สมเด็จพระเจ้าอัลแบร์ที่ 1 แห่งเบลเยียม

สมเด็จพระเจ้าอัลแบร์ที่ 1 (8 เมษายน ค.ศ. 1875 - 17 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1934) ทรงเป็นพระมหากษัตริย์แห่งชาวเบลเยียมตั้งแต่ปีค.ศ. 1909 ถึงค.ศ. 1934 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ของประเทศเบลเยียมเนื่องจากอยู่ในระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 1 (ค.ศ. 1914 - 1918) เมื่อประเทศเบลเยียมเกือบทั้งหมดถูกบุกรุก ยึดครอง และปกครองโดยจักรวรรดิเยอรมัน นอกจากนั้นยังมีอีกเหตุการณ์สำคัญอื่น ๆ คือ การร่วมลงนามในสนธิสัญญาแวร์ซาย, การปกครองเบลเยียมคองโกเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรเบลเยียม การปฏิรูปประเทศภายหลังสงคราม และภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ (ค.ศ. 1929 - 1934) สมเด็จพระเจ้าอัลแบร์ที่ 1 เสด็จสวรรคตเนื่องจากทรงประสบอุบัติเหตุจากการปีนเขาในภาคตะวันออกของเบลเยียมในปีค.ศ. 1934 มีพระชนมพรรษา 58 พรรษา ราชสมบัติจึงตกเป็นของพระโอรสพระองค์ใหญ่ คือ เจ้าชายเลโอโปลด์

**พระราชประวัติ**
พระองค์ทรงมีพระนามเมื่อประสูติว่า อัลแบร์ เลโอโปลด์ เคลม็อง มารี ไมน์ราด (Albert Léopold Clément Marie Meinrad, Albrecht Leopold Clemens Marie Meinrad ประสูติ ณ กรุงบรัสเซลส์ ทรงเป็นพระโอรสลำดับที่ 2 ของเจ้าชายฟิลิป เคานต์แห่งแฟลนเดอส์ กับเจ้าหญิงมารีแห่งโฮเฮนซอลเลิร์น-ซิกมาริงเงิน ซึ่งพระราชบิดา (เจ้าชายฟิลิป) นั้นทรงเป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 3 (พระองค์ที่ 2 ที่ยังทรงพระชนม์) ในพระเจ้าเลออปอลที่ 1 แห่งเบลเยียม กับสมเด็จพระราชินีหลุยส์-มารี พระราชบิดานั้นเป็นพระราชอนุชาของสมเด็จพระเจ้าเลออปอลที่ 2
ฝ่ายพระราชมารดา คือ เจ้าหญิงมารีแห่งโฮเฮนซอลเลิร์น-ซิกมาริงเงินนั้นเป็นพระญาติสนิทของสมเด็จพระจักรพรรดิวิลเฮล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี และยังเป็นสมาชิกของราชวงศ์โฮเฮนซอลเลิร์นสายโรมันคาทอลิก (ซึ่งมิได้ปกครองอาณาจักรใด ๆ) เจ้าชายอัลแบร์ ทรงเจริญพระชันษาในพระราชวังแห่งฟลานเดอร์ และทรงเป็นรัชทายาทอันดับที่ 4 แห่งการสืบสันตติวงศ์ แต่อย่างไรก็ตาม เมื่อองค์รัชทายาทซึ่งมีสิทธิในราชบัลลังซึ่งเป็นพระราชโอรสของสมเด็จพระราชปิตุลา สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ และพระเชษฐาของพระองค์ คือ เจ้าชายโบดวงแห่งเบลเยียม ซึ่งได้เตรียมพระองค์ในการสืบราชสมบัติเป็นอย่างดี กลับสิ้นพระชนม์เมื่อทรงพระเยาว์เช่นกัน จึงทำให้พระองค์ทรงขยับขึ้นมาอยู่เป็นอันดับที่สองของการสืบราชสมบัติต่อจากสมเด็จพระราชบิดาเมื่อมีพระชนมายุเพียง 16 พรรษา 
พระองค์ทรงตระเตรียมพระองค์เพื่อรับราชสมบัติเป็นอย่างดี ในสมัยที่ยังทรงพระเยาว์ เจ้าชายอัลแบร์ทรงห่วงใยในความเป็นอยู่ของราษฎรชั้นกรรมาชีพในเบลเยียม และเสด็จประพาสส่วนพระองค์ไปตามเขตอุตสาหกรรมต่าง ๆ โดยมิให้ราษฎรรู้ เพื่อทรงทราบถึงความเป็นอยู่ของราษฎร และภายหลังก่อนที่จะเสวยราชสมบัติในปีค.ศ. 1909 ได้เสด็จประพาสเบลเยียมคองโกอย่างจริงจัง ซึ่งได้รวมดินแดนเข้ากับราชอาณาจักรในปีค.ศ. 1908 (ภายหลังจากการถูกครอบครองในฐานะราชสมบัติส่วนพระองค์โดยสมเด็จพระเจ้าเลโอโปลด์ที่ 2) ทรงพบเห็นว่าสภาพของดินแดนนั้นอยู่ในสภาพย่ำแย่ และเมื่อเสด็จนิวัติแล้ว ทรงให้จัดการปฏิรูปเพื่อปกป้องชาวพื้นเมืองคองโก และเพื่อพัฒนาอาณานิคมแห่งนี้ให้ก้าวหน้ายิ่งขึ้นต่อไป  
พระองค์ทรงเป็นอัศวินแห่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์การ์เตอร์เป็นลำดับที่ 851 ในปีค.ศ. 1914 และอัศวินแห่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ขนแกะทองคำเป็นลำดับที่ 1,152

**อภิเษกสมรส**
พระองค์ทรงอภิเษกสมรสกับดัชเชสเอลิซาเบธ กาบรีเอล วาเลรี มารี แห่งบาวาเรีย เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม ค.ศ. 1900 ที่มิวนิก พระคู่หมั้นนั้นคือเจ้าหญิงในราชวงศ์วิตเตลส์บาคที่ทรงพบเป็นครั้งแรกในงานศพของครอบครัว ทรงเป็นพระธิดาของดยุกคาร์ล-ธีโอดอร์แห่งบาวาเรีย กับอินฟานตามาเรีย โจเซฟาแห่งโปรตุเกส พระองค์ประสูติที่ปราสาทโพสเซินโฮเฟิน ในรัฐบาวาเรีย เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม ค.ศ. 1876 และสิ้นพระชนม์เมื่อ 23 พฤศจิกายน ค.ศ. 1965 
จากพระราชสาสน์ที่ทรงตอบโต้กันในระหว่างช่วงทรงหมั้น (กล่าวถึงในบันทึกของพระราชธิดา คือ เจ้าหญิงมารี-โจเซ ว่าทรงรักใคร่ผูกพันกันมาก และทั้งสองพระองค์ยังทรงสนับสนุนซึ่งกันและกันในบทบาทของทั้งสองพระองค์ในฐานะพระมหากษัตริย์และพระราชินี ทั้งสองพระองค์ทรงมีส่วนร่วมในการอุทิศพระวรกายให้แก่ประเทศชาติและประชาชนของพระองค์ ทั้งสองพระองค์ยังมีความสนพระทัยในด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ ศิลปะ การดนตรี และปรัชญา ทำให้ราชสำนักของพระองค์ที่ลาเคินนั้นเป็นเหมือนดั่งศูนย์วัฒนธรรมอย่างกลาย ๆ

**พระโอรส-ธิดา**
 เลโอโปลด์ ฟิลิป ชาลส์ อัลแบร์ ไมน์ราด ฮิวเบอร์ตุส มารี มิเกล ดยุกแห่งบราบันต์, เจ้าชายแห่งเบลเยียม ซึ่งต่อมาในภายหลังได้สืบราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 4 แห่งเบลเยียม เฉลิมพระนามว่า สมเด็จพระเจ้าเลโอโปลด์ที่ 3 แห่งเบลเยียม (พระราชสมภพเมื่อ 3 พฤศจิกายน ค.ศ. 1901 สวรรคตเมื่อ 25 กันยายน ค.ศ. 1983)- ชาลส์-เธโอดอร์ อ็องรี อ็องตวน ไมน์ราด เคานท์แห่งฟลานเดอร์, เจ้าชายแห่งเบลเยียม, ผู้สำเร็จราชการแห่งเบลเยียม (ประสูติเมื่อ 10 คุลาคม ค.ศ. 1903 สิ้นพระชนม์เมื่อ 1 มิถุนายน ค.ศ. 1983)
*มารี-โจเซ ชาร์ล็อตต์ อาเมลี อ็องรีเอ็ตต์ กาบรีเอล, เจ้าหญิงแห่งเบลเยียม (ประสูติเมื่อ 4 สิงหาคม ค.ศ. 1906 สวรรคตเมื่อ 27 มกราคม ค.ศ. 2001) ทรงอภิเษกเมื่อวันที่ 8 มกราคม ค.ศ. 1930 กับเจ้าชายอุมแบร์โต นิโกลา ตอมมาโซ จิโอวานนี มาเรีย เจ้าชายแห่งปิเอมอนเต (ประสูติเมื่อ 15 กันยายน ค.ศ. 1904 สวรรคตเมื่อ 18 มีนาคม ค.ศ. 1983) พระองค์เสด็จขึ้นครองราชย์เป็นสมเด็จพระเจ้าอุมแบร์โตที่ 2 แห่งอิตาลี

**ขึ้นครองราชย์**
ไฟล์:ModernEgypt, Fouad I, DHP13402-1-32 01.jpg|left|thumb|250px|สมเด็จพระเจ้าอัลแบร์ที่ 1 และพระราชินี กับพระเจ้าฟูอัดที่ 1 แห่งอียิปต์ (เบื้องขวา)
จากการสวรรคตของพระราชปิตุลา สมเด็จพระเจ้าเลออปอลที่ 2 แห่งเบลเยียม พระองค์จึงเสวยราชสมบัติขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์แห่งชาวเบลเยียมในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1909 เนื่องจากพระราชบิดานั้นสิ้นพระชนม์ไปแล้วตั้งแต่ปีค.ศ. 1905 ในอดีตนั้น พระมหากษัตริย์เบลเยียมนั้นจะทรงกล่าวคำปฏิญาณเป็นภาษาฝรั่งเศสเท่านั้น แต่พระองค์ได้ตรัสเป็นภาษาดัตช์ด้วย พระองค์และพระราชินีนั้นเป็นที่รักใคร่ของราษฎรมากอันเนื่องมาจากความเป็นกันเองต่อพสกนิกร และความรักใคร่กลมเกลียวของทั้งสองพระองค์ ซึ่งล้วนแตกต่างอย่างสิ้นเชิงกับรัชกาลก่อน ซึ่งเข้มงวดทางพิธีรีตอง เผด็จการ และชีวิตส่วนตัวแบบลับ ๆ ของสมเด็จพระเจ้าเลโอโปลด์ที่ 2 
การเปลี่ยนแปลงสำคัญช่วงต้นรัชกาล ได้แก่การริเริ่มการปฏิรูปการปกครองของเบลเยียมคองโก ซึ่งเป็นอาณานิคมเพียงแห่งเดียวของราชอาณาจักรเบลเยียม

**สงครามโลกครั้งที่ 1**
ช่วงเริ่มต้นของสงคราม พระองค์ได้ทรงปฏิบัติตามคำร้องขอของสหราชอาณาจักร ที่ให้ปฏิเสธคำร้องขอของกองทัพเยอรมันในการเคลื่อนทัพผ่านเบลเยียมเพื่อเข้าโจมตีฝรั่งเศสซึ่งเป็นสัมพันธมิตรของอังกฤษในขณะนั้น ซึ่งฝ่ายเยอรมันได้คาดการณ์ไว้ว่าฝรั่งเศสจะประกาศสงครามกับเยอรมนีเพื่อสนับสนุนรัสเซีย (อังกฤษเป็นหนึ่งในชาติมหาอำนาจยุโรปในสมัยนั้นที่รับรองสถานะของการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดของเบลเยียมภายใต้สนธิสัญญาลอนดอน ค.ศ. 1839) ซึ่งพระองค์ได้ทรงตอบปฏิเสธคำร้องขอของฝ่ายเยอรมัน กองทัพเยอรมันจึงเปิดฉากบุกรุกเบลเยียม ซึ่งพระองค์ ในฐานะพระมหากษัตริย์มีพระราชอำนาจตามรัฐธรรมนูญของเบลเยียม เป็นจอมทัพของเบลเยียมและทรงกำกับดูแลเพื่อต้านกองกำลังของฝ่ายเยอรมันเป็นเวลานานพอให้กองทัพของอังกฤษและฝรั่งเศสเตรียมการสำหรับการรบในยุทธการแห่งมาร์น (6-9 กันยายน ค.ศ. 1914) พระองค์ทรงนำทัพผ่านการปิดล้อมเมืองแอนต์เวิร์ป และยุทธการแห่งอิแซร์ เมื่อกองทัพเบลเยียมถูกผลักดันให้ล่าถอยไปยังส่วนปลายที่สุดของดินแดน ซึ่งติดกับทะเลเหนือ ซึ่งเป็นสถานที่ที่กองทัพเบลเยียมได้รับการช่วยเหลือจากกองทัพไตรภาคี และทำสงครามเต็มรูปแบบในดินแดนแถบนี้กินเวลายาวนานถึงสี่ปี ซึ่งสมเด็จพระเจ้าอัลแบร์ได้ทรงนำทัพและบัญชาการอยู่ที่แนวหน้าเคียงข้างกับกองทัพของพระองค์ ในขณะที่สมเด็จพระราชินีนั้นทรงดูแลงานพยาบาลอยู่ที่แนวหน้า นอกจากนี้พระองค์ยังทรงมีพระบรมราชานุญาตให้พระราชโอรส เจ้าชายเลโอโปลด์ พระชันษาเพียง 14 ปีเข้าเป็นพลทหารร่วมกับกองทัพเบลเยียมในขณะนั้น 
สงครามครั้งนั้นได้นำพาเบลเยียมเข้าสู่ช่วงยากลำบาก ซึ่งเกิดขึ้นจากการถูกยึดครองโดยกองทัพเยอรมัน พระองค์ด้วยทรงเกรงถึงผลลัพธ์อันร้ายแรงของสงครามต่อเบลเยียมและยุโรป รวมถึงจำนวนผู้สูญเสียอันมากมาย จึงได้ทรงเจรจาทางการทูตกับฝ่ายเยอรมันอย่างลับๆ และตกลงกันในพื้นฐานว่า "ไม่มีผู้ใดชนะ และไม่มีผู้ใดพ่ายแพ้" (no victors, no vanquished) แต่อย่างไรก็ตามทั้งฝ่ายเยอรมัน และฝ่ายไตรภาคีไม่มีผู้ใดเห็นด้วยต่อข้อเสนอของพระองค์ พระองค์จึงไม่สามารถเจรจาสันติภาพต่อไปได้อีก ท่ามกลางสถานการณ์นี้ พระองค์อาจจะพิจารณาถึงการเจรจาสงบศึกกับเยอรมนี หากแลกกับการรับรองอิสรภาพของเบลเยียม และนำพาเบลเยียมออกจากสงครามได้อย่างเด็ดขาด แต่ทัศนคติของฝ่ายเยอรมันในขณะนั้นทำให้ตัวเลือกนี้ดูจะเป็นไปไม่ได้เสียเลย เนื่องจากกองทัพฝ่ายเยอรมันนั้นกำลังใช้เบลเยียมเป็นแรงกดดันฝ่ายไตรภาคี และดังนั้นจึงไม่มีความต้องการที่จะนำความสงบสุขมาสู่ภูมิภาคนี้ได้ และช่วงปลายของสงคราม ในฐานะของผู้บัญชาการกองกำลังฟลานเดอร์ ซึ่งเป็นกองกำลังผสมระหว่างทหารเบลเยียม อังกฤษ และฝรั่งเศส พระองค์ได้นำทัพอย่างกล้าหาญและพาชัยชนะเข้าปลดปล่อยประเทศเบลเยียมจากการยึดครองของกองทัพเยอรมันได้ พระองค์และพระราชินีเสด็จนิวัติกลับกรุงบรัสเซลส์ด้วยการต้อนรับดั่งวีรบุรุษสงคราม

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**
ในฐานะของประมุขแห่งพระราชวงศ์ ทรงเป็นองค์ประธานแห่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์แห่งเบลเยียม ได้แก่ Order of Leopold, Order of the African Star, Royal Order of the Lion, Order of the Crown และ Order of Leopold II

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ**
 Afghanistan : Collar of the Order of Ishtar - Austria-Hungary : Knight of the Order of the Golden Fleece (Austrian Branch, 1907) - Bolivia : Grand Cross of the Order of the Condor of the Andes - Chile : Grand Cross of the Order of Merit - Colombia : Extraordinary Grand Cross of the Order of Bocaya - Cuba : Grand Cross of the Order of Merit "Carlos Manuel de Céspedes" - Czechoslovakia : Knight Grand Cross of the Order of the White Lion - Recipient of the War Cross  - Ecuador : Grand Cross of the National Order of Merit - Egypt : Collar of the Order of Muhammad Ali (Egypt).- Ethiopia : Grand Cross of the Order of the Seal of Solomon - France 
** Grand Cross of the National Order of the Legion of Honour 
** Médaille militaire  & Croix de guerre 1914–1918 (France)  
** (Algeria) : Green Beetle of Tabelbala - Italy : 
** Supreme Knight of the Order of the Most Holy Annunciation
** Knight Grand Cross of the Order of the Crown of Italy
** Knight Grand Cross of the Military Order of Savoy
** Cross of the War Merit (Italy) - Japan :  Collar of the Order of the Chrysanthemum - Latvia : Knight First Class of the Order of the Three Stars- Lithuania : Grand Cross of the Order of the Cross of Vytis - Luxembourg : Knight of the Order of the Gold Lion of the House of Nassau - Monaco : Grand Cross of the Order of Saint-Charles - Morocco : 
** Order of Ouissam Alaouite 
** Sharifian Order of Military Merit - Netherlands : Knight Grand Cross of the Order of the Netherlands Lion - Norway : Knight Grand Cross with Collar of the Order of St. Olav - Persia : Collar of the Order of the Crown of Persia - Peru : Grand Cross of the Order of the Sun (Peru)  - Poland : 
** Knight Grand Cross of the Order of the White Eagle
** Knight Grand Cross of the Order of Virtuti Militari  - Portugal : 
** The Sash of the Three Orders (= GC of Christ - Aviz - Saint James of the Sword) 
** Knight Grand Cross of the Order of the Tower and Sword - Prussia : Knight of the Order of the Black Eagle- Romania : 
** Order of Carol I - 
** Order of Michael the Brave, 1st class 
** Order of the Star of Romania (Grand Cross ?) 
** Order of the Aeronautical Virtue - Russian Empire : 
** Knight of the Order of St. Andrew (Russia)
** Knight Grand Cross of the Order of St. Stanislaus
** Knight Grand Cross of the Order of Saint Alexander Nevsky
** Knight First Class of the Order of St. Anna
** Medal of Saint George - Serbia : 
** Order of the Star of Karađorđe with swords 
** Gold Medal for Bravery 
*Kingdom of Hawaii: Knight Grand Cross of the Royal Order of Kamehameha I (1881)- Spain : Collar of the Order of Charles III - Sweden : Knight with Collar of the Royal Order of the Seraphim  - See List of Belgian Knights- United Kingdom : 
** Knight of the Order of the Garter
** Knight Grand Cross of the Order of the Bath, Military Division 
** Order of St Michael and St George ? 
** Knight Grand Cross of the Royal Victorian Order
** Bailiff Grand Cross of the Venerable Order of St. John
** Military Cross (United Kingdom)
** Distinguished Flying Cross (United Kingdom) 
** King Edward VII Coronation Medal, military version - United States : Distinguished Service Medal - Venezuela : Knight Grand Cross with Collar of the Order of the Liberator - SMOM : Knight of Honour and Devotion of the Sovereign Military Hospitaller Order of Malta

**พงศาวลี**

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 Galet, Emile Joseph. Albert King of the Belgians in the Great War (1931), detailed memoir by the military advisor to the King; covers 1912 to the end of October, 1914- Woodward, David. "King Albert in World War I"  History Today (1975) 25#9 pp 638–43- Catherine Barjansky. Portraits with Backgrounds.- Mary Elizabeth Thomas, "Anglo-Belgian Military Relations and the Congo Question, 1911-1913," Journal of Modern History, Vol. 25, No. 2 (June 1953), pp. 157–165.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Official biography from the Belgian Royal Family website-  Royal House of Belgium

หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์เบลเยียม