กลวิธีวัจนลีลา

กลวิธีวัจนลีลา (Stylistic device) หรือ ภาพพจน์ คือ ถ้อยคำที่เป็นสำนวนโวหารทำให้นึกถึงความหมาย มโนภาพ หรือเห็นเป็นภาพที่นอกเหนือจากสิ่งที่เขียนลงไป หรือถ้อยคำที่เรียบเรียงอย่างมีชั้นเชิงเป็นโวหาร มีเจตนาให้มีประสิทธิผลต่อความคิด ความเข้าใจ ให้จินตนาการและถ่ายทอดอารมณ์ได้อย่างกว้างขวางลึกซึ้งกว่าการบอกเล่าที่ตรงไปตรงมา

**ประเภท**

**ภาพพจน์**
 อุปมา (simile)- อุปมานิทัศน์ (allegory) : การยกเรื่องราวขึ้นอุปมาเพื่ออธิบายคุณลักษณะสำคัญของสิ่งนั้น ๆ- การสัมผัสอักษร (alliteration) : การสัมผัสพยัญชนะที่มีพยัญชนะต้นตัวเดียวกันหรือเสียงพ้องกัน เช่น จำใจจำจากเจ้า จำจร (ลิลิตตะเลงพ่าย)- การอ้างถึง/ปฏิรูปพจน์ (allusion) : การอ้างถึงผลงานอื่นทางอ้อม- การถามประชุมชน (anacoenosis) : การตั้งคำถามต่อที่ประชุมชน มักเป็นเรื่องที่ทั้งผู้พูดและผู้ฟังสนใจอย่างเดียวกัน- การเล่นคำซ้ำ (antanaclasis) : เป็นการเล่นคำประเภท โดยการซ้ำคำโดยให้ความรู้สึกที่แตกต่างกันสองความรู้สึก- การแทนประเภทคำ (anthimeria) : การแทนที่คำประเภทหนึ่งด้วยคำประเภทหนึ่ง เช่น จากคำนามเป็นคำกริยา- มานุษยรูปนิยม (anthropomorphism) : การใช้สิ่งที่มิใช่ของมนุษย์มาพรรณารูปลักษณ์ของมนุษย์ เช่น ใช้สัตว์ หรือใช้เทพ  (ดู สัตวรูปนิยม ประกอบ) - ปฏิไวยากรณ์ (antimetabole) : การซ้ำคำที่เป็นประโยคต่อเนื่องกัน แต่มีการสลับตำแหน่งไวยากรณฺ์- ปฏิวลี (antiphrasis) : การใช้คำให้มีความหมายแตกต่างไปจากความหมายปรกติของคำนั้น มักเป็นไปในเชิงเสียดสีล้อเลียน- สมญานาม (antonomasia) : การแทนที่คำหรือวลีด้วยชื่ออันเป็นที่รู้จักหรือมีความหมายในทางกลับกัน- คำพังเพย (aphorism) : การใช้คำกะทัดรัดซึ่งมีความหมายเกี่ยวกับข้อเท็จจริง ความคิดเห็น หรืออุดมคติ, ภาษิต (adage) ก็เรียก- อติพจน์ (hyperbole)- อวพจน์ (meiosis, understatement)- อุปลักษณ์ (metaphor)- สัมพจนัย (synecdoche)- ปฏิพากย์ (paradox)/ ปฏิพจน์ (oxymoron)- บุคคลวัต/บุคลาธิษฐาน (personification)- นามนัย (metonymy)

**การเล่นคำ**
(Sounding techniques)- สัทพจน์ (onomatopoeia)

**เชิงอรรถ**

**อ้างอิง**
 ราชบัณฑิตยสถาน. (2551, 7 กุมภาพันธ์). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. ออนไลน์. เข้าถึงได้จาก: . (เข้าถึงเมื่อ: 19 มีนาคม 2552).- อาริสโตเติล, The Art of Rhetoric, (Translated by J. H. Freese), Loeb Classical Library.- Baldwin, Charles Sears, Ancient Rhetoric and Poetic: Interpreted from Representative Works, Peter Smith, Gloucester, 1959 (reprint).- Rhetorica ad Herennium, (Translated by Henry Caplan) Loeb Classical Library, Harvard University Press, 1954.- Corbett, Edward P.J., Classical Rhetoric for the Modern Student Oxford University Press, New York, 1971.- Kennedy, George, Art of Persuasion in Greece. Princeton Univ Press, 1969 (4th printing).- Lanham, Richard A., A Handlist of Rhetorical Terms, Berkeley, University of California Press, 1991.- Mackin, John H. Classical Rhetoric for Modern Discourse, Free Press, New York, 1969.- Quintilian. Institutio oratoria, (In five volumes, trans. Donald A. Russell) Loeb Classical Library, 2002.-  The Use of Figures of Speech in Print Ad Headlines, by James H. Leigh © 1994 M.E. Sharpe, Inc..- PAUL DREW and ELIZABETH HOLT  Figures of speech: Figurative expressions and the management of topic transition in conversation date=2016-03-07  Language in Society (1998), 27:495-522 Cambridge doi:10.1017/S0047404598004035 University Press

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  A Glossary of Rhetorical Terms with Examples from the University of Kentucky-  A Guide to Rhetorical Ideas from Silva Rhetoricae-  Figures of Speech from Paul Niquette-  Figures of Speech date=2014-06-02  from Silva Rhetoricae-  It Figures - Figures of Speech from Jay Heinrichs-  Stylistic Devices on English Grammar Online from Lingo4you GbR-  Introducing Philosophy 21: Rhetoric date=2013-01-29  from Paul Newall (2005)
หมวดหมู่:ภาพพจน์
หมวดหมู่:วาทศิลป์