สาธารณรัฐของสหภาพโซเวียต

สาธารณรัฐของสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต หรือ สาธารณรัฐสหภาพ (r=Soyúznye Respúbliki) เป็นหน่วยการปกครองตามเชื้อชาติของสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต (USSR) สหภาพโซเวียตก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1922 จากสนธิสัญญาระหว่างสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเบียโลรัสเซีย สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย สหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทรานส์คอเคซัส และสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตยูเครน โดยสาธารณรัฐข้างต้นรวมตัวกันเป็นสาธารณรัฐองค์ประกอบของสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต (สหภาพโซเวียต)
สำหรับภาพรวมทางประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่ สหภาพโซเวียตเป็นรัฐรวมศูนย์อำนาจระดับสูงซึ่งนำโดยพรรคคอมมิวนิสต์ และมีโครงสร้างเป็นสหพันธ์สาธารณรัฐแต่ในนาม การปฏิรูปการกระจายอำนาจอย่างค่อยเป็นค่อยไปในยุคของเปเรสตรอยคา (การปรับโครงสร้าง) และกลัสนอสต์ (การเปิดกว้าง ซึ่งหมายถึงเสรีภาพในการพูด) ที่ดำเนินการโดยมีฮาอิล กอร์บาชอฟ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงเฮลซิงกินั้นเป็นปัจจัยหนึ่งที่นำไปสู่การล่มสลายของสหภาพโซเวียตใน ค.ศ. 1991 อันเกี่ยวโยงกับจุดจบของสงครามเย็นและการก่อตั้งเครือรัฐเอกราช
ในสหภาพโซเวียตมีการแบ่งประเภทของสาธารณรัฐที่แตกต่างกันเป็นสองระดับ โดยสาธารณรัฐสหภาพที่ใหญ่กว่าเป็นตัวแทนของกลุ่มชาติพันธุ์หลักของสหภาพและมีสิทธิที่จะแยกตัวออกตามรัฐธรรมนูญ และสาธารณรัฐปกครองตนเองที่เล็กกว่าจะตั้งอยู่ในพื้นที่ของสาธารณรัฐสหภาพและเป็นตัวแทนของชาติพันธุ์กลุ่มน้อย โดยทั่วไปแล้ว สาธารณรัฐปกครองตนเองจะอยู่ภายใต้อำนาจของสาธารณรัฐสหภาพที่รัฐตั้งอยู่ ยกเว้นบางกรณี เช่น สาธารณรัฐนาคีชีวัน (Republic of Nakhichevan)
สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตคารีโล-ฟินนิชซึ่งก่อตั้งจากผลกระทบของสงครามโซเวียต-ฟินแลนด์ เป็นเพียงสาธารณรัฐสหภาพเดียวที่ถูกลิดรอนสถานะใน ค.ศ. 1956 การตัดสินใจลดฐานะคารีเลียเป็นสาธารณรัฐปกครองตนเองภายในรัสเซียโซเวียตทำโดยรัฐบาลกลางเพียงฝ่ายเดียว ปราศจากการถามความเห็นของประชากรdate=กรกฎาคม 2022

**ภาพรวม**
ไฟล์:E7901-Bishkek-museum-Lenin-carpet.jpg|left|250px|thumb|ธงของสาธารณรัฐโซเวียตในพิพิธภัณฑ์ยุคโซเวียตเลนินใน บิชเคก คีร์กีซสถาน
ตามมาตรา 76 ของรัฐธรรมนูญแห่งสหภาพโซเวียตสาธารณรัฐสหภาพเป็นอธิปไตยรัฐสังคมนิยมโซเวียตที่สหรัฐกับสาธารณรัฐโซเวียตอื่น ๆ ในสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต มาตรา 81 ของรัฐธรรมนูญที่ระบุว่า "สิทธิอธิปไตยของสหภาพโซเวียตจะได้รับการปกป้องโดยสหภาพโซเวียต"
ในช่วงการรวมตัวครั้งสุดท้าย สหภาพโซเวียตประกอบด้วย 15 สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตที่เป็นทางการซึ่งทั้งหมด (ยกเว้นสาธารณรัฐรัสเซีย) ได้มีบทในการจัดตั้งและบริหารพรรคคอมมิวนิสต์ภายในสหพันธ์สาธารณรัฐและพรรคคอมมิวนิสต์สหภาพโซเวียต
สหพันธ์สาธารณรัฐนอกอาณาเขตสหพันธรัฐรัสเซีย ส่วนใหญ่ถูกประกอบด้วยอยู่ในดินแดนที่เดิมเป็นของจักรวรรดิรัสเซียและได้ถูกซื้อในระหว่างปี พ.ศ. 2243 จากมหาสงครามเหนือและอนุสัญญาแองโกลรัสเซีย พ.ศ. 2450
ถึงแม้สหภาพโซเวียตประกอบด้วย 15 รัฐแต่มีเพียง 11 รัฐที่มีอิสระในการบริหารยกเว้นจอร์เจียกับกลุ่มรัฐบอลติกซึ่งกลุ่มรัฐบอลติกได้รวมเข้ามาในช่วงการยึดครองรัฐบอลติกซึ่งทำให้ในระดับสากลมองว่าเป็นการยึดครองอย่างผิดกฎหมายตลอดระยะเวลาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2483 - พ.ศ. 2534 
แต่ละสาธารณรัฐมีที่เป็นเอกลักษณ์เป็นของตัวเองของตราประจำชาติของรัฐ ธง เครื่องอิสริยาภรณ์ แต่มีข้อยกเว้นเพลงชาติสหภาพโซเวียตเป็นเพลงประจำชาติทุกรัฐจนถึงปี พ.ศ. 2533  ทุกรัฐในสหภาพโซเวียตมีสิทธิที่จะได้รับเครื่องอิสริยาภรณ์เลนิน 
ช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1980 การเข้ามาควบคุมของมอสโกต่อสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตได้มีน้อยลงจากเปเรสตรอยคาและกลัสนอสต์ของมีฮาอิล กอร์บาชอฟนำไปการเป็นอิสระมากขึ้นของสาธารณรัฐจนทำให้สหภาพโซเวียตล่มสลาย

**สาธารณรัฐสหภาพของสหภาพโซเวียต**
จำนวนสาธารณรัฐสหภาพของสหภาพโซเวียตในแต่ยุคมีจำนวนที่แตกต่างกันตั้งแต่ 4 ถึง 16 โดยตั้งแต่ ค.ศ. 1956 จนกระทั่งการล่มสลายใน ค.ศ. 1991 สหภาพโซเวียตประกอบด้วยสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทั้งหมด 15 แห่ง (ใน ค.ศ. 1956 สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตคารีโล-ฟินนิชที่ก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1940 ถูกยกเลิกเข้ากับสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตรัสเซีย)
USSR Republics numbered by Constitution.svg|แผนที่สาธารณรัฐสหภาพตั้งแต่ ค.ศ. 1956 จนถึง ค.ศ. 1991 ซึ่งนับหมายเลขตามที่รัฐธรรมนูญโซเวียตกำหนดไว้

**อดีตสหภาพสาธารณรัฐในสหภาพโซเวียต**

**สาธารณรัฐอื่น ๆ ในสหภาพโซเวียต**

**รัฐโซเวียตที่ยังไม่ก่อตั้งขึ้น === - สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเบสซาราเบีย ถูกแทนที่โดยสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตมอลเดเวีย- คณะกรรมการชั่วคราวโปแลนด์

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:สหภาพโซเวียต
หมวดหมู่:สาธารณรัฐโซเวียต
ส