ภาคพื้น

ภาคพื้น (theater หรือ theatre) ในการสงคราม เป็นพื้นที่ที่เกิดเหตุการณ์ทางทหารที่สำคัญหรือกำลังเกิดขึ้น ภาคพื้นอาจครอบคลุมพื้นที่น่านฟ้า พื้นที่ดิน และพื้นที่ทะเลทั้งหมดที่เกี่ยวข้องหรืออาจเกี่ยวข้องในการปฏิบัติการสงคราม

**เขตสงคราม**
เขตสงคราม (Theater of war) ในหนังสือ ว่าด้วยสงคราม ของ คาร์ล ฟ็อน เคลาเซอวิทซ์ ได้ให้คำจำกัดความของคำว่า Kriegstheater (แปลคำภาษาละตินเก่าในศตวรรษที่ 17 ว่า theatrum belli) ว่า:

**ยุทธบริเวณ**
ยุทธบริเวณ (Theater of operations, TO) เป็นพื้นที่ย่อยภายในเขตสงคราม เขตแดนของยุทธบริเวณ ถูกกำหนดโดยผู้บัญชาการที่ทำหน้าที่ควบคุมหรือให้การสนับสนุนการปฏิบัติการรบเฉพาะภายในยุทธบริเวณ
ยุทธบริเวณแบ่งออกเป็นทิศทางยุทธศาสตร์หรือภูมิภาคทางทหารขึ้นอยู่กับว่าเป็นช่วงสงครามหรือยามสงบ หน่วยบัญชาการรบรวมของกระทรวงกลาโหม (สหรัฐอเมริกา) มีหน้าที่รับผิดชอบกิจกรรมทางทหาร (การรบและนอกการรบ) ภายในพื้นที่รับผิดชอบ (Area of responsibility) ของตน

**กองทัพโซเวียตและรัสเซีย**
กองทัพโซเวียตและรัสเซียจัดหมวดหมู่พื้นที่ทางภูมิศาสตร์ขนาดใหญ่ เช่น พื้นที่ทางภูมิศาสตร์ของแผ่นดินใหญ่ที่มีพื้นที่ทางทะเล เกาะ ชายฝั่งที่อยู่ติดกัน และน่านฟ้า เป็นพื้นที่ที่เรียกว่า "ภาคพื้น" คำศัพท์ทางทหารในภาษารัสเซียสำหรับ "ภาคพื้น" คือ театр военных действий, teatr voennykh deistvii (แปลตรงตัวว่า "ภาคพื้นปฏิบัติการทางทหาร") ย่อว่า ТВД, TVD
การแบ่งเขตทางภูมิศาสตร์นี้ช่วยอำนวยความสะดวกในการวางแผนกลยุทธ์และการปฏิบัติการ ซึ่งช่วยให้สามารถปฏิบัติการทางทหารในแนวรบต่าง ๆ ได้ แนวรบได้รับการตั้งชื่อตามเขตพื้นที่ปฏิบัติการเดิม ตัวอย่างเช่น แนวรบตะวันตกเฉียงใต้ (จักรวรรดิรัสเซีย) (พ.ศ. 2457–2461) แนวรบยูเครนที่ 1 (พ.ศ. 2486–2488 ซึ่งสู้รบในยูเครน โปแลนด์ เยอรมนี และเชโกสโลวะเกีย) และแนวรบภาคเหนือ (สหภาพโซเวียต) (มิถุนายนถึงสิงหาคม พ.ศ. 2484) ในยามสงบ เนื่องจากไม่มีความเร่งด่วนในการกำหนดทิศทางเชิงกลยุทธ์ แนวรบจึงถูกเปลี่ยนให้เป็นภูมิภาคทหาร (มณฑล) ที่รับผิดชอบส่วนปฏิบัติการที่ได้รับมอบหมาย
ในปี พ.ศ. 2529 หนังสือ กำลังอำนาจทางทหารโซเวียต ของกระทรวงกลาโหมสหรัฐ ระบุพื้นที่ปฏิบัติการทางทหารภาคพื้นทวีป 10 แห่งและภาคพื้นมหาสมุทร 4 แห่ง อย่างไรก็ตาม ส่วนใหญ่เป็นเพียงพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ที่ไม่มีกองกำลังหรือสำนักงานใหญ่ ได้แก่ อเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ แอฟริกา ออสเตรเลีย แอนตาร์กติกา มหาสมุทรอาร์กติก มหาสมุทรแอตแลนติก มหาสมุทรอินเดีย และแปซิฟิก พื้นที่อื่นอีก 4 แห่ง ได้แก่ ตะวันออกไกล ตะวันตก ตะวันตกเฉียงใต้ และใต้ ได้ระบุสำนักงานใหญ่ที่จัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2522 และ 2527 ดูเหมือนว่าจะมีแผนที่จะจัดตั้งสำนักงานใหญ่ภาคตะวันตกเฉียงเหนือของกองบัญชาการทหารเลนินกราดตามคำสั่งของเจ้าหน้าที่มณฑลทหารเลนินกราดpage=15
ในรูปแบบที่ทันสมัยที่สุด กองบัญชาการสูงสุดของภาคพื้น ได้รับการสถาปนาขึ้นใหม่เป็นครั้งแรกในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2522 สำหรับตะวันออกไกล2015 แฮร์ริสันเขียนไว้ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 2020 ว่ากองบัญชาการใหม่นี้ครอบคลุมถึงมณฑลทหารตะวันออกไกลและมณฑลทหารทหารทรานส์ไบคาลpage=374 สารานุกรมทหารอย่างเป็นทางการที่ตีพิมพ์หลังจากการล่มสลายของสหภาพโซเวียต แฮร์ริสันกล่าวว่า ทัพเรือแปซิฟิกของโซเวียต กองทัพอากาศ และกองกำลังป้องกันทางอากาศยังอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของกองกำลังใหม่นี้ในเชิงปฏิบัติการ และกองบัญชาการสูงสุด "ประสานงาน" กับกองทัพเวียดนาม ลาว กัมพูชา และมองโกเลีย สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่อูลัน-อูเด ใกล้กับทะเลสาบไบคาล บริษัท RAND กล่าวในปี พ.ศ. 2527 ว่ากองกำลังทางอากาศและภาคพื้นดินของโซเวียตในมองโกเลีย อยู่ภายใต้มณฑลทหารทรานส์ไบคาล และส่วนหนึ่งขอกองทัพบกมองโกเลียและกองทัพอากาศมองโกเลียก็อยู่ภายใต้การบังคับบัญชาเช่นกันpage=17 ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2527 มีการจัดตั้งกองบัญชาการระดับสูงเพิ่มอีกสามแห่ง ได้แก่ กองบัญชาการภาคตะวันตก (บก.เลกนีซา), กองบัญชาการภาคตะวันตกเฉียงใต้ (บก.คีชีเนา) และกองบัญชาการภาคใต้ (บก.บากู)2015

**กองทัพสหรัฐ**
ไฟล์:GCCMAP.png|thumb|right|หน่วยบัญชาการรบรวมของสหรัฐ
แผนภูมิที่ 12 - การจัดหน่วยของยุทธบริเวณตามที่กำหนดไว้ในหลักนิยมของกระทรวงสงคราม พ.ศ. 2483
คำว่า ยุทธบริเวณ (Theater of operations, TO) ถูกกำหนดไว้ในคู่มือภาคสนามของอเมริกาว่าเป็นพื้นที่ทางบกและทางทะเลที่จะถูกบุกรุกหรือป้องกัน รวมถึงพื้นที่ที่จำเป็นสำหรับกิจกรรมการบริหารที่เกี่ยวข้องกับปฏิบัติการทางทหาร (แผนภูมิที่ 12) ตามประสบการณ์ของสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง มักมองว่าเป็นผืนแผ่นดินขนาดใหญ่ซึ่งจะปฏิบัติการอย่างต่อเนื่องและแบ่งออกเป็นพื้นที่หลักสองแห่ง ได้แก่ เขตหน้า (combat zone) หรือพื้นที่การสู้รบ (area of active fighting) และเขตหลัง (communications zone) หรือพื้นที่ที่จำเป็นสำหรับการบริหารพื้นที่ปฏิบัติการ (administration of the theater) เมื่อกองทัพรุกคืบ ทั้งเขตเหล่านี้และพื้นที่ที่แบ่งออกไปจะเคลื่อนตัวไปข้างหน้าสู่พื้นที่ควบคุมทางภูมิศาสตร์แห่งใหม่

**ดูเพิ่ม**
 ห้วงมิติการรบ- ภาคพื้นจีน พม่า อินเดีย- ยุทธบริเวณยุโรป- ภาคพื้นยุโรปในสงครามโลกครั้งที่สอง- หน่วยบัญชาการรบรวม- ภาคพื้นตะวันตกของสงครามกลางเมืองอเมริกา- รูปขบวนของกองทัพบกโซเวียต- กองบัญชาการภาคพื้น ของกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 url=https://books.google.com/books?id=PQN0EAAAQBAJ&dq=Far+Eastern+High+Command+1979+1984&pg=PA374- date=2015- date=1998- url-status=live
หมวดหมู่:การสงคราม