ออกซิเจน

ออกซิเจน (Oxygen) เป็นธาตุในตารางธาตุที่มีสัญลักษณ์ O และเลขอะตอม 8 ธาตุนี้พบมาก ทั้งบนโลกและทั่วทั้งจักรวาล โมเลกุลออกซิเจน (O2 หรือที่มักเรียกว่า free oxygen) บนโลกมีความไม่เสถียรทางเทอร์โมไดนามิกส์จึงเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันกับธาตุอื่น ๆ ได้ง่าย ออกซิเจนเกิดขึ้นครั้งแรกในโลกจากการสังเคราะห์ด้วยแสงของแบคทีเรียและพืช

**ประวัติ**

**การทดลองในยุคแรก === 
ในช่วงปลายศตวรรษที่ 17 โรเบิร์ต บอยล์ ได้พิสูจน์ว่าออกซิเจนเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการเผาไหม้ โดยนักเคมีชาวอังกฤษ จอห์น มาร์โยว์ (1541–1679) ได้ปรับปรุงการทดลองนี้โดยผลการทดลองพบว่า ไฟต้องการอากาศเพียงบางส่วนเท่านั้น ซึ่งเรียกว่า ไนโตรออเรียส (nitroaereus)ซึ่งในการทดลองหนึ่ง เขาพบว่าออกซิเจนแทรกเข้าไปในภาชนะปิดบนน้ำ ที่มีหนูและเทียนไขอยู่ในภาชนะดังกล่าว ทำให้ระดับน้ำสูงขึ้น และแทนที่ 1 ใน 4 ของปริมาตรอากาศก่อนดับเทียน ซึ่งจากการทดลองดังกล่าว สันนิษฐานได้ว่า ไนโตรออเรียสถูกใช้ในกระบวนการหายใจ และการเผาไหม้ 
มาร์โยว์พบว่า น้ำหนักของพลวงจะเพิ่มขึ้นเมื่อให้ความร้อน และอนุมานได้ว่า ไนโตรออเรียสต้องการรวมตัวกับสารดังกล่าวซึ่งเขาคิดว่า ปอดสามารถแยกไนโตรออเรียสจากอากาศ และเข้าสู่เลือด อีกทั้งมีผลต่อความอบอุ่นของสัตว์และการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อ โดยเป็นผลจากปฏิกิริยาของไนโตรออเรียสกับสารบางชนิดในร่างกาย ซึ่งรายงานการทดลองเหล่านี้ และแนวคิดดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1668 เรื่อง "แทรคทาทุส ดูโอ" (Tractatus duo) ในหนังสือ "ดี เรสไพราติโอน" (De respiratione)

**แหล่งกำเนิด**
ออกซิเจน เป็นส่วนประกอบที่สำคัญและมีปริมาณเป็นอันดับ 2 ในส่วนประกอบของบรรยากาศโลกคือมีประมาณ 20.947% โดยปริมาตร

**สารประกอบออกซิเจน**
เนื่องด้วยค่าอิเล็กโตรเนกาติวิตี ของออกซิเจน จะเกิดพันธะเคมี กับธาตุอื่น ๆ ได้เกือบหมด (และนี่คือจุดเริ่มต้นของคำจำกัดความว่า ออกซิเดชัน) มีเพียงแก๊สมีสกุลเท่านั้นที่หนีรอดจากปฏิกิริยาออกซิเดชันไปได้ และออกไซด์ที่มีชื่อเสียงที่สุดก็คือ ไดไฮโดรเจนโมโนออกไซด์ หรือ น้ำ (H2O)
สารประกอบออกซิเจนกับธาตุต่างๆ- น้ำ (Water-H2O)- ไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์ (hydrogen peroxide-H2O2)- สนิม (iron oxide-Fe2O3)- คาร์บอนไดออกไซด์ (carbon dioxide-CO2),- แอลกอฮอล์ (alcohol-R-OH),- อัลดีไฮด์ (aldehyde-R-CHO),- กรดคาร์บอกซิลิก (carboxylic acid-R-COOH).- ซิลิเกต (SI1O1)- คลอเรต (chlorate-ClO3−),- เปอร์คลอเรต (perchlorate-ClO4−),- โครเมต (chromate-CrO42−),- ไดโครเมต (dichromate-Cr2O72−),- เปอร์แมงกาเนต (permanganate-MnO4−), and- ไนเตรต (nitrate-NO3−) เป็นออกซิไดซิ่งเอเจนต์อย่างแรง - โอโซน (Ozone-O3) เกิดขึ้นโดยการปลดปล่อยไฟฟ้าสถิตที่อยู่ในโมเลกุลของออกซิเจน 2 โมเลกุลของออกซิเจน (O2) 2 ซึ่งพบในส่วนประกอบย่อยของออกซิเจนเหลว- อีพอกไซด์ (Epoxide) เป็น อีเทอร์ ซึ่งออกซิเจนอะตอมเป็นส่วนหนึ่งของวงแหวน 3 อะตอม- สารคอปเปอร์ซัลเฟต (CUSO4)

**การใช้**

**ทางการแพทย์**
ใช้ทางการแพทย์เมื่อผู้ป่วยมีออกซิเจนไม่เพียงพอต่อการดำรงชีวิตทำให้ต้องหยิบเครื่องช่วยหายใจมาช่วยผู้ป่วย

**ดูเพิ่ม**
 การทดสอบของวิงเคลอร์เพื่อหาออกซิเจนที่ละลายในน้ำ เป็นคำแนะนำเกี่ยวกับวิธีการตรวจสอบปริมาณออกซิเจนที่ละลายในน้ำจืด- การเผาไหม้- ออกซิเดชัน- ความหายนะของออกซิเจนในทางธรณีวิทยา- พืชออกซิเจน- เครื่องตรวจจับออกซิเจน- สารประกอบออกซิเจน- เนบิวเลียม- การสูญเสียออกซิเจนในระบบนิเวศของน้ำ- ชั้นโอโซน

**อ้างอิง**
  Los Alamos National Laboratory - Oxygen date=2007-10-26 -  Nist atomic spectra database-  Nuclides and Isotopes Fourteenth Edition date=2011-02-02 : Chart of the Nuclides, General Electric Company, 1989

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Priestley Society, Dedicated to Joseph Priestley the man who discovered oxygen-  Joseph Priestley Information Website, about the man who discovered oxygen date=2017-06-04 -  Los Alamos National Laboratory - Oxygen date=2007-10-26 -  WebElements.com - Oxygen-  It's Elemental - Oxygen-  Oxygen Toxicity-  Oxygen (O2) Properties, Uses, Applications-  Computational Chemistry Wiki date=2005-12-02 
หมวดหมู่:ตัวออกซิไดซ์

ออกซิเจน
หมวดหมู่:อโลหะ
หมวดหมู่:น้ำ
หมวดหมู่:แคลโคเจน
หมวดหมู่:สารเคมีสำหรับเวชศาสตร์ฉุกเฉิน