แขวงไชยบุรี

ตราประจำจังหวัดลานช้างเมื่ออยู่ใต้การปกครองของไทย (พ.ศ. 2484 – 2489)
ไชยบุรี หรือ ไซยะบูลี (ໄຊຍະບູລີ, ไซยะบูลี) เป็นหนึ่งในแขวงของประเทศลาว ตั้งอยู่ทางตะวันตกสุดของประเทศ มีพื้นที่ติดกับประเทศไทยทางด้านจังหวัดเชียงราย, จังหวัดพะเยา, จังหวัดน่าน, จังหวัดอุตรดิตถ์, จังหวัดพิษณุโลก และจังหวัดเลย เคยเป็นส่วนหนึ่งของสยามก่อนการเสียดินแดนเมื่อปี พ.ศ. 2447 ซึ่งมีผลให้แขวงนี้ไปขึ้นกับอินโดจีนของฝรั่งเศส 
ไทยได้กลับคืนมาชั่วคราวในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อได้กลับคืนมาจึงตั้งเป็นจังหวัดลานช้าง แต่ต้องคืนกลับไปเหมือนเดิมหลังสงคราม เมื่อแขวงไชยบุรีกลับคืนไปเป็นของลาวอีกครั้ง จึงได้ตั้งชื่อว่า ไชยบุรี ซึ่งแปลว่า เมืองแห่งชัยชนะ ชัยชนะที่แขวงได้กลับคืนเป็นของลาวอีกครั้ง (แต่ก่อนไชยบุรีเป็นส่วนหนึ่งของแขวงหลวงพระบาง)

**เขตการปกครอง**

**เมื่อเป็นจังหวัดลานช้าง**
จังหวัดลานช้าง ได้แบ่งการปกครองออกเป็น 6 อำเภอ ดังนี้
# อำเภอสมาบุรี ตามเขตอำเภอสมาบุรีเดิม
# อำเภออดุลเดชจรัส ตามเขตอำเภอปากลายเดิม 
# อำเภอแก่นท้าว ตามเขตอำเภอแก่นท้าวเดิม 
# อำเภอเชียงฮ่อน ตามเขตอำเภอเชียงฮ่อนเดิม
# อำเภอหาญสงคราม ตามเขตอำเภอหงษาเดิม
# อำเภอเชียงแมน แยกจากอำเภอสมาบุรี เมื่อวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2486

**สภาพภูมิประเทศ**
ภูมิประเทศทั่วไปของแขวงไชยบุรีเป็นภูเขาและที่ราบสูง ทางทิศตะวันตกมีต้นไม้ขึ้นหนาทึบเป็นที่ตั้งป่าสงวนแห่งชาติน้ำพูน ทางตะวันออกสุดที่แม่น้ำโขง มีน้ำตกหลายแห่ง  เช่น  นาข่า  บ้านคำ  ตาดเหือง ฯลฯ  แต่ยังไม่มีถนนเข้าถึง   น้ำตกที่มีถนนเข้าถึงสะดวกสบาย  อยู่ใกล้ตัวเมือง  และเป็นที่นิยมของชาวบ้านคือ  ตาดแจว สูง  30 เมตร อยู่ห่างจากท่าเดื่อประมาณ 1 กิโลเมตร ไซยะบูลีมีเขตแดนติดกับประเทศไทยยาว 645 กิโลเมตร ชาวพื้นเมืองอาทิ ไทยทรงดำ หรือ ชาวไทดำ ไทลื้อ ขมุ ขฉิ่น กรี อาข่า ม้ง และ มลาบรี  จึงมีการอพยพข้ามไปมาระหว่างสองประเทศ เป็นแขวงที่มีการทำไม้ซุงมากจึงมีช้างงานมากที่สุดในประเทศ

**สภาพภูมิอากาศ**
โดยทั่วไปมีสภาพภูมิอากาศคล้ายคลึงกับสภาพภูมิอากาศของจังหวัดน่านและจังหวัดอุตรดิตถ์ของประเทศไทย มีปริมาณฝนน้อยกว่าทั้ง 2 จังหวัด แต่ในฤดูหนาวจะมีอากาศที่หนาวเย็นกว่า
ภูมิอากาศร้อนสะวันนา ในบางพื้นที่ในเขตตัวเมืองจะมีอากาศร้อนกว่าแถบภูเขา ในแถบภูเขาจะมีอากาศเย็นตลอดทั้งปี
ในเขตเทือกเขาหลวงพระบางทางทิศตะวันตกจะหนาวมากกว่าในเมือง

**ทรัพยากรธรรมชาติ**
ในภูมิภาคย่านภูเขาที่อยู่ติดกับพรมแดนประเทศไทยยังเป็นป่าไม้สมบูรณ์อยู่มาก มีไม้สักและไม้มีค่าอื่น ๆ ทางแถบพื้นที่ภาคกลางและภาคใต้ของแขวง ส่วนในภาคเหนือของแขวงมีแร่ธาตุสำคัญ เช่น ถ่านลิกไนต์ ทองคำ ทองแดง และ แมงกานีส เป็นต้น และมีการอุตสาหกรรมเหมืองหินแกรนิตในภาคใต้ของแขวง

**สถานที่ท่องเที่ยว**
เมืองไชยบุรี- น้ำตกตาดเจ้า- วัดสีบุญเฮือง บ้านใหญ่ 
เมืองคอบ- พระธาตุปวก
เมืองเชียงฮ่อน- พระธาตุเชียงลม- พระพุทธบารมีศรีเชียงฮ่อน
เมืองเงิน- วัดศรีบุญยืน บ้านหลวงมีชัย- พระธาตุหมัดคำ- เสาดินเจี่อน
เมืองหงสา- บ้านเวียงแก้ว- ก้อนแท่น- พัทธสีมาสีมุงคุณ หงสา-อังวะ- พระธาตุม่าน- ร่องครูเวียง- ภูธาตุหลักเมือง

**การคมนาคม**
เส้นทางถนนติดต่อระหว่างเมืองในภาคเหนือกับภาคใต้ของแขวงและเชื่อมต่อกับแขวงหลวงพระบาง รวมทั้งเส้นทางถนนเชื่อมต่อกับจังหวัดน่านของประเทศไทย นอกจากถนนสายหลักที่เชื่อมเมืองต่าง ๆ แล้ว ถนนสายรองอื่น ๆ ยังอยู่ในระหว่างการก่อสร้างและปรับปรุง หรือเป็นถนนในโครงการที่กำหนดแผนจะก่อสร้างทั่วทั้งแขวง อย่างไรก็ตามถนนสายหลักก็ยังต้องได้รับการปรับปรุงให้เรียบร้อยสมบูรณ์ เพื่อให้สามารถใช้สัญจรไปมาได้ตลอดปี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฤดูฝน นอกจากการคมนาคมทางบกโดยทางถนนแล้ว แขวงไชยบุรีสามารถเดินทางเชื่อมต่อกับเมืองและแขวงอื่น ๆ ได้โดยทางน้ำ ซึ่งสามารถเดินทางได้โดยทางเรือโดยสารตามลำแม่น้ำ โดยเฉพาะลำแม่น้ำโขง ทั้งนี้เนื่องจากแขวงไชยบุรีมีพื้นที่ติดกับแม่น้ำโขงเป็นระยะทางนับได้หลายร้อยกิโลเมตร การคมนาคมทางอากาศ โดยทางเครื่องบินก็สามารถเดินทางเชื่อมต่อกับแขวงเวียงจันทน์ได้โดยมีสนามบินที่เมืองไชยบุรีและเมืองแก่นท้าว และมีเที่ยวบินประจำเดินทางติดต่อกับนครหลวงเวียงจันทน์ได้ แต่ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับจำนวนผู้โดยสารซึ่งเป็นปัจจัยประกอบสำคัญของเที่ยวบิน

**ด่านพรมแดน**
จุดผ่อนปรนชายแดนสองแควอยู่ที่อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน
ด่านชายแดนถาวรไทย-ลาว ห้วยโก๋น - น้ำเงิน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน
ด่านท่าลี่ เชื่อมต่อระหว่างเมืองแก่นท้าว และอำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย

**อ้างอิง**

ไชยบุรี