ระบบพิกัดทรงกลมท้องฟ้า

ในทางดาราศาสตร์ ระบบพิกัดทรงกลมท้องฟ้า (Celestial coordinate system) คือระบบสำหรับใช้ในตำแหน่งที่ระบุของวัตถุบนท้องฟ้า เช่น ดาวเทียม, ดาวเคราะห์, ดาวฤกษ์, ดาราจักร และอื่น ๆ ระบบพิกัดสามารถระบุได้อยู่ในตำแหน่งปริภูมิสามมิติ หรือเป็นเพียงแค่ทิศทางของวัตถุบนทรงกลมท้องฟ้า ถ้าระยะห่างไม่เป็นที่รู้จักหรือไม่ได้สำคัญ
ระบบพิกัดถูกนำมาใช้ทั้งในระบบพิกัดทรงกลม หรือระบบพิกัดคาร์ทีเซียน ระบบพิกัดทรงกลมที่คาดการณ์เกี่ยวกับทรงกลมท้องฟ้า มีความคล้ายคลึงกับพิกัดภูมิศาสตร์ นำมาใช้บนพื้นผิวของโลก สิ่งเหล่านี้แตกต่างในการเลือกใช้ของเครื่องบินขั้นพื้นฐาน ซึ่งแบ่งออกจากทรงกลมท้องฟ้าเป็นสองเท่ากับ ทรงกลมไปตามวงกลมใหญ่ ระบบพิกัดมุมฉาก อยู่ในหน่วยที่เหมาะสมเป็นแค่เทียบเท่ากับระบบคาร์ทีเซียนของพิกัดทรงกลม แบบเดียวกับพื้นฐานเครื่องบิน (x,y) และทิศทางหลัก (x-axis) แต่ละระบบพิกัดเป็นชื่อสำหรับการเลือกของเครื่องบินพื้นฐาน

**ระบบพิกัด**
ตารางต่อไปนี้แสดงระบบพิกัดที่ใช้บ่อยในแวดวงดาราศาสตร์ ระนาบพื้นฐานแบ่งทรงกลมท้องฟ้าออกเป็นสองซีกเท่ากันและมีพิกัดแนวตั้ง 0° คล้ายกับเส้นศูนย์สูตรในระบบพิกัดภูมิศาสตร์ ส่วนขั้วมีพิกัดแนวตั้ง ±90° ทิศทางหลักคือจุดเริ่มต้นของพิกัดแนวนอน แหล่งกำเนิดเป็นจุดศูนย์ระยะทาง "ศูนย์กลางของทรงกลมท้องฟ้า" แม้ว่าความหมายของทรงกลมท้องฟ้าจะคลุมเครือเกี่ยวกับความหมายของจุดกึ่งกลาง

**พิกัดการแปลง**
การแปลงระหว่างระบบพิกัดต่าง ๆ จะได้รับ ดูที่หมายเหตุก่อนที่จะใช้สมการเหล่านี้

**สัญลักษณ์**
ระบบพิกัดขอบฟ้า- A - มุมทิศ- a - มุมเงย
*ระบบพิกัดศูนย์สูตร- α - ไรต์แอสเซนชัน- δ - เดคลิเนชัน- h - มุมชั่วโมง
*ระบบพิกัดสุริยวิถี- λ - ลองจิจูดสุริยวิถี- β - ละติจูดสุริยวิถี
*ระบบพิกัดดาราจักร- l - ลองจิจูดดาราจักร- b - ละติจูดดาราจักร
*เบ็ดเตล็ด- λo - ลองจิจูด- φo - ละติจูด- ε - มุมเอียงระหว่างระนาบศูนย์สูตรฟ้าและระนาบสุริยวิถี- θL - ระยะเวลาท้องถิ่นกับดาวฤกษ์- θG - ระยะเวลามาตรฐานกรีนิชกับดาวฤกษ์

**มุมชั่วโมง ←→ ไรต์แอสเซนชัน**
     หรือ      
     หรือ      

**ระบบพิกัดศูนย์สูตร ←→ ระบบพิกัดสุริยวิถี**
สมการเชิงคลาสสิกที่ได้มาจาก ที่ได้มาจากตรีโกณมิติทรงกลม สำหรับพิกัดระยะยาวถูกแสดงไปทางขวาของวงเล็บ เพียงหารสมการแรกโดยที่สองให้สมการแทนเจนต์ที่สะดวกเห็นได้ทางด้านซ้าย ที่เทียบเท่าเมตริกซ์การหมุนจะได้รับภายใต้ในแต่ละกรณี (ส่วนนี้เป็นเพราะว่าสูญเสียน้ำตาลมีระยะเวลา 180 ° ในขณะที่ cos และ sin มีช่วงเวลา 360 °)

.
 
.
 

.
 
.

**ระบบพิกัดศูนย์สูตร←→ระบบพิกัดขอบฟ้า**
ทราบว่า Azimuth (A)โดยวัดจากจุดทิศใต้ หมุนไปทางทิศตะวันตกเชิงบวก จุดจอมฟ้าระยะทางมุมไกลพร้อมวงกลมใหญ่จากสุดยอดไปวัตถุท้องฟ้า เป็นเพียงมุมประกอบของระดับความสูง 90° − a

 

 

 

 
 
 


**ระบบพิกัดศูนย์สูตร←→ระบบพิกัดดาราจักร**
สมการเหล่านี้ใช้สำหรับการแปลงพิกัดแถบเส้นศูนย์สูตรเรียกว่า B1950.0 ถ้าพิกัดแถบเส้นศูนย์สูตรจะเรียกไปยังอีกวิษุวัต จะต้องไปที่แปลงต่อที่ B1950.0 ก่อนที่จะใช้สูตรเหล่านี้


สมการเหล่านี้อาจแปลงเป็นรุบบพิกัดศูนย์สูตรโดยอ้างอิงจาก B1950.0



**ดูเพิ่ม**
มุมทิศ
*ทรงกลมท้องฟ้า
*องค์ประกอบของวงโคจร
*ระบบพิกัดทรงกลม

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  NOVAS date=2015-06-28 , the  U.S. Naval Observatory's date=2015-07-19  Vector Astrometry Software, an integrated package of subroutines and functions for computing various commonly needed quantities in positional astronomy.-  SOFA, the  IAU's Standards of Fundamental Astronomy, an accessible and authoritative set of algorithms and procedures that implement standard models used in fundamental astronomy.- This article was originally based on Jason Harris' Astroinfo, which comes along with KStars, a  KDE Desktop Planetarium for Linux/KDE.
หมวดหมู่:ระบบพิกัดทรงกลมท้องฟ้า
หมวดหมู่:การทำแผนที่