ไตรพอยต์

จุดสามพรมแดน (Triple border) หรือจุดสามประเทศ,ไตรพอยต์ (Tripoint),date=November 2023 หรือจุดสามจุด (Trijunction), หรือเรียกว่า จุดสามทิศ (Triple point) หรือบริเวณที่สามพรมแดนมาบรรจบกัน (Tri-border area) เป็นจุดทางภูมิศาสตร์ที่พรมแดนของประเทศสามประเทศหรือหน่วยการปกครองย่อยของรัฐมาบรรจบกัน มีจุดสามพรมแดนระหว่างประเทศทั้งหมด 175 จุด ณ ปี 2020 โดยเกือบครึ่งหนึ่งตั้งอยู่ในแม่น้ำ ทะเลสาบ หรือทะเล ในพื้นที่บนบก จุดสามพรมแดนอาจถูกระบุด้วยเครื่องหมายหรือเสา และบางครั้งอาจมีการสร้างอนุสาวรีย์ขนาดใหญ่
ปกติแล้ว ประเทศที่มีเพื่อนบ้านมากกว่ามักจะมีจุดสามพรมแดนมากกว่าด้วย ประเทศจีนมีจุดสามพรมแดนระหว่างประเทศ 16 จุด และรัสเซียมี 11 ถึง 14 จุด ส่วนประเทศอื่นๆ เช่น บราซิล อินเดีย และแอลจีเรียก็มีหลายจุดเช่นกัน ขณะที่อาร์เจนตินามีจุดสามพรมแดน 4 จุด แอฟริกาใต้ ปากีสถาน และไนจีเรียมีจุดสามพรมแดนประเทศละ 3 จุด ในขณะที่บังกลาเทศและเม็กซิโกมีเพียง 1 จุด ในยุโรป ออสเตรีย ซึ่งไม่มีทางออกสู่ทะเล มีจุดสามพรมแดน 9 จุด โดย 2 จุดนั้นเป็นของสวิตเซอร์แลนด์และลิกเตนสไตน์ ประเทศที่เป็นเกาะ เช่น ญี่ปุ่นและออสเตรเลีย ไม่มีจุดสามพรมแดนระหว่างประเทศ (บางประเทศ เช่น บาห์เรนและสิงคโปร์ มีจุดสามพรมแดนในน่านน้ำ) เช่นเดียวกับประเทศที่มีประเทศเพื่อนบ้านเพียงประเทศเดียว เช่น โปรตุเกสหรือเลโซโท ประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเลก็มีจุดสามพรมแดนระหว่างประเทศเช่นกัน นอกจากนี้ สหรัฐอเมริกาซึ่งมีเพื่อนบ้าน 2 ประเทศก็ไม่มีจุดสามพรมแดนระหว่างประเทศ อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯ มีจุดสามพรมแดนของรัฐหลายจุด และยังมีจุดที่รัฐทั้งสี่มาบรรจบกันที่เรียกว่า โฟร์ คอร์เนอร์ส (Four Corners) อินโดนีเซียไม่มีจุดสามพรมแดนระหว่างประเทศ เช่นเดียวกับออสเตรเลีย ญี่ปุ่น และสหรัฐฯ แคนาดาเองก็ไม่มีจุดสามพรมแดนระหว่างประเทศ ถึงแม้ว่าจะมีเขตแดนทางทะเลกับสองประเทศ แต่ก็มีจุดสามพรมแดนบนบก 5 จุดที่พรมแดนของจังหวัดและเขตปกครองมาบรรจบกัน รวมทั้งยังมีจุดที่พรมแดนของสี่จังหวัดและเขตปกครองมาบรรจบกันที่เรียกว่า โฟร์ คอร์เนอร์ส (Four Corners) ของแคนาดา ญี่ปุ่นมีจุดสามพรมแดนระหว่างจังหวัดหลายจุด และยังมีจุดที่พรมแดนของจังหวัดทั้งสี่มาบรรจบกันอีกด้วย นอกจากนี้ สหรัฐอเมริกา แคนาดา และอินโดนีเซีย ออสเตรเลียก็มีจุดสามพรมแดนที่พรมแดนของรัฐมาบรรจบกันเช่นกัน
จุดที่พรมแดนบรรจบกัน (หรือเรียกว่า "จุดหลายพรมแดน" หรือ "มัลติพอยต์ส, multipoints") มักจะเป็นจุดที่พรมแดนสามประเทศมาบรรจบกัน นอกจากนี้ ยังมีจุดที่พรมแดนสี่ประเทศ  ควอดริพอยต์ส (quadripoints) และจุดที่พรมแดนห้าประเทศ รวมถึงจุดหายากที่พรมแดนหกประเทศ เจ็ดประเทศ และแปดประเทศมาบรรจบกัน (ดู มัลติพอยต์ที่มีความซับซ้อนเชิงตัวเลขมากกว่า) นอกจากนี้ การอ้างสิทธิ์ในดินแดนของหกประเทศก็มาบรรจบกันที่ขั้วโลกใต้ในจุดที่ซับซ้อนถึงสิบเอ็ดเท่า แม้ว่าจะเป็นตัวอย่างของจุดที่อาจมีข้อพิพาทอยู่ก็ตาม

**ตัวอย่าง**
ไฟล์:Drilandenpunt.jpg|right|upright|thumb|Vaalserberg: จุดบรรจบสามพรมแดน (เยอรมนี / เนเธอร์แลนด์ / เบลเยียม)รายชื่อจุดบรรจบสามพรมแดน
ตัวอย่างของจุดบรรจบสามพรมแดนระหว่างประเทศ ได้แก่:- Treriksröset ของ ฟินแลนด์, นอร์เวย์ และ สวีเดน (จุดบรรจบสามพรมแดนเหนือสุดของโลก; จุดที่แน่นอนอยู่ในทะเลสาบ แต่มีการสร้างเสาหลักที่จุดนั้น)- Vaalserberg ของ เนเธอร์แลนด์, เยอรมนี และ เบลเยียม- Dreiländereck ของ เยอรมนี, ฝรั่งเศส และ สวิตเซอร์แลนด์ (จุดที่แน่นอนอยู่ในแม่น้ำ และเสาหลักไม่ได้อยู่ที่จุดที่แน่นอน)- จุดบรรจบสามพรมแดน Schengen ของ เยอรมนี, ฝรั่งเศส และ ลักเซมเบิร์ก (ที่ซึ่งได้ลงนามใน ข้อตกลงเชงเกน บนเรือ เนื่องจากจุดบรรจบสามพรมแดนอยู่ในแม่น้ำ)- ยอดเขา Sia Kangri (ใกล้กับ Indira Col) เป็นจุดที่ดินแดนของ อินเดีย, ปากีสถาน, และ จีน มาบรรจบกัน- Triple Frontier ของ อาร์เจนตินา, บราซิล และ ปารากวัย- Tres Fronteras ของ บราซิล, เปรู และ โคลอมเบีย- Mont Dolent ของ อิตาลี, ฝรั่งเศส และ สวิตเซอร์แลนด์ (จุดที่แน่นอนไม่ได้อยู่ที่ยอดเขา แต่ห่างไปทางตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ 200 เมตร)- Trójstyk ของ โปแลนด์, สาธารณรัฐเช็ก และ สโลวาเกีย- Mount Roraima, ที่ซึ่ง เวเนซุเอลา, บราซิล และ กายอานา มาบรรจบกัน- Jongsong Peak, จุดบรรจบทางตะวันออกของ จีน, อินเดีย และ เนปาล- Bratislava เป็นเมืองหลวงเพียงแห่งเดียวในโลกที่ตั้งอยู่ที่จุดบรรจบสามพรมแดน: สโลวาเกีย, ฮังการี และ ออสเตรีย พื้นที่การปกครองของเมืองครอบคลุมถึงจุดบรรจบสามพรมแดน แต่จุดนี้อยู่นอกพื้นที่ในเมืองบราติสลาวาเอง
ตัวอย่างของจุดบรรจบสามพรมแดนทางประวัติศาสตร์:- จุดบรรจบสามพรมแดน Three Emperors' Corner ระหว่าง จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี, จักรวรรดิรัสเซีย และ จักรวรรดิเยอรมัน- จุดบรรจบสามพรมแดนประวัติศาสตร์ Piz da las Trais Linguas (เทือกเขาออร์ตเลอร์) ของ จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี, ราชอาณาจักรอิตาลี, และ สวิตเซอร์แลนด์- Rock of the Three Kingdoms ระหว่างอดีตราชอาณาจักร ราชอาณาจักรกาลิเซีย, ราชอาณาจักรเลออน, และ ราชอาณาจักรโปรตุเกส (ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของพรมแดนระหว่าง ราชอาณาจักรสเปน และ สาธารณรัฐโปรตุเกส)- Tossal dels Tres Reis ('ยอดเขาสามกษัตริย์') ตั้งอยู่ที่จุดที่พรมแดนของอาณาจักรโบราณสามแห่งคือ อาณาจักรอารากอน, อาณาจักรบาเลนเซีย และ เจ้าชายแห่งคาตาลัน มาบรรจบกัน

**ข้อตกลงระหว่างประเทศ**
เสาหลักที่จุดบรรจบสามพรมแดน Tarvagan Dakh มองโกเลีย รัสเซีย จีน ในปี 2020 มองจากฝั่งมองโกเลีย
แม้ว่าพรมแดนระหว่างประเทศส่วนใหญ่จะถูกกำหนดด้วยสนธิสัญญาทวิภาคี แต่ตำแหน่งของจุดบรรจบสามพรมแดนอาจต้องถูกกำหนดด้วยข้อตกลงไตรภาคี ตัวอย่างเช่น จีน รัสเซีย และมองโกเลียได้กำหนดตำแหน่งของจุดบรรจบสามพรมแดนทั้งสองแห่ง (จุดที่พรมแดน จีน–รัสเซีย, มองโกเลีย–รัสเซีย, และ จีน–มองโกเลีย มาบรรจบกัน) ผ่านข้อตกลงไตรภาคีที่ลงนามใน อูลานบาตอร์ เมื่อวันที่ 27 มกราคม 1994 ข้อตกลงนี้ระบุว่าจะต้องมีการสร้างเสาหลักที่จุดบรรจบทางทิศตะวันออก ซึ่งเรียกว่า Tarvagan Dakh (Tarbagan Dakha) แต่จะไม่มีการสร้างเสาหลักที่จุดบรรจบทางทิศตะวันตก (ซึ่งถูกกำหนดให้เป็นยอดเขา Tavan-Bogdo-Ula (Kuitunshan, Tavan Bogd Uul))

**แกลเลอรี**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
Tripoint-  Penedo dos Três Reinos («The Rock of Three Kingdoms»)-  Tripoint border of China, Russia and North Korea-  Tripoint border marker of Russia, China and North Korea at 9:28
หมวดหมู่:รายชื่อที่เกี่ยวข้องกับพรมแดน