คณะกรรมการการทหารส่วนกลาง (จีน)

คณะกรรมการการทหารส่วนกลาง (s=中央军事委员会; Central Military Commission: CMC) องค์กรผู้นำทางทหารสูงสุดของพรรคคอมมิวนิสต์จีนและสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งเป็นผู้นำของกองทัพปลดปล่อยประชาชน ตำรวจติดอาวุธประชาชน และกองกำลังอาสาสมัครของจีน
ในทางเทคนิคแล้วมีคณะกรรมการสองชุดที่แยกจากกัน ได้แก่ คณะกรรมการการทหารส่วนกลางของพรรคคอมมิวนิสต์จีน และคณะกรรมการการทหารส่วนกลางของสาธารณรัฐประชาชนจีน ภายใต้การจัดระบบ "หนึ่งสถาบัน สองชื่อ" คณะกรรมการทั้งสองมีบุคลากร องค์กรและหน้าที่เหมือนกัน และดำเนินงานภายใต้ทั้งระบบพรรคและระบบรัฐ ลำดับชั้นคู่ขนานของคณะกรรมการฯ ทำให้พรรคคอมมิวนิสต์จีนสามารถกำกับดูแลกิจกรรมทางการเมืองและการทหารของกองทัพปลดปล่อยประชาชน รวมถึงการออกคำสั่งเกี่ยวกับการแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ระดับสูง การเคลื่อนกำลังพลและการใช้จ่ายด้านอาวุธ
คณะกรรมการฯ มีสี จิ้นผิง เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนและผู้นำสูงสุดของประเทศเป็นประธาน สมาชิกเกือบทั้งหมดเป็นนายพลอาวุโส แต่ตำแหน่งสำคัญที่สุดมักถูกครอบครองโดยผู้นำอาวุโสที่สุดของพรรค (ซึ่งเป็นพลเรือนภายใต้หลักการที่ว่าพรรคเป็นผู้สั่งปืน) เพื่อรับประกันความภักดีของกองทัพ คณะกรรมการฯ ตั้งอยู่ในบริเวณกระทรวงกลาโหม ("อาคาร 1 สิงหาคม" หรือ "ปาอี") ทางตะวันตกของปักกิ่ง

**ประวัติศาสตร์**
คณะกรรมาธิการทหารของพรรคมีประวัติย้อนหลังไปถึงเดือนตุลาคม ค.ศ. 1925 และแม้จะมีอำนาจหน้าที่เปลี่ยนแปลงไปบ้าง แต่ก็ยังคงใช้ชื่อว่าคณะกรรมการการทหารส่วนกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนมาโดยตลอด ในบรรดานักวิจารณ์ชาวตะวันตก คำว่า "กิจการ" มักถูกละเว้นออกจากชื่อ ในฐานะคณะกรรมการ มันมีลำดับชั้นในพรรคสูงกว่าหน่วยงานต่าง ๆ เช่น กรมองค์การหรือกรมแนวร่วม ใน ค.ศ. 1937 คณะกรรมการทหารปฏิวัติส่วนกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน (CCP Central Revolutionary Military Commission) ถูกก่อตั้งขึ้นหลังกองทัพแดงจีนของสาธารณรัฐโซเวียตจีนถูกรวมเข้ากับกองทัพก๊กมินตั๋งเพื่อสงครามต่อต้านญี่ปุ่น และต่อมาพัฒนาเป็นคณะกรรมการการทหารส่วนกลางหลังการประชุมสภาแห่งชาติครั้งที่ 7 ของพรรคคอมมิวนิสต์จีนใน ค.ศ. 1945 ในช่วงเวลานี้ เหมา เจ๋อตงเป็นประธานของคณะกรรมการเสมอ
ในการปรับโครงสร้างองค์กรในเดือนกันยายน ค.ศ. 1949 อำนาจบังคับบัญชากองทัพถูกโอนไปยังคณะกรรมการทหารปฏิวัติประชาชน (People's Revolutionary Military Commission) หน่วยงานของรัฐบาลประชาชนส่วนกลาง การดำรงอยู่ร่วมกันครั้งสุดท้ายของคณะกรรมการทหารสองชุดถูกกำหนดขึ้นใน ค.ศ. 1954 เมื่อคณะกรรมการการทหารส่วนกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนได้รับการจัดตั้งขึ้นใหม่ ส่วนอำนาจทางทหารของรัฐอยู่ในสภากลาโหมสาธารณรัฐประชาชนจีน มีประธานาธิบดีเป็นประธานตามรัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1954
เนื่องจากเหมา เจ๋อตงดำรงตำแหน่งประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีนและเป็นผู้นำกิจการทหารโดยรวม งานประจำวันของคณะกรรมการฯ และสภากลาโหมจึงดำเนินการโดยรองประธานลำดับที่หนึ่ง ตำแหน่งนี้ดำรงโดยหลิน เปียวกระทั่งเสียชีวิตใน ค.ศ. 1971 จากนั้นจึงเป็นเย่ เจี้ยนอิง อันเป็นผลสืบเนื่องมาจากการปฏิวัติวัฒนธรรม คณะกรรมการการทหารส่วนกลางพรรค (Party CMC) กลายเป็นหน่วยงานกำกับดูแลกองทัพเพียงหน่วยงานเดียว และสภากลาโหมถูกยุบใน ค.ศ. 1975date=September 2023
ความพยายามของเติ้ง เสี่ยวผิงในการแยกพรรคคอมมิวนิสต์จีนออกจากรัฐในเชิงสถาบันนำไปสู่การจัดตั้งคณะกรรมการการทหารส่วนกลางแห่งรัฐ (State CMC) ในปัจจุบัน ซึ่งถูกจัดตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1982 โดยรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีนเพื่อทำให้บทบาทของกองทัพในโครงสร้างรัฐบาลเป็นทางการ ทั้งคณะกรรมการกลาโหมและคณะกรรมการการทหารส่วนกลางแห่งรัฐได้รับการอธิบายว่าเป็นหน่วยงาน "ที่ปรึกษา" อย่างไรก็ตาม ตรงกันข้ามกับสภากลาโหม คณะกรรมการการทหารส่วนกลางของพรรคและรัฐนั้นแทบจะเหมือนกันในด้านผู้นำ องค์ประกอบ และอำนาจ
หลังสหรัฐทิ้งระเบิดสถานทูตจีนในเบลเกรดระหว่างการทิ้งระเบิดยูโกสลาเวียของเนโท เจียง เจ๋อหมินสั่งให้คณะกรรมการฯ เสริมความแข็งแกร่งของกองทัพปลดปล่อยประชาชนpage=253 คณะกรรมการฯ เริ่มความพยายามอย่างกว้างขวางในการปฏิรูปหลักนิยม การปฏิบัติการ และยุทโธปกรณ์ของตนเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับสิ่งที่ผู้นำจีนคาดการณ์ว่าจะเป็นสหรัฐที่แสดงความเป็นศัตรูมากขึ้นเรื่อย ๆpage=253
คณะกรรมการมีตำแหน่งเลขาธิการทั่วไปอยู่ด้วยจนกระทั่งถึง ค.ศ. 1992date=September 2023 ตำแหน่วนี้ดำรงโดยหยาง ช่างคุน (1945–1954), หฺวาง เค่อเฉิง (1954–1959), หลัว รุ่ยชิง (1959–1966), เย่ เจี้ยนอิง (1966–1977), หลัว รุ่ยชิง (1977–1979), เกิ่ง เปียว (1979–1981), หยาง ช่างคุน (1981–1989) และหยาง ไป๋ปิง (1989–1992)date=September 2023
ใน ค.ศ. 2016 สี่กรมใหญ่แบบดั้งเดิมกรมถูกยุบโดยคำสั่งของประธานสี จิ้นผิง และแทนที่ด้วย 15 กรมใหม่ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการปรับปรุงกองทัพปลดปล่อยประชาชนให้ทันสมัย

**การทำงาน**
ตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันประเทศของสาธารณรัฐประชาชนจีน คณะกรรมการฯ มีอำนาจควบคุมดูแลการป้องกันชายแดน การป้องกันทางทะเล การป้องกันทางอากาศ และการป้องกันความมั่นคงที่สำคัญอื่น ๆdate=September 2023 คณะกรรมการฯ มีอำนาจบัญชาการสูงสุดเหนือกองทัพสาธารณรัฐประชาชนจีน รวมถึงกองทัพปลดปล่อยประชาชน (PLA) ตำรวจติดอาวุธประชาชน (PAP) และกองกำลังอาสาสมัคร (Militia)
ในระบบการเมืองไตรภาคีของจีนซึ่งประกอบด้วยรัฐ พรรค และกองทัพ คณะกรรมการฯ เป็นองค์กรตัดสินใจที่มีกิจการประจำวันไม่โปร่งใสเท่าคณะกรรมาธิการกลางหรือคณะมนตรีรัฐกิจ ในฐานะที่เป็นหนึ่งในสามองค์กรที่มีอำนาจตัดสินใจหลักของจีน อิทธิพลของคณะกรรมการฯ สามารถเปลี่ยนแปลงได้ขึ้นอยู่กับช่วงเวลาและผู้นำ ต่างจากประเทศส่วนใหญ่ คณะกรรมการการทหารส่วนกลางไม่ใช่หน่วยงานที่มีสถานะเทียบเท่ากับกระทรวงอื่น ๆ ของรัฐบาล แม้จีนจะมีกระทรวงกลาโหม แต่กระทรวงนี้มีไว้เพื่อประสานงานกับกองทัพต่างชาติเท่านั้นและไม่มีอำนาจสั่งการ

**โครงสร้าง**
มีคณะกรรมการแยกกันสองชุด ได้แก่ คณะกรรมการการทหารส่วนกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน และคณะกรรมการการทหารส่วนกลางสาธารณรัฐประชาชนจีน อย่างไรก็ตาม ภายใต้การจัดระบบ "หนึ่งสถาบัน สองชื่อ" คณะกรรมการทั้งสองมีบุคลากร องค์กร และหน้าที่เหมือนกันทุกประการ โครงสร้างลำดับชั้นคู่ขนานของคณะกรรมการทำให้พรรคคอมมิวนิสต์จีนสามารถกำกับดูแลกิจกรรมทางการเมืองและการทหารของกองทัพปลดปล่อยประชาชน รวมถึงการออกคำสั่งเกี่ยวกับการแต่งตั้งระดับสูง การเคลื่อนกำลังพลและการใช้จ่ายด้านอาวุธ คณะกรรมการฯ มีความคลุมเครืออย่างมาก และการประชุมของคณะกรรมการฯ แทบจะไม่ได้รับการเผยแพร่เลย
คณะกรรมการฯ ประกอบด้วยประธาน รองประธาน และสมาชิกอื่น ๆ ประธานคณะกรรมการฯ มักดำรงตำแหน่งเลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนไปพร้อมกันp=521 สายบังคับบัญชาที่สำคัญที่สุดเริ่มจากคณะกรรมการฯ ไปยัง 15 หน่วยงานใหญ่ และตามลำดับ ไปยังแต่ละเหล่าทัพ (กองทัพบก กองทัพเรือ และกองทัพอากาศ) นอกจากนี้ คณะกรรมการฯ ยังมีอำนาจควบคุมโดยตรงเหนือกองทัพจรวด กองทัพทั้งสามเหล่าทัพที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของกองกำลังสนับสนุนทางยุทธศาสตร์เดิม (กองทัพอวกาศ กองกำลังสนับสนุนสารสนเทศ และกองกำลังปริภูมิไซเบอร์) มหาวิทยาลัยป้องกันประเทศ และสถาบันวิทยาศาสตร์การทหารdate=July 2024

**หน่วยงาน**
ก่อน ค.ศ. 2016 กองทัพปลดปล่อยประชาชนถูกควบคุมโดยสี่กรมใหญ่ หน่วยเหล่านี้ถูกยกเลิกหลังการปฏิรูปกองทัพใน ค.ศ. 2016 ตามคำสั่งของประธานสี จิ้นผิง และถูกแทนที่ด้วย 15 หน่วยงานที่รายงานตรงต่อคณะคณะกรรมการฯ 15 หน่วนงานใหม่ ได้แก่:
# สำนักงานทั่วไป (ระดับรองกองบัญชาการภาคพื้น)
# กรมเสนาธิการร่วม (ระดับสมาชิกคณะกรรมการฯ)
# กรมงานการเมือง (ระดับสมาชิกคณะกรรมการฯ)
# คณะกรรมการสอบวินัย (ระดับสมาชิกคณะกรรมการฯ)
# คณะกรรมการกิจการการเมืองและกฎหมาย (ระดับกองบัญชาการภาคพื้น)
# กรมสนับสนุนการส่งกำลังบำรุง (ระดับรองกองบัญชาการภาคพื้น)
# กรมพัฒนายุทโธปกรณ์ (ระดับรองกองบัญชาการภาคพื้น)
# กรมบริหารการฝึกอบรม (ระดับรองกองบัญชาการภาคพื้น)
# กรมสรรพกำลังกลาโหม (ระดับรองกองบัญชาการภาคพื้น)
# คณะกรรมการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ระดับรองกองบัญชาการภาคพื้น)
# สำนักงานวางแผนยุทธศาสตร์ (ระดับกองทัพน้อย)
# สำนักงานปฏิรูปและโครงสร้างองค์กร (ระดับกองทัพน้อย)
# สำนักงานความร่วมมือทางทหารระหว่างประเทศ (ระดับกองทัพน้อย)
# สำนักงานการตรวจสอบบัญชี (ระดับกองทัพน้อย)
# สำนักงานการบริหารสำนักงาน (ระดับกองทัพน้อย)
กรมเสนาธิการร่วมเป็นศูนย์กลางประสาทของระบบบัญชาการและควบคุมทางทหารทั้งหมดของจีน รับผิดชอบหน้าที่บริหารงานประจำวันของคณะคณะกรรมการฯ สำนักงานทั่วไปดำเนินการประมวลผลการสื่อสารและเอกสารทั้งหมดของคณะกรรมการฯ ประสานงานการประชุม และส่งต่อคำสั่งและคำสั่งการไปยังหน่วยงานรองอื่น ๆ

**หน่วยงานควบคุมร่วม**
ศูนย์บัญชาการปฏิบัติการร่วม คณะกรรมการการทหารส่วนกลาง (Central Military Commission Joint Operations Command Center) ถูกแยกออกจากกรมเสนาธิการร่วมในการปฏิรูป ค.ศ. 2015 และถูกสั่งการโดยตรงจากคณะกรรมการฯ นอกจากการทำหน้าที่เป็นศูนย์บัญชาการสำหรับการปฏิบัติการร่วมทั้งหมดของกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน ยังกำกับดูแลหน่วยบัญชาการปฏิบัติการร่วมของแต่ละกองบัญชาการภาคพื้นทั้งห้าด้วยdate=May 2024

**สมาชิก**
ตามระเบียบการทหาร ประธานคณะกรรมการฯ จะไม่ได้รับยศทางทหาร ขณะที่รองประธานและสมาชิกคณะกรรมการฯ จะได้รับยศพลเอกโดยตำแหน่งdate=September 2023
องค์ประกอบของคณะกรรมการฯ ชุดปัจจุบันของพรรคคอมมิวนิสต์จีนถูกกำหนดขึ้นในการประชุมพรรคครั้งที่ 20 เมื่อเดือนตุลาคม ค.ศ. 2022 คณะกรรมการของรัฐได้รับการยืนยันในการประชุมครั้งที่ 1 ของสภาประชาชนแห่งชาติชุดที่ 14
 ประธานคณะกรรมการฯ:
 size=24px สี จิ้นผิง เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนและประธานาธิบดีจีน
 รองประธานคณะกรรมการฯ (2)
# link=People's Liberation Army Ground Force พลเอก จาว โย่วเสีย สมาชิกกรมการเมืองชุดที่ 19 และ 20
# link=People's Liberation Army Ground Force พลเอก เหอ เว่ย์ตง สมาชิกกรมการเมืองชุดที่ 20
 สมาชิกคณะกรรมการฯ (3)
# link=People's Liberation Army Ground Force พลเอก หลิว เจิ้นลี่ เสนาธิการกรมเสนาธิการร่วม
# link=People's Liberation Army Navy พลเรือเอก เหมียว หฺวา ผู้อำนวยการกรมงานการเมือง (ถูกพักงาน)
# link=People's Liberation Army Rocket Force พลเอก จาง เชิงหมิน เลขาธิการคณะกรรมการสอบวินัย

**การบังคับบัญชาระดับสูง**
กระทรวงกลาโหมของจีนระบุรายชื่อกองบัญชาการระดับสูงไว้ดังนี้:

**การเลือกตั้ง**
ตามธรรมนูญพรรคคอมมิวนิสต์จีน สมาชิกของคณะกรรมการฯ ได้รับการเลือกตั้งโดยคณะกรรมาธิการกลางของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ในทางปฏิบัติ การเป็นสมาชิกพรรคถูกควบคุมอย่างเข้มงวดโดยคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมืองของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ในทำนองเดียวกัน คณะกรรมการฯ แห่งรัฐได้รับการเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญโดยสภาประชาชนแห่งชาติ (NPC) และตามทฤษฎีแล้วรายงานต่อสภาประชาชนแห่งชาติและคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภา แต่ในทางปฏิบัติแล้วไม่สามารถแยกแยะออกจากคณะกรรมการฯ ของพรรคได้ ความแตกต่างในผลการเลือกตั้งนี้ส่งผลให้เกิดความแตกต่างเพียงอย่างเดียวในสมาชิกภาพระหว่างสองคณะกรรมการ เนื่องจากองค์กรของพรรค เช่น สภาแห่งชาติพรรคและคณะกรรมาธิการกลางจะประชุมกันในเวลาที่ต่างจากสภาประชาชนแห่งชาติ ตัวอย่างเช่น บางคนได้รับการเลือกตั้งเข้าสู่คณะกรรมการฯ ของพรรคในการประชุมพรรคครั้งที่ 16 ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2002 แต่พวกเขาเข้าร่วมคณะกรรมการฯ แห่งรัฐในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2003 เมื่อการประชุมครั้งที่ 1 ของสภาประชาชนแห่งชาติชุดที่ 10 จัดขึ้น

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:การเมืองจีน
หมวดหมู่:ประเทศจีน