ยัน-กชึชตอฟ ดูดา

ยัน-กชึชตอฟ ดูดา (Jan-Krzysztof Duda; LL-Q809 (pol)-Ptjackyll-Jan-Krzysztof Duda.wav; 26 เมษายน ค.ศ. 1998 – ) เป็นนักหมากรุกสากลชาวโปแลนด์ ในฐานะนักหมากรุกอัจฉริยะ เขาประสบความสำเร็จในระดับแกรนด์มาสเตอร์ใน ค.ศ. 2013 เมื่ออายุ 15 ปี 21 วัน นอกจากนี้ ดูดาชนะเลิศการแข่งชิงแชมป์โปแลนด์ใน ค.ศ. 2018 และหมากรุกสากลเวิลด์คัพใน ค.ศ. 2021 ตลอดจนเขาได้รับบำเหน็จกางเขนทองกิตติคุณจากความสำเร็จในหมากรุกสากล

**ผลงานหมากรุกสากลระดับอาชีพ**

**ค.ศ. 2007–2008**
ใน ค.ศ. 2007 ดูดาได้อันดับหนึ่งในการแข่งหมากรุกสากลยุวชนชิงแชมป์โปแลนด์รุ่นอายุไม่เกิน 8 ปี
ส่วนใน ค.ศ. 2008 ดูดาชนะเลิศการแข่งหมากรุกสากลยุวชนชิงแชมป์โลกรุ่นอายุไม่เกิน 10 ปี ด้วยเหตุนี้เขาจึงได้รับตำแหน่งเอฟไอดีอี มาสเตอร์ และในปีเดียวกันนั้น เขายังชนะการแข่งยุวชนชิงแชมป์โปแลนด์รุ่นอายุไม่เกิน 8 ปี เป็นสมัยที่สอง

**ค.ศ. 2012**
ใน ค.ศ. 2012 ดูดาชนะเลิศการแข่งชิงแชมป์โปแลนด์รุ่นอายุต่ำกว่า 18 ปี ที่ซอลีนา และหมากรุกสากลยุวชนชิงแชมป์ยุโรปในรุ่นอายุต่ำกว่า 14 ปีที่ปราก รวมถึงในปีเดียวกัน เขาได้เสมอกันเป็นครั้งแรกกับยัน แกรย์ชี ในการแข่งหมากรุกสากลฤดูร้อนที่ออลอโมตซ์ และได้รับตำแหน่งอินเตอร์เนชันแนลมาสเตอร์

**ค.ศ. 2013–2014**
ดูดาใน ค.ศ. 2014
ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2013 ดูดาได้บรรลุมาตรฐานสุดท้ายของเขาที่จำเป็นสำหรับตำแหน่งแกรนด์มาสเตอร์ในการแข่งหมากรุกสากลชิงแชมป์ยุโรปประเภทบุคคลเมื่ออายุ 15 ปี 21 วัน สิ่งนี้ทำให้เขากลายเป็นแกรนด์มาสเตอร์ที่อายุน้อยที่สุดอันดับสองของโลกในเวลานั้น และดูดายังกลายเป็นแกรนด์มาสเตอร์ชาวโปแลนด์ที่อายุน้อยที่สุดอันดับสองต่อจากดาริอุส ชเวียซ ส่วนในเดือนเมษายน ค.ศ. 2013 เขาได้เป็นที่หนึ่งในการแข่งเฟิสต์แซเทอร์เดย์ จีเอ็ม ที่บูดาเปสต์ กระทั่งในเดือนสิงหาคม ดูดาได้เข้าร่วมในฐานะผู้ท้าชิงตำแหน่งของสมาพันธ์หมากรุกสากลโลกในเอฟไอดีอี เวิลด์คัป ซึ่งเขาถูกวาซิล อิวานชุค กำจัดในรอบแรก ส่วนในเดือนตุลาคม สมาพันธ์หมากรุกสากลโลกได้มอบตำแหน่งแกรนด์มาสเตอร์ให้กับเขาอย่างเป็นทางการ ครั้นในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2014 ดูดาเล่นให้แก่ทีมโปแลนด์ในการแข่งหมากรุกสากลโอลิมเปียดครั้งที่ 41 ในทรุมเซอ ประเทศนอร์เวย์ โดยได้คะแนน 8.5/11 ในบอร์ดสาม ส่วนเดือนธันวาคม ค.ศ. 2014 เขาชนะเลิศการแข่งหมากรุกประเภทเกมเร็วชิงแชมป์ยุโรป และได้รับรางวัลเหรียญเงินในการแข่งหมากรุกประเภทเกมสายฟ้าชิงแชมป์ยุโรป ซึ่งทั้งสองรายการจัดขึ้นที่วรอตสวัฟ ประเทศโปแลนด์

**ค.ศ. 2015–2016**
ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2015 ดูดาชนะการแข่งขันแบบพบกันหมดที่ทะเลสาบเซวาน ในมาร์ตูนี ประเทศอาร์มีเนีย ส่วนในเดือนกันยายน ค.ศ. 2015 เขาจบอันดับที่เท่ากันกับมีคาอิล แอนติปอฟ ในการแข่งหมากรุกสากลเยาวชนชิงแชมป์โลก ที่คันตี-มันซิสค์ ประเทศรัสเซีย และได้รับรางวัลเหรียญเงินหลังจากการแข่งขันไทเบรก และใน ค.ศ. 2016 เขาได้รับบำเหน็จจากประธานาธิบดีโปแลนด์ อันด์แชย์ ดูดา ซึ่งเป็นเครื่องอิสริยาภรณ์กางเขนเงินกิตติคุณสำหรับ "ความสำเร็จด้านกีฬาที่ยอดเยี่ยมใน ค.ศ. 2016 รวมถึงการมีส่วนร่วมในการทำให้เกมหมากรุกสากลเป็นที่นิยม"

**ค.ศ. 2017–2018**
เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2017 ดูดาได้กลายเป็นผู้เล่นเยาวชนชาวโปแลนด์คนแรกที่ทะลุเรต 2700 ของสมาพันธ์หมากรุกโลก ซึ่งได้รับการจัดอันดับสูงสุดในอาชีพหมากรุกของเขาจนถึงขณะนี้ ด้วยเรต 2707 ส่งผลให้เขาเป็นผู้เล่นชาวโปแลนด์ที่มีอันดับสูงสุดเป็นอันดับสองและอันดับที่ 41 ของโลกในเวลานั้น
ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2018 ดูดาชนะการแข่งหมากรุกสากลชิงแชมป์โปแลนด์ด้วยคะแนน 6½/9 (+4–0=5) ซึ่งนำหน้าผู้ที่ได้ตำแหน่งรองชนะเลิศอย่างคาสเปอร์ พิโอรุน เขาได้รับการบันทึกชัยชนะเหนือพิโอรุน, ราดอสวัฟ วอยตาส์เซค, ดานีแยล ซัดซิคอฟสกี และอาแล็กซันแดร์ มิสตา ครั้นในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2018 เขากลายเป็นผู้เล่นโปแลนด์อันดับ 1 และอันดับ 1 ของเยาวชนโลก แซงหน้าวอยตาส์เซค และเหวยอี้ ตามลำดับ
ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2018 ดูดาเข้าร่วมการแข่งการดวลหมากรุกสากลดอร์ทมุนท์สพาร์คัสเซินครั้งที่ 46 โดยได้อันดับที่สี่ด้วยคะแนน 4/7 (+2–1=4)
ระหว่างการแข่งหมากรุกสากลโอลิมเปียด 2018 ที่บาทูมี ประเทศจอร์เจีย เขาเป็นฝ่ายชนะวาซิล อีวันชุค และเสมอกับเลวอน อาโรเนียน, วิศวนาถัน อานันท์, ฟาบีอาโน การูอานา, ชาครียาร์ มาเมดยารอฟ และเซียร์เกย์ การ์ยากิน โดยครองอันดับที่สี่ร่วมกับทีมโปแลนด์ และใน ค.ศ. 2018 ดูดาได้เข้าสู่รอบรองชนะเลิศของหมากรุกสากลชิงแชมป์เกมเร็วหลังจากเป็นฝ่ายชนะการ์ยากิน และอะเลคซันดร์ กริสชุค แต่ในที่สุดก็แพ้ให้แก่เวสลีย์ โซ
ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2018 ดูดาจบด้วยอันดับสองในการแข่งหมากรุกสากลเกมสายฟ้าชิงแชมป์โลกที่เซนต์ปีเตอส์เบิร์ก ด้วยคะแนน 16½/21 (+15–3=3) ซึ่งตามหลังผู้ชนะอย่างมังนึส คาลเซิน ไปครึ่งคะแนน

**ค.ศ. 2019–2020**
ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2019 เขากลายเป็นผู้เล่นหมากรุกชาวโปแลนด์คนแรกที่ผ่านด่าน 2800 ในหมวดสายฟ้าแลบ ครั้นเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2019 ดูดาเข้าร่วมการแข่งเอฟไอดีอี กรังด์ปรีซ์ ฮัมบวร์ค ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของรอบคัดเลือกสำหรับหมากรุกสากลชิงแชมป์โลก 2020 โดยการแข่งครั้งนี้มีผู้เล่น 16 คน กระทั่งวันที่ 13 พฤศจิกายน ดูดาได้เข้าสู่รอบชิงชนะเลิศโดยเป็นฝ่ายแพ้ต่ออะเลคซันดร์ กริสชุค ในช่วงไทเบรก
ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2020 ดูดาเข้าร่วมการแข่งทาทาสตีลเชสทัวร์นาเมนต์ ค.ศ. 2020 และจบการแข่งในอันดับที่ 8 ด้วยคะแนน 6½/13 (+1-1=11) ซึ่งเป็นคะแนนเดียวกับอดีตแชมป์โลกหมากรุกสากลอย่างวิศวนาถัน อานันท์ และแอลีเรซอ ฟิรูซจา
ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2020 เขาได้รับชัยชนะครั้งแรกเหนือแชมป์โลกหมากรุกอย่างมังนึส คาลเซิน โดยเอาชนะเขาในรอบที่ 7 ของลินโดเรสแอบบีย์แรพิดเชสแชลเลนจ์ โดยเกมดังกล่าวเข้าสู่อิงลิชโอเพนนิง (คิงส์อิงลิชแวริเอชัน, โฟร์ไนส์แวริเอชัน, ไควเอตไลน์)
ในวันที่ 10 ตุลาคม ค.ศ. 2020 เขาเป็นฝ่ายชนะมังนึส คาลเซิน อีกครั้ง (รูปเปิดคาโร–คันน์ ดีเฟนซ์ การแปรผันแบบตาร์ตาคาวแวร์) ที่การแข่งนอร์เวย์เชสของบริษัทอัลติบอกซ์ซึ่งจัดขึ้นที่สตาวังเงอร์ นับเป็นความพ่ายแพ้ครั้งแรกของคาลเซินหลังจากไม่แพ้ใครมา 125 เกมติดต่อกันในหมากรุกคลาสสิก ส่วนที่หมากรุกสากลโอลิมเปียดออนไลน์ 2020 เขาได้รับเหรียญทองแดงหลังจากที่ทีมโปแลนด์เข้าถึงรอบรองชนะเลิศของทัวร์นาเมนต์ และแพ้ในการแข่งไทเบรก 1-2 กับอินเดีย

**ค.ศ. 2021–2023**
ในการแข่งหมากรุกสากลชิงแชมป์ทีมยุโรปประจำ ค.ศ. 2021 เขาได้รับรางวัลเหรียญทองแดงร่วมกับทีมโปแลนด์ ซึ่งรวมถึงราดอสวัฟ วอยตาสเซก, คัซเปอร์ พิโอรุน, วอยแชค โมรานดา และปาเวล เตคลาฟ ส่วนในเดือนกรกฎาคม–สิงหาคม ค.ศ. 2021 ดูดาได้เข้าร่วมการแข่งหมากรุกสากลเวิลด์คัพ 2021 โดยในรอบที่ห้า ดูดาเป็นฝ่ายชนะอะเลคซันดร์ กริชชุค ซึ่งเป็นแกรนด์มาสเตอร์ชาวรัสเซียในไทเบรกแบแรพิด หลังจากเสมอกันในเกมคลาสสิก จากนั้น เขาเป็นฝ่ายชนะวิทิต คุชราตี ในรอบก่อนชิงชนะเลิศ และเป็นฝ่ายชนะมังนึส คาลเซิน ผู้เป็นแชมป์หมากรุกโลกในรอบไทเบรกของรอบรองชนะเลิศเพื่อผ่านเข้ารอบแคนดิเดตส์ทัวร์นาเมนต์ใน ค.ศ. 2022 รวมถึงเขาได้ชัยชนะในการแข่งหมากรุกสากลเวิลด์คัพได้สำเร็จ โดยเป็นฝ่ายชนะอดีตผู้ชนะการแข่งเวิลด์คัพอย่างเซียร์เกย์ เกริแอกิน ในรอบชิงชนะเลิศด้วยคะแนน 1.5-0.5

**ขีวิตส่วนตัว**
ดูดาเป็นนักเรียนของโรงเรียนพลศึกษาแห่งมหาวิทยาลัยในกรากุฟ เขาชอบฟังผลงานของเบทโฮเฟิน, โมทซาร์ท และควีน

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Jan Krzysztof Duda games at 365Chess.com- 126603
หมวดหมู่:นักหมากรุกสากลชาวโปแลนด์
หมวดหมู่:บุคคลจากกรากุฟ