สงครามกลางเมืองรวันดา

สงครามกลางเมืองรวันดา เป็นสงครามกลางเมืองครั้งใหญ่ระหว่างกองทัพรวันดาของฝ่ายรัฐบาลกับแนวร่วมรักชาติรวันดา (RPF) ที่เป็นฝ่ายกบฏ สงครามนี้เกิดขึ้นระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1990 – 18 กรกฎาคม ค.ศ. 1994 ความขัดแย้งเกิดจากข้อพิพาทอันยาวนานระหว่างชาวฮูตูกับทุตซี โดยระหว่างค.ศ. 1959–1962 เกิดความรุนแรงทางชาติพันธุ์ที่นำไปสู่การล้มล้างราชาธิปไตยทุตซีและสถาปนาสาธารณรัฐที่นำโดยฮูตู2013 ส่งผลให้ชาวทุตซีกว่า 300,000 คนลี้ภัยในประเทศเพื่อนบ้านp=62 กลุ่มผู้ลี้ภัยในประเทศยูกันดาจัดตั้ง RPF ที่มีเฟรด รวิกเยมาและพอล คากาเมเป็นผู้นำ กลุ่มนี้กลายเป็นกลุ่มติดอาวุธช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1980
สงครามอุบัติขึ้นในวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1990 เมื่อ RPF รุกรานตะวันออกเฉียงเหนือของรวันดา ก่อนจะชะงักเมื่อรวิกเยมาถูกสังหารในวันต่อมาp=76 กองทัพรวันดาที่ได้รับการสนับสนุนจากฝรั่งเศสได้เปรียบและเอาชนะ RPF ได้ในปลายเดือนตุลาคมp=96 คากาเมผู้ซึ่งขณะนั้นอยู่ที่สหรัฐกลับมาบัญชาการ สั่งถอนกำลังไปที่เทือกเขาวีรูงกาเป็นเวลาหลายเดือนก่อนจะเริ่มทำสงครามกองโจรp=79 กลางค.ศ. 1992 ทั้งสองฝ่ายไม่สามารถเอาชนะกันได้ ฝ่ายรัฐบาลนำโดยประธานาธิบดีจูเวนัล ไฮเบียรีมานาที่เผชิญการประท้วงตกลงเจรจาสันติภาพกับ RPF และพรรคฝ่ายค้านในประเทศp=103 แม้จะถูกขัดขวางจากกลุ่มหัวรุนแรงฮูตูที่ปฏิเสธการเจรจาp=173 และการรุกของ RPF ครั้งใหม่ตอนต้นค.ศ. 1993p=174 แต่การเจรจาประสบผลสำเร็จ นำไปสู่การลงนามในความตกลงอารูชาในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1993
หลังลงนามในความตกลง มีการส่งเจ้าหน้าที่สหประชาชาติ (UNAMIR) มาที่รวันดาเพื่อรักษาสันติภาพp=98 แต่กลุ่มหัวรุนแรงฮูตูที่มีอำนาจมากขึ้นวางแผนก่อพันธุฆาตชาวทุตซีp=200 แผนการเริ่มขึ้นหลังประธานาธิบดีไฮเบียรีมานาถูกลอบสังหารในวันที่ 6 เมษายน ค.ศ. 1994 ระหว่างเดือนเมษายนถึงกรกฎาคม มีชาวทุตซีและฮูตูสายกลาง 500,000–1,000,000 คนถูกฆ่าในการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์รวันดา RPF จึงทำสงครามต่อทันที จนในวันที่ 4 กรกฎาคม RPF สามารถยึดเมืองหลวงคิกาลีไว้ได้ สงครามกลางเมืองรวันดาจบลงในเดือนนั้นหลัง RPF ยึดที่มั่นสุดท้ายของรัฐบาล และผลักดันฝ่ายรัฐบาลและผู้ก่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ไปยังประเทศซาอีร์pp=298–299
RPF ที่เป็นฝ่ายกำชัยเข้าปกครองประเทศ โดยมีคากาเมเป็นผู้นำโดยพฤตินัย คากาเมดำรงตำแหน่งรองประธานาธิบดีระหว่างค.ศ. 1994–2000 ก่อนจะเป็นประธานาธิบดีตั้งแต่ค.ศ. 2000 RPF เริ่มโครงการฟื้นฟูโครงสร้างพื้นฐานและเศรษฐกิจ นำตัวผู้ก่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์มาดำเนินคดี และส่งเสริมความปรองดองระหว่างฮูตูและทุตซี1994 ในค.ศ. 1996 รัฐบาลรวันดานำโดย RPF เริ่มการรุกค่ายผู้ลี้ภัยในซาอีร์ซึ่งเป็นที่พักพิงของผู้นำรัฐบาลเดิมและผู้ลี้ภัยฮูตูราว 2 ล้านคน นำไปสู่สงครามคองโกครั้งที่หนึ่งที่ทำให้โมบูตู เซเซ เซโก เผด็จการของซาอีร์พ้นจากอำนาจในที่สุดBBC News (II) ปัจจุบันคากาเมและ RPF ยังคงเป็นกลุ่มการเมืองนำในรวันดา2020

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 url-status=live - url-status=live - cite news |author=Associated Press (I) |date=7 April 1981 |title=Guerrillas Ambush Troops In Uganda |work=Observer–Reporter |url=https://news.google.com/newspapers?id=ffVdAAAAIBAJ&pg=1617,1050843&dq=museveni&hl=en |access-date=17 October 2018 |location=Washington, Penn. |archive-date=18 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200618133547/https://news.google.com/newspapers?id=ffVdAAAAIBAJ&pg=1617,1050843&dq=museveni&hl=en |url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live - cite news |last=Biles |first=Peter |date=4 October 1990 |title=Rwanda calls for aid to halt rebels |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/1990/oct/04/rwanda |access-date=17 October 2018 |location=London |archive-date=1 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181001070110/https://www.theguardian.com/world/1990/oct/04/rwanda |url-status=live - cite news |last=Bonner |first=Raymond |date=7 September 1994 |title=Rwanda's Leaders Vow to Build a Multiparty State for Both Hutu and Tutsi |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1994/09/07/world/rwanda-s-leaders-vow-to-build-a-multiparty-state-for-both-hutu-and-tutsi.html |access-date=17 October 2018 |location=New York |archive-date=30 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140330213507/http://www.nytimes.com/1994/09/07/world/rwanda-s-leaders-vow-to-build-a-multiparty-state-for-both-hutu-and-tutsi.html |url-status=live - cite news |last=Bowcott |first=Owen |date=2 April 2014 |title=Rwanda genocide: the fight to bring the perpetrators to justice |work=The Guardian |location=London |url=https://www.theguardian.com/world/2014/apr/02/rwanda-genocide-fight-justice |access-date=17 October 2018 |archive-date=20 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220125741/https://www.theguardian.com/world/2014/apr/02/rwanda-genocide-fight-justice |url-status=live - cite news |last=Brittain |first=Victoria |date=5 April 1999 |title=Rwanda makes its way to regeneration |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/1999/apr/05/5 |access-date=17 October 2018 |location=London |archive-date=6 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160506175120/http://www.theguardian.com/world/1999/apr/05/5 |url-status=live - language=fr - url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live - cite news |last=Dash |first=Leon |date=2 December 1983 |title=Many Rwandan Refugees Moving North in Uganda to Escape Attacks |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1983/12/02/many-rwandan-refugees-moving-north-in-uganda-to-escape-attacks/72af64c6-a040-42a9-b0ef-28ac18596a94/ |access-date=17 October 2018 |archive-date=1 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181001070104/https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1983/12/02/many-rwandan-refugees-moving-north-in-uganda-to-escape-attacks/72af64c6-a040-42a9-b0ef-28ac18596a94/ |url-status=live - location=Antwerp and Oxford- cite report |last=Des Forges |first=Alison |author-link=Alison Des Forges |year=1999 |title=Leave None to Tell the Story: Genocide in Rwanda |url=https://www.hrw.org/legacy/reports/1999/rwanda/rwanda0399.htm |location=New York, NY |publisher=Human Rights Watch |isbn=1-56432-171-1 |access-date=2018-12-26 |archive-date=2019-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190218220713/https://www.hrw.org/legacy/reports/1999/rwanda/rwanda0399.htm |url-status=live - isbn=978-0-8108-2820-9- cite journal |last=Emizet |first=Kisangani N. F. |title=The Massacre of Refugees in Congo: A Case of UN Peacekeeping Failure and International Law |journal=Journal of Modern African Studies |date=July 2000 |volume=38 |issue=2 |pages=163–202 |jstor=161648|doi=10.1017/S0022278X0000330X |s2cid=154818651 - url-status=live - url-status=live - access-date=17 October 2018 - isbn=9780299298203- url-status=live - cite book |url=https://www.hrw.org/reports/pdfs/r/rwanda/rwanda922.pdf |title=Rwanda: Talking peace and waging war, human rights since the October 1990 invasion |author=Human Rights Watch |date=27 February 1992 |id=Vol. IV, Issue No. 3 - url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live- cite news |last=Lorch |first=Donatella |date=25 April 1995 |title=Mood Grim at Camp in Rwanda |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1995/04/25/world/mood-grim-at-camp-in-rwanda.html |access-date=17 October 2018 |location=New York |archive-date=10 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120810024836/http://www.nytimes.com/1995/04/25/world/mood-grim-at-camp-in-rwanda.html |url-status=live -  doi = 10.1093/afraf/ady013- url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live - url-status=live - cite book |last=Melvern |first=Linda |year=2004 |title=Conspiracy to Murder: The Rwandan Genocide |publisher=Verso |author-link=Linda Melvern |isbn=978-1-85984-588-2 |location=London and New York, NY |url-access=registration |url=https://archive.org/details/conspiracytomurd00melv -  isbn =9789970050185- cite news |last=Murdock |first=Deroy |date=13 December 2010 |title=Rwanda's Economic Miracle |newspaper=National Review |url=http://www.nationalreview.com/article/254972/rwandas-economic-miracle-deroy-murdock |access-date=17 October 2018 |archive-date=11 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211080656/http://www.nationalreview.com/article/254972/rwandas-economic-miracle-deroy-murdock |url-status=live - url-status=live - archive-date=20 November 2015 - url-status=live - cite news |last=Nganda |first=Ssemujju Ibrahim |date=6 August 2009 |title=WHO FOUGHT: Kagame helped Museveni crush internal NRA revolt |work=The Observer |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=4535&Itemid=59 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140320191442/http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=4535&Itemid=59 |archive-date=2014-03-20 |access-date=17 October 2018 |location=Kampala |url-status=live - access-date=1 October 2020- cite news |last=Pomfret |first=John |date=9 July 1997 |title=Rwandans Led Revolt in Congo |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/congo/stories/070997.htm |access-date=17 October 2018 |archive-date=30 October 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151030193237/http://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/congo/stories/070997.htm |url-status=live - url-status=live - Power, Samantha. "A Problem from Hell": America and the Age of Genocide (2002) pp. 329–90; Pulitzer Prize. online free to borrow date=2019-04-21 - url-status=live - url-status=live - location=Cambridge- df=dmy-all - isbn=978-0-84-990052-5- cite book |title=Rwanda – The preventable genocide: The Report of International Panel of Eminent Personalities to Investigate the 1994 Genocide in Rwanda and Surrounding Events (IPEP) |publisher=Organisation of African Unity |location=Addis Ababa |url=http://www.aegistrust.org/images/stories/oaureport.pdf |year=2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908042110/http://www.aegistrust.org/images/stories/oaureport.pdf |archive-date=8 September 2015 |access-date=17 October 2018 |ref=CITEREFIPEP2000 - url-status=live - url-status=live - pmid=12288419 - cite news |last=Simpson (I) |first=Chris |date=14 November 2000 |title=Kagame: Quiet soldier who runs Rwanda |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/689405.stm |access-date=17 October 2018 |location=London |archive-date=21 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821065231/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/689405.stm |url-status=live - url-status=live - url-status=live - access-date=17 October 2018 - url-status=live - url-status=live - cite news |last=Wilkinson |first=Tracy |date=7 February 2008 |title=Spain indicts 40 Rwandan officers |location=Los Angeles, Calif. |work=Los Angeles Times |url=http://articles.latimes.com/2008/feb/07/world/fg-rwanda7 |access-date=17 October 2018 |archive-date=28 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131228031919/http://articles.latimes.com/2008/feb/07/world/fg-rwanda7 |url-status=live 
หมวดหมู่:สงครามกลางเมือง
หมวดหมู่:การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์รวันดา
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์รวันดา
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับทวีปแอฟริกา