พระเจ้ามี่นบีนแห่งมเยาะอู้

พระเจ้ามี่นบีน (ยะไข่และမင်းဘင်, mɪ́ɰ̃ bɪ̀ɰ̃, ออกเสียงแบบยะไข่: ) หรือที่รู้จักกันในพระนาม มี่นบาจี้ (မင်းဗာကြီး, mɪ́ɰ̃ bàjí, ม่านบา-กรี่, ออกเสียงแบบยะไข่: ); ค.ศ. 1493–1554) เป็นกษัตริย์ยะไข่จาก ค.ศ. 1531–1554 "รัชสมัยของพระองค์อาระกันกลายเป็นมหาอำนาจ" ด้วยความช่วยเหลือจากทหารรับจ้างชาวโปรตุเกสและปืนไฟ กองทัพเรือและกองทัพอันทรงพลังของพระองค์ได้ขยายเขตแดนเข้าไปจนถึงแคว้นเบงกอล และแม้แต่แทรกแซงกิจการของพม่าแผ่นดินใหญ่
หลังความสำเร็จทางทัพในช่วงแรกต่อเบงกอลและตรีปุระ (1532–34) พระเจ้ามี่นบีนเริ่มมองตนเอง "เป็นผู้พิชิตโลกหรือพระเจ้าจักรพรรดิ" และเพื่อเป็นการระลึกถึงชัยชนะของพระองค์ในเบงกอล พระองค์จึงสร้างวัดชิตอง หนึ่งในเจดีย์ที่สำคัญของมเยาะอู้ อย่างไรก็ตาม ความพยายามขยายอำนาจของพระองค์ต้องพบกับอุปสรรคสำคัญ การควบคุมเบงกอลไกลเกินจิตตะกองของพระองค์เป็นเพียงในนามเท่านั้น และไม่เคยแก้ไขปัญหาการโจมตีเบงกอลของตรีปุระได้เลย เช่นเดียวกับสุลต่านแห่งเบงกอลก่อนหน้าพระองค์ นอกจากนี้การแทรกแซงพม่าตอนล่าง (ค.ศ. 1542) ของตองอูก่อให้เกิดการรุกรานของตองอูใน ค.ศ. 1545–47 ที่เกือบทำให้อำนาจของพระองค์ล่มสลาย พระองค์รอดชีวิตจากกการรุกรานและภายหลังให้ความช่วยเหลือทางทหารแก่อังวะ โดยหวังที่จะหยุดการรุดหน้าสู่พม่าตอนบนของตองอู
จารึกเกี่ยวกับพระเจ้ามี่นบีนที่วัดชิตอง
พระองค์สวรรคตในเดือนมกราคม ค.ศ. 1554 และ Min Dikkha พระราชโอรสองค์โตและรัชทายาท ขึ้นครองราชย์ต่อ มรดกของพระองค์ยังคงอยู่ การก่อสร้างเชิงป้องกันที่พระองค์สร้างขึ้นทั่วทั้งอาณาจักรจะขัดขวางการรุกรานของตองอูอีกครั้งจนถึง ค.ศ. 1580 นอกจากนี้ พระองค์ยังได้รับการยกย่องจากการก่อตั้งกองเรือที่ควบคุมอ่าวเบงกอล ซึ่งในศตวรรษต่อมาจะทำให้ยะไข่สามารถควบคุมแนวชายฝั่งที่ยาวกว่า 1,600 กิโลเมตร จากสุนทรวันไปจนถึงอ่าวเมาะตะมะ การครองราชย์ 22 ปีของพระองค์ทำให้มเยาะอู้กลายเป็นมหาอำนาจระดับภูมิภาค โดยรักษาสถานะนี้ไว้ได้อย่างดีจนถึงครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 17

**พระชนม์ชีพช่วงต้น**
กษัตริย์ในอนาคตมีพระนามตอนพระราชสมภพว่า Min Pa (မင်းပါ) จากมกุฎราชกุมารยาซาแห่งมเยาะอู้กับเจ้าหญิง Saw Nandi เมื่อ ค.ศ. 1493 พระราชบิดามารดาของพระองค์เป็นลูกพี่ลูกน้องกัน โดยพระราชมารดาเป็นพระราชธิดาในพระปิตุลาของยาซา พระองค์มีพระอนุชาอย่างน้อยหนึ่งพระองค์นามว่า Min Aung Hla ใน ค.ศ. 1502 Salingathu พระอัยกาสวรรคต และพระราชบิดาขึ้นครองราชย์ต่อ ในฐานะกษัตริย์ พระราชบิดาแต่งตั้งราชินีองค์ใหม่สามพระองค์ และให้พระราชมารดาของพระองค์เป็นพระมเหสีรอง ไม่กี่ปีต่อมา พระองค์แต่งตั้ง Min Pa เป็นนายพลในกองทัพ

**ขึ้นสู่อำนาจ**
ใน ค.ศ. 1513 ยาซาถูก Gazapati พระราชโอรสอีกพระองค์จากพระสนม โค่นอำนาจ แม้ว่า Min Pa มีพระชนมายุมากกว่า Gazapati และมีสิทธิในการอ้างราชบัลลังก์อย่างถูกต้องมากกว่า พระองค์อยู่ห่างจากจุดสนใจ โดยมีชีวิตรอดจากการวางแผนร้ายและการแย่งชิงอำนาจในราชสำนักซึ่งมีกษัตริย์ถึงสามพระองค์ (Gazapati, Saw O และ Thazata) ในช่วงแปดปีต่อมา ใน ค.ศ. 1521 พระเจ้า Thazata สวรรคต และมังฆ้อง พระอนุชาของพระองค์ขึ้นครองราชย์ต่อ แม้ว่า Min Pa สูญเสียราชบัลลังก์แก่พระเจ้ามังฆ้อง แต่พระองค์ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ว่าราชการแห่งตาน-ดแว เมืองที่มีความสำคัญเป็นอันดับ 2 ของอาณาจักร ณ ที่นั่น Min Pa สร้างฐานเสียงผู้จงภักดีและรวบรวมอาวุธอย่างใจเย็น สิบปีต่อมา พระองค์ก่อกบฏและเดินทัพไปยังมเยาะอู้ด้วยกำลังทางบกและทางทะเล เมื่อถึงมเยาะอู้ กองทัพของพระองค์เอาชนะกองทัพของกษัตริย์และสั่งให้ประหารชีวิตพระเจ้ามังฆ้อง
รูปปั้นพระเจ้ามี่นบีนแห่งมเยาะอู้

**สวรรคต**
พระเจ้ามี่นบีนสวรรคตในวันที่ 11 มกราคม ค.ศ. 1554 (แรม 8 ค่ำ เดือนดะโบ่-ดแว 915 ME) Dikkha รัชทายาท ขึ้นครองราชย์ต่อจากพระองค์

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
  year=2001-  location = London-  year=1967- editor-link=Keat Gin Ooi- cite book | title=Myanma Swezon Kyan | publisher=Sarpay Beikman | language=Burmese | location=Yangon | year=1970 | edition=1 | volume=11-  isbn=978-0-374-16342-6-  location=London- cite book | author=Royal Historical Commission of Burma | author-link=Royal Historical Commission of Burma | title=Hmannan Yazawin | volume=1–3 | year=1832 | location=Yangon | language=Burmese | edition=2003 | publisher=Ministry of Information, Myanmar- cite book | last=Sandamala Linkara | first=Ashin | title=Rakhine Yazawinthit Kyan | year= 1931 | edition=1997–1999 | publisher=Tetlan Sarpay | language=Burmese | volume=1–2 | location=Yangon-  edition=Illustrated-  isbn=9780313357244
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2036
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2097