เจี่ย สื่อเต้า

เจี่ย สื่อเต้า (贾似道, 25 สิงหาคม 1213 – 9 ตุลาคม 1275) ชื่อรอง ชื่อเซี่ยน (師憲) เป็นขุนนางชาวจีน เขาเป็นอัครมหาเสนาบดี ในช่วงปลายราชวงศ์ซ่ง เป็นน้องชายต่างมารดาของพระสนมเอกของจักรพรรดิซ่งหลี่จง เขาเป็นที่โปรดปรานเป็นพิเศษจากจักรพรรดิซ่งตู้จง เขามีบทบาทสำคัญในโครงการปฏิรูปที่ดิน ในช่วงทศวรรษที่ 1260 และการรุกรานซ่งของมองโกล โดยเฉพาะในยุทธการที่เซียงหยาง และการปิดล้อมเอ้อโจว เขาถูกสังหารโดยผู้คุมที่ทางราชสำนักแต่งตั้งให้ควบคุมตัวในปี 1275

**ชีวิตในวัยเด็ก**
เจี่ย สื่อเต้า เกิดในปี 1213 เป็นบุตรชายของเจี่ยเช่อ กับหูฮูหยิน หูฮูหยินเป็นเมียน้อยของเจี่ยเช่อ เจี่ยเช่อผู้เป็นบิดาเสียชีวิตเมื่อ เจี่ย สื่อเต้า อายุ 11 ปี เมื่อเขาได้เป็น จินซื่อ ในวัย 25 ปีเมื่อปี 1238 พี่สาวต่างมารดาของเขาก็เป็นพระสนมของจักรพรรดิซ่งหลี่จง มีบรรดาศักดิ์เป็นกุ้ยเฟย

**รับราชการ**
เจี่ย สื่อเต้าเป็นอัครมหาเสนาบดี จากปี 1260 ถึง 1273 ในช่วงปลายราชวงศ์ซ่ง ตามที่บันทึกในซ่งฉื่อ ระบุว่า เจี่ย สื่อเต้า ได้ขึ้นสู่ตำแหน่งอัครมหาเสนาบดีเพราะพระสนมเจี่ย พี่สาวของเขาเป็นพระสนมคนโปรดของจักรพรรดิซ่งหลี่จง
เจี่ยเป็นที่รู้จักอย่างดีจากการแทรกแซงของเขาในยุทธการที่เซียงหยาง เมื่อเขาปกปิดสถานการณ์ที่แท้จริง (เมืองอยู่ภายใต้การโจมตีอย่างรุนแรงจากมองโกลและใกล้จะแพ้หากไม่ได้กำลังเสริม) ต่อราชสำนักซ่ง
เจี่ยมีอำนาจและอิทธิพลมากในรัชสมัยจักรพรรดิซ่งตู้จงจากการได้รับความโปรดปรานเป็นพิเศษ เนื่องจากจักรพรรดิมีพระชนมายุน้อยกว่าเจี่ยถึง 27 ปี ทุกครั้งที่เจี่ยเข้ามาประชุมขุนนาง จักรพรรดิจะลุกขึ้นเพื่อต้อนรับและเรียกเจี่ยว่า "ราชครู"
เจี่ยเริ่มต้นนโยบายเวนคืนที่ดิน ซึ่งขัดแย้งกับแนวคิดของลัทธิขงจื๊อที่เน้นการเก็บภาษีต่ำและจำกัดบทบาทของรัฐ นโยบายนี้จึงไม่เป็นที่นิยมในหมู่ผู้ศรัทธาลัทธิขงจื๊อ การสำรวจที่ดินครั้งนี้ได้รับการรับการสนับสนุนจากขุนนางหลายคน และเริ่มดำเนินการเมื่อประมาณปี 1262 ผลักดันโดยความจำเป็นทางทหารที่เร่งด่วน โดยที่ดินจำนวนมากอยู่ในมือของเจ้าที่ดินผู้ทรงอิทธิพล ซึ่งส่วนใหญ่เป็นขุนนางชั้นผู้ใหญ่ในราชสำนัก ในปี 1263 ราชวงศ์ซ่งใต้ได้ฟื้นฟูระบบกงเถียน (公田) หรือ "ที่ดินสาธารณะ" ขึ้นมาอีกครั้ง ระบบนี้กำหนดให้จำกัดจำนวนที่ดินที่บุคคลสามารถครอบครองได้ โดยที่ดินส่วนเกินจะถูกจัดหมวดหมู่ให้เป็นที่ดินสาธารณะ รายได้จากระบบ กงเถียน นำไปใช้สนับสนุนงบประมาณทางทหาร ระบบนี้ดำเนินการอยู่เป็นเวลา 12 ปี การปฏิรูปที่ดินของเจี่ย ก้าวหน้ากว่าที่หวัง หมั่งทำไว้ในสมัยราชวงศ์ฮั่น เพราะในสมัยหวัง หมั่ง รัฐยึดครองที่ดินส่วนเกินเพียง 1/3 เท่านั้น และยังมีการชดเชยค่าเสียหายบางส่วน ในทางกลับกัน การปฏิรูปของเจี่ยไม่ได้ให้ค่าชดเชย อีกหนึ่งเป้าหมายของเจี่ยคือการยกเลิกนโยบายเหอตี๋ และลดจำนวนเงินกระดาษที่หมุนเวียนอยู่ เนื่องจากนโยบาย "เหอตี๋" กำหนดให้ราชสำนักต้องซื้อธัญพืชเพิ่มขึ้น ทำให้พวกเขาต้องพิมพ์เงินกระดาษมากขึ้น ส่งผลให้เกิดภาวะเงินเฟ้อที่พุ่งสูง
ระหว่างการล้อมเมืองเอ้อโจว เจี่ย สื่อเต้า เสนอแบ่งแยกดินแดนจีนให้กับกุบไล ข่าน แต่ถูกปฏิเสธ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการสวรรคตของมงค์ ข่าน พระเชษฐาในการรบที่ยูนนาน และการเคลื่อนย้ายกองทหารจำนวนมากไปยังชายแดนเอ้อโจว กุบไล ข่านจึงเสนอข้อตกลงกับเจี่ย สื่อเต้าว่าพระองค์จะเดินทางกลับไปคาราคอรมเพื่อเข้าร่วมการประชุมคูรุลไตเนื่องจากมีข้อพิพาทเรื่องการสืบราชบัลลังก์กับอริก โบเก พระอนุชาพระองค์เล็ก
ต่อมา ในยุทธการที่อี้หู ในขณะที่ เจี่ย สื่อเต้า นำทัพจำนวน 130,000 คนมาเผชิญหน้ากับมองโกล เขากลับตื่นตระหนกและหนีออกจากสนามรบด้วยเรือลำเล็กทิ้งทหาร 130,000 คนไว้เบื้องหลัง เมื่อทหารเห็นว่าแม่ทัพทิ้งพวกเขาไปแล้ว ก็ถอยร่นอย่างโกลาหล ผลลัพธ์ก็คือกองทัพซ่งที่เหลืออยู่ถูกตีแตกพ่าย มองโกลจึงสามารถบุกต่อไปยังหลินอานเมืองหลวงได้อย่างง่ายดาย จากความพ่ายแพ้ครั้งนี้ เจี่ย สื่อเต้าถูกปลดจากตำแหน่งอัครมหาเสนาบดี

**เสียชีวิต**
ในช่วงที่เมืองหลินอาน (ปัจจุบันคือหางโจว) ใกล้จะแตกพ่าย มีการถกเถียงกันอย่างร้อนแรงถึงประเด็นที่ควรจะประหารชีวิตเจี่ย สื่อเต้า ขุนนางผู้ทรงอำนาจ เนื่องจากความล้มเหลวในการบริหารราชสำนัก จักรพรรดินีเซี่ย เต้าชิง จักรพรรดินีในจักรพรรดิซ่งหลี่จง และพระราชมารดาเลี้ยงของจักรพรรดิซ่งตู้จง ไม่เห็นด้วยกับการกระทำดังกล่าวเพราะถือว่าโหดร้าย ท้ายที่สุด ภายใต้แรงกดดันจากประชาชน ราชสำนักก็ออกประกาศเนรเทศและริบทรัพย์ของเจี่ย สื่อเต้าและครอบครัว ในที่สุด ในปี 1275 เจี่ย สื่อเต้า ถูกสังหารโดยเจิ้ง หูเฉิน ผู้คุมที่ได้รับมอบหมายจากราชสำนักให้ควบคุมตัวเขา การสังหารได้รับการเห็นชอบจากราชสำนักหรือไม่ยังไม่ชัดเจน

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 1756
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 1818
หมวดหมู่:ขุนนางจีน
หมวดหมู่:อัครมหาเสนาบดีราชวงศ์ซ่ง
หมวดหมู่:บุคคลในยุคราชวงศ์ซ่ง
หมวดหมู่:บุคคลในยุคราชวงศ์ซ่งใต้
หมวดหมู่:ขุนนางสมัยราชวงศ์ซ่ง