ประเทศกายอานา

กายอานา (Guyana) มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า สาธารณรัฐสหกรณ์กายอานา (Co-operative Republic of Guyana) เป็นประเทศที่ตั้งอยู่แถบชายฝั่งทางตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้ ประกอบไปด้วยภาคตะวันตกซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคกีอานา พรมแดนด้านตะวันออกจรดประเทศซูรินาม พรมแดนด้านใต้ติดกับประเทศบราซิล พรมแดนด้านตะวันตกติดกับประเทศเวเนซุเอลา และด้านเหนือติดกับมหาสมุทรแอตแลนติก มีปัญหาพิพาทเรื่องพรมแดนกับเวเนซุเอลา เช่นเดียวกันกับพรมแดนด้านใต้ส่วนใหญ่ที่ติดกับซูรินาม (ตลอดแนวชายฝั่งตอนบนของแม่น้ำโกรันไตน์)

**ศัพทมูลวิทยา**
ศัพท์ Guyana มาจากคำว่า Guiana ซึ่งเป็นชื่อดั้งเดิมของภูมิภาคที่เคยรวมกายอานา (บริติชกีอานา), ซูรินาม (ดัตช์กีอานา), เฟรนช์เกียนา และบางส่วนของโคลอมเบีย, เวเนซุเอลา และบราซิล ตาม พจนานุกรมภาษาอังกฤษ ฉบับออกซฟอร์ด คำว่า Guyana มาจากภาษาอเมรินเดียนพื้นเมืองภาษาหนึ่งและแปลว่า "ดินแดนที่มีน้ำมาก" ส่วนวลี สาธารณรัฐสหกรณ์ ในชื่อทางการของประเทศสื่อถึงลัทธิสังคมนิยมแบบสหกรณ์

**ภูมิศาสตร์**
ประเทศกายอานาตั้งอยู่ระหว่างละติจูดที่ 1 องศาถึง 9 องศาเหนือและลองจิจูดที่ 56 องศาถึง 62 องศาตะวันตก
ประเทศกายอานาสามารถแบ่งภูมิภาคตามธรรมชาติได้ถึง 5 ภูมิภาค; ประชากรส่วนมากอาศัยตามที่ราบสูงลูกฟูกและที่ราบต่ำชายทะเลที่อุดมสมบูรณ์ตามแนวชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก ไวท์เบลทฺที่อยู่ในประเทศเป็นแหล่งสะสมแร่ของกายอานา ป่าฝนหนาทึบบริเวณทางใต้ของประเทศ ทุ่งหญ้าแบบสะวันนาทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ และที่ราบภายในทุ่งหญ้าสะวันนาที่ประกอบด้วยภูเขาที่ค่อย ๆ สูงขึ้นไปทางชายแดนของประเทศบราซิล
ภูเขาที่สูงที่สุดมีชื่อว่าภูเขาอายันกันนามีความสูง 2,042 เมตร เขาโรไรมาส่วนหนึ่งของเทือกเขาพากาไรมาเป็นเส้นแบ่งเขตแดนระหว่าง 3 ประเทศระหว่างบราซิล กายอานา และเวเนซุเอลา นอกจากนี้กายอานายังมีภูเขาไฟและน้ำตกหลายแห่งเช่นน้ำตกไกย์เอตูร์ซึ่งเชื่อว่าเป็นน้ำตกที่ใหญ่ที่สุดในโลก

**การเมือง**

**ฝ่ายบริหาร**
ประธานาธิบดีดำรงตำแหน่งประมุขของรัฐ นายกรัฐมนตรีดำรงตำแหน่งเป็นหัวหน้าคณะรัฐบาล ประธานาธิบดีเป็นผู้แต่งตั้งนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี ประธานาธิบดีมาจากการเลือกตั้งในระบบคะแนนนิยม จากตำแหน่งหัวหน้าพรรคการเมืองระบบบัญชีรายชื่อในการเลือกตั้งขั้นต้น ซึ่งจะมีขึ้นทุก ๆ 5 ปี (ไม่จำกัดวาระ)

**ฝ่ายนิติบัญญัติ**
ระบบสภาเดียว (Unicameral National Assembly) สมาชิกจำนวน 65 ที่นั่ง มาจากการเลือกตั้งในระบบคะแนนนิยม วาระการดำรงตำแหน่ง 5 ปี นอกจากนี้ ประธานาธิบดียังเป็นผู้แต่งตั้งรัฐมนตรีที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งได้ไม่เกิน 4 คน เลขาธิการรัฐสภาที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งอีก 2 คน

**ฝ่ายตุลาการ**
ศาลสูงสุด (Supreme Court of Judicature) ประกอบด้วย High Court (ศาลสูง) และ Court of Appeal (ศาลอุทธรณ์) โดยให้สิทธิ์ในการอุทธรณ์ครั้งสุดท้ายไปยัง Caribbean Court of Justice (CCJ)

**ระบบกฎหมาย**
ระบบกฎหมายจารีตประเพณี มีรากฐานมาจากกฎหมายของอังกฤษ โดยได้รับอิทธิพลจากระบบประมวลกฎหมายโรมัน-ดัตช์ (Roman-Dutch Civil Law)

**อ้างอิง**

**อ่านเพิ่ม**
- Donald Haack, Bush Pilot in Diamond Country- Hamish MacInnes, Climb to the Lost World (1974)- Andrew Salkey, Georgetown Journal (1970)- Marion Morrison, Guyana (Enchantment of the World Series)- Bob Temple, Guyana- Noel C. Bacchus, Guyana Farewell: A Recollection of Childhood in a Faraway Place- Marcus Colchester, Guyana: Fragile Frontier- Matthew French Young, Guyana: My Fifty Years in the Guyanese Wilds- Margaret Bacon, Journey to Guyana- Father Andrew Morrison SJ, Justice: The Struggle For Democracy in Guyana 1952–1992- D. Graham Burnett, Masters of All They Surveyed: Exploration, Geography and a British El Dorado- Ovid Abrams, Metegee: The History and Culture of Guyana- Gerald Durrell, Three Singles To Adventure- Cheddi Jagan. The West on Trial: My Fight for Guyana's Freedom- Cheddi Jagan. My Fight For Guyana's Freedom: With Reflections on My Father by Nadira Jagan-Brancier.- Colin Henfrey, Through Indian Eyes: A Journey Among the Indian Tribes of Guiana.- Stephen G. Rabe, US Intervention in British Guiana: A Cold War Story.- Charles Waterton, Wanderings in South America.- David Attenborough, Zoo Quest to Guiana (Lutterworth Press, London: 1956).- John Gimlette, Wild Coast: Travels on South America's Untamed Edge, 2011.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  สำนักงานประธานาธิบดีกายอานา (เว็บไซต์ทางการ)-  รัฐสภากายอานา (เว็บไซต์ทางการ)- Guyana- 287083-  Guyana. The World Factbook. Central Intelligence Agency.-  Country Profile from the BBC News.-  Guyana from the Encyclopædia Britannica.-  Guyana at UCB Libraries GovPubs.- Regional/South_America/Guyana- The State of the World's Midwifery,  Guyana Country Profile date=2021-08-15 .-  Key Development Forecasts for Guyana from International Futures.

ก
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2509
หมวดหมู่:อดีตอาณานิคมของอังกฤษ