วัดบ้านใหม่ (จังหวัดนครนายก)

วัดบ้านใหม่ ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 32 บ้านบ้านใหม่ หมู่ที่ 6 ตำบลสาริกา อำเภอเมืองนครนายก จังหวัดนครนายก สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย

**อาณาเขต**
 ทิศเหนือ	 จดที่ดินของนายบัวเงิน ศิริสนธิ- ทิศใต้	 	จดแม่น้ำนครนายก- ทิศตะวันออก	 	จดที่ดินของนายสงวน นางกิมเฮียง- ทิศตะวันตก	 จดที่ดินของนางทองปีน ทองมี- ที่ดินที่ตั้งวัดมีเนื้อที่ 13 ไร่ 3 งาน 80 ตารางวา โฉนดที่ดิน เลขที่ 1966

**ประวัติ**
วัดบ้านใหม่  มีความเป็นมายาวนานตั้งแต่ครั่งสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงมีพระบัญชาให้เจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกและพระยาสุรสีห์ขึ้นไปตีอาณาจักรล้านช้างเวียงจันทร์เมื่อ พ.ศ. 2321 และกวาดต้อนผู้คนและทรัพย์สินต่างๆมายังเมืองสยาม และมีชาวล้านช้างกลุ่มหนึ่งได้มาตั้งรกลากที่ดินแดนแห่งนี้ร่วมกลุ่มชนดั้งเดิมที่พำนักอยู่ก่อนแล้ว พร้อมกับได้นำปูชนียวัตถุสำคัญที่ตนเคารพบูชาติดมาด้วยนั้นคือ พระเชียงแสนหน้าลาวซึ่งมีอายุประมาณ 700 กว่าปี และได้สร้างศาสนะสถานในชุมชนของตนมาตั้งแต่นั้น ภายหลังได้สร้างถาวรวัตถุหลายอย่างอาทิเช่นกุฏิวิหารและอุโบสถ โดยเฉพาะอุโบสถนั้นเป็นทรงโบราณ คือมีฝาผนังด้านหลังพระประธานด้านเดียว ที่เหลือเปิดโล่งทั้งสามด้านประชาชนสามารถมองเห็นพระสงฆ์ทำสังฆกรรมได้ (ปัจจุบันได้ถูกรื้อถอนไปแล้ว) ต่อมาในสมัยรัตนโกสินทร์ในหลวงรัชการที่1 ขึ้นครองราชพระองค์ได้ทรงฟื้นฟูพระพุทธศาสนาเป็นการเร่งด่วน ทรงมีบัญชาให้เจ้าพระยายมราชและคณะยกพลขึ้นไปหัวเมืองฝ่ายเหนือคือเมืองฝางซึ่งเมื่อก่อนเจ้าพระฝางปกครองอยู่ตอนนั้นเหลือแต่วัดร้างเป็นจำนวนมากเนื่องจากพระสงฆ์ยุคเจ้าพระฝางถูกพระเจ้ากรุงธนปราบราบคาบและจับพระทุศีลสึกหมด ทรงให้เก็บรวบรวมเอาพระพุทธรูปตามวัดร้างต่างๆทั้งหมดบรรทุกเรือล่องมาทางแม่น้ำ และให้นำขึ้นไปประดิษฐานไว้ตามวัดที่มีประชาชนให้ความอุปถัมภ์อยู่ นี้จึงเป็นที่มาของหลวงพ่ออู่ทองแห่งวัดบ้านใหม่ซึ่งเป็นพระสกุลช่างศิลปะสมัยอู่ทองหรือหลวงพ่อยืน สูง 169 ซ.ม. และหลวงพ่อพิกุลทอง รวม 2 องค์
ต่อมาสมัยหลวงพ่อดำ (พระครู่สิลธรรมวิมล)เป็นเจ้าอาวาส ได้สร้างอุโบสถหลังใหม่ขึ้น ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2519 มีเขตวิสุงคามสีมา กว้าง 21 เมตร ยาว 26 เมตร
*วัดบ้านใหม่ได้ถูกทอดทิ้งให้เป็นวัดร้างอยู่ช่วงระยะหนึ่งอันเนื่องจากภัยธรรมชาติโดยมีบันทึกทางประวัติศาสตร์ไว้ว่าเม่อราวๆปี พ.ศ. ๒๓๘๒ - ๒๓๘๖ ปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวและต้นรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีชาวต่างชาติ ๒ คนคือบาทหลวงปาเลอกัวซ์ และ ดา เวนพอร์ท เดินทางมาถึงนครนายก และได้บันทึกว่า เมืองนครนายก มีพลเมืองประมาณ ๕,๐๐๐ คน ส่วนมากเป็นชาวลาวและมีชาวสยามอยู่ด้วยกัน ราษฏรประกอบอาชีพทำนาปลูกข้าวและหาของป่าส่งขายที่กรุงเทพฯ สมัยนั้นมีไข้ป่าชุกชุมมากผู้คนจึงพากันอพยพไปอยู่ที่อื่นจนเกือบกลายเป็นเมืองร้าง ต่อมาพระมหากษัตริย์ทรงทราบความเดือดร้อนของชาวนครนายกจึงโปรดให้ยกเลิกภาษี ค่านา เพื่อจูงใจให้ชาวเมืองอยู่ที่เดิมและผู้คนที่อพยพออกไปได้กลับมาอยู่ที่เดิมสร้างบ้านเรือนขึ้นมาใหม่จนกลายเป็นชุมชนใหญ่ และได้ปฏิสังขรวัดขึ้นมาใหม่ ตั้งชื่อตามชื่อหมู่บ้านว่าวัดบ้านใหม่ โดยมี พระครูดำ กนฺตสีโล เป็นผู้นำพาชาวบ้านปฏิสังขร์วัด

**ศาสนวัตถุ**
# พระประธานในอุโบสถ พุทธลักษณะ ปางสมาธิ ขนาดพระเพลากว้าง 60 นิ้ว สูง - นิ้ว  สร้างเมื่อ พ.ศ. 2539
# พระประธานในศาลาการเปรียญ พุทธลักษณะ ปางสมาธิ ขนาดพระเพลากว้าง 48 นิ้ว สูง - นิ้ว  สร้างเมื่อ พ.ศ. 2541
# พระพุทธรูป ปางสมาธิ ฐานพระอรหันต์ 500 จีวรดอกพิกุลเนื้อทองสัมฤทธิ์(หลวงพ่อพิกุลทอง) ขนาดพระเพลากว้าง 20 นิ้ว หรือนิยมเรียกนามท่านว่า พระรัตนะ สร้างยุคราชวงศ์พลูหลวง อยุธยาตอนปลาย
# พระพุทธรูป ปางห้ามสมุทร สูง 169 เซนติเมตร ศิลปอู่ทอง หรือสมัยอู่ทอง สร้างสมัยพระบรมไตรโลกนาถรัชการที่ 8 แห่งกรุงศรีอยุธยา(พ.ศ. 1991-2031)
# หลวงพ่อเชียงแสนหน้าลาว หน้าตัก 12 นิ้ว เป็นพระพุทธรูปเก่าแก่ยุคเชียงแสนซึ่งเป็นตระกูลพระบูชาที่มีชื่อระดับต้น ๆ ดังที่นักนิยมพระกล่าวกันว่าถ้าเป็นพระบูชายอดนิยมก็ต้องเป็นพระสามสิงห์ คือ เชียงแสน สุโขทัย อู่ทอง
# หลวงพ่อหิน หรือหลวงพ่อศิลาล้านปี ขนาดหน้าตัก 80 นิ้ว นายช่างจำหลักด้วยศิลาแรงปางประธานพร

**เสนาสนะ**
# อุโบสถ ขนาดกว้าง 7 เมตร ยาว 14 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2517 ลักษณะ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก  ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ ปี พ.ศ. 2519 เขตวิสุงคามสีมากว้าง 21 เมตร ยาว 26 เมตร
# ศาลาการเปรียญ กว้าง 13 เมตร ยาว 27 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2540 ลักษณะ เป็นอาคาร 2 ชั้น สร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก
# หอสวดมนต์  กว้าง 6 เมตร ยาว 9 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2515 ลักษณะ เป็นอาคารไม้
# กุฏิสงฆ์ จำนวน 1 หลัง เป็นอาคารไม้
# วิหารตรีมุขประดิษฐานหลวงพ่อศิลาล้านปี (พระพุทธรูปหินศักดิ์สิทธิ์ หนัก 3.5 ตัน)
# วิหารจตุรมุขประดิษฐานหลวงพ่ออู่ทอง(หลวงพ่อยืน)
# กุฏิทรงยาว 30 เมตร 9 ห้อง
# สะพานแขวนโบราณข้ามแม่น้ำนครนายก
# ศาลาปฏิบัติธรรม ณ ป่าปริวาส 1 หลัง
# ศาลาลายเจ้าแม่ตะเคียนทอง ยาว 25 เมตร 1 หลัง 
นอกจากนี้ ยังมี ศาลาบำเพ็ญกุศล 1 หลัง ฌาปนสถาน 1 หลัง 

**ลำดับเจ้าอาวาส**

**อ้างอิง**
	
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2393
หมวดหมู่:วัดในอำเภอเมืองนครนายก
หมวดหมู่:วัดไทยในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย