จักรพรรดินีโกะ-ซากูรามาจิ

จักรพรรดินีโกะ-ซากูรามาจิ (nihongo|後桜町天皇|Go-Sakuramachi-tennō|โกะ-ซากูรามาจิ-เท็นโน; 23 กันยายน ค.ศ. 1740 – 24 ธันวาคม ค.ศ. 1813) ทรงเป็นสมเด็จพระจักรพรรดินีญี่ปุ่นองค์ที่ 117 อันเนื่องมาจากการสืบราชสันตติวงศ์ตามโบราณราชประเพณี พระนางได้รับการตั้งพระนามตามจักรพรรดิซากูรามาจิ พระราชบิดา กับคำว่า โกะ (後) ข้างหน้าพระนามที่มีความหมายว่า "หลังจาก" หรือ "ถัดมา" รัชสมัยของพระนางในยุคเอโดะกินระยะเวลาจาก ค.ศ. 1762 จนกระทั่งสละราชสมบัติใน ค.ศ. 1771 
ในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น จักรพรรดินีโกะ-ซากูรามาจิเป็นสมเด็จพระจักรพรรดินีนาถพระองค์สุดท้ายจากพระจักรพรรดินีนาถทั้ง 8 พระองค์

**เหตุการณ์ในพระชนม์ชีพ**

**พระชนม์ชีพช่วงต้น**
ก่อนที่โกะ-ซากูรามาจิขึ้นครองราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศ พระนามเดิมของพระนาง (อิมินะ) คือ โทชิโกะ (Toshiko) โทชิโกะเสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 23 กันยายน ค.ศ. 1740 โดยเป็นพระราชธิดาองค์ที่ 2 ในจักรพรรดิซากูรามาจิกับพระราชมารดานาม นิโจ อิเอโกะ (二条 舎子) โทชิโกะมีพระเชษฐภคินีที่สิ้นพระชนม์เมื่อทรงพระเยาว์ และพระอนุชานามโทฮิโตะ ผู้ภายหลังเป็นจักรพรรดิโมโมโซโนะหลังพระราชบิดาสวรรคตใน ค.ศ. 1747 องค์จักรพรรดินีนาถและพระจักรพรรดิพระอนุชาของพระนางทรงเป็นสายสุดท้ายในการสืบราชสันตติวงศ์สายตรงจากจักรพรรดินากามิกาโดะ พระราชวงศ์ของโทชิโกะประทับกับพระนางที่ ไดริ แห่งพระราชวังหลวงเฮอัง พระอิศริยยศก่อนที่จะสืบราชบัลลังก์ของพระนางคือ อิซะ-โนะ-มิยะ (Isa-no-miya) และภายหลังคืิอ อาเกะ-โนะ-มิยะ (Ake-no-miya)

**รัชสมัย**
เมื่อวันที่ 15 กันยายน ค.ศ. 1762 เจ้าหญิงโทชิโกะเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดินีเมื่อจักรพรรดิโมโมโซโนะ พระอนุชา สละราชสมบัติให้แก่พระนาง เจ้าชายฮิเดฮิโตะ พระราชโอรสในโมโมโซโนะ (ภายหลังรู้จักในพระนามจักรพรรดิโกะ-โมโมโซโนะ) ในขณะนั้นมีพระชนมายุเพียง 4 พรรษา องค์จักรพรรดินีนาถผู้เป็นพระปิตุจฉาของเจ้าชายฮิเดฮิโตะทรงเห็นว่าพระนางควรจะยึดราชบัลลังก์ไว้จนกว่าพระนัดดาพระองค์นี้จะมีวุฒิภาวะและความรับผิดชอบเพียงพอจะบริหารราชการแผ่นดินได้ ในขณะที่พระนางถือครองพระอิสริยยศ จักรพรรดินี แต่นั่นเป็นเพียงในนามเท่านั้น เนื่องจากอำนาจจริงอยู่ที่โชกุนจากตระกูลโทกูงาวะผู้ปกครองญี่ปุ่น ในรัชสมัยของพระนางเกิดเหตุการณ์ครั้งใหญ่ครั้งเดียวใน ค.ศ. 1766 ที่เกี่ยวข้องกับแผนการแทนที่รัฐบาลโชกุนด้วยการฟื้นฟูพระราชอำนาจจักรพรรดิที่ไม่ประสบความสำเร็จ ในขณะที่ความพยายามนั้นถูกขัดขวาง การท้าทายต่ออำนาจของโชกุนเพิ่มเติมจะเกิดขึ้นประมาณหนึ่งทศวรรษต่อมาในรัชสมัยจักรพรรดิโคกากุ เหตุการณ์อื่น ๆ ในรัชสมัยโกะ-ซากูรามาจิ ได้แก่ การสถาปนาสมาคมพ่อค้าผู้นำเข้าโสมเกาหลีในเขตคันดะของเอโดะ ใน ค.ศ. 1770 พบดาวหางขนาดใหญ่ (ดาวหางเลกเซลล์) ที่มีหางยาวมากส่องขึ้นสู่ท้องฟ้ายามค่ำคืนตลอดช่วงฤดูร้อนและฤดูใบไม้ร่วง ในช่วงปีเดียวกันเกิดภัยพิบัติขนาดหญ่สองครั้ง ได้แก่ ไต้ฝุ่นที่ทำลายพระราชวังที่พึ่งสร้างเสร็จในเกียวโต และจุดเริ่มต้นภัยแล้งที่กินระยะเวลาต่อเนื่อง 15 ปี โกะ-ซากูรามาจิสละราชสมบัติให้แก่ฮิเดฮิโตะ พระราชนัดดา เมื่อวันที่ 9 มกราคม ค.ศ. 1771

**ไดโจเท็นโน**
คามิของโกะ-ซากูรามาจิได้รับการประดิษฐานอยู่ที่สึกิ โนะ วะ โนะ มิซาซางิ
หลังสละราชสมบัติ โกะ-ซากูรามาจิกลายเป็นไดโจเท็นโน (จักรพรรดินีผู้สละราชสมบัติ) แต่รัชสมัยของพระราชนัดดาในฐานะจักรพรรดิกลับอยู่ได้ไม่นาน จักรพรรดิโกะ-โมโมโซโนะทรงพระประชวรอย่างหนักจนสวรรคตใน ค.ศ. 1779 และปราศจากรัชทายาท ทำให้เกิดความเป็นไปได้ที่จะเกิดวิกฤติผู้สืบทอด โกะ-ซากูรามาจิทรงปรึกษากับข้าราชการผู้อาวุโสและราชองครักษ์ในราชสำนัก และทรงวางแผนที่จะรับเจ้าชายซาดาโยชิแห่งฟูชิมิ-โนะ-มิยะเป็นพระราชโอรสบุญธรรม แต่ในที่สุดมีการตัดสินใจเลือกเจ้าชายโมโรฮิโตะแทน พระองค์เป็นสมาชิกราชวงศ์ญี่ปุ่นสาขคันอิง โดยเป็นพระโอรสองค์ที่ 6 ในเจ้าชายคันอิง-โนะ-มิยะ ซูเกฮิโตะ (閑院宮典仁) และได้ร้ับการสนับสนุนจากหัวหน้าคณะที่ปรึกษาองค์จักรพรรดิ (หรือ คัมปากุ) โกะ-โมโมโซโนะรีบรับเจ้าชายโมโรฮิโตะเป็นพระราชโอรสบุญธรรม (ภายหลังกลายเป็นจักรพรรดิโคกากุ) ก่อนสวรรคตในวันที่ 6 ธันวาคม ค.ศ. 1779 หลังจากพระราชบัลลังก์ได้ถูกเปลี่ยนสายสืบราชสันตติวงศ์ อดีตจักรพรรดินีโกะ-ซากูรามาจิทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นอดีตจักรพรรดินีนาถ ซึ่งทรงมีฐานะเป็นผู้คุ้มครองพระประมุขซึ่งยังทรงพระเยาว์ เหตุการณ์ใหญ่ที่สุดก่อนที่พระนางสวรรคตเกิดขึ้นใน ค.ศ. 1789 เมื่อพระนางทรงตำหนิโคกาคุเกี่ยวกับบทบาทของพระองค์ในเรื่องอื้อฉาวที่เกี่ยวข้องกับตำแหน่งกิตติมศักดิ์ของพระราชบิดาของพระองค์ อดีตจักรพรรดินีโกะ-ซากูรามาจิสวรรคตในวันที่ 24 ธันวาคม ค.ศ. 1813 สิริพระชนมายุ 73 พรรษา
คามิของโกะ-ซากูรามาจิได้รับการประดิษฐานในสุสานหลวง (มิซาซางิ) สึกิ โนะ วะ โนะ มิซาซางิ ที่เซ็นนีว-จิ บริเวณเขตฮิงาชิยามะ เกียวโต ซึ่งเป็นที่ฝังพระบรมศพและพระวิญญาณขององค์จักรพรรดิหลายพระองค์ตั้งแต่สมัยจักรพรรดิโกะ-มิซูโน ได้แก่ จักรพรรดินีเมโช, โกะ-โคเมียว, โกะ-ไซ, เรเง็ง, ฮิงาชิยามะ, นากามิกาโดะ, ซากูรามาจิ และโมโมโซโนะ และจักรพรรดิอีกสี่พระองค์หลังรัชสมัยของพระนางได้แก่ จักรพรรดิโกะ-โมโมโซโนะ, โคกากุ, นินโก และจักรพรรดิโคเม

**สิ่งตกทอด**
ในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น โกะ-ซากูรามาจิเป็นสตรีคนสุดท้ายที่ดำรงตำแหน่งสมเด็จพระจักรพรรดินีนาถ พระนางได้รับการยกย่องให้เป็นผู้พระราชนิพนธ์หนังสือชื่อ สถานการณ์รายปีในราชสำนัก (Kinchū-nenjū no koto) ซึ่งประกอบด้วยบทกวี จดหมายเหตุหลวง และพระราชพงศาวดาร ถึงแม้ว่าจะมีสมเด็จพระจักรพรรดินีนาถถึง 7 พระองค์ รัชทายาทส่วนใหญ่มักได้รับเลือกจากทางบุรุษและสายวงศ์บุรุษ ด้วยเหตุผลนี้ ทำให้นักวิชาการบางส่วนเสนอแนะว่ารัชสมัยเหล่านี้ดำรงเพียงชั่วคราว และโต้แย้งว่าต้องใช้ธรรมเนียมการสืบราชสันตติวงศ์โดยบุรุษเพียงเท่านั้นในคริสต์ศตวรรษที่ 21 บุคคลเดียวที่ได้รับการยกเว้นในกรณีนี้คือจักรพรรดินีเก็มเม ทรงให้พระราชธิดาสามารถสืบราชสมบัติต่อจากพระนางได้เป็นจักรพรรดินีเก็นโช สตรีอีก 5 พระองค์ที่ครองราชย์เป็นจักรพรรดินีโดยมีรัชทายาทเป็นบุรุษได้แก่: ซูอิโกะ, โคเงียวกุ (ไซเม), จิโต, โคเก็ง (โชโตกุ) และเมโช หลังการฟื้นฟูเมจิ (1868) ญี่ปุ่นนำเข้ารูปแบบการสืบราชบัลลังก์ของปรัสเซียที่เจ้าหญิงถูกยกเว้นจากการสืบราชสมบัติโดยชัดเจน

**พระราชพงศาวลี**

**ดูเพิ่ม**
 จักรพรรดินีญี่ปุ่น- จักรพรรดิญี่ปุ่น- รายพระนามสมเด็จพระจักรพรรดินีแห่งญี่ปุ่น- รายพระนามจักรพรรดิญี่ปุ่น

**อ้างอิง**

**ข้อมูล**
 Brinkley, Frank. (1907).    A History of the Japanese People from the Earliest Times to the End of the Meiji Era.  New York: Encyclopædia Britannica.    OCLC 413099- Hall, John Whitney. (1988). The Cambridge History of Japan, Vol. 4. Early Modern Japan. Cambridge: Cambridge University Press. 978-0-521-22355-3;    OCLC 489633115- Meyer, Eva-Maria. (1999).   Japans Kaiserhof in der Edo-Zeit: unter besonderer Berücksichtigung der Jahre 1846 bis 1867.  Münster: LIT Verlag. 	978-3-8258-3939-0;    OCLC 42041594- Ponsonby-Fane, Richard. (1956). Kyoto: The Old Capital of Japan, 794–1869. Kyoto: Ponsonby Memorial Society. 182637732- __________. (1959). The Imperial House of Japan. Kyoto: Ponsonby Memorial Society.  OCLC 194887- Screech, Timon. (2006).  Secret Memoirs of the Shoguns: Isaac Titsingh and Japan, 1779–1822. London: RoutledgeCurzon. 978-0-203-09985-8;  OCLC 65177072- Titsingh, Isaac. (1834).   Annales des empereurs du Japon (Nihon Ōdai Ichiran).  Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland.  OCLC 5850691
1813
โกะ-ซากูรามาจิ
โกะ-ซากูรามาจิ
หมวดหมู่:สมเด็จพระจักรพรรดินีนาถ
โกะ-ซากูรามาจิ