Blaze7451/Wiki-th-20250601 huggingface dataset:
ภาษาตาตาร์ไครเมีย

ภาษาตาตาร์ไครเมีย () หรือภาษาไครเมีย (),ภาษาตุรกีไครเมีย เป็นภาษาของชาวตาตาร์ไครเมีย ใช้พูดในไครเมีย เอเชียกลาง โดยเฉพาะในอุซเบกิสถาน และผู้อพยพชาวตาตาร์ ไครเมียในตุรกี โรมาเนีย บัลแกเรีย เป็นคนละภาษากับภาษากวาซัน ตาตาร์

**ประวัติ**
ภาษานี้เกิดขึ้นในยุคที่ตุรกีแผ่อำนาจเข้าไปในแหลมไครเมียและเป็นการสิ้นสุดอำนาจของไครเมียข่าน ภาษาเขียนหลักในยุคไครเมีย ข่านคือภาษาชะกะไตและภาษาตุรกีแบบออตโตมัน เมื่อเปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลาม ภาษาตาตาร์ ไครเมีย เขียนด้วยอักษรอาหรับแบบเปอร์เซีย พ.ศ. 2319 มีการจัดมาตรฐานภาษาเขียนของภาษาตาตาร์ ไครเมียแต่ละสำเนียงให้เป็นแบบเดียวกันโดย Ismail Gaspirali
ใน พ.ศ. 2471 เปลี่ยนมาเขียนด้วยอักษรละตินแบบภาษาตุรกี และเปลี่ยนเป็นอักษรซีริลลิก ในอีกสิบปีต่อมา เริ่มหันมาใช้อักษรละตินอีกครั้งเมื่อ พ.ศ. 2533 แต่ยังคงมีการใช้อักษรซีริลลิกอยู่ ภาษานี้เคยเป็นภาษาราชการในสาธารณรัฐปกครองตนเองโซเวียตไครเมีย

**จำนวนผู้พูด**
ปัจจุบัน มีชาวตาตาร์ไครเมียมากกว่า 260,000 คนในไครเมีย มีประมาณ 150,000 คนอาศัยในเอเชียกลาง (ส่วนใหญ่อยู่ในอุซเบกิสถาน) โดยมีบรรพบุรุษที่ถูกทางสหภาพโซเวียตเนรเทศในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองใน ค.ศ. 1944 อย่างไรก็ตาม ในจำนวนคนเหล่านี้ เฉพาะคนรุ่นเก่าส่วนใหญ่เท่านั้นที่พูดภาษาตาตาร์ไครเมีย ใน ค.ศ. 2013 มีการประมาณการว่าภาษานี้มีความเสี่ยงต่อการสูญหาย โดยีการสอนภาษานี้ในไครเมียประมาณ 15 แห่ง ตุรกีให้การสนับสนุนยูเครน เพื่อช่วยนำโรงเรียนสอนด้วยภาษาตาตาร์ไครเมียมาใช้ในรัฐสมัยใหม่
มีผู้ที่มีบรรพบุรุษจากไครเมียในตุรกีประมาณ 5 ล้านคนอาศัยอยู่ในประเทศตุรกี ในจำนวนนี้มีผู้พูดภาษานี้ประมาณ 2,000 คน และยังมีชุมชนชาวตาตาร์ไครเมียขนาดเล็กในโรมาเนีย (22,000), บัลแกเรีย (6,000) และสหรัฐ ภาษาตาตาร์ไครเมียเป็นหนึ่งในภาษาในทวีปยุโรปที่มีความเสี่ยงต่อการสูญหายอย่างมาก

**สำเนียง**
มีสามสำเนียงคือ โนคายส์ (ต่างจากภาษาโนไก) กำเนิดจากภาษาเคียปชัก สำเนียงโอคุซซึ่งใกล้เคียงกับภาษาตุรกี และสำเนียงตัตส์ซึ่งมีลักษณะผสมระหว่างสำเนียงทั้งสอง สำเนียงเหล่านี้พัฒนามาจากภาษาคูมันโดยตรง แต่ได้รับอิทธิพลจากภาษาตุรกีแบบโอคุซ การเขียนในปัจจุบันยึดตามสำเนียงตัตส์ โดยผู้พูดสำเนียงนี้มี 55% ของผู้พูดภาษาตาตาร์ ไครเมีย ทั้งหมด

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:ตระกูลภาษาเตอร์กิก
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศยูเครน
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศรัสเซีย
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศอุซเบกิสถาน
องค์การเอกราชกะชีน

องค์การเอกราชกะชีน (Kachin Independence Organization, KIO; ကချင်လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်) จัดตั้งขึ้นเมื่อ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2504 เพื่อปฏิเสธอำนาจของรัฐบาลพม่าที่เข้ามาแทรกแซงกิจการภายในรัฐกะชีน ผู้ก่อตั้งชุดแรกได้แก่ ซอตูและซอดิน ซึ่งเคยเป็นนักศึกษามหาวิทยาลัยย่างกุ้ง ส่วนที่เป็นกองกำลังติดอาวุธขององค์กรนี้คือกองทัพเอกราชกะชีน
เขตอิทธิพลขององค์กรนี้อยู่บริเวณชายแดนจีน-พม่า กองกำลังของกะชีนเข้มแข็งใน พ.ศ. 2505 จนสามารถควบคุมรัฐกะชีนได้เกือบหมดเมื่อ พ.ศ. 2507 ความผันแปรในองค์กรเริ่มขึ้นเมื่อซอดินถูกฆ่าตายในการสู้รบกับพรรคคอมมิวนิสต์พม่าเมื่อ พ.ศ. 2514 ซอเส็งและซอตูถูกทหารกะชีนรุ่นใหม่ที่ไม่พอใจนโยบายของเขาฆ่าตาย ผู้นำองค์กรรุ่นต่อมาคือปราง เส็ง และซอมาย
องค์การเอกราชกะชีนให้การสนับสนุนพรรคคอมมิวนิสต์พม่าและรับความช่วยเหลือจากจีนในช่วง พ.ศ. 2520–2522 รัฐบาลพม่าพยายามเปิดการเจรจากับองค์กรตั้งแต่ พ.ศ. 2536 และมีการลงนามในข้อตกลงหยุดยิงเมื่อ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2537

**อ้างอิง**

**ข้อมูล**
 publisher=BBC- พรพิมล ตรีโชติ. ชนกลุ่มน้อยกับรัฐบาลพม่า. กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนงานวิจัย, 2542, หน้า 140–143.- Martin Smith, "Burma: Insurgency and the Politics of Ethnicity" - Edmund Ronald Leach, "Political Systems of Highland Burma: A Study of Kachin Social Structure
หมวดหมู่:ขบวนการแบ่งแยกดินแดนกะชีน
หมวดหมู่:ขบวนการทางการเมืองในประเทศพม่า
พรรครัฐมอญใหม่

พรรครัฐมอญใหม่ (New Mon State Party) เป็นกลุ่มการเมืองที่แยกตัวออกมาจากแนวร่วมมอญนำโดยนายชเวจีน เนื่องจากไม่พอใจที่ทางพรรคยอมวางอาวุธเมื่อ พ.ศ. 2501 พรรครัฐมอญใหม่เคลื่อนไหวต่อต้านรัฐบาลพม่าในเขตรัฐมอญมายาวนาน ฝ่ายรัฐบาลพม่าพยายามจัดให้มีการเจรจาเพื่อยุติการสู้รบ การเจรจามีขึ้น 4 ครั้ง ตั้งแต่วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2536 จนถึงการเจรจาครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2538 จึงสามารถตกลงกันได้และได้ลงนามในข้อตกลงหยุดยิงกับรัฐบาลพม่าเมื่อ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2538 รวมเวลาต่อสู้ทางหารถึง 38 ปี 

**อ้างอิง**
  หน้า = 119–130
หมวดหมู่:ขบวนการแบ่งแยกดินแดน
หมวดหมู่:ขบวนการทางการเมืองในประเทศพม่า
ภาษาราชสถาน

ภาษาราชสถาน (อักษรเทวนาครี: राजस्थानी) หมายถึงกลุ่มของภาษาและภาษาถิ่นกลุ่มหนึ่งในกลุ่มภาษาอินโด-อารยันที่มีผู้พูดหลักในรัฐราชสถานและพื้นที่ข้างเคียงในรัฐหรยาณา รัฐคุชราต และรัฐมัธยประเทศของประเทศอินเดีย รวมทั้งในแคว้นปัญจาบและแคว้นสินธ์ของประเทศปากีสถาน วิธภาษาในกลุ่มราชสถานมีความใกล้ชิดและสามารถเข้าใจกันได้บางส่วนกับภาษาคุชราตและภาษาสินธี ความเข้าใจซึ่งกันและกันระหว่างภาษากลุ่มราชสถานกับภาษาคุชราตอยู่ระหว่างร้อยละ 60 ถึง 85 ขึ้นอยู่กับขอบเขตทางภูมิศาสตร์ของแต่ละภาษาถิ่น

**ประวัติศาสตร์**
ภาษาที่เป็นบรรพบุรุษของภาษาราชสถานและภาษาคุชราตคือภาษาคุชราตโบราณ หรือภาษามรุ-คุรชาร์หรือภาษามรุวนี หรือภาษาคุชชาร์ ภขา เป็นภาษาที่ใช้พูดโดยชาวคุรชาร์ในรัฐคุชราตและราชสถาน เอกสารในยุคนี้แสดงลักษณะของภาษาคุชราต การปรับมาตรฐานของภาษาเกิดขึ้นเมื่อ 757 ปีก่อนพุทธศักราช นอกจากจะใช้คำว่าภาษาคุชราตโบราณแล้ว ยังมีผู้ใช้ว่าภาษาราชสถานตะวันตกโบราณ เนื่องจากในเวลานั้น ยังไม่มีการแบ่งแยกระหว่างภาษาราชสถานกับภาษาคุชราต ไวยากรณ์ของภาษาโบราณนี้ เขียนโดยนักบวชในศาสนาเชน

**การแพร่กระจายทางภูมิศาสตร์**
สำเนียงส่วนใหญ่ของภาษาคุชราต ใช้พูดในรัฐราชสถาน และมีบางส่วนใช้พูดในรัฐคุชราต ปัญจาบ และหรยาณา นอกจากนั้น ภาษาราชสถานยังใช้พูดในพหวัลปุรและมุลตาน ในจังหวัดปัญจาบของปากีสถาน และบางส่วนในจังหวัดสินธ์

**สถานะการเป็นภาษาราชการ**
ในอดีต จัดให้ภาษาที่ใช้พูดในรัฐราชสถานเป็นสำเนียงของภาษาฮินดีตะวันตก George Abraham Grierson เป็นนักวิชาการคนแรกที่ใช้คำว่าภาษาราชสถานใน พ.ศ. 2451 ในปัจจุบัน ภาษาราชสถานถือเป็นภาษาเอกเทศ ที่มีหลายสำเนียงและมีการเรียนการสอนในมหาวิทยาลัย โดยมีการสอนภาษาราชสถานในฐานะภาษาต่างหากตั้งแต่ พ.ศ. 2516 รัฐบาลของรัฐราชสถาน กำหนดให้เป็นภาษาประจำรัฐ แต่ยังมีเส้นทางอีกยาวไกลในการยกระดับให้เป็นภาษาระดับชาติ มีพจนานุกรมและตำราไวยากรณ์สำหรับภาษาราชสถาน

**ระบบการเขียน**
ในอินเดีย ภาษาราชสถานเขียนด้วยอักษรเทวนาครี การใช้อักษรมุริยาใช้เฉพาะในทางธุรกิจเท่านั้น ในปากีสถาน ภาษาราชสถานถือเป็นภาษาของชนส่วนน้อย และใช้ระบบการเขียนของภาษาสินธีในการเขียนภาษาราชสถาน

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Mahajani script
แนวร่วมมอญ

แนวร่วมมอญ (Mon United Front) เป็นกลุ่มการเมืองของชาวมอญที่รวมตัวกันเนื่องจากไม่พอใจรัฐบาลพม่าหลังได้รับเอกราช จึงหันไปร่วมมือกับชาวกะเหรี่ยงที่กำลังต่อสู้เพื่อแยกตัวออกจากพม่า ผู้ก่อตั้งกลุ่มคือนายชเวจีน กลุ่มนี้ก่อตั้งเมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2490 ที่เมืองเมาะลำเลิง และออกหนังสือพิมพ์ชื่อ ตะนาวศรี ทางรัฐบาลประกาศให้การเคลื่อนไหวของชาวมอญผิดกฎหมาย นายชเวจีนถูกจับกุม
เมื่อนายชเวจีนพ้นโทษจากการถูกจับกุมเมื่อ พ.ศ. 2497 เขาได้กลับเข้าร่วมกับแนวร่วมมอญทำการสู้รบในป่า และพยายามหาความร่วมมือกับกลุ่มชาวมอญต่าง ๆ ต่อมาใน พ.ศ. 2500 แนวร่วมมอญ รวมตัวกับสหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยงและพรรคคอมมิวนิสต์พม่าเป็นคณะกรรมการร่วมแห่งไตรพรรค
รัฐบาลพม่าพยายามติดต่อกับฝ่ายมอญเพื่อหาทางประนีประนอม ในที่สุดได้บรรลุข้อตกลงโดยรัฐบาลยอมให้จัดตั้งรัฐมอญแลกกับการวางอาวุธ แนวร่วมมอญยอมวางอาวุธเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2501 กลุ่มที่ไม่เห็นด้วยกับการวางอาวุธซึ่งนำโดยนายชเวจีน แยกตัวออกไปตั้งพรรครัฐมอญใหม่สู้กับรัฐบาลพม่าต่อไป

**อ้างอิง**
  หน้า = 118–119
หมวดหมู่:ขบวนการแบ่งแยกดินแดน
หมวดหมู่:ขบวนการทางการเมืองในประเทศพม่า
องค์การรัฐฉาน

องค์การรัฐฉาน (Shan State Organization) เป็นองค์การของชาวไทใหญ่โพ้นทะเล มีสำนักงานที่ประเทศแคนาดา ประธานคือเจ้าสิงหะหรือขุนปู้ องค์การนี้ทำหน้าที่ประสานงานกับสมาคมชาวไทโพ้นทะเลในสหรัฐอเมริกา และชาวไทใหญ่ที่ลี้ภัยอยู่ในตะวันตก แนวนโยบายหลักขององค์กรเพื่อสร้างความเป็นเอกภาพในหมู่ชาวไทใหญ่ ฟื้นฟูวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของรัฐฉาน รวมทั้งเรียกร้องเอกราชจากพม่า มีกิจกรรมประสานกับองค์กรเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตยอื่น ๆ ในพม่าด้วย

**อ้างอิง**
 พรพิมล ตรีโชติ. ชนกลุ่มน้อยกับรัฐบาลพม่า. กทม. สำนักงานกองทุนสนับสนุนงานวิจัย. 2542 หน้า 84-87
หมวดหมู่:ขบวนการแบ่งแยกดินแดนไทใหญ่
หมวดหมู่:ขบวนการทางการเมืองในประเทศพม่า
เมริคุริ

เมริคุริ (Merikuri) เป็นซิงเกิลภาษาญี่ปุ่นลำดับที่ 14 ของโบอา  เป็นซิงเกิลที่ 3 ของโบอาที่เป็นภาษาเกาหลีโดยใช้ชื่อว่า "메리-크리"  วางขายเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2547 เปิดตัวสัปดาห์แรกที่อันดับ 5 ของออริกอนชาร์ต  และมียอดขายรวม 136,725 แผ่น  โดยเพลง メリクリ ถูกบรรจุอยู่ในอัลบั้ม BEST OF SOUL  และดิจิทัลอัลบั้ม Merry Christmas from BoA
เพลง メリクリ(เมริคุริ) เป็นซิงเกิลที่เป็นเพลงในแนวบัลลาร์ดซิงเกิลที่สองต่อจากซิงเกิล JEWEL SONG  โดยเป็นเพลงประกอบโฆษณาโทรศัพท์มือถือของ au CDMA 1X WIN W21T  ส่วนเพลงหน้าบีอย่าง MEGA STEP เป็นเพลงประกอบโฆษณารองเท้ายี่ห้อสเก็ตเชอรส์  และมีเพลงพิเศษอย่าง THE CHRISTMAS SONG รวมอยู่ด้วย
ล่าสุดในปี ค.ศ. 2008 วงร็อคชื่อดัง Weezer ได้นำเพลงเมริคุริไปคัฟเวอร์ใหม่ในอัลบั้มล่าสุด Weezer(Red Album)

**รายชื่อเพลง**

**เวอร์ชันญี่ปุ่น**
# メリクリ 
# MEGA STEP
# THE CHRISTMAS SONG 
# メリクリ (TV MIX) 
# MEGA STEP (TV MIX) 


**เวอร์ชันเกาหลี**
# 메리-크리
# MEGA STEP
# THE CHRISTMAS SONG
# 메리-크리 (Instrumental)
# MEGA STEP (Instrumental)

**ชาร์ต**
ออริกอนชาร์ต (ในญี่ปุ่น)
หมวดหมู่:ซิงเกิลในปี พ.ศ. 2546
หมวดหมู่:เพลงญี่ปุ่น
หมวดหมู่:เพลงของโบอา
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2550 ตุลาคม 12

* สมช.มีมติยกเลิกกฎอัยการศึกใน 11 จังหวัด ประจวบคีรีขันธ์ เพชรบุรี ราชบุรี ขอนแก่น ชัยภูมิ นครราชสีมา มหาสารคาม ร้อยเอ็ด กำแพงเพชร หนองบัวลำภู และ อุดรธานี และประกาศเพิ่มอีก 3 จังหวัด หนองคาย นครพนม และ มุกดาหาร   (กรุงเทพธุรกิจ)- อดีตรองประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา อัล กอร์ และคณะกรรมาธิการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงของบรรยากาศ หรือ ไอพีซีซี ได้รับการประกาศชื่อเป็นผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ ประจำปี พ.ศ. 2550 จากผลงานรณรงค์เรื่องภาวะโลกร้อน  (ผู้จัดการ)- พล.ท.โซ วิน  นายกรัฐมนตรีพม่าได้เสียชีวิตลงแล้วด้วยวัย 59 ปี ที่โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในนครย่างกุ้ง  (มติชน)
}
อ็อบบลิเวียส

อ็อบบลิเวียส (Oblivious) คือสมาชิก 5 คนที่รวมตัวกันขึ้นเมื่อประมาณเดือนเมษายน  ปี พ.ศ. 2548 ที่เล่นแนวเพลง อัลเทอร์เนทีฟเมทัล โดย อาท (ร้องนำ)  อุ้ย (กีต้าร์) ร็อก (กีต้าร์) บอย (เบส)  
ซึ่งเคยเป็นเพื่อนสมัยเรียนไทยวิจิตรศิลปกันมาก่อน แต่ตอนนั้นต่างคนต่างมีวงของตัวเอง จังหวะนั้น อุ้ย ซึ่งเปิดห้องซ้อมดนตรี Home Music ต่างคนก็ต่างพาวงของตัวเองมาซ้อมที่ห้องซ้อมของอุ้ย และทุกครั้งที่เลิกซ้อม ก็มักจะลงมานั่งคุยกันเสมอ และก็ขึ้นไปซ้อมแจมกันอยู่บ่อยครั้ง จนมาวันหนึ่ง 
มานั่งคุยกันเล่นๆว่ารวมวงเล่นเพลง cover แต่ตอนนั้นขาดมือกลอง ร็อกได้ชวนเมย์ (มือกลอง) ซึ่งเรียนอยู่ที่มหาวิทยาลัยรังสิต (คณะวิทยาลัยดนตรี) ด้วยกัน ซึ่งเมย์ก็ตอบตกลง แล้วหลังจากนั้นก็เริ่มซ้อมกันอย่างจริงจัง 
ทั้ง Cover และแต่งเพลงไปด้วยพร้อมๆกัน ซึ่งระหว่างนั้น พวกเขาก็ตระเวนเล่นตามงาน Underground ต่างๆไปด้วย 
ในเร็ววันนี้ อัลบั้มแรกของพวกเขาที่ใช้ชื่อว่า "More Sugar Extra Tatto" ภายใต้สังกัดมิวสิก บักส์ กำลังจะคลอดออกมาให้เราได้ฟังและได้มันส์ แต่กว่าจะมาเป็นความดุดันอันสวยงามของพวกเขาอย่างทุกวันนี้ คงต้องบอกว่า ที่มาที่ไปกว่าจะมาเป็น อ็อบบลิเวียส ก็ถือว่าโชกโชนและโลดโผนไม่น้อย นั่นหมายความว่า อัลบั้มชุดนี้จะต้องมีอะไรน่าสนใจที่เราเองก็คงไม่อาจมองข้ามได้
จนมาวันหนึ่ง มีทีมงานของทาง Music Bugs ได้มาเจอพวกเราที่งาน Underground งานหนึ่ง จึงได้ชักชวนให้ลองส่ง Demo เข้าไปที่ Music Bugs ซึ่งทาง Music Bugs ก็ให้โอกาสพวกเราได้เข้ามาทำงานกัน หลังจากที่อัลบั้มที่ 2 ออกมาได้ไม่นาน วงก็ประกาศแยกทางกัน โดยที่ เมย์ มือกลองได้ไปเป็นมือกลองให้กับวงลาบานูน และ อาร์ต ได้ย้ายไปตั้งวงใหม่ชื่อ Last Fight for Finish

**สมาชิก**
 รชต สุวะมินทร์ (อาร์ต) (ร้องนำ)- วรานนท์ ลียะวัฒนกุล (อุ้ย) (กีตาร์)- ปิศิกิริ ตระกูลขำ  (ร็อก) (กีตาร์)- ธนวัตน์ ไตรยัญสุวรรณ (บอย) (เบส) - ธนดล ทองอ่อน (เมย์) (กลอง)

**ผลงานเพลง**

**More Sugar Extra Tattoo (พ.ศ. 2549)**
# Negative (OST. The Passion)
# คนที่อยากฟัง
# อันตราย
# รับไม่ได้
# ภัยธรรมชาติ
# หัวรุนแรง
# รูปภาพ
# ปลอกคอ
# พูดจริงง่ายกว่า
# ทิศตะวันออก
# บันทึกหน้าต่อไป

**One Year Later (พ.ศ. 2551)**
# Continue
# ระยะสายตา
# สมน้ำหน้า
# หายใจด้วยตัวเอง
# เหนือความคาดหมาย
# ภาพสะท้อน
# บุคคลตัวอย่าง
# เสียชีพอย่าเสียสัตย์
# สัญชาตญาณการเอาตัวรอด
# บทลงโทษ

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  วงอ็อบบลิเวียสfix-attempted=yes -  เว็บไซด์วงอ็อบบลิเวียส date=2008-02-21 
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีออลเทอร์นาทิฟร็อกสัญชาติไทย
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีไทยในยุค 2000
วันฮาร์ต (เพลง)

อัลบั้มในชื่อเดียวกันนี้ ดูบทความที่ วันฮาร์ต
"วันฮาร์ต  " (One Heart) คือซิงเกิลที่ 3 จากอัลบั้ม วันฮาร์ต ของเซลีน ดิออน วางจำหน่ายวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2546 จำหน่ายนอกสหรัฐอเมริกา

"วันฮาร์ต" เป็นผลงานการประพันธ์และอำนวยการสร้าง John Shanks และ Kara DioGuardi.
มิวสิกวิดีโอเพลง "วันฮาร์ต" อำนวยการสร้างโดย Antti Jokinen ซึ่งแพร่ภาพครั้งแรก 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2546 ซึ่งรวมอยู่ในแผ่นซิงเกิลเอไซด์ของสหราชอาณาจักร ในซิงเกิล "วันฮาร์ต/ไอโดรฟออลไนต์" เบื้องหลังการสร้างสื่อวิดิทัศน์นี้อยู่ใน อะนิวเดย์... ไลฟ์อินลาสเวกัส ส่วนดีวีดีพิเศษ
DioGuardi และ Shanks ยังเป็นผู้ประพันธ์และอำนวยการซิงเกิลใหม่ปี พ.ศ. 2550 นี้ "เทกกิงแชนเซส"

**รูปแบบจัดจำหน่ายและรายชื่อเพลง**
ซิงเกิลซีดี 2 เพลง - (ยุโรป)
# " วันฮาร์ต" (ฉบับในอัลบั้ม) – 3:24
# " วันฮาร์ต" (Original 3 pop edit) – 3:17
ซิงเกิลซีดี 4 เพลง - (ยุโรป)
# " วันฮาร์ต" (ฉบับในอัลบั้ม) – 3:24
# " วันฮาร์ต" (Original 3 pop edit) – 3:17
# " วันฮาร์ต" (Original 3 rythmic extenhded) – 7:10
# " วันฮาร์ต" (Original 3 rythmic edit) – 3:40
ซิงเกิลซีดี 4 เพลง (สหราชอาณาจักร) 
# "วันฮาร์ต" (ฉบับในอัลบั้ม) – 3:24
# "ไอโดรฟออลไนต์" (ฉบับในอัลบั้ม) – 4:00
# "ไอโดรฟออลไนต์" (Hex Hector extended vocal import mix) – 7:53
# "ไอโดรฟออลไนต์" (วิดีโอ) – 4:00
ซิงเกิลซีดี 4 เพลง (สหราชอาณาจักร) 
# "วันฮาร์ต" – 3:24
# "ไอโดรฟออลไนต์" – 4:00
# "ออลบายมายเซวฟ์" – 5:12
# "วันฮาร์ต" (วิดีโอ) – 3:24

**ฉบับอย่างเป็นทางการ**
# "วันฮาร์ต" (Original 3 pop edit) – 3:17 
# "วันฮาร์ต" (Original 3 rythmic extenhded) – 7:10 
# "วันฮาร์ต" (Original 3 rythmic edit) – 3:40 
# "วันฮาร์ต" (album version) – 3:24 

**ชาร์ต**


**อ้างอิง**
  เซลีน ดิออน - เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ-  เซลีน ดิออน - ประวัติชาร์ต date=2008-04-13 
หมวดหมู่:ซิงเกิลในปี พ.ศ. 2546
ว
ริเอะ ทานากะ

ริเอะ ทานากะ (Tanaka Rie) เป็นนักพากย์หญิงชาวญี่ปุ่น เริ่มเข้าสู่วงการเมื่อปี พ.ศ. 2542 และมีผลงานเรื่องแรกคือ บทของ ซานาดะ มิตสึกิ ในเรื่อง Dual! Parallel Trouble Adventure ส่วนผลงานเด่นที่สร้างชื่อเสียงให้กับเธอคือ บทของ ชี กับ เฟรย่า จากเรื่องดิจิทัล เลดี้ และ ลักซ์ ไคลน์ จากเรื่องกันดั้มซี้ด นอกจากนี้ยังมีผลงานอัลบั้มเพลงของตนเองด้วย

**ประวัติ**
 วันเกิด : 3 มกราคม พ.ศ. 2522- บ้านเกิด : ฮกไกโด  ประเทศญี่ปุ่น- กรุ๊ปเลือด : O- สังกัดค่าย : ดรามาติก ดีพาร์ตเมนต์

**ผลงาน**

**อนิเมะ**
 สาวเหล็ก คุรุมิ (The Steel Angel Kurumi) รับบทเป็น ซากิ - Dual! Parallel Trouble Adventure รับบทเป็น  ซานาดะ มิตสึกิ- จีทีโอ คุณครูพันธุ์หายาก รับบทเป็น ฟุจิตะ อาคาเนะ- ขบวนการสาวใช้โกลาหล รับบทเป็น มาริเอล- โรงเรียนป่วนนักเรียนเป๋อ รับบทเป็น มิซึฮาระ โคโยมิ (โยมิ)- ดิจิทัล เลดี้ รับบทเป็น  ชี (เอลด้า), เฟรย่า- .hack//SIGN รับบทเป็น มอลกานา- ดี.เอ็น.แองเจิ้ล รับบทเป็น โทวะจัง (โทวะ โนะ ชิรุเบะ)- ฟุล เมทัล พานิก! รับบทเป็น มิกิฮาระ เร็น- กันดั้มซี้ด รับบทเป็น ลักซ์ ไคลน์- กันดั้มซี้ดเดสทินี รับบทเป็น ลักซ์ ไคลน์ , มีอา แคมแบลล์- เกมกลคนอัจฉริยะ รับบทเป็น วิเวียน หว่อง- มหัศจรรย์สาวน้อยพริตตี้เคียว แมกซ์ฮาร์ต รับบทเป็น คุโจ ฮิคาริ (ไชน์นี่ ลูมินัส)- โรเซน ไมเดน รับบทเป็น ซุยกินโท- เก็ตแบ็กเกอร์ รับบทเป็น ฮารุกิ คาโอรุ- นักชกจ้าวสังเวียน รับบทเป็น ทากามิเนะ คิคุ- เทพธิดามหาประลัย รับบทเป็น เซ- ขาคู่ ทะลุฟ้า รับบทเป็น ชิมุกะ- ไม-โอโตเมะ ศึกอัญมณีสาวน้อยแห่งดวงดาว รับบทเป็น โทโมเอะ มาร์กริต, เฟีย กรอส- ไม-โอโตเมะ Z Wei(OVA) รับบทเป็น โทโมเอะ มาร์กริต- ฮาตาราคิแมน รับบทเป็น มัตสึคาตะ ฮิโรโกะ- โชเน็น อนเมียวจิ จอมเวทปราบมาร รับบทเป็น เทนอิทสึ- ครูพิเศษ จอมป่วน รับบทเป็น เบียงกี้- ฮายาเตะ พ่อบ้านประจัญบาน รับบทเป็น มาเรีย- คิมิคิส pure rouge รับบทเป็น ฟุตามิ เอริโกะ - MOONLIGHT MILE รับบทเป็น อิเคอุจิ ริโยโกะ - มาครอสฟรอนเทียร์ รับบทเป็น  มิรันด้า เมริน- เรนทัลมาจิคะ รับบทเป็น  คัตสึรางิ คิเคียว- หมึกสาว ลุยหลุดโลก รับบทเป็น ไอซาวะ จิทซึรุ
*Hyperdimension Neptunia The Animation รับบทเป็น Neptune (Purple Heart)

**เกม**
 ร็อคแมนซีโร่ รับบทเป็น ซีเอล- แฟนตาซีสตาร์ ยูนิเวิร์ส รับบทเป็น คาเรน เอร่า- เพอร์โซนา 3 รับบทเป็น คิริโจ มิตสึรุ- เมโมรีออฟ 6 ~T-wave~ รับบทเป็น ซุซุชิโระ เรน- มาร์เวล vs. แคปคอม 3: เฟทออฟทูเวิลด์ รับบทเป็น มอริแกน ไอน์สแลนด์
*Neptunia Series รับบทเป็น Neptune (Purple Heart)
*Honkai impact 3 รับบทเป็น Murata Himeko (มุราตะ ฮิเมโกะ)
*เก็นชินอิมแพ็กต์ รับบทเป็น ลิซา

**โทคุซัทสึ**
 มาสค์ไรเดอร์โฟร์เซ รับบทเป็น เวอร์โก้ โซดิอาร์ค

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  rierie World เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ -  ผลงานและข้อมูลส่วนตัวในเว็บ Victor Entertainment 
หมวดหมู่:นักพากย์หญิงชาวญี่ปุ่น
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดฮกไกโด
ภาษาพีต

ตัวอย่างโปรแกรมในภาษาพีต แสดงผลลัพธ์เป็นข้อความ "Piet"
ภาษาพีต (Piet) คือภาษาโปรแกรมเชิงความลับที่ออกแบบโดยเดวิด มอร์แกน-มาร์ (David Morgan-Mar) โดยใช้ภาพบิตแมปซึ่งดูคล้ายศิลปะนามธรรมเป็นสื่อกลางสำหรับการเขียนโปรแกรม ภาษาพีต‌ได้รับการตั้งชื่อตามศิลปินชาวดัตช์ชื่อ พีต มอนดรีออน (Piet Mondrian) ผู้ซึ่งสร้างผลงานศิลปะนามธรรมด้วยเส้นและบล็อกสี่เหลี่ยม

**รูปแบบการเขียน**
โปรแกรมที่เขียนด้วยภาษาพีตจะใช้ภาพบิตแมปที่อยู่ในรูปแบบ GIF ขนาดกว้างยาวใดๆ ก็ได้เป็นสื่อกลาง (เทียบเท่ากับซอร์สโค้ด) พิกเซลแต่ละช่องใช้แทนคำสั่งหนึ่งคำสั่งและมีชื่อเรียกว่า โคเดล (โค้ด+พิกเซล) สีที่สามารถใส่ได้ในแต่ละโคเดลของภาพบิตแมปมีได้เพียง 20 สีต่อไปนี้ สำหรับสีอื่นๆ ที่ปรากฏนอกเหนือจากนี้จะมีความหมายเป็นสีขาว

**ความหมายและการทำงาน**
โปรแกรมแสดงข้อความ "Hello, world!"
เส้นทางการเดินตามโคเดลของโปรแกรมดังกล่าว
ความหมายของคำสั่งสามารถแปลได้จากความต่างของค่าสี (hue) และความสว่าง (lightness) ระหว่างโคเดลก่อนหน้ากับโคเดลปัจจุบันในขณะทำงาน โดยการวนรอบ (cycle) เพื่อพิจารณาความต่างของค่าสีจะเรียงลำดับจาก แดง→เหลือง→เขียว→ฟ้า→น้ำเงิน→ม่วง→แดง และความสว่างเรียงตาม อ่อน→กลาง→เข้ม→อ่อน ส่วนสีขาวและสีดำไม่อยู่ในการวนรอบใดๆ ซึ่งคำสั่งทุกอย่างจะแปลผลด้วยอินเทอร์พรีเตอร์และเก็บทุกสิ่งที่คำนวณได้ไว้ในสแต็ก (stack) หากคำสั่งใดไม่สามารถกระทำได้ คำสั่งนั้นจะถูกข้ามไป เช่น คำสั่ง pop ออกจากสแต็กว่างเปล่า เป็นต้น
การทำงานจะเริ่มจากโคเดลที่มุมซ้ายบนสุดของภาพและเดินต่อไปบนโคเดลที่อยู่ติดกัน ทิศทางของการเดินถูกกำหนดด้วย พอยเตอร์ทิศทาง (DP) โดยมีทิศทางไปทางขวาเป็นค่าเริ่มต้น ซึ่งพอยเตอร์ทิศทางนี้สามารถเปลี่ยนให้เป็นค่าบน ล่าง ซ้าย ขวา ได้ตามต้องการ และยังมีตัวแปรหนึ่งเรียกว่า ตัวเลือกโคเดล (CC) ใช้สำหรับพิจารณาเปลี่ยนการเดินไปทางซ้ายหรือทางขวาเมื่อโคเดลถัดไปนั้นเดินต่อไปไม่ได้หรือไม่มี กล่าวคือ เป็นโคเดลสีดำหรืออยู่ที่สุดขอบภาพ ซึ่งโคเดลสีดำเปรียบเสมือน "กำแพง" ที่ไม่สามารถเดินผ่านไปได้ ส่วนโคเดลสีขาวจะไม่ทำงานใดๆ (เดินผ่านไป) โปรแกรมจะสิ้นสุดการทำงานเมื่อไม่มีทางอื่นให้เดินต่อไป ทั้งพอยเตอร์ทิศทางและตัวเลือกโคเดลอาจมีการเปลี่ยนแปลงบ่อยในโปรแกรมหนึ่งๆ และทุกโคเดลในภาพไม่จำเป็นต้องเดินผ่านทั้งหมด

**อ้างอิง**
  ภาษาพีต โดยเดวิด มอร์แกน-มาร์ พร้อมตัวอย่าง

**ดูเพิ่ม**
 วิทยาการอำพรางข้อมูล

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ภาษาพีตที่เอโซแลง (วิกิ)-  Hello, world! ในภาษาพีต โดยโทมัส สคอช-  โปรแกรมเขียนและอินเทอร์พรีเตอร์สำหรับภาษาพีต
พีต
พีต
เลแซ็งดิสป็องซาบล์

เลแซ็งดิสป็องซาบล์ (Les indispensables)  เป็นอัลบั้มรวมรวมเพลงฝรั่งเศสยุคแรก ๆ ของเซลีน ดิออน ซึ่งวางจำหน่ายเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2544 ในฝรั่งเศส

**ข้อมูลอัลบั้ม**
อัลบั้มนี้จัดจำหน่ายโดย SMM โดยไม่มีการประชาสัมพันธ์ใด ๆ ทั้งสิ้น เพลงที่รวบรวมไว้ก็เป็นเพลงเช่นเดียวกับอัลบั้มรวมเพลงก่อนหน้า ซึ่ง ซีดีนี้ ได้ออกขายในรูปแบบ ดิจิแพ็ก
อัลบั้มนี้ขายได้ประมาณ 100,000 แผ่นทั่วโลก

**รายชื่อเพลง**
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงของเซลีน ดิออน
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงในปี พ.ศ. 2544
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงแนวป็อป
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงภาษาฝรั่งเศส
ดิเออร์ลีซิงเกิล

ดิเออร์ลีซิงเกิล (The Early Singles) คืออัลบั้มรวบรวมเพลงฝรั่งเศสยุคแรก ๆ ของเซลีน ดิออน วางจำหน่ายเมื่อ 8 มีนาคม พ.ศ. 2542 ในเนเธอร์แลนด์

**ข้อมูลอัลบั้ม**
หนังสือแนวกับซีดีได้บรรจุเนื้อร้องของเพลงไว้ ซึ่งเป็นการร่วมรวมเพลงยุค 1980 - 1989  อย่าง "Ce n'était qu'un rêve," "L'amour viendra," และ "Ne partez pas sans moi" (บรรเลงเพลง) อัลบั้มนี้จำหน่ายโดย BR Music โดยไม่มีการส่งเสริมใดๆ
ยอดขายประมาณ 100,000 แผ่นทั่วโลก

**รายชื่อเพลง**
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงของเซลีน ดิออน
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงในปี พ.ศ. 2542
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงแนวป็อป
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงภาษาฝรั่งเศส
ซีลซูว์ฟีแซแดเม

ซีลซูว์ฟีแซแดเม  (S'il suffisait d'aimer) เป็นอัลบั้มเพลงภาษาฝรั่งเศสของเซลีน ดิออน วางแผงเมื่อวันที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2541ซึ่งเป็นอัลบั้มภาษาฝรั่งเศสที่ 19 และอัลบั้มที่ 24 ในทั้งหมด ในสหรัฐอเมริกาใช้ชื่ออัลบั้มว่า S'il suffisait d'aimer / If Only Love Could Be Enough 

**ข้อมูลอัลบั้ม**
โครงการของเซลีน ดิออน และฌ็อง-ฌัก โกลด์แมน ผู้ทำงานร่วมกันในอัลบั้มที่ประสบความสำเร็จอย่าง เดอ (D'eux) ได้กลับมาร่วมงานกันอีกครั้งในอัลบั้มนี้ อัลบั้มประกอบไปด้วยซิงเกิลเพลงป๊อปเรียบง่ายอย่าง "โซราซูรี" และ "Je chanterai" 
ซีลซูฟีเซเดเม ได้รับรางวัลจูโน่ในสาขาอัลบั้มฝรั่งเศสยอดขายดีเด่น
เซลีน ดิออน แสดงเพลง "Terre" สดระหว่าง Gala de l'ADISQ ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2541 เธอประเชาสัมพันธ์อัลบั้มนี้ระหว่าง คอนเสิร์ตทัวร์เล็ตส์ทอล์กอะเบาต์เลิฟ ซึ่งแสดงที่ สนามกีฬาแห่งฝรั่งเศส ในปารีส บันทึกเสียงและวางจำหน่ายในอัลบั้ม โอเกอร์ดูสตาด (Au cœur du stade) ประกอบด้วย 5 เพลงจากอัลบั้ม  ซีลซูว์ฟีแซแดเม
บางเพลงในอัลบั้ม ซีลซูว์ฟีแซแดเม ได้บรรจุในอัลบั้ม องเนอช็องช์ปา อัลบั้มรวมเพลงฮิตภาษาฝรั่งเศสของเธอในปี พ.ศ. 2548  นอกจากนี้วิดีโอเบื้องหลังการทำงานของอัลบั้ม ซีลซูว์ฟีแซแดเม  ได้บรรจุในส่วนพิเศษของ ดีวิดีโอเกอร์ดูสตาด 
อัลบั้มนี้วางจำหน่ายอีกครั้งเมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2547 แบบซีดี 2 แผ่นคู่กับอัลบั้ม เดอ และวางจำหน่ายอีกเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2549 แบบซีดี 3 แผ่น พร้อมกับ เดอ และ  อูว์นฟีย์เอกัทร์ติป และในวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2550 อัลบั้ม ซีลซูว์ฟีแซแดเม  วางจำหน่ายอีกครั้งในสวิตเซอร์แลนด์แบบดิจิแพ็ก

**รายชื่อเพลง**

**ชาร์ต**

**ชาร์ตรายสัปดาห์**

**ชาร์ตปลายปี**

**ชาร์ตตลอดกาล**

**รางวัล**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 179013
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงของเซลีน ดิออน
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงในปี พ.ศ. 2541
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงภาษาฝรั่งเศส
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงแนวป็อป
อาบดูลาย ดียาญ-ฟาย

อาบดูลาย ดียาญ-ฟาย (Abdoulaye Diagne-Faye; เกิดวันที่ 26 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1978 ที่กรุงดาการ์ ประเทศเซเนกัล) เป็นอดีตนักฟุตบอลชาวเซเนกัล ตำแหน่งกองหลัง
ดียาญ-ฟาย เป็นที่จดจำจากการเล่นฟุตบอลที่ประเทศอังกฤษ เคยเล่นในระดับพรีเมียร์ลีกให้กับโบลตัน วอนเดอเรอส์, นิวคาสเซิล ยูไนเต็ด, สโตก ซิตี และ ฮัลล์ ซิตี  รวมถึงเคยเล่นในอีเอฟแอลแชมเปียนชิปให้กับเวสต์แฮม ยูไนเต็ดและฮัลล์ ซิตี 
โดยเขาเคยเป็นผู้เล่นยอดเยี่ยมแห่งปีของสโตก ซิตี ในฤดูกาล 2008–2009 และช่วยให้สโมสรได้ตำแหน่งรองแชมป์เอฟเอคัพ ในฤดูกาล 2010–2011 นอกจากนี้เขายังเคยได้ตำแหน่งรองแชมป์อีเอฟแอลแชมเปียนชิปกับฮัลล์ ซิตี ในฤดูกาล 2012–2013 และช่วยให้สโมสรเลื่อนชั้นกลับขึ้นมาในพรีเมียร์ลีก

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:นักฟุตบอลชาวเซเนกัล
หมวดหมู่:บุคคลจากดาการ์
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลโบลตันวอนเดอเรอส์
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลนิวคาสเซิลยูไนเต็ด
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลสโตกซิตี
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลเวสต์แฮมยูไนเต็ด
หมวดหมู่:ผู้เล่นสโมสรฟุตบอลฮัลล์ซิตี
หมวดหมู่:ผู้เล่นในพรีเมียร์ลีก
แม่แบบ:Emergency-bot-shutoff

หยุด{บอต}ฉุกเฉิน
{File:Shutdown button.svg}|{128}px|ปุ่มบล็อกฉุกเฉิน|link=
ผู้ดูแลระบบ: ใช้ปุ่มนี้ในการหยุดบอตหากทำงานผิดพลาด ( ลิงก์ตรง)
ผู้ใช้ที่ไม่ใช่ผู้ดูแลระบบสามารถข้อผิดพลาดเพื่อให้ผู้ดูแลระบบบล็อกการทำงานได้ที่วิกิพีเดีย:แจ้งผู้ดูแลระบบ/แจ้งความ
หมวดหมู่:ประเทศเซเนกัล

ซ
ซ
ซ
หมวดหมู่:ประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาทางการ
ซ
หมวดหมู่:ประเทศริมฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก
หมวดหมู่:แอฟริกาตะวันตก
หมวดหมู่:แอฟริกาตะวันตกของฝรั่งเศส
ซ
พายุโซนร้อนกำลังแรงเลกีมา

ลากีมา (Lekima) ชื่อพายุที่พัดเข้าเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ช่วงปลายเดือนกันยายน พ.ศ. 2550 ถึง ตุลาคม พ.ศ. 2550 ผ่านทางประเทศฟิลิปปินส์ 
เวียดนาม ลาว และไทย ตามลำดับและสร้างคววมเสียหายแก่ประชาชนจำนวนหนึ่ง

**ความเสียหาย**

**ฟิลิปปินส์**
มีผู้เสียชีวิต 9 คนและสูญหาย 1 คน และบาดเจ็บจำนวนมาก

**เวียดนาม**
ลากีมา เข้าสู่ เวียดนาม ด้วยความเร็ว 117 กม.ต่อชั่วโมง มีผู้เสียชีวิต 3 คนและรับบาดเจ็บอย่างน้อย 58 คน ในจังหวัดฮา ทินห์ และ กว่าง บินห์  

**ไทย**
เคลื่อนตัวเข้าใกล้ประเทศไทยแนวจังหวัดหนองคายและนครพนมประมาณเวลา 10.00 น. 4 ตุลาคม พ.ศ. 2550 ความเร็ว 80 กิโลเมตรต่อชั่วโมง 

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:พายุหมุนเขตร้อนระดับ 1
หมวดหมู่:พายุหมุนเขตร้อน
หมวดหมู่:พายุโซนร้อนกำลังแรง
หมวดหมู่:ภัยธรรมชาติในปี พ.ศ. 2550
ภาษามิงเกรเลีย

ภาษามิงเกรเลีย (Mingrelian) หรือ ภาษาเมเกรเลีย (Megrelian; მარგალური ნინა, margaluri nina) เป็นภาษาที่ใช้พูดทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศจอร์เจีย ภาษานี้เคยเรียกว่าภาษาไอเวอเรียนในช่วงพุทธศตวรรษที่ 25 
ทางยูเนสโกจัดให้ภาษานี้อยู่ใน "ภาษาใกล้สูญแน่นอน"

**ประวัติศาสตร์**
ภาษามิงเกรเลียอยู่ในกลุ่มภาษาคอเคซัสใต้ ใกล้เคียงกับภาษาลาซ ซึ่งเริ่มแตกต่างกันเมื่อราว 500 ปีที่ผ่านมา หลังจากชุมชนของชาวมิงเกรเลียทางเหนือและชาวลาซทางใต้ ถูกแยกออกจากกันเนื่องจากการรุกรานของตุรกี ใกล้เคียงกับภาษาจอร์เจียน้อยและห่างไกลจากภาษาสวาน ภาษามิงเกรเลียไม่สามารถเข้าใจกันได้กับภาษาในกลุ่มเดียวกันเลย แม้จะมีการกล่าวว่าผู้พูดภาษานี้ยังจำคำศัพท์ภาษาลาซได้บ้าง นักภาษาศาสตร์บางคนจัดให้ภาษามิงเกรเลียและภาษาลาซเป็นสำเนียงของภาษาซันซึ่งเป็นภาษาก่อนที่จะแยกออกจากกัน ในทางปฏิบัติ ไม่มีใครพูดภาษาซานแล้ว ผู้พูดภาษามิงเกรเลียยังมีอยู่ราว 100,000–400,000 คน
หนังสือภาษามิงเกรเลียเก่าสุดตีพิมพ์ในพุทธศตวรรษที่ 24 หนังสือพิมพ์ภาษามิงเกรเลียเริ่มตีพิมพ์เมื่อ พ.ศ. 2473–2481 ปัจจุบันมีการพยายามฟื้นฟูการใช้ภาษานี้ เช่นมีการสร้างพจนานุกรมมิงเกรเลีย–จอร์เจีย และมิงเกรเลีย–เยอรมัน

**พยัญชนะ**
ภาษามิงเกรเลียเขียนด้วยอักษรจอร์เจีย

**อ้างอิง**
Aleksandre Tsagareli (1880), Megrelskie Etiudi, Analiz Fonetiki Megrelskogo Yazika ("Megrelian Studies — The Analysis of Phonetics of Megrelian Language"). ru
*Ioseb Kipshidze (1914),  Grammatika Mingrel’skogo (Iverskogo) Jazyka ("Grammar of Megrelian (Iverian) Language"). ru
*Shalva Beridze (1920), Megruli (Iveriuli) Ena ("Megrelian (Iverian) Language"). ka- Rusudan Amirejibi-Mullen, Nana Danelia and Inga Dundua (2006), kolkhuri (megrul-lazuri) ena (Tbilisi: Universali).
*Laurence Broers (2012),"'Two Sons of One Mother'. Nested Identities and Centre-Periphery Politics in Post-Soviet Georgia". In Andreas Schonle, Olga Makarova and Jeremy Hicks (eds.), When the Elephant Broke Out of the Zoo. A Festschrift for Donald Rayfield (Stanford Slavic Studies, Volume 39). 
*Otar Kajaia (2001-2002), Georgian-Mingrelian dictionary.- Alio Kobalia (2010), Georgian-Mingrelian dictionary.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 TITUS Caucasica: Megrelisch de- Otar Kajaia's Megrelian-Georgian dictionary at TITUS.- Megrelian Project at Lund University, Sweden- Article on the situation in 2017 date=2018-09-09  from OpenDemocracy
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศจอร์เจีย
ภาษาไอนุ

ภาษาไอนุ หรือ ไอนู uː  (ไอนุ: アイヌ イタㇰ ไอนู อีตัก; アイヌ語 ไอนูโงะ) เป็นภาษาของชาวไอนุ ชนกลุ่มน้อยในเกาะฮกไกโด ครั้งหนึ่งเคยใช้พูดในหมู่เกาะคูริล ทางภาคเหนือของเกาะฮนชูและภาคใต้ของเกาะซาฮาลิน คำหลายคำของภาษาไอนุก็ได้กลายเป็นคำในภาษาญี่ปุ่นเลยด้วย เช่นชื่อเมืองซัปโปโระบนเกาะฮกไกโด และคำว่ารักโกะ ที่แปลว่าแมวน้ำ

**การจัดลำดับ**
แยก "ภาษาย่อย" ไอนุได้ ดังนี้:p=157
*ไอนุดั้งเดิม
**ฮกไกโด–คูริลดั้งเดิม
***ภาษาย่อยฮกไกโด
***ภาษาย่อยคูริล
**ซาฮาลินดั้งเดิม
***ภาษาย่อยซาฮาลิน

**ไวยากรณ์**
ภาษาไอนุเรียงประโยคแบบประธาน - กรรม - กริยา ใช้ปรบท  ประธานและกรรมระบุด้วยปรบทคำนามสามารถจับกลุ่มกันเพื่อขยายกันเอง คำหลักอยู่ข้างท้าย  ลักษณะทางไวยากรณ์ทั่วไปใกล้เคียงกับภาษาญี่ปุ่นและภาษาเกาหลี

**สัทศาสตร์**

**เสียงสระ**
ภาษาไอนุมีสระอยู่ 5 เสียง โดยในสำเนียงฮกไกโดจะไม่มีการแยกความยาวเสียงสระ แต่สำเนียงซาฮารินจะมีการแยกความแตกต่างระหว่างเสียงสั้นกับเสียงยาว

**เสียงพยัญชนะต้น**
ภาษาไอนุมีเสียงพยัญชนะต้นอยู่ 12 เสียง โดยจะไม่มีการแยกเสียงพ่นลมกับเสียงไม่พ่นลม และเสียงก้องกับเสียงไม่ก้อง โดยพื้นฐานแล้ว k, t, c, p จะออกเสียงเป็นแบบไม่ก้องไม่พ่นลม k, t, t͡ʃ, p (เทียบเท่ากับเสียง ก, ต, จ, ป ในภาษาไทย) แต่ก็สามารถออกเสียงเป็น g, d, d͡ʒ, b ได้เช่นกัน โดยถือเป็นหน่วยเสียงเดียวกัน
s s กับ sh ʃ ถือเป็นหน่วยเสียงเดียวกัน ไม่มีการแยกความแตกต่าง แต่อาจออกเสียงต่างไปตามสำเนียงหรือผู้พูดหรือตำแหน่งในคำ

**เสียงตัวสะกด**
ภาษาไอนุมีเสียงตัวสะกดทั้งหมด 10 เสียง อย่างไรก็ตาม เสียงตัวสะกด h จะมีในสำเนียงซาฮารินเท่านั้น ไม่มีในสำเนียงฮกไกโด
ในการเขียนด้วยอักษรคาตากานะ อักษรตัวเล็กจะถูกใช้แทนตัวสะกด เช่น ㇰ, ㇷ゚, ㇺ เป็นอักษรตัวเล็กของ ク, プ, ム ใช้แทนตัวสะกด ก, ป, ม เป็นต้น
สำหรับ r นั้นจะใช้ ㇻ, ㇼ, ㇽ, ㇾ, ㇿ (อักษรตัวเล็กของ ラ, リ, ル, レ, ロ) ขึ้นอยู่กับเสียงสระที่นำหน้า

**ผู้พูด**
พิพิธภัณฑ์ปีร์กาโคตัน ศูนย์กลางภาษาและวัฒนธรรมไอนุในเมืองซัปโปะโระ
ภาษาไอนุถือเป็นภาษาใกล้ตายหรือใกล้สูญพันธุ์อย่างวิกฤต ในปี ค.ศ. 1960 ชาวไอนุในญี่ปุ่นกว่า 15,000 คน ใช้ภาษาญี่ปุ่นเป็นภาษาแม่เพียงภาษาเดียว ปี ค.ศ. 1980 ในเมืองนิบูตานิยังเหลือผู้ใช้ภาษาไอนุกว่าร้อยคนแต่มีเพียง 15 คนเท่านั้นที่ใช้พูดกันในชีวิตประจำวัน และในปี พ.ศ. 2550 มีผู้พูดเหลืออยู่เพียง 10 คน ซึ่งผู้พูดมีอายุมากกว่า 80 ปี และผู้ใช้ที่พูดเป็นภาษารองหรือพอพูดได้บ้างก็มีอายุกว่า 60 ปี

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 cite book |last=Vovin |first=Alexander |title=A Reconstruction of Proto-Ainu |publisher=Brill |location=Leiden |year=1993 |isbn=978-90-04-09905-0

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Literature and materials for learning Ainu-  The Book of Common Prayer in Ainu, translated by John Batchelor, digitized by Richard Mammana and Charles Wohlers-  Institute for the Study of Languages and Cultures of Ainu in Samani, Hokkaido-  A Grammar of the Ainu Language by John Batchelor-  An Ainu-English-Japanese Dictionary, including A Grammar of the Ainu Language by John Batchelor-  "The 'Greater Austric' hypothesis" by John Bengtson (undated)-  Ainu for Beginners by Kane Kumagai, translated by Yongdeok Cho- ja  Radio lessons on Ainu language presented by Sapporo TV-  A talking dictionary of Ainu: a new version of Kanazawa's Ainu conversational dictionary, with recordings of Mrs. Setsu Kurokawa
ไอนุ
ทือโก ปราเออ

ทือโก ปราเออ (Tycho Brahe, pron) เป็นนักดาราศาสตร์ผู้หนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในการแสดงว่าดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของระบบสุริยะ เป็นอาจารย์ของโยฮันเนส เคปเลอร์ ผู้สร้างกฎของเคปเลอร์ และได้จดบันทึกข้อมูลสำคัญ ๆ ทางดาราศาสตร์เอาไว้มากมาย เช่น มหานวดารา ตำแหน่งดาวเคราะห์เป็นต้น ซึ่งข้อมูลส่วนหนึ่งนั้นเองที่เป็นรากฐานสำคัญให้เคปเลอร์สร้างกฎของเคปเลอร์ต่อไป

**ประวัติ**
ทือโก ปราเออ เดิมชื่อ ทือเยอ ออเตอเซิน ปราเออ (Tyge Ottesen Brahe, pron) เกิดที่ปราสาทคนูดสโตรป เดนมาร์ก–นอร์เวย์ บิดาชื่อโอเตอ ปราเออ มารดาชื่อปีเอเตอ ปีเลอ มีพี่ชายฝาแฝดอีกคนหนึ่งซึ่งเสียชีวิตลงขณะอายุยังน้อย มีพี่สาวหนึ่งคนชื่อเคียร์สตีเนอ ปราเออ และน้องสาวอีกหนึ่งคนชื่อ โซฟีเออ ปราเออ ราชตระกูลปราเออเป็นราชตระกูลสำคัญราชตระกูลหนึ่งในราชวงศ์เดนมาร์ก ตอนเด็ก ๆ ปราเออได้อาศัยอยู่กับลุงและป้าของเขาและศึกษาเล่าเรียนภาษาละติน
ในปี พ.ศ. 2102 เขาได้เรียนต่อในมหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกนทางด้านกฎหมายและได้ศึกษาความรู้ด้านอื่น ๆ อีกด้วย ณ จุดนี้เองเขาก็เริ่มสนใจทางด้านดาราศาสตร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเกิดเหตุการณ์สุริยุปราคาในวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2103 ซึ่งทำให้เขาประทับใจในปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์มาก
เขาเริ่มสนใจในวัตถุท้องฟ้าต่าง ๆ เช่น จักรราศี และพบว่าการเก็บข้อมูลทางดาราศาสตร์ในสมัยนั้นยังไม่ละเอียดพอ ทือโก ปราเออ ได้สนใจการเก็บข้อมูลทางดาราศาสตร์ อาทิ การหาใช้เทคนิคความเหลื่อมล้ำในการหาระยะห่างระหว่างดาว การใช้กล้องโทรทรรศน์แบบหักเหแสงของ กาลิเลโอ เป็นต้น และเก็บข้อมูลดาราศาสตร์อย่างมากมายที่ปราสาทคนูดสโตรป โดยมีโยฮันเนส เคปเลอร์เป็นลูกมือนั้นเอง
ในปี พ.ศ. 2115 ทือโก ปราเออ ได้แต่งงานกับเคียร์สเติน เยอร์เอินส์แตตอร์ (Kirsten Jørgensdatter) มีลูกด้วยกันแปดคน และย้ายไปอยู่ที่โคเปนเฮเกน และเสียชีวิตลงที่นั่นในวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2144 เนื่องจากพิษของสารเคมีซึ่งเขาทดลอง ศพของเขาได้ถูกฝังไว้ที่เมืองปราก

**การบันทึกเหตุการณ์ทางดาราศาสตร์ครั้งสำคัญ**
 การสังเกตเห็นมหานวดาราในกลุ่มดาวแคสซิโอเปีย ซึ่งปัจจุบันมีรหัส SN 1572 ในวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2115 นอกจากนั้นแล้ว ทือโก ปราเออ ได้บันทึกว่าดาวดวงนี้เป็นดาวประจำที่ (fixed star) ตามความเชื่อของทอเลมี- การสร้างระบบดาวแบบทือโก โดยเชื่อว่าโลกเป็นศูนย์กลางของระบบสุริยะ (และจักรวาล) โดยมีดวงจันทร์และดวงอาทิตย์โคจรรอบโลก และดาวเคราะห์อื่น ๆ โคจรรอบดวงอาทิตย์อีกที นำไปสู่แนวคิดว่าดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของระบบสุริยะของโยฮันเนส เคปเลอร์ ลูกมือของเขา - การคำนวณความเอียงของแกนโลกได้อย่างแม่นยำคือ 23 องศา 31.5 ลิปดา- การบันทึกวงโคจรของดาวอังคาร ซึ่งทำให้เคปเลอสร้างกฎของเคปเลอร์ได้- การสร้างสูตรเพื่อใช้คำนวณความคลาดเคลื่อนของตำแหน่งดาวเนื่องจากการหักเหของบรรยากาศ

**ดูเพิ่ม**
 โยฮันเนส เคปเลอร์
หมวดหมู่:นักดาราศาสตร์ชาวเดนมาร์ก
หมวดหมู่:นักฟิสิกส์ชาวเดนมาร์ก
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2089
หมวดหมู่:บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2144
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดสแกเนีย
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกน
ภาษาฉุ่ย

ภาษาฉุ่ย (p=Shuǐyǔ; Sui) หรือ ภาษาไอซุย (ai33 sui33) พูดโดยชาวฉุ่ยในมณฑลกุ้ยโจว ประเทศจีน มีผู้พูดในจีนประมาณ 300,000 คน (พ.ศ. 2550) จัดอยู่ในตระกูลภาษาขร้า-ไท กลุ่มกัม-ฉุ่ย ภาษานี้มีระบบพยัญชนะซับซ้อน สำเนียงซานต้ง (三洞) มีเสียงพยัญชนะถึง 70 เสียง มีอักษรเป็นของตนเองเรียก ฉุ่ยชู (水書/水书) สำหรับใช้ในทางพิธีกรรม ในชีวิตประจำวันจะเขียนด้วยอักษรละตินหรืออักษรจีน

**อ้างอิง**
 Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com/.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
ฉุ่ย
ฉุ่ย
3 อหังการ์ เจ้าสุริยา

3 อหังการ์ เจ้าสุริยา (投名狀; The Warlords) เป็นภาพยนตร์จีน ที่พูดถึง ความรักและเกียรติยศ นำแสดงโดย เจ็ต ลี, หลิวเต๋อหัว, ทาเคชิ คาเนชิโร่ และ สวี่ จิงเล่ย ผลงานกำกับโดยปีเตอร์ ชานและลงทุนสร้าง 1360 ล้านบาท 
The Warlords เป็นผลงานรีเมกภาพยนตร์อมตะ ชอว์บราเธอร์สและผู้กำกับ จางเชอะ เรื่อง The Blood Brothers ที่ต้นฉบับนำแสดงโดย เดวิด เจียง, ตี้หลุง, เฉินกวนไท่ ซึ่ง จอห์น วู เคยนำแรงบันดาลใจไปสร้างเป็นภาพยนตร์เรื่อง Bullet in the Head (กอดคอไว้อย่าให้ใครเจาะกะโหลก) ที่กลายเป็นผลงานที่ยอดเยี่ยมเรื่องหนึ่งของ จอห์น วู ภาพยนตร์นำแสดงโดย จาง เซี๊ยะโหย่ว, เหลียง เฉาเหว่ย

**เนื้อเรื่อง**
ในปี ค.ศ. 1850 ประเทศจีนแตกแยกเป็นก๊กเป็นเผ่าต่างสู้รบเพื่อแย่งชิงความเป็นใหญ่ ประชาชนทั่วประเทศกว่า 430 ล้านคน ถูกปกครองภายใต้ฮ่องเต้แห่งราชวงศ์ชิง ท่ามกลางความยากจน กลุ่มกบฏไท่ผิงได้รวมตัวกันเพื่อต่อต้านทรราช เป็น การต่อสู้ที่ยาวนานนับ 20 ปีและได้คร่าชีวิตพลเมืองไปกว่า 50 ล้านคน
ในปี ค.ศ. 1870 เบื้องหลังยุคแห่งกบฏไท่ผิง แผ่นดินจีนก้าวสู่ยุคแห่งการปลดปล่อย จอมพลหม่าซิงอี่ (เจทลี) คือ 1 ในผู้นำกองทัพชิง ที่ตั้งปณิธานอันแรงกล้าที่จะรวมประเทศจีนให้เป็นหนึ่งเดียว หม่าซิงอี่ เป็นจอมทัพที่เหล่าทหารกล้านับถือมากที่สุด เขาออกเดินทางไปทั่วประเทศจีนเพื่อรวบรวมกองทัพและมองหาขุนศึกคู่ใจ การเดินทางทำให้ หม่าซิงอี่ ได้พบกับ เฉาอี้หู (หลิวเต๋อหัว) หัวหน้าหมู่บ้านกองโจร ที่คอยดักปล้นสะดมศัตรูและดูแลหมู่บ้านให้รอดพ้นจากรุกรานของสงคราม เฉาอี้หู มีน้องชายร่วมสาบาน จังเหวินเฉียง (ทาเคชิ คาเนชิโร่) เป็นนักรบคู่ใจ จังเหวินเฉียง คือชายหนุ่มหน้าตาหมดจดที่มีหัวใจของนักฆ่าที่เลือดเย็น เขาไม่เคยปล่อยให้ศัตรูคนใดรอดชีวิตไปได้จากสมรภูมิ แต่เหนือกว่าความเลือดเย็น คือความภักดีที่เขามีต่อพี่ชายร่วมสาบาน
หม่าซิงอี่ ติดใจในฝีมือการรบของ จังเหวินเฉียงและเฉาอี้หู จึงได้ชักชวนพวกเขาและทหารกองโจรเข้าร่วมกองทัพต่อต้านกบฏไท่ผิง และเพื่อรวบรวมแผ่นดินจีนให้เป็นหนึ่งเดียว ด้วยศรัทธาที่มีต่อกัน หม่าซิงอี่ , เฉาอี้หู และ จังเหวินเฉียง ได้หลั่งเลือดให้คำมั่นร่วมเป็นพี่น้องร่วมสาบานที่จะร่วมเป็นและพลีชีวิตเพื่อกันและกันตลอดไป
ครั้งหนึ่งในการรบที่ชายแดน หม่าซิงอี่ ตกอยู่ในวงล้อมของพวกกบฏ เฉาอี้หู และ จังเหวินเฉียง ได้บุกฝ่าวงล้อมเข้าไปเพียงลำพังเพื่อช่วยพี่ชายร่วมสาบานของพวกเขา ในศึกครั้งนั้น เฉาอี้หู ต้องฆ่าศัตรูกว่า 4,000 คนเพื่อพาหม่าซิงอี่ ตีฝ่าวงล้อมออกมา ภายหลังชัยชนะ หม่าซิงอี่ได้กลายเป็นจอมทัพที่มีอำนาจมากที่สุดในแผ่นดินจีน แต่แทนที่จะยึดถือคำมั่นที่จะนำสันติสุขมาแก่แผ่นดิน หม่าซิงอี่ ได้วางแผนสังหาร เฉาอี้หู อย่างเลือดเย็น เพื่อแย่งชิง อาเหลียน (ซู จิง เล่ย) ภรรยาแสนสวยของเฉาอี้หูมาเป็นของเขา
ด้วยหัวใจที่แหลกสลายที่เห็นพี่ชายถูกคนที่พวกเขาภักดีที่สุดฆ่าตายต่อหน้า และบาดแผลจากการลอบทำร้ายทำให้ จังเหวิน เฉียง ได้หลบหนีออกจากกองทัพและรอวันที่จะกลับมาแก้แค้นต่อ หม่าซิงอี่ พี่ชายผู้ทรยศต่อเลือดแห่งคำมั่นที่พวกเขาหลั่งร่วมกัน

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:หลี่ เหลียนเจี๋ย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์จีนหมวดหมู่:ภาพยนตร์ฮ่องกง
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2550
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โลดโผน
หมวดหมู่:ภาพยนตร์สงคราม
หมวดหมู่:ภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย ปีเตอร์ ชาน
ภาษาเมห์รี

ภาษาเมห์รี หรือ มะฮ์รีต (مهريّت) เป็นภาษากลุ่มเซมิติกใช้พูดโดยชนกลุ่มน้อยทางตะวันออกของเยเมนและทางตะวันตกของโอมาน และเป็นภาษาที่เคยใช้พูดในคาบสมุทรอาระเบียก่อนการแพร่กระจายของภาษาอาหรับที่มาพร้อมกับศาสนาอิสลาม เมื่อพุทธศตวรรษที่ 12 มีผู้พูดในคูเวตซึ่งเป็นกลุ่มผู้ใช้แรงงานที่อพยพเข้าไป เป็นภาษาที่ใกล้ตาย ไม่มีการใช้เป็นภาษาเขียน จัดอยู่ในภาษากลุ่มเซมิติกใต้สาขาอาระเบียใต้ มีความสัมพันธ์กับภาษาอัมฮาราในเอธิโอเปีย มีผู้พูดในเยเมน 70,643 คน ในโอมาน 50,763 คนและในคูเวต 14,358 คน เมื่อ พ.ศ. 2543 

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 ar  Examples of Mehri poetry from Hadramut forum- ELAR archive of  Mehri language documentation materials-  The Mehri language in south Yemen, Al Jazeera Channel (YouTube video, in Arabic and Mehri)
มเหรี
มเหรี
มเหรี
ภาษาบัชกอร์ต

ภาษาบัชกอร์ต (башҡортса, башҡорт теле, Ba-башҡорт теле.oga) เป็นภาษากลุ่มเตอร์กิก มีผู้พูดเป็นภาษาแม่ในรัสเซียมากกว่า 1,047,000 คน เมื่อ พ.ศ. 2532 มีผู้พูดเป็นภาษาที่สอง 26,737 คน โดยมีชาวบัชกอร์ตราว 300,000 กล่าวว่าพวกตนใช้ภาษาตาตาร์เป็นภาษาแม่ ผู้พูดส่วนใหญ่อยู่ในสาธารณรัฐบัชคอร์โตสตานของรัสเซีย รวมทั้งในสาธารณรัฐข้างเคียงคือสาธารณรัฐตาตาร์สตานและสาธารณรัฐอุดมูร์ต และมีที่เป็นชนกลุ่มน้อยในคาซัคสถานและอุซเบกิสถาน

**ตัวอักษรและสำเนียง**
เริ่มแรกชาวบัชกอร์ตเป็นชนเผ่าอูกริกหรือฟินนิก ใช้ภาษาโบลการ์ หลังการรุกรานของชาวมองโกล ภาษาคิปชากกลายเป็นภาษาที่มีอิทธิพลในบริเวณนี้ไป ภาษาบัชกอร์ตในปัจจุบันมีรากฐานมาจากภาษาคิปชากมากเช่นเดียวกับภาษาตาตาร์ ภาษานี้ใกล้เคียงกับภาษาตาตาร์ ในอดีตชาวบัชกีร์ใช้ภาษาตาตาร์เป็นภาษาเขียน จนถูกแทนที่ด้วยภาษาชะกะไตเมื่อพุทธศตวรรษที่ 20 และใช้มาจนถึง พ.ศ. 2466 ทั้งภาษาตาตาร์และภาษาชะกะไตเขียนด้วยอักษรอาหรับ
พ.ศ. 2466 มีการออกแบบระบบการเขียนสำหรับภาษาบัชกอร์ต มีการเขียนวรรณคดีด้วยภาษาบัชกอร์ต เริ่มแรกภาษานี้เขียนด้วยอักษรอาหรับดัดแปลง พ.ศ. 2473 เปลี่ยนมาเขียนด้วยอักษรละติน และเปลี่ยนเป็นอักษรซีริลลิก เมื่อ พ.ศ. 2481 อักษรซีริลลิกที่ใช้เป็นแบบเดียวกับภาษารัสเซีย มีอักษรเพิ่มเติมคือ: Ә ә æ, Ө ө œ, Ү ү y, Ғ ғ ɣ, Ҡ ҡ q, Ң ң ŋ, Ҙ ҙ ð, Ҫ ҫ θ, Һ һ h

**อ้างอิง**

**อ่านเพิ่ม**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 National Corpus of the Bashkir language date=2022-03-03 - Machine fund of the Bashkir language date=2019-04-14 - Spoken corpus of Bashkir (Rakhmetovo and Baimovo) date=2020-08-10 -  Short grammar of Bashkir
หมวดหมู่:ตระกูลภาษาเตอร์กิก
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศรัสเซีย
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศคาซัคสถาน
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศอุซเบกิสถาน
หมวดหมู่:ภาษาประธาน–กรรม–กริยา
ปีบทอง

ปีบทอง, อ้อยช้าง หรือ กาซะลองคำ (Mayodendron igneum (Kurz); ชื่ออื่น: กากี, สำเภาหลามต้น, จางจืด, สะเภา) เป็นไม้ต้นผลัดใบในวงศ์แคหางค่าง (Bignoniaceae) สูงประมาณ 10 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มทึบ ใบเป็นประเภทใบประกอบแบบ 2-3 ชิ้น ใบย่อยรูปไข่ปลายใบแหลม ขึ้นตามธรรมชาติบนเทือกเขาหินปูนที่ค่อนข้างชื้น พบตั้งแต่พม่าตอนใต้ไปจนถึงเกาะไหหลำ  
ดอกมีสีเหลืองอมส้มหรือสีส้ม ออกเป็นกระจุกตามกิ่งและลำต้น กระจุกละ 5-10 ดอก บานไม่พร้อมกัน กลีบเลี้ยงรูปถ้วยสีม่วงแดง กลีบดอกเชื่อมกันเป็นหลอด ยาว 4-7 เซนติเมตร ปลายเป็นแฉกสั้น ๆ 5 แฉก ผลเป็นฝัก ยาว 26-40 เซนติเมตร เมื่อแก่จะแตกเป็น 2 ซีก
ปีบทองเป็นพรรณไม้พระราชทานเพื่อปลูกเป็นมงคลประจำจังหวัดเชียงราย และเป็นเป็นพรรณไม้ประจำมหาวิทยาลัยสองแห่ง คือ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย (เรียกว่า "กาซะลองคำ") และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (เรียกว่า "ปีบทอง") อนึ่งปีบทองเป็นพรรณไม้คนละชนิดกับต้นกอกกัน ที่มีอีกชื่อหนึ่งว่าต้นอ้อยช้างเหมือนกัน

**ดูเพิ่ม**
 รายชื่อพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัด- ปีบ

**อ้างอิง**
 http://www.komchadluek.net/2007/10/06/b005_153104.php?news_id=153104- http://www.nrru.ac.th/web/plant/showdata.asp?id=36fix-attempted=yes 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:ไม้ยืนต้น
หมวดหมู่:ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:ต้นไม้ประจำจังหวัดของไทย
หมวดหมู่:วงศ์แคหางค่าง
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2550 ตุลาคม 13

* สำนักพระราชวังออกแถลงการณ์ระบุว่าเวลาเช้า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระอาการพระวรกายด้านขวาอ่อนแรง แพทย์ประจำพระองค์จึงได้กราบบังคมทูลเชิญเสด็จพระราชดำเนินจากพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังดุสิต ไปยังโรงพยาบาลศิริราช เพื่อถวายตรวจพระสมองด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์และคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า พบว่ามีผิวพระสมองด้านซ้ายขาดเลือดเล็กน้อย คณะแพทย์จึงขอพระราชทานให้ประทับที่โรงพยาบาล เพื่อถวายพระโอสถรักษาและสังเกตพระอาการ หลังจากถวายการรักษาประมาณ 8 ชั่วโมง ปรากฏว่าพระอาการอ่อนแรงของพระเพลา (ขา) ดีขึ้น  (กปส.)- น้ำป่าไหลหลากที่ถ้ำน้ำรอดในเขตอุทยานแห่งชาติเขาสก จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีผู้เสียชีวิต 9 ศพ ส่วนใหญ่เป็นนักท่องเที่ยวชาวเยอรมัน  (ผู้จัดการ)
}
แอมอะไลฟ์

"แอมอะไลฟ์" (I'm Alive) คือซิงเกิลทางการค้าที่ 2 ของอัลบั้ม อะนิวเดย์แฮสคัม ของเซลีน ดิออน วางจำหน่ายเมื่อ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2545

เพลง "แอมอะไลฟ์" เป็นผลงานการประพันธ์และอำนวยการสร้างโดย Kristian Lundin และ Andreas Carlsson ผู้ทำงานให้กับเซลีนมาแล้วในปี พ.ศ. 2542 ในเพลง "แดทส์เดอะเวย์อิทอิส" เพลงนี้เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง Stuart Little 2
มิวสิกวิดีโอเพลง "แอมอะไลฟ์" อำนวยการสร้างโดย Dave Meyers ระหว่างวันที่ 24-25 พฤษภาคม พ.ศ. 2545 แพร่ภาพเมื่อ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2545 ซึ่งมี 2 แบบ คือ มี/ไม่มีภาพจากภาพยนตร์เรื่อง Stuart Little 2 
"แอมอะไลฟ์" กลายเป็นเพลงนิยมระดับโลก คว้าอันดับ 1 ในโปแลนด์ (5 สัปดาห์), ฮ่องกง และ แคนาดาชาร์ตเพลงผู้ใหญ่ร่วมสมัยเบลเยี่ยม 50,000 แผ่น (สถานะ:พลาตตินัม) แผ่นและฝรั่งเศส 250,000 แผ่น (สถานะ:โกลด์)
เซลีน เคยแสดงสดเพลงนี้ในมหรสพชุด อะนิวเดย์... ณ โรงอุปรากรเดอะโคลอสเซียม โรงแรมซีซาส์พาเลซ ต่อมาได้บรรจุในอัลบั้มบันทึกการแสดงสด อะนิวเดย์... ไลฟ์อินลาสเวกัส และในดีวีดีบันทึกการแสดงสด ไลฟ์อินลาสเวกัส - อะนิวเดย์... นอกจากนี้เพลงนี้ยังได้นำมาแสดงใน คอนเสิร์ตทัวร์เทกกิงแชนเซส ฉบับรีมิกซ์ และบรรจุในอัลบั้ม มายเลิฟ: เอสเซนเชียลคอลเลกชัน อัลบั้มเพลงฮิตในปี พ.ศ. 2551 อีกด้วย

**รูปแบบจำหน่ายและรายชื่อเพลง**
ซิงเกิลซีดี 3 เพลง - (สหราชอาณาจักร) 
# "แอมอะไลฟ์" (Humberto Gatica mix) – 3:28
# "อาอูนเอ็กซิสเตอามอร์" – 3:52
# "อะนิวเดย์แฮสคัม" (video) – 3:28
ซิงเกิลซีดี 4 เพลง  - (สหราชอาณาจักร) 
# "แอมอะไลฟ์" (album version) – 3:30
# "แอมอะไลฟ์" (Humberto Gatica mix) – 3:28
# "แอมอะไลฟ์" (Johnny Rocks rhythm radio edit) – 3:36
# "แอมอะไลฟ์" (Joe Bermudez radio edit) – 4:25
ซิงเกิลเทป 3 เพลง - (สหราชอาณาจักร) 
# "แอมอะไลฟ์" (Humberto Gatica mix) – 3:28
# "อาอูนเอ็กซิสเตอามอร์"  – 3:52
# "แอมอะไลฟ์" (Johnny Rocks rhythm radio edit) – 3:36
ซิงเกิลซีดี 2 เพลง - (ยุโรป) 
# "แอมอะไลฟ์" (Humberto Gatica mix) – 3:28
# "แอมอะไลฟ์" (Johnny Rocks rhythm radio edit) – 3:36
ซิงเกิลซีดี 5 เพลง - (ยุโรป) 
# "แอมอะไลฟ์" (Humberto Gatica mix) – 3:28
# "แอมอะไลฟ์" (Johnny Rocks rhythm radio edit) – 3:36
# "Aun Existe Amor" – 3:52
# "แอมอะไลฟ์" (Joe Bermudez club mix) – 7:41
# "อะนิวเดย์แฮสคัม" (video) – 3:28
ซิงเกิลซีดี 4 เพลง - (ออสเตรเลีย) 
# "แอมอะไลฟ์" (album version) – 3:30
# "แอมอะไลฟ์" (The wake up mix) – 3:06
# "แอมอะไลฟ์" (Humberto Gatica mix) – 3:28
# "อาอูนเอ็กซิสเตอามอร์" – 3:52

**ฉบับอย่างเป็นทางการ**
# "แอมอะไลฟ์" (Joe Bermudez radio edit) – 4:25 
# "แอมอะไลฟ์" (Joe Bermudez club mix) – 7:41 
# "แอมอะไลฟ์" (Johnny Rocks rhythm radio edit) – 3:36 
# "แอมอะไลฟ์" (Johnny Rocks world anthem remix) – 10:47 
# "แอมอะไลฟ์" (The wake up mix) – 3:06 
# "แอมอะไลฟ์" (Humberto Gatica mix) – 3:28 
# "แอมอะไลฟ์" (album version) – 3:30 

**ชาร์ต**



**อ้างอิง**
  เซลีน ดิออน - เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ-  เซลีน ดิออน - ประวัติชาร์ต date=2008-04-13 
หมวดหมู่:เพลงของเซลีน ดิออน
หมวดหมู่:ซิงเกิลในปี พ.ศ. 2545
แซปูร์วีฟวร์

แซปูร์วีฟวร์ (C'est pour vivre; The Love Album) เป็นอัลบั้มรวมเพลงยุคแรก ๆ ของเซลีน ดิออน วางแผงเมื่อ 27 มกราคม พ.ศ. 2540 ในบางประเทศ

**ข้อมูลอัลบั้ม**
การรวบรวมเพลงครั้งนี้วางจำหน่ายโดยไม่มีการโปรโมทใด ๆ มีหลากหลายชื่ออัลบั้มและหน้าปก และจำหน่ายโดยค่ายเพลงต่าง ๆ มากมาย
ชื่ออื่น ๆ :- D'amour française - The French Love Album - Mon ami - Les premières années: The Very Best of the Early Years 

**ความสำเร็จในชาร์ต**
C'est pour vivre ขึ้นชาร์ทสูงสุดในสหราชอาณาจักรได้อันดับที่ 49 แม้ว่าอัลบั้มนี้ไม่ได้โปรโมทใด ๆ และอันดับที่ 32 ในเบลเยียม ยอดขายกว่า 200,000 แผ่นทั่วโลก 

**รายชื่อเพลง**

**ชาร์ต**
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงของเซลีน ดิออน
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงในปี พ.ศ. 2540
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงแนวป็อป
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงภาษาฝรั่งเศส
เหตุการณ์ฟาโชดา

แผนที่ทวีปแอฟริกาแสดงอาณานิคมของอังกฤษ (สีเหลือง) และฝรั่งเศส (สีแดง)
ที่ตั้งเมืองโคดอก (ฟาโชดาในปัจจุบัน) ในประเทศซูดาน
เหตุการณ์ฟาโชดา (Fashoda Incident พ.ศ. 2441 - 2442) เป็นกรณีพิพาทระหว่างอังกฤษกับฝรั่งเศสเพื่อแข่งขันกันช่วงชิงลุ่มแม่น้ำไนล์ตอนบนและดินแดนในทวีปแอฟริกาเป็นอาณานิคมของตน เหตุการณ์รุนแรงมากจนถึงขั้นวิกฤติเมื่อฝรั่งเศสเข้ายึดเมืองฟาโชดาได้ก่อนอังกฤษในวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2441 แต่ในที่สุด อังกฤษและฝรั่งเศสก็ได้แบ่งปันผลประโยชน์และแก้ไขกรณีพิพาทนี้ได้ด้วยการลงนามในอนุสัญญาเมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2442

**เมืองฟาโชดา**
เมืองฟาโชดา (เมืองโคดอกในปัจจุบัน) เป็นเมืองเล็กๆในแคว้นซูดาน ที่อยู่ใต้การปกครองของอียิปต์แต่ในนามในขณะนั้น อังกฤษและฝรั่งเศสได้แข่งขันกันขยายอาณานิคมในทวีปแอฟริกาจนสามารถยึดดินแดนต่างๆไว้ได้ เช่น ทางใต้ อังกฤษยึดได้เคปโคโลนี นาทาล โรดีเชีย และยูกันดา ปัจจุบันคือ แอฟริกาใต้ บอตสวานา ซิมบับเว แซมเบีย และส่งทหารเข้ายึดครองอียิปต์ไว้ตั้งแต่ พ.ศ. 2425 ส่วนฝรั่งเศสยึดดินแดนทางภาคตะวันตก ปัจจุบันได้แก่เซเนกัล มาลี ไนเจอร์ และขยายอาณาเขตเข้าไปในแอฟริกาตะวันตกที่ต่อมาเรียกว่าเฟรนช์เวสต์แอฟริกา นอกจากนี้ยังยึดได้ส่วนหนึ่งของแคว้นคองโกที่เรียกว่าเฟรนช์คองโก

**มูลเหตุ**
ทั้งสองประเทศได้พยายามทุกวิถีทางในการที่จะเข้าควบคุมลุ่มแม่น้ำไนล์ตอนบนและหาหนทางเชื่อมโยงอาณานิคมของตนที่กระจัดกระจายให้ติดต่อกัน
เป็นผืนเดียว จุดมุ่งหมายที่สำคัญของอังกฤษคือจะต้องสร้างทางรถไฟจากเคปโคโลนีไปจนถึงกรุงไคโรในอียิปต์ เพื่อเชื่อมโยงแคว้นยูกันดาให้ติดต่อกับอียิปต์ ส่วนฝรั่งเศสก็พยายามขยายตัวจากเซเนกัลผ่านภาคกลางของทวีปแอฟริกาไปจนถึงแคว้นซูดานซึ่งเป็นที่ตั้งของเมืองฟาโชดาและหาทางออกสู่ทะเลแดง นโยบายขยายอำนาจดังกล่าวทำให้กองทัพของทั้งสองประเทศต้องไปเผชิญหน้ากันที่เมืองฟาโชดาในซูดาน
อังกฤษเกรงว่าฝรั่งเศสจะเข้าไปควบคุมแม่น้ำไนล์ตอนบน และทำเขื่อนกั้นแม่น้ำไนล์ซึ่งจะเป็นอุปสรรคต่อการชลประทานของอียิปต์ซึ่งอยู่ใต้การยึดครองของอังกฤษในขณะนั้น กองทัพของอังกฤษและฝรั่งเศสจึงเผชิญหน้ากันที่เมืองฟาโชดา ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมถอนทัพออกจากเมือง ฝรั่งเศสอ้างว่าเป็นฝ่ายมีชัยเพราะยึดเมืองฟาโชดาได้ก่อน

**ยุติเหตุการณ์**
ระหว่างนั้น ภายในประเทศฝรั่งเศสกำลังเผชิญปัญหาเหตุการณ์เรื่องเดรย์ฟุส ฝรั่งเศสเกรงว่ากรณีพิพาทดังกล่าวจะขยายตัวเป็นสงครามใหญ่ และไม่แน่ใจว่าในกรณีดังกล่าวรัสเซียซึ่งเป็นพันธมิตรของตนจะให้ความสนับสนุนฝรั่งเศส อนึ่ง ฝรั่งเศสต้องการเอาใจอังกฤษไว้เพื่อให้อังกฤษสนับสนุนฝรั่งเศสในการต่อต้านเยอรมนีซึ่งเป็นศัตรูของตน ในวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2441 ฝรั่งเศสจึงถอนทัพออกจากเมืองฟาโชดา ทั้งอังกฤษและฝรั่งเศสก็สามารถแก้ไขกรณีพิพาทดังกล่าวได้โดยสันติ

**อ้างอิง**
 เพ็ญศรี ดุ๊ก สารานุกรมประวัติศาสตร์ยุโรปฉบับราชบัณฑิตยสถาน เล่ม E-F
หเหตุการณ์ฟาโชดา
หเหตุการณ์ฟาโชดา
ลายวาปารี

ลายวาปารี (Live à Paris) คืออัลบั้มบันทึกจากการแสดงสดที่ 3 ของเซลีน ดิออน และอัลบั้มที่ 22 เมื่อนับรวมทั้งหมด บันทึกเสียงที่ Zenith Theatre ใน Paris (ตุลาคม ปี พ.ศ. 2538) และวางออกจำหน่ายเมื่อ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2539

**ข้อมูลอัลบั้ม**
หลังการออกอัลบั้มฝรั่งเศสที่ขายดีตลอดกาล แล้ว เซลีน จึงได้ออกอัลบั้มบันทึกจากการแสดงสด ประกอบด้วย 10 จาก 12 เพลงในอัลบั้ม D'eux ซึ่งบันทึกเสียงระหว่างทัวร์คอนเสิร์ต เด นอกจากนี้ยังมีเพลงภาอังกฤษเช่น " The Power of Love" (#1 อันดับ 1 สหรัฐอเมริกา, แคนาดา, ออสเตรเลีย) และ "To Love You More" (อันดับ 1 ในญี่ปุ่น) ซึ่งเป็นเพลงในห้องบันทึกเสียง 3 เพลงซึ่งเซลีนเคยร้องในอัลบั้มจากการแสดงสดที่แล้ว À l'Olympia ได้แก่ "The Power of Love," "Quand on n'a que l'amour" และ "Un garçon pas comme les autres (Ziggy)."
ซีดีเพลงนี้ไม่ได้บรรจุเพลงทั้งหมดในการแสดง ซึ่งต้องชม Live à Paris  (ดีวีดี/วิดีโอ) ซึ่งวางจำหน่ายในปี 1996 เช่นกันin 1996.
Live à Paris ได้รับรางวัล Juno Award และ two Félix Awards ในปี 1997.

**ความสำเร็จในชาร์ต**
Live à Paris ประสบความสำเร็จตามอัลบั้ม เดอ และอันดับสูงสุดในชาร์ตฝรั่งเศส, เบลเยียม, สวิตเซอร์แลนด์ ยอดขายกว่า 2,000,000 แผ่นในยุโรป และ 4,000,000 แผ่นเมื่อนับรวมทั้งหมด วันที่ 1 พฤศจิกายน 1996 เซลีนได้ทำสถิติใหม่ในอุตสาหกรรมดนตรีฝรั่งเศส เมื่อเธอเป็นศิลปินคนแรก ที่มี 3 อัลบั้มติดชาร์ตขายดีที่สุด 20 อันดับแรกในฝรั่งเศส  Live à Paris เข้าสู่ชาร์ตด้วยอันดับสูงสุด (อัลบั้มที่ 3 ของเธอที่ขึ้นสู่อันดับ 1 ในฝรั่งเศสของปีนี้ ขณะที่ Falling Into You ( 7 เดือนหลังเข้าชาร์ต) ซึ่งอยู่อันดับ 6 ของชาร์ต และ D'eux ยังคงอยู่อันดับที่ 16 (1 ปีครึ่งหลังจากออกวางจำหน่าย)
อัลบั้มนี้โปรโมตท้ายปี 1996 ด้วย 2 radio singles คือ "Les derniers seront les premiers" (ยุโรปและแคนาดา) และ"To Love You More" (แคนาดา) ในเดือนมิถุนายน 1997 (8 เดือนหลังออกอัลบั้ม) Sony Music ปล่อยซิงเกิลของอัลบั้มนี้ทางการค้า 2 ซิงเกิล คือ "J'attendais" ในฝรั่งเศส (#46) และ "Je sais pas" ในเนเธอร์แลนด์ (#78)

**รายชื่อเพลง**

**ชาร์ต**

**รางวัล**
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงของเซลีน ดิออน
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงในปี พ.ศ. 2539
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงแนวป็อป
หมวดหมู่:อัลบั้มเพลงภาษาฝรั่งเศส
อาเรซิโบ

ที่ตั้งของอาเรซิโบ
เนื้อที่- ทั้งหมด- % พื้นน้ำ
443.46 กม.² 26.4%
ประชากร- ทั้งหมด (พ.ศ. 2543)- ความหนาแน่น
100,131306.9 คน/กม.²
การก่อตั้ง - วันที่
ชาวสเปนเริ่มเข้ามาตั้งถิ่นฐาน
พ.ศ. 2099
เขตเวลา
UTC-4 (AST)
อาเรซิโบ (Arecibo) เป็นจังหวัดหนึ่งใน 78 จังหวัดทางตอนเหนือของปวยร์โตรีโก ตั้งอยู่บนชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก ทางทิศเหนือค่อนไปทางทิศตะวันตกของเกาะปวยร์โตรีโก ห่างจากซานฮวน เมืองหลวงของปวยร์โตรีโก ประมาณ 80 กิโลเมตร
ชาวสเปนเริ่มเข้ามาตั้งถิ่นฐานที่นี่ตั้งแต่ พ.ศ. 2099 และก่อตั้งเป็นเมืองอย่างเป็นทางการในวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2159
อาเรซิโบเป็นที่ตั้งของหอดูดาวอาเรซิโบซึ่งเป็นกล้องโทรทรรศน์วิทยุเดี่ยวที่ใหญ่ที่สุดในโลก
หมวดหมู่:ปวยร์โตรีโก
ครก

ครก
ครก เป็นเครื่องครัวประเภทหนึ่ง ซึ่งใช้ในการทำอาหารประเภท น้ำพริก ส้มตำ หรืออาหารประเภทใดก็ตามที่ต้องการความแหลก

**รูปร่างลักษณะ**
ครกที่ใช้กันในครัวเป็นเครื่องครัวที่มีลักษณะภายนอกเป็นกรวยยอดตัด 2 อันซ้อนกันโดยหันเอาฐานที่แคบกว่าเข้าประกบกัน ส่วนภายในเป็นเบ้าที่ค่อนข้างจะเป็นครึ่งทรงกลม ต้องมีการใช้คู่กับสาก ส่วนครกกระเดื่องที่ใช้ตำข้าวเปลือกนั้นจะมีลักษณะที่ต่างออกไป กล่าวคือมีรูปร่างภายนอกเป็นทรงกระบอกสั้นป้อม มีรัศมีประมาณ 20 เซนติเมตร และมีความสูงประมาณ 40 เซนติเมตร ส่วนภายในนั้นจะเป็นเบ้าลึกยาวประมาณ 30 เซนติเมตร ตอนปลายเป็นครึ่งทรงกลม

**ประเภท**
 ครกหิน เป็นครกที่ทำด้วยหินแกรนิต ซึ่งมีเนื้อแข็ง มักใช้ในการตำอาหารให้แหลก ใช้คู่กับสากที่ทำจากหินเช่นเดียวกัน - ครกดินเผา ทำจากดินเผา มักใช้ในการตำอาหารเพื่อไม่ให้แหลกนัก เช่น ส้มตำ โดยใช้คู่กับสากที่ทำจากไม้ที่เกลากลึงให้เป็นรูปสาก- ครกกระเดื่อง ใช้สำหรับตำข้าว มีลักษณะที่แตกต่างคือใช้คู่กับกระเดื่องซึ่งทำด้วยไม้คานยาวเหมือนกับไม้กระดก ที่ปลายมีท่อนไม้ลักษณะคล้ายกับค้อน การใช้นั้นจะต้องกดที่ปลายอีกข้างหนึ่งแล้วค่อยปล่อยเพื่อให้ปลายที่รูปร่างคล้ายค้อนตกลงมากระแทกกับข้าวเพื่อให้แหลก- ครกไม้

**ดูเพิ่ม**
 โกร่งบดยา

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:เครื่องครัว