อำเภอสูงเม่น

สูงเม่น (langx|nod|60px) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดแพร่

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอสูงเม่นมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลป่าแมต ตำบลนาจักร ตำบลช่อแฮ อำเภอเมืองแพร่- ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลช่อแฮ อำเภอเมืองแพร่- ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลน้ำหมัน อำเภอท่าปลา ตำบลบ้านด่านนาขาม อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ (จังหวัดอุตรดิตถ์) และตำบลแม่จั๊วะ ตำบลปงป่าหวาย อำเภอเด่นชัย- ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลต้าผามอก อำเภอลอง

**ประวัติ**
อำเภอสูงเม่นตั้งอยู่ที่บ้านสูงเม่น ท้องที่ลำน้ำแม่พวก ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น  อำเภอแม่พวก ตามลำน้ำที่ตั้งในปี พ.ศ. 2445 ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2460 ทางราชการได้เปลี่ยนชื่อจากอำเภอแม่พวกเป็น อำเภอสูงเม่น 
คำว่า "สูงเม่น" ไม่ปรากฏว่ามีผู้ใดจัดทำประวัติไว้เป็นหลักฐาน เพียงแต่ได้รับทราบจากคำบอกเล่าจากบุคคลที่รู้บอกว่า สถานที่ตั้งวัดสูงเม่นเดิมเป็นป่าพงไพรหนาแน่น เป็นที่ชุมนุมของสัตว์ชนิดหนึ่ง คือ เม่น ได้มาชุมนุมอาศัยอยู่ ต่อมาบ้านเมืองได้เจริญขึ้น ป่าแห่งนี้ได้ถูกแผ้วถาง ราษฎรได้ใช้เป็นสถานที่อยู่อาศัยรวมกันเป็นหมู่บ้านพร้อมกับได้สร้างวัดขึ้นชื่อวัดสูงเม่น ด้วยเหตุดังกล่าวทางราชการจึงได้เปลี่ยนชื่อจากอำเภอแม่พวกเป็นอำเภอสูงเม่น แต่คำว่า "สูงเม่น" เป็นการเพี้ยนเสียงและรูปอักษรทางภาษาไทยกลางที่เขียนขึ้นมาตามความเข้าใจผิดของทางราชการในสมัยนั้น ซึ่งถ้าเขียนตามหลักการอ่านการเขียนและความหมายทางภาษาล้านนาแล้ว สูงเม่นจะต้องสะกดเป็น "สุ่งเหม้น" โดยคำว่า "สุ่ง" แปลว่ารู และ "เหม้น"  แปลว่าตัวเม่น- วันที่ 22 มีนาคม 2445 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ เป็น อำเภอแม่พวก- วันที่ 29 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอแม่พวก จังหวัดแพร่ เป็น อำเภอสูงเม่น- วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลบ้านกวาง แยกออกจากตำบลบ้านเหล่า ตั้งตำบลสบสาย แยกออกจากตำบลร่องกาศ ตำบลดอนมูล และตำบลบ้านปง- วันที่ 17 กันยายน 2498 จัดตั้งสุขาภิบาลสูงเม่น ในท้องที่บางส่วนของตำบลสูงเม่น- วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2499 เปลี่ยนแปลงเขตอำเภอลอง กับอำเภอสูงเม่น โดยโอนพื้นที่หมู่ 15 (ในขณะนั้น) ของตำบลห้วยอ้อ อำเภอลอง ไปขึ้นกับตำบลเด่นชัย อำเภอสูงเม่น- วันที่ 15 ตุลาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลเด่นชัย ในท้องที่บางส่วนของตำบลเด่นชัย- วันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2506 แยกพื้นที่ตำบลเด่นชัย และตำบลแม่จั๊วะ อำเภอสูงเม่น ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอเด่นชัย ขึ้นกับอำเภอสูงเม่น- วันที่ 27 กรกฎาคม 2508 ยกฐานะกิ่งอำเภอเด่นชัย อำเภอสูงเม่น เป็น อำเภอเด่นชัย- วันที่ 2 กรกฎาคม 2530 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลสูงเม่น เพื่อความเหมาะสมในการบริหารกิจการ และการทะนุบำรุงท้องถิ่น- วันที่ 9 มกราคม 2539 ตั้งตำบลพระหลวง แยกออกจากตำบลดอนมูล- วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะสุขาภิบาลสูงเม่น เป็นเทศบาลตำบลสูงเม่น ด้วยผลของกฎหมาย

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอสูงเม่นแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 12 ตำบล 110 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอสูงเม่นประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลสูงเม่น ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสูงเม่น- องค์การบริหารส่วนตำบลสูงเม่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสูงเม่น (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลสูงเม่น)- องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำชำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำชำทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหัวฝาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหัวฝายทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลดอนมูล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนมูลทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านเหล่า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านเหล่าทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกวาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกวางทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านปง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านปงทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกาศ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกาศทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลร่องกาศ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลร่องกาศทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลสบสาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสบสายทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลเวียงทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเวียงทองทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลพระหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพระหลวงทั้งตำบล

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  amphoe.com

สูงเม่น