อาร์ดวาร์ก

อาร์ดวาร์ก (aardvark; Orycteropus afer) สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง ในวงศ์ Orycteropodidae ในอันดับ Tubulidentata จัดเป็นเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่ยังคงดำรงเผ่าพันธุ์อยู่จนถึงปัจจุบัน ในวงศ์และอันดับนี้ จึงจัดเป็นฟอสซิลที่มีชีวิตชนิดหนึ่ง
เป็นสัตว์ที่อาศัยและกระจายพันธุ์ในทวีปแอฟริกา ตั้งแต่แอฟริกากลางลงไป อาร์ดวาร์ก มีชื่อเรียกในภาษาแอฟริคานส์ว่า "aarde varken" แปลว่า "หมูดิน" มีจมูกและส่วนปากยาวเป็นท่อเหมือนอาร์มาดิลโลหรือลิ่น  มีฟันลักษณะเป็นรูปหกเหลี่ยมฝังตัวอยู่ด้านในของปาก ลักษณะเหมือนหมุดที่แบนราบ จำนวน 20 ซี่ และเคลือบไว้ด้วยเคลือบรากฟัน ซึ่งเป็นสารปกติที่อยู่ในฟัน ซึ่งฟันจะมีลักษณะเหมือนกับสัตว์ฟันแทะคือจะงอกขึ้นมาเรื่อย ๆ มีใบหูยาวเหมือนลา มีอุ้งเท้าคล้ายกับกระต่าย และมีหางคล้ายหนู 
อาร์ดวาร์ก เป็นสัตว์ที่มีประสาทการรับกลิ่นและรับฟังอย่างดีเยี่ยม โดยหูสามารถรับฟังเสียงเคลื่อนไหวของแมลงซึ่งอยู่ใต้ดินได้ โดยจะออกหากินในเวลากลางคืนหรือพลบค่ำ ด้วยการสูดกลิ่นไปเรื่อย ๆ กินอาหารจำพวกแมลงที่อยู่ตามพื้นดิน เช่น มดหรือปลวก โดยใช้กรงเล็บที่แหลมคมขุดหรือเซาะทำลายจอมปลวก แล้วใช้ลิ้นเลียเข้าปาก ซึ่งวัน ๆ หนึ่งอาจเดินหากินได้ไกล 48 กิโลเมตร และกินปลวกได้มากถึงวันละ 5 ลิตร จัดว่าเป็นสัตว์ที่มีความสามารถในการหลบหลีกซ่อนตัวได้อย่างว่องไวมาก 
อาร์ดวาร์กจะเลี้ยงดูลูกอ่อนจนกระทั่งอายุได้ 6 เดือน แล้วจึงจะปล่อยให้ออกหากินเองเป็นอิสระ นอกจากนี้แล้วอาร์ดวาร์กยังมีความสัมพันธ์กับแตงกวาชนิดหนึ่ง คือ แตงกวาอาร์ดวาร์ก (Cucumis humifructus) เหตุที่ได้ชื่อนี้เพราะ อาร์ดวาร์กจะขุดดินลงไปกินแตงกวาชนิดนี้ในยามที่อาหารขาดแคลน แล้วจึงฝังมูลเอาไว้

**การจำแนก**
สามารถแบ่งออกเป็นชนิดย่อยต่าง ๆ ได้ดังนี้- Orycteropus afer afer (อาร์ดวาร์กใต้)- O. a. adametzi  Grote, 1921 (อาร์ดวาร์กตะวันตก)- O. a. aethiopicus  Sundevall, 1843- O. a. angolensis  Zukowsky & Haltenorth, 1957- O. a. erikssoni  Lönnberg, 1906- O. a. faradjius  Hatt, 1932- O. a. haussanus  Matschie, 1900- O. a. kordofanicus  Rothschild, 1927- O. a. lademanni  Grote, 1911- O. a. leptodon  Hirst, 1906- O. a. matschiei  Grote, 1921- O. a. observandus Grote, 1921- O. a. ruvanensis Grote, 1921- O. a. senegalensis Lesson, 1840- O. a. somalicus Lydekker, 1908- O. a. wardi Lydekker, 1908- O. a. wertheri  Matschie, 1898 (อาร์ดวาร์กตะวันออก)
ในสารานุกรมบริแทนนิกา 1911 ยังระบุ O. a. capensis ที่พบในแอฟริกาใต้ด้วย

**สถานะ**
ถึงแม้ว่าจะมีการระบุสถานะว่าเป็นสัตว์ที่มีความเสี่ยงต่ำจากการสูญพันธุ์ก็ตาม จากการศึกษาของนักวิทยาศาสตร์ของมหาวิทยาลัยวิทวอเทอร์สแรนด์ ของแอฟริกาใต้ ด้วยการติดชิปเพื่อติดตามศึกษาชีวิตความเป็นอยู่ของอาร์ดวาร์กกลุ่มหนึ่งราว ๆ หนึ่งปี พบว่า อาร์ดวาร์กอาจเป็นสัตว์ที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ในอนาคตได้ เนื่องจากไม่สามารถปรับตัวได้ทันกับสภาพอากาศที่ร้อนขึ้นในทวีปแอฟริกาก่อให้เกิดปัญหาภัยแล้งและทุพภิกขภัย ส่งผลกระทบต่อมดและปลวกที่เป็นอาหารหลักลดจำนวนลง แม้ว่าอาร์ดวาร์กจะปรับตัวให้ออกมาหากินในเวลากลางวันที่มีอากาศร้อนก็ตาม โดยอุณหภูมิในร่างกายของอาร์ดวาร์กในเวลากลางคืนจะลดลง แต่ทว่าก็ไม่สามารถที่จะปรับตัวได้ทันได้ กอรปกับปัญหาอย่างอื่น เช่น การที่โพรงที่อยู่อาศัยโดนสัตว์ชนิดอื่นแย่งชิงไป รวมถึงถิ่นที่อาศัยที่ถูกทำลายและการถูกจับเพื่อการบริโภคเนื้อสัตว์ป่าอีกด้วย  

**รูปภาพ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  IUCN/SSC Afrotheria Specialist Group-  A YouTube video introducing the Bronx Zoo's aardvarks- "The Biology of the Aardvark (Orycteropus afer)" a diploma thesis (without images)-  "The Biology of the Aardvark" (Orycteropus afer)" the thesis with images
หมวดหมู่:ซากดึกดำบรรพ์มีชีวิต
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในทวีปแอฟริกา