จักรพรรดิเล ทั้ญ ตง

จักรพรรดิเล ทั้ญ ตง (Lê Thánh Tông, 黎聖宗; 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1442 – 30 มกราคม ค.ศ. 1497) มีพระนามเดิมว่า เล เหา (Lê Hạo, 黎灝) หรือ เล ตือ ถั่ญ (Lê Tư Thành, 黎思誠) เป็นจักรพรรดิองค์ที่ 5 แห่งราชวงศ์เหิ่วเลของเวียดนาม ทรงครองราชย์ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1460–1497

**พระนาม**
เล ทั้ญ ตงมีพระนามหลายแบบ เช่น พระนามตอนเสด็จพระราชสมภพว่า เล เหา (黎灝), พระนามรอง Tư Thành (思誠), พระนามแฝง Đạo Am chủ nhân (道庵主人), พระนามคล้องจอง Tao Đàn nguyên súy (騷壇元帥), ตำแหน่งทางการ Thiên Nam động chủ (天南洞主)

**พระชนม์ชีพช่วงต้น**
เล ตือ ถั่ญเสด็จพระราชสมภพในวันที่ 20 เดือน 7 ทางจันทรคติ (25 สิงหาคมในปฏิทินกริกอเรียน) ในปีที่ 3 ของ Đại Bảo (1442)date=August 2022 พระองค์เป็นพระราชนัดดาองค์ที่ 4 ของเล เหล่ยp=200
เมื่อตือ ถั่ญมีพระชนม์พรรษาเพียงสามพรรษา พระองค์ถูกนำตัวไปยังพระราชวังและได้รับการศึกษาที่Đông Kinh (東京).p=205

**ขึ้นครองราชย์**
เมื่อวันที่ 3 เดือน 10 ทางจันทรคติ ค.ศ. 1459 ปีที่ 6 ของ Diên Ninh Lê Nghi Dân พระราชโอรสหัวปีของ Lê Thái Tông ก่อรัฐประหารในช่วงกลางคืน ลอบปลงพระชนม์จักรพรรดิ Lê Nhân Tông Nghi Dân จึงประกาศตนเองเป็นจักรพรรดิ เก้าเดือนต่อมา เกิดรัฐประหารกลับต่อ Lê Nghi Dân ที่นำโดย Nguyễn Xí และ Đinh Liệt ซึ่งประสบความสำเร็จ และตัว Nghi Dân ถูกสังหารในพระราชวังp=204 ผู้วางแผนขอให้เจ้าชาย Tư Thanh ขึ้นเป็นจักรพรรดิองค์ใหม่ และพระองค์ก็ยอมรับ Lê Nghi Dân สวรรคตเพียงสองวัน เล เหาจึงขึ้นเป็นจักรพรรดิp=204

**รัชสมัย**

**พระบรมวงศานุวงศ์**
 พระราชบิดา: Lê Thái Tông- พระราชมารดา: จักรพรรดินี Quang Thuc Ngo Thi Ngoc Dao (光淑文皇后吳氏; 1421 - 1496)- พระมเหสีและพระราชโอรสธิดาตามแต่ละพระนาง:
# จักรพรรดินี Huy Gia (จักรพรรดินี Truong Lac) Nguyễn Thị Hằng แห่งตระกูลเหงียน (徽嘉皇后阮氏; 1441 - 1505)
## มกุฎราชกุมาร Le Tranh ภายหลังเป็นจักรพรรดิ Lê Hiến Tông
# จักรพรรดินี Nhu Huy แห่งตระกูล Phung (柔徽皇后馮氏; 1444 - 1489)
## เจ้าชาย Le Tan พระราชบิดาของจักรพรรดิ Lê Tương Dực
# พระมเหสีหลวง Minh แห่งตระกูล Pham (明妃范氏; 1448 - 1498)
## เจ้าชาย Le Tung
## เจ้าหญิง Loi Y Lê Oánh Ngọc (雷懿公主黎莹玉)
## เจ้าหญิง Lan Minh Lê Lan Khuê (兰明公主黎兰圭; 1470 - 14??)
# พระมเหสีหลวง Kinh แห่งตระกูลเหงียน (敬妃阮氏; 1444 - 1485)
## เจ้าหญิง Minh Kinh Lê Thụy Hoa (明敬公主黎瑞华)
# พระมเหสี Nguyen thi (貴妃阮氏)
## เจ้าชาย Le Thoan
# พระนางเหงียน (修容阮氏)
# พระนางเหงียน (才人阮氏; 1444 - 1479)
จักรพรรดิเล ทั้ญ ตงอาจมีสตรีชาวจามเป็นพระสนม นักระบำ และนักร้องในราชสำนัก

**อ้างอิง**

**ข้อมูล**
The first part of this history is based on the doctoral thesis of John K. Whitmore "The Development of the Le Government in Fifteenth Century Vietnam" (Cornell University, 1968). The thesis is mostly concerned with the structure and make-up of the Le government from 1427 to 1471.
*The second part is based in part on the Library of Congress Country studies for Vietnam- year=2011 - publisher=Cambridge University Press- pages=205–212- publisher=Praeger- citation|last=Coedès|first=George|year=2015|title=The Making of South East Asia (RLE Modern East and South East Asia)|publisher=Taylor & Francis-  year = 1999- isbn=978-0-742-56762-7- cite book|last=Kiernan|first=Ben|author-link=Ben Kiernan|year=2019|title=Việt Nam: a history from earliest time to the present|publisher=Oxford University Press- editor-last=Lary- cite book |last=Li|first=Tana|title=Nguyen Cochinchina: Southern Vietnam in the Seventeenth and Eighteenth Centuries|year=2018|publisher=Cornell University Press- access-date=5 January 2019- year=2016 - isbn=- access-date=4 January 2013- publisher=Taylor & Francis- year=2014 -  isbn = 978-1-316-44504-4-  year = 1999- isbn=978-0-521-87586-8- access-date=5 January 2013
*isbn=0-791-42687-4-  year = 2006-  access-date = 6 November 2012- isbn=978-9971-69-448-7-  isbn = 0-521-24333-5-  isbn =-  year = 2016- isbn=978-0-67404-534-7

**อ่านเพิ่ม**
 ref=none

**แหล่งข้อมูลอื่น**
1497
หมวดหมู่:จักรพรรดิเวียดนาม
หมวดหมู่:ชาวเวียดนาม