สาธารณรัฐกอสปายา

สาธารณรัฐกอสปายา (Repubblica di Cospaia; อัลโตตีเบรีนี: Republica de' Cošpäja) เป็นอดีตนครรัฐอิสระขนาดเล็กแห่งหนึ่งของยุโรปคั่นกลางระหว่างรัฐสันตะปาปากับสาธารณรัฐฟลอเรนซ์ มีเอกราชช่วงปี ค.ศ. 1440 ถึง ค.ศ. 1826 
ปัจจุบันพื้นที่ของอดีตสาธารณรัฐกอสปายาเป็นส่วนหนึ่งของเมืองซันจูสตีโน (San Giustino) จังหวัดเปรูจา แคว้นอุมเบรีย ประเทศอิตาลี

**ประวัติ**
กอสปายาในอดีต
สาธารณรัฐกอสปายา ถือกำเนิดขึ้นในปี ค.ศ. 1440 หลังจากสมเด็จพระสันตะปาปายูจีนที่ 4 ทรงมีปัญหากับสภาบาเซล จากการขายดินแดนให้แก่สาธารณรัฐฟลอเรนซ์ ซึ่งในสัญญาการขายมีการตกหล่นดินแดนแถบเล็ก ๆ บริเวณ 500 เมตร เมื่อนับจากแม่น้ำจนถึงลำธารที่ใช้เป็นหลักเขตแดนเรียกว่า "รีโอ" (Rio) ใกล้กันนั้นก็มีลำธารสายหนึ่งมีชื่อเดียวกันตั้งอยู่ และลำธารทั้งสองตั้งอยู่ขนานกันก่อนไหลลงสู่แม่น้ำไทเบอร์ ผู้แทนของสาธารณรัฐฟลอเรนซ์ถือว่าลำธารที่อยู่ทางทิศเหนือเป็นหลักเขตแดนใหม่ ขณะที่ผู้แทนของรัฐสันตะปาปาถือว่าลำธารที่อยู่ทางทิศใต้เป็นหลักเขตแดน ทำให้บริเวณกึ่งกลางของลำธารทั้งสองสายกลายเป็นดินแดนที่ไม่มีเจ้าของ (terra nullius) สิริรวม 3.2 ตารางกิโลเมตร โดยประชาชนซึ่งอาศัยในแถบนั้นซึ่งกลายเป็นผู้ไร้รัฐได้ประกาศตัวเป็นรัฐอิสระไม่ขึ้นแก่ใครแต่นั้น และได้รับการยอมรับในปี ค.ศ. 1484
กระทั่งวันที่ 25 พฤษภาคม ค.ศ. 1826 กอสปายาแยกออกเป็นสองส่วน ส่วนหนึ่งไปรวมเข้ากับแกรนด์ดัชชีตอสคานา และส่วนหนึ่งไปรวมกับรัฐสันตะปาปา ตามสนธิสัญญาที่ลงนามโดย 14 สมาชิกของกอสปายา เพื่อแลกกับเหรียญเงินและขออนุญาตขยายพื้นที่ปลูกยาสูบ

**การปกครอง**
สาธารณรัฐกอสปายาไม่มีรัฐบาลหรือแม้แต่รัฐธรรมนูญหรือกฎหมายอย่างเป็นทางการ รวมทั้งไม่มีกองกำลังทหาร ตำรวจ หรือแม้แต่คุกเนื่องจากเป็นประเทศที่มีขนาดเล็ก ทั้งนี้จะมีสภาอาวุโสและหัวหน้าครอบครัวโดยมีศูนย์กลางอยู่ที่โบสถ์แม่พระรับสาร (Church of Annunciation) ซึ่งพวกเขามีอำนาจตัดสินใจและอำนาจตุลาการ ชาวกอสปายาถือว่าพวกเขาทุกคนเป็นเจ้าของอำนาจอธิปไตย มีสิทธิเสรีภาพโดยสมบูรณ์ จึงไม่มีหน่วยงานจากรัฐบาลอย่างประเทศอื่น
กอสปายามีธงชาติเป็นของตนเอง ผืนธงมีสีขาวตัดกับสีดำในแนวทแยง ขณะที่สัญลักษณ์ของกอสปายาคือรูปหมู่บ้านที่มีลำธารเล็ก ๆ สองสายไหลผ่าน มีรูปปลาสองตัวทางด้านขวา และรูปต้นยาสูบทางด้านซ้าย ด้านบนเป็นคำขวัญของกอสปายาเขียนด้วยภาษาละติน

**เศรษฐกิจ**
กอสปายาเป็นศูนย์กลางการผลิตยาสูบในคาบสมุทรอิตาลี เพราะมีชัยภูมิที่ดี ด้วยตั้งอยู่ระหว่างสาธารณรัฐฟลอเรนซ์ (ต่อมาคือแกรนด์ดัชชีตอสคานา) กับรัฐสันตะปาปา กอสปายาจึงมีลักษณะเป็นทั้งเมืองการค้าเสรีและรัฐกันชน มีพื้นที่ทั้งหมดราว 330 เฮกตาร์ (ยาว 2 กิโลเมตร และกว้าง 500 เมตร) กับประชากรทั้งหมดราว 250 คน โดยมีพื้นที่เพาะปลูกเพียง 25 เฮกตาร์ และสาเหตุที่ทำให้กอสปายารุ่งเรืองจากการค้ายาสูบก็เพราะที่นี่มิได้ปฏิบัติตามพระราชโองการของสมเด็จพระสันตะปาปาที่ทรงประกาศห้ามมิให้ปลูกยาสูบเพียงแห่งเดียว และที่นี่จึงผูกขาดด้านการผลิตยาสูบ แม้กระทั่งปัจจุบัน ยาสูบบางชนิดมีชื่อเรียกว่า กอสปายา กอสปายาไม่มีการเก็บภาษี แต่อาจมีการเก็บภาษีอย่างไม่เป็นทางการในรูปแบบของค่าธรรมเนียมสภา หากครอบครัวใดไม่ชำระเงินดังกล่าว ก็จะถูกชาวเมืองคว่ำบาตร และบังคับให้ออกจากกอสปายา ไปยัง "พื้นที่หลบหนีอันกว้างใหญ่ของผู้ลี้ภัยรอบกอสปายา"
ในช่วงปลายของการดำรงอยู่ของกอสปายา ดินแดนแห่งนี้ได้กลายสภาพเป็นดินแดนค้าของเถื่อน แนวคิดด้านเสรีภาพที่เคยมีมาก็เสื่อมทรามลงเพราะให้สิทธิพิเศษเกินควร และดึงดูดผู้คนเข้าไปยังกอสปายาอย่างหลากหลาย ด้วยเหตุผลทางเศรษฐกิจบ้าง หรือแม้แต่การเลี่ยงกฎหมายจากประเทศใหญ่ที่ขนาบข้าง ซึ่งก็ถือว่าเป็นเรื่องปกติของประเทศขนาดเล็ก

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 กอสปายา-  Cospaia: storia della repubblica più piccola al mondo 
หมวดหมู่:นครรัฐ
หมวดหมู่:อดีตสาธารณรัฐ
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศอิตาลี