ดัชชีฮ็อลชไตน์

ดัชชีฮ็อลชไตน์ (Herzogtum Holstein; Hertugdømmet Holsten) เป็นรัฐที่อยู่เหนือสุดของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ตั้งอยู่ในรัฐชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ของประเทศเยอรมนีในปัจจุบัน ดัชชีแห่งนี้มีต้นกำเนิดขึ้นเมื่อพระเจ้าคริสเตียนที่ 1 แห่งเดนมาร์กทรงได้รับการยกฐานะเคาน์ตีฮ็อลชไตน์-เรนส์บวร์คให้เป็นดัชชีโดยจักรพรรดิฟรีดริชที่ 3 เมื่อ ค.ศ. 1474 ตลอดระยะเวลาที่ดำรงอยู่ดัชชีนี้ถูกปกครองโดยราชวงศ์อ็อลเดินบวร์คแห่งเดนมาร์กโดยปกครองร่วมกับดัชชีชเลสวิช
ในช่วง ค.ศ. 1490–1523 และอีกครั้งในช่วง ค.ศ. 1544–1773 ดัชชีถูกแบ่งออกเป็นส่วนต่าง ๆ ภายใต้สาขาต่าง ๆ ของราชวงศ์อ็อลเดินบวร์คโดยที่โดดเด่นที่สุดคือดยุกแห่งฮ็อลชไตน์-กลึคชตัดท์ (ซึ่งก็คือกษัตริย์เดนมาร์ก) และดยุกแห่งฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ป ดัชชีนี้สิ้นสุดลงเมื่อราชอาณาจักรปรัสเซียได้ผนวกดินแดนนี้เข้าเป็นของตนใน ค.ศ. 1866 ภายหลังสงครามออสเตรีย-ปรัสเซีย

**ประวัติศาสตร์**
พรมแดนด้านเหนือของฮ็อลชไตน์ที่แม่น้ำไอเดอร์ ได้กลายเป็นพรมแดนด้านเหนือของจักรวรรดิการอแล็งเฌียงหลังจากพระเจ้าชาร์เลอมาญทรงบรรลุข้อตกลงกับพระเจ้าเฮมมิงแห่งเดนมาร์กใน ค.ศ. 811 ภายหลังสงครามกับพวกแซกซัน ดินแดนชเลสวิชที่อยู่เหนือแม่น้ำยังคงเป็นรัฐบรรณาการของราชบัลลังก์เดนมาร์ก ขณะที่ฮ็อลชไตน์กลายเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรแฟรงก์ตะวันออก ราชอาณาจักรเยอรมนี และจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์

**การก่อตั้ง**
อดอลฟัสที่ 8 ซึ่งเป็น เคานต์แห่งฮ็อลชไตน์-เรนส์บวร์คและดยุกแห่งชเลสวิชคนสุดท้ายสิ้นพระชนม์ลงใน ค.ศ. 1459 โดยไม่มีทายาทเนื่องจากดินแดนชเลสวิชเป็นแคว้นบรรณาการของเดนมาร์ก (Danish fief) จึงต้องกลับคืนสู่พระมหากษัตริย์เดนมาร์ก ซึ่งในขณะนั้นคือพระเจ้าคริสเตียนที่ 1 แห่งเดนมาร์ก ซึ่งทรงเป็นพระนัดดาในอดอลฟัสก็ทรงต้องการเข้าครอบครองดินแดนฮ็อลชไตน์ด้วยเช่นกัน พระองค์ได้รับการสนับสนุนจากขุนนางท้องถิ่น ซึ่งเห็นด้วยกับการปกครองดินแดนชเลสวิชและฮ็อลชไตน์ร่วมกันต่อไป ด้วยเหตุนี้ในสนธิสัญญารีเบอ ค.ศ. 1460 พระองค์จึงได้รับการประกาศให้เป็นเคานต์แห่งฮ็อลชไตน์คนใหม่
อย่างไรก็ตาม ดินแดนฮ็อลชไตน์ทางใต้ของแม่น้ำไอเดอร์ยังคงมีสถานะเป็นดินแดนศักดินาแบบอ้อม (mediate fief) ภายใต้การถือครองของ ดยุกราชวงศ์อัสคาเนียแห่งซัคเซิน-เลาเอินบวร์ค จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1474 จักรพรรดิฟรีดริชที่ 3 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์จึงประทานอำนาจอธิปไตยซึ่งประมุขขึ้นโดยตรงต่อจักรพรรดิให้แก่พระเจ้าคริสเตียนโดยการยกฐานะของพระองค์ขึ้นเป็น “ดยุกแห่งฮ็อลชไตน์” 

**การแบ่งแยกดินแดน**
ใน ค.ศ. 1544 ดัชชีชเลสวิชและฮ็อลชไตน์ถูกแบ่งออกเป็นสามส่วนระหว่างพระเจ้าคริสเตียนที่ 3 แห่งเดนมาร์กกับพระอนุชาต่างพระมารดาสองพระองค์ของพระองค์ (ซึ่งต้องสละสิทธิในราชบัลลังก์เดนมาร์ก) ดังนี้:- ส่วนหลวง (The royal part): อยู่ภายใต้การครอบครองของพระเจ้าคริสเตียนที่ 3 และผู้สืบราชสันตติวงศ์ของพระองค์ (ซึ่งก็คือกษัตริย์แห่งเดนมาร์ก) ตั้งแต่ ค.ศ. 1648 ส่วนหลวงของชเลสวิชและฮ็อลชไตน์ถูกปกครองจากเมืองกลึคชตัดท์ และจึงได้ชื่อว่า “ดัชชีแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-กลึคชตัดท์” ก่อน ค.ศ. 1773 พื้นที่ของฮ็อลชไตน์ภายใต้การปกครองของส่วนหลวงประกอบด้วยเขต (Ämter) ต่อไปนี้: เรนส์บวร์ค, ดิตมาร์เชินใต้, ชไตน์บวร์ค, เซเกแบร์ค และพลิน- ดัชชีแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-ฮาเดอร์สเลฟ: อยู่ภายใต้การครอบครองของดยุกฮันส์ผู้เฒ่าซึ่งไม่มีทายาท หลังจากเขาเสียชีวิตใน ค.ศ. 1580 ดินแดนของเขาถูกแบ่งให้พี่น้องของเขา- ดัชชีแห่งฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ป: อยู่ภายใต้การครอบครองของดยุกอดอล์ฟแห่งเดนมาร์กและผู้สืบตระกูลของเขา
นอกจากนี้ พื้นที่ส่วนใหญ่ของฮ็อลชไตน์ โดยเฉพาะบริเวณชายฝั่งทะเลบอลติก ถูกปกครองร่วมกันโดยดยุกแห่งฮ็อลชไตน์-กลึคชตัดท์และดยุกแห่งฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ป
ใน ค.ศ. 1640 เคาน์ตีฮ็อลชไตน์-พินเนอแบร์คซึ่งตระกูลที่ปกครองสิ้นสุดลงแล้วได้ถูกรวมเข้ากับส่วนหลวงของดัชชีฮ็อลชไตน์

**การรวมดินแดน**
ใน ค.ศ.1713 ระหว่างมหาสงครามเหนือกองทัพเดนมาร์กสามารถพิชิตดินแดนของดยุกแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ปรวมถึงพระราชวังก็อตตอร์ฟในเขตชเลสวิชได้ ในสนธิสัญญาเฟรเดอริกส์บอร์ก ค.ศ. 1720 ดยุกดยุกชาร์ลส์ เฟรเดอริกแห่งฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ปต้องยกดินแดนดังกล่าวให้แก่ราชบัลลังก์เดนมาร์ก ซึ่งเป็นเจ้าผู้ครองของพระองค์
ดินแดนที่เหลือของดยุกกลายเป็นดัชชีฮ็อลชไตน์-ก็อตตอร์ปซึ่งมีเมืองคีลเป็นศูนย์กลางการปกครอง ใน ค.ศ. 1773 พระราชนัดดาของดยุกชาร์ลส์ เฟรเดอริก คือจักรพรรดิปัฟเวลที่ 1 แห่งรัสเซียได้มอบดินแดนฮ็อลชไตน์ของตนให้แก่กษัตริย์แห่งเดนมาร์ก (ในฐานะดยุกแห่งฮ็อลชไตน์) เพื่อแลกกับเคาน์ตีอ็อลเดินบวร์ค ดังนั้นฮ็อลชไตน์จึงกลับมารวมเป็นดินแดนเดียวอีกครั้ง
เมื่อจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ล่มสลายใน ค.ศ. 1806 ดัชชีฮ็อลชไตน์ได้รับอธิปไตย (กลายเป็นรัฐอิสระ)
ภายหลังการประชุมใหญ่แห่งเวียนนาใน ค.ศ. 1815 ดัชชีฮ็อลชไตน์ได้เข้าร่วมสมาพันธรัฐเยอรมัน ซึ่งนำไปสู่ความขัดแย้งทางการทูตและการทหารหลายครั้งในปัญหาที่เรียกว่า “ปัญหาชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์” เดนมาร์กพยายามรักษาสิทธิในการปกครองฮ็อลชไตน์และต่อต่านราชอาณาจักรปรัสเซียในสงครามชเลสวิชครั้งที่หนึ่ง (ค.ศ. 1848–1851) แต่ในสงครามชเลสวิชครั้งที่สอง (ค.ศ. 1864) กองทัพปรัสเซียและออสเตรียได้พิชิตชเลสวิชและในสนธิสัญญาเวียนนา (ค.ศ. 1864) พระเจ้าคริสเตียนที่ 9 แห่งเดนมาร์กต้องสละสิทธิ์ในดินแดนทั้งชเลสวิชและฮ็อลชไตน์เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม ในปีนั้น
ในช่วงแรกดินแดนเหล่านี้อยู่ภายใต้การปกครองร่วมกัน (condominium) โดยปรัสเซียและออสเตรียภายใต้ข้อตกลงกัชไตน์เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม ค.ศ. 1865 ปรัสเซียปกครองชเลสวิช ส่วนออสเตรียปกครองฮ็อลชไตน์ แต่ความตึงเครียดระหว่างสองมหาอำนาจนี้ได้นำไปสู่สงครามออสเตรีย-ปรัสเซียใน ค.ศ. 1866 หลังจากสนธิสัญญาสันติภาพปราก ปรัสเซียที่ชนะสงครามได้ผนวกทั้งชเลสวิชและฮ็อลชไตน์เข้าเป็นของตนตามพระราชกฤษฎีกาวันที่ 24 ธันวาคม ค.ศ. 1866 และต่อมาได้จัดตั้งเป็นมณฑลชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ที่รวมเป็นหนึ่งเดียว

**ดูเพิ่ม**
 สงครามชเลสวิชครั้งที่หนึ่ง- สงครามชเลสวิชครั้งที่สอง

**อ้างอิง**
 Dietrich Hermann Hegewisch, Schleswigs und Holsteins Geschichte unter dem Könige Christian IV und den Herzogen Friedrich II, Philipp, Johann Adolf und Friedrich III oder von 1588 bis 1648, Kiel: Neue Academische Buchhandlung, 1801, (=Wilhelm Ernst Christiani's Königlich-Dänischen wirklichen Justizraths und ordentlichen Professors der Weltweisheit, Beredsamkeit und Geschichte auf der Königl. Christian-Albrechts-Universität zu Kiel, Geschichte der Herzogthümer Schleswig und Holstein unter dem Oldenburgischen Hause; part 3), p. XIV.
หมวดหมู่:ดัชชีในอดีต
หมวดหมู่:รัฐในสมาพันธรัฐเยอรมัน
หมวดหมู่:กลุ่มโลว์เออร์แซกซัน
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศเยอรมนี