วัคซีนโควิด-19 BBIBP-CorV ของซิโนฟาร์ม

BBIBP-CorV หรือ วัคซีนโควิด-19 ของซิโนฟาร์ม
หรือ วัคซีน BIBP
เป็นวัคซีนโควิด-19 ชนิดไวรัสโควิด-19 เชื้อตาย (inactivated) อย่างหนึ่งในสองอย่างที่หน่วยงานของซิโนฟาร์ม คือสถาบันผลิตภัณฑ์ชีวภาพแห่งปักกิ่ง (Beijing Institute of Biological Products) เป็นผู้พัฒนา
เนื่องจากหน่วยงานมีชื่อภาษาอังกฤษอีกอย่างหนึ่งว่า Beijing Bio-Institute of Biological Products
จึงมีตัวย่อเป็นชื่อวัคซีนสองอย่าง คือ BBIBP และ BIBP แม้จะเป็นวัคซีนเดียวกัน
วัคซีนได้ผ่านการทดลองทางคลินิกระยะที่3 ในประเทศอาร์เจนตินา บาห์เรน โมร็อกโก ปากีสถาน เปรู และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ โดยรวมๆ มีอาสาสมัครเกิน 60,000คน
วัคซีนใช้เทคโนโลยีเดียวกันกับโคโรนาแว็ก (ซิโนแวค) และโคแว็กซิน (ภารัตไบโอเทค) ซึ่งเป็นวัคซีนไวรัสเชื้อตายที่ได้ขึ้นทะเบียนให้ใช้สำหรับโควิด-19 เช่นกัน
ผลิตภัณฑ์มีป้ายชื่อว่า SARS-CoV-2 Vaccine (Vero Cell)
จึงไม่ควรสับสนกับป้ายชื่อของซิโนแวค
วัคซีนเชื้อตายอีกอย่างที่บริษัทพัฒนาขึ้นมีรหัสว่า WIBP-CorV
ในเดือนพฤษภาคม 2021 ผลการทดลองระยะที่3 ในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และบาห์เรนได้ตีพิมพ์อย่างเป็นทางการในวารสารแพทย์ JAMA ซึ่งทบทวนโดยผู้รู้เสมอกัน 
ผลแสดงว่า วัคซีนมีประสิทธิศักย์ต้านการติดเชื้อแบบมีอาการที่ร้อยละ 78.1 และการติดเชื้อแบบมีอาการรุนแรงเต็มร้อย
ก่อนหน้านั้นในเดือนธันวาคม 2020 สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ได้ประกาศผลการทดลองในระหว่างที่แสดงประสิทธิศักย์ของวัคซีนที่ร้อยละ 86
แม้วัคซีนเอ็มอาร์เอ็นเอ เช่นวัคซีนของไฟเซอร์และของโมเดอร์นา จะมีประสิทธิศักย์สูงกว่าคือเกินร้อยละ 90 แต่การแจกจำหน่ายก็เป็นปัญหาในบางประเทศ เพราะอาจต้องเก็บและขนส่งด้วยตู้แช่แข็งที่มีอุณหภูมิต่ำมาก
วัคซีนของซิโนฟาร์มจึงอาจใช้ในประเทศกำลังพัฒนาได้ดีเพราะสามารถเก็บและขนส่งได้ด้วยตู้เย็นแช่ยาปกติ
วัคซีนได้นำไปฉีดให้แก่ประชาชนในประเทศต่างๆ ในเอเชีย
แอฟริกา
อเมริกาใต้
และยุโรป
บริษัทคาดว่าจะผลิตวัคซีนได้ 1,000 ล้านโดสในปี2021
จนถึงเดือนพฤษภาคม 2021 บริษัทได้จัดส่งวัคซีนประมาณ 200 ล้านโดสแล้ว
ในวันที่7 พฤษภาคม 2021 องค์การอนามัยโลกได้ขึ้นทะเบียนให้ใช้ในโปรแกรมโคแวกซ์
และโคแวกซ์ก็ได้เซ็นสัญญาสั่งซื้อวัคซีน 170 ล้านโดสในกลางเดือนกรกฎาคม
สำหรับประเทศไทย ในปลายเดือนพฤษภาคม 2021 คณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้ประกาศขึ้นทะเบียนวัคซีนนี้เป็นการฉุกเฉิน
จะเป็นผู้นำเข้าวัคซีนนี้โดยเป็นวัคซีนทางเลือกที่มีค่าใช้จ่ายและไม่ซ้ำกับวัคซีนที่รัฐจัดฉีดให้แก่ประชาชนฟรี หน่วยงานต่างๆ สามารถซื้อต่อจากราชวิทยาลัยไปฉีดให้บุคคลเป้าหมายต่างๆ ได้
ในกลางเดือนมิถุนายน ราชวิทยาลัยได้เปิดให้องค์กร/หน่วยงานลงทะเบียนจองวัคซีนโดยมีราคาเข็มละ 888บาท และรวมค่าขนส่ง ค่าเก็บรักษา กับการประกันผลข้างเคียงที่อาจเกิดจากวัคซีนแล้ว
แล้วต่อมาปลายเดือน จึงเริ่มให้ฉีดวัคซีนพร้อมกันทั่วประเทศ 
ในกลางเดือนกรกฎาคม ราชวิทยาลัยได้ให้บุคคลธรรมดาลงทะเบียนจองฉีดวัคซีนนี้เป็นรอบแรกจำนวน 40,000รายโดยมีค่าใช้จ่าย 1,554บาท (โดสละ 777บาท) โดยรวมค่าประกันผลข้างเคียงแล้วแต่ไม่รวมค่าบริการของ รพ. ที่ฉีดให้
ในวันที่1 สิงหาคม ราชวิทยาลัยเปิดเผยว่า ได้จัดสรรวัคซีนแล้ว 8.9 ล้านโดสรวมทั้งให้แก่บุคคลธรรมดาและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ในวันที่4 ต่อมา จึงได้เปิดให้บุคคลธรรมดาลงทะเบียนจองฉีดวัคซีนนี้เป็นรอบที่2 จำนวน 75,000รายโดยมีค่าใช้จ่ายเท่ากับที่ให้บุคคลธรรมดาจองในรอบแรก
ในวันที่27 ต่อมา กระทรวงสาธารณสุข (ประเทศไทย)|กระทรวงสาธารณสุขเปิดเผยว่า จะได้รับวัคซีนซิโนฟาร์มปีนี้ทั้งหมด 11 ล้านโดส โดย 9 ล้านโดสจะส่งเสร็จสิ้นในเดือนสิงหาคม และอีก 2 ล้านโดสจะมาในเดือนต่อไป
ใบรับรองการฉีดวัคซีนซิโนฟาร์มในประเทศจีน

**การแพทย์**
วัคซีนใช้ฉีดเข้ากล้ามเนื้อเดลทอยด์
ฉีดสองเข็มโดยเว้นระยะ และยังไม่มีหลักฐานให้ฉีดเป็นเข็มที่สาม
องค์การอนามัยโลกแนะนำให้เว้นระยะ 3-4 สัปดาห์ระหว่างโดส

**ประสิทธิภาพ**
งานศึกษาสถานการณ์จริงโดยวิธี test-negative analysis 
ในประเทศบาห์เรน (14วันหลังได้โดสที่สอง) ระบุว่าวัคซีนมีประสิทธิภาพที่  mini = no
สำหรับผู้หใญ่อายุระหว่าง 18-59 ปี
และที่  mini = yes
สำหรับผู้ใหญ่อายุ 60ปีและยิ่งกว่า
แม้จะมั่นใจในประสิทธิศักย์ทั่วไปของวัคซีน แต่ผู้เชี่ยวชาญขององค์การอนามัยโลกก็มั่นใจน้อยเกี่ยวกับความปลอดภัยของวัคซีนสำหรับบุคคลที่มีโรคเกิดร่วมกัน (เช่นโรคประจำตัว) หญิงมีครรภ์ และคนชราเพราะมีอาสาสมัครเช่นนั้นน้อยในงานศึกษา
ในเดือนเมษายน 2021 งานศึกษาที่ศูนย์สาธารณสุขอาบูดาบีในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์พบว่า วัคซีนมีประสิทธิภาพป้องกันการติดโรคที่ต้องเข้า รพ. 93% ป้องกันการเข้าห้องไอซียู 95%
งานศึกษานี้ไม่มีผู้เสียชีวิตเพราะโควิดสำหรับผู้ที่ได้วัคซีนทั้งสองโดส
แต่ก็ไม่ชัดเจนว่ามีอาสาสมัครเป็นจำนวนเท่าไรในงานศึกษา
ในวันที่1 กรกฎาคม 2021 กระทรวงสาธารณสุขอาร์เจนตินารายงานว่าวัคซีนลดการเสียชีวิตประมาณ 62% หลังจากได้โดสแรก และ 84% หลังจากได้โดสที่สอง
วันที่22 กรกฎาคม 2021 สถาบันสาธารณสุขแห่ชาติของเปรูรายงานว่า วัคซีนลดการเสียชีวิต 94% โดยเป็นการวิเคราะห์ข้อมูลของคน 361,000คน
ในวันที่29 กรกฎาคม ผลเบื้องต้นจากงานศึกษาที่ไม่ได้จัดกลุ่มโดยสุ่มระบุว่า ระดับแอนติบอดีที่วัดได้จะลดลงตามอายุ คือ จากประมาณ 90% สำหรับผู้มีอายุน้อยกว่า 50ปี จนถึง 50% สำหรับผู้มีอายุเกิน 80ปี ซึ่งแสดงนัยว่า วัคซีนมีประสิทธิภาพน้อยลงสำหรับคนสูงอายุ

**ประสิทธิศักย์**
|thumb|
คู่มือวัคซีนเป็นภาษาจีน
ในเดือนพฤษภาคม 2021 ผลการทดลองทางคลินิกระยะที่3 ในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และบาห์เรนที่ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกันและตีพิมพ์ในวารสารแพทย์ JAMA 
แสดงว่าวัคซีนมีประสิทธิศักย์ต่อต้านการติดเชื้อโควิดทั้งแบบไม่แสดงอาการและแบบแสดงอาการ  mini = yes
มีประสิทธิศักย์ต่อต้านการติดเชื้อที่แสดงอาการ  mini = no และต่อต้านการติดเชื้อแบบมีอาการรุนแรงเกือบเต็มร้อย (ไม่พบในกลุ่มที่ได้วัคซีน พบ 2รายในกรณีที่ได้ยาหลอก)
มีอาสาสมัคร 12,726คนที่ได้วัคซีน และ 12,737คนที่ได้ยาหลอกในการทดลองนี้
ในเดือนธันวาคมปีก่อน กระทรวงสาธารณสุขของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ได้ประกาศผลการวิเคราะห์ในระหว่างการทดลองที่แสดงว่า วัคซีนมีประสิทธิศักย์ 86% ต่อต้านโรคโควิด-19 และมีประสิทธิศักย์เกือบเต็มร้อยในการป้องกันการติดเชื้อที่มีอาการปานกลางและรุนแรง

**สายพันธุ์ของโรค**
ในเดือนกุมภาพันธ์ งานศึกษาในแหล็บกับเซรุ่ม 12ตัวอย่างที่ได้มาจากผู้ที่ฉีดวัคซีนนี้กับวัคซีน ZF2001 ปรากฏว่ายังคงระดับการลบล้างฤทธิ์ไวรัสสายพันธุ์เบตาได้ แม้จะลดลงเมื่อเทียบกับไวรัสดั้งเดิมบ้าง
ค่าเฉลี่ยของภูมิคุ้มกัน (geometric mean titers) ของวัคซีนลดลง 1.6เท่า คือจาก 110.9 เหลือ 70.9 ซึ่งน้อยกว่าของวัคซีนเอ็มอาร์เอ็นเอที่ลดลงเป็น 6เท่า
ข้อมูลการทดลองทางคลินิกเบื้องต้นแสดงว่าวัคซีนโนวาแวกซ์และจอนห์สันก็มีประสิทธิภาพการป้องกันโควิดลดลงในประเทศแอฟริกาใต้ที่สายพันธุ์ใหม่นี้ได้ระบาดไปทั่ว
ในเดือนมิถุนายน งานศึกษากับผู้รับวัคซีน 282คนในศรีลังกา เป็นงานที่ยังไม่ได้ทบทวนโดยผู้รู้เสมอกัน พบว่า- 95% เกิด seroconversion หลังจากได้วัคซีน 2โดส ซึ่งเป็นอัตราใกล้กับที่พบเมื่อติดเชื้อตามธรรมชาติ คนอายุมากกว่า 60ปีจะเกิด seroconversion น้อยกว่าที่ 93% เทียบกับคนอายุ 20-39 ปีที่เกิดในอัตราสูงสุดคือ 99%- 81% มีแอนติบอดีที่ลบล้างฤทธิ์ไวรัสได้ในสัปดาห์ที่6 โดยมีความเข้นข้นของแอนติบอดี (antibody titre) ในระดับเดียวกับที่พบเมื่อติดเชื้อตามธรรมชาติ - ระดับแอนติบอดีต่อต้านสายพันธุ์เดลตาและเบตาอยู่ในระดับเดียวกับที่พบในการติดเชื้อตามธรรมชาติ แต่สำหรับสายพันธุ์อัลฟาจะอยู่ในระดับต่ำกว่ามาก- ความเข้มข้นของแอนติบอดี (antibody titre) ลบล้างฤทธิ์สายพันธุ์เดลตาจะลดลง 1.38เท่าเมื่อเทียบกับสายพันธุ์ดั้งเดิม แต่แอนติบอดีลบล้างฤทธิ์สายพันธุ์เบตาจะลดลงถึง 10เท่า- วัคซีนยังก่อการตอบสนองของ T cell และ memory B cell ด้วยแม้จะในระดับที่อ่อนกว่าวัคซีนบางชนิดอื่นๆ 

**การผลิต**
BBIBP-CorV เป็นวัคซีนเชื้อตายเหมือนกับซิโนแว็คและโคแว็กซิน ซึ่งใช้เทคโนโลยีผลิตวัคซีนเดิมที่มีอยู่แล้วเช่นดังที่พบในวัคซีนโปลิโอเชื้อตาย
การผลิตวัคซีนเริ่มต้นที่การเพาะเชื้อไวรัสโควิด-19 สายพันธุ์ 19nCoV-CDC-Tan-HB02 (HB02) ซึ่งสามารถแพร่ขยายได้อย่างรวดเร็ว
โดยเพาะให้ได้เป็นจำนวนมากๆ ในวีโรเซลล์
แล้วจึงชุบไวรัสลงในสารประกอบอินทรีย์คือเบตาโพรพิโอแล็กโทน (β-Propiolactone) ซึ่งฆ่าเชื้อโดยเข้าเชื่อมกับยีนของไวรัสแต่ก็ไม่ได้ทำอะไรกับอนุภาคไวรัส
ผลิตภัณฑ์ไวรัสที่ได้ก็จะเติมตัวเสริม (adjuvant) ซึ่งเป็นสารประกอบเชิงอะลูมิเนียม คือ nowrap |อะลูมิเนียมไฮดรอกไซด์
ในอัปเดตเดือนตุลาคม 2020 บริษัทกล่าวว่าอาจผลิตวัคซีนได้เกิน 1,000 ล้านโดสในปี2021
ในเดือนธันวาคม อียิปต์ประกาศข้อตกลงระหว่างไซโนฟาร์มกับบริษัทอียิปต์เพื่อผลิตวัคซีนในประเทศ 
ในเดือนมีนาคม 2021 บริษัท G42 Healthcare ในดูไบได้ตกลงกับไซโนฟาร์มเพื่อผลิตวัคซีนมากจนถึง 200 ล้านโดสต่อปีสำหรับดูไบและประเทศอื่นๆ ในตะวันออกกลาง โดยจะมีตราสินค้าว่า Hayat-Vax
ในเดือนมีนาคม เซอร์เบียประกาศแผนการผลิตวัคซีน 24 ล้านโดสต่อปีโดยจะเริ่มในเดือนตุลาคม
ในเดือนเมษายน บังกลาเทศได้อนุมัติให้ผลิตวัคซีนนี้ในประเทศ
ในเดือนกรกฎาคม บริษัท Sothema ของโมร็อกโกประกาศว่าจะผลิตวัคซีน 5 ล้านโดสต่อเดือน

**ประวัติ**

**งานวิจัยทางคลินิก**

**ระยะที่1 และ 2**
ในเดือนเมษายน 2020 จีนได้อนุมัติให้ทำการทดลองทางคลินิกกับวัคซีนโควิด-19 ที่พัฒนาขึ้นโดยสถาบันผลิตภัณฑ์ชีวภาพแห่งปักกิ่ง (Beijing Institute of Biological Products)
และสถาบันผลิตภัณฑ์ชีวภาพแห่งอู่ฮั่น (Wuhan Institute of Biological Products) โดยทั้งสองเป็นส่วนของบริษัทไซโนฟาร์ม
วัคซีนทั้งสองเป็นวัคซีนที่ใช้ไวรัสโควิด-19 ที่ฆ่าด้วยสารเคมี (chemically inactivated)
ในวันที่15 ตุลาคม สถาบันผลิตภัณฑ์ชีวภาพแห่งปักกิ่งได้ตีพิมพ์ผลที่ได้ในงานวิจัยระยะที่1 (มีอาสาสมัครผู้ใหญ่ 192คน) และระยะที่2 (448คน) สำหรับวัคซีน BBIBP-CorV โดยแสดงว่าปลอดภัยและคนไข้อดทนต่อผลต่างๆ ได้ดีสำหรับยาทุกๆ ขนาดที่ใช้ในกลุ่มการทดลองแบ่งโดยอายุเป็น 2กลุ่ม
ผู้รับวัคซีนทั้งหมดเกิดสารภูมิต้านทานต่อไวรัสโควิด-19 (SARS-CoV-2) ในวันที่42
การทดลองเหล่านี้รวมผู้สูงอายุกว่า 60ปี
ในวันที่13 สิงหาคม สถาบันผลิตภัณฑ์ชีวภาพแห่งอู่ฮั่นตีพิมพ์ผลการวิเคราะห์ในระหว่าง (interim) การทดลองระยะที่1 (ผู้ใหญ่ 96คน) แลระยะที่2 (224คน)
รายงานนี้ได้ให้ข้อสังเกตว่า วัคซีนแบบไวรัสโควิด-19 ที่ฆ่าแล้วมีผลไม่พึงประสงค์ในอัตราต่ำ และแสดงว่าก่อปฏิกิริยาของระบบภูมิต้านทาน (immunogenicity) แต่ความปลอดภัยและประสิทธิศักย์ก็ยังต้องประเมินด้วยการทดลองระยะที่3
วัคซีนนี้อาจมีคุณสมบัติหลายๆ อย่างที่สามารถให้แก่ประชาชนในประเทศกำลังพัฒนาได้ดี
เช่น สามารถเก็บและขนส่งได้ด้วยตู้เย็นปกติ
เทียบกับวัคซีนเอ็มอาร์เอ็นเอ เช่น วัคซีนของไฟเซอร์ ซึ่งแม้จะมีประสิทธิศักย์สูงกว่าคือเกินร้อยละ 90 แต่การแจกจำหน่ายก็เป็นปัญหาในบางประเทศ เพราะอาจต้องเก็บและขนส่งด้วยตู้แช่แข็งที่มีอุณหภูมิต่ำมาก
บริษัทไฟเซอร์และโมเดอร์นาเป็นผู้พัฒนาหนึ่งๆ ที่ใช้เทคโนโลยีเอ็มอาร์เอ็นเออันใหม่เอี่ยม แต่ผู้ผลิตอื่นๆ ก็มีประสบการณ์เป็นสิบๆ ปีกับเทคโนโลยีแบบไวรัสเชื้อตายเช่นของซิโนฟาร์ม

**การทดลองระยะที่3**

**แอฟริกาและเอเชีย**
ในวันที่16 กรกฎาคม 2020 ซิโนฟาร์มเริ่มทดลองวัคซีนในระยะที่3 กับอาสาสมัคร 31,000คนในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์โดยร่วมมือกับบริษัท G42 Healthcare ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ในเมืองอาบูดาบี
ในเดือนสิงหาคม อาสาสมัครทุกคนก็ได้รับวัคซีนโดสแรกแล้ว และจะได้รับโดสที่สองในอีกไม่กี่อาทิตย์ต่อมา
ในวันที่9 ธันวาคม กระทรวงสาธารณสุข (Ministry of Health and Prevention) ของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ได้ประกาศอนุญาตให้ใช้วัคซีนอย่างเป็นทางการ หลังจากผลการวิเคราะห์การทดลองระยะที่3 ในระหว่าง (interim) แสดงว่า วัคซีนมีประสิทธิศักย์ร้อยละ 86 ในการต้านโรค
วัคซีนมีอัตราสร้างแอนติบอดีลบล้างฤทธิ์ (sero-conversion, neutralizing antibodies) ที่ร้อยละ 99 และมีประสิทธิภาพเต็มร้อยในการป้องกันการเป็นโรคในระดับรุนแรงและปานกลาง
ในเดือนมิถุนายนปีต่อมา ซิโนฟาร์มเริ่มทำการทดลองทางคลินิกระยะที่3 กับเด็กและวัยรุ่นอายุระหว่าง 3-17 ปีโดยมีอาสาสมัคร 1,800คนในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
ในวันที่2 กันยายน 2020 บริษัทเริ่มทำการทดลองระยะที่3 กับอาสาสามัคร 600คนในเมืองกาซาบล็องกาและราบัต (ทั้งสองในประเทศโมร็อกโก)
ในเดือนกันยายน ประเทศอียิปต์เริ่มการทดลองระยะที่3 ซึ่งจะดำเนินอยู่ปีหนึ่งและรับอาสาสมัคร 6,000คน
ในเดือนสิงหาคม 2020 ซิโนฟาร์มเริ่มทดลองวัคซีนระยะที่3 กับอาสาสมัคร 6,000คนในประเทศบาห์เรน
จนถึงเดือนพฤศจิกายน ได้รับอาสาสมัครในการทดลองนี้แล้ว 7,700คนโดยทั้งหมดได้วัคซีนแล้ว
ในปลายเดือนสิงหาคม บริษัทก็ได้เริ่มการทดลองทางคลินิกระยะที่3 ในประเทศจอร์แดนกับอาสาสมัคร 500คนด้วย
อนึ่ง บริษัทยังทำงานร่วมกับมหาวิทยาลัยการาจีเพื่อทดสอบวัคซีนกับอาสาสมัคร 3,000คน
ซึ่งถ้าสำเร็จ ปากีสถานจะได้รับวัคซีนต้นๆ สำหรับประชาชนประมาณ 1/5ของประเทศ
โดยในเดือนพฤศจิกายน รองอธิการบดีของมหาวิทยาลัยได้แจ้งว่า วัคซีนจะมีใช้ในปากีสถานใน 6-8 สัปดาห์

**อเมริกาใต้**
วันที่10 กันยายน ซิโนฟาร์มเริ่มทดลองวัคซีนระยะที่3 ในประเทศเปรูโดยมีแผนให้วัคซีนแก่คน 6,000 คนที่มีอายุระหว่าง 18-75 ปี
ในเดือนตุลาคม นักวิจัยประกาศว่าจะขยายการทดลองเพิ่มอาสาสมัครอีก 6,000 คน
ในวันที่12 ธันวาคม เปรูหยุดการทดลองวัคซีนชั่วคราวหลังจากมีอาสาสมัครคนหนึ่งอ่อนล้าที่ขาก่อนจะดำเนินการต่อในวันที่16
ในวันที่26 มกราคมปีต่อมา อาสาสมัครที่ได้รับยาหลอกคนหนึ่งในการทดลองได้เสียชีวิตจากปอดบวมเนื่องกับโควิด
ในวันที่16 กันยายน 2020 ประเทศอาร์เจนตินาได้เริ่มการทดลองระยะที่3 กับอาสาสมัคร 3,000คน

**การขึ้นทะเบียนในเบื้องต้น**
ในเดือนกรกฎาคม 2020 วัคซีนนี้ได้ขึ้นทะเบียนให้ใช้เป็นการฉุกเฉินในประเทศจีน
ในปลายเดือนธันวาคม จีนจึงได้ขึ้นทะเบียนให้ใช้โดยทั่วไป
ในต้นเดือนพฤศจิกายน บาห์เรนขึ้นทะเบียนให้ใช้เป็นการฉุกเฉินสำหรับบุคลากรด่านหน้า
ในกลางเดือนธันวาคม ก็ได้อนุมัติให้ใช้วัคซีนของซิโนฟาร์ม โดยอ้างข้อมูลจากการทดลองระยะที่3 ซึ่งแสดงประสิทธิศักย์ในอัตราร้อยละ 86 ซึ่งบาห์เรนมีส่วนร่วมทดลอง
ในต้นเดือนพฤษภาคม 2021 องค์การอนามัยโลกได้ขึ้นทะเบียนให้ใช้เป็นการฉุกเฉินสำหรับโปรแกรมโคแวกซ์
ในเดือนมิถุนายน ฟิลิปปินส์ได้ขึ้นทะเบียนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน

**ประเทศไทย**
สำหรับประเทศไทย ในวันที่28 พฤษภาคม 2021 คณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้ประกาศขึ้นทะเบียนวัคซีนนี้เป็นการฉุกเฉินแล้ว
ในวันเดียวกัน เลขาธิการราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์แจ้งว่า ราชวิทยาลัยจะเป็นผู้นำเข้าวัคซีนนี้ผ่านบริษัทไบโอจีนีเทค โดยเบื้องต้นจะนำเข้า 1 ล้านโดสในเดือนมิถุนายน มีราคาน่าจะไม่เกิน 1,000บาทต่อโดส (ต้องฉีดสองโดส) ซึ่งรวมค่าประกันผลข้างเคียงแล้วและเป็นราคาไม่หวังกำไร เป็นวัคซีนทางเลือกที่มีค่าใช้จ่ายและไม่ซ้ำกับวัคซีนที่รัฐจัดฉีดให้แก่ประชาชนฟรี หน่วยงานต่างๆ สามารถซื้อต่อจากราชวิทยาลัยไปฉีดให้บุคคลเป้าหมายต่างๆ ได้ ทั้งนี้ ราชวิทยาลัยได้เลือกวัคซีนนี้เหตุผลหนึ่งก็เพราะได้การรับรองจากองค์การอนามัยโลก จึงทำให้ อย. พิจารณาได้ง่าย
ในวันที่ 14 มิถุนายน ราชวิทยาลัยได้เปิดให้องค์กร/หน่วยงานลงทะเบียนจองวัคซีน โดยมีราคาเข็มละ 888 บาท และรวมค่าขนส่ง ค่าเก็บรักษา กับการประกันผลข้างเคียงที่อาจเกิดจากวัคซีนแล้ว
ต่อมาวันที่ 18 ราชวิทยาลัยจึงสรุปยอดว่ามีองค์กรทั้งหมด 17,071 องค์กรและรายชื่อผู้ฉีดวัคซีน 4,873,659 ราย โดยจะจัดสรรวัคซีนให้แก่ 5,199 องค์กร รวม 476,682 ราย
ต่อมาวันที่ 23 ราชวิทยาลัยได้จัดสรรวัคซีนเพิ่มเติมให้แก่ 1,238 องค์กร รวม 302,618 ราย
แล้วต่อมาวันที่ 25 จึงเริ่มฉีดวัคซีนพร้อมกันทั่วประเทศ 
ในวันที่ 9 กรกฎาคม ราชวิทยาลัยได้เปิดให้แพทย์ที่ยังไม่เคยรับวัคซีนป้องกันโควิดลงทะเบียนฉีดวัคซีนฟรี
ต่อมาวันที่ 18 ราชวิทยาลัยจึงได้เปิดให้บุคคลธรรมดาลงทะเบียนจองฉีดวัคซีนนี้เป็นรอบแรกจำนวน 40,000รายโดยมีค่าใช้จ่าย 1,554บาทสำหรับ 2 โดสโดยรวมค่าประกันผลข้างเคียงแล้วแต่ไม่รวมค่าบริการของ รพ. ที่ฉีดให้
และได้เริ่มฉีดให้เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคมทั่วประเทศ
ในวันที่1 สิงหาคม ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์เปิดเผยไทม์ไลน์การนำเข้าวัคซีน 10 ล้านโดสและแผนการจัดสรรและกระจายวัคซีน โดยมีใจความสำคัญรวมทั้ง- สถาบันชีววัตถุแห่งกรุงปักกิ่ง (BIBP) เป็นผู้ผลิตวัคซีนซิโนฟาร์มที่ใช้ในประเทศไทย- ในการจัดสรร ราชวิทยาลัยพิจารณาความเร่งด่วนตามตามประเภทธุรกิจที่มีผลต่อการขับเคลื่อนประเทศ ระดับโอกาสความเสี่ยงในการแพร่เชื้อให้กับสังคม และระดับความเสี่ยงพื้นที่ของสถานประกอบการและที่พักอาศัย โดยแบ่งออกเป็น 4กลุ่ม คือ 
*# กลุ่มนิติบุคคล ซึ่งองค์กรเป็นผู้สนับสนุนค่าใช้จ่ายให้บุคคลต่างๆ ได้รับวัคซีนนี้ฟรี
*# กลุ่มองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานราชการ ซึ่งองค์กรเป็นผู้สนับสนุนค่าใช้จ่ายให้ประชากรในพื้นที่ได้รับวัคซีนฟรี
*# กลุ่มบุคคลธรรมดา
*# กลุ่มประชาชนเปราะบางและผู้ด้อยโอกาส ซึ่งวัคซีนส่วนหนึ่งมาจากองค์กรที่ได้รับการจัดสรรวัคซีนระยะที่1 โดยร่วมบริจาคให้อย่างน้อย 10% ของจำนวนวัคซีนที่ได้ บวกกับที่ราชวิทยาลัยร่วมสมทบ “ครึ่งโดส” ต่อ 1 สิทธิ์การจองวัคซีนของบุคคลธรรมดา มีบุคคลที่จะได้วัคซีน 5กลุ่มโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายคือ 
*#* ผู้พิการ
*#* ผู้ด้อยโอกาส/ชุมชนแออัด
*#* ผู้สูงอายุ/ผู้ป่วยติดเตียง/ผู้ป่วยเรื้อรัง
*#* พระ/นักบวช
*#* กลุ่มอาชีพต่างๆ ที่ไม่สามารถเข้าถึงระบบนัดของวัคซีนหลักได้และมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อหรือแพร่เชื้อ- วัคซีนได้จัดสรรไปแล้ว 8.9 ล้านโดส คงเหลือการจัดสรรอีก 1.1 ล้านโดส- ราชวิทยาลัยมีแผนขยายฉีดวัคซีนให้แก่เด็กและวัยรุ่นอายุ 3-17 ปี โดยที่รัฐบาลจีนได้อนุมัติสำหรับเด็กกลุ่มนี้ไปแล้ว- เมื่อวัคซีนหลักและวัคซีนทางเลือกของประเทศเข้ามาเพิ่มขึ้นในไตรมาสที่4 ราชวิทยาลัยจะลดการนำเข้าและจัดสรรวัคซีนนี้ลง- สำหรับการจัดสรรวัคซีนที่เหลือ 1.1 ล้านโดส ในเดือนสิงหาคม ราชวิทยาลัยจะเปิดให้บุคคลธรรมดาจองวัคซีนเพิ่มเติม และเปิดให้องค์กรนิติบุคคลลงทะเบียนเพื่อการจัดสรรวัคซีนระยะที่2 "โดยมีข้อกำหนดให้สำหรับองค์กรที่มีการยื่นขอเพื่อรับจัดสรรให้แก่พนักงานตั้งแต่ 100-2,000 คน"
ในวันที่4 สิงหาคม ราชวิทยาลัยได้เปิดให้บุคคลธรรมดาลงทะเบียนจองฉีดวัคซีนนี้เป็นรอบที่2 จำนวน 75,000ราย ค่าใช้จ่ายสำหรับวัคซีนสองโดสอยู่ที่  (โดสละ 777บาท) โดยราชวิทยาลัยจะบริจาคสมทบครึ่งโดสให้กับผู้ด้อยโอกาส
ในวันที่11 ต่อมา จึงได้เปิดให้บุคคลธรรมดาลงทะเบียนจองฉีดวัคซีนนี้เป็นรอบที่3 จำนวน 100,000รายโดยมีค่าใช้จ่ายเช่นกัน
ในวันที่27 ต่อมา กระทรวงสาธารณสุข (ประเทศไทย)|กระทรวงสาธารณสุขเปิดเผยว่า จะได้รับวัคซีนซิโนฟาร์มปีนี้ทั้งหมด 11 ล้านโดส โดย 9 ล้านโดสจะส่งเสร็จสิ้นในเดือนสิงหาคม และอีก 2 ล้านโดสจะมาในเดือนต่อไป

**สังคมและวัฒนธรรม**

**เศรษฐกิจ**
จนถึงเดือนพฤษภาคม 2021 บริษัทได้จัดส่งวัคซีนประมาณ 200 ล้านโดสแล้ว
ในเดือนกรกฎาคม กาวีได้สั่งจองให้ส่งวัคซีนแก่โครงการโคแวกซ์ 60 ล้านโดสในไตรมาสที่3 และอาจให้ส่งมากถึง 170 ล้านโดสในครึ่งแรกของปี2022

**เอเชีย**
ในต้นเดือนมิถุนายน อัฟกานิสถานได้รับวัคซีนบริจาค 700,000โดสจากจีน
ในเดือนกรกฎาคม อาร์มีเนียได้อนุมัติให้สั่งซื้อวัคซีน
ในเดือนพฤษภาคม 2021 เพราะความเป็นห่วงเรื่องประสิทธิภาพ บาห์เรนมีแผนฉีดวัคซีนบูสต์เป็นโดสที่สามแก่กลุ่มเสี่ยงบางกลุ่ม
ในเดือนเมษายน บังกลาเทศได้ขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
จนถึงเดือนกรกฎาคม ก็ได้รับวัคซีนแล้ว 5.6 ล้านโดส
จากที่จองซื้อ 15 ล้านโดสทั้งหมด
ในเดือนกุมภาพันธ์ บรูไนได้รับวัคซีนที่จีนบริจาคให้เป็นล็อตแรก
ซึ่งได้ขึ้นทะเบียนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
ในเดือนกุมภาพันธ์ กัมพูชาได้ขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
แล้วเริ่มฉีดวัคซีนให้แก่ประชาชนในวันที่10 กุมภาพันธ์
จนถึงเดือนกรกฎาคม ก็ได้รับวัคซีน 5.2 ล้านโดสแล้ว
จนถึงเดือนพฤศจิกายน 2020 คนเกือบล้านคนในประเทศจีนก็ได้รับวัคซีนผ่านโปรแกรมให้ใช้เป็นการฉุกเฉินของจีน
ในเดือนเมษายน อินโดนีเซียขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
ในเดือนพฤษภาคม จึงได้รับวัคซีนบริจาค 500,000 โดสจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
ในเดือนกรกฎาคม วัคซีน 7.5 ล้านโดสจากที่สั่งซื้อ 15 ล้านโดสได้มาถึงประเทศโดยจะใช้เป็นวัคซีนทางเลือก ที่บริษัทเอกชนสามารถซื้อวัคซีนเพื่อฉีดให้แก่พนักงานของบริษัทโดยไม่มีค่าใช้จ่าย
ในเดือนกุมภาพันธ์ อิหร่านขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
ในกลางเดือนเมษายน ก็ได้รับวัคซีน 650,000 แล้วโดส โดย 400,000โดสเป็นวัคซีนบริจาคจากสภากาชาดจีน
ในเดือนมกราคม อิรักขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
ในต้นเดือนมีนาคม ก็ได้รับล็อตแรกเป็นวัคซีนบริจาคจากจีน โดยกระทรวงสาธารณสุขแจ้งว่าจะสั่งซื้ออีก 2 ล้านโดส
ในเดือนมกราคม 2021 จอร์แดนได้ขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
จนถึงเดือนกรกฎาคม ประชาชน 1.37 ล้านคนได้รับวัคซีนโดสแรกและ 833,000คนได้รับวัคซีนโดสที่สองแล้ว
ในเดือนเมษายน 2021 คาซัคสถานได้ขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
โดยได้สั่งจองวัคซีน 1 ล้านโดส
ในเดือนมีนาคม 2021 ประเทศคีร์กีซสถานได้รับวัคซีนบริจาค 150,000โดสจากจีน
แล้วเริ่มฉีดวัคซีนให้แก่ประชาชนในปลายเดือน
ในเดือนมกราคม 2021 ลาวได้เริ่มฉีดวัคซีนให้แก่บุคลากรทางการแพทย์ในกรุงเวียงจันทน์
แล้วได้รับวัคซีนอีก 300,000โดสต้นเดือนกุมภาพันธ์
ในเดือนเมษายน เลบานอนได้รับวัคซีนบริจาค 90,000โดสจากจีน
หลังจากที่ได้ขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้เป็นการฉุกเฉินเมื่อต้นเดือนมีนาคม
ในเดือนกุมภาพันธ์ มาเก๊าได้รับวัคซีน 100,000โดสแรกจากที่สั่งไว้ 400,000โดส
ในเดือนมีนาคม มัลดีฟส์ได้ขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน 
และปลายเดือนมีนาคม ก็ได้รับวัคซีน 100,000โดสจากที่ได้รับบริจาคทั้งหมด 200,000โดสจากจีน
จนถึงเดือนพฤษภาคม มองโกเลียได้รับวัคซีนแล้ว 4 ล้านโดส
โดยมีเจ้าหน้าที่ของรัฐในระดับสูงที่ได้รับวัคซีนตั้งแต่ต้นเดือนมีนาคมแล้ว
ในเดือนกุมภาพันธ์ 2021 เนปาลได้ขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
ในวันที่12 กรกฎาคม สำนักข่าวเอพีรายงานว่า จีนได้บริจาควัคซีนให้แล้ว 1.8 ล้านโดสและจะขายให้อีก 4 ล้านโดส
ในเดือนมกราคม 2021 ปากีสถานขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
แล้วเริ่มฉีดวัคซีนให้แก่ประชาชนในต้นเดือนกุมภาพันธ์
ประเทศได้ซื้อวัคซีนแล้วโดยอาจมากถึง 23 ล้านโดส
จนถึงเดือนกรกฎาคม ก็ได้รับแล้ว 6 ล้านโดสโดย 1 ล้านโดสเป็นวัคซีนบริจาคจากจีน
ในเดือนมีนาคม 2021 ปาเลสไตน์ได้รับวัคซีน 100,000โดสที่จีนบริจาคให้
ในเดือนเมษายน 2021 ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ได้รับวัคซีนหลังจากที่องค์กรควบคุมอาหารและยาอนุมัติให้ใช้วัคซีนเป็นความกรุณา (compassionate use) จำนวน 10,000โดสแก่ผู้รักษาความปลอดภัยของเขา
ในเดือนกรกฎาคม 2021 สิงคโปร์เริ่มนำเข้าวัคซีนโดยเป็นวัคซีนทางเลือก (Special Access Route)
ในเดือนเมษายน ซีเรียได้รับวัคซีน 150,000โดสที่จีนบริจาคให้
ในเดือนมีนาคม ศรีลังกาขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
ประเทศได้สั่งวัคซีน 14 ล้านโดสนอกเหนือจากที่ได้รับบริจาคจากจีนแล้ว 1.1 ล้านโดส
ในเดือนเมษายน 2021 เติร์กเมนิสถานได้เริ่มฉีดวัคซีนนี้ให้แก่ครูและบุคลากรทางการแพทย์
ในกลางเดือนกันยายน 2020 สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ก็ได้อนุมัติให้ฉีดวัคซีนแก่เจ้าหน้าที่ด้านหน้าหลังจากได้ผลในระหว่างของการทดลองระยะที่3
หลังจากวิเคราะห์ผลการทดลองในระหว่าง สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ก็ได้อนุมัติให้ใช้วัคซีนนี้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่9 ธันวาคม
ในวันที่14 ธันวาคม เมืองหลวงคืออาบูดาบีก็เริ่มให้วัคซีนนี้เป็นจำนวนมากแก่ประชาชนโดยให้สมัครใจเอง
ในเดือนมีนาคม 2021 คนจำนวนน้อยที่มีภูมิต้านทานอ่อนแอ มีโรคประจำตัว หรืออยู่ในกลุ่มเสี่ยงสูงได้รับวัคซีนบูสต์เป็นโดสที่สาม
ในเดือนพฤษภาคม เพราะความเป็นห่วงเรื่องประสิทธิภาพ สหรัฐอาหรับก็ได้อนุญาตให้แก่ประชาชนที่ต้องการฉีดวัคซีนบูสต์เป็นโดสที่สามถ้าได้ฉีดวัคซีนครบเกิน 6เดือนแล้ว
ในเดือนมิถุนายน เวียดนามได้รับวัคซีนบริจาค 500,000โดสจากจีน
แล้วต่อมาอนุมัติให้นำวัคซีนเข้า 5 ล้านโดส

**แอฟริกา**
ในเดือนกุมภาพันธ์ แอลจีเรียได้รับวัคซีนบริจาค 200,000โดสจากจีน
ในเดือนมีนาคม แองโกลาได้รับวัคซีนบริจาค 200,000โดสจากจีน
ในเดือนเมษายน แคเมอรูนได้รับวัคซีนบริจาค 200,000โดสจากจีน
ในวันที่10 ธันวาคม วัคซีน BBIBP-CorV 50,000โดสแรกได้ส่งมาถึงท่าอากาศยานนานาชาติไคโรตามรัฐมนตรีสาธารณสุข (Ministry of Health and Population) ของอียิปต์
บุคลากรทางการแพทย์ผู้ทำการใน รพ. ที่กักตัวคนไข้และคนไข้ที่มีปัญหาทางไต หัวใจ และโรคเรื้อรังเป็นบุคคลแรกๆ ผู้จะได้วัคซีน
ภายในปลายเดือนธันวาคม อียิปต์จะได้วัคซีนทั้งหมด 500,000โดส
ในเดือนมกราคม อียิปต์ได้ขึ้นทะเบียนวัคซีน
แล้วสั่งจองวัคซีน 20 ล้านโดส โดย 1.5 ล้านโดสจะมาถึงภายในเดือนเมษายน
ประธานาธิบดีอียิปต์ประกาศว่าจะเริ่มฉีดวัคซีนให้แก่ประชาชนเริ่มที่ปลายเดือนมกราคม
ในเดือนมีนาคม เอธิโอเปียได้รับวัคซีนบริจาค 300,000โดสจากจีน
ในต้นเดือนกุมภาพันธ์ อิเควทอเรียลกินีได้รับวัคซีนบริจาค 100,000โดสจากจีน
แล้วก็เริ่มฉีดวัคซีนให้แก่ประชาชนกลางเดือน
ในเดือนมีนาคม กาบองได้รับวัคซีนบริจาค 100,000โดสจากจีนโดยเป็นวัคซีนชนิดที่สองได้ขึ้นทะเบียนให้ใช้ในประเทศ
โมร็อกโกได้สั่งซื้อวัคซีน 40.5 ล้านโดส โดย 8.5 ล้านโดสได้ส่งแล้วภายในเดือนพฤษภาคม
และประเทศได้ขึ้นทะเบียนให้ใช้เป็นการฉุกเฉินเมื่อปลายเดือนมกราคม
ในเดือนมีนาคม มอริเตเนียได้รับวัคซีนบริจาค 50,000โดสจากจีน
แล้วเริ่มฉีดวัคซีนให้แก่ประชาชนในปลายเดือน
ในเดือนเมษายน มอริเชียสได้รับวัคซีนบริจาค 100,000โดสจากจีนแล้วสั่งเพิ่มอีก 500,000โดส
ในเดือนกุมภาพันธ์ โมซัมบิกได้รับวัคซีนบริจาค 200,000โดสจากจีน
โดยจะเริ่มฉีดวัคซีนให้แก่ประชาชนในต้นเดือนมีนาคม
ในเดือนมีนาคม นามิเบียได้รับวัคซีนบริจาค 100,000โดสจากจีนแล้วประกาศการฉีดวัคซีนให้แก่ประชาชนโดยเริ่มในเขตภูมิภาคบางเขตก่อน
ในเดือนมีนาคม ไนเจอร์ได้รับวัคซีนบริจาค 400,000โดสจากจีนแล้วเริ่มฉีดให้แก่ประชาชนในปลายเดือนมีนาคม
ในเดือนกุมภาพันธ์ เซเนกัลได้รับวัคซีน 200,000โดสที่ได้ซื้อ
แล้วเริ่มฉีดให้แก่บุคลากรทางการแพทย์ในปลายเดือน
ในเดือนกุมภาพันธ์ เซียร์ราลีโอนได้รับวัคซีนบริจาค 200,000โดสจากจีน
แล้วได้ขึ้นทะเบียนเป็นการฉุกเฉินและฉีดให้แก่ประชาชนในกลางเดือนมีนาคม
ในเดือนมกราคม เซเชลส์เริ่มฉีดวัคซีน 50,000โดสที่ได้รับบริจาคจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
ในเดือนเมษายน โซมาเลียได้รับวัคซีนบริจาค 200,000โดสจากจีน
แล้วเริ่มฉีดวัคซีนให้แก่ประชาชนตั้งแต่วันที่14 เมษายน
ในเดือนมีนาคม ซูดานได้รับวัคซีนบริจาค 250,000โดสจากจีน
ในเดือนมีนาคม สาธารณรัฐคองโกได้รับวัคซีนบริจาค 100,000โดสจากจีน ซึ่งจะจัดลำดับฉีดให้แก่ผู้เสี่ยงทางสุขภาพและผู้มีอายุเกิน 50ปีก่อน
ในเดือนกุมภาพันธ์ ซิมบับเวสั่งซื้อวัคซีน 600,000โดสนอกเหนือจากที่ได้รับบริจาคจากจีน 200,000โดส
แล้วเริ่มฉีดวัคซีนให้แก่ประชาชนในกลางเดือนกุมภาพันธ์
ต่อมาจึงสั่งเพิ่มขึ้นอีก 1.2 ล้านโดส

**ยุโรป**
ในเดือนกุมภาพันธ์ เบลารุสได้รับวัคซีนบริจาค 100,000โดสจากจีน
แล้วเริ่มฉีดวัคซีนให้แก่ประชาชนในกลางเดือนมีนาคม
ในเดือนกรกฎาคม ประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาได้สั่งวัคซีน 500,000โดส
ในเดือนพฤษภาคม ประเทศจอร์เจียได้เริ่มฉีดวัคซีนนี้ให้แก่ประชาชน
จนถึงเดือนกรกฎาคม ก็ได้รับวัคซีนแล้ว 1 ล้านโดส
ในเดือนมกราคม ฮังการีก็เป็นประเทศสมาชิกแรกในสหภาพยุโรปที่ขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้นี้ โดยสั่งจองวัคซีน 5 ล้านโดส
และนายกรัฐมนตรีฮังการีก็ได้เป็นผู้รับวัคซีนเป็นคนแรกเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ 5.2 million doses were delivered to Hungary by May, fulfilling the contract.
ในเดือนมีนาคม มอลโดวาได้รับวัคซีนบริจาค 2,000โดสจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
ซึ่งจะใช้ฉีดให้แก่แพทย์เริ่มในปลายเดือน
ในเดือนพฤษภาคม ประเทศมอนเตเนโกรได้รับวัคซีน 200,000โดสซึ่งได้เริ่มฉีดให้แก่ประชาชนในต้นเดือน
ในเดือนเมษายน ประเทศนอร์ทมาซิโดเนียได้รับวัคซีน 200,000โดสแรกจากที่สั่งไว้ 800,000โดส
แล้วเริ่มฉีดวัคซีนให้แก่ประชาชนในต้นเดือนพฤษภาคม
ในวันที่19 มกราคม เซอร์เบียได้เริ่มฉีดวัคซีนให้แก่ประชาชนโดยเป็นประเทศแรกในยุโรปที่ขึ้นทะเบียนวัคซีนนี้
จนถึงเดือนเมษายน ก็ได้รับวัคซีน 2.5 ล้านโดสแล้ว

**อเมริกาเหนือ**
ในเดือนกุมภาพันธ์ สาธารณรัฐโดมินิกันได้สั่งซื้อวัคซีน 768,000โดส
ในเดือนมีนาคม ประเทศดอมินีกาได้รับวัคซีนบริจาค 20,000โดสจากจีนแล้วก็เริ่มฉีดให้แก่ประชาชนตั้งแต่ต้นเดือน
ในเดือนมีนาคม เม็กซิโกประกาศว่า จะสั่งวัคซีน 12 ล้านโดสหลังจากที่องค์กรของรัฐได้ขึ้นทะเบียนวัคซีน
ในเดือนพฤษภาคม ประเทศตรินิแดดและโตเบโกได้รับวัคซีนบริจาค 100,000โดสจากจีน
ในเดือนกรกฎาคม จึงได้รับอีก 1 ล้านโดสที่สั่งซื้อ
จึงรวมกันเป็น 1.1 ล้านโดส
ในเดือนเมษายน ประเทศบาร์เบโดสประกาศว่า จะได้รับวัคซีนบริจาค 30,000โดสจากจีน

**โอเชียเนีย**
ในเดือนเมษายน หมู่เกาะโซโลมอนได้รับวัคซีนบริจาค 50,000โดสจากจีน
ในเดือนพฤษภาคม ประเทศปาปัวนิวกินีได้ขึ้นทะเบียนวัคซีนนี้
ในต้นเดือนกรกฎาคม วัคซีนบริจาค 200,000โดสจากจีนก็ได้มาถึงประเทศ

**อเมริกาใต้**
ในเดือนกุมภาพันธ์ อาร์เจนตินาขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
แล้วขยายให้ใช้ในผู้มีอายุเกิน 60ปีในปลายเดือนมีนาคม
จนถึงเดือนมิถุนายน วัคซีนได้มาถึงประเทศแล้ว 4 ล้านโดน โดยยังมีการสั่งเพิ่มอีก 6 ล้านโดส
ในเดือนกุมภาพันธ์ โบลิเวียได้เริ่มฉีดวัคซีนนี้ให้แก่ประชาชน
ในเดือนมิถุนายน ก็ได้สั่งซื้อวัคซีนเพิ่มอีก 6 ล้านโดสนอกเหนือจาก 2.7 ล้านโดสที่ได้รับแล้ว
ในเดือนมีนาคม กายอานาได้รับวัคซีนบริจาค 20,000โดสจากจีน
แล้วต่อมาจึงสั่งซื้อเพิ่มอีก 100,000โดส
โดยได้เริ่มฉีดให้แก่ผู้สูงอายุและบุคลากรทางการแพทย์
ในเดือนมกราคม เปรูสั่งซื้อวัคซีน 38 ล้านโดส
ขึ้นทะเบียนให้ใช้เป็นการฉุกเฉินในปลายเดือน
แล้วเริ่มฉีดให้แก่ประชาชนเมื่อต้นเดือนกุมภาพันธ์
ในเดือนมีนาคม เวเนซุเอลาได้ขึ้นทะเบียนวัคซีนให้ใช้เป็นการฉุกเฉิน
แล้วได้รับวัคซีนบริจาคจากจีนเป็นจำนวน 500,000โดสในวันที่ 2เดือนเดียวกัน

**ประเด็นขัดแย้ง**
ในเดือนกุมภาพันธ์ 2021 มีการเปิดเผยว่า ประธานาธิบดีคนก่อนของเปรูและนักการเมืองอาวุโสอื่นๆ ได้รับวัคซีนในเดือนพฤศจิกายน 2020 ก่อนที่วัคซีนจะให้ฉีดแก่บุคลากรทางการแพทย์และประชาชนทั่วไป
เป็นวัคซีนเหลือจากการทดลองทางคลินิกระยะที่3 ในกรุงลิมากับอาสาสมัคร 12,000คน
ในเดือนพฤษภาคม 2021 ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ โรดรีโก ดูแตร์เตขอโทษประชาชนเพราะได้รับวัคซีนนี้ในขณะที่ยังไม่ได้ขึ้นทะเบียน
ต่อมาเขาจึงระบุว่า จีนควรจะส่งแต่วัคซีนของซิโนแวค ซึ่งเป็นวัคซีนที่ได้นอุมัติแล้ว
เขาระบุว่าเขาได้วัคซีนโดยอาศัยมาตราย่อยให้ใช้เพื่อความการุณย์ตามกฎหมาย โดยแพทย์เป็นผู้แนะนำให้ฉีด
ต่อมาในเดือนมิถุนายน ประเทศจึงได้ขึ้นทะเบียนวัคซีน

**เชิงอรรถ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 cite news | title=How the Sinopharm Vaccine Works | website=The New York Times | date=30 December 2020 | url=https://www.nytimes.com/interactive/2020/health/sinopharm-covid-19-vaccine.html | last1=Corum | first1=Jonathan | last2=Zimmer | first2=Carl 
หมวดหมู่:การทดลองทางคลินิก
หมวดหมู่:วัคซีนโควิด-19