มูนีร์ ซาอิด ตาลิบ

มูนีร์ ซาอิด ตาลิบ (Munir Said Thalib; 8 ธันวาคม 1965 – 7 กันยายน 2004) เป็นนักเคลื่อนไหวด้านสิทธิมนุษยชนชาวอินโดนีเซีย ผู้รับรางวัลไลต์ไลฟ์ลิฮูดประจำปี 2000 เขาถูกลอบสังหารในปี 2004 ขณะเดินทางบนเครื่องบินของการูดาอินโดนีเซียไปยังอัมสเตอร์ดัมเพื่อศึกษาต่อปริญญาเอกด้านกฎหมายระหว่างประเทศที่มหาวิทยาลัยยูเทรกต์ เขาเป็นหนึ่งในนักกิจกรรมด้านสิทธิมนุษยชนและนักเคลื่อนไหวต้านการคอร์รัปชั่นที่โด่งดังที่สุดของอินโดนีเซีย เขาเป็นผู้ก่อตั้งคณะกรรมการเพื่อคนหายและเหยื่อความรุนแรง (KontraS) และดำรงตำแหน่งผู้ว่าการศูนย์เฝ้าระวังสิทธิมนุษยชนอินโดนีเซีย (Indonesian Human Rights Monitor หรือ IMPARSIAL) เป็นตำแหน่งสุดท้ายก่อนถูกลอบสังหาร
ในปี 2001 ขณะกำลังสอบสวนกรณีการลักพาตัวของโกปัซซุซ เขาเคยถูกข่มขู่ด้วยการส่งกล่องระเบิดมาที่บ้าน

**การลอบสังหารและผลสืบเนื่อง**
มูนีร์ถูกลอบสังหารด้วยการวางยาพิษจากสารหนูบนเที่ยวบินการูดาอินโดนีเซียของรัฐบาล จากจาการ์ตา ไปอัมสเตอร์ดัม ในวันที่ 7 กันยายน 2004 ผลชันสูตรพลิกศพและรายงานจากผู้เห็นเหตุการณ์ระบุตรงกันว่าเขาเสียชีวิตสองขั่วโมงก่อนเครื่องบินจะลงจอดที่ท่าอากาศยานนานาชาติสกิปโฮล เขาได้รับสารพิษนี้ขณะต่อเครื่องที่สิงคโปร์ นักบินของการูดา ปลลีการ์ปุซ ปรียันโต เป็นผู้ต้องสงสัยหลักในการสืบสวน แรกเริ่มมูนีร์เดินทางออกจากอินโดนีเซียโดยเป็นผู้ถือตั๋วฟรีภายใต้เอกสารระบุตนปลอมเพื่อช่วยให้เขาสามารถออกเดินทางบนเครื่องบินได้ มูนีร์เริ่มมีอาการท้องร่วงฉับพลันและอาเจียนอย่างหนักไม่นานหลังเครื่องออกจากสิงคโปร์มุ่งหน้าอัมสเตอร์ดัม ลูกเรือแจ้งแก่กัปตันว่ามีผู้โดยสารป่วยหนัก และมีแพทย์ที่บังเอิญโดยสารไปด้วยบนเครื่องได้รับการเรียกให้ให้ความช่วยเหลือทางการแพทย์ กระนั้นก็ไม่สามารถยื้อชีวิตมูนีร์ไว้ได้
ผลชันสูตรพลิกศพที่รายงานในสองเดือนหลังเสียชีวิต โดยสถาบันนิติเวชเนเธอร์แลนด์ระบุว่าร่างกายของมูนีร์มีระดับสารหนูสูงกว่าระดับที่เป็นอันตรายถึงชีวิตถึงสามเท่า รายงานนี้ต่อมาได้รับการยืนยันโดยตำรวจอินโดนีเซีย และเข้าใจกันว่าสารหนูถูกใส่ในน้ำส้มที่มูนีร์ดื่มขณะเดินทางบนเครื่องบินของการูดา
ประธานาธิบดีอินโดนีเซีย ซูซีโล บัมบัง ยูโดโยโน ประกาศว่าเขายืนยันจะตามหาผู้กระทำความผิดมาลงโทษและให้มีการสืบสวนแยกเป็นการด่วน อย่างไรก็ตาม หลักฐานไม่เพียงพอ เจ้าหน้าที่ระดับสูงไม่ร่วมมือ และท้ายที่สุดการสืบสวนก็สิ้นสุดลงโดยไม่มีผลออกมา
มีการกล่าวโทษว่าเจ้าหน้าที่ระดับสูงของหน่วยข่าวกรองรัฐอินโดนีเซีย (BIN) มีส่วนเกี่ยวข้องในการฆาตกรรมนี้ หัวหน้าหน่วยในเวลานั้น ซูตันโต ถูกกล่าวหาว่ารู้เห็นว่า BIN มีบทบาท ส่วนรองผู้บังคับการหน่วย มุคดี ปูร์โวปรันโจโน ถูกนำตัวขึ้นศาลก่อนจะตัดสินพ้นผิด การตัดสินนี้ถูกประนามในระดับนานาชาติว่าเป็น "การตัดสินคดีแบบแกล้งแสดง" เชื่อว่ามุคดีสั่งฆ่ามูนีร์เพราะเขาไปวิจารณ์การนำโกปัซซุซของเขา
การรั่วไหลของบทสนทนาทูตอเมริกาชิ้นหนึ่งกล่าวโทษอดีตหัวหน้าหน่วย BIN อา. เอ็ม. เฮ็นโดรปรีโยโน ว่า "นำการประชุมสองครั้งที่ซึ่งวางแผนการสังหารมูนีร์"
ในปี 2014 เฮ็นโดรปรีโยโนยอมรับต่อนักข่าว Allan Nairn ว่าเขามีส่วน "รับผิดชอบในการสั่งการ" สังหารมูนีร์ และพร้อมจะถูกดำเนินการทางยุติธรรมต่อไป

**หลังเสียชีวิต**
มูนีร์ได้รับรางวัลซิวิลเคอเรจจากสมาคมเทรนหลังเสียชีวิต ในปี 2013 มีการเปิดตัวพิพิธภัณฑ์ในมาลังเพื่อเป็นเกียรติแก่เขา

**ชีวิตส่วนตัว**
มูนีร์สมรสกับนักกิจกรรมสิทธิแรงงาน ซูจีวาตี และมีลูกด้วยกันสองคน ภรรยาของเขาเป็นตัวตั้งตัวตีสำคัญในการสืบสวนการเสียชีวิตของมูนีร์

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Munir Museum date=2018-05-23 - BBC News - Indonesia widens Munir enquiry- Dateline Archives - Garuda's Deadly Upgrade- Indonesia pilot jailed for murder- "Munir: Vanguard of reform", Sidney Jones, The Jakarta Post, 10 September 2004- Washington Post - Airline Probed in Activist's Murder- Who Killed Munir?- Munir's Widow Calls on Indonesia to Hold His Govt. Killers Responsible - video report by Democracy Now!