ตำบลแม่หวาด

ตำบลแม่หวาด เป็นตำบลหนึ่งในอำเภอธารโต จังหวัดยะลา   หลังจากทางราชการสร้างเขื่อนบางลาง  จึงตั้งชื่อว่าตำบลแม่หวาด ต่อมาในปี พ.ศ. 2518 ตำบลแม่หวาดได้ยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอแต่ได้เปลี่ยนชื่อเป็นกิ่งอำเภอธารโต แยกตำบลแม่หวาดออกเป็นตำบลแม่หวาด ตำบลบ้านแหร ตำบลคีรีเขต ตำบลธารโต

**ชื่อ**
ชื่อของตำบลแม่หวาดมาจากชื่อคลองมาวัสซึ่งเป็นชื่อเดิมของคลองคอกช้างในปัจจุบัน ตามบันทึกของโรบินซันและแอนนันเดลที่เข้ามาสำรวจทางมานุษยวิทยาและสัตววิทยาในภูมิภาคนี้ในปี ค.ศ 1901 ได้ระบุว่า ชุมชนนี้ตั้งอยู่บนริมแม่น้ำมาวัส  โดยสะกดเป็นภาษาอังกฤษว่า (Sungai Mawas) ซึ่งเป็นคลองที่บรรจบกับแม่น้ำปัตตานี คำว่า "มาวัส" เป็นคำภาษามลายูที่แปลว่า ชะนี หรือ "มาวอ" ในสำเนียงมลายูถิ่นปัตตานี ยังมีความเป็นไปได้อีกอย่างหนึ่งเกี่ยวกับชื่อเดิมของหมู่บ้านนี้ที่อาจมาจากชื่อของกลุ่มโอรังอัสลีกลุ่มจาไฮ ดังที่ปรากฏในรายงานด้านมานุษยวิทยาของจอห์น บรันดท์ที่สำรวจชาวพื้นเมืองบนคาบสมุทรมลายูในบริเวณที่เป็นรอยต่อระหว่างต้นน้ำปัตตานีกับต้นน้ำเปรัค บรันดท์พบว่ามีจาไฮกลุ่มหนึ่งเรียกตัวเองว่า "มาวัส" จาไฮกลุ่มนี้อาศัยอยู่บนเทือกเขาที่เป็นรอยต่อระหว่างเคดะห์ เปรัค และยะลา ในแผนที่ประกอบสนธิสัญญา Anglo-Siamese 1909 พบชื่อหมู่บ้านแห่งนี้อยู่ด้วยโดยสะกดเป็นภาษาอังกฤษว่า Maiwat ซึ่งขัดแย้งกับข้อมูลขององค์การบริหารส่วนตำบลแม่หวาดที่เผยแพร่ในเว็ปไซค์ของหน่วยงานที่ระบุว่า แม่หวาด มาจากชื่อผู้หญิงคนที่ตั้งชื่อหมู่บ้านแห่งนี้ที่มีชื่อว่า "แม่หวาด" ที่ขาดข้อมูลหลักฐานมาสนับสนุนและเป็นเรื่องเล่ามากกว่าข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ 

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
ลักษณะภูมิประเทศของตำบลแม่หวาดเป็นที่ราบสูง มีภูเขาและทะเลสาบบนภูเขา สภาพจะเป็นภูเขาสลับซับซ้อน และเป็นที่ลาดเชิงเขาเล็กน้อย มีป่าไม้ปกคลุมค่อนข้างสมบูรณ์
ตำบลแม่หวาดอยู่ทางทิศใต้ของอำเภอธารโต มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลบ้านแหร (อำเภอธารโต จังหวัดยะลา) และตำบลเขื่อนบางลาง (อำเภอบันนังสตา จังหวัดยะลา)- ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลอัยเยอร์เวง (อำเภอเบตง จังหวัดยะลา)- ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลกาหลง ตำบลศรีสาคร (อำเภอศรีสาคร จังหวัดนราธิวาส) และตำบลช้างเผือก (อำเภอจะแนะ จังหวัดนราธิวาส)- ทิศตะวันตก ติดต่อกับมูกิมบายู (เขตบาลิง รัฐเกดะห์ ประเทศมาเลเซีย)- ตำบลแม่หวาด มีเนื้อที่โดยประมาณ 606,806 ไร่ หรือประมาณ 444 ตารางกิโลเมตร
สภาพเศรษฐกิจ
 อาชีพ
ประชากรส่วนใหญ่ในตำบลแม่หวาด ประกอบอาชีพดังนี้
1.  อาชีพเกษตรกร มีประมาณ ร้อยละ 86 ประกอบด้วย
-     ทำสวนยางพารา
-     ทำสวนผลไม้
2  อาชีพรับจ้าง มีประมาณ ร้อยละ 5 ประกอบด้วย
-     งานรับจ้างกรีดยางพารา
3  อาชีพการประมง มรประมาณ ร้อยละ 2 ประกอบด้วย
-     การประมงน้ำจืด ทางธรรมชาติ
-     การเลี้ยงปลาในกระชัง
4  อาชีพค้าขาย มีประมาณ ร้อยละ 2
5  อาชีพปศุสัตว์ มีประมาณ ร้อยละ 2
-     เลี้ยงสัตว์ อาทิเช่น วัว ควาย แพะ แกะ และสัตว์ปีก      
6  อาชีพอุตสาหกรรม (ขนาดเล็ก) มีประมาณ ร้อยละ 2
-     การแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร
7  รับราชการประมาณ ร้อยละ 1
2  การศึกษา                                                                                
-     ตาดีกา                                                                         6       แห่ง
-     โรงเรียนประถมศึกษา                                                       5       แห่ง
     (สังกัด สปช.3 แห่ง สังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติ 2 แห่ง)
-     โรงเรียนมัธยมศึกษา                                                        2       แห่ง
     (ขยายโอกาสถึง ม.3)

**เขตการปกครอง**
ตำบลแม่หวาด แบ่งเขตการปกครองเป็น 12 หมู่บ้าน ได้แก่- หมู่ 1 บ้านละหาด- หมู่ 2 บ้านวังไทร (บ้านแม่หวาด)- หมู่ 3 บ้านกระป๋อง- หมู่ 4 บ้านปะเด็ง- หมู่ 5 บ้านฆอแย (บ้านโต๊ะกูแช)- หมู่ 6 บ้านสันติ 2 (บ้านเยาะ)- หมู่ 7 บ้านคอกช้าง- หมู่ 8 บ้านปาโจแมเราะ- หมู่ 9 บ้านจุฬาภรณ์พัฒนา 9- หมู่ 10 บ้านในหลง- หมู่ 11 บ้านตาพะเยา- หมู่ 12 บ้านชุมชนพัฒนา
นอกจากนี้ ตำบลแม่หวาดยังประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลคอกช้าง และองค์การบริหารส่วนตำบลแม่หวาด

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 เว็บไซต์เทศบาลตำบลคอกช้าง- เว็บไซต์องค์การบริหารส่วนตำบลแม่หวาด
แม่หวาด
หมวดหมู่:อำเภอธารโต