จมื่นมานิตย์นเรศ (เฉลิม เศวตนันทน์)

จมื่นมานิตย์นเรศ ชื่อเดิม เฉลิม เศวตนันทน์  นักแสดงในภาพยนตร์ของรัฐบาลไทย เลือดทหารไทย  สร้างโดย ภาพยนตร์เสียงศรีกรุง และเป็นบิดาของ อดีศักดิ์ เศวตนันทน์  (คู่ชีวิต สวลี ผกาพันธุ์ ศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. 2532) 
ผู้ประพันธ์เนื้อเพลงรำวงมาตรฐานประจำชาติ 4 เพลง งามแสงเดือน ,ชาวไทย ,รำซิมารำ และ คืนเดือนหงาย รวมทั้งเพลงปลุกใจ ตลอดจนเพลงจังหวะลีลาศของกรมโฆษณาการ

**วัยเด็ก**
เกิดเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม  พ.ศ. 2442 (เข้าใจว่าเกิดที่ บ้านเจ้าคุณตา ซอยรามบุตรี ตรงข้ามบ้านของหลวงบุณยมานพพานิช/อรุณ บุณยมานพ หรือบ้านหม่อมเส็ง) บุตรของ พระยามหามนตรีศรีองครักษ์สมุห (เจริญ เศวตนันทน์) เจ้ากรมพระตำรวจในขวา กับ คุณหญิงกลิ่น  ที่อยู่ บ้านสี่แยกคลองมอญ ฝั่งเหนือ เชิงสะพานวัดเครือวัลย์วิหาร  (สะพานธรรมสารโสภณ)
เข้าเรียนที่โรงเรียนทวีธาภิเศก แล้วต่อที่โรงเรียนสวนกุหลาบ ได้เรียนดนตรีไทยกับหลวงประดิษฐ์ไพเราะ และโน้ตสากล กับพระยาวารสิริ (เอวัน วารสิริ) ก่อนเข้าโรงเรียนมหาดเล็กหลวง
จมื่นมานิตย์นเรศ ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2510

**วัยทำงาน**
พ.ศ. 2461 - อายุ 19 ปี รับราชการเป็นมหาดเล็กรับใช้แผนกตั้งเครื่อง สมัยรัชกาลที่ 6 จนเลื่อนขึ้นเป็นเสวกโท 
*พ.ศ. 2469  - กรมมหาดเล็กหลวงยุบเลิก จึงลาออกเพื่อรับพระราชทานบำเหน็จ ไปทำงานหนังสือพิมพ์ไทยเขษมและแห่งอื่นๆ  ,มีบทความเกี่ยวกับดนตรีและละคร ใช้นามแฝง ศุกรหัศน์ ,ศรีคุ้ม ,ศรีเศวต
*พ.ศ. 2473  - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน  ทรงให้ช่วยงานวิทยุกระจายเสียง กรมไปรษณีย์โทรเลข
*พ.ศ. 2478  - อายุ 36 ปี  แสดงนำฝ่ายพลเรือน ใน เลือดทหารไทย ภาพยนตร์พูดเผยแพร่กิจการทหารของ กระทรวงกลาโหม
*พ.ศ. 2482  - ผู้ประกาศรุ่นแรกๆ (รุ่นเดียวกับ ร.ท.เขียน ธีมากร) ของ สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย 
*พ.ศ. 2487  - อายุ 45 ปี  ดำรงตำแหน่งหัวหน้ากองการสังคีต กรมศิลปากร  ในช่วงนี้ได้ประพันธ์คำร้องเพลงรำวงมาตรฐานประจำชาติ  4 เพลง ได้แก่ งามแสงเดือน ,ชาวไทย ,รำซิมารำ และ คืนเดือนหงาย  
*พ.ศ. 2492 - ลาออกจากราชการ หลังรับราชการตำแหน่งต่างๆ ได้แก่  หัวหน้ากองหนังสือพิมพ์ กรมโฆษณาการ และ หัวหน้าแผนกปาฐกถาและกระจายเสียง ธนาคารออมสิน  
*พ.ศ. 2493  - รับบทนำในภาพยนตร์เรื่อง กฤษดาอภินิหาร  
*พ.ศ. 2496-2508  - อุปสมบท
*พ.ศ. 2509  - แสดงภาพยนตร์ต่างประเทศ (ถ่ายทำในเมืองไทย)

**ผลงาน**

**นักแสดง**

**ภาพยนตร์**
2478: เลือดทหารไทย 
*2479: จันทร์เจ้าขา (ใช้ชื่อว่าศุกรหัสน์)
*2489: ชายชาตรี (ร่วมกับ วสันต์ สุนทรปักษิณ)
*2493: กฤษดาอภินิหาร (ร่วมกับ อบ บุญติด ,สวลี ผกาพันธ์)
*2496: พรายมะลิวัลย์
*2497: คำสั่งสาป (ร่วมกับ สวลี ผกาพันธุ์ ,อารี โทณวณิก)
*2509: จอมมหากาฬทับทิมดำ /The Secret of the Black Ruby /Der Fluch des schwarzen Rubin (ร่วมกับ เมตตา รุ่งรัตน์ ,ปรียา รุ่งเรือง ,อนินันท์ สิงห์หิรัญ  ,อบ บุญติด ,หม่อมชั้น พวงวัน  )

**โทรทัศน์**
----: ละครทีวีช่อง 4 บางขุนพรหม

**ผู้ประพันธ์เพลง**

**เพลงรำวงมาตรฐาน**
งามแสงเดือน ,ชาวไทย ,รำซิมารำ ,คืนเดือนหงาย  

**เพลงปลุกใจ**
ไทยช่วยไทย ,เอกราช ,ทางสร้างชาติ ,ปัจจุสมัย,รักสงบ,วันชาติ,เดินทางไกล,ยุวชนสโมสร,เดินทางไกล,สนธิสัญญามี่แก้ใหม่ (บางครั้งใช้นามแฝงในการแต่งเพลงว่า ศุกรหัศน์),ส่วนใหญ่แต่งให้วงดนตรีสุนทราภรณ์หรือวงดนตรีกรมโฆษณาการ

**เพลงลีลาศ**
สวมหมวก (เอื้อ สุนทรสนาน ทำนอง มัณฑนา โมรากุล ร้องบันทึกเสียงต้นฉบับโดยวงดนตรีสุนทราภรณ์)
*ยามอรุณ (เอื้อ สุนทรสนาน ทำนอง ล้วน ควันธรรม ร้องนำหมู่)
*รื่นเริงใจ (เอื้อ สุนทรสนาน ทำนอง  มัณฑนา โมรากุล ร้องบันทึกเสียงต้นฉบับ โดยวงดนตรีสุนทราภรณ์)
*สายฟ้า (เอื้อ สุนทรสนาน ทำนอง ร้องหมู่วงดนตรีสุนทราภรณ์ เพลงประจำโรงเรียนสายปัญญา)
*ดวงตรา (เอื้อ สุนทรสนาน ทำนอง ร้องหมู่วงดนตรีสุนทราภรณ์ เพลงประจำธนาคารออมสิน)
*หนองคาย (เอื้อ สุนทรสนาน ทำนอง สุปาณี พุกสมบุญและมัณฑนา โมรากุลร้องนำหมู่ เพลงประจำจังหวัดเพลงแรก)

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนทวีธาภิเศก
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากเขตพระนคร
หมวดหมู่:สมาชิกกองเสือป่า