เจเอ็นอาร์ คลาสซี 58

รถจักรไอน้ำแพรรี่ C58 หรือ รถจักรไอน้ำ C58 (JNR Class C58; C58形) ส่วนใหญ่จะเรียกว่า รถจักรไอน้ำ C58 เป็นรถจักรไอน้ำที่สร้างขื้นในประเทศญี่ปุ่น สร้างโดยสมาคมอุตสาหกรรมรถไฟแห่งประเทศญี่ปุ่น นำมาใช้การครั้งแรกของ  ประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2488 - พ.ศ. 2489 จุดประสงค์หลักของรถจักรไอน้ำในระยะแรกจะใช้โดยกองทัพญี่ปุ่นในมลายู (หรือประเทศมาเลเซียในปัจจุบัน) ในสงครามโลกครั้งที่ 2 ต่อมา รถจักรไอน้ำแพรรี่ทั้ง 4 คัน ประกอบด้วย C58 52, C58 54, C58 130 และ C58 136 จึงขายให้ประเทศไทย โดยการรถไฟแห่งประเทศไทย โดยตั้งชื่อหมายเลขรถจักรชุดนี้คือ 761 ถึง 764 ตามลำดับ
รถจักรไอน้ำแพรรี่ C58 ถูกสร้างขึ้นโดย สมาคมอุตสาหกรรมรถไฟแห่งประเทศญี่ปุ่น (Japan Association of Railway Industry) ซึ่งในสมาคมจะประกอบไปด้วยบริษัทผู้สร้างหลายบริษัทด้วยกัน ทั้งนี้เมื่อมีคำสั่งให้ผลิตรรถจักรไอน้ำแพรรี่ C58 ทาง สมาคมอุตสาหกรรมรถไฟแห่งประเทศญี่ปุ่น จะกระจายคำสั่งการผลิตนี้ให้กับ 2 บริษัทที่รับผิดชอบในการสร้างรถจักรไอน้ำแพรรี่ C58 ดังนี้
1. บริษัท กิช่า เซโซะ ไกรชะ จำกัด โรงงานตั้งอยู่ที่นครโอซากะ, จังหวัดโอซากะ, ประเทศญี่ปุ่น (ปัจจุบันถูกควบรวมกิจการโดย บริษัท คาวาซากิเฮฟวีอินดัสทรีส์ จำกัด ไปเมื่อเดือนเมษายน ปี พ.ศ. 2515)
2. บริษัท คาวาซากิเฮฟวีอินดัสทรีส์ จำกัด โรงงานตั้งอยู่ที่ระหว่างนครโคเบะ และ เขตมินาโตะ (โตเกียว), ในกรุงโตเกียว, ประเทศญี่ปุ่น

**ประวัติ**
แบบล้อของรถจักรไอน้ำแพรรี่ C58
ไฟล์:C58 136.jpg|thumb|รถจักรไอน้ำ C58-136 การดูแลของการรถไฟแห่งประเทศไทยหมายเลข764
ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 กรมรถไฟหลวงได้ประสบความเสียหายในบริภัณฑ์รถไฟและสิ่งปลูกสร้างเป็นอย่างมาก เมื่อสงครามได้ยุติลง จึงปรากฏว่ากรมรถไฟขาดแคลนรถจักรและล้อเลื่อนที่จะมาใช้การรับใช้ประชาชนตามสถานะเดิมต่อไป ดังนั้นในปี พ.ศ. 2489 ด้วยความเอื้อเฟื้อของสหประชาชาติได้จำหน่ายรถจักรไอน้ำที่เหลือใช้จากสงครามให้แก่กรมรถไฟจำนวน 68 คัน (รุ่นเลขที่ 380-447) เพื่อบรรเทาการขาดแคลนดังกล่าว รถจักรเหล่านี้เป็นชนิดมิกาโด (2-8-2) ซึ่งเรียกกันโดยเฉพาะในวงการของสหประชาชาติว่ารถจักร “แมคอาเธอร์” เป็นรถจักรที่สร้างโดยบริษัทต่างๆ ในสหรัฐอเมริกา ตามรายการจำเพาะที่กำหนดขึ้นโดยทางการทหารแห่งสหรัฐ
นอกจากนี้ยังได้รับรถจักรที่เหลือใช้จากสงครามของฝ่ายญี่ปุ่น ซึ่งนำมาใช้การในเอเซียอาคเนย์นี้ 50 คัน คือ รถจักรญี่ปุ่น รุ่นเลขที่ 701-746 (C-56) และ รุ่นเลขที่ 761- 764 (C-58)และเป็นรถจักรของการรถไฟสหพันธรัฐมลายู ซึ่งฝ่ายญี่ปุ่นนำมาใช้การในประเทศไทยระหว่างสงครามอีก 18 คัน คือรุ่นเลขที่ 801 (เจ้าของเดิมเรียกว่ารุ่น "P")
รถจักรไอน้ำ รุ่น C58 เป็นรถจักรที่มีการจัดวางล้อแบบ 2-6-2 สร้างขึ้นในช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2481 ถึง พ.ศ. 2490 โดยบริษัท Kawasaki และ บริษัท Kisha Seizo มีจำนวนรวมทั้งสิ้น 427 คัน , น้ำหนักของรถจักรพร้อมใช้งาน 58.7 ตัน , แรงดันไอน้ำ 16 กิโลกรัม/ตารางเซนติเมตร , น้ำหนักกดเพลา 13.5 ตัน , เส้นผ่านศูนย์กลางล้อกำลังและล้อโยง 1,520 มิลลิเมตร , มีความยาวของรถจักรและรถลำเลียงรวมกัน 18.27 เมตร ใช้กับรางกว้าง 1,067 มิลลิเมตร
เนื่องจากรถจักรรุ่นนี้ส่วนหนึ่งถูกสร้างขึ้นก่อนสงครามโลกครั้งที่สองจะเกิดขึ้นมา ทำให้เมื่อเกิดสงครามขึ้นมาแล้ว กองทัพญี่ปุ่นมีความจำเป็นที่จะต้องใช้รถจักรไอน้ำจำนวนหนึ่งเพื่อการลำเลียงกำลังพลและอาวุธยุทโธปกรณ์ในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งหนึ่งในนั้นคือรถจักรไอน้ำ C56 ดังที่เคยได้อธิบายไปแล้ว และปรากฏหลักฐานที่ชัดเจนมากมาย รวมทั้งเราเองก็ยังมีรถจักรรุ่นนี้ใช้งานอยู่ส่วนหนึ่ง แต่น้อยคนนักที่จะรู้ว่ารถจักรไอน้ำ C58 รุ่นนี้ ก็เป็นหนึ่งในรถจักรที่ถูกส่งมาจากประเทศญี่ปุ่นเพื่อใช้ในการขนส่งลำเลียงกองทัพญี่ปุ่นด้วยเช่นกัน มีการปรับปรุงแก้ไขรถจักรเพื่อให้สามารถใช้งานได้กับรถพ่วงที่ใช้อยู่ในประเทศไทยและประเทศข้างเคียงเช่นเดียวกับรถจักรไอน้ำ C56 อาทิเช่น เปลี่ยนขอพ่วงจากเดิมที่เป็นขอพ่วงอัตโนมัติมาเป็นขอพ่วงเอบีซี , ติดตั้งเครื่องไล่ลม หรือ เครื่องสร้างสูญญากาศเพื่อใช้สั่งการกับระบบห้ามล้อรถพ่วง , เปลี่ยนขนาดล้อของรถจักรและรถลำเลียงเพื่อให้สามารถใช้งานได้กับรางกว้าง 1 เมตร โดยใช้วิธีเดียวกันกับแบบรถจักรไอน้ำ C56 คือ การใช้แว่นล้อเดิมที่ใช้งานกับรางกว้าง 1,067 มิลลิเมตร แต่เปลี่ยนปลอกล้อใหม่ให้มีความกว้างของพื้นล้อมากขึ้นเพื่อให้เกาะกับรางกว้าง 1 เมตร ซึ่งวิธีการนี้เองทำให้พื้นล้อกำลังของรถจักรไอน้ำทั้งสองรุ่นนี้กว้างกว่างรถจักรไอน้ำแบบอื่นที่ประเทศไทยเคยใช้การมา
รถจักรไอน้ำ C58 ที่ดัดแปลงเหล่านี้มีจำนวนทั้งหมด 51 คัน โดยทำการดัดแปลงในช่วงระหว่างเดือนมิถุนายน จนถึงเดือนพฤศจิกายน ปี พ.ศ. 2487 สถานที่ที่ใช้ในการดัดแปลงรถนั้นประกอบไปด้วย โอมิยะ (Omiya) , ฮามะมะทสึ (Hamamatsu) , ทาคาโทริ (Takatori) และ โคคุระ (Kokura) จากนั้นจึงนำมาลงเรือที่ท่าเรือโกเบและท่าเรือโมจิเพื่อขนส่งมายังประเทศไทย โดยชุดแรกทำการขนลงเรือมา 25 คัน ซึ่งใช้เรือขนส่งหลายลำกระจายกันไป แต่การขนส่งนั้นไม่ได้ดำเนินไปอย่างราบรื่นเพราะอยู่ในช่วงของปลายสงคราม มีกองทัพของพันธมิตรคอยขัดขวางกองเรือลำเลียงเหล่านี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กองเรือดำน้ำของสหรัฐอเมริกา จนในที่สุดเรือที่ทำการลำเลียงรถจักรไอน้ำ C58 จากประเทศญี่ปุ่นเพื่อมาส่งยังประเทศไทยนั้นก็ถูกยิงจมลงไปเกือบทั้งหมด เหลือรอดมาได้เพียง 4 คันเท่านั้นจากทั้งหมด 25 คัน ที่ส่งมาในระยะแรก การสูญเสียนี้จึงทำให้มีการระงับการขนส่งรถจักรที่เหลืออีก 28 คัน ซึ่งในที่สุดรถจักรชุดหลังนี้ก็ไม่ได้ถูกขนส่งมายังประเทศไทยและเปลี่ยนอุปกรณ์ต่างๆกลับคืนเพื่อใช้ในประเทศญี่ปุ่นตามเดิม
รถจักรไอน้ำ C58 ทั้ง 4 คัน ที่รอดจากการถูกยิงจมทะเลมาได้นั้น ประกอบไปด้วย
- C58-52 ( หมายเลขที่ใช้ในการรถไฟ คือ 761 )
- C58-54 ( หมายเลขที่ใช้ในการรถไฟ คือ 762 )
- C58-130 ( หมายเลขที่ใช้ในการรถไฟ คือ 763 )
- C58-136 ( หมายเลขที่ใช้ในการรถไฟ คือ 764 )
หมายเลข 761 และ 762 นั้น สร้างโดย Kawasaki ในปี พ.ศ. 2481 / ส่วนหมายเลข 763 และ 764 สร้างโดย Kisha Seizo ในปี พ.ศ. 2482
อย่างไรก็ตาม รถจักรไอน้ำ C58 ทั้ง 4 คันนี้ก็ไม่สามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากนัก เนื่องจากมีน้ำหนักกดเพลาถึง 13.5 ตัน ในขณะที่รางรถไฟของไทยในสมัยนั้นรับน้ำหนักกดเพลาได้เพียง 10.5 ตันเท่านั้น ภายหลังสงครามโลกครั้งที่สองยุติลง รถจักรเหล่านี้ยังคงอยู่ใช้งานในประเทศไทย แต่น้ำหนักรถจักรที่มากนั้นทำให้ต้องกำหนดขอบเขตการใช้งาน จนในที่สุดก็ปลดระวางใช้งานไปก่อนกำหนดและไม่เหลือซากให้เห็นแม้แต่ชิ้นเดียว สำหรับภาพถ่ายของรถจักรรุ่นนี้ในช่วงที่ใช้งานอยู่ที่ประเทศไทยนั้นก็หายากมากที่สุด

**รถจักรไอน้ำแพรรี่ C58 ในปัจจุบัน และบัญชีรถจักรไอน้ำแพรี่ C58 ในประเทศไทย**
ปัจจุบัน รถจักรไอน้ำแพรรี่ C58 ในประเทศไทย ถูกตัดบัญชีทั้งหมด 4 คันแล้ว แต่ส่วนในประเทศญี่ปุ่นซึ่งจอดเป็นอนุสรณ์อยู่ตามที่ต่าง ๆ ในประเทศญี่ปุ่น และปัจจุบันมีเพียงแค่ 2 คันเท่านั้นที่ยังคงอยู่ในสภาพใช้การได้ในประเทศญี่ปุ่นเท่านั้น ได้แก่

**ประเทศไทย (ความกว้างของรางรถไฟ: 1.000 เมตร) (Metre gauge)**

**ประเทศญี่ปุ่น (ความกว้างของรางรถไฟ: 1.067 เมตร) (Cape gauge)**
 C58 1 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่พิพิธภัณฑ์รถไฟ Umekoji ในส่วนของพิพิธภัณฑ์รถไฟเกียวโต ในนครเกียวโต- C58 5 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่ Tochinoki Family Land ในเมืองอุตสึโนมิยะ ในจังหวัดโทจิงิ- C58 12 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองทากามัตสึ, จังหวัดคานางาวะ
*C58 16 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในตำบลมินามิซันริกุ, อำเภอโมโตโยชิ จังหวัดมิยางิ
*C58 19 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองโอซากิ, จังหวัดมิยางิ
*C58 33 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองคิโยซาโตะ, จังหวัดฮกไกโด
*C58 36 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่ห้องสมุดเทศบาล ในเมืองมาย, จังหวัดยามางูจิ
*C58 48 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่ห้องโถงศตวรรษที่ 19 ในสถานีรถไฟโทโระคะโคะ, จังหวัดเกียวโต 
*C58 49 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะใน เมืองคะเกะงะวะ, จังหวัดชิซูโอกะ
*C58 51 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองมัตสึซากะ, จังหวัดมิเอะ
*C58 56 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่ Poppo Land No. 2 ในเมืองฟูกูจิยามะ, จังหวัดเกียวโต
*C58 66 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่ Park Goryo ในเมืองโอซากะ, จังหวัดโอซากะ
*C58 82 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่ศูนย์กีฬาในเมืองมิโฮโระ, จังหวัดฮกไกโด
*C58 98 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองฟูคากาว่า, จังหวัดฮกไกโด
*C58 103 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่ศูนย์วัฒนธรรมในเมืองอิชิโนะเซะกิ, จังหวัดอิวาเตะ
*C58 106 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองคูชิโระ, จังหวัดฮกไกโด
*C58 112 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองชิบูชิ, จังหวัดคาโงชิมะ
*C58 113 จอดอยู่ที่เมืองไมซูรุ, จังหวัดเกียวโต
*C58 114 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองโอซากิ, จังหวัดมิยางิ
*C58 119 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะ SL ในเมืองคิตามิ, จังหวัดฮกไกโด
*C58 139 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองยูเบะซุ, จังหวัดฮกไกโด  
*C58 170 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่โรงเรียน Hidaka Elementary ในเมืองโทะโยกะ, จังหวัดเฮียวโงะ
*C58 171 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองโอบามะ, จังหวัดฟูกูอิ
*C58 212 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองสึรุงะ, จังหวัดฟูกูอิ
*C58 215 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่โรงเรียน Bange Elementary ในเมือง Aizubange, จังหวัดฟูกูชิมะ
*C58 217 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองอาซาฮิ, จังหวัดชิบะ
*C58 228 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองอิชิโนมากิ, จังหวัดมิยางิ
*C58 231 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองคะมิโนะยะมะ, จังหวัดยามางาตะ
*C58 239 รถจักรไอน้ำคันนี้สร้างขื้นเมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2483 ปลดประจำการเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2515 ตั้งเป็นอนุสรณ์เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2516 ที่บริเวณสวนสาธารณะในเมืองโมริโอกะ, จังหวัดอิวาเตะ ปัจจุบันใช้งานโดยเจอาร์-อีสต์ ในขบวนรถนำเที่ยว SL Ginga
*C58 244 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่ศูนย์พัฒนาในเมืองทะดะมิ, จังหวัดฟูกูชิมะ
*C58 275 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองคาซามะ, จังหวัดอิบารากิ
*C58 277 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองโคบายาชิ, จังหวัดมิยาซากิ
*C58 280 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่โรงเรียนประถมศึกษาในเมืองมิโนกาโมะ, จังหวัดกิฟุ
*C58 295 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองซาคาอิเดะ, จังหวัดคากาวะ
*C58 304 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองชินโจะ, จังหวัดยามางาตะ
*C58 322 จอดอยู่ที่เมืองมิชิมะ, จังหวัดชิซูโอกะ
*C58 333 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่ JR Shikoku Tadotsu Works ในเมืองทาโดะซุ, จังหวัดคากาวะ
*C58 335 จอดอยู่ที่เมืองโคจิ
*C58 342 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองคิตากามิ, จังหวัดอิวาเตะ
*C58 353 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมือง Nachikatsuura, จังหวัดวากายามะ
*C58 354 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองริฟะ, จังหวัดมิยางิ
*C58 356 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่ด้านหน้าสถานีรถไฟ Nakayama daira onsen ในเมืองโอซากิ, จังหวัดมิยางิ
*C58 359 จอดเป็นนอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะคาเมยามะในเมืองคาเมยามะ, จังหวัดมิเอะ
*C58 363 ปัจจุบันใช้งานโดยชิชิบู ในขบวนรถด่วน Paleo
*C58 365 จอดเป็นนอนุสรณ์อยู่ที่ด้านหน้าโรงซ่อมของชิงกันเซ็งในเมืองริฟะ, จังหวัดมิยางิ
*C58 389 จอดเป็นนอนุสรณ์อยู่ที่สถานีรถไฟ Tenryū-Futamata Station ในนครฮามามัตสึ, จังหวัดชิซูโอกะ
*C58 390 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะคะยะในเมืองโยซะโนะ, จังหวัดเกียวโต
*C58 395 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสัตว์ฮามูรในเมืองฮามูระ, กรุงโตเกียว
*C58 407 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะโอซุกะไดในแขวงโทชิมะ, กรุงโตเกียว
*C58 414 จอดเป็นอนุสรณ์อยู่ที่สวนสาธารณะในเมืองทะมะกิ, จังหวัดมิเอะ

**รูปภาพ**

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:หัวรถจักรของญี่ปุ่น
หมวดหมู่:หัวรถจักรของไทย
หมวดหมู่:การรถไฟแห่งประเทศไทย