จุมเบ ฟาตีมา

จุมเบ ฟาตีมา (Djoumbé Fatima; 1837–1878) หรือ จุมเบ ซูดี (Djoumbé Soudi) เป็นสมเด็จพระราชินีนาถหรือสุลต่านหญิงและผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แห่งมอเอลี ตั้งแต่มีพระชนมายุ 5 พรรษาจนกระทั่งสวรรคต พระองค์มีความสัมพันธ์ทางเครือญาติกับอาณาจักรเมรีนาและรัฐสุลต่านแซนซิบาร์

**พระราชประวัติ**

**พระชนม์ชีพช่วงต้น**
จุมเบ ฟาตีมา เป็นพระราชธิดาของพลเอก พระเจ้ารามาเนตากา หรือสุลต่านอับเดรามาเน กับพระชายาราวาโอ พระราชชนกเป็นพระเทวันของพระเจ้าราดามาที่ 1 แห่งมาดากัสการ์ ด้วยเหตุนี้จุมเบ ฟาตีมาจึงเป็นพระญาติของเจ้านายมาดากัสการ์ หลังการสวรรคตของพระราดามาที่ 1 พระราชชนกจึงลี้ภัยออกจากมาดากัสการ์และก่อตั้งรัฐสุลต่านบนเกาะมอเอลี (ปัจจุบันอยู่ในประเทศคอโมโรส) พระองค์มีพระขนิษฐาร่วมพระชนกชนนีพระองค์หนึ่งคือ จุมเบ ซาลามา แต่สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ทรงพระเยาว์

**เสวยราชย์**
จุมเบ ฟาตีมาขึ้นเสวยราชย์เป็นสุลต่านแห่งมอเอลีหลังการเสด็จสวรรคตของพระเจ้ารามาเนตากาใน ค.ศ. 1842 โดยมีราวาโอเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ไปพลาง ต่อมาราวาโอเสกสมรสใหม่กับซีวันดีนี อดีตที่ปรึกษาของพระเจ้ารามาเนตากาเมื่อ ค.ศ. 1843 และกลายเป็นครูพิเศษของจุมเบ ฟาตีมา พร้อมไปกับการวางแผนที่จะให้สุลต่านหญิงผู้มีศักดิ์เป็นลูกเลี้ยงนี้เสกสมรสกับเจ้านายของรัฐสุลต่านแซนซิบาร์ แต่เวลาต่อมาราวาโอหย่าร้างกับซีวันดีนีเมื่อ ค.ศ. 1846
เมื่อฝรั่งเศสเข้าปกครองเกาะมายอต และสนใจที่จะพัฒนาเกาะมอเอลี จึงส่งมาดามดรัวต์ (Madame Droit) เข้ามาเป็นพระพี่เลี้ยงของสุลต่านหญิงจุมเบ ค.ศ. 1849 เมื่อสุลต่านจุมเบพระชนมายุได้สิบสองพรรษา รัฐบาลฝรั่งเศสจึงจัดพระราชพิธีราชาภิเษกถวาย แต่สองปีต่อมาหลังพระราชพิธีราชาภิเษก สุลต่านหญิงพระองค์ทรงขับไล่พระพี่เลี้ยงชาวฝรั่งเศสออก และจัดพระราชพิธีอภิเษกสมรสกับไซอิด มูฮัมมัด บิน นัสเซอร์ มากาดารา พระญาติของสุลต่านแซนซิบาร์ ก่อนถูกพวกฝรั่งเศสขับไล่ใน ค.ศ. 1860
ค.ศ. 1863 ฝรั่งเศสส่งคณะผู้แทนเข้าเฝ้าสุลต่านหญิง และเดซีเร ชาร์เนย์ (Désiré Charnay) การบันทึกภาพของสุลต่านหญิงพระองค์นี้ไว้ เขาบันทึกว่าพระองค์ "ทรงพระประชวรแลทุกข์โทมนัส" และมีข้าราชบริพารเฝ้าถวายงานเพียงไม่กี่คน รวมทั้งบันทึกถึงฉลองพระองค์ว่า ทรงฉลองพระองค์ "ผ้าคลุมยาวทำจากผ้าไหมและทองคำอย่างดีจากตุรกี" ปิดพระพักตร์และพระวรกายเกือบทั้งหมด แลเห็นเพียงพระหัตถ์เท่านั้น การเยือนมอเอลีครั้งนี้ของชาวฝรั่งเศส ก็เพื่อเชื้อเชิญให้ตัดสินพระทัยเข้าเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส แต่สุลต่านหญิงทรงปฏิเสธ

**ปลายพระชนม์**
ค.ศ. 1865 สุลต่านจุมเบสละราชสมบัติแก่โมฮาเมด บิน ไซดี ฮามาดี มากาดารา พระราชโอรส และเมื่อชาวฝรั่งเศสกลับมาเกาะมอเอลีอีกครั้งใน ค.ศ. 1871 พระองค์ขึ้นเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ และขึ้นเป็นสุลต่านอีกครั้งจนกระทั่งสวรรคตใน ค.ศ. 1878

**ชีวิตส่วนพระองค์**
จุมเบ ฟาตีมาเมื่อ ค.ศ. 1863
สุลต่านจุมเบประทับอยู่ในพระราชวังสีขาวขนาดสองห้องติดป้อมปราการ และเห็นทะเล มีทหารราชองครักษ์ประจำอยู่ 28 นาย จุมเบอภิเษกสมรสกับไซอิด มูฮัมมัด บิน นัสเซอร์ มากาดารา พระญาติของสุลต่านแซนซิบาร์ใน ค.ศ. 1865 ทั้งสองมีพระราชโอรสด้วยกันสามพระองค์ ได้แก่
# โมฮาเมด บิน ไซดี ฮามาดี มากาดารา (ค.ศ. 1859−1874) เป็นสุลต่านแห่งมอเอลีใน ค.ศ. 1865–1874
# อับเดอร์เรมาเน บิน ไซดี ฮามาดี มากาดารา (ค.ศ. 1860−1885) เป็นสุลต่านแห่งมอเอลีใน ค.ศ. 1878–1885
# มะฮ์มูดู บิน โมฮาเมด มากาดารา (ค.ศ. 1863 − 18 ตุลาคม ค.ศ. 1898) เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ของสุลต่านหญิงซาลีมา มาชัมบา พระขนิษฐาต่างพระชนกใน ค.ศ. 1889–1897 มีพระโอรสพระองค์เดียว
และมีพระราชโอรส-ธิดาที่ประสูติกับเอมีล เฟลอรีโย เดอ ล็องล์ (Emile Fleuriot de Langle; ค.ศ. 1837–1881) สองพระองค์ ได้แก่
# บาโกโก (ไม่ทราบ–1901)
# ซาลีมา มาชัมบา (1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1874 – 7 สิงหาคม ค.ศ. 1964) เป็นสุลต่านแห่งมอเอลีใน ค.ศ. 1888–1909 เสกสมรสกับกามีย์ ปอล (Camille Paule) มีพระราชโอรส-ธิดาสามพระองค์

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 จุมเบ ซูดี พระราชินีแห่งมอเอลี
หมวดหมู่:มุสลิมชาวคอโมโรส
หมวดหมู่:สมเด็จพระราชินีนาถแห่งมอเอลี
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ผู้ทรงสละราชสมบัติ