วัฒนธรรมหินกวาง

หินกวาง (Deer stones) หรือ หินเรนเดียร์ (reindeer stones) หรือที่บางครั้งอรียก กลุ่มหินกวาง-คีรีกซูร์ (Deer stone-khirigsuur complex; DSKC) ควบคู่กับหมู่หลุมศพคีรีกซูร์p=183 เป็นหินเดี่ยวก้อนใหญ่แกะสลักด้วยสัญลักณ์ซึ่งพบได้ส่วนใหญ่ในไซบีเรียและมองโกเลีย ชื่อ "กวาง" ในที่นี้มาจากการแกะสลักรูปกวางบิน หินกวางมีความเกี่ยวพันกับสมัยยุคสัมฤทธิ์ตอนปลายในแง่ของวิถีชีวิตและเทคโนโลยีloc= Because deer stone art illustrates many features of the lives and technology of these late Bronze Age peoples...
หินกวางเป็นส่วนหนึ่งของธรรมเนียมทางจิตวิญญาณในการสร้างหลุมศพนูนด้วยหินที่พบในมองโกเลียและพื้นที่โดยรอบมาตั้งแต่ยุคสัมฤทธิ์ (ca. 3000–700 BCE) วัฒนธรรมมากมายที่มีขอบเขตอยู่ในบริเวณนี้ และล้วนมีส่วนสร้างอนุสรณ์จากหินขนาดใหญ่ เช่น อาฟานาซีเอโว, เชมูร์เชก, มูนค์คาอีร์คาน และ อูลานซูค วัฒนธรรมหินกวางมีอายุอยู่ระหว่าง 1200 ถึง 700 ปีก่อนคริสต์กาล และมีอยู่มาก่อนวัฒนธรรมแผ่นป้ายหลุมศพ2009 
ในมองโกเลีย หินกวางมักจะเกี่ยวเนื่องกันกับหลุมศพนูนคีรีกซูร์ และเป็นไปได้ว่ารวมกันเป็นส่วนหนึ่งของธรรมเนียมพิธีศพในระห่วาง 1200-700 ปีก่อนคริสต์กาลloc="Often accompanied by stone burial mounds with fenced perimeters and satellite mounds, deer stones and khirigsuurs are interlinked components of a single Late Bronze Age mortuary ceremonial system dating to ca. 1200-700 BC."

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 issn=0092-8674- Eric A. Powell - Mongolia (Archaeology magazine January/February 2006)- Jacobson, Esther, The Deer Goddess of Ancient Siberia BRILL, 1993  978-90-04-09628-8 - Masson, Vadim, History of Civilizations of Central Asia, Volume 1 Motilal Banarsidass Publ., 1999 9788120814073- Cremin, Aedeen, Archaeologica: The World's Most Significant Sites and Cultural Treasures frances lincoln ltd, 2007 978-0-7112-2822-1 p 236- History of Civilizations of Central Asia UNESCO, 1992  978-92-3-102719-2
*chapter=Deer Stones (pp.155–191)
*Magail Jérôme (2004).– Les « Pierres à cerfs » de Mongolie, cosmologie des pasteurs, chasseurs et guerriers des steppes du Ier millénaire avant notre ère. International Newsletter on Rock Art, Editor Dr Jean Clottes, n° 39, pp. 17–27. 1022-3282- Magail Jérôme (2005a).– Les « Pierres à cerfs » de Mongolie. Arts asiatiques, revue du Musée national des Arts asiatiques –Guimet date=2013-12-13 , n° 60, pp. 172-180. 0004-3958
*Magail Jérôme (2005b).– Les « pierres à cerfs » des vallées Hunuy et Tamir en Mongolie, Bulletin du Musée d’Anthropologie préhistorique de Monaco, Monaco, n° 45, pp. 41–56. 0544-7631- Magail Jérôme (2008).– Tsatsiin Ereg, site majeur du début du Ier millénaire en Mongolie. Bulletin du Musée d’Anthropologie préhistorique de Monaco date=2016-12-02 , 48, pp. 107-120. 0544-7631- url=https://www.researchgate.net/publication/342651041_Chariotry_and_Prone_Burials_Reassessing_Late_Shang_China's_Relationship_with_Its_Northern_Neighbours
*Savinov D.G. : Савинов Д. Г. (1994).- Оленные камни в культуре кочевников Евразии. Санкт-Петербург, 209 с.- chapter-url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/16344/anth_fitzhugh_german_symp_183-199.pdf- issn=0066-6939
*Volkov,V.V. (1995). - Chapter 20 Early Nomads of Mongolia in Nomads of the Eurasian Steppes in the Early Iron Age Edited by Davis-Kimball, J. et al. 1-885979-00-2
*issn=0003-598X
*Volkov V.V. : Волков В.В. (1981).- Оленные камни Монголии. Улан-Батор.
*Volkov V.V. : Волков В.В. (2002).- Оленные камни Монголии. Москва.