รายชื่อวรรณคดีไทย

รายชื่อวรรณคดีของไทย ซึ่งเป็นงานเขียนหรือวรรณกรรมไทยที่ยกย่องกันว่าดี มีสาระ และมีคุณค่าทางวรรณศิลป์
วรรณคดีไทยเป็นผลงานที่ทรงคุณค่าทางวรรณศิลป์ เป็นผลงานเขียนที่เกิดขึ้นก่อนสมัยรัชกาลที่ 7

**ก**
 กฤษณาสอนน้องคำฉันท์ โดย พระยาราชสุภาวดีและพระภิกษุอินท์.
** กฤษณาสอนน้องคำฉันท์ - สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส- กลบทสิริวิบุลกิติ โดย หลวงศรีปรีชา- กากีกลอนสุภาพ (กากีคำกลอน) โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
** เห่เรื่องกากี - สุนทรภู่- กาพย์มหาชาติ โดย สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม- กาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดง (กาพย์ห่อโคลงนิราศธารทองแดง) โดย เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์- กาพย์ห่อโคลงนิราศธารโศก โดย เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์- กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน โดย พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย- กาพย์เห่เรือ โดย เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์- โคลงกำสรวลศรีปราชญ์ โดย ศรีปราชญ์- แก้วหน้าม้า โดย พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงภูวเนตรนรินทรฤทธิ์-  โกมินทร์- ไกรทอง โดย พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

**ข**
 ขันทองใบ้- ขวานฟ้าหน้าดำ- ขุนช้างขุนแผน (นิทานพื้นบ้าน)
** บทเสภาขุนช้างขุนแผน โดย พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย, พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวและสุนทรภู่

**ค**
 โคบุตร โดย สุนทรภู่
** เห่เรื่องโคบุตร - สุนทรภู่- โคลงเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนารายณ์ โดย พระศรีมโหสถ- โคลงดั้นเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย โดย พระยาตรัง- โคลงทศรถสอนพระราม โดย สมเด็จพระนารายณ์มหาราช (หรืออาจเป็นสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ)- โคลงพาลีสอนน้อง โดย สมเด็จพระนารายณ์มหาราช (หรืออาจเป็นสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ)- โคลงทวาทศมาส โดย พระเยาวราช ขุนพรมมนตรี ขุนกวีราช ขุนสารประเสริฐ- โคลงนิราศพระยาตรัง (นิราศถลาง) โดยพระยาตรัง- โคลงนิราศรัตนะ โดย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว- โคลงนิราศหริภุญชัย สันนิษฐานว่าผู้แต่งชื่อทิพ หรือ ศรีทิพ- โคลงโลกนิติ โดย สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเดชาดิศร

**ง**
 เงาะป่า

**จ**
จันทโครพ- จินดามณี

**ช**
 ไชยเชษฐ์- ไชยทัต

**ด**
 ดาหลัง (อิเหนาใหญ่) โดยเจ้าฟ้ากุณฑล
** บทละครเรื่องดาหลัง - พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก

**ต**
 ไตรภูมิพระร่วง (เตภูมิกถา) โดย พระมหาธรรมราชาที่ 1- ไตรภูมิโลกวินิจฉัย โดย พระยาธรรมปรีชา (แก้ว)- ตำหรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์ สันนิษฐานว่าแต่งโดยท้าวศรีจุฬาลักษณ์ (นางนพมาศ)
ทางน้ำ

**น**
นันโทปนันทสูตรคำหลวง โดยเจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์ - นิราศกวางตุ้ง (นิราศพระยามหานุภาพไปเมืองจีน) โดย พระยามหานุภาพ- นิราศเดือน โดย นายมี (หมื่นพรหมสมพัตสร)- นิราศตามเสด็จทัพลำน้ำน้อย (โคลงดั้นนิราศตามเสด็จทัพลำน้ำน้อย) โดย พระยาตรัง- นิราศถลาง (โคลงนิราศพระยาตรัง) โดย พระยาตรัง- นิราศทวาราวดี โดย หลวงจักรปาณี (มหาฤกษ์)- นิราศนครวัด โดย สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ- นิราศนครสวรรค์ โดยพระศรีมโหสถ- นิราศนรินทร์คำโคลง โดย นายนรินทรธิเบศร์- นิราศธารโศก (โคลงนิราศพระบาท)- นิราศพระแท่นดงรัง โดย นายมี (หมื่นพรหมสมพัตสร)- นิราศพระบาท โดย สุนทรภู่- นิราศพระประธม โดย สุนทรภู่- นิราศภูเขาทอง โดย สุนทรภู่- นิราศเมืองแกลง โดย สุนทรภู่- นิราศเมืองเพชร โดย สุนทรภู่- นิราศลอนดอน โดย หม่อมราโชทัย (หม่อมราชวงศ์กระต่าย อิศรางกูร)- นิราศวัดเจ้าฟ้า โดย สุนทรภู่- นิราศสุพรรณ โดย สุนทรภู่ และนายมี (หมื่นพรหมสมพัตสร)- นิราศอิเหนา โดย สุนทรภู่- นิทานทองอิน โดย นายแก้วนายขวัญ (พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว)- นิทานอิหร่านราชธรรม- นิพพานวังหน้า โดย พระองค์เจ้าหญิงกัมพุชฉัตร

**ป**
 ปุณโณวาทคำฉันท์- ปฐมสมโพธิกถา โดย สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส- ปลาบู่ทอง

**พ**
 พระเกียรติรถ- พระไชยสุริยา (นิทานพื้นบ้าน)
** กาพย์พระไชยสุริยา - สุนทรภู่- พระนลคำฉันท์- พระนลคำหลวง- พระมะเหลเถไถ โดย คุณสุวรรณ- พระมาลัยคำหลวง โดยเจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์- พระรถคำฉันท์ (พระรถ-เมรี)- พระราชพิธีสิบสองเดือน- พระเวสสันดร- พระสุธนคำฉันท์(พระสุธน-มโนราห์)- พระร่วง โดย รัชกาลที่ 6- พระอภัยมณี โดย สุนทรภู่
** เห่เรื่องพระอภัยมณี - สุนทรภู่- เพลงยาวถวายโอวาท โดย สุนทรภู่- เพลงยาวนมัสการพระบรมธาตุ นิราศไปตรัง- เพลงยาวพยากรณ์กรุงศรีอยุธยา- เพลงยาวพระยาตรัง- เพลงยาวของพระยามหานุภาพ โดย พระยามหานุภาพ- เพลงยาวหม่อมภิมเสน- พิกุลทอง

**ม**
 มณีพิชัย (ยอพระกลิ่น)- มหาชาติคำฉันท์- มหาชาติคำหลวง โดยเจ้าฟ้าธรรมธิเบศรไชยเชษฐสุริยวงศ์ กรมขุนเสนาพิทักษ์- มหาเวสสันดรชาดก (พระเวสสันดร)- มัทนะพาธา โดย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
มหามาศ

**ย**
 ยวนพ่ายโคลงดั้น- ยอพระกลิ่น- ยุขัน

**ร**
 ระเด่นลันได โดย พระมหามนตรี (ทรัพย์)- ราชสวัสดิ์- ราชาธิราช- ราชาพิลาปคำฉันท์ (นิราศษีดา) ไม่ปรากฏผู้แต่ง- รามเกียรติ์ (มีผู้ประพันธ์หลายท่านหลายสำนวน)- รำพันพิลาป (นิราศรำพึง) โดย สุนทรภู่

**ล**
 ลักษณวงศ์ (นิทานพื้นบ้าน)
** ลักษณวงศ์ - สุนทรภู่- ลิลิตนิทราชาคริต- ลิลิตพยุหยาตราเพชรพวง โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)- ลิลิตพระลอ- ลิลิตเพชรมงกุฎ โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)- ลิลิตยวนพ่าย (ยวนพ่ายโคลงดั้น)- ลิลิตตะเลงพ่าย โดย สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส- ลิลิตศรีวิชัยชาดก โดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)- ลิลิตโองการแช่งน้ำ (ประกาศแช่งน้ำโคลงห้า, โองการแช่งน้ำ)

**ว**
 เวนิสวาณิช- วิวาห์พระสมุทร โดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

**ศ**
 ศกุนตลา- ศรีธนญชัย
*ศรีปราชญ์

**ส**
 สมบัติอมรินทร์คำกลอน- สมุทรโฆษคำฉันท์ โดยพระมหาราชครู ต่อมาสมเด็จพระนารายณ์มหาราช และสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรสได้แต่งต่อจนสมบูรณ์- สรรพสิทธิ์คำฉันท์- สวัสดิรักษา โดย สุนทรภู่- สังข์ทอง- สังข์ศิลปชัย- สามก๊ก ฉบับแปลโดยเจ้าพระยาพระคลัง (หน) (ถูกยกย่องเป็นยอดของร้อยแก้ว)- สามัคคีเภทคำฉันท์- สาวิตรี- สิงหไตรภพ นิทานพื้นบ้าน
** สิงหไตรภพ - สุนทรภู่- สุบินกุมาร- สุภาษิตพระร่วง (บัญญัติพระร่วง)- สุภาษิตสอนหญิง โดยสุนทรภู่- สุวรรณหงส์- เสือโคคำฉันท์ (หลวิชัย-คาวี)- สมุทรโคดม- โสนน้อยเรือนงาม

**ห**
 หม่อมเป็ดสวรรค์- หลวิชัยคาวี- หัวใจชายหนุ่ม โดย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว- หัวใจนักรบ โดย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

**อ**
 อนิรุทธ์คำฉันท์ โดย ศรีปราชญ์- อภัยนุราช โดย สุนทรภู่- อาบูหะซัน- อิลราชคำฉันท์- อิเหนา โดยเจ้าฟ้ามงกุฎ
** อิเหนาคำฉันท์ - เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
** บทละครเรื่องอิเหนา - พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก
** บทละครเรื่องอิเหนา - พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
** นิราศอิเหนา - สุนทรภู่
** อิเหนาคำฉันท์ - กรมพระราชวังบวรวิชัยชาญ- อุณรุท โดย พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช- อุณรุทร้อยเรื่อง โดย คุณสุวรรณ

**อ้างอิง**
 เปลื้อง ณ นคร. ประวัติวรรณคดีไทย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช (พิมพ์ครั้งที่ 12) พ.ศ. 2544.

หมวดหมู่:รายชื่อ