การขนส่งในประเทศไทย

ไฟล์:อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร (10).jpg|thumb|right|อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย หลักกิโลเมตรที่ 0
ไฟล์:TrafficInBangkok.jpg|thumb|right|การจราจรแออัดในชั่วโมงเร่งด่วนในกรุงเทพมหานคร
รถสามล้อหรือรถตุ๊กตุ๊ก รูปแบบการขนส่งอย่างหนึ่ง
การขนส่งในประเทศไทย มีความหลากหลายและยังไม่มีความเป็นระเบียบ การขนส่งแต่ละประเภทไม่มีความโดดเด่นมากนัก ได้แก่ ระบบการขนส่งทางถนน ที่เป็นหลักของการขนส่งสินค้าทั่วประเทศ การขนส่งทางรถประจำทางที่มีการขนส่งระยะไกลไปยังจังหวัดต่าง ๆ มีการใช้รถจักรยานยนต์เพื่อใช้การเดินทางระยะสั้นแทนการใช้จักรยาน การใช้รถยนต์ส่วนตัวซึ่งมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วมีส่วนทำให้การจราจรเกิดความแออัดทั้งในกรุงเทพมหานครและเมืองสำคัญต่าง ๆ
นอกจากนี้ ยังมีการขนส่งระบบรางที่เชื่อมต่อไปยังภูมิภาคต่าง ๆ แต่ยังมีความล่าช้า ถึงแม้จะมีแผนขยายการให้บริการที่มีรถไฟความเร็วสูงไปยังภูมิภาคต่าง ๆ ของประเทศก็ตาม การขนส่งทางอากาศภายในประเทศ ซึ่งในปัจจุบันยังมีสายการบินไม่มากนัก แต่ยังมีความโดนเด่นด้วยวิธีการขนส่งที่มีความแปลกใหม่จากสายตาของชาวต่างประเทศ เช่น รถตุ๊กตุ๊ก รถสองแถว เป็นต้น  ทั้งนี้ สถาบันการจัดการนานาชาติ (International Institute for Management Development: IMD) ได้จัดอันดับความสามารถในการแข่งขันด้านโครงสร้างพื้นฐานการคมนาคมให้ประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 28 จาก 64 เขตเศรษฐกิจ

**ทางราง**

**รถไฟทางไกล**
ไฟล์:สถานีรถไฟหัวลำโพง-1.jpg|thumb|สถานีรถไฟกรุงเทพ
ไฟล์:Maeklong new color by AUM.jpg|thumb|ขบวนรถไฟสายแม่กลอง
การรถไฟแห่งประเทศไทยเปิดให้บริการเดินรถในความยาวเส้นทางทั้งสิ้น 4,507 กิโลเมตร จำนวน 666 สถานี/ที่หยุดรถ ในรางขนาด 1 เมตร (เป็นทางเดี่ยว 2847.1 กิโลเมตร ทางคู่ 1089.9  กิโลเมตร และทางสาม 107 กิโลเมตร)
การเชื่อมต่อกับประเทศเพื่อนบ้านในปัจจุบัน- ประเทศกัมพูชา: สายอรัญประเทศ–ปอยเปตเชื่อมต่อจากสถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก จังหวัดสระแก้ว ไปยังสถานีปอยเปต (ប៉ោយប៉ែត) จังหวัดบันทายมีชัย- ประเทศพม่า: เคยมีทางรถไฟสายกาญจนบุรีเชื่อมต่อจากสถานีด่านเจดีย์สามองค์ จังหวัดกาญจนบุรี ไปยังสถานีจันการายา (ချင်ဂါးလဟာ) เขตตะนาวศรี (ปัจจุบันรัฐกะเหรี่ยง) ยกเลิกการใช้งานเมื่อ พ.ศ. 2488 (ปัจจุบันมีโครงการฟื้นฟูเส้นทางในอนาคต)- ประเทศมาเลเซีย: สายชุมทางหาดใหญ่–ปาดังเบซาร์เชื่อมต่อจากสถานีปาดังเบซาร์ (ไทย) จังหวัดสงขลา ไปยังสถานีปาดังเบซาร์ (Padang Besar) รัฐปะลิส สามารถเดินทางต่อได้ถึงประเทศสิงคโปร์ ในอดีตเคยมีสายชุมทางหาดใหญ่–รันเตาปันจัง เชื่อมต่อจากสถานีสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส ไปยังสถานีรันเตาปันจัง (Rantau Panjang) รัฐกลันตัน สามารถเดินทางต่อถึงประเทศสิงคโปร์ได้เช่นกัน (ปัจจุบันมีโครงการฟื้นฟูเส้นทางในอนาคต)- ประเทศลาว: สายหนองคาย–เวียงจันทน์เชื่อมต่อจากสถานีหนองคาย จังหวัดหนองคาย สิ้นสุดสถานีคำสะหวาด (ຄໍາສະຫວາດ) นครหลวงเวียงจันทน์

**รถไฟความเร็วสูง**
ปัจจุบันอยู่ในระหว่างการก่อสร้างรถไฟความเร็วสูง โดยคาดว่าจะสามารถเปิดให้บริการสายแรกได้ภายใน พ.ศ. 2569

**รถไฟฟ้าในเขตเมือง**
ไฟล์:Bangkok Skytrain 03.jpg|thumb|รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท และสายสีลม เป็นรถไฟฟ้าสองสายแรกของประเทศไทย
ในปัจจุบัน ระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนมีให้บริการเฉพาะในกรุงเทพมหานครและปริมณฑลเท่านั้น โดยเปิดให้บริการเป็นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2542 ในเส้นทางรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท (หมอชิต–อ่อนนุช) และสายสีลม (สนามกีฬาฯ–สะพานตากสิน) ในปัจจุบันมีรถไฟฟ้าที่เปิดให้บริการแล้วทั้งสิ้น 10 สาย สายล่าสุดที่เปิดให้บริการคือ รถไฟฟ้ามหานคร สายสีชมพู ซึ่งเปิดให้บริการใน พ.ศ. 2566 
นอกจากกรุงเทพมหานครและปริมณฑลแล้ว ยังมีโครงการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนในเมืองใหญ่อื่น ๆ อาทิ ขอนแก่น ภูเก็ต นครราชสีมา เชียงใหม่ หาดใหญ่

**ระบบขนส่งผู้โดยสารอัตโนมัติภายในท่าอากาศยาน**
ในปัจจุบัน ระบบขนส่งผู้โดยสารอัตโนมัติภายในท่าอากาศยานให้บริการเฉพาะในท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเท่านั้น โดยเปิดเมื่อวันที่ 28 กันยายน พ.ศ.2566 โดยจะเชื่อมต่ออาคารผู้โดยสารหลักกับอาคารผู้โดยสารรองที่ 1 (SAT-1) ในระบบขนส่งผู้โดยสารอัตโนมัติท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

**รถราง**
รถรางกรุงเทพ
ในอดีตประเทศไทยก็เคยมีการใช้รถราง โดยรถรางกรุงเทพเปิดให้บริการครั้งแรกเมื่อวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2431 โดยเปิดสายบางคอแหลมเป็นสายแรกเมื่อเริ่มแรกใช้กำลังม้าลากรถไปตามราง ทำให้ใช้เวลาการเดินทางมาก จึงไม่เป็นที่นิยม ภายหลังเปลี่ยนมาใช้กำลังไฟฟ้าเมื่อ เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2437 และจนถึงวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2511 ได้ยกเลิกการเดินรถทุกเส้นทางอย่างถาวร
ส่วนเส้นทางในต่างจังหวัดมีสองสายคือ รถรางลพบุรี และทางรถไฟสายปากน้ำ ที่ใช้รถรางวิ่งแทนรถไฟตั้งแต่ พ.ศ. 2468

**ทางถนน**

**โครงข่ายถนน**

**ตรอกและซอย**
ตรอก เป็นประเภทของถนนที่มีขนาดเล็กที่สุด ซึ่งบางครั้งยานพาหนะขนาดใหญ่อย่างรถยนต์ไม่สามารถเข้าถึงได้ มักจะพบการขนส่งโดยใช้วิธีเดินเท้า จักรยาน หรือรถจักรยานยนต์ ส่วนมากแล้วจะอยู่ในเขตเมือง ส่วนซอย จะเป็นถนนที่มีขนาดใหญ่ขึ้นมาระดับหนึ่ง บางแห่งรถยนต์สามารถเข้าได้ แต่ไม่สามารถวิ่งสวนทางกันได้ จึงมีการจัดการจราจรให้เดินรถทางเดียว หรือบางแห่งเป็นซอยที่มีขนาดใหญ่เทียบเท่าถนน สำหรับชื่อของซอย มักจะตั้งชื่อตามถนนที่ซอยนั้นแยกออกมา เช่น ซอยสุขุมวิท 55 หรือ ถนนทองหล่อ เป็นซอยที่แยกออกมาจากถนนสุขุมวิท เป็นต้น

**ถนน**
ไฟล์:Khaosan road.jpg|thumb|right|ถนนข้าวสาร
ถนนมีทั้งถนนในเมืองและถนนที่เชื่อมต่อระหว่างจังหวัด ถนนบำรุงรักษาโดยหน่วยงานท้องถิ่น หรือถนนในเมืองบางแห่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงข่ายทางหลวง ซึ่งจะมีการกำกับรหัสหมายเลขทางหลวงนั้น ๆ ในจังหวัดสุพรรณบุรีเป็นจังหวัดที่มีการลงทุนในเรื่องโครงข่ายถนนในเมืองและในจังหวัดเป็นเงินจำนวนมาก

**ทางหลวง**
ทางหลวงในประเทศไทยมีหลายประเภท ได้แก่ ทางหลวงพิเศษ ทางหลวงแผ่นดิน ทางหลวงชนบท ทางหลวงท้องถิ่น ทางหลวงสัมปทาน ระบบทางหลวงในประเทศไทยมีความยาวรวม 64,600 กิโลเมตร ลาดยางแล้ว 62,985 กิโลเมตร และยังไม่ได้ลาดยาง 1,615 กิโลเมตร (ข้อมูลปี พ.ศ. 2539) ทางหลวงแผ่นดินสายหลักในประเทศไทย ได้แก่ ถนนพหลโยธิน ถนนมิตรภาพ ถนนสุขุมวิท และถนนเพชรเกษม ทางหลวงบางแห่งได้รับการกำหนดให้เป็นทางหลวงสายเอเชีย นอกจากนี้ยังมีทางหลวงพิเศษ ซึ่งเป็นทางหลวงประเภทหนึ่ง แต่มีการควบคุมการเข้าออก และเสียค่าใช้จ่ายในการเดินทาง

**ทางหลวงพิเศษและทางพิเศษ**
ทางแยกต่างระดับมักกะสัน
ทางพิเศษเป็นถนนที่มีการควบคุมการเข้าออก และต้องเสียค่าใช้จ่ายในการเดินทาง ซึ่งสร้างขึ้นเพื่อแก้ปัญหาจราจรติดขัดในเขตเมืองสำคัญต่าง ๆ แต่ได้ดำเนินการก่อสร้างเฉพาะกรุงเทพมหานครและปริมณฑลเท่านั้น ส่วนทางพิเศษในเมืองสำคัญต่าง ๆ ยังเป็นโครงการและยังไม่ได้ดำเนินการก่อสร้าง ส่วนทางหลวงพิเศษเป็นโครงข่ายทางหลวงที่เชื่อมโยงระหว่างเมืองในภูมิภาคต่าง ๆ ซึ่งในปัจจุบันมีทางหลวงพิเศษเพียง 2 สาย ได้แก่ ทางหลวงพิเศษหมายเลข 7 และถนนกาญจนาภิเษก

**การขนส่งผู้โดยสารทางถนน**

**รถประจำทาง**
ดูบทความหลักที่: รถโดยสารประจำทางในประเทศไทย

**= รถโดยสารระหว่างจังหวัด =**
ไฟล์:Bangkok Bus Terminal(Jartujak)3 - panoramio (cropped).jpg|thumb|right|สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร)
รถโดยสารระหว่างจังหวัดให้บริการโดย บริษัท ขนส่ง จำกัด (บขส.) และบริษัทเอกชนอีกหลายบริษัท โดยมีสถานีรถโดยสารในกรุงเทพมหานคร สามแห่ง คือ หมอชิต2 สถานีขนส่งสายใต้ และสถานีขนส่งเอกมัย

**= รถโดยสารระหว่างประเทศ =**
บขส. ได้เปิดการเดินรถไปยังประเทศลาว และประเทศกัมพูชา นอกจากนี้ยังมีบริษัทเดินรถอีกหลายแห่งที่เปิดเส้นทางระหว่างประเทศ

**= รถโดยสารประจำทาง =**
ไฟล์:Buses at Victory Monument (Din Daeng Island) (19).jpg|thumb|รถโดยสารประจำทางในกรุงเทพมหานคร
รถประจำทางเป็นระบบขนส่งมวลชนขนาดใหญ่อย่างหนึ่งในไทย โดยเฉพาะในเมืองใหญ่เช่นกรุงเทพมหานคร ระบบรถเมล์ประจำทางให้บริการโดย องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก) ถือเป็นระบบที่ขนส่งผู้โดยสารระบบหนึ่ง และยังมีอีกหลายจังหวัดที่มีรถโดยสารประจำทาง

**= รถโดยสารประจำทางด่วนพิเศษ =**
ประจำทางด่วนพิเศษบริการเฉพาะกรุงเทพและปริมณฑลได้แก่ รถโดยสารประจำทางด่วนพิเศษในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล

**= รถโดยสารเข้าเมือง =**
เป็นรถโดยสารที่ขนส่งผู้โดยสารจากท่าอากาศยานเข้ามาในเขตเมือง

**= รถประจำทางประเภทอื่น =**
ประเทศไทยยังมีรถประจำทางอีกจำนวนมากที่ให้บริการ เช่น สองแถว กระป้อ เป็นต้น

**รถวิ่งชมเมือง**
กรุงเทพมหานคร เป็นเมืองเดียวที่มีรถวิ่งชมเมืองบริการนักท่องเที่ยว ซึ่งประกอบด้วย 2 เส้นทางคือ รถรางสายรอบกรุงรัตนโกสินทร์ และรถรางเยาวราช(ปิดบริการชั่วคราว)

**รถรับจ้าง**
รถแท็กซี่
รถรับจ้างมีหลายประเภท เช่น รถแท็กซี่ ระบบมิเตอร์บริการในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล นครราชสีมา อุดรธานี ขอนแก่น ชลบุรี ภูเก็ต หาดใหญ่ นครศรีธรรมราช อุบลราชธานี และเชียงใหม่ รวมทั้งมอเตอร์ไซค์รับจ้างตามหน้าปากซอยและสถานที่สำคัญ ตุ๊กตุ๊กและรถสามล้อ มีให้บริการเช่นกัน

**อุบัติเหตุทางถนน**

**ทางอากาศ**
ไฟล์:Bangkok - Suvarnabhumi International (BKK - VTBS) AN1822384.jpg|thumb|ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
ไฟล์:Bangkok - International (Don Muang) (DMK - VTBD) AN2196231.jpg|thumb|right|ท่าอากาศยานดอนเมืองจากมุมสูง
ไฟล์:Hat Yai International Airport.JPG|thumb|right|ท่าอากาศยานหาดใหญ่
ไฟล์:thai airways b747-400 hs-tgj arp.jpg|thumb|โบอิง 747-400 ของการบินไทย

**ท่าอากาศยาน**
ท่าอากาศยาน มีจำนวนทั้งสิ้น 106 แห่ง (ข้อมูลปี พ.ศ. 2542) ท่าอากาศที่มีขนาดใหญ่ที่สุดและรองรับผู้โดยสารได้มากที่สุดในประเทศไทย คือ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ นอกจากนี้ ยังมีท่าเฮลิคอปเตอร์ ซึ่งมีจำนวนทั้งหมด 17 แห่ง (ข้อมูลปี พ.ศ. 2550)

**ท่าอากาศยานนานาชาติ**
ในปี พ.ศ. 2561 ท่าอากาศยานที่รับผู้โดยสารจากต่างประเทศมายังประเทศไทยมีทั้งหมด 11 ท่าอากาศยาน โดย ท่าอากาศยานหัวหินเป็นท่าอากาศยานล่าสุดที่ให้บริการใน เส้นทางระหว่างประเทศไทยและประเทศมาเลเซีย โดยท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานี และท่าอากาศยานนานาชาติอุบลราชธานี ยกเลิกการรับผู้โดยสารจากต่างประเทศในปีดังกล่าว ต่อไปนี้เป็นรายชื่อท่าอากาศยานที่การบินระหว่างประเทศในปี พ.ศ. 2561- ท่าอากาศยานดอนเมือง- ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ- ท่าอากาศยานเชียงใหม่- ท่าอากาศยานภูเก็ต- ท่าอากาศยานหาดใหญ่- ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย- ท่าอากาศยานนานาชาติกระบี่- ท่าอากาศยานนานาชาติสมุย- ท่าอากาศยานนานาชาติสุราษฎร์ธานี- ท่าอากาศยานนานาชาติอู่ตะเภา- ท่าอากาศยานหัวหิน
ท่าอากาศยานในประเทศไทยที่สามารถรับเครื่องบิน ขนาดใหญ่ชนิด โบอิง 747  มีเพียง 6 ท่าอากาศยานโดยทั้งหมด การบินไทย เครื่องทำการบินทางพาณิชย์ ได้แก่- ท่าอากาศยานดอนเมือง- ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ- ท่าอากาศยานเชียงใหม่- ท่าอากาศยานภูเก็ต- ท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย- ท่าอากาศยานนานาชาติอู่ตะเภา
ท่าอากาศยานที่สามารถรับเครื่องบินขนาดใหญ่ แอร์บัส เอ380 มีเพียง 4 ท่าอากาศยาน แต่ให้บริการเชิงพาณิชย์ที่เดียวคือ  ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ- ท่าอากาศยานดอนเมือง- ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ- ท่าอากาศยานเชียงใหม่- ท่าอากาศยานนานาชาติอู่ตะเภา

**สายการบิน**
ในประเทศไทยมีสายการบินจำนวนมาก โดยมีการบินไทยเป็นสายการบินที่ใหญ่ที่สุด ซึ่งเป็นสายการบินแห่งชาติ

**ทางน้ำ**
เรือด่วนเจ้าพระยา
เรือโดยสารคลองแสนแสบ
เส้นทางน้ำสายสำคัญ 3,999 กม. 3,701 กม. เป็นเส้นทางที่มีน้ำลึกไม่ต่ำกว่า 0.9 เมตรตลอดทั้งปี นอกจากนี้ยังมีเส้นทางเล็กๆ อีกจำนวนมาก ที่ใช้เรือขนาดเล็กเช่นเรือหางยาวในการเดินเรือ

**การขนส่งในแม่น้ำลำคลอง**
มีเรือโดยสารให้บริการในแม่น้ำเส้นทางต่าง ๆ จำนวนมากมายหลายบริษัท เช่น เรือด่วนเจ้าพระยา หรือเรือหางยาว เรือข้ามฟาก ส่วนเรือโดยสารในคลอง เช่น เรือโดยสารคลองแสนแสบ ให้บริการในคลองแสนแสบ ซึ่งสามารถเดินทางได้อย่างรวดเร็วอีกด้วย

**ท่าเรือและเมืองท่า**
ไฟล์:Bangkok Port - panoramio (2).jpg|thumb|ท่าเรือกรุงเทพ
ปัจจุบันท่าเรือแหลมฉบังเป็นท่าเรือเดียวที่มีผู้โดยสารเดินทางไปกลับจากท่าเรือแหลมฉบังไปยังประเทศสิงคโปร์ และประเทศสิงคโปร์มายังท่าเรือแหลมฉบัง- กรุงเทพมหานคร- แหลมฉบัง- ปัตตานี- ภูเก็ต- สัตหีบ- สงขลา- มาบตาพุด

**เรือเดินสมุทร**
เรือเดินสมุทรมีทั้งหมด 299 ลำ (ขนาดใหญ่เกิน 1,000 ตันกรอส) หรือคิดเป็นขนาด 1,834,809 ตันกรอส หรือ 2,949,558 DWT (ข้อมูลปี พ.ศ. 2542) แบ่งออกเป็น- bulk 39- เรือสินค้า 35- เรือถังบรรทุกสารเคมี 3- combination bulk 1- เรือบรรทุกตู้คอนเทนเนอร์ 13- เรือบรรทุกแก๊สปิโตรเลียมเหลว 19- multi-functional large load carrier 3- เรือโดยสาร 1- เรือถังบรรทุกปิโตรเลียม 63- เรือสินค้าแช่เย็น 13- roll-on/roll-off 2- เรือขนส่งผู้โดยสารทางทะเลระยะสั้น 2- specialized tanker 5

**ทางท่อ**
 ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม 67 กิโลเมตร- แก๊สธรรมชาติ 350 กิโลเมตร

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ตารางเวลาการเดินทางสาธารณะ date=2011-08-31 -  thaideemove.com - ประเภทรถรับจ้าง-  2bangkok.com - การพัฒนาการขนส่งและเหตุการณ์-  winpickup.com - บริการรถรับจ้าง-  Thailand Transportation Modes date=2007-08-24  - Transportation modes.-  แผนที่ทางรถไฟ