กระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำ

กระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำ, low dead space syringe (LDSS) หรือ low dead-volume syringe เป็นกระบอกฉีดยาประเภทหนึ่งที่มีการออกแบบ ที่พยายามจำกัดขนาดช่องว่างที่ทำให้มีปริมาณยาคงค้างระหว่างด้ามเข็มที่สวมติดกับปลายกระบอกฉีดยาและเข็มต่ำ

**ความแตกต่างจากกระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาสูง**
ไฟล์:Contrast in dead space between syringe designs.png|thumb|alt=1-ml syringe design yields 2 micro literes and standard syringe and needle hub yield 84 micro liters on average.|ตัวอย่างกระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำและสูง และปริมาณของเหลวโดยเฉลี่ยที่เหลืออยู่หลังจากลูกสูบถูกกดจนสุด
ความแตกต่างระหว่างกระบอกฉีดยาชนิด high dead space syringe (HDSS) และ low dead space syringe ถูกกำหนดโดยปริมาณเฉลี่ยของของเหลวที่ไม่สามารถขับออกจากอุปกรณ์ได้ แม้ว่าจะไม่มีมาตรฐานที่กำหนดไว้สำหรับกระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำ แต่ก็เป็นรูปแบบเข็มฉีดยาหรือกระบอกฉีดยาที่เบี่ยงเบนไปจากการออกแบบเข็มและกระบอกฉีดยามาตรฐานโดยมีการลดพื้นที่ที่ยาสามารถคงค้างในกระบอกฉีดภายหลังการใช้งานลง
เมื่อเปรียบเทียบกับ low dead space syringe กระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาสูง หมายถึงการออกแบบเข็มและกระบอกฉีดยาแบบธรรมดา คำว่า "high dead space" หมายถึงของเหลวที่เหลืออยู่ภายในเข็มและระหว่างด้ามเข็มที่สวมติดกับปลายกระบอกฉีดยากับลูกสูบ ช่องนี้ในกระบอกฉีดยาทั่วไปมีปริมาตรได้สูงถึง 84 ไมโครลิตร กระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาสูงแบบธรรมดา เริ่มมีมาตั้งแต่การผลิตเข็มฉีดยาพลาสติกที่มีเข็มถอดออกได้ในปี พ.ศ. 2504
ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่ที่ยาคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาในกระบอกฉีดยา ได้แก่ การสิ้นเปลืองยา การแพร่กระจายของโรค และการให้ยาที่ไม่ถูกต้อง มีข้อมูลที่บ่งชี้ว่าการแพร่กระจายของโรคสำหรับผู้ที่ฉีดยาและเป็นพาหะของไวรัสตับอักเสบซีสามารถลดลงได้ด้วยการใช้กระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำ

**ประวัติการออกแบบเข็มและกระบอกฉีดยา**
นายแพทย์ อเล็กซานเดอร์ วูด (Alexander Wood) ได้เริ่มใช้เข็มฉีดยาใต้ผิวหนังเป็นครั้งแรกและทำให้มีความพยายามปรับปรุงการออกแบบในทันที จนกระทั่งปี พ.ศ. 2497 ด้วยความจำเป็นในการกระจายกระบอกฉีดยาจำนวนมากสำหรับการฉีดวัคซีนโปลิโอของโจนัส ซอร์ก (Jonas Salk) จึงได้มีการสร้างเข็มฉีดยาแบบใช้แล้วทิ้งครั้งแรก โดยเริ่มแรกกระบอกฉีดยาทำจากแก้ว ต่อมาในปี พ.ศ. 2504 มีการใช้กระบอกฉีดยาพลาสติกแบบใช้แล้วทิ้ง การพัฒนากระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำมีขึ้นครั้งแรกพร้อมกับการสร้างเข็มฉีดยาขนาด 1 มิลลิลิตรสำหรับการฉีดอินซูลิน  จากนั้นท่ามกลางภาวะความหวาดกลัวเอชไอวีและความกังวลที่เพิ่มขึ้นของโรคติดต่ออื่น ๆ ที่จะเกิดกับบุคลากรทางการแพทย์ การสร้างกระบอกฉีดยาที่มีความปลอดภัยมากขึ้นจึงเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2531 ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมามีการออกแบบใหม่โดยใช้เข็มที่มีปริมาณคงค้างต่ำสวมเข้าพอดีกับกระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างสูง ทำให้เปลี่ยนรูปแบบเป็นกระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำ งานออกแบบชิ้นหนึ่งทำโดยการสร้างลูกสูบที่มีปลายสอดเข้าไปในคอกระบอกฉีดยาเพื่อขับของเหลวออกจากตัวกระบอกฉีดยาให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ซึ่งจะช่วยลดพื้นที่ว่างภายในคอของกระบอก

**การออกแบบต่าง ๆ ของกระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำ**

**แนวทางขององค์การอนามัยโลกสำหรับผู้ฉีดยา**
องค์การอนามัยโลกได้แนะนำสำหรับผู้ติดยาเสพติดที่ใช้เข็มฉีดยาว่า โครงการแลกเปลี่ยนเข็มจะจัดหาเข็มฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำเพื่อแจกจ่ายให้กับผู้ที่ฉีดยาเนื่องจากมีหลักฐานว่าการจัดหาเข็มฉีดยาชนิดนี้จะช่วยลดการแพร่เชื้อเอชไอวี และไวรัสตับอักเสบบีและซี

**ประโยชน์ของกระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำ**
ลดการสิ้นเปลืองยา
*เพิ่มปริมาณวัคซีน 2–19% ต่อขวด หากใช้ขวดวัคซีนสำหรับ 10 โดส ซึ่งในการรณรงค์ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ครั้งใหญ่ชี้ให้เห็นว่ามีผู้ได้รับวัคซีนเพิ่มขึ้นอีกหลายพันถึงหลายล้านคน
*หาก 50% ของผู้ใช้ยาเสพติดที่ฉีดยาเปลี่ยนไปใช้กระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำ จะทำให้การติดเชื้อใหม่ของโรคติดเชื้อเอชไอวี และการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีและซี จะลดลงได้โดยประมาณ 33%
*ลดอุบัติการณ์ของการใช้ยาเกินขนาดในเด็กและทารกที่คลอดก่อนกำหนด
*ควบคุมปริมาณสารทึบรังสีซึ่งช่วยในการถ่ายภาพด้วยเทคนิคการถ่ายภาพรังสี

**ข้อวิจารณ์สำหรับการแจกจ่ายกระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำ**
มีการวิพากษ์วิจารณ์ผู้เสนอให้ใช้กระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำสำหรับแจกจ่ายให้กับโครงการแลกเปลี่ยนเข็ม โดยอ้างว่าไม่มีโครงการศึกษานำร่องสำหรับสถานการณ์จริงเพื่อสนับสนุนการค้นพบในห้องปฏิบัติการ ผู้เสนอบางรายชี้ไปที่กรณีในสหรัฐ ที่มีความชุกของการระบาดของเอชไอวีและไวรัสตับอักเสบต่ำในกลุ่มคนที่ฉีดยา และอ้างถึงสาเหตุของความชุกที่ต่ำเช่นนี้เกี่ยวข้องกับกระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำซึ่งเป็นเข็มฉีดยามาตรฐานในสหรัฐ และการรณรงค์ต่อต้านการใช้เข็มฉีดยาร่วมกันที่ประสบความสำเร็จ นักวิจารณ์คนอื่น ๆ ให้เหตุผลว่าประเทศต่าง ๆ เช่นเวียดนาม ซึ่งก็มีการกระจายและใช้กระบอกฉีดยาชนิดนี้แต่กลับมีอัตราการติดเชื้อเอชไอวีสูงสุดในกลุ่มผู้ที่ฉีดยา อย่างไรก็ตามผู้เสนออ้างว่ากระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาต่ำยังคงเป็นเรื่องยากที่ผู้ฉีดยาในประเทศดังกล่าวจะหามาได้และหลายคนที่ใช้กระบอกฉีดยาชนิดนี้ ยังคงใช้กระบอกฉีดยาชนิดปริมาณคงค้างในหัวเข็มและปลายหลอดฉีดยาสูงร่วมด้วย ซึ่งทำให้อัตราการติดเชื้อไม่ลดลง

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:อุปกรณ์การแพทย์