ยูโรเปียนแชมเปียนคลับส์คัพ

ยูโรเปียนแชมเปียนคลับส์คัพ (European Champion Clubs' Cup, Coupe des Clubs Champions Européens) หรือเรียกสั้น ๆ ว่า ยูโรเปียนคัพ เป็นถ้วยรางวัลที่มอบให้เป็นประจำทุกปีโดยยูฟ่าแก่สโมสรฟุตบอลที่ชนะเลิศยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก การแข่งขันในรูปแบบเก่านั้นมีชื่อเดียวกันกับถ้วยรางวัล โดยเป็นที่รู้จักในชื่อ ยูโรเปียนคัพ ก่อนที่จะเปลี่ยนชื่อใหม่ในฤดูกาล 1992–93 
ถ้วยรางวัลเคยมีการเปลี่ยนโฉมอย่างเป็นทางการหลายครั้ง สโมสรมีสิทธิ์ที่จะเก็บถ้วยรางวัลไว้ได้หลังจากชนะเลิศห้าครั้งหรือชนะเลิศติดต่อกันสามครั้ง โดยจะต้องสร้างถ้วยรางวัลใหม่สำหรับฤดูกาลถัดไป ถ้วยรางวัลในช่วงปีแรก ๆ ของการแข่งขันจนถึงฤดูกาล 1966–67 มีการออกแบบที่แตกต่างออกไปอย่างชัดเจน

**ถ้วยรางวัล**
ไฟล์:1962 European Cup in Museu Cosme Damião.JPG |thumb|ถ้วยรางวัลยูโรเปียนคัพรูปแบบดั้งเดิม มอบให้กับไบฟีกาเมื่อ ค.ศ. 1962
ถ้วยรางวัลยูโรเปียนคัพรูปแบบดั้งเดิมได้รับการบริจาคโดย เลอกิป หนังสือพิมพ์กีฬาฝรั่งเศส ถ้วยรางวัลมอบให้กับเรอัลมาดริดเป็นการถาวรในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1967 ณ เวลานั้น พวกเขาเป็นแชมป์เก่าและชนะเลิศแล้วหกสมัย รวมถึงชนะเลิศในการแข่งขันห้าครั้งแรก ตั้งแต่ ค.ศ. 1956 ถึง 1960 เซลติก จึงกลายเป็นสโมสรแรกที่ชนะเลิศถ้วยรางวัลรูปแบบปัจจุบันใน ค.ศ. 1967
ถ้วยรางวัลทดแทนซึ่งมีการออกแบบที่แตกต่างไปจากเดิมเล็กน้อย ได้รับการสั่งทำโดยยูฟ่าจาก ยอร์ก สตาเดลมันน์ ซึ่งเป็นช่างอัญมณีจาก แบร์น, สวิตเซอร์แลนด์ ถ้วยรางวัลมีมูลค่า 10,000 ฟรังก์สวิส เป็นโลหะเงิน สูง 74 ซม. หนัก 11 กก. ถ้วยรางวัลทดแทนในเวลาต่อมาได้จำลองการออกแบบนี้ รูปร่างของด้ามจับทำให้ได้รับฉายาว่า "หูใหญ่" ในหลายภาษา ได้แก่ ฝรั่งเศส ("la Coupe aux grandes oreilles"), สเปน ("La Orejona") และอิตาลี ("La Coppa dalle grandi orecchie") ตั้งแต่ ค.ศ. 1967 ถึง 1994 ถ้วยรางวัลจะสลักคำว่า "Coupe des Clubs Champions Européens" เอซี มิลาน เป็นสโมสรสุดท้ายที่ชนะเลิศถ้วยรางวัลรูปแบบนี้ ตั้งแต่นั้นมา ถ้วยรางวัลจะสลักชื่อด้วยตัวพิมพ์ใหญ่ แม้ว่าขนาดตัวอักษรจะเพิ่มขึ้นในถ้วยรางวัลรูปแบบถัดมาและปัจจุบันก็ตาม
ถ้วยรางวัลที่ได้รับการมอบในปัจจุบันเป็นถ้วยที่หก และใช้มาตั้งแต่ ค.ศ. 2006 หลังลิเวอร์พูลชนะเลิศยูโรเปียนคัพสมัยที่ห้าใน ค.ศ. 2005 ตั้งแต่ ค.ศ. 2009 ผู้ชนะเลิศแชมเปียนส์ลีกไม่ได้เก็บถ้วยรางวัลจริงไว้ โดยถ้วยรางวัลยังคงอยู่ในความดูแลของยูฟ่าตลอดเวลา ถ้วยรางวัลจำลองขนาดเท่าจริง ถ้วยรางวัลผู้ชนะเลิศแชมเปียนส์ลีก จะมอบให้กับสโมสรผู้ชนะเลิศ โดยจะมีชื่อของพวกเขาสลักอยู่ สโมสรผู้ชนะเลิศจะได้รับอนุญาตให้สร้างแบบจำลองของตนเองได้ จะต้องมีการทำเครื่องหมายไว้อย่างชัดเจนและต้องมีขนาดไม่เกินร้อยละ 80 ของขนาดถ้วยรางวัลจริง

**สโมสรได้รับถ้วยรางวัลจริงเป็นการถาวร**
ไฟล์:Bayern hattrick champions league trophies.jpg|thumb|right|250px|
ไบเอิร์นมิวนิก ชนะเลิศยูโรเปียนคัพสามสมัยติดต่อกันระหว่าง ค.ศ. 1974–76 ถ้วยด้านขวาสุดคือถ้วยรางวัลจริงที่ไบเอิร์นได้รับถาวรใน ค.ศ. 1976 ส่วนถ้วยที่เหลือด้านซ้ายนั้นเป็นแบบจำลองขนาดเล็กกว่าเล็กน้อย
กฎที่นำมาใช้ก่อนฤดูกาล 1968–69 อนุญาตให้สโมสรเก็บถ้วยรางวัลเดิมไว้ได้หลังจากชนะเลิศห้าครั้งหรือชนะเลิศสามครั้งติดต่อกัน ณ เวลานั้น เรอัลมาดริดเป็นสโมสรเดียวที่ผ่านคุณสมบัติทั้งสองรายการ เมื่อสโมสรได้รับถ้วยรางวัลแล้ว จำนวนครั้งที่ชนะเลิศเริ่มนับใหม่จากศูนย์
ห้าสโมสรที่ได้รับถ้วยรางวัลจริงเป็นการถาวรภายใต้กฏเก่า ตั้งแต่ ฤดูกาล 1968–69 ถึง 2008–09:
*ESP เรอัลมาดริด, หลังชนะเลิศสมัยที่หกใน ค.ศ. 1966
*NED อายักซ์, หลังชนะเลิศสามสมัยติดต่อกันใน ค.ศ. 1973
*GER ไบเอิร์นมิวนิก, หลังชนะเลิศสามสมัยติดต่อกันใน ค.ศ. 1976
*ITA มิลาน, หลังชนะเลิศสมัยที่ห้าใน ค.ศ. 1994
*ENG ลิเวอร์พูล, หลังชนะเลิศสมัยที่ห้าใน ค.ศ. 2005
ก่อนฤดูกาล 2008–09 สโมสรที่ชนะเลิศแชมเปียนส์ลีกที่ไม่ใช่ครั้งที่ห้าหรือชนะเลิศติดต่อกันเป็นครั้งที่สาม จะยังคงเก็บถ้วยรางวัลจริงไว้เป็นเวลาสิบเดือนหลังจากชัยชนะของพวกเขา และได้ถ้วยจำลองขนาดเล็กมาเก็บไว้เป็นการถาวร

**ตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัย**
ไฟล์:Marco Asensio 2018.jpg|thumb|150px|มาร์โก อาเซนซิโอ ใน ค.ศ. 2018 แขนเสื้อซ้ายของเขามีตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัยของเรอัลมาดริดอย่างเด่นชัด (13)
"ตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัย" บางครั้งก็เรียกว่า "ตราสัญลักษณ์เกียรติยศ" เริ่มต้นใช้ครั้งแรกในฤดูกาล 2000–01 สำหรับสโมสรที่เก็บรักษาถ้วยรางวัลไว้เป็นการถาวร ตราสัญลักษณ์จะติดไว้ที่แขนเสื้อซ้ายของทีมในระหว่างการแข่งขันแชมเปียนส์ลีก ตราสัญลักษณ์ดั้งเดิมเป็นรูปวงรีสีน้ำเงินซึ่งมีโครงร่างสีขาวของถ้วยรางวัลปัจจุบัน ทับด้วยโลโก้รูปดาวของแชมเปียนส์ลีกบางส่วน เหนือถ้วยรางวัลคือจำนวนครั้งที่สโมสรชนะเลิศ เริ่มตั้งแต่ฤดูกาล 2012–13 ตราสัญลักษณ์กลายเป็นสีเทาพร้อมกับการออกแบบใหม่ ซึ่งใช้มาจนถึงสิ้นสุดฤดูกาล 2020–21
ตั้งแต่ฤดูกาล 2021–22 ยูฟ่ายกเลิกการใช้ตราสัญลักษณ์บนแขนเสื้อด้านซ้าย โดยอนุญาตให้มีผู้สนับสนุนบนแขนเสื้อได้ และรวมตราสัญลักษณ์ดังกล่าวเข้ากับ "ตราสัญลักษณ์สตาร์บอล" โดยจำนวนครั้งที่ชนะเลิศจะอยู่ด้านบนของดาวตรงกลาง ทีมอื่น ๆ จะสวมตราสัญลักษณ์เดียวกันแต่ไม่มีตัวเลข นอกจากนี้ แชมป์เก่าที่ชนะเลิศติดต่อกันสามครั้งหรือห้าครั้ง จะมีจำนวนครั้งที่ชนะเลิศสลักไว้บนโลโก้แชมป์เก่า โดยที่สตาร์บอลจะถูกตัดออก ในขณะที่แชมป์เก่าที่ไม่มีสิทธิ์สวมตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัยจะมีโลโก้แชมป์เก่าสีน้ำเงินว่างเปล่า
ถึงแม้ว่าถ้วยรางวัลจะไม่ได้มอบให้กับสโมสรที่ชนะเลิศห้าครั้งหรือชนะเลิศติดต่อกันสามครั้งอีกต่อไปแล้ว แต่ตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัยก็ยังคงมอบให้แก่สโมสรดังกล่าวอยู่
หกสโมสรที่ชนะเลิศห้าครั้งหรือชนะเลิศติดต่อกันสามครั้ง และสามารถสวมตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัยได้:
*ESP เรอัลมาดริด (3 ครั้งติดต่อกัน -สองรอบ-, 15 สมัย)
*ITA มิลาน (7 สมัย)
*GER ไบเอิร์นมิวนิก (3 ครั้งติดต่อกัน, 6 สมัย)
*ENG ลิเวอร์พูล (6 สมัย)
*ESP บาร์เซโลนา (5 สมัย)
*NED อายักซ์ (3 ครั้งติดต่อกัน, 4 สมัย)

**โลโก้แชมป์เก่า**
สโมสรที่ชนะเลิศแชมเปียนส์ลีกจะสวม "โลโก้แชมป์เก่า" แยกต่างหากในการแข่งขันในฤดูกาลถัดไป แทนที่โลโก้ปกติที่สโมสรอื่นสวมในการแข่งขัน โลโก้มีสีน้ำเงินเข้มเป็นหลักและเริ่มต้นใช้ในฤดูกาล 2004–05 กับโปร์ตู ซึ่งเป็นแชมป์เก่า ตั้งแต่ ฤดูกาล 2006–07 ถึง 2010–11 แชมป์เก่าใช้ลูกบอลที่ใช้ในนัดชิงชนะเลิศในการแข่งขันที่สนามเหย้า แต่ในฤดูกาล 2011–12 เป็นต้นไป แชมป์เก่าใช้ลูกบอลแข่งขันลูกเดียวกันกับสโมสรอื่น
ไฟล์:UEFA Champions League Titleholder Badge 2012.jpg|thumbnail|โลโก้แชมป์เก่าสวมโดยเชลซีในฤดูกาล 2012–13 โดยใช้การออกแบบเดียวกันจนถึงฤดูกาล 2020–21
การออกแบบดั้งเดิมของตราสัญลักษณ์แชมป์เก่านั้นมีรูปดาวเชื่อมต่อกันสองดวงซึ่งเป็นโลโก้ลูกบอลดาวของการแข่งขันอยู่ด้านบน พร้อมคำบรรยายว่า "แชมเปียนส์" และปีที่ชนะเลิศอยู่ตรงกลางตราสัญลักษณ์ มีการปรับเปลี่ยนเล็กน้อยในฤดูกาล 2008–09 ให้มีโลโก้ลูกบอลดาวทั้งหมด โดยที่ดาวดวงอื่นจะค่อย ๆ จางลง และมีการเปลี่ยนแปลงอย่างมากในฤดูกาล 2009–10 โดยที่ไม่มีพื้นหลังเป็นลูกบอลดาว แต่จะใช้การออกแบบเป็นถ้วยรางวัลซึ่งใช้สำหรับการสร้างแบรนด์ของนัดชิงชนะเลิศของฤดูกาลก่อนแทน
มีการปรับปรุงใหม่ในฤดูกาล 2010–11 โดยแสดงลูกบอลดาวบางส่วนไว้ใต้คำว่า "แชมเปียนส์" และปีที่ชนะเลิศ ต่อมา มีการออกแบบใหม่อีกครั้งซึ่งใช้ครั้งแรกโดยเชลซีในฤดูกาล 2012–13 โดยมีการออกแบบโครงร่างของถ้วยรางวัลพร้อมกับปีที่ชนะเลิศ การออกแบบเดียวกันยังคงใช้ตั้งแต่ฤดูกาล 2015–16 แต่ได้เปลี่ยนวัสดุที่ใช้ทำโลโก้ เริ่มตั้งแต่ฤดูกาล 2021–22 แชมป์เก่าจะสวมโลโก้ใหม่ซึ่งยังคงการออกแบบเดิมไว้ แต่จะเป็นสีเทาและไม่แสดงปีที่ชนะเลิศอีกต่อไป ในกรณีที่แชมป์เก่ายังสวมตราสัญลักษณ์ผู้ชนะเลิศหลายสมัย จำนวนครั้งที่ชนะเลิศจะรวมอยู่ในโลโก้ซึ่งใช้แทนลูกบอลดาว

**ผู้ชนะเลิศ**

**ถ้วยรางวัลดั้งเดิม**
1945 เรอัลมาดริด (6) – 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966
*POR ไบฟีกา (2) – 1961, 1962
*ITA อินเตอร์มิลาน (2) – 1964, 1965
*ITA มิลาน (1) – 1963

**ถ้วยรางวัลออกแบบใหม่**
ESP เรอัลมาดริด (9) – 1998, 2000, 2002, 2014, 2016, 2017, 2018, 2022, 2024
*ITA มิลาน (6) – 1969, 1989, 1990, 1994, 2003, 2007
*GER ไบเอิร์นมิวนิก (6) – 1974, 1975, 1976, 2001, 2013, 2020
*ENG ลิเวอร์พูล (6) – 1977, 1978, 1981, 1984, 2005, 2019
*ESP บาร์เซโลนา (5) –  1992, 2006, 2009, 2011, 2015
*NED อายักซ์ (4) – 1971, 1972, 1973, 1995
*ENG แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด (3) – 1968, 1999, 2008
*ENG นอตทิงแฮมฟอเรสต์ (2) – 1979, 1980
*ITA ยูเวนตุส (2) –  1985, 1996
*POR โปร์ตู (2) – 1987, 2004
*ENG เชลซี (2) – 2012, 2021
*SCO เซลติก (1) – 1967
*NED ไฟเยอโนร์ด (1) – 1970
*ENG แอสตันวิลลา (1) – 1982
*GER ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา (1) – 1983
*1965 สเตอัวบูคูเรสตี (1) – 1986
*NED เปเอสเฟ ไอนด์โฮเฟิน (1) – 1988
*YUG เรดสตาร์เบลเกรด (1) – 1991
*1974 มาร์แซย์ (1) – 1993
*GER โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ (1) – 1997
*ITA อินเตอร์มิลาน (1) – 2010
*ENG แมนเชสเตอร์ซิตี (1) – 2023
*FRA ปารีแซ็ง-แฌร์แม็ง (1) – 2025

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 The trophy on UEFA.com website
หมวดหมู่:ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก
หมวดหมู่:รางวัลฟุตบอล
หมวดหมู่:รางวัลยูฟ่า
หมวดหมู่:รางวัลฟุตบอลยุโรป