ประสพ รัตนากร

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ประสพ รัตนากร (24 เมษายน พ.ศ. 2463 – 5 มิถุนายน พ.ศ. 2555) เป็นประธานคณะที่ปรึกษามูลนิธิรัฐบุรุษ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ เป็นผู้ริเริ่มการก่อตั้งโรงพยาบาลประสาททั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาคของประเทศไทย เป็นผู้ริเริ่มก่อตั้งคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และก่อตั้งสมาคมวิชาชีพทางสุขภาพจิต

**ประวัติ**
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ประสพ รัตนากรเป็นบุตรของขุนรัตนากร (ปล้อง รัตนากร)และนางเจิม รัตนากร สำเร็จการศึกษาแพทยศาสตร์บัณฑิต คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ปริญญาโทจิตเวชศาสตร์และประสาทวิทยา มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย สหรัฐ ศึกษาด้านจิตวิทยา ประสาทวิทยา เพิ่มเติมจากมหาวิทยาลัยอีกหลายแห่ง ได้รับประกาศนียบัตรแพทย์เฉพาะทางประสาทวิทยาและจิตวิทยาคนแรกของไทย และยังเป็นผู้ริเริ่มการก่อตั้งโรงพยาบาลประสาททั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาคของประเทศไทย เผยแพร่ความรู้ด้านจิตวิทยาสู่สาธารณชนด้วยรายการใจเขาใจเรา ทางวิทยุและโทรทัศน์ ต่อเนื่องกันกว่า 50 ปี เป็นผู้ริเริ่มก่อตั้งคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล รวมทั้งก่อตั้งสมาคมวิชาชีพทางสุขภาพจิต ประสาทวิทยา จิตเวชศาสตร์ และสังคมวิทยา เป็นผู้ริเริ่มงานด้านสุขภาพผู้สูงอายุและชมรมผู้สูงอายุทั่วประเทศ รวมทั้งเป็นผู้ก่อตั้งมูลนิธิวิจัยประสาทในพระบรมราชูปถัมภ์ และมูลนิธิรัฐบุรุษพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ นอกจากนี้ได้รับการสดุดีจากองค์การอนามัยโลก ให้เป็นนักสุขภาพจิตชุมชนในรอบ 50 ปี

**ด้านชีวิตครอบครัว**
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ประสพ รัตนากร สมรสกับนางจันทร์ปรุง รัตนากรสกุลเดิมจารุจินดา ธิดาของมหาอำมาตย์ตรี  พระยาสุเรนทรราชเสนา( เจิม จารุจินดา ) กับ หม่อมราชวงศ์หญิงปรุง  (ทินกร) มีบุตรธิดาคือ รองศาสตราจารย์ น.สพ.ปานเทพ รัตนากร อดีตคณบดี คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.  นาวาอากาศเอกปุณย วิทย์ รัตนากรและ 
ศาตราจารย์แพทย์หญิงดิษยา รัตนากร ศาสตราจารย์ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

**การศึกษา**
 พ.ศ. 2480 โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย (จบมัธยม 8)- พ.ศ. 2486 แพทยศาสตร์บัณฑิต จากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล (เตรียมแพทย์ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย)- พ.ศ. 2487 รับราชการที่โรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา จังหวัดธนบุรี (โรงพยาบาลโรคจิต จังหวัดธนบุรี)- พ.ศ. 2488 ก่อสร้างโรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์ จังหวัดอุบลราชธานี- พ.ศ. 2492 สถาบันจิตเวชศาสตร์ โรงพยาบาลมาดสเลย์ ลอนดอน ประเทศอังกฤษ กับศาสตราจารย์ออเบรย์ ลูวิส สถาบันประสาทวิทยา ควีนสแควร์ ลอนดอน และราชวิทยาลัยแพทย์แห่งเอดินบะระ ประเทศสกอตแลนด์ กับเดวิด เฮนเดอร์สัน- ศึกษาเพิ่มเติมที่สหรัฐทางคลินิกป้องกันติดเหล้าติดยาที่มหาวิทยาลัยเยล กับเจลิเนค และวิชามนุษยสัมพันธ์ กับเร็ดลิค- ศึกษาระดับสูงกับศาสตราจารย์เอ็ดเวิร์ด สเตร็กเกอร์ ทางจิตเวชศาสตรด้านประสาทวิทยากับโยเซฟ แยสกิน และซีมัวร์ เอส. เคตี้ ได้รับปริญญาอายุรศาสตร์ สาขาจิตเวชศาสตร์ จากสถาบันการแพทย์ ของมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย- ฝึกงานที่บัณฑิตวิทยาลัยทางแพทยศาสตร์ ที่เมืองฟิลาเดลเฟีย วิชาสุขภาพจิตจอห์น ฮอบกินส์ และทางจิตวิทยาที่มหาวิทยาลัยวอชิงตัน- พ.ศ. 2497 ได้รับประกาศนียบัตรแพทย์เฉพาะทางประสาทวิทยาและจิตวิทยาเป็นคนแรกของไทย- พ.ศ. 2503 อบรมทางวิชาการด้านสงครามจิตวิทยา รุ่นที่ 5- พ.ศ. 2509 สำเร็จการศึกษาวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่นที่ 9

**การทำงาน**
 ผู้ก่อตั้งโรงพยาบาลประสาท พญาไท (สถาบันประสาทวิทยา ในปัจจุบัน)- ผู้อำนวยการกองสุขภาพจิต- ผู้อำนวยการสำนักงานสาธารณสุขเฉพาะกิจ- ผู้อำนวยการสำนักงานศึกษาป้องกันการติดยา- รองเลขาธิการอาหารและยา- ที่ปรึกษากระทรวงสาธารณสุขทางเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ- ผู้ก่อตั้งและเป็นประธานมูลนิธิวิจัยประสาทในพระบรมราชูปถัมภ์ ตามพระราชดำริ- ผู้ก่อตั้งมูลนิธิรัฐบุรุษ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ และเป็นประธานมูลนิธิ (พ.ศ. 2527)

**ความรู้ความสามารถ**
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ประสพ นับเป็นบุคคลพิเศษที่มีความรู้ความสามารถรอบด้าน มีผลงานที่ทรงคุณประโยชน์เอนกอนันต์ต่อวงการวิชาการและต่อสังคมมนุษย์ โดยเฉพาะด้านจิตวิทยา และประสาทวิทยาศาสตร์ และเป็นผู้หยิบยื่นความสุขทั้งทางกายและทางใจให้แก่ผู้อื่นตลอดมา

**จุดเริ่มต้นของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล**
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ประสพ รัตนากร เป็นผู้ริเริ่มการก่อตั้งสถาบันประสาทวิทยาและเป็นผู้ก่อตั้งโรงพยาบาลประสาทขึ้นเป็นแห่งแรกในประเทศไทย ก่อนจะขยายไปยังภูมิภาคต่าง ๆ ทั่วประเทศ เขาเป็นหนึ่งในผู้ให้การสนับสนุนการก่อตั้งคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล มาตั้งแต่แรกเริ่มเมื่อกว่าครึ่งศตวรรษที่ผ่านมา กระทั่งปี พ.ศ. 2547 จึงได้มีการจัดตั้ง “กองทุนศาสตราจารย์เกียรติยศ ประสพ รัตนากร” ขึ้นเพื่อสนับสนุนการศึกษาวิจัยด้านประสาทวิทยาศาสตร์ โดยมีศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์เกษม วัฒนชัย องคมนตรี เป็นประธานกองทุน โดยนับตั้งแต่จัดตั้งกองทุน ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ประสพได้ช่วยเหลือระดมเงินเข้าสู่กองทุนเสมอมา ประกอบกับที่คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้จัดตั้งหน่วยวิจัยประสาทวิทยาศาสตร์ขึ้นและใช้เงินจากกองทุนนี้สนับสนุนการเชิญนักวิทยาศาสตร์ที่มีชื่อเสียงมาแสดงปาฐกถาทางวิชาการอยู่บ่อยครั้ง

**ถึงแก่อนิจกรรม**
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ประสพ รัตนากร เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลรามาธิบดีตั้งแต่วันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2555 จนถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 5 มิถุนายน ปีเดียวกัน ด้วยอาการติดเชื้อในกระแสเลือด และโรคไตวายเรื้อรัง สิริอายุ 92 ปี เวลา 13.00 น. ของวันเดียวกันได้มีการเคลื่อนศพออกจากโรงพยาบาลไปยังวัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร ศาลา 7 และมีพิธีพระราชทานน้ำหลวงอาบศพเวลา 17.30 น. ของวันถัดมา โดยพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ เป็นประธานในพิธี ทั้งนี้พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุเคราะห์ พระพิธีธรรม เป็นเวลา 7 วัน และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชทานเพลิงศพ ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร เมื่อเวลา 17.00 นาฬิกา ของวันที่ 16 ธันวาคม ปีเดียวกัน

**ปริญญากิตติมศักดิ์ที่ได้รับ**
 พ.ศ. 2515 - ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย- พ.ศ. 2543 - ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร- พ.ศ. 2544 - ปริญญาดุษฎีบัณฑิต กิตติมศักดิ์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์- พ.ศ. 2546 - ปริญญาดุษฎีบัณฑิต กิตติมศักดิ์ คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย**

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ**
 นอร์เวย์ :
พ.ศ. ไม่ปรากฏ - 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญโอลาฟ ชั้นที่ 1- ญี่ปุ่น :
พ.ศ. ไม่ปรากฏ - 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนมงกุฎ ชั้นที่ 1

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ศาสตราจารย์เกียรติคุณ
หมวดหมู่:ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
หมวดหมู่:แพทย์ชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะแพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ภ.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญ ร.ด.ม.(ศ)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.3
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยนเรศวร
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยศรีปทุม
หมวดหมู่:สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง