ค่ายผู้อพยพหนองเสม็ด

ค่ายผู้อพยพหนองเสม็ด หรือ ศูนย์พักพิงหนองเสม็ด (Nong Samet Refugee Camp, หรือรู้จักในชื่อ 007 หรือ ฤทธิเสน) ตั้งอยู่ที่บ้านหนองเสม็ด อำเภอโคกสูง จังหวัดสระแก้ว เป็นค่ายผู้ลี้ภัยบริเวณชายแดนไทย–กัมพูชา และทำหน้าที่เป็นฐานอำนาจของแนวร่วมปลดปล่อยชาติเขมร (KPNLF) จนกระทั่งถูกกองทัพเวียดนามทำลายในช่วงปลายปี พ.ศ. 2527

**การก่อตั้งค่าย**
ผู้ลี้ภัยเริ่มเข้ามาในประเทศไทยเป็นจำนวนมากหลังจากที่เวียดนามรุกรานกัมพูชาในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2521 และบังคับให้เขมรแดงออกจากอำนาจ นิคมผู้ลี้ภัยได้รับการจัดตั้งขึ้นใกล้หมู่บ้านหนองเสม็ดของประเทศไทยในช่วงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2522 และได้รับการจัดส่งความช่วยเหลือด้านอาหารชุดแรกในวันที่ 11 ตุลาคม66
เดิมที ค่ายนี้เรียกว่า ชุมรุมทเม็ย (Chumrum Thmei) (แปลว่า 'ค่ายใหม่') เพื่อแยกความแตกต่างจากค่ายหมากมุ่นซึ่งเป็นคู่แข่งกัน ซึ่งรู้จักกันในชื่อ ชุมรุมจะส์ (Chumrum Chas) (แปลว่า 'ค่ายเก่า') ต่อมา หนองเสม็ดได้เปลี่ยนชื่อเป็น "007" "เนื่องจากมีแผนการร้ายมากมาย" และในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2523 ได้รับการขนานนามว่า ริดสะเลน (Rithysen) ตามชื่อวีรบุรุษพื้นบ้านชาวเขมร "ที่รอดชีวิตมาได้เมื่อพี่น้องของเขาถูกกินโดยยักษ์กินเนื้อคน และหลอกล่อลูกสาวของยักษ์กินเนื้อคน"

**การปกครองโดยขุนศึกชาวกัมพูชา**
ศูนย์พักพิงหนองเสม็ดเดิมตั้งอยู่ในเขตชายแดนไทย ห่างจากหมากมุ่นไปทางตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ 1 กิโลเมตร และห่างจากค่ายผู้อพยพหนองจานไปทางตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ 2 กิโลเมตร แทบจะในทันที ค่ายทั้งสามแห่งนี้ถูกครอบงำโดยขุนศึกอิสระ ซึ่งมีกองโจรจากการแตกทัพและมีอาวุธไม่เพียงพอหลายร้อยคนคอยควบคุมกิจกรรมทางการค้าและจัดการแจกจ่ายอาหารให้กับพลเรือนในค่ายแผงขายของตลาดนัด ค่ายผู้ลี้ภัยหนองเสม็ด พ.ค. 2527
ผู้นำคนแรกของค่ายคือ ลอง ริเธีย อดีตพันเอกทหารราบในกองพลที่ 7 กองทัพแห่งชาติเขมร (FANK) ซึ่งรวบรวมทหารจากหน่วยนั้นหลายร้อยนาย และในวันที่ 5 ตุลาคม เขาได้ก่อตั้ง ขบวนการปลดปล่อยแห่งชาติอังกอร์ (เรียกอีกอย่างว่า เขมรอังกอร์)
ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2522 อิน-สาข่าน อดีตนายทหารที่อีกคนจากกองทัพแห่งชาติเขมร (FANK) ที่อาศัยอยู่ที่ชายแดนตั้งแต่ปี พ.ศ. 2518 ประกาศตนเป็นผู้นำของค่ายบ้านหนองเสม็ด เขาตระหนักได้อย่างรวดเร็วว่าจำนวนประชากรพลเรือนในค่ายจะเป็นตัวกำหนดฐานอำนาจของเขา และสนับสนุนตลาดชายแดนที่เฟื่องฟูซึ่งผู้ลักลอบขนของเถื่อนนำสินค้าที่มีความต้องการสูงเข้ามาขายในกัมพูชาที่เต็มไปด้วยผู้คนที่ยากจน ในเวลาอันสั้น ตลาดของหนองเสม็ดดึงดูดพ่อค้าและผู้ค้าในตลาดมืดหลายพันคน รวมถึงมัคคุเทศก์และยามที่จำเป็นในการขนส่งสินค้าและเงินสดในพื้นที่ที่เกือบจะไร้กฎหมายนี้ ทองคำและอัญมณีล้ำค่ามักถูกใช้แทนเงินตราที่ชายแดน และทหารของอิน-สาข่าน มักทำหน้าที่เป็นผู้คุ้มกันความปลอดภัย
ในตอนแรก อิน-สาข่าน รายงานต่อคณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ (ICRC) ว่าค่ายแห่งนี้มีประชากรอย่างน้อย 200,000 คน และหน่วยงานบรรเทาทุกข์ได้จัดหาอาหารและน้ำให้กับผู้คน 180,000 คน จนกระทั่งในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2522 เมื่อเจ้าหน้าที่บรรเทาทุกข์ได้ยินมาว่าอาหารจำนวนมากถูกขุนศึกกักตุนไว้ ในเวลานี้ สถานการณ์ที่ชายแดนยังคงโกลาหลเกินกว่าที่จะสำรวจสำมะโนประชากรอย่างถูกต้องหรือท้าทาย อิน-สาข่าน ได้

**การแข่งขันกับค่ายข้างเคียง**
การแข่งขันกับค่ายบ้านหนองจาน และค่ายโนนหมากมุ่นที่อยู่ใกล้เคียงทำให้เกิดความรุนแรงด้วยอาวุธบ่อยครั้ง อิน-สาข่าน ยังต้องปกป้องค่ายจากเขมรแดงซึ่งเปิดฉากโจมตีเมื่อวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2523 จากพนมชาดที่อยู่ใกล้เคียง ประชากรในค่ายถูกอพยพออกไป แต่หลังจากการโจมตีผู้ลี้ภัยก็กลับมายังค่ายอย่างรวดเร็ว
ในช่วงปลายเดือนมกราคม พ.ศ. 2523 ICRC และ UNICEF พยายามที่จะหลีกเลี่ยงการช่วยเหลือผ่าน อิน-สาข่าน และแจกจ่ายอาหารโดยตรงให้กับประชากรในค่ายหนองเสม็ด (ซึ่งปัจจุบันประเมินว่ามีประมาณ 60,000 คน) อย่างไรก็ตาม หากไม่ได้รับความร่วมมือจากขุนศึก การดำเนินการดังกล่าวก็แทบจะเป็นไปไม่ได้เลย 68 นอกจากนี้ ยังปรากฏว่าชาวหนองเสม็ดจำนวนมากถูกบีบบังคับให้ต้องไปรับอาหารในค่ายบ้านหนองจานเพราะกองกำลังของ อิน-สาข่าน ยึดปันส่วนของพวกเขาไป
ด้วยเหตุนี้เอง ในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2523 หน่วยงานช่วยเหลือจึงหยุดแจกจ่ายอาหารในหนองเสม็ดโดยสิ้นเชิง สองสัปดาห์ต่อมา ยูนิเซฟได้ทำการสำรวจโภชนาการและพบว่าประชากรในค่ายมีภาวะทุพโภชนาการ แคระแกร็น และความหิวโหยอย่างแพร่หลาย ICRC จึงตัดสินใจที่จะลองแจกจ่ายอาหารโดยตรงไปยังโกดังที่ปิดตายภายในค่าย และอนุญาตให้หัวหน้ากลุ่มแจกจ่ายข้าวสารให้กับประชากร มีการพยายามสำรวจ "กระท่อม" ของค่ายอย่างหยาบๆ แต่การโจมตีค่ายหมากมุ่นในช่วงปลายเดือนมีนาคมทำให้ผู้ลี้ภัยหลายพันคนต้องหนีไปที่หนองเสม็ด ทำให้การผลการสำรวจสำมะโนประชากรก่อนหน้านี้เป็นโมฆะ
สองวันต่อมา กองกำลังภายใต้การบังคับบัญชาของขุนศึกที่คุมค่ายหมากมุ่น วาน ซาเรน ได้โจมตีค่ายหนองเสม็ดเพื่อตอบโต้ ในการโจมตีตอบโต้เมื่อวันที่ 22 มีนาคม วาน ซาเรน ถูกสังหาร ซึ่งอาจเป็นเพราะกองทัพไทย และรัฐบาลไทยได้พยามปิดล้อมพื้นที่ค่ายหมากมูลเมื่อวันที่ 11 เมษายน เพื่อพยายามรวมประชากร ซึ่งส่วนใหญ่ได้ย้ายไปที่หนองจานและหนองเสม็ดแล้ว
ในช่วงปลายเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2523 ค่ายหนองเสม็ดถูกย้ายไปยังพื้นที่ที่อยู่ติดกับปราสาทสด๊กก๊อกธม ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีการระบายน้ำไม่ดีและมีทุ่นระเบิดหลงเหลือจากความขัดแย้งครั้งก่อน73

**การรวมเข้ากับกองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร**
ในวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2523 กองทหารที่อยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของ อัง ชาน ดอน อดีตพันธมิตรของ อิน-สาข่าน ได้โจมตีหนองเสม็ด และขับไล่ อิน-ซาข่าน ไปยังอรัญประเทศ ซึ่ง "ในเย็นวันอาทิตย์อันสงบ อิน-ซาข่าน  ได้ยอมจำนนต่อกองพันทหารราบที่ 3 ของไทย" ต่อมาเขาได้เข้าร่วมกับกองกำลัง Armée Nationale Sihanoukiste (ANS) ของพระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ อิน-ซาข่าน ถูกแทนที่โดย โอม ลูต (หรือที่รู้จักกันในชื่อ ตาลัวต หรือ เสียมแซมออน) โดยมี ทู ธอน ทำหน้าที่เป็นผู้บริหารฝ่ายพลเรือน โอม ลูต ได้ประกาศความภักดีต่อกองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLF) ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2522 แต่ความตึงเครียดกับนายพล เดียน เดล และนายพล สัก สุตสขันธ์ ในที่สุดก็นำไปสู่การสังหารโอม ลูต ในวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2525 หลังจากนั้น ทู ธอน ก็ได้กลายมาเป็นผู้บริหารหลักของค่าย ในไม่ช้าค่ายหนองเสม็ดจึงได้กลายเป็นสถานที่รับสมัครหลักสำหรับผู้ที่จะเข้าร่วมกองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร

**การนำของทู ธอน**
ทู ธอน เป็นแบบอย่างของผู้นำพลเรือนที่เข้มแข็งแต่เอาใจใส่ผู้อื่นในช่วงเวลาที่ผู้นำสงครามที่คอยควบคุมประชากรผู้ลี้ภัยตามชายแดนส่วนใหญ่ ตามที่ ลินดา เมสัน และ โรเจอร์ บราวน์ ซึ่งรู้จักเขาในปี 1980 กล่าวเอาไว้ว่า:ผู้ลี้ภัยชาวเขมรในค่ายหนองเสม็ดเป็นหนี้บุญคุณเขาอย่างมาก เขาเป็นผู้จัดค่ายโดยสร้างถนน ขุดคูน้ำ ทำความสะอาด เขาได้กำจัดการลักขโมยจำนวนมากที่ทำให้ผู้ลี้ภัยวิตกกังวลและหวาดกลัว เขาช่วยจัดระบบการกระจายที่มีประสิทธิภาพเพื่อให้ทุกคนได้รับข้าวสาร... เขาเป็นคนทำงานหนัก... เมื่อเขาจัดสร้างศูนย์อาหาร เขาไม่ได้แค่บอกผู้คนว่าต้องทำอะไร เขาปีนขึ้นไปบนหลังคาและเริ่มตอกตะปูโครงเหล็กที่ใช้มุงหญ้า เมื่อขุดคูน้ำ เขาจะอยู่ที่นั่นพร้อมกับจอบ190
พันเอกทู ทิพ พี่ชายของทู ธอน เป็นผู้ร่วมก่อตั้งกองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLF) ในปารีสเมื่อปี พ.ศ. 2521 ร่วมกับ ซอน ซาน และเดียน เดล และคนอื่น ๆ ทู ธอนมีพี่ชายและพี่สาวในนิวซีแลนด์ แต่เขาปฏิเสธที่จะรับข้อเสนอการสนับสนุนจากพวกเขา ต่างจาก ทู ทิพ ทู ธอนรักษาความสัมพันธ์ที่ดีกับ ซอน ซาน ไว้ได้เพียงในระดับหนึ่งเท่านั้น
ในปี พ.ศ. 2526 ในช่วงเวลาที่หนองเสม็ดถูกกลุ่มโจรโจมตีก่อกวนทุกคืน ตำรวจในพื้นที่ไม่มีประสิทธิภาพในการรักษากฎหมายเลยจนโจรสามารถคุยโวเกี่ยวกับการกระทำของพวกเขาในตลาดได้ ในที่สุด หลังจากเกิดเหตุรุนแรงอย่างโจ่งแจ้ง โจรสามคนซึ่งปรากฏตัวในตลาดเมื่อวันก่อนถูกพบว่าโดนตัดคอที่ขอบค่าย หลังจากนั้น กลุ่มโจรก็ลดลงอย่างมากในค่าย ดังนั้น ทู ธอน จึงแสดงให้เห็นถึงความเต็มใจที่จะใช้การประหารชีวิตโดยเร็วเป็นวิธีการรักษาความสงบเรียบร้อย ซึ่งส่งสารไปยังประชาชนในค่ายเช่นเดียวกับผู้ที่คิดจะก่อเหตุร้ายว่าความปลอดภัยเป็นสิ่งสำคัญที่สุด และจะมีการบังคับใช้มาตรการดังกล่าว
ทู ธอน ยังคงบริหารค่ายหนองเสม็ดต่อหลังจากที่ค่ายได้รวมเข้ากับไซต์ทูในปี พ.ศ. 2528

**การย้ายค่ายในปี พ.ศ. 2526**
ค่ายทั้งหมดถูกย้ายอีกครั้งในเดือนมกราคม พ.ศ. 2526 ไปยังพื้นที่ที่ค่อนข้างสูงกว่าทางทิศตะวันออกของหมู่บ้านบ้านหนองเสม็ด บนที่ดินที่ถือว่าอยู่ฝั่งกัมพูชาของชายแดน การย้ายครั้งนี้เกิดจากข้อกล่าวหาที่ว่าประเทศไทยให้ที่พักพิงแก่กองโจรต่อต้านคอมมิวนิสต์ในดินแดนของตน จึงทำให้สถานการณ์ทางการเมืองที่ซับซ้อนอยู่แล้วยิ่งเลวร้ายลงไปอีก

**ประชากรค่าย**
แพทย์ชาวกัมพูชาได้รับการฝึกอบรมจากคณะกรรมการผู้ลี้ภัยแห่งสหรัฐอเมริกา ณ ค่ายผู้ลี้ภัยหนองเสม็ด พฤษภาคม พ.ศ. 2527การประมาณจำนวนประชากรอย่างเป็นทางการของหนองเสม็ดในปี พ.ศ. 2522 อยู่ที่มากกว่า 100,000 คน ซึ่ง วิลเลียม ชอว์ครอส ให้ความเชื่อถือ แต่เมสัน และบราวน์ คำนวณว่าน่าจะอยู่ระหว่าง 48,000 89 ถึง 60,00071 รายงานประจำปี พ.ศ. 2526 ของคณะกรรมการผู้ลี้ภัยแห่งสหรัฐอเมริกา ระบุจำนวนประชากรไว้ที่ "ระหว่าง 45,000 ถึง 70,000 คน" โดยอิงจากสถิติการแจกจ่ายอาหาร บันทึกการฉีดวัคซีน และการนับการเกิดและการตาย อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้ไม่ได้รวมทหารของกองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLF) ซึ่งได้รับการยกเว้นจากความช่วยเหลือ และอาจประกอบด้วยทหารเพิ่มเติมอีก 8,000 นาย

**ผู้ลี้ภัยชาวเวียดนามที่ NW82**
บ้านพักผู้ลี้ภัยตัวหนองเสม็ด พฤษภาคม พ.ศ.2527เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 1981 หนองเสม็ดกลายเป็นบ้านของผู้ลี้ภัยชาวเวียดนามประมาณ 700 คนที่ถูกย้ายออกจากค่ายพิเศษสำหรับ "ผู้ลี้ภัยทางบก" ที่ข้ามกัมพูชาจากเวียดนามและเข้ามาในประเทศไทย พวกเขาถูกย้ายออกจากค่าย NW9 ที่อยู่ใกล้เคียงและถูกพักอยู่ในพื้นที่แยกต่างหากที่เรียกว่า NW82 หรือ "เดอะ แพลตฟอร์ม" เนื่องจากมีชานชาลาไม้ที่สร้างขึ้นเพื่อกันไม่ให้ประชากรเข้าไปในพื้นที่หนองน้ำ ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2525 มีผู้ลี้ภัยมากกว่า 1,800 คนในค่ายที่แออัดและไม่ถูกสุขอนามัย ในตอนแรกประเทศไทยป้องกันไม่ให้สถานทูตต่างประเทศสัมภาษณ์ผู้ลี้ภัยเหล่านี้ อย่างไรก็ตาม หลังจาก ICRC ร้องขอซ้ำแล้วซ้ำเล่า นโยบายนี้ก็ถูกยกเลิก องค์การระหว่างประเทศเพื่อการโยกย้ายถิ่นฐานได้ดำเนินการคัดกรองเบื้องต้นของชาวเวียดนามใน NW82 จำนวน 1,804 คน และประสานงานความพยายามของประเทศต่างๆ 15 ประเทศที่ยินดีเสนอการตั้งถิ่นฐานใหม่ให้กับผู้ลี้ภัย ภายในวันที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2526 เมื่อกระบวนการรอบแรกเสร็จสิ้น ผู้ลี้ภัย 1,713 รายได้รับข้อเสนอให้ตั้งถิ่นฐานใหม่ ซึ่งสหรัฐตอบรับมากถึง 60 เปอร์เซ็นต์
ในวันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2526 NW82 ได้ปิดให้บริการ และผู้พักอาศัยที่เหลืออีก 122 รายที่ไม่ได้รับข้อเสนอให้ตั้งถิ่นฐานใหม่ ได้รับการโอนไปยังศูนย์พักพิงเขาอีด่างเป็นการชั่วคราว

**บริการในค่าย**
แผนกผู้ป่วยนอกที่ 1 ของคณะกรรมการผู้ลี้ภัยแห่งสหรัฐอเมริกาที่ค่ายหนองเสม็ด เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2527ปัญหาการแจกจ่ายอาหารได้รับการแก้ไขโดยหน่วยงานช่วยเหลือในปี พ.ศ. 2523 และค่ายหนองเสม็ดกลายเป็นค่ายตัวอย่างสำหรับการจัดการและคุณภาพของบริการดูแลสุขภาพ ซึ่งรวมถึงโปรแกรมการรักษาโรควัณโรคที่จัดตั้งขึ้น แม้จะมีการอ้างว่าสถานการณ์ยังไม่มั่นคงเกินกว่าที่จะให้การรักษาในระยะยาวได้ โรงพยาบาลขนาด 100 เตียงพร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกด้านกุมารเวชศาสตร์ การคลอดบุตร และการผ่าตัด และคลินิกผู้ป่วยนอก 2 แห่ง ดำเนินการโดยคณะกรรมการผู้ลี้ภัยแห่งสหรัฐอเมริกา ซึ่งฝึกอบรมแพทย์ชาวเขมร นักผดุงครรภ์ เภสัชกร และพยาบาล 150 คน นอกจากนี้คณะกรรมการผู้ลี้ภัยแห่งสหรัฐอเมริกา (ARC) ยังเปิดคลินิกการแพทย์แผนโบราณอีกด้วย
โครงการอาหารโลกภายใต้การดูแลของหน่วยบรรเทาทุกข์ชายแดนแห่งสหประชาชาติ (UNBRO) จัดหาอาหารและน้ำให้บางส่วน นอกจากนี้ บ่อน้ำลึกยังเป็นแหล่งน้ำดื่มสำหรับพื้นที่ส่วนใหญ่ของค่ายอีกด้วย
บริการอื่นๆ มีการเปลี่ยนแปลงตลอดหลายปีที่ผ่านมา แต่ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2526 การให้อาหารเสริมได้รับการดูแลโดย Catholic Relief Services (CRS) การสุขาภิบาลและสุขภาพแม่และเด็กได้รับการดูแลโดย World Concern การฟื้นฟูร่างกายโดย Handicap International และความปลอดภัยโดย UNBRO ขณะที่ Catholic Relief Services ยังดำเนินการทีมทันตกรรมเคลื่อนที่และศูนย์อาสาสมัครนานาชาติของญี่ปุ่น (JVC) ให้บริการเอ็กซ์เรย์รายสัปดาห์

**ความทรงจำของคนงานช่วยเหลือ**
เจ้าหน้าที่ช่วยเหลือหลายคนได้เล่าถึงประสบการณ์ของพวกเขาที่ค่ายหนองเสม็ด ซึ่งรวมถึง ดร.หลุยส์ ไบรล์:

ความแตกต่างระหว่างหนองเสม็ดและศูนย์พักพิงเขาอีด่างนั้นชัดเจนมาก อาจเป็นเพราะบรรยากาศป่าเถื่อน หรืออาจเป็นเพราะซากปรักหักพังโบราณ หรืออาจเป็นเพราะคนเหล่านี้ไม่มีโอกาสได้อพยพออกไปต่างแดน ไม่เหมือนคนในศูนย์พักพิงเขาอีด่าง
ดร. สตีเวน เอช. ไมลส์ ผู้อำนวยการฝ่ายการแพทย์ของคณะกรรมการผู้ลี้ภัยแห่งอเมริกา เขียนว่า:
ความโล่งใจเมื่อสิ้นสุดยุคเขมรแดงถูกแทนที่ด้วยความกลัวในปัจจุบัน ที่นี่เต็มไปด้วยความสิ้นหวังอย่างหนักหน่วงมากกว่าในอดีตมาก การหลบหนีเป็นไปไม่ได้ ความรุนแรงและการทุจริตคอร์รัปชันแพร่หลายไปทั่ว สงครามเป็นสิ่งที่แน่นอน ความกลัว ความรู้สึกเปราะบางอย่างยิ่ง เป็นอารมณ์ที่ปรากฎอยู่ทุกหนทุกแห่ง ประสบการณ์ของฉันที่หนองเสม็ดในปี 2526 นั้นเศร้าโศกอย่างสุดซึ้ง
นายโรเบิร์ต ซี. พอร์เตอร์ จูเนียร์ จากสถานทูตสหรัฐในกรุงเทพมหานคร เขียนว่า:
ค่ายเขมรที่หนองเสม็ด...มีเสน่ห์และความตื่นเต้นแปลกใหม่สำหรับฉันเสมอมา... ป่าสูงให้ร่มเงาที่ผ่อนคลาย ซากหินของวัดพุทธแบบนครวัดเก่าทำให้ค่ายนี้มีกลิ่นอายของเขมรโดยเฉพาะ แม้ว่าผู้นำทางทหารในช่วงแรกจะฉ้อฉล ก่อความวุ่นวาย และน่ารังเกียจ แต่ค่ายนี้กลับมีการจัดการที่ดีและมีการจัดการที่รัดกุมผิดปกติ... ค่ายนี้มีประชากรที่น่าสนใจและตลาดที่คึกคัก ในช่วงเวลาหนึ่งในปี 2522 และ 2523 ค่ายนี้เป็นเหมือนเมืองของกัมพูชาที่มีประชากรมากที่สุดในโลก แซงหน้ากรุงพนมเปญที่ฟื้นคืนชีพขึ้นมาอีกครั้งแต่ยังคงมีขนาดเล็กมาก

**การรุกฤดูแล้งของเวียดนามในปี พ.ศ. 2527**
ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2527 เวียดนามเริ่มเตรียมแนวป้องกันชายแดน K-5 และเริ่มโจมตีค่ายอัมพิลทางตะวันออกเฉียงเหนือของหนองเสม็ด อย่างไรก็ตาม กองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLAF) ยืนหยัดอย่างมั่นคงโดยส่งกำลังเสริมเข้ามาและสร้างความสูญเสียอย่างหนัก เวียดนามปล่อยให้ทหารของตนเอง 200 นายต้องเสียเลือดตายบนเนินเขาที่อยู่รอบๆ ค่าย29  ค่ายอัมพิลถูกทำลายในการสู้รบ ทำให้กองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLAF) ต้องย้ายสำนักงานใหญ่ เวียดนามโจมตีค่ายหนองจานในวันที่ 21 พฤศจิกายน และยึดครองค่ายร้างที่ถูกไฟไหม้เกือบทั้งหมดได้ภายในวันที่ 23 พฤศจิกายน การสู้รบเป็นระยะ ๆ ดำเนินต่อไปจนถึงวันที่ 30 เมื่อกองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLAF) ถอนทหารส่วนใหญ่ไปที่เปรยจัน (ไซต์ซิก)
ค่ายหนองเสม็ดถูกโจมตีและทำลายโดยเวียดนามในวันคริสต์มาส ปี พ.ศ. 2527 การโจมตีเริ่มต้นด้วยการยิงปืนใหญ่เมื่อเวลา 5:25 น. ตามคำบอกเล่าของ โซธซาวร์ ผู้รักษาการณ์ที่คลินิกวัณโรคใกล้กับส่วนที่ 2 กองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLAF) ยึดครองบางส่วนของค่ายไว้ได้ประมาณหนึ่งสัปดาห์หลังจากนี้ แต่ในที่สุดก็ถูกทิ้งร้าง รายงานข่าวอ้างในตอนแรกว่ามีพลเรือนเสียชีวิตประมาณ 100 คน แต่ต่อมาได้เปลี่ยนเป็นนักรบต่อต้าน 55 คนและพลเรือน 63 คน
เคนเนธ คอนบอย สันนิษฐานว่าชาวเวียดนามมีความกระตือรือร้นที่จะแก้ตัวจากความพ่ายแพ้อย่างน่าอับอายที่อัมพิลในช่วงต้นปี พ.ศ. 252729 และนั่นทำให้พวกเขาส่งกองพลที่ 9 ทั้งหมดรวมทั้งส่วนหนึ่งของกองพลอื่นด้วย โดยมีทหารกว่า 4,000 นาย ปืนใหญ่ 18 กระบอก รถถัง ที-54 จำนวน 27 คัน และรถลำเลียงพลหุ้มเกราะเข้าร่วมในการโจมตีครั้งนี้
ทหารและนายทหารของกองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLAF) จำนวนมาก รวมทั้งนายพล เดียน เดล รายงานว่าระหว่างการสู้รบที่หนองเสม็ดเมื่อวันที่ 27 ธันวาคม ชาวเวียดนามได้ใช้ก๊าซสีเขียว "ก๊าซในสนามรบที่ไม่ถึงแก่ชีวิตแต่ทรงพลัง" ซึ่งทำให้เหยื่อมึนงง และทำให้เกิดอาการคลื่นไส้และอาเจียนในปาก

**การย้ายค่ายไปยังพื้นที่อพยพที่ 2**
ในวันที่เกิดการโจมตี ประชากรของค่ายบ้านหนองเสม็ดจำนวน 60,000 รายได้หลบหนีไปยังจุดอพยพบนเขาแดง และได้รับการเคลื่อนย้ายด้วยรถประจำทางในวันที่ 20–22 มกราคม พ.ศ. 2528 ไปยังไซต์เซเว่น (บ้านบางปู 'หมู่บ้านปู') ซึ่งเป็นค่ายใหม่ที่สร้างขึ้นถัดจากศูนย์พักพิงเขาอีด่าง7 และในวันที่ 29 กันยายน ประชากรจากค่ายหนองเสม็ดได้รับการเคลื่อนย้ายไปยังพื้นที่อพยพที่ 2 ที่ตาพระยา
ณ พื้นที่อพยพที่ 2 ประชากรของค่ายผู้ลี้ภัยบ้านหนองเสม็ดยังคงรักษารูปแบบการบริหารจัดการของตนเอง โดยมีบริการต่าง ๆ มากมายและการบริหารส่วนใหญ่ไม่เปลี่ยนแปลง

**หมายเหตุ**

**ดูเพิ่ม**
 วิกฤตการณ์ด้านมนุษยธรรมของกัมพูชา- วิกฤตผู้ลี้ภัยอินโดจีน- ค่ายผู้อพยพหนองจาน- ค่ายผู้อพยพสระแก้ว

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
  Levy, B. S. and D. C. Susott (1987). Years of horror, days of hope: responding to the Cambodian refugee crisis. Millwood, N.Y., Associated Faculty Press. 978-0-8046-9396-7-  Braile, L. E. (2005). We Shared the Peeled Orange: The Letters of "Papa Louis" from the Thai-Cambodian Border Refugee Camps, 1981-1993. Saint Paul, Syren Book Co. -  Allegra, D. T., Nieburg, P. and Grabe, M. (eds.) Emergency Refugee Health Care: A Chronicle of the Khmer Refugee Assistance Operation, 1979-1980. Atlanta, Ga.: Centers for Disease Control, 1984.-  Robinson C. Terms of Refuge: the Indochinese Exodus & the International Response. London ; New York, New York: Zed Books; Distributed in the USA by St. Martin's Press, 1998.-  Burgess, John. Stories in Stone - The Sdok Kok Thom Inscription & the Enigma of Khmer History. date=2016-03-07  Riverbooks 2010.-   Macauley, C. The Talisman Child, (2014) a novel which gives a first-person account of life at Rithysen Refugee Camp, and its destruction by Vietnamese tanks.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Thai-Cambodian Border Camps-  Columbia University's Forced Migration Website date=2016-03-03 -   History of the Cambodian Health Committee-  Vietnamese Refugees at Nong Samet Camp

**พิกัด**
 E (ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2523)- E (ตั้งแต่เดือนมกราคม พ.ศ. 2526)
หนองเสม็ด
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์กัมพูชา–เวียดนาม
หมวดหมู่:เขตแดนกัมพูชา–ไทย
หมวดหมู่:ก่อตั้งในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2522
หมวดหมู่:ถูกยุบในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2527
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอโคกสูง