โดมิโน่ส์ พิซซ่า

โดมิโน พิซซ่า (Domino's Pizza) หรือประกอบธุรกิจในขื่อ โดมิโนส์ (Domino's) เป็นร้านพิซซ่าข้ามชาติสัญชาติอเมริกันที่มีสาขาอยู่โลก ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1960 นำโดย ริชาร์ด อัลลิสัน ประธานบริหารเจเนอร์รัลเดลาแวร์คอเปอร์เรชั่นลอว์ โดยมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่โดมิโนฟาร์มออฟฟิศพาร์ก ที่แอนน์อาร์เบอร์, มิชิแกน ในปี 2018 โดมิโนส์ มีร้านค้าประมาณ 15,000 แห่ง โดยมี 5,649 แห่งในสหรัฐ 1,500 แห่งในอินเดีย และ 1,249 แห่งในสหราชอาณาจักร โดมิโนส์ มีร้านค้าในกว่า 83 ประเทศ และ 5,701 เมืองทั่วโลก

**ประวัติ**

**คริสต์ทศวรรษ 1960–2010**
ในปี ค.ศ. 1960, ทอม มอนาแกรน และ เจมส์ พี่ชายของเขา ได้เข้าซื้อกิจการร้านพิซซ่าขนาดเล็ก โดมินิคส์ ที่มีที่ตั้งอยู่ที่ 507 ถนนคอร์ส (ปัจจุบันคือ 301 ถนนเวสต์คอร์ส) ในอิปซิแลนติ รัฐมิชิแกน เป็นเจ้าของโดย โดมินิค เกวาร์ธิ ใกล้ มหาวิทยาลัยอีสเทิร์นมิชิแกน ข้อตกลงนี้ค้ำประกันโดยเงินดาวน์ 500 ดอลลาร์ จากนั้นพี่น้องก็ยืมเงิน 900 ดอลลาร์มาชำระซื้อร้าน สองพี่น้องวางแผนที่จะวางแผนแบ่งชั่วโมงงานเท่า ๆ กัน แต่เจมส์ไม่ต้องการที่จะเลิกทำงานประจำของเขาคือบุรุษไปรษณีย์ เพื่อให้ทันกับความต้องการของธุรกิจใหม่ ภายในแปดเดือน เจมส์ขายธุรกิจครึ่งหนึ่งของเขาให้กับทอมเพื่อไปซื้อ ฟ็อลคส์วาเกิน บีเทิล เพื่อใช้ส่งพิซซ่า 
ในปี ค.ศ. 1965 ทอม มอนาแกรน ได้ซื้อร้านพิซซ่าสองร้าน ตอนนี้เขามีทั้งหมดสามแห่งในเขตเดียวกัน และเขาต้องการให้ร้านทั้งหมดใข้ชื่อร้านเดียวกัน แต่เจ้าของเดิมห้ามไม่ให้ใช้ชื่อ โดมินิคส์ วันหนึ่ง จิม เคนเนดี พนักงานที่เพิ่งกลับมาที่ร้านหลังส่งพิซซ่าเสร็จได้แนะนำชื่อ โดมิโน่ส์   มอนาแกรน ก็รู้สึกชื่นชอบความคิดนี้ขึ้นโดยทันที แล้วจึงเปลี่ยนชื่อธุรกิจของเขาอย่างเป็นทางการเป็น โดมิโน่ส์ พิซซ่า ในปีเดียวกันนี้ 
แต่เดิมโลโก้ของร้านทั้งสามจะมีจุดสามจุด ซึ่ง มอนาแกรน ได้วางแผนที่จะเพิ่มจุดใหม่ไปเรื่อย ๆ ตามจำนวนร้านที่เปิดใหม่ แต่ความคิดนี้ได้จางหายไปอย่างรวดเร็ว เนื่องจาก โดมิโน่ส์ เติบโตอย่างรวดเร็ว โดมิโน่ส์ ได้ขายแฟรนไชส์ของร้านและเปิดสาขาแรกในปี ค.ศ. 1967 ในอีก 11 ปีถัดมา โดมิโน่ส์ ได้ขยายสาขาจนครบสองร้อยแห่ง
ในปี 1975 โดมิโน่ส์ ถูกฟ้องร้องโดย แอมสตาร์ คอร์ปอเรชั่น ผู้ผลิตน้ำตาลตราโดมิโน่ กล่าวหาว่าละเมิดลิขสิทธิ์เครื่องหมายการค้า และแข่งขันทางธุรกิจอย่างไม่เป็นธรรม ในวันที่ 2 พฤษภาคม ค.ศ. 1980 ศาลอุทธรณ์ภาคห้า ในนิวออร์ลีนส์ ได้ตัดสินให้โดมิโน่ส์ พิซซ่า ไม่มีความผิด 
ในปี ค.ศ. 1998 หลังจาก 38 ปีของการเป็นเจ้าของโดย ทอม มอนาแกรน ได้ประกาศการเกษียณตัวเองของเขา และขายหุ้นร้อยละ 93 ให้กับเบนแคปปิตอล ด้วยราคาประมาณ 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และเลิกยุ่งเกี่ยวกับการดำเนินงานในแต่ละวันของบริษัท หนึ่งปีหลังจากนั้น บริษัทได้ตั้ง เดฟ แบรนดอน เป็นประธานบริหารของบริษัท

**การขยายสาขาในต่างประเทศ**
ไฟล์:2020-03-05 16 34 46 Dominos at the McLearen Square Shopping Center in Oak Hill, Fairfax County, Virginia.jpg|thumb|left|โดมิโน่ส์ในแฟร์แฟ็กซ์ รัฐเวอร์จิเนีย สหรัฐ
ไฟล์:Dominos Pizza store interior Nieuw-Vennep.jpg|thumb|ภายในร้านโดมิโน่ส์ในประเทศเนเธอร์แลนด์
ไฟล์:Domino's Pizza.jpg|thumb|โดมิโน่ส์ในตุซตลากูตีเอร์เรซ รัฐเซียปัส เม็กซิโก
เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม ค.ศ. 1983 โดมิโน่ส์ ได้เปิดร้านสาขาต่างประเทศแห่งแรกในวินนิเพก รัฐแมนิโทบา ประเทศแคนาดา ในปีเดียวกัน ที่โดมิโน่ส์เปิดสาขาที่หนึ่งพันซึ่งเป็นสาขาแรกในแวนคูเวอร์ วอชิงตัน ดี.ซี. ในปี ค.ศ. 1985 โดมิโน่ส์ เปิดสาขาแรกในสหราชอาณาจักร ในลูตัน นอกจากนี้ใน ค.ศ. 1985 โดมิโน่ส์ เปิดสาขาแรกในเอเชีย ที่โตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ในปี ค.ศ. 1993 พวกเขากลายเป็นแฟรนไชส์สัญชาติอเมริกันแห่งที่สองที่เปิดสาขาในสาธารณรัฐโดมินิกัน และเป็นแห่งแรกที่เปิดในเฮติ ภายใต้การดูแลของลุยส์ เด เฆซุส โรดริเกรซ ในปี ค.ศ. 1995 โดมิโน่ส์ ได้ขยายสาขาไปถึง 1,000 แห่งในต่างประเทศ ในปี 1995 โดมิโน่ส์ ได้เข้าสู่ประเทศจีนผ่าน พิซซ่าเวสต์ฟาสต์ฟู้ดกรุ๊ป  ซึ่งเป็นเจ้าของสิทธิ์ในการดำเนินงานโดมิโน่ส์ ใน 11 ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ร้านในจีนแผ่นดินใหญ่แห่งแรกตั้งอยู่ในเชินเจิ้น เขตเศรษฐกิจพิเศษ 4 และเปิดสาขาแรกในปักกิ่ง ในเดือนพฤษภาคม 1997 ที่เขตไห่เตี้ยน ในปีเดียวกันนี้ โดมิโน่ส์ ได้ขยายสาขาไปถึง 1,000 แห่งในต่างประเทศ โดยเปิด 7 สาขาในวันเดียวทั่วทั้ง 5 ทวีป ในปี ค.ศ. 2014 บริษัทได้เติบโตขึ้นเป็น 6,000 แห่งในต่างประเทศ และกำลังวางแผนที่จะขยายไปสู่ประเทศอิตาลี ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดของพิซซ่า แพทริก ดอยเล ซีอีโอของบริษัทกล่าวในเดือนพฤษภาคม ว่าบริษัทจะเน้นที่รูปแบบการส่งพิซซ่าในอิตาลี ซึ่งได้ประสบความสำเร็จในวันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 2015 ในการเปิดสาขาแรกที่มิลาน 
ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2016 โดมิโน่ส์ เปิดสาขาที่ 1,000 ในประเทศอินเดีย ซึ่ง อินเดีย เป็นประเทศนอกสหรัฐมีสาขาของโดมิโน่ส์มากที่สุดในโลก 

**ในประเทศไทย**
โดมิโน่ส์ เป็นตราสินค้าพิซซ่าจากสหรัฐที่เข้ามาเปิดตลาดในประเทศไทย ในปี พ.ศ. 2537 ต่อจากพิซซ่าฮัทที่เข้ามาบุกเบิกตลาดตั้งแต่สิบปีก่อน ภายใต้การบริหารของ มอนเทอเรย์ พิซซ่า บริษัทในเครือมอนเทอเรย์กรุ๊ป ที่มีธุรกิจหลักด้านอสังหาริมทรัพย์ โดยซื้อสิทธิทางการตลาดจากโดมิโน่ส์ในไต้หวัน ซึ่งเป็นผู้ครองสิทธิทางการตลาดในเอเชีย โดยมีกลยุทธ์การขายแบบจัดส่งถึงที่ แต่ธุรกิจได้ประสบกับวิกฤตการณ์การเงินในเอเชียจนต้องปิดธุรกิจลงในปี พ.ศ. 2542 ก่อนที่ โดมิโน่ส์ กลับมาเปิดสาขาในประเทศไทยอีกครั้ง ในวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2555 ที่โรงแรมฮอลลิเดย์อินน์ สุขุมวิท 22 เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร ภายใต้การบริหารของปรมินทร์ ศรีชวาลา ในนามบริษัท โดมิโน่ส์ (ประเทศไทย) จำกัด โดยยังคงชูจุดเด่นในการขายแบบจัดส่งถึงที่ ก่อนที่ ในปี พ.ศ. 2563 บริษัท วาว แฟคเตอร์ จำกัด (มหาชน) ในนามบริษัทย่อยคือบริษัท โดมิโน่ เอเชีย แปซิฟิค จำกัด ได้เข้าซื้อกิจการของโดมิโน่ส์โดยเป็นเงิน 430 ล้านบาทแทนรายเดิม ซึ่งในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2565 โดมิโน่ส์มีสาขาในประเทศแล้ว 43 สาขา โดย 42 สาขาอยู่ในจังหวัดปทุมธานี นนทบุรี และกรุงเทพมหานคร และอีก 1 สาขาอยู่ที่เมืองพัทยา

**ปัจจุบัน**
ตราสัญลักษณ์ของโดมิโน่ส์ พิซซ่า ที่ใช้ตั้งแต่ ค.ศ. 1996 จนถึง กันยายน ค.ศ. 2012 ในประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นส่วนมาก รวมถึงประเทศอื่น ๆ บางส่วน 
ในปี ค.ศ. 2004 หลังจาก 44 ปีในฐานะบริษัทเอกชน โดมิโน่ส์ ได้เริ่มซื้อขายหุ้นสามัญในตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์กภายใต้สัญลักษณ์ "DPZ" นิตยสารการค้าอุตสาหกรรม "พิซซ่าทูเดย์" ยกให้โดมิโน่ส์เป็น "เครือแห่งปี" ในปี ค.ศ. 2004, 2010 และ 2011 ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2006 โดมิโน่ส์ ได้เฉลิมฉลองการเปิดสาขาที่ 5,000 ในสหรัฐ และสาขาที่ 3,000 ในต่างประเทศ ในปานามาซิตี ประเทศปานามา ทำให้มีสาขารวม 8,000 สาขาทั่วโลก ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2006 โดมิโน่ส์ สาขาในเมืองทัลลักต์ เทศมณฑลเซาท์ดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ กลายเป็นร้านแรกในประวัติศาสตร์ของโดมิโน่ส์ที่มีรายได้ 3 ล้านเหรียญสหรัฐ (2.35 ล้านยูโร) ต่อปี ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2006 โดมิโน่ส์พิซซ่ามี 8,200+ สาขาทั่วโลก และมีรายได้รวม 1.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ 
ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2012 โดมิโน่ส์พิซซ่า ได้เปลี่ยนชื่อโดยตัดคำว่าพิซซ่าออกเหลืองเพียง โดมิโน่ส์ เพราะบริษัทต้องการขยายตัวเลือกเมนูมากกว่าที่จะพึ่งพาพิซซ่าแบบดั้งเดิม รวมถึงยังเผยแพร่โลโก้ใหม่ที่ลบสี่เหลี่ยมสีน้ำเงินและข้อความใต้โลโก้ออก และเปลี่ยนสี่เหลี่ยมสีแดงด้านซ้ายให้เป็นสีน้ำเงินโดยยังคงมีจุดสองจุด ส่วนสี่เหลี่ยมด้านขวายังคงลักษณะสีแดงมีจุดหนึ่งจุดเหมือนเดิม

**ดูเพิ่ม**
 พิซซ่าฮัท- เดอะ พิซซ่า คอมปะนี- นารายณ์ พิซเซอเรีย

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:ธุรกิจอาหาร
หมวดหมู่:พิซซ่า
หมวดหมู่:แฟรนไชส์อาหารจานด่วน
หมวดหมู่:ภัตตาคารในสหรัฐ
หมวดหมู่:ภัตตาคารในประเทศไทย
หมวดหมู่:เครือข่ายร้านอาหารในสหรัฐ
หมวดหมู่:บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์ก
หมวดหมู่:การเสนอขายหุ้นครั้งแรกให้แก่สาธารณชนในปี พ.ศ. 2547