân người quan sát. 

Chính xác hơn, các cách định nghĩa sau đều tương đương:- Nó là điểm có độ cao bằng -90 độ.- Nó là cực đáy của hệ tọa độ chân trời.- Nó là điểm cắt dưới giữa thiên cầu và đường thẳng nối từ tâm Trái Đất qua vị trí người quan sát trên bề mặt Trái Đất. Điểm cắt kia là thiên đỉnh.
Một số từ điển Anh-Việt dịch sai thành thiên đề hay thiên đế; tuy nhiên cách đọc này không đúng nghĩa Hán-Việt.
Với các vệ tinh nhân tạo bay quanh hành tinh, trạng thái quan sát thiên để (nadir observation, nadir mode) là trạng thái với các thiết bị quan sát hướng về phần bề mặt hành tinh gần vệ tinh nhất. Trạng thái này cho phép quan sát bề mặt hay phần khí quyển gần rõ nhất, sử dụng tính toán đơn giản do có thể xấp xỉ bề mặt và phần khí quyển gần là các lớp phẳng. Tuy nhiên trạng thái quan sát này khó phân định tín hiệu từ các lớp khí quyển khác nhau bằng quan sát thụ động.
Mặt Trời đi qua thiên để tại địa điểm đối cực với hạ điểm Mặt Trời, lúc nửa đêm (khoảng 12 tiếng sau lúc giữa trưa) theo thời gian địa phương.

**Các tính chất**
 Điểm đối diện với thiên để trên thiên cầu gọi là thiên đỉnh.- Kinh tuyến trời đi qua cả hai điểm thiên đỉnh và thiên để.

**Xem thêm**
 Thiên đỉnh

**Liên kết ngoài**
Thể loại:Hệ tọa độ thiên văn
Thể loại:Thuật ngữ thiên văn học
Thể loại:Yếu tố kỹ thuật của chiêm tinh học
Tạ (định hướng)

Tạ trong tiếng Việt có thể có các nghĩa:- Đơn vị đo khối lượng tạ- Tên phiên dịch từ tiếng Anh của đơn vị đo khối lượng hundredweight, tức tạ.- Dụng cụ thể thao, tạ.- Họ Tạ, họ người Việt Nam và Trung Quốc.- Nhà làm ở trong vườn hay bên bờ nước, dùng làm nơi giải trí: thủy tạ.
Tấn (định hướng)

Tấn trong bách khoa toàn thư tiếng Việt có thể có các nghĩa:
*Đơn vị đo khối lượng:
** Tấn trong hệ SI, có giá trị bằng 1.000 kg.
** Tấn dài hay tấn Anh, có giá trị bằng 1.016,0469088 kg.
** Tấn ngắn hay tấn Mỹ, có giá trị bằng 907,18474 kg.
*Bài tấn: còn gọi là đánh đỡ, một kiểu chơi của cỗ bài Tây được sáng tạo bởi nước Nga
*Tấn: một tư thế trong võ thuật.
*Tấn, một quốc gia chư hầu thời Chu ở Trung Quốc, đất phong của Đường Thúc Ngu, tồn tại từ khoảng thế kỷ 11 TCN đến năm 376 TCN, trải qua 40 đời quân chủ
*Tấn, một triều đại trong lịch sử Trung Quốc, phân thành Tây Tấn (265-316) và Đông Tấn (317 - 420).
*Tiền Tấn, một chính quyền do quân phiệt Lý Khắc Dụng thành lập, tồn tại vào thời Đường mạt và Ngũ Đại Thập Quốc, tiền thân của Hậu Đường.
*Hậu Tấn, một trong năm triều đại thời Ngũ Đại Thập Quốc trong lịch sử Trung Quốc.
*Nước Tấn (1370-1648), phiên vương nhà Minh, đất phong của Tấn Cung Vương Chu Cương, hoàng tử thứ 3 của Minh Thái Tổ, truyền được 18 đời quân chủ
*Phúc tấn: danh hiệu của các vương phi đời nhà Thanh
*Tên gọi tắt của tỉnh Sơn Tây bên Trung Quốc, nơi đây vốn là địa bàn của nước Tấn thời Xuân Thu.

**Xem thêm**
Tán
*Tấm
Câu lệnh (khoa học máy tính)

Câu lệnh là đơn vị cơ bản của một ngôn ngữ lập trình. Trong trường hợp đặc biệt, nó có thể cũng trở thành một đơn vị thao tác của máy tính điện tử hay còn gọi là một chỉ thị.
Vì mức độ phức tạp, việc dùng các chỉ thị để trực tiếp điều khiển máy tính sẽ rất ít thông dụng. Thay vào đó, người ta ghép một số tổ hợp của các chỉ thị để cho máy thi hành được một động tác lớn hơn gọi là câu lệnh. Như vậy mỗi câu lệnh bao gồm một hay một số mệnh lệnh máy tính được sắp xếp theo trình tự xác định và nhằm mụch đích ra lệnh cho CPU tiến hành một thao tác cố định có ý nghĩa.
Tùy theo ngôn ngữ lập trình, các câu lệnh sẽ có cấu trúc khác nhau và có trật tự sắp xếp nhất định. Trật tự này thường không đổi và được gọi là cú pháp (syntax).
Câu lệnh có thể hiểu như là mệnh đề cơ bản có thể được cấu trúc thông qua việc sử dụng các từ khóa (đã được định nghĩa từ trước bởi ngôn ngữ lập trình) hoặc là có thể tạo bởi các chỉ thị từ các cấu trúc ngữ pháp hay cú pháp đã được định nghĩa sẵn. Các câu lệnh của một chương trình dùng để chỉ thị cho máy tính biết làm gì, xử lý như thế nào với các dữ liệu và từ đó tiến hành các phép tính toán hay biến đổi dữ liệu để đạt được kết quả.

**Các kiểu câu lệnh**
Sau đây là các loại câu lệnh chính. Thí dụ được dùng viết theo ngôn ngữ Pascal
*Định nghĩa:  TYPE SALARY = INTEGER 
*Khai báo: VAR A:INTEGER 
*Gán giá trị: A:= A + 1 
*Dãy câu lệnh: A:= A + 1; WRITELN(A) 
*Điều kiện: IF A > 3 THEN WRITELN(A) ELSE WRITELN("NOT YET") END 
*Vòng lặp: FOR A:=1 TO 10 DO WRITELN(A) END 
*Gọi: CLEARSCREEN() 

**Đặc điểm**
 Mệnh lệnh thì khác với biểu thức ở chỗ các biểu thức thì có thể trả về các gía trị và không thể gây ra hiệu ứng phụ, trong khi đó, các câu lệnh được thực thi sẽ không trả về giá trị nào ngoại trừ có thể tạo ra các hiệu ứng khác nhau.- Trong việc lập trình kiểu cấu trúc thì các câu lệnh có thể được nhóm lại tạo nên các khối câu lệnh (thí dụ như là các hàm hay các thủ tục)

**Ví dụ về các câu lệnh**

**Ngôn ngữ ASM**
mov AX, BX;     (gán giá trị của BX lên AX)

**Ngôn ngữ C**
printf("Hello World!\n");   // hiển thị ra màn hình "Hello World!"

**Ngôn ngữ C++**
cin >> name >> age;    // đọc (từ bàn phím) giá trị cho biến "name" và "age"

**Tham khảo**

**Xem thêm**
tiến học hacker
*Chỉ thị (máy tính)|Mệnh lệnh
Thể loại:Khái niệm ngôn ngữ lập trình
Thể loại:Tuyên bố
Chỉ thị (máy tính)

Chỉ thị máy tính, gọi tắt là chỉ thị (Anh ngữ instruction), là đơn vị nhỏ nhất dùng để điều khiển máy tính, cụ thể hơn là ra lệnh cho CPU thực hiện một thao tác căn bản.
Tập hợp các chỉ thị này tạo thành ngôn ngữ máy.
Vì các chỉ thị là một đơn vị rất nhỏ nên việc sử dụng trực tiếp các đơn vị này kiến tạo một phần mềm sẽ rất khó khăn. Trong các ngôn ngữ lập trình người ta có thể thay vào đó bằng những câu lệnh. Mỗi câu lệnh là tập hợp cố định của một số chỉ thị nhằm thi hành một thao tác lớn hơn và có ý nghĩa hơn.
Tuỳ theo kiểu cấu trúc và thiết kế mà chúng ta có thể có các cú pháp ra lệnh khác nhau. Hai họ ngôn ngữ máy điển hình và cổ điển là họ 8086 của Intel và họ 6800 của Motorolla. Hai họ ngôn ngữ máy này ngày nay đã phát triển rất sâu và xa cho các thế hệ chíp mới.

**Thí dụ về mệnh lệnh máy tính**
Chỉ thị 
XOR AX, BX theo cú pháp kiểu Intel sẽ tương đương với chỉ thị XOR BX, AX theo cú pháp kiểu Motorolla và cả hai đều có ý nghĩa là thực hiện phép toán logic XOR giữa hai thanh (register) AX va BX rồi đem kết quả lưu vào thanh AX.

**Xem thêm**
Câu lệnh

**Tham khảo**
Thể loại:Ngôn ngữ lập trình
Frank Sherwood Rowland

Frank Sherwood Rowland
Frank Sherwood Rowland (28 tháng 6 năm 1927 – 10 tháng 3 năm 2012) là một người đoạt giải Nobel và giáo sư hóa học tại trường Đại học California tại Irvine. Ông đã nghiên cứu về hóa học bình lưu và động lực học hóa học.
Ông Rowland sinh ra tại Delaware, Ohio và nhận bằng cử nhân văn chương tại Đại học Wesleyan tại Ohio vào năm 1948. Ông nhận bằng thạc sĩ trong năm 1951 và tiến sĩ trong năm 1952, cả hai bằng từ trường Đại học Chicago.
Năm 1974 Rowland và Mario J. Molina nhận biết các CFC, giống như các khí khác, là chất xúc tác có hiệu quả cao khi phá vỡ các phân tử ôzôn. Vì thế họ đã khám phá ra sự suy giảm ôzôn.
Năm 1995 Rowland và Molina đoạt giải Nobel Hóa học vì nghiên cứu của họ trong lĩnh vực này.
Ông đã được tặng nhiều giải thưởng:
*Giải Tyler, 1983
*Giải Nhật Bản, 1989
*Giải Peter Debye, 1993
*Huy chương Roger Revelle, 1994
*Giải Nobel Hóa học, 1995

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Tiểu sử
Thể loại:Sinh năm 1927
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Hóa học
Thể loại:Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Thể loại:Nhà hóa học Hoa Kỳ
Thể loại:Nhà khí tượng học
Thể loại:Mất năm 2012
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Chicago
Cú pháp câu lệnh

Cú pháp câu lệnh (tiếng Anh: programming syntax) của một ngôn ngữ lập trình là các quy tắc luật lệ về trật tự và hình thức viết của một câu lệnh.
Tùy theo ngôn ngữ mà các cú pháp này có sự thay đổi khác nhau.

**Cấu trúc thông thường của các cú pháp câu lệnh**
 Mỗi câu lệnh thường bắt đầu bằng ký tự hay một từ riêng chỉ tên của câu lệnh.- Theo sau đó là trật tự xác định của các toán tử, hay hệ thống các ký tự mô tả, hay các tham số.- Một số ngôn ngữ lập trình yêu cầu phải có ký tự kết thúc câu lệnh và thường là dấu chấm-phẩy (;).- Tuỳ theo ngôn ngữ, mỗi câu lệnh có thể có nhiều hơn một cú pháp.- Mỗi câu lệnh cũng sẽ có một giá trị được gửi về sau khi thực thi. Các giá trị này có thể dùng cho nhiều mục đích khác nhau. Một mục đích quan trọng là để biết trạng thái của câu lệnh vừa thực hiện có thành công hay không.

**Thí dụ minh họa về cú pháp câu lệnh**

**MS-DOS và Microsoft Windows**
Trong các văn lệnh (batch instruction) của MS-DOS và Microsoft Windows, các câu lệnh không bị ảnh hưởng bởi các chữ viết hoa hay viết thường. Chẳng hạn câu lệnh chép tệp f1.txt thành f2.txt trong DOS và Windows có thể ở dạng:
copy f1.txt f2.txt
hay:
CoPy f1.txt f2.txt.
đều có cùng một ý nghĩa. Tuy nhiên, quy tắc mà câu lệnh này đòi hỏi là không được sai chính tả và không được đảo lộn thứ tự vị trí của f1.txt và f2.txt.

**Ngôn ngữ C**
//các_chú_thích
Câu lệnh trên yêu cầu trình biên dịch bỏ qua không dịch, dùng để ghi các chú thích.
printf("Tên của bạn là Hùng.");
Câu lệnh trên có ý nghĩa là hiển thị ra màn hình dòng chữ "Tên của bạn là Hùng." Các thành phần và yêu cầu của cú pháp này là:
#Câu lệnh này có tên là printf (dùng để xuất dữ liệu ra màn hình, tập tin, hay các đầu ra khác). Nó có thể có nhiều hơn một cú pháp nhưng ở đây ta chỉ xét cú pháp đơn giản nhất là xuất ra màn hình.
#Cấu trúc bắt buộc: tất cả các thành phần còn lại ngoại trừ ký tự kết thúc câu lệnh phải nằm giữa dấu ngoặc đơn mở ( và dấu ngoặc đơn đóng ).
#Toán tử "Tên của bạn là Hung" có kiểu string phải mở đầu và kết thúc bởi dấu ngoặc kép ".
#Câu lệnh phải được kết thúc bằng ký tự ;.

**Xem thêm**
Ngôn ngữ lập trình

**Tham khảo**
Thể loại:Mã nguồn
Thể loại:Nhà Nguyễn

Nhà Nguyễn là triều đại phong kiến cuối cùng của lịch sử Việt Nam, kéo dài 144 năm, từ 1802 đến 1945.
Nguyễn

Thể loại:Lịch sử Huế
Thể loại:Việt Nam thế kỷ 20
Thể loại:Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Nhóm chức

Nhóm chức là nguyên tử hay nhóm nguyên tử xuất hiện trong các hợp chất hữu cơ, quyết định tính chất hóa học đặc trưng của hợp chất hữu cơ đó.
Cùng một nhóm chức sẽ trải qua (các) phản ứng hóa học tương tự hoặc tương tự bất kể kích thước của phân tử mà nó là một phần. Điều này cho phép dự đoán có hệ thống các phản ứng hóa học và hành vi của các hợp chất hóa học và thiết kế các tổng hợp hóa học. Hơn nữa, khả năng phản ứng của một nhóm chức năng có thể được sửa đổi bởi các nhóm chức năng khác gần đó. Trong tổng hợp hữu cơ, xen kẽ nhóm chức năng là một trong những loại biến đổi cơ bản.
Ngoài ra còn có các nhóm Axyl (R-CO-), akoxyl hay là ete bỏ bớt 1 nhánh (R-O-),v.v

**Chú thích**

Thể loại:Hợp chất hữu cơ
Thể loại:Hóa hữu cơ
Bản mẫu:Tài nguyên

====Nguyên tắc viết bài**
Cách trình bày bài viết –
Thái độ trung lập (TĐTL) –
Bài bách khoa là gì? –
Bài sơ khai (stub) –
Bài rất sơ khai –
Đừng chép nguyên văn bài bên ngoài –
Cách tạo bố cục

**Quy định và hướng dẫn**
Quyền tác giả –
Thẻ quyền cho hình ảnh –
Giải quyết mâu thuẫn –
Phủ nhận chung –
Quy định về khóa trang –
Thái độ văn minh –
Sử dụng Unicode

**Tài nguyên**
Sách hướng dẫn –
Xem thử cách viết trong wiki

**Phần mềm**
Âm thanh –
Tiêu bản –
Liên kết giữa ngôn ngữ –
Công thức toán –
Robot
Đúng

==Trong đời sống**
Đúng là khái niệm có thể gây tranh cãi. Nhiều người cho rằng một khái niệm đúng tuyệt đối là không tồn tại. Chỉ có thể nói đến khả năng đúng nhiều hay ít. Định nghĩa một cái gì đấy đúng, có thể dựa vào đa số người ủng hộ.

**Trong toán học**
Trong hệ nhị phân Boolean, dùng trong toán học và tin học, chữ đúng thường chỉ cho trạng thái 1, ngược với chữ sai, chỉ trạng thái 0.
Trong định nghĩa mệnh đề toán học, đúng là một giá trị chân lý của mệnh đề toán học, tương ứng với 1. Giá trị kia là sai, tương ứng với 0.
Trong toán học, khái niệm đúng còn được hiểu là không mâu thuẫn với các tiên đề.
Thể loại:Logic toán
Thể loại:Wikipedia

Biểu tượng Wikipedia tiếng Việt
Wikipedia là dự án để làm website bách khoa có nội dung miễn phí được thực hiện một cách cởi mở, nghĩa là bạn cũng được mời cộng tác tham gia soạn thảo và sử dụng. Tập đoàn Wikimedia quản lý và hoạt động Wikipedia. Thêm vào những chủ đề bình thường cho bộ bách khoa, Wikipedia cũng có thông tin thường thường ở trong bộ niên lịch và từ điển địa lý, với tin tức về thời sự.
Thể loại này phần lớn liệt kê những trang về hoạt động và cộng đồng của Wikipedia.
Thể loại:Bách khoa toàn thư trực tuyến
Thể loại:Wiki
Thể loại:Dự án Wikimedia
Thể loại:Web 2.0
Thể loại:Lịch sử Internet
Bản mẫu:HMM example

Giả sử tôi có một người bạn sống ở rất xa. Hàng ngày chúng tôi gọi điện thoại cho nhau và anh ta kể cho tôi nghe anh ta đã làm gì trong ngày. Người bạn tôi chỉ có 3 công việc mà anh thích làm là 1) đi dạo, 2) đi chợ và 3) dọn phòng. Hiển nhiên là sự lựa chọn phải làm gì thì phụ thuộc trực tiếp vào thời tiết hôm đấy thế nào. Như vậy, tôi không nhận được thông tin cụ thể về thời tiết nơi anh bạn tôi sống nhưng tôi lại biết về xu hướng chung. Dựa vào lời kể của công việc hàng ngày của anh ta, tôi có thể đoán về thời tiết hôm đó.
Như vậy, thời tiết được vận hành như một chuỗi Markov cụ thể. Có 2 trạng thái thời tiết, "Mưa" và "Nắng", nhưng tôi không quan sát trực tiếp, do đó, chúng là ẩn đối với tôi. Vào mỗi ngày, anh bạn tôi sẽ làm một trong các việc sau phụ thuộc vào thời tiết hôm đó là "đi dạo", "đi chợ" và "dọn phòng". Vì anh bạn tôi đã tường thuật lại hoạt động của mình, đó là các dữ liệu quan sát. Toàn bộ hệ thống này là một mô hình Markov ẩn (HMM). 
Tôi biết được xu hướng thời tiết nói chung và tôi cũng biết bạn tôi thường thích làm gì. Nói cách khác, các thông số của HMM đã biết. Thực tế, chúng ta có thể mô tả điều này bằng ngôn ngữ lập trình Python:
trạng thái = ('Mưa', 'Nắng')

dữ liệu quan sát = ('đi dạo', 'đi chợ', 'dọn phòng')

khả_năng_ban_đầu = {'Mưa': 0.6, 'Nắng': 0.4}

khả_năng_chuyển_dịch = {
'Mưa' : {'Mưa': 0.7, 'Nắng': 0.3},
'Nắn' : {'Mưa': 0.4, 'Nắng': 0.6},
}

khả_năng_loại_bỏ = {
'Mưa' : {'đi dạo': 0.1, 'đi chợ': 0.4, 'dọn phòng': 0.5},
'Nắng' : {'đi dạo': 0.6, 'đi chợ': 0.3, 'dọn phòng': 0.1},
}
Trong đoạn câu lệnh trên, khả_năng_ban_đầu cho thấy tôi không chắc về trạng thái HMM khi người bạn đầu tiên gọi điện cho tôi (tất cả cái tôi biết là trời có vẻ mưa). khả_năng_chuyển_dịch cho thấy những thay đổi về thời tiết trong chuỗi Markov. Trong ví dụ này, chỉ có 30% khả năng ngày mai trời sẽ nắng nếu hôm nay trời mưa. Khả_năng_loại_bỏ cho thấy anh bạn thích làm những việc gì mỗi ngày. Nếu trời mưa thì có đến 50% khả năng anh bạn này sẽ dọn phòng, trong khi trời nắng thì 60% khả năng anh ta sẽ đi dạo.
Đồng tính

Đồng tính  có thể đề cập đến:
*Cách gọi ngắn của đồng tính luyến ái
*Cùng giới tính
*Có cùng một tính chất tại mọi điểm
*Có cùng họ (nghĩa cũ)

**Xem thêm**
Đồng nhất

**Tham khảo==
Tứ đại danh tác

Tứ đại danh tác (四大名著) chỉ bốn tác phẩm văn học cổ điển được cho là danh tiếng nhất của Trung Quốc, xếp theo thứ tự thời gian xuất hiện:- Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, câu chuyện về sự phân tranh cuối thời Đông Hán của 3 thế lực: Ngụy, Thục, Ngô- Thủy hử của Thi Nại Am, câu truyện kể về cuộc khởi nghĩa nông dân Lương Sơn Bạc cuối thời Bắc Tống do Tống Công Minh chỉ huy- Tây du ký của Ngô Thừa Ân, câu chuyện thần thoại kể về quá trình đi sang Tây Trúc lấy kinh của 4 thầy trò Đường Tăng- Hồng Lâu Mộng của  Tào Tuyết Cần, tác phẩm kể về cuộc sống của một đại gia đình quý tộc đời nhà Minh từ lúc cực thịnh đến lúc suy vi

**Xem thêm**
Trung Quốc tứ đại

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 "Tứ đại danh trụ" cho "Tứ đại danh tác"
Thể loại:Tiểu thuyết Trung Quốc
Thể loại:Tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc
Thể loại:Văn học Trung Quốc
Thể loại:Đá quý

Đá quý là một khoáng vật, đá hay hóa thạch có giá trị kinh tế cao và thường được sử dụng trong nghề kim hoàn.
Thể loại:Trang sức
Thể loại:Khoáng chất
Thể loại:Bộ phận trang sức
Thể loại:Tin sinh học

Tin sinh học là một lĩnh vực khoa học sử dụng các công nghệ của các ngành toán học ứng dụng, tin học, thống kê và khoa học máy tính để giải quyết các vấn đề sinh học.
Thể loại:Khoa học thông tin
Thể loại:Gen
Thể loại:Công nghệ sinh học
Thể loại:Hóa sinh
Thể loại:Thống kê
Thể loại:Kỹ thuật sinh học
Thể loại:Sinh học tính toán
Thể loại:Khoa học hình thức
Tam quốc diễn nghĩa (định hướng)

Tam quốc diễn nghĩa là tên một tiểu thuyết lịch sử của La Quán Trung. Tiểu thuyết này sau đó đã được chuyển thể thành:- Tam quốc diễn nghĩa (phim truyền hình)- Tam quốc diễn nghĩa (trò chơi điện tử)- Tam quốc diễn nghĩa (truyện tranh Hồng Kông)

**Xem thêm**
 Tam Quốc (định hướng)- Tam quốc chí (định hướng)
Trình tự motif

Một trình tự motif là một đoạn trình tự nucleotide hoặc amino acid phổ biến và có, hoặc cho là có, một chức năng sinh học nào đó.

Ví dụ như motif về vị trí gắn thêm gốc N-glycosyl:
 Asn, tiếp đến là bất kỳ a.a nào trừ Pro, tiếp đến là Ser hoặc Thr, sau đó có thể là bất kỳ a.a nào trừ Pro
trong đó chữ viết tắt là ký hiệu cho các amino acid theo kiểu viết tắt 3 chữ cái, (xem mã di truyền).

**Tổng quan**
Khi trình tự motif xuất hiện trong exon của một gen, thì nó có thể mã hóa "motif cấu trúc" "của protein"; đó là nhân tố kiểu lập thể của cấu trúc bậc 3 của protein. Tuy nhiên, motif không cần phải được gắn với cấu trúc bậc hai đặc biệt. Trình tự DNA không mã hóa không được dịch mã thành protein và các acid nucleic với motif như vậy không cần phải khác so với dạng điển hình (ví dụ, DNA "dạng B" xoắn kép).

Ngoài gen exon, còn có các motif trình tự điều hòa và motif bên trong "mảnh DNA", ví dụ như DNA vệ tinh. Một số trong chúng được cho là có ảnh hưởng đến hình dạng của acid nucleic (xem ví dụ RNA self-splicing), nhưng việc này chỉ thỉnh thoảng xảy ra. Ví dụ, một số protein gắn DNA mà có ái lực với motif thì chỉ gắn DNA ở dạng xoắn kép của nó. Chúng có thể nhận biết motif thông qua chuỗi xoắn kép hoặc đường rãnh nhỏ hơn.
Motif mã hóa ngắn, mà xuất hiện trong cấu trúc bậc hai chưa đầy đủ,, include those that label proteins for delivery to particular parts of a cell, or mark them for phosphorylation.
Within a sequence or database of sequences, researchers search and find motifs using computer-based techniques of sequence analysis, such as BLAST. Such techniques belong to the discipline of bioinformatics.
See also consensus sequence.
Khi trình tự motif xuất hiện trong exon của một gen, thì nó có thể mã hóa "motif cấu trúc" "của protein"; đó là nhân tố kiểu lập thể của cấu trúc bậc 3 của protein. Tuy nhiên, motif không cần phải được gắn với cấu trúc bậc hai đặc biệt. Trình tự DNA không mã hóa không được dịch mã thành protein và các acid nucleic với motif như vậy không cần phải khác so với dạng điển hình (ví dụ, DNA "dạng B" xoắn kép).

Ngoài gen exon, còn có các motif trình tự điều hòa và motif bên trong "mảnh DNA", ví dụ như DNA vệ tinh. Một số trong chúng được cho là có ảnh hưởng đến hình dạng của acid nucleic (xem ví dụ RNA self-splicing), nhưng việc này chỉ thỉnh thoảng xảy ra. Ví dụ, một số protein gắn DNA mà có ái lực với motif thì chỉ gắn DNA ở dạng xoắn kép của nó. Chúng có thể nhận biết motif thông qua chuỗi xoắn kép hoặc đường rãnh nhỏ hơn.
Motif mã hóa ngắn, mà xuất hiện trong cấu trúc bậc hai chưa đầy đủ,

**Tham khảo**
 Akiyama, Y. et al. (1996). The gcm-motif: a novel DNA-binding motif conserved in Drosophila and mammals. Proc. Natl. Acad. Sci. USA 93 14912–14916.- Matsuda, Hideo; Taniguchi, Fumihiro; & Hashimoto, Akihiro (January 1997). An Approach to Detection of Protein Structural Motifs using an Encoding Scheme of Backbone Conformations. Proc. of 2nd Pacific Symposium on Biocomputing 280–291.

**Liên kết ngoài**
  PROSITE Database of protein families and domains-  The MEME/MAST System for Motif Discovery and Search date=2005-04-06 -  MEME Documentation date=2004-03-28 
Thể loại:Tin sinh học
Thành phố Trung Quốc

Trung Quốc có nhiều thành phố lớn. Các đô thị lớn của Trung Quốc là Bắc Kinh, Thượng Hải, Hương Cảng (Hồng Kông), Quảng Châu, Thâm Quyến, Thiên Tân, Nam Kinh, Trùng Khánh, v.v. Các đô thị du lịch nổi tiếng: Bắc Kinh, Hàng Châu, Tô Châu, Côn Minh, v.v.
Thành phố Trung Quốc có hai loại chính:
*Thành phố trực thuộc trung ương (trực hạt thị) và
*Thành phố trực thuộc tỉnh (địa cấp thị)
Thành phố Trung Quốc có thể bao gồm các quận, thành phố cấp huyện (huyện cấp thị) và huyện.

Thể loại:Vùng đô thị của Trung Quốc
Thể loại:Hệ điều hành

Trong tin học, một hệ điều hành (tiếng Anh operating system hay OS) là một phần mềm hệ thống có nhiệm vụ điều khiển và quản lý trực tiếp các phần cứng như bo mạch đồ họa và bo mạch âm thanh và thực hiện một số thao tác cơ bản trong máy vi tính như thực hiện các thao tác đọc, viết tập tin. Ngoài ra hệ điều hành cung cấp các dịch vụ cơ bản để chạy các phần mềm ứng dụng thông thường như chương trình duyệt Web, chương trình soạn thảo văn bản.
Thể loại:Phần mềm hệ thống
Thể loại:Khoa học thông tin
Thể loại:Kiến trúc máy tính
Thể loại:Thể loại cần phân loại vào thể loại con
Thể loại:Linux

Biểu trưng của Việtux, Linux bằng tiếng Việt
Linux là tên gọi của một hệ điều hành máy tính và cũng là tên của Hạt nhân Linux của nó. Nó có lẽ là một ví dụ nổi tiếng nhất của phần mềm tự do và của việc phát triển mã nguồn mở.
Thể loại:Hệ điều hành tự do
Thể loại:Unix
Thể loại:Hệ điều hành x86
Thể loại:Thể loại Wikipedia được đặt tên theo hệ điều hành
Lá dong

Cây lá dong, dong gói bánh, dong rừng hay dong lá (danh pháp hai phần: Stachyphrynium placentarium) là một loài thực vật trong họ Dong (Marantaceae).
Loài này được João de Loureiro mô tả khoa học đầu tiên năm 1790 dưới danh pháp Phyllodes placentaria. Năm 2003 Karen Clausager & Finn Borchsenius chuyển nó sang chi Stachyphrynium.

**Đặc điểm**
Cây thân thảo cao 1–2 m. Các lá gốc 1 (hoặc 2); bao lá 3–50 cm. Lá mọc trên thân cây 1; bao lá 3–5 cm; cuống lá 7,5–60 cm, thể gối 2–7 cm; phiến lá hình từ trứng tới elip, 25-55 × (5,5-) 8–20 cm, dạng dai như da nhưng mỏng, không lông, gốc lá thuôn tròn với tâm nhọn, đỉnh lá nhọn.
Cụm hoa không cuống, bao gồm 4 hay 5 hoặc nhiều hơn các bông con, hình cầu, đường kính 3–8 cm; các lá bắc nhiều, thuôn dài, 2-2,5 cm, đỉnh với mũi nhọn thon dần và cứng dạng gai. Hoa 2 trên mỗi lá bắc, màu trắng hay trắng ngả sang vàng. Các lá đài thẳng, khoảng 5 mm. Ống tràng hoa khoảng 8 mm; thùy lá hình elip, kích thước khoảng 5 x 2 mm. Các nhụy lép bên ngoài hình trứng ngược, khoảng 5 mm. Bầu nhụy nhẵn nhụi hoặc có lông măng ở đỉnh. Quả thuôn dài, khoảng 1,2 cm; vỏ quả mỏng. Hạt 1, hình dạng elip, khoảng 1 cm; áo hạt màu đỏ. Ra hoa trong khoảng từ tháng 5 tới tháng 8, nhưng có thể sớm hơn từ tháng 2, kết quả từ tháng 8 tới tháng 11.

**Phân bố**
Sinh sống trong các khu vực ẩm ướt có bóng râm che phủ như trong rừng, thường trong các thung lũng dọc theo suối; cao độ từ 0 tới 1.500 m. Phân bố tại Ấn Độ, Bhutan, Indonesia, Myanmar, Philippines, Thái Lan, Trung Quốc (Quảng Đông, Quảng Tây, Quý Châu, Hải Nam, đông nam Tây Tạng, nam Vân Nam) và Việt Nam.

**Sử dụng**
Lá dong dùng gói bánh
Lá dong được dùng chủ yếu để gói bánh chưng, bánh giầy, bánh tét, bánh nếp, bánh tẻ. Bánh gói lá dong sau khi luộc có mùi thơm đặc biệt và dễ chịu.
Lá dong còn được dùng để cất giấm bằng cách ngâm lá với rượu hay dung dịch 30% đường.
Theo kinh nghiệm dân gian, lá dong được dùng làm thuốc giải độc, chữa say rượu, rắn cắn.

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
 Stachyphrynium placentarium- Stachyphrynium placentarium- Cây lá dong tại Quần thực vật Trung Hoa- Cây lá dong date = ngày 27 tháng 5 năm 2014 tại www.lrc-hueuni.edu.vn
P
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1790
Thể loại:Bài đang dịch

Những trang dưới đây đang trong tiến trình dịch từ một phiên bản bằng ngôn ngữ khác. Nếu bạn có đủ khả năng xin góp sức dịch bài ở đây. (Xin tham khảo Hướng dẫn cách biên soạn bài để biết thêm chi tiết.)
Wikipedia tiếng Việt hiện có  bài viết, vẫn còn nhiều bài chưa được dịch hoặc còn dịch sót, phần lớn là các bài nhập từ Wikipedia tiếng Anh. Bạn có thể giúp:
*Tìm và dịch hoàn chỉnh bài
*Thêm  vào các bài chưa dịch mà chưa gắn bản mẫu này
*Nếu bài đã được dịch, hãy gỡ bản mẫu "Đang dịch".
Thể loại:Quản lý Wikipedia
Thể loại:Dịch thuật Wikipedia
Thể loại:Thể loại bảo trì
en:Category:Articles in translation
Boson W

Tập tin:Kaon-box-diagram.svg|nhỏ|trái|Biểu đồ Feynman cho thấy sự trao đổi cặp boson W. Đây là một trong các ví dụ về sự dao động của hạt trung hòa điện kaon.Boson W hay hạt W, là một hạt cơ bản có khối lượng bằng 160.000 lần khối lượng của electron, hay khoảng 80 lần khối lượng của proton hay neutron, tương đương với khối lượng của nguyên tử Brom.Boson W là hạt mang điện tích, hoặc -1 hoặc +1. Chúng là phản hạt của nhau, nhưng cả hai đều không là hạt vật chất.Boson W là hạt truyền tương tác trong tương tác yếu, và tồn tại ở một thời gian cực ngắn, chỉ khoảng 3 × 10−25 giây sau đó phân rã sang các dạng khác.
Boson W phân rã tạo thành hoặc là 1 quark, hoặc là một phản quark có điện tích khác hoặc là một lepton điện tích hay phản neutrino.

**Xem thêm**
Boson Z

**Tham khảo**
Thể loại:Gauge boson
Boson Z

Boson Z, hay hạt Z, là một hạt cơ bản, có khối lượng khoảng 91 Ge·V/c2, tương tương với khối lượng của nguyên tử Zirconium.
Boson Z là hạt trung hòa và không có sự khác biệt trong số lượng tử. Vì thế phản hạt của boson Z chính là boson Z.
Boson Z là hạt trung gian trong tương tác yếu và không làm  ảnh hưởng đến điện tích và hương. Do khối lượng của boson Z là rất lớn so với khối lượng của photon; trong lớp năng lượng thấp, các hiệu ứng trao đổi boson Z là bé nếu so sánh với sự trao đổi photon.
Boson Z được tạo ra bởi quá trình va chạm của electron và positron – phản hạt của electron. Năng lượng của vụ va chạm này vừa đủ để sinh ra một boson Z, và đã được nghiên cứu trong máy va chạm tuyến tính ở SLAC.
Boson Z phân rã sang hoặc là quark hoặc là một phản quark với cùng hương hoặc là một lepton và một phản lepton của nó.

**Xem thêm**
Boson W

**Tham khảo**
Thể loại:Gauge boson
Thể loại:Sông

Một con sông là một dòng nước lớn tự nhiên, có thể cho tàu bè chạy qua.
Thể loại:Hồ học
Thể loại:Vùng nước
Thể loại:Địa mạo học
Thể loại:Dòng nước
Thể loại:Hệ sinh thái nước ngọt
Thể loại:Nước và môi trường
Charles Messier

Charles Messier
Charles Messier (26 tháng 7 năm 1730 ở vùng Badonviller, tỉnh Meurthe-et-Moselle, Pháp – 12 tháng 4 năm 1817 tại Paris) là một nhà thiên văn, người đã xuất bản một danh mục với lúc đầu 45, sau này 110 thiên thể, như đám sao và tinh vân, hiện này vẫn gọi là các thiên thể Messier. Danh mục này đã được xuất bản lần thứ nhất vào năm 1774. Những thiên thể Messier được đánh số được từ M1 đến M110 – hiện nay các tên này vẫn thường dùng.
Mục đích của danh mục ông đã là giúp đỡ những người săn sao chổi (như chính ông), qua quan sát bằng mắt thường, phân biệt các thiên thể thường trực (như các sao) và các thiên thể di chuyển thoáng qua (như sao chổi).

**Một số thiên thể Messier**
Một số thiên thể Messier là các thiên hà:
Một số khác là các tinh vân:

**Xem thêm**
Danh sách Messier

**Tham khảo**

**Liên kết ngoài**
  Charles Messier's Deepsky Observations date=2021-01-26 -  Charles Messier (ngày 26 tháng 6 năm 1730 - ngày 12 tháng 4 năm 1817) date=2021-04-28 -  Charles Messier (ngày 26 tháng 6 năm 1730 - ngày 12 tháng 4 năm 1817) date=2021-03-14 
Messier, Charles
Thể loại:Mất năm 1817
Thể loại:Sinh năm 1730
Thể loại:Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Thể loại:Hội viên Hội Vương thất
Nhóm bor

Nhóm bor là các nguyên tố hóa học thuộc nhóm 13 của bảng tuần hoàn, bao gồm bor (B), nhôm (Al), gali (Ga), indi (In), thali (Tl) và nihoni (Nh). Nhóm này nằm trong khối p của bảng tuần hoàn. Các nguyên tố trong nhóm bor có đặc điểm là có ba electron hóa trị.
Bor là một á kim, ít phổ biến trên Trái Đất. Các nguyên tố còn lại là kim loại yếu (nằm giữa kim loại và á kim trong bảng tuần hoàn). Nhôm là nguyên tố xuất hiện nhiều trên Trái Đất và là nguyên tố phổ biến thứ ba trong vỏ Trái Đất (8,3%). Nihoni hiện tại chưa phát hiện trong tự nhiên, đây là một nguyên tố tổng hợp.
Một số nguyên tố nhóm 13 có vai trò trong hệ sinh thái. Bor là một nguyên tố vi lượng ở người và cần thiết cho một số loài thực vật. Thiếu bor làm cây cối phát triển còi cọc, trong khi dư thừa bor cũng ức chế sự phát triển. Nhôm không có vai trò sinh học, không có độc tính đáng kể, được coi là an toàn. Indi và gali có thể kích thích sự trao đổi chất; gali có khả năng tự liên kết với các protein sắt. Thali có độc tính cao, can thiệp vào chức năng của nhiều loại enzym quan trọng. Nguyên tố này được sử dụng làm thuốc trừ sâu.

**Đặc điểm**
Mặc dù nằm trong khối p, các nguyên tố trong nhóm bor, đặc biệt là bor và nhôm trong liên kết hóa học thường vi phạm quy tắc octet. Tất cả các nguyên tố của nhóm bor đều có hóa trị ba.

**Phản ứng hóa học**

**Hydride**
Hầu hết các nguyên tố trong nhóm bor đều có xu hướng dễ phản ứng theo chiều tăng dần số hiệu nguyên tử. Bor, nguyên tố đầu tiên trong nhóm, thường không phản ứng với nhiều nguyên tố ở nhiệt độ thường. Bor tạo thành nhiều hợp chất với hydro gọi là boran. Boran đơn giản nhất là diboran B2H6.
Các nguyên tố nhóm 13 tiếp theo là nhôm và gali, tạo thành ít muối hydride bền hơn, mặc dù cả AlH3 và GaH3 có tồn tại. Indi chưa có dữ liệu cho thấy có tạo muối hydride, ngoại trừ indi có trong các phức chất như phức phosphin H3InP(Cy)3. Muối thali và hydro không bền, chưa tổng hợp được trong phòng thí nghiệm.

**Oxide**
Tất cả các nguyên tố thuộc nhóm bor được biết là tạo thành oxide hóa trị ba, với hai nguyên tử liên kết cộng hóa trị với ba nguyên tử oxy. Những yếu tố này cho thấy xu hướng tăng pH (từ acid đến base).

**Ghi chú**

**Tham khảo**
Thể loại:Nhóm nguyên tố hóa học
Thể loại:Bảng tuần hoàn