บ้านหนองอุ่ม

บ้านหนองอุ่ม เป็นหมู่บ้านที่อยู่ในตำบลนาสีนวน อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม เป็นหมู่บ้านขนาดกลาง มีผลการผลิตข้าวนาปีมากที่สุดในเขตพื้นที่อำเภอกันทรวิชัย
260x260px

**ประวัติ**
เมื่อประมาณปี 2362 สมัยรัชกาลที่ 2 ตอนปลาย(สมัยกรุงรัตนโกสินทร์) ได้มีคนกลุ่มหนึ่งซึ่งเดินทางมาจากทิศตะวันออก มาจากบริเวณ เมืองหงษ์ date=2018-08-24   เมืองทอง date=2018-05-02   ซึ่งปัจจุบันอยู่ในท้องที่ของจังหวัดร้อยเอ็ด ได้นำช้างเป็นพาหนะเดินทางมาสำรวจพื้นที่แห่งใดอุดมสมบูรณ์พอจะอยู่อาศัยได้โดยไม่อดอยาก และได้มาถึงบริเวณที่บ้านหนองอุ่มปัจจุบัน ได้พบว่าเป็นบริเวณที่สำรวจแล้วได้หารือกัน ตกลงกันจะอยู่ตั้งหลักบริเวณนี้ จึงได้ย้อนกลับไปรับครอบครัวบุตรหลานพร้อมสัตว์เลี้ยงเดินทางโดยกองเกวียนย้ายมาอยู่บริเวณปัจจุบัน โดยสันนิษฐานว่ามีผู้นำกลุ่มเป็นคนรุ่นพ่อของมหาชานนท์ (โหว่) ได้หารือการตั้งชื่อหมู่บ้าน แนวความคิดหลายๆคนมีความเห็นตรงกันว่าจะใช้ชื่อว่า บ้านหนองอุ่ม
บ้านหนองอุ่มเป็นที่เนินตั้งอยู่ข้างหนองน้ำซึ่งปกคลุ่มด้วยพันธ์ไม้นาๆ ชนิด เช่น ต้นหูลิง ต้นฝ้ายน้ำ ต้นแสง ที่ชอบพื้นที่ชายเลน หนองน้ำจืดทางภาคอีสานเรียกว่า ทาม มีลักษณะเป็นสุ้ม เป็นอุ่มเป็นเถาว์ตามสภาพหนองมีรำรางและน้ำมักหลากมาท่วมอยู่เสมอและทั้งอุดมสมบูรณ์ด้วยสัตว์น้ำจืดนาๆ ชนิด โดยอาศัยสภาพที่อุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรตามสภาพและจำนวนครัวเรือนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ (ภายใต้การดูแลของผู้ใหญ่บ้านสมัยก่อนเรียกว่า ตากวนบ้าน ) ดังมีรายนามอดีตผู้ใหญ่บ้านดังต่อไปนี้
# ฉายานามว่าหมื่นอักษร
# ฉายานามว่าขุนคลัง
# นายแก้ว ชูพันธ์ นามเดิม ขุนพินิจ
# ฉายานามว่าขุนสีวิชา
# นายพรหม วิชาเรือง
# นายพิมพ์ บรรเทา
# นายโถน บรรเทา
# นายชาย วงศ์แสน
# นายเคน บรรเทา
# นายแดง กางมัน
# นายอ้วย จันทะลุน
# นายเคนมา สิริฮาต
# นายทองพูน วิชาเรือง
# นายสงวน บุญหลักคำ
# นายเรืองเวศ รัตน์แสง
# นายทองไสย โยสียา
# นายบุญชื่น  สงคราม
ปัจจุบันบ้านหนองอุ่ม มีการแบ่งการปกครองออกเป็น 4 หมู่บ้าน คือ 8, 12, 22, 23 อยู่ในพื้นที่เขตการปกครองของตำบลนาสีนวน  อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม

**ผู้นำหมู่บ้านชุดปัจจุบัน**
#นายศรวุธ บูรพันธ์ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 8
#นายวิทยา  อันทะราศรี ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 12
#นางประภา  กานุมาร ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 22
#นางรัตนา โฮมราช ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 23

**อาณาเขต**
 ทิศเหนือ บ้านตำแย- ทิศตะวันออก บ้านหัวหนอง บ้านลาด- ทิศตะวันตก บ้านหวาย บ้านแหย่ง- ทิศใต้ บ้านดอนมัน บ้านแสน บ้านขี บ้านโนนแสบง

**ประชากร**
บ้านหนองอุ่มมีจำนวนประชากร 1,769 คน และ มีจำนวนครัวเรือน 372 ครัวเรือน

**สถานศึกษา**
# ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านหนองอุ่ม
# โรงเรียนหนองอุ่มหวายสามัคคี(โรงเรียนหนองอุ่มวิทยาคารเดิม)

**สถานพยาบาล**
# โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองอุ่ม(สถานีอนามัยบ้านหนองอุ่มเดิม)

**การเดินทาง**
# บ้านหนองอุ่มติดกับหลวงชนบทสาย มค.4009 สามารถเดินทางโดยรถส่วนตัวหรือรถประจำทางสาย 219(สีชมพู)จากบขส.มหาสารคาม-ขอนแก่นได้

**ประเพณีและวัฒนธรรม**
วัฒนธรรมและประเพณีของหมู่บ้านเป็นตามแต่โบราณคือ ฮีตสิบสอง คองสิบสี่ และมีประเพณีที่ทำสืบต่อกันมาตั้งแต่ก่อตั้งหมู่บ้านคือ 
#ประเพณีเอาบุญบ้าน โดยแต่ละบ้านจะโยงด้ายสายสิญจน์ไปรวมกันที่ใจกลางหมู่บ้าน(ศาลากลางบ้าน) ชาวบ้านจะทำกระทงที่มีรูปปั้นของสมาชิกในครอบครัวและวัวควายและสัตว์ต่างพร้อมเขียนรายชื่อ พร้อมข้าวดำ ข้าวแดง หมากพลู และน้ำหอมใส่ถัง สำหรับทำน้ำมนต์ไปรวมกันที่ศาลากลางบ้านและจะทำศาลไว้รอบหมู่บ้าน  โดยมีความเชื่อว่าช่วยป้องกันสิ่งชั่วร้ายหรือสิ่งที่ไม่ดีไม่ให้เกิดขึ้นภายในหมู่บ้านซึ่ง "พ่อใหญ่ครูหมี" ซึ่งเป็นคนที่ชาวบ้านนับถือและเป็นคนตั้งหลักบือบ้านเป็นคนเริ่มประเพณีนี้
#ประเพณีการขอฝนซึ่งเป็นวัฒนธรรมของชาวนาภาคอีสาน ได้แก่  พิธีแห่นางแมว พิธีกรรมสวดมัจฉราชจริยาคาถาหรือคาถาปลาช่อน(คาถาขอฝน)  พิธีกรรมเทศน์พญาคันคาก โดยจะทำติดต่อกันสามวันหรือจนฝนตก งานบุญบั้งไฟ

**งานประจำปี**
#งานบุญผะเหวด จะจัดประจำทุกปี
#งานบุญกฐิน
#งานบุญบั้งไฟ จะจัดเว้นสองปีหรือสามปีเนื่องจากเป็นงานใหญ่ โดยชาวบ้านในแต่หมู่บ้านจะจัดขบวนแห่มาแข่งขันกัน  สมัยก่อนชาวบ้านในหมู่บ้านจะทำบั้งไฟเองโดยมีช่างบั้งไฟแต่ละหมู่ โดยตอนค่ำคนในหมู่บ้านก็จะออกมาช่วยกันทำโดยบั้งไฟจะทำจากท่อเหล็กขนาดใหญ่แต่ปัจจุบันแต่ละหมู่จะระดมเงินเพื่อจัดซื้อบั้งไฟทำสำเร็จที่ทำจากท่อพลาสติกแทน
ไฟล์:Tepi.jpg
ไฟล์:Bangfireparate01.jpg
ไฟล์:DancerParate01.jpg
ไฟล์:Model Dance Parate.jpg
ไฟล์:MixSuite.jpg

**สถานที่สำคัญทางศาสนาและความเชื่อ**
# วัดพรหมประสิทธิ์
# สำนักสงฆ์ป่าเลไลยก์
# ศาลากลางบ้าน(หลักบือบ้าน)
ทอดกฐินสำนักสงฆ์ป่าเลไลยก์.jpg|ทอดกฐิน ณ สำนักสงฆ์ป่าเลไลยก์
Sermon2014.jpg|ศาลาการเปรียญหลังใหม่ ณ วัดพรหมประสิทธิ์

**เหตุการณ์สำคัญ**
1. แยกหมู่บ้านเป็นสองหมู่บ้าน คือ 8 และ 12 สมัย นายชาย วงศ์แสน ได้รับการแต่งตั้งเป็นกำนันตำบลนาสีนวน
2. นายเคน บรรเทา เป็นผู้ใหญ่บ้านคนแรกของหมู่ที่ 12 ในปี พ.ศ. 2501
3. น้ำท่วมใหญ่ในปี พ.ศ. 2521
4. นายสงวน บุญหลักคำ ได้รับตำแหน่งประธานองค์การบริหารส่วนตำบลคนแรกในปี 2542 และหมู่ 8 แยกเป็นหมู่ 22 มี นายทองสอน ไชยโวหาร เป็นผู้ใหญ่บ้านคนแรกและหมู่ 12 แยกเป็นหมู่ 23 มีนายเรืองเวส รัตน์แสง เป็นผู้ใหญ่บ้านคนแรก

**วัตถุโบราณสำคัญ**
จารึกวัดบ้านหนองอุ่ม
จารึกวัดบ้านหนองอุ่ม เป็นจารึกที่ทำจากหินเขียนด้วยอักษรไทน้อย สันนิษฐานว่าจารึกหลักนี้สร้างรุ่นเดียวกับจารึกวัดบ้านทับม้า (ร. 5 - ร. 6) พุทธศักราช  2411 - 2468

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:อำเภอกันทรวิชัย
หนองอุ่ม