โรงแรมดุสิตธานี กรุงเทพฯ

โรงแรมดุสิตธานี กรุงเทพฯ (Dusit Thani Bangkok) เป็นอดีตโรงแรมหรูในเขตบางรัก เคยเป็นอาคารที่สูงที่สุดของประเทศเมื่อเปิดให้บริการในปี พ.ศ. 2513 โดยถือเป็นทรัพย์สินแห่งแรกของเครือดุสิตธานี งานรื้อถอนอาคารเริ่มในปี พ.ศ. 2562 และสิ้นสุดในปี พ.ศ. 2563 ก่อนจะสร้างโรงแรมใหม่ในชื่อเดียวกันในบริเวณใกล้เคียง โดยเปิดให้บริการเมื่อปี พ.ศ. 2567 เป็นส่วนหนึ่งของโครงการดุสิต เซ็นทรัล พาร์ค

**ประวัติ**

**ภูมิหลัง**
หลังจากท่านผู้หญิงชนัตถ์ ปิยะอุย เปิดโรงแรมปริ๊นเซส บนถนนเจริญกรุง (ปัจจุบันคืออาคารเจมส์ทาวเวอร์) ขึ้นในปี พ.ศ. 2492 และขยายตัวตามอุตสาหกรรมบริการของจังหวัดพระนครในขณะนั้นที่เติบโตในช่วงสงครามเย็น ท่านผู้หญิงชนัตถ์พบปัญหากับโรงแรมปริ๊นเซสเป็นจำนวนมากในช่วงแรก ก่อนจะปรับปรุงการบริการและบุคลากร ทำให้การบริหารโรงแรมดีขึ้นตามลำดับ อย่างไรก็ตาม ในเวลาต่อมา ด้วยข้อจำกัดด้านพื้นที่ของโรงแรมเดิมที่ทำให้ไม่สามารถให้บริการได้เต็มที่ ประกอบกับมีการก่อตั้งโรงแรมสยามอินเตอร์คอนติเนนตัล (ปัจจุบันถูกรื้อถอนเพื่อสร้างสยามพารากอน) ขึ้นในปี พ.ศ. 2506 ปีเดียวกันนั้นท่านผู้หญิงชนัตถ์จึงริเริ่มสร้างโรงแรมแห่งใหม่ โดยวางเป้าหมายว่าต้องการสร้างเป็นโรงแรมระดับ 5 ดาวที่ไม่เคยมีในประเทศไทย และเป็นเอกลักษณ์ของพระนคร โดยในปี พ.ศ. 2508 ท่านผู้หญิงชนัตถ์ได้ร่วมเดินทางไปทัศนศึกษาร่วมกับคณะของกระทรวงอุตสาหกรรมที่ประเทศญี่ปุ่น โดยมีโอกาสเข้าพักในโรงแรมโอกุระโตเกียว และท่านประทับใจกับโรงแรมนี้ จึงปรึกษากับอิวะจิโร โนดะ ประธานกรรมการเครือโรงแรมโอกุระ เกี่ยวกับความคิดของท่าน โนดะจึงแนะนำ โยโซะ ชิบาตะ หัวหน้าสถาปนิกของบริษัท คานโก คิกะกุ เซคเคฉะ (Kanko Kikaku Sekkeisha) หรือ เคเคเอส (KKS) ที่เป็นผู้ออกแบบโรงแรมนี้ให้ท่านรู้จัก
นอกจากนี้ โนดะได้แนะนำให้ท่านหาที่ดินในการสร้างโรงแรมเป็นปัจจัยแรก ดังนั้น หลังจากกลับประเทศไทย ท่านผู้หญิงชนัตถ์จึงเดินสำรวจหาที่ดินในพระนคร จนกระทั่งลงตัวที่ที่ดินขนาด 10 ไร่ บริเวณมุมตะวันออกเฉียงใต้ของสี่แยกศาลาแดง จุดเริ่มต้นของถนนสีลม ตรงข้ามสวนลุมพินีฝั่งที่ประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) ซึ่งเดิมเป็นบ้านศาลาแดง อดีตที่พำนักของเจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) อดีตเสนาบดีกระทรวงมหาดไทยในรัชกาลที่ 6 และผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร (รัชกาลที่ 8) ซึ่งภายหลังทายาทของท่านได้โอนย้ายที่ดินให้เป็นกรรมสิทธิ์ของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ท่านผู้หญิงชนัตถ์จึงพยายามติดต่อขอเช่าที่ดิน จนได้สัญญา 30 ปี พร้อมทั้งจ่ายค่าชดเชยให้ทายาทของเจ้าพระยายมราชอีก 10 ล้านบาท
อย่างไรก็ตาม ท่านผู้หญิงชนัตถ์ประเมินงบประมาณในการสร้างโรงแรมแห่งใหม่ไว้สูงถึงอย่างน้อย 364 ล้านบาท และในขณะนั้นตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยยังไม่ก่อตั้ง ทำให้ไม่สามารถระดมทุนด้วยการขายหุ้นได้ ท่านจึงตัดสินใจขายสมบัติส่วนตัวที่มี เช่น เพชร อัญมณี รวมถึงโรงแรมปริ๊นเซส และจำนองบ้านพักส่วนตัว จนได้เงินมาประมาณ 120 ล้านบาท แต่ยังไม่พอ จึงต้องนำแผนการสร้างโรงแรมไปเจรจากับแหล่งเงินทุนในต่างประเทศ ทั้งประเทศญี่ปุ่น และประเทศเยอรมนี โดยแหล่งเงินทุนเหล่านี้สนับสนุนด้วยการยอมปล่อยกู้ระยะยาว แต่มีเงื่อนไขว่าท่านผู้หญิงจะต้องไปหาธนาคารพาณิชย์ในประเทศมาค้ำประกัน อย่างไรก็ตาม ธนาคารส่วนใหญ่ไม่ค้ำประกันให้เนื่องจากไม่เชื่อมั่นว่าท่านผู้หญิงชนัตถ์จะสามารถบริหารโครงการขนาดใหญ่ได้เอง และมองไม่เห็นการสร้างรายได้ที่มั่นคงจากการทำโรงแรมบนพื้นที่เช่า แต่ ไพศาล นันทาภิวัฒน์ กรรมการผู้จัดการใหญ่ของธนาคารแหลมทอง (ปัจจุบันถูกควบรวมเป็นธนาคารยูโอบี) มองเห็นว่าโครงการนี้น่าจะมีอนาคต จึงต้องการมาช่วยค้ำประกัน แต่เนื่องจากธนาคารแหลมทองมีขนาดเล็กจนไม่สามารถค้ำประกันโครงการนี้ได้โดยลำพัง ไพศาลจึงประสานกับธนาคารกรุงไทยให้มาช่วยการันตีอีกแห่ง ทำให้การก่อสร้างโรงแรมเริ่มต้นขึ้นในปี พ.ศ. 2509
ส่วนชื่อโรงแรมนั้น ท่านผู้หญิงชนัตถ์นึกขึ้นได้หลังจากท่านไปถวายเครื่องราชสักการะพระบรมราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 6 ในสวนลุมพินีที่อยู่ด้านตรงข้าม พร้อมทำพิธีขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตรื้อถอนสิ่งก่อสร้างเดิม โดยท่านนึกถึงโครงการเมืองจำลองของพระองค์ ซึ่งเป็นต้นแบบของประชาธิปไตย ที่มีชื่อว่า "ดุสิตธานี" แปลว่า "เมืองสวรรค์" จึงนำชื่อนี้ไปใช้เป็นชื่อของโรงแรมแห่งใหม่ เพื่อเทิดพระเกียรติแด่พระองค์ไปในตัว และยังต้องการให้สอดคล้องกับสวรรค์ชั้นดุสิต เพื่อให้แขกที่มาพักโรงแรมรู้สึกเหมือนขึ้นสวรรค์ โดยท่านไม่มีแนวคิดในการเปลี่ยนชื่อ แม้ในตอนแรกทุกคนโดยเฉพาะชาวต่างประเทศจะไม่เห็นด้วยกับชื่อโรงแรมนี้ เนื่องจากอาจเรียกเพี้ยนเป็น "Dosit" ได้
สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิดโรงแรมดุสิตธานี กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2513
แขกคนสำคัญที่เคยพักโรงแรมแห่งนี้ เช่น วิตนีย์ ฮิวสตัน, กวินเน็ธ พัลโทรว์, โรนัลด์ เรแกน และทอม โจนส์ เป็นต้น

**การจัดสรรพื้นที่**
โรงแรมดุสิตธานีมีความสูง 23 ชั้น นับเป็นอาคารสูงแห่งแรกในประเทศไทย ดังนั้น เมื่อเปิดให้บริการ โรงแรมดุสิตธานีจึงเป็นโรงแรมขนาดใหญ่ที่สุด และเป็นอาคารสูงที่สุดของไทยในเวลานั้น
สถานปัตยกรรมในโรงแรมเป็นสถาปัตยกรรมไทยประยุกต์ ออกแบบโดยกลุ่ม คานโก คิกะกุ เซคเคฉะ อีกทั้งได้นำสิ่งใหม่มาให้สังคมในพระนคร เช่น ดิสโก้เธค, ห้องบอลรูม และภัตตาคารที่ชั้นบนสุดของอาคาร นอกจากนี้ ยังสะท้อนความเป็นไทยผ่านการตกแต่งและการให้บริการ

**เหตุการณ์สำคัญ**

**พุ่มพวง ดวงจันทร์ อิน คอนเสิร์ต**
ในวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2529 พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ เสด็จพร้อมด้วยสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ทอดพระเนตรคอนเสิร์ตของพุ่มพวง ดวงจันทร์ ณ ห้องนภาลัยบอลรูม นับเป็นคอนเสิร์ตของนักร้องลูกทุ่งที่จัดในโรงแรมหรูใจกลางกรุงเทพมหานครเป็นครั้งแรก

**นางงามจักรวาล**
โรงแรมดุสิตธานี กรุงเทพฯ เป็นสถานที่พำนักของผู้เข้าประกวดนางงามจักรวาลในครั้งที่ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพทั้ง 3 ครั้ง คือปี 1992, 2005 และ 2018 รวมทั้งกองประกวดยังมีการจัดกิจกรรมภายในโรงแรมด้วย

**การรื้อถอนอาคาร**
ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2560 เครือดุสิตธานีได้ประกาศต่อสัญญาเช่าที่ดินกับสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์เป็นระยะเวลา 30 ปี พร้อมกับระยะเวลาปลอดหนี้อีก 7 ปี และได้รับสิทธิ์ในการเช่าต่อเนื่องอีก 30 ปี รวมทั้งสิ้น 67 ปี เครือดุสิตธานีจึงประกาศแผนพัฒนาและยกระดับโรงแรมดุสิตธานี กรุงเทพฯ ซึ่งถือเป็นหนึ่งในโรงแรมที่เป็นที่นิยมระดับโลก ด้วยการจับมือกับบริษัท เซ็นทรัลพัฒนา จำกัด (มหาชน) ร่วมพัฒนาโครงการพัฒนาพื้นที่เชิงพาณิชยกรรมแบบผสม (Mixed-use) บนที่ดินขนาดใหญ่ ซึ่งประกอบไปด้วย โรงแรมดุสิตธานี กรุงเทพฯ แห่งใหม่ อาคารที่พักอาศัย อาคารสำนักงาน พื้นที่ค้าปลีก ขึ้นมาทดแทน เพื่อตอบรับต่อการพัฒนาเมืองและย่านธุรกิจสำคัญของกรุงเทพมหานคร ซึ่งนำมาสู่การรื้อถอนอาคารเดิมของโรงแรมดุสิตธานี โดยเดิมกำหนดดำเนินการในช่วงเดือนเมษายน พ.ศ. 2561 ก่อนจะเลื่อนออกไปเป็นช่วงต้นปีถัดมา และดำเนินการรื้อถอนแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2563

**อ้างอิง**
ดุสิตธานี
ดุสิตธานี
หมวดหมู่:ก่อตั้งในจังหวัดพระนครในปี พ.ศ. 2513
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างที่ถูกรื้อถอนในปี พ.ศ. 2562
หมวดหมู่:สิ้นสุดในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2562
หมวดหมู่:โรงแรมที่ปิดกิจการในกรุงเทพมหานคร