วงศ์ปลาตูหนา

วงศ์ปลาตูหนา (True eel, Freshwater eel) เป็นวงศ์ของปลาในชั้นปลากระดูกแข็งวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวงศ์ว่า Anguillidae (/แอน-กิล-ลิ-ดี้/) โดยมาจากภาษาลาตินว่า "Ae" หมายถึง ปลาไหล ซึ่งปลาวงศ์นี้มักจะถูกเรียกรวมกันว่า ปลาตูหนา มีทั้งหมด 1 สกุล คือ Anguilla และมีทั้งหมด 15 ชนิด
กระจายทั่วชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติกและแปซิฟิกจนถึงออสเตรเลีย
พบในประเทศไทยประมาณ 3–4 ชนิด 
ปลาวงศ์นี้มีฟันคม ปากกว้าง เขี้ยวเล็กละเอียดบนขากรรไกรเป็นร้อย ๆ ซี่ จมูกมีรูเล็ก ๆ เหมือนหลอด 2 ข้าง ใช้สำหรับดมกลิ่นเพื่อนำทางและหาอาหาร ซึ่งปลาตูหนามีประสิทธิภาพในการดมกลิ่นได้ดีกว่าปลาฉลามเสียอีก ครีบอกเป็นรูปกลมรี ครีบหลังยาวติดต่อกับครีบหางที่มนและครีบก้นที่ยาว ลำตัวดูภายนอกเหมือนไม่มีเกล็ด มีเมือกลื่นปกคลุมทั้งตัว แต่แท้จริงมีเกล็ดขนาดเล็กมากเรียงซ้อนฝังอยู่ใต้ผิวหนัง โดยไม่มีเส้นข้างลำตัว เลือดและน้ำเหลืองของปลาตูหนามีพิษ ซึ่งอาจฆ่าสุนัขให้ตายได้ 
เป็นปลานักล่า สามารถจับกุ้ง, ปู หรือสัตว์เปลือกแข็ง รวมทั้งปลาต่าง ๆ กิน มักอาศัยในแหล่งน้ำใส มีตอไม้, โพรงไม้ หรือซอกหินอยู่มาก อาจขุดรูอยู่ก็ได้ นอกจากบริเวณปากแม่น้ำแล้ว ยังเคยพบไกลถึงลำธารน้ำตกบนภูเขาอีกด้วย
เป็นปลาที่มีวงจรชีวิตแบบ ปลาสองน้ำ คือออกไปวางไข่ในทะเลลึก ปลาวัยอ่อนจึงอพยพกลับมาเลี้ยงตัวที่ชายฝั่งหรือป่าชายเลนก่อนเข้ามาเติบโตในน้ำจืดที่ไกลจากทะเลนับร้อย ๆ กิโลเมตร ลูกปลามีตัวใส เรียวยาวดูคล้ายวุ้นเส้น โดยปกติแล้วเป็นปลาที่มีนิสัยรักสงบ แต่จะดุร้ายมากเมื่อถูกจับได้ มีรายงานว่าปลาบางตัวมีอายุมากได้ถึง 105 ปี และอาจยาวได้ถึง 8 ฟุต ในทะเลสาบน้ำจืดที่นิวซีแลนด์พบบางตัวมีน้ำหนักมากกว่า 100 ปอนด์
เป็นปลาที่มีรสชาติดี อร่อย มีราคาแพง บางชนิดจึงถูกนำมาเพาะเลี้ยงเป็นปลาเศรษฐกิจที่มีชื่อ เช่น ปลาตูหนาญี่ปุ่น หรือปลาไหลญี่ปุ่น (A. japonica) ซึ่งได้มีการเลี้ยงกันที่ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ แต่ว่าต้องรวบรวมลูกปลาจากธรรมชาติ ซึ่งเคยมีการนำเข้ามาเลี้ยงในประเทศไทยระยะหนึ่ง ปลาตูหนาชนิดนี้ได้ถูกปรุงเป็นอาหารญี่ปุ่นที่มีชื่อคือ ข้าวหน้าปลาไหล (คะบะยะกิ)  ซึ่งชาวญี่ปุ่นได้รับประทานกันมาอย่างยาวนานกว่า 5,000 ปีแล้ว

**การจำแนก**
ภาพแสดงวงจรชีวิตของปลาในวงศ์ปลาตูหนา- †Anguillidarum Schwarzhans 2003
** †Anguillidarum semisphaeroides Schwarzhans 2003- ?Neoanguilla Shrestha 2008
** ?Neoanguilla nepalensis Shrestha 2008- Anguilla Garsault 1764
** Anguilla anguilla (Linnaeus, 1758) (ปลาตูหนายุโรป)
** †Anguilla annosa Stinton 1975
** Anguilla australis J. Richardson, 1841
*** Anguilla australis australis J. Richardson, 1841 (ปลาตูหนาครีบสั้น)
*** Anguilla australis schmidti Phillipps, 1925
** Anguilla bengalensis (J. E. Gray, 1831) (ปลาสะแงะ)
*** Anguilla bengalensis bengalensis (J. E. Gray, 1831) (ปลาสะแงะอินเดีย)
*** Anguilla bengalensis labiata (W. K. H. Peters, 1852) (ปลาสะแงะแอฟริกา)
** Anguilla bicolor McClelland, 1844
*** Anguilla bicolor bicolor McClelland, 1844 (ปลาตูหนาครีบสั้นอินโดนีเซีย)
*** Anguilla bicolor pacifica E. J. Schmidt, 1928 (ปลาตูหนาครีบสั้นอินเดีย)
** Anguilla borneensis Popta, 1924 (ปลาตูหนาบอร์เนียว)
** Anguilla breviceps Y. T. Chu & Y. T. Jin, 1984
** †Anguilla brevicula Agassiz 1833-1845
** Anguilla celebesensis Kaup, 1856 (ปลาตูหนาครีบยาวเซเลบีส)
** Anguilla dieffenbachii J. E. Gray, 1842 (ปลาตูหนาครีบยาวนิวซีแลนด์)
** Anguilla interioris Whitley, 1938 (ปลาตูหนาครีบยาวที่ราบสูง)
** Anguilla japonica Temminck & Schlegel, 1847 (ปลาไหลญี่ปุ่น)
** Anguilla luzonensis S. Watanabe, Aoyama & Tsukamoto, 2009 (ปลาตูหนาด่างดำฟิลิปปิน)
** Anguilla malgumora Schlegel ex Kaup 1856 (ปลาตูหนาครีบยาวอินโดนีเซีย)
** Anguilla marmorata Quoy & Gaimard, 1824 (ปลาเอี่ยนหู)
** Anguilla megastoma Kaup, 1856 (ปลาตูหนาครีบยาวโพลินิเซีย)
** Anguilla mossambica (W. K. H. Peters, 1852) (ปลาตูหนาครีบยาวแอฟริกา)
** †Anguilla multiradiata Agassiz 1833-1845
** Anguilla nebulosa McClelland, 1844 (ปลาตูหนาด่างดำ)
** Anguilla obscura Günther, 1872 (ปลาตูหนาครีบสั้นแปซิฟิก)
** †Anguilla pachyura Agassiz 1833-1845
** †Anguilla pfeili Schwarzhans 2012
** †Anguilla rectangularis Stinton & Nolf 1970
** Anguilla reinhardtii Steindachner, 1867 (ปลาตูหนาครีบยาวแต้ม)
** Anguilla rostrata (Lesueur, 1817) (ปลาตูหนาอเมริกา)
** †Anguilla rouxi Nolf 1974

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  year = 2011- Berra, Tim M. (2001). Freshwater Fish Distribution. San Diego: Academic Press. 0-12-093156-7
ตูหนา

ตูหนา
ตูหนา
หมวดหมู่:ปลาที่พบในประเทศไทย
หมวดหมู่:ปลาทวีปอเมริกาใต้
หมวดหมู่:ปลาแอฟริกา
หมวดหมู่:วงศ์ปลาตูหนา