วัดปากอ่าวบางตะบูน

วัดปากอ่าวบางตะบูน หรือ วัดปากอ่าว เป็นวัดราษฏร์แห่งหนึ่งในจังหวัดเพชรบุรี  สร้างขึ้นด้วยความร่วมมือร่วมใจของชาวบ้านผู้มีจิตศรัทธาในพระพุทธศาสนา อยู่บริเวณปากอ่าวแม่น้ำบางตะบูน  ปลายสุดของแม่น้ำเพชรบุรี ทำให้อุดมไปด้วยทรัพยากรทางทะเลและพันธุ์ไม้ชายเลนมากมาย จึงทำให้วัดเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญเชิงอนุรักษ์ป่าชายเลน
พระพุทธรูปปางสุโขทัย

**ตำแหน่งที่ตั้งวัด**
เลขที่  1  บ้านปากอ่าว  หมู่ที่  3  ตำบลบางตะบูนออก  อำเภอบ้านแหลม  จังหวัดเพชรบุรี

**อาณาเขต**
ทิศเหนือ จรดแม่น้ำปากอ่าวบางตะบูน  
*ทิศใต้ ติดต่อโรงเรียนวัดปากอ่าว (ญาณสาครวิทยาการ) และบริเวณวังกุ้ง (ฟาร์มเลี้ยงกุ้ง)
*ทิศตะวันออก ติดต่อป่าโกงกางชายเลน  
*ทิศตะวันตก จรดบ้านหมู่ที่ 3 ตำบลบางตะบูนออก

**ภูมิประเทศ**
ลักษณะที่ตั้งวัดปากอ่าวบางตะบูน  เป็นพื้นที่ราบลุ่มชายเลน  ริมฝั่งแม่น้ำบางตะบูนบริเวณปากอ่าวฝั่งตะวันออกของแม่น้ำบางตะบูน

**การคมนาคม**
ทางรถยนต์ ถนน ร.พ.ช.สายที่ 9 บางตะบูน - เพชรบุรี  
*ทางน้ำ เรือโดยสารติดต่อกับจังหวัดสมุทรสงคราม และจังหวัดเพชรบุรี

**ธรณีสงฆ์**
พื้นที่ของวัดปากอ่าวฯ มีจำนวนทั้งสิ้น 13 ไร่ 2 งาน 6 ตารางวา หนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดิน คือ นส.3ก. เลขที่ดิน 105  
*ธรณีสงฆ์ในครอบครอง มี 4 แปลง มีเนื้อที่รวมทั้งสิ้น 65 ไร่ 1 งาน 27 ตารางวา ดังนี้
**แปลงที่ 1 ตำบลเขาย้อย อำเภอเขาย้อย  จังหวัดเพชรบุรี มีเนื้อที่ 31 ไร่ 1 งาน มีหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ คือ โฉนดที่ดิน เลขที่ 37
**แปลงที่ 2 ตำบลบางกุ่ม อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี มีเนื้อที่ 8 ไร่ 88 ตารางวา มีหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ คือ โฉนดที่ดิน เลขที่ 4646
**แปลงที่ 3 ที่ตำบลบางตะบูนออก อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี มีเนื้อที่ 9 ไร่ 1 งาน 7 ตารางวา มีหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ คือ สค.1 เลขที่ 218
**แปลงที่ 4 ที่ตำบลบางตะบูนออก อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี มีเนื้อที่จำนวน 16 ไร่ 32 ตารางวา มีหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ คือ สค.1 เลขที่ 219

**ประวัติ**
วัดปากอ่าวบางตะบูน เดิมมีชื่อเรียกว่า “วัดนอก“ เนื่องจาก บริเวณที่สร้างวัดดังกล่าวอยู่ปากอ่าวทะเลและอยู่ห่างจากวัดปากลัด ซึ่งตั้งอยู่ไกลปากอ่าวมากกว่าและชาวบ้านในบริเวณใกล้เคียงเรียกว่า “วัดใน” ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2452 กระทรวงศึกษาธิการ ประกาศตั้งวิสุงคามสีมาขึ้นและให้ใช้ชื่อว่า “วัดปากอ่าวบางตะบูน” เป็นต้นมา

**ประวัติการก่อสร้าง**
พระครูญาณสาคร (แฉ่ง สีลปญฺโญ) ได้เชิญชวนพุทธศาสนิกชน วงศาคณาญาติทั้งหลาย ผู้มีจิตศรัทธาในบวรพุทธศาสนา ชาวบ้านบางตะบูนทั้งผู้มีทุนทรัพย์ และผู้มีกำลังกายเข้าร่วมกัน ก่อสร้างวัดขึ้นใหม่ราวปลายปี พ.ศ. 2449 ที่ริมฝั่งชายทะเลด้านตะวันออกของปากอ่าวบางตะบูน ซึ่งเดิมพื้นที่เป็นป่าชายเลนมีน้ำท่วมถึงชายป่า ท่านใช้เวลาในการปรับปรุงพื้นที่ ถมดิน ถมทราย และก่อสร้างศาสนสถานต่าง ๆ เช่น พระอุโบสถ กุฏิสงฆ์ ศาลาการเปรียญ และโรงเรียนวัดปากอ่าว เป็นต้น ท่านใช้เวลาในการก่อสร้างเป็นเวลาเกือบ 5 ปี จึงแล้วเสร็จจนกลายเป็นวัดใหญ่ถาวรมาจนถึงปัจจุบันนี้ และได้ขนานนามว่า วัดปากอ่าวบางตะบูน ตำบลบางตะบูนออก อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี ในปี พ.ศ. 2450

**หลักฐานการแต่งตั้ง**
เมื่อประมาณ  พ.ศ. 2449  ได้เริ่มก่อสร้างเป็นสำนักสงฆ์ขึ้นมา หลังจากนั้นไม่นานก็ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา  เมื่อวันที่  14  มิถุนายน  พ.ศ. 2452  เนื้อที่กว้าง  32  เมตร  ยาว  32  เมตร  และได้ประกอบพิธีผูกพัทธสีมาเป็นพระอุโบสถ เมื่อ  พ.ศ. 2452

**ประวัติเจ้าอาวาส**

**พระครูญาณสาคร (แฉ่ง สีลปญฺโญ) อดีตเจ้าอาวาสรูปที่ 1**
เกิดเมื่อวันพฤหัสบดี ที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2422 (ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ปี เถาะ)อุปสมบทเมื่อวันอังคาร ที่ 18 เมษายน พ.ศ. 2442 เวลา 14.15 น. (ขึ้น 9 ค่ำ เดือน 6 ปี กุน) มรณภาพเมื่อวันศุกร์ ที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2506 เวลา 18.07 น. (ขึ้น 12 ค่ำ เดือน 2 ปี เถาะ)
การสร้างและบูรณะพัฒนาวัดปากอ่าวฯ ของ พระครูญาณสาคร (แฉ่ง สีลปญฺโญ) ผู้สร้างวัดปากอ่าวบางตะบูน ตำบลบางตะบูนออก อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี ใช้งบในการก่อสร้างทั้งสิ้นเป็นเงิน 530,047 บาท (ห้าแสนสามหมื่นสี่สิบเจ็ดบาทถ้วน) ส่วนมากทำการก่อสร้างเองร่วมกับชาวบ้านโดยไม่เสียค่าแรงงาน นับว่าเป็นประวัติการณ์แห่งอัจฉริยสงฆ์ผู้สามารถในการก่อสร้างปฏิสังขารณ์และพัฒนาในทางพระพุทธศาสนา ซึ่งทางการคณะสงฆ์ ได้ยกย่องแต่งตั้งเป็นสาธารณูปการ  ประจำอำเภอบ้านแหลม ตามประวัติดังกล่าวได้ก่อสร้างปฏิสังขรณ์และพัฒนาวัดมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้
ท่าขึ้นลงเรือบริเวณหน้าวัดปากอ่าว
หอสวดมนต์สำหรับพระภิกษุ
หอฉันหอฉันภัตตาหารสำหรับพระภิกษุ
*พ.ศ. 2450 สร้างกุฏิ 5 หลัง  หอฉัน 1 หลัง ศาลา 1 หลัง เป็นเงิน 10,660 บาท
*พ.ศ. 2450 จัดตั้งโรงเรียนวัดปากอ่าวโดยจ้างครูมาสอน
*พ.ศ. 2451 สร้างพระอุโบสถและทำการผูกพัทธสีมา เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน พ.ศ. 2452 เป็นเงิน 4,437 บาท
*พ.ศ. 2452 ทำกำแพงรอบพระอุโบสถ เป็นเงิน 1,160 บาท
*พ.ศ. 2453 สร้างศาลาการเปรียญ เป็นเงิน 5,392 บาท
*พ.ศ. 2453 สร้างเจดีย์ 1 องค์ เป็นเงินทั้งสิ้น 239 บาท
*พ.ศ. 2454 ทำเขื่อนกระดาน เป็นเงิน 1,000 บาท สร้างธรรมาสน์เทศน์ 1 หลัง เป็นเงิน 1,200 บาท และสร้างศาลาท่าน้ำ 3 หลัง เป็นเงิน 3,500 บาท
*พ.ศ. 2455 สร้างโรงทึม เป็นเงิน 800 บาท และสร้างหอระฆัง เป็นเงิน 1,150 บาท
*พ.ศ. 2456 สร้างห้องสุขา 3 หลัง เป็นเงิน 560 บาท
*พ.ศ. 2459 สร้างเจดีย์ 3 องค์ เป็นเงินทั้งสิ้น 438 บาท
*พ.ศ. 2460 สร้างอาคารเรียนชั่วคราว 2 หลัง เป็นเงินทั้งสิ้น 2,500 บาท สร้างถนนไปห้องสุขา เป็นเงิน 400 บาท สร้างถนนไปท่าน้ำ เป็นเงิน 500 บาท สร้างเสาหงส์ เป็นเงิน 160 บาท สร้างพระปรางค์ 1 องค์ เป็นเงิน 480 บาท 
*พ.ศ. 2461 สร้างศาลาโรงทาน เป็นเงิน 400 บาท สร้างพระปรางค์ 1 องค์ เป็นเงิน 484 บาท
*พ.ศ. 2462 สร้างหอสวดมนต์ 1 หลัง เป็นเงิน 3,500 บาท
*พ.ศ. 2466 สร้างถังน้ำฝนจุ 4,000 ปี๊บ เป็นเงิน  1,250 บาท
*พ.ศ. 2467 สร้างพระประธาน 1 องค์ เป็นเงิน  1,503 บาท
*พ.ศ. 2468 สร้างถนนไปท่าน้ำ เป็นเงิน 395 บาท สร้างอาคารออกธรรม 1 หลัง เป็นเงิน 160 บาท
*พ.ศ. 2469 สร้างศาลา 1 หลัง เป็นเงิน 896 บาท สร้างกุฏิ 2 ชั้น เป็นเงิน 600 บาท
*พ.ศ. 2472 สร้างเชิงตะกอน เป็นเงิน 850 บาท  สร้างเจดีย์ 3 องค์ เป็นเงิน 360 บาท
*พ.ศ. 2473 สร้างกำแพงกั้นน้ำทะเลคอนกรีต เป็นเงิน 1,280 บาท ถมดินกำแพง เป็นเงิน 443 บาท  สร้างสะพานเข้าหมู่บ้าน เป็นเงิน 480 บาท
*พ.ศ. 2474 สร้างหอไตร เป็นเงิน 381 บาท
*พ.ศ. 2474 สร้างกำแพงกั้นน้ำทะเลอีก 2 ด้าน เป็นเงิน 1,180 บาท ถมดินทำถนนเป็นเงิน 2,700 บาท
*พ.ศ. 2477 เปลี่ยนหลังคากุฏิเป็นสังกะสี เป็นเงิน 379 บาท ซ่อมกุฏิ 1 หลัง เป็นเงิน 80 บาท
*พ.ศ. 2478 ซ่อมกุฏิ 1 หลัง เป็นเงิน 508 บาท ซ่อมกำแพงเชิงตะกอน เป็นเงิน 130 บาท เปลี่ยนหลังคากุฏิเป็นกระเบื้อง 3 หลัง เป็นเงิน 445 บาท
*พ.ศ. 2479 ซ่อมกุฏิ 1 หลัง เป็นเงิน 221 บาท
*พ.ศ. 2484 สร้างโรงเรียนปริยัติธรรม 2 ชั้น เป็นเงิน 5,620 บาท สร้างพระไตรปิฎก เป็นเงิน 6,267 บาท สร้างศาลา 1 หลัง เป็นเงิน 2,500 บาท
*พ.ศ. 2485 สร้างกำแพงกั้นน้ำทะเล เป็นเงิน 850 บาท สร้างอาคารเรียนระดับประถมแบบ ป.2 ออกเงินสมทบให้ 18,000 บาท ทางราชการออกให้ 2,000 บาท รวมจ่ายทั้งสิ้น 1,950 บาท
*พ.ศ. 2491 สร้างโกดังเก็บศพและเตาเผา เป็นเงิน 43,064 บาท
*พ.ศ. 2494 ดัดแปลงศาลาโรงทึม เป็นเงิน 11,980 บาท
*พ.ศ. 2495 หล่อพระพุทธรูป 1 องค์ เป็นเงิน 7,203 บาท
*พ.ศ. 2496 ดัดแปลงท่าน้ำ เป็นเงิน 7,169 บาท
*พ.ศ. 2497 สร้างถังเก็บน้ำฝนจุ 6,000 ปี๊บ เป็นเงิน 24,367 บาท
*พ.ศ. 2501 ปรับปรุงโรงอุโบสถพร้อมทั้งพัทธสีมา เป็นเงิน 138,452 บาท สร้างบ้านพักครู เป็นเงิน 6,000 บาท
*พ.ศ. 2502-2503 สร้างอาคารเรียนประถมแบบ  004 ออกเงินส่วนตัว 30,000 บาท ทางราชการออกสมทบ 70,000 บาท เป็นเงินทั้งหมด 194,008 บาท
*พ.ศ. 2504 ซ่อมสะพานเข้าหมู่บ้าน เป็นเงิน 3,000 บาท
*พ.ศ. 2505 สร้างกำแพงกั้นน้ำทะเลรอบโรงเรียน เป็นเงิน 7,740 บาท

**พระครูโสภิตวัชรคุณ (มินทร์  สุดสาคร  จิตฺตกาโร) อดีตเจ้าอาวาสรูปที่ 2**
การสร้างและบูรณะพัฒนาวัดปากอ่าวฯ ของ "พระครูโสภิตวัชรคุณ (มินทร์ สุดสาคร จิตฺตกาโร)" ได้ดำเนินการบูรณปฏิสังขรณ์วัดปากอ่าวบางตะบูน  ตำบลบางตะบูนออก อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี  ใช้งบในการก่อสร้างทั้งสิ้นเป็นเงิน 207,600 บาท  (สองแสนเจ็ดพันหกร้อยบาทถ้วน)ได้ก่อสร้างปฏิสังขรณ์และพัฒนาวัดมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้
*พ.ศ. 2507-2509 สร้างศาลาบำเพ็ญกุศล เป็นเงิน  22,500 บาท
*พ.ศ. 2510 ทำถนนหน้าโรงอุโบสถ เป็นเงิน 5,000 บาท
*พ.ศ. 2511 ทำสะพานศาลาท่าน้ำ 2 ที่ เป็นเงิน  16,000 บาท ทำราวลูกกรงกำแพงวัดด้านแม่น้ำบางตะบูน เป็นเงิน 6,600 บาท สร้างศาลาหน้าเตาเผาศพ เป็นเงิน 15,000 บาท ทำท่าคอนกรีตสำหรับขึ้นศพ เป็นเงิน 5,000 บาท ถมหินหน้ากำแพงด้านแม่น้ำบางตะบูน เป็นเงิน 11,000 บาท
*พ.ศ. 2512 ก่อกระถางปลูกต้นหูกวาง 10 กระถาง  เป็นเงิน 3,000 บาท ทาสีโรงอุโบสถ เป็นเงิน 12,000 บาท ซ่อมโรงงิ้ว เป็นเงิน 6,000 บาท
*พ.ศ. 2514 สร้างเคาเผาศพใหม่ เป็นเงิน 60,000 บาท เปลี่ยนพื้นกุฏิและทำประตูเหล็กบนกุฏิสงฆ์ พร้อมทาสี เป็นเงิน 20,000 บาท เปลี่ยนพื้นหอฉันและพื้นระเบียงกุฏิสงฆ์ พร้อมทาสี เป็นเงิน  20,000 บาท ซ่อมหอระฆัง เป็นเงิน 12,000 บาท ทำร่องถุนโรงอุโบสถ และห้องน้ำ เป็นเงิน 2,500
บาท
*พ.ศ. 2522-2525 เริ่มก่อสร้างศาลาบำเพ็ญกุศลหลังใหม่ด้านริมแม่น้ำบางตะบูน

**พระครูสิริวัชรสาคร (บุญส่ง  ปิ่นเงิน อตฺตทีโป) เจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน**
การสร้างและบูรณะพัฒนาวัดปากอ่าวฯ ของ "พระครูสิริวัชรสาคร (บุญส่ง ปิ่นเงิน อตฺตทีโป)" ได้ดำเนินการบูรณปฏิสังขรณ์วัดปากอ่าวบางตะบูน ตำบลบางตะบูนออก อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี ใช้งบในการก่อสร้างทั้งสิ้นเป็นเงิน ทั้งสิ้น 15,405,000 บาท  (สิบห้าล้านสี่แสนห้าพันบาทถ้วน) ได้ก่อสร้างปฏิสังขรณ์และพัฒนาวัดมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้
*พ.ศ. 2526 สร้างศาลาบำเพ็ญกุศลจากอดีตเจ้าอาวาสสร้างค้างไว้ เป็นเงิน 175,000 บาท
*พ.ศ. 2526 สร้างห้องอาบน้ำ และห้องสุขา เป็นเงิน 16,300 บาท
*พ.ศ. 2526 สร้างห้องอาบน้ำ และห้องสุขาเพิ่มอีก เป็นเงิน 30,000 บาท สร้างซุ้มประตูด้านทิศเหนือ เป็นเงิน 27,000 บาท สร้างสะพานและปฏิสังขรณ์ศาลาท่าน้ำสามมุข เป็นเงิน 114,120 บาท  ปฏิสังขรณ์กุฏิลักษณะทรงไทยจำนวน 7 หลัง แต่ละหลังยาว 9 เมตร กว้าง 6 เมตร เป็นเงิน  177,718 บาท
*พ.ศ. 2527 ปฏิสังขรณ์กุฏิลักษณะทรงไทย จำนวน 4 หลัง แต่ละหลังยาว 9 เมตร กว้าง 6 เมตร เป็นเงิน 97,107 บาท สร้างสะพานและโป๊ะลอยน้ำ  เป็นเงิน 138,000 บาท ปิดทองพระพุทธรูปหน้าตัก กว้าง 27 นิ้ว ฟุตสูง 40 นิ้วฟุต ซ่อมธรรมาสน์ประจำศาลาการเปรียญและปิดทองโต๊ะหมู่ 32 ตัว เป็นเงิน  36,940 บาท ถมดินรอบบริเวณวัดประมาณ 3 ไร่สูง โดยเฉลี่ย 75 เซนติเมตร เป็นเงิน 142,420 บาท ย้ายโรงครัว เป็นเงิน 8,000 บาท สร้างห้องน้ำและห้องสุขา 6 ห้อง เป็นเงิน 80,215 บาท ซื้อเสื่อน้ำมัน ซื้อพรม และแก้วน้ำ เป็นเงิน 30,580 บาท  ซื้อหิน และติดตั้งมิเตอร์ 50 แอมป์ กับ 10 แอมป์  เป็นเงิน 14,750 บาท
*พ.ศ. 2528 พัฒนากุฏิรวม 10 หลัง โดยดีดสูงจากเดิมขึ้นอีก 2.5 เมตร เป็นเงิน 360,000 บาท พัฒนาพื้นโดยถมดินและหิน เป็นเงิน 89,800 บาท สร้างเขื่อนกั้นน้ำเค็มด้านทิศเหนือ ยาว 80 เมตร เป็นเงิน 500,000 บาท ปรับปรุงกุฏิ 2 ชั้น โดยชั้นล่างก่ออิฐ 10 หลัง เป็นเงิน 65,000 บาท ดัดศาลาการเปรียญทำชั้น เป็นเงิน 600,000 บาท
*พ.ศ. 2540 สร้างศาลาบำเพ็ญกุศล 3 มุข ชั้นเดียว กว้าง 12.50 เมตร ยาว 38.00 เมตร เป็นเงิน 3,000,000 บาท ปฏิสังขรณ์อุโบสถ ลักษณะทรงไทยไม้สักชั้นเดียว กว้าง 8.60 เมตร ยาว 18.60 เมตร เป็นเงิน 3,000,000 บาท
*พ.ศ. 2541 ดำเนินการก่อสร้างถนนคอนกรีตบริเวณวัด กว้าง 5.00 เมตร ยาว 110.00 เมตร  หนา 0.15 เมตร เป็นเงิน 240,000 บาท
*พ.ศ. 2548 ดำเนินการก่อสร้างวิหารพระครูญาณสาคร ลักษณะทรงไทย 4 มุข สองชั้น ทำด้วยคอนกรีตเถือปูน กว้าง 15.00 เมตร ยาว 15.00 เมตร เป็นเงิน 6,300,000 บาท

**เทศกาล**
กิจกรรมร่วมทำบุญ
*งานประจำปี ปิดทองหลวงพ่อศักดิ์สิทธิ์ 26-28 ธันวาคม ของทุกปี
ทางวัดปากอ่าวฯ จัดให้มีเทศการทำบุญ โดยการปิดทองหลวงพ่อสุโขทัย หลวงพ่อทอง พระพุทธบาทจำลอง และหลวงพ่อพระครูญาณสาคร เพื่อเป็นการเชิญชวนพุทธศาสนิกชนเข้าวัด ฟังธรรม
ทำบุญ และกิจกรรมสำคัญต่าง ๆ อันเกี่ยวกับศาสนา และการละเล่นพื้นบ้าน เพื่ออนุรักษ์ประเพณีอันดีงามของท้องถิ่น และระลึกถึงคุณงามความดีของบรรพบุรุษ และพระครูญาณสาครอดีตเจ้าอาวาสวัดปากอ่าว
*สรงน้ําพระวันสงกรานต์ 13-17 เมษายน ของทุกปี
ทางวัดปากอ่าวฯ จัดให้มีเทศการทำบุญ โดยการปิดทองและสรงน้ําพระหลวงพ่อสุโขทัย หลวงพ่อทอง พระพุทธบาทจำลอง หลวงพ่อพระครูญาณสาครอดีตเจ้าอาวาส และพระภิกษุสงฆ์ในวัด อีกทั้งยังมีการจัดให้รดน้ำดำหัวผู้สูงอายุ เพื่ออนุรักษ์ประเพณีอันดีงามของท้องถิ่น และระลึกถึงคุณงามความดีของบรรพบุรุษ

**ประมวลภาพ**

**อ้างอิง**
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ. การอนุรักษ์มรดกไทยในส่วนหนึ่งของวัดวาอาราม พิมพ์ที่โรงพิมพ์การศาสนา 2530.
*พระพุทธวรญาณ ธรรมญาณนิพนธ์ 100 ปี. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 2/2546.
*พระธรรมโกศาจารย์ การเผยแผ่เชิงรุก โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พ.ศ. 2548.
*หนังสือที่ระลึกงานทอดผ้าป่าสามัคคี บูรณปฏิสังขรณ์ หอพระไตรปิฎก หอสวดมนต์ หอฉัน และกุฏิสงฆ์ ปี 2555
*รายชื่อวัดในจังหวัดเพชรบุรี- โรงเรียนวัดปากอ่าว date=2014-08-03 - เหรียญพระครูญาณสาคร- ประวัติหลวงพ่อแฉ่งfix-attempted=yes 

**แหล่งข้อมูล**
ทวี พลรัตน์ ว่าด้วยคู่มือพระสังฆาธิการ ว่าด้วยพระราชบัญญัติ กฎระเบียบและคำสั่ง ของคณะสงฆ์ กองแผนงาน กรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2548 โรงพิมพ์การศาสนา
*พระธรรมปิฏก นิติศาสตร์แนวพุทธ กรุงเทพมหานคร  โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณวิทยาลัย พ.ศ. 2543
*พระธรรมวิสุทธิกวี (พิจิตร ฐิตวณฺโณ ป.ธ.9 ศน.บ. M A ศน.ด.) วัดโสมนัสวิหาร  กรุงเทพมหานคร
ปากอ่าวบางตะบูน