แหล่งสงวนธรรมชาติเข้มข้น

ยอดเขาแบนเนอร์พีกเหนือทะเลสาบเทาซันด์ไอแลนด์ ในเขตป่าธรรมชาติแอนเซิล แอดัมส์ สหรัฐ
แหล่งสงวนธรรมชาติเข้มข้น (strict nature reserve; ไอยูซีเอ็น ประเภท I ก; IUCN category Ia) หรือ พื้นที่ธรรมชาติดั้งเดิม (wilderness area; ไอยูซีเอ็น ประเภท I ข; IUCN category Ib) เป็นพื้นที่คุ้มครองประเภทสูงสุดที่ได้รับการยอมรับโดยคณะกรรมาธิการโลกว่าด้วยพื้นที่คุ้มครอง (World Commission on Protected Areas) ซึ่งเป็นหน่วยงานส่วนหนึ่งขององค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (ไอยูซีเอ็น) พื้นที่ประเภทที่ 1 นี้ถือเป็นภูมิทัศน์ธรรมชาติที่ได้รับการคุ้มครองอย่างเข้มงวดที่สุด

**วัตถุประสงค์**
แหล่งสงวนธรรมชาติเข้มข้นและพื้นที่ธรรมชาติดั้งเดิม เป็นพื้นที่คุ้มครองที่สร้างขึ้นและจัดการโดยหลักเพื่อวัตถุประสงค์ด้านการวิจัยหรือเพื่อปกป้องที่ดินในสภาพธรรมชาติขนาดใหญ่ที่ยังไม่ถูกทำลาย วัตถุประสงค์หลักของพื้นที่เหล่านี้คือการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพและเป็นพื้นที่อ้างอิงที่จำเป็นสำหรับการทำงานทางวิทยาศาสตร์และการติดตามตรวจสอบสิ่งแวดล้อม- IUCN ประเภท Ia หรือ แหล่งสงวนธรรมชาติเข้มข้น มักจัดตั้งขึ้นเพื่อการทำงานภาคสนามทางวิทยาศาสตร์โดยเฉพาะ- IUCN ประเภท Ib หรือ พื้นที่ธรรมชาติดั้งเดิม ได้รับการกำหนดให้เป็น "พื้นที่ขนาดใหญ่ที่ไม่ได้รับการปรับเปลี่ยนหรือได้รับการปรับเปลี่ยนเล็กน้อย ซึ่งยังคงรักษาลักษณะและอิทธิพลทางธรรมชาติไว้โดยไม่มีที่อยู่อาศัยของมนุษย์ที่ถาวรหรือสำคัญ พื้นที่เหล่านี้ได้รับการคุ้มครองและจัดการเพื่อรักษาสภาพธรรมชาติเอาไว้"
การใช้และการบุกรุกได้รับการควบคุมอย่างเข้มงวด ดังนั้น แหล่งสงวนธรรมชาติเข้มข้นจึงมักก่อตัวเป็นเขตหลัก โดยพื้นที่ธรรมชาติดั้งเดิมทำหน้าที่เป็นเขตกันชน คล้ายกับแนวคิดที่ใช้กับอุทยานแห่งชาติ (ซึ่งจัดอยู่ในประเภท II ของไอยูซีเอ็น) และยังใช้กับแหล่งมรดกโลกของยูเนสโกอีกด้วย

**พื้นที่คุ้มครอง**

**ออสเตรเลีย**
จากพื้นที่คุ้มครองทั้งหมด สองในสามถือเป็นพื้นที่คุ้มครองแบบเข้มข้น (IUCN ประเภท I ถึง IV) และส่วนที่เหลือส่วนใหญ่เป็นพื้นที่คุ้มครองทรัพยากรที่มีการจัดการ (IUCN หมวดหมู่ VI) พื้นที่คุ้มครองในออสเตรเลียมากกว่าร้อยละ 43 เป็นของรัฐและบริหารจัดการโดยรัฐบาลออสเตรเลียหรือรัฐบาลของรัฐและเขตปกครอง ส่วนประกอบที่ใหญ่เป็นอันดับสองของพื้นที่คุ้มครองคือพื้นที่คุ้มครองสำหรับชนพื้นเมือง ซึ่งคิดเป็นมากกว่าร้อยละ 44 และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ตามข้อมูลในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565

**ออสเตรีย**
ในประเทศออสเตรีย มีเพียงพื้นที่เดียวเท่านั้นที่ได้รับการกำหนดให้เป็นพื้นที่คุ้มครองของไอยูซีเอ็น ประเภท I:- Urwald Rothwald (IUCN Ia) ใน Wildnisgebiet Dürrenstein (Ib), ไอเซินววร์ทเซิน รัฐนีเดอร์เอิสเตอร์ไรช์

**ดินแดนโพ้นทะเลของบริเตน**
บางส่วนของดีเอโกการ์ซีอาและเกาะอื่น ๆ ในบริติชอินเดียนโอเชียนเทร์ริทอรีได้รับการคุ้มครองในฐานะเขตอนุรักษ์ธรรมชาติที่เข้มงวด

**ฝรั่งเศส**
ก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการในคริสต์ทศวรรษ 1950 พื้นที่สงวนชีวมณฑลเชิงบูรณาการ (Réserves biologiques intégrales, RBI) อุทิศให้แก่วิวัฒนาการของระบบนิเวศที่ปราศจากมนุษย์ ตรงกันข้ามกับ พื้นที่สงวนชีวณฑลภายใต้การบริหารจัดการ (Réserves biologiques dirigées, RBD) ซึ่งใช้การจัดการเฉพาะเพื่ออนุรักษ์พันธุ์สัตว์ที่อ่อนแอหรือแหล่งที่อยู่อาศัยที่ถูกคุกคาม
พื้นที่สงวนชีวมณฑลเชิงบูรณาการ เกิดขึ้นในป่ารัฐของฝรั่งเศสหรือป่าในเมือง ดังนั้นจึงได้รับการจัดการโดยสำนักงานป่าไม้แห่งชาติ ในเขตสงวนดังกล่าว ห้ามมิให้รถคูเป้เก็บเกี่ยวทั้งหมด ยกเว้นการกำจัดพันธุ์สัตว์แปลกถิ่นหรืองานด้านความปลอดภัยในการติดตามเพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงจากต้นไม้ล้มใส่ผู้มาเยือน (มีเส้นทางอยู่แล้วในหรือบนขอบของเขตสงวน)
ณ สิ้นปี พ.ศ. 2557 มีเขตสงวนทางชีวภาพเชิงบูรณาการ 60 แห่งในป่ารัฐของฝรั่งเศส รวมพื้นที่ abbr=off และ 10 แห่งในป่าในเมือง รวมเป็น abbr=off

**เยอรมนี**
ยุทธศาสตร์ระดับชาติของรัฐบาลเยอรมนีเพื่อความหลากหลายทางชีวภาพจนถึงปี พ.ศ. 2563 ซึ่งตีพิมพ์ในปี พ.ศ. 2550 ตั้งเป้าหมายที่จะอนุญาตให้ร้อยละ 2 ของพื้นที่เยอรมนีพัฒนาตามธรรมชาติและในลักษณะที่ไม่ถูกรบกวนในพื้นที่ธรรมชาติดั้งเดิม

**สหรัฐ**
ในพื้นที่ธรรมชาติดั้งเดิมของสหรัฐ (National Wilderness Preservation System, NWPS) เป็นพื้นที่คุ้มครองประเภทที่เข้มงวดที่สุดถูกกำหนดโดยกฎหมายตามพระราชบัญญัติที่ดินในสภาพธรรมชาติปี พ.ศ. 2507 โดยรัฐสภาสหรัฐ พื้นที่จะต้องมีขนาดใหญ่พอที่จะรักษาทรัพยากรได้อย่างเพียงพอ และสามารถเข้าถึงได้โดยการเดินเท้า พายเรือแคนู หรือขี่ม้าเท่านั้น ข้อยกเว้นที่จำกัดคือพื้นที่ธรรมชาติดั้งเดิมอันกว้างขวางในรัฐอะแลสกา มีพื้นที่ธรรมชาติดั้งเดิมได้รับการยอมรับมากกว่า 800 แห่ง

**รายชื่อแหล่งอนุรักษ์ของไอยูซีเอ็น ประเภท 1a และ 1b ทั้งหมด**
รายชื่อประเทศทั้งหมด (ณ ปี พ.ศ. 2559) ที่มี พื้นที่คุ้มครองประเภท 1b ของไอยูซีเอ็น สามารถพบได้ในแนวทางการจัดการพื้นที่คุ้มครองประเภท 1b (ที่ดินในสภาพธรรมชาติ) ของไอยูซีเอ็น ทรัพยากรล่าสุดคือ ฐานข้อมูลพื้นที่คุ้มครองระดับโลกของ Protected Planet ซึ่งสามารถค้นหาได้โดยใช้ตัวกรองต่าง ๆ มากมาย รวมถึงระดับประเภทของไอยูซีเอ็นและประเทศ

**ดูเพิ่ม**
 ประเภทพื้นที่คุ้มครองของไอยูซีเอ็น- ภูมิทัศน์ธรรมชาติ- ที่ดินในสภาพธรรมชาติ

**บรรณานุกรม**
 Cite book| author= Nigel Dudley | title=Guidelines for applying protected area management categories (2008 , pdf in en, fr, es)| publisher= IUCN | isbn=978-2-8317-1086-0 | url= http://www.iucn.org/about/work/programmes/marine/marine_resources/?11131/Guidelines-for-Applying-the-IUCN-Protected-Area-Management-Categories-to-Marine-Protected-Areas | access-date=January 17, 2013 |date=25 September 2012-  Casson, S. et al. (Ed.s). (2016). Wilderness Protected Areas: Management Guidelines for IUCN Category 1b (wilderness) Protected Areas 978-2-8317-1817-0

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  IUCN - World Commission on Protected Areas date=2012-09-10  (engl.)-  IUCN Protected Area Category 1b Management Guidelines, (engl.)-  IUCN-Schutzgebietskategorien (pdf) date=2011-10-09 -  World Database of Protected Areas, UNEP-WCMC.org
หมวดหมู่:พื้นที่ธรรมชาติดั้งเดิม
หมวดหมู่:พื้นที่คุ้มครอง
หมวดหมู่:เขตสงวนธรรมชาติ