ฤดูหนาวในประเทศไทย พ.ศ. 2559–2560

เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2559 กรมอุตุนิยมวิทยาออกประกาศเริ่มต้นฤดูหนาวอย่างเป็นทางการในประเทศไทย ในวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2558 เนื่องจากลมระดับล่างเปลี่ยนเป็นลมตะวันออกและตะวันออกเฉียงเหนือ และลมชั้นบนเปลี่ยนเป็นลมตะวันตก รวมถึงอุณหภูมิในภาคเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือลดลงอยู่ในเกณฑ์อากาศเย็นต่อเนื่อง รวมทั้งมีปริมาณฝนในประเทศไทยตอนบนลดลง
สำหรับฤดูหนาวทางดาราศาสตร์ เป็นฤดูกาลทางดาราศาสตร์ เมื่อตำแหน่งของวงโคจรโลกรอบดวงอาทิตย์ เคลื่อนเข้าสู่จุดอายัน (จุดหยุด กล่าวคือจุดที่ดวงอาทิตย์โคจรไปถึงใต้สุดหรือเหนือสุด) และจุดวิษุวัต (กลางคืนและกลางวันมีเวลาเท่ากัน) สำหรับปีนี้ ฤดูหนาวทางดาราศาสตร์เริ่มต้นในวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2559 (วันอายันเดือนธันวาคม พ.ศ. 2559) และไปสิ้นสุดในวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2560 (วันก่อนวันวิษุวัตเดือนมีนาคม พ.ศ. 2560)
จนเมื่อวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2560 กรมอุตุนิยมวิทยาได้ออกประกาศการเข้าสู่ฤดูร้อนของประเทศไทย พ.ศ. 2560 โดยระบุว่าประเทศไทยได้เข้าสู่ฤดูร้อนแล้วเมื่อวันที่ 3 มีนาคม เนื่องจากมีอุณหภูมิสูงสุดสูงขึ้นและมีอากาศร้อนตอนกลางวัน รวมทั้งมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือได้เปลี่ยนเป็นลมตะวันออกเฉียงใต้หรือลมฝ่ายใต้ และฤดูร้อนจะไปสิ้นสุดประมาณกลางเดือนพฤษภาคม 2560 จึงถือว่าเป็นการสิ้นสุดฤดูหนาวลงอย่างเป็นทางการ

**ภูมิหลัง**
ฤดูของประเทศไทยแบ่งเป็น 3 ฤดู คือ ฤดูร้อน (กลางเดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนพฤษภาคม), ฤดูฝน (กลางเดือนพฤษภาคมถึงกลางเดือนตุลาคม) และฤดูหนาว (กลางเดือนตุลาคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์) ซึ่งฤดูหนาวเริ่มขึ้นเมื่อมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือพัดเข้าปกคลุมประเทศไทย โดยเริ่มต้นอากาศจะแปรปรวน ไม่แน่นอน อาจมีอากาศเย็น หรือฝนฟ้าคะนอง โดยเฉพาะภาคกลางตอนล่าง
มรสุมตะวันออกเฉียงเหนือมีแหล่งกำเนิดจะบริเวณความกดอากาศสูงในซีกโลกเหนือแถบประเทศมองโกเลียและจีน ซึ่งจะพัดพาเอามวลอากาศเย็นและแห้งเข้ามาในประเทศไทย ทำให้ท้องฟ้าปลอดโปร่ง อากาศจะหนาวเย็นและแห้งโดยทั่วไปในประเทศไทยตอนบน แต่จะทำให้ภาคใต้มีฝนตกชุกเนื่องจากนำเอาความชื้นจากอ่าวไทยเข้าไปในพื้นที่
ในภาคกลาง, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ อุณหภูมิจะแตกต่างกันมากในช่วงฤดูร้อนและฤดูหนาว ซึ่งในฤดูหนาวอุณหภูมิต่ำสุดในตอนเช้าจะอยู่เกณฑ์หนาวถึงหนาวจัดในเดือนธันวาคมถึงมกราคม ซึ่งอุณหภูมิอาจลดลงได้จนต่ำกว่าจุดเยือกแข็งในพื้นที่ที่มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาหรือยอดเขาสูงของภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ลมพื้นผิวโดยมากเป็นลมฝ่ายเหนือและลมตะวันออกเฉียงเหนือ ส่วนความชื้นสัมพัทธ์จะลดลงอย่างชัดเจน
อุณหภูมิต่ำที่สุดในประเทศไทยที่เคยวัดได้ในระหว่างปี พ.ศ. 2494 ถึง พ.ศ. 2558 คือ -1.4 องศาเซลเซียส ที่สถานีอากาศเกษตร (สกษ.) สกลนคร จังหวัดสกลนคร ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2517
ส่วนอุณหภูมิต่ำสุดของภาคอื่น ๆ มีดังนี้
*ภาคเหนือวัดได้ 0.8 องศาเซลเซียส ที่อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2542 
*ภาคกลางวัดได้ 5.2 องศาเซลเซียส ที่อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2536 
*ภาคตะวันออกวัดได้ 7.6 องศาเซลเซียส ที่อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว เมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2506
*ภาคใต้ฝั่งตะวันออกวัดได้ 6.4 องศาเซลเซียส ที่สถานีอากาศเกษตรหนองพลับ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2542
*ภาคใต้ฝั่งตะวันตกวัดได้ 13.7 องศาเซลเซียส ที่อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง เมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2499
ส่วนกรุงเทพมหานครวัดได้ 9.9 องศาเซลเซียส ที่สถานีตรวจอากาศเฉลิมพระเกียรติ แขวงคลองเตย เขตคลองเตย เมื่อวันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2498

**การพยากรณ์ฤดูกาล**
วันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2559 กรมอุตุนิยมวิทยาได้ออกประกาศ การคาดหมายลักษณะอากาศช่วงฤดูหนาวของประเทศไทย พ.ศ. 2559–2560 โดยกรมอุตุนิยมวิทยาคาดหมายว่า ฤดูหนาวในประเทศไทยตอนบนจะเริ่มต้นขึ้นในช่วงสัปดาห์ที่ 4 ของเดือนตุลาคม พ.ศ. 2559 และจะไปสิ้นสุดช่วงกลางเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560 สำหรับอุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยจะใกล้เคียงกับค่าปกติ (ที่ประมาณ 19–20°ซ) ซึ่งหนาวเย็นกว่าในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยคาดว่าอุณหภูมิต่ำสุดของประเทศอยู่ที่ประมาณ 6–7°ซ อยู่ในบริเวณตอนบนของภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สำหรับกรุงเทพมหานครและปริมณฑลอุณหภูมิต่ำสุดจะอยู่ที่ 14–15°ซ โดยช่วงที่มีอากาศหนาวเย็นที่สุดจะอยู่ประมาณครึ่งหลังของเดือนธันวาคมถึงกลางเดือนมกราคม และบริเวณยอดภูเขา จะมีอากาศหนาวถึงหนาวจัดได้ และอาจเกิดน้ำค้างแข็งขึ้นได้
สำหรับภาคใต้ จะมีอากาศเย็นบริเวณตอนบนของภาค และมีฝนตกหนาแน่นในเดือนพฤศจิกายนและธันวาคม โดยเฉพาะชายฝั่งด้านตะวันออก ตั้งแต่จังหวัดชุมพรลงไป จะมีฝนตกหนักถึงหนักมากบางแห่ง และมีโอกาศได้รับผลกระทบจากพายุหมุนเขตร้อนด้วย อีกทั้งมีร่องมรสุมพาดผ่าน อาจทำให้เกิดน้ำท่วมฉับพลันได้
ส่วนมรสุม คาดว่าจะเป็นมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือปกคลุมตลอดช่วง
ต่อมาในวันที่ 26 ตุลาคม กรมอุตุนิยมวิทยาได้ออกการคาดหมายลักษณะอากาศช่วงฤดูหนาวของประเทศไทย พ.ศ. 2559–2560 ฉบับปรับปรุง

**เหตุการณ์**

**เดือนตุลาคม**
วันที่ 30 ตุลาคม กรมอุตุนิยมวิทยาประกาศเริ่มต้นฤดูหนาวอย่างเป็นทางการ

**เดือนพฤศจิกายน**
วันที่ 2 พฤศจิกายน อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ วัดอุณหภูมิได้ 8 องศาเซลเซียส ส่วนในตัวเมืองเชียงใหม่วัดได้ 22.1 องศาเซลเซียส และดอยอ่างขางวัดได้เฉลี่ย 16.2 องศาเซลเซียส และยังมีหมอกหนาบริเวณจุดชมวิวที่เป็นที่นิยมของดอยอินทนนท์ซึ่งสามารถสังเกตเห็นทะเลหมอกได้

**บริเวณความกดอากาศสูงกำลังค่อนข้างแรง 4–11 พฤศจิกายน**
วันที่ 4 พฤศจิกายน กรมอุตุนิยมวิทยาออกประกาศ "อากาศแปรปรวนบริเวณประเทศไทยตอนบน ฝนตกหนักบริเวณภาคใต้ และคลื่นลมแรงบริเวณอ่าวไทย" ฉบับที่ 1 โดยได้ระบุว่าความกดอากาศสูงกำลังค่อนข้างแรงจากประเทศจีนจะเข้าปกคลุมประเทศไทยตอนบนในระหว่างวันที่ 7–9 พฤศจิกายน ซึ่งจะทำให้มีฝนฟ้าคะนองและมีลมแรง จากนั้นอากาศจะเย็นลง 3–5 องศาเซลเซียส เริ่มจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ต่อด้วยภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออกในระยะต่อไป
*วันที่ 5 พฤศจิกายน กรมอุตุนิยมวิทยาออกประกาศต่อมาในฉบับที่ 2 และ 3
*วันที่ 6 พฤศจิกายน กรมอุตุนิยมวิทยาออกประกาศฉบับที่ 4 และ 5 ตามมา จากนั้นในช่วงเย็นได้มีประกาศฉบับที่ 6 ออกมา โดยระบุว่า ความกดอากาศสูงกำลังค่อนข้างแรงได้แผ่ลงมาปกคลุมประเทศจีนตอนกลางแล้ว ซึ่งจะลงมาปกคลุมประเทศไทยตอนบนในวันที่ 7–11 พฤศจิกายน ทำให้มีฝนฟ้าคะนองในตอนแรก หลังจากนั้นอุณหภูมิจะลดลง 3–5 องศาเซลเซียส โดยเริ่มจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือ แล้วจึงมาที่ภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออกต่อไป
*วันที่ 7 พฤศจิกายน กรมอุตุนิยมวิทยาออกประกาศฉบับที่ 7, 8 และ 9 ต่อมาในประกาศฉบับที่ 10 กรมอุตุนิยมวิทยาระบุว่า ความกดอากาศสูงกำลังค่อนข้างแรงจากประเทศจีนได้ลงมาถึงภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบนแล้ว โดยจะทำให้เกิดฝนฟ้าคะนอง ลมแรง จากนั้นอากาศจะเย็นลง 3–5 องศาเซลเซียส โดยมีผลกระทบกับภาคตะวันออกเฉียงเหนือในวันที่ 7–8 พฤศจิกายน และมีผลกระทบกับภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออกในวันที่ 8–10 พฤศจิกายน ส่วนภาคใต้มีฝนตกเพิ่มขึ้น คลื่นลมในอ่าวไทยมีกำลังแรง
*วันที่ 8 พฤศจิกายน กรมอุตุนิยมวิทยาออกประเทศฉบับที่ 11, 12 และ 13 ต่อมาในช่วงดึก กรมอุตุฯ ได้ออกประกาศฉบับที่ 14 โดยระบุว่า ความกดอากาศสูงกำลังค่อนข้างแรงได้ปกคลุมอยู่บริเวณภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคกลางแล้ว โดยจะทำให้บริเวณดังกล่าวมีอากาศแปรปรวน มีฝนฟ้าคะนอง ลมแรงในตอนแรก จากนั้นอากาศจะเย็นลง โดยส่งผลกับภาคตะวันออกเฉียงเหนือวันที่ 8–9 พฤศจิกายน ส่วนภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออกมีผลกระทบในวันที่ 8–10 พฤศจิกายน ส่วนบริเวณภาคใต้มีฝนตกหนักบางแห่ง คลื่นลมในอ่าวไทยมีกำลังแรง
*วันที่ 9 พฤศจิกายน กรมอุตุนิยมวิทยาออกประกาศฉบับที่ 14, 15, 16 และ 17 ต่อมาในช่วงกลางดึกฉบับที่ 18 ระบุว่า ความกดอากาศสูงกำลังค่อนข้างแรงยังคงปกคลุมประเทศไทยตอนบนอยู่ ซึ่งจะทำให้ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีฝนลดลง อากาศเย็นลง 2–4 องศาเซลเซียส ส่วนภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออกยังคงมีฝนต่อไปในวันที่ 10 พฤศจิกายน หลังจากนั้นฝนจะลดลงและอากาศจะเย็นลงเล็กน้อย
*วันที่ 10 พฤศจิกายน กรมอุตุนิยมวิทยาออกประกาศฉบับที่ 19 และ 20 และในช่วงเย็นได้ออกประกาศฉบับที่ 21 โดยระบุว่า บริเวณความกดอากาศสูงยังคงปกคลุมภาคตะวันออกเฉียงเหนือ คาดว่าจะเข้าปกคลุมภาคเหนือและภาคกลางในช่วงกลางคืนวันเดียวกัน โดยจะทำให้ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีฝนลดลง อุณหภูมิลดลงได้ 1–3 องศาเซลเซียส ส่วนภาคเหนือและภาคกลางยังคงมีฝนต่อไปในวันนี้ หลังจากนั้นฝนจะลดลงและอุณหภูมิจะลดลง 1–3 องศาเซลเซียส และยังมีการเตือนให้เกษตรกรระวังความเสียหายจากผลผลิตทางการเกษตร
*วันที่ 11 พฤศจิกายน กรมอุตุนิยมวิทยาออกประกาศฉบับที่ 22 และต่อมาได้ออกฉบับสุดท้าย โดยระบุว่าบริเวณความกดอากาศสูงกำลังปานกลางปกคลุมประเทศไทยตอนบน ทำให้บริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออกมีฝนลดลง แต่ภาคเหนือยังมีฝนตกหนักบางแห่งบริเวณจังหวัดแม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ และตาก โดยอุณหภูมิจะลด 1–3 องศาเซลเซียส และมีอากาศเย็นในตอนเช้า

**บริเวณความกดอากาศสูงกำลังค่อนข้างแรง 21–25 พฤศจิกายน**
วันที่ 22 พฤศจิกายน ดอยอินทนนท์วัดอุณหภูมิได้ 0 องศาเซลเซียส ทั้งยังเกิดเหมยขาบ ซึ่งเกิดขึ้นบริเวณยอดดอยและจุดชมวิวกิ่วแม่ปาน
*วันที่ 24 พฤศจิกายน บริเวณความกดอากาศสูงกำลังค่อนข้างแรงปกคลุมอยู่บริเวณตอนบนของประเทศลาวและทะเลจีนใต้ ซึ่งกรมอุตุนิยมวิทยาคาดว่าจะปกคลุมภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยในวันเดียวกัน ทำให้อุณหภูมิลดลง 4–6 องศาเซลเซียส และปกคลุมภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออกในวันถัดไป ขณะที่มีกระแสลมตะวันออกเคลื่อนผ่านภาคกลางและภาคเหนือตอนล่าง ทำให้มีอากาศแปรปรวน มีฝนฟ้าคะนอง

**เดือนธันวาคม**

**เดือนมกราคม**

**เดือนกุมภาพันธ์**

**เดือนมีนาคม**
วันที่ 3 มีนาคม สิ้นสุดฤดูหนาว

**สถิติอุณหภูมิต่ำที่สุด**

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ภูมิอากาศไทย
หมวดหมู่:ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2559
หมวดหมู่:ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2560