โฮเจ้ง

โฮเจ้ง (ค.ศ. 199 - 12 มกราคม ค.ศ. 279efn|name="death"|บทพระราชประวัติสุมาเอี๋ยน (จักรพรรดิจิ้นอู่ตี้) ในจิ้นชูระบุว่าโฮเจ้งเสียชีวิตในวันติงเว่ย์ (丁未) ในเดือน 12 ของศักราชเสียนหนิง (咸寧) ปีที่ 4 ในรัชสมัยของสุมาเอี๋ยน วันที่นี้เทียบได้กับวันที่ 12 มกราคม ค.ศ. 279 ในปฏิทินกริกอเรียน) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า เหอ เจิง (p=Hé Zēng) ชื่อรอง อิ๋งเข่า (p=Yǐngkǎo) เป็นขุนนางและขุนพลของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊กของจีน ภายหลังเป็นขุนนางของราชวงศ์จิ้นตะวันตก 

**ภูมิหลังครอบครัวและประวัติช่วงต้น**
โฮเจ้งเป็นชาวอำเภอหยางเซี่ย (陽夏縣 หยางเซี่ยเซี่ยน) ราชรัฐเฉิน (陳國 เฉินกั๋ว) ซึ่งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของอำเภอไท่คาง มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน บิดาของโฮเจ้งคือเหอ ขุย (何夔) มีตำแหน่งเป็นเสนาบดีกรมราชรถ (太僕 ไท่ผู่) ของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊ก และมีบรรดาศักดิ์เป็นหยางอู่ถิงโหว (陽武亭侯) เทียดของโฮเจ้งคือเหอ ซี (何熙) ผู้เป็นขุนพลทหารม้าและรถรบ (車騎將軍 เชอฉีเจียงจฺวิน) ในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก 
เหอ ขุยบิดาของโฮเจ้งเสียชีวิตตั้งแต่โฮเจ้งยังอยู่ในวัยเยาว์ โฮเจ้งได้สืบทอดบรรดาศักดิ์หยางอู่ถิงโหวของบิดา โฮเจ้งชอบศึกษาเล่าเรียนและมีชื่อเสียงเทียบเท่ากับยฺเหวียน ข่าน (袁侃) ที่เป็นคนเมืองเดียวกัน

**การรับราชการกับวุยก๊ก**
ในช่วงที่โจยอยจักรพรรดิลำดับที่ 3 ของรัฐวุยก๊กยังคงดำรงฐานันดรศักดิ์เป็นเฮาแห่งเพงงวน (平原侯 ผิง-ยฺเหวียนโหว) โฮเจ้งมีตำแหน่งเป็นบัณฑิตวรรณกรรม (文學 เหวินเสฺว) ของโจยอย หลังโจยอยขึ้นครองราชย์ในปี ค.ศ. 226 โฮเจ้งได้รับการแต่งตั้งให้มีตำแหน่งเจ้าพนักงานทหารม้ามหาดเล็ก (散騎侍郎 ซ่านฉีชื่อหลาง), ขุนพลราชองครักษ์นิคมการเกษตรประจำเมืองจี๋ (汲郡典農中郎將 จี๋จฺวิ้นเตี่ยนหยงจงหลางเจี้ยง), เจ้าพนักงานสำนักประตูเหลือง (黃門侍郎 หฺวางเหมินชื่อหลาง) และนายทหารม้ามหาดเล็ก (散騎常侍 ซานฉีฉางชื่อ) ตามลำดับ ต่อมาได้เลื่อนตำแหน่งเป็นเจ้าเมือง (太守 ไท่โฉ่ว) ของเมืองโห้ลาย (河內郡 เหอเน่ยจวิ้น) ได้รับการยกย่องในเรื่องความน่าเกรงขาม ภายหลังยังได้รับการแต่งตั้งเป็นขุนนางมหาดเล็ก (侍中 ชื่อจง) แต่ลาออกจากตำแหน่งในเวลาต่อมาเพื่อไว้ทุกข์ให้มารดาที่เสียชีวิต
หลังโจฮองจักรพรรดิลำดับที่ 4 ของรัฐวุยก๊กขึ้นครองราชย์ในปี ค.ศ. 239 โจซองผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ผูกขาดอำนาจ ลดทอนอำนาจของสุมาอี้ที่เป็นผู้สำเร็จราชการร่วม ในปี ค.ศ. 247 สุมาอี้อ้างว่าตนป่วยเพื่อหลีกเลี่ยงโจซอง โฮเจ้งก็ลาออกจากราชการด้วยเหตุผลว่าป่วยเช่นกัน
ในปี ค.ศ. 249 สุมาอี้ก่อการรัฐประหารในอุบัติการณ์สุสานโกเบงเหลง โจซองจำต้องยอมสละอำนาจให้สุมาอี้ แล้วโจซองก็ถูกสุมาอี้สั่งประหารชีวิตในเวลาต่อมา โฮเจ้งได้กลับเข้ารับราชการอีกครั้งหลังการเสียชีวิตของโจซอง
ในช่วงศักราชเจียผิง (嘉平; ค.ศ. 249-254) โฮเจ้งมีตำแหน่งเป็นผู้บังคับการมณฑลราชธานี (司隸校尉 ซือลี่เซี่ยวเว่ย์) ในช่วงเวลานั้น อิ่น หมัว (尹模) ผู้เป็นนายกองสงบทัพ (撫軍校事 ฝู่จฺวินเซี่ยวชื่อ) ใช้อำนาจในทางมิชอบเพื่อประโยชน์ส่วนตน และสะสมทรัพย์สินจำนวนมากที่ได้มาอย่างผิดกฎหมาย ขุนนางในราชสำนักต่างไม่กล้าฟ้องร้องเรื่องนี้ มีเพียงโฮเจ้งที่กล้าฟ้องเรื่องพฤติกรรมผิดกฎหมายของอิ่น หมัว โฮเจ้งจึงได้รับการยกย่องอย่างราชสำนักอย่างมาก
ในปี ค.ศ. 254 โฮเจ้งเข้าร่วมกับผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์สุมาสูในการปลดโจฮองจากการเป็นจักรพรรดิ
โฮเจ้งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการมณฑลราชธานีเป็นเวลาหลายปี ต่อมาได้ย้ายไปดำรงตำแหน่งราชเลขาธิการ (尚書 ช่างชู) ในช่วงศักราชเจงหงวน (正元 เจิ้ง-ยฺเหวียน; ค.ศ. 254-256) โฮเจ้งได้รับการแต่งตั้งเป็นขุนพลพิทักษ์ภาคเหนือ (鎮北將軍 เจิ้นเป่ย์เจียงจฺวิน) รับผิดชอบดูแลราชการทหารทั้งหมดในภูมิภาคเหอเป่ย์ (河北) ในวันที่โฮเจ้งออกเดินทางไปรับตำแหน่ง ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์สุมาเจียวสั่งบุตรชายสองคนคือสุมาเอี๋ยนและสุมาฮิวให้ไปส่งโฮเจ้งเป็นระยะทางหลายสิบลี้ ภายหลังโฮเจ้งได้รับการแต่งตั้งเป็นขุนพลโจมตีภาคเหนือ (征北將軍 เจิงเป่ย์เจียงจฺวิน) และได้รับการตั้งให้มีบรรดาศักดิ์อิ่งชางเซียงโหว (潁昌鄕侯)
ในปี ค.ศ. 264 ในเดือน 3 ของศักราชเสียนซี (咸熙; ค.ศ. 264-265) ปีที่ 1 โฮเจ้งได้เลื่อนขึ้นมาดำรงตำแหน่งเสนาบดีมหาดไทย (司徒 ซือถู) และได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นหล่างหลิงโหว (朗陵侯) 
ในปี ค.ศ. 265 สุมาเอี๋ยนสืบทอดฐานันดรศักดิ์จีนอ๋อง (晉王 จิ้นหวาง) หลังการเสียชีวิตของสุมาเจียว โฮเจ้งได้รับการแต่งตั้งเป็นอัครมหาเสนาบดี (丞相 เฉิงเซี่ยง) แห่งรัฐจิ้น และยังได้รับการแต่งตั้งเป็นขุนนางมหาดเล็ก (侍中 ชื่อจง)

**การรับราชการกับราชวงศ์จิ้น**
ต่อมาไม่นาน โฮเจ้งพร้อมด้วยหุยสิว, อองซิม และคนอื่น ๆ เสนอให้สุมาเอี๋ยนขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิ ในปีเดียวกันนั้น สุมาเอี๋ยนบังคับโจฮวนจักรพรรดิลำดับที่ 5 แห่งวุยก๊กให้สละราชบัลลังก์ สุมาเอี๋ยนก่อตั้งราชวงศ์จิ้นและขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิ พระองค์ทรงแต่งตั้งให้โฮเจ้งเป็นเสนาบดีกลาโหม (太尉 ไท่เว่ย์) ให้มีบรรดาศักดิ์เป็นหล่านหลิงเซี่ยนกง (朗陵縣公) มีศักดินา 1,800 ครัวเรือน
ในปี ค.ศ. 267 โฮเจ้งได้รับการแต่งตั้งเป็นมหาองครักษ์ (太保 ไท่เป่า) โดยยังคงดำรงตำแหน่งเป็นขุนนางมหาดเล็ก (侍中 ชื่อจง)
ในปี ค.ศ. 273 โฮเจ้งได้รับการแต่งตั้งเป็นเสนาบดีมหาดไทย (司徒 ซือถู)
ในปี ค.ศ. 276 โฮเจ้งได้รับการแต่งตั้งเป็นราชครู (太傅 ไท่ฟู่)
ในปี ค.ศ. 278 โฮเจ้งขอลาออกจากราชการหลายครั้งเนื่องจากเห็นว่าตนชรามากแล้ว จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนจึงทรงแต่งตั้งให้โฮเจ้งเป็นอัครมหาเสนาบดี (太宰 ไท่ไจ่) ทรงอนุญาตโฮเจ้งให้สวมรองเท้าพกกระบี่และนั่งรถม้าเข้าวังเวลามาเข้าเฝ้าได้ พระองค์ยังพระราชทานเงินและผ้าไหมอีกด้วย ทุกครั้งที่โฮเจ้งเข้าเฝ้าจะได้รับอนุญาตให้นำอาหารและเสื้อผ้าที่สวมเวลาปกติไปด้วย รวมถึงให้พาบุตรชายสองคนมาเข้าเฝ้าด้วยได้

**เสียชีวิต**
วันที่ 12 มกราคม ค.ศ. 279name="death" โฮเจ้งเสียชีวิตขณะมีอายุ 80 ปี จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงไว้ทุกข์ให้โฮเจ้งโดยการสวมฉลองพระองค์สีเรียบขณะทรงอยู่ในท้องพระโรง ทั้งยังพระราชทานเงิน ผ้าไหม โลงศพ และเครื่องแต่งกายของผู้วายชนม์
ภายหลังเมื่อมีการหารือเรื่องการตั้งสมัญญานามให้โฮเจ้ง บัณฑิตฉิน ซิ่ว (秦秀) เสนอให้ตั้งสมัญญานามว่า "เมี่ยวโฉ่วกง" (繆醜公) โดยอ้างอิงจากหลักการการตั้งสมัญญานามว่า "ชื่อเสียงและตัวตนแท้ไม่สอดคล้องกันเรียกว่าเมี่ยว (繆) หุนหันพลันแล่นเรียกว่าโฉ่ว (醜)" จักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงไม่เห็นด้วย และทรงตัดสินพระทัยตั้งสมัญญานามให้โฮเจ้งว่า "เซี่ยวกง" (孝公) 
ในช่วงศักราชไท่คาง (太康; ค.ศ. 280-289) เหอ เช่า (何劭) บุตรชายของโฮเจ้งถวายฎีกาขอเปลี่ยนสมัญญานามของโฮเจ้งเป็น "ยฺเหวียนกง" (元公)

**ดูเพิ่ม**
 รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).- เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).- ฝาน เสฺวียนหลิง (648). จิ้นชู.
หมวดหมู่:ขุนนางของวุยก๊ก
หมวดหมู่:ขุนพลของวุยก๊ก
หมวดหมู่:ข้าราชการในยุคราชวงศ์จิ้น