วิกิพีเดีย:คู่มือการเขียน/การทับศัพท์ภาษาอังกฤษ

การทับศัพท์ภาษาอังกฤษ ในภาษาไทยมีระบบอ้างอิงระบบเดียวในการทับศัพท์ภาษาอังกฤษ โดยทางราชการกำหนดไว้ให้ใช้หลักเกณฑ์การทับศัพท์ของราชบัณฑิตยสถาน

**หลักทั่วไป**
1. พยัญชนะ ให้ถอดเป็นพยัญชนะภาษาไทยตามหลักเกณฑ์ในตารางเทียบพยัญชนะภาษาอังกฤษ
2. สระ ให้ถอดตามการออกเสียงในพจนานุกรมภาษาอังกฤษ โดยเทียบเสียงสระภาษาไทยตามตารางเทียบเสียงสระภาษาอังกฤษ
3. การใช้เครื่องหมายทัณฑฆาต
:: 3.1 พยัญชนะตัวที่ไม่ออกเสียงในภาษาไทย ให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับไว้ เช่น
:::::::: horn = ฮอร์น
:: 3.2 คำหรือพยางค์ที่ตัวสะกดมีพยัญชนะตามมาหลายตัว ให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาต ไว้บนพยัญชนะที่ไม่ออกเสียงตัวสุดท้าย แต่เพียงแห่งเดียว เช่น
:::::::: Barents = แบเร็นตส์
:: 3.3 คำหรือพยางค์ที่มีพยัญชนะไม่ออกเสียงอยู่หน้าตัวสะกด ที่ยังมีพยัญชนะตามหลังมาอีก ให้ตัดพยัญชนะที่อยู่หน้าตัวสะกดออก และใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตไว้บนพยัญชนะตัวสุดท้าย เช่น
:::::::: world = เวิลด์ (ไม่ใช่ เวิร์ล)
4. การใช้ไม้ไต่คู้ ควรใช้ในกรณีต่อไปนี้
:: 4.1 เพื่อให้เห็นแตกต่างจากคำไทย เช่น
:::::::: log = ล็อก (ให้ต่างจากคำว่า ลอก ในภาษาไทย)
:: 4.2 เพื่อช่วยให้ผู้อ่านแยกพยางค์ได้ถูกต้อง เช่น
:::::::: Okhotsk = โอค็อตสก์
5. การใช้เครื่องหมายวรรณยุกต์ การเขียนคำทับศัพท์ ไม่ต้องใส่เครื่องหมายวรรณยุกต์ ยกเว้นในกรณีที่คำนั้นมีเสียงซ้ำกับคำไทย จนทำให้เกิดความสับสน อาจใส่เครื่องหมายวรรณยุกต์ได้ เช่น
:::::::: coma = โคม่า (ไม่ใช่ โคมา (วัวมา))
6. พยัญชนะซ้อน (double letter) คำที่มีพยัญชนะซ้อนเป็นตัวสะกด ถ้าเป็นศัพท์ทั่วไป ให้ตัดออกตัวหนึ่ง เช่น
:::::::: football = ฟุตบอล
แต่ถ้าเป็นศัพท์ทางวิชาการหรือวิสามานยนามให้เก็บไว้ทั้ง 2 ตัว โดยใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตไว้ที่ตัวท้าย เช่น
:::::::: cell = เซลล์ (ไม่ใช่ เซล)
ถ้าพยัญชนะซ้อนอยู่กลางศัพท์ให้ถือว่า พยัญชนะซ้อนตัวแรกเป็นตัวสะกดของพยางค์หน้า และพยัญชนะซ้อนตัวหลัง เป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ต่อไป เช่น
:::::::: broccoli = บรอกโคลี
7. คำที่ตัวสะกดของพยางค์หน้าออกเสียงเป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ตัวต่อไปด้วย ให้ถือหลักเกณฑ์ดังนี้
:: 7.1 ถ้าสระของพยางค์หน้าเป็นเสียงสระอะ ซึ่งเมื่อทับศัพท์ต้องใช้รูปไม้หันอากาศ ให้ซ้อนพยัญชนะตัวสะกดของพยางค์หน้า เข้าอีกตัวหนึ่งเพื่อเป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ต่อไป เช่น
:::::::: double = ดับเบิล
:: 7.2 ถ้าสระของพยางค์หน้าเป็นสระอื่นที่ไม่ใช่สระอะ ให้ทับศัพท์ตามรูปพยัญชนะภาษาอังกฤษโดยไม่ต้องซ้อนพยัญชนะ เช่น
:::::::: California = แคลิฟอร์เนีย
:: 7.3 ถ้าเป็นคำที่เกิดจากการเติมปัจจัย เช่น -er, -ing, -ic, -y และการทับศัพท์ตามรูปพยัญชนะภาษาอังกฤษดังข้อ 7.2 อาจทำให้ออกเสียงผิดไปจากภาษาเดิมมาก ให้ซ้อนพยัญชนะตัวสะกดของพยางค์ต้นอีกหนึ่งเพื่อให้เห็นเค้าคำเดิม เช่น
:::::::: booking = บุกกิง
8. คำประสมที่มีเครื่องหมายยัติภังค์ (hyphen) ให้ทับศัพท์โดยเขียนติดต่อกันไป เช่น
:::::::: Cross-stitch = ครอสสติตช์ (ไม่ใช่ ครอส-สติตช์)
ยกเว้นในกรณีที่เป็นศัพท์ทางวิชาการหรือวิสามานยนามให้คงไว้ เช่น
:::::::: Cobalt-60 = โคบอลต์-60
9. คำประสมซึ่งในภาษาอังกฤษเขียนแยกกัน เมื่อทับศัพท์ให้เขียนติดกันไป ไม่ต้องแยกคำตามภาษาเดิม เช่น
:::::::: night club = ไนต์คลับ
10. คำคุณศัพท์ที่มาจากคำนาม ซึ่งมีปัญหาว่าจะทับศัพท์ในรูปคำนามหรือคำคุณศัพท์นั้น ให้ถือหลักเกณฑ์ดังนี้
:: 10.1 ถ้าคำคุณศัพท์นั้นมีความหมายเหมือนคำนาม หรือหมายความว่า "เป็นของ" หรือ "เป็นเรื่องของ" คำนามนั้น ให้ทับศัพท์ในรูปคำนาม เช่น
:::::::: hyperbolic curve = ส่วนโค้งไฮเพอร์โบลา (ไม่ใช่ ส่วนโค้งไฮเพอร์โบลิก)
:: 10.2 ถ้าคำคุณศัพท์นั้นมีความหมายว่า "เกี่ยวข้องกับ" หรือ "เกี่ยวเนื่องจาก" คำนามนั้น ให้ทับศัพท์ในรูปคำนามโดยใช้ คำประกอบ เชิง แบบ อย่าง ทาง ชนิด ระบบ ฯลฯ แล้วแต่ความหมาย เช่น
:::::::: electronic power conversion = การแปลงผันกำลังเชิงอิเล็กทรอนิกส์
:: 10.3 ในกรณีที่การทับศัพท์ในรูปคำนามตามข้อ 10.1 และข้อ 10.2 ทำให้เกิดความหมายกำกวมหรือคลาดเคลื่อน ให้ทับศัพท์ในรูปคำคุณศัพท์ เช่น
:::::::: metric system = ระบบเมตริก (ไม่ใช่ ระบบเมตร)
11. คำคุณศัพท์ที่มาจากชื่อบุคคล ให้ทับศัพท์ตามชื่อของบุคคลนั้น ๆ โดยใช้คำประกอบ ของ แบบ ระบบ ฯลฯ แล้วแต่ความหมาย เช่น
:::::::: Euclidean geometry = เรขาคณิตระบบยุคลิด
ยกเว้นในกรณีที่คำคุณศัพท์ที่มาจากชื่อบุคคล เป็นชื่อเฉพาะที่เป็นที่รู้จักกันทั่วไปในแต่ละวงการ ซึ่งอาจสังเกตได้จากการที่ในภาษาอังกฤษไม่ได้ใช้อักษรตัวใหญ่ขึ้นต้น ให้ทับศัพท์ในรูปคำคุณศัพท์
12. คำคุณศัพท์เกี่ยวกับชนชาติต่าง ๆ ให้ทับศัพท์ในรูปคำนามที่เป็นชื่อประเทศ เช่น
:::::::: Swedish people = คนสวีเดน (ไม่ใช่ คนสวีดิช)
:::::::: Hungarian dance = ระบำฮังการี (ไม่ใช่ ระบำฮังกาเรียน)
ยกเว้นชื่อที่เคยใช้มานานแล้ว ได้แก่ ...เยอรมัน ...กรีก ...ไอริช ...ดัตช์ ...สวิส ...อังกฤษ และ ...อเมริกัน เช่น เรือกรีก (ไม่ใช่ เรือกรีซ) รถอเมริกัน (ไม่ใช่ รถอเมริกา)
13. การวางตำแหน่งคำคุณศัพท์ในคำทับศัพท์ ให้ถือหลักเกณฑ์ดังนี้
:: 13.1 คำคุณศัพท์ที่ประกอบคำนามที่เป็นภาษาไทย หรือเป็นคำทับศัพท์ แต่ได้ใช้ในภาษาไทยมาจนถือเป็นคำไทยแล้ว ให้วางคำคุณศัพท์ไว้หลังคำนาม เช่น
:::::::: cosmic ray = รังสีคอสมิก
:: 13.2 ถ้าทั้งคำคุณศัพท์และคำนามเป็นคำทับศัพท์ที่ยังไม่ถือเป็นคำไทย ให้ทับศัพท์ตรงตามศัพท์เดิม เช่น
:::::::: Arctic Circle = อาร์กติกเซอร์เคิล (ไม่ใช่ วงกลมอาร์กติก)
:: 13.3 ถ้าต้องการเน้นว่าคำนามนั้นเป็นสิ่งที่มีหลายชนิดและคำคุณศัพท์ที่ประกอบเป็นชนิดหนึ่งของคำนามนั้น อาจทับศัพท์โดยใช้คำประกอบ แบบ ชนิด ระบบ ฯลฯ มาแทรกไว้ระหว่างคำนามกับคำคุณศัพท์ เช่น
:::::::: normal matrix = เมทริกซ์แบบนอร์แมล
14. คำย่อ ให้เขียนชื่อตัวอักษรนั้น ๆ ลงเป็นภาษาไทยดังนี้
คำย่อให้เขียนติดกัน โดยไม่ใส่จุดและไม่เว้นวรรค เช่น
:::::::: DDT = ดีดีที
:::::::: F.B.I. = เอฟบีไอ
15. คำทับศัพท์ที่ผูกขึ้นจากตัวย่อ ซึ่งอ่านออกเสียงได้เสมือนคำคำหนึ่ง มิได้ออกเสียงเรียงตัวอักษร ให้เขียนตามเสียงที่ออกและไม่ต้องใส่จุด เช่น 
:::::::: UNESCO = ยูเนสโก
16. ตัวย่อชื่อบุคคล ให้เขียนโดยใส่จุด และเว้นช่องไฟระหว่างชื่อกับนามสกุล เช่น
:::::::: D.N. Smith = ดี.เอ็น. สมิท

**ตารางเทียบเสียง**

**เสียงพยัญชนะ**
คำหรือพยางค์ที่มีพยัญชนะต้นหลายตัว และตัวหน้าไม่ออกเสียง เมื่อเขียนทับศัพท์เป็นภาษาไทย ไม่ต้องใส่พยัญชนะตัวที่ไม่ออกเสียง เช่น- gnat = แนต- knight = ไนต์- psycho = ไซโค- pneumonia = นิวมอเนีย
วิสามานยนาม ที่ในภาษาอังกฤษออกเสียงเฉพาะพิเศษนอกเหนือจากที่กำหนดไว้ในตาราง ให้ถอดตามการออกเสียง เช่น- Worcester = วุร์สเตอร์- Marble Arch = มาร์บะลาช

**B-H**

**J-S**

**T-Z**

**เสียงสระ**

**A**


 * ae ที่ออกเสียง "อี" มาจาก æ ซึ่งเป็นอักษรโบราณ
 ** ยกเว้นคำว่า are (verb to be) อ่านว่า "อาร์"
 *** เป็นชื่อบุคคล Pierre Victor Auger หากเป็นคำศัพท์ทั่วไปอ่านว่า "ออเกอร์"

**E**


 * ใช้เฉพาะคำว่า electronics และ electron ที่แทนด้วยเสียง "อิ" เนื่องจากเป็นคำทับศัพท์ที่ใช้มานานแล้ว
 ** คำที่มีรากศัพท์มาจากภาษาฝรั่งเศส
 *** เฉพาะคำนี้เท่านั้นที่ออกเสียง "โอ" แต่สำหรับ sewer อ่านว่า "ซูเวอร์"
 ^ โดยทั่วไป หากตามหลังเสียง /tʃ/, /dʒ/, /j/, /ɹ/, พยัญชนะ+/l/, /s/, /l/, /z/, /θ/ จะออกเสียง "อู"และในภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน หากตามหลังเสียง /t/, /d/, /n/ ก็จะออกเสียง "อู" ในขณะที่แบบบริเตนออกเสียง "อิว"ดูเพิ่มที่ Y-cluster reductions ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ
 ^^ New York สะกดนิวยอร์ก ตามระบบของไทย คำนี้ในภาษาอังกฤษอเมริกันอ่าน นูยอร์ก

**I**


 * ยกเว้นคำว่า ion (ประจุไฟฟ้า) อ่านว่า "ไอออน" สำหรับ -tion, -sion, -shion ที่ออกเสียง /ʃn/ ให้ถอดเสียงเป็น "ชัน"

**O**


 * oe ที่ออกเสียง "อี" มาจาก œ ซึ่งเป็นอักษรโบราณ
 ** คำที่มีรากศัพท์มาจากภาษาฝรั่งเศส

**U, Y**


 ^ โดยทั่วไป หากตามหลังเสียง /tʃ/, /dʒ/, /j/, /ɹ/, พยัญชนะ+/l/, /s/, /l/, /z/, /θ/ จะออกเสียง "อู"และในภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน หากตามหลังเสียง /t/, /d/, /n/ ก็จะออกเสียง "อู" ในขณะที่แบบบริเตนออกเสียง "อิว"ดูเพิ่มที่ Y-cluster reductions ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ

**ดูเพิ่ม**
 ภาษาอังกฤษ- หลักเกณฑ์การทับศัพท์ของราชบัณฑิตยสถานและสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  วิธีทับศัพท์ภาษาอังกฤษ ตาม ประกาสสำนักนายกรัถมนตรี เรื่องบัญญัติสัพทฉบับที่ ๑ ลงวันที่ 24 กันยายน 2485-  ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาอังกฤษ ลงวันที่ 26 สิงหาคม 2532
หมวดหมู่:ภาษาอังกฤษ
หมวดหมู่:การทับศัพท์ในวิกิพีเดีย
หมวดหมู่:รูปแบบการเขียนในวิกิพีเดีย
หมวดหมู่:แนวปฏิบัติวิกิพีเดีย