มิเรยา โมสโกโซ

มิเรยา เอลิซา โมสโกโซ โรดริเกซ (Mireya Elisa Moscoso Rodríguez; เกิดวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 1946) เป็นนักการเมืองชาวปานามาที่ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีปานามาใน ค.ศ. 1999 ถึง 2004 เธอเป็นประธานาธิบดีหญิงคนแรกและยังคงเป็นคนเดียวของประเทศ
โมสโกโซเกิดในครอบครัวยากจน จากนั้นเริ่มมีบทบาทในการเลือกชิงประธานาธิบดี ค.ศ. 1968 ของอาร์นุลโฟ อาเรียส ประธานาธิบดีสามสมัย ติดตาม และแต่งงานกับเขาตอนที่เขาลี้ภัยหลังรัฐประหาร หลังจากที่เขาเสียชีวิตใน ค.ศ. 1988 เธอเข้าควบคุมธุรกิจกาแฟและภายหลังเข้าควบคุมพรรคอาร์นุลฟิสตา พรรคการเมืองของเขา ในช่วงการเลือกตั้งทั่วไป ค.ศ. 1994 เพื่อชิงตำแหน่งประธานาธิบดี เธอพ่ายแพ้เอร์เนสโต เปเรซ บายาดาเรส ผู้เข้าชิงจากพรรคปฏิวัติประชาธิปไตย ไปอย่างฉิวเฉียดด้วยคะแนนเลือกตั้งร้อยละ 4 จากนั้นในการเลือกตั้งทั่วไป ค.ศ. 1999 เธอเอาชนะมาร์ติน ตอร์ริโฮส ผู้เข้าชิงจากพรรคปฏิวัติประชาธิปไตยด้วยคะแนนร้อยละ 7 ทำให้เป็นประธานาธิบดีหญิงคนแรกของประเทศ
ในช่วงที่ดำรงตำแหน่ง เธอเป็นประธานในพิธีส่งมอบคลองปานามาจากสหรัฐคืนแก่ปานามา และภาวะเศรษฐกิจตกต่ำอันเป็นผลจากการสูญเสียเจ้าหน้าที่ของสหรัฐ ด้วยข้อจำกัดการใช้จ่ายใหม่ที่สภานิติบัญญัติซึ่งฝ่ายค้านควบคุม ผ่านไว้ และเรื่องอื้อฉาวเกี่ยวกับการทุจริตในรัฐบาลของเธอ ทำให้ประสบปัญหาในการผ่านร่างกฎหมาย ความนิยมในตัวเธอลดลง และโฮเซ มิเกล อาเลมัน ผู้เข้าชิงจากพรรคของเธอ พ่ายแพ้แก่ตอร์ริโฮสในการเลือกตั้งทั่วไปถัดมา

**ภูมิหลัง**
โมสโกโซเกิดในครอบครัวยากจนในเปดาซี ประเทศปานามา ในฐานะบุตรคนสุดท้ายจากลูกทั้ง 6 คน ในวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 1946 พ่อซึ่งเป็นครูโรงเรียนเสียชีวิตเมื่อเธออายุ 10 ขวบ และโมสโกโซเริ่มทำงานเป็นเลขานุการหลังสำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เธอเข้าร่วมการเลือกชิงประธานาธิบดี ค.ศ. 1968 ของอาร์นุลโฟ อาเรียส โดยอาเรียสเคยดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีมาแล้วสองสมัย ทั้งสองครั้งถูกกองทัพปานามาเข้าถอดถอน เขาชนะการเลือกตั้งประธานาธิบดี แต่หลังดำรงตำแหน่งได้เพียง 11 วันก็ถูกกองทัพปลดออกจากตำแหน่งอีกครั้งp=66
อาเรียสลี้ภัยที่ไมแอมี รัฐฟลอริดา สหรัฐ และโมสโกโซก็ติดตามไป แล้วแต่งงานในปีถัดมา โดยเธอมีอายุ 23 ปี ส่วนเขามีอายุ 67 ปีp=129 ในช่วงนี้ โมสโกโซศึกษาในด้านการออกแบบตกแต่งภายในที่วิทยาลัยชุมชนไมแอมี-เดด หลังอาเรียสเสียชีวิตใน ค.ศ. 1988 เธอจึงสืบทอดกิจการกาแฟของเขา ณ วันที่ 29 กันยายน ค.ศ. 1991 เกือบสองปีหลังการรุกรานปานามาของสหรัฐที่โค่นล้มมานูเอล โนริเอกา เธอกลายเป็นประธานพรรคของอาร์นุลฟิสตาของอดีตสามี
จากนั้นใน ค.ศ. 1991 โมสโกโซแต่งงานกับนักธุรกิจนามริการ์โด กรูเบร์ ทั้งคู่รับเลี้ยงบุตรชื่อ ริการ์โด (เกิดประมาณ ค.ศ. 1992) โมสโกโซกับกรูเบร์หย่าร้างใน ค.ศ. 1997

**การหาเสียงชิงประธานาธิบดี**

**เครื่องอิสริยาภรณ์**

**ต่างชาติ**
 อิตาลี
** ราชวงศ์ซิซิลีทั้งสอง: Two Sicilian Royal Sacred Military Constantinian Order of Saint George, Special Class ชั้นประถมาภรณ์- มอนาโก: เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญคาร์ลชั้นประถมาภรณ์

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
isbn=031333322X- Skard, Torild (2014) "Mireya Moscoso" in Women of Power – Half a century of female presidents and prime ministers worldwide, Bristol: Policy Press 978-1-44731-578-0.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Biography by CIDOB (ในภาษาสเปน)
หมวดหมู่:หัวหน้ารัฐบาลสตรี
หมวดหมู่:ประธานาธิบดีหญิงในอเมริกาเหนือ
หมวดหมู่:สตรีและบุรุษหมายเลขหนึ่งปานามา
หมวดหมู่:เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญคาร์ลชั้นประถมาภรณ์
หมวดหมู่:ศิกษ์จากวิทยาลัยไมแอมีเดด
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรตปานาเมญญิสตา
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเปดาซี
หมวดหมู่:บุคคลจากปานามาซิตี
หมวดหมู่:ประธานาธิบดีหญิงคนแรกในอเมริกาใต้