ยูแซฟ ปิวซุตสกี

ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1920 ปิวซุตสกีสถาปนาตนเองเป็น "จอมพลแห่งโปแลนด์คนแรก"
ยูแซฟ แกลแมนส์ ปิวซุตสกี (Józef Klemens Piłsudski; 5 ธันวาคม ค.ศ. 1867 – 12 พฤษภาคม ค.ศ. 1935) เป็นรัฐบุรุษชาวโปแลนด์ ผู้เป็นประมุขแห่งรัฐ (ค.ศ. 1918–1922) และจอมพลแห่งโปแลนด์คนแรก (ตั้งแต่ ค.ศ. 1920) เขาเป็นบุคคลที่มีบทบาทสำคัญอย่างมากในการเมืองโปแลนด์ภายหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง และมีอิทธิพลอย่างยิ่งต่อการกำหนดนโยบายต่างประเทศของโปแลนด์ ประชาชนส่วนใหญ่ต่างมีมุมมองต่อปิวซุตสกีว่าเป็นบิดาแห่งสาธารณรัฐโปแลนด์ที่ 2 ซึ่งเป็นรัฐโปแลนด์ที่ก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1918 หลังจากช่วงเวลา 123 ปี ของการแบ่งโปแลนด์ครั้งสุดท้ายใน ค.ศ. 1795 และเป็นผู้นำโดยพฤตินัย (ค.ศ. 1926–1935) ของสาธารณรัฐที่สอง ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
ปิวซุตสกีมองว่าตนเองเป็นผู้สืบทอดทางวัฒนธรรมและประเพณีของเครือจักรภพโปแลนด์–ลิทัวเนีย เขามีความเชื่อในประเทศโปแลนด์ที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ ("บ้านของบรรดาชาติ") รวมถึงชาติพันธุ์พื้นเมืองและชนกลุ่มน้อยทางศาสนา สำหรับอาชีพทางการเมืองในช่วงแรก ปิวซุตสกีเข้าเป็นหัวหน้าพรรคสังคมนิยมโปแลนด์ และต่อมาใน ค.ศ. 1914 ปิวซุตสกีได้ก่อตั้งหน่วยทหารโปแลนด์ขึ้น ด้วยความเชื่อว่าเอกราชของโปแลนด์จะสามารถเกิดขึ้นได้จากชัยชนะทางทหาร โดยเขาคาดการณ์ว่ามหาสงครามครั้งใหม่จะทำลายล้างจักรวรรดิรัสเซียกับฝ่ายมหาอำนาจกลาง หลังการอุบัติขึ้นของสงครามโลกครั้งที่หนึ่งใน ค.ศ. 1914 หน่วยทหารของปิวซุตสกีได้ต่อสู้กับรัสเซียเคียงข้างฝ่ายจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี ซึ่งต่อมาเมื่อรัสเซียเริ่มเพลี่ยงพล้ำในสงครามใน ค.ศ. 1917 เขาจึงถอนการสนับสนุนฝ่ายมหาอำนาจกลาง และถูกฝ่ายเยอรมนีคุมขังไว้ที่มัคเดอบวร์ค
ปิวซุตสกีเป็นประมุขแห่งรัฐโปแลนด์ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1918 เมื่อโปแลนด์ได้รับเอกราชอีกครั้งหนึ่งจนถึง ค.ศ. 1922 โดยในระหว่าง ค.ศ. 1919–1921 เขาเป็นผู้นำกองทัพโปแลนด์ในหกสงครามที่เป็นการกำหนดเขตแดนของประเทศ แม้ว่าประเทศจะเกือบปราชัยในสงครามโปแลนด์–โซเวียตในช่วงเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1920 แต่กองกำลังของเขาก็ยังยับยั้งการรุกรานจากรัสเซียโซเวียตได้ในยุทธการที่วอร์ซอ จากนั้นใน ค.ศ. 1923 ปิวซุตสกีได้เกษียณตัวเองในแวดวงการเมือง หลังจากรัฐบาลอยู่ภายใต้การครอบงำของฝ่ายตรงข้าม โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มประชาธิปไตยแห่งชาติ แต่ในอีกสามปีต่อมา เขากลับสู่อำนาจอีกครั้งจากการรัฐประหารเดือนพฤษภาคม และกลายเป็นบุคคลผู้มีอำนาจสูงสุดในระบอบซานัตสยา (Sanacja) โดยในช่วงเวลานี้ ปิวซุตสกีมุ่งความสนใจไปที่กิจการทหารและการต่างประเทศจนกระทั่งถึงแก่อสัญกรรมเมื่อ ค.ศ. 1935 รวมถึงได้พัฒนาลัทธิบูชาบุคคลที่จะสามารถดำรงอยู่ได้จนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 21
แม้ว่าจะมีการโต้เถียงกันในบางแง่มุมของการบริหารของปิวซุตสกี เช่น การคุมขังฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองที่เบเรซาการ์ตุสกา (Bereza Kartuska) แต่เขายังคงเป็นหนึ่งในบุคคลที่ทรงอิทธิพลมากที่สุดในประวัติศาสตร์โปแลนด์ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 และได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นผู้ก่อตั้งประเทศโปแลนด์สมัยใหม่

**บรรณานุกรม**
 Najder, Zdzisław, Conrad under Familial Eyes, Cambridge University Press, 1984, 0-521-25082-X.- Najder, Zdzisław, Joseph Conrad: A Life, Rochester, New York, Camden House, 2007, 978-1-57113-347-2. -  (Reprinted in Dzerkalo Tyzhnia, 5, 3–9 February 2001,  available online-  In .-  In .

**หนังสืออ่านเพิ่ม**
This is only a small selection. See also National Library in Warsaw  lists date=11 April 2021 .- Zimmerman, Joshua D. Jozef Pilsudski: Founding Father of Modern Poland (Harvard University Press, 2022)  online review

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  A site dedicated to Józef Piłsudski and the prewar Poland date=17 August 2015  pl-  Józef Piłsudski Institute of America pl-  Bibuła – Book by Józef Piłsudski pl-  Historical media – Recording of short speech by Piłsudski from 1924 pl- FID=pe/013635

หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2410
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2478
หมวดหมู่:รัฐมนตรีโปแลนด์
หมวดหมู่:สมาชิกเครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัยชั้นที่ 1
หมวดหมู่:ประมุขแห่งรัฐโปแลนด์
หมวดหมู่:ผู้นำที่ได้อำนาจจากรัฐประหาร
หมวดหมู่:จอมพลแห่งโปแลนด์
หมวดหมู่:นายพลชาวโปแลนด์
หมวดหมู่:นายกรัฐมนตรีโปแลนด์