บัณฑิต ฤทธิ์ถกล

บัณฑิต ฤทธิ์ถกล (21 มีนาคม พ.ศ. 2494 - 1 ตุลาคม พ.ศ. 2552) ผู้กำกับภาพยนตร์และนักเขียนบทภาพยนตร์ชาวไทย มีผลงานที่มีชื่อเสียงจากภาพยนตร์ ด้วยเกล้า (2530) และภาพยนตร์ในชุด บุญชู ที่สร้างชื่อเสียงให้กับดาราคู่ขวัญ จินตหรา สุขพัฒน์ และสันติสุข พรหมศิริ ซึ่งมีการสร้างภาคต่อรวมทั้งสิ้น 8 ครั้ง

**ประวัติ**
บัณฑิต ฤทธิ์ถกล เกิดที่อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีพี่น้องทั้งหมด 5 คน โดยบัณฑิตเป็นพี่คนโต จบการศึกษาจากโรงเรียนอัสสัมชัญศรีราชา และอัสสัมชัญพานิช เมื่อ พ.ศ. 2514 จากนั้นเริ่มทำงานเป็นนักข่าวหนังสือพิมพ์เดอะเนชั่น และเริ่มทำงานเขียนคอลัมน์วิจารณ์ภาพยนตร์ เขียนบทภาพยนตร์ และเป็นผู้ช่วยผู้กำกับในภาพยนตร์หลายเรื่อง เช่น โบตั๋น (2518), เสือภูเขา (2522), ไอ้ผาง ร.ฟ.ท. (2525), ทอง ภาค 2 (2525)
ผลงานกำกับภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกของบัณฑิต คือเรื่อง คาดเชือก เมื่อ พ.ศ. 2526 ออกฉายปี พ.ศ. 2527 จากนั้นจึงมาเป็นผู้กำกับภาพยนตร์ของบริษัทไฟว์สตาร์ จากการแนะนำของ ชาลี อินทรวิจิตร (ศิลปินแห่งชาติ) นักแต่งเพลงและผู้กำกับภาพยนตร์ที่บัณฑิตเคยช่วยกัน โดยเริ่มด้วยเรื่อง คู่วุ่นวัยหวาน (2529) จนถึงเรื่อง กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้ (2537) ก่อนจะเปิดบริษัทของตนเองโดยรับผลิตภาพยนตร์และละครโทรทัศน์ และกลับมาร่วมงานกับไฟว์สตาร์อีกครั้ง โดยกำกับภาพยนตร์เรื่อง สตางค์, 14 ตุลาสงครามประชาชน ต่อมาได้ร่วมงานกับค่ายสหมงคลฟิล์ม และพระนครฟิล์ม โดยภาพยนตร์ขนาดยาวเรื่องสุดท้ายที่กำกับคือ อนึ่ง คิดถึงเป็นอย่างยิ่ง กับไฟว์สตาร์ และยังมีผลงานการกำกับภาพยนตร์ขนาดสั้นอีก 2 เรื่อง
บัณฑิตป่วยเป็นโรคไตตั้งแต่ พ.ศ. 2548 ต้องเข้ารับการฟอกไตเป็นประจำ และในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2552 บัณฑิตเกิดอาการหัวใจวายในขณะที่ทำการฟอกโลหิต และได้เสียชีวิตในเวลาต่อมา

**ผลงานกำกับภาพยนตร์**
 ไอ้ป.4 (ไม่มีเส้น) (2526)  * ผู้ช่วยผู้กำกับ- คาดเชือก (2527)- ยันต์สู้ปืน (2527) * ผู้ช่วยผู้กำกับ- มือเหนือเมฆ (2527)- คนดีที่บ้านด่าน (2528)
*ท่านชายกำมะลอ (2529)- คู่วุ่นวัยหวาน (2529)- ปัญญาชนก้นครัว (2530)- ด้วยเกล้า (2530)- บุญชูผู้น่ารัก (2531)- บุญชู 2 น้องใหม่ (2532)- ความรักของคุณฉุย (2532)- ยิ้มนิดคิดเท่าไหร่ (2532)- ขอชื่อ สุธี สามสี่ชาติ (2532)- บุญชู 5 เนื้อหอม (2533)- ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44 (2533)- บุญชู 6 โลกนี้ดีออก สุดสวย น่ารักน่าอยู่ ถ้าหงุ่ย (2534)- โก๊ะจ๋าป่านะโก๊ะ (2534)- หอ หึ หึ (2535)- เจาะเวลาหาโก๊ะ (2535)- อนึ่งคิดถึงพอสังเขป (2535)- บุญชู 7 รักเธอคนเดียวตลอดกาลใครอย่าแตะ (2536)- ลูกบ้าเที่ยวล่าสุด (2536)- กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้ (2537)- หอบรักมาห่มป่า (2537)- บุญชู 8 เพื่อเธอ (2538)- อนึ่งคิดถึงพอสังเขป รุ่น 2 (2539)- สวัสดีบ้านกอก (2542)- สตางค์ (2543)- 14 ตุลา สงครามประชาชน (2544)- สาบเสือที่ลำน้ำกษัตริย์ (2545)- ชื่อชอบชวนหาเรื่อง (2546)- อุกกาบาต (2547)- ลูกตลกตกไม่ไกลต้น (2549)- พระ เสือ เด็ก ไก่ วอก (2549)- ข่าวที่ไม่สำคัญ (My First Report) (2550) ภาพยนตร์สั้นในชุด แด่พระผู้ทรงธรรม- ครอบครัวตัวดำ (2550)- บุญชู ไอ-เลิฟ-สระ-อู (2551)- รักสยามเท่าฟ้า (2551)- อนึ่ง คิดถึงเป็นอย่างยิ่ง (2553)- สวัสดีบางกอก ตอน มาหานคร (2553) ภาพยนตร์สั้นในชุด สวัสดีบางกอก- บุญชู จะอยู่ในใจเสมอ (2553)

**บทภาพยนตร์**
 เป๋อจอมเปิ่น (2523)- จู้ฮุกกรู (2524)- นักบุญทรงกลด (2525)- ไอ้ผาง ร.ฟ.ท. (2525)- ไอ้ป.4 (ไม่มีเส้น) (2526)- พญายมพนมรุ้ง (2526)- กุ๊กมือเก่า (2526)- วีรบุรุษสงคราม (2526)- มือเหนือเมฆ (2527)- ยันต์สู้ปืน (2527)- คาดเชือก (2527)- บ้านสีดอกรัก (2527)- คนดีที่บ้านด่าน (2528)- ปลัดเพชรบ่อพลอย (2528)- จับตาย (2528)- ไอ้หนูภูธร (2528)- แรงหึง (แรงเงา) (2529)- จีบ (2529)- คู่วุ่นวัยหวาน (2529)- วงศาคณาญาติ (2530)- ปัญญาชนก้นครัว (2530)- รักจ๋ามาแล้วจ๊ะ (2530)- ตะวันเพลิง (2530)- ด้วยเกล้า (2530)- บุญชูผู้น่ารัก (2531)- ความรัก (2531)- บุญชู 2 น้องใหม่ (2532)- ความรักของคุณฉุย (2532)- ยิ้มนิดคิดเท่าไหร่ (2532)- ขอชื่อ สุธี สามสี่ชาติ (2532)- บุญชู 5 เนื้อหอม (2533)- ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44 (2533)- บุญชู 6 โลกนี้ดีออก สุดสวย น่ารักน่าอยู่ ถ้าหงุ่ย (2534)- โก๊ะจ๋าป่านะโก๊ะ (2534)- หอ หึ หึ (2535)- เจาะเวลาหาโก๊ะ (2535)- อนึ่งคิดถึงพอสังเขป (2535)- บุญชู 7 รักเธอคนเดียวตลอดกาลใครอย่าแตะ (2536)- กอดคอกันแหวว (2536)- กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้ (2537)- หอบรักมาห่มป่า (2537)- บุญชู 8 เพื่อเธอ (2538)- อนึ่งคิดถึงพอสังเขป รุ่น 2 (2539)- สวัสดีบ้านกอก (2542)- สตางค์ (2543)- 14 ตุลา สงครามประชาชน (2544)- ชื่อชอบชวนหาเรื่อง (2546)- อุกกาบาต (2547)- ลูกตลกตกไม่ไกลต้น (2549)- พระ เสือ เด็ก ไก่ วอก (2549)- ครอบครัวตัวดำ (2550)- บุญชู ไอ-เลิฟ-สระ-อู (2551)- รักสยามเท่าฟ้า (2551)- บุญชู จะอยู่ในใจเสมอ (2553)- อนึ่ง คิดถึงเป็นอย่างยิ่ง (2554)

**อำนวยการสร้าง**
 อนึ่งคิดถึงพอสังเขป รุ่น 2 (2539)

**ดำเนินงานสร้าง**
 ขอชื่อสุธีสามสี่ชาติ (2532)

**ที่ปรึกษาภาพยนตร์**
 วอนทั้งโลกโขกหัวเธอ (2539)

**โปรดิวเซอร์**
 ขอชื่อ สุธี สามสี่ชาติ (2532)

**ผลงานแสดงภาพยนตร์**

**กำกับละคร**
 รักข้ามคลอง (2539)- ชมรมขนหัวลุก ตอน หลอก (2540)

**บทละคร**
 รักข้ามคลอง (2539)- โก๊ะจ๋าป่านะโก๊ะ (2549)- เจาะเวลาหาโก๊ะ (2551)- หอบรักมาห่มป่า (2554)- โก๊ะ 7 (2554)- หอ หึ หึ (2554)- โก๊ะ 8 ตะลุยแดนมหัศจรรย์ (2557)- คาดเชือก (2558)

**แสดงละคร**
 ชมรมขนหัวลุก FRIDAY ตอน มหกรรมขนหัวลุก กับ 3 ผู้กำกับระดับหัวกะทิ (2540)

**รางวัล**

**รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี**
 ผู้กำกับยอดเยี่ยม- พ.ศ. 2543 - สตางค์ (เข้าชิง)- พ.ศ. 2544 - 14 ตุลา สงครามประชาชน
 ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม- พ.ศ. 2532 - บุญชู 2 น้องใหม่- พ.ศ. 2543 - สตางค์ (เข้าชิง)- พ.ศ. 2544 - 14 ตุลา สงครามประชาชน- พ.ศ. 2545 - สาบเสือที่ลำน้ำกษัตริย์ (เข้าชิง)
 บทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม- พ.ศ. 2533 - ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44- บทภาพยนตร์ดัดแปลงยอดเยี่ยม- พ.ศ. 2544 - 14 ตุลา สงครามประชาชน

**รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ**
 ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม- พ.ศ. 2530 - ด้วยเกล้า
 บทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม- พ.ศ. 2530 - ด้วยเกล้า

**รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์**
 ผู้กำกับยอดเยี่ยม- พ.ศ. 2535 - อนึ่ง คิดถึงพอสังเขป - พ.ศ. 2536 - หอบรักมาห่มป่า  (เข้าชิง)- พ.ศ. 2537 - กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้ - พ.ศ. 2544 - 14 ตุลา สงครามประชาชน (เข้าชิง)
 ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม- พ.ศ. 2535 - อนึ่ง คิดถึงพอสังเขป - พ.ศ. 2537 - กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้ 
 บทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม- พ.ศ. 2534 - ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44 (เข้าชิง)- พ.ศ. 2534 - บุญชู 6 โลกนี้ดีออก สุดสวย น่ารักน่าอยู่ ถ้าหงุ่ย (เข้าชิง)- พ.ศ. 2537 - กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้ 

**รางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิง**
 ผู้กำกับยอดเยี่ยม- พ.ศ. 2533 - ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44- พ.ศ. 2535 - อนึ่ง คิดถึงพอสังเขป 
 ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม- พ.ศ. 2533 - ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44- พ.ศ. 2535 - อนึ่ง คิดถึงพอสังเขป - พ.ศ. 2544 - 14 ตุลา สงครามประชาชน
 บทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม- พ.ศ. 2533 - ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44- พ.ศ. 2535 - อนึ่ง คิดถึงพอสังเขป  (เข้าชิง)- พ.ศ. 2537 - หอบรักมาห่มป่า  (เข้าชิง)- พ.ศ. 2544 - 14 ตุลา สงครามประชาชน

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเสนา
หมวดหมู่:นักเขียนบทภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากโรคไต
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยมพระสุรัสวดี