ความสัมพันธ์ไทย–ฝรั่งเศส

สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงปารีส
ความสัมพันธ์ไทย–ฝรั่งเศส มีระยะเวลาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 16 จนถึงยุคปัจจุบัน โดยความสัมพันธ์เริ่มต้นอย่างจริงจังในรัชสมัยของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส กับสถานทูตซึ่งกันและกันหลายแห่ง และเป็นความพยายามครั้งสำคัญของฝรั่งเศสในการทำให้เป็นคริสเตียนในราชอาณาจักรไทย (หรือที่รู้จักในฐานะสยาม) ตลอดจนจัดตั้งรัฐในอารักขาของฝรั่งเศส ซึ่งล้มเหลวเมื่อประเทศได้ลุกฮือต่อต้านการบุกรุกจากต่างชาติใน ค.ศ. 1688 ครั้นเพียงหนึ่งศตวรรษครึ่งต่อมา ฝรั่งเศสได้กลับมาอีกในฐานะมหาอำนาจอาณานิคมที่ทันสมัย โดยมีส่วนร่วมในการแย่งชิงดินแดนและมีอิทธิพลในการปะทะกับไทยในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แผ่นดินใหญ่ ซึ่งจะคงอยู่จนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 20

**ความสัมพันธ์คริสต์ศตวรรษที่ 16–17**

**ภารกิจคาทอลิกฝรั่งเศสครั้งแรก**
ไฟล์:MEP symbol.jpg|thumb|คณะมิสซังต่างประเทศแห่งกรุงปารีส ซึ่งเป็นคณะมิชชันนารีที่จัดตั้งขึ้นใหม่ ได้ริเริ่มการติดต่อระหว่างฝรั่งเศสและไทย
ตัวอย่างแรกของการติดต่อระหว่างฝรั่งเศส–ไทย ยังเป็นบันทึกประวัติศาสตร์ครั้งแรก ของความพยายามที่จะแนะนำศาสนาคริสต์สู่สยาม อ้างอิงจากโจวันนี ปีเอโตร มาเฟอี ระบุว่าประมาณ ค.ศ. 1550 คณะฟรันซิสกันฝรั่งเศสที่ชื่อบงแฟร์ ได้ยินถึงอาณาจักรที่ยิ่งใหญ่ของชาวพุกามและไทยในโลกตะวันออก จึงได้ขึ้นเรือโปรตุเกสจากรัฐกัวไปคอสเม (พะโค) ซึ่งเขาได้ประกาศพระกิตติคุณเป็นเวลาสามปีโดยที่ไม่มีผลใด ๆ
การติดต่อครั้งสำคัญระหว่างทั้งสองประเทศเกิดขึ้นหลังจากที่ประเทศไทยได้รับการแต่งตั้งให้เป็นเขตผู้แทนพระสันตะปาปาโดยสมเด็จพระสันตะปาปาอเล็กซานเดอร์ที่ 7 เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม ค.ศ. 1662 ซึ่งภารกิจนี้ได้มอบหมายให้คณะมิสซังต่างประเทศแห่งกรุงปารีสที่ก่อตั้งขึ้นใหม่เพื่อเผยแพร่ศาสนาในเอเชีย และสยามกลายเป็นประเทศแรกที่ได้รับรู้ความพยายามเหล่านี้ ตามด้วยภารกิจใหม่ในอีก 40 ปีต่อมาในโคชินไชนา, ตังเกี๋ย และบางส่วนของประเทศจีน เนื่องจากสยามมีความใจกว้างต่อศาสนาอื่น ๆ อย่างมาก และเป็นประเทศเดียวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่คุณพ่อคาทอลิกสามารถสถาปนาได้อย่างปลอดภัย
พระคุณเจ้า ปีแยร์ ล็องแบร์ เดอ ลา ม็อต มุขนายกแห่งเบรุต เขตผู้แทนพระสันตะปาปาโคชินไชนา และสมาชิกคณะมิสซังต่างประเทศแห่งกรุงปารีส พร้อมด้วยบาทหลวง เดอ บูร์ฌ และเดดิเยร์ ได้ออกจากมาร์แซย์ในวันที่ 26 พฤศจิกายน ค.ศ. 1660 และถึงเมอร์กวีใน 18 เดือนต่อมา ซึ่งท่านได้เดินทางมาถึงอาณาจักรอยุธยาใน ค.ศ. 1662
ไฟล์:Catholic Seminary and Ayutthaya (Iudia City) 17th century.jpg|thumb|left|การสถาปนาของสามเณราลัยนักบุญยอแซฟ (ปัจจุบันเป็นวิทยาลัยทั่วไป) ในอาณาจักรอยุธยา (ภาพพิมพ์คริสต์ศตวรรษที่ 17)
ใน ค.ศ. 1664 มิชชันนารีกลุ่มหนึ่งนำโดยฟร็องซัว ปาลูว์ มุขนายกแห่งเฮลิโอโปลิส รวมถึงคณะมิสซังต่างประเทศแห่งกรุงปารีสได้เข้าร่วมกับล็องแบร์ ในเมืองหลวงอยุธยาหลังจากเดินทางบนบก 24 เดือน และเริ่มงานเผยแผ่ศาสนา กระทั่งใน ค.ศ. 1665–1666 พวกเขาได้สถาปนาสามเณราลัยในอยุธยาโดยได้รับพระบรมราชานุญาตจากสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ซึ่งคือสามเณราลัยนักบุญยอแซฟ (ต่อมาคือสามเณราลัยแห่งเทวาศักดิ์สิทธิ์ ที่กำเนิดของวิทยาลัยทั่วไป ปัจจุบันอยู่ที่รัฐปีนัง ประเทศมาเลเซีย)

**อ้างอิง**

**อ่านเพิ่ม**
 Aldrich, Robert. "France and the King of Siam: An Asian King’s Visits to the Republican Capital’." French History and Civilization 6 (2015): 225–239.  online- Briggs, Lawrence Palmer. "Aubaret and the Treaty of July 15, 1867 between France and Siam." Journal of Asian Studies 6.2 (1947): 122–138.  Online- Colvin, Ian D. (2005) The Cape of Adventure: Strange and Notable Discoveries, Perils, Shipwrecks, Kessinger Publishing 0-7661-9781-6- Du Corail, Amable Sablon, and Michael Smithies. "The French Army and Siam, 1893–1914." The Journal of the Siam Society 99 (2011): 243–268.  online- Gunn, Geoffrey C. (2003) First Globalization: The Eurasian Exchange, 1500–1800 Rowman & Littlefield 0-7425-2662-3- Hall, Daniel George Edward (1964) A History of South-east Asia St. Martin's Press- Landon, Kenneth Perry. "Thailand's quarrel with France in perspective." Journal of Asian Studies 1.1 (1941): 25–42.  Online- Missions étrangères de Paris. 350 ans au service du Christ (2008) Editeurs Malesherbes Publications, Paris 978-2-916828-10-7- Murrell, Peter. "Louis XIV and the King of Siam" History Today (May 2014) 64#5, pp 31–38.- Reid, Anthony (Editor), Southeast Asia in the Early Modern Era (1993) Cornell University Press, 0-8014-8093-0- Smithies, Michael (1999), A Siamese embassy lost in Africa 1686, Silkworm Books, Bangkok, 974-7100-95-9- Smithies, Michael (2002), Three Military Accounts of the 1688 "Revolution" in Siam, Itineria Asiatica, Orchid Press, Bangkok, 974-524-005-2- Lach, Donald F. Asia in the Making of Europe- Tucker, Spencer C. (1999) Vietnam University Press of Kentucky 0-8131-0966-3

ฝรั่งเศส
ไทย