ตำรวจแห่งชาติอาเซียน

ตำรวจแห่งชาติอาเซียน (ASEAN National Police: Aseanapol) หรือ ตำรวจอาเซียน เป็นหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายของสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ASEAN) ก่อตั้งขึ้นเมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2524 ในรูปแบบการประชุม ปัจจุบันมีสำนักงานเลขาธิการตำรวจอาเซียนอยู่ที่กัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย 
ตำรวจอาเซียน มีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างความเป็นมืออาชีพของตำรวจ เสริมสร้างความร่วมมือในระดับภูมิภาคที่เข้มแข็งยิ่งขึ้นในด้านของตำรวจ ส่งเสริมมิตรภาพที่ยั่งยืนระหว่างเจ้าหน้าที่ตำรวจของประเทศสมาชิก

**ประวัติ**

**การก่อตั้งตำรวจอาเซียน**
ตำรวจอาเซียนมีจุดเริ่มต้นมาจากการประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียนครั้งแรกระหว่างวันที่ 21-24 ตุลาคม พ.ศ. 2524 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ โดยมีประเทศร่วมประชุมและก่อตั้ง 5 ประเทศ ได้แก่ มาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และไทย ต่อมาในปี พ.ศ. 2526 ได้มีการรับรองแบบตราของตำรวจอาเซียนในการประชุมที่เมืองจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย
กองกำลังตำรวจบรูไนได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกกับตำรวจอาเซียนพร้อมทั้งเข้าร่วมการประชุมที่เมืองกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซียในปี พ.ศ. 2527 ตำรวจเวียดนามเข้าร่วมตำรวจอาเซียนในปี พ.ศ. 2539 ในการประชุมที่เมืองกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย ตำรวจลาวและพม่าเข้าร่วมตำรวจอาเซียนในปี พ.ศ. 2541 ณ การประชุมที่ประเทศบรูไน และตำรวจกัมพูชาเข้าร่วมเป็นชาติสุดท้ายในการประชุม ณ เมืองย่างกุ้ง ประเทศพม่าในปี พ.ศ. 2543

**ก่อตั้งสำนักเลขาธิการ**
ระหว่างการประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียน ณ เมืองบาหลี ประเทศอินโดนีเซียในปี พ.ศ. 2548  ได้มีการจัดตั้งคณะทำงานเพื่อพิจารณาความเป็นไปได้ในการจัดตั้งสำนักเลขาธิการถาวรของตำรวจอาเซียน และมีมติของสำนักเลขาธิการอาเซียนเป็นเอกฉันท์ในปี พ.ศ. 2551 ในสมัยประชุมที่ประเทศบรูไน เลือกกรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย เป็นที่ตั้งของสำนักเลขาธิการถาวรของตำรวจอาเซียน และมีการรับรองข้อกำหนดการดำเนินงาน (Terms of Reference: TOR) การจัดตั้งสำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียนในการประชุมเมื่อปี พ.ศ. 2552 ณ เมืองฮานอย ประเทศเวียดนาม
สำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียน เปิดดำเนินการอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2553

**สมาชิกและผู้สังเกตการณ์**

**รัฐสมาชิก**
หน่วยงานสมาชิกของตำรวจอาเซียน คือ หน่วยงานตำรวจของชาติสมาชิกสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทั้ง 10 ประเทศ ประกอบไปด้วย- กัมพูชา :
** กัมพูชา ตำรวจแห่งชาติกัมพูชา (พ.ศ. 2543)- ไทย :
** Thai_National_Police_Flag.svg สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (ชาติก่อตั้ง พ.ศ. 2524)- บรูไน :
** Flag_of_the_Royal_Brunei_Police_Force.svg กองกำลังตำรวจบรูไน (พ.ศ. 2527)- พม่า :
** Flag_of_the_Myanmar_Police_Force.svg กองกำลังตำรวจพม่า (พ.ศ. 2541)- ฟิลิปปินส์ :
** ฟิลิปปินส์ ตำรวจแห่งชาติฟิลิปปินส์ (ชาติก่อตั้ง พ.ศ. 2524)- มาเลเซีย :
** Royal Malaysian Police.svg ตำรวจแห่งชาติมาเลเซีย (ชาติก่อตั้ง พ.ศ. 2524)- ลาว :
** ลาว กระทรวงป้องกันความสงบ (พ.ศ. 2541)- เวียดนาม :
** Flag_of_the_People's_Public_Security_of_Vietnam.svg กองกำลังความมั่นคงสาธารณะประชาชนเวียดนาม (พ.ศ. 2539)- สิงคโปร์ :
** สิงคโปร์ กองกำลังตำรวจสิงคโปร์ (ชาติก่อตั้ง พ.ศ. 2524)- อินโดนีเซีย :
** Flag_of_the_Indonesian_National_Police.png ตำรวจแห่งชาติอินโดนีเซีย (ชาติก่อตั้ง พ.ศ. 2524)

**ผู้สังเกตการณ์**
รัฐและองค์การผู้สังเกตการณ์ของตำรวจอาเซียน ประกอบไปด้วย- ฟิจิ : 
** กองกำลังตำรวจฟิจิ (การประชุมครั้งที่ 36)- ติมอร์-เลสเต :
** ตำรวจแห่งชาติติมอร์-เลสเต (การประชุมครั้งที่ 34)- สมาคมหัวหน้าตำรวจนานาชาติ (การรประชุมครั้งที่ 36)- คณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ (การประชุมครั้งที่ 35)- สหรัฐ :
** สำนักงานสอบสวนกลาง (การประชุมครั้งที่ 37)- ตำรวจคณะมนตรีความร่วมมือรัฐอ่าวอาหรับ (GCC-POL) (การประชุมครั้งที่ 39)- แคนาดา :
** ตำรวจม้าแคนาดา (การประชุมครั้งที่ 39)- ฝรั่งเศส : 
** กระทรวงมหาดไทยฝรั่งเศส (การประชุมครั้งที่ 39)- อาร์เจนตินา :
** ตำรวจสหพันธ์อาร์เจนตินา  (การประชุมครั้งที่ 40)- บังกลาเทศ : 
** ตำรวจบังกลาเทศ (การประชุมครั้งที่ 40)- อิตาลี :
** อิตาลี (การประชุมครั้งที่ 40)- สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ :
** กระทรวงมหาดไทยสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (การประชุมครั้งที่ 40)

**กิจกรรมและปฏิบัติการร่วม**

**การประชุม**
การประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียนจะจัดขึ้นหมุนเวียนเป็นประจำทุกปีระหว่างประเทศสมาชิก โดยแต่ละประเทศสมาชิกจะส่งหัวหน้าตำรวจระดับสูงของชาติตนเข้าร่วมประชุมเพื่อหารือกันในประเด็นความมั่นคงและอาชญากรรมข้ามชาติร่วมกัน 

**คณะกรรมการบริหารตำรวจอาเซียน**
คณะกรรมการบริหารจะประกอบด้วยรองหัวหน้าคณะผู้แทนที่เข้าร่วมการประชุมใหญ่ประจำปี คณะกรรมการบริหารจะประชุมกันเป็นประจำทุกปีก่อนการประชุมใหญ่ ผู้อำนวยการบริหารของสำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียนจะนำเสนอรายงานกิจกรรมต่าง ๆ ของตน รวมถึงประเด็นอื่น ๆ เกี่ยวกับผลการดำเนินงานทางการเงิน การจัดซื้อจัดจ้าง การบริการ และการควบคุมและการจัดการสัญญา ต่อคณะกรรมการบริหาร คณะกรรมการบริหารจะจัดทำรายงานสรุปกิจกรรมของสำนักเลขาธิการต่อหัวหน้าคณะผู้แทนในการประชุมและในการประชุมใหญ่

**เอกสารเผยแพร่**
ตำรวจอาเซียนได้เผยแพร่เอกสารเผยแพร่ชื่อว่า ASEANAPOL Bulletin ซึ่งจัดทำและเผยแพร่โดยสำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียนซึ่งตั้งอยู่ในมาเลเซีย

**เครือข่ายนิติวิทยาศาสตร์ตำรวจอาเซียน**
เครือข่ายนิติวิทยาศาสตร์ตำรวจอาเซียนได้รับการเสนอให้จัดตั้งในการประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียนครั้งที่ 33 ณ เมืองพัทยา ประเทศไทย โดยที่ประชุมได้มีมติให้ประเทศไทยโดยสำนักงานตำรวจแห่งชาติเป็นเจ้าภาพในการประชุมคณะทำงาน และประชุม "คณะทำงานนิติวิทยาศาสตร์อาเซียน ครั้งที่ 1” (1st ASEANAPOL Working Group meeting on the Need) ณ โรงแรมแมนดาริน กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 26-27 มีนาคม พ.ศ. 2557 และมีการสร้าง “เครือข่ายนิติวิทยาศาสตร์ตำรวจอาเซียน” (ASEAN Police Forensic Science Network: APFSN) และมีมติรับรองในการประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียนครั้งที่ 34 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์

**ระบบศูนย์ข้อมูลตำรวจอาเซียน**
ระบบศูนย์ข้อมูลตำรวจอาเซียน (Electronic-ASEANAPOL Database System (e-ADS) เป็นระบบสำหรับแลกเปลี่ยนข้อมูลกันระหว่างหน่วยงานตำรวจที่มีความปลอดภัยสูง ซึ่งรุ่นแรกเริ่มใช้งานมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2549 และได้พัฒนาเพื่อยกระดับและเพิ่มประสิทธิภาพและใช้ชื่อว่า e-ADS 2.0 ในรุ่นต่อมา พัฒนาโดยบริษัท ST Electronics ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงกว่ารุ่นแรก และมีเมนูใช้งานที่เพิ่มขึ้นสำหรับการสืบค้นและประสานงานระหว่างกันในการป้องกันและแก้ไขปัญหาอาชญากรรม ยาเสพติด การก่อการร้าย และอาชญากรรมไซเบอร์

**สำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียน**
สำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียน (ASEANAPOL Secretariat) มีที่ตั้งสำนักงานใหญ่อยู่ที่กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย บริหารงานโดยผู้แทนจากประเทศสมาชิกหมุนเวียนกันมาปฏิบัติหน้าที่ ประกอบไปด้วย ผู้อำนวยการบริหาร 1 ตำแหน่ง มีวาระคราวละ 2 ปี และผู้อำนวยการ 2 ตำแหน่ง มีวาระคราวละ 3 ปี โดยสำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียนเริ่มดำเนินงานอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2553

**กรรมการสำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียน**
กรรมการสำนักเลขาธิการตำรวจอาเซียนจะได้รับการแต่งตั้งในการประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียน โดยไการเสนอชื่อแบบหมุนเวียนตามลำดับตัวอักษร มีวาระการดำรงตำแหน่ง 2 ปี ผู้อำนวยการบริหารสำนักเลขาธิการจะต้องเป็นข้าราชการตำรวจอาวุโสตั้งแต่ระดับพลตำรวจจัตวาขึ้นไปหรือเทียบเท่า ผู้อำนวยการบริหารจะได้รับความช่วยเหลือจากผู้อำนวยการฝ่ายกิจการตำรวจ และผู้อำนวยการฝ่ายแผนและโครงการ ซึ่งจะเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจอาวุโสที่มียศพันตำรวจเอกขึ้นไปหรือเทียบเท่า

**การประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียน**
การประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียน (ASEANAPOL Conference) เป็นกิจกรรมการประชุมในกิจการตำรวจของประเทศสมาชิกอาเซียน เริ่มขึ้นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2524 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ 
การประชุมดังกล่าวจัดขึ้นในระดับพหุภาคี และประเทศซึ่งเป็นผู้สังเกตการณ์ของตำรวจอาเซียน และประเทศคู่เจรจาของอาเซียน เพื่อให้ประเทศสมาชิกได้หารือเกี่ยวกับการร่วมมือป้องกันอาชญากรรมข้ามชาติต่าง ๆ ทั้งการแลกเปลี่ยนข้อมูล วิธีการ และขั้นตอนปฏิบัติ

**โครงสร้างการประชุม**
การประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียน แบ่งออกเป็นหลายส่วน ได้แก่- การประชุมระดับระหว่างหัวหน้าคณะหัวหน้าตำรวจอาเซียน- การประชุมระดับระหว่างหัวหน้าคณะหัวหน้าตำรวจอาเซียน และหัวหน้าตำรวจประเทศคู่เจรจากับอาเซียน (จีน, เกาหลีใต้, ญี่ปุ่น, ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์)- การประชุมกลุ่มย่อย เอ - ซี (Commission A - C) ในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้
** กลุ่มย่อยเอ ในประเด็นปัญหาอาชญากรรมหลักส่วนของยาเสพติด การก่อการร้าย การค้าอาวุธผิดกฎหมาย การค้ามนุษย์ และอาชญากรรมทางทะเล
** กล่มย่อยบี ในประเด็นปัญหาอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ เกี่ยวกับธนาคาร อาชญากรรมทางคอมพิวเตอร์ การปลอมแปลงบัตรเครดิต หนังสือเดินทาง และการฉ้อโกงระหว่างประเทศ
** กลุ่มย่อยซี ในประเด็นการดำเนินงานด้านเครือข่ายอื่น ๆ เช่น ระบบศูนย์ข้อมูลตำรวจอาเซียน ความร่วมมือระหว่างประเทศในทางอาญา การแลกเปลี่ยนบุคลากรตำรวจ และการออกแถลงการร่วม- การประชุมคณะทำงานต่าง ๆ- กิจกรรมร่วมกันเพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์ เช่น การแข่งขันยิงปืน กีฬากอล์ฟ

**ประเทศเจ้าภาพ**
การประชุมหัวหน้าตำรวจอาเซียน ประกอบไปด้วยประเทศเจ้าภาพ ดังนี้

**ดูเพิ่ม**
 สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้- องค์การตำรวจอาชญากรรมระหว่างประเทศ

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:ก่อตั้งในประเทศฟิลิปปินส์ในปี พ.ศ. 2524
หมวดหมู่:องค์กรเกี่ยวข้องกับสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
หมวดหมู่:การสืบสวนอาชญากรรม
หมวดหมู่:หน่วยงานของรัฐที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2524
หมวดหมู่:องค์การในกัวลาลัมเปอร์
หมวดหมู่:หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายระหว่างประเทศ