ว่าวยกคน

ไฟล์:Cody_manlifter.jpg|right|thumb|ว่าวสงครามแบบยกคน ออกแบบโดย ซามูเอล แฟรงคลิน โคดี้ (ค.ศ. 1867–1913)
ลอว์เรนซ์ ฮาร์เกรฟ (นั่ง) พร้อมกับว่าวยกคนของเขาในสแตนเวลล์พาร์คเมื่อ ค.ศ. 1894
ว่าวยกคน คือว่าวที่ออกแบบมาเพื่อยกคนขึ้นจากพื้นดิน ในอดีต ว่าวยกคนได้ใช้ในการลาดตระเวนเป็นหลัก ความสนใจในการพัฒนาเริ่มลดน้อยลงเมื่อมีการนำเครื่องบินเข้ามาใช้ในตอนต้นศตวรรษที่ 20 ว่าวยกคนเพื่อความบันเทิงได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้นในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 20 และได้ขยายออกเป็นกีฬาประเภทอื่น ๆ อีกหลายประเภท ในศตวรรษที่ 21 มักใช้ว่าวยกคนในการเล่นไคท์เซิร์ฟ ส่วนการเล่นพาราเซลลิ่งจะลากว่าวด้วยรถ

**ประวัติศาสตร์ช่วงต้น**
ในจีนโบราณ ว่าวยกคนถูกใช้โดยพลเรือนและทหาร และบางครั้งก็ใช้เพื่อการลงโทษ สุยชู ซึ่งบันทึกขึ้นในปี ค.ศ. 636 บันทึกไว้ว่า จักรพรรดิฉีเหวินเซฺวียน (ครองราชย์ 550–559) ทรงประหารชีวิตนักโทษโดยสั่งให้พวกเขา "บิน" โดยใช้เสื่อไม้ไผ่ ใน จือจื้อทงเจี้ยน (1044) ระบุว่าในปี ค.ศ. 559 นักโทษที่ถูกตัดสินประหารชีวิตด้วยว่าวล้วนตายทั้งหมดยกเว้นเจ้าชายหยวนหวงโถว แห่งราชวงศ์เว่ย์ตะวันออก “เกาหยางสั่งให้หยวนหวงโถวและนักโทษคนอื่น ๆ บินออกจากหอคอยฟีนิกซ์ หยวนหวงโถวเป็นคนเดียวเท่านั้นที่บินได้ถึงถนนสีม่วงและเขาก็ลงสู่พื้น” ถนนสีม่วงเป็นถนนที่อยู่ห่างจากหอคอยฟีนิกซ์สีทองที่สูงประมาณ 33 เมตร ออกไป 2.5 กม.
รายงานเกี่ยวกับว่าวยกคนก็มีอยู่ในญี่ปุ่นเช่นกัน หลังจากที่มีการนำว่าวเข้ามาจากจีนเมื่อราวคริสต์ศตวรรษที่ 7 มีเรื่องเล่ากันว่าอิชิกาวะ โกเอมง (ค.ศ. 1558–1594) จอมโจรชาวญี่ปุ่น ได้ใช้ว่าวยกคนเพื่อขโมยเกล็ดทองคำจากรูปปลาประดับสองตัวที่ติดอยู่บนยอดปราสาทนาโงยะ ลูกน้องของเขาบังคับว่าวของเขาให้ลอยขึ้นไปในอากาศโดยใช้เชือกที่ติดอยู่กับหางว่าวยักษ์ กล่าวกันว่าครั้งหนึ่งในญี่ปุ่นมีกฎหมายห้ามใช้ว่าวยกคน
ในปี ค.ศ. 1282 มาร์โก โปโล นักสำรวจชาวอิตาลีได้บรรยายถึงเทคนิคของจีนที่ใช้กันอยู่ในขณะนั้น และวิจารณ์ถึงอันตรายและความโหดร้ายที่เกี่ยวข้อง เพื่อทำนายว่าเรือจะออกทะเลหรือไม่ ชายคนหนึ่งจะถูกมัดไว้กับว่าวซึ่งมีกรอบเป็นตารางสี่เหลี่ยมเพื่อใช้ในการทำนายทิศทาง

**ยุคอุตสาหกรรม**
ในช่วงทศวรรษ 1820 นักประดิษฐ์ชาวอังกฤษ จอร์จ พ็อคค็อก ได้พัฒนาว่าวยกคน โดยใช้ลูก ๆ ของเขาเองในการทดลอง
ในช่วงต้นทศวรรษ 1890 กัปตัน บี. เอฟ. เอส. บาเดน-พาวเวลล์ ซึ่งต่อมาได้เป็นประธานของสมาคมการบินแห่งบริเตนใหญ่ ได้พัฒนา "Levitor" ว่าวทรงหกเหลี่ยมที่ออกแบบมาให้ใช้ในกองทัพเพื่อยกคนขึ้นสำหรับการสังเกตการณ์ทางอากาศ หรือใช้ยกของหนัก เช่น เสาอากาศวิทยุ เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน ค.ศ. 1894 ที่ค่ายไพรไบรท์ เขาใช้ว่าวดังกล่าวยกคนขึ้นจากพื้น 50 ฟุต (15.25 เมตร) และภายในสิ้นปีนั้นเขาสามารถยกคนขึ้นได้สูงกว่า 100 ฟุต (30.5 เมตร) เป็นประจำ ว่าวของบาเดน-พาวเวลล์ถูกส่งไปยังแอฟริกาใต้เพื่อใช้ในสงครามโบเออร์ครั้งที่สอง แต่เมื่อไปถึง การรบได้สิ้นสุดลงแล้ว ทำให้ว่าวเหล่านั้นไม่ได้ถูกนำมาใช้
ลอว์เรนซ์ ฮาร์เกรฟ ได้ประดิษฐ์ว่าวกล่องในปี ค.ศ. 1885 และพัฒนาระบบยกคนขึ้นโดยใช้ว่าวกล่องสี่ตัวเรียงต่อกัน เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน ค.ศ. 1894 เขาผูกชุดว่าวกับสายเคเบิลยาวจากพื้นดินและยกตัวเองขึ้นจากชายหาดที่สแตนเวลล์พาร์ก รัฐนิวเซาท์เวลส์ ไปสูง 16 ฟุต (4.9 เมตร) น้ำหนักรวมของตัวเขาและอุปกรณ์อยู่ที่ 208 ปอนด์ (94.5 กิโลกรัม)
อเล็กซานเดอร์ เกรแฮม เบลล์ ได้พัฒนาว่าวเตตระฮีดรอน ซึ่งสร้างจากโครงไม้จัดเรียงเป็นเซลล์รูปสามเหลี่ยมคล้ายรังผึ้ง เบลล์และทีมของเขา สมาคมทดลองการบิน ยังพัฒนาโครงสร้างแบบปีกสองชั้นและรูปทรงปีกโค้ง พวกเขาคาดการณ์ได้อย่างถูกต้องว่าการลดน้ำหนักของโครงสร้างจะช่วยให้มีอัตรายกต่อน้ำหนักที่ดียิ่งขึ้น เนื่องจากว่าวกล่องขนาดใหญ่ในยุคนั้นมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นเร็วกว่าการยกตัว แต่สำหรับว่าวเตตระฮีดรอน สามารถขยายขนาดได้โดยรักษาสัดส่วนเดิม ทีมของเบลล์บินเหนือน้ำเพื่อลดความเสี่ยงทั้งต่อนักบินและเครื่อง โดยกล่าวว่า: "หากมนุษย์ว่ายน้ำได้ และเครื่องลอยน้ำได้ ก็ไม่ต้องกังวลว่าจะเสียหายมากนัก" การทดลองขนาดใหญ่ครั้งแรกของเขาคือ "The Frost King" มี 1,300 เซลล์ น้ำหนัก 288 ปอนด์ (131 กิโลกรัม) รวมถึงนักบิน เบลล์พัฒนาต่อเป็น "Cygnet I", "Cygnet II", และ "Cygnet III" จนกระทั่งได้แบบที่มี 3,393 เซลล์ ความยาว 40 ฟุต (12.2 เมตร) น้ำหนัก 200 ปอนด์ (91 กิโลกรัม) โดยถูกลากด้วยเรือกลไฟที่อ่าวแบดเด็ค รัฐโนวาสโกเชีย เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม ค.ศ. 1907 และสามารถยกนักบินขึ้นสูงถึง 168 ฟุต (51.2 เมตร) เหนือทะเล
ซามูเอล แฟรงคลิน โคดี้ เป็นผู้บุกเบิกว่าวยกคนที่ประสบความสำเร็จมากที่สุด เขาจดสิทธิบัตรว่าวในปี ค.ศ. 1901 ซึ่งปรับปรุงจากว่าวกล่องคู่ของฮาร์เกรฟ เขาเสนอให้ใช้ความสามารถในการยกของว่าวนี้เพื่อการสังเกตการณ์ทางทหาร หลังจากที่เขาสร้างความสนใจจากสาธารณะโดยใช้ว่าวลากเรือข้ามช่องแคบอังกฤษ เขาได้รับความสนใจจากกองทัพเรืออังกฤษและกระทรวงสงคราม จนได้รับอนุญาตให้ทำการทดสอบระหว่างปี ค.ศ. 1904 ถึง 1908 เขาสามารถยกผู้โดยสารขึ้นไปถึงความสูงใหม่ 1,600 ฟุต (488 เมตร) โดยใช้สายเคเบิลยาว 4,000 ฟุต (1,219 เมตร) ในปี ค.ศ. 1906 กระทรวงสงครามได้นำ "Cody War Kites" ไปใช้ในหน่วยกองทัพวิศวกรหลวงเพื่อใช้ในวันลมแรงเมื่อบอลลูนสังเกตการณ์ไม่สามารถขึ้นบินได้ เช่นเดียวกับฮาร์เกรฟ โคดีใช้ว่าวหลายตัวต่อกันเพื่อยกนักบิน และได้ปรับปรุงรายละเอียดของอุปกรณ์ให้ดียิ่งขึ้น ต่อมาเขาสร้าง "ว่าวเครื่องร่อน" ซึ่งสามารถปล่อยขึ้นไปเหมือนว่าวปกติ และเมื่อตัดสายจะร่อนกลับลงมาเหมือนเครื่องร่อน หน่วยบอลลูนถูกยุบในปี ค.ศ. 1911 และได้รับการก่อตั้งใหม่เป็นกองบินแห่งกองทัพวิศวกรหลวง ซึ่งเป็นรากฐานของกองทัพอากาศหลวง (RAF) ในเวลาต่อมา
โรอัลด์ อามุนด์เซน นักสำรวจขั้วโลก ได้สั่งให้ทำการทดสอบว่าวยกคนเพื่อดูว่าจะเหมาะสำหรับการสังเกตการณ์ในอาร์กติกหรือไม่ แต่การทดลองดังกล่าวไม่เป็นที่น่าพอใจ และไม่เคยมีการพัฒนาแนวคิดดังกล่าวเลย

**ว่าวยุคใหม่**
ว่าวในรูปแบบร่มชูชีพที่ถูกผูกติดกับสายโยง
ร่มร่อนพาราฟอยล์ถูกปล่อยขึ้นโดยการลากคล้ายว่าว
นวัตกรรมหลายอย่างในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 และต้นศตวรรษที่ 21 ได้ฟื้นฟูความสนใจในว่าวที่สามารถยกคนขึ้นเพื่อความบันเทิง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การเติบโตของกีฬาสกีน้ำนำไปสู่แนวคิดในการเพิ่มว่าว เพื่อให้นักสกีสามารถทะยานขึ้นและบินได้reason=เนื้อหาทั้งหมดในส่วนนี้ขาดแหล่งอ้างอิงที่ยืนยันว่าว่าวประเภทเหล่านี้ถูกใช้เป็นว่าวยกคนจริง ๆ หรือเพียงแค่ใช้สำหรับการปล่อยเครื่องร่อนหรือการแสดงผาดโผนชั่วคราว
ตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1950 ว่าวแบนเริ่มถูกนำมาใช้เพื่อขับเคลื่อนนักสกี ขณะที่ว่าวประเภทอื่น ๆ ถูกติดตั้งที่นั่งไว้บนสายโยงซึ่งลากโดยเรือยนต์ นักสกีสามารถควบคุมว่าวแบนที่ไม่เสถียรเหล่านี้ได้เพียงเล็กน้อย โดยใช้ที่นั่งแกว่งซึ่งทำให้พวกเขาสามารถถ่ายน้ำหนักตัวเพื่อปรับมุมเงยและมุมเอียงของว่าว
ตลอดช่วงทศวรรษ 1960 ปีกโรกาโลได้รับการพัฒนา และต้นแบบหลายรูปแบบ เช่น จอห์น ดิกเคนสัน ในออสเตรเลีย และบิลล์ เบนเน็ตต์ กับชุดว่าวเดลต้าของเขา ได้ถูกพัฒนาให้เป็นว่าวบรรทุกคน John Worth ได้นำโครงควบคุมแบบสามเหลี่ยมที่ใช้สายเคเบิลมาใช้ในหลายระดับของเครื่องร่อนโรกาโลแบบเสริมความแข็งแรง รวมถึงเวอร์ชันที่มีเครื่องยนต์ จอห์น ดิกเคนสัน ใช้เรือลากเพื่อลากตัวเองขึ้นไปบนอากาศด้วยว่าวที่ได้รับแรงบันดาลใจจากอากาศยานปีกอ่อนของไรอัน ซึ่งเป็นรุ่นหนึ่งของว่าวโรกาโลแบบแข็งแรงขึ้น ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1963 การออกแบบว่าวยกคนและเครื่องร่อนของดิกเคนสันทำให้เขาได้รับรางวัลหลายรางวัล โดยบางองค์กรถึงกับยกย่องให้เขาเป็นผู้ประดิษฐ์เครื่องร่อนสมัยใหม่ ในขณะเดียวกัน เบนเน็ตต์ยังคงพัฒนาและจำหน่ายว่าวเดลต้าของเขาต่อไปตลอดช่วงทศวรรษ 1970
การประดิษฐ์ว่าวพาราฟอยล์ในปี ค.ศ. 1964 และการยอมรับที่เพิ่มขึ้นทำให้ว่าวมีบทบาทมากขึ้นในกีฬาทางน้ำ เนื่องจากใบพาราฟอยล์สามารถสร้างแรงยกได้สูงมากและควบคุมได้เหมือนว่าวเล่นกีฬา กีฬาไคท์บอร์ดดิ้งหรือไคท์เซิร์ฟที่ใช้ร่มชูชีพเป็นตัวขับเคลื่อนเริ่มแพร่หลายไปทั่วโลกตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1970 ในช่วงสองทศวรรษต่อมา พาราฟอยล์เริ่มถูกใช้ควบคู่ไปกับร่มชูชีพมากขึ้น และระบบยกแบบสายเดี่ยวถูกแทนที่ด้วยระบบหลายสายที่สามารถควบคุมได้

**อ้างอิง**

**หมายเหตุ**

**บรรณานุกรม**
 archivedate=August 12, 2006 - accessdate=2 January 2007- url-status=dead- accessdate=2 January 2007- url-status=dead- url-status=dead- David Pelham. 1976. The Penguin Book of Kites. Penguin.- accessdate=2 January 2007- accessdate=2 January 2007
หมวดหมู่:ว่าว
หมวดหมู่:สิ่งประดิษฐ์ของจีน