โหยสเฬศวรเทวสถาน

โหยสเฬศวรเทวสถาน (ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ; Hoysaleswara temple) เป็นโบสถ์พราหมณ์สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 12 บูชาพระศิวะ ตั้งอยู่ในหเลพีฑู รัฐกรณาฏกะ ประเทศอินเดีย ในสมัยที่เป็นราชธานีแห่งจักรวรรดิโหยสฬะ เทวสถานนี้สร้างขึ้นริมฝั่งทะเลสาบที่มนุษย์สร้างขึ้น โดยกษัตริย์วิษณุวรรธนะแห่งโหยสฬะเป็นผู้ดำริให้สร้างเทวสถานนี้ขึ้น เริ่มต้นก่อสร้างราวปี 1121 แล้วเสร็จในปี 1160p=8 ในต้นศตวรรษที่ 14 หเลพีฑูถูกโจมตีและทำลายสองครั้งโดยกองทัพมุสลิมของรัฐสุลต่านเดลีจากทางเหนือ ทั้งเทวสถานและราชธานีจึงถูกทิ้งร้างในสภาพทรุดโทรมนับจากนั้น
โหยสเฬศวรเทวสถานเป็นปูชนียสถานตามธรรมเนียมของลัทธิไศวะในศาสนาฮินดู แต่ก็มีสัญลักษณ์ของลัทธิไวษณวะ, ลัทธิศักติ ไปจนถึงเทวบุคคลของศาสนาไชนะปรากฏอยู่ด้วยpp=196-199 โหยสเฬศวรเทวสถานสร้างขึ้นเป็นเทวสถานคู่ บูชาศิวลึงค์โหยสเฬศวร และสันตเฬศวร ซึ่งแทนรูปปางบุรุษและสตรี ซึ่งเท่ากันและเชื่อมต่อกันที่ส่วนมุขยื่น (transept) ภายนอกมีสองประติมากรรมรูปโคนนทิ แต่ละรูปหันหน้าเช้าหาศิวลึงค์ทั้งสองภายในpp=33-34, 37-46 ภายในเทวสถานยังมีศาลขนาดย่อมที่ประดิษฐานพระสูรยะ ในอดีต เทวสถานมีโครงสร้างเป็นหอคอยสูงชะลูด แต่พังทลายหรือถูกทำลายลงมานานแล้ว ปัจจุบันหลังคาของเทวสถานมีลักษณะเรียบpp=34-36 เทวสถานหันหน้าออกทางตะวันออก กระนั้นในปัจจุบันทางเข้าอยู่ทางเหนือ ทั้งเทวสถานหลักและศาลโคนนทิล้วนสร้างขึ้นจากแบบแผนสี่เหลียมจัตุรัส (square plan)pp=59-61 เทวสถานนี้สร้างขึ้นโดยแกะสลักจากหินสบู่ และเป็นที่รู้จักจากงานประติมากรรมและงานแกะสลักนูนต่ำที่วิจิตร และจากทั้งประตอมานวิทยา ประวัติศาสตร์ และจารึกทั้งภาษาของอินเดียเหนือและใต้ งานศิลปกรรมของเทวสถานนี้แสดงให้เห็นวิถีชีวิตของผู้คนในศตวรรษที่ 12 ปัจจุบัน งานแกะสลักนูนต่ำขนาดใหญ่รวม 340 ภาพเป็นภาพที่เกี่ยวกับเทววิทยาและปรัมปราวิทยาของศาสนาฮินดูpp=196-199 งานแกะสลักภาพเล็กกว่าพบแสดงเรื่องราวจากคัมภีร์ฮินดู เช่น รามายณะ มหาภารตะ และ ภาควตปุราณะpp=8-10, 196-199
งานศิลปกรรมของโหยสเฬศวรเทวสถานเสียหายแต่ส่วนใหญ่แล้วยังคงสภาพอยู่ โดยรอบของเทวสถานยังเต็มไปด้วยซากปรักหักพังสถาปัตยกรรมโหยสฬะ เช่น ไชนพสาทิเทวสถาน และ เกทาเรศวรเทวสถานpp=33-35

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 isbn=978-81-7536-534-6
*isbn=978-81-7536-113-3
*isbn=978-1-4438-6734-4
*isbn=978-81-208-0705-1-  url=https://books.google.com/books?id=9GxQAAAAMAAJ 
*isbn=978-8120820524
*isbn=978-0-19-563805-9
*Dehejia, V. (1997). Indian Art. Phaidon: London. 0-7148-3496-3.- doi=10.1080/03087298.1989.10441009 
*isbn=978-81-7017-312-0
*isbn=978-0470028278
*isbn=978-93-81406-41-0
*Harle, J.C., The Art and Architecture of the Indian Subcontinent, 2nd edn. 1994, Yale University Press Pelican History of Art, 0300062176
*isbn=978-8178242286
*isbn=978-81-208-0223-0
*isbn=978-81-208-0224-7
*isbn=978-0-8122-7992-4
*isbn=978-0-226-53230-1
*isbn=978-0-500-20337-8- Kamath, U. Suryanath: A Concise History of Karnataka from pre-historic times to the present, Jupiter books, 2001, MCC, Bangalore (Reprinted 2002), 7796041.- Sastri, Nilakanta K.A.: A History of South India, (1955), From Prehistoric times to fall of Vijayanagar, OUP, New Delhi (Reprinted 2002), 0-19-560686-8.- isbn=978-81-7017-345-8- isbn=90-04-10575-1- isbn= 81-7017-312-4-  year = 1971-  url= https://archive.org/stream/in.ernet.dli.2015.107060/2015.107060.Annual-Report-Of-The-Archaeological-Survey-Of-Mysore-For-The-Year-1910-To-1912#page/n15/mode/2up
*isbn=978-81-208-0878-2
*isbn=978-0-87413-684-5- year=1978
*publisher= Columbia University Press
*isbn=978-0-521-26693-2
*isbn=978-1-4443-2351-1
*isbn=978-81-7017-362-5
หมวดหมู่:โบสถ์พราหมณ์ในรัฐกรณาฏกะ
หมวดหมู่:โบสถ์พระศิวะ