อำเภอจักราช

จักราช จัก-กะ-หฺราด เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา และเป็นหนึ่งในหลายอำเภอของจังหวัดที่มีทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือพาดผ่าน อำเภอนี้มีแหล่งน้ำที่สำคัญคือลำน้ำจักราช ซึ่งลอดใต้สะพานรถไฟบริเวณทิศตะวันตกของสถานีรถไฟจักราช

**ประวัติศาสตร์**
 วันที่ 29  ตุลาคม  2457  ตั้ง กิ่งอำเภอท่าช้าง   ขึ้นกับอำเภอเมืองนครราชสีมา
*วันที่ 29 สิงหาคม 2481 โอนพื้นที่ตำบลหนองงูเหลือม กิ่งอำเภอจอหอ อำเภอเมืองนครราชสีมา มาขึ้นกับกิ่งอำเภอท่าช้าง อำเภอเมืองนครราชสีมา- วันที่  1   มกราคม   2496   ยกฐานะจากกิ่งอำเภอจักราช อำเภอเมืองนครราชสีมา เป็น   อำเภอจักราช    - วันที่ 14  พฤษภาคม  2499  จัดตั้งสุขาภิบาลจักราช ในท้องที่บางส่วนของตำบลจักราช - วันที่   1   ธันวาคม  2501  ตั้งตำบลทองหลาง  แยกออกจากตำบลจักราช - วันที่  30  มกราคม  2507   ตั้งตำบลหนองขาม   แยกออกจากตำบลสีสุก    - วันที่  1  สิงหาคม  2507    ได้ย้ายที่ว่าการอำเภอจากบ้านท่าช้าง    ตำบลท่าช้าง   มาอยู่ที่บ้านจักราช   ตำบลจักราช  (ที่ทำการปัจจุบัน)    - วันที่   25  ธันวาคม  2511  โอนพื้นที่ตำบลหนองพลวง อำเภอพิมาย  มาขึ้นกับอำเภอจักราช  - วันที่   6  กันยายน  2528  ตั้งตำบลพระพุทธ  แยกออกจากตำบลท่าช้าง และตำบลหนองยาง  ตั้งตำบลศรีละกอ  แยกออกจากตำบลสีสุก   - วันที่  6   กรกฎาคม  2530   ตั้งตำบลคลองเมือง  แยกออกจากตำบลหนองขาม   - วันที่  13  ธันวาคม  2533   จัดตั้งสุขาภิบาลท่าช้าง    ในท้องที่บางส่วนของตำบลท่าช้าง    - วันที่  10   กันยายน   2535    ตั้งตำบลช้างทอง   แยกออกจากตำบลท่าช้าง  และตำบลทองหลาง  ตั้งตำบลหินโคน  แยกออกจากตำบลจักราช   -  วันที่   5   ธันวาคม   2539    แยกพื้นที่ตำบลช้างทอง  ตำบลท่าช้าง  ตำบลพระพุทธ  ตำบลหนองงูเหลือม  และตำบลหนองยาง  อำเภอจักราช  ไปตั้ง อำเภอเฉลิมพระเกียรติ  พร้อมทั้งโอนสุขาภิบาลท่าช้าง  ไปขึ้นกับอำเภอเฉลิมพระเกียรติ   อีกด้วย -  วันที่  25   พฤษภาคม   2542   ยกฐานะจากสุขาภิบาลจักราช  เป็น  เทศบาลตำบลจักราช

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอจักราชตั้งอยู่ทางทิศของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอโนนสูงและอำเภอพิมาย- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอห้วยแถลง และอำเภอหนองหงส์ (จังหวัดบุรีรัมย์)- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอหนองกี่ (จังหวัดบุรีรัมย์) อำเภอหนองบุญมาก และอำเภอโชคชัย- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเฉลิมพระเกียรติ

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอจักราชแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 ตำบล 109 หมู่บ้าน

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอจักราชประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลจักราช ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลจักราช- องค์การบริหารส่วนตำบลจักราช ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจักราช (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลจักราช)- องค์การบริหารส่วนตำบลทองหลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทองหลางทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลสีสุก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสีสุกทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองขาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองขามทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองพลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองพลวงทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลศรีละกอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีละกอทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลคลองเมือง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองเมืองทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหินโคน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหินโคนทั้งตำบล

**การศึกษา**
โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 31- โรงเรียนจักราชวิทยา ตำบลจักราช 
โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา- โรงเรียนหนองขามพิทยาคม ตำบลหนองขาม- โรงเรียนคลองเมืองพิทยาคม ตำบลคลองเมือง
โรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมาเขต 2- โรงเรียนจักราชราษฎร์สามัคคี ตำบลจักราช
*ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอจักราช  สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ( กศน.) กระทรวงศึกษาธิการ

**การขนส่ง**
อำเภอจักราชมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 พาดผ่าน และมีสถานีรถไฟจักราชเป็นสถานีประจำอำเภอ มีขบวนรถด่วนและรถเร็วหยุดรับ–ส่งผู้โดยสารพอสมควร นอกจากนี้ยังมีสถานีรถไฟบ้านหินโคนซึ่งเป็นย่านสถานีขนาดใหญ่

**อ้างอิง**
จักราช