จักรพรรดิโทบะ

จักรพรรดิโทบะ (Nihongo|鳥羽天皇|Toba-tennō; 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1103 – 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1156) เป็นจักรพรรดิญี่ปุ่นองค์ที่ 74 ตามลำดับการสืบราชสันตติวงศ์แบบดั้งเดิม
รัชสมัยของจักรพรรดิโทบะกินเวลาตั้งแต่ ค.ศ. 1107 ถึง 1123

**พระราชวงศ์**
ก่อนเสด็จขึ้นครองราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศ โทบะมีพระนามส่วนพระองค์ (อิมินะ) ว่า เจ้าชายมูเนฮิโตะ (宗仁親王)
จักรพรรดิโทบะเป็นพระราชโอรสในจักรพรรดิโฮริกาวะกับพระนางฟูจิวาระ โนะ อิชิ (藤原苡子)
จักรพรรดิโทบะมีจักรพรรดินี 3 พระองค์ พระราชโอรสและพระราชธิดา 14 พระองค์- ชูงู : ฟูจิวาระ โนะ ทามาโกะ (藤原璋子) ภายหลังเป็น ไทเก็มมนอิง (待賢門院) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ คินซาเนะ
** พระราชโอรสองค์แรก: เจ้าชายอากิฮิโตะ (顕仁親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิซูโตกุ
** พระราชธิดาองค์แรก: เจ้าหญิงโยชิโกะ/คิชิ (禧子内親王; 1122–1133) – ไซอิงที่ศาลเจ้าคาโมะ
** พระราชโอรสองค์ที่ 2: เจ้าชายมิจิฮิโตะ (通仁親王; 1124–1129)
** พระราชโอรสองค์ที่ 3: เจ้าชายคิมิฮิโตะ (君仁親王; 1125–1143)
** พระราชธิดาองค์ที่ 2: เจ้าหญิงมูเนโกะ (統子内親王) lภายหลังเป็น โจไซมนอิง (上西門院), – ไซอิงที่ศาลเจ้าคาโมะ
** พระราชโอรสองค์ที่ 4: เจ้าชายมาซาฮิโตะ (雅仁親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิโกะ-ชิรากาวะ
** พระราชโอรสองค์ที่ 5: เจ้าชายโมโตฮิโตะ? (本仁親王; 1129–1169) ภายหลังเป็น เจ้าชายนักบวชคากูโช (覚性法親王)- โคโง: ฟูจิวาระ โนะ ยาซูโกะ/ไทชิ (藤原泰子) ภายหลังเป็น โคโยอิง (高陽院) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ ทาดาซาเนะ- โคโง: ฟูจิวาระ โนะ นาริโกะ (藤原得子) ภายหลังเป็น บิฟูกูมนอิง (美福門院) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ นางาซาเนะ
** พระราชธิดา: เจ้าหญิงโทชิโกะ/เอชิ (叡子内親王; 1135–1148)
** พระราชธิดา: เจ้าหญิงอากิโกะ (暲子内親王; 1137–1211) ภายหลังเป็น ฮาจิโจอิง (八条院)
** พระราชโอรสองค์ที่ 9: เจ้าชายนาริฮิโตะ (体仁親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิโคโนเอะ
** พระราชธิดา: เจ้าหญิงโยชิโกะ/ชูชิ (姝子内親王) ภายหลังเป็น ทากามัตสึอิง (高松院) ชูงู (จักรพรรดินี) ในจักรพรรดินิโจ)- นางกำนัลคิ อิเอโกะ (紀家子), มิโนะ-โนะ-สึโบเนะ (美濃局) ธิดาในคิ โนะ มิตสึกิโยะ
** พระราชโอรสองค์ที่ 6: เจ้าชายนักบวชโดเก (道恵法親王; 1132–1168)
** พระราชโอรสองค์ที่ 7: เจ้าชายนักกบวชคากูไก (覚快法親王; 1134–1181)
** พระราชธิดา: อายะ โกเซ็ง (阿夜御前; สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1195)- ซันโจ-โนะ-สึโบเนะ (三条局; สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1138) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ อิเอมาซะ
** พระราชธิดา: เจ้าหญิงเค็นชิ (妍子内親王; สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1161) โยชิดะ ไซงู (เจ้าหญิงที่รับใช้ในศาลเจ้าอิเซะ)- คาซูงะ-โนะ-สึโบเนะ (春日局) ธิดาในโทกูไดจิ ซาเนโยชิ
** พระราชธิดาองค์ที่ 7: เจ้าหญิงโชชิ/โนบูโกะ (頌子内親王; 1145–1208)- ฟูจิตสึโบะ-เนียวโงะ (藤壺女御) ธิดาในทาจิบานะ โทชิตสึนะ
** ชิน-โยะ? (真誉) – ภิกษุณี- โทซะ-โนะ-สึโบเนะ (土佐局) ธิดาในมินาโมโตะ โนะ มิตสึยาซุ- ธิดาในฟูจิวาระ โนะ ซาเนฮิระ
** พระราชธิดา: เจ้าหญิงทากามัตสึ (高松宮) (ไม่มีความเกี่ยวข้องกับอาริซูงาวะ-โนะ-มิยะ ซึ่งเดิมมีนามว่าทากามัตสึ-โนะ-มิยะ)- ไม่ทราบ
** เจ้าชายนักบวชไซจู (最忠法親王)
** เจ้าชายโดกะ? (道果親王)

**เหตุการณ์ในพระชนม์ชีพของจักรพรรดิโทบะ**
เมื่อพระมารดาของพระองค์สิ้นพระชนม์ พระอัยกา (ปู่) ของพระองค์คืออดีตจักรพรรดิชิรากาวะดูแลและเลี้ยงดูพระองค์- 9 สิงหาคม ค.ศ. 1107 (ปีคาโจที่ 2, วันที่ 19 เดือน 7): ปีที่ 21 ในรัชสมัยของจักรพรรดิโฮริกาวะ (堀河天皇21年) องค์จักรพรรดิสวรรคตอย่างกะทันหันเมื่อพระชนมายุเพียง 29 พรรษา; และสืบราชบัลลังก์โดยพระโอรสองค์เดียวของพระองค์ หลังจากนั้นไม่นาน เจ้าชายมูเนฮิโตะได้ขึ้นสืบราชบัลลังก์อย่างเป็นทางการ
ในช่วงปีแรก ๆ ของรัชสมัยของจักรพรรดิโทบะ พระราชอำนาจที่แท้จริงอยู่ที่พระอัยกาของพระองค์ ซึ่งก็คืออดีตจักรพรรดิชิรากาวะ ซึ่งว่าราชการในวัด- ค.ศ. 1110 (ปีเท็นเอที่ 3, เดือน 6): วัดมิอิเดระ (三井寺時) ถูกไฟไหม้เป็นครั้งที่สอง โดยครั้งแรกเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1081- 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1123 (ปีโฮอังที่ 4, วันที่ 28 เดือน 1): ปีที่ 17 ในรัชสมัยของจักรพรรดิโทบะ (鳥羽天皇17年) จักรพรรดิโทบะถูกบังคับให้สละราชบัลลังก์โดยพระอัยกาของพระองค์คือ อดีตจักรพรรดิชิรากาวะ จักรพรรดิโทบะสละราชบัลลังก์ให้กับเจ้าชายอากิฮิโตะ พระโอรสองค์โปรดของพระองค์ ซึ่งจะกลายเป็นจักรพรรดิซูโตกุ จักรพรรดิโทบะมีพระชนมายุเพียง 20 พรรษาเมื่อพระองค์สละราชบัลลังก์ และครองราชบัลลังก์มาแล้ว 16 ปี ในเวลานี้ อดีตจักรพรรดิโทบะได้รับพระอิสริยยศเป็นไดโจเท็นโน (太上天皇) และสืบราชบัลลังก์โดยพระราชโอรสของพระองค์  The succession (senso) was received by his son.- ค.ศ. 1123 (ปีโฮอังที่ 4, เดือน 2): จักรพรรดิซูโตกุขึ้นครองราชบัลลังก์อย่างเป็นทางการ- ค.ศ. 1129 (ปีไดจิที่ 4): "อดีต"จักรพรรดิชิรากาวะสวรรคต และโทบะเริ่มปกครองในฐานะไดโจโฮโอ (太上法皇) อดีตจักรพรรดิโทบะยังคงครองพระราชอำนาจต่อไปตลอดรัชสมัยของจักรพรรดิทั้งสามซึ่งเป็นพระราชโอรสและผู้สืบทอดราชบัลลังก์ต่อจากพระองค์ ได้แก่ จักรพรรดิซูโตกุ จักรพรรดิโคโนเอะ และจักรพรรดิโกะ-ชิรากาวะ- ค.ศ. 1134 (ปีโชโชที่ 3): อดีตจักรพรรดิโทบะทำการแสวงบุญที่ศาลเจ้าคูมาโนะ โดยมีซาไดจิง ฮานาโซโนะ โนะ อาราฮิโตะ และอูไดจิง นากะ-โนะ-อิง มูเนตาดะ ร่วมเดินทาง

**นามรัชสมัย**
ในช่วงที่จักรพรรดิโทบะทรงราชย์ มีการตั้งชื่อรัชสมัยอยู่หลายชื่อด้วยกัน คือ - คาโจ (ค.ศ. 1106–1108)- เท็นนิง (ค.ศ. 1108–1110)- เท็นเอ (ค.ศ. 1110–1113)- เอกีว (ค.ศ. 1113–1118)- เก็นเอ (ค.ศ. 1118–1120)- โฮอัง (ค.ศ. 1120–1124)

**พระราชพงศาวลี**

**อ้างอิง**

**ข้อมูล**
 Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979).   Gukanshō: The Future and the Past. Berkeley: University of California Press. 978-0-520-03460-0;   OCLC 251325323- Kitagawa, Hiroshi and Bruce T. Tsuchida, ed. (1975). The Tale of the Heike. Tokyo: University of Tokyo Press. 0-86008-128-1  OCLC 164803926- Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959).   The Imperial House of Japan. Kyoto: Ponsonby Memorial Society.  OCLC 194887- Titsingh, Isaac. (1834). Nihon Odai Ichiran; ou,   Annales des empereurs du Japon.  Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland.   OCLC 5850691- Varley, H. Paul. (1980).   Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns. New York: Columbia University Press. 978-0-231-04940-5;   OCLC 59145842
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 1646
หมวดหมู่:จักรพรรดิญี่ปุ่น
หมวดหมู่:บุคคลในยุคเฮอัง
หมวดหมู่:ภิกษุชาวญี่ปุ่น
หมวดหมู่:ภิกษุที่เป็นพระราชวงศ์
หมวดหมู่:โคไตชิ
หมวดหมู่:จักรพรรดิญี่ปุ่นผู้ทรงสละราชสมบัติ