-สถาน

ไฟล์:"-stan" regions (orthographic projection).svg|thumb|400x400px|ประเทศที่มีชื่อลงท้ายด้วย -สถาน
-สถาน (translit=หลังสระคือ stân; หลังพยัญชนะคือ estân หรือ istân) เป็นหน่วยคำเติมท้ายที่มีความหมายในภาษาเปอร์เซียว่า "ที่ที่เต็มไปด้วย" หรือ "ที่ที่มีสิ่งใด ๆ มากมาย" ปรากฏในชื่อของภูมิภาคต่าง ๆ ในอิหร่าน, อัฟกานิสถาน และเอเชียกลางและใต้ รวมทั้งในคอเคซัสและรัสเซีย

**ศัพทมูลวิทยาและคำร่วมเชื้อสาย**
หน่วยคำเติมท้าย -สถาน พอจะเทียบเคียงได้กับหน่วยคำเติมท้าย -แลนด์ ซึ่งปรากฏในชื่อของประเทศและสถานที่หลายแห่ง หน่วยคำเติมท้าย -สถาน ยังมีที่ใช้ทั่วไป เช่น รีเกสถาน (ریگستان) "ที่แห่งทราย, ทะเลทราย"; โกเลสถาน (گلستان) "ที่แห่งดอกไม้, สวน"; กูเรสถาน (گورستان) "หลุมฝังศพ, สุสาน"; ฮินดูสถาน (هندوستان)  "ดินแดนของชาวฮินดู" (ประเทศอินเดีย) ในภาษาเปอร์เซีย
แต่เดิมหน่วยคำ สถาน เป็นคำนามอิสระ ต่อมาได้พัฒนาไปเป็นหน่วยคำเติมท้ายโดยเป็นผลมาจากการปรากฏบ่อยครั้งในส่วนท้ายของนามประสม หน่วยคำนี้มีต้นกำเนิดจากกลุ่มภาษาอินโด-อิเรเนียนและย้อนไปได้ถึงตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน โดยเป็นคำร่วมเชื้อสายกับคำว่า สถาน (स्थान, IPA|sa|stʰaːnɐ) ในภาษาสันสกฤต (แปลว่า "การยืน" ซึ่งต่อมามีขอบเขตความหมายกว้างออกไป เช่น "สถานที่, ที่ตั้ง; ถิ่นที่อยู่, ที่อาศัย") และสืบเนื่องมาจาก *sthāna- ในภาษาอินโด-อิเรเนียนดั้งเดิม

**ประเทศ**
อัฟกานิสถาน
*คาซัคสถาน
*คีร์กีซสถาน
*ปากีสถาน
*ทาจิกิสถาน
*เติร์กเมนิสถาน
*อุซเบกิสถาน
นอกจากนี้ ชื่อประเทศอาร์มีเนียในภาษาของตนเองคือ ฮายาสถาน (Hayastan) โดย ฮายา- มาจากคำว่าฮัยก์ บิดาผู้ก่อตั้งชาติอาร์มีเนีย
ในสมัยสหภาพโซเวียต ชาติเหล่านี้บางชาติยังเป็นที่รู้จักในชื่อที่มีหน่วยคำเติมท้าย -ia เช่น เติร์กเมนิสถาน (Turkmenistan) บ่อยครั้งเรียกว่า เติร์กเมเนีย (Turkmenia), คีร์กีซสถาน (Kyrgyzstan) บ่อยครั้งเรียกว่า เคอร์กิเซีย (Kirghizia) และแม้แต่ อุซเบกิสถาน (Uzbekistan) บางครั้งก็เรียกว่า อุซเบเกีย (Uzbekia)

**ชื่อประเทศในภาษาต่าง ๆ**

**เขตการปกครอง**
 ในประเทศอิหร่าน: จังหวัดโกเลสถาน, จังหวัดเคอร์ดิสถาน, จังหวัดฆูเซสถาน, จังหวัดซีสถานและบาโลชิสถาน, จังหวัดโลเรสถาน- ในประเทศปากีสถาน: แคว้นบาโลชิสถาน, กิลกิต-บัลติสถาน- ในประเทศรัสเซีย: สาธารณรัฐดาเกสถาน, สาธารณรัฐตาตาร์สถาน, สาธารณรัฐบัชคอร์โตสถาน- ในประเทศอาเซอร์ไบจาน: อำเภอโกบุสถาน, เมืองโกบุสถาน- ในประเทศคาซัคสถาน: แคว้นเตอร์กิสถาน, เมืองเตอร์กิสถาน- ในประเทศอุซเบกิสถาน: สาธารณรัฐการากัลปักสถาน- ในประเทศอิรัก: ภูมิภาคเคอร์ดิสถาน- ในประเทศอัฟกานิสถาน: จังหวัดนูริสถาน

**พื้นที่**
 โชลิสถาน ทะเลทรายในแคว้นปัญจาบ ประเทศปากีสถาน - เตอร์กิสถานของรัสเซีย แคว้นเตอร์กิสถานของจักรวรรดิรัสเซีย ต่อมาเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐสังคมนิยมปกครองตนเองเตอร์กิสถาน- เตอร์กิสถานตะวันออก หรือ อุยกูริสถาน ภูมิภาคที่เป็นถิ่นฐานของชาวอุยกูร์ทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน- บันตูสถาน ถิ่นฐานของประชากรผิวดำในประเทศแอฟริกาใต้และแอฟริกาตะวันตกเฉียงใต้ (นามิเบีย) เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายการแบ่งแยกสีผิวในอดีต- ปากีสถานตะวันออก ชื่อในอดีตของประเทศบังกลาเทศก่อนประกาศเอกราช- ขุนสถาน อุทยานแห่งชาติในท้องที่อำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน และอำเภอท่าปลา จังหวัดอุตรดิตถ์

**ดูเพิ่ม**
 -ออบอด- -ออน- -เทศ- -แลนด์- -ปัตนัม- -ปูร์- -ตาเนีย- ชื่อของการตั้งถิ่นฐานในเอเชียตะวันตกและใต้

**อ้างอิง**

**อ่านเพิ่ม**
 Maciuszak, Kinga (2008).  The Persian Suffix -(e)stān 'The Land Of' date=2018-09-17  Studia Etymologica Cracoviensia. 13: 119–140. 1427-8219.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 -stan
หมวดหมู่:ปัจจัย (ไวยากรณ์)
หมวดหมู่:คำและวลีภาษาเปอร์เซีย
หมวดหมู่:คำและวลีภาษาเบงกอล