สงครามสเปน–สหรัฐ

สงครามสเปน–สหรัฐname="alternative names" (21 เมษายน – 10 ธันวาคม ค.ศ. 1898) เป็นสงครามที่เริ่มต้นขึ้นภายหลังการระเบิดเรือ6 ในท่าเรืออาบานา อาณานิคมคิวบา นำไปสู่การแทรกแซงสงครามประกาศอิสรภาพคิวบาของสหรัฐ ซึ่งทำให้สหรัฐเริ่มมีอิทธิพลอย่างโดดเด่นเหนือภูมิภาคแคริบเบียน และได้รับดินแดนจำนวนมาก ได้แก่ ปวยร์โตรีโก กวม และฟิลิปปินส์ นอกจากนี้ สงครามยังนำไปสู่การมีส่วนร่วมของสหรัฐในการปฏิวัติฟิลิปปินส์และสงครามฟิลิปปินส์–สหรัฐที่เกิดขึ้นภายหลังอีกด้วย
ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 จักรวรรดิสเปนเริ่มอ่อนแอลงอย่างเห็นได้ชัด ในขณะที่สหรัฐเปลี่ยนตนเองจากประเทศเกิดใหม่สู่ชาติมหาอำนาจที่กำลังเติบโต สเปนเริ่มเข้าสู่ช่วงขาลงตั้งแต่คริสต์ศวรรษก่อนหน้า และทรุดตัวลงมากขึ้นจากการรุกรานของนโปเลียน ซึ่งทำให้อาณานิคมในทวีปอเมริกาส่วนใหญ่ประกาศเอกราช ด้วยความไม่มั่นคงทางการเมืองที่เกิดขึ้นในเวลาต่อมา ทั้งจากการประกาศเอกราชของอาณานิคม การปฏิวัติ และสงครามกลางเมือง ทําให้ประเทศสูญเสียดุลยภาพทางสังคมและเศรษฐกิจ ในทางกลับกัน สหรัฐได้ขยายตัวทางเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่องตลอดศตวรรษผ่านการซื้อดินแดน เช่น ลุยเซียนาและอะแลสกา, ผ่านปฏิบัติการทางทหาร เช่น สงครามเม็กซิโก–สหรัฐ, และโดยการรับผู้อพยพชาวยุโรปจำนวนมาก ซึ่งการเติบโตนี้เว้นช่องว่างไว้ในช่วงเวลาสั้น ๆ ระหว่างสงครามกลางเมืองอเมริกาและสมัยการบูรณะเท่านั้น
เขตสงครามอยู่ที่ทะเลแคริบเบียนและแปซิฟิก ผู้สนับสนุนสงครามชาวอเมริกันได้คาดการณ์ไว้อย่างถูกต้องว่าอํานาจทางเรือของสหรัฐสามารถเอาชนะได้อย่างเด็ดขาด กำลังรบของสหรัฐสามารถยกพลขึ้นบกที่คิวบาและเข้าต่อสู้กับกองทหารรักษาการณ์สเปนที่กำลังเผชิญกับการโจมตีของกลุ่มก่อการกำเริบชาวคิวบาและการระบาดของไข้เหลือง ซึ่งในที่สุด สเปนจึงยอมจำนนและร้องขอสันติภาพต่อสหรัฐ หลังจากกองเรือรบของสเปนถูกโจมตีอย่างย่อยยับในยุทธนาวีที่ซานเตียโกเดกูบาและอ่าวมะนิลา กอปรกับกองเรือสเปนสมัยใหม่บางส่วนได้ถอนกำลังกลับแผ่นดินแม่เพื่อป้องกันชายฝั่งของสเปน
สงครามสิ้นสุดลงด้วยการลงนามสนธิสัญญาปารีสเมื่อ ค.ศ. 1898 โดยเป็นการเจรจาตามเงื่อนไขที่เอื้อประโยชน์แก่สหรัฐ สนธิสัญญายกปวยร์โตรีโก กวม และฟิลิปปินส์ให้แก่สหรัฐ และอนุญาตให้สหรัฐควบคุมคิวบาเป็นการชั่วคราว สำหรับสัมปทานในฟิลิปปินส์ สหรัฐได้จ่ายเงินจำนวน 20 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ( ล้านดอลลาร์สหรัฐในปัจจุบัน) ให้แก่สเปนสำหรับโครงสร้างพื้นฐานที่สเปนเป็นเจ้าของ
สงครามสเปน–สหรัฐทำให้อิทธิพลของสเปนในทวีปอเมริกา เอเชีย และแปซิฟิกที่ดำรงมาเกือบสี่ศตวรรษสิ้นสุดลง ความพ่ายแพ้และความสูญเสียพื้นที่ส่วนสุดท้ายของจักรวรรดิสเปนสร้างแรงสั่นสะเทือนต่อชาติสเปนเป็นอย่างยิ่ง และกระตุ้นให้เกิดการประเมินค่าทางปรัชญาและศิลปะอย่างละเอียดถี่ถ้วนของสังคมสเปนใหม่ที่เรียกว่ารุ่นปี 98 (Generación del 98) ในขณะเดียวกัน สหรัฐไม่เพียงแต่กลายเป็นมหาอํานาจเท่านั้น แต่ยังได้ครอบครองเกาะหลายแห่งทั่วโลก ซึ่งกระตุ้นให้เกิดการถกเถียงกันอย่างรุนแรงเกี่ยวกับแนวคิดลัทธิการขยายอาณาเขต (expansionism)

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลทั่วไป**
 url-status=live- url-status=live- url-status=live- url-status=live. An encyclopedia- doi-access=free- url-status=live- url=https://books.google.com/books?id=Xux-LSxSY6cC - url-status=live- isbn=978-0198221289- isbn=978-8484325024- Cervera Y Topete, Pascual. Office of Naval Intelligence War Notes No. VII: Information From Abroad: The Spanish–American War: A Collection of Documents Relative to the Squadron Operations in the West Indies, Translated From the Spanish. Washington, D.C.: Government Printing Office, 1899- isbn=978-0786474707 - url-status=live- url-status=live- url-status=live -  url=https://books.google.com/books?id=l60TAAAAYAAJ- publisher=C. Scribner's sons (full text available  here date=August 3, 2019 )- isbn=978-0252004759- url-status=live- url-status=live. short summary- isbn=978-0712637329- isbn=9781576070932 - url-status=live - url-status=live- url-status=live- url-status=live- url=https://archive.org/details/boricuapop00fran- Nofi, Albert A. The Spanish–American War, 1898. Conshohocken, Pennsylvania: Combined Books, Inc., 1996. 0938289578- year=1992- url-status=dead- Pérez, Louis A. Cuba and the United States: Ties of Singular Intimacy. Athens: University of Georgia Press, 2003. Print- publisher=UNC Press Books- url-status=live- url-status=live- citation|last=Roosevelt|first=Theodore|url=http://bartleby.com/br/51.html|chapter=I. Raising The Regiment|chapter-url=http://bartleby.com/51/1.html|title=The Rough Riders|location=New York|publisher=Charles Scribner's Sons|year=1899|access-date=January 14, 2009|archive-date=February 6, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090206204834/http://bartleby.com/br/51.html|url-status=dead- isbn=978-0974420233- Santamarina, Juan C. "The Cuba Company and the Expansion of American Business in Cuba, 1898–1915". The Business History Review 74.01 (Spring 2000): 41–83. Print- url-status=live- Smith, Mark. "The Political Economy of Sugar Production and the Environment of Eastern Cuba, 1898–1923". Environmental History Review 19.04 (Winter 1995): 31–48. Print- url-status=live- Tone, John Lawrence. War and Genocide in Cuba 1895–1898 (2006)  online review date=January 20, 2013 - url-status=live- citation|last=Tucker|first=Spencer|title=The Encyclopedia of the Spanish–American and Philippine–American Wars: A Political, Social, and Military History|url=https://books.google.com/books?id=8V3vZxOmHssC|year=2009|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1851099511|access-date=September 14, 2017|archive-date=January 4, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160104230451/https://books.google.com/books?id=8V3vZxOmHssC|url-status=live- url-status=live- url-status=live

**หนังสืออ่านเพิ่ม**
 doi=10.2307/2507259- Auxier, George W. "The Cuban question as reflected in the editorial columns of Middle Western newspapers (1895–1898)" (PhD dissertation, Ohio State University, 1938)  complete text online date=April 30, 2018 - Barnes, Mar. The Spanish–American War and Philippine Insurrection, 1898–1902: An Annotated Bibliography (Routledge Research Guides to American Military Studies) (2010)- Benton, Elbert Jay. International law and diplomacy of the Spanish–American war (Johns Hopkins UP, 1908)  online free- Berner, Brad K. The Spanish–American War: A Historical Dictionary (Scarecrow Press, 1998)- Berner, Brad K., ed. The Spanish–American War: A Documentary History with Commentaries (2016), 289 pp; includes primary sources- Bradford, James C. ed., Crucible of Empire: The Spanish–American War and Its Aftermath (1993), essays on diplomacy, naval and military operations, and historiography- Cirillo, Vincent J. Bullets and Bacilli: The Spanish–American War and Military Medicine (2004)- doi=10.2307/2510074- Cosmas, Graham A. An Army for Empire: The United States Army and the Spanish–American War (1971), organizational issues- Crapol, Edward P. "Coming to Terms with Empire: The Historiography of Late-Nineteenth-Century American Foreign Relations," Diplomatic History 16 (Fall 1992): 573–97- Cull, N. J., Culbert, D., Welch, D. Propaganda and Mass Persuasion: A Historical Encyclopedia, 1500 to the Present. "Spanish–American War". (2003). 378–79- isbn=978-9562841153- DeSantis, Hugh. "The Imperialist Impulse and American Innocence, 1865–1900," in Gerald K. Haines and J. Samuel Walker, eds., American Foreign Relations: A Historiographical Review (1981), pp. 65–90-  url-status = live - Dobson, John M. Reticent Expansionism: The Foreign Policy of William McKinley. (1988).- Feuer, A. B. The Spanish–American War at Sea: Naval Action in the Atlantic (1995)  online edition date=May 25, 2012 - doi=10.2307/1861842- Flack, H.E. Spanish–American diplomatic relations preceding the war of 1898 (Johns Hopkins UP, 1906)  online free- Foner, Philip, The Spanish–Cuban–American War and the Birth of American Imperialism, 1895–1902 (1972), A Marxist interpretation- Freidel, Frank. The Splendid Little War (1958), well illustrated narrative by scholar 0739423428- Fry, Joseph A. "From Open Door to World Systems: Economic Interpretations of Late-Nineteenth-Century American Foreign Relations," Pacific Historical Review 65 (May 1996): 277–303- Fry, Joseph A. "William McKinley and the Coming of the Spanish–American War: A Study of the Besmirching and Redemption of an Historical Image," Diplomatic History 3 (Winter 1979): 77–97- Funston, Frederick. Memoirs of Two Wars, Cuba and Philippine Experiences. New York: Charles Scribner's Sons, 1911   online edition- Gould, Lewis. The Spanish–American War and President McKinley (1980)  excerpt and text search date=October 12, 2020 - Grenville, John A. S. and George Berkeley Young. Politics, Strategy, and American Diplomacy: Studies in Foreign Policy, 1873–1917 (1966) pp. 239–66 on "The breakdown of neutrality: McKinley goes to war with Spain"- Hamilton, Richard. President McKinley, War, and Empire (2006)- isbn=978-0873383677- Harrington, Peter, and Frederic A. Sharf. "A Splendid Little War." The Spanish–American War, 1898. The Artists' Perspective. London: Greenhill, 1998- doi=10.2307/1898467- Herring, George C. From Colony to Superpower: US Foreign Relations Since 1776 (2008), the latest survey- Hoganson, Kristin. Fighting For American Manhood: How Gender Politics Provoked the Spanish–American and Philippine–American Wars (1998)-  postscript = . - url-status=live 23884754- Keller, Allan. The Spanish–American War: A Compact History (1969)- Killblane, Richard E., "Assault on San Juan Hill," Military History, June 1998, Vol. 15, Issue 2.- LaFeber, Walter, The New Empire: An Interpretation of American Expansion, 1865–1898 (1963)- Leeke, Jim. Manila and Santiago: The New Steel Navy in the Spanish–American War (2009)- Linderman, Gerald F. The Mirror of War: American Society and the Spanish–American War (1974), domestic aspects- Maass, Matthias. "When Communication Fails: Spanish–American Crisis Diplomacy 1898," Amerikastudien, 2007, Vol. 52 Issue 4, pp. 481–93- May, Ernest. Imperial Democracy: The Emergence of America as a Great Power (1961)- McCartney, Paul T. American National Identity, the War of 1898, and the Rise of American Imperialism (2006)- year=1899- url-status=live- Miller, Richard H. ed., American Imperialism in 1898: The Quest for National Fulfillment (1970)- Millis, Walter. The Martial Spirit: A Study of Our War with Spain (1931)- Morgan, H. Wayne, America's Road to Empire: The War with Spain and Overseas Expansion (1965)- Muller y Tejeiro, Jose. Combates y Capitulacion de Santiago de Cuba. Marques, Madrid: 1898. 208 p. English translation by US Navy Dept.- O'Toole, G. J. A. The Spanish War: An American Epic – 1898 (1984)- doi=10.2307/494551- Peifer, Douglas Carl (2016) Choosing war: presidential decisions in the Maine, Lusitania, and Panay incidents. New York, NY: Oxford University Press. ISBN 978-0-19026-868-8-  jstor = 3640268 - Pérez Jr. Louis A. The War of 1898: The United States and Cuba in History and Historiography University of North Carolina Press, 1998
*Smith, Ephraim K. "William McKinley's Enduring Legacy: The Historiographical Debate on the Taking of the Philippine Islands," in James C. Bradford, ed., Crucible of Empire: The Spanish–American War and Its Aftermath (1993), pp. 205–49- Pratt, Julius W. The Expansionists of 1898 (1936)- Schoonover, Thomas. Uncle Sam's War of 1898 and the Origins of Globalization. (2003)- Smith, Joseph. The Spanish–American War: Conflict in the Caribbean and the Pacific (1994)- Stewart, Richard W.  "Emergence to World Power 1898–1902" Ch. 15 date=June 8, 2010 , in  "American Military History, Volume I: The United States Army and the Forging of a Nation, 1775–1917" date=December 27, 2011 , Center of Military History, United States Army. (2004), official US Army textbook- Tone, John Lawrence. War and Genocide in Cuba, 1895–1898 (2006)- US War Dept. Military Notes on Cuba. 2 vols. Washington, DC: GPO, 1898.   online edition- US Army Center for Military History, Adjutant General's Office Statistical Exhibit of Strength of Volunteer Forces Called into Service During the War With Spain; with Losses From All Causes. US Army Center for Military History, Washington: Government Printing Office, 1899- Wheeler, Joseph. The Santiago Campaign, 1898. (1898).   online edition- Zakaria, Fareed, From Wealth to Power: The Unusual Origins of America's World Role (1998)

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  The Spanish American War lesson from EDSITEment-  America's Black Patriots – Spanish American War-  Points of Confusion over the Cuba Question and Cuba Sovereignty- Individual state's contributions to the Spanish–American War:  Georgia,  Illinois,  Pennsylvania-  Sons of Spanish American War Veterans-  From 'Dagoes' to 'Nervy Spaniards,' American Soldiers' Views of their Opponents, 1898 date=2011-05-01  by Albert Nofi-  Excerpts date=May 30, 2009  from  The National Museum of American history.- Reenactment of Spanish–American War (video)-  The American Peril – An Examination of the Spanish American War and the Philippine Insurrection by Dan Carlin

**สื่อบันทึก**
  William Glackens prints at the Library of Congress- title=Images of Florida and the War for Cuban Independence, 1898  from the state archives of Florida (archived from  the original on 2010-05-01)-  Pictures of the Army Nurse Corps in the war date=November 16, 2010 -  Art and images from the War with Spain date=November 5, 2010  at the United States Army Center of Military History-  Spanish–American War photographic collections date=September 24, 2010 , via Calisphere, California Digital Library-  The Spanish–American War in Motion Pictures – US Library of Congress-  Wehman Collection of Spanish–American War Photographs at the  University of South Florida-  Ensminger Brothers Spanish–American War Photographs at the  University of South Florida

**เอกสารอ้างอิง**
  United States Department of State, Papers relating to the foreign relations of the United States, with the annual message of the president transmitted to Congress December 5, 1898 especially pp. 558–1085.-  Joint Resolution Resolution of Congress April 19, 1898, point 4 is the Teller amendment-  Operations of the U.S. Signal Corps Cutting and Diverting Undersea Telegraph Cables from Cuba-  Library of Congress Guide to the Spanish–American War-  Emergence to World Power, 1898–1902 date=August 12, 2010  (an extract from Matloff's American Military History a publication of the United States Army Center of Military History)-  Buffalo Soldiers at San Juan Hill date=August 3, 2010 -  Impact on the Spanish Army date=June 12, 2010  by Charles Hendricks-  Black Jack in Cuba date=August 12, 2010  – General John J. Pershing's service in the Spanish–American War, by Kevin Hymel-  The World of 1898: The Spanish–American War – Library of Congress Hispanic Division-  Centennial of the Spanish–American War 1898–1998 date=October 6, 2001  by Lincoln Cushing-  History of Negro soldiers in the Spanish–American War, and other items of interest, by Edward Augustus Johnston, published 1899, hosted by the  Portal to Texas History.-  Name Index to New York in the Spanish–American War 1898-  1898: El Ocaso de un Imperio Article in Spanish about naval operations during the Spanish–American War.-  Spanish–American War Service Summary Cards from the  Georgia Archives.-  Spanish–American War Veterans Surveys A finding aid listing photographs, diaries, personal papers held at the U.S. Army Heritage and Education Center, Carlisle, Pennsylvania

**หนังสือพิมพ์**
  "Spain to Use Privateers; An Official Decree Declares that She is Determined to Reserve This Right" (Headline, The New York Times, April 24, 1898)

หมวดหมู่:ความสัมพันธ์คิวบา–สหรัฐ
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์การทหารของสเปน
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์การทหารของสหรัฐ
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ฟิลิปปินส์–สหรัฐ
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์สเปน–สหรัฐ
หมวดหมู่:หมู่เกาะอินเดียตะวันออกของสเปน
หมวดหมู่:หมู่เกาะอินเดียตะวันตกของสเปน
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับคิวบา
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับฮ่องกง
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับสเปน
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับฟิลิปปินส์
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับสหรัฐ