หอดูดาวแห่งชาติ (ญี่ปุ่น)

หอดูดาวแห่งชาติ  (Kokuritsu tenmondai, NAOJ) ของประเทศญี่ปุ่น เป็นหน่วยงานสถาบันวิจัยที่ศึกษาทางดาราศาสตร์ทั้งในทฤษฎีและการสังเกตการณ์ เป็นส่วนหนึ่งของสถาบันวิทยาศาสตร์ธรรมชาติแห่งชาติ (NINS)
สำนักงานใหญ่ของหอดูดาวแห่งชาติตั้งอยู่ที่วิทยาเขตมิตากะ ในเมืองมิตากะ กรุงโตเกียว นอกจากนี้ยังมีหอดูดาวหรือศูนย์วิจัยหลายแห่งตั้งอยู่ทั่วประเทศญี่ปุ่น รวมถึงนอกประเทศ เช่น กล้องโทรทรรศน์ซูบารุที่เกาะฮาวายด้วย

**ภาพรวม**
ไฟล์:Troughton_Astronomical_Telescope_2.jpg|right|thumb|320x320px| กล้องโทรทรรศน์ที่ใช้ในปี 1880 ปัจจุบันเป็นทรัพย์สินทางวัฒนธรรมที่สำคัญ จัดแสดงที่ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติและวิทยาศาสตร์แห่งชาติ
หอดูดาวแห่งชาติสมัยใหม่ในญี่ปุ่น มีจุดเริ่มต้นมาจากหอดูดาวที่ตั้งขึ้นในย่านอาซาบุได (ปัจจุบันอยู่ในเขตมินาโตะของโตเกียว) โดยสำนักอุทกศาสตร์ของกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่น
เมื่อมีการจัดตั้งภาควิชาวิทยาศาสตร์ดาราศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยหลวงโตเกียว (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยโตเกียว) หอดูดาวแห่งใหม่ได้จัดตั้งขึ้นที่อาซาบุมินามิอานะโจ ในฐานะสถาบันวิจัยในเครือ กลายเป็น หอดูดาวโตเกียว (東京天文台) อยู่ในสังกัดของมหาวิทยาลัย เนื่องจากการพัฒนาเขตเมืองของโตเกียว พื้นที่รอบ ๆ อาซาบุจึงเริ่มไม่เหมาะสมสำหรับการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์เนื่องจากแสงไฟที่รบกวนเพิ่มขึ้นในตอนกลางคืน ด้วยเหตุผลนี้จึงตัดสินใจย้ายที่ตั้งไปที่มิตากะ ซึ่งขณะนั้นเป็นหมู่บ้านเกษตรกรรมที่มีป่าไม้และทุ่งนากว้างขวาง แต่ในขณะเดียวกันก็มีการคมนาคมที่ดีขึ้นเนื่องจากการเปิดให้บริการโคบุเท็ตสึโด (ปัจจุบันคือสายหลักชูโอของ JR) โดยการก่อสร้างเริ่มขึ้นในปี 1914 เจ้าหน้าที่และครอบครัวซึ่งไม่เต็มใจที่จะออกจากเมืองในตอนแรกก็ได้ย้ายไปอยู่ที่บริเวณมิตากะหลังจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งใหญ่คันโต (ปี 1923)
หอดูดาวดาราศาสตร์โตเกียวได้รับการถ่ายโอนและรวมเข้ากับสถาบันวิจัยของมหาวิทยาลัยนาโงยะ และกระทรวงศึกษาธิการ และกลายเป็นหอดูดาวแห่งชาติ ซึ่งเป็นสถาบันวิจัยภายใต้การควบคุมโดยตรงของกระทรวงศึกษาธิการ เนื่องจากการปฏิรูปการบริหาร สถาบันวิจัยแห่งชาติ 4 แห่ง เช่น สถาบันวิทยาศาสตร์โมเลกุล จึงได้รับการบูรณาการ จัดระเบียบใหม่ และรวมเข้าด้วยกัน และกลายเป็นหอดูดาวแห่งชาติในสังกัดของสถาบันวิทยาศาสตร์ธรรมชาติแห่งชาติ

**ประวัติศาสตร์**
ไฟล์:Oshu_Space_and_Astronomy_Museum.jpg|right|thumb|240x240px| อาคารหลักเดิมของหอดูดาวที่จังหวัดอิวาเตะซึ่งสร้างเสร็จในปี 1921 ปัจจุบันคืออาคารยูงากุกังของหอดูดาว VLBI มิซึซาวะ
ไฟล์:MaunaKea_Subaru.jpg|right|thumb|250x250px| โดมทรงกระบอกสำหรับกล้องโทรทรรศน์ซูบารุ- ปี 1872 - สำนักอุทกศาสตร์กองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่นได้จัดตั้งหอดูดาวขึ้นที่อาซาบุได- ปี 1878 - ก่อตั้งหอดูดาวของภาควิชาดาราศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยโตเกียว (ปัจจุบันคือที่ย่านฮงโง เขตบุงเกียว ในโตเกียว)- ปี 1888 - มีการควบรวมหอดูดาวมหาวิทยาลัยโตเกียว หอดูดาว กระทรวงกองทัพเรือ และ สำนักภูมิศาสตร์ของกระทรวงกิจการภายใน  และได้มีการตั้งหอดูดาวโตเกียวขึ้น สังกัดอยู่กับมหาวิทยาลัยหลวง หลังจากนั้น การสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์และการจัดทำปฏิทินซึ่งเคยอยู่ภายใต้อำนาจของสำนักงานภูมิศาสตร์ของกระทรวงมหาดไทยก็ได้มาอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการและได้โอนไปยังหอดูดาวโตเกียวอย่างเป็นทางการ- ปี 1894 - มีอาคารหลังหนึ่งได้รับความเสียหายอย่างมากในแผ่นดินไหวโตเกียวยุคเมจิ แต่เป็นช่วงเวลาที่สงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่งเริ่มต้นขึ้น จึงได้แค่ทำการซ่อมแซมแบบชั่วคราว1919- ปี 1899 - ก่อตั้งหอดูดาวละติจูดชั่วคราวในเมืองมิซึซาวะ อำเภออิซาวะ จังหวัดอิวาเตะ (ปัจจุบันคือเมืองโอชู)- ปี 1909 - เนื่องจากการขยายตัวพื้นที่เมืองโดยรอบที่ตั้งของหอดูดาว จึงเริ่มวางแผนย้ายออกจากบริเวณเดิม โดยได้ซื้อที่ดินในหมู่บ้านมิตากะCite journal|year=1925|title=三鷹村新東京天文台（三）|url=https://www.asj.or.jp/geppou/archive_open/1925/pdf/192510.pdf|format=PDF|journal=天文月報|location=東京府北多摩郡三鷹村|publisher=日本天文学会|volume=18|issue=10|pages=150-153|issn=0374-2466|access-date=2014-01-09Cite journal|year=1925|title=三鷹村新東京天文台（三）|url=https://www.asj.or.jp/geppou/archive_open/1925/pdf/192510.pdf|format=PDF|journal=天文月報|location=東京府北多摩郡三鷹村|publisher=日本天文学会|volume=18|issue=10|pages=150-153|issn=0374-2466|access-date=2014-01-091919Cite journal|year=1925|title=三鷹村新東京天文台（三）|url=https://www.asj.or.jp/geppou/archive_open/1925/pdf/192510.pdf|format=PDF|journal=天文月報|location=東京府北多摩郡三鷹村|publisher=日本天文学会|volume=18|issue=10|pages=150-153|issn=0374-2466|access-date=2014-01-09Cite journal|year=1925|title=三鷹村新東京天文台（三）|url=https://www.asj.or.jp/geppou/archive_open/1925/pdf/192510.pdf|format=PDF|journal=天文月報|location=東京府北多摩郡三鷹村|publisher=日本天文学会|volume=18|issue=10|pages=150-153|issn=0374-2466|access-date=2014-01-09- ปี 1914 - เริ่มงานก่อสร้างในมิตากะ1919- ปี 1923 - หอดูดาวได้รับความเสียหายจากแผ่นดินไหวครั้งใหญ่คันโต- ปี 1924 - เนื่องจากความเสียหายที่เกิดจากแผ่นดินไหว หอดูดาวโตเกียวจึงถูกย้ายจากเขตอาซาบุกลางเมืองโตเกียว ไปยังที่ตั้งปัจจุบันในหมู่บ้านมิตากะ (ปัจจุบันคือเมืองมิตากะ) Cite journal|year=1924|title=雑報 東京天文台の移転|url=https://www.asj.or.jp/geppou/archive_open/1924/pdf/192407.pdf|format=PDF|journal=天文月報|location=東京市|publisher=日本天文学会|volume=17|issue=7|page=111|issn=0374-2466|access-date=2014-01-12Cite journal|year=1924|title=雑報 東京天文台の移転|url=https://www.asj.or.jp/geppou/archive_open/1924/pdf/192407.pdf|format=PDF|journal=天文月報|location=東京市|publisher=日本天文学会|volume=17|issue=7|page=111|issn=0374-2466|access-date=2014-01-12- ปี 1925 - เริ่มจัดทำสิ่งพิมพ์ ลำดับเหตุการณ์ทางวิทยาศาสตร์ (理科年表)Cite journal|year=1925|title=雑録 理科年表|url=https://www.asj.or.jp/geppou/archive_open/1925/pdf/192503.pdf|format=PDF|journal=天文月報|location=東京府北多摩郡三鷹村|publisher=日本天文学会|volume=18|issue=3|pages=39-41|issn=0374-2466|access-date=2014-01-09Cite journal|year=1925|title=雑録 理科年表|url=https://www.asj.or.jp/geppou/archive_open/1925/pdf/192503.pdf|format=PDF|journal=天文月報|location=東京府北多摩郡三鷹村|publisher=日本天文学会|volume=18|issue=3|pages=39-41|issn=0374-2466|access-date=2014-01-09- ปี 1943 - เนื่องจากภาวะเศรษฐกิจที่ถูกจำกัดในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง กระดาษและวัสดุอื่น ๆ ขาดตลาดจึงหยุดการตีพิมพ์- กุมภาพันธ์ 1945 - ไฟไหม้ทำให้เอกสารบางส่วนเสียหาย- 19 ตุลาคม 1960 - เปิดหอดูดาวโอกายามะ- ปี 1997 - เปิดหอดูดาวที่เกาะฮาวาย ซึ่งถือเป็นศูนย์วิจัยในต่างประเทศแห่งแรกของญี่ปุ่น- ปี 1999 เริ่มแสงแรกของกล้องโทรทรรศน์ซูบารุขนาด 8.2 เมตร- ปี 2002 ติดตั้งกล้องโทรทรรศน์ ASTE ซึ่งเป็นศูนย์สังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ในต่างประเทศในทะเลทรายอาตากามาของประเทศชิลี- ปี 2005 - เปิดหอดูดาวเกาะอิชิงากิจิมะ ซึ่งเป็นหอดดูดาวสาธารณะในเมืองอิชิงากิ จังหวัดโอกินาวะ- ปี 2011 - เริ่มการสังเกตการณ์ทางวิทยาศาสตร์ด้วยกล้อง ALMA ร่วมกับนานาชาติ- ปี 2019 - กล้องโทรทรรศน์คลื่นความโน้มถ่วง KAGRA สร้างเสร็จ

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:หอดูดาวในประเทศญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในโตเกียว