เทพธรรมบาล 24 พระองค์

ยี่สิบสี่เทพธรรมบาลจีน หรือ คณะธรรมบาลเทพยี่สิบสี่องค์ (จีน: 二十四諸天; พินอิน: Èrshísì Zhūtiān), ในบางท้องที่อาจจัดกลุ่มเป็น ยี่สิบเทพธรรมบาลจีน หรือ คณะธรรมบาลเทพยี่สิบองค์ (จีน: 二十諸天; พินอิน: Èrshí Zhūtiān) คือ คณะกลุ่มของธรรมบาลในคติพระพุทธศาสนานิกายมหายานแบบจีนซึ่งได้รับการยกย่องและสักการะ บูชาและปฏิบัติบูชา ในฐานะผู้พิทักษ์รักษาธรรม ในคณะกลุ่มนี้ประกอบด้วยเทพยดา, พญานาค, ผู้ทรงวัชระ และอื่น ๆ, ส่วนใหญ่มาจากคติพราหมณ์ - ฮินดู และบางส่วนมาจากลัทธิเต๋า

**ภาพรวม**
ตามประวัติศาสตร์ของศาสนาพุทธในอินเดีย เดิมมีเทวดาอยู่สิบหกองค์ซึ่งถือเป็นธรรมบาล กลุ่มคณะเทวดาเหล่านี้ เช่น พระอิศวร พระอินทร์ และพระพรหมเดิมทีเป็นเทพเจ้าฮินดูยุคต้นและในพระเวทที่รวมเข้ากับพุทธศาสนาในอินเดีย อย่างไรก็ตาม เทวดาอื่น ๆ ได้แก่ พระอาทิตย์ พระจันทร์ พระยม และท้าวสาครนาคถูกอัญเชิญเข้ามาในกลุ่มคณะเป็นยี่สิบองค์ ในเวลาต่อมาได้เพิ่มพญากินนร เมื่อพระพุทธศาสนามาถึงประเทศจีนและได้รับความนิยมจนกลายเป็นศาสนาหลัก ศาสนาพุทธก็สอดคล้องกับวัฒนธรรมพื้นเมืองเทพเจ้าลัทธิเต๋าสามองค์ ได้แก่ เจ้าพ่อดาวเหนือ, จ้าวพ่อเขาไท่ และเจ้าพ่อสายฟ้า ได้รับการอัญเชิญเข้าในกลุ่มคณะ ทำให้เกิดหมู่คณะธรรมบาลยี่สิบสี่องค์ในปัจจุบัน
ความเลื่อมใสของหมู่คณะเทพเจ้าทั้งยี่สิบสี่องค์ได้สืบสานสืบต่อกันมาในประเพณีทางพระพุทธศาสนาจีนประเพณี ในวัดและอารามของจีน ส่วนใหญ่จะประดิษฐานรูปปั้นหมู่เทพเจ้าเหล่านี้ในส่วนของนอกพระอุโบสถในวิหารด้านนอก หรือแท่นบูชาชั่วคราวสำหรับเทวดาทั้งยี่สิบสี่องค์ตั้งอยู่นอกธรณีประตูชี้ขึ้นสู่สวรรค์ พิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับคณะเทพเหล่านี้ ขนานว่า "ก๊งจูเทียน" (Gōngfó Zhāitiān - 供佛齋天) หรือเพียงแค่ "ไจ้เทียน" (Zhāitiān - 齋天) ที่ซึ่งคณะเทพเจ้าทั้งยี่สิบสี่องค์ได้รับการเคารพ (แต่ไม่บูชาเป็นสรณะหลัก) โดยดำเนินการตามประเพณีในวัดทางพุทธศาสนาของจีนในวันที่เก้าของเดือนที่หนึ่งของปฏิทินจีนซึ่งโดยปกติทั่วไปเป็นการระลึกถึงวันฉลองตามประเพณีของเง็กเซียนฮ่องเต้แห่งลัทธิเต๋า พิธีนี้เริ่มต้นขึ้นในสมัยราชวงศ์สุยโดยพระอาจารย์จือยี (智顗 - Zhiyi) แห่งประเพณีนิกายเทียนไถตามพิธีกรรมที่กำหนดไว้ในพระสูตรสุวรรณประภาโสตตมราชาสูตรและได้สืบทอดสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน ในบางวัดบางที่ หมู่เทพเจ้าลัทธิเต๋าสามองค์และพญากินนรจะไม่รวมอยู่ในรายชื่อ และเทวดาที่เหลือจะได้รับการเคารพในฐานะเทพคุ้มครองยี่สิบองค์ (จีน: 二十諸天; พินอิน: Èrshí Zhūtiān)

**พิธีกงจูเทียน**
เทพธรรมบาล 24 พระองค์ หรือ ยี่สิบสี่เทพธรรมบาล  คือ เหล่าพระโพธิสัตว์และเทพยดากลุ่มหนึ่งตั้งจิตปรารถนาให้ปวงสรรพสัตว์ได้บำเพ็ญบารมีโดยสะดวก จึงพร้อมกันตั้งปณิธานเป็นผู้คุ้มครองอารักขาพระธรรมแห่งพระองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และเหล่าพุทธบริษัทผู้ดำเนินตามพระรัตนตรัย ตามความเชื่อของศาสนาพุทธในประเทศจีน พระโพธิสัตว์ผู้เป็นธรรมบาลคุ้มครองพระศาสนาเหล่านี้ มีปรากฏพระนามอยู่ใน สุวรรณประภาโสตตมราชาสูตร (กิมกวงเม้งจุ้ยเส่งอ้วงเก็ง) ฝ่ายมหายาน พระสูตรนี้ กล่าวถึงเหล่าพระโพธิสัตว์ ท้าวจตุโลกบาลและเหล่าทวยเทพทั้งหลายซึ่งปรากฏชื่อทั้งหมดมียี่สิบสี่พระองค์ พร้อมกันตั้งปณิธานต่อเบื้องหน้าพระพักตร์แห่งองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ขอถึงรัตนตรัยเป็นที่พึ่งและประกาศตนเป็นธรรมบาลคุ้มครองพระสัทธรรมและเหล่าพุทธบริษัท ให้บำเพ็ญบุญบารมีโดยยิ่งขึ้น พระสูตรนี้จึงเป็นที่มาของพิธีบูชาเทพธรรมบาลโพธิสัตว์ (พิธีกงจูเทียน) ในปัจจุบัน

**รายพระนาม 24 เทพธรรมบาล**

**วรรณกรรม**
คณะเทพทั้งยี่สิบสี่องค์มีบทบาทและถูกกล่าวถึงในนวนิยายชื่อดังสมัยราชวงศ์หมิงในคริสต์ศตวรรษที่ 16 (ปลายพุทธศตวรรษที่ 21) คือ ไซอิ๋ว (หนึ่งสี่สุดยอดวรรณกรรมจีน) ในฐานะเทพบริวารของพระโพธิสัตว์เจ้าแม่กวนอิม (หรือ พระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์) อันสถิตย์สถาพร ณ วัชรอาสน์โพธิมัณฑะ (Bodhimaṇḍa - 道場) บนเกาะของเกาะโปตละโลกา บทบาทในวรรณกรรมคณะเทพเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นสาวกที่ฟังพระโพธิสัตว์เจ้าแม่กวนอิมอธิบายคำสอนทางพุทธศาสนาตลอดจนผู้พิทักษ์เกาะของพระนาง

**ภาพประกอบ**
ไฟล์:Twenty-Four Devas Part 4 - Jade Buddha Temple (Shanghai, China).jpg|วัดพระหยก (Jade Buddha Temple) (เซี่ยงไฮ้, ประเทศจีน) - เทวรูปของ ท้าวปัญจิกมหาเสนา (Sànzhī Dàjiàng) ทางซ้าย, พระอินทร์ (Dìshìtiān) กลาง และ ท้าวมหาพรหม (Dàfàntiān) ทางขวา
ไฟล์:Twenty-Four Devas Part 1 - Jade Buddha Temple (Shanghai, China).jpg|วัดพระหยก (Jade Buddha Temple) (เซี่ยงไฮ้, ประเทศจีน) - เทวรูปของ ท้าวกินนรราชา (Jǐnnàluó) ทางซ้าย พระอิศวร (Dàzìzàitiān or Móxīshǒuluótiān) ทางขวา
ไฟล์:Twenty-Four Devas Part 8 - Jade Buddha Temple (Shanghai, China).jpg|วัดพระหยก (Jade Buddha Temple) (เซี่ยงไฮ้, ประเทศจีน) - เทวรูปของพระวัชรปาณีโพธิสัตว์ (Mìjī Jīngāng) ทางซ้าย และ พระมรีจิเทวี (Mólìzhītiān) ทางขวา
ไฟล์:Twenty-Four Devas Part 6 - Jade Buddha Temple (Shanghai, China).jpg|วัดพระหยก (Jade Buddha Temple) (เซี่ยงไฮ้, ประเทศจีน) - เทวรูปของท้าวพญายมราช (Yánmóluówáng) ทางซ้าย, พระแม่สุรัสวดี (Biàncáitiān) กลาง และ พระรามสูรจีน ขวา
ไฟล์:Twenty-Four Devas Part 7 - Jade Buddha Temple (Shanghai, China).jpg|วัดพระหยก (Jade Buddha Temple) (เซี่ยงไฮ้, ประเทศจีน) - เทวรูปของเจ้าพ่อดาวเหนือ (เทพนักษัตร) ทางซ้าย, ท้าวไตรตรึงษ์เทพ กลาง และ พระแม่ลักษมี (Gōngdétiān or Jíxiáng Tiānnǚ) ทางขวา
ไฟล์:Twenty-Four Devas Part 3 - Jade Buddha Temple (Shanghai, China).jpg|วัดพระหยก (Jade Buddha Temple) (เซี่ยงไฮ้, ประเทศจีน) - เทวรูปของพระแม่ธรณี (Jiānláo Dishén) ทางซ้าย และ พระขันธกุมาร (Wéituó)ทางขวา
ไฟล์:Twenty-Four Devas Part 9 - Jade Buddha Temple (Shanghai, China).jpg|วัดพระหยก (Jade Buddha Temple) (เซี่ยงไฮ้, ประเทศจีน) - เทวรูปของ พระนางหาริตีเทวี (Guǐzǐmǔ) ทางซ้าย และ ท้าวปัญจิกมหาเสนา (Sànzhī Dàjiàng) ทางขวา
ไฟล์:Twenty-Four Devas Part 2 - Jade Buddha Temple (Shanghai, China).jpg|วัดพระหยก (Jade Buddha Temple) (เซี่ยงไฮ้, ประเทศจีน) - เทวรูปของ พระจันทร์ (Yuètiān) ทางซ้าย และ เจ้าแม่ต้นโพธิ์ ทางขวา
ไฟล์:Twenty-Four Devas Part 5 - Jade Buddha Temple (Shanghai, China).jpg|วัดพระหยก (Jade Buddha Temple) (เซี่ยงไฮ้, ประเทศจีน) - เทวรูปของ ท้าวสาครนาค (Suōjiéluó Lóngwáng) ทางซ้าย พระอาทิตย์ (Rìtiān) ทางขวา

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:พระโพธิสัตว์
หมวดหมู่:เทพเจ้าจีน
หมวดหมู่:ตัวละครในไซอิ๋ว
หมวดหมู่:เทพแห่งโชคลาภ
หมวดหมู่:เทวดาในศาสนาพุทธ