ทางหลวงพิเศษหมายเลข 6

ทางหลวงพิเศษหมายเลข 6 สายบางปะอิน–นครราชสีมา ทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองที่กำลังก่อสร้างขนาด 4–6 ช่องจราจร เชื่อมต่อจากกรุงเทพมหานครไปยังภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย เส้นทางเริ่มต้นจากอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ไปสิ้นสุดที่จังหวัดนครราชสีมา โดยเริ่มก่อสร้างช่วงบางปะอิน–นครราชสีมาเป็นช่วงแรก 
เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2559 มีระยะทางในช่วงนี้ประมาณ 196 กิโลเมตร ทางหลวงพิเศษสายนี้มีลักษณะเส้นทางขนานไปกับถนนพหลโยธินและถนนมิตรภาพ ส่วนกำหนดการเปิดใช้บริการทั้งโครงการใน พ.ศ. 2568

**ประวัติ**
ทางหลวงพิเศษหมายเลข 6 เป็นส่วนหนึ่งของโครงข่ายเส้นทางในแผนแม่บทระบบทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง ที่ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี พ.ศ. 2540 ทางหลวงพิเศษหมายเลข 6 ประกอบด้วยโครงการก่อสร้างเส้นทาง 3 สายต่อเนื่องกัน (ระยะทางตามมติคณะรัฐมนตรี พ.ศ. 2540) ได้แก่ สายบางปะอิน–นครราชสีมา, สายนครราชสีมา–ขอนแก่น และสายขอนแก่น–หนองคาย ทั้ง 3 เส้นทางนี้จะมีระยะทางรวมกัน 535 กิโลเมตร โดยทางหลวงพิเศษสายบางปะอิน–นครราชสีมา เป็นโครงการก่อสร้างทางหลวงพิเศษหมายเลข 6 ที่เริ่มดำเนินการเป็นโครงการแรกซึ่งมี พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน  

**รายละเอียดของเส้นทาง**
ทางหลวงพิเศษหมายเลข 6 ประกอบด้วยโครงการก่อสร้างเส้นทาง 3 สายต่อเนื่องกัน ได้แก่ 
# บางปะอิน–นครราชสีมา ระยะทาง 196 กิโลเมตร (กำลังก่อสร้าง เปิดใช้งานบางส่วนใน พ.ศ. 2567)
# นครราชสีมา–ขอนแก่น ระยะทาง 169 กิโลเมตร (อยู่ในขั้นตอนศึกษาความเหมาะสมด้านเศรษฐกิจ วิศวกรรม และผลกระทบสิ่งแวดล้อม)
# ขอนแก่น–หนองคาย ระยะทาง 160 กิโลเมตร

**บางปะอิน–นครราชสีมา**
ทางหลวงพิเศษหมายเลข 6 ช่วงบางปะอิน-ปากช่อง เริ่มต้นจากปลายถนนกาญจนาภิเษก (ด้านตะวันออก) ที่อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เบี่ยงออกไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ คู่ขนานไปกับถนนพหลโยธินทางฝั่งเหนือ ผ่านจุดตัดโครงการทางหลวงพิเศษหมายเลข 5 สายบางปะอิน–นครสวรรค์ ผ่านพื้นที่อำเภอวังน้อย อำเภออุทัย และเข้าสู่จังหวัดสระบุรีที่อำเภอหนองแค ผ่านบ้านหินกองและเบนไปทางทิศตะวันออกเล็กน้อย จากนั้นตัดถนนพหลโยธินแล้วใช้เขตทางและซ้อนทับไปกับทางเลี่ยงเมืองสระบุรีด้านตะวันออก ที่อำเภอเมืองสระบุรี ก่อนแยกออกจากแนวทางเลี่ยงเมือง ตรงไปผ่านบ้านห้วยแห้ง แล้วขนานกับถนนมิตรภาพทางฝั่งใต้ ผ่านอำเภอแก่งคอย ตัดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3222 (แก่งคอย–บ้านนา) ผ่านบ้านโคกกรุง ผ่านด้านเหนือของวิทยาลัยเกษตรสงเคราะห์สระบุรี เข้าสู่เขตพื้นที่นิคมสร้างตนเองทับกวาง แล้วเข้าสู่เขตพื้นที่อำเภอมวกเหล็ก จากนั้นเข้าสู่เขตจังหวัดนครราชสีมา ตัดผ่านพื้นที่บ้านคั่นตะเคียน บ้านกลางดง ตัดผ่านทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2220 (ทางเข้าวัดเทพพิทักษ์ปุณณาราม) ตัดผ่านบริเวณบ้านหนองน้ำแดง ผ่านพื้นที่เขตทหาร ไปสิ้นสุดเส้นทางบริเวณอำเภอปากช่อง รวมระยะทางประมาณ 109 กิโลเมตร
เส้นทางช่วงปากช่อง-นครราชสีมา ครอบคลุมพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา 5 อำเภอ ได้แก่ อำเภอปากช่อง อำเภอสีคิ้ว อำเภอสูงเนิน อำเภอขามทะเลสอ และอำเภอเมืองนครราชสีมา โดยแนวเส้นทางส่วนใหญ่เป็นถนนตัดใหม่และใช้แนวเส้นทางถนนมิตรภาพบางส่วน เริ่มจากจุดสิ้นสุดเส้นทางตอนที่ 1 ที่อำเภอปากช่อง โดยเส้นทางขนานไปกับถนนมิตรภาพและห่างออกมาทางทิศใต้ ประมาณ 2 กิโลเมตร ตัดบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 2 ของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2090 (ถนนธนะรัชต์) จนกระทั่งถึงกิโลเมตรที่ 115 แนวเส้นทางจะเลี้ยวเข้าขนานกับถนนมิตรภาพในรูปแบบถนนระดับดิน จากนั้นบริเวณก่อนถึงอ่างเก็บน้ำลำตะคองจะเปลี่ยนเป็นรูปแบบทางยกระดับเหนือถนนมิตรภาพไปจนถึงหน้าเรือนจำคลองไผ่ จากนั้นจะเบี่ยงออกไปขนานกับถนนมิตรภาพฝั่งเหนือ และลดลงสู่ระดับดินบนแนวเส้นทางตัดใหม่ มุ่งหน้าสู่อำเภอสีคิ้ว ตัดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 201 ผ่านอำเภอสูงเนินและอำเภอขามทะเลสอ ตัดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2068 และ 2198 ไปสิ้นสุดเส้นทางบริเวณทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 204 ในพื้นที่อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา รวมระยะทางประมาณ 87 กิโลเมตร

**การเปิดทดลองใช้งาน**

**ด่านเก็บค่าธรรมเนียมผ่านทาง**
ตลอดเส้นทางเป็นระบบปิด (Close System) มีอาคารเก็บค่าผ่านทางทั้งหมด 9 แห่ง ได้แก่ ด่านบางปะอิน ด่านวังน้อย ด่านหินกอง ด่านสระบุรี ด่านแก่งคอย ด่านมวกเหล็ก ด่านปากช่อง ด่านสีคิ้ว และด่านขามทะเลสอ
การจัดเก็บค่าผ่านทาง ซึ่งคิดค่าธรรมเนียมตามระยะทางที่ใช้จริง โดยมีวิธีการจัดเก็บค่าผ่านทางดังนี้
*แบบเงินสด (Manual Toll Collection : MTC) 
*แบบอัตโนมัติแบบไร้ไม้กั้น (Multi-lane Free flow:M-flow)
โดยมีการปรับเพิ่มอัตราค่าผ่านทางตามดัชนีผู้บริโภค (CPI) ทุก 7 ปี

**ค่าธรรมเนียมผ่านทาง**
นี่คืออัตราค่าผ่านทางของทางหลวงพิเศษหมายเลข 6 ใน 8 ด่าน. อัตราค่าผ่านทางเป็นสกุลเงินบาท (รถยนต์ 4 ล้อ/รถยนต์ 6 ล้อ/รถยนต์เกิน 6 ล้อ).
} 
บางปะอิน
วังน้อย
25/40/60 
วังน้อย 
หินกอง
50//58/125 
35/60/85
หินกอง 
สระบุรี
60/100/145 
45/75/110 
15/30/45
สระบุรี
แก่งคอย 
80/125/180
60/100/145 
35/55/80 
25/40/55
แก่งคอย 
มวกเหล็ก 
110/175/220 
90/125/215 
65/105/150
55/90/125 
40/60/90
มวกเหล็ก 
ปากช่อง 
145/230/335 
130/205/295 
100/160/230 
90/145/210
75/120/175 
40/70/105
ปากช่อง 
สีคิ้ว 
200/320/465 
185/295/425 
155/250/360
145/235/340
130/210/300
100/160/230 
95/105/150 
สีคิ้ว 
ขามทะเลสอ 
240/380/550 
220/355/510 
195/310/445 
185/295/425 
135/270/390 
135/220/320 
100/165/235 
80/100/170
ขามทะเลสอ 
โนนไทย 
275/440/640 
260/420/610 
230/370/545 
220/350/510 
210/330/490 
180/280/415 
140/220/320 
80/130/200
40/70/110
โนนไทย 
โนนสูง 
300/480/690 
285/456/665  
260/410/600 
240/390/570 
230/370/540 
200/320/470 
160/260/380
105/170/250 
70/110/165 
30/50/90
โนนสูง 
คง 
320/510/750 
310/490/720 
280/450/650 
270/430/620 
255/410/600
220/360/520 
180/290/430 
130/210/305 
90/150/220 
60/90/140 
30/50/90
คง 
บัวใหญ่ 
350/570/810 
335/540/715 
390/490/710 
290/470/680 
280/450/660 
250/400/585 
210/340/495 
155/250/370 
120/190/280 
80/135/200 
60/100/150
40/60/90
บัวใหญ่ 
บัวลาย 
370/590/860 
360/570/840 
330/530/770 
320/510/740 
305/490/710 
275/440/640 
230/370/550 
188/290/420 
140/230/330 
110/170/260 
80/130/200 
60/100/150 
30/50/90
บัวลาย
พล 
400/630/920 
380/610/890 
355/570/830  
340/550/795 
330/530/770
300/480/730 
260/330/490 
200/270/390 
190/270/390 
130/210/315 
110/175/260 
85/140/205 
60/90/140
35/60/90
พล
บ้านไผ่ 
440/710/1030 
430/690/1000 
400/640/930 
390/620/900 
380/600/875 
345/550/800 
305/490/710 
250/400/585 
210/340/500
180/290/420
155/205/370 
130/210/310 
105/170/250 
80/130/200 
60/90/140
บ้านไผ่
โกสุมพิสัย 
470/760/1100 
460/740/1070 
430/690/1000 
420/670/970 
410/650/945 
375/600/870 
335/340/780 
280/450/655 
240/390/570 
210/330/490 
185/300/435 
160/260/380 
110/180/265 
135/216/320 
90/140/210 
40/60/100
โกสุมพิสัย
ขอนแก่น 
490/790/1140 
480/770/1110 
450/720/1045
440/700/1010 
425/680/990 
400/630/920 
350/57/820 
300/480/700 
260/420/610 
230/360/530 
200/330/480 
180/290/420 
150/250/360 
130/210/310 
105/170/250 
60/90/140 
30/50/75
ขอนแก่น
หมายเหตุ : รถยนต์ 4 ล้อ ค่าแรกเข้าอยู่ที่ 10 บาท และคิดเพิ่ม 1.25 บาท/กม.•  รถยนต์ 6 ล้อ ค่าแรกเข้าอยู่ที่ 16 บาท และคิดเพิ่ม 2.00 บาท/กม.•รถยนต์มากกว่า 6 ล้อ ค่าแรกเข้าอยู่ที่ 23 บาท และคิดเพิ่ม 2.88 บาท/กม.

**รูปแบบการก่อสร้าง**
ใช้พื้นผิวคอนกรีต ขนาด 4-6 ช่องจราจร เขตทางทั่วไปกว้างประมาณ 70 เมตร (บริเวณที่มีการออกแบบทางบริการจะเพิ่มความกว้างเขตทางออกไปด้านละ 20 เมตร) มีความกว้างช่องจราจร 3.60 เมตร ความกว้างของไหล่ทางด้านใน 1.50 เมตร และความกว้างของไหล่ทางด้านนอก 3.00 เมตร 
ขนาดช่องจราจร
# ช่วง อ.บางปะอิน - อ.ปากช่อง (กม.0+000 – กม.109+500) มีขนาด 6 ช่องจราจร
# ช่วง อ.ปากช่อง - อ.เมืองนครราชสีมา (กม.109+500 – กม.+196+000) มีขนาด 4 ช่องจราจร
เขตทางยกระดับ
# ช่วงบริเวณทางเลี่ยงเมืองสระบุรี (กม.40 – กม.47) เป็นทางยกระดับขนาด 6 ช่องจราจร
# ช่วงบริเวณโรงปูนซีเมนต์ทีพีไอ (กม.69 – กม.75) เป็นทางยกระดับขนาด 6 ช่องจราจร
# ช่วงบริเวณองค์การส่งเสริมกิจการโคนม (กม.82 – กม.84) เป็นทางยกระดับขนาด 6 ช่องจราจร
# ช่วงบริเวณลำตะคอง (กม.125 – กม.143) เป็นทางยกระดับขนาด 4 ช่องจราจร

**บริการ**
การพัฒนาพื้นที่ริมทางโดยรัฐบาลจะเปิดการประกวดราคาเป็นรูปแบบ PPP Net Cost ระยะเวลา 30 ปี แบบมีเงื่อนไขโดยรัฐบาลจะได้ค่าตอบแทนเพิ่มขึ้นตามปริมาณการจราจรที่เข้าพักริมทางหลวง อย่างไรก็ตามการลงทุนและบริหารจัดการที่พักริมทาง (Rest Area) ไม่ได้รวมอยู่ในการร่วมทุนในส่วนงานระบบดำเนินงานเก็บค่าผ่านทางและบำรุงรักษา (O&M) ทั้งนี้ การพัฒนาพื้นที่ริมทางมีรูปแบบดังนี้
# ศูนย์บริการทางหลวง (service center) ขนาด 50 ไร่ จำนวน 1 แห่ง : ปากช่อง
# สถานที่บริการทางหลวง (service area) ขนาด 20 ไร่ จำนวน 2 แห่ง : สระบุรีและสีคิ้ว
# ที่พักริมทาง (rest area) ขนาด 15 ไร่ จำนวน 5 แห่ง : วังน้อย หนองแค ทับกวาง ลำตะคอง(เฉพาะขาออก) และขามทะเลสอ

**รายชื่อทางออก**

**โครงการในอนาคต**

**นครราชสีมา–ขอนแก่น**
กรมทางหลวงโดยสำนักแผนงาน ได้ว่าจ้างกลุ่มบริษัทที่ปรึกษา ขณะนี้เส้นทางนี้อยู่ในระหว่างขั้นตอนศึกษาความเหมาะสมด้านเศรษฐกิจ วิศวกรรม และผลกระทบสิ่งแวดล้อม คาดผลการศึกษาแล้วเสร็จภายใน พ.ศ. 2562 จากนั้นจะเสนอเข้า ครม.เพื่ออนุมัติการก่อสร้าง คาดนำเสนอเข้า ครม. ปี 2567 โดยแนวเส้นทางผ่านจังหวัดนครราชสีมา มหาสารคาม และขอนแก่น 

**ขอนแก่น–หนองคาย**
ปัจจุบันกรมทางหลวงโดยสำนักแผนงานยังไม่มีแผน เริ่มดำเนินการศึกษาความเหมาะสมด้านเศรษฐกิจ วิศวกรรม และผลกระทบสิ่งแวดล้อม สายขอนแก่น-หนองคาย โดยคาดว่าจะเริ่มศึกษาก็ต่อเมื่อสายนครราชสีมา-ขอนแก่นได้รับการอนุมัติโครงการจาก ครม. 

**ดูเพิ่ม**
 ทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองในประเทศไทย- ทางหลวงพิเศษหมายเลข 7 สายกรุงเทพมหานคร−บ้านฉาง- ทางหลวงพิเศษหมายเลข 81 สายบางใหญ่–กาญจนบุรี

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  แผนที่ Google Maps แนวเส้นทางหลวงพิเศษหมายเลข 6-  โครงการทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง สายบางปะอิน-นครราชสีมา (M6) กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม
6
6
6
6
6
6
6
6
6
6