Blaze7451/Wiki-th-20250601 huggingface dataset:
ยุทธการที่หับป๋า (ค.ศ. 231)

ยุทธการที่หับป๋า (合肥之戰) เป็นการรบระหว่างรัฐวุยก๊กและง่อก๊กในปี ค.ศ. 231 ในยุคสามก๊กของจีน 

**ภูมิหลัง**
ในปี ค.ศ. 230 รัฐวุยก๊กก่อสร้างป้อมปราการใหม่ที่หับป๋า (合肥 เหอเฝย์) เพื่อป้องกันรัฐง่อก๊กที่เป็นรัฐอริ ป้อมปราการแห่งนี้ถูกเรียกด้วยชื่อว่า "ซินเสีย" (新城 ซินเฉิง; มีความหมายว่า "เมือง/ป้อมปราการแห่งใหม่")

**ยุทธการ**
ในปี ค.ศ. 231 ซุนกวนจักรพรรดิง่อก๊กนำทัพเข้าโจมตีซินเสีย หมันทองเขียนฎีกาถวายโจยอยจักรพรรดิวุยก๊กทูลขอกำลังทหารจากมณฑลกุนจิ๋วและอิจิ๋วไปช่วยป้องกันซินเสีย ไม่นานหลังจากกองกำลังยกมาถึง ซุนกวนก็ล่าถอยไปโดยไม่เข้าโจมตีซินเสีย สฺวี เซฺวียน (徐宣) ที่ปรึกษาคนหนึ่งของโจยอยเตือนว่านี่เป็นแผนของฝ่ายง่อก๊ก หากกองกำลังวุยก๊กแยกย้ายไป ซุนกวนจะกลับมาโจมตีอีกครั้ง หลังจากนั้นประมาณสิบวัน ซุนกวนก็กลับมาล้อมซินเสีย แต่หมันทองได้เตรียมพร้อมเต็มกำลังและขับไล่ทัพง่อก๊กไปได้อย่างง่ายดาย
ต่อมาซุนกวนตระหนักว่าตนไม่สามารถยึดซินเสียด้วยกำลัง จึงทรงพระราชดำริถึงความสำเร็จจากการแสร้งแปรพักตร์ของจิวหองในยุทธการที่เซ็กเต๋งและคิดการจะลองใช้แนวทางนี้อีกครั้ง ซุนกวนจึงให้ซุน ปู้ (孫布) พระญาติของพระองค์แสร้งแปรพักตร์ไปเข้าด้วยวุยก๊กเพื่อลวงให้หวาง หลิง (王淩) เจ้ามณฑลยังจิ๋วที่วุยก๊กแต่งตั้งเข้ามาสู่กับดัก ซุนกวนจัดทหารซุ่มไว้ที่ฝูหลิง (涪陵)
ซุน ปู้ขอให้หวาง หลิงส่งทหารมารับตนไปเข้าด้วยวุยก๊ก หวาง หลิงจึงส่งคำขออนุญาตไปถึงเหล่าผู้บังคับบัญชาเหนือตน หนึ่งในเหล่าผู้บังคับบัญชาคือหมันทอง ซึ่งไม่เชื่อว่าการแปรพักตร์ของซุน ปู้เป็นเรื่องจริง หมันทองจึงส่งจดหมาย (ในนามของหวาง หลิง) ไปถึงซุน ปู้ แจ้งว่ายินดีเป็นอย่างยิ่งที่ซุน ปู้ต้องการแปรพักตร์ แต่ก็อธิบายไปว่าตนเกรงว่าหากส่งกองกำลังไปน้อยเกินไปก็ไม่อาจปกป้องซุน ปู้ได้ แต่หากส่งกำลังไปมากเกินไปก็จะดึงดูดความสนใจฝ่ายง่อก๊กมากเกินไป ในจดหมายจึงโน้มน้าวให้ซุน ปู้คิดวิธีการหนีจากซุนกวนอย่างเงียบ ๆ ในขณะเดียวกัน โจยอยก็มีรับสั่งเรียกหมันทองมาเข้าเฝ้า ก่อนที่หมันทองจะไปเข้าเฝ้าได้สั่งหัวหน้าเลขานุการของตนว่าอย่ามอบทหารให้แก่หวาง หลิงในการไปรับตัวซุน ปู้ หวาง หลิงไม่ได้รับทหารจำนวนมากจึงส่งกองกำลังจำนวนน้อยไปคุ้มกันซุน ปู้ กองกำลังนี้ถูกซุ่มโจมตีที่ฝูหลิงและแตกพ่ายไป อย่างไรก็ตามด้วยการมองการณ์ไกลของหมันทอง การพ่ายแพ้นี้จึงไม่ส่งผลกระทบอะไรในภาพรวม กลยุทธ์ของซุนกวนในการกำจัดกองกำลังของวุยก๊กที่หับป๋าจึงล้มเหลว

**ผลสืบเนื่อง**
หมันทองถูกเรียกตัวไปยังราชสำนักวุยก๊ก เหตุเพราะฎีกาที่หวาง หลิงทูลเกล้าฯ ถวาย หวาง หลิงนั้นไม่ถูกกันกับหมันทองซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชา จึงกล่าวหาในฎีกาว่าหมันทองชราเกินไปและชอบเสพสุราจึงไม่เหมาะกับตำแหน่งสำคัญ โจยอยจึงมีรับสั่งเรียกตัวหมันทองมาเข้าเฝ้าเพื่อพระองค์จะทรงวินิจฉัยด้วยพระองค์เอง เมื่อโจยอยได้พบกับหมันทอง พระองค์ตัดสินว่าหมันทองเหมาะกับหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายจึงให้หมันทองกลับไปปฏิบัติหน้าที่เดิมที่ซินเสีย

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). จดหมายเหตุสามก๊ก (ซานกั๋วจื้อ).- เผย์ ซงจือ (ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายจดหมายเหตุสามก๊ก (ซานกั๋วจื้อจู้).- ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.
หับป๋า ค.ศ. 231
หมวดหมู่:พ.ศ. 774
เหตุโรงพลศึกษาถล่มในฉีฉีฮาร์ พ.ศ. 2566

หลังคาของโรงพลศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษาหมายเลข 34 ฉีฉีฮาร์ ในเมืองฉีฉีฮาร์ มณฑลเฮย์หลงเจียง ประเทศจีน ถล่มลงมาในวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 เมื่อเวลา 14:56 น. ตามเวลาท้องถิ่น เป็นผลให้มีผู้เสียชีวิต 11 คน และบาดเจ็บอีก 4 คน

**ภูมิหลัง**
โรงเรียนที่เกิดเหตุคือโรงเรียนมัธยมศึกษาหมายเลข 34 ฉีฉีฮาร์ (No 34 Middle School of Qiqihar) ซึ่งเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาของรัฐ ตั้งอยู่ในอำเภอหลงชา เมืองฉีฉีฮาร์ เปิดสอนระดับมัธยมศึกษตอนต้น (ชั้นปี 2) ฉีฉีฮาร์เป็นนครระดับมณฑลที่มีประชากร 5 ล้านคน เป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดอันดับสองในมณฑลเฮย์หลงเจียง โรงพลศึกษาหลังที่ถล่มสร้างขึ้นในปี 1997 มีขนาดพื้นที่ 1,200 ตารางเมตร

**เหตุการณ์**
โรงพลศึกษาถล่มลงมาเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2023 เวลา 14:56 น. ตามเวลาท้องถิ่น ตามข้อมูลของสำนักงานกู้ภัยและดับเพลิงของมณฑล และรายงานผ่านทางซินหัว หลังคาของโรงพลศึกษาและวัสดุก่อสร้างซึ่งทำมาจากเพอร์ไลต์ที่จัดวางไว้อย่างไม่ถูกต้องทับอยู่ด้านบนหลังคา ได้ถล่มลงมาบนพื้นทั้งหมด ในตอนนั้นมีคนอยู่ภายใน 19 คน หลบหนีทัน 4 คน ที่เหลือทั้ง 15 คนติดอยู่ภายใน เกือบทั้งหมดเป็นเด็กนักเรียน เข้าใจว่าเด็กที่ติดอยู่ภายในส่วนใหญ่เป็นสมาชิกของทีมวอลเลย์บอลของโรงเรียนนี้หรือโรงเรียนอื่นในละแวกใกล้เคียง รายงานอ้างว่าเด็กกำลังซ้อมกีฬาอยู่ขณะที่เกิดเหตุหลังคาถล่ม โดยทีมดังกล่าวนั้นมีรายงานว่าเพิ่งจะชนะในอันดับที่สองในการแข่งขันระดับมณฑล ในจำนวน 15 คนที่ติดอยู่ภายใน เป็นผู้คุมซ้อมสองคน ที่เหลือเป็นเด็กนักเรียน
มีรถดับเพลิงรวม 39 คัน และนักกู้ภัย 159 คนถูกส่งไปยังจุดเกิดเหตุ นักกู้ภัยสามารถกู้คนออกมาได้แปดคนภายในเวลา 17:30 น. และอีก 6 คนก่อนที่พระอาทิตย์ลับไป คนสุดท้ายช่วยออกมาได้เมื่อเวลา 10:00 น. ของเช้าวันต่อมา 5 คนเสียชีวิตในที่เกิดเหตุ 6 คนเสียชีวิตที่โรงพยาบาล และอีก 4 คนบาดเจ็บ ผู้คุมซ้อมรอดชีวิตคนเดียว อีกคนหนึ่งเสียชีวิต

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ภัยพิบัติในปี พ.ศ. 2566
หมวดหมู่:ประเทศจีนในปี พ.ศ. 2566
หมวดหมู่:ภัยพิบัติในประเทศจีน
หมวดหมู่:มณฑลเฮย์หลงเจียง
ยุทธการที่หับป๋า (ค.ศ. 233)

ยุทธการที่หับป๋า (合肥之戰) เป็นการรบระหว่างรัฐวุยก๊กและง่อก๊กในปี ค.ศ. 233 ในยุคสามก๊กของจีน 

**ภูมิหลิง**
ในปี ค.ศ. 230 รัฐวุยก๊กก่อสร้างป้อมปราการใหม่ที่หับป๋า (合肥 เหอเฝย์) เพื่อป้องกันรัฐง่อก๊กที่เป็นรัฐอริ ป้อมปราการแห่งนี้ถูกเรียกด้วยชื่อว่า "ซินเสีย" (新城 ซินเฉิง; มีความหมายว่า "เมือง/ป้อมปราการแห่งใหม่")

**ยุทธการ**
ในปี ค.ศ. 233 ซุนกวนจักรพรรดิง่อก๊กนำทัพข้ามแม่น้ำแยงซีเข้าโจมตีซินเสีย แต่ป้อมปราการซินเสียต้องอยู่ห่างจากแม่น้ำไปไกล ทัพซุนกวนจึงยังคงอยู่บนเรือนานกว่า 20 วัน หมันทองขุนพลวุยก๊กผู้รักษาซินเสียลอบส่งทหารราบและทหารม้า 6,000 นายไปซุ่มรออยู่ใกล้แม่น้ำ เมื่อกองกำลังของซุนกวนขึ้นบก ทหารวุยก๊กที่ซุ่มอยู่ก็เข้าโจมตีก็เข้าโจมตีทันที ทหารง่อก๊กถูกสังหารไปหลายร้อยคน ส่วนทหารคนอื่น ๆ ก็จมแม่น้ำตายขณะพยายามหลบหนี ซุนกวนจึงมีรับสั่งให้ถอยทัพ ภายหลังซุนกวนมีรับสั่งให้จวนจ๋องไปโจมตีลู่อาน (六安) แต่ไม่สำเร็จและล่าถอยเช่นกัน

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). จดหมายเหตุสามก๊ก (ซานกั๋วจื้อ).- เผย์ ซงจือ (ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายจดหมายเหตุสามก๊ก (ซานกั๋วจื้อจู้).- ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.
หับป๋า ค.ศ. 233
หมวดหมู่:พ.ศ. 776
ยุทธการที่หับป๋า (แก้ความกำกวม)

ยุทธการที่หับป๋า อาจหมายถึง:

**ยุทธการในประวัติศาสตร์ **
ยุทธการที่หับป๋า (ค.ศ. 208) การรบระหว่างซุนกวนและโจโฉในปี ค.ศ. 208
*ยุทธการที่หับป๋า (ค.ศ. 214-215) หรือเรียกว่ายุทธการที่เสียวเกียว การรบระหว่างซุนกวนและโจโฉระหว่างปี ค.ศ. 214 และ ค.ศ. 215
*ยุทธการที่หับป๋า (ค.ศ. 231) การรบระหว่างง่อก๊กและวุยก๊กในปี ค.ศ. 231
*ยุทธการที่หับป๋า (ค.ศ. 233) การรบระหว่างง่อก๊กและวุยก๊กในปี ค.ศ. 233
*ยุทธการที่หับป๋า (ค.ศ. 234) หรือเรียกว่ายุทธการที่ซินเสีย หับป๋า การรบระหว่างง่อก๊กและวุยก๊กในปี ค.ศ. 234 
*ยุทธการที่หับป๋า (ค.ศ. 253) หรือเรียกว่ายุทธการที่ซินเสีย หับป๋า การรบระหว่างง่อก๊กและวุยก๊กในปี ค.ศ. 253
ชัสวันต์ถฑา

ชัสวันต์ถฑา
ชันวันต์ถฑา (อักษรโรมัน: Jaswant Thada) เป็นอนุสาวรีย์ผู้ล่วงลับในโชธปุระ รัฐราชสถาน ประเทศอินเดีย สร้างขึ้นโดยมหาราชาสรทาร สิงห์ แห่งรัฐโชธปุระในปี 1899 เพื่อระลึกถึงบิดา มหาราชาชัสวันต์ สิงห์ ที่สอง รวมถึงใช้งานเป็นสถานที่ประกอบพิธีปลงศพของราชปุตแห่งมารวาร
อนุสรณ์นี้แกะสลักขึ้นมาจากหินอ่อนมกราน ภายในประกอบไปด้วยศาลา, สวนใต้ร่มเงา และสระน้ำขนาดเล็ก ภายในยังประกอบด้วยอนุสรณ์อื่นอีก ส่วนอนุสรณ์ของมหาราชาชัสวันต์ สิงห์ มีตั้งภาพบุคคลของผู้นำและมหาราชาแห่งโชธปุระ เชื่อกันว่าชัสวันต์ถฑานี้สร้างขึ้นโดย ลัลลุ ลาล (Lallu Lal) ผู้ออกแบบวังอุเมทภวันในโชธปุระเช่นกัน

**ระเบียงภาพ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Jaswant Thada – A beautiful memorial in Jodhour
เทวปรยาค

เทวปรยาค  (อักษรโรมัน: Devprayag) เป็นเมืองและนครปัญจายัต ตั้งอยู่ใกล้กับนิวเตหรี ในอำเภอเตหรีครหาวัล รัฐอุตตราขัณฑ์ ประเทศอินเดีย และเป็นหนึ่งในปัญจปรยาคหรือจุดบรรจบทั้งห้าของแม่น้ำอลากานันทะ ตามธรรมเนียมเชื่อกันว่าที่นี่เป็นจุดที่ฤาษี เทวะ ชาร์มา (Dev Sharma) เริ่มต้นชีวิตถือพรต อันเป็นที่มาของชื่อเทวปรยาค เทวปรยาคเป็นหนึ่งในเมืองศักดิ์สิทธิ์สำคัญและจุดหมายปลายทางการจาริกแสวงบุญของชาวฮินดู
ตรงจุดบรรจบของแม่น้ำสองสายที่นี่มีโบสถ์พราหมณ์ตั้งอยู่สี่หลักที่สำคัญ ทางตอนบนของเทวปรยาคเป็นที่ตั้งของมนเทียรรฆุนาถจี 
ประากรตามสำมะโนปี 2001 ของเทวปรยาคอยู่ที่ 2144 เป็นผู้ชาย 52% อัตราการรู้หนังสือของเมืองอยู่ที่ 77% สูงกว่าค่าเฉลี่ยชาติในเวลานั้นที่ 74.5%

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:เมืองศักดิ์สิทธิ์ในศาสนาฮินดู
หมวดหมู่:เมืองในรัฐอุตตราขัณฑ์
มาชุลี

มาชุลี (อักษรโรมัน: Mājuli, Majuli, mazuli) เป็นเกาะกลางแม่น้ำในแม่น้ำพรหมบุตร รัฐอัสสัม ประเทศอินเดีย ได้รับการจัดตั้งเป็นอำเภอที่เป็นอำเภอเกาะแห่งแรกของอินเดียตั้งแต่ปี 2016 ในทศวรรษ 1790s เกาะนี้มีขนาด mi2 และลดลงเหลือ 0 ในต้นศตวรรษที่ 20 ก่อนจะมีการกัดเซาะจนในปี 2014 เกาะเหลือขนาดเพียง 0 เกาะมาชุลีขนาดลดลงเนื่องพร้อมกับแม่น้ำพรหมบุตรมีขนาดที่กว้างขึ้น
เกาะนี้เกิดจากการแยกสายย่อยของแม่น้ำพรหมบุตรเป็นเขรกูติยะศูตี (Kherkutia Xuti) แม่น้ำสาขา และแม่น้ำสุพันสิริ เกาะมาชุลีสามารถเข้าถึงได้ทางเรือข้ามฟากจากโชรหัต ซึ่งตั้งอยู่ห่างไป 300-400 กิโลเมตรทางตะวันออกของคุวาหาฏี เปาะมาชุลีเป็นศูนย์กลางทางวัฒนธรมของชาวอัสสัมกลุ่มลัทธิไศวะใหม่ 
ในปี 2004 เกาะมาชุลีได้รับกาขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกเบื้องต้นของยูเนสโก

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:เกาะในประเทศอินเดีย
หมวดหมู่:รัฐอัสสัม
ซุลเดเท็งริ

อูซินบันเนร์ มองโกเลียใน ประเทศจีน
ซุลเดเท็งริ (อักษรโรมัน: Sülde Tngri) เป็นเทพเจ้าการสงครามม้า หนึ่งในเท็งริ ซึ่งคือกลุ่มของเทพเจ้าในลัทธิชามานมองโกเลียที่มีลำดับศักดิ์สูงสุด และในศาสนาพุทธ รูปของซุลเดเท็งริมักแสดงในรูปของนักรบหุ้มเกราะขี่ม้า ในลัทธิชามานของมองโกเลีย ทุกคนจะมีเทพารักษ์ประจำตัว ซึ่งเรียกว่าซุลเด ส่วนซุลเดเท็งริอาจสามายถึงซุลเดของผู้นำคนสำคัญคนใดก็ตาม แต่หลัก ๆ แล้วมักหมายถึงเทพเจ้าซุลเดประจำตัวของเจงกิสข่าน หน้าที่หลักของซุลเดเท็งริในฐานะเทพเจ้าการสงครามคือการป้องกันผู้ที่บูชาให้ปลอดภัยจากศัตรู และช่วยในหารสงครามกับผู้ที่มารุกราน
ซุลเดเท็งริมักบรรยายถึงในลักษณะเกี่ยวข้องกันกับเจงกิสข่าน ในฐานะซุลเดประจำตัวของเจงกิสข่าน ซุลเดเท็งริเป็นรูปแทนของเจงกิสข่านในรูปตัวตนที่เป็นนักรบ ปราศจากมุมมองอื่น ๆ ของเจงกิสข่านโดยสิ้นเชิง  บางครั้งอาจสับสนซุลเดเท็งริกันกับดายิซุนเท็งริ ซึ่งเป็นเทพเจ้าขี่ม้าเช่นกัน

**อ้างอิง==
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่สร้างจากนวนิยายอังกฤษ

หมวดหมู่:ผลงานที่สร้างจากนวนิยายอังกฤษ
อังกฤษ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่สร้างจากหนังสืออังกฤษ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่สร้างจากหนังสือเด็ก

ภาพยนตร์ที่สร้างจากวรรณกรรมเด็ก
เด็ก
หมวดหมู่:ภาพยนตร์สำหรับเด็ก
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่สร้างจากผลงานของโรอาลด์ ดาห์ล

หมวดหมู่นี้ประกอบด้วยภาพยนตร์ที่สร้างจากผลงานของโรอาลด์ ดาห์ล
โรอาลด์ ดาห์ล
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โดยเฮย์เดย์ฟิล์มส์

หมวดหมู่นี้ใช้สำหรับภาพยนตร์และละครทางโทรทัศน์ที่ผลิตโดยเฮย์เดย์ฟิล์มส์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์อังกฤษแบ่งตามสตูดิโอ
หมวดหมู่:หน้าที่ใช้กล่องข้อมูลรายการโทรทัศน์ที่มีสัญลักษณ์รูปธง

บทความที่ใช้แม่แบบ กล่องข้อมูล รายการโทรทัศน์, กล่องข้อมูล รายการโทรทัศน์รายฤดูกาล, กล่องข้อมูล รายการแข่งขันรายฤดูกาล, กล่องข้อมูล ตอนของรายการโทรทัศน์ หรือ กล่องข้อมูล ตอนข้ามกลุ่มของรายการโทรทัศน์ และใช้ไอคอนรูปธงเป็นค่าของพารามิเตอร์ จะทำให้หน้าถูกเพิ่มในหมวดหมู่นี้ ตามคู่มือการใช้งานของแม่แบบ ไม่ควรใช้ไอคอนรูปธงอย่างสิ้นเชิง- ใช้แม่แบบ กล่องข้อมูล รายการโทรทัศน์, กล่องข้อมูล ตอนของรายการโทรทัศน์ หรือ กล่องข้อมูล ตอนข้ามกลุ่มของรายการโทรทัศน์ โดยมีไอคอนรูปธงเป็นค่าของพารามิเตอร์ใด ๆ - ใช้แม่แบบ กล่องข้อมูล รายการโทรทัศน์รายฤดูกาล โดยมีไอคอนรูปธงเป็นค่าของพารามิเตอร์ country- ใช้แม่แบบ กล่องข้อมูล รายการแข่งขันรายฤดูกาล โดยมีไอคอนรูปธงเป็นค่าของพารามิเตอร์ location
หมวดหมู่:บทความรายการโทรทัศน์ที่มีปัญหาจากกล่องข้อมูลรายการโทรทัศน์
หมวดหมู่:บทความรายการโทรทัศน์ที่มีปัญหาจากกล่องข้อมูลรายการโทรทัศน์รายฤดูกาล
หมวดหมู่:บทความรายการโทรทัศน์ที่มีปัญหาจากกล่องข้อมูลตอนของรายการโทรทัศน์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ผจญภัยบันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์อเมริกัน

บันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์
ผจญภัย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ผจญภัยบันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์แบ่งตามประเทศ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โลดโผนบันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์อเมริกัน

บันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์
โลดโผน
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โลดโผนบันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์แบ่งตามประเทศ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์บันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์อเมริกัน

หมวดหมู่:ภาพยนตร์บันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์แบ่งตามประเทศ
หมวดหมู่:บันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์อเมริกัน
บันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์จินตนิยายอเมริกัน
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ระทึกขวัญบันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์อเมริกัน

บันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์
ระทึกขวัญ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ระทึกขวัญบันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์แบ่งตามประเทศ
โรเบร์โต อายาลา

โรเบร์โต ฟาเบียน อายาลา (Roberto Fabián Ayala; ; 14 เมษายน ค.ศ. 1973 – ) ฉายาเอลราตอน (El Ratón; "หนู") เป็นอดีตนักฟุตบอลชาวอาร์เจนตินาผู้ทำหน้าที่เซ็นเตอร์แบ็กให้แก่ฟุตบอลทีมชาติอาร์เจนตินา ตลอดจนสโมสรฟุตบอลบาเลนเซียและเรอัลซาราโกซาในสเปน, มิลานและนาโปลีในอิตาลี ตลอดจนเฟร์โรการ์ริล, ริเบร์เปลต และราซินกลุบในอาร์เจนตินาบ้านเกิดของเขา
เขาได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในกองหลังตัวกลางที่เก่งที่สุดในยุคของเขา ซึ่งโดดเด่นด้วยความเป็นผู้นำและความสามารถในลูกกลางอากาศตลอดอาชีพของเขา แม้ว่าเขาจะตัวเล็กในตำแหน่งเซ็นเตอร์แบ็กก็ตาม ทั้งนี้ อายาลาเคยทำหน้าที่กัปตันทีมอาร์เจนตินาในการแข่ง 63 นัด เขาลงแข่งในฟุตบอลโลกสามสมัยและลงเล่นให้แก่ทีมชาติทั้งหมด 115 นัด นับเป็นสถิติตามหลังฆาบิเอร์ มัสเชราโน, ฆาบิเอร์ ซาเนตติ และลิโอเนล เมสซิ ในแง่ของการลงเแข่งให้แก่ทีมชาติอาร์เจนตินา

**อาชีพสโมสร**

**อาชีพช่วงแรกในอาร์เจนตินา**
อายาลาเริ่มต้นอาชีพของเขาในอาร์เจนตินาบ้านเกิดของเขาโดยเป็นนักฟุตบอลสังกัดเฟร์โรการ์ริลโอเอสเต ครั้นหลังจากสามฤดูกาล เขาได้ย้ายไปสังกัดริเบร์เปลต ซึ่งฟอร์มที่ดีของเขาได้ดึงดูดความสนใจต่อสโมสรต่าง ๆ ในทวีปยุโรป

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Argentine Primera statistics at Fútbol XXI es
หมวดหมู่:นักฟุตบอลชายชาวอาร์เจนตินา
หมวดหมู่:นักฟุตบอลชายทีมชาติอาร์เจนตินา
หมวดหมู่:กองหลังตัวกลางฟุตบอลชาย
หมวดหมู่:ผู้เล่นเอซี มิลาน
หมวดหมู่:ผู้เล่นกลุบอัตเลติโกริเบร์เปลต
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรกีฬาฟุตบอลนาโปลี
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลบาเลนเซีย
หมวดหมู่:ผู้เล่นเรอัลซาราโกซา
หมวดหมู่:ผู้เล่นราซินกลุบเดอาเบยาเนดา
หมวดหมู่:ผู้เล่นในลาลิกา
หมวดหมู่:ผู้เล่นในเซเรียอา
หมวดหมู่:นักฟุตบอลโอลิมปิกทีมชาติอาร์เจนตินา
หมวดหมู่:นักฟุตบอลในโอลิมปิกฤดูร้อน 1996
หมวดหมู่:นักฟุตบอลในโอลิมปิกฤดูร้อน 2004
หมวดหมู่:ผู้เล่นในฟุตบอลโลก 1998
หมวดหมู่:ผู้เล่นในฟุตบอลโลก 2002
หมวดหมู่:ผู้เล่นในฟุตบอลโลก 2006
หมวดหมู่:ผู้เล่นในโกปาอาเมริกา 1995
หมวดหมู่:ผู้เล่นในโกปาอาเมริกา 1999
หมวดหมู่:ผู้เล่นในโกปาอาเมริกา 2004
หมวดหมู่:ผู้เล่นในโกปาอาเมริกา 2007
หมวดหมู่:ผู้เล่นในปริเมราดิบิซิออนเดอาร์เฆนตินา
วัดฝ่าเหมิน

วัดฝ่าเหมิน () เป็นวัดพุทธ ตั้งอยู่ที่เมืองฝ่าเหมิน แคว้นฟูเฟิง มณฑลฉ่านซี ประเทศจีนp=69
มีการตั้งทฤษฎีไว้ว่าวัดสร้างขึ้นในยุคสมัยใด ทฤษฎีหนึ่งเชื่อว่าเนื่องจากอิฐแกละสลักและกระเบื้องหลังคาที่ขุดพบเป็นของราชวงศ์ฮั่น (206 ปีก่อนคริสต์กาล - ค.ศ. 220) จึงเป็นไปได้ว่าวัดนี้สร้างขึ้นในสมัยจักรวรรดิโจวเหนือ โดยจักรพรรดิหฺวัน ส่วนหลักฐานทางวรรณกรรมเสนอว่าวัดฝ่าเหมินได้มีอยู่แล้ว และมีขนาดใหญ่โต ในระหว่างราชวงศ์เว่ยเหนือ (ค.ศ. 386–534) กระนั้น เนื่องจากศาสนาพุทธถูกกดขี่อย่างหนักในสมัยของจักรพรรดิหวู่ในราชวงศ์โจวเหนือ (ค.ศ. 557–581) วัดฝ่าเหมินถูกทำลายเรียบ
วัดฝ่าเหมินสร้างขึ้นมาใหม่และกลับมามีสถานะอีกครั้งหลังการสถาปนาราชวงศ์ถังขึ้น (618–907) ในปีแรกในรัชสมัยของจักรพรรดิเกาจู่ (618) ได้มีการตั้งชื่อวัดว่าวัดฝ่าเหมินขึ้น พร้อมทั้งมีการเรียกหาพระสงฆ์มาจำวัดที่นี่ในปีถัดมา ต่อมาวัดถูกเผาทำลายลงอีกครั้ง ก่อนจะสร้างขึ้นใหม่ในปีที่ห้าของรัชสมัยเจิ้งกวง (631) มีการสร้างเจดีย์ขึ้น เจดีย์หลังดังกล่าวได้สร้างขึ้นใหม่อีกครั้งในปีที่ห้าของจักรพรรดิเกาจง (660) เจดีย์ความสูงสี่ชั้นนี้ตั้งชื่อว่าเป็น "เจดีย์พระธาตุแท้จริง" (True Relic Pagoda) จักรพรรดิแห่งราชวงศ์ถัง จงซงและจักรพรรดินีเว่ย์ซึ่งเป็นผู้อุปถัมภ์พระพุทธศาสนาอย่างแรงกล้า ล้วนฝังร่างของตนไว้ใต้เจดีย์นี้ ร่างของทั้งคู่ถูกขุดขึ้นมาในปี 1978 ในสมัยราชวงศ์ถัง จักรพรรดิแห่งถังได้นำพระบรมสารีริกธาตุมาถวายแก่วัดรวม 7 ครั้ง พร้อมให้มีการขยับขยายทั้งวัดและเจดีย์ หลังการก่อสร้างและต่อเติมหลายครั้ง วัดฝ่าเหมินในเวลานั้นมีขนาดกว้างถึง 24 ลาน (courtyards)p=69–70 เจดีย์หลังเดิมจากสมัยราชวงศ์ถังพังทลายลงมาในสมัยราชวงศ์หมิง และวัดเสียหายอย่างหนักจากแผ่นดินไหว ในปี 1579 จึงมีการสร้างเจดีย์พระธาตุแท้จริงขึ้นใหม่อีกครั้ง มีบักษณะสูงสิบสามชั้นและสร้างมาจากอิฐเลียนลักษณะของไม้
หลังสาธารณรัฐจีนจัดตั้งขึ้น วัดฝ่าเหมินถูกใช้งานทางการทหารอย่างต่อเนื่อง และเสียหายอย่างหนัก การก่อสร้างใหม่นำโดยสมาคมผู้ใจบุญแห่งจีนเหนือระดมทุนสร้างวัดขึ้นใหม่ในปี 1938-1940 พร้อมทั้งมีการฟื้นฟูศาสนกิจในวัดขึ้นอีกครั้ง ในระหว่างการปฏิวัติวัฒนธรรม โถงและพระพุทธรูปภายในวัดถูกทำลายเสียหายโดยยุวชนแดง เจ้าอาวาสเหลียงชิง (良卿法师) จุดไฟเผาตนเองถึงแก่มรณภาพด้านหน้าเจดีย์พระธาตุแท้จริงเพื่อป้องกันพื้นที่ใต้ดินของวัด พระสงฆ์รูปที่เหลือถูกบังคับลาสิกขาหรือถูกสังหาร หลังปี 1979 รัฐบาลมณฑลฉ่านซีได้สนับสนุนเงินทุนในการฟื้นฟูอาคารโถงมหาวีระ และศาลาพระพุทธรูปโลหะ (铜佛阁) วัดฝ่าเหมินได้ถูกส่งมอบคืนจากรัฐกลับสู่ชุมชนพุทธศาสนิกชนในปี 1984 และมีการสร้างเจดีย์พระธาตุแท้จริงขึ้นใหม่ในปี 1985 โดยรัฐบาลมณฑล ในปี 1987 "วังใต้ดิน" ของวัดได้ถูกขุดและเปิดออกเป็นครั้งแรก ภายในได้มีการค้นพบพระธาตุและโบราณวัตถุล้ำค่าจำนวนมาก ในปี 1988 การก่อสร้างเจดีย์ขึ้นใหม่เสร็จสิ้น และมีการเปิดพิพิธภัณฑ์วัดฝ่าเหมินขึ้นp=70–71 อย่างเป็นทางการ ภายในจัดแสดงวัตถุที่ค้นพบจากวังใต้ดินของวัด
พื้นที่ส่วนใหม่ที่ขยายจากตัววัดโดยรัฐบาลมณฑลก่อสร้างแล้วเสร็จในปี 2009 ภายใต้ชื่อ "พื้นที่ทิวทัศน์ทางวัฒนธรรมวัดฝ่าเหมิน" ขนาด km2 ซึ่งมีอาคารหลังสำคัญคือนมัสเตดาโกบา (Namaste Dagoba) ความสูง 148 เมตร ผลงานออกแบบสร้างโดยสถาปนิกคนเดียวกับที่ออกแบบไทเป 101 ในประเทศไต้หวัน

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 language=en, zh
หมวดหมู่:วัดในประเทศจีน
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในมณฑลฉ่านซี
จินติ่ง

จินติ่ง (l=ยอดเขาทอง) ความสูง m จากระดับน้ำทะเล เป็นยอดเขาหลักของเขาเอ๋อเหมย์ในมณฑลเสฉวน ประเทศจีน ชื่อนี้ยังเป็นชื่อเรียกทั่วไปของ วัดหวาจ้าง (p=Huázàng sì) ที่สร้างขึ้นบนยอดเขา จินติ่งเป็นหนึ่งในรายชื่อวัดพุทธสำคัญของชาวจีนฮั่นและเป็นวัดที่ตั้งอยู่บนความสูงที่สุดในรายชื่อนี้
จินติ่งเป็นที่รู้จักจาก "อัศจรรย์สี่ประการ" ได้แก่ พระอาทิตย์ขี้น, ทะเลเมฆ, พระอาทิตย์ทรงกลด ("พุทธฉัพพันรังสี") และ "แสงศักดิ์สิทธิ์"
วัดหวาจ้างสร้างขึ้นครั้งแรกในปี 1337 สมัยราชวงศ์หมิง ต่อมาวัดถูกไฟคลอกเสียหายแต่ก็สร้างขึ้นใหม่อยู่หลายครั้ง โดยครั้งล่าสุดเกิดขึ้นระหว่างการปฏิวัติวัฒนธรรมที่ซึ่งจินติ่งถูกใช้งานเป็นสถานีส่งต่อสัญญาณโทรทัศน์ ในปี 1972 ไฟไหม้ลุกลามบริเวณยอดเขาและวัดหวาจ้างซึ่งสร้างด้วยไม้เสียหายทั้งหมด ศาสนวัตถุโบราณสูญสลายไปในเพลิงไหม้ เหลือเพียงวัตถุไม่กี่ชิ้นที่ยังเหลือถึงปัจจุบัน ในปี 2004 ได้มีการสร้างวัดหวาจ้างขึ้นใหม่ภายใต้โครงการแผนพัฒนาและฟื้นฟูของพุทธสมาคมเขาเอ๋อเหมย์ ในโครงการเดียวกันนี้ยังรวมถึงการก่อสร้างรูปปั้นพระสมันตภัทรโพธิสัตว์สิบพักตร์ขึ้นเป็นพระสถูปความสูง 48 เมตร การก่อสร้างแล้วเสร็จและเปิดอย่างเป็นทางการในปี 2006 ในพิธีเปิดวัดมีพระสงฆ์ 300 รูปเข้าร่วม โครงการฟื้นฟูนี้ดึงดูดทั้งนักท่องเที่ยวและศาสนิกชนมายังจินติ่ง และช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจกับการท่องเที่ยว อย่างไรก็ตาม วัดหลังใหม่นี้ถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นการก่อสร้างขึ้นใหม่โดยไม่มีบริบททางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของเดิมมาประกอบ เป็นการสร้างวัฒนธรรมขึ้นใหม่อันไม่เป็นของดั้งเดิม ในปี 2016 พรสถูปพระโพธิสัตว์สมันตภัทรได้ปิดชั่วคราวเพื่อทำการบูรณะและปิดทองคำเปลวจำนวน 160,000 ใบ มูลค่าราว 20 ล้านหยวน

**อ้างอิง==
จาจา (ทิเบต)

พระอมิตาภพุทธะ ทิเบต ศตวรรษที่ 18
จาจา (อักษรโรมัน: Tsatsa, tsa-tsa, tsha-tsha) เป็นเครื่องถวายบูชาคล้ายกับพระเครื่องในศาสนาพุทธแบบทิเบต มีลักษณะเป็นแผ่นขนาดเล็กนูนต่ำ ทำมาจากดินเหนียวขึ้นรูป แต่ก็พบที่ทำมาจากโลหะบ้างเช่นกัน 
จาจามักแสดงรูปชองพุทธศาสนบุคคล รวมถึงพระพุทธเจ้า, เทพเจ้า, คุรุ และศาสนสถาน และสามารถพบจารึกซึ่งมักเป็นพยางค์ศักดิ์สิทธิ์ หรือมนตร์ยาวก็ได้ จาจามักถูกนำมาตั้งถวายบูชาตามสถานที่พิเศษ เช่นในถ้ำที่เชื่อว่ามีความศักดิ์สิทธิ์ หรือนำมาบรรจุภายในพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ เช่นในสถูป นอกจากนี้ยังมีการผลิตจาจาในโอกาสพิเศษ เช่น วันครบรอบวันเกิดของศาสนบุคคลที่สำคัญ หรือเพื่อฉลองการเดินทางเยือนของศาสนบุคคลที่สำคัญ
จาจาส่วนใหญ่ทำมาจากดินเหนียว ส่วนจาจาสำหรับถวายบูชามักทำมาจากโลหะหรือจากวัสดุมีค่า บางครั้งอาจมีการผสมอัฐิของพระสงฆ์ที่ได้รับความเคารพลงไปเล็กน้อยเพื่อให้จาจามีความศักดิ์สิทธิ์ขึ้นมาหรือเพื่อระลึกถึงพระสงฆ์รูปนั้น ๆ หลังนำไปขึ้นรูปด้วยแม่พิมพ์แล้ว จาจาจะนำไปตากแห้งหรือไปเผาให้แห้ง จากนั้นจึงนำไปเคลือบ แกะสลักจารึก หรือทาสี ในระหว่างขบวนการการผลิตจาจานั้นจะมีการสวดมนตร์ไปด้วย การผลิตจาจานั้นมองว่าเป็นการสะสมบุญ สร้างกรรมดี และเป็นหนทางไปสู่การหลุดพ้นจากสังสารวัฏในศาสนาพุทธ

**อ้างอิง**
access-date=23 February 2022
หมวดหมู่:พระเครื่อง
เสาเบอลันจง

เสาเบอลันจง หรือ เสาบลันจง (อักษรโรมัน: Belanjong หรือ Blanjong) เป็นเสาที่สร้างขึ้นในปี 914 อยู่ที่อ่าวเบอลันจง ทางตอนใต้ของซานูร์ บาหลี ประเทศอินโดนีเซีย เสานี้ตั้งขึ้นโดยศรีเกสารีวรรมเทวะ ปฐมกษัตริย์ แห่งราชวงศ์วรรมเทวะของบาหลี เนื้อหาบนจารึกประกอบด้วยการบอกเล่ายุทธการของกษัตริย์ในการยึดครองเกาะ ปัจจุบันเสาเบอลันจงยังอยู่ตรงจุดที่ค้นพบ และมีการสร้างวิหารปิดขึ้นล้อมรอบ โดยทั่วไปมักจะมีเครื่องถวายหรือผ้าห่อพันรอบเสา เสานี้ค้นพบในปี 1932
จารึกที่พบเขียนโดยใช้ภาษาสันสกฤตของอินเดีย และภาษาบาหลีเก่า โดยใช้อักษรนาครีและอักษรบาหลีเก่า อักษรบาหลีเก่ายุคกก่อนนาครีเขียนอยู่บนด้านหนึ่งของเสา ส่วนอีกด้านเป็นจารึกภาษาสันสกฤตที่ใช้อักษรชวาเก่าที่พัฒนามาจากอักษรปัลลวะ หรือที่เรียกว่าอักษรกวี
วันที่ในจารึกใช้ระบบศกะ โดยระบุวันที่จารึกคือวันที่เจ็ด ข้างขึ้น (สปตามยามฺสิต; 'saptāmyāṁ sita') เดือน ผัลคุณ (Phalguna) ปี ศกะ ที่ 835 ตรงกับ 4 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 914 ตามที่คำนวณโดย ลุยส์ ชาลส์ ดาแมส์ (Louis-Charles Damais) 
จารึกส่วนใหญ่เสียหายอย่างหนัก ทำให้ยากต่อการทำความเข้าใจเนื้อหาส่วนใหญ่ของจารึก ในเนื้อหามีการระบุถึงเกาะบาหลีอย่างชัดเจน โดยเรียกว่า "วาลีทวีป" (B.2) การใช้เสียง ว และ บ แทนกันพบได้ทั่วไปในภาษาของบาหลี ในจารึกยังมีการกล่าวถึง "วังสิงหทวาล" หรือ "สิวหทวาลปุเร" (siṅhadvāla-pure, A.3) นักวิชาการส่วนใหญ่เชื่อว่าเป็นวังสิงหามณฑปที่ปรากฏในจารึกยุคก่อน ๆ ชองบาหลี จารึกยังมีบอกเล่าเรื่องราวความสำเร็จในการยุทธ์ต่อสู้กับศัตรูในสองพื้นที่ คือ กูรุน (Gurun) กับ สุวัล (Suwal) (A.5) ชทุทเทอไฮม์ (Stutterheim) เสนอว่าน่าจะหมายถึงเกาะนอกชายฝั่งบาหลี โดยกูรุนน่าจะหมายถึงเกาะนุสาเปนิดา ส่วนกอริส (Goris) เชื่อว่าเป็นเกาะลมบก ส่วนสุวัลน่าจะเป็นหาดเกเตเวลทางใต้ของสุขาวดีในอำเภอกิอันยาร์

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:จารึกในประเทศอินโดนีเซีย
หมวดหมู่:แหล่งโบราณคดีในประเทศอินโดนีเซีย
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์บาหลี
โปเกมอน สลีป

โปเกมอน สลีป (Pokémon Sleep; Pokémon Sleep) เป็นวิดีโอเกมแนวSimulationติดตามการนอนหลับที่พัฒนาโดยบริษัทSelect Button จำหน่ายโดยบริษัท โปเกมอน จำกัด สำหรับแอนดรอยด์และไอโอเอส ในประเทศแคนาดา  ,ประเทศออสเตรเลีย  ,ประเทศนิวซีแลนด์และลาตินอเมริกาในวันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 ในยุโรป  ,แอฟริกาและตะวันออกกลางในวันที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 ในเอเชียในวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 ในประเทศญี่ปุ่นและสหรัฐในวันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 โปเกมอน สลีป เปิดตัวเมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ในรายการของ Pokémon 2019 Press Conference เปิดตัวพร้อมกับอุปกรณ์เสริมโดยมีชื่อว่า Pokémon GO Plus + แถมมีประกาศระบุว่าจะเปิดตัวเกมผู้เล่นทั่วไปในปี พ.ศ. 2563 อย่างไรก็ตามไม่มีข้อมูลเผยแพร่ซอฟต์แวร์เกมและเลยกำหนดการท้ายปี พ.ศ. 2563 ในปี พ.ศ. 2566 โปเกมอน สลีป ได้กลับมาพูดถึงอีกครั้งในรายการของ Pokémon Presents เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 ซึ่งมีการประกาศว่าจะเปิดตัวในฤดูร้อนปี พ.ศ. 2566 เป็นครั้งแรกที่พัฒนาซีรี่ย์เกมโปเกมอนล่าช้าเป็นนานเวลาที่สุดใน 3ปี ส่วนวิธีเล่น2ส่วนใหญ่ๆคือสมาร์ทโฟนและPokémon GO Plus + ส่วนแรกสมาร์ทโฟนวางตำแหน่งใกล้ที่นอนมากที่สุดของคุณแล้วก็ต้องชาร์จแบตตลอดเวลาเปิดฟังก์ชันไมโครเพื่อตรวจจับเสียงกลของคุณสมาร์ทโฟนต้อมคว่ำจอตรงที่นอนเพื่อหน้าจอจะดับอัตโนมัติแถมการเคลื่อนไหวการนอนของคุณ ส่วนที่ 2อุปกรณ์เสริม Pokémon GO Plus + เชื่อมต่อ Bluetooth กับสมาร์ทโฟนของคุณ เวลาคุณจะนอนกดค้างจะมีเสียงเพลงของพิคาชู เพื่อจะวัดการนอนของคุณ แต่ต้องอุปกรณ์เสริมต้องอยู่ใกล้กับที่นอนของคุณด้วยเพื่อวัดการเคลื่อนไหวการนอนของคุณ อุปกรณ์เสริมนี้เพื่อลดการในส่วนแรกของสมาร์ทโฟไม่ต้องอยู่ใกล้ที่นอนมากแถมไม่ต้องชาร์จแบตตลอดเวลาและคว่ำจอตรงที่นอน แต่ข้อเสียของอุปกรณ์เสริมก็คือไม่มีฟังก์ชันตรวจจับเสียงกลการนอนของคุณ อุปกรณ์เสริมสามารถเชื่อมต่อเกมโปเกมอน โกได้อีกด้วย

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:วิดีโอเกมที่ออกวางจำหน่ายในปี พ.ศ. 2566
หมวดหมู่:เกมสำหรับแอนดรอยด์
หมวดหมู่:เกมสำหรับไอโอเอส
หมวดหมู่:เกมผลิตโดยSelect Button
หมวดหมู่:วิดีโอเกมที่พัฒนาขึ้นในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:วิดีโอเกมเล่นฟรี
คานธีโฏปี

คองเกรสแห่งชาติอินเดียเกินขบวนในนิวเดลีเมื่อปี 1937 สังเกตได้ว่าสมาชิกคองเกรสสวมใส่คานธีโฏปี
หมวกแก๊ปคานธี หรือ คานธีโฏปี (गाँधी टोपी) เป็นหมวกไซด์แคปทำมาจากผ้า ขาฑี ชื่อของหมวกได้มาจากมหาตมา คานธี ผู้ริเริ่มการสร้างคานธีโฏปีและเป็นผู้ทำให้หมวกนี้นิยมขึ้นมาในระหว่างขบวนการเอกราชอินเดีย หมวกนี้กลายมาเป็นที่นิยมสวมใส่โดยนักเคลื่อนไหวเรียกร้องเอกราชอินเดีย และสืบทอดมาเป็นธรรมเนียมของนักการเมืองและนักเคลื่อนไหวทางการเมืองสวมใส่ในอินเดียยุคเอกราช
เมื่อครั้นคานธีสนทนากับกกา กเลลการ ได้อธิบายว่าเขาผลิตหมวกคานธีขึ้นมาเช่นไร เขาระบุว่าตนเองได้มองหาหมวกโฏปีจากทั่วประเทศินเดียเพื่อนไมาออกแบบหมวกที่เข้ากันได้กับอากาศที่ร้อนอขบอินเดีย สามารถคลุมปิดหัวได้ และง่ายต่อการพกพาในกระเป๋าขนาดเล็ก เขาได้พบว่าโฏปีแบบกัศมีร์มีลักษณเใกล้เคียวที่สุดกับหมวกที่เขาต้องการ แต่หมวกดังกล่าวใช้ผ้าไหมทำ คานธีเขียนว่าเขาเปลี่ยนมาใช้เป็นผ้าฝ้ายสีขาวแทนเนื่องจากผ้าสีขาวเช่นนี้ถูกผลิตมาให้ถูกซักได้บ่อย ๆ และทำความสะอาดได้ง่ายกว่า คานธีโฏปีขึ้นมาได้รับความนิยมในระหว่างขบวนการดื้อแพ่งปี 1920–22 และกลายมาเป็นเครื่องแบบมาตรฐานของคองเกรสอินเดีย และได้รับความนิยมทั่วไปผ่านทางคานธี ภายในปี 1920 ผู้นำชายชาวอินเดียจำนวนมากเลือกสวมใส่หมวกนี้ เจ้าหน้าที่อาณานิคมอังกฤษได้ออกประกาศห้ามการสวมใส่หมวกนี้ในเจ้าพนักงานของยริการพลเมืองอินเดียในแคว้นภาคกลาง
นอกจากนี้ยังมีการกล่าวอ้างว่าหมวกคานธีมีที่มาจากข้อบังคับให้นักโทษคนดำในแอฟริกาใต้ต้องสวมหมวกคุมหัวขนาดเล็กในช่วงต้นศตวรรษที่ 20
หมวกนี้ยังคงความนิยมในยุคลปัจจุบัน และนิยมสวมใส่โดยทั่วไปในผู้ชายตามพื้นที่ชนบทของรัฐมหาราษฏระ นอกจากนี้ ในระหว่างการกล่าวสนุทรพจน์ "ข้าพเจ้ามีความฝัน" ของมาร์ติน ลูเทอร์ คิง จูเนียร์ ในปี 1963 จะสามารถสังเกตเห็นคนที่ยืนหลังเขาจำนวนหนึ่งสวมหมวกคานธีโฏปีเช่นกัน

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:เครื่องแต่งกายอินเดีย
หมวดหมู่:หมวก
หมวดหมู่:มหาตมา คานธี
หมวดหมู่:วัฒนธรรมอินเดีย
รามลีลา

การแสดงรามลีลาที่ป้อมแดง
รามลีลา (translit=Rāmalīlā) เป็นการแสดงนาฏกรรมที่บอกเล่าเรื่องราวชองพระรามจากรามายณะ หรือจากวรรณกรรมทุติยภูมิที่มีที่มาจากรามายณะ เช่น รามจริตมนัสp=389 คำว่ารามลีลานี้มีความหมายกว้าง และสามารถใช้เรียกการแสงนาฏศิลป์เกี่ยวกับพระรามจำนวนมาก ที่จัดแสดงในระหว่างเทศกาลเฉลิมฉลองนวราตรีในประเทศอินเดีย Encyclopedia Britannica หลังเสร็จการแสดงอันบอกเล่าเรื่องราวของชัยชนะของความดีเหนือความชั่ว รามรีลาจะเฉลิมฉลองจุดสูงสุดในคืนวิชัยทศมิ ที่ซึ่งหุ่นจำลองขนาดใหญ่รูปอสูร เช่น รากษส หรือทศกัณฐ์ นำมาเผาด้วยไฟหรือด้วยพลุ
พระรามเป็นอวตารปางที่เจ็ดของพระวิษณุตามคติศาสนาฮินดูและเป็นตัวละครหลักกลางในรามายณะ มหากาพย์ภาษาสันสกฤตที่ผสมผสานการแสดงนาฏกรรมเข้ากับเนื้อเรื่องที่ขับเคลื่อนด้วยคุณค่าทางจริยธรรม รามลีลาเป็นการดัดแปลงมาจากเรื่องราวในมหากาพย์นี้ รามลีลาส่วนใหญ่ในอินเดียเหนือมีรากฐานมาจากวรรณกรรรมทุติยภูมิที่มีที่มาจากรามายณะอีกที ซึ่งคือ รามจริตมนัส เขียนขึ้นในศตวรรษที่ 16 ด้วยภาษาพื้นถิ่นอวัธ ซึ่งมีความสัมพันธ์ใกล้เคียงกับภาษาฮินดี) โดยตุลสีทาสp=457
รามลีลาได้รับการขึ้นทะเบียนโดยยูเนสโกให้เป็นหนึ่งในมรดกโลกที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติในปี 2008 เมืองที่มีความสำคัญทางศาสนาฮินดู เช่น อโยธยา, พาราณสี, วฤนทาวัน, อัลโมรา, สัตนะ และ มธุพานี ล้วนมีรามลีลาที่มีความโดดเด่นและมีชื่อเสียงpp=561-562 รามลีลายังแพร่หลายมาเป็นส่วนหนึ่งหรือมีอิทธิพลซึ่งนาฏกรรมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะในชุมชนฮินดูของบาหลี, พม่า, กัมพูชา และประเทศไทย และหลังการอพยพย้ายถิ่นฐานของชาวอินเดียในศตวรรษที่ 19-20 ไปยังยุโรปและพื้นที่อื่น ๆ ของโลก การเฉลิมฉลองรามลีลาได้แพร่หลายและพบได้ในบริเวณอื่น ๆ ของโลก เช่น สิงคโปร์ มาเลเซีย ตอลดจนฟีจี กายอานา แอฟริกาใต้ สหรัฐ แคนาดา สหราชอาณาจักร เป็นต้น

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 isbn=978-1-135-18979-2- isbn=978-0-89281-354-4
*isbn=978-0-8160-7564-5- isbn=978-0-520-90883-3- isbn=978-0-88706-835-5
*isbn=0-8239-2287-1- isbn= 978-3447025225 
*Actors, Pilgrims, Kings And Gods: The Ramlila of Ramnagar, by Anuradha Kapur, Seagull, 2006. 1-905422-20-2.
*"Peasants in the Pacific: A Study of Fiji Indian Rural Society," Adrian C. Mayer, Routledge & Kegan Paul, London, 1973.
*"The Cambridge Guide to Asian Theatre," James R. Brandon, Cambridge University Press, 1997.
หมวดหมู่:วัฒนธรรมอินเดีย
หมวดหมู่:นาฏศิลป์อินเดีย
หมวดหมู่:ศาสนาฮินดู
ภาโอนา

ตัวละคร "สูตราธร" ในภาโอนาแบบอัสสัม
ภาโอนา (ভাওনা; Bhaona) เป็นรูปแบบศิลปกรรมพื้นถิ่นเพื่อความบันเทิงโดยมีเนื้อหาทางศาสนาที่พบได้มากในรัฐอัสสัม ประเทศอินเดีย  ภาโอนาเป็นผลงานสร้างสรรค์ของมหาบุรุษ ศรีมันตะ ศังกรเทพ เขียนขึ้นในศตวรรษที่ 16 สร้างขึ้นเพื่อส่งต่อเนื้อหาทางศาสนาแก่ชาวบ้านผ่านทางรูปแบบความบันเทิง ต่อมา ศรีมันตะ มหาเทพ ได้เขียนบทละครขึ้นเพิ่มเติมเช่นกัน การแสดงภาโอนายังมีความเกี่ยวเนื่องกันกับอันกิยะนัต ภาโอนามักจัดแสดงตามสาตระ และ นามครห์ ในรัฐอัสสัม ลักษณะพิเศษบางประการของภาโอนา เช่น เนื้อเรื่อง เครื่องแต่งกาย เครื่องประดับ การวางเท้าของตัวละคร ที่ทำให้ภาโอนามีความแตกต่างโดดเด่นจากการแสดงละครรูปแบบอื่น ๆ
ตัวละครในการแสดงภาโอนานั้นประกอบด้วย สูตราธร (Sutradhar) หรือ สูตราธรี (Sutradhari) ซึ่งเป็นตัวละครสำคัญในภาโอนา มีบทบาทในการแสดง ขับร้อง กล่าวบทกวี และบรรยายแต่ละฉากของภาโอนาว่ากำลังเกิดอะไรขึ้น ภาโอริยะ (Bhaoriya) ซึ่งคือตัวละครที่แสดงตามบท, คยัน (Gayan) นักร้อง และ พยัน (Bayan) ซึ่งเล่นเครื่องดนตรีต่าง ๆ 

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:นาฏศิลป์อินเดีย
หมวดหมู่:วัฒนธรรมอินเดีย
หมวดหมู่:รัฐอัสสัม
ศิลปะหน้ากากของรัฐอัสสัม

นักแสดงสวมหน้ากากมุขมุข
ศิลปะหน้ากากของรัฐอัสสัม ประเทศอินเดีย มีธรรมเนียมมาอย่างยาวนาน และพัฒนาขึ้นพร้อมกับกระแสของลัทธิไวษณวะใหม่ที่ริเริ่มโดยศรีมันตะ ศังกรเทพ ในศตวรรษที่ 15 มีการพัฒนาหน้ากากขึ้นสามแบบเพื่อใช้ในการแสดงภาโอนา ศิลปะการผลิตสร้างหน้ากากยังคงแพร่หลายตามสาตรในอัสสัมเป็นเวลาหลายศตวรรษ โดยเฉพาะที่สามคุรี (Samaguri Satra) ซึ่งเป็นศูนย์กลางที่สำคัญหนึ่งของการผลิตหน้ากากในอัสสัม
หน้ากากเหล่านี้เรียกในภาษาอัสสัมว่า "มุข" (Mukha) มีหลายรูปแบบ เช่น มุขมุข (Mukh mukha; หน้ากากปิดหน้า), โพรมุข (Bor mukha; หน้ากากและชุดซึ่งปิดทั้งร่างกาย) และ สุติสุมุข (Suti Su Mukha; รูปแบบของโพรมุขที่เล็กกว่าและกระชับกว่า) หน้ากากอัสสัมมักทำมาจากวัสดุย่อยสลายได้ เช่น ไผ่ อ้อย ดินเหนียว ขี้วัว กระดาษ เป็นต้น โดยทั่วไปการทำหน้ากากนี้ใช้เวลา 10 ถึง 15 วันต่อชิ้น และตามธรรมเนียมแล้วจะใช้สีเหงคุลและไหตาลในการทาสีหน้ากาก อย่างไรก็ตามในปัจจุบันสีเคมีถูกนำมาใช้ทดแทนมากขึ้น แม้ว่าวัฒนธรรมนี้จะมีความสำคัญ แต่ในรัฐอัสสัมก็ไม่ได้มีความแพร่หลายนัก ศิลปะการทำหน้ากากนี้มีอยู่หลัก ๆ ในอัสสัมตอนบน โดยเฉพาะบนเกาะมาชุลี และยังคงอยู่ในไม่กี่สาตรเท่านั้น

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 pages=20–34- page=173–192
หมวดหมู่:หน้ากาก
ศิลิคุฑิ

ศิลิคุฑิ (Siliguri, siliguri.ogg) เป็นนครสำคัญระดับสองในรัฐเวสต์เบงกอล และเป็นเมืองคู่ขนานกับอำเภอเมืองหลวงชลไปคุรี เมืองนี้กินพื้นที่ของอำเภอดาร์จีลิง และอำเภอชลไปคุรี และได้รับการขนานนามให้เป็น "ประตูสู่อินเดียตะวันออกเฉียงเหนือ" เมืองนี้เป็นที่รู้จักจากชา ไม้ และการท่องเที่ยว ศิลิคุฑิตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำมหานันทะ และแม่น้ำตีสตะ บนเชิงเขาของหิมาลัย ศิลิคุฑิมีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับสามของรัฐ รองจากโกลกาตา และอสันโสล
ศิลิคุฑิมีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์อย่างมากในรัฐ เป็นจุดที่สามารถเชื่อต่อโดยสะดวกกับพรมแดนจีน เนปาล บังกลาเทศ และ ภูฏาน รวมถึงเป็นจุดเชื่อมต่ออินเดียตะวันออกเฉียงเหนือกับอินเดียส่วนที่เหลือ จึงทำให้เมืองมีความสำคัญในเชิงการขนส่งและการค้า


**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 ศิลิคุฑิ
หมวดหมู่:เมืองในรัฐเบงกอลตะวันตก
กุกุรติหาร

กุกุรติหาร (कुकुर तिहार; Kukur Tihar) หรือ นรกจาตุรทศี (อักษรโรมัน: Narak Chaturdashi) เป็นเทศกาลศาสนาฮินดูประจำปีที่มีที่มาจากประเทศเนปาล ตรงกับวันที่สองของเทศกาลติหาร ในวันกุกุรติหาร ผู้คนจะทำการบูชาสุนัขเพื่อให้พญายมพอใจ เนื่องจากเชื่อกันว่าสุนัขเป็นทูตสัตว์ของพญายม ในเทศกาลนี้ สุนัขจะถูกประดับด้วยดิลกและนำพวงมาลัยกับดอกไม้มาสวมใส่ รวมถึงมีการถวายอาหารและของกินต่าง ๆ แก่สุนัข การกระทำใดที่ไม่เคารพต่อสุนัขในวันนี้ยังถือว่าเป็นการทำบาปเช่นกัน
ติหารเป็นเทศกาลฮินดูความยาวห้าวันที่มีที่มาจากประเทศเนปาล เฉลิมฉลองอย่างยิ่งใหญ่เป็นอันดับสองรองจากดาเชน กุกุรติหารฉลองในวันที่สองของเทศกาลติหาร ในตลอดเทศกาลติหาร มีการบูชาสัตว์ต่าง ๆ ซึ่งรวมถึงอีกา วัว และสุนัข
เทศกาลนี้ตรงกับเดือนตุลาคมหรือพฤศจิกายนของทุกปีโดยประมาณ ผู้คนจะบูชาสุนัข และนำสุนัขไปอาบน้ำ ประดับด้วยดิลกที่ทำมาจากผงกุงกุมะและคุลาลผสมข้าวกับโยเกิร์ต พวงมาลัยดอกไม้จะนำมาประกับคล้องคอสุนัข และมีการถวายอาหารทั้งเนื้อสัตว์ นม ไข่ และอาหารหมาให้กับสุนัข ทั้งสุนัขตำรวจตลอดจนถึงสุนัขข้างทางล้วนได้รับการเคารพในเทศกาลนี้ นอกจากนี้ยังเป็นการเฉลิมฉลองความสัมพันธ์ของมนุษย์กับสุนัขในเทศกาลนี้เช่นกัน 

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:หมา
หมวดหมู่:วัฒนธรรมเนปาล
หมวดหมู่:เทศกาลเนปาล
หมวดหมู่:ศาสนาฮินดูในประเทศเนปาล
ความไม่สงบในอาเจะฮ์

ความไม่สงบในอาเจะฮ์ หรือชื่อทางการโดยรัฐบาลอินโดนีเซียคือ การกบฏในจังหวัดอาเจะฮ์ (Pemberontakan di Aceh) เป็นความขัดแย้งที่ขบวนการปลดปล่อยอาเจะฮ์ (GAM) นำการต่อสู้ในระหว่างปี 1976 ถึง 2005 โดยมีเป้าหมายในการประกาศเอกราชให้กับอาเจะฮ์เป็นอิสระจากประเทศอินโดนีเซีย หลังการโจมตีทางยุทธการอย่างหนักในปี 2003 ประกอบกับเหตุแผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดียในปี 2004 ได้นำไปสู่ข้อตกลงสันติภาพและสิ้นสุดความไม่สงบลงอย่างเป็นทางการในปี 2005
ข้อตกลงสันติภาพบรรลุผลในปี 2005 ถือเป็นการสิ้นสุดสงครามยาวนาน 29 ปี อินโดนีเซียยุคหลังซูฮาร์โตเข้าสู่การปฏิรูปประชาธิปไตยเสรีนิยม ประกอบกับการปรับเปลี่ยนภายในกองทัพ ช่วยให้บรรยากาศเหมาะสมขึ้นกับการเจรจาสันติภาพ ประธานาธิบดี ซูซีโล บัมบัง ยูโดโยโน ซึ่งพึ่งได้รับเลือกตั้งมา มีบทบาทอย่างมากในการเจรจาสันติภาพนี้ การเจรจาสันติภาพนี้ได้รับการสนับสนุนโดยโครงการบริหารจัดการวิกฤต และอดีตประธานาธิบดีฟินแลนด์ มาร์ทที อาทีซารี เป็นผู้นำการเจรจา ข้อตกลงสันติภาพลงนามในวันที่ 15 สิงหาคม 2005 ที่เฮลซิงกิ ประเทศฟินแลนด์ โดยมีใจความมอบสถานะการปกครองตนเองให้แก่จังหวัดอาเจะฮ์, ให้ถอนกำลังทหารอินโดนีเซียที่ไม่ใช่คนอาเจะฮ์ออก เหลือทหารอินโดนีเซียประจำในอาเจะฮ์เพียง 25,000 นาย แลกกับการสลายตัวของกองกำลังปลดปล่อยอาเจะฮ์ และให้มีการจัดการเลือกตั้งท้องถิ่นขึ้นในอาเจะฮ์ ซึ่งมีขึ้นในปี 2006

**ภูมิหลัง**
ที่ตั้งของจังหวัดอาเจะฮ์ในประเทศอินโดนีเซีย
อาเจะฮ์มีความแตกต่างทั้งทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมจากที่เหลือของอินโดนีเซีย ในอาเจะฮ์นั้น การปฏิบัติศาสนาอิสลามเป็นรูปแบบที่อนุรักษนิยมมากกว่า และนโยบายซึ่งโดยทั่วไปมีลักษณะเป็นโลกวิสัยชองซูฮาร์โต ในระบบระเบียบใหม่ (1965–1998) ไม่ได้รับความนิยมสูงเป็นพิเศษในอาเจะฮ์ โดยถูกมองว่าเป็นนโยบายจากรัฐบาลที่พยายามสนับสนุนวัฒนธรรมอินโดนีเซียหลักกลาง นอกจากนี้ ด้วยตำแหน่งที่ตั้งของอาเจะฮ์ซึ่งอยู่ปลายตอนเหนือของประเทศอินโดนีเซียทำให้เกิดความรู้สึกไปทั่วว่าผู้นำในจาการ์ตาที่อยู่ห่างออกไปนั้นไม่ได้เข้าใจปัญหาของอาเจะฮ์ รวมถึงไม่มีความใส่ใจหรือเห็นใจต่อความต้องการและวัฒนธรรมประเพณีของอาเจะฮ์

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:การก่อการร้ายในประเทศอินโดนีเซีย
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์อินโดนีเซีย
หมวดหมู่:จังหวัดอาเจะฮ์
ภีตรคาว

ภีตรคาว หรือ ภีตรคาม (อักษรโรมัน: Bhitargaon) เป็นเมืองใกล้กับนครกานปุระ ตั้งอยู่ในอำเภอกานปุรนคร รัฐอุตตรประเทศ ประเทศอินเดีย เป็นที่รู้จักจากโบสถ์พราหมณ์สมัยจักรวรรดิคุปตะ ซึ่งถือว่าเป็นโบสถ์พราหมณ์สร้างด้วยอิฐหลังที่ใหญ่ที่สุดที่หลงเหลือจากสมัยคุปตะมาถึงปัจจุบัน โบสถ์พราหมณ์นี้มีอายุถึงปลายศตวรรษที่ 5
ภีตรคาวมนเทียร (Bhitargaon Temple) เป็นสิ่งปลูกสร้างจากอิฐ ประดับด้วยแผ่นดินเผาเคลือบ สร้างขึ้นในศตวรรษที่ห้าในสมัยคุปตะ
นอกจากนี้ยังมีโบสถ์พราหมณ์โบราณอีกหลังใกล้กัน ตั้งอยู่ในหมู่บ้าน เพหตาพูชูรค์ (Behta Bujurg หรือ Behata Bujurg) ห่างไป 4.3 กิโลเมตรจากภีตรคาวมนเทียร และได้รับการอนุรักษ์โดยกรมสำรวจโบราณคดีอินเดีย สร้างขึ้นบูชาพระชคันนาถและมีลักษณะเป็นทรงสถูป คนในท้องถิ่นเรียกมนเทียรนี้ว่า "มนเทียรฝน" เนื่องจากว่ากันว่าหากพบว่ามีน้ำหยดลงจากเพดานของมนเทียร จะเป็นการทำนายว่ากำลังจะมีฝนในวันถัด ๆ มา

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:เมืองในรัฐอุตตรประเทศ
หมวดหมู่:แหล่งโบราณคดีในประเทศอินเดีย
อรรธมณฑป

กันทาริยามหาเทวมนเทียร ขชุราโห
ในสถาปัตยกรรมโบสถ์พราหมณ์ อรรธมณฑป (อักษรโรมัน: Ardhamandapa) เป็นองค์ประกอบสำคัญในหมู่สิ่งปลูกสร้างทางเข้าของโบสถ์พราหมณ์ องค์ประกอบนี้หมายถึงโถงทางเดินที่สร้างพื้นที่เปลี่ยนผ่านจากข้างนอกสู่ข้างในมณฑปของโบสถ์พราหมณ์
อรรธมณฑปโดยทั่วไปมักมีลักษณะเปิดเพื่อช่วยให้มีแสงเข้าถึงและมีอากาศถ่ายเท ตั้งอยู่บริเวณด้านหน้าประตูทางเข้าของมณฑป ในกรณีที่มณฑปใด ๆ มีทางเข้าสามทาง ก็จะมีโถงอรรธมณฑปอยู่สามโถงตามแต่ละด้านที่มีประตูเช่นกัน โดยทั่วไปแล้ว ในแง่ของการออกแบบและงานประติมากรรม อรรธมณฑปมีลักษณะคล้ายกันกับมณฑปโดยทั่วไป ในศาสนสถานของฮินดู ไชนะ และพุทธ มีรูปแบบของพื้นที่เปลี่ยนผ่านระหว่างที่ประดิษฐานตรงใจกลางของศาสนสถาน (ครรภคฤห์) กับโลกภายนอกอยู่ ในโบสถ์พราหมณ์ซึ่งสร้างด้วยแบบแผนเต็มขนาดจะประกอบไปด้วยสามโครงสร้างที่ตอบสนองพื้นที่เปลี่ยนผ่านนี้ คือ อรรธมณฑป, มณฑป และ มหามณฑป โดยมีอรรธมณฑปอยู่ต่ำสุด

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Temple architecture date=2018-06-16 -  Parts of a North Indian Temple
ป้อมมาโลต

ป้อมมาโลต (; Malot Fort) เป็นป้อมปราการและวิหารตั้งอยู่ในอำเภอจักวัล แคว้นปัญจาบ ประเทศปากีสถานส่วนหนึ่งของกัลลรกหัร

**ประวัติศาสตร์**
ซากของวิหารที่มาโลต
ป้อมมาโลตสร้างขึ้นในศตวรรษที่ 10 มีองค์ประกอบที่ผสมผสานสถาปัตยกรรมของกัศมีร์และกรีกเข้าด้วยกัน ป้อมมาโลตก่อสร้างขึ้นภายหลังการเสื่อมถอยและหายไปของตักศิลาของกรีก และก่อสร้างขึ้นโดยช่างหินแห่งที่ราบสูงโปโตหาร ซึ่งยังคงอนุรักษ์งานช่างหินแบบกรีกสืบทอดมาหลายชั่วอายุคน รูดยาร์ด คิพลิง บรรยายถึงป้อมมาโลตไว้ในนวนิยาย Kim ของเขาว่า "มีกลิ่นอายความเป็นกรีกอย่างเป็นปริศนา"
ในช่วงหลังมา เขาลูกที่ป้อมมาโลตตั้งอยู่ได้มีกิจกรรมทางธรณีภาคเป็นผลให้เกิดรอยร้าวในโครงสร้างของอาคาร

**อ้างอิง==
อัมบ์ชารีฟ

หมู่วิหารอัมบ์ (; Amb Temples) หรือชื่อท้องถิ่น อัมบ์ชารีฟ (; Amb Sharif) เป็นหมู่โบสถ์พราหมณ์ร้างบนเขาสเกสระ ในเทือกเขาซอลต์ แคว้นปัญจาบ ประเทศปากีสถาน รากฐานของวิหารมีอายุย้อนไปได้ถึงจักรวรรดิกุษาณ แต่ตัววิหารสร้างขึ้นในศตวรรษที่ 9-10 ในสมัยของฮินดูชาฮี
วิหารหลังหลักมีความสูง 15 ถึง 20 เมตร สร้างขึ้นจากหินและอิฐ ตั้งอยู่บนฐานขั้นบันได และได้รับการยอมรับว่าเป็นโบสถ์พราหมณ์หลังที่สูงตระหง่านที่สุด (loftiest) ของฮินดูชาฮี ซากวิหารมีความสูงสามชั้น มีบันไดเข้าไปสู่โถงภายใน
ภายนอกของวิหารประดับด้วยงานประติมากรรมรูปแบบศิลปะกัศมีร์ ส่วนโครงสร้างของวิหารหลังหลักต่างไปจากรูปแบบทั่วไปของกัศมีร์ด้วยยอดปลายที่สูงแหลม ทำให้มีลักษณะคล้ายกับกาฟีรโกฏในไคเบอร์มากกว่า
ห่างไปราว 75 เมตรเป็นวิหารหลังเล็กกว่า มีความสูง 2 ชั้น, 7-8 เมตร และตั้งอยู่ใกล้กับหน้าผา โถงหลักของวิหารหลังเล็กเปิดออกทางทิศที่หันหน้าสู่วิหารหลังหลัก นอกจากนี้ยังมีซากของวิหารบนาดเล็กคล้ายกันซึ่งสูญสลายไปแล้ว หมู่วิหารเหล่านี้ล้วนอยู่ภายในขอบเขตของกำแพงเดียวกัน ซึ่งกำแพงนี้สร้างขึ้นครั้งแรกในสมัยกุษาณ

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในแคว้นปัญจาบ
จักรวรรดิการโกฏ

จักรวรรดิการโกฏ (Karkota Dynasty; ประมาณ ค.ศ. 625 − 855) เป็นจักรวรรดิที่มีอาณาเขตเหนือหุบเขากัศมีร์และตอนเหนือบางส่วนของอนุทวีปอินเดียในระหว่างศตวรรษที่ 7-8 เป็นยุคสมัยที่มีการขยับขยายทางการเมือง มีความเจริญมั่งคั่งทางเศรษฐกิจ และการที่กัศมีร์ได้กลายมาเป็นศูนย์กลางทางวัฒนธรรมและการศึกษา
จักรพรรดิแห่งการโกฏได้ก่อสร้างโบสถ์พราหมณ์บูชาพระวิษณุมากมายในเขตแดนของตน ในขณะเดียวกันก็ได้เปิดกว้างในศาสนาพุทธเจริญเฟื่องฟูในเขตแดนตนเช่นกัน ดังที่พบสถูป เจดีย์ และพุทธวิหารมากมายในซากของราชธานีแห่งการโกฏ มารฑันตสูรยมนเทียรที่ตั้งอยู่ที่อำเภออนันตนาคในปัจจุบัน สร้างขึ้นโดยจักรพรรดิลลิตาทิตยะแห่งการโกฏ ซึ่งถือเป็นโบสถ์พราหมณ์บูชาพระอาทิตย์ (สูรยมนเทียร) ที่เก่าแก่ที่สุดที่พบในอินเดีย และเป็นหนึ่งในศาสนสถานที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในเวลานั้น
จักรวรรดิการโกฏสิ้นสุดเมื่ออวันติวรมันก้าวขึ้นสู่บัลลังก์แห่งกัศมีร์ในปี 865 และสถาปนาจักรวรรดิปุตปาละขึ้น

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:จักรวรรดิอินเดีย
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศอินเดีย
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศบังคลาเทศ
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศปากีสถาน
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 7
หมวดหมู่:สิ้นสุดในคริสต์ศตวรรษที่ 8
หลิน อี

== ประวัติ**
หลิน อี เกิดที่มณฑลเหอเป่ย และเติบโตในเมืองเสิ่นหยาง มณฑลเหลียวหนิง
ในปี 2015 เขาได้เข้าเรียนในสาขาวิชาการเต้นรำบอลรูมแห่งชาติของมหาวิทยาลัยกีฬาปักกิ่ง และได้รับคะแนนสูงสุดใน  การสอบเอกนาฏศิลป์แบบครบวงจรในมณฑลเหลียวหนิง
หลิน อี มีพี่สาวหนึ่งคน ในสมัยมัธยมปลายเขาได้มีโอกาสเป็นนักเรียนแลกเปลี่ยนไปศึกษาด้านการเต้นที่โรงเรียนพหุศิลป์ฮันลิม ณ เกาหลีใต้ ซึ่งถือเป็นการเปิดประสบการณ์ที่ดีสำหรับเขา และทำให้เขามีพื้นฐานการเต้นที่ดี ต่อมาหลังเรียนจบเขาก็ยังคงเลือกสอบเข้ามหาวิทยาลัยพละศึกษาปักกิ่ง สาขาการเต้นบอลรูม เพื่อศึกษาด้านการเต้นที่เขาชื่นชอบ 

**เข้าสู่วงการ**
หลินอี (Linyi) นักแสดงและนายแบบชายชาวจีน เกิดวันที่ 11 มกราคม ค.ศ. 1999 
ในปีค.ศ. 2015 เข้าสู่วงการบันเทิงด้วยการเซ็นสัญญาเข้าสังกัด Tangren Media  
ในปีค.ศ. 2016 หลินอีได้เดินทางไปต่างประเทศเพื่อฝึกการเต้นและการแสดง 
ในปีค.ศ. 2017 หลินอีได้เข้าร่วมกิจกรรมคัดเลือกนักแสดงที่จะมาแสดงในละครวัยรุ่นเรื่อง Hello, Old Times แต่เขาก็ยังไม่ได้รับเลือกในการออดิชั่นในครั้งนั้น แต่ในปีนั้นหลินอีได้เข้าร่วมเป็นนักแสดงในรายการเรียลลิตี้โชว์ Handsome Youth Society ต่อมาเข้าได้เข้าร่วมรายการ Beautiful Boys Academy ในรายการหลินอีทำผลงานได้ดี โดยผู้อำนวยการเฟิงได้กล่าวชมว่า หลินอีจะกลายเป็นนักแสดงที่ดี ต่อมาเขาได้เข้าร่วมแข่งขันในรายการ Youku Crazy Wardrobe โดยเขาสามารถคว้าแชมป์ได้ถึง 6 สมัย
ในปีค.ศ. 2019 หลินอี (Linyi) เริ่มเป็นที่สนใจและได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้นจากบทบาท กู้เว่ยอี้ (Gu Weiyi) ในเว็บดราม่าเรื่อง Put Your Head on My Shoulder โดยหลินอีกับ สิงเฟย (Xing Fei) ยังได้ได้มีงานแฟนมีตติ้งที่กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม ค.ศ. 2019 ซึ่งแฟนๆชาวไทยก็มาเข้าร่วมงานอย่างมากมาย เขาได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลนักแสดงนำชายยอดเยี่ยมสาขาละครโทรทัศน์ร่วมสมัยของจีนที่งาน Huading Awards China ครั้งที่ 26 และได้รับรางวัลนักแสดงหน้างใหม่จากงาน Golden Bud - The Fourth Network Film And Television Festival และนักแสดงศิลปินเยาวชนแห่งปี จากงาน Tencent Video All Star Awards

**ผลงานการแสดง**

**ซีรีส์**

**ภาพยนตร์**

**รายการ**

**รางวัล**

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวจีน
จิ่งชู

จิ่งชู (p=Jǐngchū) เป็นชื่อศักราชลำดับที่ 3 ในรัชสมัยของจักรพรรดิโจยอยแห่งวุยก๊ก (เว่ย์หมิงตี้)  ในยุคสามก๊กของจีน ชื่อศักราชจิ่งชูใช้ตั้งแต่ ค.ศ. 237 ถึง ค.ศ. 239 รวมเวลา 3 ปี ถือเป็นชื่อศักราชลำดับที่ 4 ของวุยก๊ก
ในเดือน 3 ของศักราชชิงหลงปีที่ 5 (ค.ศ. 237) เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นจิ่งชูปีที่ 1 และยังมีการเปลี่ยนระบบปฏิทินเป็นปฏิทินจิ่งชู (景初曆 จิ่งชูลี่) โดยเดือนแรกเป็นเดือนเจี้ยนโฉ่ว (建丑) ดังนั้นเดือน 3 ของศักราชชิงหลงปีที่ 5 จึงกลายเป็นเดือน 4 ของศักราชจิ่งชูปีที่ 1
ในเดือน 1 ของศักราชจิ่งชูปีที่ 3 (ค.ศ. 239) จักรพรรดิโจฮองขึ้นครองราชย์สืบจากจักรพรรดิโจยอย และยังคงใช้ชื่อศักราชจิ่งชูต่อไปจนครบปี

**การเปลี่ยนชื่อศักราช**
 ศักราชชิงหลงปีที่ 5 (ค.ศ. 237) — เดือน 3 วันที่ 27 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นจิ่งชูปีที่ 1- ศักราชจิ่งชูปีที่ 4 (ค.ศ. 240) — เดือน 1 วันที่ 1 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นเจิ้งฉื่อปีที่ 1

**เหตุการณ์สำคัญ**
 ศักราชจิ่งชูปีที่ 3 (ค.ศ. 239) — เดือน 1 วันที่ 1 จักรพรรดิโจยอยสวรรคต โจฮองขึ้นเสวยราชย์

**ตารางเทียบศักราช**

**ดูเพิ่ม**
 ศักราชของจีน

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 id=ISBN 7101025129
หมวดหมู่:ศักราชของวุยก๊ก
เจิ้งฉื่อ

เจิ้งฉื่อ (p=Zhèngshǐ) เป็นชื่อศักราชลำดับแรกในรัชสมัยของจักรพรรดิโจฮองแห่งวุยก๊กในยุคสามก๊กของจีน ชื่อศักราชเจิ้งฉื่อใช้ตั้งแต่ ค.ศ. 240 ถึง ค.ศ. 249 รวมเวลา 10 ปี ถือเป็นชื่อศักราชลำดับที่ 5 ของวุยก๊กและเป็นชื่อศักราชที่ใช้ยาวนานที่สุดของวุยก๊ก
ในเดือน 4 ของศักราชเจิ้งฉื่อปีที่ 10 (ค.ศ. 249)  เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นเจียผิงปีที่ 1

**การเปลี่ยนชื่อศักราช**
 ศักราชจิ่งชูปีที่ 4 (ค.ศ. 240) — เดือน 1 วันที่ 1 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นเจิ้งฉื่อปีที่ 1- ศักราชเจิ้งฉื่อปีที่ 10 (ค.ศ. 249) — เดือน 4 วันที่ 8 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นเจียผิงปีที่ 1

**ตารางเทียบศักราช**

**ดูเพิ่ม**
 ศักราชของจีน

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 id=ISBN 7101025129
หมวดหมู่:ศักราชของวุยก๊ก
เจียผิง

เจียผิง (p=Jiāpíng) เป็นชื่อศักราชลำดับที่ 2 ในรัชสมัยของจักรพรรดิโจฮองแห่งวุยก๊กในยุคสามก๊กของจีน ชื่อศักราชเจียผิงใช้ตั้งแต่ ค.ศ. 249 ถึง ค.ศ. 254 รวมเวลา 6 ปี ถือเป็นชื่อศักราชลำดับที่ 6 ของวุยก๊ก การเปลี่ยนชื่อศักราชจากเจิ้งฉื่อเป็นเจียผิงเกิดขึ้นภายหลังสุมาอี้ก่อการรัฐประหารในอุบัติการณ์สุสานโกเบงเหลง
ในเดือน 9 ของศักราชเจียผิงปีที่ 6 (ค.ศ. 254) สุมาสูปลดจักรพรรดิโจฮองจากตำแหน่ง ในเดือน 10 จักรพรรดิโจมอขึ้นเสวยราชย์ เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นเจงหงวนปีที่ 1

**การเปลี่ยนชื่อศักราช**
 ศักราชเจิ้งฉื่อปีที่ 10 (ค.ศ. 249) — เดือน 4 วันที่ 8 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นเจียผิงปีที่ 1- ศักราชเจียผิงปีที่ 6 (ค.ศ. 254) — เดือน 10 วันที่ 5 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นเจงหงวนปีที่ 1

**เหตุการณ์สำคัญ**
 ศักราชเจียผิงปีที่ 6 (ค.ศ. 254) — เดือน 9 วันที่ 19 สุมาสูปลดจักรพรรดิโจฮอง ลดฐานันดรศักดิ์ลงเป็นเจอ๋อง (齊王 ฉีหวาง)

**ตารางเทียบศักราช**

**ดูเพิ่ม**
 ศักราชของจีน

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 id=ISBN 7101025129
หมวดหมู่:ศักราชของวุยก๊ก
เจงหงวน

เจงหงวน หรือ ไกเจ้งefn|ในสามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ตอนที่ 81 บรรยายความในเหตุการณ์ที่มีการเปลี่ยนชื่อศักราชจากเจงหงวน (ไกเจ้ง) เป็นกำลอว่า "ครั้งนั้นพระเจ้าโจมอเสวยราชยํได้สามปี (พ.ศ. ๗๙๙) ชื่อเมืองแต่ก่อนนั้นชื่อว่าไกเจ้ง ครั้งนั้นให้แปลงใหม่ชื่อว่ากำลอ" คำว่า ไกเจ้ง แท้จริงเป็นชื่อศักราช แต่สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ระบุว่าเป็นชื่อเมือง หรือชื่อในภาษาจีนกลางคือ เจิ้ง-ยฺเหวียน (p=Zhèngyuán) เป็นชื่อศักราชลำดับแรกในรัชสมัยของจักรพรรดิโจมอแห่งวุยก๊กในยุคสามก๊กของจีน ชื่อศักราชเจงหงวนใช้ตั้งแต่ ค.ศ. 254 ถึง ค.ศ. 256 รวมเวลา 3 ปี ถือเป็นชื่อศักราชลำดับที่ 7 ของวุยก๊ก ในช่วงเวลานี้สุมาสูและสุมาเจียวได้กุมอำนาจในราชสำนักต่อเนื่องกันมา
ในเดือน 6 ของศักราชเจงหงวนปีที่ 3 (ค.ศ. 256) เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นกำลอปีที่ 1

**การเปลี่ยนชื่อศักราช**
 ศักราชเจียผิงปีที่ 6 (ค.ศ. 254) — เดือน 10 วันที่ 5 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นเจงหงวนปีที่ 1- ศักราชเจงหงวนปีที่ 3 (ค.ศ. 256) — เดือน 6 วันที่ 1 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นกำลอปีที่ 1

**ตารางเทียบศักราช**

**ดูเพิ่ม**
 ศักราชของจีน

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 id=ISBN 7101025129
หมวดหมู่:ศักราชของวุยก๊ก
กำลอ

กำลอ หรือชื่อในภาษาจีนกลางคือ กานลู่ (p=Gānlù) เป็นชื่อศักราชลำดับที่ 2 ในรัชสมัยของจักรพรรดิโจมอแห่งวุยก๊กในยุคสามก๊กของจีน ชื่อศักราชกำลอใช้ตั้งแต่ ค.ศ. 256 ถึง ค.ศ. 260 รวมเวลา 5 ปี ถือเป็นชื่อศักราชลำดับที่ 8 ของวุยก๊ก 
ในเดือน 5 ของศักราชกำลอปีที่ 5 (ค.ศ. 260) จักรพรรดิโจมอถูกสุมาเจียวที่เป็นขุนนางของพระองค์เองปลงพระชนม์ ในเดือน 6 จักรพรรดิโจฮวน (เว่ย์ยฺเหวียนตี้) ขึ้นครองราชย์ เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นจิ่ง-ยฺเหวียนปีที่ 1

**การเปลี่ยนชื่อศักราช**
 ศักราชเจงหงวนปีที่ 3 (ค.ศ. 256) — เดือน 6 วันที่ 1 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นกำลอปีที่ 1- ศักราชกำลอปีที่ 5 (ค.ศ. 260) — เดือน 6 วันที่ 2 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นจิ่ง-ยฺเหวียนปีที่ 1

**เหตุการณ์สำคัญ**
 ศักราชกำลอปีที่ 5 (ค.ศ. 260) — เดือน 5 วันที่ 7 จักรพรรดิโจมอสวรรคต เดือน 6 วันที่ 2 จักรพรรดิโจฮวนขึ้นครองราชย์

**ตารางเทียบศักราช**

**ดูเพิ่ม**
 ศักราชของจีน

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 id=ISBN 7101025129
หมวดหมู่:ศักราชของวุยก๊ก
จิ่ง-ยฺเหวียน

จิ่ง-ยฺเหวียน (p=Jǐngyuán) เป็นชื่อศักราชลำดับแรกในรัชสมัยของจักรพรรดิโจฮวนแห่งวุยก๊ก (เว่ย์-ยฺเหวียนตี้) ในยุคสามก๊กของจีน ชื่อศักราชจิ่ง-ยฺเหวียนใช้ตั้งแต่ ค.ศ. 260 ถึง ค.ศ. 264 รวมเวลา 5 ปี ถือเป็นชื่อศักราชลำดับที่ 9 ของวุยก๊ก ในช่วงเวลานี้ราชสำนักวุยก๊กปกครองโดยสุมาเจียวอัครมหาเสนาบดีแห่งวุยก๊ก
ในเดือน 5 ของศักราชจิ่ง-ยฺเหวียนปีที่ 5 (ค.ศ. 264) เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นเสียนซีปีที่ 1

**การเปลี่ยนชื่อศักราช**
 ศักราชกำลอปีที่ 5 (ค.ศ. 260) — เดือน 6 วันที่ 2 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นจิ่ง-ยฺเหวียนปีที่ 1- ศักราชจิ่ง-ยฺเหวียนปีที่ 5 (ค.ศ. 264) — เดือน 5 วันที่ 15 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นเสียนซีปีที่ 1

**ตารางเทียบศักราช**

**ดูเพิ่ม**
 ศักราชของจีน

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 id=ISBN 7101025129
หมวดหมู่:ศักราชของวุยก๊ก
เสียนซี

เสียนซี (p=Xiánxī) เป็นชื่อศักราชลำดับที่ 2 ในรัชสมัยของจักรพรรดิโจฮวนแห่งวุยก๊ก (เว่ย์-ยฺเหวียนตี้) ในยุคสามก๊กของจีน ชื่อศักราชเสียนซีใช้ตั้งแต่ ค.ศ. 264 ถึง ค.ศ. 265 รวมเวลา 2 ปี ถือเป็นชื่อศักราชลำดับที่ 10 และลำดับสุดท้ายของวุยก๊ก
ในเดือน 12 ของศักราชเสียนซีปีที่ 2 (ค.ศ. 265) สุมาเอี๋ยนบังคับจักรพรรดิโจฮวนให้สละราชบัลลังก์ วุยก๊กล่มสลายและราชวงศ์จิ้นได้รับการก่อตั้งขึ้น

**การเปลี่ยนชื่อศักราช**
 ศักราชจิ่ง-ยฺเหวียนปีที่ 5 (ค.ศ. 264) — เดือน 5 วันที่ 15 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นเสียนซีปีที่ 1- ศักราชเสียนซีปีที่ 2 (ค.ศ. 265) — เดือน 12 วันที่ 17 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นไท่ฉื่อปีที่ 1

**ตารางเทียบศักราช**

**ดูเพิ่ม**
 ศักราชของจีน

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 id=ISBN 7101025129
หมวดหมู่:ศักราชของวุยก๊ก
จิ่งเย่า

จิ่งเย่า (p=Jǐngyào) เป็นชื่อศักราชลำดับที่ 3 ในรัชสมัยของจักรพรรดิเล่าเสี้ยนแห่งจ๊กก๊กในยุคสามก๊ก ชื่อศักราชจิ่งเย่าใช้ตั้งแต่ ค.ศ. 258 ถึง ค.ศ. 263 รวมเวลา 6 ปี ถือเป็นชื่อศักราชลำดับที่ 4 ของจ๊กก๊ก

**การเปลี่ยนชื่อศักราช**
 ศักราชเหยียนซีปีที่ 21 (ค.ศ. 258) —  เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นจิ่งเย่าปีที่ 1- ศักราชจิ่งเย่าปีที่ 6 (ค.ศ. 263) —  เดือน 8 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นเหยียนซิงปีที่ 1

**ตารางเทียบศักราช**

**ดูเพิ่ม**
 ศักราชของจีน

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ศักราชของจ๊กก๊ก
เหยียนซิง

เหยียนซิง (p=Yánxīng) เป็นชื่อศักราชลำดับที่ 4 ในรัชสมัยของจักรพรรดิเล่าเสี้ยนแห่งจ๊กก๊กในยุคสามก๊ก ชื่อศักราชเหยียนซิงใช้ตั้งแต่เดือน 8 ถึงเดือน 11 ของปี ค.ศ. 263 รวมเวลา 4 เดือน ถือเป็นชื่อศักราชลำดับที่ 5 และลำดับสุดท้ายของจ๊กก๊ก
ในเดือน 11 ของศักราชเหยียนซิงปีที่ 1 (ค.ศ. 263) เล่าเสี้ยนยอมจำนนต่อรัฐวุยก๊ก รัฐจ๊กก๊กล่มสลาย

**การเปลี่ยนชื่อศักราช**
 ศักราชจิ่งเย่าปีที่ 6 (ค.ศ. 263) —  เดือน 8 เปลี่ยนชื่อศักราชเป็นเหยียนซิงปีที่ 1

**เหตุการณ์สำคัญ**
 ศักราชเหยียนซิงปีที่ 1 (ค.ศ. 263) —  เดือน 11 จักรพรรดิเล่าเสี้ยนยอมจำนนต่อรัฐวุยก๊ก

**ตารางเทียบศักราช**

**ดูเพิ่ม**
 ศักราชของจีน

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ศักราชของจ๊กก๊ก
สนธิสัญญาราโรโตงา

สนธิสัญญาราโรโตงา (Treaty of Rarotonga) หรือชื่ออย่างเป็นทางการว่า สนธิสัญญาเขตปลอดนิวเคลียร์แปซิฟิกใต้ (South Pacific Nuclear Free Zone Treaty) เป็นสนธิสัญญาระหว่างประเทศในภูมิภาคมหาสมุทรแปซิฟิกตอนใต้ เพื่อการตกลงอย่างเป็นทางการในการจัดตั้งเขตปลอดอาวุธนิวเคลียร์ในภูมิภาคของผู้ลงนามโดยการห้ามการใช้, การทดสอบ และการเป็นเจ้าของภายในเขตแดนของผู้ลงนาม
ประเทศดังต่อไปนี้ คิริบาส, ซามัว, ตองงา, ตูวาลู, นาอูรู, นิวซีแลนด์, นีวเว, ปาปัวนิวกินี, ฟีจี, วานูวาตู, หมู่เกาะคุก, หมู่เกาะโซโลมอน และออสเตรเลีย ได้ลงนามร่วมกันที่เกาะราโรโตงา (ที่ตั้งเมืองหลวงของหมู่เกาะคุก) เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม ค.ศ. 1985 และเป็นผลในวันที่ 11 ธันวาคม ค.ศ. 1986 จากการให้สัตยาบันครั้งที่ 8 โดยรัฐทั้งหลายที่ลงนามในสนธิสัญญา
ปาเลา, ไมโครนีเชีย และหมู่เกาะมาร์แชลล์มิได้ร่วมลงนามด้วย แต่มีสิทธิเข้าร่วมได้ในอนาคตหากต้องการ

**ขอบเขตของสนธิสัญญา**
ทะเลหลวงแสดงด้วยสีน้ำเงิน
"เขตปลอดนิวเคลียร์แปซิฟิกใต้" หมายถึงพื้นที่
*ด้านใต้ของเส้นศูนย์สูตร
*ด้านเหนือของเส้นขนานที่ 60 องศาใต้ (ขอบเขตด้านเหนือของสนธิสัญญาแอนตาร์กติก)
*ด้านตะวันออกของเส้นเมริเดียนที่ 115 องศาตะวันออก
*ด้านตะวันตกของเส้นเมริเดียนที่ 115 องศาตะวันตก (ขอบเขตด้านตะวันตกของสนธิสัญญาตลาเตโลลโกของลาตินอเมริกา)
รวมถึงด้านเหนือของเส้นศูนย์สูตรในส่วนของปาปัวนิวกินี, นาอูรู และคิริบาส แต่ไม่รวมมุมด้านตะวันตกเฉียงเหนือที่อยู่พ้นน่านน้ำอาณาเขตของออสเตรเลียและใกล้กับอินโดนีเซีย (สนธิสัญญาเขตปลอดอาวุธนิวเคลียร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้)
หมู่เกาะในมหาสมุทรอินเดียที่เป็นของออสเตรเลียเป็นส่วนหนึ่งของสนธิสัญญานี้ด้วย

**รายชื่อรัฐที่ร่วมลงนามและดินแดน**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมุลอื่น**
 Text of the treaty – FAS- Ratification status date=2016-03-04 - Map of the Zone area (poor quality) date=2010-05-27 
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับออสเตรเลีย