ประธานาธิบดีกรีซ

ประธานาธิบดีกรีซ (Πρόεδρος της Ελλάδας) หรือ ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐเฮลเลนิก (Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας) หรือ ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐ (Πρόεδρος της Δημοκρατίας) เป็นประมุขแห่งรัฐของประเทศกรีซ ได้รับเลือกโดยรัฐสภาเฮลเลนิก มีบทบาททางพิธีการเป็นหลักตั้งแต่มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญในปี 2529 จัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการโดยรัฐธรรมนูญในปี 2518 แต่มีรากฐานมาตั้งแต่สาธารณรัฐเฮลเลนิกที่ 2 (พ.ศ. 2467–2478) และรัฐบาลทหารกรีซ (พ.ศ. 2516–2517) ซึ่งเกิดขึ้นก่อนที่กรีซจะเปลี่ยนมาเป็นสาธารณรัฐเฮลเลนิกที่ 3 ในปัจจุบัน

**ประวัติ**
สาธารณรัฐเฮลเลนิกที่ 3 ถูกสถาปนาขึ้นเมื่อปี 2517 ในช่วง metapolitefsi หลังจากสิ้นสุดระบอบรัฐบาลทหารกรีซ ซึ่งปกครองประเทศมาตั้งแต่การรัฐประหารเมื่อวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2510
ในวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2516 เยออร์ยีโอส ปาปาโดปูโลส ผู้นำรัฐบาลทหารและผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในสมเด็จพระราชาธิบดีกอนสตันดีโนสที่ 2 ซึ่งขณะนั้นลี้ภัยอยู่ ได้ประกาศยกเลิกสถาบันพระมหากษัตริย์และแต่งตั้งตนเองเป็นประธานาธิบดี ต่อมาได้มีการทำประชามติเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2516 เพื่อยืนยันการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง และประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่กำหนดให้กรีซเป็นสาธารณรัฐแบบประธานาธิบดี อย่างไรก็ตาม ความพยายามเปลี่ยนผ่านสู่ประชาธิปไตยนี้สิ้นสุดลงเมื่อ พันเอก Dimitrios Ioannidis โค่นล้มปาปาโดปูโลส ในวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2516 แม้ว่าสาธารณรัฐและสัญลักษณ์ของระบอบใหม่จะยังคงอยู่ (แต่ไม่ใช่ระบบกึ่งประธานาธิบดี) ทว่าก็เป็นเพียงฉากหน้าของรัฐบาลทหาร พลโท Phaedon Gizikis ได้รับแต่งตั้งให้เป็นประธานาธิบดี แต่ผู้ที่มีอำนาจแท้จริงคือ Ioannidis ซึ่งปกครองประเทศจากเบื้องหลัง
หลังจากการล่มสลายของรัฐบาลทหารและการกลับคืนสู่อำนาจพลเรือนภายใต้ Konstantinos Karamanlis ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2517 บรรดากฎหมายและรัฐธรรมนูญของรัฐบาลทหารถูกประกาศให้เป็นโมฆะ ต่อมาได้มีการทำประชามติเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2517 ซึ่งยืนยันการยกเลิกสถาบันพระมหากษัตริย์ ระหว่างช่วงเปลี่ยนผ่าน Gizikis ยังคงดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีอยู่ และต่อมาได้ส่งมอบตำแหน่งให้แก่ Michail Stasinopoulos ประธานาธิบดีที่ได้รับการเลือกตั้งคนแรก
รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ประกาศใช้เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2518 โดยกำหนดให้กรีซเป็น 
"ประชาธิปไตยแบบรัฐสภา" หรือ "สาธารณรัฐ" (คำว่า "δημοκρατία" ในภาษากรีกสามารถแปลได้ทั้งสองแบบ) การแก้ไขรัฐธรรมนูญครั้งแรกเสนอโดย Andreas Papandreou ในปี 2528 ผ่านกระบวนการที่เป็นที่ถกเถียงจนก่อให้เกิดวิกฤตรัฐธรรมนูญ ซึ่งนำไปสู่การลดอำนาจของประธานาธิบดีที่เคยทำหน้าที่ถ่วงดุลอำนาจของนายกรัฐมนตรีp=28 รัฐธรรมนูญถูกแก้ไขเพิ่มเติมอีกในปี 2544 2551 และ 2562 และยังคงมีผลบังคับใช้อยู่จนถึงปัจจุบัน

**บทบาทอำนาจหน้าที่**
ประธานาธิบดีเป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุดตามตำแหน่งของกองทัพกรีซและอยู่ในลำดับสูงสุดของพิธีสารของประเทศ แม้ว่ารัฐธรรมนูญกรีซ พ.ศ. 2517 จะบัญญัติให้ประธานาธิบดีมีอำนาจมากในทางทฤษฎี แต่ในทางปฏิบัติ บทบาทของประธานาธิบดีเป็นไปในเชิงพิธีการเป็นหลัก โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้าฝ่ายบริหารที่แท้จริงและเป็นผู้นำทางการเมืองของประเทศ บทบาทของประธานาธิบดีได้รับการปรับให้สอดคล้องกับแนวทางปฏิบัติ โดยการแก้ไขรัฐธรรมนูญเมื่อ พ.ศ. 2529 ซึ่งลดอำนาจตามกฎหมายของประธานาธิบดีลง

**การดำรงตำแหน่ง**
ตามมาตรา 32 ของรัฐธรรมนูญ ประธานาธิบดีดำรงตำแหน่งวาระละ 5 ปี และได้รับเลือกโดยรัฐสภาในการประชุมพิเศษที่ต้องจัดขึ้นล่วงหน้าอย่างน้อย 1 เดือนก่อนหมดวาระ การเลือกตั้งอาจมีได้สูงสุด 5 รอบ โดยรอบแรกและรอบที่ 2 ต้องใช้เสียงข้างมากแบบพิเศษ 200 จาก 300 เสียง รอบที่ 3 ลดเหลือ 180 เสียง รอบที่ 4 ใช้เสียงข้างมากแบบธรรมดา 151 เสียง และรอบที่ 5 เป็นการแข่งขันระหว่าง 2 ผู้สมัครที่ได้คะแนนสูงสุด โดยใช้หลักเสียงข้างมากแบบสัมพัทธ์ในการตัดสิน บุคคลเดียวกันสามารถดำรงตำแหน่งได้เพียง 2 สมัยติดต่อกัน และหากลาออกจะไม่สามารถลงสมัครรับเลือกตั้งในวาระถัดไปได้
ผู้ที่จะได้รับเลือกต้องเป็นพลเมืองกรีซมาแล้วอย่างน้อย 5 ปี มีบิดาหรือมารดาเป็นชาวกรีซโดยกำเนิด มีอายุไม่น้อยกว่า 40 ปี และมีสิทธิเลือกตั้งและสมัครรับเลือกตั้งโดยสมบูรณ์ โดยสามารถได้รับการเสนอชื่อจากพรรคการเมืองในรัฐสภา แม้ว่าจะต้องทำพิธีสาบานตนตามหลักศาสนาคริสต์อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ (มาตรา 33 วรรค 2) แต่ศาสนาของผู้สมัครไม่ได้เป็นเงื่อนไขสำคัญ ก่อนเข้ารับตำแหน่ง ประธานาธิบดีต้องกล่าวคำสาบานตนต่อหน้ารัฐสภา เพื่อยืนยันว่าจะพิทักษ์รัฐธรรมนูญ ปกป้องเอกราช บูรณภาพแห่งดินแดน คุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชน และรับใช้ประโยชน์ส่วนรวมของประเทศ
หากประธานาธิบดีไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ชั่วคราวเนื่องจากเหตุสุดวิสัย เช่น การเจ็บป่วยหรือการเดินทางไปต่างประเทศ ประธานรัฐสภาจะทำหน้าที่รักษาการจนกว่าประธานาธิบดีจะกลับมาปฏิบัติหน้าที่ตามปกติ อย่างไรก็ตาม อำนาจของรักษาการประธานาธิบดีมีขอบเขตจำกัดและเป็นเพียงการบริหารชั่วคราวเท่านั้น ในกรณีที่ตำแหน่งประธานาธิบดีว่างลงจากการเสียชีวิต ลาออก หรือเหตุผลอื่น ประธานรัฐสภาจะทำหน้าที่รักษาการ และต้องจัดการเลือกตั้งประธานาธิบดีคนใหม่โดยรัฐสภาภายในระยะเวลาที่กำหนด

**สวัสดิการ**
ประธานาธิบดีได้รับเงินเดือนประจำปีจำนวน 138,732 ยูโร หรือประมาณ 5,500,000 บาท (อ้างอิงจากอัตราแลกเปลี่ยนปี 2567) แม้จะต่ำกว่าผู้นำบางประเทศในยุโรป แต่เนื่องจากตำแหน่งนี้มีบทบาทเชิงสัญลักษณ์และไม่มีอำนาจบริหารโดยตรง ค่าตอบแทนจึงสอดคล้องกับภาระหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย
ทำเนียบประธานาธิบดี
สถานที่ปฏิบัติหน้าที่และพำนักอย่างเป็นทางการของประธานาธิบดีคือ ทำเนียบประธานาธิบดี ซึ่งตั้งอยู่ใจกลางกรุงเอเธนส์ เดิมเป็นพระราชวังหลวงใหม่ที่สร้างขึ้นในยุคที่กรีซยังมีสถาบันพระมหากษัตริย์ ปัจจุบันใช้เป็นทั้งที่พำนักและสถานที่ปฏิบัติภารกิจสำคัญ เช่น การประชุมกับเจ้าหน้าที่รัฐและบุคคลสำคัญทางการเมือง การต้อนรับแขกต่างประเทศ การสาบานตนของคณะรัฐมนตรี รวมถึงการจัดงานเลี้ยงและกิจกรรมทางการทูต
นอกจากเงินเดือน ประธานาธิบดียังได้รับสวัสดิการอื่น ๆ เช่น การรักษาความปลอดภัยตลอด 24 ชั่วโมง ยานพาหนะประจำตำแหน่ง ค่าใช้จ่ายในการเดินทาง และเบี้ยเลี้ยงในการปฏิบัติหน้าที่ เพื่ออำนวยความสะดวกในการดำรงตำแหน่งและปฏิบัติภารกิจที่เกี่ยวข้องกับบทบาทของผู้นำประเทศ

**สัญลักษณ์ประจำตำแหน่ง**

**ธงประจำตำแหน่ง**
ธงประจำตำแหน่งประธานาธิบดีถูกกำหนดไว้ตามกฤษฎีกา 274/1979 โดยทั่วไป ธงประจำตำแหน่งจะใช้ในโอกาสทางการ เช่น การเดินทางเยือนต่างประเทศ การเข้าร่วมพิธีการสำคัญ หรือการจัดงานเลี้ยงต้อนรับแขกต่างประเทศ นอกจากนี้ ธงยังอาจถูกประดับที่ทำเนียบประธานาธิบดีหรือในขบวนรถของประธานาธิบดี เพื่อแสดงถึงสถานะของผู้ดำรงตำแหน่งสูงสุดของประเทศ

**รายชื่อ**

**อ้างอิง==