สิทธิ เศวตศิลา

พลอากาศเอก สิทธิ เศวตศิลา (7 มกราคม พ.ศ. 2462 - 5 ธันวาคม พ.ศ. 2558) เป็นทหารอากาศและนักการเมืองชาวไทย อดีตองคมนตรีในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร อดีตรองนายกรัฐมนตรี, อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ อดีตเลขาธิการสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ และ อดีตประธานคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (พฤษภาคม พ.ศ. 2528) โดยควบตำแหน่งกับ หม่อมหลวงพีระพงศ์ เกษมศรี

**ประวัติ**
พล.อ.อ. สิทธิ เกิดเมื่อวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2462 ที่จังหวัดพระนคร ในบ้านหลังวัดชนะสงคราม เป็นบุตรของมหาอำมาตย์ตรี พระยาวันพฤกษ์พิจารณ์ (ทองคำ เศวตศิลา) และคุณหญิงขลิบ วันพฤกษ์พิจารณ์ (สกุลเดิม บุนนาค) เป็นหลานปู่ของเฮนรี อาลาบาศเตอร์ หลานตาของเจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ (เทศ บุนนาค) และเหลนของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค) มีพี่น้อง ดังนี้
# นายสุวรรณ เศวตศิลา
# นายวันชัย (ทองดี) เศวตศิลา
# นายบุญธรรม (ทองหล่อ) เศวตศิลา
# พล.อ.อ. สิทธิ เศวตศิลา
# นางสมจิตต์ สกลคณารักษ์
# นางสมใจ อาสนจินดา ภรรยาของ สมชาย อาสนจินดา หรือ ส. อาสนจินดา ศิลปินแห่งชาติ นักแสดง ผู้กำกับ และผู้สร้างภาพยนตร์อาวุโส
# ร้อยตรี สนั่น เศวตศิลา
# นายสนิท เศวตศิลา
# นายปั้น เศวตศิลา
# นางประทิน จิตตินันท์
# นางสุจิตรา อุณหสุวรรณ
# นางพูนศรี พูนพิพัฒน์
# นางฉวีวรรณ ภาสะวณิช
# นางเจริญสุข แลร์ ภรรยาของ พ.ต.อ. เจมส์ วิลเลี่ยม แลร์ ผู้ก่อตั้งตำรวจตระเวนชายแดนและก่อตั้งตำรวจพลร่ม
# นางเฉลิมศรี เบิร์ด
พล.อ.อ. สิทธิ สมรสกับ เภสัชกรหญิง ท่านผู้หญิงธิดา เศวตศิลา บุตรีพระยาอรรถกรมนุตรี (อรรถกรม ศรียาภัย) กับท่านผู้หญิงเฉลา อรรถกรมนุตรี (เฉลา ศรียาภัย) มีบุตรธิดา 4 คน ได้แก่
# นางธนิฏฐา เศวตศิลา มณีโชติ
# นายธีรสิทธิ เศวตศิลา
# นายธาดา เศวตศิลา สามีของมยุรา ธนบุตร นักแสดงหญิงและพิธีกรไทย
# นางสุทธินี ญาณอมร
พล.อ.อ. สิทธิ เศวตศิลา สำเร็จการศึกษาเบื้องต้นจากโรงเรียนวัดสุทัศน์ จังหวัดพระนคร ระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล, โรงเรียนวัดราชบพิธ, โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และโรงเรียนมหาวชิราวุธ
ในระดับอุดมศึกษาพล.อ.อ. สิทธิ สอบเข้า คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย ปี พ.ศ. 2481 โดยสอบได้เป็นที่ 1 ของรุ่น เมื่อเรียนถึงปี 3 ได้รับทุนกองทัพอากาศ ไปศึกษาวิชาวิศวกรรมโลหะวิทยา (Metallurgy Engineering) สำเร็จการศึกษาได้ทั้ง ปริญญาตรี และปริญญาโทวิศวกรรมศาสตร์ โลหะวิทยา จากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา และจบการศึกษาจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่นที่ 6 ในปีพ.ศ. 2506
ในระหว่างศึกษาที่สหรัฐอเมริกา เกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 และเข้าร่วมกับขบวนการเสรีไทย ทำงานร่วมกับสำนักบริการด้านยุทธศาสตร์ ของสหรัฐอเมริกาอย่างใกล้ชิด ขณะที่อายุเพียง 25 ปี โดยอาสาสมัครเองเป็นรุ่นที่ 2 ได้รับภารกิจกระโดดร่มลงที่กรุงเทพมหานคร เพื่อนำคริสตัลหรือสมุดรหัสส่งต่อแก่ขบวนการเสรีภายในประเทศ ซึ่งมีส่วนที่ทำให้ประเทศไทยรอดพ้นจากสภาพการเป็นประเทศผู้แพ้สงครามในที่สุด

**บทบาททางการเมือง**
พล.อ.อ. สิทธิ เข้าสู่แวดวงการเมืองครั้งแรกในฐานะล่ามแปลภาษาในคณะกรรมการนเรศวร ซึ่งเป็นคณะกรรมการรับความช่วยเหลือจากรัฐบาลสหรัฐอเมริกาให้แก่กรมตำรวจ ในยุค พล.ต.อ. เผ่า ศรียานนท์ เป็นอธิบดีกรมตำรวจ และต่อมาได้รับตำแหน่งอธิบดีกรมประมวลราชการแผ่นดิน (ปัจจุบัน คือ สำนักข่าวกรองแห่งชาติ) ในปี พ.ศ. 2497
ในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2500 ได้รับพระราชทานยศ"พลอากาศจัตวา"ด้วยอายุเพียง 37 ปี นับว่าเป็นนายพลอายุน้อยที่สุดในกองทัพอากาศขณะนั้น ในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ได้รับตำแหน่งเป็นรองเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ
หลังเหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติในปีเดียวกัน และได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2517 ขณะมียศ"พลอากาศตรี" และได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานยศพลอากาศโทเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2517  ต่อมาได้เป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลพล.อ. เกรียงศักดิ์ ชมะนันท์ และได้รับพระราชทานยศ"พลอากาศเอก"เมื่อวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2523  ต่อมาได้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศในรัฐบาลพล.อ. เปรม ติณสูลานนท์ ติดต่อกันนานถึง 10 ปี เป็นรองนายกรัฐมนตรี รวมไปถึงรัฐบาลพล.อ. ชาติชาย ชุณหะวัณ และเป็นอดีตประธานคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ เมื่อพฤษภาคม พ.ศ. 2528
และได้เป็นสมาชิกพรรคกิจสังคม และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร 2 สมัย ในการเลือกตั้งปี พ.ศ. 2526 และ พ.ศ. 2529 และเป็นหัวหน้าพรรคกิจสังคม ก่อนที่จะยุติบทบาททางการเมืองในปี พ.ศ. 2534 หลังการรัฐประหาร กระทั่งวันที่ 24 ธันวาคม ปีเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯแต่งตั้งให้เป็นองคมนตรีพร้อมกับนาย จุลนภ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา 

**บทบาทในฐานะองคมนตรี**
พล.อ.อ. สิทธิ ถือเป็นบุคคลหนึ่งที่ต่อต้านอำนาจของทักษิณ ชินวัตร เขามีความไม่สบายใจต่อการดำรงอยู่ของอำนาจฝ่ายทักษิณอยู่ตลอดเวลา โดยเขามองว่าทักษิณ เป็นภัยคุกคามอย่างใหญ่หลวงต่อราชอาณาจักรที่มีพระมหากษัตริย์เป็นศูนย์กลาง
จากเอกสารโทรเลขในเว็บไซต์วิกิลีกส์ ระบุว่า ในปี พ.ศ. 2551 องคมนตรีสิทธิได้เสนอให้สมัคร สุนทรเวช ลาออก หรือยุบสภา แต่ก็ไม่ได้รับการตอบสนอง แต่ในขั้นต้น นายอานันท์ และพลเอกอนุพงษ์ เผ่าจินดา ผู้บัญชาการทหารบก ยังไม่ตอบรับข้อเสนอของสิทธิ แผนการนี้มีผู้ร่วมสนับสนุนหลายคน หนึ่งในนั้นปรากฏชื่อของ ปราโมทย์ นาครทรรพ และยังมีนายทหารระดับสูงของกองทัพอากาศ ตลอดจนตุลาการศาลรัฐธรรมนูญคนหนึ่ง  แต่อย่างไรก็ตาม ในอีกหกวันต่อมา ศาลรัฐธรรมนูญก็ปลดสมัคร สุนทรเวช ออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี
ในช่วงที่อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ เป็นนายกรัฐมนตรี องคมนตรีสิทธิมองว่าอภิสิทธิ์ใช้เวลาอยู่บนโพเดียมมากเกินไป จนไม่มีเวลาที่จะสร้างทีมงานที่มีประสิทธิภาพ นอกจากนี้องคมนตรีสิทธิยังพยายามแทรกแซงให้กองทัพปลดพลตรีขัตติยะ สวัสดิผล ซึ่งเขามองเป็น "ทหารนอกแถว" ออกจากราชการ องคมนตรีสิทธิมองว่า"พลเอกอนุพงษ์ไร้ความสามารถในการควบคุมพลตรีขัตติยะ" องคมนตรีสิทธิมองว่าพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา รองผู้บัญชาการทหารบก น่าจะสามารถจัดการเรื่องต่าง ๆ ได้ดีกว่าพลเอกอนุพงษ์
องคมนตรีสิทธิโจมตีทักษิณว่า พยายามใช้เงินผู้ชุมนุมเสื้อแดง และฮุน เซน เพื่อทำลายประเทศ แต่สิทธิทำนายว่าทักษิณจะทำไม่สำเร็จ ทักษิณไม่เคยพยายามเจรจา สิทธิแนะนำว่า ข้อเรียกร้องทักษิณจะได้รับการตอบสนอง ถ้าเขากลับเข้าประเทศและรับโทษในคุกพอเป็นพิธี ทักษิณก็น่าจะได้รับการอภัยโทษอย่างรวดเร็ว และได้รับการปล่อยตัวในฐานะอดีตนายกรัฐมนตรี

**ถึงแก่อสัญกรรม**
พล.อ.อ. สิทธิ เศวตศิลา ถึงแก่อสัญกรรม เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2558 เวลา 05.30 น. ด้วยอาการติดเชื้อในกระแสเลือด สิริอายุ 5 มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2559 ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส

**เกียรติคุณ**
" .... ผลงานชิ้นเอกที่สุด ของ พล.อ.อ. สิทธิ เศวตศิลา มีอยู่สองชิ้น คือ การรวบรวมเสียงชาวโลกให้คว่ำบาตรเวียดนาม ในการสกัดกั้นการขยายตัวของเวียดนามในอินโดจีนเหมือนกับที่ ประธานาธิบดี จอร์จ เอช ดับเบิลยู บุช รวบรวมโลกคว่ำบาตรอิรัก และการริเริ่มโครงการให้ทูตไทยช่วยเป็นพ่อค้าขายสินค้าไทยในต่างประเทศ ซึ่งได้ผลเริ่มเปลี่ยนไทยเป็นประเทศส่งออก ...."- ได้รับปริญญาปริญญานิติศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัยฟิลิปปินส์ ประจำปีการศึกษา 2526- ได้รับปริญญาปริญญานิติศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัยเเห่งชาติสิงคโปร์ ประจำปีการศึกษา 2528- ได้รับปริญญารัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาการระหว่างประเทศและการทูต จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ประจำปีการศึกษา 2533 - ได้รับปริญญารัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง ประจำปีการศึกษา 2535- ได้รับปริญญารัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประจำปีการศึกษา 2537- ได้รับปริญญานิติศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต ประจำปีการศึกษา 2539- ได้รับปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาพัฒนศาสตร จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประจำปีการศึกษา 2540- ได้รับเหรียญประกาศเกียรติคุณเสรีไทย จากสำนักข่าวกรองกลาง เพื่อเชิดชูวีรกรรมการต่อต้านกองทัพญี่ปุ่นในระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2543

**ยศทหารและกองอาสารักษาดินแดน**

**ทหาร**
 1 เมษายน พ.ศ. 2489 : ว่าที่เรืออากาศตรี- 1 มกราคม พ.ศ. 2492 : เรืออากาศตรี- 5 พฤจิกายน พ.ศ. 2492 : ว่าที่เรืออากาศเอก- 1 มกราคม พ.ศ. 2493 : นาวาอากาศตรี- 1 มกราคม พ.ศ. 2496 : นาวาอากาศโท- 1 มกราคม พ.ศ. 2498 : นาวาอากาศเอก- 1 มกราคม พ.ศ. 2500 : พลอากาศจัตวา - 1 มกราคม พ.ศ. 2503 : ว่าที่พลอากาศตรี- 1 มกราคม พ.ศ. 2503 : พลอากาศตรี- 1 ตุลาคม พ.ศ. 2517 : พลอากาศโท - 30 มกราคม พ.ศ. 2523 : พลอากาศเอก

**กองอาสารักษาดินแดน**
 พ.ศ. 2500 : นายกองโท

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย**

**ต่างประเทศ**
 USA :
** พ.ศ. 2503 – 80x80px เหรียญฟรีดอม- เกาหลีใต้ :
** พ.ศ. 2524 – 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณแห่งการทูต ชั้นที่ 2- ชิลี :
** พ.ศ. 2524 – 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์คุณธรรม ชั้นประถมาภรณ์- อาร์เจนตินา :
** พ.ศ. 2524 – 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์นายพลซาน มาร์ติน ผู้ปลดปล่อย ชั้นประถมาภรณ์- ออสเตรีย :
** พ.ศ. 2525 – 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณแห่งสาธารณรัฐออสเตรีย ชั้นมหาอิสริยาภรณ์ทอง (พร้อมสายสะพาย)- มาเลเซีย :
** พ.ศ. 2525 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ยัง มูเลีย ปังกวน เนการา ชั้นที่ 2- เบลเยียม :
** พ.ศ. 2526 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎ ชั้นที่ 1
*ฟิลิปปินส์ :
**พ.ศ. 2526 – 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์ซิกาตูนา ชั้นประถมาภรณ์
*เยอรมนีตะวันตก :
**พ.ศ. 2526 – 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณแห่งสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ชั้นประถมาภรณ์- :
**พ.ศ. 2527 – 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์สาธารณรัฐอุรุกวัย ชั้นที่ 2
*Kingdom of Nepal :
**พ.ศ. 2527 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์พระตรีศักติปัตตะ ชั้นที่ 1
*โปรตุเกส :
**พ.ศ. 2528 – 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์อิงฟังตึ เด. เอ็งรีกึ ชั้นประถมาภรณ์
*ญี่ปุ่น :
**พ.ศ. 2529 – 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย ชั้นที่ 1

**อ้างอิง**
4.  หนังสือ "ผ่านร้อน ผ่านหนาว พล.อ.อ.สิทธิ เศวตศิลา"
หมวดหมู่:ชาวไทยเชื้อสายอังกฤษ
หมวดหมู่:ชาวไทยเชื้อสายเปอร์เซีย
หมวดหมู่:ทหารอากาศชาวไทย
หมวดหมู่:พลอากาศเอกชาวไทย
หมวดหมู่:พลอากาศโทชาวไทย
หมวดหมู่:องคมนตรี
หมวดหมู่:รองนายกรัฐมนตรีไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรีไทย
หมวดหมู่:สมาชิกขบวนการเสรีไทย
หมวดหมู่:สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
หมวดหมู่:สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคกิจสังคม
หมวดหมู่:สกุลบุนนาค
หมวดหมู่:สกุลเศวตศิลา
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนวัดราชบพิธ
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนมหาวชิราวุธ จังหวัดสงขลา
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.3
หมวดหมู่:ชาวไทยเชื้อสายสหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต
หมวดหมู่:เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ
หมวดหมู่:ประธานคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ
หมวดหมู่:ผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน
หมวดหมู่:บุคคลจากเขตพระนคร
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์ไทย พ.ศ. 2475–2516
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์ไทย พ.ศ. 2516–2544
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์ไทย หลัง พ.ศ. 2544
หมวดหมู่:หัวหน้าพรรคการเมืองในประเทศไทย
หมวดหมู่:ทหารชาวไทยในสงครามโลกครั้งที่สอง