นกแก้วทิมเนห์

นกแก้วทิมเนห์ (อังกฤษ: Timneh parrot, Timneh grey parrot, Timneh African grey parrot; ชื่อวิทยาศาสตร์: Psittacus timneh) หรือที่รู้จักในชื่อ นกแก้วเทาทิมเนห์ หรือ นกแก้วเทาแอฟริกาทิมเนห์ เป็นนกแก้วจากแอฟริกาตะวันตก เดิมทีถูกจัดว่าเป็นชนิดย่อยของนกแก้วแอฟริกันเกรย์ (Psittacus erithacus timneh) แต่ปัจจุบันจัดเป็นสายพันธุ์เต็มของ Psittacus timneh ในการเลี้ยงนก มักมักเรียกนกแก้วชนิดนี้ด้วยอักษรย่อ TAG และมักถูกเลี้ยงเป็นนกแก้วคู่ใจ

**อนุกรมวิธาน**
นกแก้วทิมเนห์ถูกอธิบายอย่างเป็นทางการครั้งแรกในปี 1844 โดยนักสัตววิทยาและนักสะสมชาวอังกฤษ หลุยส์ เฟรเซอร์ ซึ่งตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Psittacus timneh และระบุถิ่นกำเนิดว่า "ดินแดนทิมเนห์, เซียร์ราลีโอน" ชาวเท็มเน เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ใน จังหวัดเหนือ ของเซียร์ราลีโอน นกแก้วทิมเนห์เคยถูกจัดประเภทเป็นชนิดย่อยของนกแก้วแอฟริกันเกรย์ แต่ปัจจุบันถูกจัดให้เป็นชนิดแยกต่างหาก อ้างอิงจากผลการศึกษาเกี่ยวกับพันธุกรรมและสัณฐานวิทยาที่ตีพิมพ์ในปี 2007
มีการยอมรับชนิดย่อย 2 ชนิด:
P. t. timneh Fraser, 1844 – ทางตอนใต้ของกินีถึงเซียร์ราลีโอน ไลบีเรีย มาลี และไอวอรีโคสต์ตะวันตก
P. t. princeps Alexander, 1909 – ปรินซิปี เกาะที่อยู่ใกล้ชายฝั่งตะวันตกของแอฟริกา

**ลักษณะ**
แสดงหางสีแดงเข้มหม่น นกแก้วทิมเนห์มีขนาดยาวประมาณ in และน้ำหนักประมาณ oz จัดเป็นนกแก้วขนาดกลาง ขนของมันส่วนใหญ่เป็นสีเทาปนกัน พร้อมด้วยใบหน้าสีขาวและดวงตาสีเหลืองซีด เมื่อเทียบกับนกแก้วแอฟริกันเกรย์ชนิดอื่นที่ได้รับการยอมรับ คือ นกแก้วแอฟริกันเกรย์ (P. erithacus) นกทิมเนห์มีขนาดเล็กกว่าและสีเข้มกว่า โดยมีหางสีแดงเข้มหม่น (แทนที่จะเป็นสีแดงสด) และมีแถบสีขาวที่ปลายปากบน เช่นเดียวกับนกแก้วแอฟริกันเกรย์ นกทิมเนห์มีความฉลาดและมีความสามารถในการเลียนเสียงอย่างยอดเยี่ยม นอกจากนี้ นกทิมเนห์อาจมีลักษณะตื่นกลัวน้อยกว่าและมีความเป็นมิตรกับมนุษย์มากกว่า อีกทั้งสามารถเรียนรู้การพูดได้ตั้งแต่อายุน้อยกว่านกแก้วแอฟริกันเกรย์ 

**การกระจายพันธุ์และถิ่นที่อยู่**
นกแก้วทิมเนห์เป็นสัตว์เฉพาะถิ่นของป่าฝนชื้นในส่วนตะวันตกของป่า กินีบน และบริเวณใกล้เคียงที่เป็น ทุ่งหญ้าสะวันนา ของ แอฟริกาตะวันตก ตั้งแต่ กินี-บิสเซา เซียร์ราลีโอน และทางตอนใต้ของ มาลี ไปทางทิศตะวันออกจนถึงอย่างน้อย 70 กิโลเมตรทางตะวันออกของ แม่น้ำบันดามา ใน ไอวอรีโคสต์ โดยไม่มีการซ้อนทับกันตามธรรมชาติของนกแก้วแอฟริกันเกรย์ (Grey parrot) แม้ว่าทั้งสองชนิดจะพบได้ทั่วไปใน การเลี้ยงนก เมื่อมีนกหลุดหนีไป อาจเกิดการ ผสมพันธุ์ ระหว่างนกสีเทากับทิมเนห์ได้ ซึ่งพบเห็นในนกที่ถูกเลี้ยง นกแก้วเหล่านี้มักอาศัยอยู่ในป่าทึบ แต่ก็สามารถพบได้ตามขอบป่าและในที่โล่ง รวมถึงป่า ริมน้ำ ที่อยู่ตามลำน้ำ ทุ่งสะวันนาที่มีต้นไม้ และป่าชายเลน บางครั้งยังพบในพื้นที่เพาะปลูกและสวน แม้ว่าไม่ชัดเจนว่าถิ่นที่อยู่เหล่านี้จะมีประชากรนกที่ยั่งยืนหรือไม่ นกเหล่านี้อาจมีการเคลื่อนย้ายตามฤดูกาล ออกจากพื้นที่ที่แห้งแล้งที่สุดในช่วงฤดูแล้ง

**สถานภาพ ภัยคุกคาม และการอนุรักษ์**
จากการประมาณจำนวนประชากรทั้งหมด 120,000–259,000 ตัว นกจำนวนมากที่สุดพบในไอวอรีโคสต์ (54,000–130,000 ตัว) และไลบีเรีย (50,000–100,000 ตัว) ในประเทศอื่น ๆ ที่อยู่ในเขตการกระจายพันธุ์ ประมาณตัวเลขได้ดังนี้ เซียร์ราลีโอน (11,000–18,000 ตัว) กินี (5,000–10,000 ตัว) และกินี-บิสเซา (100–1,000 ตัว) ในขณะที่จำนวนในตอนใต้ของมาลีนั้นมีไม่มาก การสำรวจพบว่าสปีชีส์นี้ได้หายไปจากป่ารอบ ๆ เขตสงวนธรรมชาติเขานิมบา และใน เทศมณฑลนิมบา ไลบีเรีย
นกแก้วทิมเนห์กำลังประสบกับการลดลงของประชากรเนื่องจากการสูญเสียถิ่นที่อยู่อาศัยในป่าและการดักจับเพื่อการค้าสัตว์ป่าในระดับสากล การกระจายตัวและการสูญเสียพื้นที่ป่า รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ได้กลายเป็นปัจจัยหลักที่ส่งผลต่อความพร้อมของอาหารสำหรับนกแก้ว ความสามารถของสปีชีส์ในการติดตามหาอาหาร (เช่น พืชและส่วนต่าง ๆ ของพืช รวมถึงผลไม้ เมล็ดพืช ดอกตูม ใบอ่อน และยางไม้) และการเปลี่ยนแปลงอาหารมีความสำคัญต่อการปรับตัวของสปีชีส์กับการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลให้จำนวนประชากรของนกแก้วทิมเนห์ลดลง ร่วมกับนกแก้วแอฟริกันเกรย์คองโกซึ่งมีความใกล้เคียงกัน นกแก้วทิมเนห์เป็นหนึ่งในนกสัตว์เลี้ยงที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในสหรัฐอเมริกา ยุโรป และตะวันออกกลาง เนื่องจากมีอายุยืนยาวและความสามารถในการเลียนเสียงมนุษย์
ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2007 คณะกรรมการสัตว์ของ CITES ได้สั่งห้ามส่งออกนกแก้วทิมเนห์จากเซียร์ราลีโอน ไลบีเรีย ไอวอรีโคสต์ และกินีเป็นเวลา 2 ปี ขณะที่การนำเข้านกที่ถูกจับในป่ามายัง สหภาพยุโรป (EU) ก็ถูกห้ามในปีเดียวกัน แม้จะมีการห้าม แต่ในปี 2009 กินีก็ยังส่งออกนก 720 ตัว การค้าถูกกฎหมายซึ่งถูกติดตามโดย CITES อาจเป็นเพียงส่วนเล็ก ๆ ของจำนวนที่ถูกจับจากป่าทั้งหมด
ในปี 2012 BirdLife International ได้จัดให้สถานะของนกแก้วทิมเนห์เป็นสปีชีส์เต็มรูปแบบตามความแตกต่างทางพันธุกรรม รูปร่าง ขน และเสียง และจัดให้นกชนิดนี้เป็นสัตว์ที่ ใกล้สูญพันธุ์ ในปี 2016

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Psittacus timneh
นกแก้วทิมเนห์
หมวดหมู่:นกพูดได้
หมวดหมู่:นกในแอฟริกาตะวันตก นกแก้วทิมเนห์
หมวดหมู่:สปีชีส์ที่ใกล้สูญพันธุ์เนื่องจากการค้าสัตว์เลี้ยง