ชาวอุยกูร์

อุยกูร์ (ئۇيغۇرلار; Уйғурлар; ujɣurˈlɑr; , สัทอักษรสากล: 3p=7; Uyghurs บางครั้งสะกดเป็น ) เป็นกลุ่มชนเตอร์กิกกลุ่มหนึ่งที่อาศัยอยู่ในเอเชียตะวันออกและเอเชียกลาง ปัจจุบันชาวอุยกูร์ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์
ตามธรรมเนียม ชาวอุยกูร์อาศัยอยู่ในพื้นที่โอเอซิสที่กระจัดกระจายอยู่ในทะเลทรายทากลามากันในลุ่มน้ำทาริม โอเอซิสเหล่านี้แต่ก่อนเคยเป็นที่อยู่อาศัยหรือรัฐของหลายอารยธรรมทั้งจีน มองโกล ทิเบต และกลุ่มรัฐเติร์กต่าง ๆ ต่อมาชาวอุยกูร์ค่อย ๆ เริ่มเข้ารับอิสลามในศตวรรษที่ 10 และเมื่อถึงศตวรรษที่ 16 ชาวอุยกูร์ส่วนใหญ่ระบุว่าเป็นมุสลิม นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ศาสนาอิสลามก็มีบทบาทสำคัญในวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ของชาวอุยกูร์
ประมาณร้อยละ 80 ของชาวอุยกูร์ในซินเจียงยังคงอาศัยอยู่ในลุ่มน้ำทาริม ส่วนที่เหลืออาศัยอยู่ในอุรุมชีเมืองหลวงของซินเจียง ซึ่งตั้งอยู่ในภูมิภาคประวัติศาสตร์ซูงการ์ ส่วนชุมชนอุยกูร์ที่ใหญ่ที่สุดที่อาศัยอยู่นอกซินเจียงคือชาวอุยกูร์เถาหยวนในเขตเถาหยวนทางภาคกลางตอนบนของมณฑลหูหนาน ชุมชุนชาวอุยกูร์พลัดถิ่นอื่น ๆ ที่สำคัญพบได้กลุ่มประเทศเตอร์กิกเช่น คาซัคสถาน คีร์กีซสถาน อุซเบกิสถาน และตุรกี และยังมีชุมชนขนาดเล็กในซาอุดีอาระเบีย จอร์แดน ออสเตรเลีย รัสเซีย และสวีเดน
ตั้งแต่ปี 2557 เป็นต้นมารัฐบาลจีนถูกองค์กรต่าง ๆ กล่าวหา เช่น ฮิวแมนไรตส์วอตช์ ว่ามีการประหัตประหารชาวอุยกูร์ที่อาศัยอยู่ในซินเจียงอย่างกว้างขวาง รวมถึงการบังคับทำหมัน  และการบังคับใช้แรงงาน นักวิชาการประเมินว่าตั้งแต่ปี 2560 ชาวอุยกูร์อย่างน้อยหนึ่งล้านคนถูกควบคุมตัวโดยพลการในค่ายกักกันซินเจียง เจ้าหน้าที่รัฐบาลจีนอ้างว่าค่ายเหล่านี้ ซึ่งก่อตั้งขึ้นภายใต้การบริหารของสี จิ้นผิง เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีน มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดความเลื่อมใสในอุดมการณ์ของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ป้องกันการแบ่งแยกดินแดน ป้องกันการก่อการร้าย และฝึกอาชีพให้แก่ชาวอุยกูร์ นักวิชาการ องค์กรสิทธิมนุษยชน และรัฐบาลต่าง ๆ มองว่าเรื่องที่เกิดกับชาวอุยกูร์เป็นการก่ออาชญากรรมต่อมนุษยชาติหรืออาจถึงขั้นเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ได้

**ประชากร**
นายพรานชาวอุยกูร์ในคัชการ์
โดยทั่วไป จำนวนประชากรชาวอุยกูร์ในประเทศจีนอาศัยอยู่ในเขตปกครองตนเองซินเจียง โดยมีประชากรจำนวนน้อยที่อาศัยอยู่ในบริเวณอื่นของประเทศ เช่น เทศมณฑลเถา-ยฺเหวียนมีประชากรประมาณ 5,000–10,000 คน
จำนวนประชากรชาวอุยกูร์ยังคงเป็นหัวข้อพิพาท โดยเฉพาะประชากรในประเทศจีน ทางการจีนระบุจำนวนประชากรในเขตปกครองตนเองซินเจียงที่มากกว่า 12 ล้านคน ซึ่งเป็นจำนวนประชากรประมาณครึ่งหนึ่งของประชากรทั้งหมดในเขตปกครองตนเอง อย่างไรก็ตาม ในช่วง ค.ศ. 2003 ชาวอุยกูร์บางกลุ่มอ้างว่าทางการจีนนับจำนวนประชากรของตนน้อยกว่าความเป็นจริง โดยอ้างว่าที่จริงมีประชากรมากกว่า 20 ล้านคน. ข้อพิพาทเรื่องประชากรยังคงมีอยู่ โดยนักเคลื่อนไหวและกลุ่มบางกลุ่มอย่าง World Uyghur Congress และ Uyghur American Association อ้างว่าประชากรชาวอุยกูร์อยู่ในขอบเขตระหว่าง 20 ถึง 30 ล้านคน บางส่วนอ้างว่าจำนวนประชากรที่แท้จริงคือ 35 ล้านคน ถึงกระนั้น นักวิชาการโดยทั่วไปปฏิเสธข้ออ้างเหล่านี้ ศาสตราจารย์ Dru C. Gladney เขียนไว้ในหนังสือ Xinjiang: China's Muslim Borderland เมื่อ ค.ศ. 2004 ว่ามี "หลักฐานไม่เพียงพอ" ที่สนับสนุนข้ออ้างชาวอุยกูร์เกี่ยวกับประชากรในประเทศจีนมีมากกว่า 20 ล้านคน

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**ข้อมูลทั่วไป**
 isbn=978-0-520-25560-9- isbn=978-0-203-87071-6- isbn=978-0-203-16664-2- isbn=978-90-04-14129-2- isbn=9780196264257- isbn=978-3-447-03274-2- isbn=9789756782569- isbn=978-0-295-98651-7- isbn=978-0-415-36686-1- jstor=1796091- publisher=Centre of Oriental Studies, Australien National Univ.- isbn=978-0-8248-2884-4- url=https://books.google.com/books?id=8FVsWq31MtMC- isbn=978-0-7914-5994-2- isbn=978-90-04-14241-1- isbn=978-0-203-89409-5- isbn=978-1-135-07875-1- isbn=978-0-313-31512-1
 แหล่งที่มา- author=Edward Balfour

**อ่านเพิ่ม**
  Chinese Cultural Studies: Ethnography of China: Brief Guide acc6.its.brooklyn.cuny.edu- Beckwith, Christopher I. (2009). Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present. Princeton University Press. 978-0-691-13589-2.- isbn = 978-974-480-062-6 - Findley, Carter Vaughn. 2005. The Turks in World History. Oxford University Press. 0-19-516770-8, 0-19-517726-6 (pbk.)- Hessler, Peter. Oracle Bones: A Journey Through Time in China. New York: Harper Perennial, 2006.- s2cid=154942905 - Human Rights in China: China, Minority Exclusion, Marginalization and Rising Tensions, London, Minority Rights Group International, 2007- cite book |last= Kaltman |first= Blaine |title= Under the Heel of the Dragon: Islam, Racism, Crime, and the Uighur in China |year= 2007 |publisher= Ohio University Press |location= Athens |isbn=978-0-89680-254-4- Kamberi, Dolkun. 2005. Uyghurs and Uyghur identity. Sino-Platonic papers, no. 150. Philadelphia, PA: Dept. of East Asian Languages and Civilizations, University of Pennsylvania.- Millward, James A. and Nabijan Tursun, (2004) "Political History and Strategies of Control, 1884–1978" in Xinjiang: China's Muslim Borderland, ed. S. Frederick Starr. Published by M. E. Sharpe. 978-0-7656-1318-9.- Rall, Ted. Silk Road to Ruin: Is Central Asia the New Middle East? New York: NBM Publishing, 2006.- Rudelson, Justin Ben-Adam, Oasis identities: Uyghur nationalism along China's Silk Road, New York: Columbia University Press, 1997.- Thum, Rian. The Sacred Routes of Uyghur History (Harvard University Press; 2014) 323 pages- Tyler, Christian. (2003). Wild West China: The Untold Story of a Frontier Land. John Murray, London. 0-7195-6341-0.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Map share of ethnic by county of China-  Xinjiang Video Project
หมวดหมู่:กลุ่มชนเตอร์กิก
หมวดหมู่:ซินเจียงอุยกูร์
หมวดหมู่:กลุ่มชาติพันธุ์ที่ได้รับการยอมรับในประเทศจีน
หมวดหมู่:ศาสนาอิสลามในประเทศจีน