มาร์ติน หยาน

มาร์ติน หยาน หรือ เจิน เหวินต้า (p=Zhēn Wéndá; เกิด 22 ธันวาคม ค.ศ. 1948) เป็นเชฟ และนักเขียนตำราอาหารชาวอเมริกันเชื้อสายฮ่องกง เขาได้ดำเนินรายการทำอาหาร Yan Can Cook ทาง PBS-TV ที่ได้รับรางวัลมาตั้งแต่ปี 1982

**ชีวิตช่วงต้น**
หยานเกิดในกว่างโจว มณฑลกวางตุ้ง ประเทศจีน โดยมีพ่อเป็นเจ้าของร้านอาหารและแม่เป็นคนขายของชำ หยานเริ่มทำอาหารเมื่ออายุ 12 ปี เมื่อเขาอายุ 13 ปี เขาได้ย้ายไปฮ่องกง เพื่อเข้าเรียนที่วิทยาลัยหมินเซิงในเกาลูนซิตี้ ในช่วงเวลานี้เขาได้ทำงานที่ร้านอาหารจีนของลุงและเรียนรู้วิธีการทำบาร์บีคิวแบบจีนดั้งเดิม เขาได้รับประกาศนียบัตรจากสถาบันการสูทศาสตร์นานาชาติฮ่องกง และต่อมาได้เดินทางไปแคนาดาเพื่อศึกษาต่อ 10 ปีหลังจากที่เขามาถึงอเมริกาเหนือ หยานได้รับปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิตสาขาวิทยาศาสตร์การอาหารจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เดวิส ในปี ค.ศ. 1975

**การงาน**
หยานเริ่มสอนการทำอาหารจีนในหลักสูตรขยายของวิทยาลัย และปรากฏตัวในรายการทอล์กโชว์ของแคนาดาในปี 1978 (ทาง CFAC-TV ปัจจุบันคือ CICT-DT) เขาได้จัดรายการ Yan Can Cook รายการแสดงการทำอาหารทางช่องพีบีเอส มากกว่า 3,500 ตอนตั้งแต่ปี 1982 และได้รับการออกอากาศในกว่า 50 ประเทศ ปัจจุบันเขาเป็นผู้จัดรายการ Martin Yan – Quick & Easy นอกจากนี้เขายังเป็นผู้จัดรายการ Martin Yan's Chinatown ซึ่งเป็นรายการที่เขาพาทัวร์ชมไชนาทาวน์ทั่วโลก
หยานได้เปิดเครือร้านอาหาร Yan Can และก่อตั้งโรงเรียนสอนทำอาหารนานาชาติ Yan Can ในซานฟรานซิสโก เขาได้เขียนตำราอาหารมากกว่าสองโหล สมาพันธ์การทำอาหารอเมริกัน (ACF) ได้กำหนดให้เขาเป็นมาสเตอร์เชฟ
หยานเป็นหนึ่งในนักแสดงนำของภาพยนตร์สิงคโปร์/ฮ่องกงเรื่อง Rice Rhapsody (海南雞飯, 2005)
ในปี 2007 เขาได้สนับสนุนและรับรองการก่อตั้ง สมาคมมาสเตอร์เชฟโลก
เขาปรากฏตัวเป็นกรรมการรับเชิญในรายการ Iron Chef America หลายตอน และปรากฏตัวในรายการทอล์กโชว์การ์ตูน Space Ghost Coast to Coast  นอกจากนี้เขายังปรากฏตัวเป็นกรรมการรับเชิญในตอนจบของ Top Chef ซีซั่น 10 และ Hell's Kitchen ซีซั่น 11

**การปรากฏตัวทางโทรทัศน์ **
 หยานแคนคุก (1982— ) – ผู้จัด- คริสติน คุชชิ่ง ไลฟ์ – รับเชิญ- Space Ghost Coast to Coast (1996) – รับเชิญ- มาร์ติน หยาน ฮ่องกง (2005–2007) – ผู้จัด- มารืติน หยาน – ควิกแอนด์อีซี่ – ผู้จัด- มาร์ติน หยาน ไชนาทาวส์ – ผู้จัด- หยานแคนคุก: อาณาจักรเครื่องเทศ – ผู้จัด- มาร์ติน หยาน ไชนา (2008) – ผู้จัด- เชฟกระทะเหล็ก อเมริกา (2011) – กรรมการ- ฟู้ดคอร์ต (2011) เคเบิลทีวีฮ่องกง – ผู้สอน / ผู้จัด- เชฟกระทะเหล็ก เวียดนาม (2012) – กรรมการรับเชิญ- ท็อปเชฟ (2013) – กรรมการรับเชิญ- เฮลส์คิตเชน ซีซั่น 11 (2013) – กรรมการรับเชิญ- มาร์ติน หยาน: รสชาติแห่งเวียดนาม (2013) – ผู้จัด- แบ็กทูเบสิกส์ (2013) – ผู้จัด- มาร์ติน หยาน: รสชาติแห่งมาเลเซีย (2015) – ผู้จัด- ถนนสู่เม็กซิโกของริก สไตน์ - ตอนที่ 1 (2017) – รับเชิญ- มาร์ติน หยาน เอเชียนเฟเวอริตส์ (2018— ) – ผู้จัด

**ตำราอาหาร == - Chinese Recipes (1978)- The Joy of Wokking (1978)- The Yan Can Cook Book (1981, reprinted 1983)- Everybody's Wokking- The Well-Seasoned Wok- Martin Yan's Feast: The Best of Yan Can Cook- Chinese Cooking for Dummies- Martin Yan's Asian Favorites- Martin Yan's Quick and Easy- Martin Yan's Chinatowns- Martin Yan's Chinatown Cooking: 200 Traditional Recipes From 11 Chinatowns Around the World- Martin Yan's Culinary Journey Through China- Martin Yan's Asia- Martin Yan’s China- Martin Yan's Entertainment At-Home- Martin Yan the Chinese Chef- Martin Yan's Invitation to Chinese Cooking- Martin Yan's Feast- A Wok for All Seasons, 1988

**ภัตตาคาร**

**รางวัล**
มาร์ติน หยาน ใน ค.ศ. 1994- ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์สาขาศิลปะการประกอบอาหาร โดยมหาวิทยาลัยจอห์นสันแอนด์เวลส์ - รางวัล Daytime Emmy สาขารายการทำอาหารยอดเยี่ยม ปี 1988- รางวัล James Beard สาขาวารสารศาสตร์อาหารทางโทรทัศน์ยอดเยี่ยม ปี 1996- รางวัล James Beard สาขารายการทำอาหารทางโทรทัศน์ยอดเยี่ยม ปี 1994- รางวัล Antonin Careme จากสมาคมเชฟแห่งชายฝั่งแปซิฟิก- The Courvoisier Leadership Award by Courvoisier- 2008 Picnic Day (UC Davis) parade marshal- 2022 James Beard Lifetime Achievement Award

**ดูเพิ่ม**
 อาหารจีนแบบอเมริกัน- อาหารกวางตุ้ง- วิทยาศาสตร์การอาหาร

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ- มาร์ติน หยาน ในอินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส-  มาร์ติน หยาน ในพีบีเอส
หมวดหมู่:ชาวอเมริกันเชื้อสายฮ่องกง
หมวดหมู่:นักเขียนชาวอเมริกัน