สินค้าอันตราย

รูปสัญลักษณ์สำหรับสารพิษของระบบการจัดประเภทและการติดฉลากสารเคมีทั่วโลก
สินค้าอันตราย (Dangerous Goods)เป็นสินค้าที่อยู่ระหว่างการขนส่งมีความเสี่ยงที่จะเกิดความเสี่ยหายต่อชีวิต ทรัพย์สิน และสิ่งแวดล้อม รวมมถึงภาพลักษณ์ ซึ่งมีสมบัติตามลักษณะความเสี่ยง 9 ประเภทที่กำหนดโดย คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญด้านการขนส่งสินค้าอันตรายของสหประชาชาติ (Committee of Experts on the Transport of Dangerous Goods) การกำหนดลักษณะความเสี่ยงดังกล่าวจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนารูปแบบมาตรการจำกัดความเสี่ยงในการขนส่งสินค้าอันตรายในแต่ละรูปแบบ และได้ออกเอกสาร ข้อเสนอแนะสหประชาชาติว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตราย (UN Recommendations on the Transport of Dangerous Goods - Model Regulations) ซึ่งเป็นแนวทางในการออกข้อกำหนดของสินค้าอันตรายในรูปแบบการขนส่งต่างๆ ในทางสากล

**การจำแนกประเภทและฉลาก**

**ประเภท 1: วัตถุระเบิด**
 1.1  สารหรือสิ่งของที่มีอันตรายจากการระเบิดทั้งมวล- 1.2 สารหรือสิ่งของที่มีอันตรายจากการพุ่งกระเด็นแต่จะไม่ระเบิดทั้งมวล- 1.3 สารหรือสิ่งของที่มีอันตรายจากการติดไฟและมีการระเบิดหรือพุ่งกระเด็นหรือทั้งสองอย่างแต่จะไม่ระเบิดทั้งมวล- 1.4 สารหรือสิ่งของที่ไม่สามารถระบุลักษณะการระเบิดได้ชัดเจน- 1.5 สารที่ไม่มีความไวต่อการระเบิดและมีอันตรายจากการระเบิดทั้งมวล- 1.6 สารที่ไม่มีความไวต่อการระเบิดและไม่มีการระเบิดทั้งมวล





 

 

**ประเภท 2: ก๊าซ**
 2.1 ก๊าซไวไฟ- 2.2 ก๊าซไม่ไวไฟและไม่มีพิษ- 2.3 ก๊าซพิษ




 

**ประเภท 3: ของเหลวไวไฟ**
 กลุ่มที่ 1 จุดเดือดเริ่มต้นของ 35 องศาเซลเซียส หรือต่ำกว่า ที่ความดันสัมบูรณ์ 101.3 kPa และ จุดวาบไฟที่เท่าใดก็ตาม เช่น ไดเอทิลอีเทอร์ หรือ คาร์บอนไดซัลไฟด์- กลุ่มที่ 2 จุดเดือดเริ่มต้นมากกว่า 35 องศาเซลเซียส ที่ความดันสัมบูรณ์ 101.3 kPa และ จุดวาบไฟน้อยกว่า 23 องศาเซลเซียส เช่น น้ำมันเบนซิน และ อะซิโตน- กลุ่มที่ 3 นอกเหนือจากเกณฑ์ในกลุ่มที่ 1 หรือที่ 2 เช่น น้ำมันก๊าด และ น้ำมันดีเซล 


 

 

**ประเภท 4: ของแข็งไวไฟ**
 4.1 ของแข็งไวไฟ สารที่เป็นของแข็งที่จุดติดไฟและลุกติดไฟได้ง่าย เช่น ไนโตรเซลลูโลส, แมกนีเซียม- 4.2 มีความเสี่ยงต่อการลุกไหม้ได้เอง สารที่เป็นของแข็งที่จุดไฟได้เอง เช่น อะลูมิเนียมอัลคิล, ฟอสฟอรัสขาว- 4.3 อันตรายเมื่อสัมผัสน้ำ สารที่เป็นของแข็งที่ไวไฟเมื่อเปียกหรือทำปฏิกิริยารุนแรงกับน้ำ เช่น โซเดียม, แคลเซียม, โพแทสเซียม, แคลเซียมคาร์ไบด์

**ประเภท 5: สารออกซิไดส์และสารอินทรีย์เปอร์ออกไซด์**
 5.1 สารออกซิไดซ์อื่นที่ไม่ใช่สารอินทรีย์เปอร์ออกไซด์ เช่น แคลเซียมไฮโพคลอไรต์, แอมโมเนียมไนเตรต, ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์, โพแทสเซียมเปอร์แมงกาเนต- 5.2 สารอินทรีย์เปอร์ออกไซด์ ทั้งในรูปของเหลวหรือของแข็ง เช่น เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์, คิวมีนไฮโดรเปอร์ออกไซด์

**ประเภท 6: สารพิษและสารติดเชื้อ**
 6.1a สารพิษที่อาจทำให้เสียชีวิตหรือบาดเจ็บสาหัสต่อสุขภาพของมนุษย์หาก สูดดม กลืนกิน หรือดูดซึมทางผิวหนัง เช่น โพแทสเซียม ไซยาไนด์, เมอร์คิวริก คลอไรด์- 6.1b (ปัจจุบันคือ PGIII) สารพิษที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพของมนุษย์ (หมายเหตุ : สัญลักษณ์นี้ไม่ได้รับอนุญาตจากสหประชาชาติอีกต่อไป) เช่น สารกำจัดศัตรูพืช, เมทิลีนคลอไรด์- 6.2 สารอันตรายทางชีวภาพ องค์การอนามัยโลก (WHO) แบ่งกลุ่มนี้ออกเป็นสองประเภทคือ หมวด A: ติดเชื้อ และ หมวด B: ตัวอย่าง เช่น การเพาะไวรัส, ตัวอย่างพยาธิวิทยา, เข็มฉีดยาเข้าเส้นเลือดดำ

**ประเภท 7: วัตถุกัมมันตรังสี**

**ประเภท 8: สารกัดกร่อน**
 8.1 กรด เช่น กรดซัลฟิวริก, กรดไฮโดรคลอริก- 8.2 แอลคาไลน์ เช่น โพแทสเซียมไฮดรอกไซด์, โซเดียมไฮดรอกไซด์

**ประเภท 9: สารอันตรายเบ็ดเตล็ดและสารอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม**
สารอันตรายที่ไม่จัดอยู่ในประเภทอื่น เช่น แร่ใยหิน, ลูกแก๊สถุงลมนิรภัย, แพชูชีพแบบเป่าลมเอง, น้ำแข็งแห้ง

**บัญชีรายชื่อสินค้าอันตราย**
ในข้อเสนอแนะสหประชาชาติว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตรายจะมีการกำหนดบัญชีรายชื่อของสินค้าอันตรายในส่วนที่ 3 ซึ่งจะประกอบด้วยข้อมูลหลักในการบ่งชี้ข้อมูลของสินค้าอันตรายแต่ละรายการตามข้อมูลหลัก 5 ข้อมูล ดังนี้
# หมายเลขสหประชาชาติ (UN number)
# ชื่อที่ถูกต้องทางการขนส่ง (Proper Shipping name)
# ประเภทสินค้าอันตราย (Class)
# ความอันตรายรอง (Subsidiary hazard)
# กลุ่มการบรรจุ (Packing Group)
ในบัญชีรายชื่อสินค้าอันตรายจะมีการบรรจุข้อเสนอแนะในการขนส่งสินค้าอันตรายแต่ละหมายเลขสหประชาชาติ ได้แก่ ข้อเสนอแนะพิเศษ ปริมาณจำกัดและปริมาณยอมรับ การใช้บรรจุภัณฑ์และ IBC การใช้แท็งก์

**ปริมาณจำกัดและปริมาณยกเว้น**
ปริมาณจำกัด (Limited Quantities) เป็นข้อเสนอแนะเกี่ยวกับปริมาณของสินค้าอันตรายที่ประเมินได้ว่ามีความเสี่ยงต่ำในการขนส่ง ทั้งนี้ ปริมาณของสินค้าอันตรายที่บรรจุในบรรจุภัณฑ์แต่ละชิ้นจะมีผลกับระดับความเสี่ยงซึ่งจะถูกกำหนดให้มีความแตกต่างกันออกไปในแต่ละ UN number ตามแต่ระดับความรุนแรงหรือความเสี่ยงที่แตกต่างกันออกไป สินค้าอันตรายที่ขนส่งในเงื่อนไข Limited Quantities นี้ จะได้รับการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามข้อเสนอแนะบางประการ
ปริมาณยกเว้น (Excepted Quantities) สินค้าอันตรายที่มีการจัดการบรรจุในเงื่อนไข Excepted Quantities จะได้รับการยกเว้นในการปฏิบัติตามข้อเสนอแนะของ UN แต่ยังคงจะต้องปฏิบัติตามข้อเสนอแนะในเรื่องการฝึกอบรม การระบุลักษณะความเสี่ยง และข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการบรรจุ ในการระบุเงื่อนไขปริมาณยอมรับในแต่ละ UN จะแบ่งเป็น 6 ระดับ (E0, E1,E2,E3,E4 และ E5) ตามปริมาณที่บรรจุในบรรจุภัณฑ์ภายในและผลรวมของปริมาณในบรรจุภัณฑ์ภายนอก

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:การขนส่ง
__FORCETOC__