แผลเก่า (ภาพยนตร์ พ.ศ. 2520)

แผลเก่า เป็นภาพยนตร์ไทยแนวรักชีวิต ที่ออกฉายเมื่อปี พ.ศ. 2520 เป็นภาพยนตร์ฟิล์ม 70 มม.สีอีสต์แมน เสียงพากย์ในฟิล์ม กำกับโดยเชิด ทรงศรี สร้างจากนวนิยายชื่อเดียวกันของ ไม้ เมืองเดิม หรือก้าน พึ่งบุญ ณ อยุธยา นำแสดงโดยสรพงศ์ ชาตรี และนันทนา เงากระจ่าง รับบทชาวนา 2 คนในชนบทของประเทศไทย ในเรื่องราวความสัมพันธ์แสนโรแมนติกที่น่าเศร้า โปสเตอร์ของภาพยนตร์เรื่องนี้ออกแบบโดยช่วง มูลพินิจ และใช้คำโฆษณาหนังว่า "เราจักสำแดงความเป็นไทยต่อโลก" ในช่วงแรกเนื่องจากเป็นภาพยนตร์แนวย้อนยุค ในขณะที่ผู้สร้างส่วนใหญ่นิยมสร้างภาพยนตร์ร่วมสมัย จึงไม่มีตัวแทนจำหน่ายหรือสายหนังรายใดสนใจเลย แต่เมื่อออกฉายปรากฏว่าเป็นที่นิยม
ภาพยนตร์เรื่องนี้เป็น 1 ในภาพยนตร์ที่ทำรายได้สูงสุดในบ็อกซ์ออฟฟิศในช่วงเวลาที่ออกฉาย โดยทำรายได้ 13 ล้านบาท ซึ่งถือเป็นสถิติในขณะนั้น และภาพยนตร์ได้รับรางวัลพระสุรัสวดี สาขาบทประพันธ์ยอดเยี่ยมและรางวัลเครื่องแต่งกายและแต่งหน้ายอดเยี่ยม รวมทั้งโล่เกียรติยศภาพยนตร์ที่เชิดชูเอกลักษณ์ไทยยอดเยี่ยมจากพลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น 
ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับการแปลงเป็นดิจิทัลและบูรณะโดยหอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) และออกฉายอีกครั้งในเดือนตุลาคม 2561

**เนื้อเรื่อง**
ในปี 2479 ที่ทุ่งบางกะปิ ขณะนั้นไม่มีอะไรนอกจากนาข้าวและหมู่บ้านเกษตรกรรมเล็ก ๆ ขวัญ (สรพงศ์) และเรียม (นันทนา) เป็นบุตรชายและบุตรสาวของผู้ใหญ่เขียน (ส.อาสนจินดา) และกำนันเรือง ที่เป็นคู่อริกันพวกเขาทั้งสองปลูกข้าวในนาพร้อมกับควายของพวกเขา เรียมไม่ชอบการเกี้ยวพาราสีของขวัญ แต่ขวัญ ชายหนุ่มร่าเริงที่ชอบร้องเพลงและเป่าขลุ่ยไม้ไผ่ก็ไม่สนใจ ขวัญสาบานต่อหน้าศาลเจ้าพ่อไทรริมฝั่งแม่น้ำว่าจะรักและซื่อสัตย์ต่อเรียมตลอดไป
กำนันเรือง (สุวิน) พ่อของเรียมไม่เห็นด้วยกับความสัมพันธ์นี้ เขาอยากให้เรียมแต่งงานกับจ้อย (เศรษฐา) ลูกชายเศรษฐีในท้องถิ่น ตาเรือง เริญ (กิตติ) พี่ชายเรียม จ้อย และคนอื่น ๆ ออกตามหาขวัญและเรียม การต่อสู้ด้วยดาบช่วงสั้น ๆ เกิดขึ้น และขวัญก็ถูกดาบฟันโดยเริญ บาดแผลที่ด้านข้างศีรษะของขวัญในที่สุดก็กลายเป็นแผลเป็นที่เห็นได้ชัดเจน ซึ่งขวัญบอกว่าเป็นเครื่องหมายแสดงความรักที่เขามีต่อเรียม
ที่บ้าน เรียมถูกล่ามโซ่ไว้ในห้องเก็บของตามคำสั่งของตาเรือง ตาเรืองจึงตัดสินใจส่งเรียมไปที่กรุงเทพฯ ซึ่งเธอถูกขายไปเป็นคนใช้ให้กับคุณนายทองคำ (สุพรรณ) เจ้าหนี้ผู้ถือโฉนดที่ดินของเรือง เมื่อคุณนายทองคำเห็นหน้าเรียมก็รู้สึกประทับใจกับความคล้ายคลึงของเรียมกับโฉมยงลูกสาวที่เสียชีวิตไปแล้ว แทนที่จะทำงานเป็นคนรับใช้ เรียมกลับกลายเป็นลูกสาวบุญธรรมของคุณนายทองคำ ซึ่งมอบเสื้อผ้าสไตล์ตะวันตกให้กับเรียมและแนะนำให้เธอรู้จักกับสังคมชั้นสูงในกรุงเทพฯ รวมถึงสมชาย (ชลิต) ลูกชายของเศรษฐีผู้มั่งคั่ง
ขวัญเริ่มหมดหวัง ผู้ใหญ่เขียนผู้เป็นพ่อจึงชวนขวัญบวชเพื่อชะล้างโชคร้าย ขวัญไปดื่มน้ำแล้วเห็นเลือดอยู่ในหม้อน้ำ จากนั้นเขาก็ทรุดตัวลงและขอโทษพ่อของเขาที่เนรคุณ และสัญญาว่าจะบวชในวันรุ่งขึ้น "ถ้ายังมีชีวิตอยู่"
หลังจากได้ยินว่า เริ่ม (ศรินทิพย์) แม่ของเธอใกล้จะตาย เรียมก็กลับมาบ้านโดยเรือของสมชาย เรียมมาเห็นแม่ตายและจัดงานศพขึ้น ขวัญมาไว้อาลัยเป็นครั้งสุดท้าย และเรียมตกลงที่จะพบเขาในวันรุ่งขึ้นตอนเที่ยงที่ศาลเจ้าพ่อไทร
วันรุ่งขึ้น ขวัญจุดไฟเผาเรือของสมชายเพื่อป้องกันไม่ให้เรียมจากไปโดยไม่ได้พบเขา ขวัญถูกสมชาย กำนันเรือง และเริญตามล่า สมชายพบขวัญและใช้ปืนพกยิงเข้าที่หน้าอก ขวัญที่บาดเจ็บสาหัสว่ายน้ำไปยังศาลเจ้าพ่อไทรก่อนที่จะฝากให้เจ้าพ่อไทรช่วยดูแลคุ้มครองพ่อและแทงตัวเองตาย เรียมจึงกระโดดลงน้ำและว่ายตามไปคว้ามีดจากมือขวัญแทงตัวเองตายพร้อมกับรักแท้ของเธอที่หน้าศาลเจ้าพ่อไทร

**นักแสดง**
 สรพงศ์ ชาตรี รับบท ไอ้ขวัญ- นันทนา เงากระจ่าง รับบท เรียม- ส. อาสนจินดา รับบท ผู้ใหญ่เขียน (พ่อขวัญ)- สุพรรณ บูรณพิมพ์ รับบท คุณนายทองคำ- ศรินทิพย์ ศิริวรรณ รับบท แม่เริ่ม (แม่เรียม)- เศรษฐา ศิระฉายา รับบท จ้อย- กิตติ ดัสกร รับบท เริญ- สุวิน สว่างรัตน์ รับบท กำนันเรือง (พ่อเรียม)- ชลิต เฟื่องอารมย์ รับบท สมชาย

**เพลงประกอบ**
รายชื่อเพลง

**รางวัลและเกียรติคุณ**
 พ.ศ. 2520 - ได้รับรางวัลพระสุรัสวดี สาขาบทประพันธ์ยอดเยี่ยมและรางวัลเครื่องแต่งกายและแต่งหน้ายอดเยี่ยมจากการประกวดในประเทศ รวมทั้งโล่เกียรติยศภาพยนตร์ที่เชิดชูเอกลักษณ์ไทยยอดเยี่ยมจากพลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น - พ.ศ. 2524 - ได้รับรางวัลกรังด์ปรีซ์จากการประกวดภาพยนตร์ในงาน Festival des 3 Continents เมืองน็องต์ ประเทศฝรั่งเศส - พ.ศ. 2541 - ได้รับเลือกจากหอภาพยนตร์และโทรทัศน์แห่งชาติของประเทศอังกฤษ (National Film and Television Archive) ร่วมกับนิตยสาร Sight and Sound ของสถาบันภาพยนตร์อังกฤษ (British Film Institute) และผู้กำกับภาพยนตร์และนักวิจารณ์ภาพยนตร์จากทั่วโลก ให้เป็น 1 ใน 360 ภาพยนตร์คลาสสิคของโลก โดยมีการประกาศผลเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2544- พ.ศ. 2548 - หอภาพยนตร์แห่งชาติ จัดตั้งโครงการ 100 ภาพยนตร์ไทยที่คนไทยควรดู ได้รับคัดเลือกให้เป็น 1 ใน 100 ภาพยนตร์ไทยที่คนไทยควรดู โดยจัดฉายวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 พร้อมกับภาพยนตร์เรื่องอื่นๆ ในโครงการ - พ.ศ. 2550 - มูลนิธิหนังไทยร่วมกับหอภาพยนตร์แห่งชาติ นำผลงานภาพยนตร์ของเชิด ทรงศรี จำนวน 5 เรื่อง รวมทั้งแผลเก่า มาจัดฉายอีกครั้งในระหว่างวันที่ 21 – 30 กันยายน พ.ศ. 2550 เพื่อนำรายได้ไปจัดสร้างประติมากรรมขนาดเท่าตัวจริงของเชิด ทรงศรี เพื่อจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์ภาพยนตร์ไทย หอภาพยนตร์แห่งชาติ ศาลายา- พ.ศ. 2554 - ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับคัดเลือกให้เป็นภาพยนตร์ไทย 1 ในจำนวน 25 เรื่องที่ได้ประกาศขึ้นทะเบียนมรดกภาพยนตร์ของชาติ โดยหอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) - พ.ศ. 2561 - หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) ได้นำภาพยนตร์เรื่องนี้กลับมาฉายอีกครั้งในโครงการ "ทึ่ง....หนังโลก" ฉายในวันพฤหัสบดีที่ 20 กันยายน 2561 เวลา 20.00 น. ที่โรงภาพยนตร์สกาล่า ฉายด้วยระบบดิจิตอล DCP โดยหอภาพยนตร์ฯทำการบูรณะร่วมกับแลปฟิล์มที่ประเทศอิตาลี โดยต้นฉบับหนังดังกล่าว มาจากฟิล์มเนกาทีฟของคุณเชิดทรงศรี ซึ่งเคยมอบให้กับหอภาพยนตร์ตั้งแต่ปี 2531 

**ดูเพิ่ม**
 แผลเก่า (ภาพยนตร์ พ.ศ. 2557)

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 แผลเก่า-  แผลเก่า ทางเว็บไซต์ ThaiFilmDb-  แผลเก่า ทางเว็บไซต์  ไทยบันเทิง-  แผลเก่า ทางเว็บไซต์  MDinfo-thai-  แผลเก่า (1977) | RAREMEAT BLOG-  แผลเก่า (2520) คิดถึงคุณเชิด บทความโดย ประวิทย์ แต่งอักษร-  ﻿แผลเก่า บูรณะใหม่ นานแค่ไหนก็ยังประทับใจอยู่เสมอ บทความโดย พุทธพงษ์ เจียมรัตตัญญู
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2520
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย เชิด ทรงศรี
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โดยเชิดไชยภาพยนตร์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์รักชีวิตไทย
หมวดหมู่:มรดกภาพยนตร์ของชาติ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยในคริสต์ทศวรรษ 1970