ภาษาถิ่นเลออน

ภาษาถิ่นเลออน หรือ ภาษาเลออน (leonés; เลออน: llïonés, llionés; lleonés) เป็นศัพท์ที่ใช้เรียกกลุ่มวิธภาษาท้องถิ่นของภาษาอัสตูเรียส-เลออนที่พูดกันในจังหวัดเลออนและจังหวัดซาโมราของแคว้นกัสติยาและเลออน ประเทศสเปน และในพื้นที่ที่ติดต่อกันบางแห่งทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศโปรตุเกส
หลังจากที่รามอน เมเนนเดซ ปิดัล นักนิรุกติศาสตร์ชาวสเปน ตีพิมพ์งานค้นคว้าเรื่อง โซเบรเอลเดียเลกโตเลโอเนส ("ว่าด้วยภาษาถิ่นเลออน") เมื่อ ค.ศ. 1906 นั้น นักวิชาการบางคนก็เริ่มใช้ชื่อ เลออน เพื่อเรียกภาษาท้องถิ่นโดยรวมซึ่งมีขอบเขตการใช้ดั้งเดิมตั้งแต่แคว้นกันตาเบรียลงไปจนถึงแคว้นเอซเตรมาดูรา แม้ว่าปัจจุบันประชากรในแคว้นทั้งสองจะพูดภาษาถิ่นที่อยู่ในแนวต่อเนื่องที่เปลี่ยนผ่านไปสู่ภาษากัสติยาก็ตาม (เช่นเดียวกับที่เกิดกับวิธภาษาพูดดั้งเดิมในจังหวัดซาลามังกาของแคว้นกัสติยาและเลออน) ในอีกด้านหนึ่ง เนื่องจากการเรียกภาษากลุ่มนี้ว่า "ภาษาเลออน" ในแคว้นอัสตูเรียส และการเรียกภาษากลุ่มนี้ว่า "ภาษาอัสตูเรียส" ในแคว้นกัสติยาและเลออนนั้นไม่เป็นที่ยอมรับทางสังคมและการเมืองมากนัก ทุกวันนี้ นักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญจำนวนมากจึงเรียกภาษากลุ่มนี้โดยรวมว่า "ภาษาอัสตูเรียส-เลออน" แม้ว่าอีกส่วนหนึ่งยังคงเรียกภาษากลุ่มนี้ตามชื่อภูมิภาคหรือท้องถิ่นต่อไป เช่น ภาษาอัสตูเรียส ภาษา(ถิ่น)เลออน ภาษามีรังดา เป็นต้น
ภาษา(อัสตูเรียส-)เลออนเป็นภาษาหนึ่งที่สืบเชื้อสายมาจากภาษาละติน ได้รับการปลูกฝังเรื่อยมาในฐานะภาษาที่ใช้ทั้งในที่สาธารณะและในที่รโหฐานในดินแดนของราชอาณาจักรเลออน จนกระทั่งถูกแทนที่ด้วยภาษากัสติยาในการใช้งานสาธารณะหลังการรวมกันระหว่างราชอาณาจักรเลออนกับราชอาณาจักรกัสติยา จากนั้นขอบเขตการใช้งานภาษาเลออนก็ลดน้อยลงจนเหลือเพียงภาษาพูดที่ซึ่งภาษากัสติยาก็เข้ามามีบทบาทสำคัญเช่นกัน
หลังจากที่ถูกลดทอนความสำคัญลงไปเป็นเวลาหลายศตวรรษ การฟื้นฟูภาษาถิ่นเลออนก็เริ่มขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 และมาเป็นปึกแผ่นในคริสต์ศตวรรษที่ 20 โดยนักเขียนอย่างเอบา กอนซาเลซ เฟร์นันเดซ เป็นต้น และโดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 21 โดยบรรดานักเขียนรุ่นใหม่ร่วมด้วยงานศึกษาวิจัยทางภาษาศาสตร์สังคมต่าง ๆ ในเวลาเดียวกันกับที่สมาคมและสถาบันทางวัฒนธรรมหลายแห่งส่งเสริมการใช้และการแพร่กระจายภาษานี้ อย่างไรก็ตาม ในขณะที่ภาษาอัสตูเรียสได้รับการส่งเสริมจากฝ่ายบริหารและบทกฎหมายท้องถิ่นของแคว้นอัสตูเรียสและมีหน่วยงานวางระเบียบการใช้ภาษา (คือ บัณฑิตยสถานภาษาอัสตูเรียส) ภาษาถิ่นเลออนกลับยังไม่ได้รับการส่งเสริมหรือมีหน่วยงานวางระเบียบการใช้ภาษาอย่างเป็นทางการ

**อ้างอิง**

**แหล่งที่มา**
 García Gil, Hector. 2008.  Asturian-Leonese: linguistic, sociolinguistic, and legal aspects. Mercator legislation. Working Paper 25. Barcelona: CIEMEN.- González Riaño, Xosé Antón; García Arias, Xosé Lluis: "II Estudiu Sociollingüísticu de Lleón: Identidá, conciencia d'usu y actitúes llingüístiques de la población lleonesa". Academia de la Llingua Asturiana, 2008. 978-84-8168-448-3.- Linguasphere Register. 1999/2000 Edition. pp. 392. 1999.- López-Morales, H.: "Elementos leoneses en la lengua del teatro pastoril de los siglos XV y XVI". Actas del II Congreso Internacional de Hispanistas. Instituto Español de la Universidad de Nimega. Holanda. 1967.- Menéndez Pidal, R.: "El dialecto Leonés". Revista de Archivos, Bibliotecas y Museos, 14. 1906.- Pardo, Abel. "El Llïonés y las TICs". Mikroglottika Yearbook 2008. Págs 109-122. Peter Lang. Frankfurt am Main. 2008.- Staaff, Erik. : "Étude sur l'ancien dialecte léonais d'après les chartes du XIIIe siècle", Uppsala. 1907.

**อ่านเพิ่ม**
 Galmés de Fuentes, Álvaro; Catalán, Diego (1960). Trabajos sobre el dominio románico leonés. Editorial Gredos. 978-84-249-3436-1.- Gessner, Emil. «Das Altleonesische: Ein Beitrag zur Kenntnis des Altspanischen».- Hanssen, Friedrich Ludwig Christian (1896). Estudios sobre la conjugación Leonesa. Impr. Cervantes.- Hanssen, Friedrich Ludwig Christian (1910). «Los infinitivos leoneses del Poema de Alexandre». Bulletin Hispanique (12).- Krüger, Fritz. El dialecto de San Ciprián de Sanabria. Anejo IV de la RFE. Madrid.- Morala Rodríguez, Jose Ramón; González-Quevedo, Roberto; Herreras, José Carlos; Borrego, Julio; Egido, María Cristina (2009). El Leonés en el Siglo XXI (Un Romance Milenario ante el Reto de su Normalización). Instituto De La Lengua Castellano Y Leones. 978-84-936383-8-2.

**แหล่งข้อมูลอื่น**

เลออน
เลออน