ท้าวสุริยะราชวัตร์ (คูณ รามางกูร)

ท้าวสุริยะราชวัตร์ (คูณ รามางกูร) อดีตนายกองข้าอุปัฏฐากผู้ควบคุมท้าวเพี้ยตัวเลกข้าพระมหาธาตุพนม หรือนายกองบ้านธาตุพนมลำดับที่ ๓ ในอำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม ภาคอีสานของประเทศไทย หลังสิ้นสุดการปกครองแบบเจ้าเมืองหรือขุนโอกาส และอดีตกรมการเมืองมุกดาหาร

**ประวัติ**
ท้าวสุริยะราชวัตร์ (คูณ) มีนามเดิมว่า ท้าวคูณ บรรดาศักดิ์เดิมที่ ท้าวราชวัตริ์ กรมการเมืองเมืองมุกดาหาร เป็นเจ้านายจากตระกูลผู้ปกครองและตั้งเมืองหลวงโพนสิม ในแขวงสุวรรณเขต ประเทศลาว ที่เข้ามามีความสัมพันธ์ทางเครือญาติกับเจ้านายจากราชวงเวียงจันทน์ผู้ปกครองธาตุพนม จึงได้ขึ้นปกครองธาตุพนมในลำดับที่ ๖ ต่อจากท้าวสุริยะราชวัตร์ (อ้วน รามางกูร) ผู้เป็นพี่ชาย ก่อนขึ้นปกครองกองข้าพระมหาธาตุพนมนั้น ท้าวคูณได้ถูกส่งตัวไปเรียนวิชาการปกครองยังราชสำนักกรุงเทพมหานครตามธรรมเนียมบุตรหลานของเจ้านายหัวเมืองลาว พร้อมกันกับท้าวอ้วนผู้เป็นพี่ชาย เมื่อสำเร็จการศึกษากลับมาบิดาจึงลาออกจากตำแหน่งนายกองข้าพระมหาธาตุพนมแล้วมอบตำแหน่งให้ท้าวสุริยะ (อ้วน) ขึ้นปกครองแทน จึงโปรดเกล้าฯ เลื่อนบรรดาศักดิ์ท้าวสุริยะ (อ้วน) ให้เป็นที่ ท้าวสุริยะราชวัตร์นายกองข้าพระมหาธาตุพนม ต่อมาไม่นาน ท้าวสุริยะราชวัตร์ (อ้วน) ก็ลาออกจากตำแหน่ง จึงโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนท้าวราชวัตร์ (คูณ) ผู้เป็นน้องชายเป็นนายกองข้าพระมหาธาตุพนมในบรรดาศักดิ์ที่ ท้าวสุริยะราชวัตร์ แทนพี่ชาย 

**ความสัมพันธ์ทางเครือญาติกับเจ้าเมืองธาตุพนม**
ท้าวสุริยะราชวัตร์ (คูณ) มีศักดิ์เป็นลูกพี่ลูกน้องกับอาชญานางบุษดี ชายาเอกในเจ้าพระรามราชปราณีศรีมหาพุทธปริษัท (ศรี รามางกูร) เจ้าเมืองหรือขุนโอกาสพระมหาธาตุพนมองค์ที่ ๒ อีกด้วย เนื่องจากอาชญานางบุษดีนั้นเป็นธิดาในหมื่นนำรวงผู้เป็นพี่ชายร่วมบิดามารดาเดียวกันกับหลวงอามาตย์ราชวงษา (อำนาจ รามางกูร) บิดาของท้าวสุริยะราชวัตร์ (คูณ)

**ความสัมพันธ์ทางเครือญาติกับเจ้าเมืองหลวงโพนสิม**
ท้าวสุริยะราชวัตร์ (คูณ) เป็นนัดดา (หลานปู่) ในเจ้าสุวรรณสีหะ (ท้าวคำสิงห์) กวานเวียงชะโนดองค์แรก  และเป็นปนัดดา (เหลนทวด) ในอาชญาบ่าวหลวง (ยั้งขะหม่อมบ่าวหลวง) กับอาชญานางสิมมา ผู้ตั้งเมืองหลวงโพนสิม ปัจจุบันคือบ้านโพนสิม ในแขวงสุวรรณเขต ประเทศลาว 

**พี่น้อง**
ท้าวสุริยะราชวัตร์ (คูณ รามางกูร) มีพี่น้องร่วมบิดาแต่ต่างมารดากันทั้งหมด ๑๐ ท่าน ได้แก่- อาชญานางหล้า- อาชญานางตุ๊ - อาชญาท้าวสุริยะราชวัตร์ (อ้วน รามางกูร) นายกองข้าอุปัฏฐากพระมหาธาตุพนมท่านที่ ๒- อาชญาท้าวสุริยะราชวัตร์ (คูณ รามางกูร) นายกองข้าอุปัฏฐากพระมหาธาตุพนมท่านที่ ๓- อาชญาท้าวสีหานาม (กวานสีหานาม) ผู้ตั้งหว้านใหญ่ ปัจจุบันคืออำเภอหว้านใหญ่ จังหวัดมุกดาหาร มีบุตรธิดา คือ- อาชญาท้าวราชวัตริ์ (กวานราชวัตริ์) ผู้ตั้งบ้านนาดี- อาชญาท้าวทา ผู้ร่วมกับท้าวราชวัตริ์ตั้งบ้านนาดี - อาชญาท้าวโพธิ์สะราช (กวานโพชะราช) ผู้ตั้งบ้านหนองผือ - อาชญาแสนจันทร์ ผู้ร่วมกับท้าวโพธิ์สะราชตั้งบ้านหนองผือ- อาชญานางซาว

**บุตรธิดาและทายาท**
ท้าวสุริยะราชวัตร์ (คูณ รามางกูร) สมรสกับอาชญานางแก้วฝา ธิดาในอาชญาท้าวสีหานาม (กวานสีหานาม) ผู้ตั้งบ้านหว้านใหญ่และมีศักดิ์เป็นเชษฐาของท้าวสุริยะราชวัตร์ (คูณ) มีบุตรธิดาทั้งหมด ๖ ท่าน ได้แก่- อาชญานางทุม (แดงทุม) สมรสกับท้าวสีหาบุตร (แก้ว) กรมการบ้านหว้านใหญ่ ต่อมาเลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นที่หลวงเดชพลพักตร์ (กวานหลวงเดชพลพักตร์) กำนันตำบลหว้านใหญ่ เป็นบุตรชายของหลวงอินทร์หรือพระจำเริญ กวานเวียงชะโนดคนที่ ๔ และเป็นนัดดา (หลานปู่) ในท้าวมหานาม กวานเวียงชะโนดองค์แรก- อาชญาท้าวจูม - อาชญาท้าวกุ - อาชญาท้าวเล - อาชญานางใบ - อาชญานางหลอย สมรสกับขุนหว้านวิรุฬคาม (ท้าวพังคี) กำนันตำบลหว้านใหญ่ บุตรชายในท้าวบุญเฮือง (บุญเรือง) กับนางผอง และเป็นนัดดา (หลานปู่) เจ้าเมืองโขง ฝ่ายนางผองนั้นเป็นธิดาของท้าวมหานะคร (ท้าวขาว) กับนางบุ ท้าวมหานะคร (ท้าวขาว) เป็นบุตรของหลวงอะภัยเวียงชะโนด ฝ่ายนางบุเป็นธิดาของท้าวควรกับนางทองสุก พระธิดาในเจ้าสุวรรณสีหะหรือท้าวคำสิงห์ผู้ตั้งเวียงชะโนด อาชญานางหลอยกับขุนหว้านวิรุฬคาม (ท้าวพังคี) มีบุตรธิดาด้วยกันทั้งหมด ๗ ท่าน ได้แก่
** ท้าวทองทิพย์   
** ท้าวสีทวน   
** นางเทพ   
** นางคำบ่อ   
** นางโซ่น   
** นางรัดเซน   
** นางบรรเย็น (บานเย็น)      

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:พระบรมวงศานุวงศ์ลาว
หมวดหมู่:นายกอง
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอธาตุพนม
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดนครพนม
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอหว้านใหญ่
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดมุกดาหาร
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์ชั้นหลวง