รัฐบาลรักษาการซีเรีย

รัฐบาลรักษาการซีเรีย (Ḥukūmat Taṣrīf al-Aʿmāl as-Sūriyyah; Syrian caretaker government) เป็นรัฐบาลชั่วคราวที่ดำรงตำแหน่งของประเทศซีเรีย ก่อตั้งในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2024 โดยฝ่ายค้านซีเรีย หลังกองบัญชาการใหญ่ซีเรียแต่งตั้งมุฮัมมัด อัลบะชีรเป็นนายกรัฐมนตรี แทนที่มุฮัมมัด ฆอซี อัลญะลาลีในวันที่ 10 ธันวาคม การประกาศนี้เกิดขึ้นหลังการล่มสลายของระบอบอัลอะซัดและการลี้ภัยของอดีตประธานาธิบดี บัชชาร อัลอะซัด ณ วันที่ 8 ธันวาคม ค.ศ. 2024 ไม่กี่ชั่วโมงหลังดามัสกัสถูกยึดครอง มุฮัมมัด ฆอซี อัลญะลาลี นายกรัฐมนตรีที่จะออกจากตำแหน่งและหัวหน้ารัฐบาลคนสุดท้ายของระบอบบะอษ์ ยอมรับที่จะเป็นรักษาการรัฐบาลชั่วคราว สองวันต่อมาเขาโอนอำนาจให้กับมุฮัมมัด อัลบะชีร นายกรัฐมนตรีรัฐบาลแห่งความรอดพ้นซีเรีย 

ณ วันที่ 29 มกราคม ค.ศ. 2025 กองบัญชาการใหญ่ซีเรียแต่งตั้งอะห์มัด อัชชะเราะอ์เป็นประธานาธิบดีซีเรียในสมัยเปลี่ยนผ่านในระหว่างการประชุมชัยชนะการปฏิวัติซีเรียที่ดามัสกัสหลังดำรงตำแหน่งผู้นำโดยพฤตินัยหลังการล่มสลายของระบอบอัลอะซัด ในฐานะประธานาธิบดี อัชชะเราะอ์ประกาศแผนการออก "คำประกาศรัฐธรรมนูญ" เพื่อใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงทางกฎหมาย หลังจากการยกเลิกรัฐธรรมนูญของพรรคบะอัษในซีเรีย ฉบับ ค.ศ. 2012 
เมื่อวันที่ 13 มีนาคม เขาลงนามในรัฐธรรมนูญชั่วคราวสำหรับสมัยเปลี่ยนผ่านเป็นเวลา 5 ปี โดยกำหนดให้กฎหมายอิสลามเป็นรากฐานหลักของนิติศาสตร์ และสัญญาว่าจะปกป้องสิทธิของกลุ่มชาติพันธุ์และศาสนาทั้งหมดในซีเรีย จากนั้นในวันที่ 29 มีนาคม รัฐบาลเปลี่ยนผ่านซีเรียที่ 2 เข้าดำรงตำแหน่งต่อ

**ภูมิหลัง**
เมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน ค.ศ. 2024 ฮัยอะฮ์ตะห์รีรุชชาม (HTS) ประกาศจะทำการรุกรานที่มีชื่อว่า "การขู่คุกคาม" ต่อกองกำลังฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลในเขตผู้ว่าการอะเลปโปตะวันตก การรุกรานนี้นำโดย HTS และได้รับการกองกำลังสนับสนุนหลักจากกองทัพแห่งชาติซีเรียที่เป็นส่วนหนึ่งของสงครามกลางเมืองซีเรียที่ยังดำเนินอยู่ ซึ่งเริ่มต้นด้วยการปฏิวัติซีเรียใน ค.ศ. 2011 นี่เป็นการรุกรานทางทหารครั้งแรกที่กองกำลังฝ่ายค้านดำเนินการนับตั้งแต่การหยุดยิงที่อิดลิบในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2020 จากนั้นในวันที่ 29 พฤศจิกายน HTS กับกองกำลังประชาธิปไตยซีเรีย (SDF) เข้าสู่อะเลปโปและควบคุมพื้นที่นครส่วนใหญ่หลังกองกำลังฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลล่มสลาย วันต่อมา กองกำลังฝ่ายค้านรุกคืบอย่างรวดเร็ว ยึดเมืองและหมู่บ้านหลายแห่งได้ ขณะที่กองกำลังฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลแตกแยก จากนั้นจึงบุกไปยังฮะมาฮ์ในซีเรียตอนกลาง แล้วยึดได้ในวันที่ 5 ธันวาคม 
จนกระทั่งวันที่ 6 ธันวาคม ทาง SDF เข้ายึดดัยรุซซูรในการรุกทางตะวันออกของแม่น้ำยูเฟรติส ในเวลาเดียวกัน Southern Operations Room และ Al-Jabal Brigade ที่ก่อตั้งใหม่ เข้ายึดดัรอาและอัสซุวัยดาอ์ในการรุกตอนใต้ ส่วนทาง HTS เคลื่อนลงใต้ไปยังฮอมส์ กองทัพเสรีซีเรีย (SFA) ที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐเข้าควบคุมแพลไมราทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศ เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม กองกำลัง Southern Operations Room เคลื่อนทัพจากทางใต้ไปยังเขตผู้ว่าการรีฟดิมัชก์ ทำให้อยู่ห่างจากดามัสกัสภายใน km กองกำลังฝ่ายค้านเคลื่อนทัพไปยังดามัสกัสขณะกำลังบุกเข้าสู่นครฮอมส์ ท้ายที่สุดเข้าถึงชานเมืองหลวง
ท้ายที่สุดในวันที่ 8 ธันวาคม ระบอบอัลอะซัดล่มสลายในช่วงการรุกรานครั้งใหญ่โดยกองกำลังฝ่ายค้าน การยึดครองดามัสกัสถือเป็นจุดสิ้นสุดการปกครองของตระกูลอัลอะซัดที่ปกครองซีเรียด้วยระบอบรวบอำนาจเบ็ดเสร็จตามนิกายที่สืบทอดกันมาตั้งแต่ฮาฟิซ อัลอะซัดขึ้นสู่อำนาจใน ค.ศ. 1971 หลังจากการรัฐประหาร ในขณะที่กองกำลังกบฏเคลื่อนใกล้ดามัสกัส มีรายงานว่าบัชชาร อัลอะซัดขึ้นเครื่องบินหนีจากเมืองหลวงไปยังรัสเซีย ซึ่งเขาไปอาศัยร่วมกับครอบครัวที่ลี้ภัยและได้รับสถานะผู้ลี้ภัยทางการเมืองจากรัฐบาลรัสเซีย หลังออกนอกประเทศ กองกำลังฝ่ายค้านประกาศชัยชนะผ่านโทรทัศน์ภาครัฐ ในเวลาเดียวกัน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศของรัสเซียยืนยันการลาออกและเดินทางออกจากซีเรีย

**การก่อตั้ง**
อะห์มัด อัชชะเราะอ์ ผู้นำรัฐบาลแห่งความรอดพ้นซีเรีย (Syrian Salvation Government) กล่าวผ่านเทเลแกรมว่า สถาบันภาครัฐของซีเรียจะไม่ถูกกองกำลังเข้ายึดครองในทันที แต่จะยึดครองชั่วคราวโดยนายกรัฐมนตรีซีเรีย มุฮัมมัด ฆอซี อัลญะลาลี จนกว่าการเปลี่ยนผ่านทางการเมืองทั้งหมดจะเสร็จสิ้น อัลญะลาลีประกาศผ่านวิดีโอสื่อสังคมว่า เขาได้วางแผนอยู่ในดามัสกัสและให้ความร่วมมือกับประชาชนซีเรีย พร้อมทั้งแสดงความหวังว่าซีเรียจะกลายเป็น "ประเทศปกติ" และเริ่มดำเนินการทางการทูตกับประเทศอื่น ๆ อัลญะลาลียังแสดงความพร้อมที่จะ "ยื่นมือ" ช่วยเหลือฝ่ายค้าน
ฮาดี อัลบะห์เราะฮ์ ประธานกลุ่มแนวร่วมแห่งชาติเพื่อกองกำลังปฏิวัติและฝ่ายค้านซีเรียกล่าวว่า จำเป็นต้องมีช่วงเวลาเปลี่ยนผ่าน 18 เดือน เพื่อสร้าง "สภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย เป็นกลาง และเงียบสงบ" สำหรับการเลือกตั้งที่เสรี ช่วงเวลาดังกล่าวรวมถึง 6 เดือนในการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ อัลบะห์เราะฮ์ระบุว่า การเปลี่ยนผ่านนี้ควรสอดคล้องกับมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 2254
มุฮัมมัด อัลบะชีร นายกรัฐมนตรีรัฐบาลแห่งความรอดพ้นซีเรีย ได้รับมอบหมายให้จัดตั้งรัฐบาลซีเรียชุดใหม่ในช่วงเปลี่ยนผ่านเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม คาดว่าจะดำรงตำแหน่งจนถึงวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2025 รัฐมนตรีของรัฐบาลแห่งความรอดพ้นคาดการณ์ว่าจะย้ายไปยังตำแหน่งที่สอดคล้องกันในรัฐบาลเปลี่ยนผ่าน

**ผู้หญิงในรัฐบาล**
นายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีในช่วงแรกมีชาย 12 คนและไม่มีผู้หญิง 21 จึงขยายเป็นชาย 16 คนและยังไม่มีผู้หญิง จากนั้นในวันที่ 22 ธันวาคม อาอิชะฮ์ อัดดิบส์ นักเคลื่อนไหวด้านสิทธิมนุษยชน ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นรัฐมนตรีหญิงคนแรกในคณะรัฐมนตรี โดยดำรงตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายกิจการสตรี เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม มัยซาอ์ ศอบรีนได้รับการแต่งตั้งเป็นหัวหน้าหญิงคนแรกของธนาคารกลางซีเรีย ศอบรีนเคยเป็นรองผู้อำนวยการคนแรกของธนาคารในช่วงสุดท้ายของการปกครองของอะซัด จากนั้นในวันที่ 31 ธันวาคม 2024รัฐบาลเปลี่ยนผ่านซีเรียแต่งตั้งมุห์ซินะฮ์ อัลมะฮีษาวี นักเคลื่อนไหวหญิงชาวดรูซที่มีส่วนร่วมในการประท้วงต่อต้านอะซัดที่ซีเรียตอนใต้ ไปเป็นผู้ว่าการเขตผู้ว่าการซุวัยดาอ์ เมื่อเทียบกับคณะรัฐมนตรีสมัยบะอษ์ก่อนหน้าที่มีรัฐมนตรีหญิง 3 คน ได้แก่ ลุบานะฮ์ มัชวะห์, ดิยาลา บะเราะกาต และ Lamia Chakkour จากจำนวนรัฐมนตรี 29 คน
เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม อุบัยดะฮ์ อัรนาอูฏ โฆษกกลุ่ม HTS ให้สัมภาษณ์ว่า "แก่นแท้ของผู้หญิงและธรรมชาติทางชีววิทยาและจิตวิทยาของพวกเธอไม่เหมาะกับทุกตำแหน่ง เช่น กระทรวงกลาโหม" และ "ในส่วนของการเป็นตัวแทนของผู้หญิงในบทบาทรัฐมนตรีและรัฐสภา เรามองว่าเรื่องนี้ยังเร็วเกินไปและควรปล่อยให้เป็นหน้าที่ของผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายและรัฐธรรมนูญทำงานในด้านการคิดทบทวนโครงสร้างของรัฐซีเรียใหม่" ทำให้มีการวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับคำพูดของอัรนาอูฏอย่างแพร่หลาย

**นโยบาย**

**การปฏิรูปเศรษฐกิจ**

**ยุบเลิก**
รัฐบาลบังคับใช้รัฐธรรมนูญชั่วคราวของซีเรีย ฉบับ ค.ศ. 2025 ซึ่งเป็นรัฐธรรมนูญชั่วคราวที่ได้รับการรับรองโดยอะห์มัด อัชชะเราะอ์ ประธานาธิบดีซีเรีย เมื่อวันที่ 13 มีนาคม ค.ศ. 2025 โดยกำหนดกฎหมายหลักของซีเรียสำหรับช่วงเปลี่ยนผ่าน 5 ปี ตั้งแต่ ค.ศ. 2025 ถึง 2030 รัฐธรรมนูญชั่วคราวกำหนดระบบประธานาธิบดีโดยให้ประธานาธิบดีมีอำนาจบริหารซึ่งแต่งตั้งรัฐมนตรี โดยไม่มีตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 29 มีนาคม ค.ศ. อัชชะเราะอ์ประกาศรัฐบาลเปลี่ยนผ่านซีเรียที่ 2 ในพิธีที่ทำเนียบรัฐบาลในดามัสกัส ซึ่งรัฐมนตรีใหม่เข้าพิธีสาบานตนและกล่าวสุนทรพจน์สรุปวาระการประชุม รัฐบาลชุดใหม่เข้ามาแทนที่รัฐบาลเปลี่ยนผ่านซีเรียชุดแรกซึ่งก่อตั้งขึ้นหลังการล่มสลายของระบอบอัลอะซัด

**สมาชิก**
คณะรัฐมนตรีมุฮัมมัด อัลบะชีร
เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม ค.ศ. 2024 รักษาการนายกรัฐมนตรี มุฮัมมัด อัลบะชีร กล่าวแก่สำนักข่าวอัลญะซีเราะฮ์ว่า "ในขณะนี้" บรรดารัฐมนตรีจากรัฐบาลแห่งความรอดพ้นซีเรีย (SSG) จะเป็นหัวหน้ากระทรวงต่าง ๆ

**ดูเพิ่ม**
การเมืองของซีเรีย
*สงครามกลางเมืองซีเรีย
*สหภาพแห่งชาติของกองกำลังปฏิวัติและฝ่ายค้านซีเรีย
*รัฐบาลเฉพาะกาลซีเรีย
*รัฐบาลซีเรียแห่งการช่วยเหลือ
*ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของฝ่ายต่อต้านซีเรีย
*การยอมรับในระดับนานาชาติของสภาแห่งชาติซีเรีย

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Syrian Prime Ministry Official Website date=2024-12-08 - Syrian Prime Ministry on Facebook

หมวดหมู่:คณะรัฐมนตรีที่จัดตั้งขึ้นในปี 2024
รัฐบาลเปลี่ยนผ่าน
รัฐบาลเปลี่ยนผ่าน
หมวดหมู่:รัฐบาลชั่วคราว