กองพลทหารราบที่ 5

กองพลทหารราบที่ 5 (อักษรย่อ: พล.ร.๕.) เป็นกองพลทหารราบของกองทัพบกไทย ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของกองทัพภาคที่ 4 หน่วยนี้ประกอบด้วยกรมทหารราบที่ 5, กรมทหารราบที่ 15 และกรมทหารราบที่ 25 ปัจจุบัน พล.ต.อภินันท์ แจ่มแจ้ง เป็นผู้บัญชาการ (1 ต.ค. 66)

**ประวัติ**
ก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง ที่จะเกิดขึ้นในญี่ปุ่น ที่ตอนนั้นเป็นมหาอำนาจในเอเชีย ทรัพยากรของพันธมิตรเป็นวัตถุดิบในการขยายอำนาจทางทหาร รัฐบาลซึ่งนำโดยจอมพล แปลก พิบูลสงคราม ผู้เป็นนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของไทย เห็นว่าพื้นที่ทางภาคใต้ใกล้อันตราย และไม่มีหน่วยทหารที่จะปกป้องอธิปไตย จอมพล ผิน ชุณหะวัณ ซึ่งเป็นผู้บัญชาการทหารบกไทยในขณะนั้น ได้ขอขยายหน่วยทหารราบและกองพันทหารปืนใหญ่ในภาคใต้ของประเทศไทย โดยพิจารณาการตั้งหน่วยจากเหนือจรดใต้ตามยุทธศาสตร์ ได้แก่- กองพันทหารราบที่ 38 ในจังหวัดชุมพร- กองพันทหารราบที่ 39 ในจังหวัดนครศรีธรรมราช- กองพันทหารราบที่ 40 ในจังหวัดตรัง- กองพันทหารราบที่ 41 ในจังหวัดสงขลา- กองพันทหารราบที่ 42 ในจังหวัดปัตตานี- กองพันปืนใหญ่ที่ 13 ในจังหวัดสงขลา

**สงครามฝรั่งเศส-ไทย (พ.ศ. 2483–2484)**
นายกรัฐมนตรีอนุมัติให้มีการจัดตั้งหน่วยทหารหลักแห่งแรกแยกออกจากกองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 11 จังหวัดเพชรบุรี เดินทางไปยังสถานที่ปฏิบัติงานที่ค่ายคอหงส์ (ค่ายเสนาณรงค์) อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482 และปีต่อ ๆ ไป ครั้นปี พ.ศ. 2484 ที่สงครามฝรั่งเศส-ไทย กองทัพได้สั่งกองพันในภาคใต้ให้เป็นหน่วยสำรอง ในภาคตะวันออก, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือ จนกระทั่งสิ้นสุดภารกิจกลับมา

**การบุกครองไทยของญี่ปุ่น (พ.ศ. 2484)**
ในปี พ.ศ. 2484 เมื่อสงครามโลกครั้งที่สอง ญี่ปุ่นถูกไทยโจมตีขณะไปยังพม่าและมาเลเซียเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2484 โดยกองทหารขึ้นฝั่งทางฝั่งตะวันออกของจังหวัดต่าง ๆ ได้แก่ นครศรีธรรมราช, สงขลา และปัตตานี ซึ่งได้รับความเสียหายอย่างหนัก การต่อต้านของไทยได้เกิดวีรกรรมของทหารที่เสียชีวิตในสนามรบ และได้สร้างอนุสาวรีย์ให้แก่วีรบุรุษเหล่านั้น เช่น เจ้าพ่อจ่าดำ ที่จังหวัดนครศรีธรรมราช, ขุนอิงคยุทธบริหาร ที่จังหวัดปัตตานี และขุนนันทเสนีย์ เสนาณรงค์ ที่จังหวัดสงขลา ฯลฯ จากการทำศึกในครั้งดังกล่าว ญี่ปุ่นไม่ประสบความสำเร็จในการยกพลขึ้นบก และไทยป้องกันญี่ปุ่นบุกพม่า และมาเลเซีย
ประเทศไทยมีทหารที่ได้รับการฝึกฝนมาอย่างดีจำนวน 26,500 นาย พร้อมกับกองกำลังสำรองซึ่งทำให้กองทัพมีจำนวนมากถึง 50,000 นาย
กองทัพบกไทยเริ่มจัดตั้งหน่วยทหารใหม่ในคาบสมุทรกระรวมถึง:- เทศบาลเมืองชุมพร
** กองพันทหารราบที่ 38 ประจำการที่บ้านนาเนียน ตำบลวังใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดชุมพร (9 กม. จากศาลากลางจังหวัด)- เทศบาลนครนครศรีธรรมราช
** กองพันทหารราบที่ 39 ประจำการที่ตำบลปากพูน อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 15 ประจำการอยู่ที่ตำบลปากพูน อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช
** กองบัญชาการกองพลที่ 6 ที่ตำบลปากพูน อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช- เทศบาลนครตรัง
** กองพันทหารราบที่ 40- เทศบาลเมืองคอหงส์ จังหวัดสงขลา
** กองพันทหารราบที่ 5 ประจำการที่ตำบลเขาคอหงส์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ซึ่งโอนย้ายจากบางซื่อมาที่หาดใหญ่โดยรถไฟทหารเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2483 โดยเป็นหน่วยแรกที่กรีธาทัพสู่ทางใต้- เทศบาลนครสงขลา
** กองพันทหารราบที่ 41 ประจำการที่สวนตูล ตำบลเขารูปช้าง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา
** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 13 ประจำการที่สวนตูล ตำบลเขารูปช้าง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา- เทศบาลตําบลบ่อทอง จังหวัดปัตตานี
** กองพันทหารราบที่ 42 ประจำการที่ตำบลบ่อทอง อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี

**วิกฤตการณ์มาลายา (พ.ศ. 2491–2503)**
ในปี พ.ศ. 2492 ประเทศไทยและมาเลเซียร่วมปฏิบัติการต่อสู้กองโจรคอมมิวนิสต์มาลายา ในอำเภอเบตง จังหวัดยะลา

**การก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศมาเลเซีย และการก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศไทย (พ.ศ. 2508–2532)**
ในปี พ.ศ. 2508 ยุคคอมมิวนิสต์ภายใต้การนำของจีนมีอิทธิพลอย่างกว้างขวางในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ประเทศไทยเป็นเป้าหมายสำคัญในฐานะทฤษฎีโดมิโน ในขณะที่กองทัพบกไทยมีการวิเคราะห์ภัยคุกคามถลำลึกของประเทศไทย 1–2 ทศวรรษ ในกรณีคัดค้านกองทหารต่างชาติ ที่อาจยกทัพไปตามชายฝั่ง จึงมีการขยายหน่วยทหารในภาคใต้ของประเทศไทย อันเป็นหน่วยระดับกองพล และในวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2518 กองพลทหารราบที่ 5 ได้จัดตั้งขึ้น เพื่อควบคุมหน่วยสองกรมผสม ครั้งแรกในอำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งต่อมาได้ย้ายกองบัญชาการกองพลไปยังค่ายเสนาณรงค์ อำเภอหาดใหญ่ เพื่อปราบปรามโจรคอมมิวนิสต์มลายาเป็นเวลาสี่ปี โดยประเทศไทยได้สูญเสียกองทัพและยุทโธปกรณ์เป็นจำนวนมาก กระทั่งวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2522 ก็ได้ย้ายกองบัญชาการกองพลไปยังค่ายเทพสตรีศรีสุนทร อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช จวบจนปัจจุบัน

**หน่วยขึ้นตรง**

**กองบัญชาการกองพลทหารราบที่ 5**
 กองพลทหารราบที่ 5
** กรมทหารราบที่ 5
*** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 5
*** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 5
*** กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 5
** กรมทหารราบที่ 15
*** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 15
*** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 15
*** กองพันทหารราบที่ 4 กรมทหารราบที่ 15
** กรมทหารราบที่ 25
*** กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 25
*** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 25
*** กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 25
** กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
*** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 5 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
*** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 15 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
*** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 25 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
*** กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 105 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
** กองพันทหารม้าที่ ๑๖ กองพลทหารราบที่ ๕
** กองพันทหารช่างที่ ๕ กองพลทหารราบที่ ๕
** กองพันทหารสื่อสารที่ ๕ กองพลทหารราบที่ ๕
** กองพันเสนารักษ์ที่ ๕ กองพลทหารราบที่ ๕
** กองสรรพาวุธเบา กองพลทหารราบที่ ๕
** กองทหารพลาธิการ กองพลทหารราบที่ ๕

**รายนามผู้บัญชาการ**
# พล.ต.สนั่น ยุทธสารประสิทธิ์ (พ.ศ. 2518 - 2519)
# พล.ต.ยุทธศักดิ์ คล่องตรวจโรค (พ.ศ. 2519 - 2522)
# พล.ต.ปรีชา ฉวีพัฒน์ (พ.ศ. 2522 - 2524)
# พล.ต.ปัญญา สิงห์ศักดา (พ.ศ. 2524 - 2526)
# พล.ต.จาป เอี่ยมศิริ (พ.ศ. 2526 - 2528)
# พล.ต.กิตติ รัตนฉายา (พ.ศ. 2528 - 2531)
# พล.ต.สมเจตน์ ทรัพย์สมบูรณ์ (พ.ศ. 2531 - 2532)
# พล.ต.ปานเทพ ภูวนารถนุรักษ์ (พ.ศ. 2532 - 2534)
# พล.ต.วินิจ กระจ่างสนธ์ (พ.ศ. 2534 - 2535)
# พล.ต.สุวินัย บริบูรณ์นางกูล (พ.ศ. 2535 - 2536)
# พล.ต.สุรพล เสนีวงศ์ ณ อยุธยา (พ.ศ. 2536 - 2540)
# พล.ต.พงษ์ศักดิ์ เอกบรรณสิทธิ์ (พ.ศ. 2540 - 2545)
# พล.ต.วิโรจน์ บัวจรูญ (พ.ศ. 2545 - 2547)
# พล.ต.เฉลิมชัย วิรุฬห์เพชร (พ.ศ. 2547 - 2548)
# พล.ต.กสิกร คีรีศรี (พ.ศ. 2548 - 2549)
# พล.ต.เด่นชัย เชวงโชติ (พ.ศ. 2549 - 2550)
# พล.ต.เดชา กิ่งวงษา (พ.ศ. 2550 - 2552)
# พล.ต.สุภัช วิชิตการ (พ.ศ. 2552 - 2553)
# พล.ต.ธฤทธิ์ สุนทร (พ.ศ. 2553 - 2555)
# พล.ต.นพวงศ์ สุรวิชัย (พ.ศ. 2555 - 2556)
# พล.ต.เรืองศักดิ์ สุวรรณนาคะ (พ.ศ. 2556 - 2557)
# พล.ต.คุณวุฒิ หมอแก้ว (พ.ศ. 2557 - 2558)
# พล.ต.วรพล วิศรุตพิชญ์ (พ.ศ. 2558 - 2559)
# พล.ต.สิทธิพร มุสิกะสิน (พ.ศ. 2559 - 2561)
# พล.ต.กฤษดา พงษ์สามารถ (พ.ศ. 2561 - 2562)
# พล.ต.เกรียงไกร ศรีรักษ์ (พ.ศ. 2562 - 2562)
# พล.ต.ศานติ ศกุนตนาค (พ.ศ. 2562 - 2564)
# พล.ต.วรเดช เดชรักษา (พ.ศ. 2564 - 2566)
# พล.ต.อภินันท์ แจ่มแจ้ง (พ.ศ. 2566 - ปัจจุบัน)
ยศทหารเป็นยศขณะดำรงตำแหน่งและในวงเล็บเป็นระยะเวลาที่ดำรงตำแหน่ง

**ดูเพิ่ม**
 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์- กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์- กองพลทหารราบที่ 4- กองพลทหารราบที่ 7- กองพลทหารราบที่ 9- กองพลทหารราบที่ 15- กองกำลังทหารพรานจังหวัดชายแดนภาคใต้- ความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย- รายชื่อขบวนการแบ่งแยกดินแดนปัตตานี

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 5th.inf.div
5
หมวดหมู่:ก่อตั้งในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2482