กองพลที่ 1 รักษาพระองค์

กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ เป็นหน่วยทหารราบของกองทัพบกไทย ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของกองทัพภาคที่ 1 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวก่อตั้งกองพลที่ 1 เมื่อ พ.ศ. 2448 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ กำหนดให้กองพลนี้เป็นหน่วยทหารรักษาพระองค์ เมื่อ พ.ศ. 2516
กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ ประกอบด้วย 1 กรมทหารราบ คือ กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ โดยกรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และกรมทหารราบที่ 11 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ถูกโอนย้ายไปสังกัดหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์

**ประวัติ**
จอมพล พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช องค์ผู้กราบบังคับทูลขอพระบรมราชานุญาต
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการจัดตั้งกองพลที่ 1 เมื่อ พ.ศ. 2448 ตามคำแนะนำของพระราชโอรส คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช ผู้บัญชาการกรมยุทธนาธิการ (เทียบเท่าตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก) กระทรวงกลาโหม พระองค์เจ้าจิรประวัติวรเดชมีพระประสงค์จะจัดโครงสร้างของกองทัพสยามตามแบบยุโรป ประกอบด้วย 10 กองพลเป็นอย่างน้อย เมื่อถึง พ.ศ. 2449 กองพลที่ 1 ได้เข้าประจำการโดยมีฐานที่มั่นอยู่ในกรุงเทพฯ ในปี พ.ศ. 2451 ได้มีการจัดระเบียบกองทัพอีกครั้ง โดยกองพลที่ 1 ประกอบด้วย 5 หน่วย (กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ กรมทหารราบที่ 2 มหาดเล็กรักษาพระองค์ (ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นกรมทหารราบที่ 11) กรมทหารม้าที่ 1 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 และกรมทหารช่างที่ 1) กองพลที่ 1 ได้รับหน้าที่ถวายความปลอดภัยพระมหากษัตริย์ ดูแลความสงบเรียบร้อยทั้งพระบรมมหาราชวัง พระนคร และลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาโดยรอบ

**หน่วยขึ้นตรง**
 กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (โอนย้าย) ตั้งกองบังคับการที่แขวงสามเสนใน เขตพญาไท แขวงรัชดาภิเษก เขตดินแดง กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ที่ 1 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งกองบังคับการที่แขวงสามเสนใน เขตพญาไท แขวงรัชดาภิเษก​ เขตดินแดง กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ที่ 1 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งกองบังคับการที่แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ที่ 1 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งกองบังคับการที่แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารราบที่ 4 กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ที่ 1 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งกองบังคับการที่แขวงสามเสนใน เขตพญาไท​ กรุงเทพมหานคร- กรมทหารราบที่ 11 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (โอนย้าย) ตั้งกองบังคับการที่แขวงอนุสาวรีย์ เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ที่ 11 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งกองบังคับการที่แขวงอนุสาวรีย์ เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ที่ 11 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งกองบังคับการที่แขวงอนุสาวรีย์ เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ที่ 11 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งกองบังคับการที่แขวงอนุสาวรีย์ เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร- กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ตั้งกองบังคับการที่ตำบลถนนใหญ่ อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ตั้งกองบังคับการที่ตำบลเขาสามยอด อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ตั้งกองบังคับการที่ตำบลถนนใหญ่ อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
** กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ตั้งกองบังคับการที่ตำบลเขาสามยอด อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี- กรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 1 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 11 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่ตำบลท่าแค อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 31 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่ค่ายพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ตำบลเขาพระงาม อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี- กองพันทหารม้าที่ 4 รักษาพระองค์ กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร- กองพันทหารช่างที่ 1 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่แขวงอนุสาวรีย์ เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร- กองพันทหารสื่อสารที่ 1 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่ถนนนางลิ้นจี่ แขวงทุ่งมหาเมฆ เขตสาทร กรุงเทพมหานคร- กองพันเสนารักษ์ที่ 1 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่ตำบลเขาสามยอด อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี- กองสรรพาวุธเบาที่ 1 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร- กองทหารพลาธิการที่ 1 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ ตั้งกองบังคับการที่แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร

**รายพระนามและรายนามผู้บัญชาการ**
หมายเหตุ ยศทหารเป็นยศขณะดำรงตำแหน่งตามประกาศสํานักนายกรัฐมนตรี

**ดูเพิ่ม**
 กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์- กองพลทหารราบที่ 4- กองพลทหารราบที่ 5- กองพลทหารราบที่ 7- กองพลทหารราบที่ 9- กองพลทหารราบที่ 15- ทหารรักษาพระองค์- พิธีถวายสัตย์ปฏิญาณตนและสวนสนามของทหารรักษาพระองค์- รายชื่อกลุ่มแยกในกองทัพไทย

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
ราบที่ 1
หมวดหมู่:หน่วยทหารในสังกัดกองทัพภาคที่ 1 
หมวดหมู่:หน่วยทหารราบในกองทัพบกไทย
1