โบสถ์นักบุญโปร์ฟีริออส

โบสถ์นักบุญโปร์ฟีริออส (translit-std=ALA-LC; Church of Saint Porphyrius) เป็นโบสถ์คริสต์กรีกออร์ทอดอกซ์ในนครกาซา ปาเลสไตน์ โบสถ์นี้สังกัดอัครบิดรแห่งเยรูซาเลม และเป็นโบสถ์ที่เก่าแก่ที่สุดในกาซาที่ยังเปิดประกอบศาสนกิจอยู่จนปัจจุบัน และว่ากันว่าเป็นโบสถ์ที่เก่าที่สุดเป็นอันดับสามของโลก โบสถ์ตั้งอยู่ในย่านเมืองเก่าของกาซา และตั้งชื่อตามบิชอปแห่งกาซาในสมัยศตวรรษที่ 5 นักบุญโปร์ฟีริออส ผู้ซึ่งฝังร่างไว้อยู่ที่มุมตะวันออกเฉียงเหนือของโบสถ์

**ประวัติศาสตร์**

**ภูมิหลัง**
มีโบสถ์คริสต์สร้างขึ้นที่จุดนี้เก่าแก่ถึงปี 425 แต่อาคารโบสถ์หลังปัจจุบันนั้นสร้างขึ้นโดยทัพครูเสดในทศวรรษ 1150s หรือ 1160s และอุทิศแด่นักบุญโปร์ฟีริออส มีหลักฐานจากศตวรรษที่ 15 ที่แสดงให้เห็นว่าโบสถ์นี้ยังอุทิศแด่พระนางพรหมจารีย์มารีอา
มีการบูรณะโบสถ์ในปี 1856 ยังคงมีบางโครงสร้างของโบสถ์ที่มาจากสมัยครูเสด กระนั้นส่วนใหญ่เป็นการต่อเติมสร้างเพิ่มในภายหลัง

**สงครามระหว่างฮะมาสกับอิสราเอล**
ในระหว่างสงครามกาซาปี 2014 ชาวปาเลสไตน์ราว 2,000 คนได้หลบหนีการทิ้งระเบิดของอิสราเอลที่ทำให้มีชาวปาเลสไตน์เสียชีวิตไปแล้ว 70 รายก่อนหน้า มาลี้ภัยอยู่ที่โบสถ์นี้ ระหว่างการทิ้งระเบิด ครอบครัวต่าง ๆ นอนหลับตามโถงทางเดินและห้องของโบสถ์รวมถึงอาคารที่ติดกัน รวมทั้งมีมื้ออาหารและบริการการแพทย์แก่ผู้ลี้ภัยภายในโบสถ์
โบสถ์นี้เป็นพื้นที่ลี้ภัยการทิ้งระเบิดของอิสราเอลอีกครั้งในระหว่างสงครามอิสราเอล–ฮะมาส พ.ศ. 2566 กระทั่งวันที่ 19 ตุลาคม 2023 กองกำลังของอิสราเอลยิงระเบิดมิสไซล์รวมสี่ลูกที่ระเบิดในบริเวณโดยรอบซึ่งมีชาวปาเลสไตน์ลี้ภัยอยู่ราว 400-500 คน ตัวแทนของโบสถ์ได้ยืนยันว่าในบรรดาระเบิดของอิสราเอลนี้ มีโถงของโบสถ์ที่ถูกระเบิดเสียหายสองโถงซึ่งเป็นที่พักพิงของพลเมืองปาเลสไตน์ที่ลี้ภัยอยู่ และเป็นผลให้สีอาคารถล่มหนึ่งหลังของโบสถ์ มีผู้เสียชีวิตชาวปาเลสไตน์ในพื้นที่โบสถ์อย่างน้อย 16-18 ราย และอีกไม่ทราบจำนวนที่ติดภายใต้ซากอาคาร 
ทางการอิสราเอลออกมาแสดงความรับผิดชอบต่อการโจมตีทางอากาศนี้ซึ่งอ้างว่ามีเป้าหมายคือศูนย์บัญชาการของฮะมาสที่ตั้งอยู่ใกล้กัน รวมถึงระบุว่าเหตุการณ์นี้ที่โบสถ์ได้รับผลกระทบตลอดจนผู้ลี้ภัยเสียชีวิตยังอยู่ภายใต้การทบทวน

**สถาปัตยกรรม**
โบสถ์นักบุญโปร์ฟีริออสมีแปลนรูปสี่เหลี่ยม ปลายเป็นหลังคาครึ่งโดม มีทางเท้าขนาด sp=us ใต้ระดับพื้นทางใต้ของโบสถ์ และอีก sp=us ใต้ระดับพื้นทางเหนือของโบสถ์ ทำให้มีข้อเสนอว่าโบสถ์หลังปัจจุบันสร้างขึ้นทับโบสถ์หลังเดิมที่มีอยู่มาก่อนหน้า โบสถ์ประกอบด้วยทางเดินทางเดียว ขนาดภายในของโสถ์อยู่ที่ ยาว sp=us กว้าง sp=us ลักษณะทางสถาปัตยกรรมและการก่อสร้างมีความคล้ายกันกับอาสนวิหารนักบุญยอห์นผู้ให้บัปติศมา (คือมัสยิดใหญ่กาซาในปัจจุบัน)
โบสถ์มีสามทางเข้า ทางแรกเป็นพอร์ทีโค ที่มีเสาหินอ่อนสามเสารองรับส่วนโค้งสองยอด ฐานของเสาหินอ่อนมีอายุมาจากสมัยครูเสด ส่วนอีกทางเชื่อมกับส่วนของอาคารที่ใหม่กว่า มีบันไดติดอยู่สำหรับเดินไประดับทางเท้า

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
cite book |last=Clermont-Ganneau |first=C. S. |author-link=Charles Simon Clermont-Ganneau |title=ARP Archaeological Researches in Palestine 1873-1874, translated from the French by J. McFarlane |url=https://archive.org/details/archaeologicalre02cler |volume=2 |year=1896 |publisher=Palestine Exploration Fund |location=London (pp.  381-3
*isbn=0-691-09375-X 
*isbn=978-1-57607-919-5
*publisher=Columbia University Press
*cite book |title=The Churches of the Crusader Kingdom of Jerusalem: A-K (excluding Acre and Jerusalem) |volume=I |url=https://books.google.com/books?id=BgQ6AAAAIAAJ |first=D. |last=Pringle |author-link=Denys Pringle |year=1993 |isbn=0-521-39036-2 |publisher=Cambridge University Press