อดุล จันทรศักดิ์

อดุล จันทรศักดิ์ (เกิด 25 ธันวาคม พ.ศ. 2489) ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ (กวีนิพนธ์ บทความ) พ.ศ. 2551 อดีตข้าราชการตุลาการ เคยดำรงตำแหน่งอธิบดีศาลปกครองอุดรธานี เจ้าของนามปากกา "อัคนี หฤทัย" และ "ธารี"

**ประวัติ**
อดุล จันทรศักดิ์ นักเขียนและกวีผู้ใช้นามปากกาว่า "ธารี" และ "อัคนี หฤทัย" ฯลฯ เกิดที่อำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2489 แต่เติบโตที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เนื่องจากบิดารับราชการที่โรงงานสุรา สังกัดกรมอุตสาหกรรม (ปัจจุบันย้ายมาสังกัดกรมสรรพสามิต) ได้ย้ายมาที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เมื่อ พ.ศ. 2502 ขณะนั้น นายอดุล จันทรศักดิ์มีอายุได้ 13 ปี โดยครอบครัวได้ตั้งรกรากอยู่ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยาจนถึงปัจจุบัน นายอดุล จันทรศักดิ์ มีพี่สาว 1 คน ส่วนตนเองเป็นลูกคนที่ 2 เริ่มเรียนชั้นประถมศึกษาที่โรงเรียนปราจิณราษฎรอำรุง จังหวัดปราจีนบุรี ได้ข้ามชั้น 1 ปี และเมื่อ พ.ศ. 2500 เรียนอยู่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 (เท่าก้บมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในปัจจุบัน) ได้ย้ายเข้ามาเรียนต่อที่โรงเรียนเทพศิรินทร์ กรุงเทพมหานคร และเรียนต่อจนสำเร็จการศึกษานิติศาสตรบัณฑิต คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และจบรัฐศาสตรมหาบัณฑิต คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เริ่มรับราชการที่สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (สำนักงาน ก.พ.) จนดำรงตำแหน่งสูงสุดเป็นผู้อำนวยการสำนักเสริมสร้างวินัยและรักษาระบบคุณธรรม แล้วโอนไปรับราชการเป็นข้าราชการตุลาการ ที่ศาลปกครอง ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเป็นรองอธิบดีศาลปกครองพิษณุโลก
นายอดุล จันทรศักดิ์ เริ่มแต่งร้อยกรองตั้งแต่ยังเป็นนักเรียนมัธยม เมื่อเป็นนิสิต ได้เป็นตัวแทนของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเข้าแข่งขันกลอนสดระหว่างสถาบัน เคยได้รับรางวัลเกียรตินิยมวรรณศิลป์ มีผลงานกลอนรวมเล่มกับนักกลอนร่วมสมัยหลายเล่ม นายอดุล จันทรศักดิ์ ยังคงสร้างสรรค์ผลงานกวีนิพนธ์ อย่างต่อเนื่องจนปัจจุบัน โดยเขียนบทกวีประจำในหนังสือพิมพ์หลายฉบับ บทกวีเหล่านี้เป็นผลงานที่มีคุณค่า ภายหลังได้นำมารวมเล่ม ได้รับรางวัลระดับชาติหลายรางวัลและยังเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดผลงานคีตศิลป์ต่อเนื่องไปอีกด้วย กวีนิพนธ์ของนายอดุล จันทรศักดิ์ เป็นการสื่อสารแก่สังคมให้ผู้อ่านได้ร่วมรับรู้ ร่วมรู้สึก ร่วมคิด ทั้งคิดย้อนคิดแย้ง ทำให้เกิดพลังทางปัญญาและได้รับความสะเทือนอารมณ์อย่างลุ่มลึกไปพร้อมกัน นายอดุล จันทรศักดิ์ ได้สร้างสรรค์ผลงานมาอย่างต่อเนื่องเป็นเวลากว่า 40 ปี และยังคงทำงานเขียนต่อไปด้วยใจรักอย่างแท้จริง
เมื่อปลาย พ.ศ. 2510 นายอดุล จันทรศักดิ์ ได้สร้างผลงานกลอนชื่อ บทเพลงเหนือสุสาน ซึ่งใช้นามปากกา "ธารี" จนได้รับรางวัลเกียรตินิยมวรรณศิลป์ของชมรมวรรณศิลป์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย บทกวีนี้มีเนื้อหาต่อต้านการที่รัฐบาลไทยส่งทหารไปช่วยสหรัฐอเมริกาทำสงครามเวียดนาม
หนังสือ "ณ กาลเวลา" รวมผลงานกวีของ นายอดุล จันทรศักดิ์
ส่วนผลงานกลอนของนายอดุล จันทรศักดิ์ ได้ตีพิมพ์รวมเล่มกับนักกลอนร่วมสมัยหลายเล่มอย่าง "ไฟอารมณ์" ซึ่งรวมกลอนกับเพื่อนนักกลอนจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เรื่อง "นิล" รวมกลอนกับเพื่อนคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เรื่อง "ลอยชาย" และ "ใบไม้แห่งนาคร" รวมกลอนกับเพื่อนต่างคณะและต่างมหาวิทยาลัย แต่ไม่เพียงเท่านี้ นายอดุล จันทรศักดิ์ ยังเป็นสมาชิกประจำในการเล่นสักวากลอนสดของสโมสรสยามวรรณศิลป์ ซึ่งเป็นองค์กรเอกชนที่ได้รับรางวัลพระราชทานจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในฐานะองค์กรส่งเสริมวัฒนธรรมไทยดีเด่น
เมื่อ พ.ศ. 2532 นายอดุล จันทรศักดิ์ ได้รับเชิญจากนายสุภาพ คลี่ขจาย อดีตประธานชมรมวรรณศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ให้เขียนกลอนประจำหน้า 3 หนังสือพิมพ์แนวหน้าวันอาทิตย์ โดยใช้นาม ปากกา "อัคนี หฤทัย" ซึ่งเป็นการเขียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเหตุการณ์บ้านเมืองอย่างคมคาย โดยต่อมาได้รวมเล่มและใช้ชื่อว่า "ดอกไม้ไฟ" จึงได้รับรางวัลหนังสือดีเด่นประเภทกวีนิพนธ์จากคณะกรรมการพัฒนาหนังสือแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2535 ได้รับพระราชทานรางวัลจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี อนึ่งบทกวีชื่อ "จุมพิตและเพลงลา" และ "ตำนานถนนราชดำเนิน" ได้รับยกย่องเป็นบทกวีดีเด่นของสมาคมภาษาและหนังสือแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ ในปี พ.ศ. 2534 และปี พ.ศ. 2535 ตามลำดับ
ต่อมาจากนั้น นายอดุล จันทรศักดิ์ ยังได้รับเชิญจากนายขรรค์ชัย บุนปาน ให้เขียนกลอนประจำในหนังสือพิมพ์ข่าวสดฉบับวันอาทิตย์ โดยใช้ชื่อคอลัมน์ว่า "ณ กาลเวลา" และใช้นามปากกา "อัคนี หฤทัย" ตลอดระยะเวลา 5 ปี ซึ่งในคอลัมน์ดังกล่าวเขาได้แสดงทัศนวิพากษ์บุคคลและสังคมด้วยคารมคมคาย ด้วยความคิดอิสระและลีลาวรรณศิลป์ที่งดงาม จนคณะกรรมการกองทุนหม่อมราชวงศ์อายุมงคล โสณกุล จึงมีมติเป็นเอกฉันท์ให้ "อัคนี หฤทัย" ได้รับรางวัลนักเขียนคอลัมน์ดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2548
ส่วนความหมายต่าง ๆ หรือที่มาของนาม ปากกานั้น นายอดุล จันทรศักดิ์ บันทึกไว้ว่า "...ชีวิตของอดุล จันทรศักดิ์ เป็นขั้นที่ราบเรียบและมั่นคงของนักกฎหมาย ทอดสูงขึ้นไปอย่างภาค ภูมิใจในแต่ละช่วงชีวิต ตั้งแต่เริ่มต้นถึงขั้นปลาย โดยอีกนัยหนึ่งถ้ามองถึงบุคคลท่านนี้จะมีถึงสามบทบาท อาจสรุปได้ว่าชื่อของ อดุล จันทรศักดิ์ เป็นหน้าที่ อัคนี หฤทัย เป็น ปัญญา และธารี เป็นอารมณ์ ซึ่งเกื้อหนุนซึ่งกันและกันในการดำเนินชีวิตไปได้ด้วยคุณค่าจะขาดอย่างใดอย่างหนึ่งก็ไม่ครบถ้วน สมบูรณ์ โดย อดุล จันทรศักดิ์ รู้ว่าตัวเองต้อง ทำอะไร อัคนี หฤทัย รู้ว่าตัวเองควรทำอะไร ส่วนธารี นั้นรู้ว่าตัวเองอยากทำอะไร และเมื่อครบทั้งสามประการ อดุล จันทรศักดิ์ อัคนี หฤทัย และธารี จึงสามารถล่องแพไม้ ไผ่กลางกระแสธารของกาลเวลามายาวนาน กว่า 40 ปี อย่างที่เห็นจนถึงปัจจุบัน..."
สำหรับจุดเด่นในงานกวีนิพนธ์ของนายอดุล จันทรศักดิ์ อยู่ที่การแสดงทัศนะวิพากษ์วิจารณ์ และปฏิกิริยาทางอารมณ์ต่อปรากฏการณ์ทางสังคมและการเมืองอย่างเฉียบแหลม คมคายด้วยลีลากลอนเฉพาะตัว ทั้งละเมียดละไมและแฝงนัยอย่างมีอารมณ์ขัน และกล่าวได้ว่า นายอดุล จันทรศักดิ์ นั้นจะสร้างสรรค์กวีนิพนธ์เพื่อสื่อสารแก่สังคมให้ผู้อ่านได้ร่วมรับรู้ ร่วมรู้สึก ร่วมคิด ทั้งคิดย้อนคิดแย้ง ทำให้เกิดพลังทางปัญญาและได้รับความสะเทือนอารมณ์อย่างลุ่มลึกไปพร้อมกัน กว่า 40 ปี ของการสร้างสรรค์กวีนิพนธ์อย่างต่อเนื่อง ซึ่งมีจุดยืนและอุดมการณ์อันแน่วแน่ในการรักษาความจริง ความถูกต้องและความเที่ยงธรรม พร้อมกับยืนหยัดในการปกป้องเสรีภาพทางความคิดและการกระทำ กวีนิพนธ์ของท่านนั้นจะมีความโดดเด่นในด้านพัฒนาการทางความคิด ทางอารมณ์และเปี่ยมด้วยพลังทางวรรณศิลป์ จนได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ พ.ศ. 2551

**การศึกษา**
 โรงเรียนปราจิณราษฎรอำรุง- โรงเรียนเทพศิรินทร์- รัฐศาสตรบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รุ่นที่ 17- รัฐศาสตรมหาบัณฑิต (บริหารรัฐกิจ) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

**ตำแหน่งราชการสำคัญ**
 พ.ศ. 2536 - ผู้อำนวยการส่วนมาตรฐานวินัย สำนักงาน ก.พ.- พ.ศ. 2539 - ผู้เชี่ยวชาญพิเศษด้านมาตรฐานวินัย สำนักงาน ก.พ.- พ.ศ. 2540 - ผู้อำนวยการสำนักเสริมสร้างวินัย และรักษาระบบคุณธรรม สำนักงาน ก.พ.- 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2544 - ตุลาการศาลปกครองกลาง- 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2544 - ตุลาการหัวหน้าคณะศาลปกครองกลาง- 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2555 - รองอธิบดีศาลปกครองพิษณุโลก- 21 เมษายน พ.ศ. 2559 - อธิบดีศาลปกครองอุดรธานี

**หน้าที่ความรับผิดชอบ**

**ผลงานในหน้าที่ราชการที่สำคัญในอดีต**
 พ.ศ. 2540 - อนุกรรมการการอุทธรณ์และร้องทุกข์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย- พ.ศ. 2541 - กรรมการสอบสวนคดีทุจริตในการจัดซื้อเครื่องคอมพิวเตอร์ กระทรวงศึกษาธิการ- พ.ศ. 2542 - กรรมการและเลขานุการคณะกรรมการสอบสวนกรณีทุจริตในการจัดซื้อยา เวชภัณฑ์ และวัสดุการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข

**กิจกรรมในอดีต**
 พ.ศ. 2509 - สารณียากรคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย- พ.ศ. 2510 - ประธานชมรมวรรณศิลป์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย- พ.ศ. 2510 - สารณียากรสโมสรนิสิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

**กิจกรรมทางสังคม**
 พ.ศ. 2543 - 2546 - ผู้แทนสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย ร่วมเป็นกรรมการตัดสินรางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์แห่งอาเซียน (S.E.A. WRITE AWARD) ประเภทกวีนิพนธ์- พ.ศ. 2546 - 2548 - กรรมการตัดสินการประกวดนวนิยายรางวัล Seven Books Award- พ.ศ. 2547 - 2548 - กรรมการคัดเลือกศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์- พ.ศ. 2548 - กรรมการตัดสินการประกวดบทกลอนในโอกาสเปิดสนามบินสุวรรณภูมิ- พ.ศ. 2549 - กรรมการตัดสินการประกวดยุตศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ของคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ

**รางวัลทางสังคม**
 พ.ศ. 2534 - ได้รับรางวัลบทกวีดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2534 จากสมาคมภาษาและหนังสือแห่งประเทศไทย- พ.ศ. 2535 - ได้รับรางวัลบทกวีดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2535 จากสมาคมภาษาและหนังสือแห่งประเทศไทย- พ.ศ. 2535 - ได้รับรางวัลหนังสือกวีนิพนธ์ดีเด่นจากคณะกรรมการพัฒนาหนังสือแห่งชาติ จากหนังสือชื่อ "ดอกไม้ไฟ"- พ.ศ. 2539 - ได้รับรางวัลศิษย์เก่านิติศาสตร์ดีเด่น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย- พ.ศ. 2548 - ได้รับรางวัลบทกวีดีเด่นประจำปี พ.ศ. 2548 จากสมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย- พ.ศ. 2548 - ได้รับรางวัลนักเขียนคอลัมน์ดีเด่นประจำปี 2548 จากกองทุนหม่อมราชวงศ์อายุมงคล โสณกุล- พ.ศ. 2551 - ได้รับการเชิดชูเกียรติยกย่องเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ (กวีนิพนธ์ บทความ) ประจำปี พ.ศ. 2551 จากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม

**คุณค่าผลงานวรรณกรรม**
จุดเด่นในงานกวีนิพนธ์ของนายอดุล จันทรศักดิ์ อยู่ที่การแสดงทัศนะวิพากษ์ วิจารณ์และปฏิกิริยา ทางอารมณ์ต่อปรากฏการณ์ทางสังคมและการเมืองอย่างเฉียบแหลม คมคาย ด้วยลีลากลอนเฉพาะตัว ทั้งละเมียดละไมและแฝงนัยอย่างมีอารมณ์ขัน กล่าวได้ว่า นายอดุล จันทรศักดิ์ สร้างสรรค์กวีนิพนธ์เพื่อสื่อสารแก่สังคมให้ผู้อ่านได้ร่วมรับรู้ ร่วมรู้สึก ร่วมคิด ทั้งคิดย้อนคิดแย้ง ทำให้เกิดพลังทางปัญญาและได้รับความสะเทือนอารมณ์อย่างลุ่มลึกไปพร้อมกันกว่า 40 ปีของการสร้างสรรค์กวีนิพนธ์อย่างต่อเนื่อง นายอดุล จันทรศักดิ์ มีจุดยืนและอุดมการณ์ อันแน่วแน่ในการรักษาความจริง ความถูกต้องและความเที่ยงธรรม พร้อมกับยืนหยัดในการปกป้องเสรีภาพทางความคิดและการกระทำ กวีนิพนธ์ของอดุล จันทรศักดิ์ มีความโดดเด่นในด้านพัฒนาการทางความคิด ทางอารมณ์และเปี่ยมด้วยพลังทางวรรณศิลป์ นายอดุล จันทรศักดิ์ จึงได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ พ.ศ. 2551

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**

**อ้างอิง**
  จดหมายข่าวเทพศิรินทร์ date=2016-03-10  พฤษภาคม 2552, หน้า 3. สืบค้นเมื่อวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2557-  ประวัติวิทยากร การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย date=2016-03-07  สืบค้นเมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2557-  อดุล จันทรศักดิ์ศิลปินแห่งชาติ นักปราชญ์แห่งกวีนิพนธ์ date=2016-03-04  สืบค้นเมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2557-  ประกาศผลคัดเลือกศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. 2551 date=2011-01-27  สืบค้นเมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2557
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเมืองปราจีนบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
หมวดหมู่:นักเขียนชาวไทย
หมวดหมู่:ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนปราจิณราษฎรอำรุง
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนเทพศิรินทร์
หมวดหมู่:นิสิตเก่าคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:ข้าราชการพลเรือนชาวไทย