เทศบาลเมืองหนองบัว

เทศบาลเมืองหนองบัว เป็นเทศบาลเมืองแห่งหนึ่งในอำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์ มีขอบเขตการบริหารครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองบัวและตำบลหนองกลับ ตามสถิติประชากรของกรมการปกครองระบุว่า เทศบาลเมืองหนองบัวมีประชากรทั้งสิ้น 11,253 คน หรือเป็นอันดับที่ 3 ของเทศบาลทั้งหมดในจังหวัด (รองจากเทศบาลนครนครสวรรค์และเทศบาลเมืองตาคลี) เขตเมืองตั้งอยู่บริเวณที่ราบทางตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด โดยมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 พาดผ่าน ซึ่งเป็นทางหลวงสายหลักที่เชื่อมต่อไปยังภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
มีการสันนิษฐานว่า บริเวณหนองกลับ–หนองบัวเริ่มมีผู้คนเข้ามาตั้งถิ่นฐานตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น โดยใช้พื้นที่แห่งนี้เป็นค่ายตั้งรับศึกกับเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ ต่อมาเมื่อประชากรเพิ่มจำนวนมากขึ้น กอปรกับพื้นที่มีความเจริญมากขึ้นตามลำดับ ทางราชการจึงได้จัดตั้งสุขาภิบาลหนองบัวเมื่อ พ.ศ. 2499 โดยครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองบัวและตำบลหนองกลับ

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
เทศบาลเมืองหนองบัวมีที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัดนครสวรรค์ อยู่ห่างจากตัวเมืองนครสวรรค์ 71 กิโลเมตร และห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 230 กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ 6.25 ตารางกิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่ข้างเคียง ดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับหมู่ที่ 4, 9, 12, และ 13 ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกลับ- ทิศตะวันออก ติดต่อกับหมู่ที่ 3 และ 12 ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกลับ และหมู่ที่ 1 ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัว- ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลหมู่ที่ 1, 2, 3, 7, 8, และ 14 ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัว- ทิศตะวันตก ติดต่อกับหมู่ที่ 1 ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกลับ และหมู่ที่ 7 และ 14 ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัว

**ประวัติ**
พื้นที่เทศบาลเมืองหนองบัวในปัจจุบันปรากฎหลักฐานการตั้งถิ่นฐานของผู้คนมาตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น โดยเทียบเคียงจากการก่อสร้างวัดหนองกลับ ซึ่งเป็นช่วงเวลาเดียวกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ 2) จากนั้นพื้นที่หนองกลับ–หนองบัวกลายเป็นที่ตั้งของค่ายเพื่อเตรียมรับศึกของเจ้าอนุวงศ์ที่ทรงกรีธาทัพจากเวียงจันทน์เข้ารุกรานสยาม ต่อมาเริ่มมีผู้คนอพยพมายังพื้นที่ตำบลหนองบัวและตำบลหนองกลับมากขึ้นเรื่อย ๆ ทั้งชาวลาวจากเวียงจันทน์ ชาวไทยทรงดำ ชาวไทยสยามจากจังหวัดข้างเคียง รวมถึงชาวไทยเชื้อสายจีน
เดิมทีแล้วตำบลหนองบัวและตำบลหนองกลับไม่ได้อยู่ในเขตจังหวัดเดียวกัน โดยตำบลหนองบัวขึ้นกับอำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์ ส่วนตำบลหนองกลับขึ้นกับอำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร อย่างไรก็ตาม เมื่อ พ.ศ. 2493 ทางราชการได้โอนพื้นที่ตำบลหนองกลับมาขึ้นกับกิ่งอำเภอหนองบัว อำเภอชุมแสง และมีการจัดตั้งสุขาภิบาลหนองบัวเมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2499 ในท้องที่บางส่วนของตำบลหนองบัวและตำบลหนองกลับ เขตสุขาภิบาลในช่วงแรกครอบคลุมพื้นที่ชุมชนหนาแน่นตรงบริเวณหนองกลับ–หนองบัวเพียงเท่านั้น ต่อมาเมื่อชุมชนขยายตัวมากขึ้น จึงมีการเปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลใน พ.ศ. 2502 ทำให้สุขาภิบาลหนองบัวมีพื้นที่ 6.25 ตารางกิโลเมตร สุขาภิบาลหนองบัวได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลตำบลเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2542 ตามพระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล และในวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2568 ได้ยกฐานะจากเทศบาลตำบลเป็นเทศบาลเมือง

**หมู่บ้านและประชากร**
ท้องที่เทศบาลเมืองหนองบัวมีประชากรทั้งหมด 11,253 คน แบ่งเป็นประชากรชายทั้งหมด 5,322 คน และประชากรหญิงทั้งหมด 5,931 คน (เดือนธันวาคม 2567) เทศบาลเมืองหนองบัวแบ่งการปกครองออกเป็น 15 ชุมชน ดังนี้

**โครงสร้างพื้นฐาน**

**การคมนาคม**
 225 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 เป็นทางหลวงแผ่นดินสายหลักที่เชื่อมไปยังจังหวัดเพชรบูรณ์และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ- 1411 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1411 เป็นทางหลวงแผ่นดินที่เชื่อมระหว่างเขตเทศบาลเมืองหนองบัวกับตำบลธารทหาร

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์เทศบาลเมืองหนองบัว
หนองบัว
หนองบัว
หมวดหมู่:อำเภอหนองบัว