ภูมิศาสตร์ยุโรป

ภูมิศาสตร์ยุโรป (Geography of Europe) คือลักษณะภูมิศาสตร์ของทวีปยุโรปซึ่งเป็น 1 ใน 7 ทวีปบนโลกและเป็นคาบสมุทรตะวันตกเฉียงเหนือของทวีปแอฟโฟร-ยูเรเชีย การแบ่งทวีปยุโรปตะวันออกกับทวีปเอเชียจะใช้เทือกเขายูรัลในประเทศรัสเซีย ส่วนในตะวันออกเฉียงใต้นั้นยังไม่มีการกำหนดอย่างแน่ชัด แต่ส่วนมากจะใช้แม่น้ำยูรัล, แม่น้ำเอ็มบาและทะเลดำในการแบ่งเขต จุดสิ้นสุดของทวีปเอเชียคือช่องแคบบอสพอรัสในประเทศตุรกี 
ส่วนการแบ่งเขตของทวีปยุโรปกับทวีปแอฟริกาจะใช้ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน จุดที่ทวีปยุโรปใกล้กับทวีปแอฟริกามากที่สุดคือช่องแคบยิบรอลตาร์ที่ห่างกันเพียง 14.3 กิโลเมตรหรือ 8.9 ไมล์
พรมแดนทางตะวันตกมีเทือกเขากลางสมุทรไอซ์แลนด์เป็นตัวแบ่งอาณาเขตระหว่างยุโรปกับอเมริกาเหนือ ส่วนประเทศไอซ์แลนด์ที่อยู่กึ่งกลางระหว่างอเมริกาเหนือกับยุโรปนั้นถือว่าอยู่ในทวีปยุโรปเพราะเหตุผลทางด้านวัฒนธรรมและมีพื้นที่ใกล้กับแผ่นดินใหญ่ของทวีปยุโรปมากกว่าแผ่นดินใหญ่ของทวีปอเมริกาเหนือถึง 2 เท่า
นี้คือภาพถ่ายจากสถานนีอวกาศแห่งชาติโดยใช้กล้อง 2 ตัวโดยทางซ้ายมองไปทางเหนือและทางขวามองมาทางตรง

**ภาพรวม**
แผนที่แสดงที่ตั้งของแผ่นยูเรเซีย
ในตำราภูมิศาสตร์นั้นจะเรียกทวีปยุโรปร่วมกับทวีเอเชียเนืองจากทวีปยุโรปไม่ได้ถูกล้อมด้วยมหาสมุทรและตึดกับแผ่นดินใหญ่ทางตะวันออกเฉียงใต้
นั้นทำให้ยุโรปถูกเรียกว่าคาบสมุทรที่ใหญ่ที่สุดในโลกและมีสแกนดิเนเวียทางเหนือของยุโรปเป็นคาบสมุทรที่ใหญ่เป็นอันดับสองซึ่งถูกแบ่งด้วยทะเลบอลติกและทวีปยุโรปยังมีคาบสมุทรเล็ก ๆ อีกสามแห่งคือคาบสมุทรอิตาลี, คาบสมุทรไอบีเรียและคาบสมุทรบอลข่านซึ่งจะอยู่ทางใต้ของทวีป
คาบสมุทรบอลข่านนั้นถูกแยกออกมาจากทวีปเอเชียโดยทะเลดำและทะเลอีเจียน ส่วนคาบสมุทรอิตาลีถูกแยกจากคาบสมุทรบอลข่านด้วยทะเลเอเดรียติกและคาบสมุทรไอบีเรียถูกแยกจากคาบสมุทรอิตาลีด้วยทะเลเมดิเตอร์เรเนียนซึ่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียนนั้นยังเป็นทะเลที่แยกยุโรปกับแอฟริกาออกจากกันอีกด้วย
ทวีปยุโรปมีลักษณะภูทิประเทศที่หลากหลายมากซึ่งถือเป็นการเปลี่ยนแปลงมากมายในพื้นที่เล็ก ๆ เช่นมีเทือกเขาแอลป์, เทือกเขาพิเรนีส, เทือกเขาคาร์เพเทียนในภาคใต้ของทวีปและยังมีที่ราบสูงที่กว้างใหญ่ทางตะวันออกของทวีปและยังมีฟยอร์ดมากมายตรงแถบสแกนดิเนเวียและตรงตะวันตกของประเทศนอร์เวย์และมีการคาดว่าเกาะบริเตนใหญ่และเกาะไอร์แลนด์นั้นเคยติดกับพื้นแผ่นดินใหญ่ของทวีปก่อนถูกแยกออกจากกันด้วยระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น

**คาบสมุทร**
ยุโรปนั้นถูกเรียกว่าเป็น "คาบสมุทรของคาบสมุทร" เนื่องจากทวีปยุโรปนั้นเป็นทวีปที่มีทะเลล้อมลอบสามด้านจึงถูกเรียกว่าคาบสมุทรที่ใหญ่ที่สุดในโลกอีกทั้งทวีปยุโรปยังประกอบไปด้วยคาบสมุทรใหญ่เล็กอีกมากมาย

**รายชื่อคาบสมุทรบ้างส่วนของยุโรป**
 คาบสมุทรบอลข่าน- คาบสมุทรอิตาลี- คาบสมุทรไอบีเรีย- คาบสมุทรค็อนสแตนติน- คาบสมุทรแอบชารอน- คาบสมุทรไครเมีย- คาบสมุทรฟานนอสคาเดีย
** คาบสมุทรโคลา
** คาบสมุทรสแกนดิเนเวีย- คาบสมุทรจัตแลนด์- คาบสมุทรคานิน

**ธรณีวิทยา**
ไฟล์:Vourvourou-Greece.jpg|thumb|right|250px|ชายฝั่งที่ ประเทศกรีซ
ลักษณะทางธรณีวิทยาที่สำคัญที่สุดของยุโรปคือการแบ่งแยกระหว่างที่ราบสูงและเทือกเขาทางตอนใต้ของทวีปยุโรปและพื้นที่ใต้น้ำบางส่วนของเกาะบริเตนใหญ่ ทั้งนี้ธรณีวิทยาของทวีปยุโรปมีความหลากหลายและซับซ้อนมากซึ่งก่อให้เกิดความหลากหลายของภูมิประเทศและจะสามารถพบได้ทั่วทั้งทวีปจากที่ราบสูงสกอตติชไปจนถึงที่ราบลุ่มของฮังการี

**ประชากร**
ตัวเลขของประชากรในยุโรปนั้นแตกต่างกันไปตามข้อกำหนดในการแบ่งเขตแดนของยุโรปที่ใช้ประชากรที่อยู่ในขอบเขตของภูมิศาสตร์ทางกายภาพมีจำนวนประมาณ 731 ล้านคนในปี 2005 และในปี 2010 มีจำนวนประชากร 857 ล้านคนตามที่สหประชาชาติประกาศซึ่งการประกาศครั่งนี้นั้นรวมถึงประเทศข้ามทวีปด้วยเช่นประเทศรัสเซียและประเทศตุรกี
ค่าเฉลี่ยอายุของคนในทวีปยุโรปส่วนมากจะอายุมัธยฐานค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกับทวีปอิ่น ๆ

**อุณหภูมิและฝนตก**
บริเวณที่มีภูเขาสูงในทวีปยุโรปมีอากาศหนาวเย็นและมีฝนตกมากกว่าบริเวณที่ต่ำกว่าเช่นเดียวกับพื้นที่ภูเขาทั่วไป ยุโรปมีฝนตกน้อยกว่าในภาคกลางและตะวันตกของยุโรป ความแตกต่างของอุณหภูมิระหว่างฤดูร้อนและฤดูหนาวค่อย ๆ เพิ่มขึ้นจากชายฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือและค่อย ๆ ไล่ไปจนถึงตะวันออกเฉียงใต้ของทวีป

**แม่น้ำ**
รายชื่อแม่น้ำที่ยาวที่สุดในยุโรปตามลำดัยความยาวโดยประมาณ

**ทะเลสาบและทะเลภายในประเทศ**

**หมู่เกาะที่สำคัญ**
 เกาะไอซ์แลนด์- หมู่เกาะแฟโร- เกรตบริเตน- เกาะไอร์แลนด์- หมู่เกาะแบลีแอริก- คอร์ซิกา- เกาะซาร์ดิเนีย- เกาะซิซิลี- เกาะมอลตา- เกาะไซปรัส- หมู่เกาะไอโอเนียน- เกาะครีต- Aegean Islands- หมู่เกาะโอลันด์- ซาเรมา- สฟาลบาร์- ฟึน- เกาะเชลลันด์

**ทุ่งหญ้าและที่ราบลุ่ม**
 ที่ราบยุโรปตะวันออก, ภูมิทัศน์ที่ใหญ่ที่สุดของยุโรป- ที่ราบทางเหนือของยุโรป- ที่ราบพันโนเนีย- ที่ราบสเปน เป็นที่ราบสูงในภาคกลาง (กินพื้นที่ 40% ของประเทศ)- ที่ราบโพ

**เทือกเขา**
ไฟล์:Mt Elbrus Caucasus.jpg|thumb|right|250px|ยอดเขาเอลบรุส
ไฟล์:Olympus Litochoro.JPG|thumb|right|250px|ภูเขาโอลิมปัส.
ไฟล์:Liqeni i Madh i Buni Jezerce.png|right|thumb|250px|เทือกเขาในประเทศแอลเบเนีย
ภูเขาสำคัญ ๆ ในยุโรป:- เทือกเขายูรัล, แยกระหว่างยุโรปกับเอเชีย- เทือกเขาคาร์เพเทียนเทือกเขาที่ยาวเป็นอันดับ2ในยุโรป- เทือกเขาแอลป์ที่มีชื่อเสียงมากในยุโรป- เทือกเขาพิเรนีสพรมแดนธรรมชาติของสเปนและฝรั่งเศส
พื้นที่ต่าง ๆ ของภูมิประเทศที่เป็นภูเขาของยุโรป (อ้างอิงจาก  UNEP-WCMC date=2008-05-10 ) :- หมายเหตุ ≥ อ่านว่า มากกว่าหรือเท่ากับ

**ประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล**
 คอซอวอ- เช็กเกีย- ซานมารีโน - เซอร์เบีย- เบลารุส- มอลโดวา- มาซิโดเนีย- ลักเซมเบิร์ก - ลีชเทินชไตน์- นครรัฐวาติกัน - สโลวาเกีย- สวิตเซอร์แลนด์- ออสเตรีย- อันดอร์รา- ฮังการี- คาซัคสถาน

**ประเทศที่เป็นเกาะ**
 Iceland- Ireland- Malta- United Kingdom

**ประเทศที่มีดินแดนข้ามทวีป**

**ประเทศที่มีชื่อเมืองหลวงกับชื่อประเทศเหมือนกัน**
# ลักเซมเบิร์ก
# โมนาโก
# ซานมารีโน
# นครรัฐวาติกัน
# อันดอร์รา

**ประเทศที่เมืองหลวงไม่ใช่เมืองใหญ่สุด**
หมายเหตุ: กรุงโรมเมืองหลวงของอิตาลีเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดของประเทศหากพิจารณาเฉพาะเมือง (มหานครมิลานเป็นเขตปริมณฑลที่ใหญ่ที่สุดในอิตาลี)
เมืองบรัสเทล - เมืองหลวงของเขตการปกครองบรัสเซลส์ถือเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในเบลเยี่ยม ประชากรของกรุงบรัสเซลส์คือ 175,000 คน ส่วนเมือง Antwerp เป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ

**ประเทศที่มีเพื่อนบ้านมากที่สุด**
แผ่นที่แสดงประเทศที่มีเพื่อนบ้านมากที่สุด

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์
หมวดหมู่:ทวีปยุโรป