ยุทธการที่หับป๋า (ค.ศ. 253)

ยุทธการที่หับป๋า (合肥之戰) หรือ ยุทธการที่หับป๋าซินเสีย (合肥新城之戰) เป็นการรบระหว่างรัฐวุยก๊กและง่อก๊กตั้งแต่ราวเดือนเมษายนถึงสิงหาคม ค.ศ. 253 ในยุคสามก๊กของจีน 

**ยุทธการ**
ในฤดูใบไม้ผลิ ค.ศ. 253 จูกัดเก๊กผู้สำเร็จราชการแห่งง่อก๊กกลับจากยุทธการที่ตังหินมายังเกี๋ยนเงียบ (建業 เจี้ยนเย่; ปัจจุบันคือนครหนานจิง มณฑลเจียงซู) ต่อมาในเดือนเมษายน ค.ศ. 253 จูกัดเก๊กนำทหารกล้า 200,000 นายเข้าโจมตีวุยก๊กทางเหนือโดยเพิกเฉยต่อคำทักท้วงของขุนนางหลายคน ในเดือนพฤษภาคมหรือหรือต้นเดือนมิถุนายน จูกัดเก๊กนำทัพมาถึงฝั่งใต้ของแม่น้ำห้วย (淮河 หฺวายเหอ) และเริ่มโจมตีซินเสีย (新城 ซินเฉิง;  "เมือง/ป้อมปราการแห่งใหม่") ที่หับป๋า (合肥 เหอเฝย์) ในเดือนถัดมา ทัพของจูกัดเก๊กปิดล้อมซินเสียและเปิดการโจมตีป้อมปราการอย่างดุเดือด เวลานั้นซินเสียมีผู้รักษาคือเตียวเต๊กขุนพลวุยก๊ก และผู้ใต้บังคับบัญชาคือหลิว เจิ่ง (劉整) และเจิ้ง เซี่ยง (鄭像) กองกำลังวุยก๊กป้องกันซินเสียด้วยกำลังพลเพียง 3,000 นายแต่สามารถตรึงทัพของจูกัดเก๊กได้นานกว่าหนึ่งเดือน ขณะเดียวกันก็สร้างความเสียหายแก่ข้าศึกอย่างหนัก
เตียวเต๊กบอกกับจูกัดเก๊กว่า "บัดนี้ข้าไม่คิดต่อสู้อีก แต่ตามกฎหมายของวุย หากข้าถูกโจมตีเป็นเวลามากกว่า 100 วันและกำลังเสริมยังมาไม่ถึง แม้ว่าข้าจะยอมจำนน แต่ครอบครัวของข้าก็ได้รับการละเว้นโทษ นับแต่ข้าเริ่มรบต้านทานก็เป็นเวลาเก้าสิบกว่าวัน ในเมืองเดิมมีคนมากกว่า 4,000 คน บัดนี้มากกว่าครึ่งตายในการรบ เมื่อเมืองล่ม หากใครไม่ต้องการยอมจำนน ข้าจะพูดอธิบายถึงผลที่อาจเกิดขึ้นจากการตัดสินใจนั้น วันรุ่งขึ้นข้าจะส่งสำมะโนครัว ขอเชิญท่านรับตราประจำตำแหน่งของข้าไปก่อนเพื่อเป็นหลักประกัน" หลังพูดจบ เตียวเต๊กก็โยนตราประจำตำแหน่งของตนไปให้จูกัดเก๊ก จูกัดเก๊กไม่รับตราไว้เพราะเชื่อว่าเตียวเต๊กจะรักษาคำพูด
คืนนั้น เตียวเต๊กสั่งให้ทหารรื้อบ้านและรั้ว ใช้ไม้มาเสริมส่วนที่เสียหายของกำแพงป้อมปราการ วันรุ่งขึ้นเตียวเต๊กประกาศกับข้าศึกว่า "เราจะสู้ตาย" และปฏิเสธที่จะยอมจำนนอย่างหนักแน่น ทหารง่อก๊กโกรธมากและเข้าโจมตีป้อมปราการแต่ไม่สามารถทำลายกำแพงลงได้ 
เวลานั้นอากาศร้อนจัด ทหารง่อก๊กเริ่มเหนื่อยล้า เกิดโรคระบาดขึ้นและคร่าชีวิตทหารง่อก๊กจำนวนมาก และทำให้ทหารง่อก๊กมากกว่าครึ่งล้มป่วย จูกัดเก๊กเริ่มหมดความอดทนและระบายอารมณ์กับผู้ใต้บังคับบัญชา ทำให้เกิดไม่พอใจอย่างมากในหมู่ทหารง่อก๊ก จูกัดเก๊กยังปลดจูอี้ที่เป็นผู้ใต้บังคับบัญชาออกจากตำแหน่ง ต่อมาสุมาหูขุนพลวุยก๊กนำกำลังพล 200,000 นายมาเสริมช่วยเตียวเต๊กที่ซินเสียและเอาชนะทหารง่อก๊กที่อ่อนล้า ในช่วงเวลาระหว่างวันที่ 12 สิงหาคมและ 9 กันยายน ค.ศ. 253 จูกัดเก๊กไม่มีทางเลือกอื่น จำต้องถอยทัพและยกเลิกการล้อมซินเสีย

**ผลสืบเนื่อง**
ขณะที่จูกัดเก๊กนำทัพง่อก๊กล่าถอยจากซินเสีย ทหารที่ล้มป้วยและบาดเจ็บหลายคนเสียชีวิตระหว่างทาง หรือไม่เช่นนั้นก็ถูกกำลังเสริมของวุยก๊กที่นำโดยสุมาหูจับตัวเป็นเชลยศึก จูกัดเก๊กไม่แสดงความห่วงใยต่อทหารเหล่านี้ 
จูกัดเก๊กพักพลที่ชิมเอี๋ยง (潯陽 สฺวินหยาง) และวางแผนจะสร้างนิคมการเกษตร (屯田 ถุนเถียน) จักรพรรดิซุนเหลียงทรงส่งพระราชโองการหลายฉบับเรียกตัวจูกัดเก๊กและกองทัพกลับมานครหลวง จูกัดเก๊กค่อย ๆ ทยอยส่งทหารกลับบ้าน หลังจากนั้นราษฎรง่อก๊กก็ไม่พอใจจูกัดเก๊กอย่างมาก ความโกรธของหญิงม่าย เด็กกำพร้า และผู้พิการมีท่วมท้นมากกว่าความนิยมชมชอบที่จูกัดเก๊กเคยได้รับเมื่อครั้งการปฏิรูปเศรษฐกิจในปี ค.ศ. 252
15 ปีต่อมา ซุนโฮจักรพรรดิง่อก๊กมีรับสั่งให้ขุนพลเตงฮองนำทัพเข้าโจมตีหับป๋าอีกครั้ง อย่างไรก็ตามทั้งทัพง่อก๊กและทัพวุยก๊กไม่มีการดำเนินการอย่างมีนัยสำคัญใด ๆ และการทัพก็สิ้นสุดลงหลังจากที่เตงฮองเขียนจดหมายโต้ตอบกับโจเป๋าขุนพลของราชวงศ์จิ้นผู้รักษาหับป๋า

**ในวัฒนธรรมประชานิยม**
ยุทธการนี้ปรากฏเป็นด่านที่เล่นได้ในซีรีส์วิดีโอเกมไดนาสตีวอริเออร์ของโคเอ ในภาคที่ 7 สามารถเล่นได้ในส่วนเนื้อเรื่องของราชวงศ์จิ้น ยุทธการนี้เป็นที่รู้จักในชื่อ "ยุทธการปราสาทหับป๋าใหม่" (Battle of New Hefei Castle) ระวังสับสนกับอีกด่านหนึ่งคือ "ยุทธการปราสาทหับป๋า" (Battle of Hefei Castle) ที่หมายถึงยุทธการที่หับป๋า (ค.ศ. 234) และปรากฏในเกมภาคที่ 8
อย่างไรก็ตามในเกมนี้ สุมาสู สุมาเจียว และจูกัดเอี๋ยนก็ปรากฏในฝ่ายวุยก๊ก แม้ว่าตัวละครทั้งสามนี้จะถือว่าอยู่ฝ่ายราชวงศ์จิ้นก็ตาม

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). จดหมายเหตุสามก๊ก (ซานกั๋วจื้อ).- เผย์ ซงจือ (ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายจดหมายเหตุสามก๊ก (ซานกั๋วจื้อจู้).- ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.
หับป๋า ค.ศ. 253
หมวดหมู่:พ.ศ. 796