อำเภอปักธงชัย

ปักธงชัย เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา อยู่ทางตอนใต้ของจังหวัด เป็นแหล่งทอผ้าไหมมัดหมี่ที่สวยงาม

**ประวัติศาสตร์**
สมัยโบราณ เดิมปักธงชัยเป็นเมืองโบราณตั้งแต่ขอมเรืองอำนาจ ทั้งนี้สันนิษฐานได้จากเขตอำเภอปักธงชัยมีซากปรักหักพังของปรางค์ หรือ เทวาลัยหลายแห่งที่เป็นศิลปกรรม และสถาปัตยกรรมที่ขอมนิยมสร้างตามเมืองต่างๆ ที่ตนปกครองอยู่ใหญ่บ้าง เล็กบ้างตามความสำคัญของแต่ละเมือง เช่น ปรางค์นาแค ปราสาทสระหิน ปรางค์บ้านปรางค์ ปรางค์กู่เกษม   
ในสมัยกรุงศรีอยุธยา จากหลักฐานที่ปรากฏตามแผนที่ยุทธศาสตร์สมัยกรุงศรีอยุธยาได้ปรากฏชื่อ เมืองปักว่าตั้งอยู่ใกล้เมืองนครราชสีมา ความสำคัญก็คือ เป็นเมืองหน้าด่านทางทิศใต้ของเมืองนครราชสีมา เพื่อเป็นกองระวังหน้าคอยสอดแนมข้าศึกและคอยปะทะขัดขวางหน่วงเหนี่ยวไม่ให้ข้าศึกยกทัพประชิดเมืองนครราชสีมาเร็วเกินไป เมืองปักในสมัยนี้จึงถูกตั้งและเรียกว่า “ด่านจะโปะ” เช่นเดียวกับ ด่านเกวียน ด่านจอหอ ด่านขุนทด เป็นต้น
ในสมัยกรุงธนบุรี พ.ศ. 2321 ในรัชสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดฯให้สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก (รัชกาลที่ 1) ยกกองทัพไปปราบเมืองเวียงจันทน์และได้รับชัยชนะขากลับ จึงได้กวาดต้อนเชลยชายหญิงพร้อมกับเพี้ยอุปราช และ ให้ไปพักอาศัยอยู่ที่ด่านจะโปะครั้นชาวเมืองเวียงจันทน์ตั้งบ้านเรือนเป็นหลักฐานมั่นคงแล้ว เจ้าพระยานครราชสีมา (ปิ่น) จึงกราบบังคมทูลสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตตั้งด่านจะโปะเป็นเมือง เรียกว่า “เมืองปัก” (ยังไม่มีคำว่าธงชัย) และได้กราบบังคมทูลขอให้เพี้ยอุปราชเป็นเจ้าเมืองปักคนแรก พระราชทานนามว่า “พระยาวงศาอรรคราช” (ซึ่งกล่าวกันว่าเป็นต้นตระกูลวรธงไชย ขณะนี้) เมืองปักในสมัยนี้เป็นเมืองชั้นตรีขึ้นตรงต่อเมืองนครราชสีมา เมื่อ พ.ศ. 2323
ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ พ.ศ. 2369  เจ้าอนุวงศ์แห่งเมืองเวียงจันทน์ยกทัพมายึดเมืองนครราชสีมาและได้กวาดต้อนชาวเมืองไป แต่ถูกคุณหญิงโมและชาวเมืองนครราชสีมาต่อสู้กับทหารเวียงจันทน์จนได้รับชัยชนะและได้พระราชทานนามว่า “ ท้าวสุรนารี ” การกวาดต้อนเชลยคราวนั้น ทหารเจ้าอนุวงศ์แห่งเมืองเวียงจันทน์ ได้มากวาดต้อนชาวเมืองปักทั้งชาวไทยโคราช และ ชาวเวียงจันทน์ ซึ่งชาวเวียงจันทร์ได้อพยพมาพึ่งพระบรมโพธิสมภารตั้งแต่สมัยกรุงธนบุรี ต่างก็มีที่ทำมาหากินสุขสบายมาเป็นเวลา 47 ปี จึงพร้อมใจกันจับอาวุธต่อสู้ขับไล่ทหารของเจ้าอนุวงศ์พ่ายแพ้กลับไป (ปัจจุบันชาวเวียงจันทน์เป็นบรรพบุรุษ ของชาวตำบลตะคุทั้งตำบล ตำบลเมืองปักบางหมู่บ้าน ตำบลธงชัยเหนือบางหมู่บ้าน ตำบลบลสะแกราชบางหมู่บ้าน ตำบลตะขบบางหมู่บ้าน)- พ.ศ. 2451  พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงปรับปรุงระเบียบราชการปกครองเป็นแบบเทศาภิบาล เมืองปักธงชัยจึงถูกยุบลงเป็นอำเภอปักธงชัย ขึ้นกับมณฑลนครราชสีมา โดยมีพระศรีพลรัตน์ (ยะฟะระ เกตุเลขา) ชาวไทยมุสลิม เป็นนายอำเภอปักธงไชยคนแรก- พ.ศ. 2451  ตั้งอำเภอ เรียกว่า อำเภอปักธงไชย- วันที่  1   กุมภาพันธ์  2482   ยุบกิ่งอำเภอสะแกราช   โดยให้ตำบลสะแกราช  และ  ตำบลสำโรง  ขึ้นกับอำเภอปักธงไชย  (ในขณะนั้น)  และ  ตำบลครบุรี  ไปขึ้นกับกิ่งอำเภอแซะ  อำเภอกระโทก (โชคชัย)  ปัจจุบันคือ  อำเภอครบุรี    - วันที่  30   สิงหาคม   2499    จัดตั้งสุขาภิบาลเมืองปัก  ในท้องที่บางส่วนของตำบลเมืองปัก    - พ.ศ. 2508  เปลี่ยนชื่อจากอำเภอปักธงไชย  เป็น  อำเภอปักธงชัย เพื่อให้ถูกต้องตามราชบัณฑิตยสถาน- วันที่  11   มิถุนายน  2518   ตั้งตำบลวังน้ำเขียว   แยกออกจากตำบลสะแกราช    - วันที่   1   กันยายน  2521   ตั้งตำบลลำนางแก้ว  แยกออกจากตำบลตะขบ   - วันที่   1   กรกฎาคม  2523   ตั้งตำบลวังหมี   แยกออกจากตำบลตะขบ    - วันที่   1   เมษายน  2524   ตั้งตำบลระเริง   แยกออกจากตำบลตะขบ    - วันที่   6  กันยายน  2528  ตั้งตำบลอุดมทรัพย์  แยกออกจากตำบลวังน้ำเขียว - วันที่   1   สิงหาคม  2529   ตั้งตำบลภูหลวง   แยกออกจากตำบลสะแกราช   - วันที่  6   กรกฎาคม  2530   ตั้งตำบลธงชัยเหนือ  แยกออกจากตำบลเมืองปัก   และ   ตั้งตำบลสุขเกษม   แยกออกจากตำบลตูม   - วันที่  10   สิงหาคม  2532   ตั้งตำบลเกษมทรัพย์  แยกออกจากตำบลสำโรง   - วันที่  1  เมษายน  2535   ยกพื้นที่ตำบลวังน้ำเขียว  ตำบลวังหมี   ตำบลอุดมทรัพย์  และตำบลระเริง   แยกออกจากอำเภอปักธงชัย   ไปตั้งเป็นกิ่งอำเภอวังน้ำเขียว  ขึ้นกับอำเภอปักธงชัย   - วันที่  24  กันยายน  2536   จัดตั้งสุขาภิบาลตะขบ  ในท้องที่บางส่วนของตำบลตะขบ  และ  บางส่วนของตำบลลำนางแก้ว  - วันที่  20   มกราคม  2537   เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลเมืองปัก  - วันที่  7   กันยายน  2538   ตั้งตำบลบ่อปลาทอง  แยกออกจากตำบลลำนางแก้ว  - วันที่  5   ธันวาคม   2539   ยกฐานะเป็นอำเภอวังน้ำเขียว   - วันที่  25  พฤษภาคม  2542  ยกฐานะจากสุขาภิบาลเมืองปัก  และ  สุขาภิบาลตะขบ   เป็น  เทศบาลตำบลเมืองปัก  และ  เทศบาลตำบลตะขบ- วันที่ 9 มีนาคม 2555 ยกฐานะเทศบาลตำบลเมืองปัก เป็นเทศบาลเมืองเมืองปัก

**ทำเนียบรายนามผู้ดำรงตำแหน่งนายอำเภอปักธงชัย**
1.   พระศรีพลรัตน์ (ยะฟะระ  เกตุเลขา) (พ.ศ. 2451-2460)
*2.   พระชนูปกาลกิจ  (ทัสน์  มาศรัตน์) (พ.ศ. 2461-2465)
*3.   พระพลราษฎร์บำรุง  (แสง อุเทนสุด) (พ.ศ. 2466-2468)
*4.   หลวงนิวาส  วัฒนกิจ (พ.ศ. 2469-2477)
*5.   ขุนศรีนรารักษ์ (พ.ศ. 2478-2479)
*6.   นายเคลื่อน  จิตสำเริง (พ.ศ. 2479-2480)
*7.   นายขำ  ทูลศิริ (พ.ศ. 2480-2483)
*8.   นายพล  จุฑางกูล (พ.ศ. 2484-2486)
*9.   นายโชติ  เชื้อศรีแก้ว (พ.ศ. 2487-2489)
*10. นายชิน  ราชพิตร (พ.ศ. 2490-2494)
*11. นายประธาน  วุฒิประไพ (พ.ศ. 2495-2496)
*12. ร.ต.ต.คลี่  วัลลิภากร (พ.ศ. 2497-2499)
*13. นายสัญทัด  บุญประคอง	(พ.ศ. 2499-2501)
*14. ร.ต.ต.คลี่  วัลลิภากร	(พ.ศ. 2501-2505)
*15. นายอนันต์  อนันตกูล	(พ.ศ. 2505-2506)
*16. นายสงวน  รักษ์สุจริต	(พ.ศ. 2506-2507)
*17. นายจรวย  ยิ่งสวัสดิ์	(พ.ศ. 2507-2511)
*18. นายสงวน  ประพันธ์โรจน์	(พ.ศ. 2511-2514)
*19. นายไพทูรย์  สุนทรวิภาค	(พ.ศ. 2514-2516)
*20. นายจำรัส  พรรังสฤษฎ์	(พ.ศ. 2516-2519)
*21. นายบุญธรรม  ใจรักพันธุ์	(พ.ศ. 2519-2520)
*22. นายประศาสน์  สุวรรณคำ	(พ.ศ. 2520-2523)
*23. นายประยูร  ห่อประทุม	(พ.ศ. 2523-2527)
*24. นายไพบูลย์  จินดารัตน์	(พ.ศ. 2527-2529)
*25. นายปัญญารัตน์  ปานทอง	(พ.ศ. 2529-2530)
*26. ร.ต.ประพันธ์  สุนทรมณี	(พ.ศ. 2530-2533)
*27. นายเจริญ  พรหมพนิต	(พ.ศ. 2533-2535)
*28. นายเผด็จ  โสมจะบก	(พ.ศ. 2535-2536)
*29. นายเอกสิทธิ์  บุตรคล้าย	(พ.ศ. 2536-2539)
*30. นายไชยยศ  ปิติฤกษ์	(พ.ศ. 2539-2540)
*31. นายขวัญชัย  วงศ์ปิ่นเพ็ชร์	(พ.ศ. 2540-2543)
*32. นายสุเมธ  ศรีพงษ์	(พ.ศ. 2543-2545)
*33. นายนพดล  ชินะจิตร	(พ.ศ. 2545-2548)
*34. นายชัยยงค์ ฮมภิรมย์	(พ.ศ. 2548-2550)
*35. นายสุรพจน์  รัชชุศิริ	(พ.ศ. 2550-2551)
*36. นายปิยะ  ปรีดารมย์โรจน์	(พ.ศ. 2551-2553)
*37. นายสิทธิศักดิ์ พรประสิทธิ์สุข (พ.ศ. 2554-28 กันยายน  2555)
*38. นายสุรพันธ์  ศิลปะสุวรรณ (รักษาการแทน) (1 ตุลาคม พ.ศ. 2555- 2556)
*39. นายภูมิสิทธิ์  วังคีรี (พ.ศ. 2556-2558)
*40. นายนฤชา โฆษาศิวิไลซ์ (พ.ศ. 2558-2559)
*41. นายวิสูตร ชัชวาลวงศ์ (พ.ศ. 2559-2562)
*42. นายอำนวย ปองนาน (พ.ศ. 2562-2563)
*43. นายบัลลังก์ ไวทย์ศิริ (พ.ศ. 2563-2565)
*44.ร้อยโทอนุชา  ตั้งพาณิชย์ (13 กุมภาพันธ์พ.ศ. 2565 -2 มกราคม พ.ศ. 2566)
*45. นายสุพจน์  แสนมี (3 มกราคม พ.ศ. 2566 - 28 มกราคม พ.ศ.2567)
*46. นายกฤษณธร  เลิศสำโรง (29 มกราคม พ.ศ. 2567 - ปัจจุบัน)

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอปักธงชัยตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอสูงเนิน  (ติดต่อกับตำบลหนองตะไก้ ตำบลมะเกลือเก่าและตำบลมะเกลือใหม่)และอำเภอเมืองนครราชสีมา  (ติดต่อกับตำบลไชยมงคล ตำบลโคกกรวดและตำบลสุรนารี)- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอโชคชัย  (ติดต่อกับตำบลพลับพลาและตำบลท่าลาดขาว)และอำเภอครบุรี  (ติดต่อกับตำบลครบุรีและตำบลครบุรีใต้)- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอวังน้ำเขียว  (ติดต่อกับตำบลวังน้ำเขียว ตำบลอุดมทรัพย์และตำบลวังหมี)- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอปากช่อง  (ติดต่อกับตำบลคลองม่วง) อำเภอวังน้ำเขียว  (ติดต่อกับตำบลระเริง)และอำเภอสูงเนิน  (ติดต่อกับตำบลมะเกลือใหม่และตำบลหนองตะไก้)

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอปักธงชัยแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 16  ตำบล 215  หมู่บ้าน

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอปักธงชัยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 18 แห่ง ได้แก่- เทศบาลเมืองเมืองปัก ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเมืองปักและตำบลธงชัยเหนือ- เทศบาลตำบลตะขบ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลตะขบ ตำบลลำนางแก้ว และตำบลบ่อปลาทอง- เทศบาลตำบลลำนางแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลำนางแก้ว (นอกเขตเทศบาลตำบลตะขบ)- เทศบาลตำบลบ่อปลาทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อปลาทอง (นอกเขตเทศบาลตำบลตะขบ)- เทศบาลตำบลนกออก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนกออกทั้งตำบล- เทศบาลตำบลปักธงชัย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองปัก (นอกเขตเทศบาลเมืองเมืองปัก)- องค์การบริหารส่วนตำบลตะคุ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะคุทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลโคกไทย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกไทยทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลสำโรง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสำโรงทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลตะขบ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะขบ (นอกเขตเทศบาลตำบลตะขบ)- องค์การบริหารส่วนตำบลดอน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลตูม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตูมทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลงิ้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลงิ้วทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลสะแกราช ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสะแกราชทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลภูหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลภูหลวงทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลธงชัยเหนือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลธงชัยเหนือ (นอกเขตเทศบาลเมืองเมืองปัก)- องค์การบริหารส่วนตำบลสุขเกษม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสุขเกษมทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลเกษมทรัพย์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเกษมทรัพย์ทั้งตำบล

**สถานศึกษา สถานที่ราชการ  ธนาคาร และการคมนาคม**

**สถาบันอุดมศึกษา**
 มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย มหาปชาบดีเถรีวิทยาลัย ในพระสังฆราชูปถัมภ์- วิทยาลัยพุทธศาสนานานาชาติ วิทยาเขตนครราชสีมา

**สถาบันการอาชีวศึกษา**
วิทยาลัยเทคนิคปักธงชัย

**โรงเรียนระดับประถมศึกษา**
  โรงเรียนปักธงชัยชุณหะวัณวิทยาคาร date=2020-07-27 - โรงเรียนชุมชนบ้านตะขบ- โรงเรียนธงชัยเหนือวิทยา (โคกศิลา)- โรงเรียนบ้านเขาพญาปราบ- โรงเรียนบ้านโคกเกษม (สหรัฐ-ราษฎร์สามัคคี)- โรงเรียนบ้านดอน (สหรัฐ-ราษฎร์อุทิศ)- โรงเรียนบ้านดู่ (สหราษฎร์วิทยา)- โรงเรียนบ้านโคกสำราญ- โรงเรียนบ้านนางเหริญ- โรงเรียนบ้านโนนแดง- โรงเรียนบ้านบ่อปลา- โรงเรียนแหลมรวกบำรุง- โรงเรียนอาจวิทยาคาร- โรงเรียนหนองไผ่ผดุงกิจวิทยา- โรงเรียนหนองประดู่- โรงเรียนหนองนกเขียนสามัคคี- โรงเรียนหนองชุมแสงศรัทธาคาร- โรงเรียนสะแกราชวิทยาคม- โรงเรียนสวนหมากสงเคราะห์- โรงเรียนป่าไม้อุทิศ 2- โรงเรียนบ้านอ่างเก็บน้ำห้วยยาง- โรงเรียนบ้านเมืองปักสามัคคี
*โรงเรียนบ้านโกรกหว้า
*โรงเรียนบ้านโป่งสามัคคี
*โรงเรียนวัดโพธินิมิตร

**โรงเรียนมัธยมและหน่วยงานราชการ**
 โรงเรียนปักธงชัยประชานิรมิต- โรงเรียนสมเด็จพระธีรญาณมุนี- โรงเรียนสะแกราชธวัชศึกษา- โรงเรียนลำพระเพลิงพิทยาคม

**หน่วยงานราชการ=== - ที่ว่าการอำเภอปักธงชัย- สถานีตำรวจภูธรปักธงชัย- สาธารณสุขอำเภอปักธงชัย- โรงพยาบาลปักธงชัย- สำนักงานประปาส่วนภูมิภาค สาขาปักธงชัย- การไฟฟ้าอำเภอปักธงชัย- สำนักงานขนส่งจังหวัดนครราชสีมา สาขาอำเภอปักธงชัย- หน่วยสัสดีอำเภอปักธงชัย- กิ่งกาชาดอำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา- สำนักงานที่ดินจังหวัดนครราชสีมา สาขาปักธงชัย- ด่านกักกันสัตว์จังหวัดนครราชสีมา  สาขาปักธงชัย- ค่ายปักธงชัย (กรมทหารพรานที่ 26)- สำนักเกษตรอำเภอปักธงชัย- สำนักงานประถมศึกษาเขต 3 นครราชสีมา

**ธนาคาร**
 ธนาคารกรุงไทย สาขาปักธงชัย- ธนาคารกรุงเทพ สาขาปักธงชัย- ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาปักธงชัย - ธนาคารทหารไทย สาขาปักธงชัย- ธนาคารกสิกรไทย สาขาปักธงชัย- ธนาคารออมสิน สาขาปักธงชัย- ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาปักธงชัย

**การคมนาคม**
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 304 ปากเกร็ด-นครราชสีมา(ถนนสืบศิริ)- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข  24 สีคิ้ว-เดชอุดม- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2238  ปักธงชัย-สุขัง- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2072  ปักธงชัย-ตะขบ

**สถานที่ท่องเที่ยว=== 
*วัดหน้าพระธาตุ (วัดตะคุ) ตำบลตะคุ
*วัดม่วงสระน้อย  ตำบลนกออก
*วัดปทุมคงคา (วัดนกออก)  ตำบลนกออก
*วัดพระเพลิง (วัดหงษ์)  ตำบลนกออก
*วัดป่านางเหริญ  ตำบลเกษมทรัพย์
*วัดเขาตะกุดรัง  ตำบลสะแกราช
*ปราสาทบ้านปรางค์  ตำบลนกออก
*ปราสาทสระหิน ตำบลตะคุ
*ปราสาทนาแค  ตำบลเมืองปัก
*ปราสาทกู่เกษม  ตำบลสะแกราช
*พิพิธภัณฑ์วัดพรมราช  ตำบลตูม
*เขื่อนลำพระเพลิง  ตำบลตะขบ
*อ่างเก็บน้ำลำสำลาย  ตำบลตะขบ
*อ่างเก็บน้ำห้วยยาง  ตำบลธงชัยเหนือ
*จิม ทอมป์สัน ฟาร์ม  ตำบลตะขบ

**บุคคลที่มีชื่อเสียงของอำเภอปักธงชัย**
 สมเด็จพระธีรญาณมุนี (ธีร์ ปุณฺณโก)   อดีตเจ้าอาวาสวัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหาร  กรุงเทพมหานคร- พลตรี ดร.วินัฐ อินทรสุวรรณ นตท.19 จปร.รุ่น 30 วทบ.ชุดที่ 51 ผู้อำนวยการ ส่วนการศึกษาฯ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า- อานนท์ สังข์สระน้อย อดีตนักกีฬาฟุตบอลทีมชาติไทย- ปิยะมาศ ค่อยจะโป๊ะ อดีตนักกีฬาวอลเลย์บอลทีมชาติไทย

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 ปักธงชัยซิตี้ไกด์ date=2013-10-09 
ปักธงชัย