จันทรกีรติ

จันทรกีรติ (Candrakīrti;  650) เป็นนักปราชญ์ทางพุทธศาสนามหายานของนิกายมัธยมกะ และเป็นอรรถกถาจารย์ผู้อธิบายงานเขียนของพระนาคารชุน และศิษย์คนสำคัญของท่านนาคารชุน เช่น พระอารยเทวะ พระจันทรกีรติเป็นผู้เขียนปกรณ์ชื่อประสันนปทา และมาธยมกาวตาร  
ไม่มีข้อมูลเรื่องชีวิตของจันทรกีรติมากนัก แหล่งข้อมูลจากทิเบตระบุว่าท่านเกิดที่เมืองสามันตะ ทางภาคใต้ของอินเดียเป็นศิษย์ของพระกมลพุทธิ และขนบทางพุทธศาสนามหายานมักระบุว่าท่านเกี่ยวข้องกับนาลันทามหาวิหาร ซึ่งท่านอาจเป็นพระภิกษุที่นั่น  

**คำสอนและผลงาน**
จันทรกีรติเป็นเน้นตีความคำสอนของนิกายมาธยมกะ ด้วยวิธีการทางตรรกศาสตร์ที่เรียกว่า ปราสังคิกะ หรือการวิพากษ์ทางตรรกะแบบอนุมาน หรือสำนักวิพาษวิธี ในภาษาทิเบตเรียกว่า อูมะ เทลจูร์ (Wylie: dbu ma thal 'gyur)  งานเขียนของท่านปกป้องแนวคิดของพระพุทธปาลิตต่อข้อโต้แย้งของพระภาวะวิเวก โดยวิจารณ์ฝ่ายหลังว่า ใช้ตรรกวิธีที่อนุมานโดยอัตโนมัติ นอกจากนี้ ท่านยังวิพากษ์แนวคิดของพุทธศาสนานิกายต่าง ๆ เช่น นิกายวิชญานวาท หรือนิกายโยคาจาร  ท่านยังโจมตีทัศนะของสำนักของท่านทิคนาคะ นักตรรศาสตร์ชาวพุทธที่มีชื่อเสียง โดยชี้ว่าท่านทิคนาคะ พยายามจะยึดหลักญานวิทยาโดยตั้งประพจน์พื้นฐาน .
ผลงานการรจนาของท่านจันทรกีรติ เช่น ประสันนปทา เป็นภาษาสันสกฤตแปลว่า บทคำที่ชัดแจ้ง เป็นอรรถาธิบายตำรามูลมาธยมกการิกา ของพระนาคารชุน และมัธยมกาวตารเป็นตำราเสริมต่อผลงานของพระนาคารชุน ในทิเบตใช้มาธยมกาวตารของท่านเป็นตำราการเรียนการสอนวิทยาลัยสงฆ์ ในวิชาว่าด้วยหลักศูนยตาและปรัชญาของนิกายมัธยมกะ

**ผลงานสำคัญ**
 ประสันนปทา (Prasannapadā) หรือ บทคำที่ชัดแจ้ง อรรถกถามูลมาธยมกการิกา ของพระนาคารชุน- มาธยมกาวตาร (Madhyamakāvatāra) หรือ การเข้าถึงทางสายกลาง- จตุห์ศตกฎีกา (Catuḥśatakaṭīkā) หรือ อรรถกถาสี่ร้อย อธิบายคาถาสี่ร้อยของพระอารยเทวะ - ยุกติษอัษฏิกาวฤตติ (Yuktiṣaṣṭikāvṛtti) หรือ อรรถาธิบายโศลกหกสิบบทว่าด้วยตรรกะ- ศูนยตาสัปตวฤตติ (Shūnyatāsaptativṛtti) อรรถาธิบายโศลกเจ็ดสิบบทว่าด้วยศูนยตา- ตริศรณสัปติ (Triśaraṇasaptati) หรือ คาถาเจ็ดสิบว่าด้วยการรับพระรัตนตรัยเป็นสรณะ

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 Arnold, Dan (2005), Buddhists, Brahmins and Belief: Epistemology in South Asian Philosophy of Religion. Columbia University Press.
*pages=165
*Dreyfus, Georges B.J.; McClintock, L. Sara (2015). Svatantrika-Prasangika Distinction: What Difference Does a Difference Make? Simon and Schuster.
*Dunne, John. "Madhyamaka in India and Tibet" in Garfield, Jay; Edelglass, William (2010). The Oxford Handbook of World philosophy. Oxford University Press. 9780195328998.
*Edelglass, William (2013). "Candrakirti", in A. Sharma (ed.), Encyclopedia of Indian Religions, DOI 10.1007/978-94-007-1989-7- Gyatso, Kelsang. Ocean of Nectar: The True Nature of All Things, a verse by verse commentary to Chandrakirti's Guide to the Middle Way, Tharpa Publications (1995) 978-0-948006-23-4
*Hayes, Richard (2019), " Madhyamaka", The Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.).
*Huntington, C. W. (2007), The Emptiness of Emptiness: An Introduction to Early Indian Madhyamaka. Motilal Banarsidass.
*Jinpa, Thupten (translator); Tsongkhapa (2021) Illuminating the Intent: An Exposition of Candrakirti's Entering the Middle Way. Simon and Schuster.
*Newland, Guy (2009). Introduction to Emptiness: As Taught in Tsong-kha-pa's Great Treatise on the Stages of the Path. Snow Lion. 9781559393324.
*Padmakara Translation Group (2005) Introduction to the Middle Way: Chandrakirti's Madhyamakavatara with Commentary by Ju Mipham. Shambhala Publications.
*Ruegg, David Seyfort (1981). The Literature of the Madhyamaka School of Philosophy in India. Otto Harrassowitz Verlag.
*Thakchoe, Sonam (2017),  "The Theory of Two Truths in India", The Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.).
*Vose, Kevin A. (2015) Resurrecting Candrakirti: Disputes in the Tibetan Creation of Prasangika. Simon and Schuster.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Geshe Jampa Gyatso - Masters Program Middle Way- Joe Wilson. Chandrakirti's Sevenfold Reasoning Meditation on the Selflessness of Persons-  Candrakiirti's critique of Vijñaanavaada, Robert F. Olson, Philosophy East and West, Volume 24 No. 4, 1977, pp. 405–411-  Candrakiirti's denial of the self, James Duerlinger, Philosophy East and West, Volume 34 No. 3, July 1984, pp. 261–272-  Chandrakiirti's refutation of Buddhist idealism, Peter G. Fenner, Philosophy East and West, Volume 33 No. 3, July 1983, pp. 251–261-  "Philosophical Nonegocentrism in Wittgenstein and Chandrakirti", Robert A. F. Thurman, Philosophy East and West, Volume 30 No. 3, July 1980, pp. 321–337
หมวดหมู่:พุทธศาสนิกชนชาวอินเดีย
หมวดหมู่:นักวิชาการมัธยมกะ
หมวดหมู่:พระสงฆ์จากนาลันทะ