ที่ราบสูงโกลัน

ที่ราบสูงโกลัน (Haḍbatu l-Jawlān หรือ label=none; רמת הגולן, Ramat HaGolan, help=no) เป็นภูมิภาคในลิแวนต์ที่มีเนื้อที่ราว 1,800 ตารางกิโลเมตร (690 ตารางไมล์) ความหมายของที่ราบสูงโกลันแตกต่างไปตามสาขาวิชา ในทางธรณีวิทยาและชีวภูมิศาสตร์ ที่ราบสูงโกลันหมายถึงที่ราบสูงหินบะซอลต์ที่มีอาณาบริเวณแม่น้ำยาร์มุกทางใต้ ทะเลกาลิลีและหุบเขาฮูลาทางตะวันตก เทือกเขาแอนติเลบานอนและภูเขาเฮอร์มอนทางเหนือ และ Ruqqad ทางตะวันออก ขณะที่ในทางภูมิรัฐศาสตร์จะหมายถึงพื้นที่ของซีเรียที่ถูกอิสราเอลยึดครองในสงครามหกวันเมื่อปี ค.ศ. 1967 และปกครองโดยอิสราเอลตั้งแต่ปี ค.ศ. 1981
หลักฐานแรกสุดที่ชี้ว่ามนุษย์ตั้งถิ่นฐานในที่ราบสูงโกลันอยู่ในช่วงปลายยุคหิน ในยุคเหล็ก ที่ราบสูงแห่งนี้เป็นที่ตั้งของเกชูร์ตามพระคัมภีร์ ซึ่งภายหลังถูกผนวกเข้ากับอารัม-ดามัสกัส หลังการปกครองของอัสซีเรีย, บาบิโลเนีย และเปอร์เซีย ภูมิภาคนี้จึงตกอยู่ภายใต้การควบคุมของอะเล็กซานเดอร์มหาราชเมื่อ 332 ปีก่อน ค.ศ. ต่อมา อาณาจักรอิตูเรียและราชวงศ์ฮัสโมเนียนเข้าคอรบครองโกลันชั่วครู่ จากนั้นจักรวรรดิโรมันเข้าควบคุมพื้นที่นี้ ในตอนแรกผ่านราชวงศ์เฮโรดแล้วเข้าควบคุมโดยตรง หลังจากนั้นอาณาจักรฆอสซานิดที่เป็นพันธมิตรกับไบแซนไทน์ปกครองพื้นที่นี้ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 3 จนกระทั่งรัฐเคาะลีฟะฮ์อัรรอชิดูนเข้าผนวกในช่วงการพิชิตลิแวนต์ของมุสลิมในคริสต์ศตวรรษที่ 7 รัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์, รัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์, รัฐเคาะลีฟะฮ์ฟาฏิมียะฮ์ และรัฐสุลต่านมัมลูกเข้าควบคุมพื้นที่นี้ตามลำดับ จนกระทั่งจักรวรรดิออตโตมันเข้าพิชิตในคริสต์ศตวรรษที่ 16 โดยเป็นส่วนหนึ่งของซีเรียวีลาเยตในซีเรียของออตโตมัน หลังจากนั้นจึงกลายเป้นส่วนหนึ่งของซีเรียภายใต้อาณัติของฝรั่งเศสและรัฐดามากัส เมื่อยุบเลิกอาณัติใน ค.ศ. 1946 พื้นที่นี้จึงกลายเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐอาหรับซีเรียที่กินพื้นที่ประมาณ sqmi
นับตั้งแต่สงครามหกวันเมื่อ ค.ศ. 1967 พื้นที่ทางตะวันตกสองในสามของที่ราบสูงโกลันถูกยึดและปกครองโดยอิสราเอล ขณะที่พื้นที่ทางตะวันออกอยู่ใต้การปกครองของซีเรีย ซีเรียปฏิเสธที่จะเจรจากับอิสราเอลตามข้อมติคาร์ทูมหลังสงคราม ใน ค.ศ. 1974 มีการจัดตั้งพื้นที่กันชนที่ดูแลโดยกองกำลังสังเกตการณ์การถอนกำลังแห่งสหประชาชาติ (UNDOF) ระหว่างอิสราเอล–ซีเรีย ด้านอิสราเอลปกครองส่วนที่ยึดได้ด้วยกำลังทหารจนกระทั่งมีการผ่านกฎหมายปกครองในปี ค.ศ. 1981 ซึ่งบางฝ่ายมองว่าเป็นการผนวกดินแดน ฝ่ายคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติประณามการผ่านกฎหมายนี้ โดยกล่าวว่า "การตัดสินใจของอิสราเอลในการบังคับใช้กฎหมาย เขตอำนาจ และการจัดการการปกครองที่ราบสูงโกลันที่ยึดครองจากซีเรียถือเป็นโมฆะ และไม่มีผลทางกฎหมายระหว่างประเทศ" คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติยังเน้นย้ำถึง "การถือครองดินแดนด้วยสงครามเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้" ตามข้อมติที่ 242 ซึ่งอิสราเอลก็อ้างสิทธิ์ในการถือครองที่ราบสูงนี้ตามข้อมติเดียวกันที่เรียกร้องให้มี "เขตแดนที่ปลอดภัยและเป็นที่ยอมรับ ปลอดจากภัยคุกคามและกำลังทหาร" เมื่อเกิดสงครามกลางเมืองซีเรียในปี ค.ศ. 2011 การปกครองที่ราบสูงโกลันของซีเรียแตกออกเป็นฝ่ายรัฐบาลกับฝ่ายค้าน และกลายเป็นสมรภูมิรบของทั้งสองฝ่ายจนในปี ค.ศ. 2018 ฝ่ายรัฐบาลก็มีชัยและควบคุมฝั่งตะวันออกไว้ได้
ในปี ค.ศ. 2019 ดอนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐประกาศยอมรับที่ราบสูงโกลันเป็นส่วนหนึ่งของอิสราเอล ทำให้สหรัฐกลายเป็นชาติแรกที่ยอมรับอำนาจอธิปไตยของอิสราเอลเหนือที่ราบสูงนี้ ด้านสหภาพยุโรปประกาศไม่ยอมรับอำนาจอธิปไตยของอิสราเอลเหนือที่ราบสูงโกลัน ขณะที่อังตอนียู กูแตรึช เลขาธิการสหประชาชาติกล่าวว่า "สถานภาพของที่ราบสูงโกลันนั้นไม่เปลี่ยนแปลง"

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 The Syrian Golan – Permanent Mission of the Syrian Arab Republic to the United Nations- Jawlan.org date=29 September 2013  ar- Gaulonitis in The unedited full text of the 1906 Jewish Encyclopedia- Golan, Gaulonitis in the International Standard Bible Encyclopedia- Qatzrin- What is the dispute over the Golan Heights? date=24 August 2013 - A View From Damascus: Internal Refugees From Golan's 244 Destroyed Syrian Villages from Washington Report
หมวดหมู่:ที่ราบสูง
หมวดหมู่:ตะวันออกกลาง
หมวดหมู่:ความขัดแย้งระหว่างอาหรับ-อิสราเอล
หมวดหมู่:สงครามกลางเมืองซีเรีย
หมวดหมู่:กรณีพิพาทเรื่องอาณาเขตอิสราเอล
หมวดหมู่:กรณีพิพาทเรื่องอาณาเขตซีเรีย
หมวดหมู่:อาณาเขตที่เป็นข้อพิพาทในทวีปเอเชีย