ภาษาโคแมนชี

โคแมนชี (Comanche; ชื่อเรียกตนเอง Nʉmʉ Tekwapʉ̲) เป็นภาษายูต-แอซเท็กที่พูดโดยชาวโคแมนชีซึ่งแยกจากชาวโชโชนีหลังฝ่ายโคแมนชีได้รับม้าเมื่อประมาณ ค.ศ. 1705 ดังนั้นภาษาโคแมนชีกับภาษาโชโชนีจึงค่อนข้างคล้ายกัน แต่การเปลี่ยนแปลงเสียงพยัญชนะบางส่วนในภาษาโคแมนชีทำให้เกิดอุปสรรคในการเข้าใจซึ่งกันและกัน
ชื่อ โคแมนชี มาจากศัพท์ภาษาย่อยยูตว่า kɨmantsi ซึ่งแปลว่า 'ศัตรู, คนแปลกหน้า' ชื่อภาษาในภาษาของพวกเขาคือ nʉmʉ tekwapʉ ซึ่งแปลว่า 'ภาษาของประชาชน'

**การใช้งานและความพยายามในการฟื้นฟู**
แม้ว่าขณะนี้กำลังพยายามทำให้ภาษานี้อยู่รอด แต่ผู้พูดภาษาส่วนใหญ่มีอายุมากแล้ว ในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 เด็กชาวโคแมนชีถูกนำไปยังโรงเรียนประจำ โดยไม่ได้รับการส่งเสริมให้พูดในภาษาแม่ และบางกรณีถึงขั้นถูกลงโทษอย่างรุนแรง เด็กรุ่นที่สองจึงเติบโตด้วยการพูดภาษาอังกฤษเนื่องจากความเชื่อที่ว่าพวกเขาจะมีชีวิตที่ดีกว่าโดยที่ไม่รู้ภาษาโคแมนชี
ภาษาโคแมนชีมีชื่อเสียงในช่วงหนึ่งในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง กองทัพสหรัฐฝึกฝนชาย 17 คนซึ่งได้รับการเรียกขานเป็นผู้สื่อสารรหัสลับโคแมนชี พวกเขามีหน้าที่ส่งข้อความที่มีข้อมูลละเอียดอ่อนเป็นภาษาโคแมนชีเพื่อไม่ให้ศัตรูถอดรหัสได้
ณ เดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2013 เดอะบอสตันโกลบรายงานว่ามีผู้พูดภาษาแม่เกือบ 25-30 คน คณะกรรมการอนุรักษ์ภาษาและวัฒนธรรมโคแมนชีเสนอพจนานุกรมและสื่อการเรียนรู้ภาษานี้ หลักสูตรภาษาโคแมนชีมีอยู่ที่วิทยาลัยชาติโคแมนชีที่ปัจจุบันปิดตัวลงแล้ว 
ก่อนหน้านี้ วิทยาลัยได้ดำเนินโครงการบันทึกภาษา เนื่องจากภาษานี้ "ส่วนใหญ่เป็นภาษาพูด" และเน้นการสอนสำหรับสมาชิกชนเผ่า
ณ ค.ศ. 2022 มีผู้พูดภาษาโคแมนชีเป็นภาษาแม่อย่างชำนาญน้อยกว่า 9 คน ผู้พูดวัยชราหลายคนประสบกับความชรา ปัญหาสุขภาพ หรือการระบาดทั่วของโควิด-19

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 Ager, Simon.   Comanche (nʉmʉ tekwapʉ). Omniglot, 1998-2013.- Anderton, Alice. (1997). Kaawosa plays a trick on a soldier: A Comanche coyote story. In Jane Hill, P.J. Mistry, & Lyle Campbell (Eds.), The life of language: Papers in linguistics in honor of William Bright (pp. 243–255). Trends in linguistics: Studies and monographs (No. 108). Berlin: Mouton de Gruyter.-  pages = 5–14 -  pages = 193–200 -  pages = 1–30 -  pages = 1–15 -  s2cid = 144736982 -  page = 3 - url = https://kuscholarworks.ku.edu/dspace/handle/1808/435 -  s2cid = 144747035 - Canonge, Elliott D. (1958). Comanche texts. Summer Institute of Linguistics publications in linguistics and related fields (No. 1). Norman, OK: Summer Institute of Linguistics of the University of Oklahoma.- s2cid=143553242 -  s2cid = 224809321 -  s2cid = 224806964 -  s2cid = 143518736 - Charney, Jean Ormsbee, 1993. A Grammar of Comanche. London/Lincoln: University of Nebraska Press.- The Comanche Language and Cultural Preservation Committee, October 22, 2005.-  s2cid = 224807598 - s2cid=144145575 - Rejón, Manuel García. (1864; reprint 1995). Comanche vocabulary (trilingual ed.). Gelo, Daniel J. (Ed.). Texas archaeology and ethnohistory series. Austin: University of Texas Press.- publisher=The Summer Institute of Linguistics and The University of Texas at Arlington
*s2cid=143160101 
*s2cid=145069725 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Comanche Dictionary , 2020, Comanche Nation Language Department, Comanche Nation of Oklahoma; searchable in both Comanche and English languages- Linguist List map of Comanche- Comanche Language and Cultural Preservation Committee (Nʉmʉ Tekwapʉha Nomneekatʉ)- Comanche alphabet at Omniglot.com- Comanche- Exploration of the Red River of Louisiana, in the year 1852 / by Randolph B. Marcy ; assisted by George B. McClellan. hosted by the  Portal to Texas History.  See charts in the back of the book that compare the English, Comanche, and Wichita languages.
โคแมนชี
หมวดหมู่:กลุ่มภาษานูมิก
หมวดหมู่:การฟื้นฟูภาษาพื้นเมืองอเมริกัน
โคแมนชี
หมวดหมู่:โคแมนชี
โคแมนชี
โคแมนชี
โคแมนชี