ทศาวตาร

ไฟล์:Vishnu_Avatars.jpg|thumb|424x424px|ภาพอวตารของพระวิษณุ โดยราชา รวิ วรรมา วาดในช่วงศตวรรษที่ 19
ทศาวตาร (दशावतार, daśāvatāra) หมายถึง อวตารหลักทั้งสิบปางของพระวิษณุ เทพเจ้าในศาสนาฮินดู คำว่า ทศาวตาร เป็นคำสมาสของคำว่า ทศ หมายถึง สิบ และ อวตาร หมายถึง การแบ่งภาคมาเกิด

**รายละเอียด**

**นิรุกติศาสตร์**
คำว่า ทศาวตาร เป็นคำสมาสของคำว่า ทศ หมายถึง สิบ และ อวตาร หมายถึง การแบ่งภาคมาเกิด
จำนวนภาคที่พระวิษณุแบ่งภาคมาเกิดในยุคต่าง ๆ ได้แก่- สัตยยุค - มีอยู่ 4 (มัตสยา, กูรมา, วราหะ และ นรสิงห์)- เตรตายุค - มีอยู่ 3 (วามนา, ปรศุราม และ พระราม) - ทวาปรยุค - มีอยู่ 1 (กฤษณะ)- กลียุค - มีอยู่ 1 และกำลังจะมีอีก 1 (พระโคตมพุทธเจ้า และ กัลกิ)

**ปางอวตาร**
ไฟล์:1st_to_5th_of_10_Vishnu_avatars_on_Udupi_Hindu_temple_gopuram.jpg|thumb|อวตารลำดับที่ 1 ถึง 5 ในทศาวตารบนโคปุรัมของอุทุมปีมนเทียร กรณาฏกะ- มัตสยะ เป็นปลาที่พระวิษณุอวตารเพื่อช่วยมนูจากน้ำท่วมโลก- กูรมะ เต่ายักษ์ที่ช่วยพยุงภูเขามันดาราในช่วงการเกษียรสมุทรที่มีเทวดาและอสูรช่วยกันกวนเพื่อให้ได้น้ำอมฤต- พระวราหะ หมูป่าที่พระวิษณุอวตารเพื่อสังหารหิรัญยักษา- นรสิงห์ เป็นครึ่งมนุษย์ครึ่งสิงโตที่พระวิษณุอวตารเพื่อสังหารหิรัณยกศิปุ- วามนะ เป็นพราหมณ์ค่อมที่พระวิษณุอวตารเพื่อปราบพยศของพญายักษ์มหาพลี- ปรศุราม รามผู้ถือขวานที่พระวิษณุอวตารเพื่อปราบกษัตริย์ผู้มีพันกรชื่อกรรตวิรยะอรชุน- พระราม  เจ้ากรุงอโยธยา วีรบุรุษในมหากาพย์เรื่องรามายณะ เพื่อช่วยนางสีดา- พลราม เป็นพี่ชายของพระกฤษณะ.1994-  กฤษณะ2013 กษัตริย์แห่งกรุงทวารกา ผู้เป็นตัวละครหลักในคัมภีร์ภควตปุราณะ- พระโคตมพุทธเจ้า ผู้ก่อตั้งศาสนาพุทธ2013 - กัลกิ จะเป็นอวตารสุดท้ายของพระวิษณุที่จะปราบสิ่งชั่วร้ายทั้งหมดในช่วงสุดท้ายของกลียุค

**รายชื่อยาว**
ในภาควัตปุราณะ ได้บอกว่า พระวิษณุมีอวตารไม่สิ้นสุดเพื่อรักษากฎของจักรวาล อย่างไรก็ตาม ก็มีอวตารของพระวิษณุอยู่ 22 อวตารในตอนที่ 1.3. 
# สี่กุมาร (Catursana) BP 1.3.6
# วราหะ BP 1.3.7
# ฤๅษีนารทมุนี BP 1.3.8
# นร-นารายณ BP 1.3.9
# กปิลมุณี BP 1.3.10
# พระทัตตาเตรยะ BP 1.3.11
# ยัชญเทพ BP 1.3.12
# ฤษภเทพ BP 1.3.13 
# ปฤถุ BP 1.3.14
# มัตสยะ BP 1.3.15
# กูรมะ BP 1.3.16
# ธันวันตรีแพทย์ BP 1.3.17 
# โมหิณี BP 1.3.17 
# นรสิงห์ BP 1.3.18
# วามนะ BP 1.3.19
# ปรศุราม BP 1.3.20
# พระราม BP 1.3.22
# ฤๅษีวยาส BP 1.3.21
# พลราม BP 1.3.23
# กฤษณะ BP 1.3.23
# พระโคตมพุทธเจ้า BP 1.3.24
# กัลกิ BP 1.3.25
พระวิษณุมีอยู่ 39 อวตารในคัมภีร์ปัญจตระ เช่น ครุฑp=32 อย่างไรก็ตาม ได้มีการจัดการใหม่จนเหลือสิบอวตารในช่วงก่อนศตวรรษที่ 10

**ตามการวิวัฒนาการ**
นักเทวญาณชื่อว่า Helena Blavatsky ได้อธิบายเกี่ยวกับทศาวตารดังนี้:- มัตสยะ - ปลา ขั้นแรกของสัตว์มีกระดูกสันหลัง (รวมถึงบรรพบุรุษปลาในยุคไซลูเรียน)- กูรมะ - สัตว์ที่อาศัยได้ทั้งบนบกและใต้น้ำ อย่าสับสนกับสัตว์มีกระดูกสันหลัง (รวมถึงบรรพบุรุษสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกในยุคดีโวเนียน)- วราหะ -  สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่อาศัยอยู่ในป่า (รวมถึงบรรพบุรุษสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในยุคไทรแอสซิก)- นรสิงห์ - เป็นครึ่งสัตว์ครึ่งมนุษย์- วามนะ - ตัวเตี้ย อาศัยอยู่ก่อนที่มนุษย์จะถือกำเนิด- ปรศุราม - มนุษย์ยุคแรกที่อาศัยในป่าและใช้อาวุธเป็น- พระราม - มนุษย์เริ่มอยู่กันเป็นสังคม เป็นจุดเริ่มต้นของประชาสังคม- กฤษณะ - มนุษย์เริ่มมีการใช้งานสัตว์ และการเมือง - พระโคตมพุทธเจ้า  - มนุษย์ต้องการปัญญา- กัลกิ - สิ่งมีชีวิตที่มีการทำลายล้างสูง
Monier Monier-Williams ก็มีทัศนคติเหมือนกัน   ส่วน J. B. S. Haldane อธิบายว่า ทศาวตารได้อธิบายเรื่องการวิวัฒนาการในแบบหยาบ ๆ : ปลา, เต่า, หมูป่า, ครึ่งมนุษย์ครึ่งสัตว์, คนแคระ และมนุษย์ทั้งสี่ (กัลกิยังไม่เกิด). และ C. D. Deshmukh อธิบายว่ามีความคล้ายคลึงกันระหว่างทฤษฎีวิวัฒนาการของดาร์วินและทศาวตาร

**อ้างอิง**

**เว็บที่เชื่อมโยง**
  Avataras as categorized within Gaudiya Vaishnavism date=2012-01-31 -  Avatars (Incarnations or Descents) of Vishnu
หมวดหมู่:พระวิษณุ