กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (ประเทศไทย)

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (Ministry of Agriculture and Cooperatives) เป็นหน่วยงานราชการส่วนกลางประเภทกระทรวงของไทย มีหน้าที่เกี่ยวกับการเกษตรกรรม การจัดหาแหล่งน้ำและพัฒนาระบบชลประทาน ส่งเสริมและพัฒนาเกษตรกร ส่งเสริมและพัฒนาระบบสหกรณ์ รวมตลอดทั้งกระบวนการผลิตและสินค้าเกษตรกรรม และราชการอื่นที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ หรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

**ประวัติ**
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2435 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในชื่อ กระทรวงเกษตรพานิชการ มี เจ้าพระยาภาสกรวงศ์ (พร บุนนาค) ขณะมีบรรดาศักดิ์ที่ "พระยาภาสกรวงศ์ "เป็นเสนาบดีคนแรก
ใน พ.ศ. 2439 ได้ยุบรวมกระทรวงเกษตรพานิชการเข้ากับ กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ พร้อมกับลดฐานะลงเป็นกรม ๆ หนึ่ง ในวันที่ 3 กันยายน พ.ศ. 2442 มีพระบรมราชโองการแยกกรมเกษตรพานิชการออกมาตั้งเป็นกระทรวงใหม่ใช้ชื่อว่า กระทรวงเกษตราธิการ มี เจ้าพระยาเทเวศร์วงศ์วิวัฒน์ (หม่อมราชวงศ์หลาน กุญชร) ขณะมีบรรดาศักดิ์ที่พระยาเทเวศร์วงศ์วิวัฒน์เป็นเสนาบดีคนแรก  โดยใช้ หอรัษฎากรพิพัฒน์ เป็นที่ทำการชั่วคราว 
ใน พ.ศ. 2475 ได้มีการยุบรวมกระทรวงเกษตราธิการเข้ากับ กระทรวงพาณิชย์และคมนาคม ใช้ชื่อว่า กระทรวงเกษตรพาณิชยการ ต่อมาวันที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2476 ได้มีการเปลี่ยนแปลงชื่อและอำนาจหน้าที่จากกระทรวงเกษตรพาณิชยการเป็น กระทรวงเศรษฐการ ในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2515 มีประกาศของคณะปฏิวัติ ที่ 216ก่อให้เกิดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และมีปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ คนแรก ได้แก่ ดร.ปรีดา กรรณสูต
ธงประจำกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ถูกประดับบริเวณรั้วกระทรวง

**ตราสัญลักษณ์กระทรวง**
ตราสัญลักษณ์ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์รูปแบบล่าสุด ประกาศใช้งานเมื่อวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2565 ในประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง กำหนดภาพเครื่องหมายราชการ ตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายราชการ พุทธศักราช 2482 (ฉบับที่ 313)

**หน่วยงานในสังกัด**

**ส่วนราชการ**
 สำนักงานรัฐมนตรี- สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ - กรมวิชาการเกษตร- กรมประมง- กรมปศุสัตว์- กรมชลประทาน- กรมพัฒนาที่ดิน- กรมส่งเสริมการเกษตร- กรมส่งเสริมสหกรณ์ - กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ - สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร - สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม - สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ- กรมการข้าว - กรมหม่อนไหม- กรมฝนหลวงและการบินเกษตร
ไฟล์:Bell 412EP KASET-21111 at Surat Thani.jpg|thumb|250x250px|อากาศยานที่ใช้งานในราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สังกัดกรมฝนหลวงและการบินเกษตร

**รัฐวิสาหกิจ**
นอกจากนั้นยังมีหน่วยงานรัฐวิสาหกิจซึ่งมีการจัดองค์กรการบริหารในรูปรัฐวิสาหกิจ คือ- องค์การตลาดเพื่อเกษตรกร (อ.ต.ก.)- องค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย - องค์การสะพานปลา- การยางแห่งประเทศไทย (กยท.)

**อดีตรัฐวิสาหกิจที่กำกับดูแล**
 สำนักงานกองทุนสงเคราะห์การทำสวนยาง (สกย.) - องค์การสวนยาง (อสย.)- องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ (อ.อ.ป., โอนไปสังกัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม)

**องค์การมหาชน**
 สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)- สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน)- สำนักงานพิพิธภัณฑ์เกษตรเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (องค์การมหาชน)

**อ้างอิง**

**ดูเพิ่ม**
 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ของไทย- รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ของไทย- รายชื่อปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ของไทย

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ date=2022-03-29 - กระทรวงเกษตร. (2510). ประวัติกระทรวงเกษตร: ที่ระลึกคล้ายวันสถาปนาครบ 75 ปี 1 เมษายน 2510. พระนคร: กระทรวงฯ.
*ทิวาพร ใจก้อน. (2558). รัฐสยามกับการจัดการธรรมชาติ: ประวัติศาสตร์ แนวคิด และความรู้เรื่องศัตรูพืชในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: 6 ตุลารำลึก.- พวงเพชร สุรัตนกวีกุล. (2516). เปรียบเทียบผลงานของเสนาบดีกระทรวงเกษตราธิการ พ.ศ. 2435-2475 (ค.ศ. 1892-1932). วิทยานิพนธ์ อ.ม. กรุงเทพฯ: แผนกวิชาประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ออนไลน์. date=2023-10-22 - พิชัย สิงห์ทอง. (2424). นโยบายส่งเสริมการเกษตรในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว. วิทยานิพนธ์ อ.ม. กรุงเทพฯ: ภาควิชาประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ออนไลน์.fix-attempted=yes - อัจฉรา ชุมดี. (2523). งานด้านการเกษตรและคมนาคมของเจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ (พ.ศ. 2452-2468). วิทยานิพนธ์ อ.ม. กรุงเทพฯ: ภาควิชาประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ออนไลน์. date=2023-10-22 
หมวดหมู่:เกษตรกรรมในประเทศไทย

กเษตรและสหกรณ์ (กระทรวง)
หมวดหมู่:กระทรวงที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2435
หมวดหมู่:ก่อตั้งในสยามในปี พ.ศ. 2435
ไทย