มหาศีล

มหาศีล แปลว่า  ศีลอย่างใหญ่ หมายถึงศีลที่มีระดับสูงสุด ที่ควรประพฤติงดเว้น และเพื่อเป็นการขัดเกลาจริยวัตรให้มีความละเอียดปลอดจากอกุศลอย่างยิ่ง เพื่อยังประโยชน์แก่การดำรงสมณเพศ โดยทรงเตือนมิให้ภิกษุทั้งหลาย เว้นจากดำรงชีวิตด้วยมิจฉาชีพ คือถ้อยคำที่พระไม่ควรพูด จึงจัดเป็นติรัจฉานกถา คือถ้อยคำที่ขวาง หรือขัดกับสมณสารูป และวิชาที่ขวาง หรือขัดกับความเป็นพระ  
มหาศีล นี้ คือศีลที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงในพรหมชาลสูตร (เถรวาท) โดยมีที่มา จากการที่ทรงเตือนมิให้โกรธเมื่อมีผู้ติเตียนพระรัตนตรัย มิให้ยินดีหรือเหลิงเมื่อมีผู้สรรเสริญ แล้วตรัสว่า คนอาจกล่าวชมเชยพระองค์ด้วยศีล 3 ชั้น คือศีลอย่างเล็กน้อย (จุลศีล) ศีลอย่างกลาง (มัชฌิมศีล) และศีลอย่างใหญ่ (มหาศีล) โดยทรงชี้ว่า พระองค์ปฏิบัติศีลเหล่านี้จนเป็นที่สรรเสริญของชาวโลก และศีลเหล่านี้จะเป็นแนวทางการปฏิบัติของพระภิกษุสงฆ์ได้ปฏิบัติตอ่ไป  
มหาศีล ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงในพรหมชาลสูตร (เถรวาท)  มีรายละเอียดดังที่ปรากฏในพรหมชาลสูตร (เถรวาท) ของพระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค  มีดังต่อไปนี้ 
# 
# พระสมณโคดม     เว้นขาดจากการเลี้ยงชีพโดยทางผิดด้วยติรัจฉานวิชา   อย่างที่สมณพราหมณ์ผู้เจริญบางจำพวกฉันโภชนะที่เขาให้ด้วยศรัทธาแล้ว    ยังเลี้ยงชีพโดยทางผิดด้วยติรัจฉานวิชาเห็นปานนี้คือ   ทายอวัยวะ  ทายนิมิต  ทายอุปบาต    ทำนายฝัน    ทำนายลักษณะทำนายหนูกัดผ้า     ทำพิธีบูชาไฟ     ทำพิธีเบิกแว่นเวียนเทียน    ทำพิธีซัดแกลบบูชาไฟ  ทำพิธีซัดรำบูชาไฟ  ทำพิธีซัดข้าวสารบูชาไฟ   ทำพิธีเติมเนยบูชาไฟ    ทำพิธีเติมน้ำมันบูชาไฟ    ทำพิธีเสกเป่าบูชาไฟ    ทำพลีกรรมด้วยโลหิต  เป็นหมอดูอวัยวะ  ดูลักษณะพื้นที่  ดูลักษณะที่ไร่นาเป็นหมอปลุกเสก  เป็นหมอผี  เป็นหมอลงเลขยันต์คุ้มกันบ้านเรือน  เป็นหมองู   เป็นหมอยาพิษ   เป็นหมอแมลงป่อง   เป็นหมอรักษาแผลหนูกัดเป็นหมอทายเสียงนก  เป็นหมอทายเสียงกา  เป็นหมอทายอายุ   เป็นหมอเสกกันลูกศร  เป็นหมอดูรอยเท้าสัตว์
# 
# พระสมณโคดม     เว้นขาดจากการเลี้ยงชีพโดยทางผิดด้วยติรัจฉานวิชา  อย่างที่สมณพราหมณ์ผู้เจริญบางจำพวกฉัน โภชนะที่เขาให้ด้วยศรัทธาแล้ว    ยังเลี้ยงชีพโดยทางผิดด้วยติรัจฉานวิชาเห็นปานนี้คือ   ทายลักษณะแก้วมณี   ทายลักษณะไม้พลอง   ทายลักษณะผ้า   ทายลักษณะศาสตรา  ทายลักษณะดาบ  ทายลักษณะศร  ทายลักษณะธนู  ทายลักษณะอาวุธ   ทายลักษณะสตรี   ทายลักษณะบุรุษ   ทายลักษณะกุมารทายลักษณะกุมารี  ทายลักษณะทาส   ทายลักษณะทาสี   ทายลักษณะช้างทายลักษณะม้า  ทายลักษณะกระบือ ทายลักษณะโคอุสภะ ทายลักษณะโคทายลักษณะแพะ    ทายลักษณะแกะ     ทายลักษณะไก่    ทายลักษณะนกกระทา     ทายลักษณะเหี้ย    ทายลักษณะช่อฟ้า    ทายลักษณะเต่า    ทายลักษณะมฤค
# 
# พระสมณโคดม  เว้นขาดจากการเลี้ยงชีพโดยทางผิดด้วยติรัจฉานวิชา  อย่างที่สมณพราหมณ์ผู้เจริญบางจำพวกฉันโภชนะที่เขาให้ด้วยศรัทธาแล้ว   ยังเลี้ยงชีพโดยทางผิดด้วยติรัจฉานวิชาเห็นปานนี้   คือดูฤกษ์ยาตราทัพว่า    พระราชาจักยกออก   พระราชาจักไม่ยกออก    พระราชาภายในจักเข้าประชิด  พระราชาภายนอกจักถอย   พระราชาภายนอกจักเข้าประชิด   พระราชาภายในจักถอย   พระราชาภายในจักมีชัย    พระราชาภายนอกจักปราชัย    พระราชาภายนอกจักมีชัย   พระราชาภายในจักปราชัย      พระราชาพระองค์นี้จักมีชัย      พระราชาพระองค์นี้จักปราชัยเพราะเหตุนี้  หรือเหตุนี้
# 
# พระสมณโคดม      เว้นขาดจากการเลี้ยงชีพโดยทางผิดด้วยติรัจฉานวิชา   อย่างที่สมณพราหมณ์ผู้เจริญบางจำพวกฉัน โภชนะที่เขาให้ด้วยศรัทธาแล้ว    ยังเลี้ยงชีพโดยทางผิดด้วยติรัจฉานวิชาเห็นปานนี้คือ  พยากรณ์ว่า    จักมีจันทรคราส   จักมีสุริยคราส   จักมีนักษัตรคราสดวงจันทร์ดวงอาทิตย์จักเดินถูกทาง    ดวงจันทร์ดวงอาทิตย์จักเดินผิดทางดาวนักษัตรจักเดินถูกทาง     ดาวนักษัตรจักเดินผิดทาง    จักมีอุกกาบาดจักมีดาวหาง  จักมีแผ่นดินไหว   จักมีฟ้าร้อง   ดวงจันทร์ดวงอาทิตย์และดาวนักษัตรจักขึ้น  ดวงจันทร์ดวงอาทิตย์และดาวนักษัตรจักตก  ดวงจันทร์ดวงอาทิตย์และดาวนักษัตรจักมัวหมอง       ดวงจันทร์ดวงอาทิตย์และดาวนักษัตรจักกระจ่าง   จันทรคราสจักมีผลอย่างนี้    สุริยคราสจักมีผลอย่างนี้นักษัตรคราสจักมีผลอย่างนี้         ดวงจันทร์ดวงอาทิตย์เดินถูกทางจักมีผลอย่างนี้     ดวงจันทร์ดวงอาทิตย์เดินผิดทางจักมีผลอย่างนี้      ดาวนักษัตรเดินถูกทางจักมีผลอย่างนี้   ดาวนักษัตรเดินผิดทางจักมีผลอย่างนี้   อุกกาบาตจักมีผลอย่างนี้     ดาวหางจักมีผลอย่างนี้     แผ่นดินไหวจักมีผลอย่างนี้ ฟ้าร้องจักมีผลอย่างนี้     ดวงจันทร์ดวงอาทิตย์และดาวนักษัตรขึ้นจักมีผลอย่างนี้      ดวงจันทร์ดวงอาทิตย์และดาวนักษัตรตกจักมีผลอย่างนี้     ดวงจันทร์ดวงอาทิตย์และดาวนักษัตรมัวหมองจักมีผลอย่างนี้         ดวงจันทร์ดวงอาทิตย์และดาวนักษัตรกระจ่างจักมีผลอย่างนี้.
# 
# พระสมณโคดม  เว้นขาดจากการเลี้ยงชีพโดยทางผิดด้วยติรัจฉานวิชา  อย่างที่สมณพราหมณ์ผู้เจริญบางจำพวกฉันโภชนะที่เขาให้ด้วยศรัทธาแล้ว   ยังเลี้ยงชีพโดยทางผิดด้วยติรัจฉานวิชาเห็นปานนี้   คือพยากรณ์ว่า   จักมีฝนดี   จักมีฝนแล้ง   จักมีภิกษาหาได้ง่าย   จักมีภิกษาหาได้ยาก    จักมีความเกษม    จักมีภัย    จักเกิดโรค    จักมีความสำราญหาโรคมิได้ หรือนับคะแนน  คำนวณ  นับประมวล   แต่งกาพย์  โลกายต-ศาสตร์.
# 
# พระสมณโคดม   เว้นขาดจากการเลี้ยงชีพโดยทางผิดด้วยติรัจฉานวิชา   อย่างที่สมณพราหมณ์ผู้เจริญบางจำพวกฉันโภชนะที่เขาให้ด้วยศรัทธาแล้ว        ยังเลี้ยงชีพโดยทางผิดด้วยติรัจฉานวิชาเห็นปานนี้คือ   ให้ฤกษ์อาวาหมงคล    ฤกษ์วิวาหมงคล   ดูฤกษ์เรียงหมอน  ดูฤกษ์หย่าร้าง  ดูฤกษ์เก็บทรัพย์  ดูฤกษ์จ่ายทรัพย์  ดูโชคดี  ดูเคราะห์ร้าย   ให้ยาผดุงครรภ์   ร่ายมนต์ให้ลิ้นกระด้าง   ร่ายมนต์ให้คางแข็ง   ร่ายมนต์ให้มือสั่น  ร่ายมนต์ไม่ให้หูได้ยินเสียง   เป็นหมอทรงกระจก    เป็นหมอทรงหญิงสาว  เป็นหมอทรงเจ้าบวงสรวงพระอาทิตย์  บวงสรวงท้าวมหาพรหมร่ายมนต์พ่นไฟ  ทำพิธีเชิญขวัญ.
# 
# พระสมณโคดมเว้นขาดจากการเลี้ยงชีพโดยทางผิดด้วยติรัจฉานวิชา       อย่างที่สมณพราหมณ์ผู้เจริญบางจำพวกฉันโภชนะที่เขาให้ด้วยศรัทธาแล้ว   ยังเลี้ยงชีพโดยทางผิด  ด้วยติรัจฉานวิชาเห็นปานนี้คือ    ทำพิธีบนบาน   ทำพิธีแก้บน   ร่ายมนต์ขับผี    สอนมนต์ป้องกันบ้านเรือน     ทำกะเทยให้กลับเป็นชาย     ทำชายให้กลายเป็นกะเทย    ทำพิธีปลูกเรือน  ทำพิธีบวงสรวงพื้นที่   พ่นน้ำมนต์   รดน้ำมนต์   ทำพิธีบูชาไฟ   ปรุงยาสำรอก   ปรุงยาถ่าย   ปรุงยาถ่ายโทษเบื้องบน    ปรุงยาถ่ายโทษเบื้องล่าง     ปรุงยาแก้ปวดศีรษะ    หุงน้ำมันหยอดหู    ปรุงยาตา ปรุงยานัตถุ์ ปรุงยาทากัด  ปรุงยาทาสมาน  ป้ายยาตา  ทำการผ่าตัด  รักษาเด็ก   ใส่ยา   ชะแผล  

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
พระไตรปิฎกฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย. พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เล่ม 1 ภาค 1
*พระพุทธโฆสะ. สุมังคลวิลาสินี ใน พระไตรปิฎกฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย. พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เล่ม 1 ภาค 1
*สุชีพ ปุญญานุภาพ. (2550). พระไตรปิฎกฉบับประชาชน. กรุงเทพฯ . กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม.
หมวดหมู่:ศีล