กองบิน 3 วัฒนานคร

กองบิน 3 (Wing 3 Royal Thai Air Force) เป็นกองบินอากาศยานไร้คนขับ อยู่ในส่วนกำลังรบและเป็นหน่วยขึ้นตรงของกองทัพอากาศไทย ประจำการอยู่ที่ฐานบินวัฒนานคร อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2563

**ประวัติ**

**ช่วงเริ่มต้น**
กองบิน 3 กองทัพอากาศ มีจุดเริ่มต้นมาจากการยกฐานะกองบินทหารบก ขึ้นเป็นกรมอากาศยานทหารบก เมื่อวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2461 และแบ่งส่วนราชการภายในออกเป็นดังนี้- กองบินทหารบก แบ่งออกเป็น กองบินใหญ่ทหารบก 3 กองบิน ตั้งอยู่ที่ดอนเมือง คือ
** กองบินใหญ่ทหารบกที่ 1 (ประจำการเครื่องบินขับไล่)
** กองบินใหญ่ทหารบกที่ 2 (ประจำการเครื่องบินตรวจการณ์)
** กองบินใหญ่ทหารบกที่ 3 (ประจำการเครื่องบินทิ้งระเบิด)- โรงเรียนการบินทหารบก- โรงงานของกรมอากาศยานทหารบก
ต่อมาในปี พ.ศ. 2463 กองบินใหญ่ทหารบกที่ 3 มีความจำเป็นต้องหาที่ตั้งใหม่เนื่องจากขนาดและภารกิจของกองบินทั้งในด้านยุทธศาสตร์และยุทธวิธี โดยเลือกที่ตั้งที่ ตำบลหนองบัวศาลา อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา และในวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2464 เปลี่ยนชื่อจาก กองบินใหญ่ทหารบกที่ 3 เป็น กองบินใหญ่ที่ 3 จากนั้นเมื่อวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2469 ได้เปลี่ยนอัตราการจัดใหม่ เปลี่ยนชื่อเป็น กองบินน้อยที่ 2 อยู่ในที่ตั้งเดิมจังหวัดนครราชสีมา ประกอบด้วยอัตรากำลัง 3 ฝูงบิน มีพันตรีหลวงเทวัญอำนวยเดช เป็นผู้บังคับกองบิน
จากนั้น พ.ศ. 2478 กรมอากาศยานทหารบกได้ยกฐานะขึ้นเป็น กรมทหารอากาศ ขณะที่กองบินน้อยที่ 2 ได้เปลี่ยนเป็น กองบินน้อยที่ 3 โดยมีนายร้อยเอกหลวงอิศรางกรูเสนีย์ (หมอมหลวงแช่ม อิศรางกรู ณ อยุธยา) ดำรงตำแหน่งผู้บังคับกองบินจนถึงปี พ.ศ. 2484 กระทั่งกรมทหารอากาศได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น กองทัพอากาศเมื่อปี พ.ศ. 2480 และแยกตัวออกมาจากกองทัพบก ทำให้จำเป็นต้องหาที่ตั้งของกองบินใหม่ เนื่องจากพื้นที่เดิมเป็นของกองทัพบก ในพื้นที่จังหวัดนครราชสีมาจึงได้มีการสร้างฐานบินของกองทัพอากาศขึ้นใหม่ที่ตำบลทุ่งกุดทอง อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา
ระหว่างปี พ.ศ. 2483 - 2484 ได้เกิดกรณีพิพาทอินโดจีนฝรั่งเศส กองบินน้อยที่ 3 ได้สนับสนุนกำลังจำนวน 1 ฝูงบินไปประจำการที่สนามบินจังหวัดปราจีนบุรี และสนามบินจังหวัดอุบลราชธานี เพื่อสนับสนุนการราบของกองทัพภาคบูรพา และปฏิบัติการจนได้รับเครื่องหมายเชิดชูเกียรติสายโยงยศไหมสีเขียว
ระหว่างปี พ.ศ. 2484 - 2488 ได้เกิดสงครามมหาเอเชียบูรพา โรงเรียนการบินได้ย้ายที่ตั้งจากดอนเมืองไปรวมกับที่ตั้งของกองบินน้อยที่ 3 แต่ยังคงแยกสายการบังคับบัญชา และกองบินน้อยที่ 3 ได้ส่งกำลังไปร่วมกับฝูงบินผสมหลายแห่ง ปฏิบัติการจนกระทั้งสิ้นสุดสงครามจึงได้กลับมายังที่ตั้ง และในปี พ.ศ. 2492 กองทัพอากาศได้โอนกิจการภายในหน่วยของกองบินน้อยที่ 3 ให้กับโรงเรียนการบินทั้งหมด ทำให้กองบินน้อยที่ 3 ไม่เหลืออัตรากำลัง เหลือเพียงโครงสร้าง

**ช่วงที่ 2**
เฮลิคอปเตอร์แบบที่ 5 ที่เคยประจำการในกองบิน 3 ช่วงปี พ.ศ. 2510-2520
กองบินน้อยที่ 3 ถูกจัดอัตราขึ้นมาอีกครั้งในชื่อกองบิน 3 ในปี พ.ศ. 2510 โดยการโอนอัตราอากาศยานและเจ้าหน้าที่ รวมถึงเฮลิคอปเตอร์จากกองบิน 6 ฝูงบิน 63 มาตั้งเป็นขึ้นเป็น กองบิน 3 ฝูงบิน 31 และฝูงบิน 33 ตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2510
ต่อมา พ.ศ. 2512 กองทัพอากาศได้สั่งการให้กองบิน 3 ย้ายจากดอนเมืองไปยังที่ตั้งปกติ ณ ฐานบินนครราชสีมาเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2512 และมีคำสั่งให้ฝูงบิน 33 ยุบรวมกับฝูงบิน 31 และปลดประจำการเฮลิคอปเตอร์แบบที่ 5 เอช-43 บี ฮัสกี ให้เหลือเพียง 2 ฝูงบินคือฝูงบิน 31 ประจำการเฮลิคอปเตอร์แบบที่ 4 จำนวน 1 ฝูง และฝูงบิน 32 ประจำการเฮลิคอปเตอร์แบบที่ 6 จำนวน 1 ฝูง
กองบิน 3 ถูกยุบเลิกการปฏิบัติการในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2520 และโอนฝูงบิน 31 และ 32 ไปประจำการที่กองบิน 2 

**ยุคปัจจุบัน**
ในปี พ.ศ. 2563 กองทัพอากาศได้ปรับปรุงอัตรากำลังของกองทัพอากาศเพื่อจัดตั้งกองบิน 3 ขึ้นมาอีกครั้งเพื่อรองรับภารกิจที่เพิ่มมากขึ้น โดยมีภารกิจหน้าที่ในการใช้กำลังทางอากาศ มีผู้บังคับการกองบิน 3 เป็นผู้บังคับบัญชา

**การจัดหน่วย**
กองบิน 3 แบ่งส่วนการบริหารราชการภายใน ดังนี้

**ส่วนอำนวยการ**
 กองบังคับการ 
** แผนกธุรการ
** แผนกกำลังพล
** แผนกการข่าว
** แผนกยุทธการ
** แผนกส่งกำลังบำรุง
** แผนกิจการพลเรือน
** ฝ่ายเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
** หมวดจัดหา- แผนกการเงิน

**ฝูงบิน**
ฝูงบิน 301 "Firefox"
**หมวดสนับสนุน
**ฝ่ายบริหารการฝึกศึกษา
**ฝ่ายการข่าวเฝ้าตรวจและลาดตระเวน
**ฝ่ายยุทธการและการฝึก
*ฝูงบิน 302 "Wolfpack"
**หมวดสนับสนุน
**ฝ่ายการข่าวเฝ้าตรวจและลาดตระเวน
**ฝ่ายยุทธการ
**ฝ่ายการช่าง
**ฝ่ายสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์
**ฝ่ายสรรพาวุธอิเล็กทรอนิกส์
**หมวดคลังพัสดุ
*ฝูงบิน 303
**หมวดสนับสนุน
**ฝ่ายการข่าวเฝ้าตรวจและลาดตระเวน
**ฝ่ายยุทธการ
**ฝ่ายการช่าง
**ฝ่ายสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์
**ฝ่ายสรรพาวุธอิเล็กทรอนิกส์
**หมวดคลังพัสดุ

**กองพัน**
 กองพันทหารอากาศโยธิน กองบิน 3
** กองบังคับการกองพัน
** กองร้อยทหารอากาศโยธิน
** กองร้อยทหารต่อสู้อากาศยาน
** กองร้อยรักษาการณ์
** กองร้อยสนับสนุน

**กองร้อย**
 กองร้อยสารวัตรทหาร
** หมวดสารวัตรทหาร
** หมวดรักษาการณ์
** หมวดควบคุมและรักษาความปลอดภัย
** เรือนจำ

**ส่วนสนับสนุน**
 แผนกสนับสนุนการบิน 
** ฝ่ายข่าวอากาศ
** ฝ่ายบังคับการพิน- กองเทคนิค 
** ฝ่ายจัดดำเนินงานและควบคุมมาตรฐาน
** แผนกช่างอากาศ
** แผนกสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์
** แผนกสรรพาวุธ
** แผนกสนับสนุนการวิจัยและทดสอบ
** หมวดบริการเชื้อเพลิง- โรงพยาบาลกองบิน - แผนกช่างโยธา 
** ฝ่ายอาคาร
** หมวดโยธา
** ฝ่ายสาธารณูปการ
** หมวดดับเพลิงและกู้ภัย
** หมวดคลังพัสดุ- แผนกขนส่ง 
** ฝ่ายพาหนะ
** หมวดขนส่ง
** หมวดซ่อมบำรุง
** หมวดคลังพัสดุ- แผนกพลาธิการ - แผนกสวัสดิการ

**อากาศยาน**

**อดีตอากาศยาน**
อากาศยานที่เคยประจำการในกองบิน 3 ก่อนจะถูกปลดประจำการหรือโอนไปสังกัดกองบินอื่น ประกอบไปด้วย- เฮลิคอปเตอร์แบบที่ 4 ซิคอร์สกี เอช-34- เฮลิคอปเตอร์แบบที่ 5 เอช-43 บี ฮัสกี- เฮลิคอปเตอร์แบบที่ 6 ยูเอช-1 ไอระควอย

**ที่ตั้ง**
 กองบิน 3 มีที่ตั้งอยู่ที่ฐานบินวัฒนานคร อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว
** ฝูงบิน 301 มีที่ตั้งอยู่ที่ฐานบินวัฒนานคร อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว
** ฝูงบิน 302 มีที่ตั้งอยู่ที่ฐานบินตาคลี อำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์
** ฝูงบินอิสระปฏิบัติราชการสนาม 306 (ตราด) มีที่ตั้งอยู่ที่ฐานบินตราด อำเภอเมืองตราด จังหวัดตราด

**ภารกิจ**

**ด้านการทหาร**
กองบิน 3 เป็นหน่วยขึ้นตรงของกองทัพอากาศที่ดูแลปฏิบัติการที่ใช้งานอากาศยานไร้คนขับ โดยมีความพร้อมทั้งด้านการทำการบินและการบำรุงรักษาอากาศยานไร้คนขับของกองทัพอากาศให้มีความพร้อมในการสนับสนุนปฏิบัติการทางอากาศ

**ด้านพลเรือน**
กองบิน 3 ได้ส่งอากาศยานไร้คนขับเข้าร่วมปฏิบัติงานช่วยเหลืองานด้านพลเรือนหลากหลายภารกิจ เช่น- ภารกิจสนับสนุนการดับเพลิงไหม้ ส่งอากาศยานไร้คนขับในหมวดอากาศยานไร้คนขับ กองพันทหารนาวิกโยธิน กองบิน 3 สนับสนุนภาพถ่ายทางอากาศในภารกิจการดับเพลิงไหม้บ่อขยะในพื้นที่ตำบลหนองบอน อำเภอเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว ในวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2566- ภารกิจสนับสนุนการเฝ้าระวังอุทกภัยในพื้นที่สระแก้ว โดยใช้อากาศยานไร้คนขับแบบ RTAF U1 ในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว- ภารกิจสนับสนุนการอำนวยความสะดวกการจราจรช่วงปีใหม่ร่วมกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว- ภารกิจสนับสนุนพื้นที่ปฏิบัติการฝนหลวงของกรมฝนหลวงและการบินเกษตร ในช่วงเดือนมิถุนายน - สิงหาคม

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 name=กองบิน 3 UAV Wing of Excellence
หมวดหมู่:ค่ายทหารในจังหวัดสระแก้ว
3
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอวัฒนานคร