ฐานทัพเรือพังงา

ฐานทัพเรือพังงา (Phang-nga Naval Base ย่อว่า: ฐท.พง.) หรือ ฐานทัพเรือพังงา ทัพเรือภาคที่ 3 (ย่อว่า: ฐท.พง.ทรภ.3) เป็นฐานทัพเรือของกองทัพเรือไทยในพื้นที่ทะเลอันดามัน ขึ้นตรงต่อทัพเรือภาคที่ 3 ตั้งอยู่ในตำบลลำแก่น อำเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา
ผู้บัญชาการฐานทัพได้แก่ พลเรือตรี พงษ์มิตร ณรงค์กูลรองผู้บัญชาการฐานทัพได้แก่ นาวาเอก สุพจน์ พุทธพงษ์ และ นาวาเอก บรรณวิตร์ เฉลิมทอง

**ประวัติ**
ก่อนหน้านี้ กองทัพเรือยังไม่มีฐานสำหรับส่งกำลังบำรุงให้กับเรือรบในฝั่งทะเลอันดามันที่ไปปฏิบัติงานในพื้นที่ จึงได้มีการเริ่มสำรวจหาพื้นที่ที่มีความเหมาะสมเมื่อปี พ.ศ. 2511 และจัดหาพื้นที่ในบริเวณแหลมพันวา จังหวัดภูเก็ต กระทั่งในปี พ.ศ. 2517 ผู้บัญชาการทหารเรือในขณะนั้น คือ พลเรือเอก สงัด ชลออยู่ ได้ลงพื้นที่สำรวจบริเวณแหลมพันวาพบว่ายังไม่มีความพร้อมและไม่เหมาะสมในการตั้งฐาน เนื่องจากมีพื้นที่คับแคบ รวมถึงจะเกิดอุปสรรคในการจอดเรือเพื่อส่งกำลังบำรุงในช่วงฤดูมรสุม จึงได้สั่งการให้พิจารณาหาพื้นที่แห่งใหม่ จนพบว่าพื้นที่ในบ้านทับละมุ อำเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา มีความเหมาะสมในการตั้งฐานส่งกำลังบำรุง และอนุมัติให้จัดตั้งสถานีทหารเรือพังงาในปี พ.ศ. 2519 โดยพลเรือเอก สงัด ชลออยู่ ในขณะที่ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดและรักษาการผู้บัญชาการทหารเรือนั่นเอง
สถานีทหารเรือพังงาก่อสร้างแล้วเสร็จและเริ่มปฏิบัติการเมื่อวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2525 มีสถานะเป็นหน่วยขึ้นตรงต่อกองทัพเรือ มีผู้บังคับการยศนาวาเอกพิเศษ และได้กำหนดให้วันที่ 8 เมษายน เป็นวันคล้ายวันสถาปนาฐานทัพเรือพังงา
ต่อมาในปี พ.ศ. 2533 กองทัพเรือได้จัดทำแผนและมีการปรับการกำหนดอัตรากำลังรบใหม่ โดยขยายอัตราและกำลังรบเพิ่มเติม กระทั่งในปี พ.ศ. 2538 กองทัพเรือได้รับอนุญาตจากกระทรวงกลาโหมให้จัดตั้งกองเรือภาคขึ้นมา ทำให้สถานีเรือพังงาสังกัดอยู่ในพื้นที่ของกองเรือภาคที่ 3 ทำให้สถานีเรือพังงามีภารกิจที่มากยิ่งขึ้น ทั้งส่วนของกำลังทางบก ทางเรือ และทางอากาศ ทำให้กองทัพเรือเสนอไปยังกระทรวงกลาโหมเพื่อขอปรับอัตรของสถานีเรือพังงาขึ้นเป็น ฐานทัพเรือพังงาเมื่อวันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2539 มีผู้บัญชาการฐานทัพเรือในชั้นยศพลตรี และยังคงขึ้นตรงต่อกองทัพเรืออยู่เช่นเดิม
ในปี พ.ศ. 2548 กองทัพเรือปรับรูปแบบการจัดกำลังใหม่โดยปรับการควบคุมลงไปยังพื้นที่ ทำให้กองเรือภาคถูกปรับเป็นทัพเรือภาค และหน่วยงานในกองเรือภาคขึ้นตรงต่อทัพเรือภาค ฐานทัพเรือพังงาจึงขึ้นตรงต่อทัพเรือภาคที่ 3 เมื่อวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2552

**โครงสร้าง**
ฐานทัพเรือพังงา ประกอบด้วยหน่วยงานภายใน ดังนี้- กองบัญชาการ- กองพลาธิการ- กองขนส่ง- กองโรงงาน- โรงพยาบาล- กองกิจการพิเศษ- สถานีสื่อสาร- เรือนจำ- สถานีการบิน- แผนกสรรพาวุธ- สถานีเรือละงู- สถานีเรือระนอง (ศูนย์ประสานงานประมงชายแดนทางทะเล ไทย–เมียนมา)

**สายการขึ้นสมทบ**
ฐานทัพเรือพังงา มีสายการขึ้นสมทบ ดังนี้- กองรักษาความปลอดภัย ฐานทัพเรือพังงา – ขึ้นตรงต่อกรมรักษาความปลอดภัย หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน- กองพันสารวัตรทหารที่ 4 – ขึ้นตรงต่อกรมสารวัตรทหารเรือ

**หน่วยประจำการ**
พื้นที่ภายในฐานทัพเรือพังงา
ฐานทัพเรือพังงา ประกอบด้วยหน่วยปฏิบัติการประจำการ ดังนี้

**ทัพเรือภาคที่ 3**
 กองเรือปฏิบัติการ
** หมวดเรือเฉพาะกิจ – จะมีการจัดกำลังจากกองเรือยุทธการ หมุนเวียนกันเข้ามาประจำการยังฐานทัพเรือพังงาตามช่วงเวลาและภารกิจที่ได้รับมอบหมาย
** หมวดบินเฉพาะกิจ – จะมีการจัดกำลังจากกองการบินทหารเรือเข้ามาประจำการที่สนามบินสงขลาตามช่วงเวลาและภารกิจที่ได้รับมอบหมาย
** ชุดปฏิบัติการพิเศษ
** ชุดถอดทำลายอมภัณฑ์

**ภารกิจ**
ฐานทัพเรือพังงา มีภารกิจในการดำเนินงานเกี่ยวกับการฐานทัพ การป้องกันพื้นที่ การรักษาความสงบเรียบร้อยรวมไปถึงระเบียบวินัยของทหารและสารวัตรทหาร นอกจากนี้ยังรักษาความปลอดภัยของฐานที่ตั้งทางทหารของกองทัพเรือต่าง ๆ และพื้นที่ที่ได้รับการมอบหมายให้ป้องกัน ภารกิจในด้านการกิจการพลเรือน การควบคุมดูแลเรือพาณิชย์ การเรือนจำไปจนถึงการฝึกต่าง ๆ ตามที่ได้รับมอบหมายจากผู้บังคับบัญชา
นอกจากนี้ยังปฏิบัติงานตามการสั่งการของทัพเรือภาคที่ 3 ในการเป็นฐานทัพเรือหลักในการส่งกำลังบำรุงให้กับกองเรือที่ปฏิบัติการรักษาอธิปไตย รักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล ไม่ว่าจะเป็นการป้องกันการกระทำที่ผิดกฎหมาย การคุ้มครองเรือประมง ป้องกันการลักลอบเข้าเมือง และให้ความช่วยเหลือประชาชนในฝั่งทะเลอันดามัน

**สิ่งอำนวยความสะดวก**
ฐานทัพเรือพังงา ประกอบด้วยสิ่งอำนวยความสะดวก ดังนี้

**ท่าเทียบเรือฐานทัพเรือพังงา**
ท่าเทียบเรือฐานทัพเรือพังงา มีลักษณะยื่นออกมาจากฝั่งเป็นรูปตัวแอล ด้านที่ยาวขนานไปกับชายฝั่งมีความยาวประมาณ 200 เมตร กว้างประมาณ 15 เมตร ด้านที่ยื่นออกจากชายฝั่งความยาวประมาณ 100 เมตร กว้างประมาณ 10 เมตรefn-la|จากการวัดความยาวบนภาพถ่ายดาวเทียมของกูเกิล แผนที่|name=กูเกิล แผนที่

**โรงพยาบาลฐานทัพเรือพังงา**
โรงพยาบาลฐานทัพเรือพังงา เป็นโรงพยาบาลในสังกัดของฐานทัพเรือพังงา ขึ้นตรงต่อกรมแพทย์ทหารเรือ ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2520 ในรูปแบบของหน่วยเฉพาะกิจ นปอ. ต่อมาในปี พ.ศ. 2525 ได้ยกระดับขึ้นเป็นโรงพยาบาลชั่วคราวสถานีเรือพังงา และทำพิธีเปิดอย่างเป็นทางการในวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2530 และยึดถือวันดังกล่าวเป็นวันสถาปนาโรงพยาบาลฐานทัพเรือพังงา มีขนาดเตียงจำนวน 10 เตียง ให้บริการ ดังนี้- แผนกทันตกรรม- แผนกเวชศาสตร์ใต้น้ำ- หมวดเวชกรรมป้องกัน- แผนกตรวจผู้ป่วยนอก- แผนกผู้ป่วยใน

**สถานที่สำคัญ**

**อนุสรณ์สถานรำลึกสึนามิ**
อนุสรณ์สถานรำลึกสึนามิ ฐานทัพเรือพังงา เป็นอุสรณ์ที่สร้างขึ้นเพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547 ซึ่งสร้างความเสียหายเป็นวงกว้างต่อชายฝั่งทะเลอันดามันของประเทศไทย โดยกองทัพเรือได้สูญเสียเรือตรวจการณ์ชายฝั่ง 215 (เรือ ต.215) ในเหตุการณ์นี้ขณะปฏิบัติหน้าที่ถวายอารักขาคุณพุ่ม เจนเซ่น โอรสในทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกาญญา สิริวัฒนาพรรณวดีระหว่างการเล่นน้ำบริเวณชายหาดในตำบลคึกคัก อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา ควบคุมเรือโดย เรือเอก สมชาย โนนน้อย และลูกเรืออีก 8 นาย ซึ่งหลังจากประสบเหตุทำให้มีผู้เสียชีวิต 1 นาย คือ จ่าเอก เผด็จชัย พูนสุภาพ เจ้าหน้าที่ควบคุมเรดาร์และเครื่องมือสื่อสาร
หลังจากเหตุการณ์ เรือถูกพบว่าจมอยู่ที่ความลึก 7 เมตร ห่างจากพื้นที่เดิมของเรือก่อนเกิดเหตุการณ์ 800 เมตร และห่างจากชายฝั่งประมาณ 2,500 เมตร โดยมี พลเรือโท ปิติ อุตตะโมต รองเสนาธิการ กองเรือยุทธการผู้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าคณะกู้เรื่อง ต.215 โดยหลังจากการเก็บกู้ ตัวเรือไม่สามารถนำกลับมาใช้การได้แล้ว จึงได้นำตัวเรือไปจัดแสดงในอนุสรณ์สถานรำลึกสึนามิ ฐานทัพเรือพังงา

**ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล**
โรงเรือนสำหรับอนุบาลเต่าทะเลในศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล
บ่อเลี้ยงเต่าภายใน
ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล ฐานทัพเรือพังงา ก่อตั้งขึ้นมาในปี พ.ศ. 2538 เพื่ออนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเลในฝั่งทะเลอันดามัน เป็นแหล่งอนุบาลเต่าทะเลของกองทัพเรือ ซึ่งเป็นพันธุ์เต่าท้องถิ่นของไทยที่มีหลากหลายสายพันธุ์ มีพื้นที่ 2 ส่วนคือ - ส่วนที่ 1 ตั้งอยู่ที่เกาะ 1 หรือเกาะหูยง อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน- ส่วนที่ 2 คือพื้นที่อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเลในบริเวณศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล ตั้งอยู่ในฐานทัพเรือพังงา 
ภายในศูนย์ประกอบไปด้วยโรงเรือนริมฝั่งทะเล มีบ่ออนุบาลขนาดกว้าง 2 เมตร ยาว 3 เมตร ประมาณ 20 บ่อ สำหรับเลี้ยงเต่าตนุ เต่ากระ และเต่าหญ้า ซึ่งมีแหล่งกำเนิดทั้งจากอ่าวไทยจากสัตหีบและในทะเลอันดามันเอง ซึ่งนอกจากการเพาะเลี้ยงแล้วยังมีการปลูกฝังจิตสำนึกให้กับประชาชนในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติให้สมบูรณ์เพื่อให้เต่าทะเลสามารถขึ้นมาวางไข่ และมีอัตราการรอดชีวิตลงสู่ทะเลที่สูงขึ้น
หากนักท่องเที่ยวต้องการชมการปล่อยลูกเต่าลงสู่ทะเล สามารถเข้าชมได้ในช่วงเดือนมกราคม ถึงเดือนมีนาคม และหากต้องการร่วมปล่อยลูกเต่าสามารถติดต่อล่วงหน้ามายังศูนย์ ซึ่งจะมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม

**หมายเหตุ**

**ดูเพิ่ม**
 ฐานทัพเรือกรุงเทพ- ฐานทัพเรือสงขลา

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอท้ายเหมือง
พังงา