กองบังคับการตำรวจน้ำ

กองบังคับการตำรวจน้ำ (Thai Marine Police Division) เป็นหน่วยงานตำรวจน้ำในสังกัดของ กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง มีหน้าที่ในการปฏิบัติตามข้อกำหนดในพระราชบัญญัติตำรวจเช่นเดียวกับบนฝั่งทุกประการ และมีหน้าที่เพิ่มเติมคือการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล ตามกฎหมายทางทะเลที่กำหนด

**ประวัติ**
ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ประเทศไทยต้องพึ่งพาการขนส่งทางน้ำเพื่อนำเข้าและส่งออกเป็นหลัก ซึ่งในขณะนั้นทางการไทยขาดหน่วยงานที่เข้ามาดูแลด้านการรักษากฎหมายทางทะเล โดยในช่วงเดือน ธันวาคม พ.ศ. 2490 ได้มอบหมายให้กองทัพเรือเป็นผู้ควบคุมดูแลในการรักษากฎหมายทางทะเล แต่ด้วยภารกิจที่หลากหลาย ประกอบกับกองทัพเรือเองจำเป็นต้องเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของตนในทุก ๆ ด้าน ทำให้รัฐบาลมอบหมายให้หน่วยงานที่รับผิดชอบในการรักษากฎหมายในขณะนั้น คือกระทรวงกลาโหม ที่กำกับดูแลกองทัพเรือ และกระทรวงมหาดไทย ที่กำกับดูแลกรมตำรวจ พิจารณาร่วมกันเห็นชอบให้จัดตั้ง กองตำรวจน้ำ เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2495 
ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 พ.ศ. 2497 กองบังคับการตำรวจน้ำ เคยตั้งอยู่บริเวณศุลกสถาน หลังจากกรมศุลกากรย้ายไปทำการที่บริเวณท่าเรือคลองเตย และปี พ.ศ. 2502 ได้ย้ายไปยังที่ทำการปัจจุบัน ซึ่งบริเวณเดิมต่อจากนั้นได้เปลี่ยนเป็นที่ทำการของสถานีตำรวจดับเพลิงบางรัก 
ต่อมา เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2548 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น กองบังคับการตำรวจน้ำ ตามกฎกระทรวงที่ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา และแบ่งโครงสร้างหน่วยงานใหม่ให้กองบังคับการตำรวจน้ำ เป็นหน่วยงานส่วนหนึ่งของ กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง เมื่อวันที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2552

**เครื่องหมายประจำหน่วย**

**เครื่องหมายราชการประจำหน่วยงาน**
กองบังคับการตำรวจน้ำ ตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายราชการ พ.ศ. 2482 ประกอบไปด้วย- โล่เขน หมายถึง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ โดยใช้รูปแบบตามสำนักงานตำรวจแห่งชาติ - สมอ หมายถึง กองบังคับการตำรวจน้ำ ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่ปฏิบัติการทั้งทางน้ำและทางทะเล โดยมีเรือตรวจการณ์เป็นอุปกรณ์หลักในการปฏิบัติหน้าที่ - ลายพรรณพฤกษาลายใบเทศ หมายถึง การเจริญเติบโตของหน่วยงาน

**ธงเจ้าพนักงานตำรวจน้ำ**
left
ธงเจ้าพนักงานตำรวจน้ำ ตามพระราชบัญญัติธง พ.ศ. 2522 มีลักษณะเป็นสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ฐานด้านติดกับคันธงกว้าง 1 ส่วน ผืนธงมีความยาว 3 ส่วน ช่วงต้นจากคันธง 1 ส่วน ลักษณธและสีเดียวกับธงชาติไทย ส่วนที่ 2 และ 3 ถึงปลายธงเป็นสีเลือดหมู ตรงกลางมีพระแสงดาบเขนและโล่สีเหลือง โดยจะชักธงเพื่อแสดงตนเวลาปฏิบัติหน้าที่

**หน่วยงานในสังกัด**
ไฟล์:180831-N-QV906-0032 Image 4 of 5.jpg|thumb|เจ้าหน้าที่ตำรวจน้ำไทยและหน่วยยามฝั่งฟิลิปปินส์ ระหว่างการฝึกผสม SEACAT 2018 ณ กองงบัญชาการหน่วยยามฝั่งฟิลิปปินส์ เมืองมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์
เจ้าหน้าที่หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือสหรัฐ (NSW) มองไปทางเรือของตำรวจน้ำขณะทำการฝึกในแม่น้ำเจ้าพระยาเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2565
กองบังคับการตำรวจน้ำ แบ่งโครงสร้างการบริหารออกเป็น 3 ส่วน 12 กองกำกับการ ประกอบไปด้วย- ส่วนอำนวยการ
** ฝ่ายอำนวยการ กองบังคับการตำรวจน้ำ- ส่วนยุทธการทางเรือ
** กองกำกับการ 1 กองบังคับการตำรวจน้ำ ดูแลด้านการปฏิบัติงานด้านวิศวกรรม
** กองกำกับการ 2 กองบังคับการตำรวจน้ำ ดูแลด้านการปฏิบัติการใต้น้ำ
** กองกำกับการ 3 กองบังคับการตำรวจน้ำ ดูแลด้านการปฏิบัติการทางเรือ- ส่วนปฏิบัติการ ดูแลรับผิดชอบในพื้นที่ท้องน้ำครอบคลุม แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำโขง อ่าวไทยตอนบน อ่าวไทยตอนล่าง และทะเลอันดามัน
** ส่วนกลาง
*** กลุ่มงานเรือตรวจการณ์ขนาด 110 - 180 ฟุต กองบังคับการตำรวจน้ำ ประกอบด้วยเรือตรวจการณ์ขนาดใหญ่ ระวางขนาด 110 - 180 ฟุต
** ส่วนภูมิภาค
*** สถานีตำรวจน้ำ 4 กองกำกับการ 4 กองบังคับการตำรวจน้ำ บริเวณแม่น้ำท่าจีนกองกำกับการ 4 กองบังคับการตำรวจน้ำ  (กรุงเทพมหานคร) พื้นที่รับผิดชอบ ลำน้ำเจ้าพระยา ในเขตจังหวัดพระนครศรีอยุธยาลงมาถึงกรุงเทพมหานคร และชายฝั่งทะเลอ่าวไทยในพื้นที่จังหวัดกรุงเทพมหานคร สมุทรปราการ สมุทรสาคร สมุทรสงคราม ประจวบคีรีขันธ์
*** กองกำกับการ 5 กองบังคับการตำรวจน้ำ (ชลบุรี) พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอ่าวไทยในเขตจังหวัดฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด
*** กองกำกับการ 6 กองบังคับการตำรวจน้ำ (สุราษฎร์ธานี) พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอ่าวไทยในเขตจังหวัดชุมพร สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช
*** กองกำกับการ 7 กองบังคับการตำรวจน้ำ (สงขลา) พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอ่าวไทยในเขตจังหวัดสงขลา ปัตตานี นราธิวาส และทะเลสาบสงขลา
*** กองกำกับการ 8 กองบังคับการตำรวจน้ำ (ภูเก็ต) พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอันดามันในเขตจังหวัด ระนอง ภูเก็ต พังงา
*** กองกำกับการ 9 กองบังคับการตำรวจน้ำ (ตรัง) พื้นที่รับผิดชอบ ชายฝั่งทะเลอันดามันในเขตจังหวัดกระบี่ ตรัง สตูล
*** กองกำกับการ 10 กองบังคับการตำรวจน้ำ (มุกดาหาร) พื้นที่รับผิดชอบ ลำน้ำโขงในเขตจังหวัดนครพนม มุกดาหาร อำนาจเจริญ อุบลราชธานี
*** กองกำกับการ 11 กองบังคับการตำรวจน้ำ (หนองคาย) พื้นที่รับผิดชอบ ลำน้ำโขงในเขตจังหวัดเลย หนองคาย บึงกาฬ
*** กองกำกับการ 12 กองบังคับการตำรวจน้ำ (เชียงแสน) พื้นที่รับผิดชอบ ลำน้ำโขงในเขตจังหวัดเชียงราย

**เรือตรวจการณ์**

**สถานะประจำการ**

**เรือตรวจการณ์ตั้งแต่ขนาด 60 ฟุตลงมา**
ไฟล์:Fishing boat and Patrol boat of Thai Marine Police Division at Pak Nam Laem Sing.jpg|thumb|เรือตรวจการณ์ 516 เป็นเรือขนาด 50 ฟุตกำลังตรวจการณ์บริเวณปากน้ำแหลมสิงห์
จะไม่มีการตั้งชื่อประจำเรือ แต่จะใช้การเรียก เรือตำรวจน้ำ ซึ่งบางครั้งเขียนเป็นอักษรย่อภาษาไทยข้างลำเรือว่า รน. ตามด้วย หมายเลขประจำเรือ ตามขนาดเรือ และลำดับภายในชุด เช่น
ไฟล์:อำเภอเชียงแสน Chiang Saen - panoramio - CHAMRAT CHAROENKHET (1).jpg|thumb|เรือตรวจการณ์ขนาด 30 ฟุต หมายเลข 317 บริเวณแม่น้ำโขง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย- เรือตรวจการณ์ 516- เรือตำรวจน้ำ 525- เรือตำรวจน้ำ 625 - 629

**เรือตรวจการณ์ลำน้ำ**
ประกอบด้วยเรือหลากหลายขนาด ตามภารกิจในแต่ละพื้นที่- เรือตรวจการณ์ 40 ฟุต- เรือตรวจการณ์ 30 ฟุต- เรือเพลายาว- เรือยาง- เรือท้องแบน

**สถานะปลดประจำการ**
 เรือตรวจการณ์ 813 บุเรศผดุงกิจ ได้รับความเสียหายจากเหตุการณ์สึนามิเมื่อปี พ.ศ. 2547 เรือตรวจการณ์ 813 บุเรศผดุงกิจ ตั้งชื่อขึ้นตามพระยาบุเรศผดุงกิจ (รวย พรหโมบล) อธิบดีกรมตำรวจคนที่ 3 ของประเทศไทย ปลดประจำการเนื่องจากความเสียหายที่เกิดจากเหตุการณ์คลื่นยักษ์สึนามิเมื่อปี พ.ศ. 2547 โดยมีเจ้าหน้าที่ตำรวจประจำเรือเสียชีวิต 1 นายในเหตุการณ์ ปัจจุบันส่งมอบให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดพังงาเพื่อนำไปจัดแสดงในอนุสรณ์สถานเพื่อรำลึกถึงภัยพิบัติครั้งนั้น

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
น้ำ
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2495
หมวดหมู่:สำนักงานตำรวจแห่งชาติ