หมายเลขประจำตัวรถ

ไฟล์:Framenummer voorbeeld.jpg|thumb|VIN บนโมเพดจีน
ไฟล์:1996 Porsche 911 993 GT2 - Flickr - The Car Spy (3).jpg|thumb|VIN บนรถพอร์เชอ 993 จีที2 ปี 1996
VIN มองเห็นได้จากกระจกหน้ารถ
VIN ที่บันทึกไว้ในใบอนุญาตยานยนต์ของจีน
หมายเลขประจำตัวรถ (Vehicle identification number; (VIN)) (เรียกอีกอย่างว่า หมายเลขตัวถัง หรือ หมายเลขเฟรม) เป็นรหัสเฉพาะซึ่งรวมถึงหมายเลขประจำเครื่องที่อุตสาหกรรมยานยนต์ใช้เพื่อระบุยานยนต์แต่ละคัน, รถลากจูง, รถจักรยานยนต์, สกู๊ตเตอร์ และโมเพด ตามที่กำหนดโดยองค์กรระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐานในมาตรฐาน ISO 3779 (เนื้อหาและโครงสร้าง) และ ISO 4030 (ตำแหน่งและเอกสารแนบ)
VIN ถูกใช้ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2497 ในสหรัฐ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2497 ถึง 2524 ไม่มีมาตรฐานที่ยอมรับสำหรับตัวเลขเหล่านี้ ดังนั้นผู้ผลิตหลายรายจึงใช้รูปแบบที่แตกต่างกัน
ในปี พ.ศ. 2497 ตามคำร้องขอของรัฐบาลสหรัฐ ผู้ผลิตรถยนต์ในสหรัฐและสมาคมผู้ผลิตยานยนต์ได้มีส่วนร่วมในการสร้างระบบหมายเลขประจำตัวรถที่เป็นมาตรฐานใหม่ซึ่งมีชื่อว่า  Vehicle Identification Number date=2021-03-07  (VIN) โดยมีการตกลงกันตามลำดับตัวเลขและตัวถังแบบปกปิดของเครื่องหมาย VIN นี้ จนถึงเวลานั้น รัฐใช้หมายเลขเครื่องยนต์ในการลงทะเบียนและตั้งชื่อรถยนต์และรถบรรทุกซึ่งกลายเป็นปัญหาหากมีการเปลี่ยนเครื่องยนต์ซึ่งเป็นเรื่องธรรมดาในเวลานั้น
ในปี พ.ศ. 2524 องค์การบริหารความปลอดภัยการจราจรบนทางหลวงแห่งชาติของสหรัฐได้กำหนดรูปแบบมาตรฐาน จำเป็นต้องใช้รถที่ขายบนถนนทั้งหมดต้องมี VIN 17 ตัวอักษรซึ่งไม่มีตัวอักษร O (o), I (i) และ Q (q) (เพื่อหลีกเลี่ยงความสับสนกับตัวเลข 0, 1 และ 9)
มีบริการตรวจสอบประวัติรถยนต์ในหลายประเทศที่ช่วยให้ผู้ที่ต้องการซื้อรถสามารถใช้ VIN เพื่อตรวจสอบว่ารถคันนั้นมีตำหนิหรือถูกตัดบัญชีหรือไม่

**ประวัติ**
หมายเลข VIN ถูกใช้ครั้งแรกในปี 1954 ในสหรัฐอเมริกา ในช่วงปี 1954 ถึง 1981 ไม่มีมาตรฐานที่เป็นที่ยอมรับสำหรับหมายเลขเหล่านี้ ทำให้ผู้ผลิตแต่ละรายและแม้แต่แผนกภายในผู้ผลิตเองใช้รูปแบบที่แตกต่างกันออกไป ภายในปี 1966 บริษัท GM ได้ใช้หมายเลข VIN แบบ 13 หลัก และในปี 1972 ได้มาตรฐานรูปแบบ VIN ทั่วทั้งบริษัท
ในปี 1981 หน่วยงานบริหารความปลอดภัยบนทางหลวงแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา ได้ทำให้รูปแบบของ VIN เป็นมาตรฐาน โดยกำหนดให้ยานพาหนะทุกชนิดที่วิ่งบนถนนในสหรัฐฯ ที่ขายต้องมีหมายเลข VIN 17 หลัก ซึ่งไม่รวมตัวอักษร O (o), I (i) และ Q (q) เพื่อหลีกเลี่ยงความสับสนกับตัวเลข 0, 1 และ 9
หลังจากที่มีการแนะนำมาตรฐาน ISO ผู้ผลิตที่ผลิตยานพาหนะสำหรับตลาดอเมริกาก็ได้ปรับใช้มาตรฐานนี้อย่างรวดเร็ว โดย ISO ได้แนะนำแนวทางในการใช้มาตรฐาน VIN และโครงสร้างของมัน และหมายเลข VIN ยังถูกใช้ในยุโรปด้วยเช่นกัน อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่ถูกบรรจุใน VIN ได้รับการแนะนำอย่างค่อยเป็นค่อยไป ตัวอย่างเช่น Volkswagen เริ่มเข้ารหัสข้อมูลจำนวนมากขึ้นในช่วงปี 1995–1997 และเริ่มใช้ตัวเลขควบคุม (Control Digit) ในช่วงปี 2009–2015 สำหรับรุ่นที่ถูกเลือกในกลุ่ม ในยานพาหนะของยุโรปสามารถพบตัวเลขควบคุม VIN ได้ใน Audi A1 เป็นต้น

**ประเภท**
มีมาตรฐานอย่างน้อยสี่มาตรฐานที่แข่งขันกันในการคำนวณหมายเลข VIN- FMVSS 115, ส่วนที่ 565: ใช้ในสหรัฐอเมริกาและแคนาดา- ISO 3779: ใช้ในยุโรปและอีกหลายส่วนของโลก- SAE J853: คล้ายกับมาตรฐาน ISO อย่างมาก- ADR 61/2: ใช้ในออสเตรเลีย โดยอ้างอิงถึง ISO 3779 และ 3780

**องค์ประกอบ**
หมายเลข VIN สมัยใหม่อ้างอิงจากสองมาตรฐานที่เกี่ยวข้องซึ่งออกโดย องค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐาน (ISO) ในปี 1979 และ 1980 ได้แก่ ISO 3779 และ ISO 3780, โดยมีการปรับใช้มาตรฐาน ISO เหล่านี้ให้เข้ากันใน สหภาพยุโรป และ สหรัฐอเมริกา ในรูปแบบที่แตกต่างกันเล็กน้อย
หมายเลข VIN ประกอบด้วยส่วนต่าง ๆ ดังนี้:
หมายเลข VIN ในโครงสร้างของรถแพลตฟอร์ม GM-T ข้างที่นั่งผู้โดยสาร

**รหัสผู้ผลิต (World manufacturer identifier)**
สามอักขระแรกจะระบุผู้ผลิตรถยนต์โดยเฉพาะผ่านทางรหัสผู้ผลิต (World Manufacturer Identifier หรือ WMI) ผู้ผลิตที่ผลิตรถน้อยกว่า 1,000 คันต่อปีจะใช้หมายเลข 9 ในตำแหน่งที่สาม และใช้ตำแหน่งที่ 12, 13 และ 14 ของ VIN เพื่อระบุตัวรถเพิ่มเติม บางผู้ผลิตใช้ตัวอักษรที่สามเป็นรหัสสำหรับหมวดหมู่ของรถ (เช่น รถบัสหรือรถบรรทุก) หรือเป็นการแบ่งแยกภายในบริษัทผู้ผลิต ตัวอย่างเช่น ใน 1G (ที่ถูกกำหนดให้ General Motors ในสหรัฐอเมริกา), 1G1 แทนรถยนต์โดยสารของ Chevrolet; 1G2 แทนรถยนต์โดยสารของ Pontiac; และ 1GC แทนรถบรรทุกของ Chevrolet
รหัส WMI จัดสรรให้โดย Society of Automotive Engineers (SAE) ในสหรัฐอเมริกา
อักขระตัวแรกของ WMI โดยทั่วไปจะระบุภูมิภาคที่ผู้ผลิตตั้งอยู่ อย่างไรก็ตามก็มีข้อยกเว้นบางประการ เช่น รหัส WMI 7SA ถูกจัดสรรให้ Tesla Inc. ในสหรัฐอเมริกาในปี 2021 ในการปฏิบัติ รหัสนี้จะแบ่งแยกตามประเทศที่ผลิตรถ ถึงแม้ในยุโรปจะเป็นประเทศที่มีสำนักงานภูมิภาคเป็นผู้จัดสรรรหัสให้กับรถทุกคันที่ผลิตในภูมิภาคนั้น (ตัวอย่าง: รถ Opel/Vauxhall ไม่ว่าจะผลิตในเยอรมนี สเปน สหราชอาณาจักร หรือโปแลนด์ จะมีรหัส WMI เป็น W0L เนื่องจาก Adam Opel AG ตั้งอยู่ที่เมือง Rüsselsheim ประเทศเยอรมนี)
ในโนเมนคลาทัวร์ด้านล่าง ให้สมมติว่าตัวอักษรมาก่อนตัวเลข และเลขศูนย์เป็นตัวเลขสุดท้าย ตัวอย่างเช่น 8X–82 แทนช่วง 8X, 8Y, 8Z, 81, 82 ยกเว้น 80

**การคำนวณหลักตรวจสอบ**

**การสแกน VIN**

**รายการรหัสผู้ผลิตโลก**

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:เทคโนโลยียานยนต์
หมวดหมู่:รหัสประเทศ