อักษรเปโกน

อักษรเปโกน (ซุนดากับชวา:, Aksara Pégon หรือ , Abjad Pégon, มาดูรา: أبجاْد ڤَيگو, Abjâd Pèghu)pp=481 เป็นอักษรอาหรับดัดแปลงที่ใช้เขียนภาษาชวา, มาดูรา และซุนดา นอกเหนือจากการเขียนด้วยอักษรชวาหรืออักษรละติน และอักษรซุนดาเก่า อักษรนี้เคยมีการใช้ในงานต่าง ๆ ตั้งแต่ศาสนา การทูต ไปจนถึงบทกวี แต่ปัจจุบันนิยมใช้เขียนงานทางศาสนา (อิสลาม) และกวีนิพนธ์ โดยเฉพาะการเขียนอัลกุรอาน อักษรเปโกนมีสัญลักษณ์สำหรับเสียงที่ไม่มีในภาษาอาหรับมาตรฐานสมัยใหม่ อักษรเปโกนมีผู้ศึกษาน้อยกว่าอักษรยาวีที่มีการใช้งานในภาษามลายู, อาเจะฮ์ และมีนังกาเบา

**ศัพทมูลวิทยา**
คำว่า เปโกน มาจากศัพท์ภาษาชวา pégo ที่หมายถึง "เบี่ยงเบน" เพราะเป็นการเขียนภาษาชวาด้วยอักษรอาหรับ ซึ่งไม่ได้เป็นอักษรพื้นเมืองของชาวชวาpp=481

**ประวัติ**

**อักษร**
อักษรเปโกนใช้ตัวอักษรเดิมจากอักษรอาหรับ กับอักษรเพิ่มเติม 7 อักษรที่ใช้แทนเสียงภาษาชวาที่ไม่พบในภาษาอาหรับ: ca ( /t͡ʃ/), dha ( /ɖ/), tha ( /ʈ/), nga ( /ŋ/), pa ( /p/), ga ( /g/) และ nya ( /ɲ/) กับอีกอักษรหนึ่งที่ใช้ในคำยืม คือ va ( /v/) อักษรใหม่เหล่านี้สร้างขึ้นด้วยการเพิ่มจุดในอักษรเดิม อักษรเปโกนยังไม่มีแบบอักษรมาตรฐาน และมีรูปแบบการเขียนหลายแบบจากวิธีการแสดงตัวอักษรเพิ่มเติมเหล่านี้ โดยทั่วไปจะอยู่ในตำแหน่งของจุด (ด้านบนหรือด้านล่าง) และจำนวนจุด (หนึ่งหรือสามจุด)2019 ในสื่อการสอนล่าสุด มีการเพิ่มตัวอักษรเพิ่มเติมเพื่อใช้เขียนภาษาอินโดนีเซีย

**สระ**

**เครื่องหมายเสริมสัทอักษรสระ**
อักษรอาหรับเป็นอักษรไร้สระ ทำให้ส่วนใหญ่เขียนเฉพาะรูปพยัญชนะ อักษรอาหรับมีสระสามตัวที่อาจออกเสียงสั้นหรือยาว โดยมีอักษรอาหรับสามตัว (ا ,و ,ي) ที่สามารถแทนเสียงสระยาว แต่โดยทั่วไปเครื่องหมายเสริมสัทอักษรสระสั้นใช้เฉพาะในตำราทางศาสนาและหนังสือสำหรับผู้เรียนระดับเริ่มต้นเท่านั้น สัทวิทยาสำหรับภาษาชวา, ซุนดา และมาดูราค่อนข้างแตกต่าง เนื่องจากมีสระ 6 ตัวและไม่มีสัญลักษณ์ระบุความยาวสระ ทำให้มีการดัดแปลงอักษรนี้ด้วยการใช้เครื่องหมายเสริมสัทอักษรสระเชื่อมกับอักษร و ,ي และ ا เพื่อแทนสระในภาษาชวาทั้งหมด
ความแพร่หลายของเครื่องหมายเสริมสัทอักษรในอักษรเปโกนแตกต่างกันไป ตั้งแต่การทำเครื่องหมายตัวอักษรทุกตัวไปจนถึงการเขียนเพื่อแยกเสียงสระโดยเฉพาะ อักษรที่ใช้เครื่องหมายเสริมสัทอักษรน้อยมีชื่อเรียกว่า กุนดุล หรือ เปลือย () สำหรับผู้ที่อ่านได้คล่อง ตัวอักษรฐานมักมีเพียงพอที่จะจดจำคำได้ ทำให้ไม่จำเป็นต้องใช้ตัวกำกับเสียง เช่น คำว่า Indonesia อาจเขียนแบบพร้อมเครื่องหมายทั้งหมด ) หรือแบบเปล่า () เป็นเรื่องที่พบได้ปกติมากขึ้นในหนังสือตีพิมพ์ที่ใช้เฉพาะแบบ e-pepêt อย่างสม่ำเสมอ โดยที่ตัวกำกับเสียงอื่น ๆ จะใช้เมื่อจำเป็นต้องแยกความกำกวมเท่านั้น
อักษรที่มีเครื่องหมายทั้งหมดพบได้ทั่วไปในหนังสือทางการส่วนใหญ่ รวมทั้งตำราทางศาสนา และต้นฉบับการฑูตในอดีต

**พยางค์**
สระที่ต้นคำระบุด้วยอักษร alif  กับเครื่องหมายเสริมสัทอักษร และตามมาด้วยอักษร  หรือ  ถ้าจำเป็นต้องใช้ ถ้ามีสระนั้น อักษรถัดไปจะเขียนพร้อมซุกูนเพื่อระบุว่าอักษรนี้เป็นส่วนหนึ่งของพยางค์แรก ไม่ใช่จุดเริ่มต้นคำใหม่
สระตามหลังพยัญชนะ (ดังตัวอย่างอักษร  ในตัวอย่างข้างล่าง) สระที่ตามหลังระบุด้วยเครื่องหมายเสริมสัทอักษร  แต่ไม่มีอักษร alif
}
ipa=/i/
ipa=/u/
ipa=/e/, /ɛ/
ipa=/o/, /ɔ/
ipa=/ə/
หน้าคำ
แบบเปลือย
notes=ا + ء
notes=ء + ا
ch=او
ch=اَيـ
ch=اَ
ch=اۤ
พร้อมเครื่องหมาย



ch=اۤ
ك+ สระ
แบบเปลือย
ch=كا
ch=كي
ch=كو
ch=كَي
ch=كَو
ch=كۤ
พร้อมเครื่องหมาย
ch=كَا
ch=كِيْ
ch=كُوْ
ch=كَيْ
ch=كَوْ
ch=كۤ

**พยัญชนะควบกล้ำ**

**ลำดับสระ**
ด้านล่างคือลำดับสระตามแบบแผนทั่วไป ส่วนรูปแบบนอกจากนี้พบเห็นได้ทั่วไปในหนังสือและเอกสารตัวเขียนหลายเล่ม

**คำซ้ำ**
คำซ้ำในอักษรเปโกนทำหน้าที่คล้ายกับอักษรยาวีตรงที่การใช้ตัวเลข "٢" หลังฐานศัพท์ ถ้าคำศัพท์เป็นคำต่อท้าย เลข "٢" จะปรากฏระหว่างฐานศัพท์กับคำต่อท้าย ทำให้ตัวซ้ำตัวอยู่ตรงกลางคำศัพท์ ส่วนคำซ้ำในรูปแบบคำศัพท์เป็นหน่วยคำเติมหน้าจะใช้ยัติภังค์

**การเปรียบเทียบระหว่างอักษรเปโกนกับยาวี**
กฎการสะกดคำระหว่างสองอักษรก็มีความแตกต่างกัน โดยรูปสะกดอักษรยาวีมีความเป็นมาตรฐานมากกว่าอักษรเปโกน ส่วนอักษรเปโกนมีแนวโน้มที่จะเขียนเสียงสระทั้งหมดของคำศัพท์ในภาษาพื้นเมืองอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะด้วยตัวอักษรอย่างเดียวหรือพร้อมตัวกำกับเสียงก็ตาม ในขณะที่อักขรวิธียาวีบางครั้งละเว้น alif ในตำแหน่งที่มีการออกเสียง /a/ ในทำนองเดียวกัน เสียงสระอื่น ๆ อาจเขียนไม่ชัดเจน
ส่วนอักษรเพิ่มเติมสำหรับเสียงที่ไม่พบในภาษาอาหรับ บางตัวอักษรมีรูปร่างเหมือนกัน ในขณะที่บางส่วนกลับตรงกันข้าม อักษรเปโกนมีอักษรเพิ่มเติมิอีกสองตัวสำหรับเสียงภาษาชวาที่ไม่พบในภาษามลายู และรูป kaf มีความแตกต่าง โดยอักษรเปโกนในแบบอาหรับ ส่วนอักษรยาวีใช้แบบเปอร์เซีย

**การทับศัพท์**
ใน ค.ศ. 2012 หอสมุดรัฐสภาสหรัฐได้ตีพิมพ์มาตรฐานการถอดเป็นอักษรโรมันสำหรับอักษรยาวีกับเปโกน

**ตัวอย่าง**
ภาษาอินโดนีเซียในอักษรเปโกน
ภาษาอินโดนีเซียในอักษรละติน
ภาษาไทย
ท่านศาสดามุฮัมมัดคือศาสนทูตของพระเจ้าต่อสรรพสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นทั้งหมด สิ่งใดที่ท่านศาสดามุฮัมมัดได้กล่าวไว้เป็นความจริงที่แท้จริง ดังนั้น สรรพสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นทั้งหมดจึงต้องยอมรับและปฏิบัติตามท่านศาสดามุฮัมมัด

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 อักษรเปโกนสำหรับภาษาชวา: Jamalin, F., & Rahman, A. A. (2021). Arabic-Java Writing System: How Javanese Language Adopts Arabic Script. Izdihar : Journal of Arabic Language Teaching, Linguistics, and Literature, 4(1), 43–58.  https://doi.org/10.22219/jiz.v4i1.11337 ( PDF) ( Archive)- อักษรเปโกนสำหรับภาษาซุนดา: Apriyanto, Agung, Ruhaliah Nunuy Nurjanah, and Ruhaliah. (2021) "Structure of the Sundanese Language in the Pegon Script". Proceedings of the Fifth International Conference on Language, Literature, Culture, and Education (ICOLLITE 2021).  https://doi.org/10.2991/assehr.k.211119.006.  PDF  ( Archive)- หนังสือศาสนาที่มีภาษาอาหรับ กับคำแปลภาษามาดูราแบบคำต่อคำ: Syeikh Khalil bin Abdul Latif al-Bankalani al-Maduri (Bangkalan, Madura). (1988) "Al-Matn al-Shareef".  https://archive.org/details/SyaikhonaKholil/mode/2up
*Gallop, A. T. (2015). A Jawi sourcebook for the study of Malay palaeography and orthography. Indonesia and the Malay World, 43(125), 13–171.
*publisher=Unicode
*publisher=Unicode
*trans-title=Javanese Dictionary
หมวดหมู่:อักษรอาหรับ
หมวดหมู่:อักษรของอินโดนีเซีย
หมวดหมู่:ภาษาชวา
หมวดหมู่:ภาษาซุนดา