Alstroemeriaceae

วงศ์อัลสโตรเมอเรียซีอี (ชื่อสามัญ: Alstroemeriaceae) เป็นวงศ์ของพืชดอก ที่มี 254 ชนิด ที่รู้จักใน 4 สกุล โดยเกือบทั้งหมดมีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกา ตั้งแต่อเมริกากลางไปจนถึงอเมริกาใต้ พืชในสกุล Luzuriaga ชนิดหนึ่งพบในประเทศนิวซีแลนด์ และสกุล Drymophila มีถิ่นกำเนิดในออสเตรเลียตะวันออกเฉียงใต้
ในสกุลอย่าง Alstroemeria หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า ดอกลิลลี่เปรู เป็นดอกไม้ที่ได้รับความนิยมจากร้านขายดอกไม้และสวนดอกไม้ และในสกุล Bomarea เป็นไม้เลื้อยที่มีช่อดอกรูประฆังหลากสีสัน

**การจำแนก**
ตามระบบ APG II ของปี ค.ศ. 2003 (ไม่เปลี่ยนแปลงจากระบบ APG ของปี ค.ศ. 1998) พิจารณาวงศ์ที่อยู่ในอันดับ Liliales ในกลุ่มพืชใบเลี้ยงเดี่ยว และระบบ APG III ของปี ค.ศ. 2009 ได้รวมวงศ์ Luzuriagaceae ซึ่งเป็นวงศ์ซึ่งไม่เป็นที่รู้จักเข้าไว้ในวงศ์ Alstroemeriaceae เนื่องจากกลุ่มเดิมมีเพียงสองสกุล และเป็นกลุ่มพี่น้องกับวงศ์ Alstroemeriaceae อีกทั้งยังมีลักษณะเด่นร่วมกันคือก้านใบที่บิดเป็นเกลียว

**การกระจายพันธุ์**
Alstroemeriaceae กระจายพันธุ์ในทวีปอเมริกาเขตร้อนและเขตอบอุ่น ตั้งแต่ประเทศเม็กซิโกและแอนทิลลีสจนถึงติเอร์ราเดลฟูเอโก และ Luzuriageae กระจายพันธุ์จาก ประเทศเปรูไปถึงหมู่เกาะฟอล์กแลนด์ และติเอร์ราเดลฟูเอโก ประเทศนิวซีแลนด์และประเทศออสเตรเลีย (รัฐนิวเซาท์เวลส์ถึงรัฐแทสเมเนีย)

**การนำไปใช้**

**การใช้เป็นอาหาร**
Bomarea edulis มีการกระจายพันธุ์ตั้งแต่ประเทศเม็กซิโกไปจนถึงประเทศอาร์เจนตินา ส่วนหน่อหรือหัวถูกนำมาใช้เป็นแหล่งอาหารตั้งแต่ช่วงก่อนที่โคลัมบัสจะเดินทางมาถึงทวีปอเมริกา ต้นหนึ่งอาจมีหัวได้มากถึง 20 หัวต่อเส้นผ่านศูนย์กลาง 5 เซนติเมตร

**การใช้เป็นไม้ประดับ**
พันธุ์ไม้วงศ์ Alstroemeriaceae บางชนิดที่นำมาใช้เพื่อการประดับตกแต่ง ได้แก่:- Alstroemeria aurea: เป็นพืชเฉพาะถิ่นในภาคใต้ของประเทศชิลี ออกดอกในช่วงฤดูร้อน ดอกมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 3–4 เซนติเมตร สีเหลืองส้ม และแต้มด้วยสีเขียว- Alstroemeria haemantha: เป็นพืชเฉพาะถิ่นในประเทศชิลี โดยเฉพาะบริเวณใกล้กับเมืองบัลปาราอิโซ ซึ่งจะขึ้นใกล้หินและออกดอกในช่วงต้นฤดูร้อน มีดอกสีแดงที่สามารถโตจนมีเส้นผ่านศูนย์กลางได้ถึง 5 เซนติเมตร- Alstroemeria ligtu: เป็นพืชเฉพาะถิ่นของประเทศชิลี ขึ้นในดินกรวด, ทราย และดินแห้ง ออกดอกช่วงปลายฤดูใบไม้ผลิและต้นฤดูร้อน มีความสูง 60 เซนติเมตร–1 เมตร ดอกมีหลากสี เช่น สีม่วงอ่อน, สีชมพู, สีแดง หรือสีขาว- Alstroemeria psittacina: กระจายพันธุ์ในที่ลุ่มน้ำขังประเทศบราซิล, ประเทศเปรู และรัฐมิซิโอเนสในประเทศอาร์เจนตินา ดอกมีขนาดยาวประมาณ 4–5 เซนติเมตร และออกดอกเป็นช่อช่อละ 5-6 ดอก กลีบดอกเป็นสีแดงและเขียว- Bomarea ovallei (ชื่อพ้อง: Leontochir ovallei): เป็นพืชเฉพาะถิ่นของประเทศชิลี ขึ้นในดินกรวดที่ได้รับแสงแดดเต็มที่ ในแคว้นอาตากามาของประเทศชิลี มีดอกสีแดงซึ่งบางครั้งเป็นสีเหลือง แม้ว่าจะพบไม่บ่อยนัก อาจมีเส้นผ่านศูนย์กลางได้สูงสุดถึง 10 เซนติเมตร เป็นชนิดใกล้สูญพันธุ์เนื่องจากมีการกระจายพันธุ์ไม่มากนักและเป็นอาหารของสัตว์ป่า
ในชนิดอื่น ๆ เช่น Luzuriaga radicans ซึ่งเป็นพืชเฉพาะถิ่นของประเทศชิลีเช่นกัน สามารถนำมาเป็นไม้ประดับได้

**บรรณานุกรม**
 Anton Hofreiter & R. E. Rodríguez: The Alstroemeriaceae in Peru and neighbouring areas, in Revistá Biología Peruana, 13 (1), 2006, p. 1-62.- issue=58- issue=139- doi=10.1111/j.1365-2699.2012.02749.x

**เชิงอรรถและรายการอ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Alstroemeriaceae ใน L. Watson และ MJ Dallwitz (1992 เป็นต้นไป)  วงศ์ของพืชมีดอก-  เบราว์เซอร์ Taxonomy ของ NCBI-  ลิงก์ที่ CSDL, เท็กซัส date=2008-10-13  Archived  -  Alstroemeriaceae ใน  BoDD – ฐานข้อมูลพฤกษศาสตร์ผิวหนัง- Alstroemeriaceae
หมวดหมู่:พืชดอก