จำเลยรัก

จำเลยรัก เป็นบทประพันธ์ของ ชูวงศ์ ฉายะจินดา เป็นนวนิยายในปี พ.ศ. 2503 ตีพิมพ์ในเดลิเมล์วันจันทร์ ระหว่างปีพุทธศักราช 2503 - 2505  เป็นเรื่องราวของความแค้นของ หฤษฎ์ พี่ชายที่ต้องสูญเสียน้องชายของตนเอง และเขาโกรธแค้นหญิงสาวต้นเหตุ ถึงกับจับตัวมาลงโทษเพื่อให้หายแค้น โดยไม่รู้ว่าจับมาผิดคน ไปจับโศรยา แต่เกิดความรักกันจึงได้แต่งงานกัน สุดท้ายหฤษฎ์ยอมรับทุกคำบัญชาของโศรยา นับจากนี้ตราบจนชั่วชีวิต บทประพันธ์นี้มีการนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์และละครโทรทัศน์อีกหลายต่อหลายครั้ง โดยแต่ละครั้งก็ได้รับความนิยมอย่างดี 

**ภาพยนตร์และละครโทรทัศน์**
จำเลยรัก ถูกนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์และละครโทรทัศน์แล้วหลายครั้ง ได้แก่

**ภาพยนตร์**
 พ.ศ. 2506 จำเลยรัก ถูกสร้างเป็นภาพยนตร์ครั้งแรก สร้างโดย พิษณุภาพยนตร์ โดย วิจารณ์ ภักดีวิจิตร เป็นผู้อำนวยการสร้าง กำกับโดย คุณาวุฒิ เข้าฉายครั้งแรกเมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2506 ฉายที่โรงภาพยนตร์เฉลิมกรุง  นำแสดงโดย 
** มิตร ชัยบัญชา รับบท หฤษฎ์ 
** พิศมัย วิไลศักดิ์ รับบท โศรยา
** อมรา อัศวนนท์ รับบท ศันสนีย์
** ประจวบ ฤกษ์ยามดี รับบท ธวัชชัย- พ.ศ. 2521 นำกลับมาสร้างใหม่เป็นครั้งที่สอง กำกับโดย เผด็จ ภักดีวิจิตร สร้างโดย บางกอกการภาพยนตร์ โดย สรวงสุดา ชลลัมพี เป็นผู้อำนวยการสร้าง เข้าฉายครั้งแรกวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2521 ฉายที่โรงหนังโคลีเซี่ยม  นำแสดงโดย 
** ไพโรจน์ สังวริบุตร รับบท หฤษฎ์
** เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์ รับบท โศรยา
** ทาริกา ธิดาทิตย์ รับบท ศันสนีย์
** เศรษฐา ศิระฉายา รับบท ธวัชชัย

**ละครโทรทัศน์**
  พ.ศ. 2517 ถูกทำเป็นละครออกอากาศทาง สถานีโทรทัศน์ไทยทีวีช่อง 4 นำแสดงโดย 
** สอาด เปี่ยมพงษ์สานต์ รับบท หฤษฎ์
** กนกวรรณ ด่านอุดม รับบท โศรยา
** นงลักษณ์ โรจนพรรณ รับบท ศันสนีย์ - พ.ศ. 2523 ถูกทำเป็นละครออกอากาศทาง สถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 สร้างโดย รัชฟิล์มทีวี นำแสดงโดย 
** วิฑูรย์ กรุณา รับบท หฤษฎ์ 
** ปนัดดา โกมารทัต รับบท โศรยา
** อัญชลี ไชยศิริ รับบท ศันสนีย์ 
** เอกลักษณ์ ยลระบิล รับบท ธวัชชัย 
** หทัยรัตน์ อมตวณิชย์- พ.ศ. 2531 ถูกทำเป็นละครออกอากาศทาง สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 สร้างโดย ดาราวิดีโอ กำกับการแสดงโดย มานพ สัมมาบัติ นำแสดงโดย 
**ลิขิต เอกมงคล รับบท หฤษฎ์
** สาวิตรี สามิภักดิ์ รับบท โศรยา
** ชไมพร จตุรภุช รับบท ศันสนีย์
** ยอดมนู ภมรมนตรี รับบท ธวัชชัย
** ไพโรจน์ ใจสิงห์
** อำภา ภูษิต รับบท ละมุน
** ชนาภา นุตาคม รับบท ใจดี
** รัชนี จันทรังษี
** พิราวรรณ ประสพศาสตร์ รับบท แม่ศันสนีย์
** รุ่งกานดา เบญจมาภรณ์ รับบท เจิดศรี- พ.ศ. 2541 ถูกทำเป็นละครออกอากาศทาง สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 สร้างโดย ดาราวิดีโอ กำกับการแสดงโดย มานพ สัมมาบัติ นำแสดงโดย 
** จอห์น รัตนเวโรจน์ รับบท หฤษฎ์
** กุลสตรี ศิริพงษ์ปรีดา รับบท โศรยา
** มยุริญ ผ่องผุดพันธ์ รับบท ศันสนีย์
** โชคชัย เจริญสุข รับบท ธวัชชัย- พ.ศ. 2551 ถูกทำเป็นละครออกอากาศทาง สถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 สร้างโดย เมคเกอร์ วาย กำกับการแสดงโดย กฤษณ์ ศุกระมงคล นำแสดงโดย 
** อธิชาติ ชุมนานนท์ รับบท หฤษฎ์
** ทักษอร ภักดิ์สุขเจริญ รับบท โศรยา
** รินลณี ศรีเพ็ญ รับบท ศันสนีย์
** ชาตโยดม หิรัญยัษฐิติ รับบท ธวัชชัย

**เพลงจำเลยรัก**
จำเลยรัก มีเพลงประกอบในชื่อเดียวกัน เนื้อร้องแต่งโดย ชาลี อินทรวิจิตร เรียบเรียงโดย สมาน กาญจนผลิน  เพลงกับเนื้อเรื่องไปด้วยกัน แต่งการเนื้อหาของบทประพันธ์จึงเข้ากันดี เพลงนี้เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์หรือละครเรื่องนี้เสมอ ไม่ว่าจะนำมาสร้างใหม่กี่ครั้งก็ตาม
เพลงจำเลยรัก มีผู้ขับร้องเปลี่ยนไปตามยุคสมัย ในแต่ละเวอร์ชัน ดังนี้- สวลี ผกาพันธุ์ (ภาพยนตร์ พ.ศ. 2506 และละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2517)- ศรวณี โพธิเทศ (ภาพยนตร์ พ.ศ. 2521)- นงลักษณ์ โรจนพรรณ (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2523)- พัชรา แวงวรรณ (โอเวชั่น รักไม่รู้จบ พ.ศ. 2529)- พุ่มพวง ดวงจันทร์ (อัลบั้มชุด กล่อม พ.ศ. 2530)- นิตยา บุญสูงเนิน (อัลบั้มชุด นิด สเปเชียล คอเลคชั่น พ.ศ. 2531- วัชราภรณ์ สุขสวัสดิ์ (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2531)- อรวี สัจจานนท์ (อัลบั้ม เพชรน้ำหนึ่ง ชุดที่ 5 พ.ศ. 2539 , ประกายแก้วชุดที่ 1 พ.ศ. 2547)- พัชริดา วัฒนา (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2540-41 )- พิมพ์โพยม เรืองโรจน์ (อัลบั้มชุด ซอสามสาย พ.ศ. 2540)- วรกาญจน์ โรจนวัชร (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2551)

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เกร็ดจากนวนิยาย จำเลยรัก-  ภาพยนตร์ จำเลยรัก พ.ศ. 2521-  ละครโทรทัศน์ จำเลยรัก พ.ศ. 2531-  ละครโทรทัศน์ จำเลยรัก พ.ศ. 2541- ละครโทรทัศน์ จำเลยรัก พ.ศ. 2551
หมวดหมู่:นวนิยายไทย
หมวดหมู่:วรรณกรรมในปี พ.ศ. 2503
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทย
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2506
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2521
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย วิจิตร คุณาวุฒิ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่สร้างจากนิยาย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่นำกลับมาสร้างใหม่
หมวดหมู่:วรรณกรรมที่สร้างเป็นละครโทรทัศน์
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่อง 3
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่อง 4 บางขุนพรหม
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่อง 5
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่อง 7
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่อง 9
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2517
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2523
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2531
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2541
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2551
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์โดยดาราวิดีโอ
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์โดยรัชฟิล์มทีวี
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์โดยเมคเกอร์วาย
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ที่กำกับโดย กฤษณ์ ศุกระมงคล
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ที่กำกับโดย มานพ สัมมาบัติ
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในคริสต์ทศวรรษ 1990
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในคริสต์ทศวรรษ 2000
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในคริสต์ทศวรรษ 1980
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ดัดแปลงเป็นละครโทรทัศน์