สหพรรคแรงงานโปแลนด์

สหพรรคแรงงานโปแลนด์ (Polska Zjednoczona Partia Robotnicza; PZPR)  เป็นพรรคคอมมิวนิสต์ซึ่งปกครองสาธารณรัฐประชาชนโปแลนด์เป็นรัฐพรรคการเมืองเดียว ตั้งแต่ ค.ศ. 1948 ถึง ค.ศ. 1990 ในอุดมการณ์ มีพื้นฐานมาจากทฤษฏีลัทธิมากซ์–เลนิน โดยให้ความสำคัญอย่างมากแก่ลัทธิฝ่ายชาตินิยมฝ่ายซ้าย พรรคสหพรรคแรงงานโปแลนด์มีอำนาจควบคุมสถาบันสาธารณะเอาไว้ในประเทศ เช่นเดียวกับกองทัพประชาชนโปแลนด์ หน่วยงานมั่นคงยูบีหรือเอ็สบี กองกำลังตำรวจอาสาสมัคร(MO) และสื่อต่าง ๆ
การฉ้อโกงของการเลือกตั้งสภานิติบัญญัติของโปแลนด์ ค.ศ. 1947 ทำให้ฝ่ายซ้ายได้รับอำนาจทางการเมืองอย่างสมบูรณ์ในโปแลนด์ช่วงหลังสงคราม สหพรรคแรงงานโปแลนด์ถูกก่อตั้งขึ้นทันทีในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1948 เกิดจากการรวมตัวกันของสองพรรคการเมืองก่อนหน้านี้ ได้แก่ พรรคกรรมกรโปแลนด์(PPR) และพรรคสังคมนิยมโปแลนด์(PPS) ตั้งแต่ ค.ศ. 1952 ตำแหน่ง "เลขาธิการเอก" ของสหพรรคแรงงานโปแลนด์นั้นเทียบเท่ากับตำแหน่งเผด็จการ ประธานาธิบดี หรือประมุขแห่งรัฐของประเทศอื่น ๆ ในโลก ตลอดระยะเวลาที่ดำรงอยู่ สหพรรคแรงงานโปแลนด์ยังคงมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับฝ่ายที่มีอุดมการณ์เหมือนกันของกลุ่มตะวันออก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พรรคเอกภาพสังคมนิยมเยอรมนี พรรคคอมมิวนิสต์เชโกสโลวาเกีย และพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต ระหว่างปี ค.ศ. 1948 และ ค.ศ. 1954 มีจำนวนเประชาชนเกือบ 1.5 ล้านคน ได้สมัครเป็นสมาชิกของสหพรรคแรงงานโปแลนด์ และจำนวนสมาชิกได้เพิ่มขึ้นเป็น 3 ล้านคนในปี ค.ศ. 1980
วัตถุประสงค์หลักของพรรคคือการกำหนดวาระสังคมนิยมในโปแลนด์ รัฐบาลคอมมิวนิสต์พยายามปรับปรุงมาตรฐานการครองชีพของชนชั้นกรรมาชีพ ทำให้การศึกษาและการรักษาพยาบาลสามารถมอบให้แก่ประชาชนทุกคนได้ การจัดตั้งเศรษฐกิจแบบรวมศูนย์ สถาบันทั้งหมดเป็นรัฐ และจัดตั้งความมั่นคงภายในหรือภายนอกด้วยกองกำลังติดอาวุธที่เข้มแข็ง แนวความคิดบางอย่างที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ เช่น การทำฟาร์มรวมขนาดใหญ่และโลกิยานุวัติ  ซึ่งล้มเหลวในช่วงแรก สหพรรคแรงงานโปแลนด์ได้ถูกมองว่าเป็นพวกเสรีนิยมและนิยมกลุ่มตะวันตกมากกว่าประเทศเพื่อนบ้านของตนอย่างเยอรมนีตะวันออกหรือสหภาพโซเวียต และเกลียดชังพวกนักการเมืองหัวรุนแรงมากกว่า แม้ว่าการโฆษณาชวนเชื่อจะถูกนำมาใช้ในสื่อสำคัญต่าง ๆ เช่น Trybuna Ludu ("เวทีอภิปรายของประชาชน") และการถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์ Dziennik ("วารสาร") การเซ็นเซอร์ไม่ได้ผลในช่วงกลางปี ค.ศ. 1980 และค่อย ๆ ถูกยกเลิกไป ในทางกลับกัน สหพรรคแรงงานโปแลนด์ได้มีหน้าที่รับผิดชอบในการปราบปรามอย่างโหดเหี้ยมต่อการต่อต้านของพลเรือนและผู้ประท้วงในการประท้วงที่พอซนาน ค.ศ. 1956 การประท้วงของชาวโปแลนด์ในปี ค.ศ. 1970 และตลอดช่วงกฏอัยการศึก ระหว่างปี ค.ศ. 1981 และ ค.ศ. 1983 สหพรรคแรงงานโปแลนด์ยังได้ริเริ่มรณรงค์การต่อต้านชาวยิวอย่างรุนแรงในช่วงวิกฤตการเมืองโปแลนด์ ค.ศ. 1968 ซึ่งบีบบังคับให้ชาวยิวที่เหลือในโปแลนด์ต้องอพยพ
ท่ามกลางวิกฤตทางการเมืองและเศรษฐกิจที่กำลังดำเนินอยู่ ขบวนการโซลิดาริตีได้กลายเป็นขบวนการทางสังคมที่ต่อต้านระบบราชการที่สำคัญ ซึ่งติดตามการเปลี่ยนแปลงทางสังคม ด้วยการปกครองแบบคอมมิวนิสต์ที่ดูผ่อนคลายในประเทศเพื่อนบ้าน สหพรรคแรงงานโปแลนด์ได้สูญเสียการสนับสนุนอย่างมากและถูกบังคับให้เจรจากับฝ่ายค้านและปฏิบัติตามข้อตกลงโต๊ะกลมโปแลนด์ซึ่งได้อนุญาตให้มีการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยแบบเสรี การเลือกตั้ง เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน ค.ศ. 1989 ซึ่งปรากฏว่าโซลิดาริตี้ได้รับชนะการเลือกตั้ง ส่งผลให้การปกครองของคอมมิวนิสต์ในโปแลนด์ที่มีระยะเวลายาวนาน 40 ปีต้องสิ้นสุดลง สหพรรคแรงงานโปแลนด์ถูกยุบลงในเดือนมกราคม ค.ศ. 1990

**หัวหน้าพรรค**
 บอแลสวัฟ บีแยรุต (22 ธันวาคม ค.ศ. 1948–12 มีนาคม ค.ศ. 1956)- แอดวาร์ต ออคับ (20 มีนาคม ค.ศ. 1956–21 ตุลาคม ค.ศ. 1956)- ววาดึสวัฟ กอมูว์กา (21 ตุลาคม ค.ศ. 1956–20 ธันวาคม ค.ศ. 1970)- แอดวาร์ต กีแยแร็ก (20 ธันวาคม ค.ศ. 1970–6 กันยายน ค.ศ. 1980)- สตาญิสวัฟ กาญา (6 กันยายน ค.ศ. 1980–18 ตุลาคม ค.ศ. 1981)- วอยแชค ยารูแซลสกี (18 ตุลาคม ค.ศ. 1981–29 กรกฎาคม ค.ศ. 1989)- มีแยตชึสวัฟ รากอฟสกี (29 กรกฎาคม ค.ศ. 1989–29 มกราคม ค.ศ. 1990)

**การประชุม**
การประชุมครั่งที่ 4 ของสหพรรคในปี 1963

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 MSWiA - Sprawozdanie z likwidacji majątku byłej PZPR date=2006-11-04   (MSWiA - The report on the liquidation of property of the former PZPR) 
หมวดหมู่:พรรคการเมืองโปแลนด์
หมวดหมู่:พรรคคอมมิวนิสต์
หมวดหมู่:พรรคในระบบพรรคการเมืองเดียว