การเมืองกัมพูชา

ไฟล์:6th National Assembly of Cambodia official portrait.jpg|thumb|250px|การประชุมรัฐสภากัมพูชาครั้งที่ 6
คณะรัฐบาลในพระราชอาณาจักรกัมพูชา
การเมืองกัมพูชาอยู่ในกรอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ โดยมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขและทรงเป็นที่เคารพสักการะ และมีนายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้ารัฐบาล มีรัฐสภาและเป็นประชาธิปไตยแบบตัวแทน อำนาจบริหารเป็นของรัฐบาล อำนาจนิติบัญญัติเป็นของสภาคือรัฐสภาและพฤฒิสภา
รัฐธรรมนูญแห่งพระราชอาณาจักรกัมพูชายังได้กำหนดให้เป็นระบอบประชาธิปไตยแบบหลายพรรคเสรีนิยม ซึ่งอำนาจตกเป็นของผู้บริหาร ฝ่ายตุลาการ และฝ่ายนิติบัญญัติ  อย่างไรก็ตามไม่มีการต่อต้านจากพรรคฝ่ายค้านอย่างมีประสิทธิภาพต่อนายกรัฐมนตรีสมเด็จอัครมหาเสนาบดีเดโชฮุน เซน ซึ่งดำรงตำแหน่งมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2528 จนถึงวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2566 เอกอุดมกิตติเทศาภิบาลบัณฑิตฮุน มาแณต ได้ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเป็นคนต่อมาในปัจจุบัน

**ฝ่ายอำนาจบริหาร**
ไฟล์:King Norodom Sihamoni (2019).jpg|thumb|พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหมุนี – พระมหากษัตริย์|267x267px
ไฟล์:Hun Manet (2022).jpg|thumb|266x266px|สมเด็จมหาบวรธิบดี ฮุน มาแณต – นายกรัฐมนตรี
256x256pxนายกรัฐมนตรีกัมพูชามาจากพรรคการเมืองในรัฐสภา ได้รับการแต่งตั้งโดยพระมหากษัตริย์ตามคำแนะนำของประธานและรองประธานรัฐสภา หลังจากนั้นต้องได้รับความไว้วางใจจากรัฐสภา นายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้ารัฐบาลในกัมพูชา เมื่อเข้าทำงานจะแต่งตั้งรัฐมนตรีมารับผิดชอบงานต่างๆซึ่งเรียกว่าสภารัฐมนตรี นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบันคือฮุน เซน มาจากพรรคประชาชนกัมพูชา ดำรงตำแหน่งมาตั้งแต่การเลือกตั้ง พ.ศ. 2541 หนึ่งปีหลังเหตุการณ์รัฐประหาร พ.ศ. 2540 เพื่อโค่นล้มพระนโรดม รณฤทธิ์ จนปัจจุบัน
พระมหากษัตริย์
พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหมุนี
14 ตุลาคม ค.ศ. 2004
นายกรัฐมนตรี
เอกอุดมกิตติเทศาภิบาลบัณฑิต ฮุน มาแณต
พรรคประชาชนกัมพูชา
22 สิงหาคม พ.ศ. 2566 

**กระทรวง**

**ฝ่ายอำนาจนิติบัญญัติ**
ใช้ระบบสองสภาได้แก่- สมัชชาแห่งชาติหรือรัฐสภา มีสมาชิก 123 คน ดำรงตำแหน่งวาระละ 5 ปี ผู้มีสิทธิ์ออกเสียงต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 18 ปี ส่วนผู้สมัครรับเลือกตั้งต้องมีอายุอย่างน้อย 25 ปี การเลือกตั้งครั้งล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2551 พรรคประชาชนกัมพูชาครองเสียงส่วนใหญ่คือ 90 ที่นั่ง พรรคสมรังสีได้ 26 ที่นั่ง ที่เหลือเป็นพรรคอื่นๆ อีก 7 ที่นั่ง- พฤฒิสภาหรือสภาสูง มีสมาชิก 61 คน มี 2 คนที่ได้รับการแต่งตั้งจากพระมหากษัตริย์ 2 คนมาจากตัวแทนรัฐบาล ที่เหลืออีก 57 คนมาจากการเลือกตั้ง มีลักษณะคล้ายสภาสูงของฝรั่งเศส ดำรงตำแหน่งวาระละ 6 ปี ใน พ.ศ. 2549 พรรคประชาชนกัมพูชาได้ 43 ที่นั่งในสภาสูง พรรคฟุนซินเปกได้ 12 ที่นั่งและพรรคสมรังสีได้ 2 ที่นั่ง
หน้าที่ของสมัชชาแห่งชาติคือออกกฎหมาย โดยหลังจากผ่านสภาแล้วจึงเสนอต่อพระมหากษัตริย์ พระมหากษัตริย์ไม่มีอำนาจยับยั้งกฎหมายที่ผ่านรัฐสภาแล้ว รัฐสภายังมีอำนาจในการถอดถอนนายกรัฐมนตรีโดยการออกเสียงไม่ไว้วางใจมากกว่าสองในสาม
สรุปผลการเลือกตั้ง สมัชชาแห่งชาติกัมพูชาเมื่อ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2551
พรรค
คะแนน
%
ที่นั่ง
พรรคประชาชนกัมพูชา
3,492,374
58.1%
  
90
พรรคสมรังสี
1,316,714
21.9%
  
26
พรรคสิทธิมนุษยชน
397,816
6.62%
  
3
พรรคนโรดม รณฤทธิ์
337,943
5.62%
  
2
ฟุนซินเปก
303,764
5.05%
  
2
พรรคพันธมิตรเพื่อประชาธิปไตย
68,909
1.15%
  
—
พรรคประชาธิปไตยเขมร
32,386
0.54%
  
—
พรรคขบวนการประชาธิปไตยฮัง ดารา
25,065
0.42%
  
—
พรรคสังคมยุติธรรม
14,112
0.23%
  
—
พรรคสาธารณรัฐเขมร
11,693
0.19%
  
—
พรรคเขมรต่อต้านความยากจน
9,501
0.16%
  
—
ทั้งหมด (มาใช้สิทธิ์ 81.5%) 
6,010,277
123
Source:  www.necelect.org.kh date=2009-03-09 
สรุปการเลือกตั้งพฤฒิสภาหรือสภาสูงในกัมพูชาเมื่อ 22 มกราคม พ.ศ. 2549
พรรค
คะแนน
%
ที่นั่ง
พรรคประชาชนกัมพูชา
7,854
69.19%
  
43
ฟุนซินเปก
2,320
20.44%
  
9
พรรคสมรังสี
1,165
10.26%
  
2
ทั้งหมด (มาใช้สิทธิ์ 99.89%) 
11,352
54
Source:  www.necelect.org.kh date=2009-03-09 

**อำนาจตุลาการ**
ศาลฎีกา
อำนาจตุลาการเป็นอิสระจากรัฐบาล ศาลสูงสุดในกัมพูชาคือ ศาลแขวงสูงสุด (Supreme Council of the Magistracy)

**ราชวงศ์**
การปกครองของกัมพูชาเป็นแบบที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข พระมหากษัตริย์มีฐานะเป็นประมุขรัฐ ไม่มีอำนาจปกครอง ทรงเป็นสัญลักษณ์ถึงความเป็นเอกภาพและความยั่งยืนของชาติ พระนโรดม สีหนุทรงเป็นประมุขรัฐระหว่าง 24 กันยายน พ.ศ. 2536 จนถึง 7 ตุลาคม พ.ศ. 2547 พระมหากษัตริย์ไม่มีอำนาจทางการเมืองแต่พระนโรดม สีหนุทรงมีบารมีที่ทำให้พระองค์มีอิทธิพลต่อรัฐบาลและมีบทบาทในการยับยั้งความขัดแย้งภายในรัฐบาล หลังจากพระนโรดม สีหนุสละราชสมบัติใน พ.ศ. 2547 พระโอรสของพระองค์คือพระนโรดม สีหมุนีได้เป็นกษัตริย์ต่อมา ส่วนพระนโรดม สีหนุที่สละราชสมบัติไปนั้น สมัชชาแห่งชาติได้กำหนดตำแหน่งของพระองค์เป็นพระมหาวีรกษัตริย์

**การสืบราชสมบัติ**
การสืบราชสมบัติถูกกำหนดโดยกรมปรึกษาราชบัลลังก์ ซึ่งประกอบด้วยประธานรัฐสภา นายกรัฐมนตรี พระสังฆราช รองประธานรัฐสภาคนที่ 1 และคนที่ 2 จะมีการเรียกประชุมสภาราชบัลลังก์ภายใน 1 สัปดาห์หลังจากพระมหากษัตริย์สวรรคตหรือสละราชสมบัติ และจะเลือกจากสมาชิกราชวงศ์ที่มีสิทธิในราชบัลลังก์

**การเป็นสมาชิกองค์กรระดับนานาชาติ**
ACCT, AsDB, ASEAN, CP, ESCAP, FAO, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, Intelsat (ยังไม่ได้ลงนามในสัญญา), กองทุนการเงินระหว่างประเทศ, Interpol, IOC, ISO, ITU, NAM, OPCW, PCA, UN, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, UPU, WB, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO, WToO, WTrO (ขอสมัคร)

**การปกครองท้องถิ่น**
การปกครองท้องถิ่นทั้ง 24 จังหวัด ขึ้นกับกระทรวงมหาดไทยของรัฐบาลกลาง เริ่มมีการเลือกตั้งระดับท้องถิ่น (กรมปรึกษาฆุมสังกัด) ใน พ.ศ. 2545 และเลือกตั้งทุก ๆ 5 ปี

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Cambodia Human Rights Portal (Sithi)-  Cambodian Center for Human Rights (CCHR)-  Global Integrity Report: Cambodia date=2013-04-14  reports on corruption and anti-corruption in Cambodia

**เกี่ยวกับราชวงศ์**
  King of Cambodia, Norodom Sihamoni Official Website of King Norodom Sihamoni-  King of Cambodia, Norodom Sihanouk Official Website of former King Norodom Sihanouk

**ทางการ**
  Cambodia.gov.kh date=2006-10-05  Official Royal Government of Cambodia Website (English Version) ( Cambodia.gov.kh Khmer Version date=2005-12-07 )-  CDC Council for the Development of Cambodia-  Conseil Constitutionnel du Cambodge date=2008-12-16  Constitution council of Cambodia-  Department of Fisheries-  Food Security and Nutrition Information System Cambodia date=2013-03-08 -  Ministry of Commerce-  Ministry of Culture and Fine Arts date=2005-11-25 -  Ministry of Economy and Finance-  Ministry of Education, Youth and Sport date=2022-11-23 -  Ministry of Environment-  Ministry of Posts and Telecommunications-  Ministry of Public Works and Transport-  Ministry of Tourism date=2002-02-02 -  NiDA date=2009-05-25  National Information Communications Technology Development Authority-  Ministry of Planning date=2013-03-08 -  NIS date=2011-02-27  National Institute of Statistics of Cambodia

**อื่นๆ**
  Constitution of Cambodia date=2011-07-22 - Springer, S. 2009.  Violence, democracy, and the neoliberal "order": the contestation of public space in posttransitional Cambodia. Annals of the Association of American Geographers 99 (1), 138-162.- Springer, S. 2010.  Cambodia's Neoliberal Order: Violence, Authoritarianism, and the Contestation of Public Space. London: Routledge.
หมวดหมู่:การเมืองเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
หมวดหมู่:การเมืองกัมพูชา