ยุทธนาวีที่ซาลามิส

ยุทธนาวีที่ซาลามิส (Naumachía tês Salamînos, เนามาเคีย แตส ซาลามินอส) เป็นยุทธนาวีระหว่างฝ่ายพันธมิตรนครรัฐกรีก ภายใต้การนำของเธมิสโตคลีส กับจักรวรรดิเปอร์เซีย ภายใต้จักรพรรดิเซอร์ซีสมหาราช เมื่อ ปีที่ 480 ก่อนคริสต์ศักราช โดยฝ่ายกรีกที่จำนวนเรือรบน้อยกว่าได้รับชัยชนะแบบเด็ดขาด ยุทธนาวีนี้เกิดขึ้นที่ช่องแคบระหว่างดินแดนใหญ่ของกรีซ กับเกาะซาลามิสในอ่าวซาโรนิค ใกล้กรุงเอเธนส์ และถือเป็นจุดสูงสุดของการบุกครองกรีซครั้งที่สองของเปอร์เซีย
ในการทัพรุกรานกรีกครั้งที่ 2 ของเปอร์เซีย กองกำลังเล็ก ๆ ของกรีก นำโดยทหารสปาร์ตา เข้าขวางทางเดินทัพของเปอร์เซียที่ช่องเขาเทอร์มอพิลี (Thermopylae) ในขณะที่กองกำลังพันธมิตรทางนาวี ประกอบด้วยกองเรือของเอเธนส์เป็นหลัก เข้าปะทะกองเรือเปอร์เซียน ที่ช่องแคบอาร์เตมีเซียม (Artemisium) ห่างออกไปไม่ไกล กองกำลังระวังหลังของกรีกถูกสังหารหมดสิ้นในยุทธการที่เทอร์มอพิลี ในขณะที่ฝ่ายพันธมิตรกรีกในยุทธนาวีที่อาร์เตมีเซียม ก็ได้รับความเสียหายหนัก และต้องถอยกลับไปเมื่อช่องเขาเทอร์มอพิลีเสียให้แก่ข้าศึก ทัพเปอร์เซียจึงสามารถเข้ายึดครองบีโอเชีย (Boeotia, Βοιωτία, บอยยอเทีย) และแอตทิกาได้ เมืองเอเธนส์ถูกกองทัพเปอร์เชียเผาราบ ประชาชนต้องอพยพทิ้งเมือง แต่กำลังฝ่ายพันธมิตรกรีกสามารถเข้าป้องกันคอคอดคอรินท์ ซึ่งเชื่อมแอตทิกากับเพโลพอนนีสไว้ได้ ระหว่างนั้นทัพเรือของกรีกถูกถอยไปใช้เกาะซาลามิสเป็นฐานปฏิบัติการ 
แม้ว่ากำลังทางนาวีของกรีกจะน้อยกว่าเปอร์เซียมาก แต่เธมิสโตคลีสแม่ทัพชาวเอเธนส์ สามารถล่อให้กองกำลังพันธมิตรเข้าทำศึกกับทัพเรือเปอร์เซียอีกครั้ง โดยหวังว่าชัยชนะจะป้องกันคาบสมุทรเพโลพอนนีสอันเป็นแผ่นดินใหญของกรีกไว้ได้  พระเจ้าเซอร์ซีสกษัตริย์เปอร์เซีย ทรงกระหายจะได้รับชัยชนะอย่างเด็ดขาดเช่นกัน ทำให้ติดกับแผนลวงพรางของเธมิสโตคลีส ซึ่งล่อทัพเรือของเปอร์เซียให้ออกมาปิดกั้นทางเข้า-ออกของช่องแคบซาลามิส แต่ด้วยสภาพที่คับแคบของพื้นที่ ทัพเรือใหญ่ของเปอร์เซียไม่อาจแปรขบวนได้และตกอยู่ในสภาพขาดระเบียบ กองเรือพันธมิตรกรีกฉวยโอกาสจัดแถวเป็นแนวประจัญบานเข้าโจมตีและได้รับชัยชนะแบบพลิกความคาดหมาย
ยุทธนาวีที่ซาลามิสกลายเป็นการรบที่มีความสำคัญต่ออารยธรรมกรีกในระดับเดียวกับ ยุทธการที่มาราธอน และยุทธการที่เทอร์มอพิลี โดยเป็นจุดเปลี่ยนของสงครามกรีก-เปอร์เซีย p=197 หลังยุทธการซาลามิส คาบสมุทรเพโลพอนนีสและอารยธรรมกรีก ก็ปลอดภัยจากการรุกรานของเปอร์เซีย ในขณะที่อาณาจักรเปอร์เซียต้องสูญเสียทรัพยากรมหาศาล ขวัญกำลังใจตกต่ำ และเสียความน่าเกรงขาม pp=333-335 หลังการศึกในยุทธการที่พลาตีอา (Πλάταια) และยุทธการที่มิกาลี (Μυκάλη) ทัพของเปอร์เซียก็ไม่เป็นภัยคุกคามอีกต่อไป ฝ่ายพันธมิตรกรีกจึงรุกกลับได้ และยังส่งผลให้อาณาจักรมาเซดอนลุกฮือเพื่อปลดแอกตนเองจากการปกครองของเปอร์เซีย โดยเธรซ หมู่เกาะในทะเลอีเจียน และไอโอเนีย จะทยอยหลุดจากความควบคุมของเปอร์เซียในอีกสามสิบปีต่อมา เนื่องจากการเกิดขึ้นของสันนิบาตดีเลียนภายใต้การนำโดยเอเธนส์ 
ยุทธนาวีที่ซาลามิสจึงนับว่าเป็นการเปลี่ยนสมการของอำนาจให้มาอยู่ที่ฝ่ายกรีก โดยลดอำนาจของจักรวรรดิเปอร์เซียในทะเลอีเจียนลงอย่างเฉียบพลัน พร้อม ๆ กับเป็นจุดเริ่มต้นของยุคแห่งความมั่งคั่ง และความเป็นมหาอำนาจทางทะเลของจักรวรรดิเอเธนส์ 

**ภูมิหลัง**

**กำลังรบ**

**ฝ่ายกรีก**
ไฟล์:Olympias.1.JPG|thumb|โอลิมเปียอัส, เรือที่สร้างขึ้นตามแบบของเรือสามแถวพาย (เรือไตรรีม) ของชาวเอเธนส์โบราณ
ไฟล์:Model of a greek trireme.jpg|thumb|โมเดลเรือไตรรีม Trireme ของกรีก
จำนวนเหล่านี้เป็นเรือ trireme; จำนวนในวงเล็บเป็นเรือ penteconter (fifty-oared galleys)

**ฝ่ายจักรวรรดิอะคีเมนิด**
จำนวนที่เฮอรอโดทัสระบุไว้มีดังนี้:

**ความเป็นไปของการรบ**
300px

**อ้างอิง**

**ข้อมูล**

**สมัยโบราณ**
 Herodotus, The Histories  Perseus online version- Aeschylus, extract from   The Persians date=2013-01-19 - Ctesias, Persica (excerpt in Photius's epitome)- Diodorus Siculus,  Bibliotheca Historica- Thucydides, History of the Peloponnesian War- Ephorus, Universal History- Plutarch, Themistocles- Cicero, On the Laws

**สมัยใหม่**
 Blakesley, J. W. (1853) " On the Position and Tactics of the Contending Fleets in the Battle of Salamis (With a Map.)" in the Proceedings of the Philological Society.- Burn, A. R. (1985). "Persia and the Greeks" in The Cambridge History of Iran, Volume 2: The Median and Achaemenid Periods, Ilya Gershevitch, ed. Cambridge University Press.- Fehling, D. (1989). Herodotus and His "Sources": Citation, Invention, and Narrative Art. Translated by J.G. Howie. Leeds: Francis Cairns.-  url=https://archive.org/details/historyofpelopo000thuc - Green, Peter (1970). The Year of Salamis, 480–479 BC. London: Weidenfeld and Nicolson (0-297-00146-9).- Green, Peter (1998). The Greco-Persian Wars. Berkeley: University of California Press (hardcover, 0-520-20573-1) (paperback, 0-520-20313-5).- Hale, John R. (2009) Lords of the Sea. Viking Press. 978-0-670-02080-5- Hanson, Victor Davis (2001). Carnage and Culture: Landmark Battles in the Rise of Western Power. New York: DoubleDay, 2001 (hardcover, 0-385-50052-1); New York: Anchor Books (paperback, 0-385-72038-6).- Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (History of the Greek nation) vol Β, Εκδοτική Αθηνών (Editorial Athens) 1971.- Holland, Tom (2005). Persian Fire. London: Abacus (978-0-349-11717-1).- Köster, A. J. (1934). Studien zur Geschichte des Antikes Seewesens. Klio Beiheft 32.- Lazenby, J. F. (1993). The Defence of Greece 490–479 BC. Aris & Phillips Ltd. (0-85668-591-7).- Lee, Felicia R. (2006).  A Layered Look Reveals Ancient Greek Texts The New York Times, 27 November 2006.
*Morrison, John S., Coates, J.F. & Rankov, B.R. (2000) The Athenian Trireme: The History and Reconstruction of an Ancient Greek Warship Second Edition. Cambridge: CUP (978-0521564564)- year=1998- isbn= 978-1526790453 - Strauss, Barry (2004). The Battle of Salamis: The Naval Encounter That Saved Greece—and Western Civilization. New York: Simon and Schuster (hardcover, 0-7432-4450-8; paperback, 0-7432-4451-6).

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Salamis at the Ancient History Encyclopedia
หมวดหมู่:ยุทธนาวี
หมวดหมู่:480 ปีก่อนคริสตกาล