กลุ่มภาษามองโกล

กลุ่มภาษามองโกล (Mongolic languages) เป็นกลุ่มของภาษาที่ใช้พูดในเอเชียกลาง มีสมาชิก 13 ภาษา นักภาษาศาสตร์บางกลุ่มรวมกลุ่มภาษามองโกลเข้ากับกลุ่มภาษาตังกูสิต กลุ่มภาษาเตอร์กิก เป็นตระกูลภาษาอัลไตอิก แต่ยังไม่เป็นที่ยอมรับโดยทั่วไป ภาษาในกลุ่มนี้ที่เป็นที่รู้จักกันดีคือภาษามองโกเลีย ซึ่งเป็นภาษาแม่ของชาวมองโกล มีผู้พูด 3.278 ล้านคนในมองโกเลีย รัสเซียและจีน ภาษานิกูดารี ซึ่งเป็นภาษากลุ่มมองโกลที่จัดจำแนกไม่ได้ ยังคงมีผู้พูดราว 100 คนในเฮรัต อัฟกานิสถาน

**การจัดจำแนก**
 ภาษามองโกลยุคกลาง- ภาษามองโกลคลาสสิก- ภาษามองโกลกลาง 
** ภาษามองโกเลียสำเนียงคอลคา (ภาษาราชการของมองโกเลีย) 
** ภาษาออร์ดอส 
** ภาษาชาฮาร์ และสำเนียงอื่นๆในเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน- ภาษามองโกลตะวันตก 
** ภาษาโอยรัต 
** ภาษาคาร์คัต- ภาษามองโกลเหนือ 
** ภาษาบูร์บัต 
** ภาษามองโกลคามนิกัน- ภาษามองโกลตะวันออกเฉียงเหนือ 
** ภาษาดาร์กู- ภาษามองโกลตะวันออกเฉียงใต้
** ภาษามองอัวร์ (ได้รับอิทธิพลจากภาษาทิเบตและภาษาจีนมาก) 
** ภาษากังเจีย 
** ภาษาบอนัน 
** ภาษาต้งเซี่ยง- ภาษามองโกลใต้-กลาง
** ภาษายูกุร์ตะวันออก- ภาษามองโกลตะวันตกเฉียงใต้ 
** ภาษาโมโคล
ในบางครั้งจะรวมกลุ่มภาษามองโกลกลาง ตะวันตกและเหนือเป็นภาษามองโกเลีย

**ประวัติศาสตร์**

**ยุคก่อนประวัติศาสตร์**
กลุ่มภาษามองโกลมีจุดกำเนิดมาจากภาษามองโกลดั้งเดิมที่เคยใช้พูดในเวลาที่เจงกีสข่านรวบรวมชาวมองโกลหลากหลายเผ่าให้เป็นเอกภาพ ภาษาที่เชื่อว่ามีความเกี่ยวข้องกับภาษามองโกลดั้งเดิมคือภาษาตับคัช ซึ่งพบในสมัยราชวงศ์เว่ยเหนือและภาษาคีตัน ในกรณีของภาษาตับคัช หลักฐานที่เหลืออยู่มีน้อยซึ่งมีเพียงพอที่จะยืนยันว่าความสัมพันธ์นี้เป็นไปได้ ในกรณีของภาษาคีตัน มีหลักฐานเหลืออยู่มากกว่า แต่ส่วนใหญ่เขียนด้วยอักษรคีตันทั้งสองแบบที่ยังอ่านไม่ได้ แต่ก็พอสรุปความสัมพันธ์ว่าเป็นไปได้สูง ภาษาที่เป็นจุดกำเนิดของภาษามองโกลดั้งเดิมและสองภาษานี้ เรียกว่าภาษาก่อนมองโกลดั้งเดิม

**ยุคประวัติศาสตร์**
หลักฐานเอกสารภาษามองโกลชิ้นแรกที่เหลืออยู่คือศิลาจารึกยีซุงเก ซึ่งเป็นรายงานเกี่ยวกับกีฬา  จารึกด้วยอักษรมองโกเลียบนก้อนหิน ซึ่งมีอายุราว พ.ศ. 1763 – 1764 นอกจากนั้น เป็นหลักฐานที่เขียนด้วยอักษรมองโกเลียกับอักษรพักปาส์ อักษรจีน อักษรอาหรับ และอักษรทางตะวันตกอื่นๆ ภาษามองโกลยุคกลางเริ่มปรากฏในพุทธศตวรรษที่ 18-20  เอกสารที่เขียนด้วยอักษรมองโกเลีย มีลักษณะบางอย่างที่แตกต่างไป บางครั้งแยกเป็นภาษามองโกลก่อนคลาสสิก ยุคถัดมาคือภาษามองโกลคลาสสิกซึ่งอยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 22-24 ซึ่งมีการจัดมาตรฐานเกี่ยวกับการสะกดคำและการเรียงประโยค ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของภาษามองโกลสมัยใหม่

**อ้างอิง**
 url = https://books.google.com/books?id=AD1SAAAAMAAJ&q=Hsien-pei+yellow+beard - pages= 47–82 - Janhunen, Juha. 2012.  Khitan – Understanding the language behind the scripts. SCRIPTA, Vol. 4: 107–132.- pages=231–234 - volume=1 - institution = Netherlands Graduate School of Linguistics / Landelijke – LOT - publisher=Harrassowitz - cite book |last=Sechenbaatar |first=Borjigin |year=2003 |title = The Chakhar dialect of Mongol – A morphological description |location=Helsinki |publisher=Finno-Ugrian society - Sechenbaatar Sečenbaγatur, Qasgerel, Tuyaγ-a, B. ǰirannige, U Ying ǰe. (2005). Mongγul kelen-ü nutuγ-un ayalγun-u sinǰilel-ün uduridqal. Kökeqota: ÖMAKQ.- publisher=Brill - publisher = Oxford University Press - isbn=9789732721520 - pages=71–132 - Vovin, Alexander. 2007. Once again on the Tabgač language. Mongolian Studies XXIX: 191–206.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Ethnic map of Mongolia-  Monumenta Altaica grammars, texts, dictionaries and bibliographies of Mongolian and other Altaic languages
หมวดหมู่:ตระกูลภาษา