ยูงาโอะ

ภาพพิมพ์ วิญญาณยูงะโอะผลงานของ ซึคิโอะกะ  โยชิโทชิ, 1886. จากภาพพิมพ์ชุด the 100 Phases of the Moon series
ดอกยูงะโอะ
ยูงาโอะ (Yūgao; แปล: พักตราแห่งสนธยา) เป็นบทที่ 4 ของ ตำนานเก็นจิ ผลงานของ มุราซากิ ชิคิบุ ที่มีทั้งหมด 54 บท

**ที่มาของชื่อบท ยูงะโอะ**
ยูงาโอะ (夕顔, Yūgao) "Evening Faces" "Twilight Beauty" นั้นเป็นดอกไม้ชนิดหนึ่ง แปลจากภาษาชื่อญี่ปุ่นได้ความว่า พักตราแห่งสนธยา 
ยูงาโอะ เป็นพืชเถาเลื้อยประเภทแตงชนิดหนึ่ง  ดอกมีสีขาวนวล จะบานในตอนบ่ายถึงค่ำและจะบานไปจนถึงรุ่งเช้า มีดอกในช่วงฤดูร้อน มีชื่อทางวิชาการว่า Lagenariasiceraria var.hispida มีต้นกำเนิดจากทวีปแอฟริกาเหนือ เข้าสู่ญี่ปุ่นโดยผ่านประเทศจีน และมีการแพร่พันธุ์มาตั้งแต่สมัยยุคเฮอัน เป็นพืชประเภทพืชจำพวกน้ำเต้า, บวบที่ให้ผลขนาดใหญ่รูปร่างยาว  สามารถรับประทานได้ บางทีผลสามารถนำไปทำภาชนะต่าง ๆ
บท ยูงาโอะ ในเรื่องตำนานเก็นจินั้น กล่าวถึง หญิงสาวลึกลับผู้ส่งดอกยูงาโอะที่วางบนพัดให้เก็นจิ และบนพัดนั้นมีบทกวีเขียนอยู่ด้วยว่า 
「心あてにそれかとぞ見る白露の
　　光そへたる夕顔の花」
"Kokoro-ate ni sore ka to zo miru shira-tsuyu no
　hikari sohe taru yuu-gao no hana"

เก็นจิเขียนโต้ตอบนางดังนี้
「寄りてこそそれかとも見めたそかれに
ほのぼの見つる花の夕顔」
"Yori te koso sore ka to mo mi me tasokare ni 

　hono-bono mi tsuru hana no yuu-gao"
ด้วยเหตุนี้ ยูงะโอะ เป็นใช้เรียกแทนชื่อของหญิงสาวลึกลับที่รั้วบ้านของนางเบ่งบานไปด้วยดอกยูงะโอะ

**ตัวละครหลักในบท ยูงะโอะ**
 เก็นจิ 
ยศ ชูโจ (Chuujou พลโทราชองครักษ์) อายุ 17- ไดนิ โนะ เมโนโตะ
แม่นมของเก็นจิ มารดาของโคะเระมิตสึ- โคเรมิตสึ
คนสนิทและพี่น้องร่วมแม่นมเดียวกับเก็นจิ- ยูงาโอะ 
หญิงสาวลึกลับ อายุ 19- อุตสึเซมิ
ภรรยาของอิโยะโนะสุเกะ แม่เลี้ยงของคิอิโนะคามิ- โนกิบะ โนะ โอกิ
น้องสาวของคิอิโนะคามิ ลูกเลี้ยงของอุทสึเซมิ- อิโยะโนะสุเกะ
สามีของอุทสึเซมิ - อดีตพระชายาโระคุโจ (โรคุโจโนะมิยะสุโดโคโระ)
อดีตพระชายาขององค์รัชทายาทผู้ล่วงลับ- จูโจ
นางกำนัลรับใช้ของอดีตพระชายาโระคุโจ- อุคน
พี่เลี้ยงของยูงะโอะ- โทโนะจูโจ
สหายและพี่ภรรยาของเก็นจิ- ชิโนะคิมิ
ท่านหญิงสี่ ภรรยาของโทโนะจูโจ บุตรีของอุไดจิน- ทามากัตตสึระ
บุตรีของโทโนะจูโจกับยูงาโอะ

**เรื่องย่อ**
ยามค่ำในฤดูร้อน ระหว่างการเดินทางจากพระราชวังสู้โระคุโจ เก็นจิแวะเยี่ยมแม่นมของเขา ผู้ซึ่งเป็นมารดาของโคะเระมึตสึคนสนิท ขณะนี้นางได้บวชเป็นชี และกำลังนอนป่วยอยู่ที่บ้านแถบถนนโกะโจ รถเทียมวัวของเก็นจินั้นไม่ได้มีการประดับตบแต่งให้รู้ถึงฐานันดรของเจ้าของเพื่ออำพรางตัว และไม่ได้นำผู้ติดตามมาด้วยมาก ข้าง ๆ บ้านของแม่นม มีบ้านหลังนึง มีรั้วที่ทำจากไม้สนสานใหม่เอี่ยม หน้าต่าง 4-5 บานเปิดขึ้น  เผยให้เห็นม่านบังตาที่ใหม่ขาวสะอาดตา กำแพงที่ทำจากแผ่นไม้นั้นมีดอกไม้สีขาวละออเลี้อยบานสะพรั่งอยู่ทั่วไป เก็นจิส่งคนไปถามชื่อดอกไม้ ที่เขาไม่เคยเห็น  เนื่องจากเป็นดอกไม้พื้นที่ไม่นำไปปลูกในบ้านขุนนางหรือราชสำนัก และนี่คือจุดเริ่มต้นความสัมพันธ์ระหว่างเก็นจิและยูงะโอะ   
โคะเระมิตสึ นำดอกไม้ขาวนามยูงะโอะ ที่เด็กหญิงในบ้านนั้นเด็ดออกจัดวางอย่างแช่มช้อยบนพัดขาว มอบให้เก็นจิ เมื่อเก็นจิเยี่ยมแม่นมเรียบร้อยแล้ว แสงไต้สาดส่องให้เก็นจิพลันเห็นบทกวีที่เขียนบนพัดที่วางด้วยดอกยูงะโอะ พัดนั้นส่งกลิ่นกรุ่นเครื่องหอมสตรี ช่างเย้ายวนและเป็นผู้ดี บทกวีบนพัดมีใจความว่า

เก็นจิรู้สึกต้องใจ และส่งให้โคะเระมิตสึไปสอบถามว่านางเป็นใคร
ฤดูใบไม้ร่วงมาถึง เก็นจิไปเยี่ยมเยียนอดีตพระชายาโระคุโจอันเป็นชู้รัก เขาเย็นชาต่อนางจนทำให้นางนอนไม่หลับ นางกลัวข่าวอื้อฉาวว่านางอายุมากกว่าเก็นจิมาก  ยามเช้าที่หม่นหมอก นางยกศีรษะจากหมอน แล้วพบว่าเก็นจินั้นลุกจากที่นอนไปแล้ว เก็นจิมองมวลดอกไม้งามจากระเบียง แล้วสั่งเด็กหญิงสาวใช้ไปเด็ดดอกไม้มาให้เขา จูโจ หญิงรับใช้ ตามเก็นจิไปถึงโถงทางเดิน นางเป็นหญิงที่น่ารักสวยสง่า เก็นจิจึงขอให้นางนั่งร่วมกับเขา ณ มุมระเบียง
เดือนสิงหาคมคืนหนึ่ง ที่จันทร์เพ็ญทอแสงส่องประกาย  เก็นจิค้างคืนที่บ้านของยูงะโอะจนกระทั่งรุ่งเช้า เสี่ยงดังเอ่ะเอะจากบ้านเรือนในตลาดใกล้เคียงปลุกให้เขาตื่นขึ้น  เสียงโม่แป้ง เสียงห่านร้อง เสียงเสียดสีของกอไผ่  น้ำค้างพราวบนใบไม้ในสวนเป็นประกายจากแสงอรุณ  แมลงในฤดูใบไม้ร่วงหรีดหริ่งเซ็งแซ่ เมื่อรวมกันแล้วช่างเป็นเสียงที่อึกทึกเหลือเชื่อ แต่ก็วิเศษสุด ยูงะโอะช่างเป็นหญิงที่แสนนุ่มนวลงดงาม ทั้งสองต่างร่วมกันชมทิวทัศน์ สาบานว่าจะรักกันตลอดไป
วันหนึ่งเก็นจิพายูงะโอะขึ้นรถเทียมวัวเพื่อเปลี่ยนบรรยากาศ ในคฤหาสน์แห่งนึงที่เก็นจิไม่ได้พำนักนานแล้ว พวกเขามีเวลาแห่งความสุขร่วมกัน จนราวเกือบเที่ยงคืน เก็นจิผลอยหลับไป ขณะนั้นมีหญิงงามมากปรากฏตัวที่ข้างที่นอน เก็นจิตกใจตื่นขึ้น รู้สึกถึงวิญญาณร้าย แสงตะเกียงดับไปหมดแล้ว เก็นจิสั่งคนของเขาไปจุดตะเกียงมา แล้วเขาก็รุดไปดูยูงะโอะ  ทว่านางหมดลมหายใจเสียแล้ว สาวใช้ต่างก้มหน้าร้องไห้ข้างร่างนาง วิญญาณร้ายนั้นเอาชีวิตยูงะโอะไปเสียแล้ว
โคะเระมิตสึจัดการห่อร่างไร้วิญญาณของยูงะโอะ ไปที่วัดแถบฮิงาชิยามา เขารู้จักแม่ชีคนนึงที่บวชอยู่แถวนั้น  เก็นจินั้นยังอยู่ในความพรั่นพรึง เขากลับไปที่คฤหาสน์นิโจ และในตอนค่ำ เขาเดินทางไปที่วัด ร่างไร้วิญญาณของหญิงสาวยังงามเหมือนเดิม เสียงสวดมนต์ของพระที่ทำพิธีศพช่างน่าเลื่อมใส จนทำให้เก็นจิต้องหลั่งน้ำตาไม่ขาดสาย อุคน พี่เลี้ยงของยูงะโอะร่ำไห้อาลัยนายสาวหลังฉากกั้น
เก็นจิล้มป่วยอยู่ในที่นอนนานกว่าเดือนหลังจากการตายของยูงะโอะ เขาซูบผอมลงแต่นั่นกลับยิ่งขับความงามสง่าให้เปล่งประกายยิ่งขึ้น เราเรียกอุคนมาพบในเช้าอันเงียบสงบวันหนึ่ง ใบไม้แดงแต่งแต้มสีสันของฤดูใบไม้ร่วง เก็นจิเหม่อมองสวนสวย แล้วถามอุคนถึงเรื่องเกี่ยวกับยูงะโอะ อุคนเล่าให้เขาฟังว่าบิดาของยูงะโอะเคยเป็นถึงซัมมิโนะจูโจ (พลโทขุนนางขั้น 3) หลังจากเขาเสียชีวิต โทโนะจูโจเข้ามาดูแลยูงะโอะ และทั้งสองมีบุตรีแสนน่ารักด้วยกัน 1 คน จากนั้น เมื่อภรรยาเอกของโทโนะจูโจรู้เรื่องเข้า นางคุกคามจนทำให้ยูงะโอะต้องหลบหนีมาซ่อนตัวอยู่ที่บ้านเล็ก ๆ นั้น ในช่วงเวลาเดียวกันนี้เอง อุสึเซะมิติดตามสามีนางไปอยู่ที่หัวเมืองอิโยะอันห่างไกลเสียแล้ว

**อ้างอิง**


หมวดหมู่:วรรณกรรมญี่ปุ่น
หมวดหมู่:รายชื่อบทในตำนานเก็นจิ