ตะพาบคงคา

ตะพาบคงคา (Ganges softshell turtle) หรือ ตะพาบอินเดีย (italic=no; Nilssonia gangetica) เป็นสปีชีส์ของตะพาบ ที่สามารถพบในเอเชียใต้ ในแม่น้ำต่าง ๆ เช่น แม่น้ำคงคา แม่น้ำสินธุ และแม่น้ำมหานที ตะพาบใกล้สูญพันธุ์นี้มีกระดองยาวได้ถึง 94 ซม. หรือ 37 นิ้ว โดยส่วนใหญ่แล้วจะกินสัตว์จำพวกปลา สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก ซากสัตว์ และสัตว์อื่น ๆ แต่ก็สามารถกินพืชน้ำได้ด้วย เต่าชนิดนี้ถูกจัดไว้ภายใต้การคุ้มครองของพระราชบัญญัติคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2515 ตามหมวดที่ 1 ของส่วนที่ 2 และการได้มาซึ่งตะพาบชนิดนี้ถือเป็นการกระทำผิดอันขัดต่อกฎหมาย

**ลักษณะทางกายภาพ**
ตะพาบชนิดนี้สามารถระบุชนิดได้โดยอาศัยโครงสร้างของกระดองหลังและกระดองท้อง โดยมีแผ่นกระดองหลัง 8 คู่ โดยคู่สุดท้ายที่พัฒนาเต็มที่แล้วและสัมผัสกันตลอดแนวกึ่งกลางซึ่งเป็นแนวแผ่นประสาท 2 แผ่นอยู่ระหว่างแผ่นกระดองหลังคู่แรก แผ่นมีรอยบุ๋มหยาบและมีรอยเป็นลักษณะเส้นหยักโค้ง กระดูกไหปลาร้า (Epiplastra) ถูกแยกออกจากกันในแนวแคบด้านหน้าของกระดูกไหปลาร้าชั้นใน (Entoplastron) ซึ่งก่อตัวเป็นมุมป้านหรือมุมฉาก และแผ่นกระดองของกระดองท้องมีขนาดค่อนข้างใหญ่ ได้แก่ แผ่นกระดองไฮโอ-ไฮโปพลาสตรัล (hyo-hypoplastral) แผ่นกระดองซิฟิพลาสตรัล (xiphiplastral) และแผ่นกระดูกไหปลาร้าชั้นใน (Ento-plastral) กระดองหลังของตะพาบชนิดนี้ตอนมีอายุน้อยจะมีสันตามยาวของตุ่มหรือวงเล็ก ๆ และที่ส่วนหัวมี จมูก (กะโหลก) ยาวเท่ากับประมาณเส้นผ่านศูนย์กลางของเบ้าตา ในบริเวณระหว่างเบ้าตาในตะพาบที่โตเต็มวัยจะแคบกว่าโพรงจมูก ส่วนโค้งบริเวณหลังเบ้าตามีขนาดเป็นหนึ่งในสามถึงครึ่งหนึ่งของเส้นผ่านศูนย์กลางของเบ้าตา ขากรรไกรล่างมีขอบด้านในยกสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด โดยเกิดสันแหลมซึ่งส่งผลให้เกิดส่วนตัดสั้น ๆ ตั้งฉากบริเวณแนวประสาน (symphysis) เส้นผ่านศูนย์กลางของขากรรไกรล่างที่แนวประสานจะยาวไม่เกินเส้นผ่านศูนย์กลางของเบ้าตา กระดองเป็นสีเขียวมะกอก ตอนที่ตะพาบชนิดนี้ยังมีอายุน้อยจะมีเส้นสีดำบาง ๆ บริเวณกระดองแต่ไม่มีลักษณะของวงแหวนอยู่บนกระดอง หัวมีแถบสีดำตามยาวจากระหว่างดวงตาไปถึงท้ายทอย ตัดกับรูปตัววีคว่ำแถบสีดำ 2-3 แถบ ในส่วนล่างมีสีออกสีเหลือง ความยาวของกระดองยาวประมาณ 60 เซนติเมตร หรือ 2 ฟุต

**ที่อยู่ทางภูมิศาสตร์**
ส่วนใหญ่มักพบตะพาบชนิดนี้พบที่ลุ่มแม่น้ำสินธุ แม่น้ำคงคา แม่น้ำปัทมา แม่น้ำเมฆนา แม่น้ำพรหมบุตร แม่น้ำยมุนา แม่น้ำนรรมทา และแม่น้ำมหานที และลำน้ำสาขาและแหล่งระบายน้ำของแม่น้ำดังที่กล่าวมาส่วนใหญ่ และในประเทศอัฟกานิสถาน ประเทศบังกลาเทศ ประเทศอินเดีย (ในรัฐอัสสัม รัฐพิหาร รัฐคุชราต รัฐชัมมูและกัศมีร์ รัฐมัธยประเทศ รัฐโอฑิศา รัฐปัญจาบ รัฐราชสถาน รัฐอุตตรประเทศ และรัฐเบงกอลตะวันตก) ประเทศเนปาลทางตอนใต้ และประเทศปากีสถาน

**ทางวัฒนธรรม ประเพณี และความเชื่อ**
ตะพาบชนิดนี้ส่วนใหญ่ได้รับการเลี้ยงดูในสระน้ำของวัดในรัฐโอฑิศา ซึ่งถือกันว่าเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์

**แกลเลอรี่**

**ดูเพิ่มเติม**
 ตะพาบหับอินเดีย

**เชิงอรรถและรายการอ้างอิง**
 Anderson,J. 1872 Note on Trionyx gangeticus, and Trionyx hurum, B. Hamilton. Ann. Mag. Nat. Hist. (4) 9: 382–383- Anderson,J. 1872 On Trionyx gangeticus, Cuvier, Trionyx hurum, B.H. and Dr. Gray. Ann. Mag. Nat. Hist. (4) 10: 219–222- Cuvier, G.L.C.F.D. 1825 Recherches sur les ossemens fossiles de quadrupèdes, où l'on rétablit les caractères du plusieurs espèces d'animaux que les révolutions du globe paroissent avoir détruites. Dufour & d'Ocagne, Paris. ed. 3, 5 vols. (Parts of this 5 volume edition are cited as appearing from 1821 to 1824; volume 5 appeared in 1825. It consists mostly of articles reprinted from Annales du Muséum d'Histoire Naturelle, Paris. See also Cuvier 1812.)- Webb, R.G. 2004 Trionychid turtle miscellany. Hamadryad 28 (1&2): 119–121

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 species=gangetica
หมวดหมู่:สิ่งมีชีวิตที่ใกล้การสูญพันธุ์
หมวดหมู่:สัตว์เลื้อยคลาน
หมวดหมู่:สัตว์เลื้อยคลานในประเทศอินเดีย
หมวดหมู่:สกุลตะพาบนกยูง