มรดกของเลโอนิด เบรจเนฟ

ความเข้าใจอย่างเต็มรูปแบบเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของสหภาพโซเวียตและสหพันธรัฐรัสเซีย อิทธิพลของเลโอนิด เบรจเนฟเป็นหนึ่งในสิ่งสำคัญในประวัติศาสตร์ เขาเป็นทั้งเลขาธิการคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์ (CPSU) และประมุขแห่งรัฐสหภาพโซเวียต เลโอนิด เบรจเนฟ เป็นเลขาธิการคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์  ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1964 จนถึงแก่อสัญกรรมในปี ค.ศ. 1982 ซึ่งถือเป็นยุคแห่งความซบเซาทางสังคมและเศรษฐกิจในสหภาพโซเวียต
แม้จะมีความล้มเหลวในการปฏิรูปประเทศการต่างประเทศและนโยบายการป้องกันของเขารวมถึงความพยายามให้สหภาพโซเวียตเป็นรัฐมหาอำนาจหนึ่งเดียว ความนิยมในหมู่ประชาชนลดลงในช่วงปีสุดท้ายของเขา ความเชื่อมั่นในลัทธิคอมมิวนิสต์และลัทธิมาร์กซ-เลนินก็ของประชาชนโซเวียตเริ่มหายไปอย่างไรก็ตามการสนับสนุนเขายังคงมีอยู่เห็นได้ชัดในวันที่เขาถึงแก่อสัญกรรม หลังจากถึงแก่อสัญกรรมของเขาพรรคคอมมิวนิสต์และประชาชนโซเวียตได้มีการวิพากษ์วิจารณ์ในการปฏิบัติหน้าที่อย่างรุนแรงทั้งเขาและครอบครัว โดยการวิจารณ์นโยบายของเขาว่านำสหภาพโซเวียตสู่"ยุคซบเซา"
นอกจากความซบเซาทางเศรษฐกิจและสังคมที่เบรจเนฟทิ้งไว้ให้ประเทศชาติแล้วยังมีมรดกทางวัฒนธรรมและกลุ่มอำนาจทั้งยูรี อันโดรปอฟและคอนสตันติน เชียร์เนนโค ซึ่งเป็นผู้สูงอายุและอ่อนแอทางการเมือง นักประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่เห็นพ้องกันว่าเบรจเนฟเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เกิดยุคซบเซา อย่างไรก็ตามในการทำแบบสำรวจความนิยมในแต่ละยุคของรัสเชียในปี ค.ศ. 2006 ชี้ได้ว่า 61 เปอร์เซ็นต์ของประชาชนรัสเชียมองว่ายุคเบรจเนฟเป็นหนึ่งในยุคที่ดีของรัสเชีย

**สิ่งที่ทิ้งไว้**
แผ่นโลหะรูปเบรจเนฟติดอยู่บนผนังของมหาวิทยาลัยดนีโปรดเซียร์จินสค์
เมื่อ เลโอนิด เบรจเนฟถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน ค.ศ. 1982 ยูรี อันโดรปอฟได้รับเลือกให้เป็นประธานในพิธีศพ ตามความคิดในโลกที่หนึ่งเห็นได้ชัดเจนว่ายูรี อันโดรปอฟได้รับการสืบทอดอำนาจต่อจากเบรจเนฟp=211 การทุจริตทางการเมืองอย่างเป็นวงกว้างในช่วงยุคเบรจเนฟกลายเป็นปัญหาสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจของสหภาพโซเวียตในช่วงทศวรรษที่ 1980  อันโดรปอฟ เริ่มมีนโยบายในการต่อต้านการทุจริตทั่วประเทศ อันโดรปอฟ เชื่อว่าเศรษฐกิจของสหภาพโซเวียตจะสามารถฟื้นตัวได้หากรัฐบาลโซเวียตสามารถเพิ่มความเชื่อมั่นในหมู่กรรมกรและประชาชนโซเวียตได้p=428 การบริหารของเบรจเนฟถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นเพราะหละหลวมทางอุดมการณ์และความเอาแต่ใจตัวเองp=429 รูปแบบการปกครองเบรจเนฟถูกค่อย ๆ ค่อย ๆ เอาออกไปโดย อันโดรปอฟ และได้มีการแต่งตั้งภายในพรรคใหม่โดยคำนึงความ "ศูนย์กลาง"เช่น ว่าที่นายกรัฐมนตรี Nikolai Ryzhkov และหัวหน้าคณะกรรมการกลาง Yegor Ligachevp=430นโยบายด้านการต่างประเทศของสหภาพโซเวียตก็เลื่อนหายและเสื่อมลงไปในช่วงปีสุดท้ายของเบรจเนฟและเมื่อเดือนมิถุนายนปี ค.ศ. 1982 ก่อนถึงแก่อสัญกรรมของเขา โรนัลด์ เรแกนได้กล่าวว่าสหภาพโซเวียตเป็น "จักรวรรดิปีศาจ" ท่าทีทางการทูตระหว่างประเทศได้หายไปก่อนที่มีฮาอิล กอร์บาชอฟเริ่ม "ความคิดใหม่"p=432  ความเชื่อมั่นในลัทธิคอมมิวนิสต์และลัทธิมาร์กซ-เลนินเริ่มหายไปที่ประจักษ์ชัดในหมู่ชาวโซเวียตอย่างไรก็ดียังมีการสนับสนุนอย่างเล็กน้อยในช่วงยุคเบรจเนฟ ทำให้ชาวโซเวียตยังคงระมัดระวังในแนวคิด เช่น ความคิดเห็นแบบเสรีภาพประชาธิปไตยและการกระจายอำนาจ และด้วยเหตุนี้ลัทธิมากซ์ - เลนินยังคงเป็นแนวคิดสำคัญในการปกครองต่อไปp=357 เนื่องจากการสะสมทางทหารขนาดใหญ่ของทศวรรษที่ 1960 จงทำให้สหภาพโซเวียตยังคงเป็นมหาอำนาจในช่วงระหว่างการปกครองของเบรจเนฟ
ครอบครัวเบรจเนฟทุกคนยกเว้น กาลินา ลูกสาวของเบรจเนฟถูกจับกุมในข้อหาทุจริตทางการเมืองในระหว่างการบริหารของมีฮาอิล กอร์บาชอฟ Churbanov ลูกเขยของเบรจเนฟถูกตัดสินจำคุกสิบสองปีเนื่องจากมีการฉ้อฉลและการทุจริตขนาดใหญ่ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1982 โดยถูกปลดออกจากตำแหน่งทั้งหมดและส่งไปยังค่ายกักกันแรงงาน กาลินาพร้อมกับครอบครัวที่เหลือของเบรจเนฟสูญเสียสิทธิ์ของรัฐทั้งหมด เมืองเบรจเนฟถูกเปลี่ยนเป็นชื่อเดิมคือ Naberezhnye Chelny และมีการเปลี่ยนชื่อเมือง ถนน โรงงานและสถาบันที่มีชื่อของเบรจเนฟและคอนสตันติน เชียร์เนนโคทั้งหมดp=42โดยที่มีรัฐบาลโซเวียตออกรัฐกฤษฎีกาในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1982p=79ตามที่คำกล่าวของหลานชายของเขาอันเดรย์ เบรจเนฟ  "ชื่อ เบรจเนฟ ได้กลายเป็นคำสาปแช่งสำหรับครอบครัวและสมาชิกในครอบครัว หลายคนถูกบังคับให้ออกจากงานของพวกเขาและเพื่อนของพวกเขาได้ทิ้งเขาไป"p=79นอกจากนี้ รางวัล และ เครื่องอิสริยากรณ์ต่างๆที่ได้มาจากการสู้รบในสงครามโลกครั้งที่สองของเบรจเนฟมีมติให้ยึดคืนในการประชุมสภาโซเวียตสูงสุดเมื่อวันที่ 21 กันยายน ค.ศ. 1989p=263
ในช่วงยุคกอร์บาชอฟ ยุคเบรจเนฟถือว่าไม่ประสบความสำเร็จเท่ายุคสตาลินโดยในการสำรวจวามคิดเห็นเพียงร้อยละ 7 เลือกยุคเบรจเนฟเป็นยุคที่ดี ในขณะที่ร้อยละ 10 เลือกยุคสตาลินเป็นยุคที่ดีp=80 หลังจากการล่มสลายของสหภาพโซเวียตและการปฏิรูปตลาดของบอริส เยลซินต่อมาชาวรัสเซียหลายคนมองว่ามีความคิดถึงยุคเบรจเนฟ คิดถึงเสถียรภาพของยุคเบรจเนฟซึ่งได้หายไปในช่วง ยุคกอร์บาชอฟ และ เยลซินp=149

**บทความวิเคราะห์**
ประวัติศาสตร์ได้แสดงคำติชมของเบรจเนฟ และนโยบายของเขา บทความเกี่ยวข้องกับเขานั้นในช่วงเวลาก่อนถึงแก่อสัญกรรมนั้นหาได้ยาก ส่วนใหญ่จะเป็นบทความหลังการถึงแก่อสัญกรรมของเขาซึ่งเป็นแง่ลบอย่างท่วมท้น บทความเกี่ยวข้องเบรจเนฟ ได้รับการเขียนเป็นภาษาอังกฤษและแม้กระทั่งในภาษารัสเซีย อ้างอิงจาก มาร์ค แซนเดิล และเอ็ดวิน เบคอน ผู้เขียนเรื่องการพิจารณาเบรจเนฟใหม่ (Brezhnev Reconsidered) กล่าวว่า เบรจเนฟ ได้รับความสนใจน้อยไม่นานหลังจากที่เขาเสียชีวิต 
เมื่อ มีฮาอิล กอร์บาชอฟ ได้ขึ้นมาเป็นผู้นำก็ได้เริ่มนโยบายเปเรสตรอยคา เขาตำหนิเบรจเนฟในการทำให้เศรษฐกิจและสังคมโซเวียตซบเซา และเรียกยุคการปกครองของเขาว่า "ยุคซบเซา"p=1 กอร์บาชอฟได้กล่าวว่า เบรจเนฟเป็น "พวกนีโอ-สตาลินนิสต์"p=2แม้ว่าในภายหลัง กอร์บาชอฟ ได้รับรองว่าเบรจเนฟไม่ได้เลวร้ายเหมือนที่เขาพูด และได้กล่าวว่า, "เบรจเนฟไม่ได้เป็นเหมือนรูปล้อเขาในตอนนี้"p=27
นักประวัติศาสตร์ชาวอังกฤษ Robert Service เขียนไว้ในหนังสือของเขา รัสเชีย:จากซาร์สู่ศตวรรษที่ยี่สิบเอ็ด (Russia: From Tsarism to the Twenty-First Century)  ว่า "เมื่อเขา (เบรจเนฟ) ประสบความสำเร็จในการยึดอำนาจ ครุชชอฟ เขายังคงเป็นนักการเมืองที่เข้มแข็งที่คาดว่าจะทำให้พรรคและรัฐบาลทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น เขาเฉื่อยชาและอ่อนเพลียอย่างสิ้นเชิง แต่เขาได้กลายเป็นเลขาธิการได้นำลัทธิคอมมิวนิสต์สู่ความเกลียดชังที่สุดตั้งแต่ปี  ค.ศ. 1917 " เขาเสริมว่า "ยากที่จะรู้สึกเสียใจมากสำหรับเบรจเนฟ"; นโยบายเศรษฐกิจและสังคมของเขาได้ส่งประเทศเข้าสู่ยุคของความซบเซาซึ่งผู้สืบทอดของเขาไม่สามารถฟื้นตัวเต็มที่ได้p=427"Talal Nizameddin ระบุไว้ในหนังสือของเขารัสเซียและตะวันออกกลาง: ต่อนโยบายการต่างประเทศใหม่ (Russia and the Middle East: Towards A New Foreign Policy) ว่า "มรดกของเบรจเนฟ"โดยทั่วไปไม่ได้รับผลกระทบจากผู้สืบทอดที่อ่อนแอของเขา (ยูรี อันโดรปอฟและคอนสตันติน เชียร์เนนโค) ทั้งสงครามอัฟกานิสถาน ความตึงเครียดกับจีนและญี่ปุ่น เช่นเดียวกับ ความคาดหวังของมิติใหม่ในการแข่งขันอาวุธกับสหรัฐฯในรูปของยุทธศาสตร์การป้องกัน (Star Wars) "p=44ตามนักประวัติศาสตร์ David Dyker ผู้เขียนหนังสือสหภาพโซเวียตภายใต้กอร์บาชอฟ: อนาคตสำหรับการปฏิรูป "เบรจเนฟสืบทอดฝ่ายซ้ายสหภาพโซเวียตผู้ทุกข์ทรมานจากปัญหาต่าง ๆ ในประเทศและต่างประเทศ" (The Soviet Union under Gorbachev: Prospects for Reform "Brezhnev left his successors a Soviet Union suffering from a host of domestic and foreign problems") อุปสรรคที่ใหญ่ที่สุดที่ Dyker เจอคือจุดอ่อนของเศรษฐกิจที่ทำลายอิทธิพลของโซเวียตนอกพรมแดนอย่างมากในช่วงปลายยุคเบรจเนฟเนื่องจากความล้าหลังทางเทคโนโลยีp=166
ผู้เขียน ความขัดแย้งของสหภาพโซเวียต: การขยายตัวจากภายนอกความเสื่อมภายใน (The Soviet Paradox: External Expansion, Internal Decline)  Seweryn Bialer มีการประเมินยุคเบรจเนฟ Bialer กล่าวว่ายุคนั้นเป็นช่วงเวลาแห่ง "โอกาสที่หายไป" แต่ยอมรับว่าการเติบโตทางเศรษฐกิจในช่วงปีแรกของเบรจเนฟอ่อนลง "เหตุผลในการปฏิรูปที่รุนแรง"pp=55–56 ในหนังสือการเปลี่ยนแปลงของรัสเซีย: ภาพรวมของระบบที่ร่วน (Russia's Transformation: Snapshots of a Crumbling System) ของ  Robert Vincent Daniels ระบุว่า เบรจเนฟ"ให้เสถียรภาพของประเทศ" และนโยบายภายในประเทศและภายนอกของเขาพยายามที่จะให้เป็น "สถานะเดิม"p=46 Daniels เชื่อว่ายุคเบรจเนสามารถแยกออกเป็นสองส่วนส่วนแรกที่เริ่มต้นในปี ค.ศ. 1964 และสิ้นสุดในปี ค.ศ. 1975 สอดคล้องกับ "ความเป็นผู้นำสภาพการสร้างเศรษฐกิจที่ใฝ่หาการผ่อนคลายและการบำรุงรักษาสมดุลทางการเมือง" ระยะที่สองซึ่งเริ่มขึ้นในปี ค.ศ. 1975 เป็นเรื่องตรงกันข้าม; เศรษฐกิจหยุดการเจริญเติบโตความเป็นผู้นำร่วมกันสิ้นสุดลงด้วยการลาออกของนีโคไล ปอดกอร์นืย, เบรจเนฟ การพัฒนาสหภาพโซเวียตเริ่มที่จะซบเซาpp=49–50 นักประวัติศาสตร์ จิริ วาเลนต้าและแฟรงก์ ซิบุลก้าที่ระบุไว้ในหนังสือกอร์บาชอฟ ความคิดใหม่และความขัดแย้งในโลกที่สาม (Gorbachev's New Thinking and Third World Conflicts) ว่ามรดกของเบรจเนฟเป็น "ส่วนผสมของความสำเร็จและความล้มเหลวทั้งในประเทศและนโยบายต่างประเทศ" อย่างไรก็ตามพวกเขาโต้แย้งว่าเมื่อถึงเวลาที่เบรจเนฟถึงแก่อสัญกรรม ความล้มเหลวของเขากลายเป็นปัญหาระบบที่เรื้อรังอย่างรุนแรง ความสำเร็จลิทธิเบรจเนฟตาม วาเลนต้า และ  ซิบุลก้า เขียนไว้เป็นนโยบายต่างประเทศและการป้องกันประเทศของเขาอย่างไรก็ตามเศรษฐกิจที่ลดลงความสำเร็จเหล่านี้ไม่ยั่งยืนในระยะยาว พวกเขายังตั้งข้อสังเกตอีกว่าสหภาพโซเวียตสามารถรวมตัวเป็นมหาอำนาจซึ่งจะเพิ่มอิทธิพลในประเทศที่ไม่ใช่ประเทศคอมมิวนิสต์ในประเทศโลกที่สาม pp=4–5
ในบันทึกของเอียน แทตเชอร์ระบุว่า "สมควรได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในบุคคลประสบความสำเร็จมากที่สุดในการเมืองโซเวียต" เขาระบุว่าเบรจเนฟเป็นนักการเมืองที่ดีภายในกรอบของระบบการเมืองโซเวียต p=207 Dmitry Peskov กล่าวว่า "เบรจเนฟ ไม่ได้เป็นด้านลบของประวัติศาสตร์ของประเทศของเรา เขาเป็นด้านบวกมาก เขาวางรากฐานสำหรับเศรษฐกิจของประเทศและการเกษตร."  อาร์ชี บราวน์ เขียนไว้ในหนังสือของเขาการเกิดและดับไปของคอมมิวนิสต์ (The Rise & Fall of Communism)  ไว้ว่า"จากมุมมองของผู้ปกครองคอมมิวนิสต์ยุคเบรจเนฟประสบความสำเร็จในหลาย ๆ ด้าน" "ความเท่าเทียมกับสหรัฐอเมริกา" อย่างเข้มแข็งโดยต้นยุค 70 และกลายเป็นมหาอำนาจในความรู้สึกทางทหารของโลกp=415  "ยุคเบรจเนฟ เป็นช่วงเวลาที่หลายสิบล้านคนของโซเวียตอาศัยอยู่ในชีวิตที่เงียบสงบและสามารถคาดการณ์ได้กว่าบัดนี้" และ "คนส่วนใหญ่ไม่ได้หวาดกลัวคุมตัวของ KGB" p=416

**การสำรวจความคิดเห็น**
ความคิดเห็นของชาวรัสเชียต่อเบรจเนฟในส่วนใหญ่เป็นไปทางที่ดี อย่างไรก็ตามทางฝั่งตะวันตกมองว่าเขาเป็นผู้เริ่มต้นความซบเซาทางเศรษฐกิจจนนำไปสู่การล่มสลายของสหภาพโซเวียตp=6 การสำรวจโดยกองทุนความคิดเห็นทางสาธารณะ (VTsIOM)  ในเดือนกันยายน ค.ศ 1999  ได้เลือกช่วงเวลาของเบรจเนฟเป็นช่วงเวลา"ประชาชนมีความเป็นอยู่ดีที่สุด"ในศตวรรษที่ 20  โดยมีเสียง 51 ถึง 10 คะแนนอย่างชัดเจน ในการสำรวจความคิดเห็นที่คล้ายกันในปี ค.ศ 1994 เบรจเนฟ รวบรวมคะแนนได้เพียง 36 ถึง 16p=5 การสำรวจความคิดเห็นในปี ค.ศ 2000 โดย VTsIOM ได้ถามคำถามต่างๆกับชาวรัสเซียว่า "ยุคสมัยใดบางที่ให้ผลดีและผลเสียต่อประเทศนี้" 36 เปอร์เซ็นต์วิจารณ์ยุคเบรจเนฟในเชิงบวกมากกว่าเชิงลบขณะที่นิกิตา ครุสชอฟตามหลังได้ไป 33 เปอร์เซ็นต์p=4การสำรวจความคิดเห็นความนิยมในแต่ละยุคของรัสเชียในปี ค.ศ. 2006 ชี้ได้ว่า 61 เปอร์เซ็นต์ของประชาชนรัสเชียมองว่ายุคเบรจเนฟเป็นหนึ่งในยุคที่ดีของรัสเชียการสำรวจความคิดเห็นการเลือกที่จะใช้ชีวิตในศตวรรษที่ 20 โดย VTsIOM ในค.ศ. 2007 แสดงให้เห็นว่าชาวรัสเซียส่วนใหญ่เลือกช่วงยุคเบรจเนฟนักวิเคราะห์ได้ตั้งข้อสังเกตถึงความนิยมของเบรจเนฟในก่อนและหลังช่วงวิกฤตการณ์ทางการเงินของรัสเซียเมื่อปี ค.ศ. 1998 เมื่อเปรียบเทียบช่วงเวลาทั้งสองทั้งก่อนและหลังช่วงวิกฤตการณ์ได้ชี้ว่าเบรจเนฟเป็นที่จดจำได้ดีที่สุดว่าในการทำให้เกิดเสถียรภาพด้านเศรษฐกิจโดยชาวรัสเซียไม่มองว่าเป็นยุคซบเซาของสหภาพโซเวียตเหมือนในความคิดเห็นทางฝั่งตะวันตกp=6

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 Cite book | author = Brown, Archie | title = The Rise & Fall of Communism | url = https://archive.org/details/risefallofcommun00brow | location = | publisher = Bodley Head | year = 2009 | isbn = 978-0061138799 | ref = CITEREFBrown2009 | authorlink = Archie Brown - Cite book |author1=Bacon, Edwin |author2=Sandle, Mark | title = Brezhnev Reconsidered |url=https://archive.org/details/brezhnevreconsid0000unse | location = | publisher = Palgrave Macmillan | year = 2002 | isbn = 978-0333794630 | ref = CITEREFBaconSandle2002 - Cite book | author = Bialer, Seweryn | title = The Soviet Paradox: External Expansion, Internal Decline | location = | publisher = I.B.Tauris | year = 1986 | asin = B000IX2J6M | ref = CITEREFBialer1986 - Cite book | author = Chaney, Otto Preston | title = Zhukov | edition = 2 | publisher = University of Oklahoma Press | year = 1996 | isbn = 978-0806128078  
ref = CITEREFChaney1996 - Cite book | author = Churbanov, Alexander | title = Russia's Bitter Path to Modernity: A History of the Soviet and post-Soviet Eras | url = https://archive.org/details/russiasbitterpat0000chub | publisher = Continuum International Publishing Group | year = 2001 | isbn = 978-0826413505 | ref = CITEREFChurbanov2001 - Cite book | author = Daniels, Robert Vincent | title = Russia's Transformation: Snapshots of a Crumbling System | location = | publisher = Rowman & Littlefield | year = 1998 | isbn = 978-0847687091 | asin = B000H5YOBO | ref = CITEREFBDaniels1998 - Cite book | author = Dyker, David | title = The Soviet Union under Gorbachev: Prospects for Reform | url = https://archive.org/details/sovietunionunder0000unse_q1u6 | ref = CITEREFDyker1987 | publisher = Routledge | year = 1987 | isbn = 978-0709945192 - Cite book | author = Kort, Michael | title = The Soviet Colossus: History and Aftermath | url = https://archive.org/details/sovietcolossushi0000kort_m1j8 | publisher = M.E. Sharpe | year = 2010 | isbn = 978-0-7656-2387-4 | ref = CITEREFKort2010- Cite book | author = Nizameddin, Talal | title = Russia and the Middle East: Towards a new Foreign Policy | url = https://archive.org/details/russiamiddleeast00tala | publisher = Palgrave Macmillan | year = 1999 | isbn = 978-0312225384 | ref = CITEREFNizameddin1999 - Cite book | author = Service, Robert | title = History of Modern Russia: From Tsarism to the Twenty-first Century | url = https://archive.org/details/historyofmodernr00unse | location = | publisher = Penguin Books Ltd | year = 2009 | isbn = 978-0674034938 | edition = 3 | ref = CITEREFService2009 | authorlink = Robert Service (historian) - Cite book | author = Staar, Richard Felix | title = Foreign Policies of the Soviet Union | url = https://archive.org/details/foreignpolicieso00staa | edition = 1 | publisher = Hoover Institution Press | year = 1991 | isbn = 978-0817991029 | ref = CITEREFStaar1991 - Cite book | author = White, Stephen | title = After Gorbachev | location = | publisher = Cambridge University Press | year = 1993 | isbn = 978-0521458962 | ref = CITEREFWhite1993 - Cite book | author = White, Stephen | title = Russia's New Politics: The Management of a Postcommunist Society | ref = CITEREFWhite2000 | publisher = Cambridge University Press | year = 2000 | asin = B003QI0DQE- Cite book | author = Valenta, Jiří, Cibulka, Frank | title = Gorbachev's New Thinking and Third World Conflicts | url = https://archive.org/details/gorbachevsnewthi00vale | ref = CITEREFValentaCibulka1990 | publisher = Transaction Publishers | year = 1990 | isbn = 978-0887382123 
หมวดหมู่:เลโอนิด เบรจเนฟ