มหาวิทยาลัยเอิตเวิช โลรานด์

มหาวิทยาลัยเอิตเวิช โลรานด์ หรือ ELTE  หรือ มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์เอิตเวิช โลรานด์ (Eötvös Loránd Tudományegyetem, ELTE; Universitas Budapestinensis de Rolando Eötvös nominata, อังกฤษ: Eötvös Loránd University) คือมหาวิทยาลัยรัฐที่เน้นการวิจัยและวิทยาศาสตร์ ตั้งอยู่ ณ กรุงบูดาเปสต์ ประเทศฮังการี เป็นมหาวิทยาลัยที่มีอายุยาวนานต่อเนื่องที่สุดของประเทศ โดยก่อตั้งขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1635 เป็นหนึ่งในสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่ใหญ่ที่สุดและมีเกียรติที่สุดของประเทศ ปัจจุบันมหาวิทยาลัยมีนักศึกษาประมาณ 28,000 คน แบ่งออกเป็น 8 คณะ และ 1 สถาบันวิจัย ซึ่งส่วนมากตั้งอยู่ทั่วกรุง​บูดาเปสต์​ และมีวิทยาเขตในเมืองอีกสองเมืองในประเทศฮังการี คือ เมืองโซมบ็อตแฮย์ และ เมืองญีแร็จย์ฮาซอ มหาวิทยาลัยเอิตเวิช โลรานด์ มีความเกี่ยวข้องกับผู้ได้รับรางวัลโนเบลทั้งหมด 5 คน รวมไปถึงผู้ชนะรางวัลวูล์ฟ รางวัลฟัลเคอร์สัน และรางวัลอาเบล ทั้งนี้ ผู้ที่ได้รับรางวัลระดับนานาชาติคนล่าสุดคือ แอ็นแดร แซแมเรดี (Endre Szemerédi) นักคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ ได้รับรางวัลอาเบล (รางวัลที่เทียบเท่ารางวัลโนเบลสำหรับงานวิจัยในสาขาวิทยาการคอมพิวเตอร์และคณิตศาสตร์) ในปี ค.ศ. 2012 และโลวาส ลาสโล (Lovász László) รางวัลอาเบลสาขาคณิตศาสตร์ ในปี ค.ศ. 2021

**ประวัติศาสตร์**
ตราประจำมหาวิทยาลัยเอิตเวิช โลรานด์ ใน ปี ค.ศ.1880มหาวิทยาลัยมีการก่อตั้งในปี ค.ศ.1635 โดยนักบวชคาร์ดินัล ชื่อ เปแตร ปาซมานย์ ในเมืองน็อจย์โซมบ็อต (nagyszombat) ราชอาณาจักรฮังการี (ปัจจุบัน คือ เมืองเตอร์นาวา ประเทศสโลวาเกีย) โดยมีนามว่า มหาวิทยาลัยเยซูอิตน็อจย์โซมบ็อต (ฮังการี: Nagyszombati Jezsuita Egyetem) ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น มหาวิทยาลัยน็อจย์โซมบ็อต (อังกฤษ: Nagyszombat University, ฮังการี: Nagyszombati Egyetem) เพื่อสอนวิชาเทววิทยาและปรัชญา
ในปี ค.ศ.1770 มหาวิทยาลัยได้ย้ายมาตั้งอยู่ ณ เมืองบูดอ (เมืองหลวงของราชอาณาจกรฮังการี ณ เวลานั้น ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิออสเตรียหลังการพิชิตดินแดนฮังการีคืนมาจากจักรวรรดิออตโตมัน ปัจจุบันคือฝั่งตะวันตกของกรุงบูดาเปสต์) และ ได้รับชื่ออย่างเป็นทางการว่า มหาวิทยาลัยแป็ชต์ราชวิทยาลัย (อังกฤษ: Royal University of Pest, ฮังการี: Pesti Királyi Tudományegyetem) จนถึงปี ค.ศ.1873 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น  มหาวิทยาลัยบูดาเปสต์ (อังกฤษ: University of Budapest, ฮังการี: Budapesti Tudományegyetem)
จากนั้น ในปี ค.ศ.1921 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น มหาวิทยาลัยปาสมานย์ เปแตร์ ราชวิทยาลัยฮังการี (Royal Hungarian Pázmány Péter University) โดยใช้ชื่อของนักบวชผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัย ต่อมาในปี ค.ศ.1949 คณะเทววิทยาได้แยกตัวจากมหาวิทยาลัย และ คณะวิทยาศาสตร์ได้ก้าวเข้ามาเป็นคณะหลักของมหาวิทยาลัย
จนกระทั่งในปี ค.ศ.1950 มหาวิทยาลัยได้รับชื่อที่ใช้มาจวบจนปัจจุบันว่า มหาวิทยาลัยเอิตเวิช โลรานด์ (อังกฤษ: Eötvös Loránd University, ฮังการี: Eötvös Loránd Tudományegyetem) ตามชื่อนักฟิสิกส์และคณิตศาสตร์ที่เป็นที่รู้จักในวงกว้างมากที่สุด ผู้ซึ่งเคยเป็นอาจารย์สอน ณ มหาวิทยาลัย คือ บารอน โลรานด์ เอิตเวิช (Baron Loránd Eötvös de Vásárosnamény) ผู้ทำงานวิจัยเกี่ยวกับแรงโน้มถ่วง มวล และ แรงตึงผิว (surface tension)

**วิทยาเขต**
ภาพถ่ายวิทยาเขตลาจมานโยชจากมุมสูง

**วิทยาเขตลาจมานโยช (Lágymányosi Campus)**
วิทยาเขตลาจมานโยช ตั้งอยู่ในฝั่งบูดา เขตที่ 11 ของกรุงบูดาเปสต์ เป็นที่ตั้งของสามคณะ ประกอบด้วย คณะวิทยาการคอมพิวเตอร์​ (ตึกใต้), คณะวิทยาศาสตร์​ และ คณะสังคมศาสตร์ (ตึกเหนือ)

**วิทยาเขตซาวาเรีย (SAVARIA Campus)**
วิทยาเขตซาวาเรีย ตั้งอยู่ ณ เมืองโซมบ็อตแฮย์ ทางตะวันตกของประเทศฮังการี ได้ชื่อว่าเป็นวิทยาเขตที่ผลิตบุคลากรด้านวิศวกรรมเครื่องกลที่ดีที่สุดในฮังการี มีหลักสูตรวิศวกรรมเครื่องกล ภายใต้การดูแลของคณะวิทยาการคอมพิวเตอร์ (ELTE) ในวิทยาเขตนี้ มีการเรียนการสอน และ การจัดเวิร์คช็อปสำหรับวิศวกรเครื่องกล ในวิทยาเขตมีห้องปฏิบัติการและเวิร์คช็อปที่ทันสมัย วิทยาเขตมีการสร้างความร่วมมือกับภาคอุตสาหกรรมเครื่องกลทั่วยุโรป มีการจัดการเรียนการสอนแบบพหุภาคีในสาขาวิศวกรรมเครื่องกลจำนวนมาก เพื่อให้การเรียนการสอนเข้ากับการทำงานจริง และ ยังมีคณะอื่น ๆ ในระดับปริญญาโท และ เอก อยู่ในวิทยาเขตนี้ด้วย

**คณะในมหาวิทยาลัย**
มหาวิทยาลัยในปัจจุบัน มีอยู่ทั้งหมด 8 คณะ และ 1 สถาบัน โดยมีบุคลากรและนักศึกษาอยู่เกือบ 30,000 คน ในปี ค.ศ.2017 มีการก่อตั้งสถาบันใหม่ขึ้นคือ สถาบันเศรษฐศาสตร์
ในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ.2000 มหาวิทยาลัยเอิตเวิช โลรานด์ ได้มีการก่อตั้งคณะวิทยาการสารสนเทศ คณะศึกษาศาสตร์ คณะจิตวิทยา และ คณะสังคมศาสตร์ขึ้นเพิ่มจากเดิม 
ภาพห้องสมุดกลางของ ม.ELTE

**คณะวิทยาการคอมพิวเตอร์ (ELTE-IK)**
ตึกใต้ของวิทยาเขตลาจมานโยช (1/C) ซึ่งเป็นที่ตั้งของคณะวิทยาการคอมพิวเตอร์ ม.ELTEที่อยู่: 1117 Budapest, Pázmány Péter sétány 1/C- วิทยาการคอมพิวเตอร์- วิศวกรรมเครื่องกล (วิทยาเขตซาวาเรีย เมืองโซมบ็อตแฮย์)

**คณะวิทยาศาสตร์ (ELTE-TTK)**
ตึกเหนือ ของวิทยาเขตลาจมานโนช (1/A) เป็นที่ตั้งของคณะวิทยาศาสตร์ และ คณะสังคมศาสตร์ ของมหาวิทยาลัย ELTE
ที่อยู่: 1117 Budapest, Pázmány Péter sétány 1/A- ชีววิทยา- ฟิสิกส์- เคมี- ภูมิศาสตร์- ธรณีวิทยา- วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม- คณิตศาสตร์

**คณะสังคมศาสตร์ (ELTE-TáTK)**
ที่อยู่: 1117 Budapest, Pázmány Péter sétány 1/A.- เศรษฐศาสตร์ประยุกต์- มานุษยวิทยาวัฒนธรรม- การศึกษาระหว่างประเทศ- สถิติการสำรวจ- งานสังคมสงเคราะห์- สังคมวิทยา- สังคมศึกษา- การวางแผนนโยบายสุขภาพและการเงิน- นิเวศวิทยาของมนุษย์- นโยบายของชนกลุ่มน้อย- เศรษฐศาสตร์เชิงวิเคราะห์- การศึกษาชุมชนและพลเมือง- นโยบายทางสังคม

**คณะรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ (ELTE-ÁJK)**
คณะรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ ELTE ในตอนกลางวันที่อยู่: 1053 Budapest, Egyetem tér 1-3.- รัฐศาสตร์- นิติศาสตร์

**คณะการศึกษาพิเศษ กุสตาฟ บาร์ชิ (ELTE-BGGyK)**
คณะการศึกษาพิเศษ กุสตาฟ บาร์ชิ ELTEที่อยู่: 1097 Budapest, Ecseri út 3.-  การศึกษาพิเศษ (การศึกษาสำหรับเด็กพิเศษ)

**คณะมนุษยศาสตร์ (ELTE-BTK)**
ที่อยู่: 1088 Budapest, Múzeum krt. 4/A, B, C, D, F, I, Múzeum krt. 6–8, 6–8/A- อังกฤษศึกษา- เยอรมันศึกษา: เนเธอร์แลนด์ ชนชาติเยอรมัน เยอรมนี สแกนดิเนเวีย- บรรณารักษ์- ตะวันออกศึกษา: อาหรับ ฮิบรู อินเดีย อิหร่าน ญี่ปุ่น จีน เกาหลี มองโกเลีย ทิเบต ตุรกี กรีซ- สื่อสารมวลชน- ฮังการีศึกษา- การถ่ายทำภาพยนตร์- ชาติพันธุ์- อารยธรรมโบราณ: ปรัชญาคลาสสิก เมโสโปเตเมียศึกษา- โรมานซ์ศึกษา: ฝรั่งเศส อิตาลี โปรตุเกส โรมาเนีย สเปน- ศิลปศาสตร์- สลาฟศึกษา: บัลแกเรีย เช็กเกีย โครเอเชีย โปแลนด์ รัสเซีย เซอร์เบีย สโลวาเกีย สโลวีเนีย ยูเครน- ประวัติศาสตร์- โบราณคดี- วัฒนธรรมดนตรี
ตึกหลักของคณะมนุษยศาสตร์ ELTE ก่อนการบูรณะใน ค.ศ.2007

**คณะศึกษาศาสตร์และจิตวิทยา (ELTE-PPK)**
ที่อยู่: 1075 Budapest, Kazinczy u. 23–27 และ 1064 Budapest, Izabella u. 46. และ1117 Budapest, Bogdánffy Ödön u. 10.- การศึกษาผู้ใหญ่- ศึกษาศาสตร์- จิตวิทยา- กิจกรรมนันทนาการ และ พัฒนาการทางสุขภาพ- การกีฬา

**คณะการศึกษาระดับประถมศึกษาและก่อนประถมศึกษา (ELTE-TÓK)**
ที่อยู่: 1126 Budapest, Kiss János altb. u. 40.- การอนุบาลเด็กทารกและเด็กเล็ก- ศึกษาศาสตร์สำหรับเด็กอนุบาล- ศึกษาศาสตร์สำหรับเด็กอนุบาล สาขาภาษาเยอรมัน- ศึกษาศาสตร์สำหรับเด็กอนุบาล สาขาภาษาเซอร์เบีย- ครุศาสตร์- ครุศาสตร์ สาขาภาษาเยอรมัน- ครุศาสตร์ สาขาภาษาเซอร์เบีย

**สถาบันเศรษฐศาสตร์ธุรกิจ (ELTE-GTI)**
ที่อยู่: 1088 Budapest, Rákóczi út 7.- การเงินและการบัญชี- การจัดการและกฎหมายธุรกิจ- การตลาด

**อันดับและชื่อเสียง**
ในปี ค.ศ. 2021 เว็บไซต์จัดอันดับมหาวิทยาลัยชื่อดัง US News Best Global Universities 2021 ได้จัดอันดับให้มหาวิทยาลัยเอิตเวิช โลรานด์อยู่ในอันดับที่ 414 ของโลก อันดับที่ 182 ของทวีปยุโรป เป็นมหาวิทยาลัยที่ดีที่สุดอันดับที่ 1 ในฮังการี 
นอกจากนั้นเว็บไซต์จัดอันดับมหาวิทยาลัยของประเทศฮังการี HVG.hu ยังจัดให้มหาวิทยาลัยเอิตเวิช โลรานด์ เป็นมหาวิทยาลัยที่ดีอันดับที่ 1 ของฮังการีประจำปี ค.ศ. 2021 ทั้งในด้านผู้สอนและผู้เรียน

**ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง**
 บารอน โลรานด์ เอิตเวิช (Eötvös Loránd) (1848–1919) นักฟิสิกส์ชื่อดังผู้เคยเป็นอาจารย์สอนที่มหาวิทยาลัยตั้งแต่ปี ค.ศ. 1886 ถึง ค.ศ. 1919 เขาเป็นผู้วิจัยเกี่ยวกับแรงโน้มถ่วง (เป็นผลงานที่ต่อยอดสู่ทฤษฎีสัมพันธภาพทั่วไปของอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์) แรงตึงผิว และแรงบิด เป็นที่มาของชื่อ "มหาวิทยาลัยเอิตเวิช โลรานด์" แทนชื่อเดิมว่า "มหาวิทยาลัยบูดาเปสต์"
*อัลแบรต์ เซนท์-จเยอร์จยี (Szent-Györgyi Albert) (1893–1986) นักชีวเคมีรางวัลโนเบิล ผู้ค้นพบวิตามินซี
*จอห์น ฟอน นอยมันน์ (John von Neumann) (1903–1957) นักคณิตศาสตร์และนักวิทยาศาสตร์อัจฉริยะ ผู้คิดค้นทฤษฎีจำนวนมากในสาขาควอนตัมฟิสิกส์ ทฤษฎีเกม วิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ และสถิติศาสตร์
*อิกนาทซ์ เซ็มเมิลไวส์ (Semmelweis Ignác) (1818–1865) แพทย์สูติศาสตร์ผู้บุกเบิกการทำหัตถการปลอดเชื้อเพื่อลดอุบัติการณ์ของการติดเชื้อหลังคลอด เป็นที่มาของชื่อ มหาวิทยาลัยเซ็มเมิลไวส์ (Semmelweis Egyetem)
*โซลตาน บอย (Bay Zoltán) (1900–1992) นักฟิสิกส์ผู้คิดค้นไมโครเวฟ
*วิกโตร์ โอร์บาน (Orbán Viktor) (1963–) นายกรัฐมนตรีของประเทศฮังการี
*ยาโนช อาแดร์ (Áder János) (1959–) ประธานาธิบดีคนที่ 5 ของประเทศฮังการี
*มิฮาย บอบิตช์ (Babits Mihály) (1883–1941) นักกวีชื่อดังของฮังการี
*ลอโยช โคชชูต (Kossuth Lajos) (1802–1894) รัฐบุรุษ ดำรงตำแหน่งเป็นประธานาธิบดีผู้ว่าการของราชอาณาจักรฮังการี ระหว่างการปฏิวัติฮังการี ค.ศ.1848- จอร์จ วอน เบเกชี (Békésy György) (1899–1972) นักชีวฟิสิกส์ ผู้ได้รับรางวัลโนเบลในการวิจัยเรื่องหน้าที่ของหูชั้นในรูปหอยโข่งในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม- อาร์พาด บ็อกช์ (Bogsch Árpád) (1919–2004) นักกฎหมาย ผู้ได้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการองค์การทรัพย์สินทางปัญญาแห่งโลก (WIPO) และเลขาธิการสหภาพนานาชาติเพื่อคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ (UPOV)- โยแจ็ฟ เอิตเวิช (Eötvös József) (1813–1871) นักกฎหมายและนักเขียนชาวฮังการี- ปาล แอร์เดิช (Erdős Pál) (1913–1996) นักคณิตศาสตร์- ยาโนช ฮอร์ชานยิ (Harsányi János) (1920–2000) นักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบล- จเยอร์จยี แฮแวชี (Hevesy György) (1885–1966) นักเคมีผู้พัฒนาสารกัมมันตรังสีตามรอย สำหรับใช้ในกระบวนการทางชีวภาพและเคมี- จยูลอ ยูฮาซ (Juhász Gyula) (1883–1937) นักกวีชาวฮังการี- โซลตาน โคดาย (Kodály Zoltán) (1882–1967) นักประพันธ์เพลงชาวฮังการี- แดเจอ โคซโตลานยิ (Kosztolányi Dezső) (1885–1936) นักเขียน- ฟึเลิป เลนาร์ด (Lénárd Fülöp) (1862–1947) นักฟิสิกส์รางวัลโนเบล ผู้คิดค้นรังสีแคโทด- โยแจ็ฟ แล็นโฮชเช็ค (Lenhossék József) (1818–1888) แพทย์และนักมานุษยวิทยา- ลาซโล โลวาซ (Lovász László) (1948–) นักคณิตศาสตร์

**อ้างอิง**
เอิตเวิช โลรานด์
หมวดหมู่:มหาวิทยาลัยเอิตเวิช_โลรานด์
หมวดหมู่:บูดาเปสต์