บาสเกตบอล 3x3

บาสเกตบอล 3x3 (3x3 basketball; เขียนเป็น ƐX3 อ่านว่า three-ex-three) เป็นรูปแบบหนึ่งของบาสเกตบอลที่มีผู้เล่นทีมละ 3 คน มีกระดานหลังห่วง 1 แผ่น และเล่นในสนามครึ่งสนาม บาสเกตบอลรูปแบบนี้กำลังได้รับการส่งเสริมและจัดโครงสร้างโดยสหพันธ์บาสเกตบอลระหว่างประเทศ (ฟีบา) ซึ่งเป็นหน่วยงานกำกับดูแลกีฬาบาสเกตบอลในภาพรวม การแข่งขันหลักคือ บาสเกตบอล 3x3 เวิลด์ทัวร์ ประจำปี ซึ่งประกอบด้วยรายการมาสเตอส์ และรายการไฟนอลหนึ่งรายการ และมอบเงินรางวัลเป็นตัวเลขหกหลักในสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ บาสเกตบอล 3x3 ชิงแชมป์โลก สำหรับชายและหญิงเป็นการแข่งขันระดับสูงสุดสำหรับทีม 3x3 ระดับชาติ รูปแบบ 3x3 ถูกนำมาใช้ในโอลิมปิกฤดูร้อน 2020 และกีฬาเครือจักรภพ 2022

**ประวัติ**
ภาพสัญลักษณ์สำหรับการแข่งขันบาสเกตบอล 3x3 ในโอลิมปิก
บาสเกตบอล 3x3 เป็นรูปแบบกีฬาบาสเกตบอลที่เล่นกันตามท้องถนนและในยิมต่าง ๆ ทั่วโลกมาอย่างยาวนาน แม้ว่าจะมีรูปแบบการเล่นที่ยังไม่เป็นทางการก็ตาม ช่วงปลายปี 2000 เริ่มมีการกำหนดกฎของบาสเกตบอล 3x3 ทั่วสหรัฐอเมริกา โดยเฉพาะอย่างยิ่งผ่านการแข่งขันในรายการของกัส แมคเกอร์ และฮูพ อิท อัพ ซึ่งจัดงานใหญ่ ๆ ทั่วประเทศ โดยมีทีมและผู้เล่นจากทุกระดับทักษะเข้าร่วม ในปี 1992 อาดิดาสเปิดตัวการแข่งขันสตรีทบอล ซึ่งปัจจุบันยุติลงแล้ว ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา จำนวนกิจกรรมและการแข่งขันของบาสเกตบอล 3x3 ก็เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทั่วโลก
ฟีบาตัดสินใจทดสอบการจัดการแข่งขันบาสเกตบอล 3x3 ครั้งแรกในเอเชียนอินดอร์เกมส์ 2007 ที่มาเก๊า กิจกรรมทดสอบจัดขึ้นอีกครั้งในเดือนเมษายน 2008 ที่สาธารณรัฐโดมินิกัน และเดือนตุลาคม 2008 ที่ประเทศอินโดนีเซีย การเปิดตัวในระดับนานาชาติเกิดขึ้นครั้งแรกในเอเชียนเกมส์เยาวชน 2009 โดยมีทีมเข้าแข่งขันแบ่งเป็นประเภทชาย 19 ทีม และประเภทหญิง 16 ทีม การแข่งขันทั้งหมดจัดขึ้นที่โรงเรียนมัธยมแองกลิคัน ในประเทศสิงคโปร์ และบาสเกตบอล 3x3 เปิดตัวอย่างเป็นทางการทั่วโลกในโอลิมปิกเยาวชนฤดูร้อน 2010 ที่ประเทศเดียวกัน โดยมีทีมที่เข้าร่วมการแข่งขันทั้งหมด 20 ทีม ทั้งประเภทชายและหญิง การแข่งขัน จัดขึ้นที่ Youth Space ตั้งแต่นั้นมา การแข่งขันชิงแชมป์โลกทั้งประเภทโอเพ่นและรุ่นอายุไม่เกิน 18 ปี ก็ได้จัดขึ้นเป็นประจำ
ฟีบาเปิดตัวโปรแกรมเต็มรูปแบบเพื่อสร้างเกม 3x3 ให้เป็นเกมแบบสแตนด์อโลน โดยมีรูปแบบของตัวเอง และมีการแข่งขันเป็นประจำ ก่อนที่ 3x3 จะถูกบรรจุในกีฬาโอลิมปิกของผู้ใหญ่ครั้งแรกในโอลิมปิกฤดูร้อน 2020
บาสเกตบอล 3x3 ยังถูกใช้ในทัวร์นาเมนต์ต่าง ๆ มากมาย เช่น สโปแคน ฮูพเฟสต์ และ ไนกี้ 3 ออน 3 ทัวร์นาเมนต์

**กฎและกติกา**
เกมบาสเกตบอล 3x3
ไฟล์:3x3basketball.jpg|thumb| การแข่งขันฟุตบอลชายระดับนานาชาติระหว่างโรมาเนียกับสโลวีเนีย ในบูคาเรสต์ (กันยายน 2014)
ฟีบาออกภาคผนวกเพิ่มเติมอย่างเป็นทั้งการเป็นระยะ ๆ สำหรับกฎบาสเกตบอล 3x3 โดยเฉพาะ กฎระบุว่ากฎฟีบาทั่วไปจะบังคับใช้กับสถานการณ์ทั้งหมดที่ไม่ได้ระบุไว้โดยเฉพาะในกฎฟีบา 3x3 ชุดปัจจุบันทั้งในรูปแบบย่อ และรูปแบบเต็ม เผยแพร่ครั้งแรกในเดือนสิงหาคม 2019 
กฎในปัจจุบันแตกต่างจากบาสเกตบอลเต็มลานปกติ ดังนี้

**ทีม**
แต่ละทีมประกอบด้วยผู้เล่น 3 คน และตัวสำรอง 1 คน แต่ละทีมจะต้องมีผู้เล่นอยู่ในสนาม 3 คนเมื่อเกมเริ่มต้น

**สนามและลูกบาสเกตบอล**
เกมนี้เล่นในสนามครึ่งลานและมีห่วงหนึ่งใบ สนามอย่างเป็นทางการมีความกว้าง 15 เมตร (49 ฟุต) เท่ากับความกว้างของสนามบาสเกตบอลเต็มลานมาตรฐานของฟีบา ความยาว 11 เมตร (36 ฟุต 1.07 นิ้ว) ซึ่งน้อยกว่าครึ่งหนึ่งของสนามบาสเกตบอลมาตรฐานที่ 14 เมตร (45 ฟุต 11.18 นิ้ว) อย่างไรก็ตาม กฎระเบียบระบุไว้โดยเฉพาะว่าครึ่งหนึ่งของสนามมาตรฐานของฟีบาถือเป็นพื้นที่เล่นที่ยอมรับได้สำหรับการแข่งขันอย่างเป็นทางการ ส่วนระยะครึ่งลานตามมาตรฐานเอ็นบีเอ และดับเบิลยูเอ็นบีเอของสหรัฐอเมริกา มีความกว้าง 15.24 เมตร (50 ฟุต) และความยาว 14.33 เมตร (47 ฟุต) 
ลูกบาสเกตบอลที่ใช้มีขนาดเท่ากับลูกบาสเกตบอลเบอร์ 6 (720 มิลลิเมตร 28.5 นิ้ว) ตามที่ใช้ในเกมบาสเกตบอลเต็มลานของผู้หญิง และมีมวลเท่ากับขนาดมาตรฐานเบอร์ 7 (620 กรัม, 22 ออนซ์) ที่ใช้ในเกมบาสเกตบอลเต็มลานของผู้ชาย

**การเล่น**
ก่อนเริ่มเกมจะมีการโยนเหรียญ และทีมที่ทายถูกในการโยนเหรียญสามารถเลือกได้ว่าจะครอบครองลูกบอลก่อนในช่วงใด ระหว่างช่วงเริ่มเกม หรือในช่วงต่อเวลาพิเศษที่อาจเกิดขึ้น ในทางกลับกัน นั่นหมายความว่าหากเกมต้องต่อเวลาพิเศษ ทีมที่เป็นฝ่ายตั้งรับในช่วงเริ่มเกมจะได้ครอบครองลูกบอลก่อนในช่วงต่อเวลาพิเศษ
เกมจะเริ่มด้วยการให้ทีมฝ่ายรับส่งบอลให้ทีมฝ่ายรุก ผู้เล่นฝ่ายรุกทุกคนต้องเริ่มเล่นด้านนอกเส้นโค้ง (ด้านตรงข้ามของส่วนโค้งของตาข่าย) และทีมฝ่ายรับต้องเริ่มเล่นด้านในเส้นโค้ง เมื่อทีมรุกได้รับบอล นาฬิกาจะเริ่มจับเวลา การเปลี่ยนฝั่งเล่นบอลนี้ยังใช้ในการเริ่มเกมใหม่เนื่องจากสถานการณ์ลูกตายอีกด้วย เกมจะแข่งขันกันเพียง 1 รอบ โดยมีเวลา 10 นาที หรืออาจสิ้นสุดลงทันทีที่มีทีมใดทำคะแนนได้ถึง 21 แต้ม โดยทีมที่มีแต้มมากกว่าเมื่อครบ 10 นาที หรือทำคะแนนครบ 21 แต้มก่อนจะเป็นผู้ชนะ
การโยนภายในกรอบโค้งที่ลงห่วง รวมถึงการโยนโทษทุกครั้ง จะได้รับ 1 แต้ม ในขณะที่การโยนนอกกรอบโค้งที่ลงห่วงทุกครั้งจะได้รับ 2 แต้ม หลังจากโยนลงห่วงหรือโยนโทษสำเร็จ (ยกเว้นการฟาวล์เทคนิคหรือการฟาวล์ที่ไม่เหมาะสมและฟาวล์ทีมจำนวน 10 ครั้งขึ้นไป ดูด้านล่าง) การเล่นจะเริ่มต้นใหม่โดยผู้เล่นจากทีมที่ไม่ได้ทำคะแนนจะรับบอลไว้ใต้ตะกร้าโดยตรง จากนั้นเลี้ยงบอลหรือส่งบอลไปยังจุดหลังกรอบโค้ง ฝ่ายรับจะเล่นบอลไม่ได้ภายในบล็อก/พื้นที่ครึ่งวงกลมใต้ตะกร้า ในสถานการณ์ที่ต้องครองบอล ทีมฝ่ายรับจะได้ครอบครองบอล
ทีมรุกจะต้องพยายามโยนลงห่วงภายใน 12 วินาที ผู้เล่นฝ่ายรุกไม่ควรเลี้ยงบอลเข้าไปในส่วนโค้งด้วยหลังหรือข้างตัวจนชนตะกร้านานกว่า 3 วินาทีติดต่อกัน สำหรับการละเมิดทั้งสองอย่าง จะทำให้บอลเปลี่ยนฝั่งไปยังทีมรับ
มีกฎเทรนต์ทักเกอร์ซึ่งระบุว่าเมื่อเหลือเวลาตามกฎหรือในนาฬิกายิงประตู 0.2 วินาที จะต้องล็อบสูงหรือทิปอิน

**การต่อเวลาพิเศษ**
การเสมอกันในเวลาปกติจะทำให้เกิดช่วงต่อเวลาพิเศษหลังจากพัก 1 นาที ทีมที่เริ่มเกมในฐานะทีมรับ จะเริ่มเกมต่อเวลาในฐานะทีมรุก ทีมแรกที่ทำคะแนนได้ 2 แต้มจะเป็นผู้ชนะในเกมนั้น หมายเหตุ: หากเกมเสมอกันที่ 20-20 เมื่อสิ้นสุดเวลาปกติ ทีมที่ได้แต้มที่ 21 ในช่วงต่อเวลาพิเศษจะไม่ถือว่าเกมสิ้นสุดลง

**การเปลี่ยนตัวและการหมดเวลา**
การเปลี่ยนตัวสามารถเกิดขึ้นได้เฉพาะในสถานการณ์ลูกตาย ผู้เล่นสำรองสามารถเข้ามาเล่นได้จากด้านหลังเส้นสุดท้ายตรงข้ามกับห่วงบาสเกตบอลเท่านั้น และการเปลี่ยนตัวจะถือว่าเป็นทางการเมื่อผู้เล่นที่ออกจากเกมได้ "สัมผัสร่างกาย" กับผู้เล่นสำรอง แต่ละทีมจะมีสิทธิ์ขอเวลานอกได้เพียงเกมละ 1 ครั้ง 30 วินาที

**ฟาวล์**
การฟาวล์ส่วนบุคคลหรือฟาวล์ทางเทคนิคแต่ละครั้งจะนับเป็นการฟาวล์ของทีม 1 ครั้ง ในขณะที่การฟาวล์ผิดวิสัยนักกีฬาหรือฟาวล์ที่ทำให้ถูกตัดสิทธิ์แต่ละครั้งจะนับเป็นการฟาวล์ของทีม 2 ครั้ง ทีมที่ถูกฟาวล์ส่วนบุคคลระหว่างการโยนในเส้นโค้งจะได้โยนโทษ 1 ครั้ง ในขณะที่หากถูกฟาวล์ระหว่างการโยนหลังแนวเส้นโค้งและโยนไม่ไม่ลง จะได้โยนโทษ 2 ครั้ง ทีมที่ถูกฟาวล์ครั้งที่ 7, 8 และ 9 จะได้โยนโทษ 2 ครั้ง และทีมที่ถูกฟาวล์ทั้งหมดหลังจากนั้นจะได้โยนโทษ 2 ครั้ง และครอบครองบอล กฎ "โบนัส" นั้นจะเข้ามาแทนที่กฎปกติสำหรับการฟาวล์ขณะกำลังโยนโดยเฉพาะ ช่วงต่อเวลาพิเศษที่ไม่ได้กำหนดเวลาไว้ ถือเป็นการขยายเวลาตามกติกาเพื่อวัตถุประสงค์ของการฟาวล์แบบทีม
ทีมที่ถูกฟาวล์ผิดวิสัยนักกีฬาครั้งแรกจะได้โยนโทษ 2 ครั้ง ทีมที่ถูกฟาวล์ผิดวิสัยนักกีฬาเป็นครั้งที่สอง หรือฟาวล์ตัดสิทธิ์ จะได้โยนโทษ 2 ครั้งและได้ครอบครองบอลต่อ ผู้เล่นที่ทำฟาวล์ผิดวิสัยนักกีฬา 2 ครั้งจะถูกตัดสิทธิ์ ทีมจะแพ้เกมโดยอัตโนมัติถ้าผู้เล่นทั้งหมดถูกตัดสิทธิ์
การฟาวล์ทางเทคนิคทั้งหมดส่งผลให้เกิดการโยนโทษหนึ่งครั้ง โดยการครอบครองบอลจะไปอยู่ที่ทีมที่มีสิทธิ์ครอบครองบอลในขณะนั้น
หากเกิดการฟาวล์ที่ส่งผลให้ทีมที่ไม่ได้ทำฟาวล์ยังคงครองบอลได้ หรือฟาวล์เทคนิคหรือ "ไม่มีน้ำใจนักกีฬา" ทีมที่ไม่ได้ทำฟาวล์จะสามารถเปลี่ยนตัวนอกเส้นโค้งได้
การฟาวล์ที่ร้ายแรง ไม่ว่าจะเป็นแบบเทคนิค ไร้ความเป็นนักกีฬา หรือฟาวล์ตัดสิทธิ์ จะไม่นับเป็นการโยนโทษ ไม่ว่าจะมีการฟาวล์ของทีมกี่ครั้งก็ตาม ในกรณีที่เกิดการฟาวล์สองครั้ง จะไม่มีการโยนโทษของทีมใด ๆ ทั้งสิ้น โดยไม่คำนึงถึงว่าทีมนั้น ๆ จะนับฟาวล์กี่ครั้ง หรือการฟาวล์สองครั้งนั้นเป็นการฟาวล์ผิดวิสัยนักกีฬาหรือไม่

**พัฒนาการ**
ฟีบามองว่าบาสเกตบอล 3x3 คือช่องทางหลักในการส่งเสริมกีฬาบาสเกตบอลทั่วโลก แพทริก บาวมันน์ เลขาธิการฟีบาและกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) อธิบายว่า “แนวคิด 3x3 มีองค์ประกอบและทักษะทั้งหมดที่จำเป็นสำหรับบาสเกตบอล แนวคิดนี้ได้สร้างแรงบันดาลใจและจะยังคงสร้างแรงบันดาลใจให้กับผู้เล่นที่ยอดเยี่ยมมากมายในอนาคต ในขณะเดียวกัน แนวคิดนี้ยังเป็นวิธีที่ง่ายที่สุดและมีประสิทธิผลที่สุดวิธีหนึ่งในการดึงดูดเยาวชนให้มาเล่นบาสเกตบอล รักษาพวกเขาไว้ และส่งเสริมเกมของเรา ในที่สุด ฟีบา 3x3 ก็จะสามารถและส่งเสริมคุณค่าทางการศึกษาและสังคมที่สำคัญให้กับคนรุ่นต่อไปได้”
ฟีบากำลังดำเนินตามกลยุทธ์ "คลิก แอนด์ บริค" (click-and-brick) ที่เป็นเอกลักษณ์ เพื่อนำบาสเกตบอล 3x3 มาใช้จริง โดยฟีบาได้พัฒนาชุมชนดิจิทัล ซึ่งทำหน้าที่เป็นที่จัดเก็บข้อมูลสำหรับการแข่งขัน 3x3 ที่ได้รับการรับรองจากฟีบาทั่วโลก และเสนออันดับโลกรายบุคคล ให้กับผู้เล่นทุกคน โดยอิงจากคะแนนที่ผู้เล่นได้รับจากการแข่งขัน 3x3 ที่ได้รับการรับรองจากฟีบา
เหตุการณ์ใดๆ ทั่วโลกสามารถได้รับการรับรองจากฟีบาได้ด้วยการใช้ฟรีแวร์ของฟีบาในชื่อ "EventMaker" ในการจัดงานนั้น รายการ 3x3 ที่ได้รับการรับรองจากฟีบาทั้งหมดจะถูกจัดประเภทตามลำดับชั้นการแข่งขันที่กำหนดไว้ จึงทำให้เกิดเครือข่ายการแข่งขันอย่างเป็นทางการ รายการระดับสูงสุดของการแข่งขันกีฬานี้คือ บาสเกตบอล 3x3 เวิลด์ทัวร์ ซึ่งประกอบด้วยรายการเวิลด์ทัวร์มาสเตอร์ส และรอบสุดท้าย ทีมสามารถผ่านการคัดเลือกเข้าร่วมการแข่งขันเวิลด์ทัวร์มาสเตอร์สได้โดยการเล่นในรายการคัดเลือกเวิลด์ทัวร์รายการใดก็ได้ที่กำหนดไว้
สมาคมบาสเกตบอลแห่งชาติ หรือเอ็นบีเอ (NBA) ได้นำบาสเกตบอล 3x3 มาใช้ในทวีปอเมริกาเหนือเช่นกัน ตั้งแต่ปี 2016 เอ็นบีเอได้จัดการแข่งขันซีรีส์ฤดูร้อนที่เรียกว่า "ดีว เอ็นบีเอ 3 เอ็กซ์" โดยผู้เล่นสมัครเล่นในพื้นที่จากทั่วสหรัฐอเมริกาจะแข่งขันกันในงานระดับภูมิภาคเพื่อชิงรางวัลเงินสดและสิทธิ์เข้ารอบชิงชนะเลิศ จากนั้นแชมป์เอ็นบีเอ 3 เอ็กซ์ ทั้งประเภทชายและหญิงจะได้เข้าสู่การแข่งขันบาสเกตบอลสหรัฐ 3x3 ชิงแชมป์แห่งชาติ เพื่อเป็นตัวแทนของประเทศนั้น ๆ ไปแข่งขันในระดับนานาชาติ นอกจากนี้ ทัวร์นาเมนต์เหล่านี้ยังรวมถึงการแสดงดนตรีสด การแข่งขันโยน 3 แต้มสำหรับแฟนคลับ การแข่งขันอีสปอร์ต เอ็นบีเอ ทูเค และการปรากฏตัวของผู้เล่นเอ็นบีเอในปัจจุบันอีกด้วย ในปี 2017 นักแสดง ไอซ์คิวบ์ และผู้บริหารบริษัทความบันเทิง เจฟฟ์ ควาติเนทซ์ ก่อตั้ง "บิ๊ก 3" ซึ่งเป็นสถานที่ซึ่งอดีตดาวบาสเกตบอลเอ็นบีเอและระดับวิทยาลัยของสหรัฐอเมริกา เข้าแข่งขันในลีกเคลื่อนที่ โดยใช้กฎเกณฑ์ที่แตกต่างจากกฎของฟีบาเล็กน้อย และยังใช้ลูกบอลที่ตรงตามข้อกำหนดสำหรับเกมเต็มสนามของผู้ชายแทนลูกบอล 3x3 ของฟีบา
ระบบการคัดเลือกสำหรับการแข่งขันบาสเกตบอล 3x3 ชิงแชมป์โลก ในประเภทชายและหญิงแตกต่างโดยสิ้นเชิงจากระบบที่ใช้สำหรับการแข่งขันบาสเกตบอลเต็มสนาม ตามที่ นิวยอร์กไทมส์ รายงาน 3x3 มี "ระบบการคัดเลือกที่ไม่ธรรมดาซึ่งออกแบบมา เพื่อให้กีฬานี้เติบโตตลอดทั้งปี เพื่อค้นหาทีมที่ดีที่สุดสำหรับการแข่งขันชิงแชมป์โลก" การคัดเลือกทีมชาติจะพิจารณาจากอันดับ 3x3 อย่างเป็นทางการของประเทศนั้น ๆ อย่างเคร่งครัด ระบบการจัดอันดับทีมชาติยังพิจารณาถึงการจัดอันดับผู้เล่นรายบุคคลด้วย แม้แต่การจัดอันดับระดับประเทศที่ชี้ชัดว่าทีมใดทีมหนึ่งมีสิทธิ์เข้าร่วมการแข่งขันชิงแชมป์โลกก็ยังไม่เพียงพอที่จะผ่านการคัดเลือก เนื่องจากในปัจจุบันฟีบากำหนดให้ทีมชายและหญิง 20 ทีมที่เข้าร่วมการแข่งขันชิงแชมป์โลกในปีใดปีหนึ่งต้องมาจาก 30 ประเทศ ทำให้มีโอกาสยากขึ้นที่ประเทศต่าง ๆ จะส่งนักกีฬาทั้งชายและหญิงเข้าร่วมการแข่งขันชิงแชมป์โลก ตัวอย่างเช่น ทีมหญิงของสหรัฐอเมริกา ผ่านเข้ารอบสุดท้ายของชิงแชมป์โลกในปี 2018 ในขณะที่ทีมชายไม่ผ่าน แม้ว่าทีมชายจะมีอันดับสูงกว่าทีมหญิงในวันตัดรอบก็ตาม การเข้าร่วมการแข่งขัน 3x3 ที่ได้รับการรับรองจากฟีบาสามารถช่วยเพิ่มคะแนนในการจัดอันดับได้ โดยผู้บริหารของฟีบากล่าวว่า "อันดอร์รา เข้าร่วมการแข่งขันเป็นจำนวนมากทุกสุดสัปดาห์"  ความเข้มข้นของการแข่งขันจัดอันดับในทวีปยุโรปในปัจจุบัน ทำให้ประเทศนอกทวีปยุโรป โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกา มีโอกาสผ่านเข้ารอบได้ยากขึ้น เมื่อถูกถามถึงโอกาสที่การแข่งขัน 3x3 ครั้งแรกในโอลิมปิกฤดูร้อน 2020 ที่จะขาดผู้เข้าร่วมจากสหรัฐ ผู้บริหารของฟีบา ยอมรับว่า "มีหลายทีมที่ต้องการเอาชนะสหรัฐ การเอาชนะทีมสหรัฐ ถือเป็นความสำเร็จ"

**บาสเกตบอลชิงแชมป์โลก**
หลังจากโอลิมปิกเยาวชนฤดูร้อน 2010 สหพันธ์บาสเกตบอลระหว่างประเทศ (ฟีบา) ได้จัดการแข่งขันบาสเกตบอล 3x3 ชิงแชมป์โลก ขึ้นเป็นประจำ โดยประกอบด้วยนักกีฬาชายและหญิงเข้าแข่งขันพร้อมกันแบบเปิด อายุไม่เกิน 23 ปี และอายุไม่เกิน 18 ปี การแข่งขันชิงแชมป์โลกจะจัดขึ้นทุกปี ยกเว้นปีที่มีกีฬาโอลิมปิกเยาวชน หรือกีฬาโอลิมปิก นอกจากนี้ การระบาดทั่วของโควิด-19 ยังทำให้ต้องยกเลิกการแข่งขันในปี 2020
การแบ่งประเภทการแข่งขันรายการชิงแชมป์โลกจะอิงตามการจัดอันดับ 3x3 ของแต่ละสหพันธ์ ซึ่งจัดอันดับสหพันธ์ระดับชาติทั้งหมดตามคะแนนการจัดอันดับโลก 3x3 รายบุคคลของทีมชาติ 100 อันดับแรกในประเภทนั้น ๆ (เช่น ชาย, หญิง, ชาย U23, หญิง U23, ชาย U18 และหญิง U18)

**รายการระดับนานาชาติ**
บาสเกตบอล 3x3 ถูกบรรจุในการแข่งขันมหกรรมกีฬาระดับนานาชาติต่าง ๆ ดังนี้- ยูโรเปียนเกมส์ นับตั้งแต่การแข่งขันครั้งแรกในยูโรเปียนเกมส์ 2015 ที่บากู ประเทศอาเซอร์ไบจาน- โอลิมปิกฤดูร้อน ตั้งแต่โอลิมปิกฤดูร้อน 2020 ที่โตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ทั้งประเภทชายและหญิง- กีฬาเครือจักรภพ ตั้งแต่กีฬาเครือจักรภพ 2022 ที่เบอร์มิงแฮม สหราชอาณาจักร 
หลังจากการรุกรานยูเครนโดยรัสเซียตั้งแต่ปี 2022 ฟีบาได้สั่งระงับสิทธิ์ทีมบาสเกตบอล 3x3 และเจ้าหน้าที่ทั้งหมดของรัสเซียห้ามเข้าร่วมการแข่งขันรายการ 3x3 ที่ฟีบารับรองทุกรายการ

**ผู้ชนะเหรียญรางวัลในรายการใหญ่**

**โอลิมปิกฤดูร้อน**
 ชาย
 ผู้หญิง

**ดูเพิ่ม**
 กีฬาบาสเกตบอล 3x3 ในโอลิมปิกฤดูร้อน- บาสเกตบอลในกีฬาเครือจักรภพ- บาสเกตบอล 3x3 ชิงแชมป์โลก- บาสเกตบอล 3x3 ยุโรปคัพ- บาสเกตบอล 3x3 ชิงแชมป์โลกรุ่นอายุไม่เกิน 18 ปี- บิ๊ก 3 – ลีกบาสเกตบอล 3x3 ที่เล่นโดยผู้เล่นเอ็นบีเอที่เกษียณแล้วเป็นส่วนใหญ่ โดยใช้กฎและลูกบอลที่แตกต่างจาก 3x3 ของฟีบา- กัส แม็คเกอร์ – การแข่งขันบาสเกตบอล 3x3 ที่จัดขึ้นในสหรัฐอเมริกาตั้งแต่ปี 1974 โดยใช้กฎที่และลูกบอลที่แตกต่างจาก 3x3 ของฟีบา- ทเวนตี-วัน – รูปแบบหนึ่งของบาสเกตบอล ซึ่งทีมที่ทำคะแนนได้ 21 แต้มจะเป็นผู้ชนะ- 3 ไฟต์ 3 บาสเกตบอย – การแข่งขันบาสเกตบอล 3x3 ของบุคคลที่มีชื่อเสียงและนักบาสเกตบอลรุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี ของประเทศไทย ผลิตโดยเวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์ โดยปรับกฎเล็กน้อยเป็นการเล่นทั้งหมด 2 ครึ่งต่อเกม

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  หน้าย่อย 3x3 ของฟีบา-  การเล่น 3x3 โดยฟีบา-  หน้าหลักคณะกรรมการโอลิมปิกสากล-  สกายไลน์ ฮูปส์