ภาษากะเหรี่ยงสะกอ

ภาษากะเหรี่ยงสะกอ (S'gaw Karen) หรือ ภาษากะเหรี่ยงขาว หรือ ภาษาปกาเกอะญอ เป็นภาษาของชาวกะเหรี่ยงสะกอ มีผู้พูดทั้งหมด 1,584,700 คน พบในพม่า 1,284,700 คน (พ.ศ. 2526) ในลุ่มแม่น้ำอิระวดี ในไทยพบ 300,000 คน (พ.ศ. 2530) ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ และเชียงราย ใกล้แนวชายแดนพม่า ผู้พูดส่วนใหญ่นับถือความเชื่อดั้งเดิมหรือศาสนาคริสต์จัดอยู่ในตระกูลภาษาจีน-ทิเบต ภาษากลุ่มทิเบต-พม่า สาขากะเหรี่ยง สาขาย่อยสะกอ-บไฆ เรียงประโยคแบบประธาน-กริยา-กรรม

**สัทวิทยา**
มีเสียงพยัญชนะต้นมากกว่าภาษาไทย ไม่มีเสียงตัวสะกด มีเสียงพยัญชนะควบกล้ำมาก นอกจากกล้ำกับเสียง ร ล ว แล้ว ยังกล้ำกับเสียง ก (คล้ายเสียง g ในภาษาอังกฤษ) และเสียง ย ได้ด้วย มีสระเดี่ยวเท่ากับภาษาไทย แต่ความสั้นยาวของสระไม่มีนัยสำคัญทางภาษาศาสตร์ เสียงวรรณยุกต์มี 5 เสียง คือ - เสียงกลาง-ระดับ อาจมีเสียงขึ้นหรือตกเล็กน้อยในตอนท้าย คล้ายเสียงสามัญในภาษาไทย- เสียงกลาง-ตก คล้ายเสียงเอกกึ่งเสียงโทในภาษาไทย มีลมออกมามากกว่าปกติทำให้เสียงต่ำทุ้ม - เสียงสูงขึ้น-ตก คล้ายเสียงตรีกึ่งเสียงโทในภาษาไทย แต่เสียงสูงกว่าเล็กน้อย- เสียงสูง-ระดับ เกิดกับคำตายเสียงสั้น คล้ายกับเสียงตรีในคำตายเสียงสั้นในภาษาไทย เช่น พะ โต๊ะ- เสียงต่ำ-ระดับ เกิดเฉพาะคำตายเสียงสั้นเท่านั้นคล้ายกับเสียงเอกนำตายเสียงสั้นในภาษาไทย เช่น แกะ จุ ปะ
ตัวอย่างภาษาะเหรี่ยงสะกอ ได้แก่ - ต่า กุ๊ ญ่า ถ่อ เตอ แจ๊ะ หา = อาการดีขึ้นหรือยัง - ซฺวี่ ถ่อ เตอ เจ๊ะ เตอ เจ๊ะ = เลือดออกซิบๆ

**การเขียนด้วยอักษรโรมัน**

**สระ**
 a ตรงกับสระอาในภาษาไทยหรือเสียง a ในภาษาสเปนและภาษาอิตาลี- e ตรงกับสระเออในภาษาไทยหรือเสียงe ในภาษาฝรั่งเศส- i ตรงกับสระอีในภาษาไทยหรือเสียงe ในภาษาสเปนและภาษาอิตาลี- o ตรงกับสระโอในภาษาไทยหรือเสียง o ของภาษาสเปน- u ไม่ตรงกับสระในภาษาไทยเป็นเสียงที่อยู่ระหว่างสระอูกับสระอือ หรือระหว่าง u กับ i ในภาษาสเปน- ai ตรงกับสระแอในภาษาไทย- ei ตรงกับสระเอในภาษาไทย- au ตรงกับสระออในภาษาไทย- oo ตรงกับสระอูในภาษาไทย- ' ตรงกับสระเออะในภาษาไทย เป็นเสียงสั้นๆ  

**พยัญชนะ**
 k ตรงกับไทย ก เช่น ka = ก๊ะ- hk ตรงกับไทย ค เช่น hka = คะ- g เหมือน g ในภาษาอังกฤษ แต่เป็นเสียงในลำคอมากกว่าภาษาอังกฤษ- q ออกเสียงในลำคอพร้อมกับพ่นเสียง คล้าย j ในภาษาสเปน- ng ตรงกับภาษาไทย ง- c ตรงกับภาษาไทย จ คล้ายกับเสียง ch ในภาษาอังกฤษแต่เสียงเบกว่า- ns ตรงกับภาษาไทย ช คล้ายเสียง ch ในภาษาสเปน- ny ตรงกับภาษาไทย ญ หรือเสียง n ในภาษาสเปน- t ตรงกับภาษาไทย ต- ht ตรงกับภาษาไทย ท- d ตรงกับภาษาไทย ด- n ตรงกับภาษาไทย น- p ตรงกับภาษาไทย ป หรือ p ในภาษาสเปน- hp ตรงกับภาษาไทย พ หรือ p ในภาษาอังกฤษ- b ตรงกับภาษาไทย บ- m ตรงกับภาษาไทย ม- y ตรงกับภาษาไทย ย แต่มีชาวกะเหรี่ยงบางกลุ่มออกเสียงคล้าย z ในภาษาอังกฤษ- r ตรงกับภาษาไทย ร หรือ r ในภาษาสเปน- l ตรงกับภาษาไทย ล- w เป็นเสียงระหว่างไรฟัน v หรือเสียง f เบาๆ- s ตรงกับภาษาไทย ซ- h ตรงกับภาษาไทย ฮ หรือ j ในภาษาสเปน- eh ตรงกับภาษาไทย เอ้อ- ah ตรงกับภาษาไทย อ๋า

**วรรณยุกต์**
การเขียนวรรณยุกต์ในภาษากะเหรี่ยงมีสองแบบคือแบบที่แทนด้วยตัวสะกด นิยมใช้ในการพิมพ์ กับแบบที่ใส่เป็นเครื่องหมายบนสระ นิยมใช้กับการเขียนด้วยมือ  ซึ่งมีดังต่อไปนี้- av หรือ  ă เป็นเสียงสูงกลาง ออกเสียงในเวลาสั้นๆ คล้ายเสียงตรีในภาษาไทย - aj หรือ à เสียงกลาง-ตก คล้ายเสียงเอกกึ่งเสียงโทในภาษาไทย  - af หรือ ä เสียงสูงขึ้น-ตก คล้ายเสียงตรีกึ่งเสียงโทในภาษาไทย - ax หรือ â เสียงต่ำ ออกเสียงในเวลาสั้น คล้ายเสียงเอกในภาษาไทย- az หรือ  ā เสียงกลาง ออกเสียงยาว คล้ายเสียงสามัญในภาษาไทย- a เสียงกลางสูง ออกเสียงปกติแต่สั้นกว่า az

**ไวยากรณ์**

**สรรพนาม**
 y' บุรุษที่หนึ่งเอกพจน์ เป็นประธานของประโยค- yaz บุรุษที่หนึ่งเอกพจน์ เป็นกรรม- p'waiseif บุรุษที่ 1 พหูพจน์ เป็นได้ทั้งกรรมและประธาน- pgaz บุรุษที่ 1 พหูพจน์ เป็นกรรม - naz บุรุษที่สองเป็นกรรม- n' บุรุษที่สอง เป็นประธาน- su หรือ suwaiseif บุรุษที่ 2 พหูพจน์ เป็นได้ทั้งกรรมและประธาน- av หรือ av wei บุรุษที่สาม เอกพจน์ เป็นได้ทั้งกรรมและประธาน และใช้กับสิ่งไม่มีชีวิตและสัตว์ได้ด้วย- auz บุรุษที่ 3 ใช้ได้กับทั้งมีและไม่มีชีวิต แต่เป็นกรรมเท่านั้น

**คุณศัพท์**
วางไว้ข้างหลังคำนามที่ขยาย คำวิเศษณ์อยู่ข้างหลังคำกริยาที่ขยายเช่นกัน

**ประโยค**
โครงสร้างประโยคแบบประธาน-กรรม-กริยา คำที่ใช้บอกหน้าที่ของคำเป็นแบบปรบท

**อ้างอิง**
 โยเซฟ เซกีมอต. พจนานุกรมปกาเกอะญอ-ไทย-ฝรั่งเศส-อังกฤษ.กทม. หน้าต่างสู่โลกกว้าง. 2549- ศัพทานุกรมไทย-คำเมือง-ม้งขาว-กะเหรี่ยงสะกอ-มูเซอดำ สำหรับแพทย์ ทันตแพทย์ และสัตวแพทย์เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชาวชนบท. กทม. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2530.- Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com/.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  S'gaw Karen Grammar -  S'gaw Karen Dictionary-  S'gaw Karen Bible date=2020-04-29 -  S'gaw Karen Picture Bible-  SEAlang Library S'gaw Karen Dictionary-  Drum Publication Group-  Free Anglo-Karen Dictionary-  Drum Publication Group—Online S'gaw Karen language materials. Includes an online English – S'gaw Karen Dictionary.-  Karen Teacher Working Group—Several Karen fonts available for download.
กะเหรี่ยงสะกอ
กะเหรี่ยงสะกอ
กะเหรี่ยงสะกอ