จักรพรรดิเฉียนหลง

จักรพรรดิเฉียนหลง (p=Qiánlóng huángdì) ฮกเกี้ยนว่า เขียนหลง (หมิ่นหนาน: Kiân-liông) เป็นจักรพรรดิองค์ที่ 5 ของราชวงศ์ชิง เสด็จพระราชสมภพเมื่อปี พ.ศ. 2254 (ค.ศ. 1711) มีพระนามเดิมว่าหงลี่ (弘曆) เป็นพระราชโอรสในจักรพรรดิยงเจิ้ง และเป็นพระราชนัดดาองค์โปรดของจักรพรรดิคังซี เพราะมีความเฉลียวฉลาดมาแต่ยังเด็ก จักรพรรดิเฉียนหลงขึ้นครองราชย์ในปี พ.ศ. 2278 (ค.ศ. 1735) ขณะมีพระชนมายุได้ 24 พรรษา และใช้ชื่อศักราชว่า เฉียนหลง 
จักรพรรดิเฉียนหลงได้สร้างความเจริญมากมายให้กับประเทศจีน โดยเฉพาะการจัดทำสารานุกรม ซื่อคู่เฉวียนซู ขึ้นระหว่างปี พ.ศ. 2316 (ค.ศ. 1773) - พ.ศ. 2325 (ค.ศ. 1782) ถือเป็นมรดกโลกที่สำคัญชิ้นหนึ่ง
รัชสมัยของจักรพรรดิเฉียนหลงมีเรื่องราวที่เป็นสีสัน เล่าขาน เป็นตำนานต่าง ๆ มากมาย ทั้งเรื่องที่ลือกันว่าแท้ที่จริงแล้วมิได้เป็นพระโอรสของจักรพรรดิหย่งเจิ้น หรือเรื่องราวที่ชอบแปลงตนเองเป็นสามัญชนท่องเที่ยวไปในสถานที่ต่าง ๆ จนได้ฉายาว่า "จักรพรรดิเจ้าสำราญ"  ส่วนเรื่องคำกล่าวที่ว่าจักรพรรดินีเซี่ยวเชิ่งเซี่ยนซึ่งเป็นพระราชมารดาของจักรพรรดิเฉียนหลงไม่โปรดเซียงเฟย์ ถึงขั้นสั่งประหาร ก็ไม่เป็นความจริงเช่นกัน เพราะสมเด็จพระพันปีหลวงเสด็จสู่สวรรคาลัยไปก่อนเซียงเฟย์ถึง 11 ปี ฉะนั้น สมเด็จพระพันปีหลวงจึงมาสั่งประหารไม่ได้แน่นอน
จักรพรรดิเฉียนหลงมีคนสนิทที่ทรงใกล้ชิดอยู่คนหนึ่งชื่อเหอเชิน ที่มักคอยเอาอกเอาใจอยู่ตลอด และมักชวนจักรพรรดิเฉียนหลงเสเพลอยู่เสมอ ๆ จักรพรรดิเฉียนหลงโปรดเหอเชินมากถึงขนาดยกพระธิดาองค์หนึ่งคือ เจ้าหญิงกู้หลุนเหอเซี่ยว ให้เป็นคู่หมั้นของลูกชายเหอเชินตั้งแต่ยังเด็ก ทำให้เหอเชินเหิมเกริม กระทำการทุจริตต่าง ๆ นานา ยิ่งโดยเฉพาะในปลายรัชสมัยมีการจับจ่ายใช้เงินทองจำนวนมากเพื่อความสำราญของคนในพระราชวัง กล่าวว่า นี่เป็นส่วนหนึ่งของความอ่อนแอลงเรื่อย ๆ ของราชวงศ์ชิงด้วย หลังจากรัชสมัยของจักรพรรดิเฉียนหลงแล้ว
จักรพรรดิเฉียนหลงมีพระโอรสที่ปรีชาสามารถมากคือเจ้าชายหย่งฉี พระราชโอรสองค์ที่ 5 ซึ่งประสูติแต่ยฺหวีกุ้ยเฟย์ (愉貴妃) เจ้าชายหย่งฉีเป็นผู้ที่ปรีชาสามารถทั้งบุ๋นและบู๊ เป็นความหวังว่าจะได้ขึ้นครองราชย์ต่อจากพระองค์ แต่กลับสิ้นพระชนม์เสียก่อนตั้งแต่ยังหนุ่ม
ในปี พ.ศ. 2338 (ค.ศ. 1795) ปีที่ 60 ที่ทรงครองราชย์จักรพรรดิเฉียนหลงได้สละราชสมบัติให้พระโอรสที่ชื่อ หย่งเยี๋ยน พระราชโอรสลำดับที่ 15 ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิเจี่ยชิ่ง ด้วยไม่ปรารถนาจะครองราชย์ยาวนานเกินกว่าจักรพรรดิคังซีผู้เป็นพระอัยกา (ปู่) อย่างไรก็ตามแม้จะสละราชบัลลังก์แล้วแต่อำนาจที่แท้จริงยังคงอยู่กับพระองค์ โดยทรงขึ้นดำรงตำแหน่งเป็นพระเจ้าหลวง (太上皇帝)
ในปี พ.ศ. 2342 (ค.ศ. 1799) จักรพรรดิเฉียนหลงเสด็จสวรรคตจักรพรรดิเจี่ยชิ่งจึงได้ครองราชย์อย่างแท้จริงและพระองค์ก็เริ่มกำจัดเหอเชินทันทีและบังคับให้เขาฆ่าตัวตายหลังสิ้นสุดยุคของจักรพรรดิเฉียนหลงแล้วจักรพรรดิองค์ต่อ ๆ มาของราชวงศ์ชิงต่างไม่มีองค์ไหนมีความสามารถโดดเด่น ทำให้ราชวงศ์ชิงอ่อนแอลงเรื่อย ๆ และประเทศจีนเริ่มถูกต่างชาติเข้าแทรกแซงยึดครอง 
ตลอดยุคสมัยที่ยาวนานกว่า 60 ปี ของจักรพรรดิเฉียนหลงเต็มไปด้วยเรื่องราวที่มีสีสันจนเลื่องลือมาถึงปัจจุบันมีวรรณกรรมมากมายที่บอกเล่าถึงยุคสมัยของพระองค์ รวมทั้งภาพยนตร์ และละครโทรทัศน์ ที่จัดสร้างหลายครั้งหลายหนกล่าวถึงเนื้อหาต่าง ๆ เช่น เรื่องที่เล่าลือกันว่า พระองค์แท้ที่จริงมิใช่พระโอรสของจักรพรรดิยงเจิ้ง แต่เป็นบุตรชายของอำมาตย์คนหนึ่ง เมื่อพระมเหสีของจักรพรรดิยงเจิ้งให้ประสูติกาลบุตรออกมาเป็นบุตรสาว จึงสลับลูกกันกับอำมาตย์ผู้นี้ ดังที่ปรากฏในเรื่อง จอมใจจอมยุทธ์ แต่เรื่องนี้คงเป็นได้แค่เรื่องแต่งเพราะจักรพรรดิเฉียนหลงเองก็ทรงมีหน้าตาที่คล้ายคลึงกับจักรพรรดิยงเจิ้งมาก จึงไม่ควรยึดเป็นความจริงและ เรื่องราวในรัชสมัยพระองค์ยังถูกนำมาแสดงเป็นภาพยนตร์เรื่อง องค์หญิงกำมะลอ ซึ่งเป็นเรื่องขององค์หญิงหวนจู ซึ่งดัดแปลงมาจากพระธิดาบุญธรรมขององค์จักรพรรดิมาเป็นองค์หญิงหวนจู

**พระบรมวงศานุวงศ์**
 พระราชบิดา: จักรพรรดิยงเจิ้ง- พระราชมารดา: ฉงชิ่งฮองไทเฮา- พระจักรพรรดินี (皇后)
**จักรพรรดินีเซี่ยวเสียนฉุน (孝賢純皇后) จากสกุลฟู่ฉา (富察)
**จักรพรรดินีจี้ (繼皇后) จากสกุลอูลาน่าลา (乌拉那拉氏)
**จักรพรรดินีเซี่ยวอี๋ฉุน (孝儀纯皇后) จากสกุลเว่ยเจีย (魏佳)- หวงกุ้ยเฟย (皇貴妃)
**ฮุ่ยเสียนหวงกุ้ยเฟย (慧賢皇貴妃) จากสกุลเกาเจีย (高佳)
**เจ๋อหมิ่นหวงกุ้ยเฟย   (哲憫皇貴妃) จากสกุลฟู่ฉา (富察)
**ฉุนฮุ่ยหวงกุ้ยเฟย (純惠皇貴妃) จากสกุลซู (蘇)
**ซูเจียหวงกุ้ยเฟย  (淑嘉皇貴妃) จากสกุลจินเจีย (金佳)
**ชิ่งกงหวงกุ้ยเฟย (慶恭皇貴妃) จากสกุลลู่ (陸)- กุ้ยเฟย (貴妃)
**อวี๋กุ้ยเฟย   ( 愉貴妃  )   จากสกุลเคอหลี่เย่เท่อ (珂里葉特)
**หวั่นกุ้ยเฟย (婉貴妃) จากสกุลเฉิน (陳)
**อิ่งกุ้ยเฟย (穎貴妃) จากสกุลปาหลิน (巴林)
**ซินกุ้ยเฟย (忻貴妃) จากสกุลไต้เจีย (戴佳)
**สวินกุ้ยเฟย (循貴妃) จากสกุลอีเอ่อร์เกินเจวี๋ยหลัว (伊爾根覺羅)- เฟย (妃)
**ซูเฟย (舒妃) จากสกุลเย่เฮ่อน่าลา (葉赫那拉)
**อวี้เฟย (豫妃) จากสกุลปั๋วเอ่อร์จี้จี๋เท่อ (博爾濟吉特)
**หรงเฟย์ (香妃) หรือเซียงเฟย์ (容妃) (พระมเหสีเสาวคนธ์) จากสกุลเหอจัว (和卓)
**จิ้นเฟย (晉妃) จากสกุลฟู่ฉา (富察)
**ตุนเฟย (惇妃) จากสกุลหวาง (汪)
**ฟางเฟย (芳妃) จากสกุลเฉิน (陳)- ผิน (嬪)
**อี๋ผิน (儀嬪) จากสกุลหวง (黃)
**อี๋ผิน (怡嬪) จากสกุลไป๋ (柏)
**สวินผิน (恂嬪) จากสกุลฮั่วซั่วเท่อ (霍碩特)
**กงผิน (恭嬪) จากสกุลหลิน (林) 
**เซิ่นผิน (慎嬪) จากสกุลไป้เอ่อร์ก๋าซือ (拜爾噶斯) 
**เฉิงผิน (誠嬪) จากสกุลหนิ่วฮู่ลู่ (鈕祜祿)- กุ้ยเหริน (貴人)
** ซุ่นกุ้ยเหริน (順貴人) จากสกุลหนิ่วฮู่ลู่ (鈕祜祿)
** เอ้อกุ้ยเหริน (鄂貴人) จากสกุลซีหลินเจวี๋ยหลัว (西林覺羅)
** โซ่วกุ้ยเหริน (壽貴人) จากสกุลไป่ (柏)
** รุ่ยกุ้ยเหริน (瑞貴人) จากสกุลสั่วชั่วลั่ว (索綽絡)
** ลู่กุ้ยเหริน (祿貴人) จากสกุลลู่ (陸)
** ไป๋กุ้ยเหริน (白貴人) จากสกุลไป๋ (白)
** อู่กุ้ยเหริน (武貴人) จากสกุลอู่ (武)
** จินกุ้ยเหริน (金貴人) จากสกุลจิน (金)
** เซิ่นกุ้ยเหริน (慎貴人) จากสกุลอู่ (武)
** ซินกุ้ยเหริน (新貴人)
** ฝูกุ้ยเหริน (福貴人)
** ซิ่วกุ้ยเหริน (秀貴人)
** น่ากุ้ยเหริน (那貴人)- ฉางไจ้ (常在)
** ขุยฉางไจ้ (揆常在) จากสกุลขุย (揆)
** หนิงฉางไจ้ (寧常在)
** ผิงฉางไจ้ (平常在)
** จางฉางไจ้ (張常在) จากสกุลจาง (張)- ตาอิ้ง (答應)
** เสียงตาอิ้ง (祥答應)
** หลานตาอิ้ง (蘭答應)- พระราชโอรส
** องค์ชายใหญ่หย่งหวง (永璜,1728-1750) ติ้งอันชินอ๋อง (定安親王) สถาปนาหลังสิ้นพระชนม์ ; พระโอรสของเจ๋อหมิ่นหวงกุ้ยเฟย สกุลฟู่ฉา
** องค์ชายรองหย่งเหลียน (永璉,1730–1738) รัชทายาทตวนฮุ้ย (端慧皇太子) พระโอรสของจักรพรรดินีเซี่ยวเซี่ยนชุน สกุลฟู่ฉา
** องค์ชายสามหย่งจาง (永璋,1735-1760) สุนจุ้นอ๋อง(循郡王) สถาปนาหลังสิ้นพระชนม์ ; พระโอรสของฉุนฮุ่ยหวงกุ้ยเฟย สกุลซู
** องคชายสี่หย่งเฉิง (永珹,1739–1777) หลิ่วตวนชินอ๋อง (履端親王,1763-1777) พระโอรสของซูเจียหวงกุ้ยเฟย สกุลจินเจีย
** องค์ชายห้าหย่งฉี (永琪,1741–1766) หรงฉุนชินอ๋อง (榮純親王,1765-1766) พระโอรสของอวี๋กุ้ยเฟย สกุลเคอหลี่เย่เท่อ
** องค์ชายหกหย่งหรง (永瑢,1744–1790) จื้อจวงชินอ๋อง (質莊親王,1759-1790) พระโอรสของฉุนฮุ่ยหวงกุ้ยเฟย สกุลซู
** องค์ชายเจ็ดหย่งสง (永琮,1746–1747) เจ๋อชินอ๋อง (哲親王) สถาปนาหลังสิ้นพระชนม์ ; พระโอรสของจักรพรรดินีเซี่ยวเซี่ยนฉุน สกุลฟู่ฉ่า
** องค์ชายแปดหย่งเสวียน (永璇,1746–1832) อี๋เซิ่นชินอ๋อง (儀慎親王,1779-1832) พระโอรสของซูเจียหวงกุ้ยเฟย สกุลจินเจีย
** องค์ชายเก้าหย่งหยู (1748–1749) พระโอรสของซูเจียหวงกุ้ยเฟย สกุลจินเจีย
** องค์ชายสิบ (ไม่ปรากฏพระนาม) (1751–1753) พระโอรสของซูเฟย สกุลเย่เฮ่อน่าลา
** องค์ชายสิบเอ็ดหย่งซิง (永瑆,1752–1823) เฉิงเจ๋อชินอ๋อง (成哲親王,1789-1823) พระโอรสของซูเจียหวงกุ้ยเฟย สกุลจินเจีย
** องค์ชายสิบสองหย่งจี (永璂,1752-1776) เป้ยเล่อ (貝勒) พระโอรสของจักรพรรดินีอูลาน่าลาหรือจี้ฮองเฮา สกุลอูลาน่าลา
** องค์ชายสิบสามหย่งจิ่ง (永璟,1755–1757) พระโอรสของจักรพรรดินีอูลาน่าลาหรือจี้ฮองเฮา สกุลอูลาน่าลา
** องค์ชายสิบสี่หย่งลู่ (永璐,1757–1760) พระโอรสของจักรพรรดินีเซี่ยวอี๋ฉุน สกุลเว่ยเจีย
** องคชายสิบห้าหย่งเหยี๋ยน (永琰,1760–1820) เจียชินอ๋อง (嘉親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิเจียชิ่ง  ; พระโอรสของจักรพรรดินีเซี่ยวอี๋ฉุน สกุลเว่ยเจีย
** องค์ชายสิบหก (ไม่ปรากฏพระนาม) (1763–1765) พระโอรสของจักรพรรดินีเซี่ยวอี๋ฉุน สกุลเว่ยเจีย
** องค์ชายสิบเจ็ดหย่งหลิน (永璘,1766–1820) ชิ่งซีชินอ๋อง (慶僖親王,1789-1820) พระโอรสของจักรพรรดินีเซี่ยวอี๋ฉุน สกุลเว่ยเจีย- พระราชธิดา 
** องค์หญิงใหญ่ (ไม่ปรากฏพระนาม) (1728–1729) พระธิดาของจักรพรรดินีเซี่ยวเซี่ยนฉุน สกุลฟู่ฉา
** องค์หญิงรอง (ไม่ปรากฏพระนาม) (1731) พระธิดาของเจ๋อหมิ่นหวงกุ้ยเฟย สกุลฟู่ฉา
** องค์หญิงสามกู้หลุนเหอจิ้ง (固倫和敬公主,1731–1792) พระธิดาของจักรพรรดินีเซี่ยวเซี่ยนฉุน สกุลฟู่ฉา
** องค์หญิงสี่เหอโซ่วเหอเจีย (和碩和嘉公主,1745–1767) พระธิดาของฉุนฮุ่ยหวงกุ้ยเฟย สกุลซู
** องค์หญิงห้ากู้หลุนเหออี้ (1753－1755) พระธิดาของจักรพรรดินีอูลาน่าลา สกุลอูลาน่าลา
** องค์หญิงหก (ไม่ปรากฏพระนาม) (1755－1758) พระธิดาของซินกุ้ยเฟย สกุลไต้เจีย
** องค์หญิงเจ็ดกู้หลุนเหอชิ่ง (固倫和靜公主,1756–1775) พระธิดาของจักรพรรดินีเซี่ยวอี๋ฉุน สกุลเว่ยเจีย
** องค์หญิงแปด (ไม่ปรากฏพระนาม) (1758–1767) พระธิดาของซินกุ้ยเฟย สกุลไต้เจีย
** องค์หญิงเก้าเหอโซ่วเหอเค่อ (和碩和恪公主,1758–1780) พระธิดาของจักรพรรดินีเซี่ยวอี๋ฉุน สกุลเว่ยเจีย
** องค์หญิงสิบกู้หลุนเหอเซี่ยว (固倫和孝公主,1775–1823) พระธิดาของตุนเฟย สกุลหวัง- พระราชธิดาบุญธรรม
** องค์หญิงเหอซั่วเหอหว่าน (和碩和婉公主,1734–1760) พระธิดาขององค์ชายหงโจ้ว

**พงศาวลี**

**พระสาทิสลักษณ์ที่ยังคงเหลืออยู่**

**ดูเพิ่ม**
 สิบการทัพใหญ่

**อ้างอิง**
 เชิงอรรถ
 บรรณานุกรม- อ้างหนังสือ | ผู้แต่ง = จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ | ชื่อหนังสือ = พระราชวิจารณ์ ใน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่องจดหมายความทรงจำของพระเจ้าไปยิกาเธอ กรมหลวงนรินทรเทวี (เจ้าครอกวัดโพธิ์) ตั้งแต่ จ.ศ. 1129 ถึง 1182 เป็นเวลา 53 ปี | URL =| พิมพ์ที่ = ศรีปัญญา | จังหวัด = กรุงเทพฯ | ปี = 2552 | ISBN = 978-611-7146-02-2 | จำนวนหน้า = 576
1799

เฉียนหลง
หมวดหมู่:มหาราชแห่งประเทศจีน
หมวดหมู่:จักรพรรดิจีนผู้ทรงสละราชสมบัติ
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงศรีอยุธยา
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงธนบุรี
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์