อักษรอึนโก

อักษรอึนโก (ߒߞߏ) เป็นอักษรที่ประดิษฐ์โดยโซโลมานา กันเตใน ค.ศ. 1949 ใช้เป็นระบบอักษรสำหรับกลุ่มภาษามันเดในแอฟริกาตะวันตก

**ประวัติ**
กันเตเกิดเมื่อ พ.ศ. 2465 ในวัยหนุ่ม เขาไม่พอใจมากเมื่ออ่านพบว่าชาวต่างชาติดูถูกชาวแอฟริกันว่าไร้วัฒนธรรมเพราะไม่มีระบบการเขียนเป็นของตนเอง เขาจึงพัฒนาอักษรอึนโกขึ้นมาเพื่อให้ชาวแอฟริกันใช้อักษรนี้บันทึกวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ด้วยภาษาแม่ของตนเอง เขาเขียนสื่อการสอนนับร้อยชิ้นในภาษามาลินเกด้วยอักษรอึนโก ปัจจุบันงานเขียนของเขาหาอ่านได้จากสมาคม ICRA-N'KO

**ลักษณะ**
เขียนจากขวาไปซ้าย แนวนอน เครื่องหมายใต้สระบอกเสียงนาสิก เครื่องหมายบนสระบอกความยาวของเสียงหรือวรรณยุกต์ 

**อักษร**
อักษรอึนโกเขียนจากขวาไปซ้ายด้วยตัวอักษรที่เชื่อมต่อถึงกัน เครื่องหมายใต้สระบอกเสียงนาสิก เครื่องหมายบนสระบอกความยาวของเสียงหรือวรรณยุกต์

**สระ**

**พยัญชนะ**

**วรรณยุกต์**
อักษรอึนโกมีเครื่องหมายเสริมสัทอักษรเพื่อระบุวรรณยุกต์และความยาวสระ 7 แบบ

**ตัวเลข**

**ยูนิโคด**

**อ้างอิง**

**ข้อมูลทั่วไป**
  Condé, Ibrahima Sory 2. Soulemana Kanté entre Linguistique et Grammaire : Le cas de la langue littéraire utilisée dans les textes en N'Ko date=2012-11-20  (in French)- Conrad, David C. (2001). Reconstructing Oral Tradition: Souleymane Kanté's Approach to Writing Mande History. Mande Studies 3, 147–200.- Dalby, David (1969) 'Further indigenous scripts of West Africa: Mandin, Wolof and Fula alphabets and Yoruba 'Holy' writing', African Language Studies, 10, pp. 161–181.-  Davydov, Artem. On Souleymane Kanté's "Nko Grammar" date=2016-03-04 - Everson, Michael, Mamady Doumbouya, Baba Mamadi Diané, & Karamo Jammeh. 2004.  Proposal to add the N'Ko script to the BMP of the UCS-  Donaldson, Coleman (2017) Clear Language: Script, Register and the N'ko Movement of Mandé-Speaking West Africa. Doctoral Dissertation, Philadelphia, PA: University of Pennsylvania. date=2019-02-21 - s2cid=181625415-  Donaldson, Coleman (2017) "Orthography, Standardization and Register: The Case of Mandé." In Standardizing Minority Languages: Competing Ideologies of Authority and Authenticity in the Global Periphery, edited by Pia Lane, James Costa, and Haley De Korne, 175–199. Routledge Critical Studies in Multilingualism. New York, NY: Routledge.- doi-access=free- Oyler, Dianne White (1994) Mande identity through literacy, the N'ko writing system as an agent of cultural nationalism. Toronto : African Studies Association.- Oyler, Dianne (1995). For "All Those Who Say N'ko": N'ko Literacy and Mande Cultural Nationalism in the Republic of Guinea. Unpublished PhD dissertation, University of Florida.- Oyler, Dianne White (1997) 'The N'ko alphabet as a vehicle of indigenist historiography', History in Africa, 24, pp. 239–256.- Rovenchak, Andrij. (2015) Quantitative Studies in the Corpus of Nko Periodicals, Recent Contributions to Quantitative Linguistics, Arjuna Tuzzi, Martina Benešová, Ján Macutek (eds.), 125–138. Berlin: Walter de Gruyter.- Singler, John Victor (1996) 'Scripts of West Africa', in Daniels, Peter T., & Bright, William (eds) The World's Writing Systems, New York, NY: Oxford University Press, Inc. pp. 593–598.
*Vydrine, Valentin F. (2001) 'Souleymane Kanté, un philosophe-innovateur traditionnaliste maninka vu à travers ses écrits en nko', Mande Studies, 3, pp. 99–131.- Wyrod, Christopher. 2003. The light on the horizon: N'Ko literacy and formal schooling in Guinea. MA thesis, George Washington University.- Wyrod, Christopher. 2008. A social orthography of identity: the N'Ko literacy movement in West Africa. International Journal of the Sociology of Language 192:27–44.-  B@bel and Script Encoding Initiative Supporting Linguistic Diversity in Cyberspace 12-11-2004 (UNESCO)

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 N'Ko Institute- Kanjamadi date=2021-02-24 - Observations on the use of N'ko- Omniglot page on N'ko, with more links- Nkohome, N'ko tutorial site with information on N'ko publications and contacts- Virtual N'Ko keyboard by KeymanWeb-  How to write the N'ko alphabet (ߒߞߏ) of West Africa: A tutorial!, tutorial video on writing basic letters from  An Ka Taa, an online Mandé language resource- Information about Mandé languages- An introduction to N'Ko- "Casablanca Statement" (on localization of ICT) translated & written in N'Ko- PanAfriL10n page on N'Ko- Translation of the Meaning of the Holy Quran in N'ko- Everyone Speaks Text Message (Tina Rosenberg, The New York Times Magazine, Dec. 11, 2011)- some link to ߒߞߏ
อเนโก