จุลศีล

จุลศีล แปลว่า ศีลอย่างเล็กน้อย หมายถึงศีลที่มีระดับพื้นฐาน ที่ควรประพฤติงดเว้น เพื่อขจัดอกุศลอย่างหยาบ เช่นการงดเว้นจากฆ่าสัตว์ เป็นต้น จุลศีลนี้ คือศีลที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงในหลายพระสูตร เช่น พรหมชาลสูตร (เถรวาท) โดยทรงเตือนมิให้โกรธเมื่อมีผู้ติเตียนพระรัตนตรัย มิให้ยินดีหรือเหลิงเมื่อมีผู้สรรเสริญ แล้วตรัสว่า คนอาจกล่าวชมเชยพระองค์ด้วยศีล 3 ชั้น คือศีลอย่างเล็กน้อย (จุลศีล) ศีลอย่างกลาง (มัชฌิมศีล) และศีลอย่างใหญ่ (มหาศีล)  หรือในสามัญญผลสูตร ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแสดงแก่พระเจ้าอชาตศัตรูว่าพระภิกษุต้องปฏิบัติอย่างไร จึงจะชื่อว่าเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศีล ซึ่งพระองค์ทรงบรรยายว่าพระภิกษุในธรรมวินัยนี้เป็นผู้รัษาทั้งจุลศีล มัชฌิมศีล และมหาศีล  นอกจากนี้ยังทรงแสดงไว้ในพระสูตรอื่น ๆ เช่น เกวัฏฏสูตร เป็นต้น 
จุลศีล ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงในพรหมชาลสูตร (เถรวาท) มีรายละเอียดดังที่ปรากฏในพรหมชาลสูตร (เถรวาท) ของพระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค มีดังต่อไปนี้ 
# พระสมณโคดม ละการฆ่าสัตว์ เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ วางทัณฑะ วางสาตรา มีความละอาย มีความเอ็นดู มีความกรุณาหวังประโยชน์เกื้อกูลแก่สัตว์ทั้งปวงอยู่
# 
# พระสมณโคดม ละการลักทรัพย์ เว้นขาดจากการลักทรัพย์ รับแต่ของที่เขาให้ ต้องการแต่ของที่เขาให้   ไม่ประพฤติตนเป็นขโมย เป็นคนสะอาดอยู่
# 
# พระสมณโคดม ละกรรมเป็นข้าศึกแก่พรหมจรรย์ประพฤติพรหมจรรย์ ประพฤติห่างไกลเว้นจากเมถุน   ซึ่งเป็นเรื่องของชาวบ้าน
# 
# พระสมณโคดม ละการพูดเท็จ เว้นขาดจากการพูดเท็จพูดคำจริง ดำรงคำสัตย์ มีถ้อยคำเป็นหลักฐาน   ควรเชื่อ ไม่พูดลวงโลก
# 
# พระสมณโคดม ละคำส่อเสียด เว้นขาดจากคำส่อเสียด ฟังจากข้างนี้แล้วไม่บอกข้างโน้น เพื่อให้คนหมู่นี้แตกกัน หรือฟังจากข้างโน้นแล้วไม่บอกข้างนี้ เพื่อให้คนหมู่โน้นแตกกัน สมานคนที่แตกกันแล้วบ้าง ส่งเสริมคนที่พร้อมเพรียงกันแล้วบ้าง ชอบคนที่พร้อมเพรียงกัน  ยินดีในคนที่พร้อมเพรียงกัน เพลิดเพลินในคนที่พร้อมเพรียงกันกล่าวแต่คำที่ทำให้คนพร้อมเพรียงกัน
# 
# พระสมณโคดม ละคำหยาบ เว้นขาดจากคำหยาบ  กล่าวแต่คำที่ไม่มีโทษ เพราะหู ชวนให้รัก จับใจ เป็นคำของชาวเมือง คนโดยมากรักใคร่ชอบใจ
# 
# พระสมณโคดม ละคำเพ้อเจ้อ เว้นขาดจากคำเพ้อเจ้อพูดถูกกาล พูดคำจริง พูดอิงอรรถ พูดอิงธรรม  พูดอิงวินัย พูดคำมีหลักฐาน มีที่อ้าง มีที่กำหนด    ประกอบด้วยประโยชน์โดยกาลอันควร.
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการพรากพืชคามและภูตคาม
# 
# พระสมณโคดม ฉันอาหารหนเดียว เว้นการฉันในราตรี งดการฉันในเวลาวิกาล
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการฟ้อนรำขับร้องประโคมดนตรี และดูการเล่นอันเป็นข้าศึก
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการทัดทรงประดับตกแต่งร่างกาย ด้วยดอกไม้ของหอม และเครื่องประเทืองผิว ซึ่งเป็นฐานแห่งการแต่งตัว
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากที่นอนที่นั่งสูง และที่นอนที่นั่งใหญ่
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการรับทองและเงิน
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการรับธัญญชาติดิบ
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการรับเนื้อดิบ
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการรับสตรีและเด็กหญิง
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการรับทาสีและทาส
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการรับแพะและแกะ
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการรับไก่และสุกร
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการรับช้าง โค ม้า และลา
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการรับนาและไร่
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการเป็นทูตและการรับใช้
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการซื้อและการขาย
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการโกงด้วยตาชั่ง    การโกงด้วยโลหะ และการโกงด้วยเครื่องตวงวัด
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการรับสินบน การล่อลวงและการตลบตะแลง
# 
# พระสมณโคดม เว้นขาดจากการฟัน การฆ่า การจองจำ การตีชิง การปล้น การจี้   
#

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
พระไตรปิฎกฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย. พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เล่ม 1 ภาค 1
*พระพุทธโฆสะ. สุมังคลวิลาสินี ใน พระไตรปิฎกฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย. พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เล่ม 1 ภาค 1
*สุชีพ ปุญญานุภาพ. (2550). พระไตรปิฎกฉบับประชาชน. กรุงเทพฯ . กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม.
หมวดหมู่:ศีล