การรับรองคู่ชีวิตเพศเดียวกันในประเทศนามิเบีย

การรับรองคู่ชีวิตเพศเดียวกันไม่สามารถดำเนินการได้อย่างถูกกฎหมายในประเทศนามิเบีย ศาลฎีกามีคำพิพากษาที่ 4–1 ลงวันที่ 16 พฤษภาคม ค.ศ. 2023 ว่าการแต่งงานของเพศเดียวกันที่รับรองนอกนามิเบียควรได้รับการยอมรับเพื่อจุดประสงค์ในการอยู่อาศัย ร่างกฎหมายที่พยายามหักล้างคำพิพากษาได้ผ่านรัฐสภานามิเบียแล้ว และกำลังรอการลงนามของประธานาธิบดีนันโกโล อึมบัมบา

**ประวัติการรับรู้ความสัมพันธ์ระหว่างเพศเดียวกัน**
แม้ว่าหลายวัฒนธรรมในดินแดนที่ปัจจุบันคือประเทศนามิเบียจะเคยมีประเพณีการมีภรรยาหลายคน แต่ก็ไม่มีบันทึกเกี่ยวกับการแต่งงานของเพศเดียวกันในวัฒนธรรมเหล่านั้นตามที่เข้าใจจากมุมมองของตะวันตก อย่างไรก็ตามมีหลักฐานเกี่ยวกับอัตลักษณ์และพฤติกรรมที่อาจจัดอยู่ในกลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ ชาวยุโรปยุคแรกที่ไปเยือนดินแดนที่ปัจจุบันคือประเทศนามิเบีย ซึ่งรวมถึงนักมานุษยวิทยา นักชาติพันธุ์วิทยา และนักบวช รายงานว่ามี "พิธีแต่งงานของเพศเดียวกัน" ในหมู่ชาวโอวัมโบ ชาวนามา ชาวเฮเรโร และชาวฮิมบา ไม่ตัด|ควร์ท ฟอล์ก (Kurt Falk) นักมานุษยวิทยาชาวเยอรมันรายงานในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1920 ว่า "ประเพณีของชนเผ่าโอวัมโบ สนับสนุนความสัมพันธ์ระหว่างเพศเดียวกัน ดังนั้นชาวโอวัมโบเกือบทุกคนจึงมีเพศสัมพันธ์แบบรักร่วมเพศ" นักชาติพันธุ์วิทยา vertical-align=sup (Carlos Estermann) กล่าวว่ามีคนที่แสดงบทบาทเพศที่สามในสังคมโอวัมโบ หรือที่รู้จักในชื่อคิมบันดา (kimbanda) ซึ่ง "คัดเลือกมาเฉพาะในหมู่ผู้ชายจำนวนน้อยที่เข้าเกณฑ์และหวาดกลัว โดยกิจกรรมของพวกเขาซ่อนเร้นความลึกลับไว้อย่างสิ้นเชิง" นอกจากนี้เขายังเขียนด้วยว่าเจ้าของเครื่องดนตรีโอมาโกลา (omakola) จำนวนมากเป็นคนรักร่วมเพศแบบเกย์รับ (โอมาเซงเก, omasenge) ซึ่ง "แต่งตัวเหมือนผู้หญิง ทำงานของผู้หญิง และ 'ทำข้อตกลงการแต่งงาน' กับผู้ชายคนอื่น ๆ ที่มีภรรยาเป็นผู้หญิงอยู่แล้ว" “ลักษณะของเอเซงเก (esenge, เอกพจน์ของโอมาเซงเก) โดยพื้นฐานแล้วคือผู้ชายที่ถูกครอบงำตั้งแต่วัยเด็กโดยจิตวิญญาณของเพศหญิง ซึ่งดึงลักษณะของทุกสิ่งที่เป็นชายรวมทั้งความกำยำออกจากเขาทีละน้อย”
สำหรับชาวเฮเรโร ถือเป็น "ธรรมเนียม" สำหรับผู้ชายสองคนที่จะสร้างมิตรภาพที่เร้าอารมณ์ ซึ่งเรียกในภาษาโอตจิเอเรโรว่า โอมาปังกา (omapanga) ซึ่งโดยทั่วไปรวมถึงการมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนักด้วย อย่างไรก็ตาม เมื่อชายคนใดคนหนึ่งแต่งงาน ความสัมพันธ์ก็จะสิ้นสุดลง ชาวนามายอมรับ "สนธิสัญญามิตรภาพ" ที่คล้ายกันซึ่งเกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์ทางเพศของคนเพศเดียวกัน ฟอล์กรายงานว่า "ตามกฎแล้ว ความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นโดยหลักหมายถึงมิตรภาพที่ลึกซึ้งและความช่วยเหลือซึ่งกันและกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องทางเศรษฐกิจ นอกจากนี้ยังใช้เป็นเครื่องมือในการสร้างความสัมพันธ์รักร่วมเพศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับเด็กผู้ชายที่คอยดูแลกันและกันด้วยความหึงหวง" ประเพณีเหล่านี้หายไปพร้อมกับการทำให้ทันสมัยและการนำศาสนาคริสต์และวัฒนธรรมตะวันตกเข้าสู่นามิเบียในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20
การมีเพศสัมพันธ์ระหว่างเพศเดียวกันถูกกฎหมายในนามิเบียตั้งแต่เดือนมิถุนายน ค.ศ. 2024 ก่อนหน้านี้การมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนักในหมู่ผู้ชายถือเป็นสิ่งผิดกฎหมายภายใต้กฎหมายคอมมอนลอว์โรมัน-ดัตช์ แม้ว่าจะไม่เคยมีใครถูกตัดสินว่ามีความผิด แต่ก็มีการรายงานเหตุการณ์ต่อตำรวจเป็นครั้งคราว ส่งผลให้มีการจับกุมและพิมพ์ลายนิ้วมือ ซึ่งทำให้ชุมชนกลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศหวาดกลัว

**ประวัติทางกฎหมาย**

**ภูมิหลัง**
พระราชบัญญัติการแต่งงาน (พระราชบัญญัติที่ 25 ค.ศ. 1961) ตราขึ้นโดยรัฐสภาแห่งแอฟริกาใต้ เมื่อนามิเบียยังคงเป็นแอฟริกาตะวันตกเฉียงใต้ ไม่ได้ห้ามอย่างชัดเจนถึงการยอมรับการแต่งงานของเพศเดียวกัน และไม่ได้ให้คำนิยามการแต่งงานไว้อย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม มีการตีความกฎหมายว่าไม่ยอมรับการอยู่ร่วมกันระหว่างเพศเดียวกัน เมื่อนามิเบียได้รับเอกราชในปี ค.ศ. 1990 นามิเบียยังคงยึดถือกฎหมายของแอฟริกาใต้ทั้งหมด เว้นแต่จะมีพระราชบัญญัติยกเลิกหรือแก้ไขโดยรัฐสภาอย่างชัดเจน นอกจากนี้รัฐธรรมนูญของนามิเบียไม่อนุญาตให้มีการแต่งงานของเพศเดียวกันอย่างชัดเจนโดยระบุในมาตรา 14(2):
มาตรา 14(1) ระบุว่าชายและหญิงในวัยที่สามารถสมรสได้อาจแต่งงานได้โดยไม่คำนึงถึงเชื้อชาติ สีผิว ศาสนา ชาติพันธุ์ ความเชื่อ สถานะทางสังคมหรือเศรษฐกิจ หรือสัญชาติ นอกจากนี้ ชายและหญิงมีสิทธิได้รับสิทธิและพันธกรณีเดียวกัน ไม่ว่าจะในระหว่างการสมรสหรือหย่าร้าง มาตรา 14(3) กำหนดให้ครอบครัวเป็น "หน่วยตามธรรมชาติและเป็นพื้นฐานของสังคม" ซึ่งมีสิทธิได้รับความคุ้มครองพิเศษจากรัฐ

**สถานะทางการเมือง**
ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2016 จอห์น วอลเตอร์ส ผู้ตรวจการแผ่นดินของนามิเบีย แสดงการสนับสนุนการแต่งงานของคนเพศเดียวกัน แต่พรรคสวาโป (South West Africa People's Organisation, SWAPO) ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลตั้งแต่ได้รับเอกราช ไม่เห็นด้วยกับการแต่งงานของคนเพศเดียวกัน นับตั้งแต่ไอโฟเน โดซับ (Yvonne Dausab) ขึ้นเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมในปี 2020 รัฐบาลที่นำโดยพรรคสวาโปได้ลดท่าทีลง โดยเสนอแนะให้คณะรัฐมนตรีหารือเกี่ยวกับการยกเลิกกฎหมายการชำเราแบบวิตถาร ในบรรดาพรรคอื่นที่มีผู้แทนราษฎรในรัฐสภานามิเบีย พรรคคริสเตียนเดโมเครติกวอยซ์ (Christian Democratic Voice, CDV) และพรรคนามิเบียนอีโคโนมิกฟรีดอมไฟเตอร์ส (Namibian Economic Freedom Fighters, NEFF) ต่อต้านการแต่งงานของคนเพศเดียวกันอย่างแข็งขัน ขณะที่พรรคป็อปปูลาเดโมเครติกมูฟเมนต์ (Popular Democratic Movement, PDM) มีความลังเลในประเด็นนี้

**คดีความในศาล**
กิจกรรมทางเพศกับเพศเดียวกันถูกกฎหมาย
กิจกรรมทางเพศกับเพศเดียวกันผิดกฎหมาย

**คดีระหว่างประธานคณะกรรมการคัดเลือกคนเข้าเมืองกับฟรังค์และอีกบุคคลหนึ่ง**
ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1990 เอลิซาเบธ คาซาส (Elizabeth Khaxas) และแอร์นา เอลีซาเบ็ท ฟรังค์ (Erna Elizabeth Frank) คู่ครองชาวเยอรมันของเธอ ฟ้องร้องให้ยอมรับความสัมพันธ์แบบเลสเบี้ยนในนามิเบีย กฎหมายนามิเบียให้ถิ่นที่อยู่และการเป็นพลเมืองแก่ชาวต่างชาติที่แต่งงานกับพลเมืองนามิเบีย อย่างไรก็ตาม เนื่องจากกฎหมายไม่ยอมรับความสัมพันธ์เพศเดียวกันของทั้งคู่ ฟรังค์จึงไม่สามารถได้รับถิ่นที่อยู่ถาวรหรือสถานะพลเมืองได้ เธอได้ยื่นขอใบอนุญาตมีถิ่นที่อยู่ถาวรกับคณะกรรมการคัดเลือกคนเข้าเมืองสองครั้งในปี ค.ศ. 1996 และ ค.ศ. 1997 คณะกรรมการปฏิเสธคำขอทั้งสองครั้ง ศาลสูงตัดสินให้ผู้ร้องชนะคดีในปี 1998 โดยสั่งให้คณะกรรมการออกใบอนุญาตมีถิ่นที่อยู่ให้กับฟรังค์ คณะกรรมการได้ยื่นอุทธรณ์คำตัดสินต่อศาลฎีกาในคดีระหว่างประธานคณะกรรมการคัดเลือกคนเข้าเมืองกับฟรังค์และอีกบุคคลหนึ่ง เมื่อวันที่ 5 มีนาคม ค.ศ. 2001 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า:
แม้ว่าศาลจะตัดสินว่าฟรังค์ควรได้รับใบอนุญาตมีถิ่นที่อยู่ถาวร ซึ่งเธอได้รับในอีกหนึ่งปีต่อมา ศาลไม่ได้ตัดสินให้ยอมรับความสัมพันธ์ระหว่างเพศเดียวกันตามกฎหมาย

**คดีระหว่างดิกาชูกับรัฐบาลสาธารณรัฐนามิเบีย และคดีระหว่างไซเลอร์-ลิลเล็สกับรัฐบาลสาธารณรัฐนามิเบีย**
ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2017 โจฮันน์ พ็อตกีเตอร์ (Johann Potgieter) และมัตโซบาเน ดาเนียล ดิกาชู (Matsobane Daniel Digashu) สามีชาวแอฟริกาใต้ของเขาได้ยื่นฟ้องศาลสูงในคดีระหว่างดิกาชูกับรัฐบาลสาธารณรัฐนามิเบีย เพื่อให้การแต่งงานของพวกเขาได้รับการยอมรับในนามิเบีย ทั้งคู่แต่งงานกันในแอฟริกาใต้ในปี ค.ศ. 2015 แต่รัฐบาลนามิเบียไม่ยอมรับดิกาชูให้เป็นคู่สมรสของพ็อตกีเตอร์ ทำให้เกิดปัญหาทางกฎหมายและระเบียบของทางราชการหลายประการ เนื่องจากเขาไม่สามารถได้รับถิ่นที่อยู่ถาวรหรือสัญชาติ เช่นเดียวกับที่อนุญาตให้คู่รักเพศตรงข้ามที่แต่งงานแล้ว ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2018 เจ้าหน้าที่ได้อนุมัติคำขอของทั้งคู่ให้อนุญาตให้ดิกาชูและลูกชายเดินทางเข้าสู่นามิเบีย ในขณะที่ศาลสูงยังคงพิจารณาคดีของพวกเขาต่อไป อีกกรณีหนึ่งคือคดีระหว่างไซเลอร์-ลิลเล็สกับรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐนามิเบีย ซึ่งยื่นฟ้องในปี ค.ศ. 2018 โดยแอนเน็ตต์ ไซเลอร์ (Anette Seiler) และภรรยาชาวเยอรมันของเธอ อนีทา ไซเลอร์-ลิลเล็ส (Anita Seiler-Lilles) ซึ่งใช้ชีวิตร่วมกันตั้งแต่ปี ค.ศ. 1988 ทั้งคู่อ้างเหตุผลว่าการแต่งงานในประเทศเยอรมนีของพวกเธอในปี ค.ศ. 2017 ควรได้รับการยอมรับในนามิเบีย
ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2019 เปตรุส ดามาเซ็บ (Petrus Damaseb) ประธานผู้พิพากษา ได้สั่งการให้ผู้พิพากษาสามคนเต็มองค์คณะพิจารณาคดีที่ค้างอยู่ทั้งหมด ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2019 โจทก์ทั้งสองคดีตกลงที่จะรวมคดีความของตนเข้าด้วยกัน ผู้พิพากษาฮานเนไล พรินสลู (Hannelie Prinsloo), ออร์เบน ซิเบยา (Orben Sibeya) และเอซิ ชิมมิง-เชส (Esi Schimming-Chase) ได้รับฟังคำแถลงด้วยวาจาของคดีรวมในศาลเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2021 คู่รักทั้งสองขอให้ศาลรับรองการแต่งงานของพวกเขาที่ดำเนินการนอกนามิเบีย เรย์มอนด์ ฮีทโคต (Raymond Heathcote) ที่ปรึกษาอาวุโส (Senior Counsel) ซึ่งเป็นตัวแทนของโจทก์ แย้งว่าคดีนี้จะไม่ทำให้การแต่งงานของคนเพศเดียวกันในนามิเบียถูกกฎหมาย แต่พยายามรับรองการแต่งงานที่ดำเนินการที่อื่น เขาแย้งว่ารัฐธรรมนูญให้สิทธิชายและหญิงในการแต่งงานโดยไม่มีข้อจำกัดเนื่องจากสถานะทางสังคมของพวกเขา และการเลือกปฏิบัติบนพื้นฐานของรสนิยมทางเพศถือเป็นการเลือกปฏิบัติบนพื้นฐานของเพศและสถานะทางสังคม ซึ่งเป็นเหตุผลสองประการที่รัฐธรรมนูญห้ามการเลือกปฏิบัติทั้งหมด มีคำพิพากษาเมื่อวันที่ 20 มกราคม ค.ศ. 2022 ผู้พิพากษาเห็นพ้องในหลักการกับโจทก์ แต่ตัดสินว่าพวกเขาผูกพันกับคดีระหว่างประธานคณะกรรมการคัดเลือกคนเข้าเมืองกับฟรังค์และอีกบุคคลหนึ่งในปี 2001 และด้วยเหตุนี้จึงไม่สามารถตัดสินให้มีการแต่งงานของคนเพศเดียวกันได้ ผู้พิพากษาสนับสนุนให้คู่รักทั้งสองยื่นอุทธรณ์ต่อศาลฎีกาเพื่อขอล้มล้างคำตัดสินก่อนหน้านี้ ผู้พิพากษาพรินสลูกล่าวว่า "มีเพียงศาลฎีกาเท่านั้นที่สามารถแก้ไขตัวเองได้" โดยเสริมว่า "ถึงเวลาแล้วที่รัฐธรรมนูญจะสะท้อนความเป็นจริงทางสังคม" คู่รักทั้งสองคู่กล่าวว่าพวกเขา “ผิดหวัง” กับคำตัดสินดังกล่าว แต่ตอนนี้จะพิจารณาอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา คาร์ลี ชลิคเคอร์ลิง (Carli Schlickerling) ทนายความซึ่งเป็นตัวแทนของโจทก์กล่าวว่า "ศาลกล่าวกับเราเมื่อเช้านี้ว่า 'ดูสิ เราต้องการช่วยคุณ เราเชื่อว่าคุณควรจะประสบความสำเร็จในประเด็นรัฐธรรมนูญ' ดูเหมือนว่าศาลมุ่งที่จะบอกไปยังศาลฎีกาว่าเหตุใดเราจึงควรอุทธรณ์ได้สำเร็จ"
ศาลฎีการับฟังคำแถลงด้วยวาจาเมื่อวันที่ 3 มีนาคม ค.ศ. 2023 ในวันที่ 16 พฤษภาคม ค.ศ. 2023 ศาลฎีกามีมติ 4–1 ว่า เนื่องจากการประกันความเสมอภาคและศักดิ์ศรีตามรัฐธรรมนูญ รัฐบาลต้องรับรองการแต่งงานของคนเพศเดียวกันที่กระทำนอกนามิเบียเพื่อวัตถุประสงค์ในการพำนักอาศัย นอกจากนี้ ยังให้ความเห็นเกี่ยวกับคำตัดสินในปี ค.ศ. 2001 โดยระบุว่าข้อสังเกตก่อนหน้านี้เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างเพศเดียวกันคือ "ข้อสังเกตเสริมและคำกล่าวภายนอกไม่จำเป็นสำหรับการตัดสินใจนั้นและด้วยเหตุนี้ ... จึงไม่มีผลผูกพัน"

**ผลที่ตามมาและปฏิกิริยา**
คำตัดสินได้รับความยินดีโดยคู่สมรสของโจทก์ ดิกาชูกล่าวว่าเขา "รู้สึกหนักใจ" "ในตอนแรกกระบวนการในการดำเนินคดีเป็นเรื่องที่โดดเดี่ยว แต่เราก็ได้เพื่อนและความสัมพันธ์ที่ดีตลอดเส้นทาง ตั้งแต่การดำเนินคดีและการสนับสนุนจากองค์กรศูนย์คดีความแอฟริกาใต้ (Southern Africa Litigation Centre) ซึ่งช่วยเหลือเราได้อย่างมาก ไปจนถึงองค์กรประชาสังคมในนามิเบียซึ่งเรารู้สึกถึงความเป็นชุมชนที่ยอดเยี่ยม" ซีคลีนเดอ เวเทอร์ (Sieglinde Wether) ประธานสมาคมผู้มีสิทธิเลือกตั้งโคริซัส (Khorixas Constituency Residents Association) ยินดีกับคำตัดสินที่ว่า "เราทุกคนเป็นผู้ที่พระเจ้าทรงสร้าง และไม่มีใครควรด้อยกว่าใคร นามิเบียต้องดำเนินชีวิตตามสังคมที่ยุติธรรมและเท่าเทียมกันตามที่รัฐธรรมนูญเน้นย้ำ" อย่างไรก็ตาม การพิจารณาคดีถูกต่อต้านอย่างดุเดือดจากกลุ่มศาสนาและนักการเมือง สภาคริสตจักรในนามิเบียออกแถลงการณ์เรียกร้องให้สมาชิกสภานิติบัญญัติห้ามการแต่งงานของคนเพศเดียวกัน โดยอธิบายว่าเป็นการ "ขัดกับวัฒนธรรมนามิเบีย"
ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2023 รัฐสภาได้ผ่านกฎหมายที่ต้องการล้มล้างคำตัดสินของศาล ร่างกฎหมายดังกล่าวให้นิยามการแต่งงานว่าเป็น "การอยู่ร่วมกันระหว่างบุคคลที่มีเพศตรงข้าม" และให้คำจำกัดความของคู่สมรสว่าเป็น "ครึ่งหนึ่งของการอยู่ร่วมกันตามกฎหมายระหว่างชายโดยกำเนิดและหญิงโดยกำเนิด" นอกจากนี้ จะทำให้การเฉลิมฉลอง การเป็นพยาน การส่งเสริม หรือการเผยแพร่การแต่งงานของเพศเดียวกันเป็นความผิดทางอาญาที่มีโทษจำคุกสูงสุด 6 ปี และปรับสูงสุด 100,000 ดอลลาร์นามิเบีย (5,500 ดอลลาร์สหรัฐ) ซึ่งฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยกับร่างกฎหมายดังกล่าวอธิบายว่าเป็น “การพูดที่แสดงการละเมิดเสรีภาพอย่างชัดเจน” ยังไม่ชัดเจนว่าร่างกฎหมายดังกล่าวจะล้มล้างคำตัดสินของศาลได้อย่างไร เนื่องจากศาลฎีกาได้ตัดสินว่าหลักการทางรัฐธรรมนูญแห่งความเท่าเทียมรับประกันการยอมรับการแต่งงานของคนเพศเดียวกันที่ดำเนินการในต่างประเทศ และร่างกฎหมายดังกล่าวไม่ใช่การแก้ไขรัฐธรรมนูญ ดังนั้น จึงไม่สามารถพลิกผันคำตัดสินของศาลได้อย่างแท้จริง หากมีการประกาศใช้และมีการยื่นคำคัดค้าน ก็มีแนวโน้มว่าจะขัดต่อรัฐธรรมนูญและเป็นโมฆะ แมคเฮนรี เฟียนอน (McHenry Venaani) สมาชิกรัฐสภากล่าวว่า "ผมไม่เคยเห็นร่างกฎหมายที่เขียนโดยจงใจ (เพื่อ) ขัดแย้งกับคำตัดสินของศาล ผมไม่แน่ใจว่ามันจะผ่านการตรวจสอบว่าไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ"
ร่างกฎหมายดังกล่าวผ่านการลงมติเป็นเอกฉันท์ในรัฐสภาเมื่อปลายเดือนกันยายน ค.ศ. 2023 ขณะนี้กำลังรอการลงนามหรือการยับยั้งของประธานาธิบดีนันโกโล อึมบัมบา โดยในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2023 ฮาเก เกนก็อบ ซึ่งดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีจนกระทั่งถึงแก่กรรมในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2024 แถลงคัดค้านการแต่งงานของคนเพศเดียวกัน แต่แสดง "ความระมัดระวัง" เกี่ยวกับความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของร่างกฎหมายดังกล่าว แดเนียล คาชิโกลา (Daniel Kashikola) สมาชิกรัฐสภายังแสดงความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบของร่างกฎหมายนี้ต่อการแต่งงานตามธรรมเนียมและบุคคลที่มีเพศกํากวม ส่วนอีควล นามิเบีย (Equal Namibia) กลุ่มผู้สนับสนุนกลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ กล่าวว่าจะยื่นฟ้องกฎหมายนี้หากประธานาธิบดีอึมบัมบาลงนามในกฎหมาย โอมาร์ ฟัน เรเนน (Omar van Reenen) ผู้จัดการการรณรงค์หาเสียงขององค์กรกล่าวว่า "ร่างกฎหมายนี้ ขัดต่อรัฐธรรมนูญโดยสิ้นเชิงและจะตกไปในชั้นศาล แต่มันพิสูจน์ได้ว่านี่คือสภานิติบัญญัติที่ละเมิดคำสาบานเพื่อรับคะแนนนิยมราคาถูกจากการรณรงค์" ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2024 นักเคลื่อนไหวได้เริ่มการรณรงค์เรียกร้องให้ประธานาธิบดีอึมบัมบา ยับยั้งกฎหมายดังกล่าว

**คดีระหว่างกร็อบเลอร์กับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยและตรวจคนเข้าเมือง**
ในปี ค.ศ. 2018 อนิตา กร็อบเลอร์ (Anita Grobler) ทนายความจากเมืองโอตจิวารองโก (Otjiwarongo) และซูซาน จาค็อบส์ (Susan Jacobs) คู่สมรสชาวแอฟริกาใต้ของเธอ ซึ่งครองคู่กันมานานกว่า 25 ปี ได้ยื่นฟ้องต่อศาลสูงเพื่อให้การแต่งงานในแอฟริกาใต้ของพวกเธอในปี ค.ศ. 2009 ได้รับการยอมรับในนามิเบีย และจาค็อบส์ได้รับสิทธิในการอยู่อาศัยในนามิเบีย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยและตรวจคนเข้าเมืองได้ถูกฟ้องเป็นจำเลยหลักในคดีนี้ คณะกรรมการคัดเลือกคนเข้าเมืองมีมติเมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม ค.ศ. 2019 อนุมัติใบสมัครของจาค็อบส์เพื่อขอใบอนุญาตมีถิ่นที่อยู่ถาวร เธอได้ชำระเงินที่จำเป็นสำหรับใบอนุญาตจำนวน 18,000 ดอลลาร์นามิเบีย แต่ ณ เดือนตุลาคม ค.ศ. 2019 ยังไม่มีการออกใบอนุญาตให้กับเธอเลย โจทก์ตกลงที่จะทำการยุติคดีและถอนฟ้องก็ต่อเมื่อมีการออกใบสำคัญถิ่นที่อยู่แล้ว

**คดีระหว่างเลือล์กับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยและตรวจคนเข้าเมือง**
ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2021 ผู้พิพากษาศาลสูง โธมัส มาซูกุ (Thomas Masuku) ตัดสินว่าบุตรชายของคู่รักเพศเดียวกันได้แก่ กิเยร์โม เดลกาโด (Guillermo Delgado) สัญชาติเม็กซิโก และฟิลลิพ เลือล์ (Phillip Lühl) สัญชาตินามิเบีย ซึ่งเกิดผ่านการอุ้มบุญในแอฟริกาใต้ เป็นพลเมืองนามิเบียโดยสืบเชื้อสาย ศาลฎีกากลับคำตัดสินของศาลสูงในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2023 โดยถือว่าศาลสูง "หลงทาง" ในการให้สัญชาติแก่เด็ก “เนื่องจากการเกิดไม่ได้จดทะเบียนตามพระราชบัญญัติความเป็นพลเมือง ศาลสูงจึงไม่มีอำนาจที่จะให้การบรรเทาทุกข์ได้”
ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2022 หัวหน้าผู้พิพากษาศาลฎีกา ปีเตอร์ ชีวุต (Peter Shivute) สั่งให้กระทรวงมหาดไทยประเมินการสมัครเป็นผู้มีถิ่นพำนักของเดลกาโดอีกครั้ง แม้จะมีขอบเขตการพิจารณาคดีที่แคบ อึนดิโลเกลวา อึนเทตวา (Ndilokelwa Nthetwa) นักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิของกลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศยินดีกับการตัดสินใจดังกล่าว โดยกล่าวว่า “สิ่งนี้ส่งผลกระทบต่อคู่สมรสเองและไม่กระทบโดยแน่แท้ต่อชุมชน แต่เป็นชัยชนะในลักษณะที่ศาลฎีกายอมรับว่ากระทรวงได้ใช้นโยบายสาธารณะ (ความไว้วางใจ) ในทางที่ผิด ในการปฏิบัติต่อคู่รักคู่นี้และครอบครัวของพวกเขาอย่างไร้มนุษยธรรมและในลักษณะที่ไม่เป็นมิตร"

**การปฏิบัติทางศาสนา**
ในปี ค.ศ. 2015 การประชุมสภาสงฆ์เป็นการทั่วไปของคริสตจักรปฏิรูปดัตช์ (Dutch Reformed Church) ได้ลงมติโดยเสียงข้างมากร้อยละ 64 ให้รับรองการแต่งงานของคนเพศเดียวกัน ให้พรแก่ความสัมพันธ์ของคู่รักเพศเดียวกัน และยอมรับศาสนาจารย์และนักบวชที่เป็นเกย์ (ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นโสด) คำตัดสินนี้ใช้กับการประชุมสภาสงฆ์ 9 ใน 10 สภา โดยไม่รวมสภาเถรนามิเบีย แต่จะใช้กับสภาเถรภาคเหนือ ซึ่งรวมถึงบางส่วนของฉนวนคาปรีวีด้วย การตัดสินใจดังกล่าวทำให้เกิดปฏิกิริยาที่รุนแรงและการคัดค้าน ส่งผลให้มีการกลับมติในอีกหนึ่งปีต่อมา ต่อมาสมาชิกของคริสตจักรหลายสิบรายได้นำเรื่องนี้ขึ้นสู่ศาลเพื่อรื้อฟื้นคำตัดสินในปี 2015 ต่อมาในปี ค.ศ. 2019 ศาลสูงนอร์ทเคาเต็งได้กลับคำตัดสิน โดยตัดสินว่าแม้ว่าองค์กรทางศาสนาจะมีเสรีภาพทางศาสนาในการนิยามการแต่งงาน แต่มติในปี 2016 ก็ไม่สอดคล้องกับกระบวนการที่เหมาะสมของคริสตจักรเอง บาทหลวงแต่ละรูปมีอิสระที่จะเลือกว่าจะอำนวยพรการแต่งงานของคนเพศเดียวกันหรือไม่ ตัวบทว่าด้วยเสรีภาพแห่งมโนธรรมช่วยให้ศิษยาภิบาลที่คัดค้านสามารถเลือกไม่จัดงานแต่งงานสำหรับเพศเดียวกันได้
คริสตจักรแองกลิกันแห่งแอฟริกาใต้ (Anglican Church of Southern Africa) ซึ่งมีสังฆมณฑลหนึ่งในนามิเบีย ไม่อนุญาตให้มีการแต่งงานของคนเพศเดียวกัน นโยบายการแต่งงานระบุว่า "การแต่งงานอันศักดิ์สิทธิ์คือการอยู่ร่วมกันตลอดชีวิตและพิเศษเฉพาะระหว่างชายหนึ่งคนกับหญิงหนึ่งคน" ในปี ค.ศ. 2016 การประชุมสภาสงฆ์ได้มีการลงมติคัดค้านการให้พรแก่คู่ชีวิตเพศเดียวกัน การตัดสินใจทำให้คริสตจักรแตกแยก โดยหลายสังฆมณฑลได้ตัดสินใจที่จะดำเนินการต่อไปโดยให้พรแก่คู่ที่มีความสัมพันธ์เพศเดียวกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งสังฆมณฑลซัลดานาเบย์ (Diocese of Saldanha Bay) ในแอฟริกาใต้ อัครมุขนายกทาโบ มักโกบา (Thabo Makgoba) แสดงความผิดหวังกับการตัดสินใจไม่อำนวยพรคู่ชีวิตเพศเดียวกัน แต่เสริมว่า "ทุกอย่างจะไม่สูญเปล่า" โดยแสดงความหวังว่าเรื่องนี้จะมีการถกเถียงกันอีกครั้งในอนาคต อดีตอัครมุขนายกอึนจ็องอนกูลู อึนดุนกาเน (Njongonkulu Ndungane) ยังได้แสดงความผิดหวังกับการตัดสินใจดังกล่าวด้วย ในช่วงต้นปี ค.ศ. 2023 คริสตจักรปฏิเสธที่จะอนุญาตให้บาทหลวงอำนวยพรคู่ชีวิตเพศเดียวกันอีกครั้ง แต่สั่งให้ที่ประชุมสภาสงฆ์พัฒนา "แนวปฏิบัติในการจัดให้มีพันธกิจอภิบาลแก่ผู้ที่มีความสัมพันธ์เพศเดียวกัน" ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2024 อัครมุขนายกมักโกบาเผยแพร่เอกสารแนะนำการสวดมนต์สำหรับคู่รักเพศเดียวกัน ซึ่งคาดว่าที่ประชุมสภาสงฆ์จะนำเข้าพิจารณาในเดือนกันยายน
ในปี ค.ศ. 2017 มุขนายกเชกูตาอัมบา นัมบาลา (Shekutaamba Nambala) แห่งคริสตจักรนิกายลูเธอรันผู้เผยแพร่ศาสนา (Evangelical Lutheran Church) ในนามิเบีย ซึ่งเป็นหนึ่งในนิกายที่ใหญ่ที่สุดในนามิเบีย ประณามการแต่งงานของคนเพศเดียวกันและธรรมเนียมปฏิบัติแบบอาวัมโบ (Aawambo) ดั้งเดิมในเทศกาลโอลูฟูโก (Olufuko Festival) ซึ่งคริสตจักรถือว่า "นอกรีต" และ "ต่อต้านศาสนาคริสต์"
คริสตจักรคาทอลิกต่อต้านการแต่งงานของเพศเดียวกันและไม่อนุญาตให้นักบวชประกอบพิธีในการแต่งงานดังกล่าว ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2023 สันตะสำนักตีพิมพ์คำประกาศฟิดูเชีย ซุปปลิกันส์ (Fiducia supplicans) ซึ่งเป็นคำประกาศที่อนุญาตให้นักบวชคาทอลิกให้พรคู่รักที่ไม่ถือว่าเป็นการแต่งงานตามคำสอนของคริสตจักร รวมถึงการให้พรแก่คู่รักเพศเดียวกันด้วย อะกาปิตุส เฮาซิกู (Agapitus Hausiku) ผู้อำนวยการองค์การสิทธิของกลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ เอาต์-ไรต์ นามิเบีย (Out-Right Namibia) คาดว่าจะมีปฏิกิริยาเชิงลบจากการประชุมมุขนายกคาทอลิกแห่งนามิเบีย แต่ก็ยินดีกับ "การอภิปรายที่กำลังดำเนินอยู่เกี่ยวกับการแต่งงานเพศเดียวกันและความเชื่อของคริสเตียน"

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Cite web |url=https://namiblii.org/akn/na/judgment/nasc/2023/14/eng@2023-05-16 |title=Digashu and Another v GRN and Others; Seiler-Lilles and Another v GRN and Others (SA 6/2022; SA 7/2022) 2023 NASC 14 (16 May 2023) |work=Supreme Court of Namibia |archive-url=https://web.archive.org/web/20230523180903/https://namiblii.org/akn/na/judgment/nasc/2023/14/eng@2023-05-16 |archive-date=23 May 2023 |df=dmy-all
หมวดหมู่:กลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศในประเทศนามิเบีย
หมวดหมู่:วัฒนธรรมนามิเบีย
นามิเบีย