เหรียญพิทักษ์เสรีชน

เหรียญพิทักษ์เสรีชน ใช้อักษรย่อว่า ส.ช. เป็นเหรียญราชอิสริยาภรณ์ ประเภทเหรียญบำเหน็จกล้าหาญ สร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร การพระราชทานกรรมสิทธิ์ และการเรียกคืน เช่นเดียวกับเหรียญกล้าหาญ ผู้ได้รับจะประกาศนามในราชกิจจานุเบกษา

**ลักษณะ**

**ตัวเหรียญ**
เหรียญนี้ทำด้วยทองแดงรมดำรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส กว้างด้านละ 23 มิลลิเมตร ย่อกลางทั้งสี่ด้าน มุมบนห้อยกับแพรแถบ ด้านหน้าเหรียญมีรูปดังนี้ 
# ตรงกลางมีจักร หมายถึง ทหารบก 
# ตรงกลางหลังจักรมีรูปสมอเรือ หมายถึง ทหารเรือ 
# ซ้ายและขวามีปีกนก หมายถึง ทหารอากาศ 
# พับอยู่บนแสงดาบเขนและโล่ห์ซึ่ง หมายถึง ตำรวจ 
# ตอนบนเป็นรูปครุฑพ่าห์ 
ด้านหลังมีอักษรจารึกว่า อสาธุ สาธุนา ชิเน แพรแถบกว้าง 34 มิลลิเมตร ลายริ้วจากบนลงล่างเป็นสีแดงขาวสลับกัน ขอบทั้งสองข้างมีริ้วแดง รวม 17 ริ้ว ข้างบนมีเข็มโลหะจารึกอักษรว่า พิทักษ์เสรีชน

**ลำดับชั้น**
ชั้นที่ 1 มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูป"ช่อชัยพฤกษ์"ช่อเดียวติดกลางแพรแถบ ถ้าผู้ได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1 ปฏิบัติการถึงขั้นที่จะได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1 อีก ก็จะได้รับพระราชทานเครื่องหมายเป็นรูปช่อ"ชัยพฤกษ์"ช่อเดียวติดเพิ่มกลางแพรแถบในทางดิ่งกับช่อชัยพฤกษ์เดิมทุกครั้ง
ไฟล์:King Rama X official (crop) (cropped).png|thumb|236x236px|ร.10 ฉลองพระองค์เต็มยศทหารบก ซึ่งมีเหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1 ประดับช่อชัยพฤกษ์ ทั้ง 2 ช่อ
ชั้นที่ 2 มี 2 ประเภท คือ- ประเภทที่ 1 มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปขีดประกอบด้วย"เปลวระเบิด"ติดกลางแพรแถบ- ประเภทที่ 2 ไม่มีเครื่องหมายติดแพรแถบ

**การขอพระราชทาน**
 ชั้นที่ 1 จะพระราชทานแก่บุคคลผู้ซึ่งได้ปฏิบัติการสู้รบด้วยความกล้าหาญ หรือได้รับบาดเจ็บสาหัส หรือเสียชีวิตในการสู้รบ และการสู้รบนั้นได้ก่อให้เกิดผลดีอย่างยิ่งแก่ประเทศ- ชั้นที่ 2 มีหลักเกณฑ์การขอพระราชทาน ดังนี้
** ประเภทที่ 1 จะพระราชทานแก่บุคคลผู้ซึ่งได้ปฏิบัติการสู้รบจนได้รับคำชมเชยจากทางราชการ หรือปฏิบัติการเสี่ยงอันตรายจนได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต แต่ยังไม่ถึงขั้นที่จะได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1
** ประเภทที่ 2 จะพระราชทานแก่บุคคลซึ่งปฏิบัติการสู้รบเป็นผลดีแก่ประเทศ

**ผู้ที่ได้รับพระราชทาน**
เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1 
# พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
# พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
# สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
# สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
# สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
# สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี
# สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
# จอมพล ถนอม กิตติขจร
# จอมพล ประภาส จารุเสถียร
# พล.อ. เปรม ติณสูลานนท์
# พล.อ. เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์
# พล.อ. กฤษณ์ สีวะรา
# พล.อ. ชวลิต ยงใจยุทธ
# พล.อ. ชัชชม กันหลง
# พล.อ. ชาติชาย ชุณหะวัณ
# พล.อ. ธีรชัย นาควานิช
# พล.อ. ประวิตร วงษ์สุวรรณ
# พล.อ. บุญชัย บำรุงพงศ์
# พล.อ. ประจวบ สุนทรางกูร
# พล.อ. ปราโมชช์ ถาวรฉันท์
# พล.อ. พิจิตร กุลละวณิชย์
# พล.อ. มานะ รัตนโกเศศ
# พล.อ. ยุทธศักดิ์ ศศิประภา
# พล.อ. สายหยุด เกิดผล
# พล.อ. สำราญ แพทยกุล
# พล.อ. สุจินดา คราประยูร
# พล.อ. สุนทร คงสมพงษ์
# พล.อ. สุรยุทธ จุลานนท์
# พล.อ. เสริม ณ นคร
# พล.อ. เล็ก แนวมาลี
# พล.อ. อาทิตย์ กำลังเอก
# พล.อ. เทียนชัย สิริสัมพันธ์
# พล.อ. อิสระพงษ์ หนุนภักดี
# พล.อ. หาญ ลีนานนท์
# พล.ร.อ. สงัด ชลออยู่
# พล.ร.อ. ประพัฒน์ กฤษณจันทร์
# พล.อ.อ. สิทธิ เศวตศิลา
# พล.อ.อ. ทวี จุลละทรัพย์
# พล.อ.อ. ประพันธ์ ธูปะเตมีย์
# พล.อ.อ. เกษตร โรจนิล
# พล.อ.อ. พะเพียง กานตรัตน์
# พล.อ.อ. กมล เดชะตุงคะ
# พล.ต.อ. เสรีพิศุทธ์ เตมียเวช
# พล.ต.อ. เภา สารสิน
# พล.ต.อ. ประชา พรหมนอก
# พล.ต.อ. ประมาณ อดิเรกสาร
# ศ. สัญญา ธรรมศักดิ์
# กมล วรรณประภา
# จรูญพันธ์ อิศรากูร ณ อยุธยา
# ชูสง่า ฤทธิประศาสน์
# บุญเท่ง ทองสวัสดิ์
# พิศาล มูลศาสตรสาทร
# พ่วง สุวรรณรัฐ
เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 1
# พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา
# พล.อ. พัลลภ ปิ่นมณี
# พล.อ. ฤทธี อินทราวุธ
# พล.อ. วิทวัส รชตะนนทน์
# พล.อ. เทพพงศ์ ทิพยจันทร์
# พล.อ. อุดมเดช สีตบุตร
# พล.อ. วิวรรธน์ ปฐมภาคย์
# พล.อ.อ. จอม รุ่งสว่าง
# พล.ต.อ. อดุลย์ แสงสิงแก้ว
# พ.อ. ณรงค์ กิตติขจร
# พ.ต.ต. สงกรานต์ อุดมสิทธิ์
# บุญช่วย ศรีสารคาม
# ประมวล รุจนเสรี
# วีระชัย แนวบุญเนียร
# ร.ศ.(พิเศษ) อดิศร เพียงเกษ
# บุญทรง เตริยาภิรมย์
เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 2
# จอมพล เกรียงไกร อัตตะนันทน์
# พล.อ. ทรงกิตติ จักกาบาตร์
# พล.อ. บุญสร้าง เนียมประดิษฐ์
# พล.อ. สนธิ บุญยรัตกลิน
# พล.อ. อนุพงษ์ เผ่าจินดา
# พล.อ. เลิศรัตน์ รัตนวานิช
# พล.ร.อ. กำธร พุ่มหิรัญ
# พล.อ.อ. กำธน สินธวานนท์
# พล.อ.อ. อิทธพร ศุภวงศ์
# พล.ต.อ. ปทีป ตันประเสริฐ
# พล.ต.อ. ประเสริฐ รุจิรวงศ์
# พล.ต.อ. พงศพัศ พงษ์เจริญ
# พล.ต.อ. สมเพียร เอกสมญา
# พล.ต.อ. เพรียวพันธ์ ดามาพงศ์
# พล.ต.อ. วัชรพล ประสารราชกิจ
# พล.ต.อ. วสิษฐ เดชกุญชร
# พล.ต.อ. อัศวิน ขวัญเมือง
# พล.ท. สรรเสริญ แก้วกำเนิด
# พล.ต. ขัตติยะ สวัสดิผล
# พล.ต. สนั่น ขจรประศาสน์
# พล.ต. ม.จ.จุลเจิม ยุคล
# พล.อ.ต. เจ้าวัฒนัน ณ ลำพูน
# พ.อ.(พิเศษ) ประจักษ์ สว่างจิต
# พ.อ.(พิเศษ) การุณ เก่งระดมยิง
# น.ต. ประสงค์ สุนศิริ
# น.ต. สุธรรม ระหงษ์
# ร.ท. ม.จ.ภูริพันธ์ ยุคล
# ศ. พงษ์ศักดิ์ อังกสิทธิ์
# ศ. วิจิตร ศรีสอร้าน
# ศ.(พิเศษ) ม.ร.ว.เทพฤทธิ์ เทวกุล
# ศ.(เกียรติคุณ) เกริกเกียรติ พิพัฒนเสรีธรรม
# ปลอดประสพ สุรัสวดี
# ม.จ.ทองคำเปลว ทองใหญ่
# จำนงค์ โพธิสาโร
# จุลนภ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
# ชลอ ธรรมศิริ
# ถาวร เสนเนียม
# บัญญัติ บรรทัดฐาน
# ปานเทพ กล้าณรงค์ราญ
# ศักดา โมกขมรรคกุล
# ศักดิ์สยาม ชิดชอบ
# สวัสดิ์ วัฒนายากร
# สุเมธ ตันติเวชกุล
# อรรถ วิสูตรโยธาภิบาล
# อาณัติ บุนนาค
# เสรี หวังในธรรม
# แก้วขวัญ วัชโรทัย

**ดูเพิ่ม**
 รายชื่อเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เหรียญพิทักษ์เสรีชน Freeman Safeguarding Medal, ที่ thaiscouts.com
หมวดหมู่:เหรียญราชอิสริยาภรณ์ไทย
หมวดหมู่:เครื่องอิสริยาภรณ์สำหรับทหาร