รถจักรดีเซล DD51

DD51เป็นรถจักรดีเซลไฮดรอลิคที่ประจำการอยู่ในประเทศญี่ปุ่นและประเทศไทย

**ภาพรวม**
ในการที่ลดการใช้รถจักรไอน้ำจากเส้นทางรถไฟหลัก การรถไฟญี่ปุ่นจึงได้มีการผลิตรถจักรDD51เป็นจำนวน649คันระหว่างปีพ.ศ. 2505ถึงปีพ.ศ. 2521
หลังจากที่รถจักรได้เริ่มเข้าประจำการ ทางการรถไฟก็ได้ทดลองพัฒนารถจักรสำหรับใช้ในเส้นทางหลัก และเส้นทางย่อยเช่น DD54 หรือDE50 แต่ก็ไม่ได้ผลิตในจำนวนมากเนื่องจากการที่ต้องที่จะทำให้รถจักรมีรูปแบบเป็นมาตราฐาน DD51นั้นถูกใช้ทั่วประเทศยกเว้นเกาะชิโกคุ ณ จุดที่ประจำการมากที่สุด แต่ต่อมาได้มีการติดตั้งระบบไฟฟ้าแพร่หลายทั่วญี่ปุ่น และการประจำการรถไฟEMU ทำให้บทบาทรถจักรลดลง ในปีพ.ศ. 2530การรถไฟญี่ปุ่นยุบแล้วเปลี่ยนเป็นบริษัทเจอาร์ DD51ประมาณ3ใน5ก็ถูกปลดประจำการแล้ว หลังจากนั้นจำนวนขบวนรถไฟที่ใช้รถจักรลากก็ยิ่งลดลงอย่างมาก และกับการที่มีการผลิตรถจักรที่ใหม่มากขึ้นเช่นDF200 ทำให้รถจักรDD51ถูกปลดประจำการไปเป็นจำนวนมาก แต่ว่าในทางตอนใต้ของเกาะฮอนชูขาดแคลนรถจักร JRFจึงได้ยืดเวลาการปลดประจำการของรถจักรDD51ที่ยังประจำการอยู่ในปัจจุบัน
DD51ฮอกไกโดที่จอดทิ้งไว้ในย่านมูโรรัง

**การยุบJNR**
หลังจากการยุบการรถไฟญี่ปุ่น DD51ที่ยังประจำการอยู่ในตอนนั้นได้แบ่งรถจักรตามบริษัทเจอาร์ตามนี้
#JR Hokkaido จำนวน 25คัน
#JR East     จำนวน 29คัน
#JR Central  จำนวน  4คัน
#JR West     จำนวน 63คัน
#JR Kyushu   จำนวน  1คัน
#JR Freight  จำนวน137คัน

**ความแตกต่างระหว่างรุ่น**
รถจักรDD51มีรุ่นย่อยได้แก่รุ่น0,500,800และ1000
รุ่น500,800และ1000มีสายจัมเปอร์รุ่นKE70ติดตั้งไว้หน้ารถ
รถจักรหมายเลข501ถึง799และ1001ถึง1186สามารถทำขบวนพหุได้
รถจักรหมายเลข800ถึง899กับ1801ถึง1805ไม่มีเครื่องผลิตไอน้ำสำหรับความอุ่นในตัวรถ
รุ่น0ถูกปลดระวางหมดก่อนการรถไฟญี่ปุ่นจะถูกยุบ

**ศูนย์ที่ประจำ**

**ศูนย์ฮาโกะดาเตะ**
เป็นศูนย์ที่รถจักรDD51ของJRฮอกไกโดทุกคันประจำอยู่ซึ่งเป็นศูนย์ที่ใช้ลากขบวนโฮกูโตเซ,ขบวนคาสิโอเปีย,ขบวนทไวไลท์ เอ็กเพรซและขบวนฮามานาซุ โดยป้ายศูนย์ที่ติดข้างรถคือ函ซึ่งย่อมาจากคำว่าฮาโกะดาเตะ และ重ซึ่งแปลว่าหนัก เนื่องจากสมัยJNRนอกจากศูนย์ฮาโกะดาเตะ มีศูนย์คูชิโระและศูนย์อาซาฮิกาว่าด้วยซึ่งรถที่ประจำการนั้นเป็นรุ่นที่น้ำหนักน้อยกว่าจึงมีอีกตัวอักษรคือ半 ซึ่งแปลว่าครึ่ง ในปัจจุบันไม่มีDD51วิ่งในฮอกไกโดแล้ว

**ศูนย์ทากาซากิ**
เป็นศูนย์สุดท้ายของJRตะวันออกที่มีรถจักรDD51ซึ่งไม่ได้วิ่งตามตารางเหลือเพียงหมายเลข842และ895 ใช้ตัวย่อว่า高

**ศูนย์ไอจิ**
เป็นศูนย์สุดท้ายที่มีDD51ประจำการอยู่ของJRเฟรท ซึ่งปัจจุบันรถจักรที่ศูนย์นี้ยังวิ่งตามารางอยู่ ใช้ตัวย่อว่า愛

**ศูนย์อะโบชิแขวงโยโดกาวะ**
เป็นศูนย์ของJRตะวันออกที่มีรถจักรDD51ซึ่งไม่ได้วิ่งตามตารางมีรถจักรที่ประจำการอยู่หมายเลข1109,1183,1191,1192และ1193ใช้ตัวย่อว่า宮

**รถสำหรับภูมิภาคที่หนาว**

**แบบA**
สำหรับภูมิภาคที่หนาวมากเช่นเกาะฮอกไกโด จะมีการติดตั้งเบรกที่ทนทานต่อความหนาว,หน้าต่างที่ปัดหิมะและตะแกรงกั้นหิมะ
หน้าต่างที่ปัดหิมะ

**แบบB**
สำหรับภูมิภาคที่หนาวติดตั้งตามแบบAแต่ไม่ใช้เบรกที่ทนทานต่อความหนาว พบได้ในเขตชูโกคุและสานิน

**ปัจจุบัน**

**ญี่ปุ่น**
JRเฟรทเป็นบริษัทเดียวที่ยังคงวิ่งประจำตามตารางคือDD51ศูนย์ไอจิ ส่วนของJRตะวันออกและJRตะวันตก มีไว้ทำขบวนจัดเฉพาะซึ่งไม่วิ่งตามกำหนดการ

**ไทย**
ภายหลังจากการยกเลิกขบวนฮามานาซุและขบวนคาสิโอเปีย ทางJR ฮอกไกโดได้ปลดประจำการDD51ทั้งหมดโดยบริษัทAS Associated Engineeringจำกัดได้นำDD51สองหัวหมายเลขDD51 1137และ1142อดีตประจำการศูนย์ฮาโกดาเตะที่จอดทิ้งไว้ที่ย่านมูโรรังมาregaugeและมาช่วยโครงการก่อสร้างรถไฟทางคู่สายใต้
ไฟล์:DD51 1142+1137 NongPlaDuk-Station 201901311211.jpg|thumb|centre|DD51 1137และ1142 ที่สถานีชุมทางหนองปลาดุก

** ดูเพิ่ม**
บลูเทรน

** อ้างอิง**
หมวดหมู่:หัวรถจักรของญี่ปุ่น
หมวดหมู่:รถจักรดีเซลในประเทศไทย