อารยธรรมไมซีนี

"ประตูสิงโต" (Lion Gate) ประตูทางเข้าหลักของป้อมปราการเมืองไมซีไน ศตวรรษที่ 13 ก่อนคริสตกาล
อารยธรรมไมซีนี (Mycenaean civilization) มาจากภาษากรีกโบราณ: (Μυκῆναι Mykēnai, มิเคไน หรือ  Μυκήνη Mykēnē, มิเคเน่) เป็นวัฒนธรรมอีเจียนในช่วงปลายสมัยเฮลลาดิก (ยุคสำริด) เจริญอยู่ระหว่างปี 1650 จนถึงปี 1100 ก่อนคริสตกาล อารยธรรมไมซีนีเป็นอารยธรรมแรกที่แสดงความก้าวหน้าในระดับสูงบนแผ่นดินใหญ่ของกรีซ โดยมีจุดเด่นที่การสร้างพระราชวังที่มีลักษณะเป็นป้อมปราการ เริ่มมีการจัดตั้งชุมชนเมือง การสร้างงานศิลปะเครื่องปั้นดินเผารูปเขียนสี และระบบการเขียน ซึ่งปรากฏอยู่ในจารึกแผ่นดินเหนียวไลเนียร์บี อันเป็นหลักฐานทางตัวอักษรที่เก่าแก่ที่สุดในภาษากรีก 
ชาวไมซีเนียนมีนวัตกรรมหลายอย่างทั้งในทางวิศวกรรม สถาปัตยกรรม และทางการทหาร และมีการเดินทางค้าขายไปทั่วแถบเมดิเตอร์เรเนียน ศาสนาของไมซีนีมีเทพเจ้าหลายองค์ เช่นเดียวกับเทพเจ้าในเทวสภาโอลิมปัส สังคมของชาวกรีกในยุคไมซีนีเป็นสังคมที่นักรบชาติกำเนิดสูงมีบทบาทหลัก และประกอบไปด้วยเครือข่ายรัฐพระราชวังที่มีระบบของลำดับชั้นทางปกครอง ความสัมพันธ์ทางสังคม และทางเศรษฐกิจที่เข้มงวด ผู้ปกครองสูงสุดในสังคมเป็นกษัตริย์ ซึ่งเรียกว่า อะนักซ์ (wanak) 
วัฒนธรรมกรีกในยุคไมซีนีต้องพบกับจุดจบ เมื่ออารยธรรมยุคสำริดในแถบเมดิเตอเรเนียนตะวันออกล่มสลายลง และติดตามมาด้วยยุคมืดของกรีซ อันเป็นช่วงที่สังคมกรีกเปลี่ยนผ่านแบบไร้การจดบันทึก (เป็นลายลักษณ์อักษร) ไปสู่กรีซยุคอาร์เคอิก อันเป็นยุคที่มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเศรษฐกิจสังคมอย่างมีนัยสำคัญ โดยอำนาจที่เคยรวมศูนย์อยู่ที่พระราชวังได้กระจายตัวออกไป และมีการใช้เหล็กเพิ่มมากขึ้น มีทฤษฎีที่อธิบายการล่มสลายของอารยธรรมไมซีนีอยู่หลายทฤษฎี บ้างก็ว่าเป็นเพราะการรุกรานของชาวดอเรียนหรือเพราะการขยายอำนาจของ "ชาวทะเล" (the Sea Peoples) ในแถบเมดิเตอเรเนียนซึ่งชาวอียิปต์โบราณได้บันทึกไว้ ทฤษฎีอื่น ๆ ที่ยอมรับกันก็เช่น ภัยพิบัติทางธรรมชาติ และการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ อารยธรรมและประวัติศาสตร์ของยุคไมซีนีกลายเป็นวัตถุดิบที่สำคัญของวรรณกรรมกรีกโบราณ โดยเฉพาะเทพปกรณัมกรีก ซึ่งรวมถึงวัฏมหากาพย์กรุงทรอย (Trojan Epic Cycle)

**ตัวตนของชาวไมซีนี**
คำถามที่ว่าชาวไมซีนีเป็นใครนั้นยังเป็นเรื่องที่ถกเถียงกัน แต่หลักฐานตัวอักษรจากจารึกดินเหนียวไลเนียร์บี แสดงให้เห็นถึงความต่อเนื่องของภาษากรีกตั้งแต่ช่วงสหัสวรรษที่สองก่อนคริสตกาลลงมาถึง ศ.ที่แปดก่อน ค.ศ. นอกจากนี้หลักฐานจากจารึกที่พบยังแสดงว่าชาวไมซีนีมีความเกี่ยวข้องทางชาติพันธ์กับประชากรที่อาศัยอยู่ในคาบสมุทรกรีซในสมัยถัดไป ในวรรณคดีของโฮเมอร์ (คือ อีเลียด ซึ่งเล่าถึงการสู้รบเพื่อชิงเมืองทรอย อันเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นราวปลายศตวรรษที่ 13 - 12 ก่อน ค.ศ.) ชาวไมซีนีถูกเรียกด้วยชื่อต่าง ๆ กัน โฮเมอร์เรียกนักรบไมซีนีที่ตั้งค่ายล้อมกรุงทรอยอยู่ ด้วยชื่อที่แสดงเอกลักษณ์ทางชาติพันธ์ เช่น ชาวอะคีอัน (Achaeans) ชาวดานาอัน (Danaans) และชาวอาร์กีฟ (Argives) ซึ่งเป็นชื่อที่ดูเหมือนจะถูกส่งผ่านมาสู่ยุคของโฮเมอร์จากช่วงเวลาก่อนหน้านั้น 
หลักฐานจากไลเนียร์บีที่พบที่คนอสซอส เกาะครีต และมีอายุย้อนไปถึงราว 1400 ปีก่อน ค.ศ. อ้างถึงชื่อ a-kawi-ja-de ซึ่งเชื่อว่าเป็นชื่อของเมืองในไมซีนีที่ชาวอาไคอันอาศัยอยู่ บันทึกในอียิปต์อายุราว 1479-1425 ปีก่อน ค.ศ. ก็มีอ้างถึงดินแดน Tanaju (Danaya) และดินแดนของชาวดานาอัน (Δαναοί) - ชื่อของราชวงศ์ปรำปราที่เคยปกครองดินแดนอาร์กอส - ก็ได้รับการอธิบายในทางภูมิศาสตร์ในจารึกสมัยรัชกาลของฟาโรห์แอเมนโฮเทปที่ 3 (ครองราชย์ 1390-1352 ปีก่อน ค.ศ.) ว่ากินบริเวณกว้างในทางใต้ของกรีซแผ่นดินใหญ่

**ประวัติศาสตร์**

**ยุคเริ่มต้น (ราว 1600 - 1450 ก่อน ค.ศ.)**

**ยุครุ่งเรือง (ราว 1450 - 1250 ก่อน ค.ศ.)**

**ระยะล่มสลาย (ราว 1250 - 1100 ก่อน ค.ศ.)**

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 url=https://books.google.com/books?id=WZugAAAAMAAJ- url=http://www.jeeh.it/articolo?urn=urn:abi:abi:RIV.JOU:2016;3.137&ev=1- url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/jqs.3314- url=https://books.google.com/books?id=5jG1eHe3y4EC- doi=10.1080/00497878.1981.9978529- url=https://books.google.com/books?id=K-LDI_Vb7msC- url=https://books.google.com/books?id=ydE6bwAACAAJ- url=https://books.google.com/books?id=YwTjAAAAMAAJ- isbn=978-3-7001-3527-2- issn=1570-7008- url=https://books.google.com/books?id=614pd07OtfQC- url=https://books.google.com/books?id=fYtnGF6zuRIC&q=9780199279081- url-access=registration- url=https://books.google.com/books?id=Kfi0dAlfJaoC- cite book|last1=Cavanagh|first1=William G.|last2=Mee|first2=Christopher|title=A Private Place: Death in Prehistoric Greece SIMA 125|year=1998|location=Jonsered|publisher=Paul Aströms Förlag|isbn=978-9-17-081178-4|url=https://books.google.com/books?id=78PfAAAAMAAJ- pages=157–271- url-access=registration- publisher=Cotsen Institute of Archaeology- url=https://books.google.com/books?id=9vueDKFX8rQC- url=https://books.google.com/books?id=4o8pAgAAQBAJ- url=http://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=1294309- publisher=Paul Aströms Förlag- doi=10.1111/j.2041-5370.1999.tb00480.x- url=https://books.google.com/books?id=l56BHO9_r5UC- url=https://books.google.com/books?id=bFpK6aXEWN8C- url=https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/evans1930- url=https://books.google.com/books?id=XYwWAQAAIAAJ- url=https://books.google.com/books?id=ED5ZkGAAjaMC- url=https://books.google.com/books?id=ES4bc6VQwuwC- url=https://books.google.com/books?id=Kqm1s-N3Zj0C- publisher=Astrom- url=https://books.google.com/books?id=UtMVAwAAQBAJ- issn=0068-2454- url=https://books.google.com/books?id=IIDWAAAAMAAJ- s2cid=191350824- isbn=978-9-18-508643-6- access-date=4 April 2015- s2cid=163130464- url=https://books.google.com/books?id=O9saAAAAYAAJ- url=https://books.google.com/books?id=1Z-LIKN0Ap0C- chapter=Macedonians and other Greeks - isbn=0140561420- url=https://books.google.com/books?id=diOx0cfHegEC
*isbn=9781785706325- doi=10.1111/1468-0092.00084- chapter-url=https://books.google.com/books?id=gBCl2IQfNioC- url=https://books.google.com/books?id=SsDqAAAAMAAJ- url=https://books.google.com/books?id=xx6orLkVV4YC- access-date=18 March 2015- url=https://books.google.com/books?id=4zFoAAAAMAAJ- url=https://www.academia.edu/49319878- url=https://books.google.com/books?id=ccQIyA9CW-wC- cite journal |last1=Lazaridis |first1=Iosif |last2=Mittnik |first2=Alissa |last3=Patterson |first3=Nick |last4=Mallick |first4=Swapan |last5=Rohland |first5=Nadin |last6=Pfrengle |first6=Saskia |last7=Furtwängler |first7=Anja |last8=Peltzer |first8=Alexander |last9=Posth |first9=Cosimo |last10=Vasilakis |first10=Andonis |last11=McGeorge |first11=P. J. P. |last12=Konsolaki-Yannopoulou |first12=Eleni |last13=Korres |first13=George |last14=Martlew |first14=Holley |last15=Michalodimitrakis |first15=Manolis |last16=Özsait |first16=Mehmet |last17=Özsait |first17=Nesrin |last18=Papathanasiou |first18=Anastasia |last19=Richards |first19=Michael |last20=Roodenberg |first20=Songül Alpaslan |last21=Tzedakis |first21=Yannis |last22=Arnott |first22=Robert |last23=Fernandes |first23=Daniel M. |last24=Hughey |first24=Jeffery R. |last25=Lotakis |first25=Dimitra M. |last26=Navas |first26=Patrick A. |last27=Maniatis |first27=Yannis |last28=Stamatoyannopoulos |first28=John A. |last29=Stewardson |first29=Kristin |last30=Stockhammer |first30=Philipp |last31=Pinhasi |first31=Ron |last32=Reich |first32=David |last33=Krause |first33=Johannes |last34=Stamatoyannopoulos |first34=George |author-link28=John Stamatoyannopoulos |author-link34=George Stamatoyannopoulos |title=Genetic origins of the Minoans and Mycenaeans |journal=Nature |volume=548 |issue=7666 |date=2017 |pages=214–218 |issn=0028-0836 |doi=10.1038/nature23310 |pmid=28783727 |pmc=5565772 |bibcode=2017Natur.548..214L- cite journal |last1=Lazaridis |first1=Iosif |last2=Alpaslan-Roodenberg |first2=Songül |last3=Acar |first3=Ayşe |last4=Açıkkol |first4=Ayşen |display-authors=et al. |date=2022-08-26 |title=The genetic history of the Southern Arc: A bridge between West Asia and Europe |url=http://dx.doi.org/10.1126/science.abm4247 |journal=Science |volume=377 |issue=6609 |pages=eabm4247 |doi=10.1126/science.abm4247 |pmid=36007055 |s2cid=251843620 |issn=0036-8075 - cite journal |last1=Skourtanioti |first1=Eirini |last2=Ringbauer |first2=Harald |last3=Gnecchi Ruscone |first3=Guido Alberto |last4=Bianco |first4=Raffaela Angelina |display-authors=et al. |date=2023-01-16 |title=Ancient DNA reveals admixture history and endogamy in the prehistoric Aegean |url=https://www.nature.com/articles/s41559-022-01952-3 |journal=Nature Ecology and Evolution |doi=10.1038/s41559-022-01952-3 |pmid=36646948 |s2cid=255941038 |issn=2397-334X - url=https://books.google.com/books?id=c98aAAAAYAAJ- s2cid=154807613 - url=https://books.google.com/books?id=WdcrAQAAIAAJ- chapter-url=https://books.google.com/books?id=ystMAgAAQBAJ- publisher=Princeton University Press- url=https://books.google.com/books?id=wozpAAAAMAAJ- url=https://books.google.com/books?id=D2V0PQAACAAJ- url=https://books.google.com/books?id=lTYrAAAAIAAJ- publisher=C.H. Beck Verlag- s2cid=161197955- url=https://books.google.com/books?id=pxZxAwAAQBAJ- access-date=14 October 2015- url=https://books.google.com/books?id=60obAAAAYAAJ- url=https://books.google.com/books?id=n-ALAQAAMAAJ- url=https://books.google.com/books?id=FUFoAAAAMAAJ- url=https://archive.org/details/tellelamarna00petr- url=https://books.google.com/books?id=B1XnkQEACAAJ- url=https://books.google.com/books?id=9F44AAAAIAAJ- url=https://books.google.com/books?id=rg4rTjo0OCQC- access-date=15 April 2021- url-access=registration
*issn=0395-2649- cite journal|last=Shear|first=Ione Mylonas|title=Excavations on the Acropolis of Midea: Results of the Greek–Swedish Excavations under the Direction of Katie Demakopoulou and Paul Åström|journal=American Journal of Archaeology|date=January 2000|volume=104|issue=1|pages=133–134|doi=10.2307/506802|jstor=506802- url=https://books.google.com/books?id=QXwzT1048Z4C- url=https://muse.jhu.edu/article/819910- url=https://books.google.com/books?id=cMlpAAAAMAAJ- url=https://books.google.com/books?id=BiqTCaFkvdYC- url=https://books.google.com/books?id=sZbqAAAAQBAJ- url=https://books.google.com/books?id=oNcrAQAAIAAJ- s2cid=246044998- s2cid=163471174- url=https://books.google.com/books?id=i7pPNQAACAAJ- archive-date=29 September 2013- url=https://books.google.com/books?id=q4eYEG2FW28C- url=https://books.google.com/books?id=cDZmAAAAMAAJ- url-access=registration- url=https://books.google.com/books?id=2DbaAAAAMAAJ- jstor=148143- url=https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-companion-to-the-aegean-bronze-age/early-mycenaean-greece/B7FA9B711D4630E4004F06BAB8EBCB27
*Wood J. R., Hsu, Y-T and Bell, C. 2021 Sending Laurion Back to the Future: Bronze Age Silver and the Source of Confusion, Internet Archaeology 56. https://doi.org/10.11141/ia.56.9
หมวดหมู่:ยุคสมัยในประวัติศาสตร์
หมวดหมู่:อารยธรรมอีเจียน
หมวดหมู่:สหัสวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล