พระเมตตาวิหารีเถร (ปัด ธมฺมสโร)

พระเมตตาวิหารีเถร (ปัด ธมฺมสโร) นิยมเรียกว่า “หลวงพ่อปัด”  หรือ "ท่านเจ้าคุณปัด" เป็นพระเถราจารย์ที่มีชื่อเสียงของฝั่งธนบุรี อดีตเจ้าคณะตำบลคูหาสวรรค์ อดีตเจ้าอาวาสวัดคูหาสวรรค์วรวิหาร อำเภอภาษีเจริญ จังหวัดธนบุรี (ปัจจุบันแขวงคูหาสวรรค์ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร)

**ประวัติ**

**ชาติภูมิ**
ชื่อ ปัด นามสกุล เกิดวัน ต่อมาเปลี่ยนนามสกุลเป็น รัตตาคม ชาตะ วันพุธ ที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2426 (วันพระ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ปีมะแม) ณ บ้านเตาอิฐ แขวงเมืองสุพรรณบุรี (ปัจจุบันอยู่ในเขตหมู่ที่ 5 ตำบลวังหว้า อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี)
เป็นบุตรคนที่ 1 ในจำนวน 2 คน ของนายคอยเกี้ยน (ชาวจีน) นามสกุล แซ่จู กับนางแดง (ชาวไทย) นามสกุล เกิดวัน ครอบครัวบิดาประกอบอาชีพค้าขาย ส่วนมารดาประกอบอาชีพเกษตรกร

**วัยเยาว์ - วัยหนุ่ม**
วัยเยาว์ได้รับการศึกษาเบื้องต้น ภาษาจีน และคณิตศาสตร์ (ลูกคิด) จากบิดา มีหน้าที่ช่วยเลี้ยงดูน้องที่ยังเล็ก เนื่องจากมารดาต้องประกอบอาชีพเกษตรกร ส่วนบิดามีอาชีพค้าขายข้าว ต้องนำเรือบรรทุกข้าวขึ้นล่องระหว่างเมืองสุพรรณบุรี พระนครศรีอยุธยา ปทุมธานี และกรุงเทพมหานคร
จวบจนเติบโตเป็นหนุ่มจึงช่วยบิดาทำการค้าขายข้าว กระทั่งบิดาป่วยหนักแล้วถึงแก่กรรม จึงหยุดลง

**อุปสมบท**
วันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2447 (วันเสาร์ ขึ้น 11 ค่ำ เดือน 8 หลัง ปีมะโรง) บรรพชาและอุปสมบท ณ พัทธสีมาวัดพร้าว อำเภอเมือง เมืองสุพรรณบุรี โดยมี
พระครูปลื้ม เจ้าคณะแขวงศรีประจันต์ เจ้าอาวาสวัดพร้าว (หลวงพ่อปลื้มเล็ก วัดพร้าว) เป็นพระอุปัชฌาย์
พระปลื้ม วัดพร้าว (หลวงพ่อปลื้มใหญ่ วัดพร้าว) เป็นพระกรรมวาจาจารย์
พระพริ้ง วชิรสุวณฺโณ เจ้าอาวาสวัดจันทร์ (หลวงพ่อพริ้ง วัดวรจันทร์) เป็นพระอนุสาวนาจารย์ 
ได้รับฉายาทางพระพุทธศาสนาว่า ธมฺมสโร ทำ - มะ - สะ - โร

**การศึกษา**
อุปสมบทแล้วศึกษาพระธรรมวินัย วิปัสสนากรรมฐาน และอักษรสมัย รวมเป็นระยะเวลา 3 พรรษา (พ.ศ. 2447 - 2449) โดยจำพรรษาอยู่ที่วัดพร้าว อำเภอเมือง เมืองสุพรรณบุรี สมัยพระครูปลื้ม (หลวงพ่อปลื้มเล็ก) เป็นเจ้าอาวาส และจำพรรษาอยู่ที่วัดเกาะ อำเภอศรีประจันต์ เมืองสุพรรณบุรี อันเป็นวัดในถิ่นกำเนิด สมัยพระอธิการพลาย (หลวงปู่เฒ่าพลาย) เป็นเจ้าอาวาส
พ.ศ. 2450 ย้ายมาศึกษาพระปริยัติธรรมและจำพรรษาอยู่ที่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร ในสมัยพระธรรมเจดีย์ (แก้ว) และสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เข้ม ธมฺมสโร) เป็นเจ้าอาวาส 
ระหว่างจำพรรษาอยู่ที่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม พระภิกษุสด จนฺทสโร (พระมงคลเทพมุนี วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ) เป็นเพื่อนพระภิกษุชาวเมืองสุพรรณบุรี ได้ชักชวนศึกษาสมถกรรมฐาน และวิปัสสนากรรมฐาน จากพระอาจารย์ต่างๆ  
เคยออกธุดงค์ไปถึงเมืองย่างกุ้ง ประเทศพม่า และจำพรรษาอยู่ที่นั่นเป็นระยะเวลา 1 พรรษา

**สหธรรมิก**
 สมเด็จพระวันรัต (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร- พระครูบริหารบรมธาตุ (ป่วน เกสโร) วัดนางชีโชติการาม กรุงเทพมหานคร- พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร- พระครูสังวรสมาธิวัตร (ชอุ่ม ผาสุโก) วัดคูหาสวรรค์วรวิหาร กรุงเทพมหานคร- พระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) วัดเกาะ จังหวัดสุพรรณบุรี- สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (ปุ่น ปุณฺณสิริ) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร- พระธรรมเสนานี (ฟุ้ง ปุณฺณโก) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร

**ศิษย์**
 พระครูสุวรรณปัญญารัต (เซ้ง , สกล ปญฺญาพโล) วัดเกาะ จังหวัดสุพรรณบุรี

**ตำแหน่ง**

**งานปกครอง**
 พ.ศ. 2465 เป็นเจ้าอาวาสวัดชัยฉิมพลี- พ.ศ. 2470 เป็นพระอุปัชฌาย์- พ.ศ. 2472 เป็นเจ้าอาวาสวัดคูหาสวรรค์วรวิหาร พระอารามหลวง- พ.ศ. ยังไม่พบข้อมูล เป็นเจ้าคณะตำบลคูหาสวรรค์

**เจ้าอาวาสวัดชัยฉิมพลี**
พระราชสุธี (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เจ้าคณะแขวงอำเภอภาษีเจริญ จังหวัดธนบุรี ส่งพระฐานานุกรมของท่านไปปกครองวัดต่างๆ ดังนี้- ส่งพระครูปลัดป่วน เกสโร วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ไปเป็นเจ้าอาวาสวัดนางชีโชติการาม อำเภอภาษีเจริญ จังหวัดธนบุรี- ส่งพระครูสมุห์สด จนฺทสโร วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ไปเป็นเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ อำเภอภาษีเจริญ จังหวัดธนบุรี- ส่งพระครูใบฎีกาปัด ธมฺมสโร วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ไปเป็นเจ้าอาวาสวัดชัยฉิมพลี อำเภอภาษีเจริญ จังหวัดธนบุรี
รวมเวลาที่ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดชัยฉิมพลี ตั้งแต่ พ.ศ. 2465 ถึง พ.ศ. 2472 เป็นระยะเวลา 7 ปี

**เจ้าอาวาสวัดคูหาสวรรค์วรวิหาร**
วันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ.2472 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จออก ณ พระที่นั่งอัมรินทรวินิจฉัย ในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานสัญญาบัตรสมณศักดิ์ ให้พระครูสมุห์ปัด วัดชัยฉิมพลี เป็นพระครูเมตตาวิหารี ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ย้ายมาเป็นเจ้าอาวาสวัดคูหาสวรรค์วรวิหาร พระอารามหลวง ตำบลคูหาสวรรค์ อำเภอภาษีเจริญ จังหวัดธนบุรี
รวมเวลาที่ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดคูหาสวรรค์วรวิหาร ตั้งแต่ พ.ศ. 2472 ถึง พ.ศ. 2507 เป็นระยะเวลา 35 ปี

**เกียรติคุณ**
เป็นพระราชาคณะ ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ได้รับพระราชทานพัดงาสาน เป็นพัดซึ่งสร้างจากงาช้างทั้งเล่ม หน้านาง งาสาน ขอบงา คาบตับงา ด้ามงาต่อ ส้นและคอแกะเป็นบัวกลุ่ม ยอดเป็นเม็ดทรงมัณฑ์ ซึ่งพระราชทานเฉพาะพระราชาคณะผู้ทรงคุณในทางวิปัสสนาเท่านั้น 

**สมณศักดิ์**
 พ.ศ. 2464 เป็นพระฐานานุกรมใน พระราชสุธี (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) ที่ พระครูใบฎีกาปัด ธมฺมสโร- พ.ศ. 2469 เป็นพระฐานานุกรมใน พระธรรมปิฎก (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) ที่ พระครูสมุห์ปัด ธมฺมสโร- พ.ศ. 2472 เป็นพระครูสัญญาบัตร ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ในราชทินนามที่ พระครูเมตตาวิหารี- พ.ศ. 2493 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญยก ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่ พระเมตตาวิหารีเถร

**มรณภาพ**
พระเมตตตาวิหารีเถร (ปัด ธมฺมสโร) มรณภาพด้วยโรคชรา วันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2507 เวลา 01.10 น. สิริอายุ 81 ปี 4 เดือน 26 วัน อุปสมบทได้ 60 พรรษา

**อ้างอิง**

**สืบตำแหน่ง**
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2426
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2507
หมวดหมู่:เจ้าอาวาส
หมวดหมู่:เจ้าคณะตำบล
หมวดหมู่:พระราชาคณะชั้นสามัญ
หมวดหมู่:เกจิอาจารย์
หมวดหมู่:พระสงฆ์ชาวไทย
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอศรีประจันต์
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:พระเถราจารย์สายสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:ภิกษุจากวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร