วัดน้ำริดใต้

วัดน้ำริดใต้  ตั้งอยู่ที่  บ้านน้ำริดใต้ หมู่ที่  1  ตำบลน้ำริด  อำเภอเมือง  จังหวัดอุตรดิตถ์  สังกัดเขตการปกครองคณะสงฆ์ตำบลน้ำริด  ตัววัดมีเนื้อที่  5  ไร่  2  งาน  33  ตารางวา ตั้งอยู่ทางใต้ของหมู่บ้าน ติดถนนสายหมู่บ้านน้ำริดและถนนสายนานกกกสู่ถนนสายหัวดงลับแล ปัจจุบันมี พระธนพร  ธมฺมปาโล เป็นรักษาการเจ้าอาวาสวัดน้ำริดใต้รูปปัจจุบัน

**ประวัติ**
วัดในหมู่บ้านน้ำริด  เดิมมีวัดเดียว  ตั้งอยู่กลางหมู่บ้าน  ( ปัจจุบันเป็นโรงเรียนน้ำริดราษฎร์บำรุง )  แต่ต่อมาหมู่บ้านทางเหนือมีประชากรเพิ่มมากขึ้น  จึงพากันย้ายวัดไปตั้งที่  ม่อนปู่ท่อง  ( โรงเรียนไผ่ล้อมสามัคคี ในปัจจุบัน ) เป็นเหตุให้ชาวบ้านตอนใต้ไม่ยอม  และเล็งเห็นว่า  ที่ดินตรงที่น้ำพัดไม้มากองอยู่นั้น  เป็นลานกว้าง  ชาวบ้านจึงพร้อมใจกันที่จะสร้างวัดตรงลานกว้างที่วางอยู่    เพราะว่าน้ำไม่ได้ท่วมตลอดปี  
นับตั้งแต่นั้นมา ขุนวารีฤทธิ์ดำรง    เป็นหัวหน้า ( กำนัน ) ได้ขอตั้งวัดเมื่อ ปี พ.ศ. 2401  หมู่บ้านน้ำริดจึงมีวัดเพิ่มเป็น  2  วัด  และวัดนี้เรียกว่าวัดใต้  เพราะเหตุว่าอยู่ตอนใต้ของหมู่บ้าน  วัดนี้ร้างอยู่ประมาณ  ปีเศษ  ต่อมาประมาณ  พ.ศ. 2402  มีพระภิกษุมาอยู่จำพรรษา ซึ่งเป็นพระที่มีจิตตั้งมั่นในการพัฒนาทำนุบำรุงวัดได้เป็นอย่างดี  จึงมีชาวบ้านเห็นดีด้วย  จึงให้ความร่วมมือร่วมกันสร้างอุโบสถ  แบบอุดตัน คืออาคารอุดตัน  ไม่มีมุขหน้า  หลัง  ก่อสร้างด้วยอิฐแดงขนาดใหญ่  ฉาบด้วยปูนขาว  มุงด้วยกระเบื้องดินเผา 
ซุ้มประตูวัดน้ำริดใต้
ต่อมา  เมื่อ  ปี  พ.ศ. 2453  ได้มีหัวหน้าพนักงานวานตรวจดึงเส้น  ทำระดับ  ว่าจะมีการตัดถนนทางรถไฟผ่านที่วัดนี้กึ่งกลางของวัดพอดี  ในขณะนั้นมี  หลวงปู่โท้  เป็นเจ้าอาวาสอยู่  จึงได้ขอร้องไม่ให้ผ่านที่วัด  แต่ทางเจ้าหน้าที่แจ้งว่า  เป็นคำสั่งของรัชกาลที่ 5  ว่าจะต้องทำถนนรถไฟผ่านตรงที่วัดให้ได้  ประกอบกับชาวบ้านเล็งเห็นว่า ที่ของทางวัดยังมีที่เหลือติดกับคลองน้ำริดก็คงพอสำหรับตั้งวัดแล้ว  จึงยกที่ให้กับทางราชการไป
ดังนั้น  เมื่อ  ปี  พ.ศ. 2454  ได้มีพนักงานมาจากทางราชการ  โดยมากจะเป็นคนจีน  และชาวจีนส่วนใหญ่จะชอบกินยาฝิ่นเสียเป็นส่วนใหญ่  ต่างก็มาพักอยู่ที่วัดใต้ทางทิศตะวันออก  และเมื่อวันที่  17  มิถุนายน  พ.ศ. 2456  ทางการรถไฟได้ดำเนินการวางรางรถไฟตัดผ่านหน้าวัด  ดำเนินงานวางรางรถไฟ  จนพ้นหมู่บ้าน  ใช้เวลาการดำเนินงานโดยประมาณ 5  เดือน  ขุนประชา  ตำบลน้ำริด  ได้ขอแรงจากคนไทย  และ  คนจีน ได้ร่วมมือช่วยกันซ่อมแซมอุโบสถ  และทำการเปลื่ยนกระเบื้องหลังคา ประมาณ พ.ศ. 2465  ได้ขุนวารีฤทธิ์ดำรง  เป็นหัวหน้า ( กำนัน ) ได้ตั้งบ้านเลขที่ให้  และเห็นว่าวัดมีความสำคัญมาก  จึงตั้งเลขที่ให้กับทางวัด  ได้เลขที่  1  หมู่ที่  1  ตำบลน้ำริด  เป็นต้นมา
ตั้งแต่นั้นมา  ชาวบ้าน และ พระภิกษุ  จึงได้ช่วยกันทำนุบำรุง  ดูแล  รักษากันมาโดยตลอด  มาจนถึงยุคของ  ท่านพระครูโอภาสวิมลกิจ  ดูแลปกครองมาจนถึงปัจจุบัน  และท่านยังได้สมณศักดิ์พัดยศ  เป็นรูปแรกของตำบลน้ำริด  นับว่าเป็นประวัติของวัดอันดีงามมาโดยตลอด  และหลังจากท่านพระครูโอภาสวิมลกิจมรณภาพลง  โดยมี  รักษาการแทนเจ้าคณะตำบลน้ำริด  พระอธิการชราวุฒิ  วุฒฺธิโก  จึงแต่งตั้งรักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดน้ำริดใต้  คือ  พระธนพร  ธมฺมปาโล  รูปปัจจุบัน

**รายนามเจ้าอาวาส ตั้งแต่รูปแรกจนถึงปัจจุบัน**
 รูปที่  1.	หลวงปู่โท้ ตั้งแต่ พ.ศ.  2430	ถึง (ไม่ทราบ)- รูปที่  2.  	ครูบาเสาร์ - รูปที่  3  	ครูบาคง - รูปที่  4  	พระรอด ตั้งแต่ พ.ศ.  2496	ถึง  พ.ศ.  2500- รูปที่  5 	พระตอง ตั้งแต่ พ.ศ.  2500	ถึง  พ.ศ.  2502- รูปที่  6	พระเบ้อ ตั้งแต่ พ.ศ.  2502	ถึง  พ.ศ.  2503- รูปที่  7	พระปุ่น ตั้งแต่ พ.ศ.  2503	ถึง  พ.ศ.  2504- รูปที่  8	พระเฉลิม  จนฺทปโม  (ปาลาศ) ตั้งแต่ พ.ศ. 2504	ถึง  พ.ศ.  2506- รูปที่  9	พระอธิการตัน  ถิรจตฺโต  (ชื่นชม)  ตั้งแต่ พ.ศ. 2507	ถึง  พ.ศ.  2516- รูปที่  10	พระครูโอภาสวิมลกิจ  (วิมล  โอภาโส) พ.ศ. 2518	ถึง  พ.ศ.  2558- รูปที่  11	พระธนพร  ธมฺมปาโล ตั้งแต่ พ.ศ. 2558 ถึง  พ.ศ.  ปัจจุบัน

**อาณาเขตที่ตั้งวัด**
 ทิศเหนือ	ยาว  3  เส้น  6  วา   จด  ถนนซอยวัฒนา- ทิศใต้ ยาว 17  วา   จด  ที่นายจรัญ  จันทะมา- ทิศตะวันออก ยาว  3  เส้น  6  วา   จด  ทางรถไฟสายเหนือ- ทิศตะวันตก ยาว  3  เส้น  6  วา   จด  คลองน้ำริด
พื้นที่ตั้งของวัดมีลักษณะอยู่ท้ายหมู่บ้าน  ด้านหน้าติดถนนทางรถไฟสายเหนือ  ด้านข้างซ้ายติดถนนเข้าหมู่บ้านน้ำริดใต้  ตั้งแต่  หมู่ที่  1  ถึง  หมู่ที่  10  ในเขตตำบลน้ำริดทั้งหมดและติดต่อกับเขตตำบลบ้านด่านนาขาม  ผ่านถึงนานกกกและบ้านแม่เฉย เป็นถนนสายอุตรดิตถ์และแพร่สายเหนือทั้งหมด

**ศาสนสถาน-ถาวรวัตถุ**
ศาลาการเปรียญวัดน้ำริดใต้- อุโบสถหลังเก่า  กว้าง   4.50   เมตร	ยาว   11.00   เมตร	สร้างเมื่อ   พ.ศ. 2402  เป็นอาคาร   คอนกรีต  เสา  คาน     ค.ส.ล.  ก่ออิฐฉาบปูน  โครงหลังคาเป็นไม้เนื้อแข็ง  มุงด้วยกระเบื้องใบโพธิ์  มีมุขหน้า  ประตูเหล็กยึด- ศาลาการเปรียญ	กว้าง   16.00   เมตร   ยาว   28.50   เมตร   สร้างเมื่อ  พ.ศ. 2523  เป็นอาคาร   เสาปูน  ค.ส.ถ.  เป็นไม้เนื้อแข็ง  พื้นเป็นไม้  โครงหลังคาเป็นไม้เนื้อแข็ง  มุงด้วยกระเบื้องลอนเล็ก  ต่อชานหน้าบันได  ด้วยปูนทั้งหลัง  โครงหลังคาเป็นไม้นื้อแข็ง  มุงด้วยกระเบื้องลอนเล็ก- หอสวดมนต์	กว้าง   4.00   เมตร   ยาว   8.20   เมตร   สร้างเมื่อ   พ.ศ. 2511  เป็นอาคาร   เสาปูน  ไม้ตง  ไม้พื้น เสาบนโครงหลังคาเป็นไม้ทั้งหมด- กุฎิสงฆ์   จำนวน   2   หลัง  เป็นอาคารไม้   2   หลัง   ครึ่งตึกครึ่งไม้- ศาลาอเนกประสงค์   กว้าง   6.00   เมตร   ยาว   16.00   เมตร   สร้างเมื่อปี  พ.ศ.2541  ก่อสร้างด้วย  เสาปูน  โครงหลังคาเป็นเหล็ก มุงด้วยเมชันชีด  - ศาลาธรรมสังเวช   จำนวน   1   หลัง   คอนกรีต เสริมเหล็ก  1   หลัง  โรงครัวต่อจากศาลาการเปรียญ  สองชั้น  โรงครัวศาลาธรรมสังเวช  ชั้นเดียว   - ซุ้มประตูคอนกรีต  เสริมเหล็ก  จำนวน  1 ซุ้ม- หอระฆัง เป็นอาคารคอนกรีต  เสริมเหล็ก สร้างเมื่อ  วันที่  9  เมษายน พ.ศ. 2550 - วิหารหลวงพ่อธรรมจักร  สร้างเมื่อ  พ.ศ. 2557- เมรุ เป็นอาคารคอนกรีต  เสริมเหล็ก  - อุโบสถหลังใหม่  ยาว  23  เมตร  กว้าง  14  เมตร  สร้างเมื่อ  พ.ศ. 2555  เป็นอาคารคอนกรีต  เสริมเหล็ก  จิตรกรรมฝาผนังพระเจ้าสิบชาติ ( ประวัติพระพุทธเจ้ารูปแบบอินเดีย )

**ข้อมูลจำเพาะ**
 ได้รับพระบรมราชานุญาตให้สร้างวัด  ตามพระราชบัญญัติลักษระการปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ.121 เมื่อปี  พ.ศ.2401- มีพระบรมราชโองการพระราชทานวิสุงคามสีมา ( อุโบสถหลังก่า )  ปี พ.ศ.2446- มีพระบรมราชโองการพระราชทานวิสุงคามสีมา ( อุโบสถหลังใหม่ )  ปี พ.ศ.2558
ที่ดินเฉพาะบริเวณที่ตั้งวัด  มีเนื้อที่  5  ไร่  2  งาน  33  ตารางวา  โดยมีหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดินเป็นโฉนด  เลขที่  328  กรรมสิทธิ์ที่ดินป็นของวัด

**อ้างอิง**

**ดูเพิ่ม**
 หมู่บ้านน้ำริดใต้

**แหล่งข้อมูลอื่น**
น้ำริดใต้
น้ำริดใต้