เจ้ามหาอุปราชบุญคง

เจ้ามหาอุปราชบุญคง เป็นเจ้ามหาอุปราชพระองค์สุดท้ายแห่งราชอาณาจักรหลวงพระบาง
พระองค์ประสูติเมื่อ พ.ศ. 2400 ทรงเป็นพระโอรสของเจ้าสุวรรณพรหมากับหม่อมคำบัว พระบิดาของท่านมีฐานะเป็นเจ้ามหาอุปราชในรัชกาลพระเจ้ามหินทรเทพนิภาธรแห่งหลวงพระบาง และเป็นพระนัดดาในเจ้ามหาอุปราชอุ่นแก้ว เจ้ามหาอุปราชในรัชกาลเจ้าสุกเสริมแห่งหลวงพระบาง ถือเป็นผู้สืบสันตติวงศ์สายตรงแห่งตำแหน่งอุปราช (รองเจ้ามหาชีวิต) หรือวังหน้าแห่งราชอาณาจักรหลวงพระบาง ทรงได้รับพระราชทานสัญญาบัตรจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระเจ้ากรุงสยาม ให้มีฐานันดรศักดิ์เป็นเจ้าราชภาคิไนยเมื่อ พ.ศ. 2426 ทรงได้รับตำแหน่งเจ้ามหาอุปราชแห่งหลวงพระบางเมื่อ พ.ศ. 2432 
หลังเกิดวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 พระองค์ได้มีบทบาทสำคัญในการส่งกองทหาร (โดยการสนับสนุนจากฝรั่งเศส) เข้ายึดครองดินแดนฝั่งขวาของแม่น้ำโขงฝั่งตรงข้ามเมืองหลวงพระบาง อันประกอบด้วยเมืองปากลาย เมืองไชยบุรี และเมืองหงษา (ปัจจุบันคือแขวงไชยบุรีในประเทศลาว) ได้เป็นผู้สำเร็จราชการในดินแดนดังกล่าวเมื่อ พ.ศ. 2439 และผลักดันให้สยามต้องสละอำนาจอธิปไตยเหนือดินแดนดังกล่าวให้แก่อินโดจีนของฝรั่งเศสจนสำเร็จเมื่อ พ.ศ. 2446 โดยมีผลบังคับตามสนธิสัญญาสยาม–ฝรั่งเศส ร.ศ. 122 และเป็นส่วนหนึ่งของแนวเขตแดนไทย-ลาว ที่ยังคงใช้อยู่ในปัจจุบัน
ในช่วง พ.ศ. 2454 ถึง พ.ศ. 2463 พระองค์ทรงดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาการปกครอง (คณะรัฐบาล) แห่งอินโดจีนของฝรั่งเศส
เจ้ามหาอุปราชบุญคงสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2463 

**ครอบครัว**
เจ้ามหาอุปราชบุญคงทรงมีพระชายา ชายา และหม่อมห้ามรวม 14 ท่าน ปรากฏชื่อในหนังสือ "เจ้าเพชรราช บุรุษเหล็กแห่งราชอาณาจักรลาว" จำนวน 10 ท่าน ได้แก่
# เจ้านางคำคิ้มอัครชายา
# เจ้านางทองศรี (พระกนิษฐภคินีของเจ้านางคำคิ้มอัครชายา)
# เจ้านางคำแว่น
# เจ้านางโสมรัศมี
# เจ้านางทองดี
# เจ้านางคำปุ
# เจ้าหญิงคำปาน
# เจ้าหม่อมบัวไข
# หม่อมธีร์
# หม่อมคำอ้วน
ทรงมีพระโอรส 11 พระองค์ และพระธิดา 13 พระองค์p=375 ดังนี้
# เจ้าสมุทรทรายคำ ประสูติแต่เจ้านางคำคิ้มอัครชายา
# เจ้าจิตรราช ประสูติแต่เจ้านางทองศรี
# เจ้าเพชรราช รัตนวงศา เจ้ามหาอุปราชพระองค์แรกและพระองค์สุดท้ายแห่งราชอาณาจักรลาว ประสูติแต่เจ้านางทองศรี
# เจ้าสุวรรณภารมย์ ประสูติแต่เจ้านางทองศรี
# เจ้าสุวรรณภูมา อดีตนายกรัฐมนตรีแห่งราชอาณาจักรลาวหลายสมัย ประสูติแต่เจ้านางทองศรี
# เจ้าหญิงสง่าคำ ประสูติแต่เจ้านางทองศรี
# เจ้าหญิงเสงี่ยมคำ ชายาของเจ้าคำหมั้น วงกตรัตนะ (นักประวัติศาสตร์ลาว เชื้อสายตระกูลเจ้านายเมืองพวน) ประสูติแต่เจ้านางทองศรี
# เจ้าหญิงคำหล้า ประสูติแต่เจ้านางทองศรี
# เจ้าหญิงแสงสุริจันทร์ ประสูติแต่เจ้านางคำแว่น
# เจ้าขัตติยวงศ์ ประสูติแต่เจ้านางโสมรัศมี
# เจ้าหญิงวัฒนา ประสูติแต่เจ้านางโสมรัศมี
# เจ้าหญิงพิศมัย ประสูติแต่เจ้านางทองดี
# เจ้าหญิงสุนันทาลัย ประสูติแต่เจ้านางคำปุ
# เจ้าหญิงคำซาว ประสูติแต่เจ้าหญิงคำปาน
# เจ้าหญิงสุวรรณนารี ประสูติแต่เจ้าหม่อมบัวไข
# เจ้าหญิงอินทร์คำ ประสูติแต่เจ้าหม่อมบัวไข
# เจ้าสุวรรณราช อดีตนายกรัฐมนตรีแห่งราชอาณาจักรลาว ประสูติแต่เจ้าหม่อมบัวไข
# เจ้าหญิงศรีสวัสดิ์ ประสูติแต่หม่อมธีร์
# เจ้าขัตติยราช ประสูติแต่หม่อมธีร์
# เจ้าจินดาวงศ์ อดีตนายกรัฐมนตรีแห่งราชอาณาจักรลาว ประสูติแต่หม่อมธีร์
# เจ้าสิงหนาท ประสูติแต่หม่อมธีร์
# เจ้าหญิงฉวีวรรณ ประสูติแต่หม่อมคำอ้วน
# เจ้าหญิงจินดารัศมี ประสูติแต่หม่อมคำอ้วน
# เจ้าสุภานุวงศ์ ประธานประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ประสูติแต่หม่อมคำอ้วน

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 Prince Mangra Souvannaphouma, Le Laos: Autopsie d'une monarchie assassinée L'Harmattan, Paris 2010, Annexe I 289.- มหาสิลา วีระวงส์. เจ้าเพชรราช บุรุษเหล็กแห่งราชอาณาจักรลาว. แปลโดย สมหมาย เปรมจิตต์. กรุงเทพฯ : มติชน, 2542.- สุพะไช สุพานุวง และสีชะนะ สีสาน. เจ้าสุพานุวงศ์ ผู้นำปะติวัด. คะนะกำมะกานวิทะยาสาดสังคมแห่ง ส.ป.ป.ลาว, เวียงจัน, 1989.
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2463
หมวดหมู่:เจ้าชายลาว
หมวดหมู่:ราชวงศ์ลาว
หมวดหมู่:เจ้าอุปราช
หมวดหมู่:บุพการีของประธานาธิบดีลาว
หมวดหมู่:บุพการีของนายกรัฐมนตรีลาว