อำเภอยะหริ่ง

ยะหริ่ง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดปัตตานี เมืองยะหริ่งเคยเป็นหนึ่งในเจ็ดหัวเมืองประเทศราชมลายูของสยาม ครอบคลุมบริเวณที่เป็นอำเภอยะหริ่ง อำเภอปะนาเระ และอำเภอมายอในปัจจุบัน

**ที่มาของชื่อ**
เมืองยะหริ่งเดิมเรียกกันว่า เมืองยือริง (Jering) มาจากภาษามลายูแปลว่า ต้นเนียง หรืออาจเรียกอีกชื่อว่า เมืองยามู (Jamu) สมัยโบราณมีเจ้าผู้ครองเมืองเรียกกันว่า ดาตูยามู 
ดาตู (Datu) มีความหมายเดียวกับคำว่า ระตู (Ratu) ในชวาแปลว่า เจ้าผู้ครองเมืองเล็ก 
ยุคมณฑลปัตตานี เมืองยะหริ่งถูกยุบเป็นอําเภอยามู ต่อมาทางการยกฐานะเป็นอําเภอยะหริ่งเมื่อปี พ.ศ. 2481 อําเภอยะหริ่ง เดิมเป็นชื่อหมู่บ้านตั้งอยู่ที่ บ้านยือริง ตําบลตันหยงดาลอ 

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอยะหริ่งตั้งอยู่ทางทิศเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอ่าวไทย- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอปะนาเระ - ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอมายอ- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอยะรัง อำเภอเมืองปัตตานี และอ่าวไทย

**รายนามเจ้าเมืองยะหริ่ง**
รายนามพระยาเมือง ผู้ว่าราชการเมือง และนายอำเภอยะหริ่ง
# พระยายะหริ่ง (พ่าย) น้องชายพระยาตานี (ขวัญซ้าย) สมัยนายพ่ายได้สร้างศูนย์กลางการปกครองเมืองยะหริ่งที่บ้านยามู และสร้างวัดมัชฌิมาวาส (วัดกลาง) เพื่อเป็นที่ถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยา
# หลวงสวัสดิภักดี (ยิ้มซ้าย) บุตรพระยาตานี (ขวัญซ้าย) รักษาราชการเมืองยะหริ่ง
# พระยายะหริ่ง (นิยูโซฟ) อดีตเจ้าเมืองปัตตานีหรือพระยาตานี บุตรวันฟาตัน บุตรรัตนาดีรายา บุตรวันฟากิฮ์ อาลี มหารายาเลลา บุตรสุลต่านอับดุลฮามิดชาห์ (นิมุสตอฟา) ดาตูยามู-จามปา บุตรสุลต่านมุซอฟฟัร (วันมุซอฟฟัร) บุตรสุลต่านอับดุลลอฮ์ อุมดาตุดดีน (Wan Bo Tri Tri) เจ้าผู้ครองเมืองปัณฑุรังคะ อาณาจักรจามปา
# พระยายะหริ่ง (สุลต่านเดวา) อดีตพระยาจางวางกลันตัน
# พระยายะหริ่ง (นิตีมุง) บุตรพระยายะหริ่ง (นิยูโซฟ)
# พระยาพิบูลเสนานุกิจพิชิตเชษฐภักดี (นิเมาะ) บุตรพระยายะหริ่ง (นิยูโซฟ) น้องชายต่างมารดาพระยายะหริ่ง (นิตีมุง) สมัยนิเมาะได้สร้างมัสยิดยามูตรงข้ามที่ว่าการอำเภอยะหริ่ง
# พระยาพิพิธเสนามาตยาธิบดีศรีสงคราม (นิโวะ อับดุลละบุตร) บุตรพระยาพิบูลเสนานุกิจพิชิตเชษฐภักดี (นิเมาะ) ได้รับพระราชทานนามสกุล"อับดุลละบุตร"จากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอยะหริ่งแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 18 ตำบล 81 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอยะหริ่งประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 18 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลตันหยง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลมะนังยง- เทศบาลตำบลบางปู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางปูทั้งตำบล- เทศบาลตำบลยะหริ่ง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลยามู- เทศบาลตำบลตอหลัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตอหลังทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลตะโละ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะโละและตำบลปุลากงทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลตะโละกาโปร์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะโละกาโปร์ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลตันหยงดาลอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตันหยงดาลอทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลตาแกะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตาแกะทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลตาลีอายร์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตาลีอายร์ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลยามู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยามู (นอกเขตเทศบาลตำบลยะหริ่ง)- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองแรต ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองแรตทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลปิยามุมัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปิยามุมังทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบาโลย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตันหยงจึงงาและตำบลบาโลยทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลสาบัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสาบันทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลมะนังยง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะนังยง (นอกเขตเทศบาลตำบลตันหยง)- องค์การบริหารส่วนตำบลราตาปันยัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลราตาปันยังทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลจะรัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจะรังทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลแหลมโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแหลมโพธิ์ทั้งตำบล

ยะหริ่ง