หน้าไม้กล

หน้าไม้กล หรือ เหลียนหนู่ (p=Lián Nǔ) เป็นที่รู้จักในอีกคำเรียกว่า หน้าไม้จูกัด หรือ จูเก๋อหนู่ (p=Zhūgě nǔ, ถอดเป็นอักษรโรมันได้อีกแบบว่า Chu-ko-nu) เนื่องจากมีความเกี่ยวข้องกับจูกัดเหลียง (ค.ศ. 181-234) นักยุทธศาสตร์ในยุคสามก๊ก เป็นหน้าไม้ที่ประดิษฐ์ในช่วงยุครณรัฐในประวัติศาสตร์จีนโดยการการรวมการเหนี่ยวธนู การบรรจุลูกธนู และการยิงธนูเข้าด้วยกันในกระบวนการเดียว 
หลักฐานทางโบราณคดีที่เก่าแก่ที่สุดของหน้าไม้กลถูกพบในรัฐฉู่ แต่ใช้ด้ามจับที่แตกต่างจากการออกแบบของราชวงศ์หมิงในภายหลังและเป็นที่รู้จักกันทั่วไปมากกว่า 
แม้ว่าหน้าไม้กลจะถูกใช้ตามช่วงเวลาส่วนใหญ่ของประวัติศาสตร์จีนจนถึงปลายยุคราชวงศ์ชิง แต่โดยทั่วไปหน้าไม้ถือว่าเป็นอาวุธที่ไม่ใช่ทางการทหาร เป็นอาวุธที่เหมาะสำหรับผู้หญิง ใช้ในการปกป้องครัวเรือนจากโจร และยังใช้ในการล่าสัตว์ 

**ประวัติ**
หน้าไม้กลยุครัฐฉู่
โค้งกลับ จะโค้งกลับเมื่อใช้ในสงคราม
สงครามอิมจิน (การบุกครองเกาหลีของญี่ปุ่น)
ตามที่บันทึกในอู๋เยฺว่ชุนชิว (吳越春秋; ประวัติศาสตร์สงครามรัฐอู๋-รัฐเยฺว่) ที่เขียนในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก หน้าไม้กลถูกประดิษฐ์ขึ้นในยุครณรัฐโดยคนตระกูลฉิน (琴氏 ฉินชื่อ) จากรัฐฉู่ เรื่องนี้ได้รับการยืนยันโดยหลักฐานทางโบราณคดีที่เก่าแก่ที่สุดของหน้าไม้กลซึ่งขุดค้นจากหลุมฝังศพรัฐฉู่ที่สุสาน 47 ที่ฉินเจียจุ่ย (秦家嘴) มณฑลหูเป่ย์ และมีอายุย้อนไปถึงศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาลในยุครณรัฐ (475 - 220 ปีก่อนคริสตกาล) หน้าไม้กลที่ค้นพบนี้มีความแตกต่างจากหน้าไม้กลในสมัยหลัง โดยหน้าไม้กลโบราณที่ยิงติดต่อกันได้ 2 ดอกมีการใช้ด้ามจับและกลไกดึงไปด้านหลังสำหรับติดตั้ง หน้าไม้ของราชวงศ์หมิงใช้การกลไกการติดตั้งที่ผู้ใช้ต้องดันคันโยกด้านหลังขึ้นและลงกลับไปมา แม้ว่าหน้าไม้กลแบบใช้มือถือโดยทั่วไปมีพลังการยิงน้อยและต้องใช้ยาพิษเพิ่มเติมซึ่งอาจจะเป็นสารอะโคนิทีนที่ให้พิษถึงตาย แต่ก็มีหน้าไม้กลแบบที่มีขนาดใหญ่ขึ้นมากปรากฏในยุคราชวงศ์หมิง2018
ในปี ค.ศ. 180 หยาง เสฺวียน (楊琁) ใช้หน้าไม้กลรูปแบบหนึ่งที่ขับเคลื่อนโดยการเคลื่อนที่ของล้อ:
การประดิษฐ์หน้าไม้กลมักถูกยกให้เป็นผลงานของจูกัดเหลียง แต่ความเป็นจริงแล้วจูกัดเหลียงไม่ได้เป็นผู้ประดิษฐ์ ความเข้าใจผิดนี้มีพื้นฐานมาจากบันทึกที่ระบุว่าจูกัดเหลียงได้ปรับปรุงหน้าไม้กลยิงหลายดอกp=8
ในยุคราชวงศ์หมิง มีการใช้หน้าไม้กลบนเรือ2006
แม้ว่าหน้าไม้กลจะถูกนำมาใช้ตลอดประวัติศาสตร์จีนและมีการยืนยันถึงการใช้อย่างช้าที่สุดเมื่อราชวงศ์ชิงในศตวรรษที่ 19 ในยุทธการที่รบกับชาวญี่ปุ่น แต่โดยทั่วไปหน้าไม้กลไม่ถือว่าเป็นอาวุธทางการทหารที่สำคัญ ตำราอู่เป้ย์จื้อ (武備志) ที่เขียนในศตวรรษที่ 17 ระบุว่าหน้ากลไม้เป็นที่นิยมโดยผู้คนในภาคตะวันออกเฉียงใต้ แต่ขาดอานุภาพ และลูกดอกแทบจะไม่ทำร้ายใครเลย การใช้งานหน้าไม้กลที่ระบุในตำราโดยหลักแล้วเป็นการใช้งานที่ไม่ใช่ทางการทหาร เช่น การล่าเสือ การป้องกันบ้านที่มีป้อมปราการ และใช้โดยชายและหญิงที่ขี้กลัว ในตำราเทียนกงไคอู้ (天工開物) ซึ่งเขียนในช่วงศตวรรษที่ 17 เช่นกันระบุว่าหน้าไม้กลมีประโยชน์ในการป้องกันโจรเท่านั้นp=161-162

**อ้างอิง**
 location=Singapore, Republic of Singapore- publisher=Cambridge University Press

**บรรณานุกรม**
 year=2003- isbn=0-521-60391-9- publisher=Wiley-VCH- isbn=978-0-691-13597-7.- isbn=0-304-35270-5- url=https://archive.org/details/courseofinstruct00bentrich- url=https://archive.org/details/bigbanghistoryof00brow .- url=http://muse.jhu.edu/login?auth=0&type=summary&url=/journals/technology_and_culture/v049/49.3.bachrach.html- isbn=0-521-82274-2.- url=https://www.english-heritage.org.uk/publications/dangerous-energy/- publisher=Phoenix Press- publisher=Laurel.- publisher=Oxford University Press- isbn=0-521-79158-8.- publisher=WeldenOwen.- Citation |last=Earl |first=Brian |year=1978 |title=Cornish Explosives |place=Cornwall |publisher=The Trevithick Society |isbn=0-904040-13-5.- publisher=Basil Blackwell- url=https://archive.org/details/cambridgeillustr00ebre_0 - publisher=DK Publishing.- Hadden, R. Lee. 2005.  "Confederate Boys and Peter Monkeys." Armchair General. January 2005. Adapted from a talk given to the Geological Society of America on March 25, 2004.- publisher=UCL Press Limited- url-status=dead .- year=2004.-  contribution-url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/198577/explosive- url=https://archive.org/details/gunpowderalchemy00jack .- pages=41–5.- publisher=Oxford University Press- isbn=978-0-8108-5503-8- title=Artillery An Illustrated History of its Impact- publisher=Osprey Publisher Ltd..- isbn=8791114128
*publisher=Osprey- isbn=978-0-521-60954-8- s2cid=112733319 - publisher=Reaktion Books- title=Medieval Handgonnes- publisher=University of Chicago Press.- isbn=978-0-07-052584-9
*publisher=Cambridge At The University Press- isbn=0-521-08573-X- isbn=0-521-30358-3.- year=1990- isbn=0-313-33733-0- publisher=The Crowood Press.- publisher=W. Heffer & Sons.- url=https://archive.org/details/historyofgreekfi00part - publisher=Utah State University Press.- Citation |last=Pauly |first=Roger |title=Firearms: The Life Story of a Technology |publisher=Greenwood Publishing Group |year=2004.- url=https://archive.org/details/givingupgun00noel- year=2014.- publisher=Notion Press- isbn=978-1-84383-449-6- title=New Principles of Gunnery- publisher=Routledge- publisher=Routledge- Schmidtchen, Volker (1977a), "Riesengeschütze des 15. Jahrhunderts. Technische Höchstleistungen ihrer Zeit", Technikgeschichte 44 (2): 153–173 (153–157)- Schmidtchen, Volker (1977b), "Riesengeschütze des 15. Jahrhunderts. Technische Höchstleistungen ihrer Zeit", Technikgeschichte 44 (3): 213–237 (226–228)- year=2006.- Citation|last=Turnbull|first=Stephen|year=2001|title=Siege Weapons of the Far East (1) AD 612-1300|publisher=Osprey Publishing- publisher=Osprey Publishing- isbn=1-84176-478-7- volume=III.- isbn=978-90-04-16821-3- isbn=0-313-32736-X- isbn=0-06-093564-2- citation | last = Wilkinson | first = Philip | title = Castles | publisher = Dorling Kindersley | date = 9 September 1997 | isbn = 978-0-7894-2047-3-  isbn = 0-85045-247-3- publisher=ABC-CLIO, Inc.-  isbn = 1-84037-435-7

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Build a Wooden Crossbow Popular Mechanics Plans
หมวดหมู่:หน้าไม้
หมวดหมู่:อาวุธของประเทศจีน
หมวดหมู่:สิ่งประดิษฐ์ของจีน