ท่าอากาศยานนานาชาติตริภูวัน

ท่าอากาศยานนานาชาติตริภูวัน (Tribhuvan International Airport, त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, p=n) เป็นท่าอากาศยานนานาชาติในเขตกรุงกาฐมาณฑุ ประเทศเนปาล ตั้งอยู่ในหุบเขากาฐมาณฑุ ห่างจากใจกลางนครประมาณ 6 กิโลเมตร เป็นท่าอากาศยานนานาชาติเพียงแห่งเดียวในเนปาล เริ่มต้นใช้งานในปี ค.ศ. 1949 ในฐานะสนามบินเล็ก และได้ทำพิธีเปิดทางการในปี ค.ศ. 1955 โดยสมเด็จพระเจ้ามเหนทระแห่งเนปาล และได้รับการตั้งชื่อ "ตริภูวัน" มาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1964 แต่เดิมมีรันเวย์เป็นหญ้า และได้เปลี่ยนมาเป็นคอนกรีตในปี ค.ศ. 1957 เครื่องบินไอพ่นลงจอดที่นี่ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1967
ท่าอากาศยานมีอาคารผู้โดยสารในประเทศกับระหว่างประเทศอย่างละ 1 แห่ง ในปัจจุบัน มีเที่ยวบินระหว่างประเทศ 30 เที่ยวบินลงจอดที่นี่ รวมถึงการบินไทยด้วย ต่อมาในปี ค.ศ. 2001 สายการบินรอยัลเนปาลแอร์ไลน์ ได้ยกเลิกเที่ยวบินไปลอนดอนกับแฟรงค์เฟิร์ต ทำให้ไม่มีเที่ยวบินระหว่างเนปาลกับสหภาพยุโรปอีก อย่างไรก็ตาม สายการบินเตอร์กิชแอร์ไลน์ ยังคงให้บริการเที่ยวบินจากอิสตันบูลมายังกาฐมาณฑุ

**ประวัติ**
เดิมชื่อว่า ท่าอากาศยาน Gauchaur ซึ่งตั้งชื่อตามพื้นที่บริเวณนั้น การบินครั้งแรกเริ่มขึ้นในปี ค.ศ. 1949 โดยเป็นการลงจอดของเครื่องบินบีชคราฟต์โบนันซาของเอกอัครราชทูตอินเดีย เที่ยวบินตามฤดูกาลเที่ยวแรกบินระหว่าง Gauchaur กับโกลกาตา โดยเครื่องบินดักลาส ดีซี-3 ในวันที่ 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1950
ในปี ค.ศ. 1955 ท่าอากาศยานได้ทำพิธีเปิดอย่างเป็นทางการโดยสมเด็จพระเจ้ามเหนทระแห่งเนปาล และได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น ท่าอากาศยานตริภูวัน เพื่อเป็นการรำลึกถึงสมเด็จพระเจ้าตริภูวันแห่งเนปาล และได้เปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็น ท่าอากาศยานนานาชาติตริภูวัน ในปี ค.ศ. 1964 รันเวย์ได้เปลี่ยนมาเป็นผิวคอนกรีตในปี ค.ศ. 1957 และได้ขยายจาก m เป็น m ในปี ค.ศ. 1967 และขยายเพิ่มขึ้นเป็น m ในปี ค.ศ. 1975
เครื่องบินพาณิชย์ลำแรกที่ลงจอดคือ ลุฟต์ฮันซา โบอิง 707 ลงจอดในปี ค.ศ. 1967 ส่วนสายการบินรอยัลเนปาลแอร์ไลน์ ก็ให้บริการเที่ยวบินครั้งแรกในปี ค.ศ. 1972 โดยเครื่องบินโบอิง 727
ต่อมาในปี ค.ศ. 2001 สายการบินรอยัลเนปาลแอร์ไลน์ ได้ยกเลิกเที่ยวบินไปลอนดอนกับแฟรงก์เฟิร์ต ทำให้ไม่มีเที่ยวบินระหว่างเนปาลกับสหภาพยุโรปอีก อย่างไรก็ตาม สายการบินเตอร์กิชแอร์ไลน์ ยังคงให้บริการเที่ยวบินจากอิสตันบูลมายังกาฐมาณฑุ

**สิ่งอำนวยความสะดวก**
ท่าอากาศยานมีรันเวย์คอนกรีตยาว m ทิศทาง 02/20 แต่ไม่มีระบบตรวจจับเครื่องบิน มีอาคารผู้โดยสารภายในและระหว่างประเทศอย่างละ 1 แห่ง นอกจากนี้ยังมีอาคารสำหรับบุคคลสำคัญ และยังมีที่จอดเครื่องบินของหน่วยบริการกองทัพอากาศเนปาลอีกด้วย
โรงแรม Radisson สาขากาฐมาณฑุ ให้บริการที่พักสำหรับผู้โดยสารชั้นหนึ่งและชั้นธุรกิจ ของสายการบินบางส่วน รวมถึงการบินไทยด้วย

**ระบบขนส่งสาธารณะ**
จากท่าอากาศยาน ต้องนั่งรถโดยสารประจำทางเพื่อเข้าไปยังกรุงกาฐมาณฑุ และเมือง Patan ซึ่งจะจอดอยู่ด้านหน้าอาคารผู้โดยสารระหว่างประเทศ

**สายการบิน**
อาคารผู้โดยสาร
ภายนอกอาคารผู้โดยสาร
ไฟล์:Jet Airways Boeing 737-800 UA-320-1.jpg|thumb|right|โบอิง 737-800 ของสายการบินเจ็ตแอร์เวย์ กำลังเตรียมตัว
ไฟล์:Kathmandu airport.JPG|thumb|right|แอร์บัส เอ 320 ของสายการบินกาตาร์แอร์เวย์ กำลังรับผู้โดยสาร
ไฟล์:Nepal Airlines B757-200M 9N-ACB Tribhuvan.JPG|thumb|right|โบอิง 757-200 ของสายการบินเนปาลแอร์ไลน์ ที่สนามบินตริภูวัน
ไฟล์:Thai Airways Boeing 777-2D7 @ KTM UA-320-1.jpg|thumb|right|โบอิง 777-2D7 ของการบินไทย ที่เคยบินมาสนามบินตริภูวัน

**อุบัติเหตุและอุบัติการณ์**
 10 พฤษภาคม ค.ศ. 1973: เครื่องบินการบินไทย เที่ยวบินที่ 311 (พ.ศ. 2516) ไถลออกจากลู่วิ่งขณะลงจอด เครื่องบินชนคนที่สนามบินเสียชีวิต 1 รายจากผู้โดยสารจำนวน 100 คน ลูกเรือ 10 คน- 31 กรกฎาคม ค.ศ. 1992: การบินไทย เที่ยวบินที่ 311 ประสบอุบัติเหตุชนเทือกเขาหิมาลัยขณะกำลังลดระดับ เตรียมร่อนลงจอด ผู้โดยสารจำนวน 99 คน และลูกเรือ 14 คน เสียชีวิตทั้งหมด ภายหลังอุบัติเหตุ การบินไทยได้เปลี่ยนรหัสของเที่ยวบิน กรุงเทพ-กาฐมาณฑุ เป็น TG319/320 ใช้เครื่องโบอิง 777-200- 28 กันยายน ค.ศ. 1992: ปากีสถานแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 268 ประสบอุบัติเหตุชนภูเขา เสียชีวิตทั้งหมด- 17 มกราคม ค.ศ. 1995: รอยัลเนปาลแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 133 มุ่งหน้าสู่ Rumjatar เกิดอุบัติเหตุออกทางวิ่ง ผู้โดยสารและลูกเรือ 1 คน ได้รับบาดเจ็บ- 7 กรกฎาคม ค.ศ. 1999: สายการบินลุฟต์ฮันซาคาร์โก ประสบอุบัติเหตุชนภูเขาที่ความสูง 7,550 ฟุต  ลูกเรือ 5 คน เสียชีวิตทั้งหมด- 5 กันยายน ค.ศ. 1999: นีคอนแอร์ เที่ยวบินที่ 128 จาก Pokhara ประสบอุบัติเหตุชนภูเขาขณะกำลังลดระดับ และตกลงไปในป่าทางตะวันตกของกาฐมาณฑุ ผู้โดยสารจำนวน 10 คน และลูกเรือ 5 คน เสียชีวิตทั้งหมด- 26 ธันวาคม ค.ศ. 1999: อินเดียนแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 814 ถูกโจรกรรมขณะบิน ทำให้ทางท่าอากาศยานต้องหมั่นตรวจสอบความปลอดภัยมากขึ้น- 24 ธันวาคม ค.ศ. 2008: เครื่องบินเนปาลแอร์ไลน์ ไถลออกนอกทางวิ่งขณะเตรียมยกระดับ- 24 สิงหาคม ค.ศ. 2010: Agni Air เที่ยวบินที่ 101 ประสบอุบัติเหตุชนภูเขาขณะที่ฝนตกหนักมาก ผู้โดยสารจำนวน 11 คน และลูกเรือ 3 คน เสียชีวิตทั้งหมด ส่วนเครื่องบิน ตกลงไปในหมู่บ้านทางตอนใต้ ห่างจากกาฐมาณฑุ abbr=on- 15 ธันวาคม ค.ศ. 2010: Tara Air สูญเสียการติดต่อขณะอยู่ห่างจากกาฐมาณฑุ abbr=on และได้ประสบอุบัติเหตุชนภูเขา ผู้โดยสารจำนวน 19 คน และลูกเรือ 3 คน เสียชีวิตทั้งหมด- 25 กันยายน ค.ศ. 2011: บุดด้าแอร์ เที่ยวบินที่ 103 ประสบอุบัติเหตุ เนื่องจากสูญเสียวิสัยทัศน์ในการมองเห็น ผู้โดยสารจำนวน 16 คน และลูกเรือ 3 คน เสียชีวิตทั้งหมด- 28 กันยายน ค.ศ. 2012: สีดาแอร์ เที่ยวบินที่ 601 ประสบอุบัติเหตุหลังจากยกระดับ ผู้โดยสารจำนวน 16 คน และลูกเรือ 3 คน เสียชีวิตทั้งหมด- 21 มีนาคม ค.ศ. 2014: มาเลเซียแอร์ไลน์ วิ่งชนฝูงเป็ด มีเป็ดตาย 10 ตัว แต่ไม่มีผู้โดยสารได้รับบาดเจ็บแต่อย่างใด- 4 มีนาคม ค.ศ. 2015: เตอร์กิชแอร์ไลน์ ไถลออกนอกทางวิ่งขณะลงจอด เนื่องจากวิสัยทัศน์ที่ไม่ค่อยดี ทำให้ไถลลงพื้นหญ้า ทางท่าอากาศยานจึงจำเป็นต้องปิดให้บริการเที่ยวบินระหว่างประเทศชั่วคราว ไม่มีผู้โดยสารได้รับบาดเจ็บ- 4 มีนาคม ค.ศ. 2015: เตอร์กิชแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ TK726 เครื่องบินไถลออกนอกรันเวย์ ไม่มีผู้ได้รับบาดเจ็บ แต่ตัวเครื่องบินได้รับความเสียหาย - 25 เมษายน ค.ศ. 2015: เนื่องจากเกิดแผ่นดินไหวในประเทศเนปาล ทำให้ท่าอากาศยานปิดทำการชั่วคราว

**ดูเพิ่ม**
 รายชื่อท่าอากาศยานในประเทศเนปาล

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ท่าอากาศยานนานาชาติตริภูวัน, official site-  date = 2 January 2000- ท่าอากาศยานนานาชาติตรีภูวัน (VNKT)- KTM / VNKT
ต
หมวดหมู่:กาฐมาณฑุ