พระเทพคุณาธาร (ผล ชินปุตฺโต)

พระเทพคุณาธาร (ผล ชินปุตฺโต) หรือนิยมเรียกว่า “หลวงพ่อผล” หรือ "ท่านเจ้าคุณผล วัดพระพิเรนทร์" เป็นพระเถราจารย์ที่มีชื่อเสียงของกรุงเทพมหานคร อดีตเจ้าคณะภาค 8 อดีตเจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์ แขวงบ้านบาตร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร

**ประวัติ**

**ชาติภูมิ**
ชื่อ ปู้ขุ่น หรือ ปูขุ่น นามสกุล แซ่เล็ก ภายหลังเปลี่ยนชื่อและนามสกุลเป็น ผล เล็กสมบูรณ์ ชาตะ วันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2445 (วันพุธ แรม 7 ค่ำ เดือน 6 ปีขาล) ณ บ้านโรงหีบ  ตำบลบ้านคอย อำเภอศรีประจันต์ เมืองสุพรรณบุรี (ปัจจุบันอยู่ในเขตหมู่ที่ 4 ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี)
ถือกำเนิดในครอบครัวชาวจีนแต้จิ๋ว นามสกุลแซ่เล็ก ภายหลังได้เปลี่ยนนามสกุลเป็น เล็กสมบูรณ์  
เป็นบุตรคนที่ 3 ในจำนวน 3 คน ของ นายกิมหลี แซ่เล็ก กับนางเฮียะ แซ่เตียว นอกจากนี้ยังมีพี่น้องร่วมบิดา แต่ต่างมารดา จำนวน 11 คน 

**บรรพชา**
พระเทพคุณาธาร สมัยที่ยังเป็น สามเณร ปู่ขุ่น แซ่เล็ก
วัยเยาว์ได้ช่วยบิดามารดาค้าขายทางเรือ ครั้นถึง พ.ศ. 2462 อายุ 17 ปี จึงบรรพชาเป็นสามเณรในงานฌาปนกิจศพน้าสาวที่วัดราษฎรบำรุง อำเภอศรีประจันต์ (ต่อมาแยกเป็นอำเภอดอนเจดีย์) จังหวัดสุพรรณบุรี โดยมีพระอธิการอ้วน ธมฺมกถิโก เจ้าอาวาสวัดสามทอง เป็นพระอุปัชฌาย์ 
ก่อนบรรพชานั้นท่านยังไม่รู้หนังสือเลย ครั้นเป็นสามเณรแล้วได้เห็นการเรียนหนังสือของพระภิกษุสามเณรและเด็กที่วัดราษฏรบำรุง จึงมีความปรารถนาอยากจะเรียนบ้าง แต่ยังไม่สะดวกนัก พระใบฎีกาอินทร์ (เจ้าอาวาสวัดราษฏรบำรุง) จึงแนะนำให้เรียนหนังสือขอมไปก่อน และขออนุญาตโยมให้บวชต่อไปอีก โยมก็อนุญาต แต่โบราณถือว่าการบวชหน้าไฟร้อน จึงให้ลาสิกขา แล้วบรรพชาใหม่ติดต่อกันไป โดยพระใบฎีกาอินทร์ เจ้าอาวาสวัดราษฎรบำรุง เป็นพระอุปัชฌาย์ 
เมื่อบรรพชาใหม่แล้วได้เริ่มเรียนหนังสือขอม และหาโอกาสไปฟังการเรียนหนังสือไทยบ้าง พออ่านหนังสือขอมและเขียนหนังสือไทยได้บ้างแล้วจึงเริ่มเรียนสนธิ โดย พระอาจารย์ทอง ศรีคำ เป็นผู้สอน การเรียนคราวนี้มีนักเรียนเพียงคนเดียว ทำให้รู้สึกเนือย ๆ แต่ท่านก็เรียนจบในพรรษาแรกนั้นเอง 
นอกจากนี้ยังเรียนวิชาช่างก่อสร้างจากพระใบฎีกาอินทร์ ซึ่งเป็นผู้มีความรู้ ความสามารถ ในวิชาช่าง ควบคู่กันไปด้วย 
เมื่อมีความรู้ขึ้นบ้างแล้ว ท่านจึงมีความปรารถนาจะเรียนให้มากยิ่งขึ้น ประจวบกับเวลานั้นพระมหาพุ่ม วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เดินทางไปวัดราษฎรบำรุงพร้อมกับพระมหาสุนทร ศรีโสภาค (ลูกศิษย์พระใบฎีกาอินทร์) ท่านจึงขอให้โยมยายช่วยฝากกับพระมหาพุ่ม เพื่อนำท่านมาอยู่กรุงเทพมหานคร แต่พระมหาพุ่มไม่ได้เป็นเจ้าอาวาสหรือเจ้าคณะ จึงไม่สามารถรับได้ โยมยายจึงให้น้าชายชื่อนายล้งนำมาฝากไว้กับพระอธิการปอ ธมฺมกถิโก เจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์ กรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นคนละแวกบ้านเดียวกัน เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2463
เมื่อมาอยู่วัดพระพิเรนทร์ ได้เข้าศึกษาพระปริยัติธรรม ที่วัดจักรวรรดิราชาวาส กรุงเทพมหานคร และสอบได้นักธรรมชั้นตรีในปลายปี พ.ศ.2463 นั้นเอง ตัวท่านเคยเล่าว่าเวลานั้นเกิดความทะเยอทะยานในการศึกษาเล่าเรียนมาก อยากเรียนไปทุกอย่าง และรู้สึกเสียดายเวลาที่ผ่านพ้นไปมากแล้ว จึงได้เข้าเรียนภาษาบาลีที่วัดจักรวรรดิราชาวาสนั้นต่ออีก

**อุปสมบท**
อายุครบ 20 ปี จึงกลับไปอุปสมบทที่บ้านเกิด ณ พัทธสีมาวัดเกาะ ตำบลบางงาม (ปัจจุบันอยู่ในเขตตำบลวังหว้า) อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี เมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2465 (วันอาทิตย์ ขึ้น 5 ค่ำ เดือน 6 ปีจอ) โดย
พระครูปลื้ม วัดพร้าว เป็นพระอุปัชฌาย์ 
พระสมุห์พริ้ง วชิรสุวณฺโณ (ภายหลังได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่ พระครูธรรมสารรักษา) วัดวรจันทร์ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ 
พระอธิการปอ ธมฺมกถิโก วัดพระพิเรนทร์ เป็นพระอนุสาวนาจารย์  
เมื่ออุปสมบทแล้วได้กลับมาจำพรรษาอยู่ที่วัดพระพิเรนทร์ กรุงเทพมหานคร ศึกษาพระปริยัติธรรมทั้งแผนกธรรมและแผนกบาลีต่อ กับต้องช่วยพระอธิการปอ ในกิจการงานต่าง ๆ ของวัดเรื่อยมา
ครั้นถึง พ.ศ. 2471 พระอธิการปอเริ่มอาพาธ ท่านต้องอยู่ปฏิบัติดูแล กระทั่งพระอธิการปอมรณภาพในปี พ.ศ. 2472 ท่านจึงได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการรักษาวัดพระพิเรนทร์ พ.ศ. 2473 แล้วจัดการปลงศพพระอธิการปอเสร็จในปี พ.ศ. 2474 
แม้จะต้องรับหน้าที่สำคัญในวัด มีภารกิจมาก แต่ท่านก็ยังไม่ละความพยายามในการศึกษา ได้ขวนขวายเรียนต่อมาอีก 2 ปี จึงต้องหยุดพัก เนื่องจากมีภารกิจการงานมากขึ้น และได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์ เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2476

**วิทยฐานะ**
 พ.ศ. 2463 สอบได้นักธรรมชั้นตรี- พ.ศ. 2466 สอบได้นักธรรมชั้นโท- พ.ศ. 2468 สอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค- พ.ศ. 2473 สอบได้เปรียญธรรม 4 ประโยค

**ตำแหน่ง**

**งานการศึกษา**
 ราว พ.ศ. 2480 เป็นกรรมการตรวจบาลีสนามหลวง- พ.ศ. 2494 เป็นเจ้าสำนักเรียนวัดพระพิเรนทร์- ราว พ.ศ. 2495 เป็นกรรมการศึกษาเทศบาล- พ.ศ. 2495 เป็นรักษาการกรรมการสงฆ์ องค์การศึกษา อำเภอป้อมปราบศัตรูพ่ายและอำเภอปทุมวัน- พ.ศ. 2500 เป็นกรรมการตรวจธรรมสนามหลวง
*เป็นกรรมการนำข้อสอบบาลีสนามหลวงไปเปิดสอบ ณ สนามสอบส่วนภูมิภาค ตลอดทุกปี

**งานปกครอง**
 พ.ศ. 2473 เป็นกรรมการรักษาวัดพระพิเรนทร์- พ.ศ. 2476 เป็นเจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์- พ.ศ. 2487 เป็นกรรมการสงฆ์ องค์การสาธารณูปการ อำเภอป้อมปราบศัตรูพ่ายและอำเภอปทุมวัน- พ.ศ. 2490 เป็นพระอุปัชฌาย์- พ.ศ. 2494 - พ.ศ. 2500 เป็นรักษาการเจ้าอาวาสวัดชำนิหัตถการ- พ.ศ. 2495 เป็นกรรมการสงฆ์องค์การปกครอง อำเภอป้อมปราบศัตรูพ่ายและอำเภอปทุมวัน และเป็นรักษาการในตำแหน่งกรรมการสงฆ์ องค์การศึกษา องค์การเผยแผ่ องค์การสาธารณูปการ อำเภอป้อมปราบศัตรูพ่ายและอำเภอปทุมวัน- พ.ศ. 2496 - พ.ศ. 2507 เป็นรักษาการเจ้าอาวาสวัดพลับพลาชัย- พ.ศ. 2507 เป็นรองเจ้าคณะภาค 8- พ.ศ. 2508 เป็นเจ้าคณะภาค 8

**สมณศักดิ์**
 พ.ศ. 2482 เป็นพระครูสัญญาบัตร (พิเศษ พัด จปร.) ที่ พระครูศีลขันธโศภิต- พ.ศ. 2490 เป็นพระครูสัญญาบัตรชั้นเอก ผู้ช่วยเจ้าคณะอำเภอ ในราชทินนามเดิม- พ.ศ. 2494 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญเปรียญ ที่ พระศีลขันธโศภิต- พ.ศ. 2501 เป็นพระราชาคณะชั้นราช ที่ พระราชศีลโศภิต นิวิฐกรุณาทร ธรรมบัณฑิต ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี- พ.ศ. 2505 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ที่ พระเทพคุณาธาร ไพศาลสุตาธิกร สุนทรศีลาจารวัตร พิพัฒน์หิตานุหิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี

**อาพาธ และมรณภาพ**
ศพท่านเจ้าคุณพระเทพคุณาธาร ตั้งบำเพ็ญกุศลที่โรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดพระพิเรนทร์

**อาพาธ**
พระเทพคุณาธาร (ผล ชินปุตโต) อาพาธด้วยภาวะแพ้อากาศและหอบเหนื่อย อยู่ในที่อากาศไม่ดีและมีฝุ่นละอองไม่ได้  ทางแพทย์จึงแนะนำให้ท่านไปพักรักษาตัวอยู่ที่มีสภาพอากาศดี เพื่อจะได้พักผ่อนและได้รับอากาศที่ดี เช่น ต่างจังหวัด ท่านจึงเดินทางกลับไปรักษาตัวที่บ้านเกิด โดยจำพรรษาอยู่ที่วัดราษฎรบำรุง อำเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี ในปี พ.ศ. 2512 
ระหว่างพักรักษาตัวอยู่นั้นมีอาการดีขึ้น จึงได้รับอาราธนาไปอบรมพระภิกษุสงฆ์สามเณรในเขตคณะสงฆ์อำเภอดอนเจดีย์ จากนั้นร่างกายจึงทรุดลง วันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2512 ทางญาติและคณะศิษย์จึงนำท่านไปตรวจที่โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช จังหวัดสุพรรณบุรี และในวันเดียวกันนั้นจึงนำท่านกลับไปรักษาต่อที่โรงพยาบาลสงฆ์ กรุงเทพมหานคร 

**มรณภาพ**
เวลา 6.00 น. ของวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2512 อันเป็นเวลาที่ออกซิเจนหมดท่อ จะต้องเปลี่ยนท่อใหม่ บุรุษพยาบาลที่ทางโรงพยาบาลจัดเข้าเวรอยู่ได้จัดการเปลี่ยนท่อออกซิเจนใหม่ ณ เวลานี้เองความฉุกละหุกและเหตุการณ์อันน่าตระหนกก็เกิดขึ้น พระที่ไปเฝ้าอยู่เห็นอาการผิดปกติไปมาก จึงให้คนรีบไปตามนายแพทย์เวรมาช่วย เมื่อนายแพทย์เวรและแพทย์อื่นในโรงพยาบาลมา ก็ไม่สามารถแก้ไขได้ทัน ท่านได้ถึงมรณภาพเวลาประมาณ 06.20 น. สิริอายุ 67 ปี อุปสมบทได้ 47 พรรษา

**การจัดการศพ**
วันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2512 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานน้ำหลวงสรงศพท่านเจ้าคุณพระเทพคุณาธาร 
วันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2514 พิธีพระราชทานเพลิงศพ ณ ฌาปนสถานวัดพระพิเรนทร์ โดย ท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระวันรัต (ปุ่น ปุณฺณสิริ) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ประธานสหภูมิสงฆ์สุพรรณบุรี - กรุงเทพ และองค์อุปถัมภ์สมาคมสุพรรณพระนคร ได้เป็นเจ้าภาพบำเพ็ญกุศลทั้งหมดในวันพระราชทานเพลิงศพ

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2445
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2512
หมวดหมู่:เปรียญธรรม 4 ประโยค
หมวดหมู่:เจ้าอาวาส
หมวดหมู่:เจ้าอาวาสวัดในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:เจ้าคณะภาค 8
หมวดหมู่:เกจิอาจารย์
หมวดหมู่:พระสงฆ์ชาวไทย
หมวดหมู่:ชาวไทยเชื้อสายจีน
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดสุพรรณบุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอศรีประจันต์
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอดอนเจดีย์
หมวดหมู่:พระเถราจารย์สายสุพรรณบุรี