พระครูภาวนากิจจาภิรม (สมชาย จีรปุญฺโญ)

พระครูภาวนากิจจาภิรม วิ.  (นามเดิม: สมชาย แสงสิน) น.ธ.เอก, ปบ.ส., พธ.บ., พธ.ม. (รัฐประศาสนศาสตร์) (1 ตุลาคม พ.ศ. 2506 - ปัจจุบัน) ผู้ช่วยเจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์, เจ้าสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดอุตรดิตถ์ แห่งที่ 3, รองเจ้าคณะตำบลคุ้งตะเภา พระอุปัชฌาย์ และเจ้าอาวาสวัดคุ้งตะเภารูปปัจจุบัน เกิดเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2506 อุปสมบทเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2530 หลังจากสำเร็จการศึกษา น.ธ.เอก ในปี พ.ศ. 2533 ได้ออกธุดงค์และไปอยู่ที่สวนโมกขพลารามเพื่อฝึกปฏิบัติธรรมกับท่านพุทธทาส จนหลังจากท่านพุทธทาสมรณภาพในปี พ.ศ. 2536 ท่านจึงได้กลับมาจำพรรษาที่วัดคุ้งตะเภา จนถึงปัจจุบัน
ท่านเป็นพระสงฆ์นักพัฒนา  เป็นประธานมูลนิธิ ๒๕๐ ปี วัดคุ้งตะเภา เป็นนักเผยแผ่ศาสนาพุทธ และนักปฏิบัติธรรมรูปสำคัญในจังหวัดอุตรดิตถ์ มีผลงานเป็นที่ปรากฏชัดเจนในหมู่คณะพระนักเผยแผ่ และคณะสงฆ์จังหวัดอุตรดิตถ์ ทั้งในด้านสาธารณูปการ สาธารณสงเคราะห์ และการศึกษาคณะสงฆ์ มานับสิบปี เป็นที่เคารพนับถือของบรรพชิตและคฤหัสถ์ทั่วไปในจังหวัดอุตรดิตถ์ในปัจจุบัน 
ด้วยเหตุที่ท่านเป็นพระสงฆ์นักพัฒนาที่มีผลงานเป็นที่ประจักษ์ จึงทำให้ท่านได้รับถวายรางวัลจากหน่วยงานและองค์กรต่าง ๆ มากมาย จนในปี พ.ศ. 2554 ท่านจึงได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ เข้ารับพระราชทานรางวัลเสาเสมาธรรมจักร จากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งถือเป็นรางวัลทรงเกียรติสูงสุดที่มอบถวายแด่ผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนาในประเทศไทย

**ประวัติ**

**แรกบวช**
พระครูภาวนากิจจาภิรม วิ.}} (สมชาย) เกิดเมื่อวันที่  1 ตุลาคม พ.ศ. 2506 เป็นบุตรของพ่ออู๋ แสงสิน และแม่ละมาย แสงสิน ชาติภูมิคนคุ้งตะเภาโดยกำเนิด บรรพชาอุปสมบท เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2530 ณ พัทธสีมาวัดคุ้งตะเภา ตำบลคุ้งตะเภา อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยมีพระครูคัมภีร์ธรรมคุณ เจ้าคณะตำบลท่าเสา เป็นพระอุปัชฌาย์ ปัจจุบันพระสมุห์สมชายจำพรรษาอยู่ที่วัดคุ้งตะเภา

**ออกปฏิบัติ**
ไฟล์:Cremation of Buddhadasa 1993.jpg|150px|thumb|พิธีฌาปนกิจร่างของท่านพุทธทาสภิกขุอย่างเรีบยง่าย ณ สวนโมกขพลาราม วันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2536
หลังจากบรรพชาอุปสมบท หลวงพ่อสมชาย ได้ศึกษาปริยัติธรรมจนจบนักธรรมชั้นเอกในปี พ.ศ. 2533 ท่านได้ปฏิเสธการรับตำแหน่งพระสังฆาธิการเจ้าอาวาส และได้มีศรัทธาออกธุดงค์ในช่วงหลังออกพรรษาของทุกปีไปยังพื้นที่ป่าเขาชนบททั้งในและนอกประเทศ เพื่อโปรดสาธุชนและฝึกปฏิบัติธรรม ตั้งแต่สิบสองปันนา (ประเทศจีน) เชียงตุง (ประเทศพม่า) รัฐกะเหรี่ยง (ประเทศพม่า) กัมพูชา รวมถึงในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยในช่วงก่อนปี พ.ศ. 2534 หลวงพ่อสมชายได้ธุดงค์ไปจังหวัดภาคใต้ และได้เข้าพักที่สวนโมกขพลาราม และอยู่ฝากตัวเพื่อปฏิบัติศึกษาธรรมกับหลวงพ่อพุทธทาสก่อนที่ท่านพุทธทาสจะมรณภาพ และเป็นหนึ่งในพระลูกศิษย์ไม่กี่รูปที่อยู่ในวันฌาปนกิจสรีระของหลวงพ่อพุทธทาสในปี พ.ศ. 2536

**สร้างบารมี**
หลังจากหลวงพ่อพุทธทาสมรณภาพลง ท่านได้กลับมาจำพรรษาที่วัดคุ้งตะเภา วัดบ้านเกิดของท่าน และได้รับตราตั้งจากเจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์ แต่งตั้งเป็นรองเจ้าอาวาสวัดคุ้งตะเภา ในปี พ.ศ. 2540 ได้รับฐานานุกรมที่พระสมุห์ในปี พ.ศ. 2542 และเจ้าอาวาสวัดคุ้งตะเภา ในปี พ.ศ. 2554  โดยหลังจากท่านกลับมาจำพรรษายังวัดบ้านเกิด ท่านได้สร้างคุณประโยชน์นานัปการแก่วงการพระพุทธศาสนาในจังหวัดอุตรดิตถ์ ทั้งในด้านสาธารณูปการ สาธารณสงเคราะห์ และการศึกษาคณะสงฆ์จนถึงปัจจุบัน

**ผลงาน**
ในด้านการศึกษาและเผยแผ่พระพุทธศาสนา ท่านเป็นผู้ริเริ่มให้มีการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมในวัดคุ้งตะเภา จัดการศึกษาศาสนศึกษาแก่เด็กและเยาวชนในตำบลคุ้งตะเภา ตั้งศูนย์พุทธศาสนศึกษาวันอาทิตย์ในวัดโดยไม่หวังพึ่งงบประมาณจากภาครัฐ รวมถึงเป็นประธานริเริ่มจัดโครงการต่าง ๆ มากมาย เพื่อส่งเสริมการศึกษาพระปริยัติธรรมสู่เยาวชน และประชาชน เช่น โครงการ บวร บ้าน-วัด-โรงเรียน, โครงการปาฐกถาธรรมนำใจ, โครงการต้นไม้พูดได้ เป็นต้น นอกจากนี้ยังเป็นประธานจัดโครงการสืบสานศาสนทายาทบรรพชาสามเณรภาคฤดูร้อนพัดประทานจากสมเด็จพระสังฆราช ทรงยกย่องผลงานการพัฒนาวัด ของพระสมุห์สมชาย ในปี พ.ศ. 2563
รวมถึงร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐต่าง ๆ รวมทั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  และโรงเรียนในจังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นพระธรรมวิทยากรจัดอบรมเยาวชนในรูปแบบต่าง ๆ เช่น โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิต, ค่ายคุณธรรมจริยธรรม, ค่ายพุทธบุตร และโครงการปฏิบัติธรรมในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมให้แก่เยาวชนให้ห่างไกลจากยาเสพติด โดยจัดนับสิบโครงการตลอดทั้งปี มานานนับสิบปี และมีเยาวชนผ่านโครงการต่าง ๆ ที่จัดแล้วนับหมื่นคน ด้านการปฏิบัติธรรม หลวงพ่อสมชายได้จัดโครงการปฏิบัติธรรมธุดงค์วัตรธรรมจาริก เพื่อฝึกพระภิกษุให้มีความชำนาญด้านการปฏิบัติภาวนา ความอดทน เป็นการสร้างพระวิทยากรที่ชำนาญการปฏิบัติธรรมรุ่นใหม่ เพื่อเผยแผ่พระพุทธศาสนา และฉลองศรัทธาแก่ชาวเขาและสาธุชนผู้เลื่อมใสในเขตทุรกันดารมานานนับสิบรุ่น
ในด้านสาธารณูปการและสาธารณสงเคราะห์ หลวงพ่อสมชาย เป็นพระสงฆ์รูปสำคัญของจังหวัดอุตรดิตถ์ที่มีความเชี่ยวชาญในงานด้านนวกรรม ดังปรากฏผลงานการเป็นผู้นำประชาชนก่อสร้างศาสนสถานกว่ายี่สิบแห่ง รวมถึงเป็นผู้นำประชาชนในชุมชนนำสิ่งของบรรเทาทุกข์แจกจ่ายแก่ผู้ประสบภัยพิบัติต่าง ๆ สิ้นงบประมาณไปกว่ายี่สิบล้านบาท จนเป็นที่ศรัทธาเลื่อมใสของประชาชนทั่วไป 
หลวงพ่อสมชาย เป็นพระสงฆ์วัดบ้านนักปฏิบัติที่มีความรู้สามารถและมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ชัด แต่เป็นพระสงฆ์ที่ไม่มีความถือตัวและไม่ปรารถนาตำแหน่งปกครองคณะสงฆ์ใด ๆ ในหมู่ลูกศิษย์ผู้ใกล้ชิดจะรู้กันเป็นอย่างดีว่าหลวงพ่อสมชายเป็นพระสงฆ์ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ ท่านมักหาโอกาสภาวนาเสมอ ๆ ไม่สะสมเงินทอง ไม่เคยมีอารมณ์ขึ้นหรือลงทั้งวาจาและการกระทำ ทำให้สหธรรมิกผู้ได้รู้จักใกล้ชิดจะมีความเคารพรักและศรัทธาในปฏิปทาของท่าน ทำให้ท่านได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระครูสัญญาบัตร ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ในปี พ.ศ. 2565

**การศึกษา**
 พ.ศ. 2533 สอบไล่ได้นักธรรมชั้นเอก  สำนักวัดคุ้งตะเภา- พ.ศ. 2540 มัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.6)- พ.ศ. 2552 ประกาศนียบัตรหลักสูตรการบริหารกิจการคณะสงฆ์ (ป.บส.) จากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย- พ.ศ. 2555 ปริญญาตรี พุทธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ (พธ.บ.) จากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย- พ.ศ. 2559 ปริญญาโท พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ (พธ.ม.) จากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

**เกียรติคุณที่ได้รับ**

**รางวัลพระราชทาน และรางวัลประทาน จากพระบรมวงศานุวงศ์**
 พ.ศ. 2554 - Royal Flag of Princess Maha Chakri Sirindhorn.svg รางวัลพระราชทาน "เสาเสมาธรรมจักร" รางวัลพระราชทานแด่ผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา จากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี- พ.ศ. 2558 - Royal_Flag_of_Princess_Soamsavali.svg โล่รางวัลประทาน "รางวัลเสาอโศก" โล่รางวัลประทานแด่ผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา จากพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ

**รางวัลจากองค์กรต่าง ๆ**
 พ.ศ. 2558 รางวัล "วัฒนคุณาธร" รางวัลผู้ทำคุณประโยชน์ด้านศาสนา จากกระทรวงวัฒนธรรม- พ.ศ. 2556 โล่เกียรติยศ "อุตรคุณูปการ" รางวัลแด่ผู้ทำคุณประโยชน์ต่อจังหวัดอุตรดิตถ์ จากผู้ว่าราชการจังหวัดอุตรดิตถ์- พ.ศ. 2553 รางวัล “พุทธคุณูปการ รัชตเกียรติคุณ” ผู้มีพุทธคุณูปการต่อพระพุทธศาสนา จากคณะกรรมาธิการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎร- พ.ศ. 2554 รางวัลประกาศเกียรติคุณผู้ทำคุณประโยชน์ต่อคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์- พ.ศ. 2547 รางวัลเกียรติยศดีเด่น จากกรมกิจการพลเรือนทหาร กองบัญชาการทหารสูงสุด- พ.ศ. 2538 ผู้ได้รับรางวัล "ผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา ระดับจังหวัด" จากพระสิทธิญาณมุณี เจ้าคณะจังหวัดอุตรดิตถ์

**สมณศักดิ์**
 พ.ศ. 2565 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์เป็น พระครูสัญญาบัตร ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ในราชทินนามที่ พระครูภาวนากิจจาภิรม วิ.- พ.ศ. 2542 ได้รับแต่งตั้งเป็นฐานานุกรมในตำแหน่งของเจ้าคณะอำเภอ ที่ "พระสมุห์" ในพระครูเกษมธรรมาลังการ เจ้าคณะอำเภออำเภอเมืองอุตรดิตถ์

**เชิงอรรถ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซด์วัดคุ้งตะเภา https://sites.google.com/site/watkungtaphao date=2015-10-05 
หมวดหมู่:พระครูสัญญาบัตร
หมวดหมู่:เจ้าอาวาส
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดอุตรดิตถ์
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเมืองอุตรดิตถ์
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับรางวัลพุทธคุณูปการ
หมวดหมู่:ผู้ได้รับพระราชทานรางวัลเสาเสมาธรรมจักร
หมวดหมู่:ผู้ได้รับประทานโล่รางวัลเสาอโศก