ธงประจำพระองค์

ธงประจำพระองค์ เป็นธงประเภทหนึ่งของพระราชวงศ์ไทย ซึ่งประดับร่วมกับธงชาติไทยเพื่อถวายพระเกียรติแก่พระราชวงศ์ไทย ปรากฏใช้อยู่ทุกแห่งในประเทศไทย ต่างจากธงอีกประเภทหนึ่งซึ่งเรียกรวมกันตามกฎหมายธงในปัจจุบันว่า ธงพระอิสริยยศ อันเป็นธงที่ใช้ในพิธีการต่าง ๆ เป็นการพิเศษ และใช้ในสถานที่เฉพาะแห่งไฟล์:ThaiRoyalFlags displayed.jpg|thumb|ธงชาติไทยประดับอยู่ร่วมกับธงสัญลักษณ์ประจำพระองค์ ซึ่งมักพบทั่วไปในประเทศไทย

**ลักษณะ**
โดยหลักแล้ว ธงประจำพระองค์มีลักษณะเป็นธงสีพื้นตามวันพระราชสมภพหรือสีที่ตามพระประสงค์ของพระองค์นั้น ๆ ประดับด้วยเครื่องหมายพระปรมาภิไธยย่อหรือพระนามาภิไธยย่อ ส่วนพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์อื่น เช่น สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี ก็มีธงประจำพระองค์ในลักษณะดังกล่าวเช่นเดียวกัน แต่มักมิได้พบเห็นบ่อยนัก นอกจากในงานพิธีซึ่งพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์นั้น ๆ เสด็จพระราชดำเนินไปเป็นองค์ประธาน ธงประจำพระองค์เหล่านี้ไม่เพียงแต่ใช้ประดับในพระราชพิธีและพิธีการต่าง ๆ ที่เป็นทางการเท่านั้น แต่ใช้อยู่ทั่วไปอย่างไม่เป็นทางการด้วย ประชาชนชาวไทยในทุกชนชั้นและทุกหนแห่งนิยมประดับธงดังกล่าวร่วมกับธงชาติไทย เพื่อถวายพระเกียรติและแสดงความจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์ และพระบรมวงศานุวงศ์ ถือเป็นลักษณะเด่นอย่างหนึ่งที่ปรากฏในวัฒนธรรมไทย ธงเหล่านี้มีจำหน่ายตามร้านค้าขนาดเล็กและร้านเครื่องเขียนหรือร้านที่จำหน่ายธงโดยเฉพาะ โดยมีขนาดที่แตกต่างกันหลายขนาด และธงดังกล่าวนิยมพิมพ์รูปตราพระปรมาภิไธยหรือพระนามาภิไธยย่อลงบนธงเพียงด้านเดียว

**ธงพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว**
ธงพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นธงพื้นสีเหลือง อันเป็นสีประจำพระชนมวาร (เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันจันทร์ที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495) กลางธงมีตราพระปรมาภิไธย ว.ป.ร. มีเลข ๑๐ ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี โดยรูปอักษร "ว" เป็นสีขาว (หมายถึง สีประจำพระชนมวารตามคติมหาทักษา) "ป" สีเหลือง (หมายถึง สีประจำวันคล้ายวันพระบรมราชสมภพของพระบรมชนกนาถ) และ "ร" สีฟ้า (หมายถึง สีประจำวันคล้ายวันพระราชสมภพของพระบรมราชชนนี)
ไฟล์:Royal Flag of King Maha Vajiralongkorn.jpg

**ธงสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง**
ธงสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เป็นธงสีฟ้า อันเป็นสีประจำพระชนมวาร (เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันศุกร์ที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2475) กลางธงประดับสัญลักษณ์พระนามาภิไธยย่อ ส.ก. ภายใต้พระมหามงกุฎ อักษรพระนามาภิไธยย่อ "ส" เป็นสีฟ้าเข้ม และ "ก" เป็นสีขาว ลักษณะดังกล่าวเป็นไปในทำนองเดียวกับธงพระปรมาภิไธยย่อ ภ.ป.ร. โดยปกติแล้วธงนี้ปรากฏอยู่ทั่วไปในช่วงเดือนสิงหาคม 
สำหรับธงสัญลักษณ์ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง แบบง่าย จะใช้วิธีการพิมพ์ตราสัญลักษณ์ด้วยสีขาวสีเดียวลงบนผืนธงสีฟ้า
ไฟล์:Flag of HM Queen Sirikit.jpg

**ธงสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดาฯ พระบรมราชินี**
ธงสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี เป็นธงสีม่วง อันเป็นสีประจำพระชนมวาร (เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันเสาร์ที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2521) กลางธงประดับสัญลักษณ์พระนามาภิไธยย่อ ส.ท. ภายใต้มงกุฎขัตติยราชนารี อักษรพระนามาภิไธยย่อ "ส" เป็นสีม่วง และ "ท" เป็นสีเหลือง (หมายถึง สีประจำวันคล้ายวันพระบรมราชสมภพของพระราชสวามี) โดยปกติแล้วธงนี้ปรากฏอยู่ทั่วไปในช่วงเดือนมิถุนายน
ไฟล์:Royal Flag of Queen Suthida - Photo.jpg

**ธงที่พ้นสมัยการใช้งาน**
ในทางปฏิบัติธงประจำพระองค์ที่พ้นสมัยการใช้งานนั้นเป็นได้หลายกรณี ได้แก่ พระมหากษัตริย์หรือพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์นั้นเสด็จสวรรคต สิ้นพระชนม์ หรือมีการได้รับการสถาปนาเลื่อนพระอิสริยยศ หรือทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์ หรือทรงมีพระราชดำริให้ออกแบบธงใหม่ หรือทางรัฐบาลประกาศระยะเวลาในการประดับธงตราสัญลักษณ์นั้น ๆ โดยส่วนมาจะเป็นธงในวาระพิเศษต่าง ๆ

**ธงพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร**
ธงพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เป็นธงพื้นสีเหลือง อันเป็นสีประจำพระชนมวาร (เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันจันทร์ที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2470) กลางธงมีตราสัญลักษณ์ประจำพระองค์ซึ่งปกติเป็นตราพระปรมาภิไธยย่อ ภ.ป.ร. ภายใต้อุณาโลมและพระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี โดยรูปอักษร "ภ" เป็นสีเหลืองทอง (หมายถึง สีประจำวันคล้ายวันพระบรมราชสมภพ) "ป" สีน้ำเงิน (หมายถึง สีประจำพระบรมราชอิสริยยศ พระมหากษัตริย์) และ "ร" สีขาว (หมายถึง สีประจำพระชนมวารตามคติมหาทักษา) 
สำหรับธงสัญลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร แบบง่าย จะใช้วิธีการพิมพ์ตราสัญลักษณ์ด้วยสีแดงสีเดียวลงบนผืนธงสีเหลือง
ไฟล์:Flag of HM King Bhumibol Adulyadej.jpg

**ภาพธงสัญลักษณ์ประจำพระองค์**

**ธงประจำพระองค์ในปัจจุบัน**

**พ้นสมัยการใช้งาน**

**ธงประจำพระองค์ในวาระพิเศษ**

**พ้นสมัยการใช้งานในวาระพิเศษ**

**ระเบียงภาพ**
ไฟล์:Tailandia, varios 1998 01.jpg|ภาพการประดับธงชาติไทยคู่กับธงตราสัญลักษณ์ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ไฟล์:บรรยากาศ ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง ถนนราชดำเนิน 12สิงหาคม2552 (The Official Site o - Flickr - Abhisit Vejjajiva (32).jpg|ภาพทหารถือธงตราสัญลักษณ์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ณ กระทรวงกลาโหม ถนนกัลยาณไมตรี ๑๒ สิงหาคม ๒๕๕๒
ไฟล์:Flags of Thailand, King Rama IX and Queen Sikikit at King Taksin Bridge (close-up).JPG|ภาพการประดับธงตราสัญลักษณ์ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ
ไฟล์:Thai Flags at Wat Arun.jpg|การประดับธงตราสัญลักษณ์ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี
ไฟล์:Flag of Crown Prince Maha Vajiralongkorn.jpg|ภาพการประดับธงตราสัญลักษณ์พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวขณะทรงดำรงพระราชอิสริยยศเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร
ไฟล์:HRH Princess Maha Chakri Sirindhorn.jpg|สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และการประดับธงพระนามาภิไธยย่อ ส.ธ.
ไฟล์:Flag of HRH Princess Maha Chakri Sirindhorn.jpg|ธงตราสัญลักษณ์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ไฟล์:Flag of HRH Princess Galyani Vadhana.jpg|ภาพการประดับธงตราสัญลักษณ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
ไฟล์:Flag of Princess Ubol Ratana.jpg|ภาพการประดับธงตราสัญลักษณ์ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี

**ในวาระพิเศษ**
ไฟล์:Queen Sirikit's picture with flags.jpg|ภาพการประดับธงตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาของ ๖ รอบ ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ และธงชาติไทย
ไฟล์:Bkkryregaliacv0609.jpg|ภาพการประดับธงตราสัญลักษณ์พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ ๖๐ ปี และธงชาติไทย ณ บริเวณถนนราชดำเนินกลาง
ไฟล์:Bkkryregaliars0609.jpg|ภาพการประดับธงตราสัญลักษณ์พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ ๖๐ ปี และธงชาติไทย ณ บริเวณถนนราชดำเนินกลาง
ไฟล์:Wat Klongpho Municipal School 10.jpg|ภาพการประดับธงตราสัญลักษณ์พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ ๖๐ ปี หน้าโรงเรียนเทศบาลวัดคลองโพธิ์
ไฟล์:Flag of Thailand with the flag of Rama IX's 80th birthday cerebration.JPG|alt=|ภาพการประดับธงตราสัญลักษณ์พระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๐ พรรษา และธงชาติไทย
ไฟล์:Flag of Rama IX's 80th birthday cerebration.JPG|ภาพการประดับธงตราสัญลักษณ์พระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๐ พรรษา
ไฟล์:พระราชพิธึบรมราชาภิเษก พ.ศ. 2562 D85 5222.jpg|ภาพนายตำรวจเชิญธงสัญลักษณ์งานพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พ.ศ. ๒๕๖๒ ในริ้วขบวนอัญเชิญน้ำศักดิ์สิทธิ์ไปยังวัดพระศรีรัตนศาสดาราม
ไฟล์:Flag of Rama X's 72th birthday cerebration.jpg|ภาพการประดับธงตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 28 กรกฎาคม 2567 คู่กับธงชาติไทย บริเวณถนนราชดำเนินใน

**ดูเพิ่ม**
 ธงพระอิสริยยศในประเทศไทย- ตราประจำพระองค์ในประเทศไทย- การเฉลิมพระนามพระราชวงศ์ไทย- ดอกไม้ประจำพระองค์ในประเทศไทย

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ธงในประเทศไทย
หมวดหมู่:ราชสำนักไทย
หมวดหมู่:วัฒนธรรมไทย