อัลลาต

อัลลาต (translit=Al-Lāt, pron) บางครั้งสะกดเป็น อัลลาตุ และ อะลิลาต เป็นเทพีของศาสนาในอาระเบียก่อนการมาของอิสลามที่ถูกบูชากันทั้งคาบสมุทร โดยรวมไปถึงมักกะฮ์ ซึ่งเป็นที่ที่พระองค์ถูกบูชาร่วมกับมะนาตกับอัลอุซซา คำว่า อัลลาต หรือ เอลาตถูกใช้ไว้อิงถึงเทพีองค์อื่นในตะวันออกใกล้โบราณ โดยรวมไปถึงเทพีอะเชียระฮ์ 
ลัทธิของเธอแพร่หลายไปไกลถึงซีเรียp=114 พระองค์ถูกบูชาโดยชาวแนบาเทีย และมีความสัมพันธ์กับอัลอุซซา ที่ตั้งหลักของลัทธินี้อยู่ในแพลไมรากับฮัตรา ภาพลักษณ์ของพระองค์ดูคล้ายกับอะธีนาในประมวลเรื่องปรัมปรากรีกกับมิเนอร์วาในประมวลเรื่องปรัมปราโรมัน  
รายงานจากข้อมูลของอิสลาม เผ่าบนูษะกีฟในอัฏฏออิฟเป็นเผ่าที่ให้ความสำคัญกับพระองค์ ในธรรมเนียมอิสลาม การสักการะสิ้นสุดลงเมื่อวิหารของพระองค์ในอัฏฏออิฟถูกทำลายภายใต้คำสั่งของศาสดามุฮัมมัด

**ศัพทมูลวิทยาและพระนาม**
มีความเป็นไปได้ทางศัพทมูลวิทยาของพระนามอัลลาตอยู่ 2 แบบ ผู้รวบรวมพจนานุกรมชาวอาหรับยุคกลางกล่าวว่าคำนี้ได้มาจากคำกริยาว่า ลัตตา (ผสมหรือนวดอาหารจากข้าวบาร์เลย์) มันมีความสัมพันธ์กับ "รูปปั้นแห่งความอิจฉา" ที่ถูกกล่าวไว้ในหนังสือแห่งเอเสเคียล ซึ่งถูกสรุปไว้ในกิตาบอัลอัศนามของฮิชาม อิบน์ อัลกัลบี นักศัพทมูลวิทยาอีกกลุ่มกล่าวว่าอัลลาตเป็นรูปแบบเพศหญิงของอัลลอฮ์ (ก่อนการมาของอิสลาม) เธออาจเป็นที่รู้จักจาก อัล-อิลาต ของเฮอรอโดทัสที่กล่าวถึงพระองค์ว่า อะลิลาตp=112 
อัลลาตอยู่ในตำแหน่งเดียวกันของเทพีอะเชียระฮ์หรืออะธีราตp=31 โดยคำนี้คล้ายกันกับอิลาต ซึ่งเป็นพระนามพระมเหสีของเทพเซมิติกที่มีนามว่าเอลp=7, 8, 63ซึ่งตรงกับเทพีของชาวเมโสโปเตเมียที่มีนามว่าเอเรชกิกัล ซึ่งรู้จักกันในชื่อ อัลลาตุม และในคาร์เทจโบราณว่า อัลลาตุp=13

**การรับรอง**

**ก่อนการมาของอิสลาม**
อัลลาตถูกกล่าวเป็น อะลิลาต โดยเฮอรอโดทัส นักประวัติศาสตร์กรีกที่กล่าวในหนังสือ ฮิสโตรีส ในศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาลว่า:
รายงานจากเฮอรอโดทัส ชาวอาหรับโบราณศรัทธาต่อสองเทพเจ้า:
อัลลาตเป็นที่สักการะในอาระเบียตอนเหนือ แต่ในอาระเบียตอนใต้กลับไม่ได้รับความนิยม โดยมีแค่เครื่องรางสองอัน (อันหนึ่งเขียนว่า "ลาต"ส่วนอีกอันเขียนว่่า "ลาตัน") เป็นหลักฐานว่าเทพองค์นี้เคยมีผู้คนสักการะมาก่อน อย่างไรก็ตาม พระองค์ยังคงเป็นที่เคารพในชนเผ่าอาหรับที่อยู่แถวชายแดนเยเมน โดยพระองค์ถูกเรียกโดยชาวอาระเบียตะวันออกในพระนามว่า ตัยมัลลัตp=14–15 ซึ่งเป็นชื่อของชายจากเมืองญัรฮาอ์p=25
ชาวเกดาไรต์ที่เป็นสหภาพชนเผ่าในอาระเบีนตอนเหนือ อาจบูชาพระองค์p=63 ส่วนชาวแนบาเทียนกัับชาวฮัฎร์ก็บูชาพระองค์เช่นกันp=136 พระองค์มักถูกเรียกเป็น "เทพีที่ยิ่งใหญ่" ในจารึกภาษากรีกp=136 ชาวแนบาเทียนถือว่าอัลลาตเป็นพระมารดาของเทพเจ้า และบางครั้ง ความสัมพันธ์ทางพระราชพงศาวลีถือเป็นพระมเหสีของดุชาเราะฮ์ และบางครั้งเป็นพระมารดาของดุชาเราะฮ์p=114 จารึกอักษรนาบาทาเอียนกล่าวถึงพระองค์กับอัลอุซซาว่า "พธูแห่งดุชาเราะฮ์" 
ซากวิหารของวิหารแห่งอัลลาต, แพลไมรา, ซ๊เรีย|alt=
วิหารที่สร้างแก่อัลลาตในอิรอม ถูกสร้างโดยชนเผ่าอ๊าด p=255-258 อัลลาตถูกกล่าวเป็น "เทพีผู้สถิตในอิรอม" ในจารึกอักษรนาบาทาเอียนp=111 บางครั้งถูกกล่าวเป็น "เทพีที่สถิตในบุศรอ"p=111
อัลลาตมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับอัลอุซซา และในบางแคว้นของราชอาณาจักรแนบาเทีย ทั้งคู่ถือเป็นเทพีองค์เดียวกันp=114 จอห์น เอฟ. ฮีลีย์ (John F. Healey) เชื่อว่าอัลลาตกับอัลอุซซาว่าเป็นเทพีองค์เดียวกันp=114 ซูซาน โครน (Susan Krone) แนะนำว่าทั้งอัลลาตกับอัลอุซซาที่ผสมกันอยู่ในอาระเบียตอนกลางp=96
ในศตวรรษที่ 2 อัลลาตในแพลไมราเริ่มถูกวาดเป็นอะธีนา และถูกกล่าวเป็น "อะธีนา-อัลลาต"p=62  วาบัลลาธุส จักรพรรดิแพลไมรีน ที่มีพระนามถูกแปลงเป็นอักษรลาตินจาก วะฮ์บัลลาต ("ของขวัญจากอัลลาต") เริ่มใช้นาม อะธีโนโดรุส ในฐานะชื่อกรีกของพระองค์p=284

**ธรรมเนียมอิสลาม**
ในหลักฐานของศาสนาอิสลามได้กล่าวถึงอาระเบียก่อนการมาของอิสลาม อัลลาตถือเป็นหัวหน้าเทพีของเผ่าบนูษะกีฟp=14 พระองค์ถูกกล่าวว่าเป็นที่เลื่อมใสในอัฏฏออิฟ โดยพระองค์ถูกกล่าวเป็น อัรร็อบบะ ("สตรี"),p=9 และถูกรายงานว่ามีวิหารที่ตกแต่งด้วยเครื่องประดับและทรัพย์สินที่เป็นทองกับพลอยโมราp=46 โดยตัวพระองค์มีรูปร่างเป็นลูกบาศก์หินแกรนิตp=14 บริเวณรอบ ๆ วิหารจึงกลายเป็นที่ศักดิ์สิทธิ์ โดยห้ามตัดต้นไม้, ห้ามล่าสัตว์ และห้ามหลั่งเลือดในบริเวณนี้p=24
รายงานใน กิตาบ อัลอัศนาม ของฮิชาม อิบน์ อัลกัลบี วิหารของพระองค์อยู่ภายใต้การดูแลของบนูอัตตาบ อิบน์ มาลิก แห่งบนูษะกีฟp=14–15 ซึ่งถูกบูชาโดยชนเผ่าอาหรับอื่น ๆ โดยรวมไปถึงเผ่ากุเรช และตั้งชื่อลูกตามพระนามของเทพี เช่น ซัยด์ อัลลาต กับ ตัยม์ อัลลาตp=14–15 อัลลาตถูกกล่าวในกวีอาหรับก่อนการมาของอิสลาม เช่น อัลมุตะลัมมิส ของ อัมร์ อิบน์ ฮินด์:p=15
อัลลาตบนสิงโต โดยมีสตรีสององค์อยู่ข้าง ๆ ซึ่งอาจเป็นอัลอุซซากับมะนาต รูปปั้นนูนจากฮัฏร์ในศตวรรษที่ 2|alt=|303x303px
กวีที่เขียนโดยซัยด์ อิบน์ อัมร์ กล่าวถึงอัลลาต คู่กับอัลอุซซากับฮุบัลไว้ว่า:p=100
อัลลาตถูกกล่าวว่าเป็นพระธิดาของอัลลอฮ์ (ก่อนการมาของอิสลาม) คู่กับอัลอุซซากับมะนาตp=42p=110 รายงานจาก กิตาบ อัลอัศนาม ชาวกุเรชกล่าวคำสรรเสริญในขณะเดินวนรอบกะอ์บะฮ์ว่า:p=17
คำว่า เฆาะรอนีก ถูกแปลเป็น "สตรีที่ยกย่องที่สุด" โดยฟาริสใน กิตาบ อัลอัศนาม รุ่นแปลภาษาอังกฤษ แต่ได้เขียนหมายเหตุว่า "แปลตรงตัว: นกกระเรียนนูมีเดีย"p=17
รายงานจากธรรมเนียมของอิสลาม วิหารของอัลลาตที่อยู่ในอัฏฏออิฟถูกทำลายภายใตคำสั่งของศาสดามุฮัมมัด ในระหว่างการเดินทางของอบูซุฟยาน อิบน์ ฮัรบ์ ซึ่งเป็นปีเดียวกันกับสงครามตะบูกp=46 (ซึ่งเกิดในเดือนตุลาคม ค.ศ. 630)p=207 รายงานจาก กิตาบ อัลอัศนาม เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นหลังจากเผ่าบนูษะกีฟเข้ารับอิสลาม และวิหาร "ถูกเผาทำลาย"p=15

**อัลกุรอานกับอุบัติการณ์โองการชัยฏอน**
ในอัลกุรอาน พระองค์ถูกกล่าวพร้อมกับอัลอุซซาและมะนาตในซูเราะฮ์ที่ 53:19–22, โดยมีอยู่หลานรายงาน (ทั้งหมดไปยังรายงานของมุฮัมมัด อิบน์ กะอับ ซึ่งถูกลบออกไปสองรุ่นจากชีวประวัติของอิบน์อิสฮัก)p=165 ซึ่งรายงานว่า ในขณะที่มุฮัมมัดกำลังอ่านซูเราะฮ์อันนัจม์ในอายะฮ์ที่ว่า:
อิบลีสล่อให้ท่านไปอ่านประโยคอื่นแทนด้วย:p=165
เทวทูตญิบรีลตำหนิมุฮัมมัดในการอ่านประโยคนั้น และมีการประทานโองการใหม่ทับอันเก่าต่อด้วยคำว่า:p=166
นักวิชาการมุสลิมส่วนใหญ่ปฏิเสธอุบัติการณ์นี้ ตามหลักคำสอนเทววิทยาของ อิศมะฮ์ (ความผิดพลาดของศาสดา เช่น โองการที่ประทานแก่มุฮัมมัดด้วยข้อผิดพลาด) และเป็น อิสนาด (สายรายงาน) ระดับอ่อน 

**สัญลักษณ์**
alt=
ในอัฏฏออิฟ ภาพหลักของลัทธิตือลูกบาศก์หินp=14 บางครั้งมีสีขาวp=138 อัลวะกีดีกล่าวว่า 'เศียร' ของ อัรร็อบบะฮ์ เป็นหัวของมนุษย์หรือสัตว์ ถึงแม้ว่ายูเลียส เวลล์เฮาเซน (Julius Wellhausen) ปฏิเสธความคิดเห็นนี้ก็ตามp=138
ภาพพระองค์ของชาวแพลไมราตอนต้นมีรูปร่างเหมือนกับอะทาร์กะติส (ขณะนั่ง) และอัสตาร์ตี (ขณะยืน)p=61 สิงโตของอัลลาตที่เคยตั้งอยู่ที่วิหารมีรูปร่างของสิงโตกับกาเซลล์ โดยสิงโตแสดงถึงพระราชสวามีp=309 และกาเซลล์แสดงถึงความอ่อนโยนและความรักของอัลลาตp=70
อัลลาตมีความเกี่ยวข้องกับเทพีกรีก อะธีนา (และอีกนัยหนึ่ง เทพีโรมันคือมิเนอร์วา) ในแนบาเทีย, ฮัฎเราะฮ์ กับแพลไมราp=62 พระองค์สามารถเทียบได้กับเทพีบาบิโลน อิชตาร์ โดยทั้งคู่มีส่วนเหมือนกันที่ให้ทั้งความมั่งคั่ง, สงคราม และถูกนำไปเชื่อมโยงกับแอโฟรไดทีกับอะธีนา ความเหมือนกันของทั้งสองพระองค์คือสัญลักษณ์ สิงโต ดาวประกายพรึก และดวงจันทร์เสี้ยว

**ความสัมพันธ์กันในปัจจุบัน**
รูปปั้นสิงโตแห่งอัลลาตที่ตั้งไว้หน้าวิหารในแพลไมราถูกทำให้เสียหายโดยรัฐอิสลามอิรักและลิแวนต์ (ไอซิล) ในปีค.ศ. 2015 แต่มันได้รับการซ่อมแซมแล้ว2017 ปัจจุบันถูกจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติดามัสกัส แต่ในอนาคต มันอาจจะส่งคืนที่แพลไมราได้2017

**ดูเพิ่ม**
 รายพระนามเทพเจ้าในอาระเบียก่อนการมาของอิสลาม- ฮุบัล- มะนาต- โองการชัยฏอน- บนูษะกีฟ

**อ้างอิง**

**ข้อมูล**
isbn=978-90-04-06779-0
*citation|last=Berkey|first=Jonathan Porter|title=The Formation of Islam: Religion and Society in the Near East, 600-1800|url=https://books.google.com/books?id=mLV6lo4mvj0C&pg=PA42|year=2003|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-58813-3
*editor4-first=Raquel Martín
*editor4-first=Ch.
*translator2-first=Joel
*isbn=978-0-89236-715-3
*isbn=978-1-108-08233-4
*isbn=978-90-429-1778-1
*first3=Henner von
*isbn=978-1-139-42635-0
*isbn=978-90-04-10754-0
*isbn=978-1-134-64634-0
*publisher=Oxford University
*isbn=978-1-4381-0985-5
*translator-first=Nabih Amin
*url-status=dead
*isbn=978-90-04-12356-4
*citation|last=Monaghan|first=Patricia|title=Encyclopedia of Goddesses and Heroines|url=https://books.google.com/books?id=Cj5OAwAAQBAJ&pg=PA30|year=2014|publisher=New World Library|isbn=978-1-608-68218-8
*publisher=Kessinger Publishing Co
*isbn=978-0-7914-1875-8
*isbn=978-0-8028-0754-0- cite journal |last=Rabinowitz |first=Isaac |date=1956 |title=Aramaic Inscriptions of the Fifth Century B. C. E. from a North-Arab Shrine in Egypt |url=https://www.jstor.org/stable/542658 |journal=Journal of Near Eastern Studies |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago, United States |volume=15 |issue=1 |pages=1–9 |doi=10.1086/371302 |jstor=542658 |s2cid=161559065 |access-date=1 January 2023 - cite encyclopedia |title=South Arabia, Religions in Pre-Islamic |encyclopedia=Encyclopaedia of the Qurʾān |date=2005 |last=Robin |first=Christian Julien |author-link=:fr:Christian Robin |editor-last=McAuliffe |editor-first=Jane Dammen |editor-link=Jane Dammen McAuliffe |publisher=Brill Publishers |pages=84–94 |location=Leiden, Netherlands |url=https://archive.org/details/EncyclopaediaOfTheQuranVol5 |isbn=978-9-004-12356-4 |access-date=4 January 2022 
*isbn=978-0-87850-110-6
*isbn=978-1-136-81773-1
*isbn=9781136414374
*translator-first=Isma'il Qurban
*isbn=978-1-86064-508-2
*isbn=978-90-04-05987-0
*access-date=4 August 2021

**แหล่งข้อมูลอื่น**
access-date=2019-01-26
*access-date=2019-01-26
*url-status=dead
หมวดหมู่:เทพีอาหรับ
หมวดหมู่:ปีศาจในศาสนาอิสลาม
หมวดหมู่:เทพีแห่งธรณี
หมวดหมู่:เทพีแห่งความอุดมสมบูรณ์
หมวดหมู่:เทพปกรณัมตะวันออกกลาง
หมวดหมู่:เทพีแห่งสงคราม
หมวดหมู่:เทพีแห่งสันติภาพ