ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง

รูปปั้นเติ้ง เสี่ยวผิงในสวนเหลียนฮฺวาชานในเชินเจิ้น
ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง (tr=Setting Things Right; จัดการสิ่งต่าง ๆ ให้ถูกต้อง) หมายถึงช่วงเวลาแห่งการปฏิรูปทางสังคมและการเมืองที่สำคัญที่เริ่มตั้งแต่การขึ้นสู่อำนาจของเติ้ง เสี่ยวผิงในฐานะผู้นำสูงสุดของจีนแทนที่ฮฺว่า กั๋วเฟิง ผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้สืบทอดอำนาจของเหมา เจ๋อตงก่อนที่เหมาจะถึงแก่อสัญกรรมใน ค.ศ. 1976 ในช่วงเวลานี้ เติ้งและพันธมิตรของเขาได้ดำเนินการปฏิรูปครั้งใหญ่เพื่อ "แก้ไขข้อผิดพลาดของการปฏิวัติวัฒนธรรม" และฟื้นฟูความสงบเรียบร้อยในประเทศ การเริ่มต้นยุค ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง ถือเป็นจุดเปลี่ยนในประวัติศาสตร์จีน โดยการปรับเปลี่ยนทางวัฒนธรรมได้รับการพิสูจน์ในภายหลังว่าเป็นรากฐานที่มั่นคงสำหรับการปฏิรูปเศรษฐกิจและเปิดประเทศ ดังนั้น จึงมีการนำเอาลักษณะบางประการของระบบทุนนิยมตลาดเข้ามาสู่เศรษฐกิจจีนได้สำเร็จ นำไปสู่การเกิดช่วงเวลาแห่งการเติบโตที่มักถูกยกย่องว่าเป็นหนึ่งในความสำเร็จทางเศรษฐกิจที่น่าประทับใจที่สุดในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ 
เติ้ง เสี่ยวผิง ผู้ซึ่งเคยขึ้น ๆ ลง ๆ ในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรมได้กล่าวถึงแนวคิดของ ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง เป็นครั้งแรกต่อสาธารณชนในเดือนกันยายน ค.ศ. 1977 ประมาณหนึ่งปีหลังการถึงแก่อสัญกรรมของเหมาและการจับกุมแก๊งออฟโฟร์ ด้วยความช่วยเหลือจากพันธมิตร เช่น หู เย่าปัง ผู้ซึ่งต่อมาได้ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรค เติ้งจึงสามารถเปิดตัวการปฏิรูปของตนได้หลังการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 3 ของคณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 11 ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1978 ซึ่งเป็นช่วงที่เขาก้าวขึ้นสู่บทบาทผู้นำสูงสุด พรรคคอมมิวนิสต์จีน (พคจ.) และรัฐบาลจีนค่อย ๆ ยุตินโยบายต่าง ๆ ของลัทธิเหมาที่เกี่ยวข้องกับการปฏิวัติวัฒนธรรม และกู้ชื่อเสียงให้แก่ผู้คนหลายล้านคนที่ตกเป็นเป้าหมายในช่วงทศวรรษแห่งความวุ่นวายนั้น ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง ดำเนินมาจนถึงต้นคริสต์ทศวรรษ 1980 หลังจากนั้นพรรคคอมมิวนิสต์จีนและรัฐบาลจีนได้เปลี่ยนจุดเน้นหลักจาก "การต่อสู้ระหว่างชนชั้น" ไปสู่การมุ่งเน้นการปฏิรูปให้ทันสมัยและ "การสร้างเศรษฐกิจ" อย่างจริงจังมากขึ้น ความเร็วของการเปลี่ยนแปลงของจีนในช่วงเวลานี้ จากประเทศที่ยากจนที่สุดประเทศหนึ่งมาเป็นหนึ่งในประเทศที่มีเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดในโลกนั้นไม่มีประเทศใดเทียบได้ในประวัติศาสตร์page=11 นอกจากนี้ "การอภิปรายเกณฑ์ความจริง ค.ศ. 1978" ในช่วงยุค ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง ถือเป็นจุดเริ่มต้นของขบวนการตรัสรู้ใหม่ซึ่งกินเวลานานถึงทศวรรษในจีนแผ่นดินใหญ่
อย่างไรก็ตาม ในยุค ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง ก็มีประเด็นขัดแย้งเกิดขึ้นมากมาย เช่น การจัดการกับมรดกของเหมาและการปฏิวัติวัฒนธรรม โดยเฉพาะการลงโทษผู้ที่เกี่ยวข้องกับความโหดร้ายในช่วงเวลานั้นอย่างเบาบาง รวมทั้งการบรรจุ " หลักสำคัญสี่ประการ" ลงในรัฐธรรมนูญของประเทศ ซึ่งยึดมั่นในระบอบการปกครองแบบพรรคเดียวในจีน พรรคคอมมิวนิสต์จีนยังคงไม่เปิดเผยเอกสารจำนวนมากที่เกี่ยวข้องกับการปฏิวัติวัฒนธรรม ทำให้การศึกษาค้นคว้าเชิงวิชาการและการพูดคุยอย่างเปิดเผยเกี่ยวกับเหตุการณ์ดังกล่าวในสังคมจีนเป็นไปได้ยาก เพราะมีความกังวลว่าจะเผชิญกับการกดดันจากรัฐ เมื่อไม่นานมานี้ มีความกังวลเกี่ยวกับการกัดกร่อนที่อาจเกิดขึ้นของการปฏิรูปในยุคนั้น และการปกครองแบบเผด็จการที่เข้มงวดขึ้นภายใต้สี จิ้นผิง ผู้ซึ่งขึ้นดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคใน ค.ศ. 2012

**ศัพท์มูลวิทยา**
คำว่า ปั่วล่วนฝ่านเจิ้ง (拨乱反正) เป็นสำนวนวรรณคดีจีน (เฉิงยฺหวี่) ที่อ้างถึงบรรทัดหนึ่งในอรรถกถากงหยางในพงศาวดารชุนชิวของจีนโบราณ สำนวนนี้แปลแบบตรงตัวได้ว่า "แก้ไขความวุ่นวายและกลับคืนสู่ปกติ"
เมื่อวันที่ 19 กันยายน ค.ศ. 1977 เติ้ง เสี่ยวผิงได้เสนอแนวคิดของ "ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง" เป็นครั้งแรกในการประชุมกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงของกระทรวงศึกษาธิการของจีน โดยขอให้เจ้าหน้าที่แก้ไขข้อผิดพลาดของการปฏิวัติวัฒนธรรมในด้านการศึกษา

**อุดมการณ์**

**การอภิปรายเกี่ยวกับเกณฑ์การทดสอบความจริง**
ภายในอดีตที่พำนักของหู เย่าปังหลังเหมา เจ๋อตงถึงแก่อสัญกรรมในเดือนกันยายน ค.ศ. 1976 ฮฺว่า กั๋วเฟิงได้สืบทอดตำแหน่งประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีนและประธานคณะกรรมการการทหารส่วนกลางต่อจากเหมา ฮฺว่าดำเนินนโยบายตามลัทธิเหมาเป็นส่วนใหญ่และยึดหลักการ "สองสิ่งใดก็ตาม" ("ไม่ว่าประธานเหมาจะพูดอะไร เราจะพูดตาม และไม่ว่าประธานเหมาจะทำอะไร เราจะทำตาม")
ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1977 ด้วยการสนับสนุนจากบรรดาผู้นำระดับสูงที่มีอิทธิพลหลายคน เช่น เย่ เจี้ยนอิง และเฉิน ยฺหวิน เติ้ง เสี่ยวผิงได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการและได้รับแต่งตั้งกลับคืนสู่ตำแหน่งรองประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีนและรองนายกรัฐมนตรีจีน หลังถูกกวาดล้าง (ถึงสองครั้ง) โดยเหมาในระหว่างการปฏิวัติวัฒนธรรม ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1978 เติ้งร่วมกับหู เย่าปังและพันธมิตรคนอื่น ๆ ได้ริเริ่มการอภิปรายครั้งใหญ่ภายในสังคมจีน เพื่อหารือเกี่ยวกับหลักเกณฑ์ในการทดสอบความจริงและวิพากษ์วิจารณ์อุดมการณ์ของ "สองสิ่งใดก็ตาม" เติ้งและพันธมิตรให้การสนับสนุนปรัชญาที่ว่า "การปฏิบัติเป็นเกณฑ์เดียวในการทดสอบความจริง" ซึ่งเป็นแนวคิดที่ถูกเสนอขึ้นครั้งแรกในบทความที่ตีพิมพ์ลงในหนังสือพิมพ์กวางหมิงเป้า (Guangming Daily) ในวันที่ 11 พฤษภาคม ค.ศ. 1978 และได้รับการสนับสนุนอย่างกว้างขวางจากประชาชนจีน การอภิปรายครั้งนี้ยังก่อให้เกิด "ขบวนการตรัสรู้ใหม่" ขนาดใหญ่ในจีนแผ่นดินใหญ่ซึ่งดำเนินมายาวนานกว่าทศวรรษ โดยส่งเสริมระบอบประชาธิปไตย มนุษยนิยม และค่านิยมสากล เช่น สิทธิมนุษยชนและเสรีภาพ
วันที่ 13 ธันวาคม ค.ศ. 1978 เติ้งได้กล่าวสุนทรพจน์ในการปิดการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 3 ของคณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 11 ซึ่งในโอกาสนี้เขาได้เข้ามาแทนที่ฮฺว่าในฐานะผู้นำสูงสุดคนใหม่ของจีน ในสุนทรพจน์ของเขาที่มีชื่อว่า ปลดปล่อยจิตใจ แสวงหาความจริงจากข้อเท็จจริง และร่วมกันมองสู่อนาคต (解放思想，实事求是，团结一致向前看) เติ้งได้กระตุ้นสังคมจีนให้แสวงหาความจริงจากข้อเท็จจริงและชี้ให้เห็นว่าหากพรรคคอมมิวนิสต์จีน ประเทศ และประชาชนยังคงยึดมั่นในลัทธิเหมาด้วยความดื้อดึงและความเชื่ออันไร้เหตุผล พวกเขาก็จะไม่มีวันก้าวไปข้างหน้าและจะต้องพินาศ

**ทำให้การปฏิวัติวัฒนธรรมเป็นโมฆะ**
เจียง ชิง ภรรยาของเหมา เจ๋อตงและสมาชิกคนสำคัญของแก๊งออฟโฟร์
วันที่ 9 กันยายน ค.ศ. 1976  เหมา เจ๋อตงถึงแก่อสัญกรรม ณ กรุงปักกิ่ง และในวันที่ 6 ตุลาคม ปีเดียวกัน ฮฺว่า กั๋วเฟิง ร่วมกับเย่ เจี้ยนอิง วัง ตงซิงและคณะได้จับกุมแก๊งออฟโฟร์ในการก่อรัฐประหารทางการเมืองที่โถงหฺวายเหริน ทำให้การปฏิวัติวัฒนธรรมยุติลง อย่างไรก็ตาม หลังจากฮฺว่ากลายเป็นผู้นำสูงสุดคนใหม่ของจีนต่อจากเหมา เขาก็ยังคงดำเนินตามนโยบายลัทธิเหมาและยึดมั่นในแนวปฏิบัติ "สองสิ่งใดก็ตาม" โดยไม่ทำให้การปฏิวัติวัฒนธรรมเป็นโมฆะ
หลังเติ้งได้รับชัยชนะในการต่อสู้แย่งชิงอำนาจเหนือฮฺว่าและกลายเป็นผู้นำสูงสุดคนใหม่ของจีนในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1978 เขากับพันธมิตรก็ได้เริ่มดำเนินการตามโครงการปัวล่วนฝ่านเจิ้งอย่างเป็นระบบเพื่อแก้ไขข้อผิดพลาดของการปฏิวัติวัฒนธรรม 
ตั้งแต่ปลายคริสต์ทศวรรษ 1970 เป็นต้นมา เติ้งและพันธมิตรได้ค่อย ๆ รื้อแนวทาง "การต่อสู้ระหว่างชนชั้นที่ต่อเนื่อง" ของลัทธิเหมา และเปลี่ยนจุดเน้นของพรรคคอมมิวนิสต์จีนและรัฐบาลจีนไปที่ "การสร้างเศรษฐกิจ" เช่นเดียวกับ "การปฏิรูปให้ทันสมัย" ใน ค.ศ. 1980–81 ท้ายที่สุด ฮฺว่าลาออกจากตำแหน่งประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีน ประธานคณะกรรมการการทหารส่วนกลาง และนายกรัฐมนตรี เติ้งขึ้นดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการการทหารส่วนกลางคนใหม่ ขณะเดียวกันพันธมิตรคนสนิทอีกสองคนของเขาก็เข้ารับอีกสองตำแหน่ง คือ หู เย่าปัง ขึ้นเป็นประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีนคนใหม่ และจ้าว จื่อหยาง ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีคนใหม่ 
ตั้งแต่วันที่ 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 1980 ถึง 25 มกราคม ค.ศ. 1981 ศาลพิเศษภายใต้ศาลประชาชนสูงสุดได้ดำเนินการพิจารณาคดีแก๊งออฟโฟร์และบุคคลอื่น ๆ อีก 6 คน ซึ่งท้ายที่สุดได้มีการตัดสินให้ประหารชีวิตโดยรอลงอาญา 2 ปีสำหรับเจียง ชิงและจาง ชุนเฉียว และจำคุกในระยะเวลาต่างกันจนถึงตลอดชีวิตสำหรับสมาชิกคนอื่น ๆ
ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2524 ในการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 6 ของคณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 11 เหล่าผู้นำระดับสูงของพรรคคอมมิวนิสต์จีนได้มีมติเห็นชอบเป็นเอกฉันท์ใน "มติเกี่ยวกับบางประเด็นในประวัติศาสตร์พรรคของเรานับแต่การก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน" มติดังกล่าวถูกร่างขึ้นภายใต้การกำกับดูแลของเติ้งและทำให้การปฏิวัติวัฒนธรรมเป็นโมฆะอย่างเป็นทางการโดยเรียกว่าเป็น "ความหายนะภายในประเทศที่ผู้นำ (เหมา เจ๋อตง) ก่อขึ้นโดยไม่ตั้งใจ และถูกกลุ่มต่อต้านปฏิวัติ (หลิน เปียวและแก๊งออฟโฟร์) ฉวยโอกาส" และว่า "การปฏิวัติวัฒนธรรมเป็นสาเหตุของการถดถอยอย่างรุนแรงและความสูญเสียครั้งใหญ่ที่สุดที่พรรค ประเทศ และประชาชนต้องเผชิญนับแต่การก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน

**การเมืองและกฎหมาย**

**การกู้ชื่อเสียงเหยื่อ**
หู เย่าปัง เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีนในขณะนั้น ได้ช่วยเติ้ง เสี่ยวผิงเปิดตัวโครงการปัวล่วนฝ่านเจิ้ง และได้รับการสนับสนุนจากเติ้งในการดูแลการกู้ชื่อเสียงเหยื่อนับล้านคนที่ถูกข่มเหงในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม
ในช่วงปัวล่วนฝ่านเจิ้ง หู เย่าปัง เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีนในขณะนั้น ได้รับการสนับสนุนจากเติ้งและผู้นำคนอื่น ๆ ให้รับผิดชอบการกู้ชื่อเสียงและคืนความเป็นธรรมให้แก่ผู้ตกเป็นเหยื่อในสิ่งที่เรียกว่า "คดีที่ไม่ยุติธรรม เป็นเท็จ และผิดพลาด" (冤假错案) นับตั้งแต่การรณรงค์ต่อต้านฝ่ายขวาใน ค.ศ. 1957 ภายในเวลาไม่กี่ปีหลัง ค.ศ. 1978 ผู้ตกเป็นเหยื่อจากกรณีดังกล่าวจำนวนกว่า 3 ล้านคนได้รับการกู้ชื่อเสียง อย่างไรก็ตาม ท้ายที่สุดแล้วยังคงมี "พวกขวาจัด" ประมาณ 100 คนที่ไม่ได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการ โดยเฉพาะจาง ปั๋วจฺวิน, หลัว หลงจี, ฉู่ อันผิง และคนอื่น ๆ
นอกเหนือจาก "พวกขวาจัด" ซึ่งเป็นหนึ่งใน "ห้าจำพวกดำ" แล้ว คณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนได้ตัดสินใจให้ยกเลิกจำพวกทางสังคมที่ถูกเลือกปฏิบัติอีกสี่จำพวกในเดือนมกราคม ค.ศ. 1979 ตามสถิติอย่างเป็นทางการ ภายใน ค.ศ. 1984 มีผู้ที่ถูกจัดว่าเป็น "เจ้าของที่ดิน" และ "ชาวนาที่ร่ำรวย" ประมาณ 4.4 ล้านคนได้รับการกู้ชื่อเสียง และมีประชาชนทั้งหมดกว่า 20 ล้านคนที่ถูกตราหน้าว่าเป็นสมาชิกของ "สี่จำพวกดำ" หรือครอบครัวของพวกเขาได้รับการแก้ไขสถานะทางสังคมการประชุมดูความดิ้นรนของจอมพล เผิง เต๋อหวย ผู้ซึ่งถูกข่มเหงจนเสียชีวิตในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ต่อมาเขาได้รับการกู้ชื่อเสียงหลังเสียชีวิตในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1978 |leftบุคคลสำคัญบางส่วนที่ได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการในช่วงปัวล่วนฝ่านเจิ้ง มีรายชื่ออยู่ด้านล่าง การกู้ชื่อเสียงของบุคคลสำคัญเหล่านี้ได้รับการสนับสนุนและกำกับดูแลโดยเติ้ง เสี่ยวผิง, เฉิน ยฺหวิน, หู เย่าปัง และผู้นำระดับสูงคนอื่น ๆ ของพรรคคอมมิวนิสต์จีน - หลิว เช่าฉี ประธานของสาธารณรัฐประชาชนจีนคนที่ 2 ถูกข่มเหงจนถึงแก่อสัญกรรมในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1980 ในการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 5 ของคณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 11- เผิง เต๋อหวย หนึ่งในสิบจอมพลของจีนและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมคนที่ 1 ถูกข่มเหงจนเสียชีวิตในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1978 - เฮ่อ หลง หนึ่งในสิบจอมพลของจีนและรองนายกรัฐมนตรีจีน ถูกข่มเหงจนเสียชีวิตในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม เขาได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1982- สี จ้งซฺวิน สมาชิกระดับสูงของพรรคคอมมิวนิสต์จีนและบิดาของสี จิ้นผิง ได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1980- ปั๋ว อีปัว สมาชิกระดับสูงของพรรคคอมมิวนิสต์จีนและบิดาของปั๋ว ซีไหล ได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1978- เถา จู้ สมาชิกระดับสูงของพรรคคอมมิวนิสต์จีนและสมาชิกคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมือง ได้รับการกู้ชื่อเสียงอย่างเป็นทางการในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1978

**รัฐธรรมนูญของจีน**
ในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม หนังสือเล่มเล็กแดง ซึ่งรวบรวมคติพจน์ของประธานเหมา เจ๋อตง ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย ทำให้ลัทธิบูชาบุคคลของเหมาถึงจุดสูงสุด ในช่วงเวลานั้น รัฐธรรมนูญและนิติธรรมของจีนถูกละเลยอย่างมาก 
รัฐธรรมนูญฉบับแรกของสาธารณรัฐประชาชนจีน รู้จักกันทั่วไปว่า "รัฐธรรมนูญ 1954" มีผลบังคับใช้ใน ค.ศ. 1954 อย่างไรก็ตาม ใน ค.ศ. 1958 เหมา เจ๋อตงได้สนับสนุน "การปกครองของคน" มากกว่า "นิติธรรม" อย่างเปิดเผย โดยกล่าวว่า:เราไม่สามารถปกครองประชาชนส่วนใหญ่ได้โดยอาศัยกฎหมายเพียงอย่างเดียว ประชาชนส่วนใหญ่ สามารถปกครองได้ โดยอาศัยการปลูกฝัง คุณธรรม เท่านั้น การพึ่งนิติธรรมในการปกครองกองทัพนั้นไม่ประสบผลสำเร็จ สิ่งที่ได้ผลจริง ๆ คือการประชุม 1,400 คน ใครจะจำข้อกฎหมายแพ่งหรืออาญาได้มากโขขนาดนั้น? แม้แต่ตัวข้าพเจ้าเองที่มีส่วนในการร่างรัฐธรรมนูญ ยังไม่สามารถจำ รัฐธรรมนูญ ได้เลย ในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม รัฐธรรมนูญของจีนได้ถูกแก้ไขใน ค.ศ. 1975 และรัฐธรรมนูญฉบับที่สองซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ "รัฐธรรมนูญ 1975" ได้นำเอาลัทธิเหมาและศัพท์ เช่น "การนำของพรรคคอมมิวนิสต์จีนอย่างเบ็ดเสร็จ" มาบรรจุไว้ในเนื้อหาหลัก รัฐธรรมนูญฉบับนี้ยังรวมคำอธิบายที่ชัดเจนเกี่ยวกับองค์กรพรรคคอมมิวนิสต์จีนและยกเลิกตำแหน่งทางการเมืองระดับสูงรวมถึงประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน
หลังการปฏิวัติวัฒนธรรมสิ้นสุดลงใน ค.ศ. 1976 ไม่นาน โดยยึดตามแนวทาง "สองสิ่งใดก็ตาม" ของฮฺว่า กั๋วเฟิง จึงได้มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับที่สาม (หรือที่รู้จักในชื่อ รัฐธรรมนูญ 1978) ใน ค.ศ. 1978 แม้ว่าถ้อยคำบางส่วนที่เกี่ยวข้องกับการปฏิวัติวัฒนธรรมจะถูกตัดออกจากรัฐธรรมนูญ 1978 แต่เนื้อหาส่วนใหญ่จากรัฐธรรมนูญ 1975 ยังคงอยู่ในการแก้ไขรัฐธรรมนูญใหม่ รวมถึงการยอมรับ "ความสำเร็จ" ของการปฏิวัติวัฒนธรรมและถ้อยคำที่ชัดเจนเช่น "การนำของพรรคคอมมิวนิสต์จีน" ในประเทศจีน
อย่างไรก็ตาม ในช่วง ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง เติ้ง เสี่ยวผิงได้กล่าวสุนทรพจน์สำคัญเรื่อง "การปฏิรูประบบผู้นำพรรคและรัฐ" (党和国家领导制度改革) ในวันที่ 18 สิงหาคม ค.ศ. 1980 ต่อสภาประชาชนแห่งชาติว่าจีนจำเป็นปฏิรูปการเมืองและแก้ไขรัฐธรรมนูญอย่างเป็นระบบ เติ้งชี้ให้เห็นว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะต้องสามารถคุ้มครองสิทธิพลเมืองของชาวจีนและต้องแสดงให้เห็นถึงหลักการแยกใช้อำนาจ เขายังกล่าวถึงแนวคิด "การนำร่วม" โดยสนับสนุนให้มีการ "หนึ่งคน หนึ่งเสียง" ในหมู่ผู้นำระดับสูงเพื่อหลีกเลี่ยงการผูกขาดอำนาจโดยเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีน ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1982 สภาประชาชนแห่งชาติชุดที่ 5 ได้มีมติผ่านรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีนฉบับที่ 4 (หรือที่รู้จักทั่วไปในชื่อ "รัฐธรรมนูญ 1982") ซึ่งสะท้อนถึงรัฐธรรมนูญนิยมแบบจีน และเนื้อหาส่วนใหญ่ยังคงมีผลบังคับใช้มาจนถึงปัจจุบัน หากเทียบกับฉบับก่อนหน้า การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญบางประการในรัฐธรรมนูญ 1982 มีดังนี้- ถ้อยคำที่เกี่ยวข้องกับการปฏิวัติวัฒนธรรม เช่น "การปฏิวัติอย่างต่อเนื่องภายใต้ระบอบเผด็จการของชนชั้นกรรมาชีพ" ถูกตัดออก
*คำอธิบายเกี่ยวกับองค์กรของพรรคคอมมิวนิสต์จีนถูกลบออก- ข้อความที่ระบุว่า "ประเทศอยู่ภายใต้การนำของพรรคคอมมิวนิสต์จีน" ถูกตัดออก แต่ต่อมาถูกนำกลับมาใช้โดยสี จิ้นผิงใน ค.ศ. 2018- มีการเพิ่มข้อความที่ระบุว่า "หน่วยงานของรัฐ กองทัพ พรรค องค์กรสาธารณะ รวมถึงรัฐวิสาหกิจและกิจการทั้งหมดต้องปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญและกฎหมาย"- ตำแหน่งประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีนได้รับการสถาปนาขึ้นใหม่ โดยมีการกำหนดวาระการดำรงตำแหน่ง 2 สมัย สมัยละ 5 ปีติดต่อกัน แม้ว่าภายหลังสี จิ้นผิง จะยกเลิกข้อจำกัดเรื่องวาระการดำรงตำแหน่งใน ค.ศ. 2018

**วิชาการและการศึกษา**

**นักวิทยาศาสตร์และปัญญาชน**
เหยา ถงปิน นักวิทยาศาสตร์ด้านขีปนาวุธชาวจีนผู้มีชื่อเสียง ซึ่งถูกทำร้ายจนเสียชีวิตในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ได้รับการยอมรับให้เป็น "มรณสักขี" ในยุคปัวล่วนฝ่านเจิ้ง  ในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม บุคคลในแวดวงวิชาการและปัญญาชนถูกตราหน้าว่าเป็น "ค่านิยมเก่าทั้งเก้าที่เน่าเฟะ" และถูกกดขี่ข่มเหงอย่างกว้างขวาง บุคคลสำคัญในแวดวงวิชาการ วิทยาศาสตร์ และการศึกษาที่เสียชีวิตเนื่องจากการปฏิวัติวัฒนธรรม ได้แก่ สฺยง ชิ่งไหล, เจี่ยน ปั๋วจ้าน, เหล่า เช่อ, เถียน ฮั่น, ฟู่ เหลย์, อู๋ หัน, เหรา ยฺวี่ไท่, อู๋ ติ้งเหลียง, เหยา ถงปิน และจ้าว จิ่วจาง ณ ค.ศ. 1968 ในบรรดาคณาจารย์อาวุโส 171 คนประจำสำนักงานใหญ่สถาบันวิทยาศาสตร์จีน กรุงปักกิ่ง มีผู้ถูกข่มเหงถึง 131 คน และเมื่อพิจารณาในภาพรวมทั่วประเทศพบว่ามีสมาชิกสถาบันฯ เสียชีวิตจากการถูกข่มเหงถึง 229 คน ณ เดือนกันยายน ค.ศ. 1971 พนักงานกว่า 4,000 คนในศูนย์นิวเคลียร์ของจีนในมณฑลชิงไห่ถูกข่มเหง ในจำนวนนี้ฆ่าตัวตาย 40 คน ถูกประหารชีวิต 5 คน และพิการถาวร 310 คน
ในช่วงปั่วล่วนฝ่านเจิ้ง เติ้ง เสี่ยวผิงเป็นผู้นำการกู้ชื่อเสียงให้แก่เหล่านักวิทยาศาสตร์และปัญญาชนที่ถูกกดขี่ในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1978 เติ้งได้เน้นย้ำในการประชุมวิทยาศาสตร์แห่งชาติว่าปัญญาชนเป็นส่วนหนึ่งของชนชั้นแรงงาน และหัวใจสำคัญของการปฏิรูปประเทศคือการปฏิรูปวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ต่อมา เขายังได้เน้นย้ำด้วยว่าผู้มีความรู้และความสามารถนั้นสมควรได้รับการเคารพยกย่อง ในขณะเดียวกันความคิดที่ผิด เช่น การไม่เคารพปัญญาชน ก็ต้องถูกต่อต้าน หนึ่งในคำกล่าวอันโดดเด่นของเติ้งคือ "วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีคือกำลังการผลิตหลัก"
นับตั้งแต่ยุคปัวล่วนฝ่านเจิ้ง เป็นต้นมา วรรณกรรมใหม่หลายแนวได้เกิดขึ้น เช่น วรรณกรรมแผลในใจ วรรณกรรมเชิงไตร่ตรอง (反思文学) และวรรณกรรมการปฏิรูป (改革文学)

**ระบบการศึกษา**
ระบบการศึกษาของจีนแทบจะหยุดชะงักไปในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ในช่วงแรกของการปฏิวัติ โรงเรียนและมหาวิทยาลัยต่างถูกปิดทำการ โรงเรียนประถมและมัธยมศึกษาบางส่วนได้เปิดทำการอีกครั้งในภายหลัง แต่โรงเรียนอุดมศึกษาและมหาวิทยาลัยทั้งหมดถูกปิดทำการจนถึง ค.ศ. 1970 และส่วนใหญ่ยังคงปิดทำการจนถึง ค.ศ. 1972 หลัง ค.ศ. 1966 การสอบเข้ามหาวิทยาลัยถูกยกเลิกและแทนที่ด้วยระบบใหม่ที่ให้นักเรียนได้รับการคัดเลือกโดยโรงงาน หมู่บ้าน และหน่วยงานทหาร ค่านิยมต่าง ๆ ที่สอนกันในระบบการศึกษาแบบดั้งเดิมถูกละทิ้ง ใน ค.ศ  1968 พรรคคอมมิวนิสต์ได้ริเริ่มขบวนการลงสู่ชนบท ซึ่งส่ง "เยาวชนที่มีการศึกษา" จากเขตเมืองไปยังชนบทเพื่อให้ชาวนาช่วยอบรมสั่งสอนและเพื่อให้เยาวชนเหล่านี้เข้าใจบทบาทของแรงงานเกษตรในสังคมจีนอย่างถ่องแท้
ใน ค.ศ. 1977 ตามข้อเสนอแนะของจา เฉวียนซิ่ง และเวิน ยฺเหวียนไข่ เติ้ง เสี่ยวผิงได้ฟื้นฟูการสอบเข้ามหาวิทยาลัยระดับชาติ (เกาเข่า) ขึ้นมาใหม่หลังจากที่หยุดชะงักไปสิบปีในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม ส่งผลให้ระบบการศึกษาขั้นสูงของจีนกลับมาฟื้นฟูอีกครั้งและเปลี่ยนแปลงชีวิตของผู้คนนับล้าน เติ้งมองว่าวิทยาศาสตร์และการศึกษาเป็นรากฐานสำคัญของการปฏิรูปสี่ประการของจีน มีการเสนอระบบการศึกษาภาคบังคับในช่วงปัวล่วนฝ่านเจิ้ง และด้วยการสนับสนุนของเติ้งและคณะ การศึกษาภาคบังคับจึงถูกบรรจุลงใน "รัฐธรรมนูญสาธารณรัฐประชาชนจีน ค.ศ. 1982" และในที่สุดประเทศจีนก็ได้บัญญัติกฎหมายการศึกษาภาคบังคับ 9 ปีใน ค.ศ. 1986 (กฎหมายว่าด้วยการศึกษาภาคบังคับ 9 ปี) ใน ค.ศ. 1985 ตามคำแนะนำของจ้าว จื่อหยาง นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น สภาประชาชนแห่งชาติได้กำหนดให้ "วันที่ 10 กันยายน" ของทุกปีเป็นวันครูแห่งชาติ
นอกจากนี้ ศาสตราจารย์เฉิน เฉิ่งเชิน นักคณิตศาสตร์ชาวอเมริกันเชื้อสายจีนชื่อดัง เคยเสนอแนะต่อเติ้งให้เพิ่มเงินเดือนขั้นพื้นฐานของอาจารย์ในจีนแผ่นดินใหญ่ โดยให้เพิ่มเงินเดือนเดือนละ 100 หยวน และข้อเสนอนี้ได้รับการอนุมัติจากเติ้งในไม่ช้า

**ข้อโต้แย้ง**

**มุมมองเกี่ยวกับเหมา เจ๋อตง**
เทียนอันเหมินเป็นหนึ่งในประเด็นขัดแย้งหลักหลังการปฏิวัติวัฒนธรรม 
มีการโต้แย้งว่าโครงการ ปัวล่วนฝ่านเจิ้ง ที่เติ้ง เสี่ยวผิงริเริ่มนั้นมีทั้งข้อจำกัดและข้อขัดแย้ง โดยเฉพาะการบรรจุ "หลักสำคัญสี่ประการ" ลงในรัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1982 ซึ่งห้ามพลเมืองจีนท้าทายเส้นทางสังคมนิยมของจีน ลัทธิเหมา ลัทธิมากซ์–เลนิน รวมถึงการนำของพรรคคอมมิวนิสต์จีน
การสร้างสุสานของเหมา เจ๋อตงบนจัตุรัสเทียนอันเหมินและการคงภาพของเหมาไว้บนเทียนอันเหมินก็เป็นประเด็นที่ถกเถียงเช่นกัน ยิ่งไปกว่านั้น นักวิชาการบางคนได้ชี้ให้เห็นว่า เติ้ง เสี่ยวผิงเองก็ได้เปิดเผยถึงข้อจำกัดในความเข้าใจของเขาเกี่ยวกับเหมาและระบบรวบอำนาจเบ็ดเสร็จ ซึ่งสามารถเห็นได้จากตัวอย่างเช่น เมื่อเติ้งยืนยันว่าในบรรดาสิ่งที่เหมาได้กระทำต่อชาวจีนทั้งหมดนั้น "70% เป็นสิ่งดี และ 30% เป็นสิ่งไม่ดี" ในขณะที่ปฏิเสธความรับผิดชอบต่อภัยพิบัติมากมายในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรมโดยกล่าวโทษหลิน เปียวและแก๊งออฟโฟร์
หลังถึงแก่อสัญกรรม เหมาถูกมองว่าเป็นบุคคลที่ก่อให้เกิดความขัดแย้งไปทั่วโลก ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1970 นักเคลื่อนไหวทางการเมืองในจีน เช่น เว่ย์ จิงเชิง ได้ริเริ่ม "ขบวนการกำแพงประชาธิปไตย" ในกรุงปักกิ่ง โดยวิพากษ์วิจารณ์เหมา ลัทธิเหมา และระบอบพรรคเดียวในจีน พร้อมเรียกร้องประชาธิปไตยและเสรีภาพ กระนั้น ท้านที่สุดความคิดริเริ่มของเว่ย์ก็ถูกเติ้งปราบปราม

**การปลดปล่อยที่จำกัดและการปกครองแบบพรรคเดียว**
ในยุคปัวล่วนฝ่านเจิ้งและช่วงเริ่มต้นของการปฏิรูปและเปิดประเทศ เติ้ง เสี่ยวผิงได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการ "การปลดปล่อยจิตใจ" ไปพร้อม ๆ กับการเตือนซ้ำ ๆ ถึงอันตรายของสิ่งที่เรียกว่า "การเปิดเสรีชนชั้นกระฎุมพี" นอกจากนี้ บุคคลที่มีชื่อเสียงอย่างจาง ปั๋วจฺวิน และหลัว หลงจี ผู้ซึ่งถูกข่มเหงในระหว่างการรณรงค์ต่อต้านฝ่ายขวา เป็นหนึ่งในกลุ่มคนจำนวนน้อยที่ไม่ได้รับการกู้ชื่อเสียง และเติ้งมีส่วนสำคัญในการดำเนินการรณรงค์ดังกล่าวในคริสต์ทศวรรษ 1950
ในปี ค.ศ. 1983 มีการเปิดตัวการรณรงค์ต่อต้านมลพิษทางจิตวิญญาณ ตามมาด้วยการรณรงค์ต่อต้านการเปิดเสรีชนชั้นกระฎุมพีซึ่งเปิดตัวในช่วงปลาย ค.ศ. 1985 การรณรงค์ทั้งสองครั้งนั้นริเริ่มขึ้นโดยนักการเมืองอนุรักษ์นิยมฝ่ายซ้ายและได้รับการสนับสนุนบางส่วนจากเติ้ง แต่ท้ายที่สุดก็ถูกยกเลิกไปได้ด้วยการเกลี้ยกล่อมและการแทรกแซงของหู เย่าปังและจ้าว จื่อหยาง นักปฏิรูปชั้นนำนอกเหนือจากเติ้งภายในพรรคคอมมิวนิสต์จีน
หลังการปฏิวัติวัฒนธรรม คณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนไม่สามารถกวาดล้าง "องค์ประกอบ" ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิวัติออกจากสังคมจีนได้อย่างเป็นระบบ ขณะเดียวกันก็ห้ามไม่ให้มีการสะท้อนคิดและทบทวนอย่างครอบคลุมเกี่ยวกับช่วงเวลานี้ในประวัติศาสตร์จีนภายในประเทศ เหตุผลหลักที่พรรคคอมมิวนิสต์จีนทำเช่นนี้ ตามที่นักวิจัยและผู้สังเกตการณ์จำนวนมากเห็นพ้องกันก็คือ การตรวจสอบการปฏิวัติวัฒนธรรมในจีนอย่างครอบคลุมจะเป็นการคุกคามรากฐานของความชอบธรรมในการปกครองของพรรคคอมมิวนิสต์จีนในฐานะพรรคการเมืองเพียงพรรคเดียวของประเทศอย่างร้ายแรง ในขณะเดียวกัน คนอื่น ๆ ก็ชี้ให้เห็นว่า ถึงแม้เติ้งและเจ้าหน้าที่ระดับสูงของพรรคคอมมิวนิสต์จีนคนอื่น ๆ จะยอมรับว่าพรรคได้กระทำผิดพลาดมาหลายครั้งในอดีต แต่พวกเขาก็ยังคงพยายามรักษาอำนาจการปกครองแบบพรรคเดียวของพรรคคอมมิวนิสต์จีนในประเทศจีนอยู่

**ข้อโต้แย้งทางกฎหมาย**
รูปปั้นของเหมา เจ๋อตงจำนวนหนึ่งที่สร้างขึ้นในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรมยังคงพบเห็นได้ในหลายพื้นที่ของจีนแผ่นดินใหญ่จนถึงทุกวันนี้ ภาพนี้แสดงให้เห็นรูปปั้นดังกล่าวในมณฑลยูนนาน ซึ่งมีผู้คนเสียชีวิตนับหมื่นคนเนื่องจากการสังหารหมู่ในช่วงปฏิวัติทางวัฒนธรรม
การสังหารหมู่เกิดขึ้นทั่วจีนแผ่นดินใหญ่ในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม อย่างไรก็ตาม ในช่วงปัวล่วนฝ่านเจิ้งที่ตามมา ผู้นำและผู้กระทำผิดในเหตุการณ์สังหารหมู่เหล่านั้นหลายคนได้รับโทษเพียงเล็กน้อย (เช่น ถูกขับออกจากพรรคคอมมิวนิสต์จีน) หรือไม่ได้รับโทษใด ๆ เลย ซึ่งก่อให้เกิดความไม่พอใจอย่างมากจากประชาชน) ประชาชนนับหมื่นคนเดินทางไปยังปักกิ่งเพื่อยื่นคำร้องขอความเป็นธรรมต่อเจ้าหน้าที่ระดับสูงของประเทศด้วยตนเอง- ในการสังหารหมู่ที่กวางซี มีผู้เสียชีวิตระหว่าง 100,000 ถึง 150,000 คน ตามการสืบสวนอย่างเป็นทางการในคริสต์ทศวรรษ 1980 และมีการกินเนื้อคนกันอย่างแพร่หลายแม้ว่าจะไม่มีการขาดแคลนอาหาร ผู้กระทำความผิดส่วนใหญ่ที่เข้าร่วมในการสังหารหมู่และ/หรือการกินเนื้อคนไม่ได้รับการลงโทษเลย หรือได้รับโทษเพียงเล็กน้อยหลังเกิดเหตุ – ในอำเภออู๋เซียน ซึ่งมีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 38 รายจากการถูกกิน มีผู้ต้องหาถูกนำตัวขึ้นศาล 15 คน โดยได้รับโทษจำคุกสูงสุด 14 ปี- ในอุบัติการณ์มองโกเลียใน มีผู้เสียชีวิตระหว่าง 20,000 ถึง 100,000 คน ตามบันทึกและการประมาณการต่าง ๆ แต่เถิง ไห่ชิง ผู้นำที่รับผิดชอบการปราบปรามครั้งใหญ่นี้กลับไม่ได้รับการพิจารณาคดีหรือลงโทษทางกฎหมาย เนื่องจากพรรคคอมมิวนิสต์จีนมองว่าเขาเคยสร้างผลงานในสงครามครั้งก่อน ๆ- ในการสังหารหมู่ที่เต้าเซี่ยน มณฑลหูหนาน มีบันทึกว่ามีผู้เสียชีวิตถึง 9,093 คน อย่างไรก็ตาม มีเพียงกลุ่มผู้กระทำผิดจำนวนน้อยเท่านั้นที่ได้รับการลงโทษ และไม่มีใครถูกตัดสินประหารชีวิต ผู้นำหลายคนที่เกี่ยวข้องกับการสังหารหมู่นี้ ถูกขับออกจากพรรคคอมมิวนิสต์จีนหรือถูกพิพากษาจำคุกในระยะเวลาแตกต่างกัน ในอำเภอเต้า ซึ่งเป็นศูนย์กลางของเหตุการณ์ มีเพียง 11 คนเท่านั้นที่ถูกดำเนินคดี และได้รับโทษจำคุกสูงสุด 10 ปี

**พิพิธภัณฑ์การปฏิวัติวัฒนธรรม**
ในคริสต์ทศวรรษ 1980 นักวิชาการชาวจีนชื่อดัง เช่น ปา จิน ได้เรียกร้องให้สังคมจีนจัดตั้ง "พิพิธภัณฑ์การปฏิวัติวัฒนธรรม" เพื่อให้คนรุ่นหลังได้เรียนรู้จากประวัติศาสตร์และป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์การปฏิวัติวัฒนธรรมขึ้นอีก ข้อเสนอนี้ได้รับการสนับสนุนจากประชาชนชาวจีนจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม ไม่มีการตอบรับอย่างเป็นทางการจากพรรคคอมมิวนิสต์จีน ในทางกลับกัน ปา จินถูกวิพากษ์วิจารณ์และโจมตีอย่างหนักในช่วงการรณรงค์ต่อต้านมลพิษทางจิตวิญญาณรวมถึงการรณรงค์ต่อต้านการเปิดเสรีชนชั้นกระฎุมพีซึ่งเกิดขึ้นในคริสต์ทศวรรษ 1980
ใน ค.ศ. 1996 รัฐบาลท้องถิ่นของซัวเถา ในมณฑลกวางตุ้ง ตัดสินใจจัดตั้งพิพิธภัณฑ์การปฏิวัติวัฒนธรรมแห่งแรกในแผ่นดินใหญ่ของจีน นั่นคือ พิพิธภัณฑ์การปฏิวัติวัฒนธรรมซัวเถา ซึ่งเปิดให้ประชาชนเข้าชมได้ในที่สุดใน ค.ศ. 2005 อย่างไรก็ตาม พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ถูกบังคับให้ปิดตัวใน ค.ศ. 2016 โดยรัฐบาลของสี จิ้นผิง

**ดูเพิ่ม**
 การปฏิรูปเศรษฐกิจจีน- แสวงหาความจริงจากข้อเท็จจริง- สังคมนิยมอัตลักษณ์จีน
*ทฤษฎีเติ้ง เสี่ยวผิง
*ปักกิ่งสปริง
*กำแพงประชาธิปไตย
*การรณรงค์ปราบปรามอาชญากรรมอย่างหนัก ค.ศ. 1983
*การเดินขบวนของนักศึกษาจีนใน ค.ศ. 1986
*เพลง: นิทานฤดูใบไม้ผลิ
*ละครโทรทัศน์: เติ้ง เสี่ยวผิงที่จุดเปลี่ยนของประวัติศาสตร์ 
*การลบล้างสตาลิน

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:การปฏิวัติทางวัฒนธรรม
หมวดหมู่:เติ้ง เสี่ยวผิง