กิมเสี่ยถ่าง

กิมเสี่ยถ่าง (ค.ศ. 1610? - สิงหาคม ค.ศ. 1661) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า จิน เชิ่งท่าน (w=Chin Shêng-t'an) มีชื่อเดิมว่า จิน เหรินรุ่ย (金人瑞) และยังเป็นที่รู้จักในชื่อ จิน คุ่ย (金喟) เป็นบรรณาธิการ นักเขียน และนักวิจารณ์ชาวจีน ผู้ได้รับการเรียกขานว่าเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านวรรณกรรมภาษาจีนพื้นถิ่น

**ประวัติ**
ปีเกิดของกิมเสี่ยถ่างไม่แน่ชัด โดยบางแหล่งข้อมูลระบุว่าเป็นปี ค.ศ. 1610 บ้างก็ระบุเป็นปี ค.ศ. 1608 การประมาณปีเกิดว่าเป็นปี ค.ศ. 1610 นั้นอิงจากข้อเท็จจริงที่ว่าบุตรชายของกิมเสี่ยถ่างมีอายุ 10 ปีตามการนับอายุแบบเอเชียตะวันออกในปี ค.ศ. 1641 และข้อมูลนี้เป็นที่ยอมรับโดยทั่วไปในหมู่นักวิชาการ กิมเสี่ยถ่างมีชื่อโดยกำเนิดว่าจิน เหรินรุ่ย เกิดในเมืองซูโจวซึ่งเป็นสถานที่ที่โด่งดังในด้านวัฒนธรรมและความงดงาม ครอบครัวของกิมเสี่ยถ่างอยู่ในชนชั้นขุนนางบัณฑิต แต่มักถูกรังควานจากความเจ็บป่วยและความตาย ทำให้ครอบครัวกลับมีทรัพย์สินเพียงเล็กน้อย บิดาของกิมเสี่ยถ่างเป็นบัณฑิตอย่างชัดเจน กิมเสี่ยถ่างเริ่มเรียนหนังสือค่อนข้างช้า โดยเข้าเรียนในโรงเรียนของหมู่บ้านขณะอายุ 9 ปี กิมเสึ่ยถ่างแสดงความสงสัยใคร่รู้อย่างมากและมีความคิดที่ค่อนข้างแปลก แต่ก็เป็นนักเรียนที่มีมโนธรรม  ในช่วงต้นชีวิต กิมเสี่ยถ่างใช้ชื่อรองว่า "เสี่ยถ่าง" (聖歎 เชิ่งท่าน) ซึ่งเป็นวลีจาก หลุน-ยฺหวี่ (論語) มีความหมายว่า "ปราชญ์ ขงจื๊อ ถอนใจ" กิมเสี่ยถ่างผ่านการสอบหลวงเพียงระดับล่างสุด และไม่เคยรับราชการ
ในงานเขียนของกิมเสี่ยถ่างแสดงถึงความความสนใจอย่างมากของกิมเสี่ยถ่างต่อแนวคิดของศาสนาพุทธนิกายฉาน กิมเสี่ยถ่างอ้างว่าความสนใจนี้เริ่มต้นเมื่อตนอ่านสัทธรรมปุณฑรีกสูตรครั้งแรกขณะอายุ 11 ปี ความโน้มเอียงนี้ต่อแนวคิดในศาสนาพุทธยิ่งเด่นชัดมากขึ้นหลังการล่มสลายของราชวงศ์หมิงในปี ค.ศ. 1644 ในปีนั้นและปีถัดมา กิมเสี่ยถ่างมีความรู้สึกหดหู่และเก็บตัวมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด รวมถึงยอมรับศาสนาพุทธมากขึ้นด้วยเช่นกัน จาง กั๋วกวาง (張國光) นักวิชาการในคริสต์ศตวรรษที่ 20 ระบุว่าการเปลี่ยนแปลงนี้เกิดจากการล่มสลายของการปกครองของหลี่ จื้อเฉิง (李自成) ที่มีระยะเวลาเพียงสั้น ๆ ตลอดชีวิตของกิมเสี่ยถ่าง ความสนใจในศาสนาพุทธส่งผลต่อทัศนะของกิมเสี่ยถ่าง  และกิมเสี่ยถ่างถือว่าตนเองเป็นเพียงตัวแทนของพลังนิรันดร์
บางครั้งมีการกล่าวกันว่ากิมเสี่ยถ่างยังเป็นที่รู้จักในอีกชื่อว่าจาง ไฉ่ (張采) ซึ่งเป็นความเข้าใจที่ผิดพลาดเนื่องจากสับสนกับจาง ผู่ (張溥) ที่เป็นบุคคลร่วมสมัย

**การเสียชีวิต**
ในปี ค.ศ. 1661 กิมเสี่ยถ่างเข้าร่วมกับปัญญาชนจำนวนหนึ่งในการประท้วงการแต่งตั้งข้าราชการทุจริต เหล่าผู้ประท้วงยื่นคำร้องต่อราชสำนักก่อน จากนั้นจึงดำเนินการชุมนุมสาธารณะ การกระทำนี้ถูกข้าราชการท้องถิ่นตอบโต้อย่างรวดเร็ว และกิมเสี่ยถ่างก็ถูกตัดสินโทษประหารชีวิต เหตุการณ์นี้บางครั้งเรียกว่า "การคร่ำครวญที่ศาลขงจื๊อ" (哭廟案 คูเมี่ยวอ้าน) และนำไปสู่การปราบปรามความเห็นต่างทางการเมืองเป็นเวลาหลายปีหลังจากนั้น ก่อนที่จะเสียชีวิต กิมเสี่ยถ่างพูดติดตลกว่า "การถูกตัดศีรษะเป็นสิ่งที่เจ็บปวดที่สุด แต่ด้วยเหตุใดก็ไม่ทราบสิ่งนี้จึงเกิดกับข้า นึกไม่ถึงเลย!" ในบทความปี ค.ศ. 1933 หลู่ ซฺวิ่น (鲁迅) นักเขียนชื่อดังยอมรับว่าคำพูดนี้ของกิมเสี่ยถ่างอาจเป็นคำพูดที่คนอื่นคิดขึ้น และวิจารณ์ว่าเป็น "การหัวเราะเยาะความโหดร้ายของคนขายเนื้อมนุษย์"

**ทฤษฎีวรรณกรรมและการวิจารณ์วรรณกรรม**
กิมเสี่ยถ่างมีชื่อเสียงจากการรวบรวมรายชื่อที่กิมเสี่ยถ่างเรียกว่า "六才子書" (六才子書 ลิ่วไฉจื่อชู) ได้แก่ จังจื๊อ (莊子 จฺวางจื่อ), กวีนิพนธ์ลีส่าว (離騷 หลีเซา), ซือกี่ (史記 ฉื่อจี้), กวีนิพนธ์ของโต้วโพ้ว (杜甫 ตู้ ฝู่), ไซเซีย (西廂記 ซีเซียงจี้) และ ซ้องกั๋ง (水滸傳 ฉุยหู่จฺว้าน) รายชื่อนี้ประกอบด้วยผลงานโบราณชั้นสูงอย่างลีส่าวและกวีนิพนธ์ของโต้วโพ้ว กับนวนิยายหรือบทละครภาษาจีนพื้นถิ่นที่มีต้นกำเนิดมาจากตามถนนหนทางและย่านตลาด ผลงานทั้งหกนี้ได้รับเลือกโดยพิจารณาจากคุณค่าทางวรรณกรรม ไม่ได้มาจากหลักคุณธรรม ด้วยเหตุนี้กิมเสี่ยถ่างจึงมักถูกมองว่าเป็นคนประหลาดและสร้างศัตรูจำนวนมากในหมู่นักวิชาการลัทธิขงจื๊อสายอนุรักษ์นิยมในช่วงเวลานั้น กิมเสี่ยถ่างแก้ไขปรับปรุง แสดงความคิดเห็น และเพิ่มคำนำกับหมายเหตุระหว่างบรรทัดให้กับนวนิยายชื่อดังอย่างซ้องกั๋งและสามก๊ก (三國演義 ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) กับละครในยุคราชวงศ์หยวนอย่างไซเซีย 
กิมเสี่ยถ่างมักถูกจัดกลุ่มร่วมกับเม่าจงกัง (毛宗崗 เหมา จงกาง) และจาง จู๋พัว (張竹坡) ในฐานะนักวิจารณ์/บรรณาธิการ ฉบับวิจารณ์นวนิยายสามก๊กของเม่าจงกังและบทวิจารณ์นวนิยายบุปผาในกุณฑีทอง (金瓶梅 จินผิงเหมย์) ของจาง จู๋พัวใช้วิธีตู๋ฝ่า (讀法  "วิถีเพื่ออ่าน") ในการตีความนวนิยายโดยใช้มาตรฐานคำศัพท์และการวิจารณ์ ซึ่งก่อนหน้านั้นเคยจำกัดเฉพาะกับกวีนิพนธ์และภาพจิตรกรรม นวัตกรรมนี้ช่วยยกสถานะของนวนิยายสำหรับนักอ่านชาวจีน และทำให้การเขียนนวนิยายกลายเป็นกิจกรรมที่มีหน้ามีตาสำหรับบุคคลที่มีการศึกษา

**ผลงานสำคัญ**

**ชื่อเสียงและสิ่งตกทอด**

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Chin Shen T'an (Jin Shengtan), "Preface to 'Sui Hu' Shuihu Zhuan," (translated by "T.K.C.") The China Critic  (7 March 1935):  234–235. Accessed through China Heritage Quarterly 
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ทศวรรษ 1610
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2204
หมวดหมู่:วรรณกรรมจีน
หมวดหมู่:ชาวจีนที่ถูกประหารชีวิต
หมวดหมู่:นักเขียนชาวจีน