พระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร)

พระธรรมปัญญาบดี นามเดิม ถาวร เจริญพานิช ฉายา ติสฺสานุกโร (27 พฤษภาคม พ.ศ. 2459 - 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2557) เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองฝ่ายมหานิกาย อดีตเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร และอดีตที่ปรึกษาเจ้าคณะเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

**ประวัติ**

**ชาติภูมิ**
พระธรรมปัญญาบดี นามเดิมว่า ถาวร เจริญพานิช เกิดเมื่อวันเสาร์ที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2459 แรม 11 ค่ำ เดือน 6 ปีมะโรง ที่บ้านเลขที่ 5 ตำบลบ้านหม้อ อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี บิดาชื่อนายจรัญ เจริญพานิช มารดาชื่อนางพุ่ม เจริญพานิช

**อุปสมบท**
บรรพชาเป็นสามเณร เมื่อวันเสาร์ที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2474 ณ วัดตราชู ตำบลบ้านหม้อ อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี โดยมีพระครูพรหมจริยคุณ (ดี) ภายหลังเป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ ที่ พระพรหมนคราจารย์ วัดแจ้งพรหมนคร อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี เป็นพระอุปัชฌายาจารย์
ต่อมาได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุ เมื่อวันศุกร์ที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2479 ณ วัดตราชู ตำบลบ้านหม้อ อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี โดยมีพระธรรมปิฎก (เผื่อน ติสฺสทตฺโต ป.ธ.9) ภายหลังได้รับสมณศักดิ์ที่สมเด็จพระวันรัต วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เป็นพระอุปัชฌาจารย์ พระครูพรหมจริยคุณ (ดี ธมฺมปญฺโญ) ภายหลังเป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่พระพรหมนคราจารย์ วัดแจ้งพรหมนคร อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระครูปลัดปิฎกวัฑฒน์ (ฟุ้ง ปุณฺณโก ป.ธ.3) ภายหลังเป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่พระธรรมเสนานี วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายาว่า "ติสฺสานุกโร"

**วิทยฐานะ**
 พ.ศ. 2473 - สำเร็จการศึกษาชั้นประถมปีที่ 4 โรงเรียนชุมชนวัดตราชู ตำบลบ้านหม้อ อำเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี- พ.ศ. 2476 - สอบได้นักธรรมชั้นโท (น.ธ.โท) สำนักเรียนวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร- พ.ศ. 2480 - สอบได้เปรียญธรรม 4 ประโยค (ป.ธ.4) สำนักเรียนวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร

**ตำแหน่ง**

**ฝ่ายปกครอง**
 พ.ศ. 2495 - เป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม- พ.ศ. 2515 - เป็นเจ้าคณะแขวงพระบรมมหาราชวัง- พ.ศ. 2516 - เป็นพระอุปัชฌาย์- พ.ศ. 2528 - เป็นรองเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม- พ.ศ. 2533 - เป็นประธานกรรมการมูลนิธิพระราชปัญญาสุธี (ถาวร ติสฺสานุกโร)- พ.ศ. 2536 - เป็นเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม และประธานกรรมการมูลนิธิ "ทุนพระพุทธยอดฟ้า" ในพระบรมราชูปถัมภ์- พ.ศ. 2537 - เป็นเจ้าคณะเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร- พ.ศ. 2541 - เป็นที่ปรึกษาเจ้าคณะเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

**การศึกษา**
 พ.ศ. 2481 - เป็นครูสอนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม สำนักเรียนวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม- พ.ศ. 2482 - เป็นครูสอนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี สำนักเรียนวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม- พ.ศ. 2536 - เป็นเจ้าสำนักเรียนวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม

**เกียรติคุณ**
 พ.ศ. 2547 - ได้รับปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาจริยศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

**สมณศักดิ์**
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดสถาปนาสมณศักดิ์ พระธรรมเสนานี เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรอง ชั้นหิรัญบัฏ ที่ พระธรรมปัญญาบดี เมื่อ พ.ศ. 2543- 5 ธันวาคม พ.ศ. 2495 - ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระครูสัญญาบัตร ผู้ชวยเจ้าอาวาสพระอารามหลวง ชั้นเอก ในพระอัฐิสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส ที่ พระครูทักษิณคณิศร- 5 ธันวาคม พ.ศ. 2507 - ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะปลัดขวาในพระอัฐิสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส ที่ พระทักษิณคณิสสร บวรสังฆสิทธิการ วิจารณกิจโกศล สกลมหาคณาธิบดี ตรีปิฎกธรรมรักขิต- 5 ธันวาคม พ.ศ. 2526 - ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชปัญญาสุธี ศรีปริยัติธาดา มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี-  5 ธันวาคม พ.ศ. 2536 - ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพวรมุนี ศรีปริยัติวิสิฐ สิกขกิจวโรปกร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี- 10 มิถุนายน พ.ศ. 2539 - ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมเสนานี ศีลาจารวัตรวิมล มงคลธรรมวินิฐ สิกขกิจวโรปกร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี- 5 ธันวาคม พ.ศ. 2543 - ได้รับพระราชทานสถาปนาสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองที่ พระธรรมปัญญาบดี ศรีวิสุทธิคุณ สุนทรวรนายก ดิลกธรรมานุสิฐ กิจจานุกิจจาทร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี

**มรณภาพ**
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานโกศไม้สิบสอง และฉัตรเบญจาตั้งประดับเป็นเกียรติยศประกอบศพ
พระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร) ถึงแก่มรณภาพด้วยโรคชรา ณ กุฏิคณะ ต.34 วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เมื่อวันอาทิตย์ที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2557 เวลา 06.00 น.
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานน้ำหลวงสรงศพ ณ ตึกสุขุมาล โรงเรียนสุขุมาลธัมมุทิส ภายในวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เขตพระนคร เมื่อวันอังคารที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2557 เวลา 17.00 น. ทั้งยังทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานโกศไม้สิบสอง (เทียบเท่าสมเด็จพระราชาคณะ) พร้อมฉัตรเบญจาตั้งประดับเป็นเกียรติยศ เป็นกรณีพิเศษ และพระราชทานพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรมศพ มีกำหนด 7 คืน ตั้งแต่วันที่ 29 กรกฎาคม ถึง 4 สิงหาคม พ.ศ. 2557 เวลา 19.00 น. ทั้งนี้ ยังทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานพวงมาลาหลวง และพวงมาลาของพระบรมวงศานุวงศ์ทุกพระองค์ตั้งเป็นเกียรติยศด้วย
วันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2557 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ พลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ องคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ไปยังโรงเรียนสุขุมาลธัมมุทิส วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ในการบำเพ็ญพระราชกุศล 7 วัน พระราชทานศพพระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร)
วันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2557 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ นายศุภชัย ภู่งาม องคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ไปยังโรงเรียนสุขุมาลธัมมุทิส วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ในการบำเพ็ญพระราชกุศล 50 วัน พระราชทานศพพระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร)
วันที่ 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2557 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ นายศุภชัย ภู่งาม องคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ไปยังโรงเรียนสุขุมาลธัมมุทิส วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ในการบำเพ็ญพระราชกุศล 100 วัน พระราชทานศพพระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร)
วันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2558 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานพระบรมราชานุเคราะห์ในการพระราชทานเพลิงศพ ในการนี้ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชทานเพลิงศพพระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร) ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร

**อ้างอิง**
ถาวร
หมวดหมู่:เจ้าคณะอำเภอ
หมวดหมู่:เจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร‎
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
หมวดหมู่:เปรียญธรรม 4 ประโยค
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดสิงห์บุรี
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอพรหมบุรี