สนธิสัญญาอึลซา

สนธิสัญญาอึลซา (을사조약, อึลซา-โจยัค) หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือ สนธิสัญญาญี่ปุ่น-เกาหลีฉบับที่สอง (ได-นิจิ นิกกัน เกียวยากุ) เป็นสนธิสัญญาที่ทำขึ้นระหว่างจักรวรรดิเกาหลีกับจักรวรรดิญี่ปุ่นใน ค.ศ. 1905 โดยมีการลงนามเมื่อ 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1905 สนธิสัญญาฉบับนี้ คือการที่เกาหลียินยอมอยู่ภายใต้การปกครองของญี่ปุ่นในฐานะรัฐในอารักขา ถือเป็นการรับรองสถานะของกองทหารญี่ปุ่นในเกาหลีให้ถูกต้องตามกฎหมาย ญี่ปุ่นมีอำนาจกำหนดนโยบายต่างประเทศของเกาหลีทั้งหมด แต่การปกครองภายในและนโยบายด้านอื่นยังดำเนินโดยข้าราชการชาวเกาหลี สนธิสัญญาฉบับนี้มีขึ้นภายหลังจากที่ญี่ปุ่นสามารถเอาชนะรัสเซียได้ในสงครามรัสเซีย-ญี่ปุ่น ที่ยุติไปเมื่อไม่กี่เดือนก่อนหน้า
คำว่า "อึลซา" หรือ "อุลซา" (을사) ในภาษาเกาหลีนั้น มาจากการที่วันลงนามในสนธิสัญญานี้ เกิดขึ้นในปีที่ 42 ตามระบบแผนภูมิสวรรค์

**การลงนาม**
9 พฤศจิกายน 1905 อิโต ฮิโรบูมิ เดินทางถึงกรุงฮันซอง (กรุงโซล) และเข้าถวายพระราชสาสน์จากจักรพรรดิเมจิจักรพรรดิแห่งญี่ปุ่นแก่จักรพรรดิโกจงแห่งเกาหลี เพื่อต้องการให้จักรพรรดิโกจงลงพระนามในสนธิสัญญา ซึ่งพระองค์ก็ไม่ยิมยอม ต่อมาในวันที่ 15 พฤศจิกายน อิโตได้บัญชาให้กองทหารญี่ปุ่นเข้าล้อมวังหลวงไว้ เพื่อกดดันให้พระองค์ทรงลงพระนาม
17 พฤศจิกายน พลเอก ฮาเซนาวะ โยชิมิชิ ผู้บัญชาการกองทหารรักษาการณ์ประจำเกาหลี พร้อมด้วย อิโต ฮิโรบูมิ และกองทหารญี่ปุ่นส่วนหนึ่ง ได้เข้าไปยังพระที่นั่งจุงเมียงจอน ซึ่งเป็นพระที่นั่งสถาปัตยกรรมตะวันตก ที่ตั้งอยู่ในพระราชวังด็อกซุกอุง เพื่อเกลี้ยกล่อมให้จักรพรรดิเกาหลีลงพระนามในสนธิสัญญา แต่พระองค์ก็ได้ปฏิเสธ ดังนั้น อิโต จึงบีบบังคับด้วยกำลังทหารให้คณะรัฐมนตรีเกาหลีลงนาม  อย่างไรก็ตาม นายกรัฐมนตรีเกาหลี ฮัน กยูซอล ปฏิเสธการลงนามอย่างเสียงดัง อิโตจึงสั่งให้ทหารนำตัวเขาไปขัง และขู่ว่าถ้าเขายังไม่หยุดโวยวายเสียงดังจะสังหารเขา เมื่อเหตุการณ์เป็นเช่นนี้ จึงมีรัฐมนตรีเกาหลี 5 คนซึ่งเรียกว่า "5 รัฐมนตรี" ยอมลงนาม คือ รัฐมนตรีศึกษาธิการ อี วันยง, รัฐมนตรีกองทัพ อี กวนแท็ก, รัฐมนตรีมหาดไทย อี จียอง, รัฐมนตรีต่างประเทศ พัก เจซุน และ รัฐมนตรีเกษตรกรรมและอุตสาหกรรม กวอน จุงฮยอน โดยที่จักรพรรดิโกจงไม่ได้ทรงร่วมลงพระนาม

**ข้อโต้แย้ง**
ไฟล์:Eulsa retraction.jpg|thumb|300px|การวิเคราะห์ "สนธิสัญญา ค.ศ. 1905" ของพระเจ้าโคจง
ภายหลังการลงนามในสนธิสัญญาผ่านพ้น จักรพรรดิโกจงได้ทรงส่งราชสาสน์ส่วนพระองค์ไปยังบรรดาประมุขแห่งรัฐของประเทศมหาอำนาจ เพื่อขอแนวร่วมเพื่อต่อต้านการลงนามที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยพระองค์ได้ส่งราชสาสน์ลงตราราชลัญจกรไปยัง 8 ประมุขแห่งรัฐ คือ
# พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7 แห่งสหราชอาณาจักร
# ประธานาธิบดี อาร์ม็อง ฟาลีแยร์ แห่งฝรั่งเศส
# จักรพรรดินีโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย
# จักรพรรดิฟรันซ์ โยเซฟที่ 1 แห่งออสเตรีย
# พระเจ้าวิคเตอร์ เอ็มมานูเอลที่ 3 แห่งอิตาลี
# สมเด็จพระเจ้าเลออปอลที่ 2 แห่งเบลเยียม
# จักรพรรดิกวังซวี่แห่งจักรวรรดิชิง
# จักรพรรดิวิลเฮล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี

**ดูเพิ่ม**
 จักรวรรดิเกาหลีในอารักขาของญี่ปุ่น

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 0198215754 9780198215752; 9780198221685;   OCLC 14719443- Carnegie Endowment for International Peace, Division of International Law. (1921). Pamphlet 43: Korea, Treaties and Agreements." The Endowment: Washington, D.C.  OCLC 1644278- Clare, Israel Smith; Hubert Howe Bancroft and George Edwin Rines. (1910). Library of universal history and popular science. New York: The Bancroft society.  OCLC 20843036- Cordier, Henri and Edouard Chavannes. (1905).   "Traité entre le Japon et la Corée," Revue internationale de Sinologie (International Journal of Chinese studies). Leiden: E. J. Brill.  OCLC 1767648- 9780520086142 0520086147; 978-0-520-21361-6; 0-520-21361-0;   OCLC 232346524- Korean Mission to the Conference on the Limitation of Armament, Washington, D.C., 1921–1922. (1922). Korea's Appeal to the Conference on Limitation of Armament. Washington: U.S. Government Printing Office.  OCLC 12923609- Pak, Chʻi-yŏng. (2000). Korea and the United Nations. The Hague: Kluwer Law International. 9789041113825;  OCLC 247402192- Tae-Jin, Yi. "Treaties Leading to Japan’s Annexation of Korea: What Are the Problems?." Korea Journal 56.4 (2016): 5-32.   online
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับจักรวรรดิญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สนธิสัญญาเกี่ยวข้องกับจักรวรรดิเกาหลี
หมวดหมู่:สนธิสัญญาทวิภาคีเกี่ยวข้องกับญี่ปุ่น
หมวดหมู่:สนธิสัญญาที่ได้ข้อสรุปในปี พ.ศ. 2448
หมวดหมู่:สนธิสัญญาไม่เสมอภาค
หมวดหมู่:สนธิสัญญาพอร์ตสมัท
หมวดหมู่:สนธิสัญญาญี่ปุ่น–เกาหลี ค.ศ. 1910
หมวดหมู่:การล่มสลายของจักรวรรดิเกาหลี