พรหมจารีโดยสาบานในบอลข่าน

ฮอตี แอเบเนียใต้ปกครองออตโตมัน ในศตวรรษที่ 20
พรหมจารีโดยสาบานในบอลข่าน (Balkan sworn virgins) หรือ บูร์เนชา (burrnesha) หมายถึงผู้หญิงที่สาบานตนเป็นพรหมจารีและใช้ชีวิตดั่งผู้ชายในสังคมปิตาธิปไตยทางตอนเหนือของแอลเบเนีย, คอซอวอ และมอนเตเนโกร พรหมจารีโดยสาบานยังเคยมีหรือพบอยู่บ้างในบอลข่านตะวันตก ซึ่งรวมถึงภูมิภาคของบอสเนีย, แดลเมชียในโครเอเชีย, เซอร์เบีย และ มาซิโดเนียเหนือ
ในยุคสมัยที่ผู้หญิงมีหน้าที่ทำตามที่บัญญัติไว้ (prescribed role) บูร์เนชาจะละทิ้งอัตลักษณ์ทางเพศ การสืบพันธุ์ และอัตลักษณ์ทางสังคมทิ้ง เพื่อให้ได้รับอิสรภาพเช่นเดียวกับผู้ชาย เมื่อสาบานตนแล้ว บูร์เนชาจะสามารถแต่งกายอย่างผู้ชาย เป็นหัวหน้าครอบครัว เดินทางหาสู่ได้โดยอิสระ และทำงานในอาชีพที่สงวนไว้สำหรับผู้ชายเท่านั้น สารคดีชุด ทาบู ปี 2002 ของเนชั่นนอลจีโอกราฟิก รายงานว่าในอัลเบเนียมีพรหมจารีโดยสาบานเหลืออยู่ไม่ถึง 102 คน แม้จะไม่มีจำนวนที่แน่นอน ข้อมูลจากปี 2022 ประมาณว่ามีบูร์เนชาอยู่รวมสิบสองคนที่ยังหลงเหลืออยู่ในอัลเบเนียเหนือและคอซอวอ พรหมจารีโดยสาบานที่มีชื่อเสียง เช่น สตานา เซรอวิช

**ที่มา**
ธรรมเนียมการสาบานตนเป็นพรหมจารีในแอลเบเนียพัฒนาขึ้นมาจาก Kanuni i Lekë Dukagjinit (กฎบัตรของ Lekë Dukagjini หรือเรียกโดยย่อว่า กานุน; kanun), ซึ่งเป็นชุดของกฎบัตร (codes and laws) ที่พัฒนาขึ้นโดย Lekë Dukagjini และถูกนำมาใช้ส่วนใหญ่ในแอลเบเนียเหนือกับคอซอวอนับตั้งแต่ศตวรรษที่ 15 เป็นต้นมา ถึงศตวรรษที่ 20 กานุน นี้ไม่ถือเป็นเอกสารทางศาสนา และกลุ่มทางศาสนาต่าง ๆ นำเอากฎนี้มาปฏิบัติ ทั้งศาสนิกชนของออร์ทอดอกซ์แอลเบเนีย, คาทอลิก ไปจนถึง มุสลิม
กฎ กานุน บังคับให้ครอบครัวจะต้องมีลักษณะส่งต่อทางบิดา (patrilineal; ความมั่งคั่งจะถูกส่งต่อทางสมาชิกครอบครัวที่เป็นผู้ชาย) และเป็นแบบภรรยาแต่งเข้าบ้านสามี (patrilocal) ผู้หญิงในบริบทของกฎนี้ถูกปฏิบัติดั่งสมบัติของครอบครัว และไม่มีสิทธิ์หลายประการ เช่น ผู้หญิงห้ามสูบบุหรี่ห้ามสวมนาฬิกาข้อมือ ไปจนถึงห้ามลงคะแนนเสียงในการเลือกตั้งของท้องถิ่น ผู้หญิงยังห้ามถือครองที่ดิน และมีอาชีพจำนวนมากที่ถูกจำกัดไม่ให้ผู้หญิงทำ ไปจนถึงมีสถานที่บางประเภทที่ห้ามผู้หญิงเข้าโดยเด็ดขาด

**ภาพรวม**
บุคคลหนึ่งสามารถมาสาบานตนเป็นพรหมจารีได้ทุกช่วงอายุ ทั้งด้วยความประสงค์ของตนเอง หรือเพื่อตอบสนองความต้องการของพ่อแม่ พิธีการสาบานตนจะเปล่งถ้อยคำสาบานซึ่งมิอาจถอนได้ ต่อหน้าผู้นำหรือผู้อาวุโสสิบสองคนของหมู่บ้าน โดยจะสาบานไว้ว่าจะถือครองพรหมจรรย์ จากนั้น พรหมจารีโดยสาบานบางส่วนอาจเลือกใช้ชีวิตที่เหลืออยู่เป็นชาย คล้ายผู้ชาย และอาจใช้สรรพนามผู้ชายในการสนทนา ทั้งที่เรียกตนเองและสำหรับคนอื่นเรียกตน แต่ทั้งนี้ไม่จำเป็นเสมอไป บางส่วนอาจแต่งกายเป็นชาย ใช้ชื่อผู้ชาย พกปืน สูบบุหรี่ ดื่มเหล้า ประกอบอาชีพผู้ชาย ถือตนเป็นหัวหน้าครอบครัว (เป็นต้นว่าอาศัยกับแม่และพี่สาวน้องสาว) เล่นดนตรี ขับร้อง นั่ง และเข้าสังคมกับผู้ชาย
การละเมิดคำสาบานตนนี้ในอดีตถือว่าต้องโทษเสียชีวิตได้ อย่างไรก็ตาม ไม่เป็นที่ทราบแน่ชัดว่าในปัจจุบันยังมีการลงโทษเช่นนี้อยู่หรือไม่ กระนั้น ชุมชนมักจะปฏิเสธบุคคลที่ละเมิดคำสาบานนี้ เป็นการลงโทษทางสังคม

**ดูเพิ่ม**
 หญิงซัมซุย - ประเพณีคล้ายกันในชาวจีนโพ้นทะเลในแหลมมลายู- บาชาปูช - ประเพณีคล้ายกันในปากีสถานกับอัฟกานิสถาน

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 first1=Roland
*first1=Ian

**อ่านเพิ่ม**
Grémaux, René. "Woman Becomes Man in the Balkans", in Gilbert Herdt, ed. 1996: Third Sex Third Gender: Beyond Sexual Dimorphism in Culture and History. 0-942299-82-5
*url=http://www.anthropologymatters.com/index.php/anth_matters/article/view/119/235
*Munro, Alice (1994), "The Albanian Virgin," a piece of short fiction in the collection Open Secrets. 0-679-43575-1 
*Dukes, Kristopher (2017), "The Sworn Virgin," a historical fiction novel about the tradition. 978-0-062660-74-9 
*Young, Antonia (2000).  Women Who Become Men: Albanian Sworn Virgins. 1-85973-335-2

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Albanian Custom Fades: Woman as Family Man by Dan Bilefsky, 2008-  Photographs by Jill Peters, 2012-  Photographs by Johan Spanner, The New York Times, 2008-  Photographs by Pepa Hristova, German Society for Photography, 2009-  BBC radio show on sworn virgins-  Sworn Virgins – National Geographic Film (approx. 4 min.)-  BBC From Our Own Correspondent 02/09