วิกิพีเดีย:คู่มือการเขียน/การทับศัพท์ภาษาพม่า

การทับศัพท์ภาษาพม่าในที่นี้เป็นหลักการที่กำหนดตามสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

**หลักทั่วไป**
1. การทับศัพท์ภาษาพม่าตามหลักเกณฑ์นี้ยึดการออกเสียงเป็นหลัก โดยถ่ายเสียงพยัญชนะและเสียงสระตามภาษาพม่ามาตรฐาน และมีตารางเทียบเสียงพยัญชนะและเสียงสระเป็นแนวเทียบ
2. ภาษาพม่าใช้อักษรพม่าเป็นตัวเขียน แต่ในปัจจุบัน การรับคำและชื่อภาษาพม่ามาใช้ในภาษาไทยมักเป็นการรับคำตามที่เขียนด้วยอักษรโรมัน ฉะนั้น จึงกำหนดหลักเกณฑ์การทับศัพท์จากอักษรโรมันโดยให้อักษรพม่าไว้เทียบด้วย
3. การถอดอักษรพม่าเป็นอักษรโรมันในหลักเกณฑ์นี้ใช้หลักการออกเสียงตามที่ปรากฏใน Myanmar–English Dictionary, Department of the Myanmar Language Commission, Ministry of Education, Union of Myanmar. แต่การใช้อักษรโรมันแทนเสียงพม่ามีหลายระบบ หลักเกณฑ์นี้จึงรวบรวมไว้หลายรูปแบบเท่าที่จะเป็นไปได้
4. คำภาษาพม่าที่รับมาใช้ในภาษาไทยเป็นเวลานานแล้วและเขียนเป็นคำไทยจนเป็นที่ยอมรับกันทั่วไป อาจใช้ต่อไปตามเดิม เช่น บุเรงนอง, มัณฑะเลย์
5. เสียงพยัญชนะและเสียงสระภาษาพม่าหลายเสียงไม่มีในภาษาไทย จึงจำเป็นต้องเลือกพยัญชนะและสระภาษาไทยที่มีเสียงใกล้เคียงมาใช้ เช่น
อนึ่ง aung ออกเสียงกึ่งระหว่าง เอา ที่มี ง สะกด กับ ออง เพื่อความสะดวกในการเขียนภาษาไทยจึงเลือกใช้ ออง
6. เสียงพยัญชนะภาษาพม่าบางเสียงใช้อักษรโรมันหลายตัวแทนเสียงหนึ่งเสียง กำหนดให้ทับศัพท์ด้วยอักษรไทยตัวเดียว ดังนี้
::6.1 อักษร h นำหน้า ได้แก่
::6.2 อักษร h ตามหลัง ได้แก่
::6.3 อักษรอื่น 2 ตัวคู่กัน ได้แก่
7. เสียงสระในภาษาพม่ามีทั้งสระสั้นและสระยาว เช่น a แทนเสียงสระสั้น; ar, ah หรือ are แทนเสียงสระยาว เป็นต้น ในการทับศัพท์จึงกำหนดให้ใช้สระสั้น-ยาวในภาษาไทยแสดงเสียงสระนั้น ๆ เท่าที่อักขรวิธีไทยจะอำนวยให้ (ดูรายละเอียดในตารางเทียบเสียงสระ)
8. ภาษาพม่ามีเสียงวรรณยุกต์ 3 ระดับ คือ เสียงต่ำ เสียงสามัญ และเสียงสูง ซึ่งไม่ตรงกับระดับเสียงวรรณยุกต์ในภาษาไทย นอกจากนี้ ในการถอดอักษรพม่าเป็นอักษรโรมันไม่มีสัญลักษณ์ที่ใช้แสดงเสียงวรรณยุกต์ หลักเกณฑ์การทับศัพท์นี้จึงไม่คำนึงถึงการแสดงเสียงวรรณยุกต์ หากต้องการเทียบเสียงวรรณยุกต์ควรตรวจสอบกับตัวเขียนที่เป็นอักษรพม่า โดยสามารถเทียบระดับเสียงโดยอนุโลมได้ดังนี้
::8.1 ระดับเสียงต่ำ ใช้เครื่องหมายจุดเล็กกำกับใต้พยัญชนะ อนุโลมให้เทียบได้เท่ากับเสียงเอกในภาษาไทย เช่น
::8.2 ระดับเสียงสูงยาว ใช้เครื่องหมาย 2 จุดเล็กกำกับท้ายพยางค์ อนุโลมให้เทียบได้เท่ากับเสียงโทในภาษาไทย เช่น
::8.3 ระดับเสียงสามัญ ไม่แสดงรูป อนุโลมให้เทียบได้เท่ากับเสียงสามัญในภาษาไทย เช่น
อนึ่ง เสียงหยุดท้ายพยางค์ นักวิชาการบางกลุ่มถือว่าเป็นเสียงวรรณยุกต์ด้วย
9. ในระบบเสียงของภาษาพม่าไม่มีเสียงท้าย แต่มีเสียงนาสิกท้ายพยางค์ซึ่งไม่ออกเสียงอย่างพยัญชนะท้ายพยางค์ในภาษาไทย ในอักษรโรมันใช้ n หรือ ng แทนเสียงนาสิกนั้น ในการทับศัพท์กำหนดให้
::ในกรณีที่พยางค์นั้นมีเสียงสระไอหรือสระโอะ และมีเสียงนาสิกท้ายพยางค์ ให้ใช้เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับพยัญชนะนาสิกนั้น เช่น
10. พยัญชนะ k และ t ท้ายพยางค์ ทำให้สระในพยางค์นั้นเป็นเสียงสั้น ในการทับศัพท์จะใช้สระสั้นและไม่ทับศัพท์ตัว k และ t เช่น
11. คำในภาษาพม่าเขียนติดต่อกันไปโดยไม่เว้นวรรค แต่ในการถอดอักษรพม่าเป็นอักษรโรมันมักจะเว้นวรรคเพื่อให้อ่านได้สะดวก ในการทับศัพท์กำหนดให้เขียนติดต่อกันไปโดยไม่เว้นวรรค แต่ถ้าทับศัพท์เป็นภาษาไทยแล้วอาจอ่านแยกพยางค์ผิด จะใส่เครื่องหมายยัติภังค์เพื่อช่วยให้อ่านถูกต้องก็ได้ เช่น

**ตารางเทียบเสียง**

**เสียงพยัญชนะ**
หมายเหตุ

**เสียงสระ**
หมายเหตุ

**ดูเพิ่ม**
 ภาษาพม่า- อักษรพม่า- หลักเกณฑ์การทับศัพท์ของราชบัณฑิตยสถานและสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาพม่า (เมียนมา) ลงวันที่ 13 มีนาคม 2561
หมวดหมู่:ภาษาพม่า
หมวดหมู่:การทับศัพท์ในวิกิพีเดีย
หมวดหมู่:รูปแบบการเขียนในวิกิพีเดีย
หมวดหมู่:แนวปฏิบัติวิกิพีเดีย