จารึกกเบื้องจาร

จารึกกเบื้องจาร หรือ กเบื้องจานไทยเอกสารบางแหล่งสะกดว่า กระเบื้องจาร หรือ กระเบื้องจาน หรือ แผ่นหินทราย เป็นจารึกหินทรายประกายอักษรจารึกโบราณที่ขุดค้นพบที่ถ้ำฤๅษีเขางูและเมืองโบราณคูบัว จังหวัดราชบุรี ถ้ำเขาหลวง จังหวัดเพชรบุรี และอื่น ๆ ค้นคว้าและปริวรรตระหว่างปี พ.ศ. 2506–35 โดยพระราชกวี (อ่ำ ธมฺมทตฺโต ป.ธ.6, นามเดิม: อ่ำ (บุญมาก) ธรรมวิทย์วงศ์) พระราชาคณะชั้นราช ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดโสมนัสราชวรวิหาร กับพระครูพิศิษฐ์ศิลปาคม (จุ๊ด) เจ้าอาวาสวัดเพชรพลี จังหวัดเพชรบุรี มีเนื้อหาตั้งแต่เรื่อง ขุนสรวง (เมืองสรวง) ฯลฯ ถึงเมืองแมน เมืองทอง สุวัณณภูมิ ราชพลี ราชบุรี มีชื่อว่า เรื่องไทยลว้า ตีพิมพ์เผยแพร่เป็นชื่อเรื่องว่า พงศาวดารไทยลว้า เมืองสวง เมืองแผน เมืองแมน เมืองทอง สุวรรณภูมิ ราชพลี ราชบุรี ตามกเบื้องจานไทย (ฉบับร่าง) ต่อมาหม่อมเจ้าจันทร์จิรายุวัฒน์ รัชนี ทรงนำจารึกมาศึกษาเรื่องประวัติศาสตร์ชนชาติไทสมัยก่อนสุโขทัยและทรงเสนอแนวคิดต้นกำเนิดชนชาติไท

**ลักษณะ**
กเบื้องจารที่รวบรวมได้มีจำนวน 1,200 แผ่นเป็นจารึกหินทรายประกาย (Silica Sandstone)147 แต่ละแผ่นกว้าง 27 เซนติเมตร ยาว 27 เซนติเมตร หนา 4 เซนติเมตร มีลักษณะพิเศษคือมีทองเม็ดปนอยู่

**การค้นพบ**
มีการค้นพบจารึกกเบื้องจารดังนี้- จารึกกเบื้องจารถ้ำฤๅษีเขางู เมืองโบราณคูบัว จังหวัดราชบุรี มีจำนวน 500 แผ่นเศษ- จารึกกเบื้องจารวัดอรัญญิกาวาส จังหวัดราชบุรี373- จารึกกเบื้องจารด้านที่มีพระพุทธรูปและพระสาริบุตตพระโมคคัลลาน์และด้านที่มีตัวหนังสือสมัยก่อน จำนวน 120 แผ่น (ถูกขายออกไป)- จารึกกเบื้องจารถ้ำเขาหลวง จังหวัดเพชรบุรี- จารึกกเบื้องจารวัดไผ่ล้อม จังหวัดนครปฐม- จารึกกเบื้องจาร จังหวัดกาญจนบุรี- จารึกกเบื้องจารศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย และพิมาย จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 47 แผ่น21- จารึกกเบื้องจารควนอิฐวัดนางตรา จังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวน 300 กว่าแผ่น21373
จารึกกเบื้องจารที่ค้นพบถูกเก็บรวบรวมไว้ที่วัดเพชรพลี จังหวัดเพชรบุรี โดยพระครูพิศิษฐ์ศิลปาคม (จุ๊ด) เจ้าอาวาสวัดเพชรพลีร่วมกับพระธรรมวงศ์เวที (อ่ำ ธมฺมทตฺโต) (สมณศักดิ์เดิม) พระราชาคณะชั้นสามัญ วัดโสมนัสราชวรวิหาร (ต่อมาคือ พระราชกวี (อ่ำ ธมฺมทตฺโต) พระราชาคณะชั้นราช ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดโสมนัสราชวรวิหาร) ภายหลังพระราชกวี (อ่ำ ธมฺมทตฺโต) มรณภาพ จารึกกเบื้องจารถูกย้ายมาอยู่ภายใต้การดูแลของพระสิริปัญญามุนี (เต็ม อภิปุณฺโณ ป.ธ.5, ศน.บ.) เจ้าคณะวัดโสมนัสราชวรวิหารในปี พ.ศ. 2535 ปัจจุบันเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์สีแดงชาด (Tiny Museum) ตั้งอยู่ระหว่างกุฏิของวัดโสมนัสราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร

**เนื้อหา**
จารึกกเบื้องจารมีเนื้อหาเรื่องต้นกำเนิดรูปแบบโครงสร้างคนชายหญิงสร้างคำไทย เรื่องตั้งปีอินและปีวันเดือน เรื่องทำเครื่องใช้ หลอมแร่ธาตุและเครื่องดินเผา เรื่องขอมฟ้าไทย ขุนสือไทย ขุนหญิงไทยงาม ขุนเลกไทย ขุนหญิงงามตน สร้างลายไทย ลายสือไทย ลายสือขอม ลายตัวเลขไทย ลายเลขไทยย่อระหว่างปี 4,110–4,105 ปีก่อนพุทธกาล เรื่องวัฒนธรรมบูชา บำบวง-แรกนา-ทำขวัญข้าว ไหว้ครูบาอาจารย์ เรื่องพระร่วงลายไทย-เจ้าแม่เบิกไพร สร้างระบบป่าไม้ ตั้งชื่อต้นไม้ทั้งบกและน้ำ เรื่องพระอินร่วงไทย-จ้าวแม่ทับทิมทอง สร้างสีย้อม รูปแบบเงินทองเป็นมูลค่า ระบบค้าขาย ตลาดนัดบก-น้ำ ตั้งชื่อมูลค่าเงิน เช่น ต้น (สตางค์) ไพ เฟื้อง สลึง ดำรอง (บาท) ตำลึง ชั่ง ร้อย ตั้งรูปแบบเงิน เช่น เหรียญ เงินขด เรื่องขุนโลลาย-โห่มาดีกับแห่ขวัญมาสร้างแบบเรือนบ้าน แบบบ้านเมือง ระบบวางหลัก-ยกเสา บำบวงบูชา ออกเสียงโห่และระบบขบวนแห่ขวัญมา เมื่อได้รับพระพุทธศาสนาเข้ามาจึงได้สร้างระบบเขตสังฆกรรม เช่น วัด พระ พระพุทธรูป เรื่องต้นเค้าของนาฏศิลป์ไทย คีตศาสตร์ไทย กฏหมาย เรื่องประวัติของพระพุทธเจ้าที่ทรงมาเกี่ยวกับเมืองไทยและคนไทย เรื่องขุนพานเมืองฟ้า (พระยาพาน) สู้ศึกกับพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 สมัยเมืองพระนคร เป็นต้น

**ปฏิทิน**
ปฏิทินที่ปรากฏในกเบื้องจารเรียกว่า ปีอิน ปีโล และพุทธพัสสเป็นปีก่อนพุทธศักราช เทียบได้ดังนี้

**การตีพิมพ์**
ผลงานการค้นคว้าและะปริวรรตจากกเบื้องจารโดยพระราชกวี (อ่ำ ธมฺมทตฺโต ป.ธ.6) มีการตีพิมพ์เผยแพร่ดังนี้- กเบื้องจานไทย (ฉบับร่าง) (ที่คูบัว ถ้ำฤษี ราชบุรี ถ้ำเขาหลวง เพ็ชรบุรี)- พงศาวดารไทยลว้า เมืองสวง, เมืองแผน, เมืองแมน, เมืองทอง, สุวรรณภูมิ, ราชพลี, ราชบุรี ตามกเบื้องจานไทย (ฉบับร่าง) (อันได้จากราชบุรี เพชรบุรี กาญจนบุรี นครศรีธรรมราช พิมาย)- พุทธสาสนสุวัณณภูมิปกรณ ราชบุรีวัตถุกถา ตำนานเมืองขุนไทย- ไทยทวาลาว

**แนวคิดต้นกำเนิดชนชาติไทจากกเบื้องจาร**
หลังการขุดค้นพบจารึกกเบื้องจาร หม่อมเจ้าจันทร์จิรายุวัฒน์ รัชนี ทรงร่วมกับพระราชกวี (อ่ำ ธมฺมทตฺโต ป.ธ.6) เพื่อศึกษาเรื่องชนชาติไทยยุคสมัยก่อนสุโขทัยย้อนหลังขึ้นไป โดยอาศัยหลักฐานกเบื้องจารที่ขุดค้นพบและเก็บรวบรวมไว้ที่วัดเพชรพลี จังหวัดราชบุรี เนื่องจากหลักฐานกเบื้องจารช่วยยืนยันประวัติศาสตร์ของชนชาติไทได้อย่างดี ทรงเชื่อว่าสามารถสืบประวัติชนชาติไทไปย้อนหลังไปได้หลายพันปี และทรงเสนอว่าคนไทมีถิ่นเดิมแถวราชบุรี นครปฐม กาญจนบุรี และยังมีการเคลื่อนย้ายขึ้นไปทางเหนือ
ต่อมาในปี พ.ศ. 2532 หม่อมเจ้าจันทร์จิรายุวัฒน์ รัชนี ทรงนิพนธ์หนังสือกับแนวคิดดังกล่าวตีพิมพ์เป็นชื่อเรื่อง ตำนานต้นผีไทย และเรื่อง เก๊าผีไทยล้านนา เป็นภาคที่สองเมื่อครั้งเสด็จไปประทับที่จังหวัดเชียงใหม่จนกระทั่งสิ้นชีพิตักษัยในปี พ.ศ. 2534

**ข้อโต้เถียงการอ่านจารึก**
จารึกถ้ำฤๅษีเขางู จังหวัดราชบุรี หลักที่ 22 "บุญ วฺร ฤษี งู คิรฺ สมา ธิ คุปฺต" แปลว่า "บุญพระฤษีคุ้มครองสมาธิ ณ เขางู" อ่านโดยพระราชกวี (อ่ำ ธมฺมทตฺโต)
เมื่อ ค.ศ. 1929 ยอร์ช เซเดส์อ่านคำจารึกถ้ำฤๅษีเขางู จังหวัดราชบุรี หลักที่ 22 อายุพุทธศตวรรษที่ 12 มีข้อความ "พุทธพัสสา ๔๔"30 (เทียบได้กับก่อนปี พ.ศ. 1) ที่พบใต้ฐานพระพุทธรูปและระบุว่าเป็นอักษรที่คล้ายกับอักษรอินเดียฝ่ายใต้เมื่อราว พ.ศ. 1000–1100 คงจะเป็นฝีมือครั้งทวารวดี ส่วนปารูล ปาญญา ดาร์ (Parul Pandya Dhar) นักวิชาการประวัติศาสตร์ชาวอินเดียระบุว่าเป็นอักษรปัลลวะ ภาษาสันสกฤต อายุคริสต์ศตวรรษที่ 7 และนิโคลัส เรวีร์ (Nicolas Revire) ระบุว่าเป็นอักษรปัลลวะ ภาษาสันสกฤตและมอญ-เขมร ส่วนพระราชกวี (อ่ำ ธมฺมทตฺโต) ระบุว่า "เป็นหนังสือขอมไทยที่ขอมไทยสร้างขึ้นแต่ครั้งและหลังพระพุทธกาล และฝรั่งอุปโลกไปให้อินเดีย ถ้าอินเดียมีจริง ทำไมจึงไม่ปรากฏ"23
ยอร์ช เซเดส์ อ่านจารึกได้ว่า:–
ยอร์ช เซเดส์อธิบายว่าผู้สร้างพระพุทธรูปคงเป็นฤาษีที่พำนักในถ้ำแห่งนี้ คำจารึกว่า บุญ (puñ) ไม่ใช่คำภาษาสันสกฤตและบาลีแต่เป็นภาษามอญ ส่วนคำว่า วฺระ (vraḥ) น่าจะเป็นภาษาเขมร (Khmer) แต่การอ่านจารึกนี้ยังไม่ได้ข้อสรุป ส่วนพระราชกวี (อ่ำ ธมฺมทตฺโต) กล่าวว่า ชื่อ บุญ งู คำไทย สมาธิ เป็นภาษามคธและสันสกฤต วระ ฤษี คิรฺ คุปฺต เป็นภาษาสันสกฤต สมาธิ พุท์ธพสฺสา เป็นภาษามคธ23 
ชะเอม แก้วคล้าย อ่านจารึกแตกต่างจากยอร์ช เซเดส์ ว่า:–
และพระราชกวี (อ่ำ ธมฺมทตฺโต) อ่านจารึกแตกต่างจากยอร์ช เซเดส์ ว่า:–
และพระราชกวี (อ่ำ ธมฺมทตฺโต) อธิบายข้อโต้งแย้งการอ่านจารึกของยอร์ช เซเดส์ ไว้ว่า:–

**การถูกกล่าวหาว่าปลอม**
เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2509 มีการกล่าวหาว่ากเบื้องจารเป็นของปลอมถึงกับออกข่าวทางวิทยุเป็นเหตุให้แผ่นกเบื้องจารที่พระโสณพยากรณ์ทำเครื่องหมายรอยหมึกพร้อมกับพระพุทธรูปที่มีจารึกว่า เดือนเด่นฟ้าสุวณณภูมิ ที่เตรียมขึ้นทูลเกล้าถวายถูกระงับไว้ ต่อมาสำนักนายกรัฐมนตรีออกประกาศแถลงข่าวโดยกล่าวหาว่ากเบื้องจารคูบัวเป็นวัตถุทำปลอม โกหก หลอกลวง และได้รับการแปลอย่างพิสดารโดยพระธรรมวงศ์เวที (อ่ำ ธมฺมทตฺโต) และต้องใช้เวลาสอบสวนจนกว่าจะมีหลักฐานยืนยันว่าเป็นของปลอม มีการตีพิมพ์ประกาศดังกล่าวลง นิตยสารศิลปากร ปีที่ 10 ฉบับที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2509 แต่ไม่มีหน่วยงานใดนํากเบื้องจารของพระธรรมวงศ์เวที (อ่ำ ธมฺมทตฺโต) และพระครูพิศิษฐ์ศิลปาคม (จุ๊ด) วัดเพชรพลี ไปตรวจสอบเป็นทางการเลยสักชิ้นเดียวตามที่มีการแถลงข่าว159–60251
มีการออกข่าวเรื่อง ผลพิสูจน์แผ่นจารึกที่จังหวัดเพชรบุรี ของคำแถลงสำนักนายกรัฐมนตรีว่ากรมศิลปากรร่วมกับกรมทรัพยากรธรณีพิสูจน์พบว่ากเบื้องจารควรจะเป็นของที่ทำในสมัยปัจจุบันไม่ใช่ของโบราณ ตัวอักษรไม่มีลักษณะใดที่ตรงกันกับอักษรโบราณของอินเดีย อักษรขอม อักษรไทยต่าง ๆ การสร้างพระพุทธรูปที่ถ้ำฤๅษีเขางูขัดกับข้อเท็จจริงทางโบราณคดี พระพุทธรูปและเสมาธรรมจักรซึ่งอ้างว่าสร้างในสมัยโบราณได้ทำเลียนแบบจากพระพุทธรูปในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เสมาธรรมจักรก็ทำเลียนแบบจากเหรียญฉลอง 25 พุทธศตวรรษ และทางราชการสืบสวนได้ความว่ากเบื้องจารว่าเป็นฝีมือชาวตำบลคูบัว จังหวัดราชบุรี ผู้มีอาชีพทำพระพุทธรูปเลียนแบบของโบราณออกขาย และฝีมือคนบ้านบางขุนเทียนทําด้วยซีเมนต์
หลังถูกกล่าวหา พระราชกวี (อ่ำ ธมฺมทตฺโต ป.ธ.6) โต้แย้งว่า "ไม่เคยมีสถาบันใดได้นำกระเบื้องจารหรือวัตถุอื่นใดของท่านไปศึกษาเลย และของที่ท่านมีอยู่ทำด้วยหินทราย และบางแผ่นลงรักลงทองผง ฯลฯ"
ต่อมาประยูร อุลุชาฎะ ศิลปินแห่งชาติ (สาขาทัศนศิลป์) พิจารณาดูแล้วไม่กล้าออกความเห็นว่ามีการแปลงปลอม เพียงแต่เห็นร่องรอยการลงรักกับทองผง ส่วนทางวัดเพชรพลี จังหวัดเพชรบุรีเล่าว่า นายเอ็ม มาชิดะ ผู้ชำนาญแร่ของบริษัท อู่ทองไทย จำกัด บอกว่าเป็นชุดหินทรายกาญจนบุรี มีลักษณพิเศษคือมีทองเม็ดปนอยู่ ผู้ที่อ่านออกมีอยู่คนเดียวคือ พระราชกวี (อ่ำ ธมฺมทตฺโต ป.ธ.6) ซึ่งเจ้าคุณเป็นผู้เชี่ยวชาญทางศิลาจารึกและสามารถอ่านจารึกโบราณได้เกือบทุกชนิด ข้อนี้ควรตั้งคณะกรรมการพิสูจน์หาความจริงเสียให้แน่ชัด

**ดูเพิ่ม**
 สุวรรณภูมิ

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  พุทธสาสนสุวัณณภูมิปกรณ ราชบุรีวัตถุกถา ตำนานเมืองขุนไทย-  พงศาวดารไทยลว้า เมืองสวง เมืองแผน เมืองแมน เมืองทอง สุวรรณภูมิ ราชพลี ราชบุรี ตามกเบื้องจานไทย (ฉบับร่าง) อันได้จาก ราชบุรี เพชรบุรี กาญจนบุรี นครศรีธรรมราช พิมาย
หมวดหมู่:จารึกในประเทศไทย
หมวดหมู่:ศิลาจารึกไทย
หมวดหมู่:ข้อโต้เถียงในประเทศไทย