วงศ์ย่อยนมตำเลีย

Asclepiadoideae เป็นวงศ์ย่อยของพืชในวงศ์ Apocynaceae ซึ่งก่อนหน้านี้ ถูกจัดให้เป็นวงศ์แยกภายใต้ชื่อ Asclepiadaceae เช่น โดย APG II จะรู้จักกันในชื่อสกุล milkweed
พืชชนิดในวงศ์นี้มีทั้งกลุ่มของไม้สมุนไพรยืนต้น ไม้พุ่มเลื้อย เถาวัลย์ หรือไม้ต้นในบางชนิด แต่ที่โดดเด่นคือยังมีไม้ลำต้นอวบน้ำไร้ใบอยู่เป็นจำนวนมาก ชื่อวงศ์นี้มาจากสกุลต้นแบบ Asclepias (milkweeds)
ในวงศ์นี้มีทั้งหมด 348 สกุล และมีประมาณ 2,900 ชนิด ส่วนใหญ่จะอยู่ในเขตร้อนถึงกึ่งเขตร้อน โดยเฉพาะในแอฟริกาและอเมริกาใต้
เผ่า Stapeliaae ซึ่งเป็นกลุ่มพืชที่มีดอกไม้ขั้นสูงภายในวงศ์นี้ประกอบด้วยสกุลพืชอวบน้ำที่ค่อนข้างคุ้นเคยหลายสกุล เช่น Orbea, Huernia, Stapelia และ Hoodia ซึ่งพืชเหล่านี้มีความโดดเด่นในด้านกลไกที่ซับซ้อนซึ่งได้พัฒนาขึ้นเพื่อการผสมเกสรดอกไม้คล้ายกับกล้วยไม้ที่ไม่มีความสัมพันธ์กัน เช่น การรวมกลุ่มของละอองเรณูเป็นแบบกลุ่มเรณู และ “กลิ่นหอม” (หรือกลิ่น) ของดอกไม้ที่เรียกว่า “carrion flowers” ดึงดูดแมลงวัน ซึ่งเป็นแมลงผสมเกสรหลักของพืชเหล่านี้ นอกจากนี้ สี รูปร่าง และเนื้อสัมผัสของดอกไม้ มักมีลักษณะคล้ายเนื้อที่เน่าเปื่อยหรือเนื้อดิบ เพื่อล่อแมลงวันให้มาผสมเกสรมากขึ้น
พืชลูกผสมใหม่ จำนวนมากเกิดขึ้นเนื่องจากวิธีการผสมเกสรที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของดอกไม้

**อนุกรมวิธาน**
Gilbert Thomas Burnett ถือเป็นนักพฤกษศาสตร์คนแรกในปี ค.ศ. 1835 ที่จำแนกพืชวงศ์ Apocynaceae โดยใช้ชื่อ Asclepiadeae ซึ่งปัจจุบันใช้ลงท้ายชื่อสำหรับเผ่าต่าง ๆ แทนที่จะเป็นวงศ์ย่อย ในปี ค.ศ. 2014 Endress Liede-Schumann และ Meve ยอมรับเผ่าทั้งห้าเผ่าภายในวงศ์ย่อยนี้ และจากการศึกษาวิวัฒนาการระดับโมเลกุล ในปี ค.ศ. 2019 ได้ยืนยันความแตกต่างของเผ่าทั้ง 5 เผ่า ซึ่งมีความสัมพันธ์กัน ดังที่แสดงในแผนภาพวิวัฒนาการชาติพันธุ์ต่อไปนี้

**เผ่าและสกุล**
ไฟล์:Asclepia_syriaca3.jpg|right|thumb| Asclepias syriaca
ไฟล์:Microloma_calycinum_PICT2490.JPG|right|thumb| Microloma calycinum Richtersveld แอฟริกาใต้
การกำหนดสกุลให้กับเผ่านั้นอิงตาม Endress, Liede-Schumann และ Meve (2014) โดยมีชื่อพ้องจาก Plants of the World Online December

**Asclepiadeae**
Araujia Brot.
*Asclepias L. รวมถึง Aidomene Stopp Odontostelma Rendle และ Trachycalymma (K.Schum.)
*Aspidoglossum E.Mey.
*Aspidonepsis Nicholas
*Astephanus R.Br.
*Barjonia Decne.
*Blepharodon Decne.
*Calciphila Liede
*Calotropis R.Br.
*Cordylogyne E.Mey.
*Cynanchum L. รวมถึง Adelostemma Hook.f. Glossonema Decne. Metaplexis R.Br. Pentarrhinum E.Mey. Seshagiria Ansari และ Sichuania M.G.Gilbert
*Diplolepis R.Br.
*Ditassa R.Br.
*Fanninia Harv.
*Fischeria DC.
*Funastrum E.Fourn.
*Glossostelma Schltr.
*Gomphocarpus R.Br.
*Gonolobus Michx.
*Graphistemma (Champ.
*Gyrostelma E.Fourn.
*Hemipogon Decne.
*Holostemma R.Br.
*Hypolobus E.Fourn.
*Ibatia Decne.
*Jobinia E.Fourn.
*Kanahia R.Br.
*Lachnostoma Kunth
*Macroscepis Kunth
*Mahawoa Schltr.
*Margaretta Oliv.
*Matelea Aubl.
*Metastelma R.Br.
*Microloma R.Br.
*Minaria T.U.P.Konno
*Miraglossum Kupicha
*Monsanima Liede
*Morrenia Lindl.
*Nautonia Decne.
*Nephradenia Decne.
*Odontanthera Wight
*Oncinema Arn.
*Orthosia Decne.
*Oxypetalum R.Br.
*Oxystelma R.Br.
*Pachycarpus E.Mey.
*Parapodium E.Mey.
*Pentacyphus Schltr., including Tetraphysa Schltr.
*Pentastelma Tsiang
*Pentatropis R.Br.
*Peplonia Decne.
*Pergularia L.
*Petalostelma E.Fourn.
*Phaeostemma E.Fourn.
*Pherotrichis Decne.
*Philibertia Kunth, including Mitostigma Decne.
*Pseudolachnostoma Morillo
*Raphistemma Wall.
*Rhyssostelma Decne.
*Rhytidostemma Morillo
*Rojasia Malme
*Schizoglossum E.Mey.
*Schizostephanus Hochst.
*Schubertia Mart.
*Scyphostelma Baill.
*Solenostemma Hayne
*Stathmostelma K.Schum.
*Stelmagonum Baill.
*Stenostelma Schltr.
*Tassadia Decne. รวมถึง Stenomeria Turcz.
*Tweedia Hook.
*Tylodontia Griseb.
*Vincetoxicum Wolf รวมถึง Merrillanthus Chun Oncostemma K.Schum. และ Rhyncharrhena F.Muell.
*Widgrenia Malme
*Woodia Schltr.
*Xysmalobium R.Br.

**Ceropegieae**
ไฟล์:Ceropegia_candelabrum_11.jpg|thumb| Ceropegia candelabrum
Caralluma acutangula ที่ประเทศบูร์กินาฟาโซ
ไฟล์:Leptadenia_pyrotechnica_Marco_Schmidt_0771.jpg|right|thumb| Leptadenia pyrotechnica ที่ประเทศบูร์กินาฟาโซ
ไฟล์:Aasblume_Aug_2005.jpg|thumb| Stapelia gigantea
*Anisotoma Fenzl
*Apteranthes J.C.Mikan
*Australluma Plowes
*Baynesia Bruyns
*Boucerosia Wight
*Brachystelma Sims
*Caralluma R.Br.
*Caudanthera Plowes
*Ceropegia L.
*Conomitra Fenzl
*Desmidorchis Ehrenb.
*Duvalia Haw.
*Duvaliandra M.G.Gilbert
*Echidnopsis Hook.f.
*Edithcolea N.E.Br.
*Emplectanthus N.E.Br.
*Heterostemma Wight
*Hoodia Sweet
*Huernia R.Br.
*Larryleachia Plowes
*Lavrania Plowes
*Leptadenia R.Br.
*Monolluma Plowes
*Neoschumannia Schltr.
*Notechidnopsis Lavranos
*Ophionella Bruyns
*Orbea Haw. รวมถึง Orbeanthus L.C.Leach
*Orthanthera Wight
*Pectinaria Haw.
*Pentasacme Wall.
*Piaranthus R.Br.
*Pseudolithos P.R.O.Bally รวมถึง Anomalluma Plowes
*Quaqua N.E.Br.
*Rhytidocaulon P.R.O.Bally
*Richtersveldia Meve
*Riocreuxia Decne.
*Sisyranthus E.Mey.
*Socotrella Bruyns
*Stapelia L.
*Stapelianthus Choux
*Stapeliopsis Pillans
*Tavaresia Welw.
*Tridentea Haw.
*Tromotriche Haw.
*Whitesloanea Chiov.

**Eustegieae**
 Emicocarpus R.Br.- Eustegia K.Schum. & Schltr.

**Fockeeae**
 Cibirhiza Bruyns- Fockea Endl.

**Marsdenieae**
Stephanotis floribunda
*Anatropanthus Schltr.
*Anisopus N.E.Br.
*Asterostemma Decne.
*Campestigma Pierre
*Cionura Griseb.
*Cosmostigma Wight
*Dischidia R.Br.
*Dolichopetalum Tsiang
*Gongronema (Endl.)
*Gunnessia P.I.Forst.
*Gymnema R.Br.
*Heynella Backer
*Hoya R.Br. รวมถึง Cathetostemma Blume และ Clemensiella Schltr.
*Jasminanthes Blume
*Lygisma Hook.f.
*Marsdenia R.Br.
*Oreosparte Schltr.
*Pycnorhachis Benth.
*Rhyssolobium E.Mey.
*Sarcolobus R.Br. รวมถึง Quisumbingia Merr.
*Stephanotis Thouars รวมถึง Dregea E.Mey. และ Wattakaka Hassk.
*Stigmatorhynchus Schltr.
*Telosma Coville
*Treutlera Hook.f.

**สกุลอื่น ๆ**
Endress et al. (2014) ไม่ยอมรับสกุลเหล่านี้ในวงศ์ย่อย Asclepiadoideae แต่ได้รับการยอมรับโดย Plants of the World Online การจัดวางเผ่าข้างล่างนี้มาจาก GRIN-Global โดยมี
*Dalzielia Turrill – Marsdenieae (เป็นไปได้ที่จะเป็นชื่อพ้องของ Marsdenia)
*Decanema Decne. – Asclepiadeae (เป็นไปได้ที่จะเป็นชื่อพ้องของ Cynanchum)
*Dischidanthus Tsiang – Marsdenieae (เป็นไปได้ที่จะเป็นชื่อพ้องของ Marsdenia)
*Gymnemopsis Costantin – Marsdenieae (เป็นไปได้ที่จะเป็นชื่อพ้องของ Marsdenia)
*Kerbera E.Fourn. – Asclepiadeae
*Leichhardtia R.Br.
*Manothrix Miers
*Periglossum Decne. – Asclepiadeae
*Polystemma Decne. รวมถึง Microdactylon – Asclepiadeae (possible synonym of Matelea)
*Ptycanthera Decne. – Asclepiadeae (เป็นไปได้ที่จะเป็นชื่อพ้องของ Matelea)
*Ruehssia H.Karst. ex Schltdl. – Marsdenieae (เป็นไปได้ที่จะเป็นชื่อพ้องของ Marsdenia)
*Schistonema Schltr. – Asclepiadeae (เป็นไปได้ที่จะเป็นชื่อพ้องของ Tweedia)
*Vailia Rusby – Asclepiadeae (เป็นไปได้ที่จะเป็นชื่อพ้องของ  Blepharodon)

**เชิงอรรถและอ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Stapeliads.info-  Field Manual for Seed Collectors,Royal Botanic Gardens, Kew-  Asclepiad info from ig-ascleps.org-  Asclepiadaceae Family-  The Genera of Asclepiadoideae, Secamonoideae and Periplocoideae (Apocynaceae)-  Asclepiadaceae ใน  BoDD – Botanical Dermatology Database
หมวดหมู่:วงศ์นมตำเลีย