เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต

เลขาธิการคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต (Генеральный секретарь ЦК КПСС) เป็นตำแหน่งผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต (CPSU) สถาปนาขึ้นตั้งแต่ ค.ศ. 1924 จวบจนกระทั่งการล่มสลายของสหภาพโซเวียตใน ค.ศ. 1991 โดยผู้ที่ดำรงตำแหน่งนี้จะได้รับการรับรองว่าเป็นผู้นำสหภาพโซเวียตp=93 เลขาธิการมีอำนาจควบคุมพรรคคอมมิวนิสต์โดยตรงในทางนิตินัย แต่ด้วยพรรคมีอำนาจผูกขาดทางการเมือง เลขาธิการจึงมีอำนาจควบคุมฝ่ายบริหารของรัฐบาลโซเวียตด้วยในทางปฏิบัติ นอกจากนี้ เลขาธิการยังถือว่าเป็นตำแหน่งสูงสุดของสหภาพโซเวียต เนื่องจากความสามารถของตำแหน่งในการกํากับนโยบายระหว่างประเทศและภายในประเทศของรัฐ รวมถึงยังมีอำนาจเหนือพรรคคอมมิวนิสต์โซเวียต

**ประวัติ**
ก่อนหน้าการปฏิวัติเดือนตุลาคม งานของเลขาธิการพรรคส่วนใหญ่เป็นของข้าราชการ โดยหลังจากการยึดอํานาจของบอลเชวิค ตำแหน่งเลขาธิการรับผิดชอบจึงได้สถาปนาขึ้นใน ค.ศ. 1919 เพื่อดำเนินงานด้านการปกครองp=126 หลังจากบอลเชวิคได้รับชัยชนะในสงครามกลางเมืองรัสเซีย ตำแหน่งเลขาธิการจึงก่อตั้งขึ้นโดยวลาดีมีร์ เลนิน เมื่อ ค.ศ. 1922 ด้วยความตั้งใจที่จะตอบสนองวัตถุประสงค์ด้านการบริหารและวินัยอย่างสิ้นเชิง หน้าที่หลักของตำแหน่งคือการกําหนดองค์ประกอบของสมาชิกพรรคและกําหนดตําแหน่งภายในพรรค นอกจากนั้น เลขาธิการยังดูแลการบันทึกกิจกรรมของพรรค รวมถึงได้รับมอบหมายการแจ้งให้ผู้นําพรรคและสมาชิกทราบเกี่ยวกับกิจกรรมของพรรคด้วย
เมื่อมีการก่อตั้งคณะรัฐมนตรี เลนินได้แต่งตั้งโจเซฟ สตาลิน เป็นเลขาธิการ ไม่กี่ปีต่อมา สตาลินได้นำหลักการคติประชาธิปไตยรวมศูนย์มาใช้เพื่อยกสถานะตำแหน่งของเขาให้กลายเป็นหัวหน้าพรรค และท้ายที่สุดเป็นผู้นำสหภาพโซเวียตpp=142–146 ทรอตสกีกล่าวว่าการยกตำแหน่งของสตาลินมาจากคำแนะนำเบื้องต้นของกรีโกรี ซีโนเวียฟ โดยมุมมองดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจากนักประวัติศาสตร์จำนวนมาก ตามที่วาดิม โรโกวิน นักประวัติศาสตร์ชาวรัสเซียกล่าวไว้ว่า การรับเลือกตำแหน่งของสตาลินเกิดขึ้นหลังจากการประชุมใหญ่พรรคครั้งที่สิบเอ็ด (มีนาคม–เมษายน ค.ศ. 1922) และด้วยสุขภาพที่ย่ำแย่ของเลนิน เขาจึงเข้าร่วมการประชุมใหญ่เป็นระยะ ๆ เท่านั้น โดยเข้าร่วมเพียงสี่ครั้งจากการประชุมทั้งสิบสองครั้ง 
อย่างไรก็ตาม ยังมีนักประวัติศาสตร์บางส่วนมองว่าการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรของผู้นำบอลเชวิคคนสำคัญอย่างยาคอฟ สเวียร์ดลอฟ เป็นปัจจัยหลักในการยกสถานะตำแหน่งของสตาลินให้กลายเป็นผู้นำสหภาพโซเวียต ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นเพราะสเวียร์ดลอฟดํารงตําแหน่งประธานแรกเริ่มของคณะเลขาธิการพรรค และถือว่าเขาเป็นว่าที่เลขาธิการพรรคโดยชอบธรรม 
ก่อนการถึงแก่อสัญกรรมของเลนินใน ค.ศ. 1924 การดํารงตําแหน่งเลขาธิการของสตาลินถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก ในเดือนสุดท้ายของเลนิน เขาเขียนพินัยกรรมซึ่งเรียกร้องให้ถอดถอนสตาลิน โดยอ้างว่าสตาลินจะกลายเป็นเผด็จการและใช้อํานาจในทางที่ผิด พินัยกรรมดังกล่าวก่อให้เกิดวิกฤตทางการเมือง ซึ่งเป็นอันตรายต่อตําแหน่งเลขาธิการของสตาลิน และมีการลงคะแนนเสียงเพื่อถอดเขาออกจากตําแหน่ง แต่ด้วยความช่วยเหลือจากกรีโกรี ซีโนเวียฟ และเลฟ คาเมเนฟ สตาลินยังคงรอดพ้นจากวิกฤตการณ์และยังคงอยู่ในตำแหน่งเช่นเดิม หลังจากเลนินถึงแก่อสัญกรรม สตาลินเริ่มรวมอำนาจของเขาโดยอาศัยตำแหน่งเลขาธิการ ซึ่งใน ค.ศ. 1928 เขากลายเป็นผู้นำสหภาพโซเวียตโดยพฤตินัย ในขณะที่ตำแหน่งเลขาธิการกลายเป็นตำแหน่งสูงสุดของชาติ ต่อมาใน ค.ศ. 1934 ในการประชุมใหญ่พรรคครั้งที่ 17 ได้ละเว้นการรับเลือกตำแหน่งเลขาธิการของสตาลินอย่างเป็นทางการ รวมถึงสตาลินยังได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งที่เขาเคยเป็นทั้งหมด อีกทั้งยังเป็นหัวหน้าพรรคโดยไม่ถูกลดทอนอำนาจด้วย
ในทศวรรษ 1950 สตาลินเริ่มลดบทบาทของตนจากคณะเลขาธิการมากขึ้น โดยปล่อยให้เกออร์กี มาเลนคอฟ เป็นผู้ดูแลโครงสร้างพรรค ซึ่งอาจเป็นการทดสอบความสามารถของเขาในฐานะผู้สืบทอดที่มีศักยภาพp=40 ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1952 ณ การประชุมใหญ่พรรคครั้งที่ 19 สตาลินปรับโครงสร้างผู้นําของพรรคใหม่ สตาลินกล่าวคำขอของเขาต่อมาเลนคอฟให้ปลดเขาจากเลขาธิการพรรค เนื่องจากอายุของเขา แต่กลับถูกปฏิเสธจากที่ประชุมใหญ่ของพรรค เนื่องจากผู้แทนไม่แน่ใจเกี่ยวกับความตั้งใจของสตาลินp=40-41 ซึ่งท้ายที่สุดแล้ว ที่ประชุมได้ยกเลิกตำแหน่งเลขาธิการอย่างเป็นทางการ แม้ว่าสตาลินยังคงเป็นหนึ่งในสมาชิกเลขาธิการพรรคและมีอำนาจสูงสุดในพรรคก็ตามpp=231–232 เมื่อสตาลินถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 5 มีนาคม ค.ศ. 1953 มาเลนคอฟจึงถือว่าเป็นสมาชิกที่สำคัญที่สุดของคณะเลขาธิการ ซึ่งรวมถึงนีกีตา ครุชชอฟ และคนอื่น ๆ ในช่วงเวลาสั้น ๆ ของอำนาจตรอยกา ซึ่งประกอบด้วยมาเลนคอฟ เบรียา และโมโลตอฟ มาเลนคอฟกลายเป็นประธานคณะรัฐมนตรี แต่เขาถูกบังคับให้ลาออกจากคณะเลขาธิการในอีกเก้าวันต่อมาเมื่อวันที่ 14 มีนาคม เป็นผลให้ครุชชอฟควบคุมรัฐบาลได้อย่างมีประสิทธิภาพpp=29–31 และได้รับเลือกให้ดํารงตําแหน่งเลขาธิการอันดับหนึ่งของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียตในระหว่างการประชุมคณะกรรมการกลางเมื่อวันที่ 14 กันยายน ปีเดียวกัน ต่อมาครุชชอฟสามารถเอาชนะคู่แข่งทางการเมืองที่พยายามคัดค้านการปฏิรูปทางการเมืองของเขาได้ ครุชชอฟสามารถลบล้างอำนาจของมาเลนคอฟ, โมโลตอฟ และลาซาร์ คากาโนวิช (หนึ่งในผู้ร่วมงานเก่าแก่และใกล้ชิดกับสตาลินมากที่สุด) ได้อย่างสมบูรณ์ใน ค.ศ. 1957 ซึ่งความสําเร็จนี้ช่วยเสริมสร้างอํานาจสูงสุดของครุชชอฟในฐานะตําแหน่งเลขาธิการอันดับหนึ่งp=58
ใน ค.ศ. 1964 ฝ่ายค้านในโปลิตบูโรและคณะกรรมการกลาง ซึ่งเพิ่มจำนวนมากขึ้นหลังจากเหตุการณ์วิกฤตการณ์ขีปนาวุธคิวบา นําไปสู่การถอดถอนครุสชอฟออกจากตําแหน่ง เลโอนิด เบรจเนฟ สืบต่อตำแหน่งเลขาธิการอันดับหนึ่งต่อจากครุชชอฟ แต่ในช่วงแรกเป็นการปกครองแบบผู้นำร่วม โดยได้รวมตัวกันเป็นตรอยการ่วมกับอะเลคเซย์ โคซีกิน และนีโคไล ปอดกอร์นืยp=403 ตำแหน่งได้รับการเปลี่ยนชื่อกลับมาเป็นเพียง "เลขาธิการ" อีกครั้งใน ค.ศ. 1966p=378 ระบบผู้นำร่วมสามารถจำกัดอำนาจของเลขาธิการในระหว่างยุคเบรจเนฟp=48 อิทธิพลของเบรจเนฟเติบโตขึ้นตลอดทศวรรษ 1970 เนื่องจากเขาสามารถรักษาการสนับสนุนโดยหลีกเลี่ยงการปฏิรูปที่รุนแรงpp=98–99 & 104 หลังจากการอสัญกรรมของเบรจเนฟ ยูรี อันโดรปอฟ และคอนสตันติน เชียร์เนนโค ยังมีอำนาจในการปกครองแบบเดียวกันกับที่เบรจเนฟมีp=98 ต่อมามีฮาอิล กอร์บาชอฟ ได้ปกครองสหภาพโซเวียตในฐานะเลขาธิการจนถึง ค.ศ. 1990 เมื่อพรรคคอมมิวนิสต์สูญเสียอำนาจผูกขาดเหนือระบบการเมือง ตำแหน่งประธานาธิบดีสหภาพโซเวียตได้รับการสถาปนาขึ้นเพื่อให้กอร์บาชอฟสามารถรักษาบทบาทของเขาในฐานะผู้นําของสหภาพโซเวียตต่อไปได้p=394 ภายหลังความล้มเหลวจากเหตุการณ์รัฐประหารเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1991 กอร์บาชอฟจึงประกาศลาออกจากตำแหน่งเลขาธิการp=219 และวลาดีมีร์ อีวัชโค รองเลขาธิการได้รักษาการตำแหน่งของเขาเป็นเวลาห้าวันก่อนที่บอริส เยลต์ซิน จะได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดีรัสเซียคนใหม่ และได้ระงับกิจกรรมทั้งหมดในพรรคคอมมิวนิสต์p=105 หลังจากพรรคถูกสั่งห้าม สหภาพแห่งบรรดาพรรคคอมมิวนิสต์–พรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต (UCP–CPSU) ได้รับการจัดตั้งขึ้นโดยโอเลก เชนิน ใน ค.ศ. 1993 และอุทิศตนเพื่อฟื้นฟูและบูรณะพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียตอีกครั้ง โดยองค์กรนี้มีสมาชิกมาจากบรรดาสาธารณรัฐโซเวียตเดิมทั้งหมดp=415

**รายชื่อผู้ดำรงตำแหน่ง**

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 cite book | last = Armstrong | first = John Alexander | title = Ideology, Politics, and Government in the Soviet Union: An Introduction | publisher = University Press of America| year = 1986 | asin = B002DGQ6K2 - cite book|ref=CITEREFBackesMoreau2008|author1=Backes, Uwe |author2=Moreau, Patrick |title=Communist and Post-Communist Parties in Europe|publisher=Vandenhoeck & Ruprecht|isbn= 978-3-525-36912-8|year=2008- cite book | author = Baylis, Thomas A. | title = Governing by Committee: Collegial Leadership in Advanced Societies | url = https://archive.org/details/governingbycommi0000bayl | publisher = State University of New York Press | year = 1989 | isbn = 978-0-88706-944-4 | ref = CITEREFBaylis1989 - cite book | author = Brown, Archie | title = The Rise & Fall of Communism | ref = CITEREFBrown2009 | publisher = Bodley Head | year = 2009 | isbn = 978-0061138799 | url = https://archive.org/details/risefallofcommun00brow | author-link = Archie Brown (historian) - cite book | author = Chubarov, Alexander | year = 2003 | title = Russia's Bitter Path to Modernity: A History of the Soviet and post-Soviet Eras | publisher = Continuum International Publishing Group | isbn = 978-0826413505 | ref = CITEREFChubarov2003 | url = https://archive.org/details/russiasbitterpat0000chub - cite book | author = Clements, Barbara Evans | ref = CITEREFClements1997 | title = Bolshevik Women | url = https://archive.org/details/bolshevikwomen00unse | publisher = Cambridge University Press | year = 1997 | isbn = 978-0521599207- cite book | title = How the Soviet Union is Governed | url = https://archive.org/details/howsovietunionis0000houg | publisher = Harvard University Press | year = 1979 | isbn = 978-0674410305 |last1 = Fainsod|first1 = Merle|last2 = Hough| first2 = Jerry F. | author-link1 = Merle Fainsod | author-link2 = Jerry F. Hough -  isbn = 090919694X- cite book | author = Grill, Graeme |  ref = CITEREFGrill2002 | title = The Origins of the Stalinist Political System | publisher = Cambridge University Press | year = 2002 | isbn = 978-0521529365 - cite book|ref=CITEREFMarch2002|title= The Communist Party In Post-Soviet Russia|author=March, Luke|publisher=Manchester University Press|isbn= 978-0-7190-6044-1|year=2002- Cite book | author = Kort, Michael | title = The Soviet Colossus: History and Aftermath | url = https://archive.org/details/sovietcolossushi0000kort_m1j8 | publisher = M.E. Sharpe | year = 2010 | isbn = 978-0-7656-2387-4 | ref = CITEREFKort2010 | author-link = Michael Kort - Cite book | author = McCauley, Martin | title = Gorbachev | publisher = Pearson Education | year = 1998 | isbn = 978-0582437586 | ref = CITEREFMcCauley1998 | url = https://archive.org/details/gorbachev00mcca - Cite book | author = McCauley, Martin | title = Who's who in Russia since 1900 | url = https://archive.org/details/whoswhoinrussias0000mcca | publisher = Routledge | year = 1997 | isbn = 0-415-13898-1 | ref = CITEREFMcCauley1997 - cite book | ref = CITEREFZ._MedvedevR._Medvedev2006| title = The Unknown Stalin | publisher = I.B. Tauris | year = 2006 | isbn = 978-1585675029 |last1 = Medvedev |first1 = Zhores|last2 = Medvedev| first2 = Roy | author-link1 = Zhores Medvedev | author-link2 = Roy Medvedev - cite book | author = Noonan, Norma | ref = CITEREFNoonan2001 | title = Encyclopedia of Russian Women's Movements  
publisher = Greenwood Publishing Group | year = 2001 | isbn = 978-0313304385 - cite book | author = Phillips, Steve | title = The Cold War: conflict in Europe and Asia | url = https://archive.org/details/coldwarconflicti0000phil | ref = CITEREFPhillips2001 | publisher = Heinemann | year = 2001 | isbn = 978-0435327361- cite book | author = Ra'anan, Uri | title = Flawed Succession: Russia's Power Transfer Crises | ref = CITEREFRa'anan2006| publisher = Lexington Books | year = 2006 | isbn = 978-0739114025 - Cite book | author = Radetsky, Peter | title = The Soviet Image: A Hundred Years of Photographs from Inside the TASS Archives | url = https://archive.org/details/sovietimagehundr0000rade | publisher = Chronicle Books | year = 2007 | isbn = 978-0811857987 | ref = CITEREFRadetsky2007 - cite book | author = Rappaport, Helen | title = Joseph Stalin: A Biographical Companion | publisher = ABC-CLIO | year = 1999 | ref = CITEREFRappaport1999 | isbn = 978-1576070840 | author-link = Helen Rappaport - cite book | author = Rogovin, Vadim | title = Stalin's Terror of 1937–1938: Political Genocide in the USSR | ref = CITEREFRogovin2001 | publisher = Mehring Books | year = 2001 | isbn = 978-1893638082| author-link = Vadim Rogovin - Cite book | author = Service, Robert | title = History of Modern Russia: From Tsarism to the Twenty-first Century | url = https://archive.org/details/historyofmodernr00unse | publisher = Penguin Books Ltd | year = 2009 | isbn = 978-0674034938 | ref = CITEREFService2009 | author-link = Robert Service (historian) - cite book | author = Taubman, William | year = 2003 | title = Khrushchev: The Man and His Era | publisher = W.W. Norton & Company | isbn = 978-0393051445 | ref = CITEREFTaubman2003 | url = https://archive.org/details/khrushchevmanhis00taub | author-link = William Taubman - cite book | author = Ulam, Adam | title = Stalin: The Man and His Era | url = https://archive.org/details/stalinmanhisera0000ulam_g2p8 | publisher = Tauris Parke Paperbacks | year = 2007  
author-link = Adam Ulam - Cite book | author = Vasilʹeva, Larisa Nikolaevna | title = Kremlin Wives | publisher = Arcade Publishing | year = 1994 | isbn = 978-1559702607 | ref = CITEREFVasil'eva1994 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/kremlinwives0000vasi - Cite book | author = White, Stephen | title = Russia's New Politics: The Management of a Postcommunist Society | url = https://archive.org/details/russiasnewpoliti0000whit | ref = CITEREFWhite2000 | publisher = Cambridge University Press | year = 2000 | asin = B003QI0DQE| author-link = Stephen K. White - Cite book | author = Williamson, D.G. | title = The Age of the Dictators: A Study of the European Dictatorships, 1918–53 | url = https://archive.org/details/ageofdictatorsst0000will | edition = 1st | publisher = Pearson Education | year = 2007 | isbn = 978-0582505803 | ref = CITEREFWilliamson2007 - cite book | author = Zemtsov, Ilya| ref = CITEREFZemtsov2001 | title = Encyclopedia of Soviet Life | publisher = Transaction Publishers | year = 2001 | isbn = 978-0887383502 
ล
หมวดหมู่:รัฐบาลสหภาพโซเวียต

หมวดหมู่:เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์
หมวดหมู่:เลขานุการใหญ่