ฮอสเอกซ์พี

HOSxP (ฮอสเอกซ์พี) เป็น ซอฟต์แวร์แอปพลิเคชัน สำหรับสถานพยาบาล สถานีอนามัย และโรงพยาบาล  พัฒนาโดยบุคลากรที่อาสาสมัครมาจากหลายโรงพยาบาล มีเป้าหมายที่จะพัฒนาระบบสารสนเทศ ที่มีประสิทธิภาพสูง สามารถนำไปใช้งานได้จริงทั้งในระดับสถานีอนามัย ไปจนถึงโรงพยาบาลศูนย์  โดยเริ่มพัฒนาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 ในปัจจุบันนี้ HOSxP ได้ถูกใช้ในโรงพยาบาลตั้งแต่ระดับชุมชน , รพท , รพศ. ทั่วประเทศไทยมากกว่า 300 แห่ง และมีสถานีอนามัยมากกว่า  2,000 แห่ง

**ประวัติ**
โครงการ HOSxP ริเริ่มโดย ชัยพร สุรเตมีย์กุล โดยเป็นโครงการทดลองพัฒนาระบบสารสนเทศใช้เองภายในโรงพยาบาลเขาสวนกวาง จังหวัดขอนแก่น เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการให้บริการผู้ป่วย และช่วยลดภาระในการทำรายงานประจำเดือนของฝ่ายต่าง ๆ โครงการเริ่มพัฒนาเมื่อกลางปี พ.ศ. 2542 โดยเริ่มต้นพัฒนา ระบบเวชระเบียน เป็นระบบแรก ตามด้วยระบบผู้ป่วยใน และระบบห้องจ่ายยา หลังจากพัฒนาและแก้ไขได้ประมาณ 1 ปี ก็ได้มีทีมงานจากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดร้อยเอ็ด นำทีมโดย นายแพทย์ไพบูลย์ เพ็ญสุวรรณ ติดต่อดูงาน และทำแผนนำไปใช้ใน 10 โรงพยาบาลชุมชนนำร่อง ในจังหวัดร้อยเอ็ด ประกอบด้วย โรงพยาบาลจตุรพักตรพิมาน โรงพยาบาลโพชัย โรงพยาบาลหนอกพอก โรงพยาบาลเมยวดี โรงพยาบาลศรีสมเด็จ โรงพยาบาลจังหาร โรงพยาบาลเมืองสรวง โรงพยาบาลปทุมรัตน์ โรงพยาบาลพนมไพร และโรงพยาบาลโพนทราย 
หลังจากนั้น 1 ปี ทีมงานจากโรงพยาบาลโพธาราม ซึ่งเป็นโรงพยาบาลทั่วไปขนาด 340 เตียง นำทีมโดย นายแพทย์สมบูรณ์ นันทานิช และ ภก.สุชัย อุดมคำ ได้มาติดต่อดูงานและตัดสินใจนำไปใช้  โดยเชิญผู้พัฒนาไปช่วยดูแลและปรับปรุงระบบเดือนละ 1 ครั้งเป็นระยะเวลา 2 ปี และในปี พ.ศ. 2547 นายแพทย์สุเพียว อึ้งวิจารย์ปัญญา ซึ่งในขณะนั้นดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงพยาบาลโพธาราม ก็ได้ประกาศสนับสนุนให้มีการนำฮอสเอกซ์พีไปใช้ในโรงพยาบาลชุมชนที่ยังไม่มีซอฟต์แวร์แอปพลิเคชันใช้ หรือมีใช้แต่ไม่รองรับกับระบบการทำงานทั้งหมด เช่น โปรแกรม STAT 2 และได้จัดทำเป็นหนังสือเชิญชวนไปยังโรงพยาบาลต่าง ๆ ทั่วประเทศ
ปัจจุบันได้มีอาสาสมัครจากหลายโรงพยาบาล มาช่วยทดสอบและพัฒนา และมีผู้นำโครงการคือ ชัยพร สุรเตมีย์กุล - ปัจจุบันทำงานใน บริษัทบางกอกเมดิคัลซอฟต์แวร์ จำกัด (ซึ่งทำหน้าที่เป็นผู้จัดการโครงการ และผู้พัฒนาหลัก)

**ที่มาของชื่อ**
ฮอสเอกซ์พี (HOSxP) เดิมชื่อ KSK-HDBMS แต่เนื่องจากชื่อเดิมเรียกยาก จึงได้ตั้งชื่อใหม่เป็น HOSxP ซึ่งมาจากคำว่า Hospital และ Experience และยังสื่อถึงภาพลักษณ์ของการใช้งานซอฟต์แวร์ ที่ในแต่ละหน้าจอ จะมีธีมที่เหมือนกับใช้งานในวินโดวส์
เนื่องจาก HOSxP มีหลายระบบงานมากขึ้น ทำให้ถูกข้อจำกัดของ Delphi Compiler ที่ไม่สามารถ Compile Project ที่มี Resource มากกว่า 64k ได้ จึงได้ถูกปรับปรุงแยกระบบงานต่างๆ ออกเป็น Module (Package) ย่อยๆ และได้มีการตั้งชื่อใหม่ตามกลุ่มเป้าหมายที่ใช้คือ- HOSxP เปลี่ยนเป็น HOSxP v3- HOSxP XE คือ HOSxP ที่ได้รับการพัฒนาและปรับปรุงใหม่ สำหรับใช้งานในโรงพยาบาลชุมชนขึ้นไป (การใช้งานต้องมีการ Activated License )- HOSxP PCU XE คือ HOSxP XE ที่ตัดระบบไม่ไม่จำเป็นออก สำหรับใช้งานใน รพ.สต. (Free Software)

**ความสามารถ**
 นำเงื่อนไขการใช้งานของ GNU/GPL เป็นสัญญาอนุญาตการใช้งาน โดยมีสาระสำคัญที่ผู้ใช้งานสามารถนำฮอสเอกซ์พีไปใช้ได้โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใดๆ และยังสามารถนำรหัสต้นฉบับไปศึกษาได้ด้วย , ตั้งแต่ปี  2554 เป็นต้นมา ได้เปลี่ยนรูปแบบการพัฒนาเป็น Closed source โดย Source Code ของโครงการเดิมยังคงอยู่ที่ SourceForge- ถูกออกแบบให้ทำงานโดยใช้คำสั่ง SQL ที่เป็นมาตรฐาน จึงสามารถทำงานได้กับ DBMS หลายตัวขึ้นอยู่กับความต้องการของผู้ใช้ เช่น MySQL, Microsoft SQL Server, PostgreSQL, Oracle- มีระบบเก็บรูปภาพของผู้ป่วย เพื่อใช้ในการ Identify ผู้ป่วย โดยการเก็บรูปภาพจะใช้กล้อง Webcam และรูปภาพจะถูกแสดงทุกหน้าจอที่มีการดึงข้อมูลผู้ป่วยไปทำงาน- มีระบบแสดงรูปทางการแพทย์ โดยได้มีการประยุกต์ใช้ระบบแสดงรูป DICOM เพื่ออำนวยความสะดวกในการอ่าน Film X-Ray หรือรูปภาพทางการแพทย์อื่นๆ- รองรับการวาดรูปบาดแผล หรือ รูปแบบอื่นๆ ที่ทำให้แพทย์สามารถทำงานได้โดยไม่ต้องเขียนลงในกระดาษ และถ้าต้องการสามารถพิมพ์ออกมาจัดเก็บไว้ได้ นอกจากนี้ยังรองรับการเก็บภาพของแฟ้มเวชระเบียน เพื่อให้สามารถตรวจสอบประวัติเก่าๆ ได้- มีระบบการแสดงประวัติของผู้ป่วยผ่าน Web (EMR - Electronic Medication Record) ซึ่งบุคลากรทางการแพทย์สามารถเข้าถึงข้อมูลประวัติของผู้ป่วยจากระยะไกลได้- มีระบบประมวลผลสคริปต์ที่ช่วยอำนวยความสะดวกในการทำงานแก่ผู้ดูแลระบบ โดยตัวสคริปต์จะใช้ภาษาปาสกาล ซึ่งผู้ดูแลระบบสามารถทำการปรับปรุงแก้ไข สคริปต์ช่วยเหลือ และ สคริปต์รายงาน ต่างๆ ได้เอง- มีระบบการเข้าถึงข้อมูลและส่งออกข้อมูลได้หลายรูปแบบ เช่น เอ๊กซเซล, ดีเบส, เอกซ์เอมแอล, เฮชทีเอ็มแอล โดยการเข้าถึงข้อมูลจะใช้คำสั่งภาษา SQL- มีระบบ Replication ภายในเป็นของตนเอง ซึ่งรองรับการทำ Asynchronous Replication ในแบบ Real time และ Offline - มีระบบรายงานที่อนุญาตให้ผู้ดูแลระบบสามารถเข้าไปแก้ไขหรือสร้างใหม่ได้เอง - มี เว็บไซต์สำหรับเป็นที่แลกเปลียนหรือแสดงความคิดเห็นและแจ้งปัญหาในการใช้งานที่ https://hosxp.net- สามารถนำไปพัฒนาต่อได้ โดยผู้พัฒนา ฮอสเอกซ์พี ได้สร้าง Application template ที่เปิดให้ผู้พัฒนาท่านอื่นๆ นำไปพัฒนาเฉพาะระบบงานที่ต้องการและเชื่อมต่อกับฐานข้อมูลของ ฮอสเอกซ์พี ได้

**รางวัลที่ได้รับ**
 Thailand ICT Award 2004 2nd Healthcare Application - Thailand ICT Award 2005 1st Healthcare Application - Thailand ICT Award 2005 Popular Award

**อ้างอิง**
url=https://ieeexplore.ieee.org/document/7219778
*url= https://ieeexplore.ieee.org/document/5930158

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 hosxp.net- hosxp

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:ซอฟต์แวร์ไทย