ชายแดนไทย–ลาว

ชายแดนไทย–ลาว เป็นพรมแดนระหว่างประเทศ กั้นระหว่างไทยและลาว พรมแดนมีความยาวประมาณ mi ถึง mi โดยมากกว่าครึ่งหนึ่งทอดยาวไปตามแม่น้ำโขง และลากจากสามเหลี่ยมทองคำติดกับพม่าทางตอนเหนือไปยังจุดสามเหลี่ยมมรกตติดกับกัมพูชาทางตอนใต้

**ความเป็นมา**
ตั้งแต่คริสต์ทศวรรษที่ 1860 ฝรั่งเศสเริ่มการใช้งานแผนที่ในภูมิภาคนี้ โดยเริ่มในกัมพูชาและเวียดนามสมัยใหม่ และอาณานิคมอินโดจีนของฝรั่งเศสก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2430 อาณาจักรลาวเป็นรัฐสาขาของราชอาณาจักรสยาม (ชื่อเดิมของประเทศไทย) อย่างไรก็ตาม พื้นที่ทั้งหมดทางตะวันออกของแม่น้ำโขงถูกผนวกเข้ากับอินโดจีนฝรั่งเศสในปี พ.ศ. 2436 หลังวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 ซึ่งกองทัพฝรั่งเศสได้ใช้กำลังทหารกดดันประเทศไทยด้วยการส่งกองกำลังจำนวน 1 กองพันไปยึดจันทบุรีด้วยข้ออ้างว่าป้องกันสยามไม่ทำตามข้อตกลง ซึ่งได้ลงนามในสนธิสัญญาเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2436 ต่อมาในปี พ.ศ. 2445 สยามถูกบังคับให้ยกพื้นที่ทางตะวันตกของแม่น้ำโขงให้กับฝรั่งเศส ครอบคลุมแขวงไชยบุรีสมัยใหม่และอีกครึ่งหนึ่งของแขวงจำปาสักทางตะวันตก มีการสูญเสียที่ดินมากขึ้นในสนธิสัญญาอื่นในปี พ.ศ. 2447 และอีกครั้งในปี พ.ศ. 2449 เพื่อแลกเปลี่ยนจังหวัดตราด และอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย รวมไปถึงอำนาจศาล กับเมืองเสียมราฐ ศรีโสภณ และพระตะบอง อนุสัญญาในปี พ.ศ. 2469 ได้ขจัดปัญหาหลักเกี่ยวกับอธิปไตยเหนือเกาะเล็กเกาะน้อยในแม่น้ำโขง หลังจากการรุกรานอินโดจีนฝรั่งเศสของญี่ปุ่นในปี พ.ศ. 2483 พื้นที่ที่ถูกยึดทางตะวันตกของแม่น้ำโขงและลาวตะวันตกเฉียงใต้ก็ถูกส่งกลับคืนสู่ประเทศไทย อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงนี้ถูกยกเลิกหลังจากความพ่ายแพ้ของญี่ปุ่นและชายแดนก่อนสงครามถูกกลับมาบังคับใช้กลับคืนสู่สภาพเดิม
ลาวได้รับเอกราชบางส่วนจากฝรั่งเศสในปี พ.ศ. 2492 และได้รับเอกราชโดยสมบูรณ์ในปี พ.ศ. 2496 จากนั้นเขตแดนก็กลายเป็นปัญหาระหว่างสองรัฐอธิปไตย ประเทศไทยอ้างสิทธิ์ในดินแดนที่ยกให้แก่ลาวเป็นครั้งคราวในยุคอาณานิคม โดยมีความตึงเครียดเพิ่มขึ้นหลังจากชัยชนะของคอมมิวนิสต์ปะเทดลาวในสงครามกลางเมืองลาวในปี พ.ศ. 2518 มีการลงนามสนธิสัญญามิตรภาพในปี พ.ศ. 2519 และ พ.ศ. 2522 เพื่อพยายามยุติความตึงเครียดโดยทั้งสองฝ่าย และตระหนักถึงบูรณภาพแห่งดินแดนของอีกฝ่าย อย่างไรก็ตาม การต่อสู้ปะทุขึ้นในปี พ.ศ. 2527 เหนือหมู่บ้านที่เป็นข้อพิพาทซึ่งอยู่ติดกับชายแดนในแขวงไชยบุรี/จังหวัดอุตรดิตถ์ และอีกครั้งในปี พ.ศ. 2530-2531 ในพื้นที่ใกล้เคียง คณะกรรมการร่วมก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2534 โดยมีเป้าหมายเพื่อแก้ไขข้อพิพาทอย่างสันติ อย่างไรก็ตาม การอภิปรายดำเนินไปตลอดทศวรรษ คณะกรรมการเขตแดนร่วมก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2540 อย่างไรก็ตาม งานของคณะกรรมการถูกระงับในปี พ.ศ. 2541 หลังเกิดวิกฤตการเงินในเอเชีย ซึ่งปัจจุบันการปักปันเขตแดนแดนยังคงอยู่ในระหว่างการดำเนินอยู่ ทั้งทางบกและทางน้ำ ซึ่งฝั่งประเทศไทยดำเนินการโดยกรมแผนที่ทหาร กองบัญชาการกองทัพไทย และกองเขตแดน กรมสนธิสัญญาและกฎหมาย กระทรวงการต่างประเทศ

**แนวพรมแดน**
พรมแดนเริ่มต้นทางเหนือที่สามเหลี่ยมทองคำติดกับพม่าที่จุดบรรจบของน้ำแม่กกและแม่น้ำโขง ตามแม่น้ำโขงไปทางตะวันออกเฉียงใต้ จากนั้นแยกออกจากแม่น้ำและเคลื่อนตัวไปทางทิศใต้ไปตามสันเขาต่าง ๆ ลงสู่แม่น้ำเหือง จากนั้นจะไปตามแม่น้ำสายนี้ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือจนถึงจุดบรรจบกับแม่น้ำโขง จากนั้นยึดตามร่องน้ำลึกแม่น้ำโขงต่อไปซึ่งถือเป็นส่วนใหญ่ของความยาวพรมแดน จนกระทั่งถึงทางตะวันตกเฉียงเหนือของปากเซ เส้นพรมแดนจะแยกออกจากแม่น้ำโขงแล้วไปต่อตามสันทิวเขาพนมดงรักไปทางใต้จนบรรจบสามเหลี่ยมมรกตติดกับกัมพูชา

**สนธิสัญญาที่เกี่ยวข้อง**
สนธิสัญญาที่เกี่ยวข้องกับการปักปันเขตแดนไทย–ลาว ประกอบไปด้วย- อนุสัญญาสยาม-ฝรั่งเศส ฉบับลงวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2446 (ค.ศ. 1904)- ความตกลงสยาม-ฝรั่งเศส ฉบับลงวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2446 (ค.ศ. 1904)- สนธิสัญญาสยาม-ฝรั่งเศส ฉบับลงวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2449 (ค.ศ. 1907) และพิธีสารแนบท้าย- อนุสัญญาสยาม-ฝรั่งเศส ฉบับลงวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2469 (ค.ศ. 1926)

**เขตการปกครองที่ติดพรมแดน**
ไฟล์:Thai-Laos Territory.JPG|thumb|หลักเขตแดนในพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูสอยดาวเมื่อปี พ.ศ. 2545

**จุดผ่านแดน**
ข้อมูลเมื่อ ปี พ.ศ. 2563 มีจุดผ่านแดนถาวร 20 จุด และจุดผ่อนปรนการค้า 29 จุด

**จุดผ่านแดนถาวร**

**จุดผ่อนปรนการค้า**
การข้ามพรมแดนนี้เปิดให้เฉพาะการค้าข้ามพรมแดนในท้องถิ่นเท่านั้น มีจุดผ่อนปรนการค้าจำนวน 29 จุด ซึ่งกระทรวงมหาดไทยรับรองอย่างเป็นทางการตั้งอยู่ในจังหวัดต่าง ๆ การเข้าประเทศตรงข้ามนอกเหนือจากจุดตรวจเหล่านี้และตลาดอื่น ๆ ถือเป็นสิ่งผิดกฎหมาย
ไฟล์:The Friendship bridge built with Australian funding and completed and opened in 1994, crossing the Mekong River and connecting Thailand to Laos. (10729190614).jpg|thumb|สะพานมิตรภาพไทย–ลาว 1 (หนองคาย–เวียงจันทน์)

**ดูเพิ่ม**
 ความสัมพันธ์ไทย–ลาว

**อ้างอิง**

หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ไทย–ลาว
ลาว
หมวดหมู่:เขตแดนลาว
หมวดหมู่:เขตแดนระหว่างประเทศ