วันมูหะมัดนอร์ มะทา

วันมูหะมัดนอร์ มะทา ปภ (เกิด 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2487) หรือเรียกสั้น ๆ ว่า วันนอร์ เป็นนักการเมืองชาวไทย ปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภาไทยและประธานสภาผู้แทนราษฎร (ชุดที่ 26) สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร อดีตรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีหลายสมัย อดีตรองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่ 1 เป็นประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎรคนแรกที่เป็นชาวไทยมุสลิม ในช่วง พ.ศ. 2539 จนถึง พ.ศ. 2543 (ชุดที่ 20) และอดีตหัวหน้าพรรคประชาชาติคนแรก ในฐานะแกนนำกลุ่มวาดะห์

**ประวัติ**
วันมูหะมัดนอร์ มะทา เกิดเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2487 ที่ตำบลยุโป อำเภอเมือง จังหวัดยะลา เป็นบุตรของนายเจ๊ะอาแว กับนางแวสะปิเยาะ มะทา และเป็นพี่คนโตในบรรดาพี่น้องทั้งหมด 10 คน คือ
# วันมูหะมัดนอร์ มะทา นักการเมือง
# จุฑาทิพย์ มะทา ข้าราชการเกษียณ และที่ปรึกษาพิเศษสำนักงานอัยการ จังหวัดยะลา
# มันโซ มะทา ทำธุรกิจฟาร์มแพะที่ อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี
# จุฑารัตน์ วงศ์พานิช ภริยาสุไลมาน วงศ์พานิช อดีตวุฒิสมาชิก
# อนันต์ มะทา รองนายกเทศมนตรีเทศบาลนครยะลา จังหวัดยะลา
# มุขตาร์ มะทา อดีตวุฒิสมาชิกจังหวัดยะลา ปัจจุบันตำรงตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดยะลา
# ซูการ์โน มะทา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดยะลา
# สูการีย๊ะ ดือราแม ธุรกิจส่วนตัว
# สาการียา มะทา เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางรถยนต์
# มยุรี มะทา ธุรกิจส่วนตัว

**การศึกษา**
วันมูหะมัดนอร์ มะทา จบการศึกษาชั้นประถมศึกษาจากโรงเรียนบ้านสะเตง จังหวัดยะลา ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ที่โรงเรียนคณะราษฎรบำรุง จังหวัดยะลา ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนอิสลามวิทยาลัยแห่งประเทศไทย กรุงเทพมหานคร จากนั้นได้เข้าศึกษาปริญญาตรีครุศาสตรบัณฑิต ที่คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สาขาวิชาสังคมศึกษา ด้วยทุนกระทรวงมหาดไทย และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท ครุศาสตรมหาบัณฑิต (สาขาวิชาบริหารการศึกษา) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเช่นเดียวกัน ในปี 2567 ได้รับปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชานิติศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี

**การทำงาน**
วันมูหะมัดนอร์ มะทา เริ่มรับราชการครูและได้รับตำแหน่งเป็นครูใหญ่ โรงเรียนอัตตัรกียะห์ อิสลามียะห์ จังหวัดนราธิวาส ตั้งแต่อายุเพียง 20 ปี ต่อมาในปี พ.ศ. 2512 ได้ย้ายมาเป็นอาจารย์ประจำวิทยาลัยครูสงขลา (ปัจจุบันมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา) ปี พ.ศ. 2518 เป็นอาจารย์คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สงขลา (ปัจจุบันมหาวิทยาลัยทักษิณ) และเป็นอาจารย์พิเศษ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์พร้อมกันด้วย จากนั้นในปี พ.ศ. 2521 ได้รับตำแหน่งรองอธิการบดี วิทยาลัยครูสงขลา

** การเมือง**
วันมูหะมัดนอร์ มะทา เข้าสู่วงการเมืองครั้งแรกในสังกัด พรรคกิจสังคม เป็นผู้ร่วมก่อตั้งและแกนนำ กลุ่มวาดะห์ ไปเข้าสังกัด พรรคประชาธิปัตย์ และต่อมาย้ายไปร่วมก่อตั้งพรรคประชาชน และ พรรคความหวังใหม่ โดยมีตำแหน่งเป็นรองหัวหน้าพรรค และเป็นผู้นำกลุ่มวาดะห์ แทนนายเด่น โต๊ะมีนาที่ไม่ได้รับการเลือกตั้ง และขึ้นเป็นเลขาธิการพรรคในเวลาต่อมา ก่อนจะย้ายไปเข้าสังกัด พรรคไทยรักไทย จากการยุบรวมพรรคความหวังใหม่เข้ากับพรรคไทยรักไทย เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2545 และ วันมูหะมัดนอร์ มะทา ได้รับตำแหน่งเป็น รองหัวหน้าพรรคไทยรักไทย
ต่อมาวันมูหะมัดนอร์ มะทา ถูกตัดสิทธิ์ทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี จากคำวินิจฉัยในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 แต่ยังคงมีบทบาทให้คำแนะนำ ส.ส.กลุ่มวาดะห์ ซึ่งย้ายจาก พรรคไทยรักไทย ไปสังกัดพรรคประชาราช ระยะหนึ่ง ก่อนจะย้ายไปสังกัด พรรคมัชฌิมาธิปไตย เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2550 และย้ายไปสังกัด พรรคพลังประชาชน กระทั่งในปี พ.ศ. 2555 หลังจากพ้นถูกตัดสิทธิ์ทางการเมือง นายวันมูหะหมัดนอร์ ได้สมัครเข้าเป็นสมาชิกพรรคเพื่อไทย- พ.ศ. 2522 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดยะลา สมัยแรก ในสังกัดพรรคกิจสังคม- พ.ศ. 2523 ผู้ช่วยเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง- พ.ศ. 2524 ผู้ช่วยเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม- พ.ศ. 2529 
** ร่วมกับ นายวีระ มุสิกพงศ์ เลขาธิการพรรคประชาธิปัตย์ ก่อตั้ง “กลุ่มเอกภาพ”(กลุ่มวาดะห์)
** สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสมัยที่ 2 ในสังกัดพรรคประชาธิปัตย์ - พ.ศ. 2531
** นำกลุ่มวาดะห์ ออกจากพรรคประชาธิปัตย์ พร้อมกับ "กลุ่ม 10 มกรา" ร่วมกันจัดตั้งพรรคประชาชน
** สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสมัยที่ 3 ในสังกัดพรรคประชาชน- พ.ศ. 2532 นำพรรคประชาชนยุบรวมกับ พรรคก้าวหน้า พรรคกิจประชาคม และพรรครวมไทย เป็นพรรคเอกภาพ- พ.ศ. 2533 ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี (พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ)กรรมการในคณะกรรมการวิสามัญศึกษาปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ - พ.ศ. 2535
** นำกลุ่มวาดะห์ เข้าร่วมก่อตั้งพรรคความหวังใหม่ กับ พล.อ.ชวลิต ยงใจยุทธ ดำรงตำแหน่งเป็นรองหัวหน้าพรรค
** สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสมัยที่ 4 (จากการเลือกตั้ง 2535/1)
** สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสมัยที่ 5 (จากการเลือกตั้ง 2535/2)
** รองประธานสภาผู้แทนราษฎร- พ.ศ. 2537 รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย (กำกับดูแล กรมที่ดิน การเคหะแห่งชาติ การประปานครหลวง และการประปาส่วนภูมิภาค )- พ.ศ. 2538 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสมัยที่ 6- พ.ศ. 2538-2539 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม- พ.ศ. 2539 
** สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสมัยที่ 7
** ประธานสภาผู้แทนราษฎร ประธานรัฐสภา (24 พฤศจิกายน 2539 - 27 มิถุนายน 2543)- พ.ศ. 2544 
** สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสมัยที่ 8และรับพระราชทานยศ นายกองเอก
** รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม (สมัยที่ 2)- 3 ตุลาคม 2545 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย- 28 ธันวาคม 2545 รับพระราชทานยศ นายกองใหญ่- 10 มีนาคม 2547 รองนายกรัฐมนตรี- 6 ตุลาคม 2547 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์- พ.ศ. 2548 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสมัยที่ 9
*ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2557 เขาได้สมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย ลำดับที่ 13
*พ.ศ. 2560 คดีสินบนโรลส์-รอยซ์ ในเดือน พฤษภาคม พ.ศ. 2539 ซึ่งขณะนั้นวันมูหะมัดนอร์ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม มีบันทึกอ้างการจ่ายเงินอีกครั้งจำนวน 1.14 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ถึงพนักงานของไทย โดยระบุว่า ยอดเงินดังกล่าวถูกแบ่งสรรไปยัง “กลุ่มผู้ให้ความช่วยเหลือด้านการเมืองที่ใช้มาตลอด” หลังจากนั้นในเดือน พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 พนักงานของไทยคนเดิม เรียกร้องให้พนักงานระดับสูงของโรลส์-รอยซ์ จ่ายเงินอีก 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ จากทั้งหมด 5 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ที่ค้างจ่ายเพื่อให้ทางการไทยนำเงินดังกล่าวมาจัดการ “ในกระบวนการจัดการขั้นตอนทางการเมือง”
*ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 ได้เข้าร่วมกับพรรคประชาชาติ และได้เป็นบุคคลที่พรรคประชาชาติจะเสนอให้รัฐสภาพิจารณาแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้าพรรคประชาชาติและได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมัยที่ 10 (แบบบัญชีรายชื่อ) ก่อนจะลาออกจากตำแหน่ง ส.ส. เมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2563 ทั้งนี้ วันมูหะมัดนอร์ยังคงเป็นหัวหน้าพรรคประชาชาติเช่นเดิม
*ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 วันมูหะหมัดนอร์ได้รับเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อลำดับที่ 1 พรรคประชาชาติ จากนั้นในการลงมติเลือกประธานสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคมปีเดียวกัน พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรคก้าวไกล เสนอชื่อวันมูหะหมัดนอร์เป็นประธานสภาผู้แทนราษฎร โดยไม่มีการเสนอชื่ออื่นแข่ง วันมูหะหมัดนอร์จึงได้เป็นประธานสภาผู้แทนราษฎรและประธานรัฐสภาอีกสมัย จากนั้นวันมูหะหมัดนอร์ได้ลาออกจากหัวหน้าพรรคประชาชาติ เพื่อให้เป็นไปตามบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 116 วรรค 2 ส่งผลให้วรวีร์ มะกูดี รักษาการหัวหน้าพรรคประชาชาติแทน

**การดำรงตำแหน่งอื่น ๆ**
 อมีรุ้ลฮัจญ์ของประเทศไทย คือ ผู้นำแสวงบุญประจำปีสำหรับบรรดาผู้แสวงบุญชาวไทย ในพิธีฮัจญ์ เมืองเมกกะ ประเทศซาอุดิอาระเบีย- คณะมนตรีของสันนิบาตโลกมุสลิม (รอบิเฏาะฮ์)- นายกสภามหาวิทยาลัยอิสลามยะลา

**รางวัลและเกียรติยศ**
วันมูหะมัดนอร์ มะทา ได้รับพระราชทานยศกองอาสารักษาดินแดนเป็น นายกองใหญ่วันมูหะมัดนอร์ มะทา เมื่อ พ.ศ. 2546

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 พระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งประธานและรองประธานสภาผู้แทนราษฎร (นายมารุต บุนนาค เป็นประธานสภาผู้แทนราษฎร นายวันมูหะมัดนอร์ มะทา เป็นรองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่หนึ่ง นายถวิล ไพรสณฑ์ เป็นรองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่สอง) - พระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งประธานและรองประธานสภาผู้แทนราษฎร (นายวันมูหะหมัดนอร์ มะทา นายโสภณ เพชรสว่าง นายสมศักดิ์ เกียรติสุรนนท์) - พระบรมราชโองการ ประกาศ ให้รัฐมนตรีพ้นจากความเป็นรัฐมนตรี และแต่งตั้งรัฐมนตรี (นายบุญชู โรจนเสถียร,นาวาอากาศตรี ประสงค์ สุ่นศิริ,พันเอก วินัย สมพงษ์,นายชำนิ ศักดิเศรษฐ์,นายอดิศร เพียงเกษ พ้น) (แต่งตั้ง นายสุขวิช รังสิตพล,พลตรี จำลอง ศรีเมือง,นางพิมพา จันทร์ ประสงค์,พลเรือโท โรช วิภัติภูมิประเทศ,พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร,นายสมุทร มงคลกิตติ,นายวิชิต สุรพงษ์ชัย,นางสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์,นายฉัตรชัย เอียสกุล,นายอุดร ตันติสุนทร,นายวันมูหะมัดนอร์ มะทา,นายสฤต สันติเมทนีดล,นายทินวัฒน์ มฤคพิทักษ์,นายกระแส ชนะวงศ์) - พระบรมราชโองการ ประกาศ รัฐมนตรีลาออก ให้รัฐมนตรีพ้นจากความเป็นรัฐมนตรี
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเมืองยะลา
หมวดหมู่:ชาวไทยเชื้อสายมลายู
หมวดหมู่:มุสลิมชาวไทย
หมวดหมู่:อาจารย์คณะครุศาสตร์ - ศึกษาศาสตร์
หมวดหมู่:นักวิชาการจากจังหวัดยะลา
หมวดหมู่:นักการเมืองจากจังหวัดยะลา
หมวดหมู่:ประธานรัฐสภาไทย
หมวดหมู่:ประธานสภาผู้แทนราษฎรไทย
หมวดหมู่:รองประธานสภาผู้แทนราษฎรไทย
หมวดหมู่:รองนายกรัฐมนตรีไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ไทย
หมวดหมู่:สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดยะลา
หมวดหมู่:สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยแบบบัญชีรายชื่อ
หมวดหมู่:หัวหน้าพรรคการเมืองในประเทศไทย
หมวดหมู่:ผู้ก่อตั้งพรรคการเมืองในประเทศไทย
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคกิจสังคม
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคประชาธิปัตย์
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคประชาชน (พ.ศ. 2531)
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคเอกภาพ
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคความหวังใหม่
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคไทยรักไทย
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคเพื่อไทย
หมวดหมู่:พรรคประชาชาติ (พ.ศ. 2561)
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนคณะราษฎรบำรุง จังหวัดยะลา
หมวดหมู่:นิสิตเก่าคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยฟาฏอนี
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ภ.
หมวดหมู่:ผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน