อำเภอคลองท่อม

คลองท่อม เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดกระบี่

**ประวัติ**
อำเภอคลองท่อมก่อนประกาศใช้การปกครองหัวเมืองแบบมณฑลเทศาภิบาล ท้องที่อำเภอคลองท่อม มีเขตการปกครองเป็น 3 แขวง คือ แขวงคลองท่อม แขวงพรุดินนา แขวงคลองพน โดยแต่ละแขวงปกครองดูแลป้องกันภัยให้แก่ราษฎรในเขตของตนและมีนายอากรเป็นเจ้าหน้าที่เก็บเงินผลประโยชน์จากอากร ค่านา สวน การพนัน สุรา ฝิ่น และอื่นๆ
เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2440 ได้เปลี่ยนการปกครองจากเดิม โดยยุบแขวงต่างๆ แล้วจัดหน่วยการปกครองเป็นหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด ท้องที่ทั้ง 3 แขวง นี้ได้รวมกันจัดตั้งเป็นอำเภอขึ้นหนึ่งอำเภอ ชื่อว่า “อำเภอคลองพน” ตั้งที่ว่าการอำเภออยู่ที่หมู่ 1 ตำบลคลองพน ต่อมาในปี พ.ศ. 2445 ได้ย้ายที่ว่าการอำเภอมาตั้งในท้องที่ตำบลคลองท่อมใต้ บริเวณวัดคลองท่อมในปัจจุบัน ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2448 ได้ย้ายที่ว่าการอำเภอคลองท่อมไปอยู่ที่ปากคลองท่อม หมู่ที่ 2 ตำบลคลองท่อมใต้ โดยใช้ชื่อว่า “อำเภอคลองพน” จนเมื่อปี พ.ศ. 2460 จึงเปลี่ยนชื่อเป็น “อำเภอคลองท่อม” ตามชื่อคลองซึ่งตั้งที่ว่าการอำเภอ ต่อมาในปี พ.ศ. 2487 จึงได้ย้ายที่ว่าการอำเภอจากปากคลองท่อม มาตั้งอยู่ริมทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 (เพชรเกษม) หมู่ที่ 2 ตำบลคลองท่อมใต้ โดยมีนายเพิ่ม ศรีเทพ เป็นผู้บริจาคที่ดินจำนวน 25 ไร่ สาเหตุที่ย้ายทีว่าการอำเภอคลองท่อม จากตำบลคลองพน มาตั้งที่คลองท่อมใต้ก็เพื่อให้ที่ตั้งของที่ว่าการอำเภอเป็นศูนย์กลางสะดวกในการเดินทางมาติดต่อราชการของราษฎรจากทุกตำบล- วันที่ 29 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอคลองพน จังหวัดกระบี่ เป็น อำเภอคลองท่อม- วันที่ 1 เมษายน 2480 เปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดนครศรีธรรมราช และจังหวัดกระบี่ โดยโอนพื้นที่ตำบลลำทับ กิ่งอำเภอท่ายาง อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช มาขึ้นกับอำเภอคลองท่อม จังหวัดกระบี่- วันที่ 29 สิงหาคม 2481 โอนพื้นที่หมู่ 3 (ในขณะนั้น) ของตำบลคลองท่อมใต้ ไปขึ้นกับตำบลห้วยน้ำขาว- วันที่ 20 กันยายน 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลคลองท่อมใต้ ในท้องที่บางส่วนของตำบลคลองท่อมใต้- วันที่ 14 พฤศจิกายน 2510 เปลี่ยนแปลงเขตอำเภอคลองท่อม และอำเภอเมืองกระบี่ โดยโอนพื้นที่ตำบลสินปุน อำเภอคลองท่อม ไปขึ้นกับอำเภอเมืองกระบี่ เพื่อนำไปจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอเขาพนม และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอเมืองกระบี่- วันที่ 5 สิงหาคม 2523 ตั้งตำบลดินอุดม แยกออกจากตำบลลำทับ- วันที่ 1 พฤษภาคม 2527 โอนพื้นที่หมู่ 2 บ้านเกาะไทร และหมู่ 7 บ้านบางบอนใต้ (ในขณะนั้น) ของตำบลพรุดินนา ไปตั้งเป็นหมู่ 9 และหมู่ 10 ของตำบลลำทับ ตามลำดับ- วันที่ 24 กรกฎาคม 2527 แยกพื้นที่ตำบลลำทับ และตำบลดินอุดม จากอำเภอคลองท่อม ไปจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอลำทับ และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอคลองท่อม- วันที่ 2 กรกฎาคม 2530 จัดตั้งสุขาภิบาลคลองพน ในท้องที่บางส่วนของตำบลคลองพน- วันที่ 15 กันยายน 2532 ตั้งตำบลทุ่งไทรทอง แยกออกจากตำบลลำทับ- วันที่ 3 มกราคม 2534 ตั้งตำบลดินแดง แยกออกจากตำบลดินอุดม- วันที่ 23 สิงหาคม 2536 จัดตั้งสุขาภิบาลลำทับ ในท้องที่หมู่ 3 ตำบลทุ่งไทรทอง และหมู่ 1,2,3,4,5 ตำบลลำทับ- วันที่ 3 พฤศจิกายน 2536 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอลำทับ อำเภอคลองท่อม เป็น อำเภอลำทับ- วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลคลองท่อมใต้ และสุขาภิบาลคลองพน เป็นเทศบาลตำบลคลองท่อมใต้ และเทศบาลตำบลคลองพน ตามลำดับ ด้วยผลของกฎหมาย- วันที่ 31 สิงหาคม 2555 เปลี่ยนแปลงชื่อองค์การบริหารส่วนตำบลคลองพน อำเภอคลองท่อม จังหวัดกระบี่ เป็นองค์การบริหารส่วนตำบลคลองพนพัฒนา และจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลคลองพนพัฒนา ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลคลองพนพัฒนา กับจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลทรายขาว ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลทรายขาว- วันที่ 20 มีนาคม 2563 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลห้วยน้ำขาว ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลห้วยน้ำขาว

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอคลองท่อมตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเขาพนม- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอลำทับ อำเภอวังวิเศษ และอำเภอสิเกา (จังหวัดตรัง) - ทิศใต้ ติดต่อกับช่องแคบมะละกา- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเกาะลันตาและอำเภอเหนือคลอง

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอคลองท่อมแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 7 ตำบล 67 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอคลองท่อมประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลคลองท่อมใต้ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลคลองท่อมใต้- เทศบาลตำบลคลองพน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลคลองพน- เทศบาลตำบลคลองพนพัฒนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองพน (นอกเขตเทศบาลตำบลคลองพน)- เทศบาลตำบลทรายขาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรายขาวทั้งตำบล- เทศบาลตำบลห้วยน้ำขาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยน้ำขาวทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลคลองท่อมใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองท่อมใต้ (นอกเขตเทศบาลตำบลคลองท่อมใต้)- องค์การบริหารส่วนตำบลคลองท่อมเหนือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองท่อมเหนือทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลพรุดินนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพรุดินนาทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลเพหลา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเพหลาทั้งตำบล

**อ้างอิง**
คลองท่อม