ทอเลมีที่ 1

ทอเลมีที่ 1 โซเตอร์ (i; Πτολεμαῖος Σωτήρ, Ptolemaîos Sōtḗr, "ทอเลมี ผู้กอบกู้"; ประมาณ 367 ปีก่อนคริสตกาล – มกราคม 282 ปีก่อนคริสตกาล) เป็นนายพลชาวกรีกมาซิโดเนีย นักประวัติศาสตร์ และผู้สืบทอดตำแหน่งต่อจากอเล็กซานเดอร์มหาราช ทรงก่อตั้งอาณาจักรทอเลมีที่มีศูนย์กลางอยู่ที่อียิปต์และปกครองโดยราชวงศ์ทอเลมีตั้งแต่ 305 ปีก่อนคริสตกาล – 30 ปีก่อนคริสตกาล ทอเลมีทรงเป็นทั้งบาซิลีอุสและฟาโรห์แห่งอียิปต์ตั้งแต่ 305/304 ปีก่อนคริสตกาลจนกระทั่งเสด็จสวรรคต ในช่วงเวลาดังกล่าวอียิปต์กลายเป็นศูนย์กลางที่เจริญรุ่งเรืองแห่งอารยธรรมเฮเลนิสต์ และเมืองอเล็กซานเดรียกลายเป็นแหล่งวัฒนธรรมกรีกอันยิ่งใหญ่
ทอเลมีที่ 1 ทรงเป็นบุตรชายของอาร์ซิโนเอแห่งมาซิโดเนียกับลากุส หรือฟิลิปที่ 2 แห่งมาซิโดเนีย ผู้ทรงเป็นพระราชบิดาของอเล็กซานเดอร์มหาราช อย่างไรก็ตาม อาจเป็นไปไม่ได้ที่กษัตริย์ฟิลิปที่ 2 จะเป็นพระราชบิดาของพระองค์และอาจเป็นเพียงแค่ตำนานที่สร้างขึ้นเพื่อเชิดชูราชวงศ์ทอเลมี พระองค์ทรงเป็นหนึ่งในพระสหายและนายทหารที่ได้รับความไว้วางใจมากที่สุดของอเล็กซานเดอร์มหาราช หลังจากการเสด็จสวรรคตของอเล็กซานเดอร์มหาราชใน 323 ปีก่อนคริสตกาล ทอเลมีได้ทรงนำพระบรมศพของอเล็กซานเดอร์มหารราช ขณะที่กำลังทรงถูกฝังในมาซิโดเนีย และนำไปไว้ที่เมืองเมมฟิสแทน ซึ่งต่อมาถูกย้ายไปฝังที่เมืองอเล็กซานเดรียในสุสานหลวงแห่งใหม่แทน หลังจากนั้นพระองค์ได้เข้าร่วมแนวร่วมต่อต้านเพอร์ดิกคัส ซึ่งรั้งตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ของกษัตริย์ฟิลิปที่ 3 แห่งมาซิโดเนีย ซึ่งหลังจากนั้นเพอร์ดิกคัสได้บุกเข้าอียิปต์แต่ถูกนายทหารในกองทัพลอบสังหารใน 320 ปีก่อนคริสตกาล ทำให้ทอเลมีที่ 1 รวบรวมการควบคุมเหนือดินแดนได้ หลังจากสงครามหลายครั้งระหว่างผู้สืบทอดของอเล็กซานเดอร์มหาราช ทอเลมีได้รับสิทธิเหนือแคว้นยูเดียทางตอนใต้ของซีเรีย ซึ่งเป็นข้อพิพาทกับกษัตริย์เซลิวคัสที่ 1 แห่งซีเรีย นอกจากนี้ ยังเข้าควบคุมไซปรัสและไซเรไนกา ซึ่งไซเรไนกาอยู่ภายใต้การควบคุมของพระราชโอรสบุญธรรมของทอเลมีนามว่า มากุส และทอเลมียังได้ทรงโปรดให้สร้างห้องสมุดแห่งอเล็กซานเดรียด้วยเช่นกัน
ทอเลมีที่ 1 อาจจะทรงอภิเษกสมรสกับธาอิส ผู้เป็นที่รักของพระองค์ในช่วงที่อเล็กซานเดอร์มหาราชยังทรงมีพระชนม์ชีพอยู่ และยังเป็นที่รู้กันว่าพระองค์ทรงได้อภิเษกสมรสกับอาร์ตาคามา ผู้เป็นสตรีสูงศักดิ์ชาวเปอร์เซียตามพระราชโองการของอเล็กซานเดอร์มหาราข ต่อมาพระองค์ได้ทรงอภิเษกสมรสกับยูริดิซ ผู้เป็นบุตรสาวของผู้สำเร็จราชการแห่งมาซิโดเนียนามว่าอันติพาเตอร์ ทั้งสองพระองค์มีพระราชโอรสสองพระองค์คือ ทอเลมี เครอนอส และเมเลอาเกอร์ ซึ่งทั้งสองได้ทรงขึ้นปกครองในฐานะกษัตริย์แห่งมาซิโดเนีย การอภิเษกสมรสครั้งสุดท้ายของทอเลมี คือ การอภิเษกสมรสกับเบเรนิซที่ 1 ซึ่งเป็นพระญาติและเคยเป็นนางสนองพระโอษฐ์ของยูริดิซ ทอเลมีที่ 1 เสด็จสวรรคตเมื่อ 282 ปีก่อนคริสตกาล และทอเลมีที่ 2 ผู้เป็นพระราชโอรสกับเบเรนิซที่ 1 ทรงขึ้นครองพระราชบัลลังก์ต่อจากพระองค์

**พระชนมชีพช่วงต้นและอาชีพ**
ทอเลมีเสด็จพระราชสมภพใน 367 ปีก่อน ค.ศ. ในราชอาณาจักรมาเกโดนีอาโบราณ พระราชมารดาของพระองค์คืออาร์ซิโนเอ

**อ้างอิง**

**ข้อมูล**
language=en- isbn=9783938828052- pages = 616–618 - isbn=9780415100205- isbn=978-1-58983-736-2- isbn=978-90-04-36696-1- isbn=978-0-19-957392-9 - isbn=0-520-20880-3

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Ptolemy Soter I at LacusCurtius — (Chapter II of E. R Bevan's House of Ptolemy, 1923)- Ptolemy I (at Egyptian Royal Genealogy, with genealogical table)- Livius,  Ptolemy I Soter date=2016-03-03  by Jona Lendering- Ptolemy I Soter entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith- A genealogical tree of Ptolemy, though not necessarily reliable Alexander the Great
หมวดหมู่:ราชวงศ์ทอเลมี