ประเทศไทยใน พ.ศ. 2436

ไฟล์:Art of Paknam incident.jpg|thumb|250px|วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112
ฝรั่งเศสยึดเมืองจันทบุรี
เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นใน พ.ศ. 2436 (ค.ศ. 1893) ในประเทศไทย เป็นปีที่ 112 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ และเป็นปีที่ 26 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และนับเป็นปี ร.ศ. 111 (1 มกราคม - 31 มีนาคม) และ 112 (1 เมษายน - 31 ธันวาคม) ในแบบปัจจุบัน

**ผู้นำ**
 พระมหากษัตริย์: พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว- สยามมกุฎราชกุมาร: สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร- สมุหพระกลาโหม: เจ้าพระยาพลเทพ

**เหตุการณ์**

**มีนาคม**
 14 มีนาคม - ม. ปาวี เรียกร้องให้สยามถอนตัวออกจากฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง- 31 มีนาคม - ทหารฝรั่งเศสรุกล้ำด่านสยามในดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงเป็นครั้งแรกทำให้มีกรณี ร.ศ. 112 ตามมา

**เมษายน**
 11 เมษายน - รัชกาลที่ 5 เสด็จเปิดทางรถไฟสายปากน้ำซึ่งป็นทางรถไฟสายแรกของสยาม- 20 เมษายน - ส่งทหารไปเมืองลาวกาว (อุบลราชธานี) 34 นายเพราะฝรั่งเศสล้ำแดนด้านนั้นอยู่- 26 เมษายน – พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดตั้ง สภาอุณาโลมแดงแห่งชาติสยาม ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นสภากาชาดไทย

**พฤษภาคม**
 22 พฤษภาคม - ทหารฝรั่งเศสยกพลขึ้นบกทางฝั่งขวาของแม่น้ำโขง ยึดแก่งหลี่ผีได้

**มิถุนายน**
 5 มิถุนายน - พระยอดเมืองขวาง เจ้าเมืองคำม่วนได้ต่อสู้รักษาเมืองฆ่าทหารญวนและฝรั่งเศสตาย 19 คนกลายเป็นจุดเริ่มต้นคดีพระยอดเมืองขวาง- 19 มิถุนายน - ตั้งกองพระยาฤทธิรณวรเฉทที่ปราจีนบุรีเพื่อรักษาพระราชอาณาเขตด้านทิศตะวันออก- 21 มิถุนายน - เรือรบฝรั่งเศสทุกลำเดินทางถึงไซ่ง่อนเตรียมพร้อมสำหรับกรณี ร.ศ. 112- 23 มิถุนายน - สยามเรียกทหารอาสาสมัคร 1,000 คน- 29 มิถุนายน - มีการประชุมในรัฐสภาอังกฤษเกี่ยวกับเรื่องฝรั่งเศส-สยาม

**กรกฎาคม**
 12 กรกฎาคม - รัฐบาลสยามห้ามไม่ให้เรือรบของต่างชาติล่องขึ้นมาตามแม่น้ำเจ้าพระยาโดยเด็ดขาด- 13 กรกฎาคม –  วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 : เรือรบฝรั่งเศส 2 ลำ รุกเข้าแม่น้ำเจ้าพระยา เกิดการยิงต่อสู้กัน และนำไปสู่การสูญเสียดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง- 14 กรกฎาคม - ฝรั่งเศสรุกเข้ายึดเกาะดงสมในแม่น้ำโขง- 17 กรกฎาคม - วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 :กองกำลังสยามที่แม่น้ำโขงยอมยกธงขาวขอเจรจาตามคำสั่งจากกรุงเทพฯ- 20 กรกฎาคม - วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 :ฝรั่งเศสยื่นคำขาดให้สยามชดใช้ค่าเสียหายภายใน 48 ชั่วโมง- 29 กรกฎาคม - วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 :นายพลเรือฮือมานต์เข้ายึดเกาะสีชัง ปิดปากน้ำจันทบุรี

**สิงหาคม**
 3 สิงหาคม - วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 : นายพลเรือฮือมานต์ ยกเลิกการปิดปากอ่าวไทย- 23 สิงหาคม -  วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 :สยามถอนกำลังออกจากเมืองสี่พันดอน

**กันยายน**
 15 กันยายน - ฝรั่งเศสเข้ายึดครองสี่พันดอน

**ตุลาคม**
 3 ตุลาคม -  วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 : ฝรั่งเศสบังคับให้สยามลงนามในสนธิสัญญาซึ่งทำให้เสียทั้งเงิน กำลังคน และดินแดน

**ธันวาคม**
 5 ธันวาคม - งานฉลองการครองราชย์ครบ 25 ปีของรัชกาลที่ 5- 24 ธันวาคม - เริ่มพิจารณาคดีพระยอดเมืองขวาง

**ผู้เกิด**
ไฟล์:มุนี มหาสันทนะ เวชยันต์รังสฤษฎิ์ (9to12).jpg|thumb|right|100px|มุนี มหาสันทนะ เวชยันตรังสฤษฏ์
ไฟล์:พระยาอนิรุทธเทวา (หม่อมหลวงฟื้น พึ่งบุญ).jpg|thumb|right|100px|พระยาอนิรุทธเทวา (หม่อมหลวงฟื้น พึ่งบุญ)
ไฟล์:King Prajadhipok portrait photograph.jpg|thumb|right|100px|พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

**มกราคม**
 9 มกราคม – พระพิจารณ์พลกิจ (ยู่เซ็ก ดุละลัมพะ) อธิบดีกรมตำรวจคนที่ 12 (อนิจกรรม พ.ศ. 2502)- 12 มกราคม – พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเหมวดี พระบรมวงศ์ (สิ้นพระชนม์ พ.ศ. 2515)- 28 มกราคม – เพียร สฤษฎ์ยุทธศิลป์ พิริยะโยธิน (หลวงสฤษฎ์ยุทธศิลป์) อธิบดีกรมป่าไม้คนที่ 6 (อนิจกรรม พ.ศ. 2534)

**กุมภาพันธ์**
 13 กุมภาพันธ์ – พระครูอุดมวิชชากร (เหมือน อินฺทโชโต) เจ้าคณะตำบลบางปลาสร้อยเขต 2 (มรณภาพ พ.ศ. 2527)

**มีนาคม**
 5 มีนาคม – ยี่สุ่น สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ชนชั้นสูง (เสียชีวิต พ.ศ. 2529)- 14 มีนาคม – พระยาลัดพลีธรรมประคัลภ์ (วงศ์ ลัดพลี) ประธานศาลฎีกาคนที่ 10 (อสัญกรรม พ.ศ. 2511)- 19 มีนาคม – สุรชัย คัมภีรญาณนนท์ อดีตนายกเทศมนตรีเมืองชลบุรี (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2533)- 29 มีนาคม – มุนี มหาสันทนะ เวชยันตรังสฤษฏ์ (พระเวชยันตรังสฤษฏ์) รองนายกรัฐมนตรีคนที่ 7 (อสัญกรรม พ.ศ. 2527)

**เมษายน**
 5 เมษายน – หม่อมเจ้านิตยากร วรวรรณ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพระนครศรีอยุธยา (สิ้นชีพิตักษัย พ.ศ. 2514)

**พฤษภาคม**
 23 พฤษภาคม – พระยาอนิรุทธเทวา (หม่อมหลวงฟื้น พึ่งบุญ) อดีตผู้บัญชาการกรมมหรสพ (อนิจกรรม พ.ศ. 2494)- 30 พฤษภาคม – พระประยุทธชลธี (แป๊ะ วีราสา) ผู้ว่าราชการจังหวัดตราดคนที่ 9 (อนิจกรรม พ.ศ. 2524)

**สิงหาคม**
 3 สิงหาคม – หม่อมเจ้าปรีดิเทพย์พงษ์ เทวกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศคนที่ 14 (สิ้นชีพิตักษัย พ.ศ. 2513)

**ตุลาคม**
 15 ตุลาคม – พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอุรุพงษ์รัชสมโภช พระบรมวงศ์ (สิ้นพระชนม์ พ.ศ. 2452)- 19 ตุลาคม – หลวงยุทธศาสตร์โกศล (ประยูร ยุทธศาสตร์โกศล) รองนายกรัฐมนตรีคนที่ 10 (อนิจกรรม พ.ศ. 2518)

**พฤศจิกายน**
 8 พฤศจิกายน – พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหากษัตริย์สยามพระองค์ที่ 7 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (สวรรคต พ.ศ. 2484)- 10 พฤศจิกายน – เภา เพียรเลิศ บริภัณฑ์ยุทธกิจ (พระบริภัณฑ์ยุทธกิจ) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังคนที่ 7 (อนิจกรรม พ.ศ. 2513)

**ผู้เสียชีวิต**
ไฟล์:พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลวาดวรองค์.jpg|thumb|right|100px|พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลวาดวรองค์
ไฟล์:เจ้าหลวงพรหมาภิพงษ์ธาดา.jpg|thumb|right|100px|เจ้าสุริยะจางวาง

**มีนาคม**
 10 มีนาคม – เจ้าพรหมาภิพงษธาดา เจ้าผู้ครองนครลำปางพระองค์ที่ 10 (ไม่ทราบปีประสูติ)

**มิถุนายน**
 17 มิถุนายน – แคโรไลน์ น็อกซ์ (ดวงแข) ภริยาของหลุยส์ ที. ลีโอโนเวนส์ (เกิด พ.ศ. 2400)- 19 มิถุนายน – พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุธารส พระบรมวงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2383)

**กันยายน**
 29 กันยายน – พระยาราชวังสัน (บัว) อดีตจางวางอาสาจาม (เกิด พ.ศ. 2358)

**ตุลาคม**
 28 ตุลาคม – พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชมชื่น พระอนุวงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2377)

**ธันวาคม**
 5 ธันวาคม – พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลวาดวรองค์ พระบรมวงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2435)

**ไม่ทราบวัน**
 เจ้าสุริยะจางวาง ผู้อ้างสิทธิเจ้าผู้ครองนครลำปาง (ไม่ทราบปีประสูติ)

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ปฏิทินปี 1893 - ประเทศไทย