รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 50/51

รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 50/51 เป็นรถอเนกประสงค์ขนาดเล็กทางทหารของกองทัพบกไทยในการบรรทุกกำลังพลและสัมภาระต่าง ๆ
รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 50/51 มีชื่อเรียกอย่างไม่เป็นทางการโดยกำลังพลว่า เอ็ม 50/51 และเรียกขานในภาษาอังกฤษว่าชัยปราการ (Chaiprakarn) และพลเรือนส่วนใหญ่เข้าใจว่ามันคือฮัมวี

**ประวัติ**
รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 50/51 มีจุดเริ่มต้นมาจากความต้องการรถยนต์บรรทุกเบา 1 ขนาด 1/4 ตัน เอ็ม 151 ของกรมสรรพาวุธทหารบกในปี พ.ศ. 2543 โดยนำรถยนต์พลเรือนในเวลานั้นมาดัดแปลง ได้แก่ โตโยต้า ไทเกอร์, มิตซูบิชิ สตราด้า, อีซูซุ และฟอร์ด จนได้รถยนต์บรรทุกขนาดเบา แบบ 50 ดำเนินการผลิตโดย บริษัท ปรีชาถาวรอุตสาหกรรม จำกัด โดยมียอดการสั่งซื้อในระหว่างปี พ.ศ. 2551–2553 จำนวน 727 คันพร้อมกับชิ้นส่วนอื่น ๆ วงเงิน 756.2 ล้านบาท
ต่อมาได้มีการพัฒนารถยนต์บรรทุกเบา แบบ 51 โดยมีรุ่นย่อย ได้แก่ แบบ 51เอ ใช้โครงสร้างของรถกระบะมิตซูบิชิ ไทรทัน แบบ 51บี ใช้โครงสร้างของทั้งรถกระบะมิตซูบิชิ ไทรทัน โตโยต้า ไฮลักซ์ วีโก้และรีโว๋ ดำเนินการผลิตโดย บริษัท ปรีชาถาวรอุตสาหกรรม จำกัดเช่นกัน โดยมีการขึ้นบัญชีสิ่งประดิษฐ์ไทย ระบุว่าเป็นการวิจัยโดยสำนักงานวิจัยและพัฒนาการทางทหารกองทัพบก ขึ้นทะเบียนเมื่อปี พ.ศ. 2559 นอกจากนี้ยังมีการผลิตรุ่นสำหรับใช้งานทางการแพทย์เป็นรุ่นพยาบาล แบบ 51
ในปี พ.ศ. 2562 กรมสรรพาวุธทหารบกได้ดำเนินการจ้างผลิตและประกอบรถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 51 ทั้ง 2 แบบ ได้แก่ แบบ 51เอ (แบบบังคับการและติดตั้งปืนกล) ราคาคันละ 1,493,000 บาท จำนวน 58 คัน, แบบ 51บี (ปรับปรุงใหม่) ราคาคันละ 1,366,000 บาท จำนวน 101 คัน และรถยนต์บรรทุกพยาบาล 4×4 แบบ 51 (4 เปล) ราคาคันละ 2,999,870 บาท จำนวน 27 คัน โดยผู้ชนะในการเสนอราคาคือ บริษัท เอส.เอส.เอส.ออโตโมทีฟ อินดัสตรี จำกัด ภายใต้วงเงินที่เสนอราคามาคือ 305,556,490,490 บาท

**การออกแบบ**
รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 ใช้ระบบการชับเคลื่อนแบบระบบสี่ล้อ ขนาด 1/4 ตัน ตัวรถใช้โครงสร้างของรถยนต์กระบะโตโยต้า ไทเกอร์, มิตซูบิชิ สตราด้า, อีซูซุ และฟอร์ด ตัวรถเป็นหลังคาแบบผ้าใบ ไม่มีระบบปรับอากาศภายใน 
รุ่นต่อมาคือแบบ 51 เอ/บี นั้นได้รับการพัฒนาจากแบบ 50 โดยเปลี่ยนจากการใช้หลังคาผ้าใบและไม่มีระบบปรับอากาศ มาเป็นหลังคาที่ทำจากเหล็ก มีการติดตั้งเครื่องปรับอากาศเข้าไปเพิ่มเติม ประตูของรถทำจากเหล็กที่เสริมเกราะป้องกันกระสุนในการปกป้องผู้ใช้งานภายในรถ นอกจากนี้ยังมีรถยนต์บรรทุกพยาบาล แบบ 51 มีโครงเหล็กหลังคาแบบแข็ง รองรับผู้ป่วยได้สูงสุด 4 เปล
รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 มีคุณลักษณะของรถคือ ใช้กงล้อแบบ 7เจ-16 ยางขนาด 750-16 หรือ 265/75R-16 ชั้นผ้าใบเทียบเท่า 8 ชั้น มีลักษณะดอกยางสำหรับใช้งานในภูมิประเทศหรือดอกบั้ง ได้รับมาตรฐานทางการทหารโดย คณะกรรมการมาตรฐานยุทโธปกรณ์กระทรวงกลาโหม (กมย.กห.)

**รายละเอียด**
รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 51บี มีรายละเอียดดังนี้efn-la|ข้อมูลจากภาพถ่ายรายละเอียดบนเพลทเหล็กบริเวณประตูรถจาก รายงานของไทยอาร์มฟอร์ซ.คอม- น้ำหนักรถเปล่า 2,500 กิโลกรัม- น้ำหนักที่ล้อคู่หน้า 1,200 กิโลกรัม- น้ำหนักที่ล้อคู่หลัง 1,200 กิโลกรัม- น้ำหนักบรรทุก 1,400 กิโลกรัม- ระยะสูงพ้นพื้น 250 มิลลิเมตร- มุมไต่ชันสูงสุด ร้อยละ 60- มุมถึงลาด 40 องศา- มุมจากลาด 40 องศา- ระยะลุยน้ำลึก 500 มิลลิเมตร- จุดศูนย์ถ่วง 1,500 มิลลิเมตร- ทำความเร็วสูงสุด 100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

**รุ่น**
รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 ของกองทัพบกไทย ประกอบด้วยรุ่น ดังนี้- แบบ 50
** รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 50 (รยบ.ขนาดเบา 4×4 แบบ 50) เป็นรุ่นที่ไม่ติดตั้งเครื่องปรับอากาศ โครงสร้างหลังคาแบบอ่อน
** รถยนต์บรรทุกพยาบาล 4×4 แบบ 50 (รยบ.พยาบาล 4×4 แบบ 50) ใช้งานเป็นรถพยาบาลสามารถรองรับผู้ป่วยได้สูงสุด 4 เปล ใช้งานโครงสร้างของรถโตโยต้า ไฮลักซ์ วีโก แชมป์- แบบ 51
** รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 51เอ  (รยบ.ขนาดเบา 4×4 แบบ 51A) เป็นรุ่นที่ติดตั้งเครื่องปรับอากาศ โครงสร้างหลังคาแบบแข็ง หลังคาด้านหลังลาดลง เนื่องจากสามารถใช้เป็นรถบังคับการ และติดป้อมปืนกลบนแท่นที่หมุนได้รอบทิศทาง
** รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 51บี (รยบ.ขนาดเบา 4×4 แบบ 51B) เป็นรุ่นที่ติดตั้งเครื่องปรับอากาศ โครงสร้างหลังคาแบบแข็ง หลังคาด้านหลังไม่ลาดลง และไม่มีป้อมปืนด้านบน
** รถยนต์บรรทุกพยาบาล 4×4 แบบ 51 (รยบ.พยาบาล 4×4 แบบ 51) เป็นรุ่นที่ติดตั้งเครื่องปรับอากาศ โครงสร้างหลังคาแบบแข็งต่ำ ใช้งานเป็นรถพยาบาลสามารถรองรับผู้ป่วยได้สูงสุด 4 เปล

**ประจำการ**
# Thailand:
#* กองทัพบก - ปัจจุบันกองทัพบกเป็นผู้ใช้งานหลัก ไม่ทราบจำนวนที่ใช้งานแน่ชัด แต่มีการใช้งานทั้งในประเทศและนำไปใช้ในคณะผู้แทนสหประชาชาติในซูดานใต้
#* กองทัพอากาศ - กองทัพอากาศมีแบบ 50 ใช้งานโดยหน่วยบัญชาการอากาศโยธินefn-la|ปรากฎภาพ ถ่ายใช้งาน โดยกองทัพอากาศบนวิกิมีเดียคอมมอนส์ ไม่ทราบจำนวนที่ใช้งานแน่ชัด

**ผลตอบรับ**
รถยนต์บรรทุกขนาดเบา 4×4 แบบ 50/51 ได้รับกระแสตอบรับในทั้งสองด้าน โดยด้านบวกมีการชื่นชมโดยไทยอาร์มฟอร์ซ.คอมefn-la| รถบรรทุกทางทหาร 4x4 โครงการโครตดีที่ #กองทัพบก ไม่รู้ตัว รายงานของไทยอาร์มฟอร์ซ.คอม ว่าการดำเนินการจัดหารถยนต์ดังกล่าวช่วยสนับสนุนอุตสาหกรรมภายในประเทศ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมป้องกันประเทศที่มีความชัดเจนและต่อเนื่องที่สุดโครงการหนึ่ง รวมถึงยังส่งกำลังบำรุงได้ง่าย เนื่องจากโครงสร้างภายในและเครื่องยนต์เป็นของพลเรือนที่สามารถผลิตได้โดยอุตสาหกรรมยานยนต์ภายในประเทศ
นอกจากนี้ยังมีข้อคิดเห็นจากช่องยูทูบของเวเลอร์แทคติคอล ให้ความเห็นในทั้งสองด้าน โดยในด้านบวกรถแบบดังกล่าวสามารถหาอะไหล่ในการซ่อมบำรุงได้ง่ายเพราะเป็นอะไหล่ของรถพลเรือน รถยนต์มีขนาดที่เล็กเมื่อเทียบกับฮัมวี ทำให้สามารถปฏิบัติการได้ดีในภูมิประเทศของไทย ประหยัดน้ำมัน และสนับสนุนอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ ขณะที่ข้อด้อยของรถยนต์แบบดังกล่าวคือน้ำหนักที่มาก เนื่องจากใช้โครงสร้างของรถพลเรือน แต่ใช้ตัวถังเป็นโครงเหล็กแบบรถทหาร ส่งผลให้อุปกรณ์ภายในรถ เช่น คลัช เบรค สิ้นเปลืองกว่าปกติ สามารถกันกระสุนได้เพียงบางรุ่น และกระจกรถยังเป็นกลไกที่ต้องหมุนด้วยมือ

**ระเบียงภาพ**

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:รถอเนกประสงค์ขนาดเล็กทางทหาร
หมวดหมู่:ยุทโธปกรณ์ของไทยในยุคหลังสงครามเย็น
หมวดหมู่:ยานพาหนะทหารไทย