โมเฮนโจ-ดาโร

โมเฮนโจ-ดาโร (Mohenjo-daro, oʊ; ,  เนินของคนตาย; ) เป็นโบราณสถานในแคว้นสินธ์, ประเทศปากีสถาน ถูกสร้างประมาณ 2500 ปีก่อนคริสตกาล เป็นหนึ่งในที่อยู่อาศัยที่ใหญ่ที่สุดในอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุโบราณ และหนึ่งในเมืองยุคแรกสุดของโลก คู่กับอารยธรรมอียิปต์โบราณ, เมโสโปเตเมีย, ไมนอส และการัล เมื่ออารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุสิ้นสุดลง โมเฮนโจ-ดาโร ก็ถูกทิ้งไปในศตวรรษที่ 19 ก่อนคริสตกาล และไม่มีใครพบอีกเลยจนกระทั่งคริสตทศวรรษที่ 1920 และกลายเป็นแหล่งมรดกโลกของยูเนสโกใน ค.ศ. 1980 ปัจจุบัน บริเวณมีความเสี่ยงจากการสึกกร่อนและการบูรณะที่ไม่ถูกต้อง

**ศัพทมูลวิทยา**
ไม่มีใครทราบถึงชื่อเดิมของเมือง จากการวิเคราะห์ตราของโมเฮนโจ-ดาโร อิราวตัม มหาเทวัน (Iravatham Mahadevan) คาดการณ์ว่า ชื่อเก่าของเมืองนี้คือ กุกกุตารมะ (Kukkuṭārma "เมือง -รมะ ของไก่ตัวผู้ กุกกุตะ"). การแข่งไก่ชน อาจเป็นพิธีกรรมทางศาสนาของเมือง ซึ่งเต็มไปด้วยไก่ที่ใช้ในทางศาสนามากกว่าอาหาร โมเฮนโจ-ดาโรอาจเป็นจุดกระจายของการเลี้ยงไก่บ้านทั่วโลก
ชื่อปัจจุบันของโมเฮนโจ-ดาโรมาจากการตีความหลายแบบ เช่น "เนินของคนตาย" ในภาษาสินธี และ "เนินของโมฮัน" (โมฮันคือพระกฤษณะ).

**ที่ตั้ง**
ไฟล์:IVC-major-sites-2.jpg|thumb|right|250px|ที่ตั้งสถานที่สำคัญและสันนิษฐานของอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ รวมไปถึงที่ตั้งของโมเฮนโจ-ดาโร
โมเฮนโจ-ดาโร ตั้งอยู่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำสินธุ ในอำเภอลาร์กานะฮ์, แคว้นสิทธ์, ประเทศปากีสถาน ซึ่งอยู่ตรงกลางระหว่างแม่น้ำสินธุกับแม่น้ำฆักการ์-ฮักรา (Ghaggar-Hakra River) ตัวเมืองตั้งอยู่ในที่ราบน้ำท่วมถึงของลุ่มแม่น้ำสินธุ ห่างจากเมืองลาร์กานะฮ์ไปประมาณ mi บริเวณสันเขาเคนเป็นที่โดดเด่นในอดีต เพราะสามารถป้องกันเมืองจากน้ำท่วม แต่หลังจากท่วมหลายครั้ง ทำให้สันเขาส่วนใหญ่จมลงไปในชั้นตะกอน แม่น้ำสินธุยังคงไหลในฝั่งตะวันออกของบริเวณนี้ แต่ทางที่แม่น้ำฆักการ์-ฮักราไหลผ่านในฝั่งตะวันตก ปัจจุบันแห้งสนิท

**ประวัติ**
โมเฮนโจ-ดาโรถูกสร้างในศตวรรษที่ 26 ก่อนคริสตกาล โดยเป็นหนึ่งในเมืองที่ใหญ่ที่สุดในอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุโบราณ ที่รู้จักกันในชื่อ อารยธรรมฮารัปปา ซึ่งพัฒนาประมาณ 3,000 ปีก่อนคริสตกาล ในช่วงสูงสุด อารยธรรมสินธุขยายไปไกลทั่วปากีสถานและอินเดีย โดยฝั่งตะวันตกถึงชายแดนประเทศอิหร่าน ทางใต้ถึงรัฐคุชราตของอินเดีย และทางเหนือถึงด่านนอกที่แบกเตรีย ที่มีใจกลางเมืองที่สำคัญอยู่ที่ฮารัปปา, โมเฮนโจ-ดาโร, โลธาล, คาลิบันกาน, โธฬาวีรา (Dholavira) และราคิการ์ฮี (Rakhigarhi) โมเฮนโจ-ดาโรเป็นเมืองที่พัฒนาที่สุดในเวลานั้น เพราะมีระบบวิศวกรรมโยธาและการผังเมืองที่ซับซ้อน เมื่ออารยธรรมสินธุล่มสลายประมาณ 1900 ปีก่อนคริสตกาล โมเฮนโจ-ดาโรก็ถูกทิ้งไป
นักโบราณคดีบางคนเชื่อว่า น้ำท่วมครั้งสุดท้ายทำให้ตัวเมืองจมลงไปในโคลน เป็นสาเหตุให้ต้องทิ้งเมืองไป

**ภูมิอากาศ**
โมเฮนโจ-ดาโร มีภูมิอากาศแบบทะเลทรายเขตร้อน (การแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิพเพิน BWh) ที่มีฤดูร้อนสูงมากและมีฤดูหนาวอ่อน ๆ อุณหภูมิสูงสุดเท่าที่มีการบันทึกอยู่ที่ °F และอุณหภูมิที่ต่ำที่สุดเท่าที่มีการบันทึกคือ °F บริเวณนี้ไม่ค่อยมีฝน แต่จะมีในช่วงฤดูมรสุม (กรกฎาคม–กันยายน) ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีของโมเฮนโจ-ดาโร อยู่ที่ 100.1 มม. และมักเกิดในฤดูมรสุม ใน ค.ศ. 1994 มีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีสูงสุดอยู่ที่ 413.1 มม. และใน ค.ศ. 1987 มีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีน้อยสุดอยู่ที่ 10 มม. 

**ดูเพิ่ม**
 รายชื่อป้อมในประเทศปากีสถาน- รายชื่อที่ตั้งของอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ- รายชื่อพิพิธภัณฑ์ในประเทศปากีสถาน- รายชื่อแหล่งมรดกโลกในประเทศปากีสถาน- เมฮ์การ์ฮ (Mehrgarh)

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 Chaudhury, N. C.  Mohenjo-Daro and the Civilization of Ancient India with References to Agriculture. Calcutta: W. Newman & Co, 1937.- Mackay, E. J. H., ed. (1937). Further Excavations At Mohenjo-daro: Being an official account of Archaeological Excavations at Mohenjo-Daro carried out by the Government of India between the years 1927 and 1931.
**  Volume I
**  Volume II- Marshall, John Hubert, ed. (1931). Mohenjo-Daro and the Indus Civilization: Being an official account of Archaeological Excavations at Mohenjo-Daro carried out by the Government of India between the years 1922 and 1927. Arthur Probsthain
**  Volume I
**   Volume II
**  Volume III- McIntosh, Jane (2008). The Ancient Indus Valley: New Perspectives. ABC-CLIO, 2008. 978-1-57607-907-2

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Official website of Mohenjodaro-  UNESCO World Heritage Sites-  103 Slide Tour and Essay on Mohenjo-daro by Dr. J.M. Kenoyer
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ของแคว้นสินธ์
หมวดหมู่:สถานที่มีประชากรก่อตั้งในสหัสวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล
หมวดหมู่:อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ
หมวดหมู่:ที่ตั้งของอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ
หมวดหมู่:โบราณสถานในประเทศปากีสถาน
หมวดหมู่:ยุคทองแดงในทวีปเอเชีย
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์โบราณของประเทศปากีสถาน
หมวดหมู่:อำเภอลาร์กานะฮ์
หมวดหมู่:ซากปรักหักพังในประเทศปากีสถาน
หมวดหมู่:สถานที่ที่มีประชากรในประเทศปากีสถาน
หมวดหมู่:สถานที่ท่องเที่ยวในแคว้นสินธ์
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในแคว้นสินธ์
หมวดหมู่:การก่อตั้งในศตวรรษที่ 26 ก่อนคริสตกาล
หมวดหมู่:การทำลายในสหัสวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในประเทศปากีสถาน