เทศบาลตำบลจัตุรัส

จัตุรัส เป็นเทศบาลตำบลในตำบลบ้านกอก อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ เป็นย่านเศรษฐกิจหลักและเป็นที่ตั้งของศูนย์ราชการอำเภอจัตุรัส เป็นหนึ่งในเทศบาลตำบลทั้งสามแห่งของอำเภอจัตุรัส อันประกอบไปด้วย เทศบาลตำบลจัตุรัส เทศบาลตำบลหนองบัวโคก และเทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่ โดยเทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่เป็นชุมชนเมืองสี่มุมเก่า และย่านเศรษฐกิจรองของอำเภอจัตุรัส

**ประวัติ**
เดิมเทศบาลตำบลจัตุรัส ได้รับการจัดตั้งเป็นสุขาภิบาลจัตุรัส ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 10 ธันวาคม 2499 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ฉบับพิเศษ หน้า 14 เล่ม 74 ตอนที่ 4 ลงวันที่ 7 มกราคม 2500 และได้เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลตามประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 26 สิงหาคม 2509 ต่อมาเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ได้เปลี่ยนแปลงฐานะจากสุขาภิบาลเป็นเทศบาล ตามพระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. 2542 เพื่อให้สอดคล้องกับบทบัญญัติ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
เทศบาลตำบลจัตุรัสตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลบ้านกอก อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ ครอบคลุม 3 หมู่บ้าน ได้แก่ บางส่วนของหมู่ที่ 1, บางส่วนของหมู่ที่ 2 และบางส่วนของหมู่ที่ 12 เขตเทศบาลมีพื้นที่ 3.577 ตารางกิโลเมตร มีชุมชนในเขตเทศบาลทั้งหมด 9 ชุมชน
เทศบาลตำบลจัตุรัส มีอาณาเขตติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลใกล้เคียงจำนวน 3 แห่ง คือ- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกอก- เทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่- องค์การบริหารส่วนตำบลกุดน้ำใส
โดยมีอาณาเขตของเทศบาล ดังนี้ - ทิศเหนือ ตั้งแต่หลักเขตที่ 1 ซึ่งตั้งอยู่ริมห้วยคันฉูฝั่งตะวันออกห่างจากศูนย์กลาง ถนนเมขลา ตามแนวลำห้วย 500 เมตร เส้นเขตเส้นตรงไปทางทิศตะวันออกถึงหลักเขตที่ 2 ซึ่งตั้งอยู่บนทางหลวงแผ่นดินสาย ชัยภูมิ-สีคิ้ว ฝั่งตะวันออกตรง กม. 82 : 200 โดยมีอาณาเขตติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกอก- ทิศตะวันออก จากหลักเขตที่ 2 เป็นเส้นตรงไปทางทิศใต้ถึงหลักเขตที่ 4 ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากทางรถไฟตรง กม. 311 : 600 ตามแนวเส้นตั้งฉาก 40 เมตร โดยมีอาณาเขตติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกอก และเทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่- ทิศใต้ จากหลักเขตที่ 3 เป็นเส้นตรงขนานกับทางรถไฟไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ถึง หลักเขตที่ 4 ซึ่งตั้งอยู่ริมห้วยคันฉูฝั่งตะวันออก โดยมีอาณาเขตติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกอก และองค์การบริหารส่วนตำบลกุดน้ำใส- ทิศตะวันตก จากหลักเขตที่ 4 เรียบตามริมห้วยคันฉูฝั่งตะวันออกไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ แล้วเรียบตามริมห้วยคลองแคฝั่งตะวันออกไปทางทิศเหนือประจบหลักเขตที่ 1 โดยมีอาณาเขตติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลกุดน้ำใส

**ภูมิประเทศและภูมิอากาศ**
สภาพภูมิประเทศภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นที่ลุ่ม น้ำท่วมถึง มีลำห้วยกอกและลำห้วยคลองแคไหลผ่านภายในเขตเทศบาล โดยทั่วไปไหลแยกมาจากลำห้วยคันฉู ระยะทางประมาณ 500 เมตร และไปรวมกันที่สุดเขตเทศบาล
ลักษณะภูมิอากาศ เนื่องจากเทศบาลตำบลจัตุรัสอยู่ในพื้นที่ของอำเภอจัตุรัสทำให้มีสภาพภูมิอากาศ 3 ฤดูตลอดปี- ฤดูร้อน เริ่มระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ ถึง เดือนพฤษภาคม อุณหภูมิสูงสุดโดยเฉลี่ยต่อปี 31.22 องศาเซลเซียส- ฤดูฝน เริ่มเดือนมิถุนายน ถึง เดือนกันยายน โดยจะมีฝนตกชุกในระหว่างเดือนสิงหาคมถึงกันยายน ปริมาณน้ำฝนโดยประมาณตลอดทั้งปี 1,191.9 มิลลิเมตร- ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่เดือนตุลาคม ถึง เดือนมกราคม โดยมีอากาศหนาวจัดในระหว่างเดือนธันวาคม ถึง มกราคม อุณหภูมิต่ำสุดโดยเฉลี่ยต่อปี 22.087 องศาเซลเซียส
มีแหล่งน้ำธรรมชาติ เป็นห้วยจำนวน 2 แห่ง คือ ห้วยกอก และห้วยทองหลาง

**การปกครอง**
เทศบาลตำบลจัตุรัส มีหมู่บ้านที่อยู่ในการปกครองทั้งสิ้น 3 หมู่บ้าน 9 ชุมชน ได้แก่

**การคมนาคม**
เทศบาลตำบลจัตุรัส อยู่ห่างจากตัวเมืองชัยภูมิ 38 กิโลเมตร อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานคร 292 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากจังหวัดนครราชสีมา 81 กิโลเมตร มีการคมนาคมทางบกเป็นเส้นทางที่ติดต่อสำคัญ มีทางหลวงแผ่นดินผ่าน 2 สาย ได้แก่ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 201 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2179 นอกจากนี้ยังมีสถานีรถไฟ 1 แห่ง คือ สถานีรถไฟจัตุรัส ซึ่งเป็นสถานีที่ตั้งอยู่ใกล้กับตัวเมืองชัยภูมิมากที่สุด

**เศรษฐกิจ**
ประชาชนที่มีถิ่นฐานอาศัยในเขตเทศบาล ส่วนใหญ่เป็นคนพื้นเมืองดั้งเดิมและใช้ภาษาท้องถิ่น ลักษณะการประกอบอาชีพของประชาชนโดยส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้างรองลงมาคือเกษตรกร ค้าขาย รับราชการ และอาชีพอื่น ๆ ตามลำดับ ลักษณะของชุมชนในเขตเทศบาลส่วนใหญ่เป็นครอบครัวขยาย โดยมีครอบครัวเดี่ยวจำนวนน้อย
พืชเกษตรที่สำคัญของเทศบาลตำบลจัตุรัส ได้แก่ อ้อย ข้าวโพด มันสำปะหลัง ข้าว และพริก ผลไม้ที่ปลูกมาก คือ น้อยหน่า มะม่วง เป็นต้น
การปศุสัตว์ การเลี้ยงสัตว์ของเกษตรตำบลจัตุรัส มีการเลี้ยงรายย่อยโดยทั่วไป หรือเป็นการเลี้ยงภายในครัวเรือนเพื่อใช้เป็นแรงงานและเป็นอาหาร สัตว์ที่เลี้ยงส่วนใหญ่ คือ โคเนื้อ กระบือ สุกร ไก่ เป็ด ฯลฯ- ธนาคาร มีสาขาของธนาคาร 6 แห่ง ได้แก่
** ธนาคารออมสิน สาขาจัตุรัส
** ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาจัตุรัส
** ธนาคารกรุงเทพ สาขาจัตุรัส
** ธนาคารกรุงไทย สาขาจัตุรัส
** ธนาคารกสิกรไทย สาขาจัตุรัส
** ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธกส.) สาขาจัตุรัส- ห้างสรรพสินค้า
** โลตัส สาขาจัตุรัส ชัยภูมิ

**การศึกษา**
 โรงเรียนระดับประถมศึกษา 2 แห่ง คือ
** โรงเรียนจัตุรัสวิทยานุกูล
** โรงเรียนศรีเทพบาล- ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเทศบาลตำบลจัตุรัส 1 แห่ง- ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน 1 แห่ง- ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อการเกษตร 1 แห่ง

**ศาสนสถาน**
มีวัด 3 แห่ง ประกอบด้วย วัดทรงธรรม วัดหงส์ทอง และวัดศิริพงษาวาส และมีศาลเจ้า 1 แห่ง คือ ศาลเจ้าพ่อหลวงบรรเทา

**วัฒนธรรม**
ในเขตเทศบาลตำบลจัตุรัสมีภาษาถิ่นหลากหลายที่ใช้สื่อสารในชีวิตประจำวัน ทั้งภาษาอีสาน ภาษากลาง แต่แม้ว่าจะมีภาษาถิ่นไทยต่างกัน แต่ก็ยังมีประเพณีและวัฒนธรรมเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ดังนี้ - งานส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ประมาณเดือน ธันวาคม - มกราคม - ประเพณีสงกรานต์ ประมาณเดือน เมษายน - ประเพณีเข้าพรรษา ประมาณเดือน กรกฎาคม - ประเพณีลอยกระทง ประมาณเดือน พฤศจิกายน 

**สถานที่สำคัญ**
 ที่ว่าการอำเภอ- สถานีตำรวจภูธร- สำนักงานเทศบาลตำบลจัตุรัส- สำนักงานการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค- สำนักงานที่ดินจังหวัด- สำนักงานสหกรณ์ออมทรัพย์ครูชัยภูมิ- สำนักงานสรรพากรพื้นที่- สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่- สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ- สำนักงานเกษตรอำเภอ- สำนักงานประมงอำเภอ- ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอ- ห้องสมุดประชาชน "เฉลิมราชกุมารี"- ศาลเจ้าพ่อหลวงบรรเทา (ศาลหลักเมืองจัตุรัส)- พระธาตุเจย์ดีศิริมหามงคล (พระธาตุจัตุรัส วัดศิริพงษาวาส)- สนามกีฬาเฉลิมพระเกียรติ- สถานีรถไฟจัตุรัส- โลตัส ไฮเปอร์มาร์เก็ต สาขาจัตุรัส ชัยภูมิ- ตลาดสดเทศบาลตำบลจัตุรัส

**อ้างอิง**
  https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/views/showZoneData.php?rcode=3691&statType=1&year=62 ระบบสถิติทางการทะเบียน กรมการปกครอง

**แหล่งข้อมูลอื่น**
เทศบาลตำบลจัตุรัส
จัตุรัส
จัตุรัส