สุมาหู

สุมาหู (ค.ศ. 180 – 3 เมษายน ค.ศ. 272efn|บทพระราชประวัติสุมาเอี๋ยนในจิ้นชูระบุว่าสุมาสูสิ้นพระชนม์ในวันเหรินเฉิน (壬辰) ในเดือน 8 ของศักราชไท่ฉื่อ (泰始) ปีที่ 8 ในรัชสมัยของสุมาเอี๋ยน เทียบได้กับวันที่ 3 เมษายน ค.ศ. 272 ในปฏิทินจูเลียน) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า ซือหม่า ฝู (p=Sīmǎ Fú) ชื่อรอง ชูต๋า (p=Shūdá) เป็นที่รู้จักในสมัญญานามว่า อ๋องเซี่ยนแห่งอันเป๋ง (安平獻王 อานผิงเซี่ยนหวาง) เป็นเจ้าชายและรัฐบุรุษของราชวงศ์จิ้นตะวันตกของจีนp=746 เดิมรับราชการเป็นขุนนางของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊ก ก่อนที่สุมาเอี๋ยนผู้เป็นหลานชายจะชิงราชบัลลังก์ของวุยก๊กในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 266 และก่อตั้งราชวงศ์จิ้น ซือหม่า กวาง (司馬光) ผู้เขียนจือจื้อทงเจี้ยน (資治通鑑) อ้างว่าตนเป็นผู้สืบเชื้อสายของสุมาหู 

**พระประวัติ**
สุมาหูเป็นบุตรชายคนที่ 3 จากบุตรชายทั้งหมด 8 คนของสุมาหอง (司馬防 ซือหม่า ฝาง) ผู้รับราชการในตำแหน่งเจ้าเมืองเกงเตียว (京兆尹 จิงเจ้าอิ่น) ในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ( ค.ศ. 184–220) สุมาหูเป็นที่รู้จักในฐานะผู้ที่อ่านหนังสือมาก มีความสามารถสูงในฐานะข้าราชการ และใจกว้างต่อผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือ สุมาหูยังเป็นเพื่อนสนิทของโจสิดด้วย
สุมาอี้พี่ชายคนที่ 2 ของสุมาหูขึ้นมามีอำนาจในรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊ก (ค.ศ. 220–280) ภายหลังการสวรรคตของโจยอย สุมาอี้ขึ้นเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์และเป็นผู้นำโดยพฤตินัยของวุยก๊กหลังยึดอำนาจได้ในการก่อรัฐประหารเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 249 หลังสุมาอี้เสียชีวิตในเดือนกันยายน ค.ศ. 251 สุมาสูและสุมาเจียวบุตรชายของสุมาอี้ได้สืบทอดตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์และผู้นำโดยพฤตินัยของวุยก๊ก ในช่วงที่สุมาหูรับราชการกับวุยก๊ก สุมาหูได้ดำรงตำแหน่งระดับสูง ได้แก่ หัวหน้าสำนักราชเลขาธิการ (尚書令 ช่างชูลิ่ง) ในรัชสมัยโจยอย, เสนาบดีกลาโหม (太尉 ไท่เว่ย์) และราชครู (太傅 ไท่ฟู่)สามก๊กจี่ เล่มที่ 4 บันทึกว่าสุมาหูได้รับการแต่งตั้งเป็นเสนาบดีมหาดไทยในวันที่ 22 สิงหาคม ค.ศ.251 และได้รับการแต่งตั้งเป็นราชครูในวันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 256 สุมาอี้เคยดำรงตำแหน่งทั้งสองตำแหน่งในช่วงระยะเวลาหนึ่งของการรับราชการ ในรัชสมัยโจฮอง, โจมอ และโจฮวน สุมาหูยังทำหน้าที่เป็นแม่ทัพในบางยุทธการที่รบกับจ๊กก๊กและง่อก๊กซึ่งเป็นสองรัฐอริของวุยก๊ก ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 266 สุมาเอี๋ยนบุตรชายของสุมาเจียวบังคับโจฮวนจักรพรรดิลำดับสุดท้ายของวุยก๊กให้สละราชบัลลังก์ให้ตน จึงเป็นการสิ้นสุดสมัยปกครองของวุยก๊ก สุมาเอี๋ยนก่อตั้งราชวงศ์จิ้นและขึ้นเป็นจักรพรรดิองค์แรก 
สุมาหูเป็นที่รู้จักในเรื่องความจงรักภักดีต่อวุยก๊ก แม้ว่าจะถูกแทนที่ด้วยราชวงศ์จิ้นแล้วก็ตามefn|อย่างไรก็ตาม สุมาหูมีส่วนร่วมในอุบัติการณ์สุสานโกเบงเหลงและได้รับบำเหร็จจากการมีส่วนร่วมนี้ ในช่วงที่สุมาสูและสุมาเจียวดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ของวุยก๊ก ทั้งสองพี่น้องถือว่าสุมาหูเป็นผู้อาวุโส และอนุญาตให้สุมาสูแสดงความภักดีต่อวุยก๊ก ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 260 เมื่อโจมอจักรพรรดิแห่งวุยก๊กถูกปลงพระชนม์ในระหว่างการพยายามก่อรัฐประหารเพื่อจะยึดอำนาจคืนจากสุมาเจียว สุมาสูเป็นหนึ่งในข้าราชการวุยก๊กเพียงไม่กี่คนที่ร้องไห้ในงานพระบรมศพของโจมอ ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 266 หลังสุมาเอี๋ยนก่อตั้งราชวงศ์จิ้นและขึ้นเป็นจักรพรรดิ พระองค์พระราชทานฐานันดรศักดิ์ให้กับพระญาติของพระองค์ รวมถึงสุมาหูผู้เป็นปู่น้อยซึ่งสุมาเอี๋ยนทรงแต่งตั้งให้เป็นอ๋องแห่งอันเป๋ง (安平王 อานผิงหวาง) สุมาหูตอบสนองต่อการแต่งตั้งนี้โดยกล่าวว่า "ข้าเป็นและยังคงเป็นข้าราชบริพารของวุยโดยเสมอมา"efn|นี่อาจถือเป็นการแสร้งถ่อมตัวของสุมาสู เพราะในโอกาสเดียวกันนี้ บุตรชายของสุมาหูอันได้แก่สุมาปอง (司馬望 ซือหม่า ว่าง) ผู้เป็นอ๋องแห่งงีหยง (義陽王 อี้หยางหวาง), ซือหมา ฝู่ (司馬輔) ผู้เป็นอ๋องแห่งปุดไฮ (勃海王 ปั๋วไห่หวาง), ซือหมา หฺว่าง (司馬晃) ผู้เป็นอ๋องแห่งแห้ฝือ (下邳王 เซี่ยพีหวาง), ซือหม่า กุย (司馬瓌) ผู้เป็นอ๋องแห่งไท่หยวน (太原王 ไท่-ยฺเหวียนหวาง), ซือหม่า กุย (司馬珪) ผู้เป็นอ๋องแห่งเกาหยาง (高陽王 เกาหยางหวาง), ซือหม่า เหิง (司馬衡) ผู้เป็นอ๋องแห่งเสียงสัน (常山王 ฉางชานหวาง), ซือหมา จิ่ง (司馬景) ผู้เป็นอ๋องแห่งไพก๊ก (沛王 เพ่ย์หวาง) และบุตรชาย 2 คนของสุมาปองคือซือหม่า หง (司馬洪; บิดาของซือหม่า เวย์ 司馬威) และซือหม่า เม่า (司馬楙) ต่างก็ได้รับการแต่งตั้งเป็นอ๋อง ตระกูลสาขาของสุมาหูเป็นตระกูลสาขาเดียวที่มีอ๋อง 10 พระองค์ใน 3 รุ่น สุมาหูยังได้ดำรงตำแหน่งเป็นอัครมหาเสนาบดี (太宰 ไท่ไจ่) ในราชสำนักจิ้นตั้งแต่วันที่ 17 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 266efn|บทพระราชประวัติสุมาเอี๋ยนในจิ้นชูระบุว่าสุมาหูได้รับการแต่งตั้งเป็นอัครมหาเสนาบดีในวันอี่ไห่ (乙亥) ในเดือน 12 ของศักราชไท่ฉื่อ (泰始) ปีที่ 1 ในรัชสมัยของสุมาเอี๋ยน เทียบได้กับวันที่ 17 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 266 ในปฏิทินจูเลียน วันนี้ยังเป็นวันที่ 8 นับจากวันที่สุมาหูได้รับการแต่งตั้งเป็นอ๋องแห่งอันเป๋งซึ่งคือวันติงเหม่า (丁卯) ของเดือนเดียวกัน และเป็นวันที่ 9 หลังจากสุมาเอี๋ยนสถาปนาตนเป็นจักรพรรดิซึ่งคือวันปิ่งอิ๋น (丙寅) ในเดือนเดียวกัน จนกระทั่งสุมาหูสิ้นพระชนม์ในเดือนเมษายน ค.ศ. 272 ขณะมีพระชนมายุ 92 พรรษา พระองค์มีพระโอรสอย่างน้อย 9 องค์และพระนัดดาอย่างน้อย 14 องค์เนื่องจากสุมาสูเสียชีวิตในวัยชรา สุมาสูจึงมีอายุยืนกว่าบุตรชายและหลานชายบางคน

**ดูเพิ่ม**
พระราชพงศาวลีของพระมหากษัตริย์จีน (ช่วงต้น)
*พงศาวลีของสุมาอี้
*รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).- เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).- ฝาง เสฺวียนหลิง (648). จิ้นชู.- ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.- isbn=978-90-04-15605-0
หมวดหมู่:ขุนนางของวุยก๊ก
หมวดหมู่:ข้าราชการของโจโฉ
หมวดหมู่:เจ้าชายของราชวงศ์จิ้น