วันเดมาตรัม

วันเดมาตรัม (อักษรเทวนาครี: वंदे मातरम्; বন্দে মাতরম্‌, Bônde Mātôrôm; ข้าสรรเสริญเจ้า มาตุภูมิ) เป็นบทกวีที่นำมาใช้เป็นเพลงชาติสาธารณรัฐอินเดียใน ค.ศ. 1950 เขียนด้วยภาษาเบงกอลที่แผลงเป็นสันสกฤต โดยบันกิม จันทระ จัตโตรจีในคริสต์ทศวรรษ 1870 และตีพิมพ์ครั้งแรกใน ค.ศ. 1882 เป็นส่วนหนึ่งใน อานันทมฐะ วรรณกรรมเบงกอลของจัตโตรจี
บทกวีนี้มีบทบาทสำคัญต่อขบวนการเอกราชอินเดีย โดยเริ่มมีความสำคัญทางการเมืองเมื่อรพินทรนาถ ฐากุรอ่านในที่ประชุมคองเกรสเมื่อ ค.ศ. 1896 ใน ค.ศ. 1905 เพลงดังกล่าวได้รับความนิยมในหมู่ผู้เคลื่อนไหวทางการเมืองและนักต่อสู้เพื่ออิสรภาพในฐานะเพลงเดินขบวน คองเกรสนำสองท่อนแรกของเพลงนี้ใช้เป็นเพลงชาติอินเดียในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1937 เพลงนี้กับ อานันทมฐะ ถูกแบนในสมัยอาณานิคมอังกฤษภายใต้การคุกคามด้วยการจำคุก ทำให้การใช้เพลงนี้เป็นการปฏิวัติ รัฐบาลอินเดียยกเลิกการแบนนี้หลังเป็นเอกราชใน ค.ศ. 1947
เมื่อวันที่ 24 มกราคม ค.ศ. 1950 Constituent Assembly of India นำเพลง วันเดมาตรัม เป็นเพลงชาติสาธารณรัฐ ราเชนทระ ปรสาท ประธานาธิบดีอินเดีย กล่าวว่าเพลงนี้ควรได้รับเกียรติเทียบเท่ากับชนะ คณะ มนะ เพลงชาติอินเดีย แม้ว่ารัฐธรรมนูญอินเดียไม่ได้ระบุอ้างอิงถึง "เพลงชาติ" รัฐบาลทำหนังสือรับรองที่ศาลสูงเดลีในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2022 โดยระบุว่า ชนะ คณะ มนะ และ วันเดมาตรัม ควร “ตั้งอยู่บนระดับเดียวกัน” และพลเมืองควรแสดงความเคารพต่อทั้งสองเพลงอย่างเท่าเทียม
สองท่อนแรกของเพลงนี้มีการอ้างถึง "มารดา" และ "มาตุภูมิ" ในเชิงนามธรรม โดยไม่มีนัยทางศาสนาใด ๆ อย่างไรก็ตาม สองท่อนหลังมีการกล่าวถึงเทพีฮินดูอย่างพระแม่ทุรคา
ไม่มีกฎเกณฑ์ใดๆ ที่ต้องปฏิบัติตามเมื่ออ่าน "วันเดมาตรัม" ซึ่งต่างจากกรณีเพลงชาติ
ชาวอินเดียที่นับถือศาสนาอิสลามและซิกข์คัดค้านการร้องเพลงวันเดมาตรัม เนื่องจากในศาสนาอิสลามและศาสนาซิกข์ มาตุภูมิไม่สามารถถือเป็นเทพีได้

**ศัพทมูลวิทยา**

**เนื้อร้อง**
วันเดมาตรัมสองบทแรกที่นำไปใช้เป็น "เพลงชาติ" ระบุตามนี้:

**เนื้อร้อง**
เนื้อร้องต้นฉบับสมบูรณ์ของวันเดมาตรัมปรากฏใน title=Vande Mataram
ภาพวาดหายากเกี่ยวกับเพลงชาติอินเดีย วันเดมาตรัม ตีพิมพ์ใน ค.ศ. 1923

**คำแปล**

**ดูเพิ่ม**
 ชนะ คณะ มนะ

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**
 Sabyasachi Bhattacharya, Vande Mataram: The Biography of a Song, Penguin Books, 2003, 978-0-14-303055-3.

**อ่านเพิ่ม**
 Cite book |title=The Home and the World |first=Sir Rabindranath |last=Tagore |author-link=Rabindranath Tagore |others=Trans. from Bengali by Surendranath Tagore |location=London |publisher=MacMillan & Co. |year=1919 |orig-year=1916 |url=https://archive.org/details/homeandworld01unkngoog |oclc=228705970 Bande (with a B rather than a V) Mataram plays a great part in this novel about a Bengali family.- "Vande Mataram : Biography of a Song" by Sabyasachi Bhattacharya, Publisher:Penguin, 9780143030553

**แหล่งข้อมูลอื่น**
เสียง- Vande Mataram Hemant Kumar & Lata Mangeshkar in Anand Math(1951).- Hemant Kumar from the film Anand Math(1951) Original Version.-  Vande Mataram, Lata Mangeshkar in Anand Math (4:57 minutes)-  Vande Mataram, Amruta Suresh and Abhirami Suresh (4:36 minutes)-  Vande Mataram, Group song (1:09 minutes)
Debate-  "National Song" section, Official Portal of the Indian Government-  How Secular is Vande Mataram?, AG Noorani, Frontline-  Boycott threat over Indian song, BBC-  1937 Congress Resolution on validity of Muslim objection to this song, Outlook India
หมวดหมู่:สัญลักษณ์ของประเทศอินเดีย
หมวดหมู่:เพลงอินเดีย
หมวดหมู่:รพินทรนาถ ฐากุร