Adenia

Adenia เป็นสกุลของพืชมีดอกในวงศ์กะทกรก กระจายตัวอยู่ในเขตร้อนและกึ่งเขตร้อนของพื้นที่โลกเก่า ศูนย์กลางของการแพร่กระจายอยู่ที่มาดากัสการ์ พื้นที่เขตร้อนทางตะวันออกและตะวันตกของแอฟริกา และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ชื่อสกุล Adenia มาจากคำว่า "aden" ซึ่งเป็นชื่อภาษาอาหรับของพืชชนิดหนึ่งในสกุลนี้ บรรยายโดย Peter Forsskål 

**ลักษณะทางพฤกษศาสตร์**
พืชในสกุล Adenia ทั้งหมดเป็นพืชที่มีอายุยืนหลายปี มีหลายลักษณะคึอเป็นไม้ล้มลุก ไม้เถา ไม้เลื้อย ไม้พุ่ม และไม้ยืนต้น หลายชนิดเป็นไม้อวบน้ำ และบางชนิดเป็นไม้โขด บางชนิดมีระบบรากเป็นฝอย และบางชนิดมีรากสะสมอาหาร Adenia พบได้ในหลายภูมิประเทศ ตั้งแต่ทะเลทรายในแอฟริกา จนถึงป่าฝนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีพืชประมาณ 100 ชนิดอยู่ในสกุลนี้

**ประโยชน์และการใช้**
พืชหลายชนิดในสกุลนี้ถูกใช้เป็นยาพื้นบ้านของแอฟริกาเช่น หลายส่วนของพืช A. cissampeloides ใช้รักษาในหลายอาการ ทั้งปัญหาทางเดินอาหาร การอักเสบ เจ็บปวด ไข้ มาลาเรีย โรคเรื้อน หิด อหิวาตกโรค โลหิตจาง หลอดลมอักเสบ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ประจำเดือนมากผิดปกติ และความผิดปกติทางจิต ถูกใช้เป็นทั้งยาทำแท้ง และยาป้องกันการแท้งบุตร ใบของ A. dinklagei ใช้กินเพื่อรักษาอาการใจสั่น ใบของ A. tricostata ใช้เป็นยาแก้ไข้  ใบหรือน้ำยางของใบ A. bequaertii ใช้รักษาอาการปวดหัว ความผิดปกติทางจิต และอาการผีเข้า
ผักอีนูน หรือ ผักสาบ A. viridiflora เป็นผักพื้นบ้านไทย นิยมนำยอดอ่อน ดอกอ่อน ใบอ่อน มารับประทานสดด้วยการลวกให้มันสุก กินพร้อมน้ำพริก หรือนำไปใส่ในแกงต่างๆ
นอกจากนั้นพืชหลายชนิดในสกุลนี้เป็นที่นิยมในหมู่ผู้เลี้ยงและนักสะสมพันธุ์ไม้แปลกหายากต่าง ๆ ทั่วโลก โดยเฉพาะชนิดที่มีถิ่นกำเนิดจากในแถบทวีปแอฟริกา เช่น A. aculeata, A. glauca, A. globosa, A. pechuelii A. spinosa, A. stylosa ฯลฯ

**ชนิด**
Adenia fruticosa
Adenia glauca
Adenia globosa
Adenia hondala
Adenia pechuelii
ปัจจุบันมีชนิดที่ได้รับการยอมรับทั้งหมด 106 ชนิด- Adenia aculeata (Oliv. ex Hook.) Engl.- Adenia acuta W.J.de Wilde- Adenia adenifera W.J.de Wilde- Adenia angulosa G.W.Hu & Q.F.Wang- Adenia antongilliana (Tul.) Schinz- Adenia ballyi Verdc.- Adenia banaensis C.Cusset- Adenia barthelatii M.Pignal, Yockteng, Hearn & Labat- Adenia bequaertii Robyns & Lawalrée- Adenia boivinii W.J.de Wilde- Adenia cardiophylla (Mast.) Engl.- Adenia cissampeloides (Planch. ex Hook.) Harms- Adenia cladosepala (Baker) Harms- Adenia cordifolia (Blume) Engl.- Adenia crassa Merr.- Adenia cynanchifolia (Benth.) Harms- Adenia densiflora (Baker) Harms- Adenia digitata (Harv.) Engl.- Adenia dinklagei Hutch. & Dalziel- Adenia dolichosiphon Harms- Adenia ecirrosa W.J.de Wilde- Adenia elegans H.Perrier- Adenia ellenbeckii Harms- Adenia epigea H.Perrier- Adenia erecta W.J.de Wilde- Adenia fasciculata W.J.de Wilde- Adenia fernandesiana A.Robyns- Adenia firingalavensis (Drake ex Jum.) Harms- Adenia fruticosa Burtt Davy- Adenia gedoensis W.J.de Wilde- Adenia glauca Schinz- Adenia globosa Engl.- Adenia goetzei Harms- Adenia gracilis Harms- Adenia guineensis W.J.de Wilde- Adenia gummifera (Harv.) Harms- Adenia hastata (Harv.) Schinz- Adenia heterophylla (Blume) Koord.- Adenia hondala (Gaertn.) W.J.de Wilde- Adenia huillensis (Welw.) A.Fernald & R.Fernald- Adenia inermis (W.J.de Wilde) W.J.de Wilde- Adenia isaloensis (Perr.) W.J.de Wilde
*Adenia karibaensis W.J.de Wilde- Adenia keramanthus Harms- Adenia kigogoensis Hearn- Adenia kinabaluensis W.J.de Wilde- Adenia kirkii (Mast.) Engl.- Adenia lanceolata Engl.- Adenia lapiazicola Bard.-Vauc.- Adenia latipetala W.J.de Wilde- Adenia letouzeyi W.J.de Wilde- Adenia lewallei A.Robyns- Adenia lindiensis Harms- Adenia litoralis Hearn- Adenia lobata (Jacq.) Engl.- Adenia longistipulata W.J.de Wilde- Adenia macrophylla (Blume) Koord.- Adenia malangeana Harms- Adenia mannii (Mast.) Engl.- Adenia mcdadiana Hearn- Adenia metamorpha Hearn- Adenia metriosiphon W.J.de Wilde- Adenia monadelpha H.Perrier- Adenia mossambicensis W.J.de Wilde- Adenia natalensis W.J.de Wilde- Adenia olaboensis Claverie- Adenia ovata W.J.de Wilde- Adenia pachyphylla W.J.de Wilde- Adenia panduriformis Engl.- Adenia pechuelii (Engl.) Harms- Adenia peltata (Baker) Schinz- Adenia penangiana (Wall. ex G.Don) W.J.de Wilde- Adenia perrieri Clavaud- Adenia pierrei Gagnep.- Adenia pinnatisecta (Craib) Craib- Adenia poggei (Engl.) Engl.- Adenia poilanei C.Cusset- Adenia pulchra M.G.Gilbert & W.J.de Wilde- Adenia pyromorpha (Perr.) W.J.de Wilde- Adenia racemosa W.J.de Wilde- Adenia refracta (Tul.) Schinz- Adenia repanda (Burch.) Engl.- Adenia reticulata (De Wild. & T.Durand) Engl.- Adenia rumicifolia Engl. & Harms- Adenia schliebenii Harms- Adenia schweinfurthii Engl.- Adenia sphaerocarpa Clavaud- Adenia spinosa Burtt Davy- Adenia staudtii Harms- Adenia stenodactyla Harms- Adenia stolzii Harms- Adenia stricta (Mast.) Engl.- Adenia stylosa (H.Perrier) Hearn- Adenia subsessilifolia H.Perrier- Adenia tisserantii A.Fernald & R.Fernald- Adenia tricostata W.J.de Wilde- Adenia trilobata (Roxb.) Engl.- Adenia trisecta (Mast.) Engl.- Adenia tuberifera R.E.Fr.- Adenia venenata Forssk.- Adenia viridiflora Craib- Adenia volkensii Harms- Adenia welwitschii (Mast.) Engl.- Adenia wightiana (Wall. ex Wight & Arn.) Engl.- Adenia wilmsii Harms- Adenia zambesiensis R.Fernald & A.Fernald

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ไม้ดอกไม้ประดับ
หมวดหมู่:พืชดอก
หมวดหมู่:วงศ์กะทกรก