ขุนนิพัทธ์จีนนคร (เจียกีซี)

ขุนนิพัทธ์จีนนคร มีนามเดิมว่า เจียกีซี (j=ze6 zyu1 si3; พักฟ้าซื้อ: sia̍-su-sî) เป็นชาวจีนแคะอพยพจากจีนแผ่นดินใหญ่มาอาศัยแผ่นดินสยามเพื่อทำมาหากิน ต่อมาได้กลายคหบดีผู้สร้างทางรถไฟเข้ามาในเมืองหาดใหญ่และสร้างเมืองหาดใหญ่จนเจริญรุ่งเรือง ด้วยคุณงามความดีจึงได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ พระราชทานบรรดาศักดิ์และราชทินนามว่า ขุนนิพัทธ์จีนนคร และท่านเป็นต้นตระกูล จิระนคร

**ประวัติ**
เจียกีซี เกิดเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2429 ที่ตำบลจูไฮ เมืองเหม่ยเซี่ยน มณฑลกวางตุ้ง จักรวรรดิต้าชิง เป็นบุตรคนที่ 4 ในจำนวนบุตร 6 คน ของนายเจียซุ้นหลิน และนางหลิ่มคอนกู ท่านได้รับการอบรมการศึกษาจากปู่ซึ่งเป็นครู จนกระทั่งปู่เสียชีวิตลง จึงได้เข้ามาช่วยบิดาทำการค้า จนเมื่ออายุ 19 ปี บิดามารดาของท่านได้พาท่านและพี่น้องอพยพจากจีนมาอยู่ที่สยาม โดยได้เดินทางมากับเรือของบริษัทญี่ปุ่นแออัดยัดเยียดรอนแรมในทะเลเป็นเวลา 7 วัน จึงเข้าเทียบท่าที่กรุงเทพมหานคร เมื่อถึงแผ่นดินสยามแล้วได้เข้าทำงานที่ร้านจำหน่ายสุราต่างประเทศ (ยี่ห้อเต็กเฮงไท้) ที่กรุงเทพ ซึ่งเป็นร้านของนายหย่องเฮี้ยงซิ้ว ผู้เคยเป็นศิษย์ของปู่ ท่านทำงานอยู่ที่ร้านจำหน่ายสุราได้ระยะหนึ่งก็ลาออกไปเผชิญโชคด้วยตัวเอง 
เมื่อปี พ.ศ. 2452 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการให้สร้างทางรถไฟสายเพชรบุรีจรดสุดชายแดนภาคใต้ นายเจียกีซีได้สมัครเข้ามาทำงานกับบริษัทรับเหมาสร้างทางรถไฟ โดยรับหน้าที่เป็นผู้ตรวจการและดูแลทั่วไป งานก่อสร้างเป็นไปอย่างยากลำบาก เนื่องจากภาคใต้ยังมีประชากรน้อย มีพื้นที่เป็นป่าทึบเต็มไปด้วยไข้ป่า บางแห่งเป็นที่ลุ่มน้ำขึ้นสูง ท่านมีหน้าที่ควบคุมงานถางป่าให้เป็นแนวกว้างประมาณ 40 เมตร เพื่อเป็นแนวสำหรับวางรางรถไฟ ระหว่างการสร้างทางรถไฟสายใต้นี้ ได้สร้างมาถึง “บ้านน้ำน้อย” (อยู่ครึ่งทางระหว่างอ.หาดใหญ่–อ.เมืองสงขลา) บ้านน้ำน้อยหรือตำบลน้ำน้อยตั้งอยู่ริมถนนกาญจนวานิชย์ ในสมัยก่อนโน้นบ้านน้ำน้อยมีแร่เหล็กมากมายจนได้ชื่อว่าชาวน้ำน้อยเป็นช่างเหล็กฝีมือดีแห่งหนึ่งของภาคใต้
ภาพถ่ายขุนนิพัทธ์จีนนครกับมารดา พี่ชายคนโต บุตรและหลาน
ต่อมาท่านได้ลาออกจากงานแล้วเดินทางไปอำเภอเมืองสงขลา โดยตั้งใจจะพำนักอยู่ที่นั่นสักระยะหนึ่ง แต่กลับถูกขโมยขึ้นบ้านกวาดทรัพย์สินไปจนหมด ท่านจึงต้องเช่าเรือจากสงขลาล่องเรือย้อนกลับไปพัทลุงเพื่อหานายซีจื้อถิ่น ที่จังหวัดตรังซึ่งเป็นผู้รับเหมาก่อสร้างทางรถไฟสายนั้นอยู่ ท่านจึงได้รับมอบหมายงานจากนายซีจื้อถิ่นให้เป็นผู้ควบคุมทางรถไฟสายทุ่งสงอีกเป็นเวลา 1 ปี ต่อมาก็ได้เป็นผู้ควบคุมทางรถไฟอีกหลายแห่ง
ในปี พ.ศ. 2453 ท่านได้รับเหมางานสร้างทางรถไฟช่วงพัทลุงถึงอ.ร่อนพิบูลย์ ซึ่งมีช่วงเขากันดารเป็นป่าทึบ ท่านรับเหมางานขุดดินเจาะอุโมงค์ลอดเขาจากนายซีจื้อถิ่น ซึ่งเป็นผู้รับเหมาต่อจากบริษัทต่างประเทศอีกทอดหนึ่ง ก่อนหน้านี้เคยมีบริษัท เบอร์ลีย์ยุคเกอร์ จำกัด รับเหมาขุดเจาะอุโมงค์อยู่ก่อนแล้ว แต่คนงานจำนวนมากต้องประสบกับความตาย เนื่องจากช่องเขาอันกันดาร เมื่อท่านได้มารับงานนี้ ได้ใช้ความสุขุมรอบคอบในการควบคุมงานอย่างเต็มความสามารถ จนสามารถขุดอุโมงค์เสร็จได้ตามกำหนดเวลา ซึ่งอุโมงค์นี้ก็คือ “ชุมทางเขาชุมทอง” หลังจากนั้นแล้ว จึงเข้าควบคุมเส้นทางสายรถไฟสายฉวาง–ทุ่งสงต่อไปอีก 2 ปี เมื่อเสร็จงานแล้ว ก็ได้รับเหมาทางรถไฟสายใต้ช่วงต่อไปอีก งานรับเหงาได้มาสิ้นสุดลงที่สถานีอู่ตะเภาซึ่งตั้งอยู่แถบคลองอู่ตะเภา ห่างจากที่ว่าการอำเภอหาดใหญ่ประมาณ 1.5 กิโลเมตร ชุมทางสถานีอู่ตะเภาเป็นเส้นทางรถไฟ สายหาดใหญ่ในสมัยนั้นปัจจุบันใช้เป็นเพียงที่หยุดรถไฟ ระหว่างนี้ท่านได้เข้าสำรวจแหล่งแร่ดีบุก และวุลแฟรม ที่ต่อมาได้กลายเป็นธุรกิจหลักอีกสายหนึ่ง ก่อนที่จะมาเริ่มบุกเบิกหักร้างถางพงพื้นที่เมืองหาดใหญ่ นับตั้งแต่นั้นเรื่อยมานายเจียกีซีได้พยายามทำความเจริญให้กับท้องถิ่นและเพื่อที่จะทำให้หาดใหญ่เป็นชุมทางคมนาคม อุทิศที่ดินและวางผังเมืองด้วยตนเอง 
ในปี พ.ศ. 2472 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จประพาสหัวเมืองภาคใต้ ได้ทรงพิจารณาถึงคุณงามความดีและกิตติศัพท์อันเลื่องลือถึงความขยันขันแข็งของท่านในการพัฒนาตนเองและตลาดหาดใหญ่จากป่าต้นเสม็ดเป็นเมืองใหญ่ของภาคใต้ จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ สถาปนานายเจียกีซีเป็น "ขุนนิพัทธ์จีนนคร" และพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกแก่ขุนนิพัทธ์จีนนคร และท่านได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์และเข็มอีก 30 ชนิด ในสมัย จอมพล ป. พิบูลสงครามเป็นนายกรัฐมนตรี
ขุนนิพัทธ์จีนนครได้รับอนุญาตให้แปลงสัญชาติเป็นไทยจากกระทรวงการต่างประเทศ เมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน 2482  ต่อมาเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน 2484 ท่านได้รับอนุญาตให้ใช้ราชทินนามเป็นชื่อตัว คือ "นิพัทธ์” จากกระทรวงมหาดไทยและได้รับอนุญาตให้จดทะเบียนนามสกุล “จิระนคร" จากกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2487 ขุนนิพัทธ์จีนนคร ได้สร้างชื่อเสียงให้กับวงศ์ตระกูลและครอบครัวของท่านมากมายแต่ในขณะเดียวกัน ท่านก็ได้บำเพ็ญกุศลเพื่อส่วนรวมและหน่วยราชการทุกสาขาควบคู่กันมาโดยตลอด 
ขุนนิพัทธ์จีนนคร (เจียกีซี) ได้ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2515 สิริรวมอายุได้ 86 ปี ที่บ้านพักเลขที่ 428 ถนนเพชรเกษม ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ได้รับพระราชทานเครื่องขมาศพในพิธีฝังศพในวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2515 ณ สุสานตระกูลจิระนคร ตำบลน้ำน้อย อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

**ชีวิตส่วนตัว**
ขุนนิพัทธ์จีนนคร (เจียกีซี) ได้แต่งงานกับภรรยาคนแรกที่ประเทศจีนชื่อจุงซ้อนยิน แต่เนื่องจากต้องเสี่ยงโชคมายังดินแดนสยามจึงไม่สามารถพาภรรยามาด้วยตั้งแต่แรกได้ ต่อมาภรรยาได้เดินทางตามมาในปี พ.ศ. 2457 โดยมาพำนักอยู่ที่บ้านหาดใหญ่ในกับขุนนิพัทธ์จีนนคร และขณะเมื่อมาอยู่ประเทศไทยได้แต่งงานใหม่กับนางสาวเลี่ยน แซ่ฮิว ชาวอำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช
ขุนนิพัทธ์จีนนคร มีบุตรทั้งสิ้น 11 คน โดยมี 1 คน ที่เกิดกับนางจุงซ้อนยิน จิระนคร และอีก 10 คนเกิดกับนางเลี่ยน จิระนคร มีรายนามดังนี้
# นายสุกิตติ์ จิระนคร
# นายสุธรรม จิระนคร
# นางอัมพา จูตระกูล
# นายกี่ จิระนคร (บุตรคนเดียวที่เกิดกับนางจุงซ้อนยิน จิระนคร)
# นางชูจิตร ชูจิตรบุตร
# นางจินตนา แซ่ฉั่ว 
# นางจุรีย์ ตันพานิช
# นางมาลี จิระนคร
# นายนิพัทธ์ จิระนคร
# นางกรองกาญจน์ สินสกุล
# นายกิตติ จิระนคร

**สาธารณกุศล**
ภาพเมืองหาดใหญ่ เมื่อพ.ศ. 2479
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2449 เจียกีซีได้พยายามสร้างความเจริญให้กับท้องถิ่นและเพื่อที่จะทําให้หาดใหญ่เป็นชุมทางคมนาคม โดยในปี พ.ศ. 2467 ท่านได้สร้างห้องแถวหลังคามุงจาก บริเวณมุมสี่แยกถนนธรรมนูญวิถี จากสถานนีรถไฟหาดใหญ่ไปยังเขาคอหงส์ ซึ่งปัจจุบันบริเวณแถบนี้ เต็มไปด้วยตึกรามบ้านช่อง และห้างสรรพสินค้า หลังจากนั้นในปี พ.ศ. 2455 ท่านได้มาพักอาศัยอยู่ที่ริมคลองอู่ตะเภา ข้างที่ว่าการอำเภอหาดใหญ่ ซึ่งแถบสถานีรถไฟชุมทางอู่ตะเภามีสภาพเป็นลุ่มน้ำท่วมเป็นประจำ ท่านเล็งเห็นว่าไม่เหมาะกับการตั้งสถานีและบ้านเรือนจึงได้ออกสำรวจหาแหล่งพื้นที่ที่เหมาะสม สำหรับการอยู่อาศัย ซึ่งก็พบป่าเสม็ดแห่งหนึ่งมีผู้อาศัยอยู่บ้างประปราย เรียกว่า บ้านโคกเสม็ดชุน อยู่ห่างจากที่ตั้งสถานีรถไฟชุมทางอู่ตะเภาประมาณ 3 กิโลเมตร ท่านจึงได้เริ่มซื้อขายต้นเสม็ดรายแรกเป็นจำนวน 50 ไร่ เป็นเงิน 170 บาท จากชาวบ้านผู้ถือกรรมสิทธิ์ที่ดินบริเวณนั้น โดยมีนายหน้าซื้อขาย คือ ผู้ใหญ่บ้านหนูเปียก จันทร์ประทีป และผู้ใหญ่บ้านพรหมแก้ว คชรัตน์ อดีตผู้ใหญ่บ้านบ้านโคกเสม็ดชุน หลังจากที่ท่านได้ซื้อที่ป่าต้นเสม็ดแล้ว ในราวปี พ.ศ. 2458 การรถไฟได้ขอซื้อที่ดินส่วนหนึ่งเพื่อทำเป็นย่านรถไฟ ได้ขอซื้อที่ถัดจากแนวทางรถไฟที่มีอยู่ก่อนแล้ว เริ่มจากด้านหลังของสถานที่หยุดรถไฟชั่วคราวโคกเสม็ดชุนหรือสถานีรถไฟชุมทางหาดใหญ่ในปัจจุบัน เป็นเนื้อที่บริเวณกว้างตลอดริมถนนธรรมนูญวิถีทั้งสองฟากจรดสี่แยกถนนธรรมนูญวิถีตัดกับถนนนิพัทธ์อุทิศ 1
ต่อมาในปี พ.ศ. 2459 ท่านได้โค่นต้นเสม็ดเพื่อปราบพื้นที่ให้กว้างใหญ่ไว้สร้างห้องแถวให้กับครอบครัว เริ่มด้วยการสร้างห้องแถวหลังคามุงจาก จำนวน 5 ห้อง ต่อจากเขตย่านรถไฟ ซึ่งก่อนจะสร้างห้องแถว ท่านได้วางผังเมืองไว้อย่างมีระเบียบท่านได้อุทิศที่ดินและวางผังเมืองด้วยตนเองจากการตัดถนนต่าง ๆ ขึ้น ดังนี้
# ถนนเจียกีชี ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น ถนนธรรมนูญวิถี
# ถนนเจียกีชี สาย 1 ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น ถนนนิพัทธ์อุทิศ 1
# ถนนเจียกีชี สาย 2 ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น ถนนไทยอิสระ และเปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็น ถนนนิพัทธ์อุทิศ 2
# ถนนเจียกีชี สาย 3 ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น ถนน 24 มิถุนาฯ และเปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็น ถนนนิพัทธ์อุทิศ 3
หลังจากที่ท่านได้ย้ายไปอยู่ฝั่งถนนเพชรเกษมแล้ว ท่านยังได้พัฒนาที่ดินแถบนั้นอีก โดยการอุทิศที่ดินให้กับเทศบาลเมืองหาดใหญ่ในขณะนั้น เพื่อตัดถนนอีก 35 สาย เช่น
# ถนนนิพัทธ์สงเคราะห์ 1
# ถนนนิพัทธ์สงเคราะห์ 2
# ถนนนิพัทธ์สงเคราะห์ 3
# ถนนนิพัทธ์สงเคราะห์ 4
# ถนนนิพัทธ์สงเคราะห์ 5
# ซอยนิพัทธ์สงเคราะห์รวม 25 สาย
# ถนนจิระนคร
# ถนนจิระอุทิศ
# ซอย 1 และชอย 2 ถนนนิพัทธ์อุทิศ 1
# ตรอกจิระพัทธ์
# ถนนนิพัทธ์ภักดี
ท่านได้อุทิศที่ดินส่วนหนึ่งและขายอีกส่วนหนึ่งให้กับโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย อุทิศที่ดิน จํานวน 4.5 ไร่ ให้กับเทศบาลเพื่อสร้างโรงพยาบาลหาดใหญ่ อุทิศที่ดิน จํานวน 14 ไร่ ให้กับเทศบาลเมืองหาดใหญ่ในขณะนั้น และต่อมาได้ขายที่ดินอีกส่วนหนึ่งให้กับเทศบาลเพื่อสร้างสนามกีฬาจิระนคร จากการขายที่ดินในครั้งนี้ท่านได้บริจาคเงินอีก 200,000 บาท เพื่อเป็นเงินสมทบส่งเสริมการกีฬาให้กับเทศบาล ในปี พ.ศ. 2498

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2429
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2515
หมวดหมู่:บุคคลจากมณฑลกวางตุ้ง
หมวดหมู่:บุคคลที่ได้รับสัญชาติไทย
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์ชั้นขุน