Ad5-nCoV

Ad5-nCoV ซึ่งมียี่ห้อ Convidecia เป็นวัคซีนโควิด-19 ที่บริษัทยาชีวภาพจีน คือ แคนไซโนไบโอลอจิกส์ (CanSino Biologics) เป็นผู้พัฒนา
การพัฒนาได้เริ่มขึ้นต้นปี2020 โดยเข้าสู่การทดลองทางคลินิกระยะที่1 ในเดือนมีนาคม และระยะที่2 ในเดือนเมษายน
ในต้นเดือนสิงหาคม 2020 วัคซีนก็กำลังทดลองในระยะที่3 ในประเทศอาร์เจนตินา ชิลี เม็กซิโก ปากีสถาน รัสเซีย และซาอุดีอาระเบียโดยมีอาสาสมัครเกิน 40,000คน
มีการทดลองแบบทั้งให้สองโดส
และให้โดสเดียว
วัคซีนโควิด-19 นี้ใช้เวกเตอร์ไวรัสเหมือนกับวัคซีน AZD1222 ของบริษัทแอสตราเซเนกา (อังกฤษ) และ Gam-COVID-Vac ของ Gamaleya Research Institute of Epidemiology and Microbiology (รัสเซีย) ที่กำลังทดลองทางคลินิกระยะที่3 เช่นกัน
ในเดือนพฤศจิกายน แคนไซโนแจ้งว่า จะเริ่มวิเคราะห์ผลการทดลองระยะที่3 ในระหว่างเมื่อพบอาสาสมัครที่ติดเชื้อ 50คน

**งานวิจัยทางคลินิก**

**ระยะที่ 1-2**
ในวันที่17 มีนาคม 2020 ทีมนักวิจัยจากทั้งสถาบันชีวภาพ (Institute of Biotechnology), Academy of Military Medical Sciences และแคนไซโนไบโอลอจิกส์ได้ลงทะเบียนทำการทดลองทางคลินิกระยะที่1 สำหรับวัคซีนแคนดิเดตเพื่อตรวจความปลอดภัย
โดยทำกับอาสาสมัครมีสุขภาพดี 108คนในเมืองอู่ฮั่น
ในเดือนเมษายน วัคซีนก็เป็นแคนดิเดตวัคซีนโควิด-19 แรกที่เริ่มการทดลองทางคลินิกระยะที่2
โดยผลได้ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์ซึ่งมีการทบทวนโดยผู้รู้เสมอกันคือ เดอะแลนซิต ในวันที่20 กรกฎาคม 2020 โดยแสดงว่า วัคซีนก่อสารภูมิต้านทานแบบกำจัดฤทธิ์ (neutralizing antibody) และการตอบสนองของลิมโฟไซต์แบบ T cell ในอาสาสมัคร 508คน
ในเดือนกันยายน สารภูมิต้านทานในอาสาสมัครการทดลองระยะที่1 ก็ยังคงอยู่ในระดับสูงหลังจากได้ยาโดสแรก 6เดือน
ซึ่งอาจแสดงว่า วัคซีนมีผลป้องกันในระยะยาว แม้จะต้องดูผลการทดลองทางคลินิกระยะที่3 ก่อน
ในวันที่24 กันยายน บริษัทได้เริ่มการทดลองระยะ 2b กับอาสาสมัคร 481คนเพื่อประเมินความปลอดภัยและการตอบสนองของภูมิต้านทานต่อไวรัสสำหรับเด็กอายุ 6-17 ปี คนอายุ 56ปีและยิ่งกว่า
ในเดือนสิงหาคม สำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาแห่งชาติ (National Intellectual Property Administration) ได้ให้สิทธิบัตรโดยเป็นสิทธิบัตรวัคซีนโควิด-19 แรกของประเทศแก่บริษัท
ในเรื่องการร่วมมือกับประเทศแคนาดา ในวันที่16 พฤษภาคม 2020 นายกรัฐมนตรีแคนาดา จัสติน ทรูโด ได้ประกาศว่า กระทรวงสาธารณสุขแคนาดา (Health Canada) ได้อนุมัติให้ทำการทดลองวัคซีนในระยะที่2 โดยศูนย์วัคซีนวิทยาแคนาดา (Canadian Center for Vaccinology) จะเป็นผู้จัดทำ
ซึ่งถ้าทดลองสำเร็จ คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (National Research Council) ก็จะร่วมมือกับบริษัทเพื่อผลิตและแจกจำหน่ายวัคซีนในแคนาดา
โดยผู้อำนวยการของศูนย์วัคซีนวิทยาแคนาดาหวังว่า จะเริ่มการทดลองได้ภายในสองสัปดาห์
แต่ในเดือนสิงหาคม 2020 คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติก็เปิดเผยว่า เพราะจีนยังไม่อนุมัติให้ส่งวัคซีนไปยังแคนาดา การตกลงร่วมมือกันของบริษัทและศูนย์วัคซีนวิทยาแคนาดาจึงต้องเลิกล้มไป

**ระยะที่3**
ในเดือนสิงหาคม ประเทศซาอุดีอาระเบียยืนยันว่า จะเริ่มทำการทดลองวัคซีนระยะที่3 กับอาสาสมัคร 5,000คนในเมืองต่างๆ 3เมืองรวมทั้งรียาด อัดดัมมาม และมักกะฮ์
ในเดือนตุลาคม เม็กซิโกได้รับวัคซีนชุดแรกเพื่อการทดลองในระยะที่3 กับอาสาสมัคร 10,000-15,000 คน
ซึ่งเริ่มทำในเมืองต่างๆ 14เมืองตั้งแต่ต้นเดือนพฤศจิกายน
ในวันที่11 กันยายน บริษัท NPO Petrovax ในรัสเซียก็ได้เริ่มการทดลองระยะที่3 กับอาสาสมัคร 500คน
โดยบริษัทประกาศว่าจะทำเพิ่มกับอาสาสมัครอีก 8,000คน
ซึ่งรัฐบาลก็ได้อนุมัติในเดือนธันวาคม
ในวันที่15 กันยายน ปากีสถานเริ่มทำการทดลองระยะที่3 กับอาสาสมัคร 40,000คนโดยเป็นส่วนของงานทดลองที่ทำหลายศูนย์ทั่วโลก
โดยรัฐบาลได้ระบุว่า อาสาสมัคร 8,000-10,000 คนจะมาจากปากีสถาน
ในเดือนพฤศจิกายน ชิลีได้อนุมัติให้ทำการทดลองระยะที่3 กับอาสาสมัคร 5,200คน
แต่จะจะใช้วัคซีนแค่โดสเดียวโดยไม่เหมือนกับการทดลองระยะที่3 ก่อนๆ
ในเดือนพฤศจิกายน บริษัทแจ้งว่าจะวิเคราะห์ผลการทดลองระยะที่3 ในระหว่างเมื่อมีอาสาสมัคร 50คนติดโรค 
ในเดือนธันวาคม อาร์เจนตินาได้เริ่มการทดลองระยะที่3 ในศูนย์สุขภาพ 11แห่งในนครบัวโนสไอเรสและเมืองมาร์เดลปลาตา

**การทดลองฉีดวัคซีนในจมูก**
ในเดือนกันยายน แคนไซโนเริ่มการทดลองระยะที่1 ในจีนกับผู้ใหญ่อาสาสมัคร 144คนเพื่อตรวจสอบความปลอดภัยและการตอบสนองทางภูมิต้านทานของวัคซีนโดยจะให้เป็นยาฉีดทางจมูก เทียบกับวัคซีนโควิด-19 โดยมากที่ต้องฉีดเข้ากล้ามเนื้อ

**การผลิต**
ตามประธานบริหารบริษัท แคนไซโนจะผลิตวัคซีนจำนวน 100-200 ล้านโดสได้ต่อปีที่โรงงานซึ่งจะสร้างเสร็จในปี2021
ส่วนบริษัท Petrovax แจ้งว่า เมื่อได้อนุมัติในรัสเซียแล้ว จะผลิตวัคซีนเกิน 4 ล้านโดสต่อเดือนในปี2020 และ 10 ล้านโดสต่อเดือนในปี2021

**การอนุมัติให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน**
ในวันที่25 มิถุนายน ประเทศจีนอนุมัติให้ใช้วัคซีนสำหรับทหารจีนโดยจำกัดเพียงแค่หนึ่งปี
บริษัทแจ้งว่า "Ad5-nCoV ปัจจุบันยังจำกัดใช้เพื่อการทหารเท่านั้นโดยไม่สามารถขยายให้วัคซีนได้โดยไม่ได้อนุมัติ"
ในปลายเดือนธันวาคม มีรายงานว่า วัคซีนจะยื่นให้องค์กรควบคุมสุขภาพในเม็กซิโกคือ  Federal Commission for the Protection against Sanitary Risk  ตรวจทบทวนเพื่อการอนุมัติ

**การวางตลาดขายและการแจกจำหน่าย**
ในเดือนกันยายน บริษัทโซลูชั่นไบโอโลจิกส์ของประเทศมาเลเซียได้ใบอนุญาตให้ผลิตและขายวัคซีนได้ในประเทศ
ในเดือนตุลาคม อินโดนีเซียตกลงให้ให้แคนไซโนส่งวัควีน 100,000โดสในปี2020 และ 15-20 ล้านโดสในปี2021
ในเดือนธันวาคม รัฐมนตรีการต่างประเทศของเม็กซิโกเซ็นสัญญาให้บริษัทส่งวัคซีน 35 ล้านโดส

**ดูเพิ่ม**
 BBIBP-CorV- CoronaVac

**เชิงอรรถและอ้างอิง**
หมวดหมู่:การทดลองทางคลินิก
หมวดหมู่:วัคซีนโควิด-19