เขตบางเขน

บางเขน เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร เป็นเขตที่อยู่อาศัยรองรับการขยายตัวของเมืองทางทิศตะวันออก (ตอนเหนือ) ของกรุงเทพมหานคร และเป็นเขตที่มีจำนวนประชากรมากเป็นอันดับที่ 5 รองจากเขตประเวศ

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
เขตบางเขนตั้งอยู่บริเวณฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยาหรือฝั่งพระนคร มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่การปกครองต่าง ๆ เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตสายไหม มีถนนพหลโยธิน คลองหนองผักชี (ลำผักชี) คลองหนองจอก คลองหนองตะแคง คลองหนองบัวมน และคลองออเป้ง (บึงพระยาสุเรนทร์) เป็นเส้นแบ่งเขต- ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตคลองสามวา มีคลองพระยาสุเรนทร์ (หนองใหญ่) และคลองคู้ชุมเห็ดเป็นเส้นแบ่งเขต- ทิศใต้ ติดต่อกับเขตคันนายาว เขตบึงกุ่ม และเขตลาดพร้าว มีคลองจรเข้บัว (หกขุด) คลองลำชะล่า คลองตาเร่ง คลองโคกคราม คลองสามขา และคลองหลุมไผ่เป็นเส้นแบ่งเขต - ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตจตุจักร เขตหลักสี่ และเขตดอนเมือง มีคลองบางบัวและคลองถนนเป็นเส้นแบ่งเขต

**ประวัติศาสตร์**
เขตบางเขนเดิมมีฐานะเป็น อำเภอบางเขน จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2440 ขึ้นอยู่กับจังหวัดพระนคร เดิมทิศตะวันตกของอำเภอมีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดนนทบุรีโดยใช้แนวคลองเปรมประชากรเป็นเส้นแบ่งเขตจังหวัด จนกระทั่งในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2475 ทางราชการได้โอนพื้นที่ซึ่งตั้งอยู่ทางฟากตะวันตกของคลองนี้ (ได้แก่ ตำบลทุ่งสองห้องจากอำเภอปากเกร็ด และหมู่ที่ 1–3 ของตำบลลาดโตนดจากอำเภอเมืองนนทบุรี) มาอยู่ในท้องที่ปกครองของอำเภอบางเขน เพื่อความสะดวกในการตรวจตราของเจ้าหน้าที่และความสะดวกในการติดต่อราชการของประชาชนในท้องที่ดังกล่าว คลองประปาจึงกลายเป็นแนวแบ่งเขตการปกครองระหว่างทั้งสองจังหวัดแทนนับแต่นั้น 
เนื่องจากอำเภอบางเขนมีอาณาเขตกว้างขวางมาก ประกอบกับมีชุมนุมชน ย่านการค้า และอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้นในท้องที่ ใน พ.ศ. 2490 กระทรวงมหาดไทยจึงได้แบ่งพื้นที่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของตำบลสายไหมตั้งเป็นตำบลออเงิน รวมพื้นที่บางส่วนของตำบลอนุสาวรีย์และตำบลตลาดบางเขนตั้งเป็นตำบลคลองถนน และแบ่งพื้นที่ทางทิศเหนือของตำบลทุ่งสองห้องตั้งเป็นตำบลสีกัน และได้จัดตั้งสุขาภิบาลอนุสาวรีย์ขึ้นในบางส่วนของตำบลอนุสาวรีย์เมื่อ พ.ศ. 2499 (ภายหลังได้ขยายเขตครอบคลุมทั้งอำเภอ จนกระทั่งเทศบาลนครกรุงเทพได้โอนเอาตำบลลาดยาวเข้าไปอยู่ในท้องที่ใน พ.ศ. 2507)
ต่อมาในช่วง พ.ศ. 2514–2515 มีการเปลี่ยนแปลงลักษณะการปกครองภูมิภาคไปสู่การปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี กล่าวคือ รวมจังหวัดทั้งสองเข้าด้วยกันเป็นจังหวัดนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และเปลี่ยนเป็นกรุงเทพมหานคร ยุบการปกครองแบบเทศบาลและสุขาภิบาล รวมทั้งแบ่งหน่วยการปกครองออกเป็นเขตและแขวงแทนอำเภอและตำบล อำเภอบางเขนจึงเปลี่ยนฐานะเป็น เขตบางเขน แบ่งออกเป็น 8 แขวง 
ต่อมาเมื่อมีประชากรหนาแน่นขึ้นเนื่องจากความเจริญทางเศรษฐกิจและสาธารณูปโภค รวมทั้งท้องที่บางแห่งอยู่ไกลจากสำนักงานเขต เพื่อสะดวกแก่การปกครองและการอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน กระทรวงมหาดไทยจึงมีประกาศแบ่งพื้นที่ทางทิศตะวันตกและทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเขตไปจัดตั้งเป็นเขตดอนเมืองและเขตจตุจักรใน พ.ศ. 2532 และเมื่อ พ.ศ. 2540 ก็ได้แบ่งพื้นที่ทิศเหนือของเขตไปจัดตั้งเป็นเขตสายไหม แต่ในเวลาเดียวกันก็ได้รับพื้นที่บางส่วนของแขวงจรเข้บัว เขตลาดพร้าว มาอยู่ในการปกครอง โดยปัจจุบันมีฐานะเป็นหมู่ที่ 8–10 ของแขวงท่าแร้ง

**การแบ่งเขตการปกครอง**
เขตบางเขนแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 2 แขวง โดยมีคลองกะเฉด คลองแพรเขียว และคลองไผ่เขียวเป็นเส้นแบ่งเขต ได้แก่

**ประชากร**

**การคมนาคม**
ไฟล์:BTS 11th Infantry Regiment - Bangkhen bus depot U-Turn.jpg|thumb|ถนนพหลโยธินและทางวิ่งรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท ในเขตบางเขน
ทางสายหลัก- ถนนพหลโยธิน- ถนนกาญจนาภิเษก- ถนนแจ้งวัฒนะ- ถนนรามอินทรา- ถนนประดิษฐ์มนูธรรม- ถนนวัชรพล- ถนนสุขาภิบาล 5 (กม.11)- ถนนลาดปลาเค้า- ถนนเทพรักษ์ (พหลโยธิน-รัตนโกสินทร์สมโภช)- ทางพิเศษฉลองรัช- รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท (สถานีกรมทหารราบที่ 11 สถานีวัดพระศรีมหาธาตุ สถานีพหลโยธิน 59 สถานีสายหยุด และสถานีสะพานใหม่)- รถไฟฟ้าสายสีชมพู (สถานีราชภัฎพระนคร สถานีวัดพระศรีมหาธาตุ สถานีรามอินทรา 3 สถานีลาดปลาเค้า สถานีรามอินทรา กม.4 สถานีมัยลาภ และ สถานีวัชรพล)
ทางสายรองและทางลัด- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3901 (คู่ขนานกาญจนาภิเษกด้านนอก)- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3902 (คู่ขนานกาญจนาภิเษกด้านใน)- ถนนราบ. 11- ซอยร่วมมิตรพัฒนา- ซอยพหลโยธิน 48 (สายหยุด)- ซอยรามอินทรา 5 (สุขาภิบาล 1)- ซอยรามอินทรา 8 (รัตนาราม)- ซอยรามอินทรา 14 (มัยลาภ)- ซอยรามอินทรา 19 (สุขาภิบาล 2)- ซอยรามอินทรา 23 (สุขาภิบาล 4)- ซอยรามอินทรา 39 (สุขาภิบาล 5)- ซอยรามอินทรา 34 (อยู่เย็น)- ซอยรามอินทรา 65 (ถนอมมิตร)- ซอยคู้บอน 27 (สยามธรณี)
ทางน้ำ- คลองถนน- คลองบางบัวใช้สัญจร

**สถานที่สำคัญ**
วัดพระศรีมหาธาตุวรมหาวิหาร- วัดพระศรีมหาธาตุวรมหาวิหาร	- อนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญ- เสถียรธรรมสถาน- ตลาดยิ่งเจริญ - กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์- กรมทางหลวงชนบท- สนามมวยเวทีลุมพินี- สถานีตำรวจนครบาลบางเขน

**สถานพยาบาล**
 โรงพยาบาลเซ็นทรัลเยนเนอรัล- โรงพยาบาลสายหยุด- โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 1- สถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง

**สถาบันการศึกษา**

**สถาบันอุดมศึกษา**
 มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร- มหาวิทยาลัยเกริก

**สถาบันอาชีวศึกษา**
 วิทยาลัยไทยบริหารธุรกิจและพณิชยการ- วิทยาลัยวิบูลย์บริหารธุรกิจ รามอินทรา- วิทยาลัยเทคโนโลยีสยามบริหารธุรกิจ - วิทยาลัยสยามบัณฑิต

**โรงเรียน**

**สังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม**
 โรงเรียนมัธยมสาธิตวัดพระศรีมหาธาตุ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร

**สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน**
 โรงเรียนรัตนโกสินทร์สมโภชบางเขน

**สังกัดกรุงเทพมหานคร**
 โรงเรียนไทยนิยมสงเคราะห์- โรงเรียนวัดไตรรัตนาราม (ชื่นชูใจราษฎร์อุทิศ)- โรงเรียนบ้านคลองบัว- โรงเรียนบ้านบัวมล (เจริญราษฎร์อุทิศ)- โรงเรียนประชาภิบาล

**สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน**
 โรงเรียนกองทัพบกอุปถัมภ์เพชราวุธวิทยา ในพระอุปถัมภ์ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี- โรงเรียนปราโมชวิทยารามอินทรา- โรงเรียนปราโมชวิทยาทาน- โรงเรียนอมาตยกุล- โรงเรียนนิเวศน์วารินทร์- โรงเรียนภูมิไพโรจน์พิทยา- โรงเรียนธนศิลป์- โรงเรียนเอี่ยมพานิชวิทยา- โรงเรียนอุทัยวิทยา- โรงเรียนไตรรัตนาภิรักษ์- โรงเรียนสุขฤทัย

**สถานรับเลี้ยงเด็ก**
 ศูนย์เด็กก่อนเกณฑ์วัดศิริพงษ์ธรรมนิมิต

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์สำนักงานเขตบางเขน date=2017-11-21  -  แผนที่เขตบางเขน date=2006-04-19