ภาวะเงินฝืด

ในด้านเศรษฐศาสตร์ ภาวะเงินฝืด (deflation) เป็นการลดลงของระดับราคาทั่วไปในสินค้าและบริการ ภาวะเงินฝืดเกิดขึ้นเมื่ออัตราเงินเฟ้อลดลงต่ำกว่า 0% (อัตราเงินเฟ้อติดลบ) ภาวะเงินเฟ้อลดค่าของสกุลเงินเรื่อย ๆ แต่ภาวะเงินฝืดฉับพลันทำให้มันเพิ่มขึ้น นั่นทำให้สินค้าและบริการถูกซื้อมากขึ้นด้วยเงินจำนวนเท่าเดิม ภาวะเงินฝืดมีความแตกต่างจากภาวะเงินเฟ้อลดลง ซึ่งคือการที่อัตราเงินเฟ้อลดค่าลง อธิบายคือ เมื่อเงินเฟ้อลดลงถึงจุดต่ำกว่าเดิมแต่ยังมีค่าเป็นบวก
นักเศรษฐศาสตร์โดยทั่วไปเชื่อว่าภาวะเงินฝืดอย่างกะทันหันเป็นปัญหาในเศรษฐกิจสมัยใหม่ เพราะมันเพิ่มค่าจริงของหนี้ โดยเฉพาะถ้าภาวะเงินฝืดเกิดขึ้นโดยไม่ทันตั้งตัว ภาวะเงินฝืดอาจทำให้ภาวะถดถอยรุนแรงและนำไปสู่วงจรอุบาทว์เงินฝืด (deflationary spiral)
นักเศรษฐศาสตร์บางคนโต้แย้งว่าภาวะเงินฝืดที่ยืดเยื้อมีความเกี่ยวพันกับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีพื้นฐานในระบบเศรษฐกิจเพราะว่าเมื่อผลิตภาพการผลิตรวมเพิ่มขึ้นต้นทุนสินค้าก็จะลดลง
ภาวะเงินฝืดมักเกิดขึ้นเมื่อมีอุปทานสูง (มีส่วนเกินของผลผลิต) ความต้องการต่ำ (การบริโภคลดลง) หรืออุปทานเงินลดลง (บางครั้งเป็นผลจากภาวะเศรษฐกิจถดถอย ซึ่งเกิดจากการลงทุนอย่างประมาทหรือเครดิตครันช์) หรือเป็นเพราะเงินทุนไหลออกสุทธิทางเศรษฐกิจ นอกจากนี้ ภาวะนี้ยังสามารถเกิดจากการแข่งขันที่มากเกินไปและการกระจุกตัวของตลาดที่น้อยเกินไป

**สาเหตุและประเภทที่เกี่ยวข้อง**
จากแบบจำลอง IS-LM (ดุลยภาพในตลาดผลผลิตและดุลยภาพในตลาดเงิน) ภาวะเงินฝืดเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของเส้นอุปทานและอุปสงค์ของสินค้าและบริการ ภาวะเช่นนี้อาจเกิดขึ้นได้จากอุปทานพิ่มขึ้นแต่อุปสงค์ลดลง
เมื่อราคาสินค้าปรับต่อเนื่องลงผู้บริโภคก็อาจชะลอการซื้อสินค้าและบริการเนื่องจากกังวลว่าราคาสินค้าจะลดลงอีก ส่งผลให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจโดยรวมลดลง เมื่อแรงซื้อลดลงกำลังการผลิตและการลงทุนก็ลดลงส่งผลให้อุปสงค์มวลรวมลดลง สภาวะเช่นนี้เรียกว่า "วงจรเงินฝืด" หากจะแก้ไขสถานการณ์นี้อย่างรวดเร็วต้องมาจากมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของรัฐบาลเพื่อเพิ่มการจับจ่ายใช้สอยเพื่อกระตุ้นการผลิต เช่น การสร้างโครงสร้างพื้นฐาน หรือธนาคารกลางเริ่มปรับนโยบายการเงินให้สอดคล้องกับสถานภาพทางเศรษฐกิจ 
ภาวะเงินฝืดยังสามารถเกี่ยวข้องกับนักลงทุนที่ไม่ชอบความเสี่ยงได้หมายความว่า นักลงทุนและผู้มีกำลังซื้อจะเริ่มกักตุนเงินไว้เนื่องจากมูลค่าของเงินเพิ่มขึ้นเมื่อเวลาผ่านไปผลมาจากราคาสินค้าลดลงทำให้เงินมีอำนาจซื้อมากขึ้นซึ่งอาจทำให้เกิดปรากฏการณ์กับดักสภาพคล่องจะนำไปสู่การขาดแคลนเงินในระบบเศรษฐกิจไม่เกิดการจ้างงานและการผลิตสินค้าโภคภัณฑ์จะลดลงตามลำดับ ทั่วไปแล้วธนาคารกลางจะไม่สามารถดำเนินนโยบายการเงินแบบผ่อนคลายดอกเบี้ยติดลบได้ หรือหากจะดำเนินนโยบายการเงินแบบดอกเบี้ยติดลบนั้นก็ไม่ได้ส่งผลให้เกิดการกระตุ้นเศรษฐกิจมากไปกว่าอัตราดอกเบี้ยที่สูงกว่าเพียงเล็กน้อย เนื่องจากการดำเนินนโยบายการเงินแบบดอกเบี้ยติดลบเท่ากับว่าผลตอบแทนจากตราสารหนี้ของรัฐบาลหรือผลตอบแทนเชิงลบจากตราสารหนี้ระยะสั้นก็เป็นศูนย์ ในระบบเศรษฐกิจเปิดการดำเนินนโยบายลักษณะนี้จะทำให้ค่าเงินอ่อนลง ค่าเงินที่อ่อนลงหมายความว่าจะทำให้ราคาสินค้านำเข้าสูงขึ้นโดยไม่จำเป็นต้องกระตุ้นภาคการส่งออก 

**ผลกระทบ**

**การใช้จ่ายและการกู้ยืม**
บางส่วนเชื่อว่าภาวะเงินฝืดจะส่งผลดีก็ต่อเมื่อหากไม่มีหนี้สินจำนวนมากเพราะะราคาสินค้าที่ลดลงจะเพิ่มอำนาจซื้อ แต่กระนั้นในขณะที่อำนาจซื้อของเงินของคนใดคนหนึ่งเพิ่มขึ้นก็จะส่งผลกระทบต่อคนบางกลุ่ม กลับกันภาวะเงินฝืดทำให้คนมีอำนาจซื้อมากขึ้นแต่ก็ทำให้คนอื่นต้องแบกรับภาระหนี้เพิ่มขึ้นเช่นกัน ในช่วงภาวะเงินฝืดมูลค่าของหนี้จะเพิ่มขึ้นมากกว่าตอนนี้ก่อหนี้ครั้งแรก ภาวะเงินฝืดถือได้ว่าเป็นการเพิ่มดอกเบี้ยเงินกู้อย่างมีประสิทธิภาพอย่างหนึ่ง ยกตัวอย่างว่าหากภาวะเงินฝืดเฉลี่ยอยู่ที่ 10% ต่อปีเทียบได้กับช่วงภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ในสหรัฐอเมริกา แม้แต่เงินกู้ที่ไร้ซึ่งดอกเบี้ยก็ไม่มีผู้ใดสนใจ เนื่องจากหากกู้มาแล้วต้องชำระคืนด้วยเงินที่มีมูลค่าเพิ่มขึ้น 10% ทุกปี 

**การออมและการลงทุน**
ภาวะเงินฝืดอาจทำให้การลงทุนภาคเอกชนลดลง เนื่องจากนักลงทุนคาดหวังว่าเมื่อราคาในอนาคตลดลงผลกำไรในอนาคตก็จะลดลงเช่นกัน ดังนั้นภาคเอกชนที่พากันลดการลงทุนลงจะทำให้ภาวะเงินฝืดรุนแรงขึ้นจนทำให้อุปสงค์มวลรวมลดลง สถาบันโดยทั่วไปจะระมัดระะวังในการใช้จ่ายมากขึ้น ดังนั้นจึงได้รับผลตอบแทนจากการออมเป็นอำนาจซื้อที่มากขึ้น นักเศรษฐศาสตร์โดยทั่วไปมองว่าพฤติกรรมการสะสมเก็บออมเป็นสิ่งที่ไม่พึงปรารถนา ฟรีดริช ฮาเยกซึ่งเป็นนักเศรษฐศาสตร์ฝ่ายอิสรนิยมแบบออสเตรียเขียนไว้ว่า: 

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 Nicola Acocella, The deflationary bias of exit strategies in the EMU countries, in: Review of economic conditions in Italy, 2-3: 471–93, (2011).- Ben S. Bernanke.  Deflation: Making Sure "It" Doesn't Happen Here. USA Federal Reserve Board. 2002-11-21. Accessed: 2008-10-17. (Archived by WebCite at date=2008-10-24 - Michael Bordo & Andrew Filardo, Deflation and monetary policy in a historical perspective: Remembering the past or being condemned to repeat it?, In: Economic Policy, October 2005, pp. 799–844.- Georg Erber, The Risk of Deflation in Germany and the Monetary Policy of the ECB. In: Cesifo Forum 4 (2003), 3, pp. 24–29- Charles Goodhart and Boris Hofmann, Deflation, credit and asset prices, In: Deflation - Current and Historical Perspectives, eds. Richard C. K. Burdekin & Pierre L. Siklos, Cambridge University Press, Cambridge, 2004.- International Monetary Fund, Deflation: Determinants, Risks, and Policy Options - Findings of an Independent Task Force, Washington D. C., April 30, 2003.- International Monetary Fund, World Economic Outlook 2006 – Globalization and Inflation,  Washington D. C., April 2006.- Otmar Issing, The euro after four years: is there a risk of deflation?, 16th European Finance Convention, 2 December 2002, London, Europäische Zentralbank, Frankfurt am Main- Steven B. Kamin, Mario Marazzi & John W. Schindler, Is China "Exporting Deflation"?, International Finance Discussion Papers No. 791, Board of Governors of the Federal Reserve System, Washington D. C. January 2004.- url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/1998/06/1998b_bpea_krugman_dominquez_rogoff.pdf

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Cato Policy Report – A Plea for (Mild) Deflation-  Deflation ( EH.Net economic history encyclopedia)-  What is deflation and how can it be prevented? (About.com)-  Deflation, Free or Compulsory from Making Economic Sense by Murray N. Rothbard- title=Annual Inflation Rate – Japan-   Why Are Japanese Wages So Sluggish? IMF Working paper
หมวดหมู่:ภาวะเงินเฟ้อ
หมวดหมู่:นโยบายการเงิน
หมวดหมู่:คำศัพท์เศรษฐศาสตร์
หมวดหมู่:ปัญหาเศรษฐกิจ