เล่าเจี้ยง

เล่าเจี้ยง (มีบทบาทในช่วง ค.ศ. 190-219) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า หลิว จาง (p=Liú Zhāng) ชื่อรอง จี้ยฺวี่ (p=Jìyù) เป็นขุนนางและขุนศึกผู้ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้ามณฑลในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออกของจีน เล่าเจี้ยงขึ้นเป็นเจ้ามณฑลเอ๊กจิ๋ว (ครอบคลุมพื้นที่ของมณฑลเสฉวนและนครฉงชิ่งในปัจจุบัน) สืบต่อจากเล่าเอี๋ยนผู้เป็นบิดา และปกครองภูมิภาคกระทั่งถึงปี ค.ศ. 214 เมื่อเล่าเจี้ยงยอมจำนนต่อเล่าปี่ หกปีต่อมาเล่าเจี้ยงยอมสวามิภักดิ์ต่อง่อก๊กและเสียชีวิตหลังจากนั้นไม่นาน เล่าเจี้ยงมักถูกมองว่าเป็นผู้นำที่ไร้ความสามารถ แต่ก็ถือว่าเป็นเจ้านายดั้งเดิมของขุนนางและขุนนางที่มีชื่อเสียงบางส่วนของจ๊กก๊ก เช่น หวดเจ้ง เบ้งตัด เตียวหงี เล่าป๋า อุยก๋วน งออี้ ลิเงียม ตั๋งโห เป็นต้น

**ประวัติช่วงต้น**
เล่าเจี้ยงเป็นผู้เป็นสืบเชื้อสายของหลิว ยฺหวี (劉餘) ผู้เป็นหลังจงฮองหรืออ๋องกงแห่งฬ่อ (魯恭王 หลู่กงหวาง) ในช่วงต้นยุคราชวงศ์ฮั่น
เล่าเจี้ยงเป็นบุตรชายคนสุดท้องของเล่าเอี๋ยน (劉焉 หลิว เยียน) เล่าเจี้ยงรับราชการในช่วงต้นที่ราชสำนักของราชวงศ์ฮั่นในฐานะผู้ช่วยของพี่ชาย 2 คนคือเลาเฉีย (劉範 หลิว ฟ่าน) และหลิว ต้าน (劉誕) ทั้งสามรับราชการในราชสำนักในช่วงที่อยู่ภายใต้การปกครองของขุนศึกลิฉุย (李傕 หลี่ เจฺว๋) และกุยกี (郭汜 กัว ซื่อ) ราชสำนักส่งเล่าเจี้ยงไปตักเตือนเล่าเอี๋ยนผู้บิดาในเรื่องที่กระทำการอุกอาจ แต่เมื่อเล่าเจี้ยงมาถึง เล่าเอี๋ยนก็ไม่ยอมให้เล่าเจี้ยงกลับไปราชสำนัก

**ปกครองมณฑลเอ๊กจิ๋ว**
แผนที่แสดงขุนศึกคนสำคัญของราชวงศ์ฮั่นในคริสต์ทศวรรษ 190 รวมถึงเล่าเจี้ยง
ในปี ค.ศ. 194 ภายหลังการเสียชีวิตของพี่ชาย 2 คนของเล่าเจี้ยงโดยฝีมือของทัพลิฉุย (แม้ว่าเล่ามอที่เป็นพี่น้องอีกคนของเล่าเจี้ยงยังมีชีวิตอยู่ในเวลานั้น)เล่ามอพี่น้องของเล่าเจี้ยงยังมีชีวิตอยู่ในเวลานั้น แต่ไม่แน่ชัดว่าเล่ามอเป็นพี่ชายหรือเป็นน้องชายของเล่าเจี้ยง เล่าเจี้ยงได้รับการเสนอชื่อให้เป็นผู้สืบทอดตำแหน่งเจ้ามณฑลของมณฑลเอ๊กจิ๋วโดยอดีตขุนนางของเล่าเอี๋ยนคือ เจ้า เหว่ย์ (赵韪) และหวาง ชาง (王商) รวมถึงขุนนางคนอื่น ๆ ในเอ๊กจิ๋ว เพราะเล่าเจี้ยงมีนิสัยสุภาพอ่อนโยน หลังเล่าเจี้ยงขึ้นสืบทอดตำแหน่ง เฉิ่น หมี (沈彌) และโหลว ฟา (婁發) ที่อดีตผู้ใต้บังคับบัญชาก็กบฏขึ้น โดยได้รับความช่วยเหลือจากกำเหลง (甘寧 กาน หนิง) และได้รับการสนับสนุนจากหลิว เหอ (劉闔) ข้าราชการจากมณฑลเกงจิ๋ว (荊州 จิงโจว) แต่การก่อกบฏล้มเหลว เหล่าผู้นำกบฏจึงจำต้องหนีไปมณฑลเกงจิ๋ว
ในช่วงที่เล่าเจี้ยงปกครองมณฑลเอ็กจิ๋ว นิสัยสุภาพอ่อนโยนและขาดความเด็ดขาดทำให้ประชาชนในเอ็กจิ๋วรู้สึกไม่พอใจอย่างกว้างขวาง เนื่องจากเล่าเจี้ยงไม่เข้มงวดกฎหมายและอำนาจของเขาจึงอ่อนแอเกินกว่าที่จะควบคุมตระกูลและข้าราชการในเอ็กจิ๋วได้  ในขณะที่กองทัพเดิมของเล่าเอี๋ยนซึ่งประกอบไปด้วยผู้ลี้ภัยจากเมืองลำหยงและภูมิภาคโดยรอบของราชธานีเตียงอัน ซึ่งมีชื่อว่า กองทัพตงโจว(東州兵) ได้คอยปราบปรามและรังแกประชาชนในท้องถิ่น เจ้า เหว่ย์ได้ใช้โอกาสนี้เพื่อสร้างความไว้วางใจจากประชาชนอย่างลับหลังจากเล่าเจี้ยง เนื่องจากความเคียดแค้นของประชาชนเอ็กจิ๋ว เจ้า เหว่ย์จึงได้สร้างความสัมพันธ์กับตระกูลที่มีชื่อเสียงของเกงจิ๋ว โดยตั้งใจที่จะนำกองกำลังต่อต้านเล่าเจี้ยง
ใน ค.ศ. 200 เจ้า เหว่ย์ได้เริ่มก่อกบฏเพื่อโค่นล้มเล่าเจี้ยง เล่าเจี้ยงได้สร้างป้อมปราการในเซงโต๋ (成都 เฉิงตู) กองทัพตงโจวกลัวว่าจะสูญเสียผลประโยชน์ถ้าหากเล่าเจี้ยงพ่ายแพ้ จึงเข้าช่วยเหลือเล่าเจี้ยง กองทัพผสมสามารถเอาชนะจ้าว เหว่ย์ได้ ทำให้เขาต้องล่าถอยกลับไปยังเกงจิ๋ว ซึ่งเขาจะเสียชีวิตในไม่ช้าหลังจากนั้น ในปีเดียวกันนั้น เตียวฬ่อ ซึ่งก่อนหน้านี้ได้ยอมรับว่าเล่าเอี๋ยนเป็นเจ้านายของตน ได้ก่อกบฏต่อต้านเล่าเจี้ยงเช่นกัน เล่าเจี้ยงจึงสั่งประหารมารดาและน้องชายของเตียวฬ่อ ทั้งคู่กลายเป็นศัตรูกันตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
ในช่วงปลายปี ค.ศ. 208 เล่าเจี้ยงได้รับข่าวว่าโจโฉได้เข้าโจมตีเกงจิ๋วและยึดครองฮั่นตง เขาจึงส่งหยินผู่(阴溥) ไปเป็นฑูตเพื่อแสดงความเครารพต่อโจโฉ จากนัั้นโจโฉได้เสนอแนะให้เล่าเจี้ยงและเล่ามอ(สามีของงอซี) ได้รับตำแหน่งแม่ทัพ เล่ามอเสียชีวิตด้วยอาการป่วย
ใน ค.ศ. 211 ตามคำแนะนำของที่ปรึกษาของเขา เตียวสง(จางซง) เขาขอให้เล่าปี่มาช่วยเหลือเขาในการโค่นล้มเล่าเจี้ยง การต้องรับเล่าปี้เป็นแผนของเตียวสง หวดเจ้ง(ฝ่า เจิ้ง) และเบ้งตัด(เมิ่ง ต๋า) เพื่อให้เขาเป็นผู้นำของพวกเขาในที่สุด เนื่องจากพวกเขามองว่าเขามีความทะเยอทะยานและสมควรรับใช้มากกว่าเล่าเจี้ยง อองลุย(หวาง เล่ย์, 王累) อุยก๋วน (หฺวาง เฉฺวียน) ลิอิ๋น และคนอื่น ๆได้พยายามเกลี้ยกล่อมเล่าเจี้ยงไม่ให้รับเล่าปี่เข้ามาในดินแดน แต่คำวิงวอนของพวกเขาถูกเพิกเฉย และเล่าปี่ได้รับการต้อนรับในฐานะแขกของเล่าเจี้ยง โดยเขาจะไปยังแนวหน้าเพื่อต่อสู้รบกับเตียวฬ่อ
เมื่อเตียวซก (張肅) พี่ชายของเตียวสงได้เปิดเผยแผนการที่แท้จริงของเตียวสงแก่เล่าเจี้ยง เขาก็สั่งประหารเตียวสงและริเริ่มต่อสู้รบกับเล่าปี่ ซึ่งได้เริ่มต้นการพิชิตเอ็กจิ๋ว แม้ว่าแม่ทัพอย่างเตียวหยิมจะต่อสู้รบอย่างหนักเพื่อปกป้องเจ้านายของตน แต่กองกำลังของเล่าปี่กลับมีชัยเหนือกว่า และเมื่อถึงปี ค.ศ. 214 พวกเขาได้ล้อมเมืองเอกของเอ๊กจิ๋วอย่างเซงโต๋ได้สำเร็จ ที่ปรึกษาของเล่าเจี้ยง ได้แก่ เล่าป๋า ตั๋งโห และ Hu Jing ขอร้องให้เจ้านายของพวกเขาต่อต้านไม่ว่าจะด้วยวิธีใดก็ตาม แต่เล่าเจี้ยงปฏิเสธคำร้องของพวกเขา โดยกล่าวว่า "ข้าไม่อยากให้ราษฎรของข้าต้องทนทุกข์อีกต่อไป" จา่กนั้นเขาก็ยอมสวามิภักดิ์ต่อเล่าปี่

**ประวัติช่วงปลาย**
ภายหลังยอมสละดินแดนของตนไม่นาน เล่าปี่ได้ส่งเล่าเจี้ยงและหลิวชาน บุตรชายคนที่สองไปยังชายแดนที่ติดกับแดนตะวันตกของมณฑลเกงจิ๋ว อยู่ใกล้กับดินแดนของซุนกวน อย่างไรก็ตาม ในช่วงฤดูหนาวของ ค.ศ. 219-220 กองกำลังที่โดยลิบอง(หลู่เหมิง) แม่ทัพของซุนกวน สามารถจับกุมกวนอู แม่ทัพของเล่าปี่และประหารชีวิต ส่งผลทำให้เกงจิ๋วถูกยึดครอง เล่าเจี้ยงและหลิวชานได้ถูกพาไปโดยกองทัพง่อก๊ก และซุนกวนต้องการอ้างสิทธิ์ในดินแดนที่เหลือของเล่าปี่ จึงแต่งตั้งเล่าเจี้ยงเป็นเจ้ามณฑลเอ็กจิ๋ว ซึ่งเป็นตำแหน่งก่อนหน้าที่เล่าปี่จะยึดครองจากเขา อย่างไรก็ตาม ซุนกวนไม่ได้พยายามรุกรานดินแดนของเล่าปี่อีกเลย และเล่าเจี้ยงก็เสียชีวิตในเวลาไม่นานหลังจากได้กลายเป็นข้าราชบริพารภายใต้ซุนกวน หลิวชานยังคงรับใช้ในง่อก๊ก ในขณะที่เล่าชุน(หลิวสุน) ลูกชายคนโตของเล่าเจี้ยงจะรับใช้ในจ๊กก๊ก

**ครอบครัว**
เล่าเจี้ยงมีบุตรชาย 2 คน ได้แก่ เล่าชุน (หลิวสุน-劉循) บุตรชายคนโต ดำรงตำแหน่งเป็นแม่ทัพนายทหารในจ๊กก๊กในช่วงยุคสมัยสามก๊ก บุตรชายคนที่สามก๊ก หลิวชาน (劉闡), เดินทางไปพร้อมกับบิดาไปยังเกงจิ๋วหลังจากที่พ่ายแพ้ต่อเล่าปี่และดำรงตำแหน่งผู้ช่วยเสมียนวัง(御史中丞) ในง่อก๊กในช่วงยุคสมัยสามก๊ก

**การประเมินทางประวัติศาสตร์**
ในบันทึกประวัติศาสตร์ยอดนิยมของยุคนั้น เช่น นิยายอิงประวัติศาสตร์ในศตวรรษที่ 14 สามก๊ก เล่าเจี้ยงถูกพรรณาว่าเป็นผู้ปกครองที่โง่เขลาและไร้ความสามารถ
ในบันทึกประวัติศาสตร์สามก๊กของตันซิ่ว(เฉิ่นโซว) บันทึกร่วมสมัยได้ประเมินว่าเป็นผู้ปกครองที่เมตตาและไร้ความทะเยอทะยาน แต่เป็นผู้ปกครองที่อ่อนแอและไร้ประสิทธิภาพ ซึ่งขาดอำนาจและความเด็กขาดในการควบคุมและบริหารประเทศอย่างเพียงพอ ความเจียมตัวของเขาได้ปกป้องเอ็กจิ๋วจากภายนอก ความผ่อนปรนของเขาทำให้เกิดปัญหาภายในมากมายและความไม่จงรักภักดีต่อรัฐของเขา

**ดูเพิ่ม**
 รายชื่อตัวละครในสามก๊ก

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).- เผย์ ซงจือ (ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในคริสต์ศตวรรษที่ 2
หมวดหมู่:บุคคลในยุคสามก๊ก