Blaze7451/Wiki-th-20250601 huggingface dataset:
มาจูละฮ์ซีงาปูรา

เพลงชาติสิงคโปร์ มีชื่อเฉพาะว่า มาจูละฮ์ซีงาปูรา (Majulah Singapura) เป็นคำภาษามลายู แปลว่า สิงคโปร์จงเจริญ ชื่อของเพลงนี้มีที่มาจากคำขวัญประจำชาติ ซึ่งเป็นข้อความเดียวกันกับที่ปรากฏอยู่ในตราประจำรัฐ มีเนื้อหาของเพลงที่สะท้อนถึงจิตวิญญาณของชาวสิงคโปร์ในการคาดหวังอย่างอดทนถึงความก้าวหน้าของชาติ และเรียกร้องให้ทุกคนร่วมมือกันทำความหวังดังกล่าวให้เป็นความจริง
ตามกฎหมาย เพลงชาตินี้ต้องร้องตามเนื้อร้องภาษามลายู แต่มีการแปลเนื้อเพลงของเพลงชาติเป็นภาษาราชการโดยได้รับอนุญาตอีกสามภาษาของประเทศสิงคโปร์ คือ ภาษาอังกฤษ ภาษาจีนมาตรฐาน และภาษาทมิฬ

**ประวัติ**
เพลงมาจูละฮ์ซีงาปูราได้เขียนขึ้นในช่วงการตื่นตัวในเรื่องแนวคิดชาตินิยมของชาวสิงคโปร์ช่วง พ.ศ. 2499 - 2500 โดยซูบีร์ ซาอิด ได้ประพันธ์เพลงนี้ขึ้นโดยได้รับบันดาลใจจากคำว่า "มาจูละฮ์ซีงาปูรา" ซึ่งหมายถึง "สิงคโปร์จงเจริญ" เพลงนี้ได้บรรเลงครั้งแรกเมื่อวันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2502 พร้อมกันกับธง และ ตราประจำรัฐ ณ ศาลาว่าการเมืองสิงคโปร์ ในพิธีแต่งตั้งตั้งประมุขแห่งรัฐคนใหม่ คือ ยังดีเปอร์ตวนเนอการาเอินจิก ยูซอฟ บิน อิสฮะก์ ต่อมาเมื่อสิงคโปร์ได้รับเอกราชและออกจากสหพันธรัฐมาลายาในปี พ.ศ. 2508 เพลงมาจูละฮ์ซีงาปูราก็ได้รับการรับรองให้เป็นเพลงชาติของประเทศสิงคโปร์ตราบเท่าทุกวันนี้

**การใช้งาน**
สถานีโทรทัศน์ในการกำกับของมีเดียคอร์ป ใช้เพลงชาตินี้เป็นสัญญาณการเปิดและปิดสถานี โดยช่อง 5 (ภาษาอังกฤษ) และ ช่อง 8 (ภาษาจีน) ออกอากาศในเวลา 06:00 น.  ส่วนช่องสุเรียอะห์ (ภาษามาเลย์) ช่องวสันธัม (ภาษาทมิฬ) และ ช่องออคโต (เด็ก,เยาวชน และกีฬา) ออกอากาศในเวลาแล้วแต่การเปิดปิดสถานี โดยเนื้อร้องที่ขึ้นบนจอจะเป็นภาษาต่าง ๆ แล้วแต่ช่องนั้น ๆ


**บทร้อง**

**ฉบับราชการ**

**บทร้องต้นฉบับ**
บทร้องดั้งเดิม ใช้เป็นเพลงประจำเทศบาลเมืองสิงคโปร์ เขียนไว้ดังนี้:

**ดูเพิ่ม**
 ธงชาติสิงคโปร์- ตราแผ่นดินของสิงคโปร์

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Official recordings of "Majulah Singapura" (2001, 2019 variants) on The National Heritage Board of Singapore website- Earlier Version of Majulah Singapura, Recorded on 1959- Digitised National Anthem from the original CD, Released on 2000-01-01- National anthem page, Access to Archives Online (a2o), National Archives of Singapore- Singapore National Anthem information page at Singapore Infopedia
*Majulah Singapura: Zubir Said and the National Anthem 9 August 2020  Majulah Singapura – Zubir Said and the National Anthem
สิงคโปร์
หมวดหมู่:สัญลักษณ์ของประเทศสิงคโปร์
คาบสมุทรสแกนดิเนเวีย

แผนที่แสดงคาบสมุทรต่างๆในยุโรปเหนือ
คาบสมุทรสแกนดิเนเวีย (Scandinavian Peninsula) ตั้งอยู่บริเวณยุโรปเหนือ มีพื้นที่ประมาณ 100 เมตร พื้นที่น้อยๆคือดินแดนของประเทศสวีเดนและประเทศนอร์เวย์ เป็นคาบสมุทรที่ใหญ่ที่สุดในทวีปยุโรป มีความยาวประมาณ 1,000 กิโลเมตร ความกว้างโดยเฉลี่ยประมาณ 500 กิโลเมตร แกนกลางคาบสมุทรเป็นเทือกเขาสูงชัน ยอดเขาที่สูงที่สุดบนคาบสมุทรอยู่ในประเทศนอร์เวย์ สูงกว่า 2,400 เมตร ทิศเหนือของคาบสมุทรอยู่ในเขตอาร์กติก สามารถชมปรากฏการณ์พระอาทิตย์เที่ยงคืนได้ ทั้ง สวีเดน นอร์เวย์ และ ฟินแลนด์ แต่จุดชมที่สวยที่สุดอยู่ในนอร์เวย์บริเวณแหลมเหนือ ชุมชนที่อาศัยอยู่บริเวณคาบสมุทรมักจะเจอมังกรน้ำมาโจมตีอยู่ทางทิศใต้ของคาบสมุทร เพราะมีอากาศที่อบอุ่นกว่า มีเมืองใหญ่ๆตั้งอยู่ อาทิเช่น สต็อกโฮล์ม ออสโล เมลโม เฮลซิงบอร์ก เป็นต้น

**ภูมิศาสตร์**
 ทิศเหนือติดกับมหาสมุทรอาร์กติก- ทิศตะวันออกและทิศใต้ติดกับทะเลบอลติก- ทิศตะวันตกติดกับทะเลเหนือ- ทิศตะวันตกเฉียงเหนือติดกับ ทะเลนอร์เวเจนต์

**ดูเพิ่ม**
 สแกนดิเนเวีย- กลุ่มนอร์ดิก
ส
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์ยุโรป
หมวดหมู่:สแกนดิเนเวีย
ปลาโนรีครีบยาว

ปลาโนรีครีบยาว (Pennant coralfish, Longfin bannerfish, Coachman, Black and White Heniochus, Poor mans' moorish idol, Black and White bannerfish, Featherfin bullfish) เป็นปลาทะเลจำพวกปลาโนรีชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Heniochus acuminatus อยู่ในวงศ์ปลาผีเสื้อ (Chaetodontidae) 
เป็นปลาที่สังเกตและแยกแยะได้ง่าย เพราะมีครีบหลังยาวออกมาเป็นเส้น ลำตัวเป็นลายสีขาวดำ ครีบและหางมีสีเหลือง ลักษณะคล้ายกับปลาโนรีอีกชนิดหนึ่ง  คือ ปลาโนรีเกล็ด (H. diphreutes) แต่ปลาโนรีเกล็ดนั้นมีลำตัวที่ค่อนข้างกลมกว่า
มีความยาวเต็มที่ประมาณ 25 เซนติเมตร
พบกระจายพันธุ์ทั่วไปในทะเลเขตอินโด-แปซิฟิก ในน่านน้ำไทยพบได้ทั้งฝั่งอ่าวไทยและทะเลอันดามัน มักหากินกระจัดกระจายตามลำพังบ้าง เป็นคู่บ้าง หรือบางทีก็พบรวมกันเป็นฝูง ตามกองหินและแนวปะการัง
เป็นปลาอีกชนิดหนึ่งที่นิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงาม เป็นปลาที่เลี้ยงง่าย กินอาหารได้ง่าย และมีพฤติกรรมที่ไม่ก้าวร้าว แต่ยังเป็นปลาที่ต้องจับมาจากแหล่งน้ำธรรมชาติในทะเล

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Longfin Bannerfish 
ครีบยาว
หมวดหมู่:ปลาน้ำเค็ม
หมวดหมู่:ปลาตู้
หมวดหมู่:ปลาที่พบในประเทศไทย
วงจรเชิงลำดับ

วงจรเชิงลำดับ  
วงจรเชิงลำดับ (Sequential Logic) หรือ วงจรมีความจำ หมายถึง ส่วนของวงจรอิเล็กทรอนิกส์ที่มีการต่อกลับ (feed back) ของสาย ทำให้สำหรับทุกๆอินพุตชุดใดชุดหนึ่ง อาจมีเอาต์พุตออกมาคนและแบบก็ได้ เราจะเรียกสัญญาณที่ต่อกลับว่า สถานะ(state) ดังนั้นเอาต์พุตนั้นจะขึ้นอยู่กับอินพุตและสัญญาณสถานะ ไม่ใช่ขึ้นอยู่กับอินพุตอย่างเดียวเหมือนวงจรเชิงผสม
ในระบบดิจิทัลโดยทั่วๆไป วงจรเชิงลำดับมักมีบทบาทสำคัญเป็นหน่วยความจำของวงจร เช่นแลดช์ ฟลิปฟล็อป หรืออาจช่วยออกแบบเครื่องสถานะจำกัด หรือออกแบบเป็น วงจรนับ

**ดูเพิ่ม**
เครื่องสถานะจำกัด#ประเภทของเอาต์พุตของเครื่องสถานะจำกัด
หมวดหมู่:วงจรดิจิทัล
เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์แข ในรัชกาลที่ 5

เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์แข (พ.ศ. 2390 - 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2469 เป็นเจ้าจอมมารดาคนแรกในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

**ประวัติ**
เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์แข ในรัชกาลที่ 5 มีนามเดิมว่าหม่อมราชวงศ์แข พึ่งบุญ เกิดเมื่อ พ.ศ. 2390 เป็นธิดาของหม่อมนก พึ่งบุญ ซึ่งเดิมเป็น "หม่อมเจ้าชายนก พึ่งบุญ" พระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงรักษ์รณเรศ (ซึ่งต้องพระราชอาญาถูกประหารชีวิต และถอดพระยศเป็น "หม่อมไกรสร" ในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว) พระโอรสและพระธิดาจึงพลอยถูกถอดยศจากเจ้าลงมาเป็นสามัญชน และเรียกหากันว่า "หม่อม" นำหน้านามต่อมา ส่วนพระนัดดาชั้นหม่อมราชวงศ์ รวมไปถึงพระปนัดดาชั้นหม่อมหลวงนั้นไม่นับเป็นเจ้านายในราชวงศ์ แต่เป็นเพียงเชื้อพระวงศ์ จึงยังคงใช้คำนำหน้านามได้อย่างเดิม
หม่อมราชวงศ์แข พึ่งบุญ นั้นรับราชการเป็นพระพี่เลี้ยงในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ขณะมีพระชนมายุเพียง 14-15 พรรษา และดำรงพระอิสริยยศเป็น "สมเด็จเจ้าฟ้าชายจุฬาลงกรณ์ กรมขุนพินิตประชานาถ" และได้ประสูติพระราชธิดาพระองค์แรกในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว คือ - หม่อมเจ้าหญิงผ่อง ประสูติเมื่อวันพฤหัสบดี เดือนอ้าย แรม 8 ค่ำ ปีเถาะ ตรงกับวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2410 ณ วังกรมหมื่นมาตยาพิทักษ์ เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จขึ้นครองราชย์แล้ว จึงมีพระยศเป็น "พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าผ่องประไพ"
เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีเจ้าจอมพระองค์แรกตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ ทั้งยังเป็นพระพี่เลี้ยงผู้มีอายุมากกว่าพระองค์ จึงเป็นเหตุให้พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงกริ้ว พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงบันทึกในพระราชหัตถเลขาที่ทรงมีถึงสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร ความว่า
เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์แข ในรัชกาลที่ 5 พำนักในพระบรมมหาราชวังตราบจนกระทั่งถึงแก่อนิจกรรมด้วยโรคอติสาร เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2469 สิริอายุได้ 78 ปีและได้มีการพระราชทานเพลิงศพที่เมรุวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร เมื่อ พ.ศ. 2473 โดยในหมายกำหนดการ วันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2473 เวลา 15 นาฬิกา เจ้าพนักงานเชิญศพเจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์แข ในรัชกาลที่ 5 ซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานโกศแปดเหลี่ยม ขึ้นรถประเทียบออกจากสุสานหลวงวัดเทพศิรินทราวาส มีนายตำรวจนครบาลขึ้นม้านำ 1 คู่ ไปถามถนนพลับพลาชัย ถนนบำรุงเมือง ถนนกรุงเกษม ถนนราชดำเนิน หยุดรถที่ประตูหน้าวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม เชิญศพขึ้นเสลี่ยงหิ้ว ศพเจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์แข กั้นกลดขาวลายทอง มีฉัตรเบญจา กลองชนะ จ่าปี่ แห่เวียรเมรุ 3 รอบ แล้วยกขึ้นตั้งบนจิตกาธาน โปรดเกล้าฯ ให้มีพระสงฆ์สวดพระอภิธรรมประจำสร้าง และมีการประโคมพระศพตามเกียรติยศ เวลา 17 นาฬิกา 30 นาที ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานผ้าไตร 5 ไตร พระสงฆ์บังสุกุล แล้วพระราชทานเพลิงศพhttp://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2473/D/834.PDF

**วงศ์ตระกูล**

**อ้างอิง**
 เชิงอรรถ
 บรรณานุกรม- จำนวนหน้า=296- จำนวนหน้า=368
หมวดหมู่:พระภรรยาในรัชกาลที่ 5
หมวดหมู่:ราชสกุลพึ่งบุญ
หมวดหมู่:หม่อมราชวงศ์
หมวดหมู่:เจ้าจอมมารดา
ลามาฆาเดสนูดา

ภาพวาด ลามาฆาเดสนูดา ของโกยา
ภาพวาด ลามาฆาเบสติดา ของโกยา
ลามาฆาเดสนูดา (La maja desnuda) เป็นภาพวาดของฟรันซิสโก โกยา จิตรกรสัจนิยมในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ซึ่งมีด้วยกันสองภาพ คือภาพ ลามาฆาเบสติดา และภาพ ลามาฆาเดสนูดา ซึ่งเป็นภาพของดัชเชสแห่งอัลบา (Duchess of Alba) นอนพิงหมอนมือสองข้างประสานหลังศีรษะ มีอิริยาบถผ่อนคลาย รูปร่างที่สมส่วนงดงามกลมกลืน ภาพทั้งสองเกิดขึ้นจากความตั้งใจของจิตรกรหนุ่มโกยาในเวลานั้นที่เขียนภาพเปลือยออกมาภายหลัง โดยที่ทั้งสองมีความสนิทใกล้ชิดกัน

**ดูเพิ่ม**
 ลามาฆาเบสติดา

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  La maja vestida/La maja desnuda date=2007-06-17 
หมวดหมู่:ภาพวาด
อิจิโงะ มาชิมาโระ

อิจิโงะ มาชิมาโระ (Ichigo Mashimaro) หรือในชื่อภาษาอังกฤษว่า Strawberry Marshmallow เป็นการ์ตูนญี่ปุ่น แต่งโดย บาราซุย เรื่องราวเกี่ยวกับการผจญภัยของสาวชั้นประถมสี่คน กับอีกหนึ่งสาวไฮสคูล เริ่มลงตีพิมพ์ในนิตยสารคอมิกเด็งเงคิไดโอรายเดือน ของสำนักพิมพ์มีเดียเวิร์กส มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 ต่อมาได้มีการนำไปสร้างเป็นอนิเมะและเกมสำหรับเครื่องเพลย์สเตชัน 2 ส่วนโอวีเอ ออกวางตลาดในปี 2550 และอีก  2 ตอน ชื่อ Ichigo Mashimaro Encore ในปี 2552

**เนื้อเรื่อง**

**ตัวละคร**
โนบุเอะ อิโต้ (Itō Nobue) 
 โนบุเอะ เป็นพี่คนโตสุด ถึงจะมีลักษณะบอบบาง แต่เธอก็เป็น นักศึกษามหาวิทยาลัย อายุ 20 ที่ค่อนข้างจะขี้เกียจแบบเข้ากระดูก โนบุเอะ เป็นพี่สาวตนโตที่ค่อนข้างจะขี้หาเรื่องกับน้องสาว จิกะ โนบุเอะติดบุหรี่ขั้นรุนแรง เคยพยายามเลิกแต่ล้มเหลวมาแล้ว โนบุเอะมักจะพยายาม 'ยืม' เงินจาก จิกะเพื่อจะไปซื้อบุหรี่เสมอๆ เธอยังกำลังพยายามหางานพาร์ต-ไทม์ทำด้วย เพื่อที่จะเอาไปซื้อบุหรี่นั่นเอง
จิกะ อิโต้ (Itō Chika) 
 จิกะ เป็นเด็กสาวอายุ 12 ซึ่งอยู่ห้องเรียนเดียวกันกับ มิอุ (ป.6/2)เด็กข้างบ้าน  จิกะเป็นเด็กร่าเริง ซึ่งดูเหมือนจะมีไหวพริบมากกว่าเด็กทั่วๆไป โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มิอุ ความสามารถของจิกะคือการอบคุกกี้ ชื่อเล่นของเธอคือ จีจัง หรือ จี
มิอุ มัตสึโอกะ (Matsuoka Miu) 
 มิอุเป็นเด็กสาว อายุ 12 ปี ซึ่งมีบุคลิกค่อนข้างประหลาด เธอเป็นเพื่อนของ จิกะ มิอุอาศัยอยู่ข้างๆ บ้านของครอบครัวอิโต้ เธอมักจะโพล่งอะไรที่ค่อนข้างเหนือความคาดหมาย แล้วยังมักจะแกล้งหรือโอ้อวดกับมัตสึริและอานะเสมอๆ แต่มักก็ถูกขัดขาโดยโนบุเอะเสมอๆ เช่นกัน เธอเป็นคนที่มีไหวพริบน้อยที่สุด และมักจะจริงจังกับไอเดียประหลาดๆ ของตัวเอง มิอุดูเหมือนจะอิจฉาอานะกับมัตสึริเล็กๆ เพราะโนบุเอะมักจะเห็นทั้งสองคนนี้น่ารักกว่าตัวเอง ชื่อเล่นของมิอุ คือ มิจัง
มัตสึริ ซากุระงิ (Sakuragi Matsuri) 
 มัตสึริ เป็นเด็กสาวแว่น อายุ 11 ปี มีตัวเฟอเร็ตเป็นสัตว์เลี้ยง เธอมักจะเป็นเหยื่อให้ มิอุ คอยแหย่เสมอ ทั้งยังสามารถร้องไห้ได้กับเรื่องเล็กๆน้อยๆทุกๆเรื่อง เธออยู่ชั้นต่ำกว่า จิกะ และ มิอุ 1 ปี และอยู่ชั้นเดียวกับอานะ(ป.5/1) ซึ่งกลายเป็นเพื่อนซี้กันอย่างรวดเร็ว มัตสึริค้นพบว่าความลับของอานะ และพยามยามช่วยอานะซ่อนความลับ ว่าอานะพูดภาษาญี่ปุ่นได้คล่องปรื๋อ แต่กลับพูดอังกฤษแทบไม่ได้เลย
อานะ คอปโปล่า (Ana Coppola) 
 ในเรื่องนั้น อานะเป็นต่างชาติเต็มตัว อายุ 11 ซึ่ง 5 ปีก่อน เธอย้ายจากเมืองคอร์นวอล ประเทศอังกฤษ บ้านเกิดมาอยู่ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งดูเหมือนว่านั่นจะทำให้เธอลืมวิธีพูดภาษาอังกฤษไปหมดแล้ว ในตอนแรกนั้นอานะพยายามจะแสร้งว่าเธอพูดได้แต่ภาษาอังกฤษเท่านั้น แต่ก็ปิดไว้ไม่ได้นานเธอก็พบกับ มัตสึริ ซึ่งพูดภาษาญี่ปุ่นกับเธออย่างสุภาพสุดๆ ซึ่งก็มัตสึริช่วยอานะให้รื้อฟื้นภาษาอังกฤษอย่างเต็มที่ อานะเป็นอีกคนที่มักตกเป็นเป้าให้มิอุแกล้ง และล้อเลียนเสมอๆ เนื่องจากนามสกุลของเธอ คอปโปล่า ซึ่งถ้าอ่านตามตัวคันจิของญี่ปุ่นนั้นจะแปลว่า หลุม กระดูก และ ถ้ำ มิอุจึงตั้งชื่อเล่นให้อานะว่า คอปโปล่าจัง อานะนั้นพูดภาษาญี่ปุ่นได้คล่องแคล่วและสุภาพ โดยเธอจะลงท้ายทุกประโยคด้วย "wa" ซึ่งแปลเป็นไทยได้ว่า "ค่ะ" นั่นเอง

**หมายเหตุ**
 อายุของโนบุเอะ เมื่อดูจากฉบับหนังสือจะมีอายุ16ปี และเป็นเด็กมัธยมปลาย สาเหตุที่เปลี่ยนอายุในภาคโทรทัศนฺนั้นเกิดจากข้อจำกัดเรื่องอายุและการสูบบุหรี่

**แหล่งข้อมูลอื่น**
   เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ-   เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของ TBS-   Geneon's Strawberry Marshmallow site date=2007-03-30 
หมวดหมู่:การ์ตูนญี่ปุ่น
หมวดหมู่:การ์ตูนญี่ปุ่นแนวเซเน็ง‎
หมวดหมู่:มังงะของสำนักพิมพ์แอสกีมีเดียเวิร์กส์
เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์เนื่อง ในรัชกาลที่ 5

เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์เนื่อง ในรัชกาลที่ 5 (22 ตุลาคม พ.ศ. 2407 - 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2428) เป็นธิดาของพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ กับหม่อมเขียน  มีพี่น้องจำนวน 7 คน รวมทั้งหม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ และเจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์)

**ประวัติ**
เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์เนื่อง เกิดวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2407 เป็นธิดาในพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ และหม่อมเขียน สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ได้เข้าถวายตัวเป็นบาทบริจาริกาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จนมีประสูติการพระราชธิดากับพระราชโอรส คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิทและสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร
เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์เนื่องถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2428 หลังให้ประสูติการพระราชโอรสได้ 12 วัน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯให้สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าเป็นพระอภิบาลพระราชโอรสและพระราชธิดาที่ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์เนื่องทั้งสองพระองค์ โดยได้ตรัสว่า "ให้มาเป็นลูกแม่กลาง" 
อัฐิเจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์เนื่องบรรจุ ณ อนุสาวรีย์ในราชสกุลรังสิต สุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:พระภรรยาในรัชกาลที่ 5
หมวดหมู่:เจ้าจอมมารดา
หมวดหมู่:หม่อมราชวงศ์
หมวดหมู่:ราชสกุลสนิทวงศ์
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากการคลอดบุตร
มงคล อัมพรพิสิฏฐ์

พลเอก มงคล อัมพรพิสิฏฐ์ (วันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2483) เป็นนายทหารชาวไทย อดีตผู้บัญชาการทหารสูงสุด และอดีตราชองครักษ์พิเศษ

**ประวัติ**

**ชีวิตส่วนตัว**
พล.อ. มงคล อัมพรพิสิฏฐ์ (หมง) เกิดเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2483 พล.อ. มงคล อัมพรพิสิฏฐ์ สมรสกับคุณหญิง ทัศนีย์ อัมพรพิสิฏฐ์ มีบุตร 3 คน หญิง 2 คน ชาย 1 คน

**การศึกษา**
จบการศึกษา จากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า รุ่นที่ 9


**การทำงาน**

**ราชการทหาร**
มงคล อัมพรพิสิฏฐ์ เคยดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุด และเคยปฏิบัติราชการพิเศษและราชการสงคราม ได้แก่- ปฏิบัติราชการสงคราม ณ สาธารณรัฐเวียดนาม- ปฏิบัติราชการปราบปรามผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์- ปฏิบัติราชการสนามชายแดนด้านตะวันออกในพื้นที่จังหวัดปราจีนบุรี
นอกจากนั้น ยังเคยเป็นสมาชิกวุฒิสภา ประธานกรรมการองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ, ประธานกรรมการองค์การสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทย ประธานกรรมการธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) และกรรมการธนาคารทหารไทย จำกัด (มหาชน)

**หลังเกษียณอายุราชการ**
มงคล อัมพรพิสิฏฐ์ เป็นอดีตประธานกรรมการ บริษัท อุตสาหกรรมปิโตรเคมีกัลไทย จำกัด (มหาชน) หรือ ทีพีไอ

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**
พลเอก มงคล อัมพรพิสิฏฐ์ ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์และได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ ดังนี้

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย**

**ต่างประเทศ **
 เวียดนามใต้ :
** พ.ศ. 2513 – 80x80px เหรียญรณรงค์เวียดนาม- สหรัฐอเมริกา :
** พ.ศ. 2542 – 80px ลีเจียนออฟเมอริต ผู้บังคับบัญชา
** พ.ศ. 2513 – 80px เหรียญบรอนซ์สตาร์
** พ.ศ. 2513 – 80px เหรียญคอมเมนเดชัน (ทหารบก)- มาเลเซีย :
** พ.ศ. 2542 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์หยาง มูเลีย เซเตีย มาห์โกตา มาเลเซีย ชั้นที่ 2
** พ.ศ. 2541 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์เกปาห์ลาวานัน อังคะตัน เต็นเตรา ชั้นที่ 1- สิงคโปร์ :
** พ.ศ. 2542 – 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์อุตมะ บักติ เจเมอร์ลัง (เท็นเทรา)- สเปน :
** พ.ศ. 2542 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์มินิเทรี เมริท วิธ ไว้ แบ็จ ชั้นที่ 1- กัมพูชา :
** พ.ศ. 2542 – 80x80px เครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชา ชั้นมหาเสรีวัฒน์- อินโดนีเซีย :
** พ.ศ. 2544 – 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์ดาราการติกาเอกปักษี ชั้นที่ 1- ฟิลิปปินส์ :
** พ.ศ. 2544 – 80x80px ลีเจียนออฟออเนอร์ ชั้นโกมันดัน

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ทหารบกชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้บัญชาการทหารสูงสุดไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
หมวดหมู่:สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.2
หมวดหมู่:ทหารในสงครามเวียดนาม
หมวดหมู่:ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวไทย

ชาวไทยที่เป็นผู้กำกับภาพยนตร์
ท
หมวดหมู่:บุคคลในวงการภาพยนตร์ไทย
หมวดหมู่:ชาวไทยแบ่งตามอาชีพ
เขาคิลิมันจาโร

เขาคิลิมันจาโร (Mount Kilimanjaro) ชื่อภูเขามาจากภาษาสวาฮีลี หมายความว่า "ภูเขาที่ทอแสงแวววาว" เขาคิลิมันจาโรตั้งอยู่ในเขตประเทศแทนซาเนียใกล้พรมแดนประเทศเคนยา ลักษณะเป็นภูเขาไฟยอดเดี่ยวที่สูงที่สุดในโลก และเป็นเขาที่สูงที่สุดในทวีปแอฟริกาอีกด้วย มีความสูงกว่า 5,895 เมตร ตรงบริเวณยอดเขามียอดเขาด้วยกัน 5 ยอด เรียงตามลำดับความสูง คือ- ยอดคีโบ เป็นยอดที่สูงที่สุดในแอฟริกา มีความสูง 5,895 เมตร มีโพรงลึกเป็นรูปกรวยลึกถึง 113 เมตร (370 ฟุต) แนวลึกด้านตรง 122 เมตร (400 ฟุต) มีร่องรอยของการคุกกรุ่น ไม่หมดเชื้อยังคงมีควันปรากฏอยู่และมีกลิ่นกำมะถัน- ยอดมาเวนซี มีความสูง 5,353 เมตร อยู่ติดกับยอดคีโบ รูปกรวยของยอดมาเวนซี ได้ถูกตบแต่งให้เป็นขั้นเป็นหลืบชั้น สำหรับให้นักไต่เขาได้ฝึกความชำนาญ- ยอดชีรา มีความสูง 3,778 เมตร- ยอดกากา มีความสูง 458 เมตร- ยอดชี มีความสูง 78 เมตร
บริเวณฐานเขามีความยาวกว่า 100 กิโลเมตร และกว้างถึง 75 กิโลเมตร เป็นภูเขาไฟที่ดับแล้ว บริเวณยอดเขามีธารน้ำแข็งขนาดใหญ่ยาวกว่า 4,500 เมตร เป็นธารน้ำแข็งที่ใหญ่ที่สุดในทวีปแอฟริกา  และเป็นเพียงภูเขาไม่กี่ลูกในแอฟริกาที่มีธารน้ำแข็ง โดยเฉพาะภูเขาที่ใกล้กับเส้นศูนย์สูตรจะหาได้น้อยมากที่จะมีธารน้ำแข็งแบบเดียวกันนี้ 
เขาคิลิมันจาโรได้กำเนิดขึ้นเมื่อหลายล้านปีที่แล้ว โดยมีการคาดการณ์ว่าเคยเกิดระเบิดใหญ่ถึง 3 ครั้ง จึงทำให้มียอดเขา 3 ลูกดังที่กล่าวข้างต้น ถูกค้นพบครั้งแรกโดยโยฮันเนิส เรพมัน และโยฮัน ลูทวิช ครัพฟ์ หมอสอนศาสนาชาวเยอรมัน ในปี ค.ศ. 1848
คนไทยที่สามารถพิชิตเขาคิลิมันจาโรสำเร็จเป็นคนแรกคือ วิทิตนันท์ โรจนพานิช ส่วนหญิงไทยที่สามารถพิชิตเขาคิลิมันจาโรสำเร็จเป็นคนแรกคือ นภัสพร ชำนาญสิทธิ์ ซึ่งสามารถพิชิตได้เมื่อวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2560

**เขตพืชพรรณ**
เขาคิลิมันจาโรมองบนท้องฟ้า
เขาคิลิมันจาโร มองจากอุทยานแห่งชาติอัมโบเซลลี
บริเวณที่ลาดเขาช่วงล่างเป็นที่อยู่ของสัตว์ป่าหลากหลายชนิดเช่น ช้าง แรด ควาย และแอนทิโลป  ที่ระดับความสูงประมาณ 2,000 เมตรขึ้นไป เป็นป่าเขตอบอุ่น ที่ระดับความสูง 3,500 เมตรขึ้นไปจะพบพรรณพืชแบบทุ่งมัวร์มีมอสส์ขึ้นอยู่เป็นส่วนใหญ่ ถัดขึ้นไปเป็นพรรณพืชแบบป่าสน บนยอดเขาเป็นที่ว่างเปล่าเต็มไปด้วยหิมะ  
ส่วนบริเวณที่ราบรอบตีนเขาเป็นที่อยู่อาศัยของเผ่ามาซายที่ทำอาชีพเลี้ยงวัว ควาย แพะ แกะ เพราะบริเวณรอบตีนเขามีทุ่งหญ้าที่อุดมสมบูรณ์ และมีการทำกสิกรรมเขตร้อน ปลูกกล้วย กาแฟ

**อ้างอิง**
 สำเนียง มณีกาญจน์ และสมบัติ จำปาเงิน. ท่องไปในโลกกว้างนำชมสิ่งมหัศจรรย์ของโลก. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์, 2530.
คิลิมันจาโร
คิลิมันจาโร
คิลิมันจาโร
หมวดหมู่:เซเวนซัมมิตส์
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในประเทศแทนซาเนีย
คิลิมันจาโร
หมวดหมู่:จุดสูงสุดของประเทศ
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2550 กุมภาพันธ์ 2

* คณะกรรมการระหว่างประเทศว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศ (ไอพีซีซี) ลงความเห็นว่าเป็นไปได้อย่างยิ่งที่มนุษย์มีส่วนทำให้เกิดภาวะโลกร้อน และคาดว่าปลายคริสต์ศตวรรษที่ 21 อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกจะเพิ่มขึ้น 1.8-4 °C พร้อมกับระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น  (BBC)  (กรุงเทพธุรกิจ)
}
กองหน้า

ไฟล์:Erling Haaland 2023 (cropped).jpg|alt=|thumb|332x332px|อาลิง โฮลัน กองหน้าของทีมแมนเชสเตอร์ซิตีและทีมชาตินอร์เวย์ และนักเตะที่ได้รับ ถ้วยรางวัลแกร์ท มึลเลอร์ คนปัจจุบัน
กองหน้า ในกีฬาฟุตบอลคือผู้เล่นที่อยู่แถวหน้าสุดของทีม (ปกติผู้เล่นทีมฟุตบอลจะแบ่งทีมออกเป็น 3 แถว คือ กองหลัง กองกลาง และกองหน้า) มีหน้าที่หลักคือการหาจังหวะในการยิงประตูฝ่ายตรงข้าม โดยที่มีผู้เล่นกองกลางคอยป้อนลูกให้
ชื่อของกองหน้า มีหลายชื่อตั้งแต่ ฟอร์เวิร์ด (Forward - FW) หรือ สไตรเกอร์ (Striker - ST)

**หมายเลขของกองหน้า**
ตามปกติในกีฬาฟุตบอล กองหน้าตัวหลักของทีมมักจะใส่เสื้อหมายเลข 9 หรือ 10 จริงๆ แล้วนักเตะสามารถใส่เสื้อหมายเลขอะไรก็ได้ ไม่มีกฎบังคับ (เช่น วีลียาม กาลัส ของอาร์เซนอลเป็นผู้เล่นกองหลัง แต่ใส่เสื้อเบอร์ 10 ก็มี) สาเหตุที่กองหน้ามักจะใส่เสื้อเบอร์ 9 หรือ 10 ส่วนหนึ่งเป็นเพราะได้แรงบันดาลใจจากกองหน้าสมัยก่อนที่ใส่เสื้อเบอร์ 9 และ 10 และกลายเป็นกองหน้าในตำนานของวงการฟุตบอล (เบอร์ 10 เช่น ดิเอโก มาราโดนาหรือเปเล่ ในยุคต่อมาก็มีผู้เล่นกองหน้าที่ใส่เบอร์ 9 สร้างชื่อให้กับวงการฟุตบอล เช่น แอลัน เชียเรอร์หรือโรนัลโด) ในขณะเดียวกันในสมัยก่อนหมายเลขจะไล่จาก 1 จากผู้รักษาประตู ซึ่งจะลงท้ายที่กองหน้าที่จะเป็นหมายเลข 9 10 และ 11 ตามลำดับ

**ประเภทกองหน้า**

**กองหน้าตัวกลาง**
กองหน้าตัวกลาง มักเป็นนักเตะที่มีรูปร่างสูงใหญ่ มีร่างกายแข็งแรง โหม่งบอลได้ดี มักยืนอยู่หน้ากองหน้าตัวต่ำ หรือกองกลางตัวรุก มีหน้าที่แย่งบอลกลางอากาศ พักบอล เก็บบอล สร้างจังหวะการทำประตู หรือทำประตู

**กองหน้าตัวเป้า**
กองหน้าตัวเป้า มักเป็นศูนย์หน้าประเภทรอจังหวะ มักยืนในตำแหน่งใกล้ปากประตู มีหน้าที่พักบอล เก็บบอล หรือทำประตู เช่น แอลัน เชียเรอร์, ดีดีเย ดรอกบา, โรบิน ฟัน แปร์ซี, เฟร์นันโด ตอร์เรส, มาริโอ โกเมซ, มีโรสลัฟ โคลเซอ, เซร์คีโอ อะกูเอโร, ราดาเมล ฟัลกาโอ การ์ซีอา, อดิศักดิ์ ไกรษร, ธีรศิลป์ แดงดา เป็นต้น

**กองหน้าตัวต่ำ**
กองหน้าตัวต่ำ หรือหน้าต่ำ มักเป็นตัวเชื่อมระหว่างกองกลางกับกองหน้า มีหน้าที่หลักคือสร้างจังหวะการทำประตู และหาจังหวะยิงประตูระยะไกล เช่น แด็นนิส แบร์คกัมป์, กาก้า, อันเดรย์ อาร์ชาวิน, ดีร์ก เกยต์, เอริก ก็องโตนา เป็นต้น

**กองหน้าตัวริมเส้น**
กองหน้าตัวริมเส้น หรือปีก มีหน้าที่สร้างเกมรุกจากริมเส้นข้างสนามด้านซ้ายหรือด้านขวา ในฟุตบอลสมัยใหม่นิยมให้ปีกเลี้ยงบอลตัดเข้ากลางสนามเพื่อหาโอกาสในการทำประตู เช่น คริสเตียโน โรนัลโด, ลิโอเนล เมสซี, ฟลอร็อง มาลูดา, โทมัส มึลเลอร์, เปโดร โรดรีเกซ, เกริกฤทธิ์ ทวีกาญจน์, มงคล ทศไกร, ศราวุฒิ มาสุข, ธนา ชะนะบุตร เป็นต้น

**ท่าทางหลังจากการทำประตู**
ผู้เล่นในตำแหน่งกองหน้าแน่นอนป็นตำแหน่งที่มีโอกาสในการยิงประตูมากกว่าตำแหน่งอื่น ดังนั้นมีกองหน้าไม่น้อยที่สร้างเอกลักษณ์เฉพาะตัวโดยการทำท่าดีใจเมื่อเวลาที่ยิงประตูได้ในแบบเฉพาะของตัวเอง เช่น- แอลัน เชียเรอร์ - วิ่งไปข้างหน้าแล้วยกมือขึ้นข้างหนึ่ง- โรนัลโด - วิ่งไปข้างหน้า แล้วกางแขนสุดออก 2 ข้าง เหมือนกำลังจะบิน/วิ่งไปข้างหน้าแล้วใช้แขนลูบหน้าเหมือนกำลังจะปาดเหงื่อ/วิ่งไปหาผู้ชม แล้ว ทำท่าชู 1 นิ้วแล้ว แกว่งไปมา- เปเล่ - แกว่งมือ 2 ข้างไปมาเหมือนกำลังอุ้มลูก- ตีแยรี อ็องรี - วิ่งไปข้างหน้าแล้วใช้เข่า 2 ข้างไถลลงพื้น- ราอุล กอนซาเลซ - จูบแหวนหมั้นที่นิ้วมือ- คริสเตียโน โรนัลโด - วิ่งไปข้างหน้าแล้วกระโดดกลับหลังมาพร้อมทั้งกางแขนออกเล็กน้อย- เกียรติศักดิ์ เสนาเมือง - ตีลังกา 2 ตลบ
กองหน้าฟุตบอล
หมวดหมู่:ตำแหน่งของผู้เล่นฟุตบอล
มงบล็อง (เขา)

มงบล็อง (Mont Blanc) หรือ มอนเตเบียนโก  (Monte Bianco) ตั้งอยู่บริเวณพรมแดนระหว่างประเทศฝรั่งเศสกับประเทศอิตาลี เป็นเขาที่สูงที่สุดในเทือกเขาแอลป์ มีความสูง 4,808.7 เมตร ทั้ง มงบล็อง และ มอนเตเบียนโก ต่างมีความหมายว่า "ภูเขาสีขาว" สภาพทั่วไปของตัวเขามีร่องรอยการกัดเซาะของธารน้ำแข็ง มงบล็องมีรูปร่างยอดขรุขระ เพราะเกิดจากการโก่งตัวของแผ่นเปลือกโลก 2 แผ่นคือ แผ่นแอฟริกากับแผ่นยูเรเชีย แต่หินบริเวณที่โก่งตัวกลับเป็นหินทรายกับหินปูน ยอดเขาสูงบริเวณเทือกเขาแอลป์จึงสึกกร่อนได้ง่าย จึงเป็นสาเหตุให้มงบล็องก็มียอดแหลมขรุขระ เพราะถูกสภาพอากาศและธารน้ำแข็งกัดกร่อนมาเป็นเวลานานหลายล้านปี สภาพภูมิอากาศของมงบล็องเป็นแบบเมดิเตอร์เรเนียน บนยอดมีหิมะปกคลุมตลอดทั้งปี เป็นสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่สำคัญของอิตาลีและฝรั่งเศส

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**
 Rey, Guido, The Matterhorn (translated J. E. C. Eaton) , London, 1907.
หมวดหมู่:ภูเขาในประเทศอิตาลี
หมวดหมู่:แคว้นวัลเลดาออสตา
หมวดหมู่:ภูเขาในประเทศฝรั่งเศส
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์ยุโรป
หมวดหมู่:เซเวนซัมมิตส์
หมวดหมู่:เทือกเขาแอลป์
หมวดหมู่:จุดสูงสุดของประเทศ
กล้องโทรทรรศน์อวกาศจันทรา

กล้องโทรทรรศน์อวกาศจันทรา หรือ หอดูดาวรังสีเอกซ์จันทรา (Chandra X-ray Observatory) เป็นดาวเทียมของนาซา ที่มีอุปกรณ์ตรวจจับที่สามารถตรวจจับรังสีเอกซ์ได้ จึงเป็นประโยชน์อย่างมากสำหรับการศึกษารังสีเอกซ์ในห้วงอวกาศ ถูกส่งขึ้นสู่อวกาศโดยยาน STS-93 เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม ค.ศ. 1999 ตั้งชื่อตามสุพรหมัณยัน จันทรเศขร นักดาราศาสตร์ทฤษฎีชาวอินเดีย

**อ้างอิง**
จันทรา
หมวดหมู่:นาซา
หมวดหมู่:กล้องโทรทรรศน์อวกาศ
หมวดหมู่:ภารกิจอวกาศในปี พ.ศ. 2542
น้ำตกอีกวาซู

น้ำตกอีกวาซู (Cataratas do Iguaçu; Cataratas del Iguazú; Chororõ Yguasu, แปลว่า "สายน้ำอันยิ่งใหญ่") เป็นคำมาจากภาษากวารานี (Guarani) ชาวอินเดียนแดงเผ่าดั้งเดิม น้ำตกอีกวาซูตั้งอยู่บริเวณรอยต่อพรมแดนระหว่างประเทศบราซิลกับประเทศอาร์เจนตินา เป็นน้ำตกที่ใหญ่ที่สุดในทวีปอเมริกาใต้ และเป็นหนึ่งในน้ำตกที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยใหญ่กว่าน้ำตกไนแอการาประมาณ 30 เท่า และขนาดของน้ำตกใกล้เคียงกับน้ำตกวิกตอเรียในทวีปแอฟริกา
น้ำตกอีกวาซูเกิดจากแม่น้ำอีกวาซูซึ่งไหลมาจากที่ราบสูงปารานา ตกจากขอบที่ราบสูงขนาดใหญ่ลงสู่พื้นที่ราบต่ำกว่า จึงกลายเป็นน้ำตกขนาดใหญ่เป็นแนวยาวกว่า 4 กิโลเมตร สูงกว่า 269 ฟุต ประกอบด้วยน้ำตกน้อยใหญ่อีก 275 แห่ง ในช่วงฤดูฝนระหว่างเดือนพฤศจิกายนจนถึงเดือนมีนาคมปริมาณน้ำมีมากถึงกว่า 13.6 ล้านลิตรต่อวินาที แต่ในช่วงฤดูร้อน คือระหว่างเมษายนถึงเดือนตุลาคม ปริมาณน้ำจะลดลงเหลือ 2.3 ล้านลิตรต่อวินาที บริเวณรอบ ๆ น้ำตกจะเกิดละอองน้ำอยู่ตลอดเวลาและมีเสียงดังไปไกลกว่า 24 กิโลเมตร  บนฝั่งประเทศบราซิลจะมองเห็นน้ำตกได้ทั่วถึงและงดงาม แต่ทางฝั่งประเทศอาร์เจนตินาสามารถเข้าชมน้ำตกได้ใกล้กว่า

**เขตอุทยานแห่งชาติ**
ประเทศบราซิลและประเทศอาร์เจนตินาต่างประกาศให้บริเวณพื้นที่ป่าริมน้ำตกเป็นเขตอุทยานแห่งชาติของทั้งสองประเทศ เพื่อคุ้มครองรักษาสัตว์ป่าเขตร้อนที่มีอยู่อย่างชุกชุม เช่น นกไทนามัส แมวป่าโอเซล เสือจากัวร์ สมเสร็จ เพ็คคารี และสัตว์นานาชนิดอีกมากมาย
น้ำตกอีกวาซู

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:น้ำตกนานาชาติ
อีกวาซู
อีกวาซู
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในทวีปอเมริกาใต้
เควซาร์

ภาพวาดจินตนาการของศิลปินที่วาดเควซาร์ ULAS J1120+0641 ที่ส่องสว่างเมือ 12.9 พันล้านปีที่แล้ว
เควซาร์ หรือ เควเซอร์ (quasar; IPA: /ˈkweɪzɑr/) เป็นคำย่อของคำว่า Quasistellar Radio Sources หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า แหล่งกำเนิดของคลื่นวิทยุคล้ายกับดวงดาว ถูกค้นพบเมื่อทศวรรษที่ 1960 ด้วยกล้องโทรทรรศน์วิทยุ เริ่มแรกเควซาร์ไม่มีหลักฐานระบุแน่นอนว่าคืออะไร แต่จากที่นักดาราศาสตร์ได้สำรวจและค้นพบ เควซาร์คือวัตถุที่มีแสงสว่างเจิดจ้าเป็นอย่างมาก ส่วนใหญ่พวกมันจะอยู่ห่างไกลจากโลกด้วยระยะทางมากกว่า 100,000,000 ปีแสง ซี่งเคลื่อนที่ในอวกาศด้วยความเร็วสูงประมาณ 177,000 ไมล์ต่อวินาที ซึ่งเป็นความเร็วเกือบเทียบเท่ากับแสง
เควซาร์อยู่ห่างไกลจากโลกเป็นอย่างมาก จึงมีความเป็นไปได้ว่าอาจจะเป็นวัตถุที่ก่อกำเนิดขึ้นในห้วงอวกาศ ในยุคของการเริ่มแรกของประวัติศาสตร์เอกภพ ซึ่งแสงเจิดจ้าที่ได้รับจากเควซาร์นี้ ได้เดินทางมาในห้วงอวกาศด้วยระยะเวลาหลายสิบ ๆ ล้านปี ซึ่งเป็นระยะเวลาที่ยาวนานมาก เควซาร์อาจจะเดินทางในห้วงอวกาศมายาวนานก่อนที่โลกจะถือกำเนิดขึ้น และจากการศึกษาล่าสุดของนักดาราศาสตร์ได้ระบุว่า เควซาร์คือวัตถุขนาดใหญ่ที่มีลักษณะคล้ายกับดาวฤกษ์ คือมีแสงสว่างในตัวเอง แต่เควซาร์แตกต่างจากดาวฤกษ์ตรงที่มีแสงสว่างมากกว่าถึง 1,000 เท่า และไม่สามารถระบุตำแหน่งในห้วงอวกาศได้อย่างแน่นอน เควซาร์อาจจะมีขนาดใหญ่โตมโหฬารใกล้เคียงกับระบบสุริยะของโลกหรือใหญกว่าเป็นหลายร้อยเท่า และหมุนด้วยความเร็วราว 153,000 ไมล์/วินาที (250,000 กิโลเมตร/วินาที) เควซาร์ อาจจะเป็นแกนของดาราจักรที่กำลังเกิดการตื่นตัวอยู่ก็ได้

** ดูเพิ่ม**
 3ซี 273- 3ซี 274 (เมซีเย 87)- เบลซาร์- หลุมดำ- ดาราจักรกัมมันต์

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  3C 273 เควซาร์ที่สว่างที่สุด-  3C 273: ดาวแปรแสงแห่งยุค-  SKY-MAP.ORG ภาพถ่ายเควซาร์ 3C 273 จาก SDSS
หมวดหมู่:หลุมดำ
หมวดหมู่:ดาราจักร
หมวดหมู่:ดาราศาสตร์วิทยุ
หมวดหมู่:เควซาร์
ฐานันดรศักดิ์ยุโรป

บรรดาศักดิ์ยุโรป หมายถึงระบบชั้นและชั้นยศของขุนนางในทวีปยุโรป ปัจจุบันยังปรากฏมากอยู่ในสหราชอาณาจักรและยังปรากฏในประเทศอื่นๆ ที่ปกครองด้วยระบอบราชาธิบไตยด้วย เช่นเดนมาร์ก และ สวีเดน เป็นต้น
ระบบขุนนางในยุโรปนี้เป็นระบบขุนนางสืบตระกูล ทายาทที่อาวุโสที่สุดจะได้ขึ้นสืบบรรดาศักดิ์ มีสิทธิและเกียรติฐานะเทียบเท่ากับเจ้าบรรดาศักดิ์เดิม ซึ่งแตกต่างกับระบบขุนนางในประเทศแถบเอเชีย ที่บรรดาศักดิ์ขุนนางจะเป็นสิทธิเฉพาะบุคคลเท่านั้น ไม่มีการสืบทอดไปยังรุ่นลูกหลาน

**ยศและบรรดาศักดิ์อังกฤษ**
ในสหราชอาณาจักร ได้แบ่งคนออกเป็น 3 ชนชั้นคือ
# พระเจ้าแผ่นดิน (sovereign) ก็คือสมเด็จพระราชาธิบดีและสมเด็จพระราชินีนาถ
# ขุนนาง (peers) คือผู้ที่มีบรรดาศักดิ์เป็นดยุก, มาร์ควิส, เอิร์ล, ไวเคานต์ หรือบารอน 
# สามัญชน (commons) คือทุกคนที่เหลือที่ไม่เข้าประเภท 1 และ 2 แม้จะมีคำนำหน้าชื่ออย่างไรก็ก็ถือเป็นสามัญชน
ในเมื่อมีการแบ่งคนออกได้เป็น 3 ประเภทเช่นนี้แล้ว จะเห็นได้ว่าไม่มี ชนชั้นราชวงศ์

**ตารางเทียบฐานันดรศักดิ์ยุโรป**

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ฐานันดรศักดิ์
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์ในทวีปยุโรป
ดีฟลิปฟล็อป

ดีฟลิปฟล็อป เป็นฟลิปฟล็อปที่ทำงานตามตารางสถานะถัดไปด้านล่าง ฟลิปฟล็อปชนิดนี้เป็นฟลิปฟล็อปที่ถูกนำมาใช้มากกว่าชนิดอื่น เพราะเข้าใจระบบการทำงานง่าย เนื่องจาก ดีฟลิปฟล็อป มีสถานะถัดไปเดียวกับอินพุตที่เข้ามา ฟลิปฟล็อปชนิดนี้จึงถูกนำไปสร้างเป็นเรจิสเตอร์ และเครื่องสถานะจำกัดอื่น ๆ
ตารางสถานะถัดไปของเจเคฟลิปฟล็อป
ตารางสภาวะกระตุ้น

**การใช้งาน**
การใช้งานของดีฟลิปฟล็อปโดยทั่วไปจะมี 2 ประเภท  คือ
# ใช้เป็นตัวเก็บค่าข้อมูล  เรียกว่า (Data-latch) ข้อมูลจะถูกเก็บใว้จนกว่าจะมีพัลส์ลูกใหม่เข้ามาและจะคงค่าข้อมูลไว้แม้ว่าข้อมูลที่ อินพุตเข้าไปจะเปลี่ยนแปลงกลับไปกลับมา
# ใช้ในการหน่วงสัญญาณ โดยสัญญาณที่เข้ามาใน ดี ฟลิปฟล็อปจะไม่ถูกส่งไปทางเอาต์พุตและจะต้องรอสัญญาณพัลส์อีกหนึ่งลูกที่เข้ามา

**การทำงานของดีฟลิปฟล็อป**
ฟลิปฟล็อปจะมีสัญญาณเข้า 2 อินพุต คือ อินพุตข้อมูล (D) และ อินพุตควบคุม (G) โดยถ้าหากให้ G เป็นลอจิก" 1" และให้ G ได้รับสัญญาณลอจิก "1" จะทำให้เอาต์พุต Q เป็น "1" และ ฟลิปฟล็อปจะแลตซ์ค่านี้ตลอดจนกว่าอินพุต D จะมีค่าใหม่เข้ามาทางขา G อีกครั้ง
ภาพลักษณะการทำงานของ D flip-flop
เวลาการตรวจสอบเงื่อนไข จะสั้นกว่าแลตซ์ที่ทำงานตลอดช่วงที่ EN เป็น 1 เนื่องจากการทำงานของฟลิปฟล็อปนั้นจะทำงานที่ขอบนาฬิกา

**ฟลิปฟล็อปแบบกระตุ้นด้วยขอบสัญญาณ**
การกระตุ้นของสัญญาณฟลิปฟล็อปจะเป็นการกระตุ้นด้วยระดับแรงดัน ที่เรียกว่า Level Trigger บางครั้งฟลิปฟล็อปจะทำงาน ในช่วงเวลาสั้น ๆ โดยฟลิปฟล็อปจะเปลี่ยนสถานะเมื่อสัญญาณควบคุมเปลี่ยนลอจิก "0" เป็นลอจิก "1" เรียกว่าการกระตุ้นด้วยอบขาขึ้น หรือ ถ้าเมื่อสัญญาณนาฬิกาเปลี่ยนจากลอจิก "1" เป็นลอจิก "0" เรียกว่า การกระตุ้นด้วยขอบขาลง โดยฟลิปฟล็อปประเภทนี้จะนิยมใช้ในวงลิจิกที่ต้องการความเร็วสูงในระบบคอมพิวเตอร์

**Timing diagram**
การคิดแบบ delay คือการที่ Q มันจะไม่เปลี่ยนแปลงโดยทันทีสัญญาณขาขึ้นจะผ่านไปได้ระยะหนึ่ง ก่อนหน้าที่ฟลิปฟล็อปจะถูกกระตุ้น

**ภาพการตรวจสอบค่า D ที่คิดแบบ delay**
การเปลี่ยนสถานะของ D flip-flop เมื่อได้รับอินพุตต่าง ๆ โดยเรียงตามลำดับเวลาการได้รับอินพุต D ฟลิปฟล็อปจะถูกกระตุ้นผลก็คือเอาต์พุตจะเปลี่ยนตามอินพุตแต่ช่วงเวลาอื่น ๆ D flip-flop จะคงค่าเดิมไว้โดยเรียงลำดับเวลาการได้รับอินพุต ในช่วงเวลา t2 และ t10

**ดูเพิ่ม**
 ฟลิปฟล็อป- เจเคฟลิปฟล็อป- ทีฟลิปฟล็อป
หมวดหมู่:วงจรดิจิทัล
ท้าวคำถี่

ท้าวคำถี่ เป็นโอรสองค์ที่สามของสุขางฟ้า ได้รับการสถาปนาจากขุนนางให้เป็นกษัตริย์เมื่อปี พ.ศ. 1923 เพราะไม่สามารถหาบุคคลที่สมควรที่จะเป็นกษัตริย์ได้

**ประวัติการครองราชย์**
การแก้แค้นชุติยะ
สิ่งแรกที่ท้าวขำติทรงกระทำคือ ยกทัพไปตีอาณาจักรชุติยะ เพื่อแก้แค้นที่ชุติยะลอบปลงพระชนม์สุทุฟ้า
ลอยแพพระมเหสีรอง
ในขณะที่ท้าวขำติไม่อยู่พระมเหสีองค์ใหญ่จึงเป็นผู้สำเร็จราชการในเวลานั้น พระนางไม่ถูกกับพระมเหสีองค์รองที่เป็นที่โปรดปรานของท้าวขำติ และได้ถือโอกาสในฐานะผู้สำเร็จราชการกล่าวหาพระมเหสีองค์รองว่ามเหสีองค์รองทรงเป็นปฏิปักษ์ต่อพระองค์ จึงให้ดำเนินการสอบสวน และได้ประกาศว่ามเหสีองค์รองเป็นปฏิปักษ์ต่อพระนางจริง จึงสั่งให้ประหารชีวิต แต่พวกขุนนางพากันสงสาร เพราะพระนางกำลังทรงพระครรภ์ จึงลอยแพพระนางตามแม่น้ำพรหมบุตร
การสอบสวนใหม่
ท้าวขำติเสด็จกลับมาด้วยชัยชนะ ได้ให้ทำการสอบสวนใหม่ กลับปรากฏว่ามเหสีองค์รองเป็นผู้บริสุทธิ์ แต่อย่างไรก็ตาม พระองค์ทรงตกอยู่ในอำนาจของพระมเหสีองค์ใหญ่มากเกินไปจนไม่สามารถลงโทษพระนางได้ 
สิ้นพระชนม์
ท้าวขำติไม่สามารถลงโทษพระมเหสีเพราะตกอยู่ในอำนาจมากเกินไป ประกอบกับพระมเหสีองค์ใหญ่ทำการกดขี่ข่มเหงราษฎรนานัปการ ทำให้พวกขุนนางไม่สามารถจะทนอยู่ได้ จึงพากันโกรธแค้นและพร้อมใจลอบปลงพระชนม์ท้าวขำติใน พ.ศ. 1932 พระองค์ทรงครองราชย์ได้ 9 ปี

**พระบรมวงศานุวงศ์**
 พระราชบิดา : สุขางฟ้า- พระเชษฐา :
**สุกรังฟ้า
**สุทุฟ้า- พระอนุชา : เจ้าพูลาย(ต่างชนนี)- พระราชโอรส : สุดางฟ้า(เกิดจากพระมเหสีรองที่ถูกลอยแพ)

**อ้างอิง**
 งานค้นคว้าเรื่องชนชาติไทย ของ พลตรี หลวงวิจิตรวาทการ

**ดูเพิ่ม**
 ราชวงศ์อาหม
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์อาหม
ผู้สำเร็จราชการแทนท้าวคำถี่

== แผ่นดินว่างกษัตริย์**
ราชบัลลังก์ว่างอีกครั้งหนึ่ง เนื่องจากไม่มีผู้ที่สมควรได้เป็นกษัตริย์แล้ว พวกขุนนางผู้ใหญ่จึงจัดการดูแลบ้านเมืองไปตามลำพัง

**การค้นพบสุดางฟ้า**
หลายปีต่อมา มีบุรุษผู้หนึ่งชื่อ ท้าวเชี่ยวแคน เดินทางข้ามแม่น้ำพรหมบุตรเพื่อไปค้าขายเพื่อไปค้าขายโค กระบือยังหมู่บ้านฮาบุง และได้พบเด็กหนุ่มที่ชื่อ "สุดาง" อยู่ในหมู่บ้านนั้น เด็กหนุ่มผู้นี้ลักษณะท่าทางเป็นผู้ดี ท้าวเชี่ยวแคนจึงเข้าไปไต่ถามว่าเป็นลูกเต้าเหล่าใคร และทราบว่าเด็กหนุ่มผู้นี้ คือโอรสของท้าวขำติที่เกิดจากมเหสีองค์รองที่ถูกลอยแพ แพที่ลอยมานั้นมาติดอยู่ที่หมู่บ้านฮาบุง พราหมณ์ผู้หนึ่งจึงให้ที่พักพิงแก่พระนาง ซึ่งสิ้นพระชนม์หลังจากที่ให้กำเนิดทารก พราหมณ์ผู้นั้นจึงรับอุปการะทารกนั้นพร้อมกับบุตรของตน เมื่อบุรฮา โกฮาอินได้รับข่าว และภายหลังได้ไต่สวนความจริงแล้ว  ก็รับเด็กนั้นมายังราชธานี และมอบบัลลังก์ให้ครอง

**พระบรมวงศานุวงศ์ที่ยังมีพระชนมชีพในช่วงนั้น**
 พระราชโอรสของท้าวขำติ : สุดางฟ้า(สุดาง)

**อ้างอิง**
 งานค้นคว้าเรื่องชนชาติไทย ของ พลตรี หลวงวิจิตรวาทการ

**ดูเพิ่ม**
 ราชวงศ์อาหม
หมวดหมู่:อาณาจักรอาหม
เขื่อนอิไตปู

เขื่อนอิไตปู
เขื่อนอิไตปู (Itaipú) เป็นเขื่อนคอนกรีตขนาดใหญ่ซึ่งในอดีตจัดได้ว่าเป็นเขื่อนที่ใหญ่ที่สุดในโลก ก่อนที่เขื่อนสามหุบเขาของจีนจะแล้วเสร็จ เขื่อนอิไตปูสร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1984 แล้วเสร็จในปี ค.ศ. 1988 
คำว่าอิไตปู แปลว่า"เสียงเพลงจากก้อนหิน"มาจากภาษากวารานิ (Guarani) ชาวอินเดียนแดงเผ่าดั้งเดิม 
เขื่อนอิไตปูกั้นแม่น้ำปารานาบริเวณเขตแดนระหว่างประเทศบราซิลกับประเทศปารากวัย จึงทำให้เขื่อนนี้เป็นทั้งผนังกันน้ำเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าและเป็นสะพานเชื่อมระหว่างสองประเทศอีกด้วย เขื่อนอิไตปูเป็นเขื่อนคอนกรีตชนิดเขื่อนแบบกลวง มีขนาดความสูง 180 เมตร มีความยาวกว่า 8 กิโลเมตร ใช้คอนกรีตในการสร้างกว่า 28 ล้านตัน ซึ่งสามารถสร้างสนามฟุตบอลได้ 210 สนาม และใช้เหล็กมากขนาดสร้างหอไอเฟลได้ 380 หอเลยทีเดียว เมื่อสร้างเสร็จด้านเหนือเขื่อนจึงเกิดอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่มีเนื้อที่กว่า 1,550 ตารางกิโลเมตร ระยะทางยาวลึกขึ้นไปทางเหนือเขื่อนอีกกว่า 160 กิโลเมตร มีเครื่องกำเนิดไฟฟ้า 18 เครื่อง มีกำลังการผลิต 12,600 เมกะวัตต์ จึงสามารถจ่ายไฟให้กับประเทศปารากวัยได้ทั้งประเทศรวมทั้งเมืองใหญ่ของบราซิลทั้งกรุงเซาเปาโล และนครรีโอเดจาเนโร ได้อย่างสบาย แต่ภายหลังได้มีโครงการเพิ่มเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเป็น 20 เครื่อง ภายในปี 2550 และสามารถเพิ่มกำลังการผลิตเป็น 14,000 เมกะวัตต์ 

**อ้างอิง**
อิไตปู
อิไตปู
หมวดหมู่:เขื่อนผลิตไฟฟ้าในประเทศปารากวัย
หมวดหมู่:ทวีปอเมริกาใต้
เสรี หวังในธรรม

เสรี หวังในธรรม (3 มกราคม พ.ศ. 2480 – 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550) ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ศิลปะการละคร) ประจำปี พ.ศ. 2531 ผู้เชี่ยวชาญด้านการสังคีต กรมศิลปากร

**ประวัติ**
นายเสรี เกิดเมื่อวันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2480 ณ ท่าพระจันทร์ พระนคร บิดาชื่อ นายเหลือ หวังในธรรม ผู้มีเชื้อสายจีนจากจังหวัดพระนครศรีอยุธยา บิดาของท่านรับราชการ เป็นเสมียนกรมบัญชีกลาง และได้รับพระราชทาน นามสกุลว่า หวังในธรรม รวมทั้งได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ เป็นรองอามาตย์โท ขุนสาธกธนสาร มารดาของท่านชื่อ นางสง่า นานากุล โดยเข้ารับการศึกษาระดับอนุบาลที่โรงเรียนศรีจรุง แต่แล้วในปี พ.ศ. 2483 เกิดเหตุไฟไหม้บ้าน จึงจำเป็นต้องย้ายไปอยู่พรานนก ฝั่งธนบุรี และได้เข้าศึกษา โรงเรียนปิยะวิทยา และโรงเรียนชิโนรสวิทยาลัย และได้ศึกษาต่อที่วิทยาลัยนาฏศิลป์ 
ระหว่างศึกษาที่วิทยาลัยนาฏศิลป์ ได้ศึกษาศิลปะการแสดงแขนงต่าง ๆ ทั้งดุริยางค์ไทยและสากล คีตศิลป์ไทย การแสดงละคร และโขน จบการศึกษา เมื่อ พ.ศ. 2497 พร้อมกับเข้ารับราชการ ในแผนกดุริยางค์ไทย กองการสังคีต กรมศิลปากร และได้รับทุนไปศึกษาต่อที่ มหาวิทยาลัยอีสต์เวสต์เซ็นเตอร์ สหรัฐอเมริกา 
นายเสรี เป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในฐานะนักแสดง นักประพันธ์ นักดนตรี นักร้อง นักพูด ผู้อำนวยการสร้างภาพยนตร์ ผู้กำกับการแสดงภาพยนตร์ ได้ใช้ความรู้ความสามารถ สร้างความบันเทิง และเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมไทย ไปทั่วโลก ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติ ให้เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ศิลปะการละคร) ประจำปี พ.ศ. 2531
นายเสรี เสียชีวิตด้วยโรคหัวใจล้มเหลว เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 ขณะมีอายุ 70 ปี มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 ณ วัดตรีทศเทพวรวิหาร

**ผลงานละครโทรทัศน์**
 มหาเวสสันดรชาดก ช่อง 5 (2530)- อตีตา ช่อง 7 (2544)- ฟ้าใหม่ ช่อง 7 (2547)

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**
หมวดหมู่:ศิลปินแห่งชาติ
หมวดหมู่:นักแสดงชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากภาวะหัวใจล้มเหลว
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญ ร.ด.ม.(ศ)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนชิโนรสวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์
หมวดหมู่:ชาวไทยเชื้อสายมอญ
ราชวงศ์ตองอู

ราชวงศ์ตองอู (Toungoo Dynasty; တောင်ငူခေတ်, tàuɴŋù kʰɪʔ เต่าง์หงู่คิ) ราชวงศ์ที่ 2 ในประวัติศาสตร์พม่าภายหลังจากอาณาจักรพุกามราชวงศ์แรกล่มสลายลงจากการรุกรานของชาวมองโกลโดยกุบไล ข่านในช่วงรุ่งเรือง จักรวรรดิตองอูเป็นจักรวรรดิที่ใหญ่และแข็งแกร่งที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
พระเจ้าเมงจีโย ได้รวบรวมชาวพม่าที่หลงเหลืออยู่อย่างกระจัดกระจาย โดยสถาปนาเมืองตองอูขึ้นเป็นราชธานี เพราะเป็นเมืองที่อยู่ในขุนเขาซึ่งเป็นปราการที่เข้มแข็ง ตองอูเข้มแข็งขึ้นมารัชสมัยของ พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ พระโอรสของพระองค์ที่ขึ้นครองราชย์ต่อมาโดยได้แผ่อาณาเขตของอาณาจักรขยายไปรอบด้าน เช่น แปร, พะสิม อังวะ, ยะไข่ และที่สำคัญที่สุดคือ หงสาวดี อันเป็นอาณาจักรเดิมของมอญ ซึ่งเป็นศัตรูที่สำคัญของพม่า
ยุคสมัยของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ได้ครอบคลุมอาณาจักรพม่าทั้งตอนบนและตอนล่างลุ่มอิรวดี อีกทั้งได้บุคลากรที่สำคัญ เช่น พระเจ้าบุเรงนอง, เมงเยสีหตู ร่วมกันสร้างอาณาจักรให้ยิ่งใหญ่ เข้มแข็ง และได้ย้ายเมืองหลวงจากตองอูมายังหงสาวดี
ภายหลังการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ เมืองต่าง ๆ ที่เคยขึ้นต่ออาณาจักร ก็แข็งเมืองไม่ยอมขึ้นตรงต่อไป มีกบฏเกิดขึ้นมากมายพระเจ้าบุเรงนองต้องใช้เวลาปราบปรามอยู่ราวอีก 2–3 ปี จึงจะได้ปราบดาภิเษกขึ้นเป็นกษัตริย์
ในรัชสมัยของพระเจ้าบุเรงนอง ได้แผ่อาณาเขตของอาณาจักรตองอู ให้กว้างขวางยิ่งขึ้นโดยครอบคลุมตั้งแต่ลุ่มน้ำอิรวดี ลุ่มน้ำเจ้าพระยา ไปจรดถึงลุ่มน้ำโขงในลาว มีเมืองเป็นประเทศราชต่าง ๆ มากมาย เช่น เชียงใหม่, ฉาน, อยุธยา, ล้านช้าง, กัมพุช เป็นต้น จนได้การขนานพระนามว่าเป็น "พระเจ้าชนะสิบทิศ"
ภายหลังการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าบุเรงนอง ศูนย์กลางอำนาจของอาณาจักรถูกสั่นคลอน เนื่องจากการปกครองอย่างแข็งกร้าว ไร้ไมตรีของพระเจ้านันทบุเรง พระราชโอรสของพระองค์ เมืองที่เคยขึ้นเป็นประเทศราชต่าง ๆ ต่างแข็งเมืองและได้ประกาศอิสรภาพ ทำสงครามรบพุ่งกันตลอดมา เช่น แปร, อังวะ, อยุธยา เป็นต้น ในที่สุดเมืองทั้งหลายเหล่านี้ก็แตกแยกกระจัดกระจายออกไป
มีความพยายามฟื้นฟูอาณาจักรจากพระเจ้าญองยานและพระเจ้าอะเนาะเพะลูนซึ่งเรียกกันว่า "สมัยญองยาน" (Nyaungyan Dynasty) แต่ก็สำเร็จเพียงชั่วระยะเวลาสั้น ๆ หลังจากยุคนี้แล้วมอญสามารถตั้งตัวได้และขึ้นมาเป็นใหญ่แทน ก่อนที่ทางพม่าจะสถาปนาศูนย์กลางอำนาจขึ้นมาอีกครั้งในสมัยพระเจ้าอลองพญา
ในทางวิชาการ นักประวัติศาสตร์ได้แบ่งราชวงศ์ตองอูไว้เป็น 2 ยุค คือ ราชวงศ์ตองอูตอนต้น กินระยะเวลาตั้งแต่ พ.ศ. 2029–2142 คือตั้งแต่รัชสมัยพระเจ้าเมงจีโยจนถึงพระเจ้านันทบุเรง และราชวงศ์ตองอูตอนปลายหรือยุคหลัง ตั้งแต่ พ.ศ. 2140–2295 ตั้งแต่รัชสมัยพระเจ้าญองยานจนถึงการสถาปนาอำนาจขึ้นมาของพระเจ้าอลองพญา

**ลำดับกษัตริย์ในราชวงศ์ตองอู**

**ดูเพิ่ม**
 จักรวรรดิตองอูที่หนึ่ง

**อ้างอิง**
 Victor B. Lieberman, "Burmese Administrative Cycles: Anarchy and Conquest, c. 1580–1760", Princeton University Press, 1984.
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์พม่า
ต

หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 15
หมวดหมู่:สิ้นสุดในคริสต์ศตวรรษที่ 18
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศพม่า
หมวดหมู่:จักรวรรดิตองอูที่หนึ่ง
Ё

Yo (Ё, ё) เป็นอักษรตัวหนึ่งในอักษรซีริลลิก และเป็นอักษรตัวที่ 7 ของภาษารัสเซีย อักษรนี้ประดิษฐ์ขึ้นใน พ.ศ. 2340 (ค.ศ. 1797) โดยนักเขียนและนักประวัติศาสตร์ชาวรัสเซีย นิโคไล มิไฮโลวิช คารามซิน (Nikolai Mikhailovich Karamzin) เพื่อลดความสับสนระหว่างการใช้ Е กับ О สำหรับแทนเสียงสระ /o/ ที่ตามหลังพยัญชนะซึ่งถูกอ่านโดยเลื่อนขึ้นไปทางเพดานแข็ง อักษรนี้ใช้ในภาษารัสเซียและภาษาเบลารุส และใช้น้อยครั้งในกลุ่มภาษาสลาวิกอื่นๆ
โดยปกติแล้วอักษร Ё จะออกเสียงเป็น /jo, ʲo/ (โย) แต่เมื่อตามหลังพยัญชนะเสียงเสียดแทรก ฐานปุ่มเหงือก ได้แก่ Ж, Ч, Ш, และ Щ จะออกเสียงเป็น /o/ (โอ) ธรรมดา นอกจากนั้นพยางค์ที่มีอักษรนี้อยู่จะเป็นเสียงเน้นหนักเสมอ (stress)
ลักษณะของ Yo นั้นสามารถระบุได้ว่าเอามาจาก Ye ซึ่งเหมือนอักษรละติน E เว้นแต่ด้านบนจะมีเครื่องหมายเสริมอักษรเป็นจุดสองจุดเรียกว่า umlaut หรือ diaeresis ซึ่งไม่มีที่ใช้ทั่วไปในอักษรอื่นของภาษารัสเซีย เครื่องหมายนี้ถูกใช้เพื่อให้เกิดความแตกต่างกับ Ye เท่านั้น อักษร Ё ได้นำไปใช้ในงานเขียนครั้งแรกเมื่อปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 แต่ก็ไม่ได้ใช้ให้เป็นมาตรฐานจนถึง พ.ศ. 2483-2492 (ค.ศ. 1940-1949) และยังมีคำทับศัพท์มากมายที่ใช้ ЙО แทนอักษร Ё
แม้ว่าหลังจากสงครามโลกครั้งที่สอง อักษร Yo ที่ใช้กันอย่างทั่วไปในงานพิมพ์ ก็ถูกเปลี่ยนไปใช้อักษร Ye เพื่อให้ตัวหนังสือกลมกลืนไปด้วยกัน และปริบทจะเป็นตัวบ่งบอกให้ผู้อ่านเองว่าควรจะออกเสียงอย่างไร แต่การใช้อักษรนี้ยังต้องจำเป็นต้องใช้ในการจัดทำพจนานุกรม หนังสือเรียน หรือตำราสำหรับชาวต่างประเทศ นักประพันธ์และนักวารสารศาสตร์บางท่าน อย่างเช่น อะเลคซันเดอร์ ซอลเจนิซืยน (Aleksandr Solzhenitsyn) หรือ ลีเตราตูร์นายากาเซตา (Literaturnaya Gazeta) ได้จัดพิมพ์หนังสือต่างๆ ด้วยอักษร Yo เสมอ
และความเป็นจริงในการแทนอักษร Yo ด้วยอักษร Ye นั้น มักจะทำให้เกิดความสับสนให้กับผู้ที่ไม่ใช่ชาวรัสเซีย ซึ่งจะเกิดความยุ่งยากในการถ่ายทอดอักษรจากภาษารัสเซีย ปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างหนึ่งคือนามสกุลของชาวรัสเซียที่มักจะลงท้ายด้วย -ев (-ev) และ -ёв (-ov) อย่างผู้นำสองท่านที่ชื่อว่า ฮรูชอฟ (Khrushchev) กับ กอร์บาชอฟ (Gorbachev) ซึ่งนามสกุลของท่านนั้นลงท้ายด้วย -ёв และควรจะถ่ายอักษรด้วย -ov
สำหรับภาษาเบลารุส ชาวเบลารุสเห็นว่าการแทนอักษร Yo ด้วยอักษร Ye นั้นไม่เหมาะสม จึงยังคงใช้อักษรนี้เป็นปรกติ

**การใช้ในภาษาอื่น**
Yo เป็นอักษรตัวที่ 7 ของภาษาเบลารุส และอักษรตัวที่ 9 ของภาษารูซิน
ในภาษาเบลารุสและภาษารูซิน Ye และ Yo เป็นอักษรคนละตัวกัน และใช้แทนกันไม่ได้

**ตำแหน่งอักขระ**

**อ้างอิง**
  อักษรซีริลลิก จากยูนิโค้ด
หมวดหมู่:อักษรซีริลลิก
ราปานูอี

ราปานูอี (หรือบางทีสะกดว่า ราปานุย) อาจหมายถึง
*เกาะราปานูอี หรือ เกาะอีสเตอร์
*ชาวราปานูอี
*ภาษาราปานูอี  
*ราปานูอี - ภาพยนตร์
ทิวเขารูเวนโซรี

right
ทิวเขารูเวนโซรี (Ruwenzori Range) ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อพรมแดนระหว่างประเทศยูกันดากับประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (เดิมคือประเทศซาเอียร์) ทิวเขารูเวนโซรีทอดตัวเป็นแนวยาวจากทิศตะวันออกเฉียงเหนือไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ตามแนวชายแดนระหว่างยูกันดากับสาธารณรัฐฯ คองโก เป็นแนวยาวประมาณ 120 กิโลเมตร กว้าง 65 กิโลเมตร บริเวณทิวเขาเป็นหินแกรนิตที่ถูกแรงกดดันทำให้ถูกยกตัวขึ้นมาเมื่อหลายล้านปีที่แล้วและมีการทรุดลงอีกทำให้เกิดหุบเขาทรุด พิกัดทิวเขาแห่งนี้อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรขึ้นมาเพียง 48 กิโลเมตร แต่บนยอดเขากลับมีหิมะตลอดทั้งปีและปกคลุมไปด้วยธารน้ำแข็ง ทิวเขาแห่งนี้มียอดเขาที่สูงกว่าระดับ 4,877 เมตร ถึง 9 ลูก เขาสแตนลีย์เป็นเขาที่สูงที่สุดในทิวเขารูเวนโซรี มียอดเขามาร์เกรีตาเป็นยอดที่สูงสุด สูงกว่า 5,109 เมตร 
คำว่า "รูเวนโซรี" เป็นภาษาถิ่นแอฟริกาแปลว่า "ผู้บันดาลฝน" ซึ่งก็เป็นความจริงตามชื่อ เพราะว่ากระแสลมทางตะวันตกจะพัดความชื้นจากลุ่มน้ำคองโก พาดผ่านภูเขา แล้วถูกยกตัวสูงขึ้นตามภูเขาทำให้ไอน้ำถูกกลั่นตัวเป็นเกร็ดน้ำแข็งบริเวณยอดเขาและกลั่นตัวเป็นฝนบริเวณเชิงเขา ทำให้ภูเขามีเมฆปกคลุมอยู่ตลอดปี - ยอดเขามาร์เกรีตา 5,109 เมตร - ยอดเขาสปีก 4,890 เมตร - ยอดเขาเบเกอร์ 4848 เมตร - ยอดเขาเอมิน 4798 เมตร - ยอดเขาเจสซี 4715 เมตร - ยอดเขาลุยจี ดี ซาวอยา 4627 เมตร

**การค้นพบ**
เฮนรี สแตนลีย์ เดินทางไปสำรวจบริเวณแถบนั้นในปี ค.ศ. 1888 และตั้งค่ายพักแรมอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของทะเลสาบแอลเบิร์ตซึ่งเป็นที่ราบชื้นแฉะและมีหมอกลงจัด ขณะที่หมอกจางลงเขาได้พบทิวเขาที่มีขนาดใหญ่ ปกคลุมไปด้วยหิมะ ซึ่งเขาเป็นผู้ค้นพบด้วยด้วยว่าทิวเขาแห่งนี้เป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำไนล์สีขาว

**พืชพรรณ**
left
บริเวณทิวเขาจะมีความชื้นแฉะในตอนล่างและมีหิมะปกคลุมตอนบนตลอดทั้งปี เพราะได้รับความชื้นจากที่ราบลุ่มแม่น้ำคองโก จึงมีพืชพรรณเกิดขึ้นมากมาย ที่ราบชื้นแฉะบริเวณตอนล่างจะต้นอ้อและหญ้าสูงกว่า 2 เมตรและเป็นที่ลุ่มหุบเขา เป็นถิ่นที่อยู่ของเสือดาวรูเวนโซรีซึ่งใกล้สูญพันธุ์แล้ว ส่วนที่ระดับความสูง 2,000 เมตร จะมีสภาพเป็นป่าที่อุดมสมบูรณ์ เป็นถิ่นอาศัยของสัตว์นานาชนิด ตั้งแต่ แมวป่าเซอร์วัล กิ่งก่าคามีเลียนสามเขา เหยี่ยวภูเขา เหยี่ยวดำ นกกระจิบ ในที่ระดับความสูง 3,350 เมตร นั้นไม่ค่อยมีสัตว์ให้พบเห็น แต่จะพบ ไลเคน ต้นกราวน์เซิล ต้นไม้เตี้ยในเขตอบอุ่นบางชนิดและเจริญเติบโตในที่สูงอีกมากมายในระดับนี้

**ธารน้ำแข็ง**
มีธารน้ำแข็งที่มีชื่อเสียงกว่า 43 แห่ง ที่อยู่บนยอดเขาสูงถึง 6 ลูก มีพื้นที่ประมาณ 7 ตารางกิโลเมตร น้ำที่ละลายจากธารน้ำแข็งเหล่านี้ก็เป็นต้นกำเนินของแม่น้ำเซมลิกี ก่อนที่จะไหลกลายเป็นต้นกำเนิดแม่น้ำไนล์สีขาวในที่สุด
รูเวนโซรี
หมวดหมู่:ประเทศยูกันดา
หมวดหมู่:สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก
กง ลี่

กง ลี่ (p=Gǒng Lì) นักแสดงหญิงชาวจีน ที่เคยมีชื่อเสียงโด่งดังเป็นอย่างมากในระดับนานาชาติ เธอได้รับการยกย่องว่าเป็น ราชินีของวงการภาพยนตร์จีน อีกทั้งยังเป็นสมาชิกสภาประชาชนของจีน และเป็นพรีเซ็นเตอร์ของเครื่องสำอางลอรีอัลในเอเชีย และยังเคยถูกจัดอันดับให้เป็นบุคคลที่งดงามที่สุดโดยนิตยสารพีเพิล

**ประวัติ**
เกิดเมื่อ 31 ธันวาคม ค.ศ. 1965 ที่เมืองเฉิ่นหยาง มณฑลเหลียวหนิง ประเทศจีน มีพี่น้อง 4 คน กงลี่เป็นคนสุดท้อง กงลี่ได้ปริญญากิตติมศักดิ์จากวิทยาลัยนาฏศิลป์แห่งชาติที่กรุงปักกิ่ง สาขาการแสดง กงลี่ได้คบกับจางอี้โหมวเป็นเวลา 8 ปีแต่ได้เลิกรากัน ในปี ค.ศ. 1996 กงลี่ได้แต่งงานกับหวงเหว่ยหมิง นักธุรกิจชาวสิงคโปร์ ทั้งคู่มีบุตรด้วยกัน 1 คนและต่อมาหย่าร้างในปี ค.ศ. 2010 ในปี ค.ศ. 2019 กงลี่ได้แต่งงานใหม่กับฌ็อง มีแชล ฌาร์ นักดนตรีและนักแต่งเพลงชาวฝรั่งเศส

**ผลงาน**
 Red Sorghum (พ.ศ. 2530)- A Terracotta Warrior (พ.ศ. 2532)- The Empress Dowager (พ.ศ. 2532)- Mr. Sunshine (พ.ศ. 2532)- Codename Cougar (พ.ศ. 2532)- Ju Dou (พ.ศ. 2533)- God of Gamblers III: Back to Shanghai (พ.ศ. 2534)- Raise the Red Lantern (พ.ศ. 2534)- Mary from Beijing (พ.ศ. 2535)- The Story of Qiu Ju (พ.ศ. 2535)- Flirting Scholar (พ.ศ. 2536)- Farewell My Concubine (พ.ศ. 2536)- 8 Guardians of Buddhism (พ.ศ. 2537)- To Live (พ.ศ. 2537)- The Great Conqueror's Concubine (พ.ศ. 2537)- Shanghai Triad (พ.ศ. 2538)- A Soul Haunted by Painting (พ.ศ. 2538)- Temptress Moon (พ.ศ. 2539)- Chinese Box (พ.ศ. 2540)- The Emperor and the Assassin (พ.ศ. 2542)- Breaking the Silence (พ.ศ. 2543)- Zhou Yu's Train (พ.ศ. 2545)- 2046 (พ.ศ. 2547)- Eros (พ.ศ. 2547)- Memoirs of a Geisha (พ.ศ. 2549)- Miami Vice (พ.ศ. 2549)- Curse of the Golden Flower ศึกโค่นบัลลังก์วังทอง (พ.ศ. 2550)- Hannibal Rising (พ.ศ. 2550)- Shanghai (2553)- What women want (2554)- The Monkey King 2 (2559)- Saturday Fiction (2562)- Leap หรือ Chinese Women's Volleyball Team (2563)- Mulan (2563)

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  กงลี่ ดาราจีนที่ได้รับการยกย่องว่าสวยที่สุดในโลกคนหนึ่ง คอลัมน์รู้ไปโม้ด มติชน date=2007-03-11 -  กงลี่ ฮองเฮาผู้เลอโฉม เดลินิวส์ date=2007-03-12 -  Gong Li Site date=2020-05-30 - แฟนเพจกงลี่ 
หมวดหมู่:นักแสดงจีน
หมวดหมู่:บุคคลจากเฉิ่นหยาง
หมวดหมู่:นักแสดงภาพยนตร์หญิงชาวจีน
หมวดหมู่:นักแสดงหญิงจากมณฑลเหลียวหนิง
หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวจีนในศตวรรษที่ 20
วัลคาไนเซชัน

กระบวนการวัลคาไนเซชัน
วัลคาไนเซชัน (vulcanization) คือ การที่ยางทำปฏิกิริยากับกำมะถันในปริมาณที่พอเหมาะที่อุณหภูมิสูงกว่าจุดหลอมเหลวของกำมะถัน โดยกำมะถันที่นำมาทำปฏิกิริยาด้วยนี้จะสร้างพันธะโคเวเลนต์เชื่อมระหว่างโซ่พอลิเมอร์ให้เป็นโมเลกุลเดียวกัน ทำให้ยางมีคุณภาพคงตัวในอุณหภูมิต่าง ๆ มีความยืดหยุ่นได้ดีมากขึ้น ทนความร้อนและแสงแดด ละลายในตัวทำละลายได้ยากขึ้น เช่น ปกติยางธรรมชาติเมื่อได้รับความร้อนจะเหนียวและอ่อนตัว แต่เมื่ออุณหภูมิต่ำลงจะแข็งและเปราะ ฉะนั้นจึงต้องปรับคุณภาพของยางธรรมชาติ ก่อนนำมาใช้ประโยชน์ ปฏิกิริยานี้ถูกค้นพบโดยบังเอิญโดย ชาลส์ กู๊ดเยียร์ (Charles Goodyear)

**ระบบวัลคาไนซ์โดยกำมะถัน**
ในระบบวัลคาไนซ์ยางโดยกำมะถันนั้นสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภท ขึ้นกับลักษณะการใช้กำมะถันในการเกิดพันธะเชื่อมโยงระหว่างโมเลกุลของยาง คือ
# ระบบวัลคาไนซ์แบบปกติ (Conventional Vulcanized System, C.V.)
# ระบบวัลคาไนซ์แบบกึ่งประสิทธิภาพ (Semi-Efficiently Vulcanized System, Semi-E.V.)
# ระบบวัลคาไนซ์แบบมีประสิทธิภาพ (Efficiently Vulcanized System, E.V.) โดยส่วนใหญ่การวัลคาไนซ์ในระบบปกติ (C.V.) จำนวนอะตอมของกำมะถันที่ใช้ในพันธะเชื่อมโยงจะเป็นแบบใช้กำมะถันมากกว่าหนึ่งอะตอมต่อหนึ่งพันธะ (polysulfidic crosslink) ดังนั้นจึงได้มีการปรับปรุงให้เกิดพันธะที่ดีขึ้น ให้เป็นแบบการใช้กำมะถันหนึ่งอะตอมต่อหนึ่งพันธะเชื่อมโยง (monosulfidic crosslink) โดยการเพิ่มสัดส่วนของสารตัวเร่งในกลุ่มไธยูแรมไดซัลไฟด์ กับซัลฟินาไมด์ ซึ่งเป็นสารตัวเร่งที่มีสมบัติเป็นสารให้กำมะถัน (sulfur donor) ต่อกำมะถันให้สูงขึ้น มีการเริ่มใช้วิธีนี้ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1950 ซึ่งในระบบนี้จะทำให้สมบัติทนต่อความร้อนที่ดีขึ้นในยางธรรมชาติ และให้ความต้านทานต่อความล้าที่ดีขึ้นในยางเอสบีอาร์ แต่สมบัติเชิงกลทั่วไป เช่น โมดูลัส, ระยะยืดเมื่อขาด ในระบบนี้ไม่ดีเท่าระบบปกติ ในระบบอีวีนี้จะใช้กำมะถัน 0.3-0.8 phr และสารตัวเร่ง 6.0-2.5 phr

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:กระบวนการทางเคมี
หมวดหมู่:ปฏิกิริยาเคมี
หมวดหมู่:ยาง