หมู่บ้านงิ้วงาม

หมู่บ้านงิ้วงาม หรือชื่อเดิม บ้านเงี้ยวงาม, บ้านเงี่ยงงาม  เป็นหมู่บ้านหนึ่งในตำบลงิ้วงาม  อำเภอเมือง  จังหวัดอุตรดิตถ์  ชาวบ้านส่วนใหญนับถือพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท  มีวัดประจำหมู่บ้าน  1  แห่ง มีโรงเรียน  1  แห่ง  ด้านเศรษฐกิจ  ชาวบ้านส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นส่วนใหญ่ 
ปัจจุบันหมู่บ้านงิ้วงาม  อยู่ในระดับการปกครองพื้นที่มีหมู่เดียว จำนวน 214 หลังคาเรีอน ปัจจุบันมีนายเจริญ  ปาด้วง เป็นผู้ใหญ่บ้านงิ้วงาม

**ประวัติ**

**ความเป็นมาชื่อหมู่บ้าน**
หมื่นพิศาลสหกิจ (ใส ป๊อกหลง) ผู้ใหญ่บ้านคนแรกของบ้านงิ้วงาม
ตำนานกล่าวว่า ในสมัยอยุธยาเมื่อพม่ายกทัพมาตีเมืองพิษณุโลก  แต่ไม่สำเร็จจึงขึ้นมาตีเมืองพิชัย  แต่ก็พ่ายแพ้แก่พระยาพิชัย  จึงเลื่อนทัพมาตีเมืองพระฝาง  และยึดเมืองพระฝางได้สำเร็จและมาตั้งบ้านงิ้วงาม  เป็นเมืองหน้าด่าน  ซึ่งในบริเวณนั้นคือ  วัดงิ้วงามล่างในปัจจุบัน ในระหว่างที่กองทัพพม่ามาตั้งทัพอยู่ที่บ้านงิ้วงาม  (ในปัจจุบัน)  นายทัพของพม่าได้นำลูกสาวมาด้วย  พวกทหารพม่าเหล่านั้นเรียกว่า  “เงี้ยว”  (ซึ่งเป็นชนเผ่าหนึ่งในพม่า)  ชนเผ่านี้มีลักษณะรูปร่างหน้าตาที่สวยงาม  มีเอกลักษณ์เป็นของตัวเองชาวบ้านจึงพากันเรียกหมู่บ้านแห่งนี้ว่า  “เงี้ยวงาม”  เมื่อเรียกกันมานาน ๆ  เข้าก็เรียกเพี้ยนเป็น  “งิ้วงาม”  ในปัจจุบัน  
ในหมู่บ้านนี้นอกจากชนชาติพม่าแล้ว  ยังมีชนชาติเวียงจันทร์ซึ่งมีหลักฐานอีกว่า  ตั้งถิ่นฐานอยู่ในบ้านปากฝางปัจจุบัน  ส่วนลาวเวียงจันทร์  ก็ตั้งถิ่นฐานอยู่ในหมู่บ้านงิ้วงามปัจจุบัน  เช่นเดียวกัน

**พัฒนาการทางประวัติศาสตร์**
บ้านเรือนภูมิปัญญาท้องถิ่นในชุมชนบ้านงิ้วงามในปัจจุบัน
การตั้งถิ่นฐานบ้านเรือนบ้านงิ้วงามในอดีตนั้น หมู่บ้านเรียงรายไปตามแม่น้ำน่าน สมัยโบราณราษฎรอาศัยอยู่ริมแม่น้ำน่าน  รวมทั้งเป็นเส้นทางในการขนส่งสินค้า  จากจังหวัดน่าน  ลงมาถึงจังหวัดอุตรดิตถ์ การลำเลียงขนส่งสินค้าต้องผ่านหมู่บ้านงิ้วงาม หรือ ตำบลงิ้วงาม
ต่อมามีการตั้งหมู่บ้านงิ้วงาม หมู่ 4 ขึ้น นายใส ป๊อกหลง จึงได้รับเลือกให้เป็นผู้ใหญ่บ้านคนแรก ของหมู่ที่ 4 โดยใช้ชื่อว่า หมื่นพิศาลสหกิจ  ซึ่งในขณะนั้นมีสมาชิกทำบุญตักบาตรที่วัดงิ้วงาม ซึ่งตั้งอยู่ริมแม่น้ำน่าน มีความเดือดร้อนในเรื่องตลิ่งพังและน้ำหลากในฤดูฝน ทำให้การสัญจรไปมาไม่สะดวก จึงคิดย้ายวัดให้มาอยู่ในชุมชน โดยไปตั้งที่บนเขา ซึ่งปัจจุบันคือเขตพุทธาวาสดอยแก้ว ต่อมาเกิดน้ำท่วมทางขาดทำให้การสัญจรไปมาไม่สะดวกเกิดอันตรายในฤดูฝน สมัยนั้นโรงเรียนจะต้องตั้งอยู่ในวัดรวมกับวัด ซึ่งส่วนใหญ่ตามชื่อก็จะเป็นโรงเรียนที่มีคำว่าวัดนำหน้า 
วัดเขาแก้ว ศาสนสถานในชุมชนบ้านงิ้วงาม
ดังนั้นหมื่นพิศาลสหกิจ ซึ่งได้เป็นผู้นำและมีการพัฒนาในการย้ายวัดและโรงเรียน ถือเป็นการก่อตั้งวัดเขาแก้วในปัจจุบัน โดยการอุทิศที่ดินและได้รับความร่วมมือจากสมาชิกในชุมชน เพราะเห็นว่าวัดเดิมตั้งอยู่บนเขา (เขตพุทธาวาสวัดดอยแก้ว ซึ่งอยู่ในความรับผิดชอบของวัดเขาแก้วในปัจจุบัน) ห่างไกลชุมชนโดยมีทางคมนาคมไม่สะดวก ถูกน้ำท่วมตัดขาดในฤดูฝน สะพานพัง มีความยากลำบากในการสัญจร จึงได้มีมติย้ายวัดเขามาอยู่ในชุมชนเป็นวัดเขาแก้วในปัจจุบัน และเห็นว่ามีที่ดินยังพอเหลือที่จะให้สร้างโรงเรียน ต่อมาจึงได้แยกโรงเรียนออกจากวัดแต่อยู่ในบริเวณใกล้เคียงกัน และเป็นโรงเรียนบ้านงิ้วงามในปัจจุบัน 
นับแต่นั้นมาจึงมีการรวมตัวจากญาติพี่น้องในหลายๆ ที่เข้ามาเป็นสมาชิกของหมู่บ้าน จึงกลายเป็นหมู่บ้านจากเดิมประมาณ 40 หลังคาเรือน เพิ่มขึ้นเป็นหลายร้อยหลังคาเรือน

**สภาพด้านสังคม**
เขตพุทธาวาสดอยแก้ว ศาสนสถานในชุมชนบ้านงิ้วงาม
ส่วนใหญ่ของหมู่บ้านงิ้วงามเป็นคนไทยภาคเหนือพูดภาษาพื้นเมือง  หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า  “กำเมือง”  (ภาษาของคนภาคเหนือ)หมู่บ้านงิ้วงาม หมู่ที่ 4 มีจำนวนประชากรทั้งสิ้น  667 คน  เป็นชายจำนวน  327 คน    เป็นหญิงจำนวน  340 คน  และมีจำนวนครัวเรือนทั้งสิ้น  214 ครัวเรือน

**สภาพภูมิศาสตร์**
เทศบาลตำบลงิ้วงาม
บ้านงิ้วงาม หมู่ 4  ตั้งอยู่ไกลจากตัวเมืองอุตรดิตถ์ประมาณ  7 กิโลเมตร  มีแหล่งน้ำสำคัญคือแม่น้ำน่าน  มีเส้นทางคมนาคมที่สำคัญคือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข  11 และถนนลาดยาง  เป็นเส้นทางหลัก  ลักษณะภูมิศาสตร์เป็นพื้นที่ราบ ลักษณะภูมิประเทศของตำบลงิ้วงามสามารถแบ่งได้เป็น พื้นที่ราบน้ำท่วมไม่ถึง  ใช้ประโยชน์ในการทำนาปลูกพืชไร่และเกษตรกรรมอื่น ๆ และพื้นที่ราบริมฝั่งแม่น้ำ  จะอยู่ทางทิศตะวันตกของแม่น้ำน่านที่ไหลผ่าน  ส่วนใหญ่ทำใช้ประโยชน์ในการเกษตร  ปลูกยาสูบ  พืชผัก  ข้าวโพดและสวนผลไม้ 
บ้านงิ้วงาม หมู่ 4 มีอาณาเขตติดต่อกับหมู่บ้านใกล้เคียงดังนี้
# ทิศเหนือ บ้านขุนฝาง   อำเภอเมือง  จังหวัดอุตรดิตถ์
# ทิศตะวันออก	บ้านปากฝาง   อำเภอเมือง  จังหวัดอุตรดิตถ์
# ทิศใต้	บ้านคุ้งตะเภา  อำเภอเมือง  จังหวัดอุตรดิตถ์
# ทิศตะวันตก	ตำบลท่าเสา อำเภอเมืองอุตดิตถ์

**การปกครอง**
ทำเนียบผู้ปกครองหมู่บ้านงิ้วงาม หมู่ 4 จากอดีตจนถึงปัจจุบัน
# นายใส   ป๊อกหลง
# นายหิง ปาด้วง
# นายปา  ปาด้วง	
# นายแก้ว   ท้วมจันทร์
# นายอ่อน   ทองเณร
# นายลำภู   ปาด้วง	
# นายลำพันธ์   ปาด้วง
# นายสี  ทองเณร
# นายอำพล   มีสวัสดิ์
# นายเจริญ    ปาด้วง    คนปัจจุบัน	

**เศรษฐกิจ**
หมู่บ้านงิ้วงาม   มีพื้นที่ทำการเกษตรเป็นส่วนใหญ่  โดยอาศัยแม่น้ำน่านที่ไหลผ่านหมู่บ้าน  ช่วยในการทำนา  ปลูกพืชไร่ ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพหลัก  คือ  ทำการเกษตร  และอาชีพรองลงมาคือ  รับจ้าง  และค้าขาย  

**วัฒนธรรมประเพณี**
ประชาชนส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธเถรวาท  ประเพณีต่างๆ  ยึดถือปฎิบัติเหมือนกันกับชาวพุทธเถรวาทในแถบใกล้เคียง  เช่น  บวชพระ  ประเพณีแต่งงาน  งานศพ  ประเพณีสงกรานต์ ประเพณีวันลอยกระทง ฯลฯ
โดยศูนย์กลางของชุมชนงิ้วงาม คือวัดเขาแก้ว, เขตพุทธาวาสวัดดอยแก้ว, หลวงพ่อนก และศาลปู่พระยาแก้ว-พระยาหลวง  ซึ่งเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวบ้านงิ้วงามนับถือ

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:หมู่บ้านในจังหวัดอุตรดิตถ์