จ่าเอก

ไฟล์:Sailors conduct VBSS training. (9017064361).jpg|thumb|จ่าเอกแห่งกองทัพเรือไทยฝึกใช้อาวุธระหว่างการฝึกการัต 2013 ร่วมกับสหรัฐ
จ่าเอก (Petty officer first class: PO1) เป็นยศที่พบในกองทัพเรือและองค์กรทางทะเลบางแห่ง

**แคนาดา**
จ่าทหารเรือชั้นหนึ่ง (Petty officer, 1st class: PO1) เป็นสมาชิกกองทัพเรือที่ไม่ใช่ชั้นสัญญาบัตรของกองทัพแคนาดา เป็นระดับอาวุโสกว่ายศจ่าทหารเรือชั้นสอง (petty officer 2nd-class) และยศที่เทียบเท่ากัน และต่ำกว่าพันจ่าชั้นสอง (chief petty officer 2nd-class) และเทียบเท่า เทียบเท่ากับกองทัพบกและกองทัพอากาศคือนายดาบ (warrant officer: WO)
ชื่อยศในภาษาฝรั่งเศสคือ maître de 1re classe
เครื่องหมายยศของจ่าทหารเรือชั้นหนึ่ง (PO1) คือมงกุฏที่ประดับอยู่บนแขนทั้งสองข้างของเสื้อคลุม Service Dress และประดับแบบสวมบนไหล่ทั้งสองข้างของเครื่องแบบอื่น ๆ โดยทั่วไปจ่าทหารเรือชั้นหนึ่งจะถูกเรียกในขั้นต้นว่า "จ่าทหารเรือ " หรือ "PO " และหลังจากนั้นเป็น "PO" แม้ว่าในการติดต่อทางจดหมายจะใช้ยศเต็มหรือตัวย่อนำหน้าชื่อของสมาชิกก็ตาม นามเต็มว่า "จ่าทหารเรือชั้นหนึ่ง" หรือ "PO1" ในการพูด โดยทั่วไปจะใช้เฉพาะเมื่อมีการแยก "ชั้นหนึ่ง" เท่านั้น เช่น เพื่อแยกแยะระหว่างสมาชิกที่มีชื่อคล้ายกันแต่มียศต่างกัน หรือในรายชื่อการเลื่อนขั้น

**ไทย**
จ่าเอก (Petty officer first class) เป็นยศนายทหารชั้นประทวนของกองทัพเรือไทย เหนือกว่าจ่าโท และต่ำกว่าพันจ่าตรี เป็นยศที่ต่ำเป็นอันดับสามของนายทหารชั้นประทวนของกองทัพเรือไทย
จ่าเอกถูกประกาศใช้งานตามพระราชบัญญัติยศทหาร พ.ศ. 2479 โดยผู้ที่จะมีสิทธิ์ได้รับการประดับยศจะต้องได้รับการแต่งตั้งโดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม หรือผู้บังคับบัญชาในระดับชั้นแม่ทัพ คือผู้บัญชาการทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ และต้องมีคุณสมบัติตามวิทยฐานะที่กระทรวงกลาโหมได้กำหนดไว้ ยกเว้นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมแต่งตั้งเป็นพิเศษ
การกำหนดชื่อยศของกองทัพไทยและกองทัพสหรัฐนั้นต่างกัน แต่ใช้ชื่อยศภาษาอังกฤษเหมือนกัน โดยกองทัพเรือไทยใช้ระบบยศจ่าทหารเรือแบ่งเป็น 3 ชั้นคือ ตรี โท เอก แต่สหรัฐนับรวมยศกะลาสีเรือเป็นยศจ่าตรี ทำให้ยศจ่าเอกของไทยเทียบเท่ากับยศจ่าทหารเรือชั้นหนึ่งและสองของสหรัฐ

**สหรัฐ**
จ่าเอกชั้นหนึ่ง (Petty officer first class) เป็นอัตราพลอาสาลำดับที่ 6 ในกองทัพเรือสหรัฐ และยามฝั่งสหรัฐซึ่งอยู่ในอันดับที่เหนือกว่าจ่าเอกชั้นสองและต่ำกว่าพันจ่าตรีโดยตรง ถูกกำหนดให้เป็นนายทหารชั้นประทวน เช่นเดียวกับการจัดอันดับของจ่าทหารเรือ เทียบเท่ากับยศจ่าสิบตรี, จ่าเอกในกองทัพบกและนาวิกโยธิน และจ่าอากาศเอก (technical sergeant) ในกองทัพอากาศ ทั้งหมดอยู่ในอันดับที่ อี-6 ซึ่งหมายถึงระบบการนับเลขเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับเกรดการจ่ายเงิน

**ภาพรวม**
ในกองทัพเรือสหรัฐ แต่ละพรรคจะมีตัวย่ออย่างเป็นทางการ เช่น ET สำหรับ ช่างเทคนิคอิเล็กทรอนิกส์ (Electronics Technician), STS สำหรับ ช่างเทคนิคโซนาร์เรือดำน้ำ (Sonar Technician Submarine) หรือ FT สำหรับ ช่างเทคนิคควบคุมอัคคีภัย (Fire Control Technician) เป็นเรื่องปกติที่จะเรียกจ่าทหารเรือโดยใช้ชวเลขนี้ในจดหมายโต้ตอบที่เป็นทางการที่สุด (เช่น การพิมพ์และการจารึกบนรางวัล) บ่อยครั้ง จ่าทหารเรือ มักถูกเรียกโดยใช้ชื่อย่อ โดยไม่ต้องใช้นามสกุล ดังนั้น ET1 โจนส์ จึงถูกเรียกว่า "ET1" จ่าเอกชั้นหนึ่งอาจเรียกโดยทั่วไปว่า PO1 เมื่อไม่ทราบระดับของพลทหารเรือ แม้ว่าบางคนจะชอบเรียกง่ายๆ ว่า "จ่าทหารเรือ (นามสกุล)" ก็ตาม ในการเรียกจ่าทหารเรือ มักจะเรียกว่า "จ่าทหารเรือ สมิธ" "สมิธ" หรือ "พลทหารเรือ" (สองรูปแบบหลังนี้เป็นที่ยอมรับสำหรับการเรียกโดยผู้ที่มียศเทียบเท่าหรือมากกว่าตำแหน่งมากกว่าจ่าทหารเรือ) เป็นเรื่องปกติที่จะเรียกจ่าทหารเรือว่า "จ่าทหารเรือ" ในลักษณะเดียวกับที่เรียกนายทหารชั้นประทวนในกองทัพบกว่า "จ่า" ในอดีตมักจะเรียกจ่าทหารเรือหรือพันจ่าทุกระดับว่า "มิสเตอร์สมิธ" หรือ "มิสสมิธ" การใช้คำว่า "มิส" หรือ "มิสเตอร์" โดยทั่วไปจะใช้เรียกนายทหารสัญญาบัตรชั้นต้นหรือนายดาบเท่านั้น
เช่นเดียวกับจ่าเอกชั้นสอง และจ่าโท การเลื่อนขั้นเป็นจ่าเอกชั้นหนึ่งขึ้นอยู่กับเงื่อนไขดังต่อไปนี้:- สำเร็จระยะเวลาตามพรรคกำหนด (3 ปีตามอัตราในฐานะจ่าเอกชั้นสอง หรือ 2 ปีหากจ่าเอกชั้นสองได้รับการเสนอแนะเลื่อนตำแหน่ง "เลื่อนตำแหน่งล่วงหน้า" (early promote: EP) ในครั้งล่าสุด การประเมินผลการปฏิบัติงานเป็นระยะและจ่าเอกชั้นสองมีอํานาจผ่อนผันตามอัตราหนึ่งปี)- การแนะนำให้มีความก้าวหน้าจากผู้บังคับบัญชา- มีคะแนนเฉลี่ยประสิทธิภาพตามที่กำหนดไว้- ไม่มีคำขอ ที่รอดำเนินการสำหรับการโอนโดยสมัครใจไปยังกองเรือสำรอง
ปัจจุบันวงรอบความก้าวหน้าคือทุกๆ 6 เดือน (เดือนมีนาคมและกันยายน) เฉพาะจ่าเอกชั้นสองที่ได้คะแนนสอบผ่านในการสอบเลื่อนระดับสองปีเท่านั้น จึงจะเลื่อนชั้นเป็นจ่าเอกชั้นหนึ่งได้ เมื่อการตรวจสอบเสร็จสิ้น โควต้าจะถูกสร้างขึ้นตามความต้องการของกองทัพเรือโดยคำนึงถึงพรรคเฉพาะที่ทหารถืออยู่ ตัวอย่างการใช้งานของ electronics technician: ET (ช่างเทคนิคอิเล็กทรอนิกส์) เช่น:- ET2 1,000 นาย (ช่างอิเล็กทรอนิกส์ชั้นสอง) มีสิทธิ์สอบขั้นสูงหลังจากผ่านการทดสอบขั้นสูง- 100 นายไ ด้รับอนุญาตให้ก้าวเข้าสู่ ET1 (ช่างอิเล็กทรอนิกส์ชั้นหนึ่ง) โดยกองทัพเรือ (โควต้า 10%)- ET2 ที่เข้าเกณฑ์ 100 ลำดับที่ได้รับคะแนนสุดท้ายแบบทวีคูณ 219.5 ดังนั้น 219.5 จึงเป็นคะแนนทวีคูณสุดท้ายที่ต่ำที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ที่ได้รับอนุญาตให้ผ่านเข้าสู่ ET1
นโยบายการดำรงตำแหน่งในปีที่สูงในปัจจุบันของกองทัพเรือกำหนดให้มีเกณฑ์สูงสุด 22 ปี (การดำรงตำแหน่งรวม) ให้กับจ่าเอกชั้นหนึ่ง ถ้าจ่าเอกชั้นหนึ่งไม่ได้รับเลือกให้ได้รับค่าตอบแทนของพันจ่าตรีภายใน 22 ปี จ่าเอกจะเกษียณจากการประจำการในกองทัพเรือสหรัฐอย่างมีเกียรติ และถูกจัดให้อยู่ในกองหนุนกองเรือ (ไม่ได้ประจำการ) เป็นระยะเวลา 8 ปี ถึง 10 ปี หากไม่มีการเรียกทหารเรือกลับเข้าประจำการเนื่องจากสงครามหรือเหตุฉุกเฉินระดับชาติ ทหารเรือจะเปลี่ยนสถานะเป็น "เกษียณ" หลังจากปฏิบัติหน้าที่รวมกันครบ 30 ปี
เครื่องหมายสำหรับนายทหารชั้นประทวน มีลักษณะเป็นนกอินทรีที่เกาะอยู่เหนือสามบั้ง สำหรับเครื่องแบบที่เป็นทางการมากขึ้น (ชุดสีขาวและชุดสีน้ำเงิน) จะมีการประดับสัญลักษณ์พรรคของจ่าทหารเรือไว้ระหว่างนกอินทรีและเครื่องหมายบั้ง บนเครื่องแบบสีขาว นกอินทรี พรรค และเครื่องหมายบั้งเป็นสีน้ำเงินเข้ม (เกือบดำ ซึ่งทำให้นกอินทรีถูกเรียกว่า "อีกา" ในทางปฏิบัติ และบ่อยครั้งที่ป้ายพรรคทั้งหมดเรียกง่าย ๆ ว่าอีกา) ในเครื่องแบบสีน้ำเงินกรมท่า (สีดำ) มีนกอินทรีและอันดับเป็นสีขาว และบั้งเป็นสีแดง เว้นแต่ว่ากะลาสีเรือจะรับราชการในกองทัพเรือมาแล้วอย่างน้อย 12 ปี ติดต่อกันโดยมีความประพฤติดี ให้กะลาสีเรือนั้นสวมบั้งสีทองในชุดเครื่องแบบสีน้ำเงิน บั้งสีทองยังสวมบนปกของชุดคลุมสีน้ำเงินกรมท่า และบนหมวกทหารรักษาการณ์สีดำ (เท่านั้น) สวมกับชุดทำงานบริการของกองทัพเรือ (มักเรียกว่า "เนยถั่ว" peanut butter หรือ "สีดำและสีแทน" black and tan) หน่วยยามฝั่งไม่ใช้เครื่องหมายบั้งสีทอง โดยในชุดทำงาน (ชุดลายพรางทุกรูปแบบ) และอุปกรณ์ระดับโลหะไม่มีสัญลักษณ์พรรค
ปกติแล้วจ่าเอกชั้นหนึ่ง จะทำหน้าที่เป็นหัวหน้าแผนกและควบคุมกิจกรรมของแผนก มีสถานการณ์เมื่อมีจ่าเอกชั้นหนึ่งมากกว่าหนึ่งคนในแผนก เนื่องจากความต้องการลูกเรือที่มีประสบการณ์สูงหรือมีทักษะสูงในด้านเทคนิค ประสบการณ์การเป็นหัวหน้าจ่าทหารเรือ (Leading petty officer: LPO) สำหรับจ่าเอกชั้นหนึ่งไม่จำเป็นจะต้องเลื่อนตำแหน่งเป็นพันจ่า (E7) อย่างไรก็ตาม เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไป ว่าการเดินทางที่มีเอกสารอย่างน้อยหนึ่งครั้งในฐานะหัวหน้าจ่าทหารเรือ (LPO) (โดยเฉพาะอย่างยิ่งในทะเล) ถือเป็นก้าวสำคัญสำหรับความก้าวหน้าในการงาน
จ่าเอกชั้นหนึ่ง มักจัดตั้งสมาคมตามกองบัญชาการของตน การเป็นสมาชิกในสมาคมเหล่านี้เป็นไปโดยสมัครใจ บนเรือขนาดใหญ่และกองบัญชาการบนฝั่งบางแห่ง จ่าเอกชั้นหนึ่ง (PO1) อาจมีระเบียบในตัวเอง แม้ว่าจะแตกต่างจากระเบียบของพันจ่า (CPO) และระเบียบในวอร์ดซึ่งมีห้องครัวและพ่อครัวเป็นของตัวเอง แต่ "ระเบียบ" ชั้นหนึ่งเป็นเพียงช่องแยกต่างหากสำหรับการรับประทานอาหารจากลูกเรือทั่วไปในโรงอาหาร
จ่าทหารเรือ (อี-4 ถึง อี-6) มีบทบาทสองบทบาททั้งในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านเทคนิคและผู้นำ ต่างจากกะลาสีเรือในตำแหน่งที่ต่ำกว่า ไม่มีสิ่งที่เรียกว่า "จ่าทหารเรือที่ไม่ได้รับการแต่งตั้ง" จ่าทหารเรือเรือทุกคนมีทั้งอัตรา (ยศ) และพรรค (งานคล้ายกับ Military Occupation Specialty: MOS ในบริการอื่น ๆ) ชื่อเต็มของจ่าทหารเรือเป็นการรวมกันของทั้งสอง ดังนั้น จ่าเอกชั้นหนึ่งซึ่งมี พรรคช่างอิเล็กทรอนิกส์ (electronics technician) จึงเรียกว่า ช่างอิเล็กทรอนิกส์ชั้นหนึ่ง (Electronics Technician First Class) หรือ ET1 คำว่า "จ่าทหารเรือ" โดยทั่วไปจะใช้เฉพาะในความหมายทั่วไปเมื่อหมายถึงกลุ่มของจ่าทหารเรือที่มีระดับต่างกัน เมื่อไม่ทราบระดับของจ่าทหารเรือ หรือเมื่อบุคคลที่มีระดับ อี-3 หรือต่ำกว่า กล่าวกับจ่าทหารเรือขณะอยู่ในการฝึกขั้นพื้นฐานหรือโรงเรียน "เอ"

**เครื่องหมาย**
ไฟล์:Belize CG OR-6.svg|จ่าเอก (หน่วยยามฝั่งบราซิล)
ไฟล์:Canadian RCN OR-7.svg|จ่าทหารเรือชั้นหนึ่ง Maître de 1re classe(กองทัพเรือแคนาดา)
ไฟล์:03.Ghana Navy-PO1.svg|จ่าทหารเรือชั้นหนึ่ง (กองทัพเรือกานา)
ไฟล์:BM1 NOGC.svg|จ่าเอกชั้นหนึ่ง (กองทัพเรือสหรัฐ)
ไฟล์:USCG PO1.svg|จ่าเอก (ยามฝั่งสหรัฐ)

**ดูเพิ่ม**
 จ่าทหารเรือ- รายชื่อเปรียบเทียบเครื่องหมายยศทหาร

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ยศทหารเรือสหรัฐ
หมวดหมู่:ยศทหารยามฝั่งสหรัฐ
หมวดหมู่:ยศทหารพลอาสาสมัครและทหารเกณฑ์สหรัฐ
หมวดหมู่:ยศทหารไทย