เหตุโจมตีในนอร์เวย์ พ.ศ. 2554

เหตุโจมตีในนอร์เวย์ พ.ศ. 2554 กล่าวถึงในประเทศนอร์เวย์เป็น 22 กรกฎา (22. juli) หรือ 22/7 เป็นเหตุโจมตีเพื่อก่อการร้ายสองครั้ง ต่อรัฐบาล ค่ายฤดูร้อนทางการเมือง และประชากรพลเรือน ในประเทศนอร์เวย์ เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 ครั้งแรกเป็นเหตุระเบิดในกรุงออสโล เมื่อเวลาประมาณ 15:25:22 นาฬิกา (เวลาออมแสงยุโรปกลาง) โดยมีระเบิดตั้งอยู่ในรถตู้ นอกสำนักงานนายกรัฐมนตรี เย็นส์ สต็อลเตินบาร์ก และสำนักราชการอีกหลายแห่ง ทำให้มีผู้เสียชีวิต 8 คน และได้รับบาดเจ็บอย่างน้อย 209 คน ซึ่งมี 12 คนได้รับบาดเจ็บสาหัส
เหตุโจมตีครั้งที่สองนั้นเกิดขึ้นในราวสองชั่วโมงให้หลัง ที่ค่ายเยาวชนซึ่งจัดโดยองค์การเยาวชนของพรรคแรงงานนอร์เวย์ ณ เกาะอูเตอยา โดยมีมือปืนอย่างน้อยหนึ่งคนปลอมตัวเป็นตำรวจกราดยิงใส่ผู้เข้าค่าย ทำให้มีผู้เสียชีวิต 67 คน และบาดเจ็บ 32 คน เหตุยิงบนเกาะอูเตอยานี้ถือเป็นเหตุที่มือปืนเดี่ยวสังหารผู้อื่นไปมากที่สุดในประวัติศาสตร์ หลังเหตุดังกล่าว เจ้าพนักงานตำรวจปะทะกับและจับกุมชายชาวนอร์เวย์วัย 32 ปี ชื่อ แอนเดอส์ เบห์ริง เบรวิก และตั้งข้อหาเขาว่าเป็นผู้ลงมือก่อเหตุทั้งสองครั้ง สหภาพยุโรป นาโต และอีกหลาย ๆ ประเทศแสดงการสนับสนุนนอร์เวย์ และประณามเหตุโจมตีดังกล่าว

**การเตรียมการ**
เบรวิกใช้เวลาหลายปีเข้าไปอภิปรายในอินเทอร์เน็ตฟอรั่มและแสดงความเห็นต่อต้านอิสลามและการอพยพ เขากำลังเตรียมก่อเหตุโจมตีตั้งแต่ พ.ศ. 2552 หรือก่อนหน้านั้น แม้ว่าเขาจะปกปิดเจตนารุนแรงของเขาก็ตาม
เขาใช้เวลาช่วงต้นเดือนกันยายน พ.ศ. 2553 พยายามหาซื้ออาวุธปืนในกรุงปราก สาธารณรัฐเช็ก แต่ไม่ประสบผลสำเร็จ จึงหันมาพึ่งช่องทางกฎหมาย โดยตัดสินใจซื้อปืนไรเฟิลกึ่งอัตโนมัติและปืนพกกล็อกอย่างถูกต้องตามกฎหมายในนอร์เวย์ เขาได้รับอนุญาตให้ซื้อปืนคาร์ไบน์กึ่งอัตโนมัติ รูเกอร์ มินิ-14 ซึ่งใช้เพื่อล่ากวาง เขาซื้อปืนในราคา 1,400 ยูโร ในปลาย พ.ศ. 2553 แต่การได้มาซึ่งปืนพกนั้นยากกว่ามาก โดยเขาต้องเข้าใช้บริการของสโมสรกีฬายิงปืนเป็นประจำ จนกระทั่งได้รับอนุญาตให้ซื้อปืนพกกล็อกในกลางเดือนมกราคม พ.ศ. 2554
เบรวิกอ้างในแถลงการณ์ของเขาว่าได้ซื้อโซเดียมไนเตรต 300 กรัมจากร้านค้าโปแลนด์แห่งหนึ่งเป็นเงิน 10 ยูโร ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2553 เพื่อทำชนวนระเบิด เดือนมีนาคม พ.ศ. 2554 เขาซื้อสารเคมีจากบริษัทเล็ก ๆ แห่งหนึ่งที่ตั้งอยู่ที่วรอตสวัฟ เบรวิกตัดสินใจเก็บเงิน 2,000 ยูโรเพื่อซื้อ "โสเภณีหรูหรา" ก่อนลงมือก่อเหตุ ซึ่งคาดกันว่าช่วยให้เขามีขวัญกำลังใจและแรงจูงใจ เขายังวางแผนบริการมรณสักขีครั้งสุดท้ายในโบสถ์ฟรอกเนอร์ก่อนก่อเหตุด้วย
ตามแถลงการณ์ส่วนตัวของเขา เบรวิกสั่งซื้อปุ๋ยเพื่อทำระเบิดเมื่อวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2554 เขาเริ่มต้นทำระเบิดในช่วงต้นเดือนพฤษภาคม วันที่ 13 มิถุนายน เขาได้ทดลองระเบิดครั้งแรก ณ สถานที่ไร้ผู้คนแห่งหนึ่งที่ไม่ระบุ วันที่ 15 กรกฎาคม เขาเช่ายืมรถมาคันหนึ่ง และวันที่ 18 กรกฎาคม เขาผูกระเบิดติดเข้ากับรถ บันทึกสุดท้ายของเขาในวันที่ 22 กรกฎาคม กล่าวว่า เขามีวัตถุดิบเพียงพอสำหรับก่อเหตุระเบิดอย่างน้อย 20 ครั้ง

**เหตุระเบิดในออสโล**
แผนที่พื้นที่ที่เกิดระเบิด สีแดง: อาคารรัฐบาล สีส้ม: ตำแหน่งของรถที่ถูกทำลาย แต่ไม่ใช่จุดเกิดระเบิด สีน้ำเงิน: อาคารกระทรวงน้ำมัน
วันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 เมื่อเวลา 15.25 น. ตามเวลาออมแสงยุโรปกลาง ระเบิดซึ่งถูกวางไว้ในโฟล์กสวาเกนครัฟแตร์ถูกจุดระเบิดในที่จอดรถที่จัตุรัสรัฐบาล ในกรุงออสโล ใกล้กับสำนักงานนายกรัฐมนตรีนอร์เวย์ เยนส์ สโตลเทนเบิร์ก และสำนักราชการอื่น ๆ เช่น กระทรวงปิโตรเลียมและพลังงาน และกระทรวงการคลัง โดยพบว่ามีหน้าต่างแตกกระจายเป็นอันมาก แต่ต่อมา มีการยืนยันว่ารายงานดังกล่าวไม่เป็นความจริง และมีรายงานแย้งกันด้วยว่า อาจมีระเบิดเกิดขึ้นหลายครั้ง สโตลเทนเบิร์กไม่ได้รับอันตรายจากเหตุดังกล่าว เสียงของการระเบิดสามารถได้ยินไปไกลถึง 7 กิโลเมตร
มีเศษแก้วและสะเก็ดอาคารที่ถูกระเบิดดาดาษตามท้องถนนรอบพื้นที่เกิดเหตุ พบซากรถคันหนึ่งถูกระเบิดใกล้อาคารที่ได้รับผลกระทบ และมีรายงานว่าเกิดควันไฟสีขาวขนาดใหญ่ โดยว่าเป็นเพลิงที่ลุกไหม้ในกระทรวงปิโตรเลียมและพลังงาน หลังเหตุ เจ้าพนักงานตำรวจเข้าปราบพื้นที่ และตรวจหาวัตถุระเบิดเพิ่มเติม ตำรวจกระตุ้นให้ประชาชนอพยพออกจากใจกลางกรุงออสโล

**ความสูญเสีย**
มีการยืนยันว่า ในเหตุระเบิดที่กรุงออสโล มีผู้เสียชีวิต 8 คน ได้รับบาดเจ็บสาหัส 11 คน และได้รับบาดเจ็บเล็กน้อยอีก 15 คน นายแพทย์ที่โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยออสโลกล่าวว่า เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลกำลังรักษาอาการบาดเจ็บที่ศีรษะ หน้าอกและบริเวณท้อง
ในพื้นที่เกิดเหตุ มีผู้คนอยู่น้อยกว่าปกติ เพราะเป็นเดือนกรกฎาคมที่ชาวนอร์เวย์มีวันหยุดเป็นหลัก ประกอบกับเหตุระเบิดเกิดขึ้นหลังเวลาราชการ นี้จึงอาจเป็นสาเหตุที่มีจำนวนผู้เสียหายไม่สูงนัก

**ผลกระทบต่อการคมนาคม**
ถนนทุกสายที่มุ่งสู่เขตเมืองออสโลถูกปิดเพราะเจ้าหน้าที่ความมั่นคงอพยพประชาชนจากพื้นที่ และเตือนพลเมืองออสโลให้อยู่ห่างจากใจกลางเมือง และจำกัดการใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ ด้วยเกรงว่าอาจเกิดการโจมตีเพื่อก่อการร้ายขึ้นอีกได้ การขนส่งสาธารณะทั้งเข้าและออกเมืองถูกระงับ โดยมีนักเดินทางรายหนึ่งติดต่อทางอีเมลกับบีบีซีซึ่งระบุว่า ตำรวจตั้งด่านตรวจบนถนนที่มุ่งสู่ท่าอากาศยานออสโล แต่ท่ายังคงเปิดทำงานขณะที่ตำรวจตรวจค้นรถ ณ ที่นั้น
สายทางรถไฟการ์เดอร์โมนระหว่างลีลล์สตอร์มกับท่าอากาศยานถูกปิดเช่นกัน หลังพบพัสดุต้องสงสัยใกล้กับรางรถไฟ เหตุการณ์ทำนองเดียวกันยังเกิดที่สำนักงานสถานีโทรทัศน์ ทีวี 2 เป็นเหตุให้พนักงานต้องอพยพออกไป

**เหตุยิงกันบนเกาะอูเตอยา**
อย่างน้อยหนึ่งชั่วโมงครึ่งให้หลังเหตุระเบิดในกรุงออสโล ชายในชุดตำรวจ ซึ่งยืนยันว่าเป็นแอนเดอส์ เบห์ริง เบรวิก กำลังโดยสารเรือเฟอร์รีไปยังเกาะอูเตอยา อันเป็นสถานที่ตั้งของค่ายเยาวชนฤดูร้อนประจำปีของสันนิบาตเยาวชนแรงงานของพรรคแรงงานนอร์เวย์ โดยมีเยาวชนเข้าร่วมอย่างน้อย 600 คน
เมื่อเบรวิกมาถึงเกาะ เขาแสดงตนว่าเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจผู้ซึ่งเดินทางมาเพื่อตรวจสอบตามปกติหลังเหตุระเบิดในกรุงออสโล เขาส่งสัญญาณและขอให้ผู้คนมารวมตัวอยู่รอบตัวเขา ก่อนที่เขาจะชักอาวุธและเครื่องกระสุนจากกระเป๋าและกราดยิงอาวุธออกไปไม่เลือก ทำให้มีผู้เสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บเป็นจำนวนมาก เขาเริ่มยิงประชาชนบนเกาะก่อนแล้วค่อยเริ่มต้นยิงผู้ที่พยายามหลบหนีโดยว่ายน้ำข้ามทะเลสาบ 
โฆษกสำนักงานตำรวจแห่งชาติใต้กำกับกระทรวงยุติธรรมและตำรวจรายงานว่า ผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่เป็นเยาวชนอายุ 15 และ 16 ปี มีรายงานว่า พยานบางคนบนเกาะซ่อนตัวอยู่ในพุ่มไม้และในห้องน้ำ และติดต่อโดยเมสเสจข้อความเพื่อมิให้มือปืนทราบตำแหน่งของตน ตามรายงาน เหตุยิงสิ้นสุดลงหลังเวลาผ่านไปกว่าหนึ่งชั่วโมงครึ่ง เมื่อหน่วยปฏิบัติการพิเศษของตำรวจมาถึงและมือปืนยอมให้จับกุมแต่โดยดี แม้ว่าจะมีกระสุนเหลืออยู่ก็ตาม เมื่อเวลา 18.35 น.
เมื่อเวลา 17.27 น. ตำรวจท้องที่ได้รับแจ้งเหตุยิงกันดังกล่าว และอีกสองนาทีให้หลัง ตำรวจในกรุงออสโลได้รับแจ้งเหตุเช่นกัน ถึงเวลา 17.38 น. หน่วยต่อต้านการก่อการร้ายกลางถูกส่งไปยังอูเตอยา อย่างไรก็ตาม กองกำลังปฏิบัติการพิเศษในกรุงออสโลไม่มีเฮลิคอปเตอร์ที่จะขนส่งไปยังเกาะอูเตอยาได้ทันที ทำให้หน่วยดังกล่าวต้องลงพื้นที่โดยรถยนต์ แล้วจึงต่อเรือเฟอร์รีไปยังเกาะเมื่อเวลา 18.09 น. แต่ต้องรอเรือพาพวกเขาแล่นข้ามน้ำไปอีกหลายสิบนาที จนไปถึงเกาะเมื่อเวลา 18.25 น. และเมื่อตำรวจมาถึงไม่เกินสองนาที มือปืนก็ยอมให้ตำรวจจับกุมแต่โดยดี 
พยานหลายคนที่ค่ายเยาวชนแสดงความสงสัยว่ามีมือปืนก่อเหตุเพียงคนเดียวจริงหรือไม่ ตำรวจได้รับการบอกรูปพรรณสัณฐานของมือปืนคนที่สอง และกำลังสอบสวนเพื่อยืนยันหรือปฏิเสธความถูกต้องของข้อมูลนี้ เนื่องจากความไม่แน่นอนในการระบุรูปพรรณสัณฐานของพยานและลักษณะเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างโกลาหล ตำรวจจึงยังไม่ได้มีข้อคิดเห็นอย่างเป็นทางการต่อประเด็นดังกล่าว เบรวิกอ้างว่าเขาลงมือก่อเหตุคนเดียวและไม่มีผู้สมรู้ร่วมคิด เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม มีการจับกุมเพิ่มอีก 6 คนในกรุงออสโลด้วยข้อหามีความเชื่อมโยงกับเหตุโจมตี ก่อนจะถูกปล่อยตัวมาเมื่อเชื่อว่าทั้งหมดไม่ถูกสงสัยว่ามีส่วนเกี่ยวข้องอีกต่อไป

**ผู้ต้องสงสัย**
สื่อนอร์เวย์หลายสำนักระบุว่า ผู้ต้องสงสัยลงมือก่อเหตุคือ แอนเดอส์ เบห์ริง เบรวิก เขาถูกจับกุมในเกาะอูเตอยาสำหรับก่อเหตุยิงดังกล่าวและเชื่อมโยงเข้ากับเหตุระเบิดในกรุงออสโลด้วย เขาถูกตั้งข้อหาก่อการร้ายจากเหตุทั้งสอง ตามข้อมูลของทนายของเขา เบรวิกยอมรับว่าเขารับผิดชอบต่อทั้งเหตุระเบิดและเหตุยิงระหว่างการสืบสวนสอบสวน แต่ปฏิเสธความผิดทางอาญา โดยอ้างว่าพฤติการณ์ของเขานั้น "โหดร้ายแต่จำเป็น" เมื่อเขาถูกนำตัวขึ้นศาลครั้งแรกเมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม เบรวิกถูกส่งกลับไปคุมขังเป็นเวลาแปดสัปดาห์ และช่วงสี่สัปดาห์แรกเป็นการขังเดี่ยว เบรวิกต้องการให้มีการไต่สวนอย่างเปิดเผยและสวมเครื่องแบบที่เขาออกแบบเองระหว่างไต่สวน แต่คำขอทั้งสองถูกผู้พิพากษาปฏิเสธ
อุดมการณ์ขวาจัดของเบรวิกปรากฏในแถลงการณ์ยาว 1,518 หน้า ชื่อว่า "2083-การประกาศอิสรภาพของยุโรป" ซึ่งถูกโพสต์วันเดียวกับวันเกิดเหตุ แถลงการณ์ชาตินิยมสุดขั้วของเขาเปิดเผยถึงมุมมองแบบอาการกลัวคนแปลกหน้าของเขา ซึ่งประกอบด้วยแนวคิดทางการเมืองหลายแนวคิด รวมทั้งการสนับสนุนลัทธิอนุรักษนิยมทางวัฒนธรรม ประชานิยมฝ่ายขวา ต่อต้านอิสลามานุวัตร และลัทธิทหารพรานเซอร์เบียในระดับที่แตกต่างกัน ขณะที่สนับสนุนการกวาดล้างยูราเบีย "มากซิสต์ทางวัฒนธรรม" อิสลามและพหุวัฒนธรรมนิยมด้วยกำลัง เพื่อรักษาไว้ซึ่งความเป็นคริสต์ของทวีปยุโรป

**ความสูญเสีย**
เมื่อเวลาประมาณ 3.50 น. ตามเวลาออมแสงยุโรปกลาง ของวันที่ 23 กรกฎาคม เครือข่ายโทรศัพท์หลักสองสถานีของนอร์เวย์ แพร่ภาพการแถลงข่าวสดจากกรุงออสโล ซึ่งผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาตินอร์เวย์ ออยสเตน เมแลนด์  แถลงจำนวนผู้เสียชีวิตจากเหตุยิงบนเกาะอูเตอยาว่ามี "อย่างน้อย 80 คน" และคาดว่าจะเพิ่มขึ้น
วันที่ 25 กรกฎาคม โฆษกตำรวจเปิดเผยว่ายอดผู้เสียชีวิตของเหยื่อบนเกาะอูเตอยาถูกทบทวนปรับลดลงเหลือ 68 คน หลังยอดผู้เสียชีวิตถูกนับเมื่อศพถูกนำมายังแผ่นดินใหญ่ นอกจากนี้ยังเสริมอีกว่ายอดผู้สูญหายยังคงมีสูงและยอดผู้เสียชีวิตอาจสูงถึง 86 คน 
วันที่ 26 กรกฎาคม ตำรวจนอร์เวย์เผยแพร่ชื่อและวันที่เกิดของเหยื่อบนเว็บไซต์ จนถึงวันที่ 29 กรกฎาคม ชื่อของเหยื่อทั้ง 77 คน (8 คนจากเหตุระเบิด และ 69 คนบนเกาะอูเตอยา) ปรากฏอยู่บนเว็บไซต์
ภายหลังเหตุการณ์ สถานเอกอัครราชทูต ประจำกรุงออสโล ได้แจ้งกระทรวงการต่างประเทศของไทยว่ามีผู้เสียชีวิตชาวไทย 1 ราย คือ นางสาว พรทิพย์ อดัม อายุ 21 ปี เสียชีวิตจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นที่เกาะอูโทยา โดยนายจุลพงษ์ โนนศรีชัย เอกอัครราชทูต ณ กรุงออสโล ได้ให้เกียรติในการเข้าร่วมงานฝังศพในวันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2554 ณ โบสถ์เมือง Lund ใกล้กับเมือง Kristiansand พร้อมกล่าวคำสดุดีต่อหน้า นางสวรรยา อดัม มารดา ของผู้เสียชีวิตอีกด้วย

**อ้างอิง**

**อ่านเพิ่ม**
 Borchgrevink, Aage Storm, and Guy Puzey. A Norwegian Tragedy: Anders Behring Breivik and the Massacre on Utøya. 2013. 9780745672205 (translated from the Norwegian)- Seierstad, Åsne, and Sarah Death. One of us: the story of Anders Breivik and the massacre in Norway. New York: Farrar, Straus & Giroux, 2015. 9780374277895 (translated from the Norwegian)- Turrettini, Unni, and Kathleen M. Puckett. The Mystery of the Lone Wolf Killer: Anders Behring Breivik and the Threat of Terror in Plain Sight. New York: Pegasus Crime, 2015. 9781605989105

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Stor eksplosjon i Oslo sentrum, Aftenposten, News report in Norwegian, with pictures.-  Allvarligt bombattentat skakar Oslo, Sveriges Radio, News report in Swedish, with pictures.-  Norway – Breivik Attacks, July 2011 collected news and commentary at The New York Times-  Victims from the attacks in Oslo and at Utøya (Norwegian Broadcasting Corporation)-  Oslo Terrorist Attacks – Terrorism with a different face, in a different place-  Rapport fra 22. juli-kommisjonen (Official report)

**ภาพ**
  Deadly Attacks In Norway – slideshow by NPR
หมวดหมู่:การสังหารหมู่ใน พ.ศ. 2554