การรับรู้

ไฟล์:Multistability.svg|thumb| ลูกบาศก์เนกเกอร์และแจกันรูบินสามารถมองเห็น/รับรู้ได้มากกว่า 1 แบบ 
การรับรู้ หรือ สัญชาน (Perception จาก perceptio) เป็นการจัดระเบียบ ระบุ และแปลผลข้อมูลจากประสาทสัมผัสเพื่อใช้เป็นแบบจำลองและเข้าใจข้อมูลหรือโลกรอบ ๆ ตัว 
การรับรู้ทุกอย่างจะต้องเกี่ยวกับสัญญาณประสาทที่ส่งไปยังระบบประสาท โดยสัญญาณก็จะเป็นผลของการเร้าระบบรับความรู้สึกทางกายภาพหรือทางเคมี
ยกตัวอย่างเช่น การเห็นจะเกี่ยวกับแสงที่มากระทบจอตา การได้กลิ่นจะอำนวยโดยโมเลกุลที่มีกลิ่น และการได้ยินจะเกี่ยวกับคลื่นเสียง
การรับรู้ไม่ใช่เป็นเพียงแค่การรับสัญญาณทางประสาทสัมผัสเฉย ๆ แต่จะได้รับอิทธิพลจากการเรียนรู้ ความทรงจำ ความคาดหวัง และการใส่ใจของบุคคลนั้น ๆ
การรับรู้สามารถแบ่งเป็นสองส่วน คือ
# การแปลผลข้อมูลทางประสาทสัมผัส ซึ่งแปลข้อมูลดิบเป็นข้อมูลระดับสูงขึ้น (เช่น การดึงรูปร่างจากสิ่งที่เห็นเพื่อรู้จำวัตถุ)
# การแปลผลที่เชื่อมกับทัศนคติ ความคาดหวัง และความรู้ของบุคคล โดยได้อิทธิพลจากกลไกการเลือกเฟ้น (คือการใส่ใจ) สิ่งที่รับรู้
การรับรู้จะอาศัยการทำงานที่ซับซ้อนในระบบประสาท แต่โดยอัตวิสัยจะรู้สึกว่าไม่ได้ทำอะไร เพราะการแปลผลเช่นนี้เกิดขึ้นใต้จิตสำนึก
ตั้งแต่การเริ่มสาขาจิตวิทยาเชิงทดลองในคริสต์ทศวรรษที่ 19 ความเข้าใจเกี่ยวกับการรับรู้ได้ก้าวหน้าโดยใช้วิธีการศึกษารวมกันหลายอย่าง
Psychophysics ได้แสดงความสัมพันธ์ระหว่างคุณสมบัติทางกายภาพของข้อมูลประสาทสัมผัสต่าง ๆ กับการรับรู้ในเชิงปริมาณ
ประสาทวิทยาศาสตร์เชิงรับความรู้สึก (Sensory neuroscience) ได้ศึกษากลไกทางสมองที่เป็นมูลฐานของการรับรู้
ระบบการรับรู้ยังสามารถศึกษาในเชิงคอมพิวเตอร์ คือโดยอาศัยข้อมูลที่ระบบแปลผล
ส่วนปรัชญาในเรื่องการรับรู้ จะศึกษาขอบเขตที่ลักษณะทางประสาทสัมผัสต่าง ๆ เช่น เสียง กลิ่น และสี มีจริง ๆ โดยปรวิสัย ไม่ใช่มีแค่ในใจคือเป็นอัตวิสัยของคนที่รับรู้
แม้นักวิชาการจะได้มองประสาทสัมผัสว่าเป็นระบบรับข้อมูลเฉย ๆ 
แต่งานศึกษาเกี่ยวกับการแปลสิ่งเร้าผิดและภาพที่มองเห็นได้หลายแบบ ได้แสดงว่า ระบบการรับรู้ของสมองทำการอย่างแอคทีฟและภายใต้จิตสำนึกเพื่อเข้าใจสิ่งที่รับรู้
ยังเป็นเรื่องไม่ยุติว่า การรับรู้เป็นกระบวนการตรวจสอบสมมติฐานแบบต่าง ๆ มากแค่ไหน หรือว่าข้อมูลทางประสาทสัมผัสตามธรรมชาติสมบูรณ์พอที่จะไม่ต้องใช้กระบวนการนี้ในการรับรู้
ระบบการรับรู้ในสมองทำให้บุคคลสามารถเห็นโลกรอบ ๆ ตัวว่าเสถียร แม้ข้อมูลความรู้สึกปกติจะไม่สมบูรณ์และจะเปลี่ยนไปอยู่ตลอด
สมองมนุษย์และสัตว์มีโครงสร้างโดยเฉพาะ ๆ และแต่ละส่วนจะประมวลข้อมูลความรู้สึกที่ต่างกัน 
โครงสร้างบางอย่างจัดเหมือนกับแผนที่รับความรู้สึก คือมีการใช้ผิวสมองเป็นผังแสดงลักษณะบางอย่างของโลก (เช่นใน Somatotopy)
โครงสร้างโดยเฉพาะต่าง ๆ เหล่านี้จะเชื่อมต่อกันและมีอิทธิพลต่อกันและกัน
ยกตัวอย่างเช่น กลิ่นจะมีอิทธิพลอย่างสูงต่อรสชาติ

**ดูเพิ่ม**
 ประสาทสัมพันธ์แห่งการรับรู้อารมณ์- แพริโดเลีย- ควอเลีย- การจำลอง- Transsaccadic memory

**เชิงอรรถและอ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 isbn = 978-0-495-60149-4 - df = dmy-all 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Arnheim, R. (1969).  Visual Thinking. Berkeley: University of California Press. 0-520-01871-0.- Flanagan, JR; & Lederman, SJ. (2001).  "Neurobiology: Feeling bumps and holes. News and Views" (PDF), Nature. 412 (6845): 389–91. e1476-4687.- Gibson, J. J. (1966). The Senses Considered as Perceptual Systems. Boston: Houghton Mifflin. 978-0-313-23961-8.- Gibson, J. J. (1987). The Ecological Approach to Visual Perception. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates. 978-0-8985-9958-9.- Robles-De-La-Torre, G. (7 สิงหาคม 2006).  "The Importance of the Sense of Touch in Virtual and Real Environments"  (PDF). IEEE Multimedia. 13(3), Special issue on Haptic User Interfaces for Multimedia Systems, pp. 24–30. date=24 January 2014 . 10.1109/MMUL.2006.69. -  Theories of Perception date=23 December 2006  Several different aspects on perception-  Richard L Gregory ทฤษฎีของ Richard. L. Gregory.- Comprehensive set of optical illusions, presented by Michael Bach.-  Optical Illusions ตัวอย่างของ well-known optical illusions.
หมวดหมู่:จิตวิทยาเชิงทดลอง
หมวดหมู่:ระบบรับความรู้สึก
หมวดหมู่:ประสบการณ์อัตวิสัย
หมวดหมู่:มโนทัศน์ทางญาณวิทยา
หมวดหมู่:ประชานศาสตร์
หมวดหมู่:กระบวนการทางจิต
หมวดหมู่:การประเมินทางประสาทจิตวิทยา

หมวดหมู่:แหล่งความรู้
หมวดหมู่:ปัญหาทางประสาทวิทยาศาสตร์ที่ยังแก้ไม่ได้
หมวดหมู่:ปัญหาทางชีววิทยาที่ยังแก้ไม่ได้
หมวดหมู่:ประสาทวิทยาศาสตร์