ตำบลนครชุม (อำเภอเมืองกำแพงเพชร)

นครชุม เป็นตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของแม่น้ำปิง และอยู่ตรงข้ามกับตัวเมืองกำแพงเพชร ปัจจุบันมีประชากรทั้งหมด 17,381 คน เป็นที่ตั้งของสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์มากมาย อาทิ วัดพระบรมธาตุเจดียาราม วัดซุ้มกอ วัดเจดีย์กลางทุ่ง เป็นต้น และยังเป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชรอีกด้วย สมัยก่อนเมืองนครชุมเคยเป็นเมืองที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ เนื่องจากเป็นเมืองลูกหลวงของอาณาจักรสุโขทัย แต่ต่อมาได้ถูกทิ้งร้าง เพราะผู้คนได้อพยพมาตั้งถิ่นฐานที่ฝั่งเมืองกำแพงเพชร

**ประวัติ**
เมืองนครชุม เป็นเมืองโบราณที่สร้างในสมัยก่อนอาณาจักรสุโขทัย สันนิษฐานว่าถูกสร้างขึ้นเมื่อก่อนพุทธศักราช 1800 และมีฐานะเป็นเมืองลูกหลวงในสมัยอาณาจักรสุโขทัย เมืองนครชุมเจริญถึงขีดสุดในช่วงสมัยการครองราชย์ของพระมหาธรรมราชาที่ 1 (พญาลิไทย) ซึ่งเป็นพระมหากษัตริย์แห่งสุโขทัยพระองค์ที่ 6 เมื่อคราที่พระองค์ได้เสด็จมาที่เมืองนครชุม พระองค์ได้โปรดให้สร้างพระเจดีย์เพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุจากลังกา และสถาปนาพระศรีมหาโพธิ์ไว้ ณ เมืองนครชุมแห่งนี้ด้วย
ราวพุทธศักราช 2000 เกิดน้ำกัดเซาะกำแพงเมือง และโรคไข้ป่าระบาด ผู้คนเจ็บป่วยล้มตายกันเป็นจำนวนมาก ประกอบกับอาณาจักรสุโขทัย ถูกผนวกเป็นอาณาจักรเดียวกับกรุงศรีอยุธยา ทำให้เมืองนครชุมเริ่มหมดความสำคัญลง ผู้คนจึงอพยพข้ามแม่น้ำปิงมาตั้งถิ่นฐานทางฝั่งตะวันออก หรือเมืองกำแพงเพชรแทน เมืองนครชุมจึงเป็นเมืองร้างในเวลายาวนานกว่าสามร้อยปี
เมื่อสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น ได้มีการอพยพชาวลาวเวียงจันทน์ประมาณหนึ่งร้อยครอบครัว มาตั้งถิ่นฐานที่เมืองนครชุมแห่งนี้ ซึ่งต่อมาเรียกกันว่า "บ้านปากคลอง" โดยแบ่งเป็นบ้านปากคลองเหนือ บ้านปากคลองกลาง และบ้านปากคลองใต้ ตอนนี้ยังไม่มีใครรู้จักเมืองนครชุม จนกระทั่งสมเด็จพุฒาจารย์ (โต) ได้มาค้นพบเมืองนครชุมอีกครั้ง และฟื้นฟูเมืองนครชุมขึ้น พร้อมกับวัดพระบรมธาตุ ต่อมาเมื่อทราบว่าบ้านปากคลองนี้คือเมืองนครชุม จึงกลับมาเรียกว่าตำบลนครชุมดังแต่โบราณ

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
ตำบลนครชุมมีที่ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิงและตัวเมืองกำแพงเพชร มีระยะทางห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 351 กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ 68.5 ตารางกิโลเมตร หรือ 42,812.5 ไร่ ตำบลนครชุมมีอาณาเขตติดต่อกับตำบลข้างเคียง ดังนี้ - ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลทรงธรรม- ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลในเมือง และตำบลเทพนคร- ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลอ่างทอง ตำบลคลองแม่ลาย และตำบลท่าขุนราม- ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลนาบ่อคำ

**การปกครอง**

**หมู่บ้าน**
พื้นที่ตำบลนครชุมมีประชากรทั้งหมด 17,381 คน โดยแบ่งเป็นประชากรชายทั้งหมด 8,301 คน และประชากรหญิงทั้งหมด 9,080 คน (เดือนธันวาคม 2564) แบ่งการปกครองออกเป็น 13 หมู่บ้าน ดังนี้

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่ตำบลนครชุมอยู่ในการดูแลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลนครชุม เป็นเทศบาลขนาดกลาง ครอบคลุมพื้นที่ 5 หมู่บ้านของตำบลนครชุม ได้แก่ หมู่ที่ 4, 5 และบางส่วนของหมู่ที่ 2, 3 และ 6 มีขนาดพื้นที่ 3.5 ตารางกิโลเมตร  มีจำนวนประชากรรวมทั้งสิ้น 6,829 คน โดยแบ่งเป็นประชากรชายทั้งหมด 3,192 คน และประชากรหญิงทั้งหมด 3,637 คน แต่เดิมมีฐานะเป็นสุขาภิบาลนครชุม และจึงมีการยกฐานะเป็นเทศบาลตำบลในปี พ.ศ. 2542- องค์การบริหารส่วนตำบลนครชุม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนครชุมในส่วนที่อยู่นอกเขตเทศบาล ขนาดพื้นที่ 65 ตารางกิโลเมตร มีจำนวนประชากรรวมทั้งสิ้น 10,552 คน โดยแบ่งเป็นประชากรชายทั้งหมด 5,109 คน และประชากรหญิงทั้งหมด 5,443 คน

**การคมนาคม**
 1 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน)- 101 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101 (ถนนกำแพงเพชร)- 112 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 112 (ทางเลี่ยงเมืองกำแพงเพชร)- 1116 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1116 (ถนนสายนครชุม-หนองแดน)

**การศึกษา**

**ระดับอุดมศึกษา**
ตราสัญลักษณ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร- มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร

**โรงเรียนมัธยมศึกษาและประถมศึกษา**
 โรงเรียนวชิรปราการวิทยาคม- โรงเรียนบ้านทุ่งเศรษฐี- โรงเรียนบ้านทุ่งสวน- โรงเรียนบ้านโนนม่วง- โรงเรียนสาธิต- โรงเรียนสาธิตวัดพระบรมธาตุ- โรงเรียนอนุบาลเมืองกำแพงเพชร (บ้านนครชุม)

**สถานที่สำคัญ**
พื้นที่ตำบลนครชุมมีสถานที่สำคัญหลายแห่ง ดังนี้
วัดพระบรมธาตุเจดียาราม (นครชุม)- วัดพระบรมธาตุเจดียาราม- วัดเจดีย์กลางทุ่ง- วัดซุ้มกอ- วัดหม่องกาเล- วัดหนองพิกุล - วัดหนองลังกา- ป้อมทุ่งเศรษฐี

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์เทศบาลตำบลนครชุม-  เว็บไซต์องค์การบริหารส่วนตำบลนครชุม
นครชุม
หมวดหมู่:อำเภอเมืองกำแพงเพชร