ฮะซัน อัลบัศรี

อะบูซะอีด อัลฮะซัน อิบน์ อะบิลฮะซัน ยะซาร อัลบัศรี หรือ มักเรียกกันว่า ฮะซัน อัลบัศรี (Al-Ḥasan al-Baṣrī; 642 - 15 ตุลาคม 728) หรือในชื่อ ฮะซันแห่งบัศเราะฮ์ เป็นนักเผยแพร่ชาวมุสลิมยุคแรก, ผู้สมถะ, นักศาสนศาสตร์, นักตัฟซีร, นักปราชญ์ และผู้พิพากษา เกิดในอัลมะดีนะฮ์ ในปี 642

**ชีวประวัติ**
ฮะซันเกิดที่อัลมะดีนะฮ์ ในปีคริสตศักราช 642 แม่ของเขาชื่อ ค็อยเราะฮ์ เป็นสาวใช้ของหนึ่งในภรรยาของนบีมุฮัมมัดคือ อุมม์ ซะลามะฮ์ (เสียชีวิต 683) ในขณะที่พ่อของเขา เปโรซ เป็นทาสชาวเปอร์เซีย ที่มีพื้นเพมาจากภาคใต้ของอิรัก ตามที่มีรายงาน ฮะซันเติบโตในมะดีนะฮ์ ในช่วงชีวิตวัยเด็ก ก่อนที่ครอบครัวของเขาจะย้ายไปที่บัศเราะฮ์ หลังจากยุทธการที่ศิฟฟีน 
ชีวประวัติต่างๆ ที่ยังหลงเหลืออยู่ระบุว่า ครั้งหนึ่งฮะซันได้รับการเลี้ยงดูจากอุมม์ ซะลามะฮ์ และมารดาของเขาได้พาเขาไปหา เคาะลีฟะฮ์อุมัร (ค.ศ. 644) ซึ่งอุมัรได้อวยพรเขาด้วยคำดุอาอ์: "โอ้อัลลอฮ์! โปรดทำให้เขาหลักแหลมในเรื่องความศรัทธาและเป็นที่รักของคนทั้งมวล" เมื่อเขาเติบโตขึ้น ฮะซันเริ่มได้รับความชื่นชมอย่างกว้างขวางจากความสัตย์ซื่อที่แน่วแน่ต่อแบบอย่างของมุฮัมมัด แหล่งข้อมูลต่างๆ ในยุคแรกๆ ที่เกี่ยวกับชีวิตของฮะซันเล่าว่า เขามักจะศึกษาเรียนรู้แทบเท้าจากอะลี (เสียชีวิต 661) ในช่วงเวลานี้ ซึ่งกล่าวกันว่าเขาได้สอนฮะซันในขณะที่ยังเป็น "วัยรุ่น" 
เมื่อยังเป็นหนุ่ม ฮะซันเข้าร่วมในการพิชิตอิหร่านตะวันออก (ประมาณปี ค.ศ. 663) และทำงานเป็นพ่อค้าอัญมณี ก่อนที่จะละทิ้งธุรกิจและชีวิตทางการทหารเพื่อกลายเป็นผู้สมถะและนักวิชาการที่บริสุทธิ์ ในช่วงหลังนี้เองที่เขาเริ่มวิพากษ์วิจารณ์นโยบายของผู้ว่าการในอิรักอย่างเปิดเผย ถึงกับปลุกระดมผู้มีอำนาจจนถึงระดับที่เขาต้องหลบหนีเพื่อความปลอดภัยในชีวิตของเขาภายใต้การปกครองของอัลฮัจญาจญ์ ซึ่งได้โกรธแค้นฮะซัน มันเริ่มขึ้นเนื่องจากการประณามอย่างตรงไปตรงมาต่อการก่อตั้งวาซิฏในปี ค.ศ. 705 ฮะซันเสียชีวิตที่เมืองบัศเราะฮ์ในปี ค.ศ. 728 ขณะมีอายุได้แปดสิบหกปี ตามรายงานที่ยกมาโดย อัลกุชัยรี นักหะดีษในยุคกลาง (เสียชีวิต 1074) "ในคืนที่อัลฮะซัน อัลบัศรีเสียชีวิต ... คนในท้องถิ่น เห็นในความฝันว่าประตูสวรรค์เปิดออกและมีผู้ประกาศว่า: 'แท้จริงแล้ว อัลฮะซัน อัลบัศรี กำลังมาหาอัลลอฮ์ตะอาลส, ผู้ทรงพอพระทัยในตัวเขา'" 

**ลักษณะเฉพาะ**
ตามแหล่งประวัติศาสตร์ต่างๆ ว่ากันว่าฮะซันได้รับความชื่นชมจากคนรุ่นราวคราวเดียวกันในเรื่องรูปร่างหน้าตาที่หล่อเหลาของเขา ในเรื่องนี้ อิบน์ อัลก็อยยิม อัลเญาซียะฮ์ (เสียชีวิต 1350) กล่าวถึงรายงานเก่าแก่ซึ่งกล่าวว่า: "ผู้หญิงกลุ่มหนึ่งออกไปในวันอีด และออกไปดูผู้คน พวกนางถูกถามว่า 'ใครหล่อที่สุดที่เจ้าเห็นวันนี้?' พวกนางตอบว่า 'เป็นครูสวมผ้าโพกหัวสีดำ' พวกนางหมายถึง อัลฮะซัน อัลบัศรี" สำหรับบุคลิกของเขา มันเกี่ยวเนื่องกับการที่ฮะซันเป็นคนร้องไห้บ่อย คนรอบข้างพวกเขารู้ดี "เพราะน้ำตามากมายที่เขาหลั่งออกมาเพราะสำนึกผิดต่อบาปของเขา" รายงานหนึ่งเล่าว่าวันหนึ่งเขาร้องไห้อย่างหนักบนดาดฟ้าจนน้ำตาที่มากมายของเขาเริ่มไหลออกมา ผู้ที่ผ่านมาถามว่าน้ำนี่สะอาดไหม ฮะซันบอกชายที่อยู่เบื้องล่างทันที โดยบอกเขาว่า "ไม่ เพราะนี่คือน้ำตาของคนบาป" เช่นนี้ "เขาแนะนำให้ผู้ผ่านไปมาชำระร่างกายทันที" ในทำนองเดียวกัน กุชัยรี กล่าวถึงฮะซัน: "ไม่มีใครเห็นอัลฮะซัน อัลบัศรี โดยไม่คิดว่าเขาเพิ่งประสบกับโศกนาฏกรรมอันเลวร้าย" เกี่ยวกับรายงานเหล่านี้ นักวิชาการคนหนึ่งตั้งข้อสังเกตว่าเห็นได้ชัดว่าฮะซัน "มีความโศกเศร้าและความกลัวอย่างสุดซึ้งตามแบบฉบับของนักพรตในทุกศาสนา"

**การตอบรับ**
เกาะตาดะฮ์ อิบน์ ดิอามะฮ์ (ร.) กล่าวว่า “ข้าไม่นั่งกับนักฟิกฮ์ แต่ข้าเห็นความเหนือของอัลฮะซัน มากกว่าเขา”
ฮัฟศ์ อัดดูรี (ร.) กล่าวว่า “อัลฮะซันร้องไห้ และมีคนพูดกับเขาว่า: อะไรทำให้ท่านร้องไห้? เขากล่าวว่า ข้ากลัวว่าพรุ่งนี้พระองค์จะทรงโยนข้าเข้าไปในกองไฟและพระองค์จะทรงไม่สนใจ“
อิมามอัลเฆาะซาลี  (ร.) กล่าวว่า “อัลฮะซัน อัลบัศรีนั้น คล้ายกับวจนะของศาสดามากที่สุด และใกล้เคียงที่สุด เป็นคำชี้นำจากบรรดาเศาะฮาบะฮ์และเขาเป็นนักพูดที่ยอดเยี่ยม และสติปัญญาก็หลั่งไหลออกมาจากเขา”

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ศาสนาอิสลาม