เทศมณฑลของประเทศอิหร่าน

ในประเทศอิหร่าน เทศมณฑล หรือ แชฮ์เรสทอน (شهرستان) เป็นเขตการปกครองของจังหวัดซึ่งอยู่ในระดับสูงกว่า ศัพท์ แชฮ์เรสทอน มาจากคำว่า แชฮร์ (شهر) ซึ่งแปลว่า "เมือง" หรือ "นคร" ประสมกับหน่วยคำเติมท้าย เอสทอน (ستان) ซึ่งแปลว่า "ดินแดนแห่ง"
เทศมณฑลของอิหร่านประกอบด้วยอำเภอหรือ แบฆช์ (بخش) ตั้งแต่หนึ่งอำเภอขึ้นไป เทศมณฑลโดยทั่วไปยังครอบคลุมทั้งเมืองหรือ แชฮร์ และตำบลหรือ เดเฮสทอน (دهستان) ซึ่งเป็นการรวมกลุ่มของหมู่บ้านที่อยู่ติดกันในชนบท แต่ละเทศมณฑลจะมีเมืองหนึ่งเมืองที่ทำหน้าที่เป็นเมืองหลักของเทศมณฑลนั้น
แต่ละเทศมณฑลได้รับการบริหารโดยสำนักงานผู้ว่าการหรือ แฟร์มอนดอรี (فرمانداری) ซึ่งประสานงานสาธารณะต่าง ๆ กับหน่วยงานอื่น ๆ โดยมีผู้ว่าการหรือ แฟร์มอนดอร์ (فرماندار) เป็นหัวหน้าและเจ้าหน้าที่ตำแหน่งสูงสุดในสำนักงานนั้น
ในบรรดาจังหวัดต่าง ๆ ของอิหร่านนั้น จังหวัดฟอร์สมีจำนวนเทศมณฑลมากที่สุด (36 เทศมณฑล) ในขณะที่จังหวัดโกมมีเพียงเทศมณฑลเดียวโดยจังหวัดและเทศมณฑลมีอาณาเขตตรงกัน ใน พ.ศ. 2548 อิหร่านมี 324 เทศมณฑล แต่ใน พ.ศ. 2564 มี 443 เทศมณฑล

**โครงสร้าง**
ตารางต่อไปนี้อาจมีประโยชน์ในการทำความเข้าใจเขตการปกครองของอิหร่านได้ดีขึ้น สมมุติว่าจังหวัด ว แบ่งออกเป็นสองเทศมณฑล ได้แก่ เทศมณฑล ก และเทศมณฑล ข เทศมณฑล ก แบ่งออกเป็น 3 อำเภอ ได้แก่ อำเภอกลาง, อำเภอ ค และอำเภอ ง อำเภอกลางคืออำเภอที่มีเมือง จ เป็นเมืองหลักของเทศมณฑล แต่ละอำเภอประกอบด้วยเมืองอย่างน้อยหนึ่งเมืองหรือตำบล (กลุ่มหมู่บ้านชนบท) อย่างน้อยหนึ่งตำบล ในตัวอย่างนี้ อำเภอกลางประกอบด้วยเมือง จ, เมือง ฉ และตำบล ช ซึ่งประกอบด้วยหมู่บ้าน บ1, บ2, บ3 และ บ4; อำเภอ ค ประกอบด้วยเมือง ซ และตำบล ฌ; เขต ง ไม่มีเมืองแต่มีตำบล ญ เพียงตำบลเดียว เทศมณฑลที่เล็กที่สุดจะมีเมืองเพียงเมืองเดียวซึ่งประกอบเป็นอำเภอเพียงอำเภอเดียว มีชื่อว่า อำเภอกลาง เทศมณฑล ข ในตารางต่อไปนี้เป็นเทศมณฑลประเภทดังกล่าว ซึ่งมีเมือง ฎ เพียงเมืองเดียว

**จังหวัดอัลโบรซ์**
จังหวัดอัลโบรซ์- อิจติฮาร์ด- กะรัจ - นะซารอบอด - ซาโวจโบลอฆ- ฏอเลกอน- ฟัรเดซ

**จังหวัดอัรดะบีล**
จังหวัดอัรดะบีล- อัรดะบีล- บิลอซะวอร- กัรมี- ค็อลคอล- เกาษัร- เมชกินชะฮ์ร- นะมีน- นีร- พอรซอบอด- ซะเรอีน

**จังหวัดบูเชะฮ์ร**
จังหวัดบูเชะฮ์ร- อะซะลูเยะฮ์- บูเชะฮ์ร- ดัชเตซตอน- ดัชตี- ดัยเยร- เดยลัม- กะนอเวะฮ์- ญัม- กันกอน- ทังกิซตอน

**จังหวัดจะฮอรมะฮอล และบัคติยอรี**
จังหวัดจะฮอรมะฮอลและบัคติยอรี- อัรดัล- โบรูเญน- ฟอรซอน- คิอัร- คูฮ์แรงก์- โลเดกอน- ชะฮ์เระโครด์

**จังหวัดอาเซอร์ไบจาน ตะวันออก**
จังหวัดอะเซอร์ไบจาน ตะวันออก- อะฮัร- อะญับชีร- ออซัรชะฮ์ร- โบนอบ- โบซตอนอบอด- จาโรวีมอก- เฮรีซ- ฮัชต์รูด- โจลฟา- กะลีบัร- โคดอออฟะรีน- มาเลคอน- มะรอเกะฮ์- มะรันด์- มะยอเนะฮ์- โอซกู- ซะรอบ- ชะเบซตัร- ตับรีซ- วัรซะกอน

**จังหวัดอิสฟาฮาน**
จังหวัดอิสฟาฮาน- ออรอโนบีเดกอน- อัรเดซตอน- บูรกอโรเมเมะฮ์- จอเดกอน- เฟลาวัรยอน- เฟเรดัน- เฟเรโดนชะฮ์ร- กุลพัยกอน- อิสฟาฮาน- กาชาน- กอนซัร- โคมัยนีชะฮ์ร- เลนยอน- โลเวอร์ เซมิรอม- โมบารอเกะฮ์- เนน- นะญะฟอบอด- นอทันซ์- เซมิรอม- ชะฮ์เรซอ- ชาฮินชาฮ์- เตรอโนโกรูน

**จังหวัดฟอร์ซ**
จังหวัดฟอร์ซ- ออบอเดะฮ์- อัรซันยอน- บะวานอต- ดอรอบ- อิกลีด- เอซตะฮ์บอน- ฟะรอชบันด์- ฟะซอ- ฟีรูซอบอด- เกรัช- จะฮ์รอม- คะวัร- คาเซรูน- เกะรอเมะฮ์- คอนจ์- คอรัมบิด- ลาเมรด์- ลาเรซตอน- มามาซานี- มะรูดัชต์- เมฮ์ร- เนยริซ- พอซัรกอด- กีโรกอรซีน- กิโรกัรซิน- ซัรเวซตอน- เซพิดอน- ชีรอซ- ซารินดัช

**จังหวัดกีลอน**
จังหวัดกีลอน- อัมเรช- ออซตอรอ- ออซตอเนะเยอัชรอฟีเยะฮ์- บันดะเรอันซะลี- ฟูมัน- ลาฮียอน- ลังรูด- มอซอล- รัชต์- ริซวอนชะฮ์ร- รูดบอร- รูดซัร- ชัฟต์- ซิยอกัล- ศูมิเอซะรอ- ฏอวอเลช

**จังหวัดโกเลซตอน**
จังหวัดโกเลซตอน- อะลียอบอด- ออกกะลอ- ออซอดชะฮ์ร- บันดะเรกัซ- บันดะเรโตกฟมัน- กอลีคัช- กอมิชอน- โกมบะเดคอวูซ- โกรกอน- โกลาเละฮ์- โคร์ดคุย- มะรอเวะฮ์ทะเพะฮ์- เมนูดัชต์- รอเมยอน

**จังหวัดฮะมะดอน**
จังหวัดฮะมะดอน- อะซะดอบอด- บะฮอร- ฮะมะดอน- คะบูดะรอฮัง- มะลอยิร- นะฮอวันด์- ระซัน- ทูอีซัรกอน

**จังหวัดโฮรมุซกอน**
จังหวัดโฮรมุซกอน- อะบูมูซา- บันดัรอับบาซ- บันดัรเลงเกะฮ์- บัซตัก- กัฟบันดี- ฮายีออบอด- จัซค์- คะมีร- มีนอบ- กิชม์- รูดอน

**จังหวัดอีลอม**
จังหวัดอีลอม- ออบดอนอน- ดัรเรชะฮ์ร- เดะฮ์โลรอน- อีวอน- อีลอม- มาลิกชะฮ์รี- เมะฮ์รอน- ชิรวอโนชัรดอวอล

**จังหวัดเกรมอน**
จังหวัดเกรมอน- อะนอร- อันบะรอบอด- อัรซุยเยะฮ์- บอฟต์- บัม- บัรด์ซีร- ฟะฮ์รัจ- กอลีเยกันจ์- ยีโรฟต์- กะฮ์นูจ- เกรมอน- กูฮ์โบนอน- มะนูยอน- รอบัร- รัฟซันยอน- รอวัร- เรกอน- เราด์บะเรโยนูบ- ชะฮ์เรบอบัก- ซีรยอน- ซะรันด์

**จังหวัดเกรมอนชะฮ์ร**
จังหวัดเกรมอนชะฮ์ร- ดะละโฮ- กีลอเนกัรบ์- ฮัรซีน- อิซลอมอบอเดกัรบ์- ยะวอนรูด- กันกอวัร- เกรมอนชะฮ์ร- พอเวะฮ์- กัซเรชีรีน- ระวอซัร- ซะฮ์เนะฮ์- ซัรพุเลซะฮาบ- ษุลาเษบอบอยอนี- ซุนกุร

**จังหวัดคูซิสตอน**
จังหวัดคุซิสตอน

**จังหวัดโกฮ์กิลูเยะฮ์ และบูเยรอะฮ์หมัด**
จังหวัดโกฮ์กิลูเยะฮ์ และบูเยรอะฮ์หมัด- บัซต์- บะฮ์มะอี- บูเยรอะฮ์หมัด- ชะรัม- ดีนอ- กัชซอรอน- โกฮ์กิลูเยะฮ์

**จังหวัดกุรดิซตอน**
จังหวัดกุรดิซตอน- บอเนะฮ์- บีจอร- เดะฮ์โกลอน- ดีวอนดะเระฮ์- คอมยอรอน- มะรีวอน- โกรเวะฮ์- ซันนันดัจ- ซักกิซ- ซัรวอบอด

**จังหวัดโลเรซตอน**
จังหวัดโลริซตอน- อะลีกุดัรซ์- อัซนอ- โบรูยัร- เดลฟอน- โดรูด- เดาเระฮ์- โครรอมอบอด- คูฮ์ดัชต์- พุลดุคตัร- เซนเซเละฮ์

**จังหวัดมัรกะซี**
จังหวัดมัรกะซี- ออชติยอน- อะรอก- เดลียอน- โคเมน- คอนดับ- โคเมอิยอน- มะฮัลลาต- ซอเวะฮ์- ชอซัน- ทัฟเรช- ซะรันดีเยะฮ์

**จังหวัดมอซันดะรอน**
จังหวัดมอซันดะรอน- ออโมล- บอโบล- บอโบลซัร- เบะฮ์ชะฮ์ร- ชอลูซ- กะลูกะฮ์- จัยบัร- มะฮ์มูดอบอด- มิยอนโดรูด- เนคอ- โนชะฮ์ร- นูร- กออิมชะฮ์ร- รอมซัร- ซอรี- ซะวอดกูฮ์- ทูเนกะบอน- อับบาซอบอด

**จังหวัดโคราซานเหนือ**
จังหวัดโคราซานเหนือ- บอจนูรด์- อิซฟะรอเยน- ฟอรูจ- เกรเมะฮ์- จอจรม- มอเนะโยซะมันกอน- ชีรวอน

**จังหวัดกัซวีน**
จังหวัดกัซวีน- ออบเยก- อัลโบรซ์Alborz County- บูยีนซะฮ์รอ- กัซวีน- ทอกิซตอน

**จังหวัดกุม**
 กุม

**จังหวัดโคราซานระซะวี**
จังหวัดโคราซานระซะวี- บอเจซตอน- บัรดัซกัน- เชนอรอน- ดัรกัซ- ดะวอรซอน- ฟะรีมอน- ฟิรูเซะฮ์- กุนอบอด- จูวายิน- โจกอทออี- กะลัต- กอชมัร- คัฟ- คอลีลอบอด- โคชับ- มะฮ์วิลัต- มัชฮัด- นิชอพูร- กูชอน- รัชโคร- ซับซะวอร- วะรัคซ์- ตัคเตยุลเกะฮ์- ทัยบัด- โทรกะเบชันดิซ- ทุรบะเตยอม- ทุรบะเทฮัยดะรีเยะฮ์- ซอวี

**จังหวัดเซมนอน**
จังหวัดเซมนอน- อะระดอน- ดอมกอน- กัรม์ซอร- มะฮ์ดีชะฮ์ร- เมยอมี- เซมนอน- ชาฮ์รูด- โซเกะฮ์

**จังหวัดซีซตอน และบะลูจิซตอน**
จังหวัดซีซตอน และบะลูจิซตอน- ชอบะฮอร- ดัลกอน- ฮิรมันด์- อิรอนชะฮ์ร- กัช- โกนารอก- เมะฮ์ริซตอน- นีคชาฮ์- ซะรอวอน- ซัรบอซ- ซิโบซุรอน- ซอบุล- ซอเฮดอน- เซฮัก

**มัลรัฐโคราซานใต้**
จังหวัดโคราซานใต้- บีรยันด์- บุชรรูเยะฮ์- ดัรมิยอน- ฟิรเดาซ์- คุซฟ์- เนะฮ์บันดอน- กอเอน- ซะรอยอน- ซัรบีเชะฮ์- ทะบัซ- ซิรเกาฮ์

**จังหวัดเตหะราน**
จังหวัดเตหะราน- ดะมอวันด์- ฟีรูซกูฮ์- อิสลามชะฮ์ร- มะลาร์ด- พอกดัช- พีชวอ- รอบัตกะรีม- เรย์- เชมิรอนัต- ชะฮ์รียอร- ชะฮ์เรกุดส์- เตหะราน- วะรอมีน

**จังหวัดอาเซอร์ไบจานตะวันตก**
จังหวัดอาเซอร์ไบจานตะวันตก- บูคอน- ชอนโดรอน- ชูอีย์พะเระฮ์- คูอีย์- มะฮอบอด- มอคู- มิยอนโดออบ- นะกะเดะฮ์- ออชนะวีเยะฮ์- พีรอนชะฮ์ร- พุลดัชต์- ซัลมอซ- ซัรดัชต์- ชาฮีนเดจ- เชาต์- ตะกอบ- อุรูมีเยะฮ์

**จังหวัดยัซด์**
จังหวัดยัซด์- อะบัรกูฮ์- อัรเดกอน- บอฟก์- บะฮอบอด- คะตัม- เมะฮ์รีซ- เมบุด- ซะดูก- ตัฟต์- ยัซด์Yazd

**จังหวัดซันจาน**
จังหวัดซันจาน- อับฮัร- อีจรูด- โคดาบันเดะฮ์- โครรอมดัรเระฮ์- เมะฮ์นิชอน- ฏอรม- ซันจาน

**ดูเพิ่ม**
 อุซตอน- บัคช์- จังหวัดในอิหร่าน

**อ้างอิง**
 اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران Atlas-e Gitashenasi-ye Ostanha-ye Iran ( Gitashenasi Province Atlas of Iran)
หมวดหมู่:หน่วยการบริหารของประเทศอิหร่าน
อิหร่าน