กวาง

ไฟล์:Harde de caribous en marche.jpg|thumb|250px|กวางเรนเดียร์ หรือกวางแคริบู (Rangifer tarandus) ซึ่งเป็นกวางที่มีขนาดใหญ่พบกระจายพันธุ์ในซีกโลกทางเหนือ
กวางป่าตัวเมีย ซึ่งไม่มีเขา
กวาง เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับสัตว์กีบคู่ (อันดับย่อยสัตว์เคี้ยวเอื้อง) ที่จัดอยู่ในวงศ์ Cervidae 
มีลักษณะขนยาวหยาบสีน้ำตาล ตัวผู้มีเขาเป็นแขนง ผลัดเขาปีละครั้ง ตัวเมียมีขนาดเล็กกว่าและไม่มีเขา ลักษณะเขาตัน ไม่กลวง เป็นเกลียว บางชนิดอาจแตกแขนงได้มากเหมือนกิ่งไม้ ไม่มีถุงน้ำดี ชอบอยู่ตามลำพังตัวเดียวยกเว้นฤดูผสมพันธุ์ กินใบไม้อ่อน หญ้าอ่อน

**การจำแนกวงศ์สัตว์**
วงศ์ Cervidae - วงศ์ย่อย Muntiacinae คือ เก้ง
** สกุล Muntiacus
*** Muntiacus muntjak (เก้งธรรมดา)
*** Muntiacus reevesi
*** Muntiacus crinifrons (เก้งดำเมืองจีน)
*** Muntiacus feae (เก้งหม้อ, เก้งดำ หรือ เก้งดง)
*** Muntiacus atherodes (เก้งเหลืองบอร์เนียว)
*** Muntiacus rooseveltorum (เก้งอินโดจีน)
*** Muntiacus gongshanensis
*** Muntiacus vuquangensis (เก้งยักษ์)
*** Muntiacus truongsonensis (เก้งตรองซอน)
*** Muntiacus putaoensis
** สกุล Elaphodus
*** Elaphodus cephalophus (กวางจุก)- วงศ์ย่อย Cervinae
** สกุล Cervus
*** สกุลย่อย Cervus
**** Cervus elaphus (กวางแดง)
**** Cervus wallichi
**** Cervus canadensis (กวางเอลก์)
*** สกุลย่อย Przewalskium
**** Cervus albirostris
*** สกุลย่อย Sika
**** Cervus nippon (กวางซีก้า กวางซิกะ หรือ กวางญี่ปุ่น)
*** สกุลย่อย Rucervus
**** Cervus duvaucelii (กวางบึง)
**** Cervus schomburgki (สมัน; สูญพันธุ์ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1938)
**** Cervus eldii (ละองละมั่ง)
***** ละองละมั่งที่พบในประเทศไทยเป็นชนิดย่อย ละองละมั่งพันธุ์ไทย (Cervus eldii thamin) และ ละองละมั่งพันธุ์พม่า Cervus eldii siamensis
*** สกุลย่อย Rusa
**** Cervus unicolor (กวางป่า หรือ กวางม้า)
***** กวางป่าที่พบในประเทศไทยเป็นชนิดย่อย Cervus unicolor equinus 
**** Cervus timorensis (กวางรูซ่า)
**** Cervus mariannus
**** Cervus alfredi
** สกุล Axis
*** สกุลย่อย Axis
**** Axis axis (กวางดาว)
*** สกุลย่อย Hyelaphus
**** Axis porcinus (เนื้อทราย)
**** Axis calamianensis (กวางคาลาเมียน)
**** Axis kuhlii (กวางบาวีน)
** สกุล Elaphurus
*** Elaphurus davidianus (กวางปักกิ่ง)
** สกุล Dama
*** Dama dama (กวางฟอลโล)
*** Dama mesopotamica
*** Megaloceros giganteus- วงศ์ย่อย Hydropotinae
** สกุล Hydropotes
*** Hydropotes inermis (กวางน้ำจีน)- วงศ์ย่อย Odocoileinae/ Capreolinae
** สกุล Odocoileus
*** Odocoileus virginianus (กวางหางขาว)
*** Odocoileus hemionus (กวางหางดำ)
** สกุล Blastocerus
*** Blastocerus dichotomus
** สกุล Ozotoceros
*** Ozotoceros bezoarticus (กวางปัมปัส)
** สกุล Mazama
*** Mazama americana
*** Mazama bricenii
*** Mazama chunyi
*** Mazama gouazoubira
*** Mazama nana
*** Mazama pandora
*** Mazama rufina
** สกุล Pudu
*** Pudu mephistophiles (ปูดูเหนือ; เป็นกวางเล็กที่สุดในโลก)
*** Pudu pudu (ปูดูใต้)
** สกุล Hippocamelus
*** Hippocamelus antisensis (กวางกูเอมาลเปรู)
*** Hippocamelus bisulcus (กวางกูเอมาลชิลี)
** สกุล Capreolus
*** Capreolus capreolus (กวางโรตะวันตก)
*** Capreolus pygargus (กวางโรตะวันออก)
** สกุล Rangifer
*** Rangifer tarandus (กวางเรนเดียร์ หรือ กวางแคริบู)
** สกุล Alces
*** Alces alces (กวางมูส; เป็นกวางใหญ่ที่สุดในโลก)

**การปรับตัวต่อถิ่นอาศัย**
จากการศึกษาวิวัฒนาการของสัตว์วงศ์กวางและกระจง ซึ่งเป็นสัตว์เคี้ยวเอื้องที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน พบว่ามีหลายชนิดที่มีลักษณะการปรับตัวทางวิวัฒนาการเป็นแบบเข้าหากัน คือ กวางและกระจงที่มีถิ่นอาศัยต่างถิ่นกัน อาจมีรูปร่างภายนอกที่คล้ายคลึงกันได้ หากสภาพแวดล้อมทางนิเวศวิทยาของถิ่นอาศัยนั้นมีสภาพใกล้เคียงกัน  ซึ่งภายใต้สภาพการเลี้ยงในสวนสัตว์ในแต่ละที่ แต่ละกลุ่มประชากรในถิ่นอาศัยที่มีสภาพทางนิเวศวิทยาที่แตกต่างกันนั้น อาจจะเป็นคนละชนิด ซึ่งมีลักษณะแตกต่างกันก็ได้ 

**ความสำคัญต่อมนุษย์**
กวางเป็นสัตว์ที่มีบทบาทสำคัญต่อการตำรงชีวิตของมนุษย์มานานแล้ว ตั้งแต่ยุคที่มีการล่าสัตว์เพื่อนำมาทำเป็นอาหาร เอาหนังมาทำเครื่องนุ่งห่ม ต่อมาได้มีการนำกวางมาเป็นสัตว์เลี้ยงเพื่อบริโภคเนื้อ เป็นเกมกีฬาของชนชั้นสูงและมีการพัฒนาขึ้นมาจนเกิดเป็นอุตสาหกรรมการเลี้ยงกวางหรือฟาร์มกวาง  
นอกจากนี้แล้ว กวาง ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งดาวโชคลาภ กวาง ในภาษาจีนจะเรียกว่า "ลู่" (鹿)  เป็นสัตว์สิริมงคลตามความเชื่อของจีน ซึ่งหมายถึงเทพดาวลก (ผู้เป็น 1 ใน 3 เทพดาว ฮก ลก ซิ่ว) ดังนั้นกวางจึงมีความหมายในเชิงสัญลักษณ์ เป็นตัวแทนหมายถึง เทพแห่งดาวโชคลาภและชื่อเสียง กวางหลายชนิดถูกจัดอยู่ในสัตว์ป่าคุ้มครอง สถานภาพทางกฎหมายตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535 ที่อนุญาตให้เพาะพันธุ์ได้ 

**หมายเหตุ**
สัตว์เคี้ยวเอื้องอื่นบางชนิดเรียกว่ากวางตามชื่อสามัญ แต่ไม่ใช่กวางแท้ ๆ เช่น สัตว์ในวงศ์กวางชะมด (ชื่อสามัญ: Musk deer; ชื่อวิทยาศาสตร์: Moschidae) และกวางผา (ชื่อสามัญ: Goral; ชื่อวิทยาศาสตร์: Naemorhedus sp.)

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:สัตว์กีบคู่
หมวดหมู่:สัตว์เคี้ยวเอื้อง