พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา

มหาอำมาตย์ตรี พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา (25 กันยายน พ.ศ. 2414 - 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2470) เป็นพระราชโอรสในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญกับจอมมารดาเลี่ยมใหญ่

**พระกรณียกิจ**
พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา มีพระนามเดิมว่า พระบวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากัลยาณประวัติ ทรงรับราชการในรัชกาลที่ 5 ทรงเข้ารับราชการในกรมยุทธนาธิการ ตำแหน่งเสมียนฝึกหัด จนได้เลื่อนเป็นนายร้อยเอก ต่อมาในปี พ.ศ. 2435 ย้ายมารับราชการในกระทรวงมหาดไทย เป็นพนักงานหนังสือลับ จากนั้นในวันที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2444 โปรดเกล้าฯ ให้เป็น ปลัดบัญชี กระทรวงมหาดไทย และได้เป็น ข้าหลวงตรวจการกรมสรรพากรนอก เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2451 ต่อมาได้เลื่อนเป็นเจ้ากรมมหาดไทย ในรัชกาลที่ 6 เป็นเลขานุการหอพระสมุดวชิรญาณ ถึงวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2456 โปรดให้สถาปนาเป็น พระราชวรวงษ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา ทรงศักดินา 11000 ต่อมาได้รับโปรดเกล้าฯ เป็นองคมนตรี และทรงพระราชทานยศนายกองตรีเสือป่า

**สิ้นพระชนม์**
พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา ประชวรพระวาโย สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 7 เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2470 เวลา 23:30 น. พระชันษา 56 ปี วันต่อมาเวลา 16:30 น. เจ้าพนักงานสรงพระศพ แล้วเชิญพระศพลงพระหีบลอง ตั้งบำเพ็ญกุศลที่วัดส้มเกลี้ยง
วันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2473 เวลา 17:30 น. พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จฯ มาพระราชทานเพลิงพระศพพร้อมกับพระศพพระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิไลยวรวิลาส ณ พระเมรุ วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร เช้าวันต่อมาพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ เสด็จมาบำเพ็ญกุศลสามหาบ แล้วเจ้าพนักงานเชิญพระอัฐิไปประดิษฐานในพระอุโบสถวัดชนะสงครามราชวรมหาวิหาร เป็นต้นราชสกุลกัลยาณะวงศ์

**พระโอรสธิดา**
พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา 
เป็นต้นราชสกุลกัลยาณวงศ์ มีหม่อมหลายคน เช่น หม่อมผิน หม่อมช้อย มีพระโอรสธิดา 7 องค์ ดังนี้
#หม่อมเจ้าปรีชา กัลยาณวงศ์ ประสูติแต่หม่อมผิน มีโอรส คือ หม่อมราชวงศ์จุลปรีชา กัลยาณวงศ์
#หม่อมเจ้าวรพุฒิพิไลย กัลยาณวงศ์ (12 มิถุนายน พ.ศ. 2461 – 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539) ประสูติแต่หม่อมผิน เสกสมรสกับหม่อมสมถวิล กัลยาณวงศ์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม พงษ์สุวรรณ) มีโอรสธิดา 11 คน
##หม่อมราชวงศ์ลัดดาวัลย์ นามอำนาจ
##หม่อมราชวงศ์ทรงศรี ราชพิตร
##หม่อมราชวงศ์เรวดี สงวนศิษย์
##หม่อมราชวงศ์พิไลยวรรณ กัลยาณวงศ์
##หม่อมราชวงศ์วรพจน์ กัลยาณวงศ์
##หม่อมราชวงศ์ศิริพิไลย กัลยาณวงศ์
##หม่อมราชวงศ์วรพงษ์ กัลยาณวงศ์
##หม่อมราชวงศ์นิวัติ กัลยาณวงศ์
##หม่อมราชวงศ์วราภรณ์ กัลยาณวงศ์
##หม่อมราชวงศ์พิพัฒน์ กัลยาณวงศ์
##หม่อมราชวงศ์วีรพงษ์ กัลยาณวงศ์
#หม่อมเจ้าอำไพพิลาศ กัลยาณวงศ์ (? – ก่อน พ.ศ. 2540) ประสูติแต่หม่อมผิน 
#หม่อมเจ้าพิศวาสกวี กัลยาณวงศ์ (27 ตุลาคม พ.ศ. 2464 – พ.ศ. 2553) ประสูติแต่หม่อมผิน
#หม่อมเจ้าพงศ์กวี ตัณฑ์กำเนิด(กัลยาณวงศ์ )(22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 – ก่อน พ.ศ. 2540) ประสูติแต่หม่อมผิน ทรงกราบบังคมทูลลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อทำการสมรสกับ นายสมชาย ตัณฑ์กำเนิด เมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2490
#หม่อมเจ้ากัลยาณบุตร กัลยาณวงศ์
#หม่อมเจ้าชาย ไม่ปรากฏพระนาม (สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2456 พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2457)

**พระเกียรติยศ**

**พระอิสริยยศ**
พระบวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากัลยาณประวัติ (25 กันยายน พ.ศ. 2414 - 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2454)
*พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากัลยาณประวัติ (15 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2456)
*พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา (11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2456 - ปัจจุบัน)

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**

**ตำแหน่ง**
 13 เมษายน พ.ศ. 2444 ปลัดบัญชีกระทรวงมหาดไทย- 15 สิงหาคม พ.ศ. 2451 ข้าหลวงตรวจการกรมสรรพากรนอก- 29 พฤศจิกายน 2459 – เลขานุการวรรณคดีสโมสร

**พระยศ**

**พระยศพลเรือน**
 20 มิถุนายน พ.ศ. 2459 - อำมาตย์เอก- 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2459 - มหาอำมาตย์ตรี

**พระยศทหาร**
นายร้อยตรี
*นายร้อยเอก

**พระยศเสือป่า**
 8 ธันวาคม พ.ศ. 2460 - นายกองตรี

**พงศาวลี**

**อ้างอิง**
 เชิงอรรถ
 บรรณานุกรม-  จำนวนหน้า = 360- จำนวนหน้า = 296
หมวดหมู่:พระราชวรวงศ์เธอ
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าชาย
หมวดหมู่:กรมหมื่น
หมวดหมู่:พระราชโอรสในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ

หมวดหมู่:กวีชาวไทย
หมวดหมู่:สมาชิกกองเสือป่า
หมวดหมู่:ทหารบกชาวไทย
หมวดหมู่:ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
หมวดหมู่:องคมนตรีในรัชกาลที่ 6