อำเภอดอยหลวง

ดอยหลวง  (langx|nod|40px) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเชียงราย เป็นอำเภอขนาดเล็กที่กำลังพัฒนาทางด้านคมนาคม ด้านเศรษฐกิจ ด้านผังเมือง และเป็นอำเภอที่จะผ่านไปยังอำเภอเชียงของ เชียงแสน และพรมแดนประเทศลาวและพม่า จัดเป็นอำเภอที่อยู่ราบลุ่มน้ำแม่กก มีดอยหลวงสูง 1,043 เมตรจากน้ำทะเลปานกลาง จากทิวเขาหลวงพระบาง ทางด้านขนาดพื้นที่เป็นอำเภอที่มีขนาดพื้นที่น้อยที่สุดในจังหวัดเชียงราย

**ประวัติ**
ท้องที่อำเภอดอยหลวงเดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอแม่จัน ทางราชการได้แบ่งพื้นที่การปกครองออกมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอดอยหลวง ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2539 โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 15 กรกฎาคม ปีเดียวกัน และต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็น อำเภอดอยหลวง ในวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550 โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 8 กันยายน ปีเดียวกัน

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอดอยหลวงตั้งอยู่ทางตอนเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเชียงแสน- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเชียงแสน อำเภอเชียงของ- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเวียงเชียงรุ้ง อำเภอเมืองเชียงราย- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอแม่จัน

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอดอยหลวงแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 3 ตำบล 33 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอดอยหลวงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 3 แห่ง ได้แก่- องค์การบริหารส่วนตำบลปงน้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปงน้อยทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลโชคชัย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโชคชัยทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองป่าก่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองป่าก่อทั้งตำบล

**งานประจำปี**
งานสี่เผ่าชาวดอยหลวง
*งานสืบสานตำนานครูจูหลิง ปงกันมูล

**เทศกาล**
ปีใหม่อิ่วเมี่ยน (บ้านขุนแม่บง และบ้านห้วยช้างลอด)
*บั้งไฟพญานาค (บ้านไทรทอง และบ้านป่าลัน)

**สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ **
ผ้าทอพื้นเมืองบ้านปงน้อย หมู่ที่ 2 และ 10 (ปงน้อย) 
*กล้วยตากบ้านทุ่งกวาง หมู่ที่ 1 และ 12 (โชคชัย)

**สถานศึกษา**
โรงเรียนดอยหลวง รัชมังคลาภิเษก (โรงเรียนมัธยมศึกษาประจำอำเภอ)
*โรงเรียนอนุบาลดอยหลวง  (โรงเรียนประถมศึกษาประจำอำเภอ)

**โรงเรียนขยายโอกาส**
โรงเรียนอนุบาลโชคชัย ตำบลโชคชัย
*โรงเรียนบ้านใหม่พัฒนา ตำบลหนองป่าก่อ
*โรงเรียนบ้านห้วยไร่ ตำบลปงน้อย
*โรงเรียนบ้านขุนแม่บง ตำบลโชคชัย

**สถานที่ท่องเที่ยว**
หอศิลป์ครูจูหลิง
*วัดห้วยสัก
*วัดป่าอรัญญวิเวก 
*วัดวังเขียว (เศียรพระพุทธรูปโบราณ)
*ถ้ำผาตุบ
*น้ำตกห้วยดีหมี
*หมู่บ้านชาวเขาเผ่าเมี่ยนและกะเหรี่ยง ตำบลโชคชัย 
*ฟาร์มแกะดอยหลวง

**โบราณสถาน**
บ่อน้ำทิพย์ วัดห้วยสัก 
*วัดร่องพระเจ้า
*วัดวังเขียว
*กู่เบี้ยปงน้อยใต้

**บุคคลที่มีชื่อเสียง**
ครูจูหลิง ปงกันมูล ครูผู้เสียสละ (จากเหตุ สามจังหวัดชายแดนภาคใต้)
*พระราชวชิราธิการ (หลวงพ่อทวี จิตฺตคุตฺโต) ศิษย์ในองค์หลวงปูแหวน สุจิณโณ เจ้าอาวาสวัดป่าอรัญญวิเวก
*พระครูบาเจ้าเจษฎา จิรสีโล เจ้าอาวาสวัดห้วยสัก
*ศิลปินนักร้องปู่จ๋านลองไมค์ (พิษณุ บุญยืน)

**ระบบชลประทาน**
เขื่อนห้วยดีหมี 
*เขื่อนห้วยสัก 
*หนองปง (ขนาดใหญ่)

**โรงพยาบาล**
โรงพยาบาลดอยหลวง
*โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลปงน้อย
*โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านแม่บง 
*โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านดอย
*โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองป่าก่อ

**ขนส่ง**
รถเมล์แดง สายเขียงของ-ดอยหลวง-เวียงเชียงรุ้ง-เวียงชัย-เทศบาลนครเชียงราย ใช้ระยะเวลาวิ่งประมาณ 1 ชั่วโมง 15 นาที (เข้าสู่ตัวเมืองเชียงราย)
*รถเมล์แดง 2 สายดอยหลวง-เชียงของ ใช้ระยะเวลาวิ่งประมาณ 1 ชั่วโมง

**แม่น้ำที่สำคัญ**
น้ำแม่กก (แม่น้ำสายใหญ่)
*แม่น้ำบง (แม่น้ำสายเล็ก) 
*แม่น้ำป่าซางหรือแม่น้ำไร่ (แม่น้ำสายเล็ก)

**การเดินทาง **
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1098 (กิ่วพร้าว (แม่จัน) - ปงน้อย (ดอยหลวง) - บ้านแก่น (เชียงของ)) ถนนสายหลักเชื่อมถนนสายเอเซีย AH3
*ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1271 (ปงน้อย (ดอยหลวง) - เชียงแสน) ถนนสายรองเชื่อม ถนนสายทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1129 (เชียงแสน-เชียงของ)

**อ้างอิง**
ดอยหลวง