องค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้

องค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ (Shanghai Cooperation Organisation, ย่อ: SCO; p=Shànghǎi hézuò zǔzhī) มีอีกชื่อว่า กติกาเซี่ยงไฮ้ เป็นองค์การการเมือง เศรษฐกิจและการทหารระหว่างทวีป ซึ่งเป็นองค์การภูมิภาคที่ใหญ่ที่สุดตามด้านภูมิศาสตร์และประชากร โดยกินพื้นที่ยูเรเชียประมาณ 60% ประชากรโลก 40% และจีดีพีทั่วโลกที่มากกว่า 30%
SCO สืบต่อจาก เซี่ยงไฮ้ไฟฟ์ ซึ่งเป็นข้อตกลงความมั่นคงร่วมกันที่ก่อตั้งใน ค.ศ. 1996 ที่มีสามชิกเป็นประเทศจีน, คาซัคสถาน, คีร์กีซสถาน, รัสเซีย และทาจิกิสถาน ในวันที่ 15 มิถุนายน ค.ศ. 2001 ผู้นำจากชาติเหล่านี้กับอุซเบกิสถานพบปะกันที่เซี่ยงไฮ้ เพื่อประกาศจัดตั้งองค์การใหม่ที่เน้นถึงการร่วมมือทางการเมืองและเศรษฐกิจให้มากกว่าเดิม มีการลงนามกฎบัตร SCO ในวันที่ 7 กรกฎาคม ค.ศ. 2002 และนำไปใช้งานในวันที่ 19 กันยายน ค.ศ. 2003 สมาชิกในองค์การนี้เพิ่มขึ้นเป็นแปดประเทศ โดยอินเดียและปากีสถานเข้าร่วมในวันที่ 9 มิถุนายน ค.ศ. 2017 อิหร่านกลายเป็นสมาชิกเต็มตัวในเดือนกันยายน ค.ศ. 2021 ที่การประชุมดูชานเบ (ทาจิกิสถาน) ประเทศอื่น ๆ บางส่วนนำหน้าที่เป็นผู้สังเกตการณ์หรือคู่ค้า

**สมาชิก**

**รัฐสมาชิก**
550px

**รัฐสังเกตการณ์**
 Flag of Afghanistan (2013–2021).svg สาธารณรัฐอิสลามอัฟกานิสถาน- Belarus- Mongolia- Iran

**คู่ค้า**
ไฟล์:Hamid Karzai at SCO Summit.jpg|thumb|แฮมิด คาร์ไซ ประธานาธิบดีอัฟกานิสถานในงานประชุม SCO ใน ค.ศ. 2004
มีการจัดตั้งสถานะคู่ค้าใน ค.ศ. 2008.

**แขกผู้เข้าร่วม**
 ASEAN- CIS- Turkmenistan- UN

**ผู้นำปัจจุบันของประเทศสมาชิก**
ไฟล์:Xi Jinping 2019 (49060546152) 2.jpg|PRC สาธารณรัฐประชาชนจีนสี จิ้นผิงประธานาธิบดีจีนefn|name=PRC-1|ในทางกฎหมาย ประธานาธิบดีจีนเป็นตำแหน่งเชิงพิธี แต่เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีน (ผู้นำโดยพฤตินัย) ดำรงตำแหน่งนี้ตั้งแต่ ค.ศ. 1993 ยกเว้นในช่วงเปลี่ยนผ่าน ผู้นำสูงสุดคนปัจจุบันคือประธานาธิบดีสี จิ้นผิง
ไฟล์:Narendra Modi 2021 (cropped).jpg|IND สาธารณรัฐอินเดียนเรนทระ โมทีนายกรัฐมนตรีอินเดีย
ไฟล์:Kassym-Jomart Tokayev (2020-02-01).jpg|KAZ สาธารณรัฐคาซัคสถานฆาเซิม-โฌมาร์ต โตกาเยฟประธานาธิบดีคาซัคสถาน
ไฟล์:President of Kyrgyzstan Sadyr Japarov.jpg|KGZ สาธารณรัฐคีร์กีซซาดือร์ จาปารอฟประธานาธิบดีคีร์กีซสถาน
ไฟล์:Mian Shehbaz Sharif.JPG|PAK สาธารณรัฐอิสลามปากีสถานเชห์บาซ ชารีฟนายกรัฐมนตรีปากีสถาน
ไฟล์:Vladimir Putin 11-10-2020 (cropped).jpg|RUS สหพันธรัฐรัสเซียวลาดีมีร์ ปูตินประธานาธิบดีรัสเซีย
ไฟล์:Emomali Rahmon 2019.jpg|TJK สาธารณรัฐทาจิกิสถานเอมอมาลี ราห์มอนประธานาธิบดีทาจิกิสถาน
ไฟล์:Shavkat Mirziyoyev official portrait (cropped 2).jpg|UZB สาธารณรัฐอุซเบกิสถานชัฟคัต มีร์ซีโยเยฟประธานาธิบดีอุซเบกิสถาน 

**ดูเพิ่ม**
 กรอบความร่วมมือเอเชีย- การประชุมเอเชีย–ยุโรป- ข้อริเริ่มเข็มขัดและเส้นทาง- องค์การสนธิสัญญาความมั่นคงร่วมกัน- Conference on Interaction and Confidence-Building Measures in Asia- สหภาพเศรษฐกิจยูเรเชีย- Eurasianism- ความสัมพันธ์ระหว่างจีน–รัสเซีย- สมาคมเอเชียใต้เพื่อความร่วมมือระดับภูมิภาค

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**อ่านเพิ่ม**
 Adıbelli, Barış (2006). "Greater Eurasia Project". Istanbul: IQ Publishing House.- Adıbelli, Barış (2007). Turkey–China Relations since the Ottoman Period. Istanbul: IQ Publishing House.- Adıbelli, Barış (2007). The Shanghai Cooperation Organisation Dream of Turkey. Istanbul: Cumhuriyet Strateji.- Adıbelli, Barış (2007).  The Eurasia Strategy of China date=2008-09-12 . Istanbul: IQ Publishing House.- Adıbelli, Barış (2008). The Great Game in Eurasian Geopolitics. Istanbul: IQ Publishing House.- Chabal, Pierre (2019), La coopération de Shanghai : conceptualiser la nouvelle Asie, Presses de l'Université de Liège, 308 p; 2019 –  Presses Universitaires de Liège – La coopération de Shanghai date=2021-01-20  - Chabal, Pierre (2016),  L'Organisation de Coopération de Shanghai et la construction de "la nouvelle Asie", Brussels: Peter Lang, 492 p.- Chabal, Pierre (2015),  Concurrences Interrégionales Europe-Asie au 21ème siècle, Brussels: Peter Lang, 388 p.- Cohen, Dr. Ariel. (18 July 2001).  "The Russia-China Friendship and Cooperation Treaty: A Strategic Shift in Eurasia?". The Heritage Foundation.- Cohen, Dr. Ariel. (24 October 2005).  "Competition over Eurasia: Are the U.S. and Russia on a Collision Course?". The Heritage Foundation.- Colson, Charles. (5 August 2003).  "Central Asia: Shanghai Cooperation Organisation Makes Military Debut". Radio Free Europe/Radio Liberty.- Daly, John. (19 July 2001).  "'Shanghai Five' expands to combat Islamic radicals". Jane's Terrorism & Security Monitor.- Douglas, John Keefer; Matthew B. Nelson, and Kevin Schwartz; title= "Fueling the Dragon's Flame: How China's Energy Demands Affect its Relationships in the Middle East".  small|(162 KiB), United States–China Economic and Security Review Commission, October 2006.- Fels, Enrico (2009), Assessing Eurasia's Powerhouse. An Inquiry into the Nature of the Shanghai Cooperation Organisation, Winkler Verlag: Bochum. 978-3-89911-107-1- Gill, Bates and Oresman,  Matthew, China's New Journey to the West: Report on China's Emergence in Central Asia and Implications for U.S. Interests, CSIS Press, August 2003- Kalra, Prajakti and Saxena, Siddharth  "Shanghai Cooperation Organisation and Prospects of Development in Eurasia Region" Turkish Policy Quarterly, Vol 6. No. 2, 2007- Plater-Zyberk, Henry; Monaghan, Andrew (2014).  Strategic Implications of the Evolving Shanghai Cooperation Organization. Strategic Studies Institute and U.S. Army War College Press.- Oresman, Matthew, title= Beyond the Battle of Talas: China's Re-emergence in Central Asia  small|(4.74 MiB), National Defence University Press, August 2004- Sznajder, Ariel Pablo,  "China's Shanghai Cooperation Organisation Strategy", University of California Press, May 2006- Yom, Sean L. (2002).  "Power Politics in Central Asia: The Future of the Shanghai Cooperation Organisation". Harvard Asia Quarterly 6 (4) 48–54.

**แหล่งข้อมูลอื่น**

หมวดหมู่:องค์การระหว่างประเทศ
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์จีน–รัสเซีย
หมวดหมู่:ปักกิ่ง