อำเภอชุมพวง

ชุมพวง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา เป็นแหล่งทอผ้าไหมลายสับปะรดที่สวยงาม

**ประวัติศาสตร์**
 วันที่ 30  สิงหาคม  2500 แยกพื้นที่ตำบลประสุข ตำบลกระเบื้องนอก ตำบลขุย ตำบลสาหร่าย ตำบลดอนมัน และตำบลท่าลาด อำเภอพิมาย ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอชุมพวง ขึ้นกับอำเภอพิมาย- วันที่ 1 ธันวาคม 2501 ตั้งตำบลช่องแมว แยกออกจากตำบลขุย ตั้งตำบลตลาดไทร แยกออกจากตำบลสาหร่าย และตั้งตำบลเมืองยาง  แยกออกจากตำบลกระเบื้องนอก- วันที่ 11 ธันวาคม 2502 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอชุมพวง อำเภอพิมาย เป็น อำเภอชุมพวง - วันที่ 17 สิงหาคม 2507 จัดตั้งสุขาภิบาลชุมพวง ในท้องที่บางส่วนของตำบลประสุข (ในขณะนั้น)- วันที่ 15 พฤษภาคม 2511 โอนพื้นที่หมู่ 1 (ในขณะนั้น) ของตำบลดอนมัน มาขึ้นกับตำบลประสุข และตั้งหมู่ 24 ของตำบลประสุข (ในขณะนั้น)- วันที่ 25 ธันวาคม 2511 โอนพื้นที่ของตำบลดอนมัน อำเภอชุมพวง ไปขึ้นกับอำเภอประทาย- วันที่ 1 กันยายน 2513 ตั้งตำบลชุมพวง แยกออกจากตำบลประสุข- วันที่ 1 กันยายน 2521 ตั้งตำบลโนนรัง และตั้งตำบลบ้านยาง แยกออกจากตำบลช่องแมว- วันที่ 1 เมษายน 2525 ตั้งตำบลละหานปลาค้าว แยกออกจากตำบลกระเบื้องนอก- วันที่ 30 สิงหาคม 2526 จัดตั้งสุขาภิบาลหนองบัววง ในท้องที่บางส่วนตำบลขุย- วันที่ 6 กันยายน 2528 ตั้งตำบลโนนอุดม แยกออกจากตำบลเมืองยาง- วันที่ 1 สิงหาคม 2529 ตั้งตำบลหนองหลัก แยกออกมาจากตำบลชุมพวง- วันที่ 6 กรกฎาคม 2530 ตั้งตำบลไพล แยกออกจากตำบลขุย- วันที่ 1 กรกฎาคม 2533 ตั้งตำบลโนนตูม แยกออกจากตำบลสาหร่าย- วันที่ 1 เมษายน 2538 แยกพื้นที่ตำบลเมืองยาง ตำบลกระเบื้องนอก ตำบลละหานปลาค้าว และตำบลโนนอุดม อำเภอชุมพวง ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอเมืองยาง ขึ้นกับอำเภอชุมพวง- วันที่ 1 สิงหาคม 2538 ตั้งตำบลโนนยอ แยกออกจากตำบลขุย- วันที่ 15 กรกฎาคม 2539 แยกพื้นที่ตำบลขุย ตำบลบ้านยาง ตำบลช่องแมว และตำบลไพล อำเภอชุมพวง ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอลำทะเมนชัย ขึ้นกับอำเภอชุมพวง พร้อมกับโอนสุขาภิบาลหนองบัววง ไปขึ้นกับกิ่งอำเภอลำทะเมนชัย อีกด้วย- วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลชุมพวง และสุขาภิบาลหนองบัววง เป็นเทศบาลตำบลชุมพวง และเทศบาลตำบลหนองบัววง ตามลำดับ- วันที่ 8 กันยายน 2550 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอเมืองยาง อำเภอชุมพวง เป็น อำเภอเมืองยาง  และกิ่งอำเภอลำทะเมนชัย อำเภอชุมพวง เป็น อำเภอลำทะเมนชัย

**ที่มาของชื่อ**
อำเภอชุมพวง เดิมแยกออกมาจากอำเภอพิมาย ตั้งเป็นกิ่งอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2499 และตั้งเป็นอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2502 อำเภอชุมพวงมีป่าสงวนเรียกว่า “ป่าดงชุมพวง” แต่เนื่องจากมีผู้บุกรุกเข้ามาอยู่เป็นจำนวนมาก จึงมีการปฏิรูปเมื่อปี พ.ศ. 2515 พื้นที่อำเภอบางส่วนจึงอยู่ในเขตปฏิรูปที่ดิน และได้มีการแจกเอกสารสิทธิ์ที่ดินทำกินให้แก่เกษตรกรแล้ว
ตำบลชุมพวง แยกจากอำเภอพิมายเป็นกิ่งอำเภอชุมพวงเมื่อปี พ.ศ. 2499 และ ตั้งเป็นตำบลชุมพวงเมื่อปี พ.ศ. 2502 ตำบลชุมพวงมีต้น "พลวง" มากจึงเรียกว่า "ชุมพวง" และกลายมาเป็นชื่อตำบลในที่สุด ซึ่งตำบลชุมพวงมีลำน้ำมูลไหลผ่าน  นับว่าเป็นดินแดนที่มีความอุดมสมบูรณ์แห่งหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอชุมพวงตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอประทายและอำเภอเมืองยาง- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอลำทะเมนชัย- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอลำปลายมาศ (จังหวัดบุรีรัมย์) และอำเภอห้วยแถลง- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอพิมาย

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอชุมพวงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 ตำบล 133 หมู่บ้าน

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอชุมพวงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลชุมพวง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลชุมพวง- องค์การบริหารส่วนตำบลชุมพวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชุมพวง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลชุมพวง)- องค์การบริหารส่วนตำบลประสุข ครอบคลุมพื้นที่ตำบลประสุขทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลท่าลาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าลาดทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลสาหร่าย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสาหร่ายทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลตลาดไทร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตลาดไทรทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลโนนรัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนรังทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองหลัก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหลักทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลโนนตูม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนตูมทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลโนนยอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนยอทั้งตำบล

**สถานศึกษา**

**โรงเรียนประถม**
โรงเรียนอนุบาลชุมพวงวิทยา
*โรงเรียนพิกุลทอง
*โรงเรียนหนองบัวรี(ราษฎร์อุทิศ)
*โรงเรียนประโดกสามัคคี
*โรงเรียนบ้านเมืองไผ่
*โรงเรียนบ้านยางวิทยา
*โรงเรียนวัดโชติการาม
*โรงเรียนบ้านหนองข่าวิทยานุสรณ์
*โรงเรียนบ้านดงบังสว่างวิทยา
*โรงเรียนบ้านหนองบัว
*โรงเรียนบ้านตลาดไทร
*โรงเรียนบ้านหนองสองห้อง
*โรงเรียนอาสนาราม “เปล่งอุปถัมภ์”
*โรงเรียนอนุบาลอนันตะ

**โรงเรียนมัธยม**
โรงเรียนชุมพวงศึกษา
*โรงเรียนสาหร่ายวิทยาคม
*โรงเรียนตลาดไทรพิทยาคม
*โรงเรียนท่าลาด (เปิดสอน อนุบาล - มัธยมศึกษาตอนปลาย)

**สถาบันอาชีวศึกษา**
วิทยาลัยการอาชีพชุมพวง

**อ้างอิง**
ชุมพวง