ชะญะรุดดุรร์

ชะญะรุดดุรร์ (lit=ต้นไม้ไข่มุก) หรือ ชะญะเราะตุดดุรร์ (شجرة الدر)efn|บนเหรียญมีพระนามของพระองค์ว่า ชะญะเราะตุดดุรร์ ดูข้างล่าง มีพระนามาภิไธยว่า อัลมะลิกะฮ์ อัศมะตุดดีน อุมม์ เคาะลีล ชะญะรุดดุรร์ (الملكة عصمة الدين أم خليل شجر الدر; จากพระนามลำลองว่า أم خليل อุมม์ เคาะลีล 'มารดาของเคาะลีล'; ? – 28 เมษายน ค.ศ. 1257) เป็นผู้นำของอียิปต์ โดยเป็นพระมเหสีของอัศศอเลียะห์ อัยยูบ สุลต่านอียิปต์องค์สุดท้ายแห่งราชวงศ์อัยยูบิด และต่อมาคืออิซซุดดีน อัยบัก สุลต่านองค์แรกแห่งราชวงศ์บะห์รีของมัมลูก ก่อนที่จะเป็นพระมเหสีของอัยยูบ พระองค์เคยเป็นทาสเด็กและนางสนมของสุลต่านอัยยูบมาก่อน
ในด้านการเมือง หลังพระราชสวามีองค์แรกสวรรคต ชะญะรุดดุรร์มีบทบาทสำคัญในช่วงสงครามครูเสดครั้งที่ 7 ตอนโจมตีอียิปต์ (ค.ศ. 1249–1250) พระองค์กลายเป็นซุลฏอนะฮ์แห่งอียิปต์ในวันที่ 2 พฤษภาคม ค.ศ. 1250 ซึ่งเป็นจุดสิ้นสุดของราชวงศ์อัยยูบิดและเป็นจุดเริ่มต้นของสมัยมัมลูก มีทฤษฎีบางประการเกี่ยวกับเชื้อสายของชะญะเราะตุดดุรร์ โดยนักประวัติศาสตร์มุสลิมหลายคนเชื่อว่าพระองค์อาจเป็นต้นกำเนิดเป็นชาวเบดูอิน, ซีร์แคสเซีย, กรีก หรือเติร์ก และบางส่วนเชื่อว่าพระองค์มีต้นกำเนิดเป็นชาวอาร์มีเนีย

**ชื่อ**
ข้อมูลบางส่วนยืนยันว่า ชะญะตุดดุรร์นำตำแหน่งซุลฏอนะฮ์ (سلطانة) รูปเพศหญิงของสุลต่าน มาใช้งาน อย่างไรก็ตาม ในข้อมูลทางประวัติศาสตร์ (โดยเฉพาะอิบน์ วาศิล) และบนเหรียญเท่าที่มีอยู่ของชะญะเราะตุดดุรร์ พระองค์มีคำนำหน้าว่า “สุลต่าน” 

**เหรียญ**
พระนามและพระยศที่มีบนเหรียญของชะญะรุดดุรร์ มีดังนี้: อัลมุสตะอ์ซิมียะฮ์ อัศศอลิฮียะฮ์ มะลิกะตุลมุสลิมีน วาลิดะตุลมะลิก อัลมันศูร เคาะลีล อะมีรุลมุอ์มินีน (มุสตะอ์ซิมียะฮ์ อัศศอลิฮียะฮ์ ราชินีของมุสลิมทั้งปวง มารดาของกษัตริย์อัลมันศูร เคาะลีล อะมีรผู้ซื่อสัตย์) และชะญะเราะตุดดุรร์ ส่วนพระนามเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์ที่อยู่บนเหรียญของพระองค์ คือ: อับดุลลอฮ์ บิน อัลมุสตันศิร บิลลาฮ์

**อ้างอิง**
หมายเหตุ

**บรรณานุกรม**
Abu al-Fida, The Concise History of Humanity.
*Al-Maqrizi, Al Selouk Leme'refatt Dewall al-Melouk, Dar al-kotob, 1997.
*Idem in English: Bohn, Henry G., The Road to Knowledge of the Return of Kings, Chronicles of the Crusades, AMS Press, 1969.
*Al-Maqrizi, al-Mawaiz wa al-'i'tibar bi dhikr al-khitat wa al-'athar,Matabat aladab,Cairo 1996, 977-241-175-X.
*Idem in French: Bouriant, Urbain, Description topographique et historique de l'Egypte,Paris 1895
*Ibn Iyas, Badai Alzuhur Fi Wakayi Alduhur, abridged and edited by Dr. M. Aljayar, Almisriya Lilkitab, Cairo 2007, 977-419-623-6
*Ibn Taghri, al-Nujum al-Zahirah Fi Milook Misr wa al-Qahirah, al-Hay'ah al-Misreyah 1968- History of Egypt, 1382–1469 A.D. by Yusef. William Popper, translator Abu L-Mahasin ibn Taghri Birdi, University of California Press 1954
*Asly, B., al-Zahir Baibars, Dar An-Nafaes Publishing, Beirut 1992-  publisher= Phoenix Paperbacks, London - Sadawi. H, Al-Mamalik, Maruf Ikhwan, Alexandria.
*Mahdi,Dr. Shafik, Mamalik Misr wa Alsham ( Mamluks of Egypt and the Levant), Aldar Alarabiya, Beirut 2008
*Shayyal, Jamal, Prof. of Islamic history,  Tarikh Misr al-Islamiyah (History of Islamic Egypt), dar al-Maref, Cairo 1266, 977-02-5975-6- Sirat al-Zahir Baibars, Printed by Mustafa al-Saba, Cairo 1923. Repulished in 5 volumes by Alhay'ah Almisriyah, Editor Gamal El-Ghitani, Cairo 1996, 977-01-4642-0- Sirat al-Zahir Baibars, assembled H. Johar, M. Braniq, A. Atar, Dar Marif, Cairo 1986, 977-02-1747-6- The chronicles of Matthew Paris ( Matthew Paris: Chronica Majora ) translated by Helen Nicholson 1989- The Memoirs of the Lord of Joinville, translated by Ethel Wedgwood 1906- The New Encyclopædia Britannica, Macropædia,H.H. Berton Publisher,1973–1974- Meri, Josef W. (Editor). Medieval Islamic Civilization: An Encyclopedia. Routledge, 2006.  web page- Perry, Glenn Earl. The History of Egypt – The Mamluk Sultanate. Greenwood Press, 2004.  page 49
*Qasim, Abdu Qasim Dr., Asr Salatin AlMamlik ( era of the Mamluk Sultans ), Eye for human and social studies, Cairo 2007- Irwin, Robert. The Middle East in the Middle Ages: The Early Mamluk Sultanate, 1250–1382. Routledge, 1986.  web page
*Ruggles, D. F. Tree of Pearls: The Extraordinary Architectural Patronage of the 13th Century Egyptian Slave-Queen Shajar al-Durr (Oxford University Press, 2020)
*Ruggles, D. F. “ The Geographic and Social Mobility of Slaves: The Rise of Shajar al-Durr, a Slave-Concubine in 13th-century Egypt,” The Medieval Globe, vol. 2.1 (2016): 41–55
*Ruggles, D. F. “ Visible and Invisible Bodies: The Architectural Patronage of Shajar al-Durr,” Muqarnas 32 (2015): 63–78

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Encyclopædia Britannica Online –  Growth of Mamluk armies- Women in World History – Female Heroes from the Time of the Crusades:  Shagrat al-Durr
หมวดหมู่:ราชวงศ์อัยยูบิด
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตจากการตี
หมวดหมู่:ผู้นำหญิงในประเทศอียิปต์
หมวดหมู่:มุสลิมในสงครามครูเสดครั้งที่เจ็ด
หมวดหมู่:สมเด็จพระราชินีนาถ
หมวดหมู่:อุปราชแห่งอียิปต์
หมวดหมู่:ทาสเชื้อสายเติร์ก
หมวดหมู่:บุคคลที่ยังไม่ทราบปีที่เกิด
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์หญิงเชื้อสายเติร์ก
หมวดหมู่:ทาสในรัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์