จากเจ้าพระยาสู่อิรวดี

จากเจ้าพระยาสู่อิรวดี (อังกฤษ: From Chao Phraya to Irrawaddy; พม่า: ကျောက်ဖရားမှဧရာဝတီသို့) เป็นละครโทรทัศน์อิงประวัติศาสตร์ กำกับโดย ชาติชาย เกษนัส จำนวน 12 ตอน เริ่มออกอากาศตอนแรกเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2565 ถึงวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 ออกอากาศทุกวันเสาร์-อาทิตย์ เวลา 20.15 น. มีเนื้อเรื่องเกี่ยวกับพระเจ้าปดุง ราชวงศ์โก้นบองกับอาณาจักรอยุธยา ราว พ.ศ. 2325 ช่วงเหตุการณ์ที่กลุ่มชาวอโยธยารวมทั้งเชื้อพระวงศ์ที่ถูกกวาดต้อนไปยังกรุงอังวะหลังการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง ราว จ.ศ. 1129 (พ.ศ. 2310) นำแสดงโดย จิรายุ ตันตระกูล นัฐรุจี วิศวนารถ เดาง์ และนีนตเวยูออง

**เรื่องย่อ**
เหตุการณ์เริ่มต้นที่ ณ ใจกลางเมืองย่างกุ้ง นุชนาฏ (นำแสดงโดย: นัฐรุจี วิศวนารถ) ได้รับงานใหม่ในตำแหน่งผู้ช่วยเชฟ เธอได้รู้จักกับเพื่อนใหม่เป็นชาวเมียนมา ชื่อ ซินซิน (นำแสดงโดย: นีน ตเว ยู ออง)
รวมทั้งหัวหน้าเชฟ ปกรณ์ (นำแสดงโดย: จิรายุ ตันตระกูล) นุชนาฏ มักมีอาการหมดสติบ่อยครั้งจากโรคเนื้องอกในสมอง 
วันหนึ่ง นุชนาฏ ได้หนังสือโบราณเล่มหนึ่งเรื่อง อิเหนา ฉบับภาษาพม่า มีภาพประกอบเป็นท่าร่ายรำต่างๆ แต่เมื่อเธอลองร่ายรำตามท่วงท่าที่ปรากฏในหนังสือนั้นจึงหมดสติไป เมื่อตื่นขึ้นมาอีกครั้ง นุชนาฏ กลับพาว่าตัวเองย้อนกลับไปในอดีตกลายเป็นหญิงสาวชาวโยดะยา นามว่า ปิ่น อาศัยอยู่ที่หมู่บ้านโยเดียที่กรุงอังวะซึ่งถูกกวาดตอนมาช่วงการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง นุชนาฏยังได้พบกับ เจ้าฟ้ากุณฑล (นำแสดงโดย: เพ็ญพักตร์ ศิริกุล) และ
เจ้าฟ้ามงกุฎ (นำแสดงโดย: ดวงใจ หิรัญศรี) ทั้งสองพระองค์ก็ถูกกวาดต้อนมาด้วย
ปิ่น ได้ร่ายรำในป่า กระทั่งหม่องสะ (นำแสดงโดย: เดาง์) ศิลปินแห่งโรงละครหลวงพม่าพบเห็นเธอเข้า จึงได้พาตัวปิ่นไปเป็นนางรำให้กับโรงละครหลวง ปิ่นยังได้พบ บากอง ทหารมือขวาของอุปราช มีใบหน้าคล้ายกับปกรณ์ และพระสนมมาลา ที่คล้ายกับซินซินในภพปัจจุบัน นำพาให้นุชนาฏในร่างของปิ่นพบเหตุการณ์หลายสิ่งเมื่อสองร้อยกว่าปีก่อน ราวกับติดในอดีตยาวนาน 
ส่วนอีกด้านหนึ่ง ปกรณ์ หัวหน้าเชฟที่แอบมีใจให้กับนุชนาฏจึงได้แต่เฝ้ารอให้เธอตื่นเพื่อที่เขาจะได้ฟังเรื่องราวที่นุชนาฏพูดจากสิ่งที่อยู่ในความฝัน แต่แล้วอาการป่วยของนุชนาฏก็ทรุดลงเรื่อยๆ เธอจึงต้องเข้ารับการรักษาจนไม่รู้ว่าจะได้พบปกรณ์ ได้อีกเมื่อไร

**นักแสดง**
 จิรายุ ตันตระกูล รับบท ปกรณ์ / อุบากอง (อังกฤษ: Upagaung; พม่า: ဥပါကောင်း)- นัฐรุจี วิศวนารถ (ตังตัง) รับบท นุชนาฏ / นางปิ่น- เดาง์ (อังกฤษ: Daung; พม่า: ဒေါင်း) รับบท หม่องสะ- นีนตเวยูออง (อังกฤษ: Hnin Thway Yu Aung; พม่า: နှင်းသွေးယုအောင်) รับบท ซินซิน / พระสนมมาลาในพระเจ้าปดุง- ธนเวทย์ สิริวัฒน์ธนกุล รับบท เจ้าชายชเวต่าวมิน / พระมหาอุปราช- เพ็ญพักตร์ ศิริกุล รับบท เจ้าฟ้ากุณฑล- ดวงใจ หิรัญศรี รับบท เจ้าฟ้ามงกุฏ- โกวิท วัฒนกุล รับบท อูเทวฉ่วย / พระเจ้าปดุง- สุวัฒน์ วงศ์โชติวัฒนา รับบท สมเด็จพระเจ้าอุทุมพร- สุมณฑา สวนผลรัตน์ รับบท ชด (หัวหน้าแม่ครัวตำหนักใน)- จุมพล ทองตัน รับบท เจ้าฟ้าเมืองนาย- กัมปนาท เรืองกิตติวิลาส รับบท หม่องเล (ขันที)- สิทธิพร เนตรนิยม รับบท ครูอูโต หรือ สยาอูโต (อังกฤษ: Saya U Toe; พม่า: ဦးတိုး)- อมรเทพ ริมดุสิต รับบท ลุงของอุบากอง- สุพิชา แสงเมล รับบท นางปิ่น (วัยเด็ก)

**ตอน**

**สถานที่สำคัญที่ปรากฏในละคร**
 วัดพระศรีสรรเพชญ์- วัดมเหยงคณ์- วัดอุทุมพราราม (วัดเจ้าฟ้าดอกเดื่อ) (สมเด็จพระเจ้าอุทุมพรทรงสร้างขึ้นขณะผนวช)- จิตรกรรมฝาผนังพระอุโบสถ วัดมหาเต็งดอจี- เจดีย์ชเวดากอง- หมู่บ้านชาวโยดะยา (หมู่บ้านสุขะ)- แม่น้ำอิรวดี

**วัฒนธรรม**
 ยามะซะตอ : โขนละครรามายณะแบบพม่าซึ่งได้รับอิทธิพลจากอิเหนาและรามเกียรติ์จากเชลยชาวโยดะยาที่ถูกกวาดต้อน- โยดะยาอิเหนา : อิเหนาชาวโยดะยา พระราชนิพนธ์ของเจ้าฟ้ากุณฑลและเจ้าฟ้ามงกุฏ ตอนที่ปรากฏในละคร คือ บุษบาเสี่ยงเทียน และนางสีดาลุยไฟ- โมฮิงก่า หรือ โหมะน์ฮี่นก้า : ชื่อขนมจีนแบบพม่า และเป็นอาหารประจำชาติของพม่า- มงรัดเกล้า : ชื่อขนมแป้งทอดสีขาวแบบไทยของชาวโยดะยา ทำด้วยแป้งปั้นผสมงาดำทรงกลมคล้ายโดนัท ขนมมงรัดเกล้า มีความหมายว่า กำไล- สลัดทวาย : ยำชนิดหนึ่งมีต้นกำเนิดจากชนกลุ่มน้อยชาวพม่าและมอญที่เคยตั้งถิ่นฐานที่บ้านทวาย ใกล้กับวัดยานนาวา ช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ (ราวปี พ.ศ. 2334) ปรากฏในละครตอน เชฟปกรณ์ สั่งให้นักเรียนของตนออกแบบอาหาร- ยามอุบากอง : ศาสตร์พยากรณ์โบราณของชาวโยดะยาที่อุบากองใช้หาฤกษ์มงคลยาม- ฉุยฉายชาวโยดะยา : ท่วงท่าฟ้อนรำที่นางปิ่นรำในชายป่า- อิเหนาโลมบุษบาในถ้ำพระบนเขาวิลิศมาหรา107 : ท่าฟ้อนรำนางปิ่นกับหม่อมสะแสดงการเกี้ยวพาราสีของอิเหนากับนางบุษบาในฉากรำบุษบาเสี่ยงเทียนตอนไหว้พระ- รำเชิดหุ่นสายพม่า : ท่าฟ้อนรำนาฏศิลป์พม่าที่หม่องเล ขันทีหลวงร่ายรำแสดงความอาฆาตต่อพระสนมมาลา

**รางวัล**
พ.ศ. 2566
รางวัลไนน์เอ็นเตอร์เทน อวอร์ดส์ ครั้งที่ 13
ทีมสร้างสรรค์แห่งปี รางวัลละครแห่งปี
ได้รับรางวัล
พ.ศ. 2566
รางวัลนาฏราช ครั้งที่ 14
สาขาละครยอดเยี่ยม
ได้รับรางวัล

**อ้างอิง**
 เชิงอรรถ

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส. จากเจ้าพระยาสู่อิรวดี.
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2565
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่องทีวีไทย-ไทยพีบีเอส
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ที่กำกับโดย ชาติชาย เกษนัส