กองบัญชาการศึกษา สำนักงานตำรวจแห่งชาติ

กองบัญชาการศึกษา (Police Education Bureau) เป็นหน่วยงานในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ มีหน้าที่ดูแลงานด้านการสอบ การศึกษา รวมถึงการฝึกอบรมทั้งทางทฤษฎีและยุทธวิธี ให้กับเจ้าหน้าที่ตำรวจในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ

**ประวัติ**

**การศึกษาของตำรวจช่วงแรก**
งานด้านการศึกษาของตำรวจนั้น มีจุดเริ่มต้นมาจากการตั้งโรงเรียนนายร้อยตำรวจชั่วคราว ที่กองตำรวจภูธร มณฑลนครราชสีมา ตั้งอยู่บริเวณประตูชัยณรงค์ และได้รับการลงพระปรมาภิไธยจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนนายร้อยตำรวจอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 19 เมษายน พ.ศ. 2445 จากนั้น ในวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2470 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จพระราชดำเนินมาเยี่ยมโรงเรียนพลตำรวจ พร้อมทั้งลงลายพระราชหัตถเลขาและพระราชทานคำแนะนำในการให้การศึกษาในโรงเรียนพลตำรวจ ถือได้ว่าเป็นอีกพระองค์ที่ให้ความสำคัญกับการศึกษาของตำรวจไทย
ต่อมาได้มีการก่อตั้ง กองการศึกษา เมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2491 เป็นหน่วยงานระดับกองบังคับการที่ขึ้นตรงต่อกรมตำรวจ ตั้งอยู่ที่กรมตำรวจ ปทุมวัน พร้อมกันกับการก่อตั้งโรงเรียนพลตำรวจ 1-9 ภายใต้กองบังคับการตำรวจภูธรเขตต์ 1-9 กองบัญชาการตำรวจภูธร จากนั้นในปี พ.ศ. 2495 กรมตำรวจได้ยกฐานะกองจเรตำรวจขึ้นเป็นกองบัญชาการ และให้กองการศึกษาเข้าเป็นส่วนหนึ่งของกองบัญชาการจเรตำรวจ และมีการก่อตั้งโรงเรียนสืบสวน กรมตำรวจ เพื่อให้ความรู้และวิทยาการในศาสตร์ของตำรวจตามแนวคิดของ พลตำรวจเอก เผ่า ศรียานนท์ ประกอบด้วยหลักสูตรต่าง ๆ เช่น นิติเวชวิทยา การพิสูจน์หลักฐาน การสืบสวนสอบสวน การบริหารงาน และยุทธวิธีของตำรวจ และเริ่มต้นการอบรมหลักสูตรแรก คือ หลักสูตรการสืบสวนคดีอาญา เมื่อวันที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2494 และได้ให้ความรู้แก่ตำรวจจนส่งผลให้การปฏิบัติงานดีขึ้น ซึ่งรวมไปถึงให้ความรู้และฝึกอบรมให้กับหน่วยงานที่ต้องปฏิบัติงานร่วมกันอีกหลายหน่วย เช่น กรมการปกครอง กรมศุลกากร กรมสรรพสามิต กระทรวงสาธารณสุข ทหารบก ทหารเรือ และทหารอากาศ

**ก่อตั้งกองบัญชาการศึกษา**
ในปี พ.ศ. 2503 กองการศึกษา ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น กองบัญชาการศึกษา และย้ายที่ตั้งไปที่ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม ซึ่งการยกฐานะดังกล่าวก็เพื่อเพิ่มศักยภาพในการอำนวยการและให้การศึกษาแก่ตำรวจภายในกรมตำรวจ รักษามาตรฐานการปฏิบัติงานและรวมหน่วยงานด้านการศึกษาของตำรวจมาอยู่ในสังกัด ประกอบไปด้วย
# แผนกขึ้นตรงต่อกองบัญชาการศึกษา
# กองอํานวยการศึกษา
# โรงเรียนสืบสวน
# กองกํากับการโรงเรียนนายร้อยตํารวจ
# กองกํากับการโรงเรียนนายสิบตํารวจ 
# กองกํากับการโรงเรียนตํารวจนครบาล 
# กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 1-4
# กองร้อยประจํากองบัญชาการ
ในปี พ.ศ. 2514 กองบัญชาการศึกษาได้มีการปรับโครงสร้างหน่วยงานเป็นครั้งแรก โดยยกโรงเรียนนายร้อยตำรวจขึ้นเป็นกองบังคับการในสังกัด และเพิ่มจำนวนกองกำกับการโรงเรียนตำรวจภูธรขึ้นเป็น 9 โรงเรียน ประกอบไปด้วย
# กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 1 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดสระบุรี
# กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 2 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดชลบุรี
# กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 3 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดนครราชสีมา
# กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 4 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดขอนแก่น
# กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 5 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดลําปาง
# กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 6 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดนครสวรรค์
# กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 7 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดนครปฐม
# กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 8 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดสุราษฎร์ธานี
# กองกํากับการโรงเรียนตํารวจภูธร 9 ตั้งอยู่ ณ จังหวัดยะลา
กองบัญชาการศึกษาได้ย้ายที่ตั้งมาอยู่ที่ศูนย์บรรเทาสาธารณภัย กรมตำรวจ เมื่อปี พ.ศ. 2527 ซึ่งเวลานั้นพื้นที่มิได้ถูกใช้งาน เป็นที่รกร้าง มีเทวรูปประดิษฐานอยู่ 2 องค์ คือ พระพรหม และพระอิศวร จึงได้บุกเบิกพื้นที่และใช้เป็นที่ตั้งของกองบัญชาการศึกษา ในระหว่างนั้น ได้มีการปรับโครงสร้างของหน่วยงานเป็นครั้งที่สองคือปี พ.ศ. 2528 ให้ยกเลิกโรงเรียนสืบสวน และตั้งเป็น สถาบันพัฒนาข้าราชตำรวจ เพื่อให้ตรงกับบทบาทหน้าที่ที่ครอบคลุมในทุกด้านมากขึ้น
ในปี พ.ศ. 2535 กองบัญชาการศึกษาได้ปรับโครงสร้างหน่วยงานเป็นครั้งที่สี่ โดยแยกเอากองบังคับการโรงเรียนนายร้อยตำรวจออกมาเพื่อแยกออกไปเป็นโรงเรียนนายร้อยตำรวจ มีสถานะเทียบเท่ากองบัญชาการ และเกิดการเปลี่ยนแปลงอีกในปี พ.ศ. 2539 ยกฐานะแผนกอำนวยการขึ้นเป็นกองกำกับการ และตั้ง สถาบันส่งเสริมงานสอบสวน ที่ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม และขึ้นตรงกับกองบัญชาการศึกษา เพื่อควบคุมดูแลและรับผิดชอบเกี่ยวกับงานสอบสวนของตำรวจ รวมถึงงานด้านใบอนุญาตวิชาชีพพนักงานสอบสวนของตำรวจเพื่อสร้างมาตรฐานการทำงานของตำรวจ

**จากรมตำรวจสู่สำนักงานตำรวจแห่งชาติ**
จากนั้นในปี พ.ศ. 2541 กรมตำรวจ กระทรวงมหาดไทย ถูกถ่ายโอนไปตั้งเป็น สำนักงานตำรวจแห่งชาติ สังกัดภายใต้นายกรัฐมนตรี ส่งผลให้กองบัญชาการศึกษาได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
ในปี พ.ศ. 2548 ได้ยกเลิกกองอำนวยการศึกษา และตั้งเป็นกองอำนวยการและมาตรฐานการศึกษา และได้โอนกองการสอบที่สังกัดอยู่กับสำนักงานกำลังพลให้มาขึ้นกับกองบัญชาการศึกษา จัดตั้ง ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ ยกเลิกกองกำกับการโรงเรียนตำรวจนครบาลและตั้งเป็น ศูนย์ฝึกอบรมตำรวจกลาง ถ่ายโอนกองกำกับการโรงเรียนตำรวจภูธรภาค 1-9 ภายในสังกัดให้ไปขึ้นอยู่กับตำรวจภูธรภาค 1-9 และให้สถาบันส่งเสริมงานสอบสวนไปสังกัดสำนักงานกฎหมายและสอบสวน ทำให้กองบัญชาการศึกษาเองมีโครงสร้างภายในดังนี้
# กองอํานวยการและมาตรฐานการศึกษา
# กองการสอบ
# ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ
# ศูนย์ฝึกอบรมตํารวจกลาง
# สถาบันพัฒนาข้าราชการตํารวจ
จากนั้นในปี พ.ศ. 2552 กองบัญชาการศึกษาได้ยกเลิก กองอํานวยการและมาตรฐานการศึกษา เพื่อแยกส่วนงานออกมาเป็น กองบังคับการอำนวยการ และสำนักการศึกษาและประกันคุณภาพ ได้ยกเลิกสถาบันพัฒนาข้าราชการตำรวจ ตั้งเป็น วิทยาลัยการตำรวจ ยกเลิก ศูนย์ฝึกอบรมตำรวจกลาง ตั้งเป็น กองบังคับการฝึกอบรมตำรวจกลาง และได้รับ สถาบันฝึกอบรมระหว่างประเทศว่าด้วยการดำเนินการให้เป็นไปตามกฎหมาย (The International Law Enforcement Academy: ILEA) มาอยู่ในสังกัดซึ่งเดิมขึ้นตรงต่อสำนักงานตำรวจแห่งชาติ อีกทั้งได้จัดตั้ง กลุ่มงานอาจารย์มาเป็นหน่วยขึ้นตรงต่อกองบัญชาการศึกษา
ในปี พ.ศ. 2558 ได้มีการโอนสถาบันฝึกอบรมระหว่างประเทศว่าด้วยการดำเนินการให้เป็นไปตามกฎหมาย (ILEA) ให้กลับคืนไปขึ้นตรงต่อสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เนื่องจากเป็นหน่วยงานระหว่างประเทศ และมีบุคลากรต่างชาติในสังกัด หากประสานงานกับผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติโดยตรงจะสะดวกกว่า จากนั้นได้มีการก่อตั้งศูนย์ฝึกยุทธวิธีตำรวจกลางขึ้นมา และให้ขึ้นตรงต่อกองบัญชาการศึกษา เพื่อใช้ในการฝึกและพัฒนาทักษะด้านต่าง ๆ อย่างครบวงจรให้กับเจ้าหน้าที่ตำรวจ โดยเฉพาะด้านยุทธวิธี

**โครงสร้าง**
กองบัญชาการศึกษา ประกอบด้วยโครงสร้างหน่วยงาน ดังนี้- กองบังคับการอำนวยการ (บก.อก.) — ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 100 ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
** ฝ่ายอำนวยการ 1 (ธุรการและกำลังพล)
** ฝ่ายอำนวยการ 2 (นโยบายและแผน/งบประมาณ)
** ฝ่ายอำนวยการ 3 (การเงิน/ส่งกำลังบำรุง)
** ฝ่ายอำนวยการ 4 (กฎหมายและวินัย)
** ฝ่ายอำนวยการ 5 (การต่างประเทศ)
** ฝ่ายอำนวยการ 6 (ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ)
** ศูนย์ส่งเสริมจริยธรรมและพัฒนาคุณธรรม (ส่งเสริมจริยธรรมและพัฒนาคุณธรรม)- สำนักการศึกษาและประกันคุณภาพ (สศป.) — ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 100 ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
** ฝ่ายอำนวยการ 
** ฝ่ายยุทธศาสตร์การศึกษา 
** ฝ่ายพัฒนาหลักสูตร 1 
** ฝ่ายพัฒนาหลักสูตร 2
** ฝ่ายมาตรฐานและประกันคุณภาพ 1
** ฝ่ายมาตรฐานและประกันคุณภาพ 2 
** ฝ่ายวิชาการประกันคุณภาพ- วิทยาลัยการตำรวจ (วตร.) — ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 100 ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
** ฝ่ายอำนวยการ
** ฝ่ายบริหารการฝึกอบรม
** ฝ่ายกิจการการฝึกอบรม
** ฝ่ายวิทยบริการ
** ฝ่ายวิจัยและพัฒนา- กองบังคับการฝึกอบรมตำรวจกลาง (บก.ฝรก.) — ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 189 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม 73170
** ฝ่ายอำนวยการ 
** ฝ่ายบริการการฝึกอบรม 
** ฝ่ายปกครองและกิจการการฝึกอบรม - กองการสอบ (กส.) — ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 100 ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
** ฝ่ายอำนวยการ
** ฝ่ายแผนการสอบ
** ฝ่ายจัดการสอบ
** ฝ่ายวิชาการสรรหา- กลุ่มงานอาจารย์ (กอจ.) — ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 100 ชั้น 2 อาคารวิทยาลัยการตำรวจ ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
** งานธุรการ
** กลุ่มวิชาสืบสวน/สอบสวน/กฎหมาย
** กลุ่มวิชาความมั่นคงและกิจการพิเศษ
** กลุ่มวิชาป้องกันปราบปราม/จราจร
** กลุ่มวิชาบริหารงานตำรวจ
** กลุ่มวิชาทั่วไป- ศูนย์ฝึกยุทธวิธีตำรวจกลาง (ศยก.) — ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 888 หมู่ 14 ตำบลหนองสาหร่าย อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา
** ฝ่ายอำนวยการ 
** ฝ่ายสนับสนุนการฝึก 
** ฝ่ายวิทยบริการ 
** ฝ่ายควบคุมการฝึก

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
หมวดหมู่:หน่วยงานในสังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติ