สภาประชาชนแห่งชาติ

สภาประชาชนแห่งชาติ (s=全国人民代表大会; National People's Congress; NPC) เป็นองค์กรอำนาจรัฐสูงสุดของสาธารณรัฐประชาชนจีน สภาฯ เป็นสาขารัฐบาลเดียวในจีน และตามหลักของอำนาจเอกภาพ หน่วยงานของรัฐทั้งหมดตั้งแต่คณะมนตรีรัฐกิจไปจนถึงศาลประชาชนสูงสุดอยู่ภายใต้อำนาจของสภาฯ ด้วยจำนวนสมาชิก 2,977 คนใน ค.ศ. 2023 จึงถือเป็นสภานิติบัญญัติที่ใหญ่ที่สุดในโลก สภาฯ ได้รับการเลือกตั้งสำหรับวาระ 5 ปี มีการจัดประชุมประจำปีทุกฤดูใบไม้ผลิ โดยปกติกินเวลา 10 ถึง 14 วัน ในมหาศาลาประชาชนทางด้านตะวันตกของจัตุรัสเทียนอันเหมินในปักกิ่ง
เนื่องจากการเมืองจีนดำเนินภายใต้กรอบรัฐคอมมิวนิสต์โดยอิงจากระบบสภาประชาชน สภาฯ จึงทำงานภายใต้การนำของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ผู้สังเกตการณ์บางคนมองว่าหน่วยงานนี้เป็นเพียงองค์กรตรายาง ผู้แทนส่วนใหญ่ในสภาฯ ได้รับการเลือกตั้งอย่างเป็นทางการโดยสภาประชาชนท้องถิ่นระดับมณฑล สภานิติบัญญัติท้องถิ่นที่ได้รับการเลือกตั้งทางอ้อมในทุกระดับยกเว้นระดับอำเภอ พรรคคอมมิวนิสต์จีนควบคุมกระบวนการเสนอชื่อและการเลือกตั้งในทุกระดับของระบบสภาประชาชน
สภาประชาชนแห่งชาติจัดประชุมเต็มสภาประมาณสองสัปดาห์ในแต่ละปีและลงมติในร่างกฎหมายสำคัญและการแต่งตั้งบุคลากร รวมถึงเรื่องอื่น ๆ การประชุมเหล่านี้มักถูกกำหนดเวลาให้เกิดขึ้นพร้อมกับการประชุมของคณะกรรมาธิการแห่งชาติประจำสภาที่ปรึกษาการเมืองประชาชนจีน (CPPCC) องค์กรที่ปรึกษาที่สมาชิกเป็นตัวแทนของกลุ่มทางสังคมต่าง ๆ เนื่องจากสภาฯ และสภาที่ปรึกษาฯ เป็นองค์กรปรึกษาหารือหลักของจีน พวกเขาจึงมักถูกเรียกว่าการประชุมสองสภา (เหลี่ยงฮุ่ย) ตามข้อมูลของสภาฯ การประชุมประจำปีของสภาฯ เป็นโอกาสสำหรับเจ้าหน้าที่ของรัฐในการทบทวนนโยบายที่ผ่านมาและนำเสนอแผนการในอนาคตต่อประเทศ ด้วยลักษณะชั่วคราวของการประชุมเต็มสภา อำนาจส่วนใหญ่ของสภาฯ จึงถูกมอบหมายให้คณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาประชาชนแห่งชาติ (NPCSC) ซึ่งประกอบด้วยสมาชิกสภานิติบัญญัติประมาณ 170 คนและมีการประชุมต่อเนื่องทุกสองเดือน เมื่อสภาฯ ซึ่งเป็นองค์กรแม่ไม่ได้อยู่ในสมัยประชุม
การเป็นสมาชิกสภาเป็นลักษณะงานนอกเวลาและไม่มีค่าตอบแทน ผู้แทนในสภาประชาชนแห่งชาติสามารถดำรงตำแหน่งในองค์กรรัฐบาลอื่น ๆ ได้ในเวลาเดียวกัน และโดยทั่วไปแล้วพรรคและสภาฯ จะมีเจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลจีนอยู่ทั้งหมด อย่างไรก็ตาม การเป็นสมาชิกคณะกรรมาธิการสามัญมักเป็นงานเต็มเวลาและได้รับเงินเดือน และสมาชิกคณะกรรมาธิการสามัญไม่ได้รับอนุญาตให้ดำรงตำแหน่งในฝ่ายบริหาร ตุลาการ อัยการ หรือกำกับดูแลในเวลาเดียวกัน ภายใต้รัฐธรรมนูญของจีน สภาฯ ถูกกำหนดให้เป็นสภานิติบัญญัติระบบสภาเดียว โดยมีอำนาจในการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ออกกฎหมาย และกำกับดูแลการดำเนินงานของรัฐบาล และเลือกตั้งเจ้าหน้าที่ระดับสูงของคณะกรรมการกำกับดูแลแห่งชาติ ศาลประชาชนสูงสุด สำนักงานอัยการประชาชนสูงสุด คณะกรรมการการทหารส่วนกลาง และรัฐ

**ประวัติศาสตร์**
สภาประชาชนแห่งชาติปัจจุบันสามารถสืบย้อนต้นกำเนิดไปถึงสาธารณรัฐโซเวียตจีนซึ่งเริ่มต้นใน ค.ศ. 1931 โดยมีการประชุมแห่งชาติครั้งแรกของผู้แทนกรรมกร ชาวนา และทหารจีนในวันที่ 7 พฤศจิกายน ค.ศ. 1931 ในรุ่ยจิน มณฑลเจียงซี ตรงกับวันครบรอบ 14 ปีการปฏิวัติเดือนตุลาคม และยังมีการประชุมสภาโซเวียตอีกครั้งที่จัดขึ้นในมณฑลฝูเจี้ยนในวันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 1932 ตรงกับวันครบรอบ 61 ปีคอมมูนปารีส การประชุมแห่งชาติครั้งที่สองจัดขึ้นตั้งแต่วันที่ 22 มกราคมถึง 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1934 ในการประชุม มีผู้เพียง 693 คนที่ได้รับเลือก โดยกองทัพแดงจีนได้ 117 ที่นั่ง
ใน ค.ศ. 1945 หลังสงครามโลกครั้งที่สอง พรรคคอมมิวนิสต์จีนและก๊กมินตั๋งจัดการประชุมปรึกษาการเมืองโดยพรรคทั้งสองเจรจาเกี่ยวกับการปฏิรูปการเมืองหลังสงครามโลกครั้งที่สอง สิ่งนี้ถูกรวมอยู่ในความตกลงสิบสิบ ซึ่งดำเนินการโดยรัฐบาลชาตินิยม  ผู้ซึ่งจัดการประชุมปรึกษาการเมืองครั้งแรกตั้งแต่วันที่ 10 ถึง 31 มกราคม ค.ศ. 1946 ผู้แทนจากก๊กมินตั๋ง พรรคคอมมิวนิสต์จีน พรรคเยาวชนจีน และสันนิบาตประชาธิปไตยแห่งประเทศจีน รวมถึงผู้แทนอิสระ เข้าร่วมการประชุมที่ฉงชิ่ง เป็นเมืองหลวงชั่วคราวของจีน
การประชุมปรึกษาการเมืองครั้งที่สองเกิดขึ้นในเดือนกันยายน ค.ศ. 1949 โดยเชิญผู้แทนจากพรรคที่เป็นมิตรต่าง ๆ เข้าร่วมเพื่อหารือเกี่ยวกับการก่อตั้งรัฐใหม่ (สาธารณรัฐประชาชนจีน) การประชุมครั้งนี้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็นการประชุมปรึกษาการเมืองประชาชน การประชุมครั้งแรกอนุมัติโครงการร่วม ซึ่งทำหน้าที่เป็นรัฐธรรมนูญโดยพฤตินัยในห้าปีต่อมา การประชุมอนุมัติเพลงชาติ ธงชาติ เมืองหลวง และชื่อประเทศใหม่ และเลือกตั้งรัฐบาลชุดแรกของสาธารณรัฐประชาชนจีน มันเป็นสภานิติบัญญัติโดยพฤตินัยของสาธารณรัฐประชาชนจีนในช่วงห้าปีแรกของการดำรงอยู่
ใน ค.ศ. 1954 รัฐธรรมนูญโอนหน้าที่นี้ไปยังสภาประชาชนแห่งชาติ

**โครงสร้าง**
สภาประชาชนแห่งชาติประชุมกันประมาณสองสัปดาห์ในแต่ละปีโดยจัดในช่วงเวลาเดียวกับการประชุมคณะกรรมาธิการแห่งชาติประจำสภาที่ปรึกษาการเมืองประชาชนจีน ปกติจัดขึ้นในฤดูใบไม้ผลิ การประชุมร่วมกันนี้เป็นที่รู้จักกันในชื่อการประชุมสองสภา (เหลี่ยงฮุ่ย) ระหว่างการประชุมเหล่านี้ อำนาจของสภาฯ จะถูกใช้โดยคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาประชาชนแห่งชาติp=51 ระหว่างการประชุมสองสภา สภาฯ และสภาที่ปรึกษาฯ จะรับฟังและอภิปรายรายงานจากนายกรัฐมนตรี ประธานศาลประชาชนสูงสุด และอัยการสูงสุดpages=61–62

**คณะผู้บริหารสูงสุด**
ก่อนการประชุมเต็มสภาแต่ละครั้งของสภาฯ จะมีการประชุมเตรียมการ ซึ่งมีการเลือกตั้งคณะผู้บริหารสูงสุด (เปรซิเดียม) และเลขาธิการสำหรับการประชุมสมัยนั้นdate=November 2023 คณะผู้บริหารสูงสุดเป็นประธานในการประชุมเต็มสภาของสภาฯ โดยกำหนดตารางการประชุมประจำวัน ตัดสินใจว่าจะบรรจุร่างกฎหมายของสมาชิกผู้แทนเข้าสู่วาระการประชุมหรือไม่ รับฟังรายงานการพิจารณาของสมาชิกผู้แทน และตัดสินใจว่าจะนำเรื่องใดเข้าสู่การลงคะแนนเสียง เสนอชื่อผู้สมัครสำหรับตำแหน่งระดับสูงของรัฐp=65–99 และจัดพิธีสาบานตนเข้ารับตำแหน่งตามรัฐธรรมนูญ หน้าที่ของมันถูกกำหนดไว้ใน กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญของสภาประชาชนแห่งชาติ แต่ไม่ได้กำหนดว่าประกอบด้วยใครบ้าง2011

**คณะกรรมาธิการสามัญ**
คณะกรรมาธิการสามัญประจำ (NPCSC) เป็นองค์กรถาวรของสภาฯ ได้รับการเลือกตั้งโดยฝ่ายนิติบัญญัติเพื่อประชุมเป็นประจำในขณะที่สภาฯ ไม่ได้อยู่ในสมัยประชุมp=51 ประกอบด้วยประธาน รองประธาน เลขาธิการ และสมาชิกประจำ การเป็นสมาชิกคณะกรรมาธิการประจำสภาฯ มักเป็นแบบเต็มเวลาและได้รับเงินเดือน และสมาชิกไม่ได้รับอนุญาตให้ดำรงตำแหน่งในฝ่ายบริหาร ตุลาการ อัยการ หรือกำกับดูแลในเวลาเดียวกันdate=November 2023
เนื่องจากสภาฯ ประชุมเพียงปีละครั้ง คณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาฯ จึงทำหน้าที่เป็นสภานิติบัญญัติแห่งชาติของจีนตลอดทั้งปีโดยพฤตินัย มันได้รับอำนาจในการออกกฎหมายเกือบทั้งหมดเช่นเดียวกับสภาฯ เอง แม้จะไม่มีอำนาจในการแก้ไขรัฐธรรมนูญและแต่งตั้งหรือถอดถอนบุคลากรระดับชาติp=51 คณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาฯ ผ่านกฎหมายส่วนใหญ่ของจีน และมีอำนาจในการกำกับดูแลหน่วยงานรัฐบาล แต่งตั้งหรือถอดถอนบุคลากรระดับสูงที่ไม่ได้อยู่ในระดับชาติ ให้สัตยาบันสนธิสัญญา มอบการนิรโทษกรรมพิเศษ และมอบเกียรติยศแห่งรัฐ

**คณะกรรมาธิการพิเศษ**
อาคารสำนักงานสภาประชาชนแห่งชาติ
นอกเหนือจากคณะกรรมาธิการสามัญแล้ว ยังมีการจัดตั้งคณะกรรมาธิการพิเศษสิบชุดภายใต้สภาฯ เพื่อศึกษาประเด็นที่เกี่ยวข้องกับสาขาเฉพาะ ประกอบด้วยเจ้าหน้าที่ประจำที่ทำงานเต็มเวลา ซึ่งประชุมกันเป็นประจำเพื่อร่างและอภิปรายงานด้านกฎหมายและข้อเสนอเชิงนโยบายและผู้แทนที่ได้รับมอบหมายให้ประจำคณะกรรมาธิการต่าง ๆ งานด้านนิติบัญญัติส่วนใหญ่ในประเทศจีนถูกมอบหมายให้คณะกรรมาธิการเหล่านี้ดำเนินการระหว่างการประชุมเต็มคณะของคณะกรรมาธิการสามัญ ซึ่งจัดขึ้นทุกสองเดือนp=52 ปัจจุบันมีคณะกรรมาธิการพิเศษจำนวน 10 คณะ ได้แก่:
*คณะกรรมาธิการกิจการชาติพันธุ์ 
*คณะกรรมาธิการรัฐธรรมนูญและกฎหมาย
*คณะกรรมาธิการกิจการกำกับดูแลและตุลาการ
*คณะกรรมาธิการกิจการการคลังและเศรษฐกิจ
*คณะกรรมาธิการกิจการการศึกษา วิทยาศาสตร์ วัฒนธรรม และสาธารณสุข
*คณะกรรมาธิการกิจการต่างประเทศ
*คณะกรรมาธิการกิจการชาวจีนโพ้นทะเล
*คณะกรรมาธิการกิจการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมและอนุรักษ์ทรัพยากร
*คณะกรรมาธิการกิจการเกษตรและชนบท
*คณะกรรมาธิการกิจการพัฒนาสังคม
คณะกรรมาธิการเหล่านี้ถูกจัดตั้งขึ้นในลักษณะเดียวกับคณะกรรมาธิการสามัญ

**หน่วยงานบริหาร**
หน่วยงานบริหารจำนวนหนึ่งถูกจัดตั้งขึ้นภายใต้คณะกรรมาธิการสามัญเพื่อให้การสนับสนุนการดำเนินงานประจำวันของสภาประชาชนแห่งชาติ ได้แก่:
*สำนักงานทั่วไป
*คณะกรรมาธิการกิจการนิติบัญญัติ
*คณะกรรมาธิการกิจการงบประมาณ
*คณะกรรมาธิการกฎหมายพื้นฐานเขตบริหารพิเศษฮ่องกง
*คณะกรรมาธิการกฎหมายพื้นฐานเขตบริหารพิเศษมาเก๊า

**อำนาจและหน้าที่**
ภายใต้รัฐธรรมนูญ สภาประชาชนแห่งชาติเป็นองค์กรอำนาจรัฐสูงสุดในประเทศจีน และรัฐธรรมนูญจีนทั้งสี่ฉบับได้มอบอำนาจในการออกกฎหมายจำนวนมากให้แก่สภาฯp=52 ตำแหน่งประธานาธิบดี คณะมนตรีรัฐกิจ คณะกรรมการการทหารส่วนกลางสาธารณรัฐประชาชนจีน ศาลประชาชนสูงสุด สำนักงานอัยการประชาชนสูงสุด และคณะกรรมการกำกับดูแลแห่งชาติ ล้วนอยู่ภายใต้อำนาจของสภาฯ อย่างเป็นทางการp=52
รัฐธรรมนูญรับประกันบทบาทผู้นำของพรรคคอมมิวนิสต์จีน และด้วยเหตุนี้สภาฯ จึงไม่ได้ทำหน้าที่เป็นเวทีสำหรับการอภิปรายระหว่างรัฐบาลและพรรคฝ่ายค้านเหมือนกับในรัฐสภาของประเทศตะวันตกp=158–175 สิ่งนี้นำไปสู่การที่สภาฯ ถูกอธิบายว่าเป็นสภานิติบัญญัติที่ทำหน้าที่เพียงประทับตรายาง หรือเป็นสภาที่สามารถส่งผลกระทบได้เฉพาะประเด็นที่มีความอ่อนไหวต่ำและมีความสำคัญน้อยต่อพรรคคอมมิวนิสต์จีนเท่านั้นp=158–175 โดยทั่วไปแล้ว กฎหมายจะผ่านการอนุมัติอย่างรวดเร็ว แต่มีตัวอย่างที่น่าสังเกตซึ่งกฎหมายไม่ผ่านสภาฯ และการลงคะแนนเสียงคัดค้านได้กลายเป็นเรื่องธรรมดามากขึ้นนับตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง
ตามที่รอรี ทรูเอกซ์ นักวิชาการจากโรงเรียนรัฐศาสตร์และกิจการระหว่างประเทศพรินซ์ตันกล่าวไว้ ผู้แทนสภาฯ "ส่งต่อข้อร้องทุกข์ของประชาชนแต่เลี่ยงประเด็นทางการเมืองที่อ่อนไหว และรัฐบาลก็แสดงการตอบสนองต่อข้อกังวลของพวกเขาเพียงบางส่วน"p=158–175 ตามที่ออสติน แรมซีย์ เขียนไว้ในเดอะนิวยอร์กไทมส์ สภาฯ "เป็นฉากการแสดงที่สร้างขึ้นอย่างพิถีพิถันโดยมีจุดประสงค์เพื่อสื่อถึงภาพลักษณ์ของรัฐบาลที่โปร่งใสและตอบสนองต่อประชาชน" หู เสี่ยวเยี่ยน หนึ่งในสมาชิกสภาฯ กล่าวกับบีบีซีนิวส์ใน ค.ศ. 2009 ว่าเธอไม่มีอำนาจที่จะช่วยเหลือผู้แทนของเธอ เธอถูกอ้างคำพูดว่า "ในฐานะผู้แทนรัฐสภา ฉันไม่มีอำนาจที่แท้จริงใด ๆ เลย"
โดยรูปแบบแล้ว สภาฯ มีหน้าที่และอำนาจหลักสี่ประการdate=June 2023

**การกำกับดูแลตามรัฐธรรมนูญ**
สภาฯ มีอำนาจแต่เพียงผู้เดียวในการแก้ไขรัฐธรรมนูญp=52 การแก้ไขรัฐธรรมนูญจะต้องเสนอโดยคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาฯ หรือสมาชิกสภาฯ จำนวนหนึ่งในห้าหรือมากกว่านั้น การแก้ไขเพิ่มเติมจะมีผลบังคับใช้เมื่อได้รับเสียงสองในสามของสมาชิกทั้งหมดp=52 สภาฯ ยังมีหน้าที่รับผิดชอบการกำกับดูแลการบังคับใช้รัฐธรรมนูญด้วยp=50
ผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีนมีบทบาทสำคัญในการอนุมัติการแก้ไขรัฐธรรมนูญ เมื่อเทียบกับกฎหมายทั่วไปซึ่งผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีนอนุมัติหลักการและจากนั้นกฎหมายจะถูกนำเสนอโดยรัฐมนตรีของรัฐบาลหรือผู้แทนสภาฯ แต่ละคน การแก้ไขรัฐธรรมนูญจะถูกร่างและอภิปรายภายในพรรค ได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนและจากนั้นถูกนำเสนอโดยผู้แทนพรรคภายใต้คณะกรรมาธิการสามัญต่อสภาฯ ทั้งหมดในระหว่างการประชุมเต็มสภาประจำปี หากสภาฯ อยู่ในช่วงพักการประชุมและคณะกรรมาธิการสามัญกำลังประชุม กระบวนการเดิมจะถูกทำซ้ำโดยผู้นำพรรคในคณะกรรมาธิการสามัญหรือโดยรองผู้นำพรรคคนใดคนหนึ่ง แต่หลังได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมาธิการสามัญ การแก้ไขเหล่านั้นจะถูกนำเสนอในระหว่างการประชุมเต็มสภาให้แก่ผู้แทนทั้งหมดเพื่อลงมติขั้นสุดท้ายในเรื่องนั้น หากผู้แทนฝ่ายพรรคคอมมิวนิสต์จีนหนึ่งในห้าหรือมากกว่านั้นเสนอการแก้ไขไม่ว่าจะโดยลำพังหรือร่วมกับพรรคอื่น ๆ ในที่ประชุมใหญ่ จะมีการใช้กระบวนการเดียวกัน เมื่อเทียบกับการออกกฎหมายทั่วไป ซึ่งกฎหมายนิติบัญญัติเป็นตัวกำหนดกระบวนการส่วนใหญ่ กระบวนการแก้ไขรัฐธรรมนูญนั้นส่วนใหญ่ถูกกำหนดโดยเอกสารของพรรคคอมมิวนิสต์จีน
นอกเหนือจากการออกกฎหมายแล้ว คณะกรรมาธิการสามัญยังมีปฏิสัมพันธ์กับรัฐบาลท้องถิ่นผ่านกระบวนการตรวจสอบรัฐธรรมนูญ เมื่อเปรียบเทียบกับเขตอำนาจศาลอื่น ๆ ซึ่งการบังคับใช้รัฐธรรมนูญถือเป็นอำนาจทางตุลาการ ในทฤษฎีการเมืองจีน การบังคับใช้รัฐธรรมนูญถือเป็นอำนาจนิติบัญญัติ และศาลจีนไม่มีอำนาจตัดสินความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมายหรือมาตรการทางปกครอง ดังนั้น การท้าทายต่อความชอบด้วยรัฐธรรมนูญจึงตกเป็นความรับผิดชอบของสภาประชาชนแห่งชาติซึ่งมีกลไกการบันทึกและตรวจสอบปัญหาเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญ สภาฯ ได้จัดตั้งสถาบันขึ้นชุดหนึ่งเพื่อทำหน้าที่ตรวจสอบมาตรการทางปกครองส่วนท้องถิ่นให้เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ โดยทั่วไป คณะกรรมาธิการกิจการนิติบัญญัติจะตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมายและแจ้งผลให้หน่วยงานที่ออกกฎหมายนั้นทราบ โดยให้หน่วยงานนั้น ๆ แก้ไขตามผลการตรวจสอบ แม้สภาฯ จะมีอำนาจตามกฎหมายในการยกเลิกกฎหมายที่ขัดต่อรัฐธรรมนูญโดยรัฐบาลท้องถิ่น แต่ก็ไม่เคยใช้อำนาจนั้นเลย

**การเลือกตั้งและการแต่งตั้งเจ้าหน้าที่**
สภาฯ เลือกตั้งและแต่งตั้งตำแหน่งระดับสูงในรัฐจีนpages=59–60 ตำแหน่งที่ได้รับเลือกมีดังต่อไปนี้:- สมาชิกคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาฯ รวมถึงประธาน รองประธาน เลขาธิการ และสมาชิกประจำ- ประธานาธิบดีจีน- รองประธานาธิบดีจีน- ประธานคณะกรรมการการทหารส่วนกลาง- ผู้อำนวยการคณะกรรมการกำกับดูแลแห่งชาติ- ประธานศาลประชาชนสูงสุด- อัยการสูงสุดสำนักงานอัยการประชาชนสูงสุด
ตำแหน่งที่ได้รับการแต่งตั้งมีดังต่อไปนี้ :- สมาชิกคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาฯ รวมถึงประธาน รองประธาน เลขาธิการ และสมาชิกประจำ (เสนอชื่อโดยคณะผู้บริหารสูงสุด)- นายกรัฐมนตรี (เสนอชื่อและแต่งตั้งโดยประธานาธิบดี)- สมาชิกคณะมนตรีรัฐกิจ (เสนอชื่อโดยนายกรัฐมนตรี แต่งตั้งโดยประธานาธิบดี)- รองประธานและสมาชิกคณะกรรมการการทหารส่วนกลาง (เสนอชื่อโดยประธาน)
การเลือกตั้งและการแต่งตั้งต่างกันตรงที่ในการเลือกตั้งตามทฤษฎีแล้วสามารถมีการแข่งขันได้ โดยมีผู้สมัครหลายคนเสนอชื่อโดยคณะผู้บริหารสูงสุดหรือมีการเขียนชื่อผู้สมัครโดยผู้แทน ขณะที่ในการแต่งตั้งผู้แทนสามารถลงคะแนนให้ผู้ได้รับการเสนอชื่ออย่างเป็นทางการเท่านั้น อย่างไรก็ตาม การเลือกตั้งเกือบทั้งหมดเป็นการเลือกตั้งที่ไม่แข่งขัน โดยมีผู้สมัครเพียงคนเดียว มีเพียงการเลือกตั้งสมาชิกประจำของคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาฯ เท่านั้นที่มีการแข่งขันมาตั้งแต่ ค.ศ. 1988
การเลือกตั้งและการแต่งตั้งสำหรับตำแหน่งระดับสูงนั้นถูกตัดสินอย่างลับ ๆ ภายในพรรคคอมมิวนิสต์จีนล่วงหน้าหลายเดือน โดยที่ผู้สภาฯ ไม่มีส่วนร่วมในการตัดสินใจเหล่านี้ การเลือกตั้งในสถานการณ์พิเศษมีแนวทางที่คล้ายกันกับการมีส่วนร่วมของพรรคคอมมิวนิสต์จีนp=52 ตามรายงานอย่างเป็นทางการ ในการเลือกตั้งปกติ กระบวนการคัดเลือกผู้ได้รับการเสนอชื่อโดยทั่วไปแล้วเกี่ยวข้องกับการหารือซ้ำ ๆ ระหว่างผู้นำพรรค การหารือหลายรอบกับสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีนในตำแหน่งระดับสูงและกับองค์กรที่ไม่ใช่พรรคหลัก รวมถึงการตรวจสอบการทุจริตและตรวจสอบทางการเมืองของผู้สมัครที่มีศักยภาพ
รายชื่อผู้สมัครจะได้รับการอนุมัติครั้งแรกโดยคณะกรรมาธิการสามัญประจำกรมการเมืองของพรรคคอมมิวนิสต์จีน และจากนั้นโดยกรมการเมืองของพรรค หากผู้สมัครดังกล่าวได้รับการเสนอชื่อสำหรับตำแหน่งระดับสูง ในการประชุมเต็มคณะพิเศษ คณะกรรมาธิการกลางจะให้การรับรองผู้ได้รับการเสนอชื่อ ก่อนการประชุมสภาฯ เพื่อให้สภาทำการเลือกตั้ง ก่อนการประชุมเต็มคณะสิ้นสุดลง ตามธรรมเนียมแล้ว พรรคคอมมิวนิสต์จีนจะจัดการ "การประชุมปรึกษาหารือแบบประชาธิปไตย" โดยแจ้งองค์กรที่ไม่ใช่พรรคคอมมิวนิสต์อย่างเป็นทางการ เช่น พรรคการเมืองเล็กทั้งแปดพรรค เกี่ยวกับผู้ได้รับการเสนอชื่อและขอความเห็นเกี่ยวกับผู้สมัครเหล่านั้น
คาดว่าคณะกรรมาธิการกลางทั้งหมดจะให้การรับรองตำแหน่งระดับล่างลงมา เช่น สมาชิกประจำของคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาฯ เลขาธิการคณะมนตรีรัฐกิจ และหัวหน้ากรม และสมาชิกทั้งหมดของคณะกรรมาธิการพิเศษและประธานคณะกรรมาธิการเหล่านั้น ในระหว่างการประชุมสภาฯ เจ้าหน้าที่ในคณะผู้บริหารที่รับผิดชอบด้านบุคลากรจะอธิบายรายชื่อผู้ได้รับการเสนอชื่อและกระบวนการคัดเลือกต่อผู้แทน จากนั้นผู้แทนจะได้รับประวัติย่อของผู้สมัคร และได้รับเวลาสำหรับการ "พิจารณาและปรึกษาหารือ" หรือเรียกสั้น ๆ ว่า "การพิจารณา" สำหรับตำแหน่งที่ได้รับการแต่งตั้ง

**นิติบัญญัติ**
สภาฯ มีอำนาจแต่เพียงผู้เดียวในการ "ตราและแก้ไขกฎหมายพื้นฐานทางอาญา แพ่ง กฎหมายควบคุมองค์กรของรัฐ และกฎหมายพื้นฐานอื่น ๆ" เพื่อการนี้ สภาฯ จึงออกกฎหมายตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายของจีน เมื่อสภาฯ ไม่ได้ประชุม คณะกรรมาธิการสามัญจะตรากฎหมายทั้งหมดที่นำเสนอโดยคณะกรรมาการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน คณะมนตรีรัฐกิจ คณะกรรมการการทหารส่วนกลาง หน่วยงานรัฐบาลอื่น ๆ หรือโดยผู้แทนเองไม่ว่าจะเป็นผู้แทนของคณะกรรมาธิการสามัญหรือผู้แทนของคณะกรรมาธิการภายในสภาฯ
บทบาทหลักของพรรคคอมมิวนิสต์จีนในกระบวนการทางนิติบัญญัติส่วนใหญ่จะแสดงออกมาในช่วงการเสนอและการร่างกฎหมาย ก่อนที่สภาฯ จะพิจารณากฎหมาย จะมีคณะทำงานที่ศึกษาหัวข้อที่เสนอ และผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีนจะต้องเห็นชอบการแก้ไขกฎหมายใด ๆ ก่อนนำเสนอต่อสภาเต็มหรือคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาฯBetter source needed|reason=The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS).|date=May 2023
กระบวนการทางนิติบัญญัติของคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาฯ ดำเนินงานตามแผนงานห้าปีที่ร่างขึ้นโดยคณะกรรมาธิการกิจการนิติบัญญัติ ในแผนงานนั้น จะมีการร่างกฎหมายเฉพาะโดยกลุ่มสมาชิกสภาฯ หรือหน่วยงานบริหารภายในคณะมนตรีรัฐกิจ ข้อเสนอเหล่านี้จะถูกรวบรวมไว้ในวาระประจำปีซึ่งกำหนดกรอบการทำงานของสภาฯ ในแต่ละปีcertain=y ต่อจากนั้นผู้เชี่ยวชาญจะให้คำปรึกษาและพรรคคอมมิวนิสต์จีนจะอนุมัติในหลักการ หลังจากนั้น ร่างกฎหมายจะผ่านการอ่านสามวาระและเปิดรับฟังความเห็นจากประชาชน การอนุมัติขั้นสุดท้ายจะกระทำในการประชุมเต็มคณะซึ่งตามธรรมเนียมแล้วการลงคะแนนจะเกือบเป็นเอกฉันท์certain=y
สภาฯ ไม่เคยปฏิเสธร่างกฎหมายของรัฐบาลเลยกระทั่ง ค.ศ. 1986 ในระหว่างกระบวนการพิจารณากฎหมายล้มละลาย ซึ่งร่างที่แก้ไขแล้วได้รับการอนุมัติในสมัยประชุมเดียวกัน การถูกปฏิเสธโดยสิ้นเชิงโดยไม่มีการผ่านร่างแก้ไขเกิดขึ้นใน ค.ศ. 2000 เมื่อกฎหมายทางหลวงถูกปฏิเสธ ถือเป็นการเกิดขึ้นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ 60 ปี ยิ่งไปกว่านั้น ใน ค.ศ. 2015 สภาฯ ปฏิเสธผ่านร่างกฎหมายชุดที่เสนอโดยคณะมนตรีรัฐกิจ โดยยืนกรานว่าร่างกฎหมายแต่ละฉบับจะต้องได้รับการลงมติและกระบวนการแก้ไขแยกกัน กระบวนการออกกฎหมายอาจใช้เวลาตั้งแต่ 6 เดือนไปจนถึง 15 ปี โดยเฉพาะกฎหมายที่มีข้อถกเถียง เช่น กฎหมายต่อต้านการผูกขาดcertain=y

**การกำหนดประเด็นสำคัญของรัฐที่ควรดำเนินการทางนิติบัญญัติ**
งานด้านนิติบัญญัติอื่น ๆ ของสภาฯ คือการจัดทำร่างกฎหมาย การตรวจสอบ และการทบทวนประเด็นสำคัญระดับชาติที่น่ากังวลซึ่งนำเสนอต่อสภาโดยคณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน คณะมนตรีรัฐกิจ หรือผู้แทนของตนเองไม่ว่าจะเป็นคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาฯ หรือคณะกรรมาธิการอื่น ๆ ของสภา สิ่งเหล่านี้ครอบคลุมถึงกฎหมายเกี่ยวกับรายงานแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติและการนำแผนไปปฏิบัติ งบประมาณของประเทศ และประเด็นอื่น ๆ กฎหมายพื้นฐานของเขตบริหารพิเศษฮ่องกงและเขตบริหารพิเศษมาเก๊า และกฎหมายที่จัดตั้งมณฑลไห่หนานและเทศบาลนครฉงชิ่งรวมถึงการสร้างเขื่อนสามผาบนแม่น้ำแยงซีล้วนได้รับการอนุมัติโดยสภาฯ ในการประชุมเต็มสภา ขณะที่กฎหมายที่ผ่านโดยคณะกรรมาธิการสามัญในระหว่างที่สภาไม่ได้ประชุมมีน้ำหนักเท่าเทียมกับกฎหมายที่ผ่านโดยสภาทั้งหมด ในการปฏิบัติหน้าที่เหล่านี้ไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบของสภาทั้งหมดหรือโดยคณะกรรมาธิการสามัญ สภาฯ จะดำเนินการตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายของสาธารณรัฐประชาชนจีนในการดำเนินการในประเด็นเหล่านี้เพื่อสนับสนุนการออกกฎหมายdate=June 2023
ในทางปฏิบัติ แม้การลงมติขั้นสุดท้ายในกฎหมายของสภาฯ มักแสดงผลการลงมติเห็นชอบในระดับสูง แต่กิจกรรมทางนิติบัญญัติจำนวนมากเกิดขึ้นในการกำหนดเนื้อหาของกฎหมายที่จะลงมติ ร่างกฎหมายสำคัญ เช่น กฎหมายหลักทรัพย์ อาจใช้เวลาหลายปีในการร่าง และร่างกฎหมายบางครั้งจะไม่ถูกนำเข้าสู่การลงมติขั้นสุดท้ายหากมีการคัดค้านอย่างมีนัยสำคัญต่อมาตรการนั้นไม่ว่าจะเป็นภายในสภาหรือโดยรองผู้แทนในคณะกรรมาธิการสามัญ

**การเข้าถึงต่างประเทศ**
เช่นเดียวกับหน่วยงานทางการทั้งหมด สภาฯ มีหน้าที่รับผิดชอบการดำเนินงานแนวร่วม สภาฯ ดำเนินการรณรงค์เผยแพร่กับสภานิติบัญญัติและสมาชิกรัฐสภาต่างประเทศเพื่อสร้างความสัมพันธ์และส่งเสริมความคิดริเริ่มนโยบายหลักของพรรคคอมมิวนิสต์จีน

**สมาชิกภาพ**
กฎหมายการเลือกตั้งจำกัดขนาดสูงสุดของสภาฯ ไว้ที่ 3,000 ที่นั่งผู้แทน ภายใต้ระบบสภาประชาชน สภาฯ ได้รับการเลือกตั้งโดยสภาประชาชน 32 แห่งในระดับมณฑล สภาประชาชนได้รับการเลือกตั้งทางอ้อมในทุกระดับโดยสภาระดับต่ำกว่า ยกเว้นระดับอำเภอและตำบลp=107 นอกจากนี้ ยังมีการจัดสรรคณะผู้แทนให้แก่กองทัพปลดปล่อยประชาชน (PLA) เขตบริหารพิเศษฮ่องกงและมาเก๊า รวมถึงมณฑลไต้หวันที่อ้างสิทธิ์ด้วย
การเป็นสมาชิกสภามีลักษณะเป็นงานนอกเวลาและไม่มีค่าตอบแทน โดยผู้แทนใช้เวลาประมาณ 49 สัปดาห์ต่อปีในมณฑลบ้านเกิดของตนp=125 สมาชิกสภาฯ อาจได้รับเลือกตั้งให้เป็นตัวแทนมณฑลอื่นที่ตนเองไม่ได้อาศัยอยู่page=61 ผู้แทนมีสิทธิตามกฎหมายในการกล่าวสุนทรพจน์ในห้องประชุมใหญ่ของมหาศาลาประชาชนระหว่างการประชุมสภาฯ แม้พวกเขาจะใช้สิทธินี้ไม่บ่อยนักp=170 ผู้แทนได้รับอนุญาตให้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอื่น ๆ ของรัฐบาลและพรรคได้พร้อมกันและสภาฯ โดยทั่วไปจะประกอบด้วยเจ้าหน้าที่อาวุโสทั้งหมดในแวดวงการเมืองจีนdate=June 2023
พรรคคอมมิวนิสต์จีนควบคุมองค์ประกอบของสมาชิกสภาประชาชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสภาประชาชนแห่งชาติ ตามกฎหมาย การเลือกตั้งทั้งหมดในทุกระดับต้องปฏิบัติตามการนำของพรรคคอมมิวนิสต์จีน แม้การอนุมัติจากพรรคคอมมิวนิสต์จีนจะเป็นสิ่งจำเป็นอย่างแท้จริงสำหรับการเป็นสมาชิกสภาฯ แต่ตามธรรมเนียมแล้วประมาณหนึ่งในสามของที่นั่งจะถูกสงวนไว้สำหรับผู้ที่ไม่ใช่สมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีน ในกลุ่มนี้ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญทางเทคนิคและตัวแทนจากพรรคการเมืองขนาดเล็กทั้งแปดพรรค แม้สมาชิกเหล่านี้จะมีผู้เชี่ยวชาญและมุมมองหลากหลาย แต่ก็ไม่ได้เป็นฝ่ายค้าน
กฎหมายการเลือกตั้งกำหนดว่าผู้แทนสภาฯ ต้องมาจากหลากหลายกลุ่มในสังคม นับตั้งแต่เริ่มต้นยุคการปฏิรูปและเปิดประเทศใน ค.ศ. 1978 การประชุมสภาฯ แต่ละครั้งในการประชุมสมัยสุดท้ายได้ออก "มติว่าด้วยโควตาและการเลือกตั้ง" สำหรับสภาฯ ชุดต่อไป โดยจัดสรรจำนวนที่นั่งที่แน่นอนสำหรับกลุ่มประชากรหรือกำหนดแนวทางเกี่ยวกับการเป็นตัวแทนของกลุ่มต่าง ๆ

**สถิติประชากรศาสตร์**

**ผู้แทนฮ่องกง มาเก๊า และไต้หวัน**
ฮ่องกงมีคณะผู้แทนแยกต่างหากมาตั้งแต่สภาฯ ชุดที่ 9 ใน ค.ศ. 1998 และมาเก๊าตั้งแต่สภาฯ ชุดที่ 10 ใน ค.ศ. 2003 ผู้แทนจากฮ่องกงและมาเก๊าได้รับการเลือกตั้งผ่านวิทยาลัยการเลือกตั้ง (electoral college) แทนที่จะเป็นการลงคะแนนเสียงโดยประชาชนโดยตรง แต่ก็รวมถึงบุคคลสำคัญทางการเมืองที่อาศัยอยู่ในสองภูมิภาคนี้ด้วย นับตั้งแต่การโอนอำนาจอธิปไตย ฮ่องกงและมาเก๊ามีผู้แทนที่ได้รับการเลือกตั้งเข้าสู่สภาฯ จำนวน 36 และ 12 คนตามลำดับ
สภาฯ ได้รวมคณะผู้แทน "ไต้หวัน" ตั้งแต่สภาฯ ชุดที่ 4 ใน ค.ศ. 1975 สอดคล้องกับจุดยืนของสาธารณรัฐประชาชนจีนที่ว่าไต้หวันเป็นมณฑลหนึ่งของจีน ก่อนคริสต์ทศวรรษ 2000 ผู้แทนไต้หวันในสภาฯ ส่วนใหญ่เป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีนชาวไต้หวันที่หลบหนีออกจากไต้หวันหลัง ค.ศ. 1947 พวกเขาเสียชีวิตหรือชราแล้วในปัจจุบัน และในสามสมัยประชุมที่ผ่านมา มีผู้แทนจาก "ไต้หวัน" เพียงคนเดียวเท่านั้นที่เกิดในไต้หวัน (เฉิน ยฺหวินอิง ภรรยาของหลิน อี้ฟู นักเศรษฐศาสตร์) ที่เหลือเป็น "ชาวไต้หวันรุ่นที่สอง" ซึ่งบิดามารดาหรือปู่ย่าตายายมาจากไต้หวันBetter source needed|reason=The current source is insufficiently reliable (WP:NOTRS).|date=January 2023
คณะผู้แทนจากไต้หวันถูกเลือกโดย "การประชุมหารือเพื่อการเลือกตั้ง" ซึ่งประกอบด้วย "พี่น้องร่วมชาติเชื้อสายไต้หวัน" จำนวน 120 คน ที่มาจากมณฑลต่าง ๆ ในจีน หน่วยงานรัฐบาลกลางและพรรค และกองทัพ นับตั้งแต่สภาฯ ชุดที่ 6 ไต้หวันมีผู้แทน 6 คนในสภาประชาชนแห่งชาติการประชุมสภาประชาชนแห่งชาติครั้งที่ 12 จัดขึ้นเมื่อ ค.ศ. 2013

**ผู้แทนกองทัพ**
กองทัพมีผู้แทนของตนเองในสภาฯ โดยผู้แทนเหล่านี้มาจากการเลือกตั้งของทหารในหน่วยงานระดับสูงของกองทัพ เช่น กองบัญชาการภาคพื้นและเหล่าทัพต่าง ๆ ของกองทัพปลดปล่อยประชาชน หลังตำรวจติดอาวุธประชาชน (PAP) ถูกมอบหมายให้ขึ้นตรงต่อคณะกรรมการการทหารส่วนกลางใน ค.ศ. 2018 กองทัพฯ และตำรวจฯ ได้จัดตั้งคณะผู้แทนร่วมกัน คณะผู้แทนกองทัพฯ เป็นหนึ่งในคณะผู้แทนขนาดใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่การก่อตั้งสภาฯ โดยมีสัดส่วนตั้งแต่ร้อยละ 4 ของจำนวนผู้แทนทั้งหมด (สภาฯ ชุดที่ 3) ไปจนถึงร้อยละ 17  (สภาฯ ชุดที่ 4) ตั้งแต่สภาฯ ชุดที่ 5 เป็นต้นมา พวกเขามักมีผู้แทนประมาณร้อยละ 9 ของที่นั่งทั้งหมด และเป็นกลุ่มผู้แทนขนาดใหญ่ที่สุดในสภาฯ มาโดยตลอด ในการประชุมสภาฯ ชุดที่ 14 ตัวอย่างเช่น คณะผู้แทนจากกองทัพฯ และตำรวจฯ มีผู้แทน 281 คน ขณะที่คณะผู้แทนขนาดใหญ่รองลงมาคือจากมณฑลชานตง มีผู้แทน 173 คน

**ผู้แทนชนกลุ่มน้อยทางชาติพันธุ์และชาวจีนโพ้นทะเล**
โควตา 150 ที่นั่งสำหรับชนกลุ่มน้อยทางชาติพันธุ์ถูกบัญญัติไว้ในกฎหมายการเลือกตั้งฉบับแรกของจีนใน ค.ศ. 1953 รัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1982 กำหนดให้ชนกลุ่มน้อยทางชาติพันธุ์ทุกกลุ่มต้องมี "จำนวนผู้แทนที่เหมาะสม" สภาฯ ชุดที่ 5 ยกเลิกการกำหนดโควตาที่ชัดเจนสำหรับชนกลุ่มน้อยทางชาติพันธุ์ และแทนที่ด้วยการจัดสรรที่นั่ง "ร้อยละ 12" ของที่นั่งทั้งหมดสำหรับสภาฯ ชุดต่อไป ซึ่งเป็นแนวปฏิบัติที่สภาฯ ชุดต่อ ๆ มาทั้งหมดปฏิบัติตาม ตามกฎหมายการเลือกตั้ง คณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาฯ ได้รับอำนาจให้จัดสรรที่นั่งตามโควตาให้กับคณะผู้แทนประจำแต่ละมณฑล โดยอิงจาก "จำนวนประชากรและความหนาแน่น" กฎหมายยังกำหนดให้ชนกลุ่มน้อยทางชาติพันธุ์อย่างเป็นทางการทั้ง 55 กลุ่มของจีนต้องมีผู้แทนที่ได้รับการเลือกตั้งอย่างน้อยหนึ่งคนในสภา
ในสภาฯ สามชุดแรก มีคณะผู้แทนพิเศษสำหรับชาวจีนโพ้นทะเลที่เดินทางกลับประเทศ แต่คณะผู้แทนนี้ถูกยกเลิกตั้งแต่สภาฯ ชุดที่ 4 เป็นต้นมา และแม้ชาวจีนโพ้นทะเลจะยังคงเป็นกลุ่มที่ได้รับการยอมรับในสภาฯ แต่ปัจจุบันพวกเขาถูกกระจายไปอยู่ในคณะผู้แทนต่าง ๆ

**ภูมิหลังของผู้แทน**
หูรุ่นเรพอร์ตได้ติดตามความมั่งคั่งของผู้แทนสภาฯ บางส่วน ใน ค.ศ. 2018 ผู้แทน 153 คนที่รายงานจัดอยู่ในประเภท "มหาเศรษฐี" (รวมถึงหม่า ฮั่วเถิง บุคคลที่ร่ำรวยที่สุดของจีน) มีความมั่งคั่งรวมกัน 650 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ นี่เป็นการเพิ่มขึ้นจากความมั่งคั่งรวม 5 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐสำหรับผู้แทนที่ร่ำรวยที่สุด 209 คนใน ค.ศ. 2017 ซึ่ง (ตามสื่อของรัฐ) ร้อยละ 20 ของผู้แทนเป็นผู้ประกอบการเอกชน ใน ค.ศ. 2013 ผู้แทน 90 คนอยู่ในกลุ่มชาวจีนที่ร่ำรวยที่สุด 1,000 คน โดยแต่ละคนมีทรัพย์สินสุทธิอย่างน้อย 1.8 พันล้านหยวน (289.4 ล้านดอลลาร์สหรับ) ผู้แทนที่ร่ำรวยที่สุดร้อยละ 3 มีทรัพย์สินสุทธิเฉลี่ย 1.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (เทียบกับทรัพย์สินสุทธิเฉลี่ย 271 ล้านดอลลาร์สหรัฐของผู้ที่ร่ำรวยที่สุดร้อยละ 3 ในรัฐสภาสหรัฐในขณะนั้น)

**ดูเพิ่ม**
 สภาผู้แทนประชาชนสหภาพโซเวียต- รายชื่อผลการลงคะแนนของสภาผู้ประชาชนแห่งชาติจีน- สมัชชาประชาชนสูงสุด- สภาโซเวียตสูงสุดแห่งสหภาพโซเวียต ​

**อ้างอิง**
จ
หมวดหมู่:สภาประชาชนแห่งชาติสาธารณรัฐประชาชนจีน
จ
จ
จ