มัสยิดชญานวาปี

มัสยิดชญานวาปี (Gyanvapi Mosque) เป็นมัสยิดในพาราณสี รัฐอุตตรประเทศ ประเทศอินเดีย สร้างขึ้นโดยจักรพรรดิออรังเซพในปี 1669 บนซากของเทวาลัยพระศิวะที่ถูกทุบทำลายลงก่อนหน้าp=278-279

**ก่อนการเป็นมัสยิด**
เดิมทีจุดนี้เป็นอาคารโบสถ์พราหมณ์ชื่อวิศเวศวรมนเทียร (Vishweshwar temple) ที่สร้างขึ้นบูชาพระศิวะp=6 สร้างขึ้นโดยโตดาร์ มาล ข้าราชสำนักและขุนนางระดับสูงในราชสำนักของจักรพรรดิอักบัร สร้างร่วมกับนารายณะ ภัตต์ (Narayana Bhatta) นักเทววิทยาพราหมณ์คนสำคัญของพาราณสี ในสมัยปลายศตวรรษที่ 16p=36 มนเทียรมีส่วนต่อการเติบโตของเมืองพาราณสีในฐานะศูนย์กลางหนึ่งสำหรับการประชุมและพูดคุยถกเถียงของพราหมณ์ในประเด็นต่าง ๆ โดยเฉพาะเกี่ยวกับข้อบังคับในศาสนาฮินดูp=264-265
นักประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม มธุรี เดซาอี (Madhuri Desai) ตั้งข้อสันนิษฐานว่าโบสถ์หลังเดิมมีลักษณะการใช้ระบบเอย์วอน ซึ่งพบได้ในสถาปัตยกรรมโมกุล ส่วนผนังภายนอกเป็นหินแกะสลักp=60, 62

**สู่มัสยิด**
ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1669 จักรพรรดิออรังเซพมีดำริให้ทุบทำลายโบสถ์ทิ้งloc=Palimpsests และสร้างมัสยิดขึ้นแทนที่ในภายหลัง ซึ่งคำสั่งสร้างมัสยิดขึ้นแทนน่าจะเป็นดำริของออรังเซพเองเช่นกันp=138 ฟาซาดของมัสยิดถอดแบบมาจากทางเข้าทัชมาฮาล ส่วนฐานย่อมุมของโบสถ์พราหมณ์หลังเดิมยังคงเหลือไว้เพื่อใช้เป็นลานและผนังทิศใต้ของมัสยิด ส่วนซุ้มโค้งแหลม งานประติมากรรมสลักภายนอก และซุ้มโตรณะ ถูกเปลี่ยนเป็นผนังกิบลัตp=278-279p=17 ในขณะที่สิ่งปลูกสร้างอื่น ๆ ในบริเวณ ไม่ได้ถูกทำลายไปด้วยp=69
ข้อมูลมุขปาฐะเสนอว่านักบวชพราหมณ์ยังคงได้รับอนุญาตให้อาศัยอยู่ภายในพื้นที่ของมัสยิดหลังใหม่ และยังคงมีสิทธิในการจัดการจาริกแสวงบุญของศาสนิกชนฮินดูได้p=69 ซากที่เหลือของโบสถ์พราหมณ์ โดยเฉพาะฐานย่อมุม ยังคงได้รับอนุญาตให้ศาสนิกชนฮินดูเข้ามาสักการะp=132 มัสยิดหลังใหม่นี้มีชื่อว่ามัสยิดอาลัมคีรี (Alamgiri Mosque) ซึ่งตั้งตามชื่อของจักรพรรดิออรังเซพ2022 ต่อมาชื่อนี้ลดความนิยมลง กลายเป็นชื่อ ชญานวาปี (แปลว่า "บ่อน้ำความรู้") ซึ่งเป็นชื่อของแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่ตั้งอยู่ติดกันแทนp=36 แหล่งน้ำนี้มีความเก่าแก่กว่าโบสถ์พราหมณ์ และเชื่อว่ามีพระศิวะเป็นผู้ทรงขุดแหล่งน้ำนี้ขึ้นมาเองp=140
แรงจูงใจที่นำไปสู่การทำลายโบสถ์พราหมณ์ของออรังเซพนั้นเป็นประเด็นที่ถกเถียงอยู่ คัทเธอรีน อัชเชอร์ (Catherine Asher) นักประวัติศาสตร์ด้านสถาปัตยกรรมอินโดอิสลาม ชี้ให้เห็นว่าในเวลานั้น ทั้งบรรดาซามินดาร์ในพาราณสีมักก่อกบฏต่อจักรพรรดิออรังเซพ และบรรดาพราหมณ์ในพาราณสีก็ถูกกล่าวโทษว่าไปแก้ไขและยุ่งเกี่ยวกับคำสอนของศาสนาอิสลามในพื้นที่p=278-279 การสั่งทำลายโบสถ์พราหมณ์นี้จึงเป็นเหมือน "การเชือดไก่ให้ลิงดู" ของออรังเซพเพื่อเตือนทั้งบรรดาซามินดาร์และพราหมณ์ในพาราณสีที่มีอิทธิพลมากในเมืองp=278-279 ข้อเสนอนี้ได้รับการสนับสนุนโดยซินเธีย ทาลโบท (Cynthia Talbot), ริเชิร์ด เอ็ม อีเทิน,p=306–307 สาติษ จันทระ และ ออเดรย์ ทรูสชกีp=85-86 โอแฮนลอน (O' Hanlon) ยังเน้นย้ำว่าการทำลายโบสถ์พราหมณ์นี้เกิดขึ้นในช่วงที่ความขัดแย้งระหว่างโมกุลกับชาวมราฐาอยู่ที่จุดสูงสุดp=267 ในขณะที่ อังเดร วิงก์ เชื่อว่ามีแรงจูงใจทางศาสนาเกี่ยวข้องด้วยp=194–195; 274 (note 98)

**ยุคหลังได้รับเอกราชถึงปัจจุบัน**
ในเดือนมีนาคม 1959 ฮินดูมหาสภาได้จัดพิธีรุทราภิเษก (Rudrabhishek) ที่ศาลาในมัสยิดเนื่องในโอกาสเทศกาลมหาศิวราตรี ผู้จัดงานสองคนถูกตัดสินจำคุกหกเดือนในโทษฐานละเมิดความเป็นระเบียบเรียบร้อย การตัดสินนี้ทำให้บรรดาผู้สนับสนุนมหาสภาจัดพิธีกรรมฮินดูและประท้วงขึ้นในศาลาหลังเดียวกันนั้นเป็นเวลาหลายเดือน และเรียกร้องให้มีการฟื้นฟูโบสถ์พราหมณ์หลังเดิมขึ้น
ปัจจุบัน มัสยิดมีคำสั่งห้ามคนที่ไม่ใช่มุสลิมเข้าโดยเด็ดขาด รวมถึงมีกฎห้ามการถ่ายภาพมัสยิดโดยเด็ดขาด ซอยที่มัสยิดตั้งอยู่มีตำรวจและหน่วย RAF ประจำอยู่ กำแพงภายนอกของมัสยิดล้อมด้วยลวดหนาม และมีหอคอยสังเกตการณ์อีกหนึ่งหอp= ในช่วงวันก่อนการเลือกตั้งทั่วไปปี 2004 มีรายงานของบีบีซีระบุว่ารัฐได้ส่งกำลังตำรวจกว่าพันคนควบคุมพื้นที่รอบมัสยิด2004

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 chapter-url=https://books.google.com/books?id=r-OYL6Khg0UC&pg=PA145- author-link=Matthew Atmore Sherring- doi-access=free- s2cid=145729224- doi=10.4324/9781003106067-7- editor-first2=K. J.- website=The Times of India- url=https://archive.org/stream/kashicityillustr00grea#page/80/mode/2up/search/gyan- url=https://books.google.com/books?id=b70nKb-8YuMC&pg=PA114- isbn=978-0-307-83295-5- Cite journal |last=Askari |first=S. H. |year=1978 |title=Malfuzat: An Untapped Source of Social History — Ganj-i-Arshadi of the Jaunpur School — A Case Study |journal=Khuda Bakhsh Library Journal |publisher=Khuda Bakhsh Oriental Library |volume=7 |pages=1–22- website=ThePrint- issn=0085-6401- jstor=41758028- chapter=Hindu–Muslim Rivalries in Banaras: History and Myth as the Present- Cite thesis |last=Shin |first=Heeryoon |type=PhD |title=Building a "Modern" Temple Town: Architecture and Patronage in Banaras, 1750-1900 |year=2015 |publisher=Yale University- doi=10.1163/2330-4804_EIRO_COM_1891- publisher=Cambridge University Press- language=en-US- date=27 April 2019- work=Live Law- issn=0955-2340- cite book |last=Menon |first=Kalyani Devaki |editor-first=Diane P. |editor-last=Mines |editor2-first=Sarah |editor2-last=Lamb |jstor=j.ctt16gz5rp |title=Everyday Life in South Asia |url=https://archive.org/details/apu.306.0954.min.g22713 |publisher=Indiana University Press |year=2002 |isbn=9780253340801 |chapter=Living and Dying for Mother India: Hindu Nationalist Female Renouncers and Sacred Duty- Cite book |last=Truschke |first=Audrey |title=Aurangzeb: The Life and Legacy of India's Most Controversial King |year=2017 |publisher=Stanford University Press |isbn=978-1-5036-0259-5 -  doi=10.1017/S0026749X05002313 - cite book |first=Catherine B. | last=Asher |title=Architecture of Mughal India |url=https://archive.org/details/architectureofmu0000ashe |date=September 1992 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26728-1- jstor=3270235- isbn=978-0-307-83295-5- isbn=978-3-447-05187-3- Cite book |last=Pandey |first=Gyanendra |title=Subaltern Studies |publisher=Oxford University Press |year=1989 |volume=VI |location=Delhi |chapter=The Colonial Construction of 'Communalism': British Writings on Banaras in the Nineteenth Century- date = 2004-03-25- issn=0012-9976- year=1829 - url=http://www.hindustantimes.com/lucknow/allahabad-hc-to-hear-vishwanath-temple-gyanvapi-mosque-dispute-on-may-10/story-ZIeMckmfkoYSETGLRA943H.html- language=en- language=en- issn=1025-5109
ชญานวาปี
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในพาราณสี