ประเทศไทยในสงครามเวียดนาม

ประเทศไทยในสงครามเวียดนาม ราชอาณาจักรไทยในสมัยรัฐบาลทหารจอมพล ถนอม กิตติขจร มีบทบาทนำในสงครามเวียดนาม ประเทศไทยเป็นผู้จัดหากำลังภาคพื้นรายใหญ่สุดอันดับ 3 แก่เวียดนามใต้ รองจากสหรัฐและเกาหลีใต้

**ชนวนเหตุ**
เนื่องจากที่ตั้งใกล้เคียงกับประเทศไทย รัฐบาลไทยจึงเฝ้าติดตามความขัดแย้งของเวียดนามอย่างใกล้ชิด ทั้งนี้ ประเทศไทยยังไม่ได้เข้าร่วมสงครามอย่างเป็นทางการจนสหรัฐมีมติอ่าวตังเกี๋ยซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการแทรกแซงทางทหารของสหรัฐเพื่อสนับสนุนเวียดนามใต้ในปี พ.ศ. 2506 จากนั้นรัฐบาลไทยอนุญาตให้กองทัพอากาศสหรัฐในประเทศไทยใช้ฐานทัพอากาศและฐานทัพเรือในประเทศ ทหารอเมริกันที่ประจำการในประเทศไทยเพิ่มสูงสุดเกือบ 50,000 นาย
ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2510 มีการส่งกรมทหารอาสาสมัคร (จงอางศึก) ไปยังค่ายเบียร์แคต ณ เบียนฮหว่า เพื่อรบเคียงบ่าเคียงไหล่กับทหารอเมริกัน ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์และเวียดนามใต้ ในปี พ.ศ. 2511 กรมทหารอาสามัคร ถูกแทนด้วยกองพลทหารอาสาสมัคร (กองพลเสือดำ)
มีทหารไทยรับราชการสงครามในเวียดนามใต้จำนวน 38,173 นาย, เสียชีวิตในการหน้าที่ 351 นาย และอีก 1,358 นาย ที่ได้รับบาดเจ็บจากสงคราม
มีการถอนกำลังภาคพื้นดินไทยชุดสุดท้ายออกจากเวียดนามใต้เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2515

**การส่งทหารไปร่วมรบ**

**กองทัพอากาศ**
ในปี พ.ศ. 2507 ประธานาธิบดี เซือง วัน มิญ แห่งเวียดนามใต้ได้ขอความช่วยเหลือจากรัฐบาลไทย โดยขอให้ฝึกหัดนักบินของกองทัพอากาศเวียดนามใต้ ที่ส่งเข้ามาฝึกในประเทศไทย ต่อมาในเดือนกันยายนในปีเดียวกัน ไทยได้ส่งชุดทหารอากาศชุดแรกไปยังเวียดนามใต้

**กองทัพเรือ**
ต่อมาในปี พ.ศ. 2509 รัฐบาลเวียดนามใต้ได้ขอความช่วยเหลือทางทหารจากไทยเพิ่มเติม โดยขอให้จัดส่งเรือไปช่วยปฏิบัติการลำเลียง และเฝ้าตรวจบริเวณชายฝั่ง ป้องกันการแทรกซึมทางทะเลให้แก่เวียดนามใต้

**กองทัพบก**
ไฟล์:Black Panther colors, Newport July 1968.jpg|thumb|190x190px|กองพลทหารอาสาสมัคร ในปี พ.ศ. 2511ในปี พ.ศ. 2509 รัฐบาลเวียดนามใต้ก็ได้ขอกำลังจากกองทัพบก เพื่อช่วยยับยั้งการคุกคามของเวียดนามเหนือ นอกจากรัฐบาลไทยแล้วเวียดนามใต้ก็ได้ขอร้องทำนองเดียวกันไปยังประเทศฝ่ายโลกเสรีอื่น ๆ
คณะรัฐมนตรี ได้ลงมติอนุมัติหลักการให้ความช่วยเหลือทางทหารแก่รัฐบาลสาธารณรัฐเวียดนาม จัดตั้งหน่วยเฉพาะกิจขึ้น เรียกว่า กรมทหารอาสาสมัคร มีภารกิจในการรบเป็นหลัก และปฏิบัติการช่วยเหลือประชาชนเป็นรอง ถือว่าเป็นกองกำลังทหารไทยหน่วยแรก ที่ปฏิบัติการรบในเวียดนาม หลังจากที่กรมทหารอาสาสมัคร เดินทางไปปฏิบัติการรบในสาธารณรัฐเวียดนาม เป็นเวลา 1 ปี กองทัพบกได้ มอบให้คณะกรรมการพิจารณา เตรียมการส่งกำลังไปผลัดเปลี่ยน กรมทหารอาสาสมัคร และเพิ่มเป็น 1 กองพล
เมื่อวันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2511 จึง มีคำสั่งจัดตั้ง กองพลทหารอาสาสมัคร บรรจุมอบเป็นหน่วยขึ้นตรงกองทัพบก มีที่ตั้งปกติ ณ ค่ายกาญจนบุรี ตำบลลาดหญ้า อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี และไปปฏิบัติการรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม มีสมญานามเป็น ที่รู้จักกัน ในนามว่า กองพลเสือดำ

**หลังจากสิ้นสุด**
การมีส่วนร่วมของไทยในสงครามเวียดนามยังเสริมสร้างความสัมพันธ์กับสหรัฐ ตลอดระยะสงคราม สหรัฐเทความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจและการทหารรวมมูลค่า 1,100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ส่วนหน่วยงานเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศสหรัฐ (USAID) เทงบช่วยเหลืออีก 590 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ทั้งช่วยเศรษฐกิจไทยและจ่ายค่าเข้าร่วมสงครามของไทยโดยอ้อม ผู้ประกอบการไทยสร้างโรงแรม ร้านอาหารและบาร์เพื่อต้อนรับทหารอเมริกันที่ประจำการในประเทศ ทำให้เงินตราต่างประเทศไหลเข้าประเทศ เมื่อสงครามยุติ ประเทศไทยได้เก็บยุทธภัณฑ์และโครงสร้างพื้นฐานทั้งหมดที่อเมริกันเหลือไว้ให้ ซึ่งมีส่วนช่วยทำให้ชาติทันสมัย

**กำลังทหาร**
ประเทศไทยได้ส่งกำลังทหารทั้ง 3 เหล่าทัพ ร่วมทั้งหมด 38,173 นาย โดยแบ่งแยกดังนี้- กองบัญชาการกองกำลังทหารไทยในสาธารณรัฐเวียดนาม จำนวนทั้งหมด 1,055 นาย ทั้งหมด 5 ผลัด
** ผลัดที่ 1 : 40 นาย โดยมี พล.ต. ยศ เทพหัสดิน ณ อยุธยา เป็นผู้บัญชาการ
** ผลัดที่ 2 : 228 นาย โดยมี พล.ท. ฉลาด หิรัญศิริ เป็นผู้บัญชาการ
** ผลัดที่ 3 : 290 นาย โดยมี พล.ท. เชวง ยังเจริญ เป็นผู้บัญชาการ
** ผลัดที่ 4 : 289 นาย โดยมี พล.ท. เสริม ณ นคร เป็นผู้บัญชาการ
** ผลัดที่ 5 : 208 นาย โดยมี พล.ท. ทวิช บุญญาวัฒน์ เป็นผู้บัญชาการ- สำนักงานผู้ช่วยทูตฝ่ายทหาร ประจำสถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงไซ่ง่อน จำนวนทั้งหมด 38 นาย- กองทัพบก จำนวนทั้งหมด 35,959 นาย ดังนี้
** กรมทหารอาสาสมัคร จำนวน 2,207 นาย จำนวน 1 รุ่น
** กองพลทหารอาสาสมัคร จำนวน 33,752 นาย ทั้งหมด 3 ผลัด
*** ผลัดที่ 1 : 11,266 นาย โดยมี พล.ต. ทวี ดำรงหัด เป็นผู้บัญชาการ
*** ผลัดที่ 2 : 11,272 นาย โดยมี พล.ต. สวัสดิ์ มักการุณ เป็นผู้บัญชาการ
*** ผลัดที่ 3 : 11,214 นาย โดยมี พล.ต. เอื้อม จิรพงศ์ เป็นผู้บัญชาการ- กองทัพเรือ (หน่วยเรือซีฮอร์ส/Sea Horse Task Element) จำนวนทั้งหมด 876 นาย ลำละ 5 ชุด
** เรือหลวงพงัน : 756 นาย
** เรือ ต.12 : 120 นาย- กองทัพอากาศ (หน่วยบินวิคตอรี/Victory Wing Unit) จำนวนทั้งหมด 265 นาย ทั้งหมด 7 ชุด
หลังจากกองกำลังทหารไทยถอนกำลังออกไปทั้งหมด ในปี พ.ศ. 2515 กองบัญชาการทหารสูงสุดส่วนหน้า จึงได้ตั้งสำนักงานผู้แทนทหารไทยในสาธารณรัฐเวียดนาม (สน.ผทท.ไทย วน.) ขึ้น มีกำลังพล 38 คน โดยมี พ.อ. ชูวิทย์ ช.สรพงษ์ เป็นหัวหน้าสำนักงาน เดินทางไปปฏิบัติงานเมื่อ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2515 และรับมอบหน้าที่ในการติดต่อประสานงานกับกองกำลังฝ่ายโลกเสรี ที่ยังคงอยู่ในเวียดนามใต้
เมื่อปฏิบัติได้เกือบครบ 1 ปี สถานการณ์ในเวียดนามใต้เข้าสู่สภาพคับขันยิ่งขึ้น ทางกองบัญชาการทหารสูงสุด จึงได้มีคำสั่งให้ปิดสำนักงานแล้วส่งมอบงานการติดต่อประสานงานต่าง ๆ ให้กับสำนักงานผู้ช่วยทูตฝ่ายทหาร ประจำสถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงไซ่ง่อน และให้กำลังพลเดินทางกลับประเทศไทยเมื่อ 2 มีนาคม พ.ศ. 2516 เป็นการยุติการปฏิบัติการรบของทหารไทยในเวียดนามใต้ตั้งแต่นั้นมา

**ระเบียบภาพ**
ไฟล์:Cobra soldiers washing, October 1967.jpg|alt=|ทหารไทยขณะกำลังพักใน Nhon Trac เมื่อปี 2510
ไฟล์:Panther supply unload, January 1971.jpg|alt=|ทหารไทยขณะลำเลียงเสบียงจาก ฮ. UH-1D เมื่อปี 2511
ไฟล์:M113 flamethrower supports Queen's Cobra, November 1967.jpg|alt=|ทหารไทยกำลังปฏิบัติภารกิจบนยานลำเลียงพลหุ้มเกราะฉีดปืนไฟที่ Phouc Tho เมื่อปี 2510
ไฟล์:William B. Rosson Presents Meritorious Unit Citation to Thai Panther Division.jpg|พล.อ. เดวิลเลียม บี. รอสสัน ประดับเมอริโทเรียส ยูนิท คอมมันเดเชิน (ทหารบก) บนธงไชยเฉลิมพลของกองพลทหารอาสาสมัคร
ไฟล์:Members of Company A, Queens Cobra Regiment, Royal Thai Army, burn a VC hut.jpg|จงอางศึกเผากระท่อมของพวกเวียดกง ในปี พ.ศ. 2510

**ดูเพิ่ม**
 กรมทหารอาสาสมัคร- กองพลทหารอาสาสมัคร- เหตุปะทะชายแดนไทย–เวียดนาม- พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย

**อ้างอิง**

หมวดหมู่:สงครามเวียดนาม
หมวดหมู่:เหตุการณ์ในรัชกาลที่ 9
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับไทย
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ทางการทหารไทย–เวียดนาม
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์การทหารของไทย