นกทึดทือพันธุ์เหนือ

Ketupa zeylonensis
นกทึดทือพันธุ์เหนือ (Brown fish owl; Ketupa zeylonensis หรือ Bubo zeylonensis) เป็นนกเค้าแมวชนิดหนึ่ง พบในเขตอบอุ่นและเขตร้อนชื้นตามไหล่ทวีปเอเชียและหมู่เกาะ

**ลักษณะ**
นกทึดทือพันธุ์เหนือเป็นนกเค้าแมวขนาดใหญ่ยาวประมาณ 55 เซนติเมตร หนัก 2-2.5 กิโลกรัม ตัวผู้เล็กกว่าตัวเมียเล็กน้อย ลำตัวใหญ่คล้ายนกเค้าใหญ่ แต่แข้งเปลือยไม่มีขนปกคลุม สีเหลืองแกมเขียว ปากเทาแกมเขียว ตาเหลือง หัวและกระหม่อมมีลายขีดสีเข้ม ลำตัวด้านบนน้ำตาลเข้มแกมเทาเล็กน้อย ลำตัวด้านล่างน้ำตาลแกมส้ม มีลายขีดบางๆจากแกนขนสีดำและมีลายขวางบางๆจากลายขนสีคล้ำ คอแกมขาว หน้าผากและโคนปากไม่มีขนสีขาว เสียงร้องทุ้มต่ำดัง "ฮูป-ฮูป-ฮู" สองเพศมีลักษณะคล้ายกัน

**ชนิดย่อย**
มีชนิดย่อยสามถึงสี่ชนิดที่เป็นที่ยอมรับ:- K. z. zeylonensis  (Gmelin, 1788) – นกทึดทือพันธุ์เหนือศรีลังกา. ประเทศศรีลังกา.
Small and dark.- K. z. leschenault  (Temminck, 1820) – นกทึดทือพันธุ์เหนือธรรมดา เอเชียใต้ถึงประเทศพม่า (ยกเว้นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) และ ประเทศไทย อาจรวมชนิด orientalis มีขนาดใหญ่กว่าและสีจางกว่า zeylonensis- K. z. semenowi  (Zarudny, 1905) – นกทึดทือพันธุ์เหนือตะวันตก เลแวนต์ (อาจสูญพันธุ์แล้ว) และตอนใต้ของอานาโตเลียตลอดไปจนถึงเมโสโปเตเมีย (ข้อมูลเก่า) ถึงประเทศปากีสถาน สีซีดกว่า leschenault อาจแยกมาตั้งชนิดใหม่ได้- K. z. orientalis Delacour, 1926 – นกทึดทือพันธุ์เหนือตะวันออก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศพม่า, เวียดนาม และภาคตะวันออกเฉียงใต้ของจีน ยังเป็นที่สงสัยว่าต่างจาก leschenault หรือไม่ สีเข้มกว่า leschenault

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 isbn=0-691-04910-6- Mlíkovský, Jiří (2002) : Cenozoic Birds of the World, Part 1: Europe. Ninox Press, Prague. 156629447  PDF fulltext date=20 May 2011- Mlíkovský, Jiří (2003) : Brown Fish Owl (Bubo zeylonensis) in Europe: past distribution and taxonomic status. Buteo 13: 61–65. 1210-3535.  PDF fulltext date=27 September 2007- Mourer-Chauviré, Cécile (2004) : Review of Cenozoic Birds of the World, Part 1: Europe. Auk 121 (2) : 623–627. doi|10.1642/0004-8038 (2004) 1210623:CBOTWP2.0.CO;2  HTML fulltext- Mourer-Chauviré, Cécile & Weesie, Peter D. M. (1986) : Bubo insularis n. sp., forme endémique insulaire de grand-duc (Aves, Strigiformes) du Pléistocène de Sardaigne et de Corse "B. insularis, an insular endemic eagle-owl from the Pleistocene of Sardinia and Corsica". Revue de Paléobiologie 5 (2) : 197–205 French with English abstract.  PDF fulltextdate=16 August 2021 - Olsen, Jery; Wink, Michael; Sauer-Gürth, Heidi & Trost, Susan (2002) : A new Ninox owl from Sumba, Indonesia. Emu 102 (3) : 223–231. 10.1071/MU02006  PDF fulltext date=30 September 2009- Pavia, Marco (1999) : Un cranio di Bubo insularis Mourer-Chauviré & Weesie, 1986 (Aves, Strigidae) nelle brecce ossifere del Pleistocene di Capo Figari (Sardegna, Italia) "A cranium of B. insularis from the Pleistocene ossiferous breccia of Cape Figari (Sardinia, Italy)". Atti della Accademia delle Scienze di Torino, Classe di Scienze fisiche, matematiche e naturali 133: 1–10 Italian with English abstract.  PDF fulltext date=25 September 2012- Singh, A. P. (2002) : New and significant records from Dehra Dun valley, lower Garhwal Himalayas, India. Forktail 18: 151–153.  PDF fulltext date=25 July 2008- van den Berg, Arnoud B.; Bekir, Soner; de Knijff, Peter & The Sound Approach (2010) : Rediscovery, biology, vocalisations and taxonomy of fish owls in Turkey. Dutch Birding 32: 287–298.  PDF fulltext- World Owl Trust (WOT) (2005) :  Brown Fish Owl date=12 October 2001. ปรับปรุงเมื่อ กุมภาพันธ์ 2005. สืบค้นเมื่อ 23 มิถุนายน 2009.- isbn=978-616-93085-0-8- isbn=974-8211-88-6

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Ketupa zeylonensis
หมวดหมู่:นกเค้าใหญ่
หมวดหมู่:นกที่พบในประเทศไทย
หมวดหมู่:วงศ์นกเค้าแมว
หมวดหมู่:สัตว์ป่าคุ้มครอง
หมวดหมู่:นกในประเทศปากีสถาน
หมวดหมู่:นกในประเทศอินเดีย