สภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

สภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (National Economic and Social Advisory Council) ย่อ สศ. (NESAC) เป็นหน่วยงานในอดีตของรัฐบาลไทย ทำหน้าที่ให้คำปรึกษาแก่คณะรัฐมนตรี ทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคม ปัจจุบันสิ้นสุดลงตามคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 71/2559 เรื่อง การยกเลิกกฎหมายว่าด้วยสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กฎหมายว่าด้วยสภาพัฒนาการเมือง และกฎหมายว่าด้วยคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2559

**ประวัติ**
สภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ จัดตั้งขึ้นตามบทบัญญัติรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 หมวด 5 ว่าด้วยแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ มาตรา 89 สภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติมีหน้าที่ให้คำปรึกษาและข้อเสนอแนะต่อคณะรัฐมนตรีในปัญหาต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับเศรษฐกิจและสังคม ให้ความเห็นเกี่ยวกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและแผนอื่น ๆ ตามที่กฎหมายบัญญัติก่อนจะพิจารณาประกาศใช้ เจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญคือเพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการประเทศ โดยตั้งอยู่บนพื้นฐานความยุติธรรมและโปร่งใสเป็นสำคัญ
ใน พ.ศ. 2542 มีการแต่งตั้งคณะกรรมการยกร่างพระราชบัญญัติสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ประกอบด้วย ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 20 คน เป็นตัวแทนบุคคลจากกลุ่มสาขาอาชีพต่าง ๆ เช่น กลุ่มภูมิปัญญาชาวบ้าน สถาบันสันติศึกษา อาจารย์มหาวิทยาลัย สภาทนายความ นักกฎหมายมหาชน กลุ่มผู้หญิงกับการเมือง รวมทั้งหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง เพื่อยกร่างพระราชบัญญัติฯ และเปิดรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนทั่วไป จนกระทั่งมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2543
ต่อมารัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 มาตรา 258 ได้บัญญัติให้มีสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ มีหน้าที่ให้คำปรึกษาและข้อเสนอแนะต่อ คณะรัฐมนตรีในปัญหาต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับเศรษฐกิจและสังคม รวมถึงกฎหมายที่เกี่ยวข้อง แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติและแผนอื่นตามที่กฎหมายบัญญัติ ต้องให้สภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ให้ความเห็นก่อนพิจารณาประกาศใช้ด้วย
สถานภาพสมาชิกของสมาชิกสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติสิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2557 ตามประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 107/2557
ต่อมาได้มีคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 71/2559 ลงวันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2559 ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ พ.ศ. 2543 และ ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2547 และให้ยุบสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ยกเว้นสำนักงานสภาที่ยังให้ปฏิบัติหน้าที่ต่อไป

**โครงสร้างองค์กร**
สภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ประกอบด้วย สมาชิกสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ จำนวน 99 คน ซึ่งได้รับเลือกจากบุคคลที่เป็นตัวแทนของกลุ่มในภาคเศรษฐกิจ จำนวน 50 คน และกลุ่มในภาคสังคมฐานทรัพยากรและผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 49 คน ซึ่งประธานสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติจะสั่งการผ่านสำนักงานสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และคณะทำงานอีก 13 คณะ

**คณะทำงาน**
 คณะทำงานโครงสร้างพื้นฐาน คมนาคม และพลังงาน- คณะทำงานเศรษฐกิจมหภาค การเงิน การคลัง- คณะทำงานอุตสาหกรรม พาณิชยกรรม- คณะทำงานเศรษฐกิจภาคบริการ- คณะทำงานการเกษตร อาหาร และสหกรณ์- คณะทำงานการกระจายรายได้- คณะทำงานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม- คณะทำงานการแรงงานและสวัสดิการสังคม- คณะทำงานการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม- คณะทำงานการพัฒนาคุณภาพชีวิต สาธารณสุข และคุ้มครองผู้บริโภค- คณะทำงานด้านการยุติธรรม สิทธิมนุษยชน และธรรมาภิบาล- คณะทำงานการมีส่วนร่วม กระจายอำนาจ และสนับสนุนเครือข่าย- คณะทำงานการกีฬา และนันทนาการ

**รายนามประธานสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ**
สภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ มีการแต่งตั้งจำนวนทั้งสิ้น 3 คณะ คือ คณะในปี พ.ศ. 2544 คณะในปี พ.ศ. 2548 และคณะในปี พ.ศ. 2553 ได้แก่

**ชุดที่ 1 (พ.ศ. 2544)**
ดำรงตำแหน่งระหว่าง พ.ศ. 2544-2547- ประธาน: อานันท์ ปันยารชุน- รองประธานคนที่ 1: ชุมพล พรประภา- รองประธานคนที่ 2: รองศาสตราจารย์ ดร.สังศิต พิริยะรังสรรค์

**ชุดที่ 2 (พ.ศ. 2548)**
ดำรงตำแหน่งระหว่าง พ.ศ. 2548-2551- ประธาน: โคทม อารียา- รองประธานคนที่ 1: สุธรรม จิตรานุเคราะห์- รองประธานคนที่ 2: รองศาสตราจารย์ ดร.วรพล โสคติยานุรักษ์

**ชุดที่ 3 (พ.ศ. 2553)**
ดำรงตำแหน่งระหว่าง พ.ศ. 2553-21 กรกฎาคม พ.ศ. 2557สมาชิกในสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติสิ้นสภาพการเป็นสมาชิกทุกราย ตามประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติที่ 107/2557- ประธาน: โอกาส เตพละกุล- รองประธานคนที่ 1: สมควร รวิรัช- รองประธานคนที่ 2: ภรณี ลีนุตพงษ์

**อ้างอิง**

**ดูเพิ่ม**
 แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ- สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์)
หมวดหมู่:องค์กรตามรัฐธรรมนูญของไทย