ตำบลเพนียด

เพนียด เป็นตำบลหนึ่งในอำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี อยู่ห่างจากที่ตั้งอำเภอโคกสำโรงไปทางทิศตะวันออกประมาณ 8 กิโลเมตร และห่างจากตัวจังหวัดลพบุรีประมาณ 63 กิโลเมตร

**ประวัติ**
ชุมชนเพนียดเป็นที่คล้องช้าง เดิมมีสระใหญ่อยู่สระหนึ่ง เรียกว่า สระพุน้ำไม่แห้ง อยู่ไม่ไกลจากภูเขาตะเภานัก ฝูงสัตว์ทั้งหลายจะพากันมากินน้ำที่พุนี้เป็นประจำรวมทั้งโขลงช้างด้วย ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชเสด็จมาประทับเมืองลพบุรี ได้ทรงทราบกิตติศัพท์ว่าเพนียดมีช้างป่ามากจึงเสด็จมาคล้องช้างที่นี่ โปรดให้สร้างเพนียดคล้องช้างขึ้นแต่ได้พุพังไปตามกาลเวลา พระองค์ทรงเหน็ดเหนื่อยจากการคล้องช้าง จึงได้บรรทมในสถานที่แห่งน้ำ ต่อมาสถานที่นั้นได้สร้างวัดขึ้นชื่อว่า วัดราชบรรทม และปัจจุบันคือวัดเพนียด
ชุมชนโบราณบ้านเพนียดตั้งอยู่ตรงหัวเขาสำเภาทางตะวันตกเฉียงใต้ เป็นชุมชนที่พัฒนาขึ้นในสมัยลพบุรี คือ ประมาณพุทธศตวรรษที่ 17 ลงมา ชุมชนปัจจุบันตั้งอยู่บนเนินดินที่เป็นชุมชนโบราณที่มีการสืบเนื่องมาจนถึงสมัยกรุงศรีอยุธยา ชุมชนนี้เป็นแหล่งหินทรายจากสันเขาสำเภาบริเวณที่พบโกลนพระพุทธรูปและกลีบขนุนของปราสาท ฐานรูปเคารพในบริเวณนี้ มากมายที่โขดเขาแห่งนี้ในวัดเพนียด ก็มีภาพสลักนูนตั้งบนผนังหินทรายเป็นพระพุทธรูปนั่งแบบลพบุรีหลายองค์และมีภาพสลักพระพุทธรูปนอนแบบอยุธยาบนเชิงเขา
ตำบลเพนียดเป็นตำบลเก่าแก่ในอำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี ในอดีตเป็นตำบลที่มีพื้นที่ขนาดใหญ่มาก ต่อมาทางราชการได้แบ่งพื้นที่การปกครองตำบลเพนียดออกมาตั้งเป็นตำบลต่าง ๆ ในพื้นที่ใกล้เคียง ประกอบไปด้วยบางส่วนของตำบลคลองเกตุ บางส่วนของตำบลเกาะแก้ว บางส่วนของตำบลสะแกราบ บางส่วนของตำบลดงมะรุม และตำบลวังเพลิง ปัจจุบันตำบลเพนียดมีพื้นที่ทั้งหมด 80.824 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 50,515.55 ไร่ มีองค์การบริหารส่วนตำบลเพนียดเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่
ทางราชการเห็นว่าตำบลเพนียดเป็นตำบลที่มีพื้นที่กว้างขวางมาก จึงได้แบ่งแยกตำบลออกเรื่อยมา ดังนี้- วันที่ 24 ตุลาคม 2504 ตั้งตำบลคลองเกตุ แยกออกจากตำบลเพนียดและตำบลโคกสำโรง ตั้งตำบลเกาะแก้ว แยกออกจากตำบลเพนียดและตำบลโคกสำโรง ตั้งตำบลสะแกราบ แยกออกจากตำบลเพนียดและตำบลสระโบสถ์- วันที่ 22 สิงหาคม 2515 ตั้งตำบลดงมะรุม แยกออกจากตำบลเพนียดและตำบลสระโบสถ์- วันที่ 7 ตุลาคม 2518 ตั้งตำบลวังเพลิง แยกออกจากตำบลเพนียด- วันที่ 12 สิงหาคม 2523 โอนพื้นที่หมู่ 7 บ้านดงหนาม (ในขณะนั้น) ของตำบลเพนียด ไปตั้งเป็นหมู่ 8 บ้านดงหนาม ของตำบลดงมะรุม- วันที่ 28 กรกฎาคม 2524 โอนพื้นที่หมู่ 6 บ้านดอนไชโย (ในขณะนั้น) ของตำบลเพนียด ไปตั้งเป็นหมู่ 6 บ้านดอนไชโย ของตำบลวังเพลิง และโอนพื้นที่หมู่ 6 บ้านหนองปล้อง (ในขณะนั้น) ของตำบลวังเพลิง ไปตั้งเป็นหมู่ 6 บ้านหนองปล้อง ของตำบลเพนียด
ตำบลเพนียดซึ่งมีสภาตำบลและมีหมู่บ้านเพนียดซึ่งเป็นชุมชนขนาดใหญ่มาตั้งแต่อดีตและแยกออกถึง 5 หมู่บ้าน ในวันที่ 20 มกราคม 2531 นิยม วรปัญญา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดลพบุรี ซึ่งได้ตั้งกระทู้ถามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เนื่องจากได้รับการร้องเรียนจากราษฎรตำบลเพนียดจำนวนมากว่า ขอให้กระทรวงมหาดไทยตั้งสุขาภิบาลเพนียด เนื่องจากตำบลเพนียดมีประชากรอยู่หนาแน่น เป็นหมู่บ้านขนาดใหญ่ สมควรที่จะยกฐานะเป็นสุขาภิบาล เพื่อให้มีการริเริ่มการปกครองตนเองในระบบท้องถิ่น ปกครองตนเองและพัฒนาหมู่บ้านเป็นแบบอย่างตามความต้องการของประชาชนในท้องถิ่น แต่ก็เป็นประเด็นที่ตกไป
จากนั้นสภาตำบลเพนียดจึงได้รับการจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลเพนียด ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2539 และมีผลในวันที่ 30 มกราคม ปีเดียวกัน เป็นต้นมา

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
ตำบลเพนียด ทรัพยากรธรรมชาติของพื้นที่ตำบลเพนียด โดยทั่วไปพื้นที่จะเป็นภูเขาหินทราย สลับกับที่ราบ และจะมีคลอง ลำธารสั้น ๆ ตัดผ่าน เหมาะแก่การทำไร่ และทำนา บางส่วน ซึ่งประชากรส่วนใหญ่อาศัยน้ำฝน เพื่อทำการเกษตร และทำการแกะสลักหินทรายเป็นรูปเครื่องใช้ต่าง ๆ และมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลสะแกราบ อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี- ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลวังเพลิง อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี- ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลดีลัง อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี- ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลคลองเกตุ อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี

**การปกครอง**
ตำบลเพนียดประกอบด้วยหมู่บ้านทั้งสิ้นจำนวน 10 หมู่บ้าน (ข้อมูลประชากรปี 2558)

**สถานที่สำคัญ**
สถานีตำรวจภูธรเพนียด
ด้วยกระทรวงมหาดไทยได้พิจารณาเห็นว่า ท้องที่ตำบลเพนียด อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี เป็นท้องที่ที่มีราษฎรหนาแน่น สมควรจะได้จัดตั้งสถานีตำรวจขึ้น เพื่อตรวจตราดูแลและรักษาความสงบเรียบร้อยให้แก่ประชาชนในท้องถิ่น จึงให้ตั้งสถานีตำรวจภูธรขึ้นที่ตำบลเพนียด อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี โดยมีชื่อเรียกว่า “สถานีตำรวจภูธรเพนียด” มีเขตอำนาจการรับผิดชอบและพื้นที่การปกครองในเขตพื้นที่ตำบลเพนียด ตำบลคลองเกตุ และตำบลสะแกราบ อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี และให้อยู่ในความปกครองของสถานีตำรวจภูธรโคกสำโรง อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี  ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยลงวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2511 โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม ปีเดียวกัน ปัจจุบันมีเขตอำนาจการรับผิดชอบและพื้นที่การปกครองในเขตพื้นที่ 4 ตำบล ได้แก่ ตำบลเพนียด ตำบลคลองเกตุ ตำบลดงมะรุม และตำบลสะแกราบ
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตลพบุรี
แผนระยะแผนพัฒนาการศึกษาฉบับที่ 8 (พ.ศ. 2540-2544) มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้รับอนุมัติให้จัดตั้ง "มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตลพบุรี" เพื่อสนับสนุนนโยบายขยายโอกาสอุดมศึกษา ไปสู่ภูมิภาคอย่างมีคุณภาพ ตามมติคณะรัฐมนตรี ครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2539
โดยก่อนหน้านั้น กล่าวคือ ในวันที่ 23-24 สิงหาคม 2539 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้จัดโครงการปลูกป่าถาวรเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว เนื่องในวโรกาสทรงครองราชย์ปีที่ 50 ในปี พ.ศ. 2539 ณ พื้นที่ของโครงการศึกษาเพื่อพัฒนาชนบทเกษตร อำเภอโคกเจริญ จังหวัด ลพบุรี อธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (ศาสตราจารย์ ดร.ธีระ สูตะบุตร) และคณะผู้บริหาร ได้ร่วมประชุมปรึกษาราชการกับผู้ว่าราชการจังหวัด ลพบุรี (นายมนุชญ์ วัฒนโกเมร) คณะผู้บริหารจังหวัดลพบุรีและผู้เกี่ยวข้องในการจัดหาพื้นที่ประมาณ 2,000 ไร่ ตามที่ทางจังหวัดลพบุรีเห็นว่า เหมาะสม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ยินดีจะดำเนินการจัดตั้งวิทยาเขตลพบุรี ในพื้นที่นั้น
จังหวัดลพบุรี โดยนายอำเภอโคกสำโรง (นายสมพงษ์ รัตนสัญญา) จึงได้ดำเนินการสำรวจ และเสนอพื้นที่ "ที่สาธารณประโยชน์หนองโสน" ตั้งอยู่ หมู่ที่ 1 ตำบลเพนียด อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี พื้นที่ประมาณ 1,876 ไร่ เป็นพื้นที่จัดตั้งวิทยาเขตลพบุรี
วันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและบริการวิชาการ (รองศาสตราจารย์ ดร.สุพจน์ เฟื่องฟูพงศ์) รองอธิการบดีฝ่ายพัฒนา (ศาสตราจารย์ ดร.ต่อกุล กาญจนาลัย) ประธานโครงการศึกษาเพื่อพัฒนาชนบทเกษตร (รองศาสตราจารย์ ดร.เดือน คำดี) และบุคลากรของ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง ได้เดินทางไปปรึกษาหารือกับผู้ว่าราชการจังหวัดลพบุรี ประธานหอการค้าจังหวัดลพบุรี นายอำเภอโคกสำโรง และเดินทางไปดูพื้นที่จัดตั้งวิทยาเขตลพบุรี ณ ที่สาธารณประโยชน์หนองโสน และได้รายงานให้อธิการบดีทราบ ซึ่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้พิจารณาแล้วเห็นสมควรจัดตั้งวิทยาเขตลพบุรีในพื้นที่ที่จังหวัดลพบุรี จัดหาให้นั้น
วัดราชบรรทม หรือวัดเพนียด
มีประวัติมาตั้งแต่สมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เมื่อครั้งเสด็จมาทรงคล้องช้างที่บริเวณเขาที่ตำบลเพนียดแห่งนี้ แล้วได้ประทับค้างแรมบริเวณหัวเขาดังกล่าว ต่อมาก็ได้สร้างวัด จึงให้ชื่อว่า วัดราชบรรทม เพื่อเป็นอนุสรณ์เมื่อครั้งสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เสด็จมาบรรทม ณ บริเวณวัดราชบรรทม ดังกล่าว

**อ้างอิง**
เพนียด
เพนียด
หมวดหมู่:อำเภอโคกสำโรง