การหาอายุจากคาร์บอนกัมมันตรังสี

การหาอายุจากคาร์บอนกัมมันตรังสี (Radiocarbon dating, มักเรียกสั้นๆว่า การหาอายุคาร์บอน) เป็นวิธีการหาอายุจากธาตุกัมมันตรังสี (radiometric dating)  รูปแบบหนึ่งโดยการใช้ปรากฏการณ์ธรรมชาติของ คาร์บอน-14 (C) ซึ่งเป็นธาตุกัมมันตรังสี เพื่อประมาณการอายุของวัสดุคาร์บอน-แบริ่ง ได้ถึงประมาณ 58,000 ถึง 62,000 ปี แบบหยาบ หรือ ยังไม่สามารถบ่งชี้ได้แน่ชัด การหาอายุคาร์บอนมักนำมาใช้บ่งบอกอายุของคาร์บอนระหว่าง "ช่วงก่อนปัจจุบัน(BP)" กับ "ช่วงปัจจุบัน" ตามที่กำหนดไว้คือปีคริสต์ศักราช 1950 ซึ่งเป็นอายุที่สามารถบ่งชี้ได้เพื่อเทียบกับวันตามปฏิทิน หนึ่งในสิ่งที่ใช้การคำนวณหาอายุของคาร์บอนมากที่สุดคือ การประมาณการอายุของซากสารประกอบอินทรีย์ที่ได้จากการขุดค้นทางโบราณคดี ในขณะที่พืชเปลี่ยนคาร์บอนไดออกไซด์(2) ในชั้นบรรยากาศ ด้วยการแยกอินทรียวัตถุตามขั้นตอนการสังเคราะห์ด้วยแสง เป็นการเพิ่มปริมาณของ Cให้ใกล้เคียงกับระดับของไอโซโทปคาร์บอนในชั้นบรรยากาศ เมื่อพืชตายหรือถูกกินโดยสิ่งมีชีวิตอื่น(ตัวอย่าง โดยมนุษย์หรือสัตว์อื่นๆ) การสะสมของส่วนประกอบ Cหยุดตัวลง และวัตถุลดลงตามอัตราเลขชี้กำลังเนื่องจากการย่อยสลายธาตุกัมมันตรังสีของ Cจากการเปรียบเทียบอัตราส่วนคงเหลือของ Cของวัตถุตัวอย่างเมื่อเปรียบเทียบจาก Cในชั้นบรรยากาศ ช่วยให้สามารถประเมินอายุของวัตถุตัวอย่างได้
เทคนิคการหาอายุของคาร์บอนนี้ได้รับการพัฒนาโดย Willard Libby และเพื่อนร่วมสถาบันศึกษาของเขาที่มหาวิทยาลัยชิคาโกในปีค.ศ. 1949
ในประเทศไทย หน่วยงานที่ให้บริการตรวจหาอายุด้วยวิธีคาร์บอนกัมมันตรังสีคือ สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)

**พื้นฐานทางเคมีและกายภาพ**
ไฟล์:Carbon 14 formation and decay.svg|right|thumb|400px| 1: รูปแบบของ คาร์บอน-14 2: การสลาย คาร์บอน-14 3: สมการของสิ่งมีชีวิต และอสมการของสิ่งไม่มีชีวิต ที่ซึ่ง C ย่อยสลาย (ดูกรณีที่ 2)
ธาตุคาร์บอนมีสถานะคงที่ 2 สถานะคือ ไอโซโทปปลอดรังสีได้แก่ คาร์บอน-12 (มีนิวตรอน 6 โปรตอน 6) และ คาร์บอน-13 และไอโซโทปที่ไม่เสถียรคือ คาร์บอน-14 (C) ซึ่งมีนิวตรอน 8 ตัว และยังคงหลงเหลือตกค้างอยู่บนโลก คาร์บอน-14 มีอายุสัมพัทธ์ของครึ่งชีวิตประมาณ 5,730 ปี กล่าวคือจำนวนโมเลกุลของคาร์บอน-14 จะเหลือครึ่งหนึ่งเมื่อมีอายุครบ 5,730 ปี โดยการสลายให้อนุภาคบีตา

**การประยุกต์ใช้**

**การประยุกต์ใช้ในงานโบราณคดี**

**การประยุกต์ใช้ด้านธรณีวิทยา**

**ตัวอย่างการหาอายุคาร์บอน**
 รอยเท้าโบราณแห่งอากาฮัวลินกา- ถ้ำชูเวต์- สมุดทะเลเดดซี- ดูลอวคอธี- อีฟแห่งนาฮารอน- สตรีฮารัลด์สแกร์- ชายเคนเนวิก- ผ้าห่อศพแห่งตูริน- ทะเลสาบโครงกระดูก- การปะทุของเขาธีรา- แผนที่วินลันด์

**ดูเพิ่ม**
 Arizona Accelerator Mass Spectrometry Laboratory- Carbon sequestration- Cosmogenic isotopes- Discussion of half-life and average-life or mean-lifetime- Environmental isotopes- Old wood

**อ้างอิง**

** ดูเพิ่ม**
  Radiocarbon - The main international journal of record for research articles and date lists relevant to 14C date=2007-05-31 -  C14dating.com - General information on Radiocarbon dating date=2012-07-18 -  calib.org - Calibration program, Marine Reservoir database, and bomb calibration-  NOSAMS: National Ocean Sciences Accelerator Mass Spectrometry Facility at the Woods Hole Oceanographic Institution-  Discussion of calibration (from U Oxford)-  Several calibration programs can be found at www.radiocarbon.org date=2016-01-26 -  CalPal Online (Cologne Radiocarbon Calibration & Paleoclimate Research Package)-  OxCal program (Oxford Calibration)-  Fairbanks' Radiocarbon Calibration program (for prior to 12400 BP) date=2011-08-25 -  Notes on radiocarbon dating, including movies illustrating the atomic physics date=2010-08-10  (from UC Santa Barbara)-  Carbon Dating-How it works?fix-attempted=yes 
หมวดหมู่:คาร์บอน
หมวดหมู่:สิ่งประดิษฐ์ของสหรัฐ
หมวดหมู่:กัมมันตรังสี