การก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศมาเลเซีย (ค.ศ. 1968–1989)

การก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศมาเลเซีย (Communist insurgency in Malaysia) หรือรู้จักกันว่า วิกฤตการณ์มาลายาครั้งที่สอง (Second Malayan Emergency; Perang Insurgensi Melawan Pengganas Komunis หรือ Perang Insurgensi Komunis และ Darurat Kedua) เป็นการขัดกันทางอาวุธที่เกิดขึ้นในประเทศมาเลเซียตั้งแต่ปี ค.ศ. 1968 ถึง 1989 ที่เกี่ยวข้องกับพรรคคอมมิวนิสต์มลายา (MCP) และกองกำลังรักษาความปลอดภัยแห่งรัฐบาลกลางมาเลเซีย
หลังจากสิ้นสุดวิกฤตการณ์มาลายาในปี ค.ศ. 1960 กองทัพปลดปล่อยชนชาติมาลายาเชื้อสายจีนส่วนใหญ่, กองกำลังติดอาวุธของพรรคคอมมิวนิสต์มลายา ได้ถอยกลับไปที่ชายแดนมาเลเซีย-ไทย ซึ่งได้มีการจัดกลุ่มใหม่และฝึกสำหรับการโจมตีรัฐบาลมาเลเซียในอนาคต การก่อความไม่สงบเริ่มขึ้นเมื่อพรรคคอมมิวนิสต์มลายาเข้าโจมตีกองกำลังความมั่นคงในโกรฮ์–เบตง ทางตอนเหนือของมาเลเซียตะวันตก ในวันที่ 17 มิถุนายน ค.ศ. 1968 ความขัดแย้งยังสอดคล้องกับความตึงเครียดที่เกิดขึ้นใหม่ระหว่างชาติพันธุ์มาเลย์กับจีนในมาเลเซียตะวันตกและสงครามเวียดนาม
ในขณะที่พรรคคอมมิวนิสต์มลายาได้รับการสนับสนุนอย่างจำกัดจากประเทศจีน การสนับสนุนนี้สิ้นสุดลงเมื่อกรุงกัวลาลัมเปอร์และปักกิ่งสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1974 ในปี ค.ศ. 1970 พรรคคอมมิวนิสต์มลายาประสบการแตกความสามัคคีซึ่งนำไปสู่การเกิดขึ้นของสองกลุ่มแยก ได้แก่ พรรคคอมมิวนิสต์แห่งมลายา–ลัทธิมากซ์-ลัทธิเลนิน (CPM–ML) และคณะปฏิวัติ (CPM–RF) แม้จะพยายามทำให้พรรคคอมมิวนิสต์มลายาดึงดูดความสนใจมาเลย์ก็ตาม ซึ่งองค์กรถูกครอบงำโดยกลุ่มเชื้อสายจีนตลอดสงคราม แทนที่จะประกาศ "สถานการณ์ฉุกเฉิน" อย่างที่อังกฤษเคยทำมาก่อน รัฐบาลมาเลเซียตอบโต้การก่อความไม่สงบด้วยการนำเสนอนโยบายหลายประการรวมถึงโครงการความมั่นคงและการพัฒนา (KESBAN), รูกุนเตตังกา (เพื่อนบ้านเฝ้าระวัง) และเหล่าเรลา (กลุ่มอาสาสมัครประชาชน)
การก่อความไม่สงบสิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1989 เมื่อพรรคคอมมิวนิสต์มลายาได้ลงนามในข้อตกลงสันติภาพกับรัฐบาลมาเลเซียที่หาดใหญ่ในภาคใต้ของประเทศไทย สิ่งนี้ใกล้เคียงกับการล่มสลายของระบอบคอมมิวนิสต์กลุ่มตะวันออก นอกจากการต่อสู้บนคาบสมุทรมลายูแล้ว การก่อความไม่สงบของพรรคคอมมิวนิสต์อื่นก็เกิดขึ้นในรัฐซาราวักของมาเลเซียในเกาะบอร์เนียว ซึ่งได้รวมเข้าด้วยกันเป็นสหพันธรัฐมาเลเซียเมื่อวันที่ 16 กันยายน ค.ศ. 1963

**ดูเพิ่ม**
 วิกฤตการณ์มาลายา- การก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศไทย- พรรคคอมมิวนิสต์มลายา

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
Cite thesis |last=Nazar Bin Talib |title=Malaysia's Experience In War Against Communist Insurgency And Its Relevance To The Present Situation In Iraq |degree=Working Paper |publisher=Marine Corps University |url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA505882.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604230420/http://www.dtic.mil/cgi-bin/GetTRDoc?Location=U2&doc=GetTRDoc.pdf&AD=ADA505882 |url-status=live |archive-date=4 June 2011 |year=2005 |access-date=6 January 2013
*location=Singapore
*Cite book |last=Navaratnam |first=A. |title=The Spear and the Kerambit: The Exploits of VAT 69, Malaysia's Elite Fighting Force, 1968–1989 |publisher=Utusan Publications and Distributions |year=2001 |isbn=967-61-1196-1 |location=Kuala Lumpur

**อ่านเพิ่ม**
Central Intelligence Agency, OPI 122 (National Intelligence Council), Job 91R00884R, Box 5, NIE 54–1–76, Folder 17. Secret. Reproduced at Cite web |title=Doc. 302: National Intelligence Estimate 54–1–76: The Outlook for Malaysia |url=https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve12/d302 |access-date=8 January 2013 |publisher=US Department of State: Office of the Historian
*Cite book |last=Maidin |first=Rashid |title=The Memoirs of Rashid Maidin: From Armed Struggle to Peace |publisher=Strategic Information and Research Development Centre |year=2009 |isbn=978-983-3782-72-7 |location=Petaling Jaya, Selangor
*Cite news |last1=Chan |first1=Francis |last2=Wong |first2=Phyllis |date=16 September 2011 |title=Saga of communist insurgency in Sarawak |work=The Borneo Post |url=http://www.theborneopost.com/2011/09/16/saga-of-communist-insurgency-in-sarawak/ |access-date=10 January 2013
*location=London
*access-date=5 January 2013
*Cite news |last=Sia |first=Andrew |date=29 November 2009 |title=Rise and Fall of Communism in Malaysia |work=The Star |url=http://thestar.com.my/lifestyle/story.asp?file=/2009/11/29/lifefocus/20091128170722&sec=lifefocus |access-date=6 January 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604041807/http://thestar.com.my/lifestyle/story.asp?file=/2009/11/29/lifefocus/20091128170722&sec=lifefocus|archive-date=June 4, 2011

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับไทย
หมวดหมู่:สงครามตัวแทน
หมวดหมู่:กบฏคอมมิวนิสต์