เหรียญ 5 บาท

เหรียญ 5 บาท เป็นเหรียญของสกุลเงินบาท ที่ใช้ในประเทศไทย แบ่งเป็นเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนและเหรียญกษาปณ์ที่ระลึก โดยสามารถใช้ชำระหนี้ได้ตามกฎหมายคราวละไม่เกิน 500 บาท หรือ 100 เหรียญ

**เหรียญกษาปณ์หมุนเวียน 5 บาท**

**เหรียญกษาปณ์หมุนเวียน รัชกาลที่ 9 พ.ศ. 2515–2520**

**ลวดลาย**
 ด้านหน้า: พระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ระดับพระอังสา ริมขอบด้านซ้ายมีข้อความ "ภูมิพลอดุลยเดช" ด้านขวามีข้อความ "รัชกาลที่ ๙"- ด้านหลัง: เป็นรูปพระครุฑพ่าห์ เบื้องบนมีข้อความ "รัฐบาลไทย พ.ศ. ๒๕๑๕" เบื้องล่างมีข้อความบอกราคา "๕ บาท" มีลายกระหนกขนาบข้าง

**รายละเอียด**
 ชนิด: คิวโปรนิกเกิล 9 เหลี่ยม ขอบเรียบ- น้ำหนัก: 9 กรัม- เส้นผ่านศูนย์กลาง: 27 มิลลิเมตร- ส่วนประกอบ: ทองแดง 75%, นิกเกิล 25%- ประกาศใช้: 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2516- จำนวนการผลิต: 30,016,000 เหรียญ- ผู้ออกแบบ
** ด้านหน้า: นายไพฑูรย์ เมืองสมบูรณ์
** ด้านหลัง: นายสานต์ เทศะศิริ

**เหรียญกษาปณ์หมุนเวียน รัชกาลที่ 9 พ.ศ. 2520–2525**

**ลวดลาย**
 ด้านหน้า: พระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ริมขอบด้านซ้ายมีข้อความ "สยามินทร์" ริมขอบด้านขวามีข้อความ "รัชกาลที่ ๙"- ด้านหลัง: รูปพระครุฑพ่าห์เฉียงขวา เบื้องบนมีข้อความ "ประเทศไทย" เบื้องซ้ายมีเลขไทยและข้อความบอกราคา "๕ บาท" เบื้องล่างบอกปีพุทธศักราชที่ผลิต

**รายละเอียด**
 ชนิด: คิวโปรนิกเกิลสอดไส้ทองแดง ขอบเรียบ- น้ำหนัก: 12 กรัม- เส้นผ่านศูนย์กลาง: 29.50 มิลลิเมตร- ส่วนประกอบ: โลหะส่วนที่เคลือบ ทองแดง 75% นิกเกิล 25% โลหะส่วนที่เป็นไส้ ทองแดง 99.50%- ประกาศใช้: 30 สิงหาคม พ.ศ. 2520 และ 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2522- ผู้ออกแบบ
** ด้านหน้า: นางสุภาพ อุ่นอารีย์
** ด้านหลัง: นายสานต์ เทศะศิริ

**จำนวนการผลิต**

**เหรียญกษาปณ์หมุนเวียน รัชกาลที่ 9 พ.ศ. 2525–2529**

**ลวดลาย**
 ด้านหน้า: พระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงเครื่องบรมขัตติยราชภูษิตาภรณ์ และฉลองพระองค์ครุย ชิดวงขอบเหรียญด้านซ้ายมีข้อความ "ภูมิพลอดุลยเดช" ด้านขวามีข้อความ "รัชกาลที่ ๙"- ด้านหลัง: รูปพระครุฑพ่าห์ชิดวงขอบเหรียญ เบื้องบนมีข้อความ "พ.ศ. ๒๕๒๕" เบื้องล่างมีข้อความ "ประเทศไทย" ด้านซ้ายมีเลข "๕" ด้านขวามีเลข "5" ใต้รูปพระครุฑพ่าห์มีคำว่า "บาท" ใต้คำว่า "บาท" มีตราโรงกษาปณ์และมีเลขย่อของปีพุทธศักราชที่ผลิตเหรียญ

**รายละเอียด**
 ชนิด: คิวโปรนิกเกิลสอดไส้ทองแดง ขอบเฟือง- น้ำหนัก: 12 กรัม- เส้นผ่านศูนย์กลาง: 30 มิลลิเมตร- ส่วนประกอบ: โลหะส่วนที่เคลือบ ทองแดง 75% นิกเกิล 25% โลหะส่วนที่เป็นไส้ ทองแดง 99.50%- ประกาศใช้: 9 ธันวาคม พ.ศ. 2525- ผู้ออกแบบ
** ด้านหน้า: นางสุภาพ อุ่นอารีย์
** ด้านหลัง: นางสุภาพ อุ่นอารีย์

**จำนวนการผลิต**

**เหรียญกษาปณ์หมุนเวียน รัชกาลที่ 9 พ.ศ. 2530–2531**
เหรียญรุ่นนี้ผลิตแค่ 2 ปี คือในปี พ.ศ. 2530 และ 2531 ในปริมาณที่ไม่มากนัก รวมกันทั้งสองปีประมาณ 44 ล้านเหรียญ โดยในปี พ.ศ. 2531 ได้มีการผลิตพร้อมกันกับรุ่นถัดไป หลังจากนั้นก็ได้เปลี่ยนไปผลิตเป็นรุ่นถัดไปทั้งหมด

**ลวดลาย**
 ด้านหน้า: พระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงเครื่องบรมขัตติยราชภูษิตาภรณ์ และฉลองพระองค์ครุย ชิดวงขอบเหรียญด้านซ้ายมีข้อความ "ภูมิพลอดุลยเดช" ด้านขวามีข้อความ "รัชกาลที่ ๙"- ด้านหลัง: รูปส่วนหัวเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ ปากหงส์ห้อยพวงแก้วพู่จามรี เบื้องหลังเป็นรูปพระบรมมหาราชวัง ชิดวงขอบเหรียญเบื้องล่างมีข้อความบอกราคา เบื้องล่างข้อความบอกราคามีข้อความ "ประเทศไทย" และปีพุทธศักราชที่จัดทำเหรียญ

**รายละเอียด**
 ชนิด: คิวโปรนิกเกิลสอดไส้ทองแดง ขอบเฟือง- น้ำหนัก: 7.50 กรัม- เส้นผ่านศูนย์กลาง: 24 มิลลิเมตร- ส่วนประกอบ: โลหะส่วนที่เคลือบ ทองแดง 75% นิกเกิล 25% โลหะส่วนที่เป็นไส้ ทองแดง 99.50%- ประกาศใช้: 8 สิงหาคม พ.ศ. 2529- ผู้ออกแบบ
** ด้านหน้า: นางสุภาพ อุ่นอารีย์
** ด้านหลัง: นางสุภาพ อุ่นอารีย์

**จำนวนการผลิต**

**เหรียญกษาปณ์หมุนเวียน รัชกาลที่ 9 พ.ศ. 2531–2551**
ในปี พ.ศ. 2530 กรมธนารักษ์ได้ปรับปรุงการผลิตเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนทั้งระบบพร้อมกันทุกชนิดราคา โดยเริ่มทยอยผลิตออกใช้และสามารถผลิตได้ครบทุกชนิดราคาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2531 เป็นต้นมา

**ลวดลาย**
 ด้านหน้า: ขอบเหรียญวงในเป็นรูปเก้าเหลี่ยม ด้านในมีพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงเครื่องบรมขัตติยราชภูษิตาภรณ์ และฉลองพระองค์ครุย ชิดวงของเหรียญด้านซ้ายมีข้อความ "ภูมิพลอดุลยเดช" ด้านขวามีข้อความ "รัชกาลที่ ๙"- ด้านหลัง: ขอบเหรียญวงในเป็นรูปเก้าเหลี่ยม กลางเหรียญมีรูปพระอุโบสถวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม เบื้องบนมีข้อความ "ประเทศไทย" และปีพุทธศักราชที่จัดทำเหรียญ เบื้องล่างมีข้อความ "๕ บาท 5"

**รายละเอียด**
 ชนิด: คิวโปรนิกเกิลสอดไส้ทองแดง ขอบนอกเฟืองหยาบ- น้ำหนัก: 7.50 กรัม- เส้นผ่านศูนย์กลาง: 24 มิลลิเมตร- ส่วนประกอบ: โลหะส่วนที่เคลือบ ทองแดง 75% นิกเกิล 25% โลหะส่วนที่เป็นไส้ ทองแดง 99.50%- ประกาศใช้: 1 มิถุนายน พ.ศ. 2531- ผู้ออกแบบ
** ด้านหน้า: นางไพฑรูย์ศรี ณ เชียงใหม่
** ด้านหลัง: นางสาวปราณี คล้ายเชื้อวงศ์

**จำนวนการผลิต**
 หมายเหตุ: ในปี พ.ศ. 2539 กรมธนารักษ์จัดทำเหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเพื่อเฉลิมฉลองพระราชพิธีกาญจนาภิเษก โดยได้ถูกนำมาใช้หมุนเวียนทั่วไปร่วมกับเหรียญกษาปณ์หมุนเวียน

**เหรียญกษาปณ์หมุนเวียน รัชกาลที่ 9 พ.ศ. 2551–2560**
ในปี พ.ศ. 2551 กรมธนารักษ์ปรับปรุงเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนเป็นชุดใหม่ เพื่อปรับต้นทุนการผลิตและปรับภาพพระบรมรูปให้เป็นปัจจุบันมากขึ้น โดยยังคงใช้ลวดลายและขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเหมือนกับรุ่นก่อนหน้า จึงทำให้เหรียญ 5 บาท ปี พ.ศ. 2551 มีทั้งแบบเก่าและใหม่
การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวในระยะแรกยังไม่เป็นที่รับรู้ของประชาชนมากนัก และเหรียญแบบใหม่นี้ยังไม่สามารถใช้กับตู้หยอดเหรียญโดยทั่วไปได้ ทำให้เกิดกระแสข่าวว่าอาจเป็นเหรียญปลอม
เหรียญกษาปณ์หมุนเวียนรุ่นนี้ถูกใช้จนสิ้นสุดรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชในปี พ.ศ. 2560 และถือเป็นเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนรุ่นสุดท้ายในรัชกาลที่ 9

**ลวดลาย**
 ด้านหน้า: ขอบเหรียญวงในเป็นรูปเก้าเหลี่ยม กลางเหรียญมีพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงฉลองพระองค์เครื่องแบบเต็มยศจอมทัพ ฉลองพระองค์ครุยมหาจักรีบรมราชวงศ์ ทรงเครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์และสายสร้อยจุลจอมเกล้า ภายในวงขอบเหรียญด้านซ้ายมีข้อความ "ภูมิพลอดุลยเดช" ด้านขวามีข้อความ "รัชกาลที่ ๙"- ด้านหลัง: ขอบเหรียญวงในเป็นรูปเก้าเหลี่ยม กลางเหรียญมีรูปพระอุโบสถวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม เบื้องบนมีข้อความ "ประเทศไทย" และปีพุทธศักราชที่จัดทำเหรียญ เบื้องล่างมีข้อความบอกราคาว่า "๕ บาท 5"

**รายละเอียด**
 ชนิด: คิวโปรนิกเกิลสอดไส้ทองแดง - ลักษณะ: เหรียญกลม วงขอบนอกมีเฟืองจักร- น้ำหนัก: 6 กรัม- เส้นผ่านศูนย์กลาง: 24 มิลลิเมตร- ส่วนประกอบ: โลหะส่วนที่เคลือบ ทองแดง 75% นิกเกิล 25% โลหะส่วนที่เป็นไส้ ทองแดง 99.50%- ประกาศใช้: 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2551- ผู้ออกแบบ
** ด้านหน้า: นายวุฒิชัย แสงเงิน
** ด้านหลัง: นางไพฑูรย์ศรี ณ เชียงใหม่

**จำนวนการผลิต**

**เหรียญกษาปณ์หมุนเวียน รัชกาลที่ 10 พ.ศ. 2561–ปัจจุบัน**
ในปี พ.ศ. 2561 กรมธนารักษ์ได้ปรับเปลี่ยนลวดลายบนเหรียญทุกชนิดราคา เนื่องจากได้ผลัดแผ่นดินสู่รัชกาลใหม่ โดยได้ผลิตเพื่อนำออกจ่ายแลกในระบบเศรษฐกิจตั้งแต่วันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2561 เป็นต้นมา
เหรียญกษาปณ์หมุนเวียนรุ่นนี้ ถือเป็นเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนรุ่นแรกในรัชกาลที่ 10

ในปัจจุบัน เหรียญกษาปณ์รุ่นนี้ยังสามารถใช้ควบคู่กับเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนสมัยรัชกาลที่ 9 ได้

**ลวดลาย**
 ด้านหน้า: ขอบเหรียญวงในเป็นรูปสิบเหลี่ยม กลางเหรียญมีพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงฉลองพระองค์เต็มยศทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ ฉลองพระองค์ครุยมหาจักรีบรมราชวงศ์ ทรงเครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์และสายสร้อยจุลจอมเกล้า ชิดวงของเหรียญด้านซ้ายมีข้อความ "มหาวชิราลงกรณ" ด้านขวามีข้อความ "รัชกาลที่ ๑๐"- ด้านหลัง: ขอบเหรียญวงในเป็นรูปสิบเหลี่ยม กลางเหรียญมีเลข 10 อุณาโลมและอักษรพระปรมาภิไธย วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี เบื้องบนมีข้อความ "ประเทศไทย" และปีพุทธศักราชที่จัดทำเหรียญ เบื้องล่างมีข้อความบอกราคาว่า "๕ บาท 5"

**รายละเอียด**
 ชนิด: คิวโปรนิกเกิลสอดไส้ทองแดง - ลักษณะ: เหรียญกลม วงขอบนอกมีเฟืองจักร- น้ำหนัก: 6 กรัม- เส้นผ่านศูนย์กลาง: 24 มิลลิเมตร- ส่วนประกอบ: โลหะส่วนที่เคลือบ ทองแดง 75% นิกเกิล 25% โลหะส่วนที่เป็นไส้ ทองแดง 99.50%- ประกาศใช้: 6 เมษายน พ.ศ. 2561- ผู้ออกแบบ
** ด้านหน้า: นายไชยยศ สุนทราภา
** ด้านหลัง: นายไชยยศ สุนทราภา

**จำนวนการผลิต**

**เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 5 บาท**
 พ.ศ. 2520
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเนื่องในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงเจริญพระชนมายุ 50 พรรษา
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกการแข่งขันกีฬาเอเชี่ยนเกมส์ครั้งที่ 8- พ.ศ. 2522
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา- พ.ศ. 2523 
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกในวโรกาสที่องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (F.A.O.) ถวายพระเกียรติอัญเชิญพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถลงบนเหรียญ CERES
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกฉลองพระชนมายุครบ 80 พรรษา สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
**  เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกพระราชพิธีเปิดพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ หน้าอาคารรัฐสภาอู่ทองใน- พ.ศ. 2524
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกวันพระบรมราชสมภพพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ครบ 100 ปี- พ.ศ. 2525
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเนื่องในวันอาหารโลก
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเนื่องในโอกาสครบ 75 ปี ของการลูกเสือโลก- พ.ศ. 2527
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเนื่องในวโรกาสที่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เจริญพระชนมายุ 84 พรรษา- พ.ศ. 2529
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเนื่องในมหามงคลสมัยพระราชพิธีรัชมังคลาภิเษก พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเนื่องในพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช- พ.ศ. 2530
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 200 ปี เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว- พ.ศ. 2535
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเนื่องในมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ- พ.ศ. 2538
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเนื่องในโอกาสการแข่งขันกีฬาซีเกมส์ ครั้งที่ 18- พ.ศ. 2539
** เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเนื่องในมหามงคลสมัยพระราชพิธีกาญจนาภิเษก (ฉลองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี) ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

**เกร็ด**
 ในปี พ.ศ. 2539 กรมธนารักษ์จัดทำเหรียญกษาปณ์ที่ระลึกชนิดราคา 5 บาท เพื่อเฉลิมฉลองพระราชพิธีกาญจนาภิเษก โดยผลิตควบคู่ไปกับเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนชนิดราคา 5 บาท พ.ศ. 2539  เนื่องจากจำนวนเหรียญกษาปณ์ที่ระลึกมีปริมาณที่มากกว่าจำนวนเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนในปีเดียวกันหลายเท่า  อีกทั้งเหรียญกษาปณ์ที่ระลึกยังได้ถูกนำมาใช้จ่ายทั่วไปในท้องตลาด  ทำให้ประชาชนไม่ค่อยพบเห็นเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนชนิดราคา 5 บาท พ.ศ. 2539 มากนัก

**ดูเพิ่ม**
 บาท- ธนบัตร 5 บาท
5