ทางพิเศษประจิมรัถยา

ทางพิเศษประจิมรัถยา (ทางพิเศษสายศรีรัช–วงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานคร) เป็นทางพิเศษที่เชื่อมระหว่างฝั่งตะวันตกกับฝั่งตะวันออกของกรุงเทพมหานคร และบางส่วนของจังหวัดนนทบุรี แนวสายทางเริ่มจากถนนกาญจนาภิเษก (บริเวณใกล้โรงงานผลิตน้ำมหาสวัสดิ์ของการประปานครหลวง) มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออกผ่านถนนสวนผัก, ถนนราชพฤกษ์ ข้ามคลองบางกอกน้อย ไปยังสะพานพระราม 6 ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาไปยังบางซื่อ และไปเชื่อมต่อกับทางพิเศษศรีรัชบริเวณด้านหน้าสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) หรือหมอชิต 2 เขตจตุจักร

**ประวัติ**
ทางพิเศษประจิมรัถยาสร้างขึ้นเพื่อขยายโครงข่ายของทางพิเศษในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑลในทางทิศตะวันตก เพื่อแบ่งเบาปริมาณจราจรระดับดินและระบายการจราจรทางด้านทิศตะวันตก ระหว่างกรุงเทพมหานครและจังหวัดใกล้เคียงให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยได้ออกพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี และเขตทวีวัฒนา เขตตลิ่งชัน เขตบางพลัด เขตบางกอกน้อย เขตบางซื่อ และเขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร เมื่อปี พ.ศ. 2555

**การขอพระราชทานชื่อ**
นายณรงค์ เขียดเดช ผู้ว่าการการทางพิเศษแห่งประเทศไทย ได้ทำเรื่องขอพระราชทานชื่อโครงการทางพิเศษสายศรีรัช–วงแหวนรอบนอกฯ ผ่านกระทรวงคมนาคม ถึงกรมราชเลขานุการในพระองค์ สำนักพระราชวัง โดยเสนอขอพระราชทานจำนวน 3 ชื่อ ได้แก่ ทางพิเศษสายวิถีประจิม, ทางพิเศษสายประจิมรัช และ ทางพิเศษสายบรมราชชนก ทั้งนี้ ชื่อ "ทางพิเศษสายวิถีประจิม" และ "ทางพิเศษสายประจิมรัช" เป็นชื่อที่การทางพิเศษแห่งประเทศไทยเสนอ โดยพิจารณาจากแนวสายทางของทางพิเศษเส้นนี้ที่มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันตก ส่วนชื่อ "ทางพิเศษสายบรมราชชนก" เป็นชื่อที่บริษัท ทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) ซึ่งเป็นผู้รับสัมปทานเสนอ เนื่องจากเห็นว่าแนวเส้นทางของทางพิเศษสายศรีรัช–วงแหวนรอบนอกฯ มีลักษณะคู่ขนานกับทางคู่ขนานลอยฟ้าบรมราชชนนี อย่างไรก็ตาม พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวมิได้พระราชทานชื่อใดในทั้ง 3 ชื่อ แต่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระราชทานชื่อทางพิเศษสายนี้ว่า ทางพิเศษประจิมรัถยา แทน มีความหมายว่า "เส้นทางไปยังทิศตะวันตก" โดยพระราชทานชื่อนี้เมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2565

**ลักษณะทางด่วน**
ไฟล์:202402 Southern Line Junction at Taling Chan Station.jpg|thumb|ตอม่อของทางพิเศษประจิมรัถยา ช่วงที่ผ่านเขตตลิ่งชัน|left
ไฟล์:Bang Son Commuter station, Aug 2016 (2).jpg|thumb|ทางพิเศษประจิมรัถยา (ขวา) ตั้งอยู่ข้างสถานีบางซ่อนของรถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดงอ่อน|left- เขตทางด่วนมีความกว้างประมาณ 30 เมตร แบ่งออกเป็น 6 ช่องจราจร (ไป–กลับอย่างละ 3 ช่องจราจร กว้างช่องละประมาณ 3.50 เมตร ไหล่ทางด้านนอกกว้าง 1.50 เมตร ไหล่ทางด้านในกว้าง 0.50 เมตร)- เขตทางด่วนขึ้น–ลง (Main Line + Ramp) กว้างประมาณ 40-45 เมตร เฉพาะแรมป์กว้างประมาณ 10 เมตร (2 ช่องจราจร) ทางแยกต่างระดับ (กว้างประมาณ 200–300 เมตร)- มีทางแยกต่างระดับ 3 บริเวณ ทางขึ้น–ลง 6 บริเวณ ประกอบด้วย
** ทางแยกต่างระดับ 3 แห่ง
*** ทางแยกต่างระดับกาญจนาภิเษก
*** ทางแยกต่างระดับบรมราชชนนี
*** ทางแยกต่างระดับศรีรัช
** ทางขึ้น–ลง 6 แห่ง
*** ทางขึ้น–ลงกาญจนาภิเษก
*** ทางขึ้น–ลงราชพฤกษ์ 
*** ทางขึ้น–ลงบางบำหรุ 
*** ทางขึ้น–ลงจรัญสนิทวงศ์ 
*** ทางขึ้น–ลงพระราม 6
*** ทางขึ้น–ลงกำแพงเพชร
โดยเส้นทางส่วนใหญ่จะอยู่แนวเดียวกับเส้นทางรถไฟสายใต้ และโครงการรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงอ่อน ของการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.)

**รายชื่อทางแยก**

**รายชื่อทางเข้า–ออก**

**ค่าธรมเนียมผ่านทาง**
นี่คืออัตราค่าผ่านทางของทางพิเศษ อัตราค่าผ่านทางเป็นสกุลเงินบาท

**โครงการในอนาคต**
 โครงการทางเชื่อมศรีรัช–แจ้งวัฒนะ–ทางยกระดับอุตราภิมุข (ช่วงทางเชื่อมศรีรัช–แจ้งวัฒนะเปิดให้สัญจรเมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2561)- ทางพิเศษประจิมรัถยา-วงแหวนฯ รอบที่ 3 (ด้านตะวันตก)

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  การทางพิเศษแห่งประเทศไทย date=2017-10-18 
หมวดหมู่:ทางพิเศษในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:ทางพิเศษในจังหวัดนนทบุรี
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอบางกรวย
หมวดหมู่:ถนนในเขตจตุจักร
หมวดหมู่:ถนนในเขตบางซื่อ
หมวดหมู่:ถนนในเขตบางพลัด
หมวดหมู่:ถนนในเขตบางกอกน้อย
หมวดหมู่:ถนนในเขตตลิ่งชัน
หมวดหมู่:ถนนในเขตทวีวัฒนา