เครื่องมือวัด

กัปตันนีโมและศาสตราจารย์ Aronnax กำลังใคร่ครวญเครื่องมือวัดต่าง ๆ ในภาพยนตร์ ใต้ทะเลสองหมื่นโยชน์
เครื่องมือวัดความรักและเครื่องทดสอบความแข็งแรงที่สถานีรถไฟเมืองฟรามิงแฮม, รัฐแมสซาชูเซต
เครื่องมือวัด (Measuring Instrument) เป็นอุปกรณ์สำหรับการวัด ปริมาณทางกายภาพ ในสาขาวิทยาศาสตร์กายภาพ, การประกันคุณภาพ และ วิศวกรรม การวัด เป็นกิจกรรมเพื่อให้ได้มาซึ่งปริมาณทางกายภาพของวัตถุและเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในโลกแห่งความเป็นจริง และทำการเปรียบเทียบปริมาณทางกายภาพเหล่านั้น มาตรฐานของวัตถุและเหตุการณ์ได้ถูกก่อตั้งขึ้นและถูกใช้เป็น หน่วยการวัด และกระบวนการของการวัดจะได้ผลออกมาเป็นตัวเลขหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่กำลังทำการวัดอยู่นั้นและหน่วยอ้างอิงของการวัด เครื่องมือวัดและวิธีการทดสอบอย่างเป็นทางการซึ่งเป็นตัวกำหนดการใช้เครื่องมือเป็นวิธีการที่จะบอกความสัมพันธ์ของตัวเลขเหล่านี้ เครื่องมือวัดทั้งหมดขึ้นอยู่กับปริมาณที่แปรได้ของความผิดพลาดของเครื่องมือวัดและความไม่แน่นอนในการวัด
นักวิทยาศาสตร์ วิศวกรและคนอื่น ๆ ใช้เครื่องมือที่หลากหลายในการดำเนินการวัดของพวกเขา เครื่องมือเหล่านี้อาจจะเป็นตั้งแต่วัตถุง่าย ๆ เช่นไม้บรรทัดและนาฬิกาจับเวลาจนถึงกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนและเครื่องเร่งอนุภาค เครื่องมือวัดเสมือนจริงถูกนำมาใช้กันอย่างแพร่หลายในการพัฒนาเครื่องมือวัดที่ทันสมัย
ราล์ฟ Müller (1940) กล่าวว่า "นั่นประวัติศาสตร์ของว​​ิทยาศาสตร์ทางกายภาพเป็นส่วนใหญ่ในประวัติศาสตร์ของเครื่องมือและการใช้งานที่ชาญฉลาดของพวกมันเป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดี ความเป็นสากลและทฤษฎีที่ได้เกิดขึ้นเป็นครั้งคราวได้ลุกขึ้นยืนหรือตกลงไปบนพื้นฐานของการวัดที่แม่นยำ และในหลายกรณีเครื่องมือใหม่จะต้องมีการปรับปรุงใหม่เพื่อให้ตรงกับวัตถุประสงค์ มีหลักฐานเล็กน้อยที่แสดงให้เห็นว่าจิตใจของคนทันสมัย​​จะเหนือกว่าพวกคนหัวโบราณ เครื่องมือของคนทันสมัยดีกว่าอย่างเทียบกันไม่ได้"290  
เดวิส Baird ได้แย้งว่าการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญจะเกี่ยวข้องกับตัวบ่งชี้ของ ฟลอริส โคเฮน เกี่ยวกับ "ปฏิวัติทางวิทยาศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ครั้งที่สี่" หลังจากสงครามโลกครั้งที่สอง เป็นการพัฒนาเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ ไม่เพียงแต่เฉพาะในทางเคมีเท่านั้น แต่ทั่วทุกสาขาวิทยาศาสตร์  ในสาขาวิชาเคมี หัวข้อแนะนำของเครื่องมือใหม่ในทศวรรษที่ 1940 คือ "ไม่มีอะไรน้อยกว่าการปฏิวัติทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี"28-29 ในการพัฒนานี้วิธีการเปียกและแห้งแบบคลาสสิกของเคมีอินทรีย์ด้านโครงสร้างได้ถูกตัดทิ้งไปและพื้นที่ใหม่ของการวิจัยได้ถูกเปิดขึ้น38  
ความสามารถในการที่จะทำให้เกิดการวัดที่มีความแม่นยำ, ตรวจสอบได้และทำซ้ำใหม่ได้ของโลกธรรมชาติ ในระดับที่สังเกตไม่ได้ก่อนหน้านี้ โดยใช้เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ สิ่งเหล่านี้จะ "ทำให้เกิดเนื้อหาที่แตกต่างกันของโลก" การปฏิวัติเครื่องมือนี้ได้เปลี่ยนแปลงพื้นฐานในความสามารถของมนุษย์ด้านการเฝ้าระวังและตอบสนอง อย่างที่ได้แสดงในตัวอย่างของการตรวจสอบดีดีที(สารฆ่าแมลง) และการใช้เครื่องมือในการวิเคราะห์คลื่นความถี่รังสียูวี (Ultraviolet–visible spectroscopy) และแก๊ส chromatography (กระบวนการวิเคราะห์หรือแยกสาร โดยอาศัยความแตกต่างจากการเคลื่อนที่ของโมเลกุลของสารต่าง ๆ ที่ผสมรวมกันอยู่ โดยให้สารผ่านหรือไหลซึมไปในตัวกลางที่เหมาะสมด้วยแรงโน้มถ่วงหรือความดัน พจนานุกรมศัพท์ สสวท.) ในการตรวจสอบมลพิษทางน้ำ 
การควบคุมกระบวนการเป็นหนึ่งในสาขาหลักของการประยุกต์ใช้เครื่องมือ (applied instrumentation) เครื่องมือมักจะเป็นส่วนหนึ่งของระบบควบคุมในโรงกลั่นน้ำมัน, โรงงานอุตสาหกรรม, และยานพาหนะ เครื่องมือที่เชื่อมต่อกับระบบควบคุมอาจจะส่งสัญญาณที่ใช้ในการทำงานของอุปกรณ์อื่น ๆ และให้การสนับสนุนการควบคุมระยะไกลหรือการทำงานแบบอัตโนมัติ การทำงานดังล่าวมักจะถูกเรียกว่าชิ้นส่วนควบคุมสุดท้ายเมื่อมีการควบคุมจากระยะไกลหรือโดยระบบควบคุม ในช่วงต้นปี 1954 Wildhack ได้กล่าวถึงศักยภาพทั้งในด้านการผลิตและการทำลายล้างโดยธรรมชาติในการควบคุมกระบวนการ (process control)

**เวลา**
ไฟล์:MontreGousset001.jpg|thumb|right|นาฬิกา, อุปกรณ์ที่ใช้วัดเวลาแบบหนึ่ง
บทความหลัก: เวลา
ในอดีต เครื่องมือวัดเวลาที่พบบ่อยจะเป็น นาฬิกาแดด ในวันนี้ เครื่องมือวัดเวลาที่พบบ่อยมักจะเป็น นาฬิกา สำหรับการวัดที่ต้องการความแม่นยำสูงมาก ๆ จะใช้ นาฬิกาอะตอม 
นาฬิกาจับเวลามักจะถูกใช้ในการจับเวลาในกีฬาบางอย่าง

**พลังงาน**
ตัวอย่างของมิเตอร์ว้ดพลังงาน ได้แก่:

** มิเตอร์วัดกระแสไฟฟ้า**
วัดโดยตรงออกมาเป็นหน่วย กิโลวัตต์–ชั่วโมง

**มิเตอร์วัดแก๊ส**
วัดโดยตรงโดยบันทึกปริมาตรของแก๊สที่ใช้ จากนั้นตัวเลขนี้จะถูกเปลี่ยนให้เป็นการวัดพลังงานโดยการคูณด้วย ค่าแคลอรี ของแก๊สนั้น

**กำลัง (ฟลักซ์ของพลังงาน)**
ระบบกายภาพ (physical system) ที่แลกเปลี่ยนพลังงานอาจสามารถอธิบายได้โดยปริมาณของพลังงานที่มีการแลกเปลี่ยนต่อช่วงเวลา เรียกว่ากำลังหรือฟลักซ์ของพลังงาน 
*(ดูอุปกรณ์ที่ใช้วัดกำลังด้านล่าง)
สำหรับช่วงขนาดของค่ากำลัง ดูอันดับของขนาดที่เป็นเลขยกกำลัง (Orders of magnitude (power))

**กิจกรรม**
กิจกรรม (action) หมายถึงพลังงานโดยรวมตลอดช่วงเวลาที่กระบวนการนั้นดำเนินไป มิติของมันเหมือนกับของ โมเมนตัมเชิงมุม- phototube ใช้วัดค่าแรงดันไฟฟ้าเพื่อนำไปใช้คำนวณกิจกรรมด้านปริมาณ (Planck constant) ของแสง ดูเพิ่ม ณ ปรากฏการณ์โฟโตอิเล็กทริก

**กลไก**
สิ่งนี้จะรวมปริมาณที่พบได้ในกลไกแบบคลาสสิกและแบบต่อเนื่อง แต่ดิ้นรนเพื่อไม่รวมคำถามหรือปริมาณที่เกี่ยวข้องกับอุณหภูมิ

**ระยะทาง**
ไฟล์:UltrasoundProbe2006a.jpg|thumb|right|ตัวแปลงสัญญาณแถวอุลตร้าโซนิคแบบเชิงเส้น (linear array ultrasonic transducer) ที่ใช้ในการสร้างภาพด้วยอุลตร้าโซนิคทางการแพทย์ (medical ultrasonography)
*มิเตอร์วัดระยะทาง ระยะห่าง พิสัย
สำหรับช่วงระยะของค่าความยาว: ดูอันดับของขนาดที่เป็นเลขยกกำลัง (Orders of magnitude (length))

**พื้นที่**
วัดพื้นที่โดยการลากไปตามวงรอบของมัน
*Planimeter
สำหรับช่วงระยะของค่าพื้นที่: ดูอันดับของขนาดที่เป็นเลขยกกำลัง (Orders of magnitude (area))

**ปริมาตร**
ไฟล์:Simple Measuring Cup.jpg|thumb|right|ถ้วยตวง, เครื่องมือที่พบบ่อยที่ใช้ในการวัดปริมาตร
เครื่องวัดการไหลของกระแสแบบใบพัด ใช้สำหรับทดสอบกังหันน้ำในการผลิตไฟฟ้า
กระบอกตวงหลายขนาด: 10ml, 25ml, 50ml และ 100ml
Pneumatic trough, ที่ได้คิดค้นโดย
*ทุ่นลอย (ของแข็ง)
*รางน้ำล้น (ของแข็ง)
*ถ้วยตวง (ของแข็งเมล็ด, ของเหลว)
*อุปกรณ์ วัดการไหล (ของเหลว)
*กระบอกตวง (ของเหลว)
*Pipette (หลอดวัดและถ่ายของเหลวจากภาชนะหนึ่งไปยังอีกภาชนะหนึ่ง)
*Eudiometer, pneumatic trough (แก๊ส)
ถ้าทราบความหนาแน่นของของแข็ง การชั่งน้ำหนักก็สามารถคำนวณหาปริมาตรได้
สำหรับช่วงระยะของค่าปริมาตร: ดูอันดับของขนาดที่เป็นเลขยกกำลัง (Orders of magnitude (ปริมาตร))

**การวัดการไหลของมวลหรือปริมาตร**
มิเตอร์แก๊ส
*มิเตอร์วัดการไหลของมวล
*มิเตอร์ปั้ม
*มิเตอร์น้ำ
ภาพแสดงแบบเคลื่อนไหวของการทดสอบ speedometer แบบอิเล็กทรอนิกส์ของ Aston Martin ที่แสดงให้เห็นว่าเข็มแบบแอนะล็อกของมันสามารถบอกความเร็วของยานพาหนะได้อย่างไร

**ความเร็ว (ฟลักซ์ของระยะทาง)**
ตัวแสดงความเร็วอากาศ ใช้กับยานอากาศ
*ปืนเรดาร์, อุปกรณ์ Doppler radar, ใช้ Doppler effect สำหรับวัดความเร็วโดยอ้อม เช่นความเร็วของลูกบอล ลูกกอล์ฟ ลูกเทนนิส
*ปืนความเร็ว LIDAR ใช้ตรวจจับความเร็วของตำรวจจราจร
*Speedometer วัดความเร็วรอบเครื่องยนต์
*tachometer วัดความเร็วรอบของเพลา
*Tachymeter วัดความเร็วด้วยระยะทางและเวลา
*Variometer (วัดอัตราการไต่หรือลดระดับ)
สำหรับช่วงระยะของค่าความเร็ว: ดูอันดับของขนาดที่เป็นเลขยกกำลัง (Orders of magnitude (ความเร็ว))

**ความเร่ง**
มิเตอร์วัดความเร่ง

**มวล**
หนึ่งคู่ของถาดวัดน้ำหนัก เครื่องมือวัดชนิดหนึ่งที่ใช้วัดมวลในสนามแรงใด ๆ โดยวิธีสมดุลของแรง
*เครื่องวัดแบบสมดุลของแรง
*เครื่องชั่งแบบตรวจสอบน้ำหนักอัตโนมัติ
*เครื่องวัดสภาพความนำจากอุณหภูมิ (thermal conductivity detector) 
*เครื่องชั่งน้ำหนัก
*Inertial balance ว้ดมวลแรงเฉื่อย
*แมสสเปกโตรเมทรี วัดอัตราส่วนของมวลต่อประจุ ไม่ใช่วัดมวล
สำหรับช่วงระยะของค่ามวล: ดูอันดับของขนาดที่เป็นเลขยกกำลัง (Orders of magnitude (มวล))

**โมเมนตัมเชิงเส้น**
Ballistic pendulum วัดโมเมนตัมของลูกปืน
Spring scale, ใช้วัดน้ำหนักเป็นกรัม

**แรง (ฟลักซ์ของโมเมนตัมเชิงเส้น)**
Force gauge
*Spring scale
*Strain gauge วัดแรงตึง
*Torsion balance วัดแรงไฟฟ้าสถิตระหว่างประจุกับประจุ
*Tribometer วัดแรงเสียดทาน
ไฟล์:Prinzip Torricelli.jpg|thumb|right|Measuring absolute pressure in an accelerated reference frame: The principle of a mercury (Hg) barometer in the gravitational field of the earth.

**ความดัน (ความหนาแน่นของฟลักซ์ของโมเมนตัมเชิงเส้น)**
Anemometer (ใช้วัดความเร็วลม)
*Barometer ใช้วัด ความดันบรรยากาศ.
*Manometer โครงสร้างของเครื่องวัดความดันแบบท่อของบูร์ดอน ทำด้วยทองเหลือง
*Pitot tube อากาศยานจะใช้ท่อ pitot เพื่อวัดความเร็วของอากาศ ในภาพเป็นตัวอย่างจากเครื่องบิน Airbus A380 ที่รวมท่อ pitot (ขวา) ที่มีช่องเปิดอยู่กับที่เข้ากับช่องขาออกที่มีมุมกระทบ (ซ้าย) อากาศจะไหลจากขวามาซ้าย
*เครื่องมือวัดความดันยางรถยนต์ ในอุตสาหกรรมและแบบเคลื่อนที่
สำหรับช่วงขนาดของค่าความดัน ดูอันดับของขนาดที่เป็นเลขยกกำลัง (Orders of magnitude (ความดัน))
ดูเพิ่มเติม: เส้นเวลาของเทคโนโลยีการวัดความดันและอุณหภูมิ

**มุม**
Circumferentor Circumferentor กับโซ่ของ Gunter ที่พิพิธภัณฑ์วิทยาเขต Martius ใน Marietta, Ohio
*Cross staff ไฟล์:Jacobstaff.JPG|thumb|right|Cross staff, จากหนังสือ Practical Navigation (1672) ของ John Seller
*Goniometer Goniometer ทำขึ้นโดย Develey le Jeune ในเมืองโลซานน์ ปลายศตวรรษที่ 18 ถึงต้นศตวรรษที่ 19
*Graphometer  graphometer แบบเข็มทิศของ Butterfield
*Protractor
*Quadrant
*Reflecting instruments
**Octant
**Reflecting circles
**Sextant
*Theodolite theodolite แบบออพติค, ผลิตในสหภาพโซเวียตในปี 1958 และใช้สำหรับการรังวัดภูมิประเทศ

**ความเร็วเชิงมุมหรือจำนวนรอบต่อหน่วยเวลา**
Stroboscope
*Tachometer
สำหรับช่วงขนาดของค่าความเร็งเชิงมุม ดูอันดับของขนาดที่เป็นเลขยกกำลัง (Orders of magnitude (ความเร็งเชิงมุม))
สำหรับช่วงขนาดของค่าความถี่ ดูอันดับของขนาดที่เป็นเลขยกกำลัง (Orders of magnitude (ความถี่))

**แรงบิด**
Dynamometer การจัดตั้ง dynamometer ไฟฟ้าแสดงเครื่องยนต์ การจัดวางเพื่อวัดแรงบิดและเครื่อง tachometer
*de Prony brake
*Torque wrench

**การทรงตัวในที่ว่างสามมิติ**
ดูเพิ่มเติมในหัวข้อที่เกี่ยวกับการนำร่องด้านล่าง

**ระดับ**
Dumpy level
*Laser line level
*Spirit level

**ทิศทาง**
Gyroscope

**พลังงานที่นำพาโดยปริมาณทางกลไก งานทางกลไก**
Ballistic pendulum, indirectly by calculation and or gauging

**วิศวกรรมกำลังไฟฟ้า, อิเล็กทรอนิกส์และไฟฟ้า**
อ่านเพิ่มเติม: การวัดทางไฟฟ้า
ข้อพิจารณาที่เกี่ยวข้องกับ ประจุไฟฟ้า จะครอบงำงานด้าน ไฟฟ้า และ อิเล็กทรอนิกส์
ประจุไฟฟ้าจะมีปฏิสัมพันธ์ต่อกันโดยผ่านทาง สนามแม่เหล็กไฟฟ้า สนามนั้นจะถูกเรียกว่า สนามไฟฟ้า ถ้าประจุไม่เคลื่อนที่ ถ้าประจุเคลื่อนที่ ซึ่งหมายถึงมีกระแสไฟฟ้าไหล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในตัวนำที่เป็นกลางทางไฟฟ้า สนามนั้นเรียกว่า สนามแม่เหล็ก

กระแสไฟฟ้าสามารถถูกกำหนดให้เป็นคุณภาพได้ เรียกว่า ศักย์ไฟฟ้า มันมีสาระเหมือนคุณสมบัติที่เรียกว่าประจุไฟฟ้า
พลังงานหรือกำลังไฟฟ้าในวิชาไฟฟ้าพลศาสตร์สามารถคำนวณได้โดยการคูณศักย์ไฟฟ้ากับปริมาณของประจุ (หรือกระแส) ที่พบที่ศักย์นั้น
ไฟล์:Electroscope.png|thumb|right|เครื่องมือที่ใช้สำหรับตรวจจับประจุสุทธิเรียกว่า electroscope

**ประจุไฟฟ้า**
Electrometer มักจะใช้เพื่อยืนยันปรากฏการณ์ของการผลิตไฟฟ้าโดยการสัมผัส (ไฟฟ้าสถิต) ที่นำไปสู่ปรากฏการณ์ที่เรียกว่า triboelectric effect
*Torsion balance ที่ใช้โดย คูลอมบ์ เพื่อสร้างความสัมพันธ์ระหว่างประจุกับแรง ดู ด้านบน
สำหรับช่วงขนาดของค่าประจุ ดูอันดับของขนาดที่เป็นเลขยกกำลัง (Orders of magnitude (ประจุ))

**กระแสไฟฟ้า (กระแสของประจุ)**
Ammeter
*Clamp meter
*Galvanometer
*D'Arsonval galvanometer

**แรงดันไฟฟ้า (ความต่าง ศักย์ไฟฟ้า)**
ออสซิลโลสโคป ใช้วัดแรงดันที่ขึ้นกับเวลา
*Voltmeter

**ความต้านทานไฟฟ้า, การนำไฟฟ้า (และ สภาพการนำไฟฟ้า)**
Ohmmeter
*ทามโดเมนรีเฟลกโตมิเตอร์ หาลักษณะเฉพาะและหาจุดเสียในสายเคเบิลโลหะโดย การวัดแบบ runtime  ของสัญญาณไฟฟ้า
*Wheatstone bridge

**การเก็บประจุไฟฟ้า**
มิเตอร์วัดการเก็บประจุไฟฟ้า

**การเหนี่ยวนำไฟฟ้า**
มิเตอร์วัดการเหนี่ยวนำไฟฟ้า

**พลังงาน ที่นำพาโดย กระแสไฟฟ้า หรือ พลังงานไฟฟ้า**
มิเตอร์วัดพลังงานไฟฟ้า
*มิเตอร์วัดกระแสไฟฟ้า

**กำลัง ที่นำพาโดย กระแสไฟฟ้า (กระแสของพลังงาน)**
วัตต์มิเตอร์
 เครื่องมือวัดเหล่านี้ถูกใช้สำหรับวัดคุณสมบัติทางไฟฟ้า 
สภาวะสัญญาณภายในเครื่อง field mill. ➀ ล้อตัด; ➁ แผ่นตัวรับรู้; ➂ แผ่นฐาน; ➃ ตัวเข้ารหัสแบบหมุน; ➄ ตัวขับ; ➅ ตัวขยายสัญญาณ; ➆ ตัวทวีคูณ; ➇ ตัวกรองความถี่ต่ำ; ➈ ตัวแสดงผล

**สนามไฟฟ้า (ความชันด้านลบของศักย์ไฟฟ้า, แรงดันไฟฟ้าต่อความยาว)**
Field mill เครื่องมือพิเศษที่ใช้วัดความแรงของสนามไฟฟ้าในบรรยากาศใกล้เมฆพายุฟ้าผ่า

**สนามแม่เหล็ก**
ดูเพิ่มเติม: นัวข้อที่เกี่ยวข้องในบทความเกี่ยวกับ สนามแม่เหล็ก
*เข็มทิศ
*Hall effect sensor
*Magnetometer
*Proton magnetometer
*SQUID
สำหรับช่วงขนาดของสนามแม่เหล็ก ดู ค่าแมกนิจูดเป็นเลขยกกำลัง (Orders of magnitude (สนามแม่เหล็ก))

**เครื่องมือผสม**
มัลติมิเตอร์ รวมฟังก์ชันของแอมป์มิเตอร์, โวลต์มิเตอร์และโอห์มมิเตอร์เป็นอย่างต่ำ
*LCR มิเตอร์ รวมฟังก์ชันของโอห์มมิเตอร์, มิเตอร์วัดการเก็บประจุและมิเตอร์วัดการเหนี่ยวนำ หรือเรียกว่า สะพานชิ้นส่วน เนื่องจากใช้วิธีการวัดแบบ วงจรสะพาน

**อุณหพลศาสตร์**
ในสาขาอุณหพลศาสตร์สิ่งที่จะต้องพิจารณาส่วนใหญ่จะเกี่ยวข้องกับอุณหภูมิ มีคุณสมบัติด้านความร้อนสองอย่างที่แตกต่างกันคือ 1. ศักย์ความร้อน หรืออุณหภูมิ ตัวอย่างเช่นถ่านหินที่กำลังลุกใหม้มีคุณภาพด้านความร้อนที่แตกต่างกว่าถ่านหินที่ไม่ได้ลุกใหม้
และ 2. คุณสมบัติที่คล้ายสสาร หรือ เอนโทรปี; ตัวอย่างเช่น: ถ่านหินลุกใหม้หนึ่งก้อนจะไม่ทำให้น้ำหนึ่งหม้อร้อนได้ แต่ร้อยก้อนจะทำได้
พลังงานในอุณหพลศาสตร์สามารถคำนวณได้โดยการคูณศักย์ความร้อนกับปริมาณของเอนโทรปีพบได้ที่ศักย์นั้น: หรืออุณหภูมิคูณเอนโทรปี
เอนโทรปีสามารถสร้างขึ้นได้โดยแรงเสียดทาน แต่ไม่สามารถกำจัดให้หมดไปได้

**ปริมาณของสาร (หรือ โมล)**
เป็นปริมาณทางกายภาพที่ใช้ในสาขาเคมี มันมักจะถูกกำหนดโดยทางอ้อม ถ้าเรารู้มวลและชนืดของสารของตัวอย่าง ดังนั้น มวลอะตอม หรือ มวลโมเลกุล (นำมาจากตารางธาตุ, มวลที่วัดได้จาก เครื่องวัดมวลสาร (mass spectrometry)) ทำให้เราสามารถหาค่าปริมาณของสารได้โดยตรง ดูเพิ่มเติมในบทความเกี่ยวกับ โมล ถ้าค่าโมลถูกกำหนดให้ ปริมาณของสารตัวอย่างอาจถูกกำหนดโดยการวัดปริมาตร, มวลหรือความเข้มข้น ดูเพิ่มเติมหัวข้อย่อยด้านล่างเกี่ยวกับการวัดค่าจุดเดือด

**อุณหภูมิ**
Electromagnetic spectroscopy
*Galileo thermometer
*Gas thermometer หลักการ: ความสัมพันธ์ระหว่างอุณหภูมิกับปริมาตรหรือความดันของแก๊ส (กฏของแก๊ส)
**constant pressure gas thermometer
**constant volume gas thermometer
*Liquid crystal thermometer
*liquid thermometer หลักการ: ความสัมพันธ์ระหว่างอุณหภูมิกับปริมาตรของของเหลว (สัมประสิทธ์ของการขยายตัวของความร้อน)
**Alcohol thermometer
**Mercury-in-glass thermometer
*Pyranometer หลักการ: ความหนาแน่นของฟลักซ์รังสีที่แผ่ออกมาจากดวงอาทิตย์จะสัมพันธ์กับอุณหภูมิพื้นผิว (Stefan–Boltzmann law) 
*Pyrometers หลักการ: ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิของความเข้มของสเปกตรัมของแสง (กฎของ Planck) นั่นคือสีของแสงจะสัมพันธ์กับอุณหภูมิของแหล่งที่มาของมัน มีช่วง: จากประมาณ -50°C ถึง +4000 °C, หมายเหตุ: การวัดการแผ่รังสีความร้อน (แทนที่จะเป็นการนำความร้อนหรือการพาความร้อน) หมายถึง: ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องมีการสัมผัสทางกายภาพในการวัดอุณหภูมิ (pyrometry) นอกจากนี้พึงสังเกตถึง: ความคมชัด  (ภาพ) ของพื้นที่ความร้อนที่พบใน Thermogr​​aphy
*Resistance thermometer หลักการ: ความสัมพันธ์ระหว่างอุณหภูมิและความต้านทานไฟฟ้าของโลหะ (แพลตินัม) (ความต้านทานไฟฟ้า), ช่วง: 10 ถึง 1,000 เคลวิน, การประยุกต์ใช้ในทางฟิสิกส์และอุตสาหกรรม
*solid thermometer หลักการ: ความสัมพันธ์ระหว่างอุณหภูมิและความยาวของ (ค่าสัมประสิทธิ์ของการขยายตัวของความร้อน) แบบของแข็ง
**Bi-metallic strip
*เทอร์มิสเตอร์ หลักการ: ความสัมพันธ์ระหว่างอุณหภูมิและความต้านทานไฟฟ้าของเซรามิกหรือโพลิเมอร์, ช่วง: จากประมาณ 0.01 ถึง 2,000 เคลวิน (-273.14 ถึง 1,700 °C)
*คู่ควบความร้อน หลักการ: ความสัมพันธ์ระหว่างอุณหภูมิและแรงดันไฟฟ้าของรอยต่อโลหะ (Seebeck effect), ช่วง: จากประมาณ -200 °C ถึง 1,350 °C
*เทอร์มอมิเตอร์
*Thermopile คือชุดของคู่ควบความร้อนที่เชื่อมต่อกัน
*Triple Point cell ใช้สำหรับการสอบเทียบเทอร์มอมิเตอร์

**เทคโนโลยีการถ่ายภาพ**
Thermographic camera ใช้ microbolometer สำหรับบันทึกภาพรังสีความร้อน
ดูเพิ่มเติม การวัดอุณหภูมิ เทคนิคอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องอาจจะเห็นวิธีการวิเคราะห์ความร้อนในสาขา วัสดุศาสตร์
สำหรับช่วงของค่าอุณหภูมิค่า ดู: ปริมาณเป็นเลขยกกำลังของอุณหภูมิ (Orders of magnitude (temperature))

**พลังงานที่นำพาโดย เอนโทรปี หรือ พลังงานความร้อน**
เครื่องวัด แคลอรีมิเตอร์ แบบแอคทีฟที่ขาดอุปกรณ์วัดอุณหภูมิ
นี่รวมถึงค่าการเก็บประจุแบบความร้อน (thermal capacitance) หรือค่าสัมประสิทธิ์อุณหภูมิของพลังงาน, พลังงานปฏิกิริยา, การไหลของความร้อน ...
แคลอรีมิเตอร์จะเรียกว่าเป็นแบบพาสซีฟถ้ามันถูกใช้เพื่อวัดพลังงานที่เกิดขึ้นใหม่ที่นำพามาโดยเอนโทรปี เช่นจากปฏิกิริยาทางเคมี 
แคลอรีมิเตอร์จะเรียกว่าเป็นแบบแอคทีฟหรือแบบร้อนถ้ามันให้ความร้อนกับตัวอย่างหรือทำการ reformulated: คือถ้ามันถูกใช้เพื่อเติมเต็มตัวอย่างด้วยจำนวนที่กำหนดของเอนโทรปี
*Actinometer ใช้วัดพลังงานความร้อนของรังสี
*constant-temperature calorimeter เป็น แคลอรีมิเตอร์ แบบเปลี่ยนเฟสเช่น ice calorimeter หรือแคลอรีมิเตอร์แบบอื่น ๆ ที่สังเกตการเปลี่ยนเฟสหรือใช้การเปลี่ยนเฟสเพื่อวัดความร้อน
*constant-volume calorimeter บางที่เรียกว่าแคลอรีมิเตอร์แบบระเบิด
*constant-pressure calorimeter หรือ enthalpy-meter หรือแคลอรีมิเตอร์แบบถ้วยกาแฟร้อน
*Differential Scanning Calorimeter
*Reaction calorimeter
ดูเพิ่มเติม: แคลอรีมิเตอร์

**เอนโทรปี**
เอนโทรปี สามารถเข้าถึงได้ทางอ้อมโดยการวัดพลังงานและอุณหภูมิ

**การถ่ายโอนเอนโทรปี**
ค่าพลังงานจากเครื่องแคลอรีมิเตอร์แบบเปลี่ยนเฟสหารด้วยอุณหภูมิสัมบูรณ์จะได้เอนโทรปีที่มีการแลกเปลี่ยน การเปลี่ยนเฟสจะไม่มีการผลิตเอนโทรปีแต่จะเสนอตัวมันเองว่าเป็นแนวคิดที่ใช้วัดเอนโทรปี ดังนั้นค่าเอนโทรปีจะเกิดขึ้นทางอ้อมโดยการประมวลผลการวัดพลังงานที่อุณหภูมิที่กำหนดไว้ โดยไม่มีการผลิตเอนโทรปี
*constant-temperature calorimeter, แคลอรีมิเตอร์แบบเปลี่ยนเฟส
*Heat flux sensor ใช้ thermopile ที่เชื่อมต่อเข้ากับคุ๋ควบความร้อนเพื่อตรวจสอบ ความหนาแน่นของกระแส หรือ ฟลักซ์ ของเอนโทรปี

**เนื้อหาของเอนโทรปี**
ชิ้นตัวอย่างจะถูกระบายความร้อนลงไปจน (เกือบ) ถึงศูนย์สัมบูรณ์ (เช่นโดยการจุ่มตัวอย่างลงในฮีเลียมเหลว) ที่อุณหภูมิศูนย์สัมบูรณ์ตัวอย่างใด ๆ จะถือว่าไม่มีเอนโทรปี (ดู กฎข้อที่สามของอุณหพลศาสตร์ สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม) จากนั้นจะใช้แคลอรีมืเตอร์ประเภทแอคทีฟสองตัวเพื่อเติมตัวอย่างด้วยเอนโทรปีจนกระทั่งถึงอุณหภูมิที่ต้องการ: (ดูเพิ่มเติม ฐานข้อมูลทางอุณหพลศาสตร์สำหรับสารบริสุทธิ์)
*constant-pressure calorimeter enthalpy-meter, แอคทีฟ
*constant-temperature calorimeter, แคลอรีมิเตอร์แบบเปลี่ยนเฟส, แอคทีฟ

**การผลิตเอนโทรปี**
กระบวนการที่ถ่ายโอนพลังงานจากพาหะที่ไม่ใช้ความร้อนไปเป็นความร้อนเหมือนตัวพาหะจะผลิตเอนโทรปีออกมา (ตัวอย่าง: แรงเสียดทานจากเครื่องกล/ไฟฟ้า, ที่จัดตั้งขึ้นโดย เบนจามิน ทอมป์สัน) เอนโทรปีที่ผลิตขึ้นหรือความร้อนจะถูกวัด (การวัดแคลอรี) หรือพลังงานที่ถูกถ่านโอนของพาหะที่ไม่ใชัความร้อนอาจถูกวัดได้
*แคลอรีมิเตอร์
*อุปกรณ์ใด ๆ สำหรับวัดการทำงานซึ่งในที่สุดจะถูกแปลงให้เป็นความร้อนและอุณหภูมิห้อง
เอนโทรปีที่ลดอุณหภูมิของมันลงได้โดยไม่สูญเสียพลังงานจะผลิตเอนโทรปี (ตัวอย่าง: การนำความร้อนในก้านแยก; "แรงเสียดทานความร้อน")
*แคลอรีมิเตอร์

**ค่าสัมประสิทธิ์อุณหภูมิของพลังงาน หรือ "ความจุความร้อน"**
เมื่อพูดถึงตัวอย่างที่กำหนดให้ ปัจจัยของสัดส่วนของมันจะเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิและพลังงานที่นำพาโดยความร้อน ถ้าตัวอย่างนั้นเป็นแก๊ส ค่าสัมประสิทธิ์นี้จะขึ้นอย่างมีนัยสำคัญอยู่กับการวัดที่ปริมาณคงที่หรือที่ความดันคงที่ (ในการตั้งคำศัพท์ในหัวเรื่องได้บ่งชี้ว่าการใช้ความร้อนอย่างคลาสสิกได้กีดกันมันจากการมีคุณสมบัติที่เหมือนสาร (substance-like properties))
*constant-volume calorimeter, bomb calorimeter
*constant-pressure calorimeter, enthalpy-meter

**ค่าสัมประสิทธิ์อุณหภูมิของพลังงาน จำเพาะ หรือ "ความร้อนจำเพาะ"**
ค่าสัมประสิทธิ์อุณหภูมิของพลังงานหารด้วยปริมาณที่เหมือนสาร (ปริมาณของสาร, มวล, ปริมาตร) ที่ใช้อธิบายตัวอย่างนั้น มักจะคำนวณได้จากการวัดโดยการแบ่งส่วนหรือสามารถวัดได้โดยตรงโดยใช้จำนวนหน่วยของตัวอย่างนั้น
สำหรับช่วงของความจุความร้อนจำเพาะ ดู: ขนาดที่เป็นเลขยกกำลัง (ความจุความร้อนจำเพาะ) (Orders of magnitude (specific heat capacity))

**ค่าสัมประสิทธิ์ของการขยายตัวของความร้อน**
 Dilatometer- เครื่องวัดความเครียด (Strain gauge)

**จุดหลอมเหลว (ของของแข็ง)**
Thiele tube
*Kofler bench
*Differential scanning calorimetry ใช้วัดจุดหลอมเหลวและ enthalpy of fusion

**จุดเดือด (ของของเหลว)**
 Ebullioscope อุปกรณ์สำหรับใช้วัดจุดเดือดของของเหลว อุปกรณ์นี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของวิธีการที่ใช้ผลกระทบของ การยกระดับจุดเดือด สำหรับคำนวณ มวลโมเลกุล ของ ตัวทำละลาย
ดูเพิ่มเติม การวิเคราะห์ความร้อน, ความร้อน

**เพิ่มเติมใน กลศาสตร์ต่อเนื่อง (continuum mechanics)**
หัวข้อนี้จะรวมถึงส่วนใหญ่ของเครื่องมือที่ใช้วัดคุณสมบัติแบบมหภาคของสาร: ในสาขาฟิสิกส์ของ โซลิดสเตต; ในสาขาฟิสิกส์ของ สารควบแน่น ที่จะพิจารณาว่าของแข็ง, ของเหลวและช่วงกลางระหว่างของแข็งและของเหลวที่มีการแสดงพฤติกรรมบางอย่างเช่น คุณสมบัติหยุ่นหนืด (คือ พฤติกรรมการตอบสนองต่อความเค้นที่กระทำของวัสดุ เช่น พลาสติก ยาง เป็นต้น ซึ่งพฤติกรรมดังกล่าวจะแสดงสมบัติของแข็งที่ยืดหยุ่น (elastic) และของเหลวหนืด (viscous) โดยที่สมบัติทางด้านการเปลี่ยนแปลงรูปร่างดังกล่าวนี้ขึ้นอยู่กับเวลา อุณหภูมิ ความเค้น (stress) และอัตราความเครียด (strain rate) เทคโนโลยียาง) (viscoelasticity)  ยิ่งไปกว่านั้น ยังมีการศึกษาถึง กลศาสตร์ของไหล ที่ศึกษาเรื่องของของเหลว, ก๊าซ, พลาสมาและสภาวะระหว่างกลาง เช่น ของเหลววิกฤตยิ่งยวด (supercritical fluid) อีกด้วย

**ความหนาแน่น**
หมายถึงความหนาแน่นของอนุภาคของของเหลวและของแข็งขนาดกะทัดรัดเช่นคริสตัล ซึ่งขัดกับความหนาแน่นแบบกลุ่มก้อนของของแข็งแบบเม็ดเล็กหรือแบบรูพรุน
*Aerometer ของเหลว
*Dasymeter แก๊ส
*Gas collecting tube แก๊ส
*Hydrometer ของเหลว
*Pycnometer ของเหลว
*Resonant frequency and Damping Analyser (RFDA) ของแข็ง
สำหรับช่วงของค่าความหนาแน่น ดู: ขนาดเป็นเลขยกกำลัง (ความหนาแน่น)

**ความแข็ง ของของแข็ง**
Durometer

**รูปร่างและผิวหน้าของของแข็ง**
Holographic interferometry
*Laser ผลิต speckle pattern วิเคราะห์
*Resonant frequency and Damping Analyser (RFDA)
*Tribometer

**ความผิดปกติของสารควบแน่น**
Strain gauge ทั้งหมดด้านล่าง

**ความยืดหยุ่นของของแข็ง (โมดูลยืดหยุ่น)**
resonant frequency and Damping Analyser (RFDA), โดยใช้เทคนิคการกระตุ้นด้วยคลื่นก​​ระตุก: แรงกระตุกขนาดเล็กจากกลไกทำให้ตัวอย่างสั่นสะเทือน การสั่นสะเทือนขึ้นอยู่กับคุณสมบัติการยืดหยุ่น, ความหนาแน่น, รูปทรงเรขาคณิตและโครงสร้างภายใน (แบบตาข่ายหรือแบบรอยแยก)

**สภาพพลาสติกของของแข็ง**
Cam plastometer
*Plastometer
ผลการวัด มีลักษณะเป็น (ก) เปราะ (ข) ยืดได้ มีจุดหัก (c) ยืดได้ ไม่มีจุดหัก

**ความทนต่อแรงดึง (tensile strength), ความสามารถในการยืด (ductility) หรือ ความสามารถในการดัด (malleability) ของของแข็ง**
Universal Testing Machine

**สภาพการเป็นเม็ด ของของแข็งหรือของแขวนลอย**
Grindometer

**ความหนืด ของของเหลว**
Rheometer
*Viscometer

**กิจกรรมออฟติคอล**
Polarimeter

**แรงตึงผิว ของของเหลว**
Tensiometer

**เทคโนโลยีการถ่ายภาพ**
Tomography อุปกรณ์และวิธีการวิเคราะห์แบบไม่ทำลายของการวัดแบบหลายชั้นที่กระทำบนวัตถุรูปทรงเรขาคณิตสำหรับการผลิตภาพแบบ 2 หรือ 3 มิติ ที่แสดงโครงสร้างภายในของวัตถุรูปทรงเรขาคณิตนั้น
*อุโมงค์ลม
ส่วนนี้และส่วนต่อจากนี้จะพูดถึง เครื่องมือจากสาขากว้างของ วัสดุศาสตร์

**เพิ่มเติมเกี่ยวกับคุณสมบัติทางไฟฟ้าของ สารควบแน่น และ ก๊าซ**
เซลล์ไฟฟ้าเคมี: อุปกรณ์สำหรับการวัดศักย์ไฟฟ้าของสาร

**สภาพยอม, สภาพยอมสัมพัทธ์ (ค่าคงตัวไดอิเล็กทริก) หรือ ความไวต่อไฟฟ้า (electric susceptibility)**
ตัวเก็บประจุ
การวัดดังกล่าวยังช่วยให้สามารถเข้าถึงค่าของ ไดโพลโมเลกุล ได้อีกด้วย

**ความไวต่อแม่เหล็ก หรือ magnetization**
Gouy balance
สำหรับวิธีการอื่น ดูหัวข้อในบทความเกี่ยวกับ magnetic susceptibility.
อ่านเพิ่มเติม: Electric and magnetic fields in matter

**ศักย์ไฟฟ้าของสาร หรือ ศักย์ทางเคมี หรือ พลังงานกิ๊บส์ ของโมล**
การแปลง เฟส เหมือนกับการเปลี่ยนแปลงของ สถาณะรวม, ปฏิกริยาเคมี หรือ ปฏิกริยานิวเคลียร์ ที่กลายพันธ์สารต่าง ๆ จาก  reactant ไปเป็น ผลิตภัณฑ์, หรือ การแพร่กระจาย ผ่าน เยื่อหุ้มเซลล์ จะมีความสมดุลย์ของพลังงานโดยรวมขนาดหนึ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ความดันคงที่และอุณหภูมิคงที่ ความสมดุลย์ของพลังงานโมลจะเป็นตัวกำหนดความหมายของ ศักย์ไฟฟ้าของสาร หรือ ศักย์ทางเคมี หรือ พลังงานกิ๊บส์ ของโมล ซึ่งให้ข้อมูลที่แข็งแกร่งเกี่ยวกับว่ากระบวนการว่ามีความเป็นไปได้หรือไม่ - ใน ระบบปิด หนึ่ง
พลังงานสมดุลย์ที่รวมเอนโทรปีจะประกอบด้วยสองส่วน: สมดุลย์ที่รับผิดชอบการเปลี่ยนแปลงของเนื่อหาเอนโทรปีของสาร อีกส่วนหนึ่งจะรับผิดชอบพลังงานที่ถูกปล่อยให้เป็นอิสระหรือถูกเก็บเอาไว้โดยปฏิกริยานั้นที่เรียกว่าการเปลี่ยน พลังงานกิ๊บส์  ผลรวมของพลังงานปฏิกริยาและพลังงานที่ช่วยในการเปลี่ยนเนื้อหาเอนโทรปีถูกเรียกว่า  เอนธาลปี เอนธาลปีทั้งมวลมักจะถูกนำพาโดยเอนโทรปี ดังนั้นมันจึงสามารถวัดได้ด้วยแคลอรีมิเตอร์
สำหรับสภาวะมาตรฐานในปฏิกริยาเคมี เนื้อหาเอนโทรปีของโมลและพลังงานกิบส์ของโมลเมื่อเทียบกับจุดศูนย์ทีเลือกจะถูกทำเป็นตาราง หรือเนื้อหาเอนโทรปีของโมลและเอนธาลปีของโมลเมื่อเทียบกับศูนย์ที่เลือกบางตัวจะถูกทำเป็นตาราง (ดู Standard enthalpy change of formation และ Standard molar entropy)
ศักย์ไฟฟ้าของสารของ ปฏิกริยา redox มักจะถูกกำหนดว่าเป็นแบบปราศจากกระแส ไฟฟ้าเคมี โดยการใช้ แบตเตอรีย้อนกลับได้
*Redox electrode
ค่าอื่น ๆ อาจกำหนดได้ทางอ้อมโดยวิธีการที่ใช้แคลอรีมิเตอร์ หรือโดยการวิเคราะห์เฟส-ไดอะแกรม
ดูเพิ่มเติม: บทความเรื่อง ไฟฟ้าเคมี

**คุณสมบัติ โครงสร้างไมโคร ย่อยของ สารควบแน่น, แก๊ส**
Infrared spectroscopy
*Neutron detector
*Spectrometers ความถี่วิทยุ สำหรับ Nuclear magnetic resonance และสำหรับ Electron paramagnetic resonance
*Raman spectroscopy

**โครงสร้างผลึก**
หลอดเอ็กซเรย์, ตัวอย่างที่ กระเจิง รังสีเอกซ์ และ แผ่นบันทึกภาพ เพื่อตรวจหาพวกมัน  อุปกรณ์เหล่านี้ถูกนำมาใช้ร่วมกันเพื่อเป็นเครื่องมือใน การสร้างภาพผลึกด้วยรังสีเอกซ์ เพื่อตรวจสอบโครงสร้างผลึกของตัวอย่างfor investigating crystal structures of samples. ของแข็งอสัณฐาน ไม่มีรูปร่างที่แตกต่างที่ชัดเจนจึงสามารถระบุได้ด้วยวิธีนี้

**เทคโนโลยีการสร้างภาพ, กล้องจุลทรรศน์**
กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน
**Transmission electron microscope
*Optical microscope ใช้การสะท้อนหรือการหักเหของแสงเพื่อสร้างภาพ
*Scanning acoustic microscope
*Scanning probe microscope
**Atomic force microscope (AFM)
**Scanning electron microscope
**Scanning tunneling microscope (STM)- Focus variation
*X-ray microscope
ดูเพิ่มเติม: บทความเรื่อง สเปกโทรสโกปี และ list of materials analysis methods

**รังสี ("คลื่น" และ "อนุภาค")**

**เสียง, คลื่นความดันในสสาร**
ไทโครโฟน โดยทั่วไป, บางครั้งความไวของมันจะเพิ่มขึ้นโดยการสะท้อน และหลักการความเข้มข้นจะตระหนักรู้ใน acoustic mirror
*Laser microphone
*Seismometer

**ความดันเสียง**
ไมโครโฟน หรือ ไฮโดรโฟน จะต้องตั้งวัดให้เหมาะสม
*Shock tube
*Sound level meter
ปริซึม
สเปกตรัมแม่เหล็กไฟฟ้า

**แสงสว่างและรังสีที่ไม่มี มวลนิ่ง, รังสีแบบไม่แตกตัวเป็นไอออน**
สายอากาศ
*Bolometer ใข้วัดพลังงานของรังสีแม่เหล็กไฟฟ้าที่มากระทบ
*กล้องถ่ายรูป
*EMF meter
*Interferometer ใช้อย่างกว้างขวางในสาขา อินเตอร์เฟอโรเมทรี
*Optical power meter
*Microwave power meter
*Photographic plate
*Photomultiplier
*Phototube
*Radio telescope
*Spectrometer
*T-ray detectors
(สำหรับ lux meter ดูหัวข้อเกี่ยวกับประสาทสัมผัสของมนุษย์และร่างกายมนุษย์)
ดูเพิ่มเติม: Optical devices

**Photon polarization**
Polarizer

**ความดัน (ความหนาแน่นกระแส ของโมเมนตัมเชิงเส้น)**
Nichols radiometer

**Radiant flux**
การวัดพลังงานรวมของแสงสว่างที่เปล่งออกมา
*Integrating sphere สำหรับวัดฟลักซ์ที่กระจายออกมาโดยรวมจากแหล่งผลิตแสง
หลอดรังสีแคโทด

**การแผ่รังสี กับ มวลนิ่ง, การแผ่รังสีของอนุภาค**

**รังสีแคโทด**
Crookes tube
*หลอดรังสีแคโทด, แอโหนดเคลือบด้วยฟอสฟอรัส

**Atom polarization and electron polarization**
Stern–Gerlach experiment
สเปกตรัมแม่เหล็กไฟฟ้า

**การแผ่รังสีจากการแตกตัวเป็นไอออน**
การแผ่รังสีจากการแตกตัวเป็นไอออนจะรวมทั้งรังสีของ "อนุภาพ" และรังสีของ "คลื่น" โดยเฉพาะอย่างยิ่ง รังสีเอกซ์ และ รังสีแกมมา ถ่ายโอนพลังงานพอเพียงในกระบวนการชน (ครั้งเดียว) ที่ไม่ใช้ความร้อนเพื่อแยกอิเล็กตรอนจากอะตอม
ห้องเมฆที่ตรวจจับรังสีแอลฟา

**ฟลักซ์ ของอนุภาคและรังสี**
Bubble chamber
*Cloud chamber
*Dosimeter, อุปกรณ์ทางเทคนิคที่ใช้วัดหลักการทำงานที่แตกต่างกัน
*Geiger counter
*Microchannel plate detector
*Photographic plate
*Photostimulable phosphors
*Scintillation counter, Lucas cell
*Semiconductor detector
*proportional counter
*ionisation chamber

**การระบุตัวตนและเนื้อสาร**
นี่อาจรวมถึง สารเคมี, รังสีชนิดใด ๆ, อนุภาคมูลฐาน, และ quasiparticle อุปกรณ์วัดจำนวนมากที่อยู่นอกส่วนนี้อาจถูกนำมาใช้หรืออย่างน้อยก็จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการระบุตัวตน สำหรับการระบุตัวตนและเนื้อสารเคมี ดูเพิ่มเติม เคมีวิเคราะห์ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง รายการของวิธีการวิเคราะห์ทางเคมี และ รายชื่อของวิธีการวิเคราะห์วัสดุ

**เนื้อของ สารเคมี ใน สารผสม, การระบุสาร**
Carbon dioxide sensor
*chromatographic device, gas chromatograph แยกสารผสมออกจากสารหลัก ความเร็วที่แตกต่างกันของแต่ละชนิดของสารหลักทำให้การแยกทำสำเร็จ
*แคลอรีมิเตอร์ (วัดการดูดกลืน จึงได้ ความเข้มข้น)
*เครื่องตรวจจับก็าซ
*Gas chromatography-mass spectrometry เครื่องตรวจจับก๊าซที่ทำร่วมกับ แมสสเปกโตรเมทรี,
*แมสสเปกโตรเมทรี ใช้บ่งชี้ส่วนผสมทางเคมีของสารตัวอย่างบนพื้นฐานของอัตราส่วนมวลต่อประจุของอนุภาคที่มีประจุ
*Nephelometer หรือ turbidimeter
*oxygen sensor (= lambda sound)
*Refractometer, เป็นการวัดทางอ้อมโดยการกำหนด ดัชนีหักเห ของสารหลัก
*เครื่องตรวจจับควัน
*Ultracentrifuge, ใช้แยกสารผสมออกจากสารหลัก ด้วยแรงเหวี่ยงหนีศูนย์กลาง สารที่มีความหนาแน่นต่างกันจะแยกออกจากกัน

**pH: ความเข้มข้น ของโปรตอนในสารละลาย**
pH meter
*Saturated calomel electrode

**ความชื้น**
Hygrometer ใช้วัด ความหนาแน่น ของน้ำในอากาศ
*Lysimeter ใช้วัดความสมดุลย์ของน้ำในดิน

**ประสาทสัมผ้สของมนุษย์และร่างกายมนุษย์**
Vitruvian Man สถาปัตย์ชาวโรมันโบราณโดย เลโอนาร์โด ดา วินชี, ที่ Gallerie dell'Accademia เมืองเวนิซ ระหว่างปี 1485-90

**การรับรู้ทางสายตา**

**ความสว่าง: การวัดความสว่างหรือระดับความเข้มของแสง**
การวัดความสว่างหรือระดับความเข้มของแสง (Photometry) เป็นการวัดแสงในแง่ของความสว่างที่รับรู้ได้ของ ตามนุษย์ ปริมาณของมันจะหาได้จากปริมาณที่เหมือนกับ การวัดคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (radiometry) โดยการให้น้ำหนักการมีส่วนร่วมของแต่ละ ความยาวคลื่น โดย ประสิทธิภาพต่อความสว่าง (luminosity function) ที่จำลองมาจาก ความไวต่อแสง (spectral sensitivity) ของตา สำหรับช่วงค่าที่เป็นไปได้ ดูค่าเป็นเลขฐานสิบใน:
ฟลักซ์ของแสงสว่างต่อหน่วยพื้นที่ (illuminance),
ความเข้มของแสงสว่าง (luminance), และ
ฟลักซ์ของแสงสว่าง (luminous flux)
*Photometers มีหลายชนิด:
**Lux meter สำหรับวัด illuminance, เช่นฟลักซ์ความสว่างที่ตกกระทบต่อหน่วยพื้นที่
**Luminance meter สำหรับวัด luminance, เช่นฟลักซ์ของแสงสว่างต่อหน่วยพื้นที่และหน่วยมุม
**Light meter, เครื่องมือที่ใช้เพื่อตั้งระบบการถ่ายภาพ มันอาจเป็นได้ทั้ง lux meter (มิเตอร์วัดแสงกระทบ) หรือ luminance meter (มิเตอร์วัดแสงสะท้อน), และถูกปรับเทียบในเครื่องถ่ายภาพ
*Integrating sphere สำหรับเก็บรวบรวม ฟลักซ์ของแสงสว่าง ทั้งหมดของแหล่งจ่ายแสงซึ่งจะสามารถถูกวัดโดยเครื่องวัดแสงต่อไป
*Densitometer สำหรับวัดปริมาณการสะท้อนแสงของวัสดุที่ใช้สร้างภาพ

**สี: มิเตอร์วัดสี**
Tristimulus colorimeter สำหรับหาปริมาณสีและการปรับเทียบขั้นตอนการทำงานในการสร้างภาพ

**การได้ยิน**

**ความดัง ใน phon (หน่วยวัด)**
หูฟัง, ลำโพง, เครื่องมือวัด ความดันเสียง สำหรับวัด equal-loudness contour ของ หูมนุษย์
*มิเตอร์วัดระดับเสียง ที่ได้รับการปรับเทียบกับ equal-loudness contour ของ auditory system ที่อยู่หลังหูของมนุษย์

**กลิ่น**
Olfactometer, อ่านเพิ่มเติมในบทความเกี่ยวกับ olfaction.

**อุณหภูมิ (ความรู้สึกและร่างกาย)**

**อุณหภูมิร่างกาย หรือ อุณหภูมิหลัก**
เทอร์โมมิเตอร์ทางการแพทย์, ดูเพิ่มเติม เทอร์โมมิเตอร์อินฟราเรด

**ระบบไหลเวียน (หัวใจ และ หลอดเลือด เป็นหลักสำหรับการกระจายสารอาหารได้อย่างรวดเร็ว)**
พารามิเตอร์ทั้งหลายที่เกี่ยวกับเลือดจะอยู่ในรายการ การทดสอบเลือด.
*การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ใช้บันทึกกิจกรรมทางไฟฟ้าของหัวใจ
*มิเตอร์วัดกลูโคส สำหรับวัดสถานะของ น้ำตาลในเลือด
*Sphygmomanometer เป็นมิเตอร์วัดความดันเลือดเพื่อตรวจสอบ ความดันเลือด ในทางการแพทย์ ดูเพิ่มเติม การทดสอบเลือด

**ระบบหายใจ (ปอด และ ทางเดินหายใจ ที่ควบคุมกระบวนการหายใจ)**
เครื่อง spirometer หายใจเข้าออกทางท่อ a เติมเข้าไปในกระบอก b จากนั้นทำการวัดความสมดุลย์
*Spirometer

**ความเข้มข้น หรือ ความดันบางส่วน ของ คาร์บอนไดออกไซด์ ในแก๊สที่ใช้หายใจ**
Capnograph

**ระบบประสาท (เส้นประสาท ที่ส่งและประมวลข้อมูลทางไฟฟ้า)**
Electroencephalograph ใช้บันทึกกิจกรรมทางไฟฟ้าของสมอง

**ะบบกล้ามเนื้อสันหลัง (กล้ามเนื่อและกระดูกสำหรับการเคลื่อนไหว)**

**พลังงาน, งาน ของ กล้ามเนื้อ**
Ergometer

**กระบวนการเผาผลาญอาหาร**
มิเตอร์วัดไขมันในร่างกาย

**การถ่ายภาพทางการแพทย์**
ภาพของ echocardiogram ที่ผ่านการประมวลออกมาแสดงในรูปสามมิติ
*CT Scan
*การสร้างภาพด้วยเรโซแนนซ์แม่เหล็ก
*Medical ultrasonography
*Radiology
*Tomograph, อุปกรณ์และวิธืการสำหรับทำการวิเคราะห์แบบไม่ทำลายของการวัดซ้ำ ๆ ที่กระทำบนวัสดุที่มีรูปทรงเรขาคณิต และสำหรับสร้างภาพสองหรือสามมิติ เพื่อแสดงโครงสร้างภายในของวัสดุดังกล่าว
ดูเพิ่มเติม: :Category:Physiological instruments และ :Category:Medical testing equipment

**อุตุนิยมวิทยา**
ดูเพิ่มเติม :Category:Meteorological instrumentation and equipment.

**การเดินเรือ และ การสำรวจ**
ดูเพิ่มเติม :Category:Navigational equipment และ :Category:Navigation และ Surveying instrument

**ดาราศาสตร์**
Radio antenna
*กล้องดูดาว
ดูเพิ่มเติม Astronomical instruments and :Category:Astronomical observatories.

**การทหาร**
เครื่องมือบางอย่าง เช่นกล้องส่องทางไกลและอุปกรณ์เดินเรือทะเล ได้มีการประยุกต์ใช้ในกิจการของกองทัพมาหลายศตวรรษแล้ว อย่างไรก็ตาม บทบาทของเครื่องมือในกิจการทางทหารได้เพิ่มขึ้นเร็วเป็นจรวดหลังการพัฒนาเทคโนโลยีผ่านทางวิทยาสาสตร์ประยุกต์ ซึ่งเริ่มตอนกลางศตวรรษที่ 19 และต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน เครื่องมือดังกล่าวอยู่ในส่วนใหญ่ของประเภทเครื่องมือวัดที่ได้อธิบานตลอดบทความนี้ เช่น การเดินเรือ, ดาราศาสตร์, ออพติกและการถ่ายภาพ, และพลังงานจลน์ของวัตถุเคลื่อนที่ ประเด็นสำคัญทั่วไปที่รวมอยู่ในเครื่องมือทางการทหารคือการมองเห็นในระยะไกล การมองเห็นในที่มีด การหาตำแหน่งของวัตถุ และการควบคุมเส้นทางการเคลื่อนที่ของวัตถุและเป้าหมายของการเคลื่อนที่นั้น รูปแบบของเครื่องมือเหล่านี้จะต้องเป็นแบบที่ ใช้งานง่าย ความเร็ว ความน่าเชื่อถือ และ ความแม่นยำ.

**การประยุกต์ใช้ไม่เข้าหมวดหมู่หรือในด้านวิชาชีพหรือแบบทั่วไป**
Aktograph ใช้วัดและบันทึกกิจกรรมของสัตว์ภายในหอทดลอง
*Checkweigher ใช้วัดอย่างแม่นยำของวัตถุในสายพานการผลิต แยกพวกน้ำหนักขาดหรือเกินออก
*Densitometer ใช้วัดการส่งลำแสงผ่านแผ่นฟีล์มภาพที่ผ่านการล้างแล้วหรือวัสดุโปร่งใสหรือการสะท้อนของแสงจากวัสดุสะท้อนแสง
*Force platform ใช้วัด ground reaction force.
*Gauge (engineering) เครื่องมือวัดแม่นยำแบบหนึ่ง ยังสามารถนำมาใช้ใน การสอบเทียบ เครื่องมือตัวอื่นที่เป็นชนืดเดียวกันได้อีกด้วย มักจะพบได้ในการทำงานร่วมกันเพื่อกำหนดหรือเสนอขอ มาตรฐานทางเทคนิค
*Gradiometer อุปกรณ์ใด ๆ ที่ใช้วัดการแปรเปลี่ยนในที่ว่างของ ปริมาณทางกายภาพ ยกตัวอย่างเช่น อย่างที่ทำใน gravity gradiometry
*มืเตอร์จอดรถ ใช้วัดเวลาที่รถนั้นถูกนำมาจอด ณ จุดเฉพาะ ปกติจะมีค่าธรรมเนียมในการจอด
*Postage meter ใช้วัดการวัดการใช้งานของลูกค้าประเภทจ่ายล่วงหน้า
*S meter ใช้วัดความแรงของสัญญาณที่ทำการประมวลโดย เครื่องรับสื่อสาร
*ตัวรับรู้, hypernym สำหรับอุปกรณ์ที่วัดแบบมีปฏิสัมพันธ์เพียงเล็กน้อย โดยทั่วไปถูกใช้ในการใช้งานด้านเทคนิค
*Spectroscope เป็น เครื่องมือ สำคัญสำหรับนักฟิสิกส์
*SWR meter ตรวจสอบคุณภาพของการแมทชิงระหว่าง สายอากาศ และ สายส่ง
*Time-domain reflectometer หาตำแหน่งผิดพลาดในสายเคเบิ้ล
*Universal measuring machine ใช้วัดตำแหน่งทางภูมิศาสตร์สำหรับการตรวจสอบ tolerances.

**อุปกรณ์จากนิยาย**
Tricorder อุปกรณ์การสแกนเอนกประสงค์ ต้นกำเนิดจากภาพยนต์หลายตอนจบแนวนิยายวิทยาศาสตร์เรื่อง Star Trek 
*Sonic Screwdriver อุปกรณ์ทำงานได้หลายอย่างที่ใช้บ้างสำหรับการสแกน ต้นกำเนิดจากภาพยนต์หลายตอนจบแนวนิยายวิทยาศาสตร์เรื่อง Doctor Who 
*หน่วยอนุพันธ์ (Derived units) เป็นหน่วยซึ่งประกอบด้วยหน่วยฐานหลายหน่วยมาเกี่ยวข้องกันในลักษณะการคูณหรือหารกัน เช่น อัตราเร็ว (m/s) และ แรง (kg.m/s2 ) เป็นต้น 
หน่วยเสริม (Supplementary Units) เป็นหน่วยที่มีชื่อพิเศษมีอยู่ 2 หน่วย คือ หน่วยวัดมุมบนระนาบ (plane angle) เรียกว่า เรเดียน (Radian , Rad) และหน่วยวัดมุมตัน (Solid angle) เรียกว่า สเตอเรเดียน (Steradian , Sr)
1. เรเดียน คือ มุมบนระนาบที่เกิดขึ้นระหว่างเส้นรัศมีของวงกลมวงหนึ่งซึ่งถูกรองรับด้วยเส้นโค้งของวงกลมที่มีความยาวเท่ากับรัศมีของวงกลมนั้น
2. สเตอเรเดียน คือ มุมตันที่มีจุดยอดอยู่ที่จุดศูนย์กลางของทรงกลมซึ่งถูกรองรับด้วยผิวของทรงกลมที่มีพื้นที่เท่ากับรัศมีของทรงกลมนั้นยกกาลังสอง
สิ่งที่มีผลกะทบต่อความถูกต้องของการวัด
1. เครื่องมือที่ใช้วัด ควรเป็นเครื่องมือที่ได้มาตรฐานสากล
2. วิธีการวัดและการเลือกใช้เครื่องมือในการวัด ขึ้นกับปัจจัยหลายอย่าง เช่น ถ้าวัดระยะทางสั้นๆ
อาจใช้ไม้บรรทัด แต่ถ้าเป็นการวัดระยะทางระหว่างดวงดาวก็อาจจะใช้วิธีการใหม่ ๆ โดยหลักสาคัญวิธีการและเครื่องมือที่ใช้วัด จะต้องส่งผลกระทบน้อยมากต่อสิ่งที่ทาการวัด
3. ผู้ทำการวัด ตัวผู้ทำการวัดจะต้องมีความรู้ในการใช้เครื่องมือวัด และต้องทำการวัดและบันทึกผล
อย่างรอบคอบ และซื่อสัตย์ โดยไม่เอาความคิดของตัวเองเข้าไปมีส่วนในการตัดสินใจบันทึก ผลการวัดนั้น
4. สภาพแวดล้อมขณะทาการวัด จะต้องไม่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งที่ทาการวัดนั้น

**อ่านเพิ่มเติม**
Data loggers ใช้บันทึกข้อมูล
*Detectors 
*History of weights and measures
*History of measurement
*วิศวกรรมการวัดคุม
*List of measuring devices และ list of physical quantities ที่เกี่ยวข้อง
*List of sensors
*Metrology
*Timeline of temperature and pressure measurement technology
*Wikipedia:WikiProject Physics/Worklist of central experiments
*Pocket comparator

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:เทคโนโลยี
หมวดหมู่:เครื่องมือวัด