พระฤษภนาถ

พระฤษภเทพ (ऋषभदेव) หรือ พระฤษภนาถ (ऋषभनाथ) เป็นตีรถังกร (ศาสดา) องค์แรกของศาสนาเชน ในบรรดาตีรถังกรทั้ง 24 องค์ของจักรวาลปัจจุบันp=208-09 เชื่อกันว่าพระองค์มีชีวิตอยู่เมื่อนับหลายล้านล้านล้านปีก่อน (billions of billions)2000 อีกพระนามของพระองค์คือ อาทินาถ (ที่พึ่งองค์แรก)2000 หรือ อาทีศวร (พระอิศวรองค์แรก)  ยุคาทิเทพ (เทพองค์แรกของยุค) ประถมราชา (ราชาองค์แรก) และ เนเภยะ อันแปลว่า บุตรของพระเจ้านาภิp=112 พระองค์เป็นหนึ่งในสี่ตีรถังกรที่ได้รับการเคารพสูงสุดในศาสนาเชน ได้แก่ พระฤษภนาถ, พระมหาวีระ, พระปารศวนาถ และ 	พระเนมินาถp=40
ตามเอกสารของเชนเล่าว่า พระฤษภนาถเป็นพระราชโอรสของพระเจ้านาภิและพระนางมรุเทวีแห่งกรุงอโยธยาหรือเมืองวินิตาทางตอนเหนือของอินเดียp=311 ต่อมาอภิเษกสมรสกับพระมเหสีสองพระองค์คือพระนางสุนันทาและพระนางสุมังคลา  มีบุตรกับพระนางสุมังคลาด้วยกัน 99 พระองค์ หนึ่งในนั้นคือพระเจ้าจักรพรรดิองค์แรกคือพระเจ้าภรตจักรพรรดิ และพระราชธิดาหนึ่งพระองค์นามว่าพราหมี และมีบุตรกับพระนางสุนันทาได้แก่พระพาหุพลีพระราชโอรสพระองค์แรก และสุนทรี (Sundari) หลังการเสียชีวิตของนางนิลันชนา (Nilanjana) หนึ่งในนางรำ พระองค์ได้รู้แจ้งถึงธรรมชาติในความเป็นไปของโลก และเกิดประสงค์จะสละราชสมบัติออกผนวช
หลังสละราชสมบัติและออกบวช พระฤษภนาถได้ออกเร่ร่อนโดยปราศจากอาหารเป็นเวลาหนึ่งปีเต็ม ในวันที่พระองค์ได้รับอาหารเป็นวันแรกในรอบปีนั้น ศาสนิกชนฉลองกันเป็นวัน Akshaya Tritiya จากนั้นจึงเข้าสู่โมกษะตามคติเชน บนเขาไกรลาศ (Kailash) คัมภีร์เล่มอาทิปุราณะ (Adi Purana) ของไชนเสนา (Jinasena) คือเอกสารที่บันทึกประวัติชีวิตของพระองค์ การสร้างรูปเคารพและประติมาณวิทยาของพระงอค์ประกอบด้วยรูปเคารพขนาดมหึมา เช่น เทวรูปแห่งอสิงหา และเทวรูปต่าง ๆ ใน เขาโคปชาล (Gopachal hill) สัญลักษณ์ประจำพระองค์คือกระทิง, ต้น Nyagrodha, โคมุขยักษา (Gomukha Yaksha - ยักษ์ที่มีหน้าเป็นกระทิง) และจักเรศวารียักษี (Chakreshvari Yakshi)

**อ้างอิง**
 year=1931 - citation |last=Bhattacharyya |first=Pranab Kumar |authorlink=Pranab Kumar Bhattacharyya |title=Historical geography of Madhya Pradesh from early records |url=https://books.google.co.in/books?id=njYpsvmr2dsC |publisher=Motilal Banarsidass |date=1977 |isbn=0-8426-9091-3 - publisher=Harvard University Press - citation |last=Cort |first=John E. |authorlink=John E. Cort |title=Framing the Jina: Narratives of Icons and Idols in Jain History |url=https://books.google.com/books?id=MDBpq23-0QoC |publisher=Oxford University Press |year=2010 | isbn=978-0-19-538502-1 - isbn=978-0-14-341421-6 - citation |last=Dalal |first=Roshen |authorlink=Roshen Dalal |title=The Religions of India: A Concise Guide to Nine Major Faiths |url=https://books.google.co.in/books?id=pNmfdAKFpkQC |year=2010 |publisher=Penguin books |isbn=978-0-14-341517-6 - citation |editor-last=Doniger |editor-first=Wendy |editor-link=Wendy Doniger |title=Encyclopedia of World Religions |url=https://books.google.co.in/books?id=ZP_f9icf2roC |date=1999 |publisher=Merriam-Webster |isbn=0-87779-044-2 - citation |last=Dundas |first=Paul |authorlink=Paul Dundas |title=The Jains |url=https://books.google.com/books?id=X8iAAgAAQBAJ |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=Routledge |isbn=0-415-26605-X - isbn=978-0-19-970902-1 -  publisher=Motilal Banarsidass - citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |authorlink=Padmanabh Jaini |title=The Jaina Path of Purification |url=https://books.google.co.in/books?id=wE6v6ahxHi8C |date=1998 |origyear=1979 |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |isbn=81-208-1578-5 - citation |last=Jaini |first=Padmanabh S. |authorlink=Padmanabh Jaini |title=Collected Papers on Jaina Studies |url=https://books.google.com/books?id=HPggiM7y1aYC |publisher=Motilal Banarsidass |date=2000 |isbn=81-208-1691-9 - isbn=978-1-57607-355-1 - citation |last=Krishna |first=Nanditha |authorlink=Nanditha Krishna |last2=Amirthalingam |first2=M. |authorlink2=M. Amirthalingam |title=Sacred Plants of India |url=https://books.google.co.in/books?id=M_xsAwAAQBAJ |publisher=Penguin Books |date=2014 |origyear=2013 |isbn=978-93-5118-691-5 - isbn=978-1-888456-01-1 - citation |last=Radhakrishnan |first=S. |authorlink=S. Radhakrishnan |title=Indian Philosophy |url=https://books.google.com/books?id=_k0uAAAAYAAJ |publisher=The Macmillan Company |date=1923 - isbn=978-81-207-0930-0 - isbn=978-0-19-535666-3 - url=https://books.google.com/books?id=2FGSGmP4jNcC -  url= https://archive.org/stream/satyarthprakashl00dayauoft#page/n467/mode/2up- publisher=Directorate of Archaeology and Museums, Government of West Bengal - citation |last=Tandon |first=Om Prakash |title=Jaina Shrines in India |publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |isbn=81-230-1013-3 |date=2002 |origyear=1968 |edition=1 |location=New Delhi - url=https://books.google.com/books?id=loQkEIf8z5wC - isbn=978-0-391-02794-7 - citation |last=von Glasenapp |first=Helmuth |authorlink=Helmuth von Glasenapp |title=Jainism: An Indian Religion of Salvation |url=https://books.google.co.in/books?id=WzEzXDk0v6sC |publisher=Motilal Banarsidass (Reprinted 1999) |date=1925 |location=Delhi |isbn=81-208-1376-6- isbn=978-0-8108-6558-7
หมวดหมู่:ตีรถังกร