แผ่นดินไหวในพอร์ตวิลา พ.ศ. 2567

เมื่อเวลา 12:47:26 น. ตามเวลาท้องถิ่น (01:47:26 UTC) ของวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2567 เกิดแผ่นดินไหวขนาด link=y 7.3 ใกล้กับพอร์ตวิลา เมืองหลวงของประเทศวานูวาตู มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บอย่างน้อย 16 และ 200 คนตามลำดับ เกิดความเสียหายอย่างรุนแรงในพอร์ตวิลาและพื้นที่โดยรอบ และส่งผลให้เกิดสึนามิสูง 0

**สถานภาพทางธรณีแปรสัณฐาน**
ไฟล์:New Hebrides Plate map-fr.png|thumb|left|แผนที่แผ่นนิวเฮบริดีส (ในภาษาฝรั่งเศส)
ลักษณะทางธรณีแปรสัณฐานหลักของหมู่เกาะวานูอาตูคือNew Hebrides Trench ซึ่งเป็นแนวแผ่นเปลือกโลกลู่เข้าหากันระหว่างและแผ่นแปซิฟิกตามแนวWadati–Benioff zone พบแผ่นดินไหวทั้งระดับตื้น ปานกลาง และลึก ที่ความลึกสูงสุด km และยังเกิดการปะทุของภูเขาไฟตามแนวร่องลึกก้นสมุทรตามแนวโน้มเอียงเหนือ-ตะวันตกเฉียงเหนือและลาดลงตะวันออกเฉียงเหนือนี้ เขตมุดตัวของเปลือกโลกนี้เป็นหนึ่งในขอบเปลือกโลกที่เคลื่อนไหวมากที่สุดในโลก มีการเคลื่อนตัวอยู่ในอัตรา 0 ต่อปี
ในขณะที่หมู่เกาะรูปโค้งส่วนมากมักเกิดแผ่นดินไหวที่ความลึกปานกลางตามแนวเขตวาดาทิ–เบนิออฟที่มีความลาดเอียง 70° แต่แผ่นดินที่ติดกับd'Entrecasteaux Ridgeไม่เป็นเช่นนั้น เมื่อเกิดแผ่นดินไหวจะเกิดช่องว่างขนาดไม่เกิน km เข้าสู่เขตมุดตัวของเปลือกโลกจากทิศตะวันตก จากแบบจำลองการเคลื่อนไหวแผ่นธรณีภาคสัมพัทธ์ครอบคลุม NUVEL-1 พบว่ามีการเคลื่อนตัวเข้าหากันประมาณปีละ cm ความไม่แน่นอนนี้ซึ่งผลกระทบถึงเทือกเขาตองงา–เคอเมอเดกด้วยเกิดจากอิทธิพลของการเคลื่อนตัวออกของNorth Fiji Basin มีการศึกษาถึงแผ่นดินไหวที่มีความรุนแรงตั้งแต่ link=y ขึ้นไปตั้งแต่ พ.ศ. 2452 – 2544 ทั้ง 58 ครั้งน้อยมาก

**แผ่นดินไหว**
แผ่นดินไหวครั้งนี้เกิดห่างจากชายฝั่งEfate km United States Geological Survey (ยูเอสจีเอส) ระบุว่าแผ่นดินไหวครั้งนี้มีความรุนแรงระดับ 7.3 จากความลึก km แบบจำลองกลไกแผ่นดินไหวระบุว่าเป็นการเลื่อนตามแนวเฉียง เมื่อประกอบกับความลึกของศูนย์เกิดแผ่นดินไหว แสดงให้เห็นถึงการเลื่อนตัวภายในการเลื่อนภายในแผ่นออสเตรเลียในเขตมุดตัว ยูเอสจีเอสเสนอแบบจำลองรอยเลื่อนจำกัดสองแบบ แบบหนึ่งแสดงการแตกของรอยเลื่อนที่ลาดขึ้นทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือพร้อมกดลงทางทิศตะวันตก-ตะวันตกเฉียงใต้ อีกแบบหนึ่งเป็นรอยเลื่อนตะวันออก-ตะวันออกเฉียงเหนือที่ลาดจนเกือบตั้งฉาก โดยทั้งสองแบบมีการเคลื่อนตัวมากที่สุด m แผ่นดินไหวนี้เกิดขึ้นประมาณ 30 วินาที มีการบันทึกว่าเกิดแผ่นดินไหวตามมากกว่า 300 ครั้ง ที่ความแรงสูงสุดระดับ 6.1 เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม แผ่นดินไหวที่ความลึกปัจจุบันนี้มีความรุนแรงน้อยกว่าอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับแผ่นดินไหวขนาด 8 ที่มักจะก่อให้เกิดสึนามิที่สร้างความเสียหาย

**ผลกระทบ**
มีผู้เสียชีวิตที่ได้รับการยืนยันอย่างน้อย 12 คน และมีผู้บาดเจ็บอย่างน้อย 210 คน ในบรรดาผู้ที่ได้รับผลกระทบ มีชาวจีนเสียชีวิต 2 คน ชาวไทยเสียชีวิต 1 คน บาดเจ็บ 3 คน และชาวฝรั่งเศสเสียชีวิต 1 คน มีบุคคลหกคนที่เสียชีวิตจากแผ่นดินถล่มและอีกสี่คนเสียชีวิตจากตึกถล่ม Ishmael Kalsakau อดีตนายกรัฐมนตรีกล่าวว่าบ้านเรือนแทบทุกหลังบนเกาะเอฟาเตได้รับความเสียหาย ในพอร์ตวิลา มีอาคารอย่างน้อย 10 หลังถล่ม บางส่วนเป็นProgressive collapse อาคารที่ใช้เป็นสถานเอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศสและนิวซีแลนด์ถล่มที่ชั้นแรก ส่วนเจ้าหน้าที่สถานทูตสหรัฐอเมริกา ฝรั่งเศส นิวซีแลนด์ และออสเตรเลียอยู่ในภาวะปลอดภัย อาคารอื่นถูกทำลายบางส่วน บ้างก็ถล่มอย่างรุนแรงจนกีดขวางถนนและท่าเรือในเมือง สะพานสองแห่งถล่ม แผ่นดินไหวครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ใจกลางพอร์ตวิลากำลังพลุกพล่านไปด้วยผู้คนที่มาซื้อขายสินค้าตอนกลางวัน
เกิดเหตุดินถล่มอาคารจัดส่งสินค้าระหว่างประเทศพอร์ตวิลา ทางวิ่งและอาคารควบคุมการบินของBauerfield International Airportได้รับความเสียหายส่งผลให้เที่ยวบินจำนวนมากถูกยกเลิกจนต้องปิดสนามบินเป็นการชั่วคราวยกเว้นเที่ยวบินมนุษยธรรม 72 ชั่วโมง แผ่นดินถล่มอีกแห่งหนึ่งทับรถบัส ทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนหนึ่ง อ่างเก็บน้ำสองแห่งและโรงพยาบาลกลางพอร์ตวิลาได้รับความเสียหายจนต้องเคลื่อนย้ายผู้ป่วยไปยังค่ายทหาร นอกจากนี้ยังมีรายงานการเกิดดินถล่มในหมู่บ้านและเกาะรอบนอก สะพานสามแห่งได้รับความเสียหายจนถึงจุดที่มีความเสี่ยงสูงที่จะถล่มหากเกิดฝนตกหนัก สายไฟหลักสองเส้นได้รับความเสียหาย และยังเกิดแผ่นดินถล่มจนปิดกั้นลานจอดเครื่องบินในหมู่เกาะโดยรอบและทำลายระบบประปา
มีการตรวจพบสึนามิสูง cm สายเคเบิลเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตของวานูอาตูได้รับความเสียหายจนไม่สามารถใช้งานอินเทอร์เน็ตได้ เว็บไซต์ของรัฐบาลวานูอาตูออฟไลน์ ส่วนสายสื่อสารของตำรวจและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องใช้งานไม่ได้ วิทยุและโทรทัศน์ของบริษัทกระจายเสียงและแพร่ภาพแห่งวานูอาตูงดออกอากาศเนื่องจากอาคารออกอากาศได้รับความเสียหาย ถึงแม้ว่าจะมีปัญหาการเชื่อมต่อ ผู้คนยังคงเข้าถึงอินเทอร์เน็ตผ่านสตาร์ลิงก์ อาคารVanuatu Red Cross Societyได้รับความเสียหาย ภายในเมืองเกิดเหตุไฟฟ้าและประปาไม่ทำงาน ทำให้มีผู้ป่วยท้องร่วงเพิ่มขึ้น UNELCO ผู้ให้บริการสาธารณูปโภคหลักกล่าวว่าคาดว่าจะต้องใช้เวลาราวสองสัปดาห์เพื่อฟื้นฟูระบบประปาให้กลับสู่ภาวะปกติ ในMatasoเกิดดินถล่มทับไร่สวนจนเกิดความเสียหายต่อพืชเป็นวงกว้าง นำไปสู่ความกังวลว่าอาจจะเกิดภาวะขาดแคลนอาหาร
ยูเอสจีเอสประมาณการว่าแผ่นดินไหวครั้งนี้เป็นเหตุให้เกิดความสูญเสียทางเศรษฐกิจราวร้อยละ 1-10 ของจีดีพีวานูอาตู สำนักงานเพื่อการประสานงานด้านมนุษยธรรมแห่งสหประชาชาติประมาณการว่ามีผู้คนราว 116,000 คนได้รับผลกระทบโดยตรงจากแห่นดินไหว เทียบเท่ากับประชากรหนึ่งในสามของวานูอาตู โดยในจำนวนดังกล่าว มี 14,000 คนเป็นเด็ก ผู้คน 1,698 คนไม่มีที่อยู่อาศัย ขณะที่มี 20,000 คนต้องอยู่อาศัยโดยไม่มีน้ำ

**การตอบสนอง**
ออกประกาศแจ้งเตือนสึนามิครอบคลุมวานูอาตู ฟิจิ Kermadec Islands คิริบาส นิวแคลิโดเนีย ปาปัวนิวกินี หมู่เกาะโซโลมอน ตูวาลู และวอลิสและฟูตูนา และคาดการณ์ว่าคลื่นจะมีความสูง m. และยกเลิกประกาศไปในเวลา 14:14 น. ตามเวลาวานูอาตู สำนักงานบริหารจัดการภัยพิบัติแห่งชาติวานูอาตูประกาศให้ผู้ที่อาศัยแนวชายฝั่งหนีขึ้นพื้นที่สูง หน่วยงานภายในประเทศยกระดับการเฝ้าระวังเป็นระดับสูงสุด นักข่าวท้องถิ่นคนหนึ่งกล่าวกับเอฟบีซีนิวส์ (Fijian Broadcasting Corporation) ว่าVanuatu Mobile Forces (วีเอ็มเอฟ) และเจ้าหน้าที่ฉุกเฉินของรัฐได้ระดมกำลังโดยด่วนเพื่อช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบ  และเสริมด้วยว่า "เจ้าหน้าที่ของรัฐกำลังจัดการกับผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตจำนวนมาก" มีการจัดตั้งศูนย์คัดแยกผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตบริเวณรอบนอกหอผู้ป่วยฉุกเฉินโรงพยาบาลพอร์ตวิลา เขตธุรกิจใจกลางเมืองพอร์ตวิลาถูกปิด และประกาศให้ต้มน้ำทั่วทั้งเมือง ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2567 เจ้าหน้าที่อยู่ระหว่างประเมินขอบเขตความเสียหายและจัดลำดับความสำคัญการกู้ภัย
Charlot Salwai นายกรัฐมนตรีวานูอาตู ออกประกาศภาวะฉุกเฉินและห้ามการออกจากเคหสถานในเวลากลางคืนเป็นเวลา 7 วันและร้องขอความช่วยเหลือจากนานาชาติ ออสเตรเลีย ฝรั่งเศส นิวซีแลนด์ และสหรัฐอเมริกาได้ส่งอุปกรณ์และบุคลากรเพื่อช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมในวานูอาตู ออสเตรเลียกล่าวว่าได้สนับสนุนความพยายามในการเปิดสนามบินพอร์ตวิลาอีกครั้ง ฟิจิได้ส่งมอบความสนับสนุนและส่งเจ้าหน้าที่ด้วย แม้ว่าสนามบินในพอร์ตวิลาไม่สามารถเข้าถึงได้ บุคลากรและความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมฟิจิเข้าถึงวานูอาตูทางSanto International Airportในเกาะเอสปีรีตูซานโตแล้วคณะเดินทางเข้าไปยังพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบทางเรือ Royal Australian Air Forceได้อพยพพลเมืองออสเตรเลียที่อยู่ในวานูอาตู 148 คน ส่วนกองทัพนิวซีแลนด์อพยพชาวนิวซีแลนด์ 81 คนและพลเมืองชาติอื่น 12 คน ทหารฝรั่งเศสอพยพเด็กชาวนิวแคลิโดเนีย 20 คน เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม ซี-130 เฮอร์คิวลิสแห่งRoyal New Zealand Air Forceที่ขนทีมกู้ภัยและค้นหาในเขตเมืองซึ่งกำลังเดินทางไปวานูอาตูต้องลงจอดนูเมอาในนิวแคลิโดเนียเนื่องจากมีการแจ้งเตือนไฟไหม้เครื่องยนต์
วันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2567 นิวซีแลนด์ส่งมอบความช่วยเหลือมากกว่าเจ็ดตันพร้อมกับการส่งทีมค้นหาและกูภัยในเขตเมือง เจ้าหน้าที่กระทรวงสาธารณสุข และเจ้าหน้าที่New Zealand Red Cross ต่อมาได้ส่งโทรศัพท์ดาวเทียมและอุปกรณ์สตาร์ลิงก์ วันที่ 22 ธันวาคม สนามบินพอร์ตวิลากลับมาเปิดให้บริการเชิงพาณิชย์

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:เหตุการณ์ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2567
หมวดหมู่:แผ่นดินไหวในปี พ.ศ. 2567