จักรวรรดิโมกุล

จักรวรรดิโมกุล (سلطنت مغولی هند; مغلیہ سلطنت; Mughal Empire) เป็นจักรวรรดิซึ่งปกครองบริเวณอนุทวีปอินเดียในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 16 ถึง 19 จักรวรรดินี้สืบทอดอำนาจมาจากราชวงศ์เตมือร์ เริ่มก่อตั้งอาณาจักรในปี ค.ศ. 1526 ยุครุ่งเรืองที่สุดของอาณาจักรอยู่ในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 18 และครอบครองดินแดนส่วนใหญ่ในอนุทวีปอินเดีย นับแต่อ่าวเบงกอลทางตะวันออกไปจนถึง Balochistan ในทางตะวันตก และจากแคว้นแคชเมียร์ทางเหนือไปจนถึงกาเวรีในทางใต้ ประชากรของจักรวรรดิในยุคนั้นมีประมาณ 110-150 ล้านคน ดินแดนในครอบครองมีมากกว่า 3.2 ล้านตารางกิโลเมตร
ยุคคลาสสิก ของจักรวรรดินี้เริ่มต้นในปี ค.ศ. 1556 ด้วยการขึ้นครองราชย์ของจาลาลุดดิน โมฮัมหมัด อัคบาร์ หรือที่รู้จักในนาม "อัคบาร์มหาราช" ภายใต้การปกครองของอัคบาร์มหาราชนี้ อินเดียเจริญรุ่งเรืองก้าวหน้าทั้งทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรม รวมถึงมีสันติสุขระหว่างศาสนา อาณาจักรโมกุลยังได้เป็นพันธมิตรกับอาณาจักรฮินดูในราชวงศ์ราชบุตรหลายแห่ง แม้จะยังมีอาณาจักรราชบุตรหลายแห่งแข็งข้อต่อจักรวรรดิโมกุลอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดีย แต่ในที่สุดก็จำนนต่อจักรพรรดิอัคบาร์ ยุคทองแห่งสถาปัตยกรรมโมกุลคือยุคของพระเจ้าชาห์เชฮัน จักรพรรดิองค์ที่ 5 ซึ่งได้โปรดให้สร้างอนุสาวรีย์อันงดงามวิจิตรขึ้นจำนวนมาก ที่มีชื่อเสียงที่สุดในบรรดานี้คือ ทัชมาฮาลแห่งอัครา รวมไปถึง มัสยิดเพิร์ล, ป้อมแดง, มัสยิดจามา และ ป้อมละฮอร์ จักรวรรดิโมกุลขึ้นถึงจุดสูงสุดในการแผ่ขยายอาณาเขตในรัชสมัยของออรังเซบ ซึ่งอาจเป็นมนุษย์ที่ร่ำรวยที่สุดและมีอำนาจมากที่สุดของโลก ในช่วงพระชนม์ของพระองค์ จักรวรรดิโมกุลแผ่อาณาเขตไปทางใต้มากกว่า 1.25 ล้านตารางไมล์ และปกครองไพร่แผ่นดินมากกว่า 150 ล้านคน หรือคิดเป็นเกือบ 1 ใน 4 ของประชากรโลกทั้งหมด

**อ้างอิง**

**อ่านเพิ่ม**
 Alam, Muzaffar. Crisis of Empire in Mughal North India: Awadh & the Punjab, 1707–48 (1988)- s2cid=143861682 , on the causes of its collapse- Citation |last1=Asher |first1=C.B. |title=India Before Europe |year=2008 |edition=1st |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-51750-8 |last2=Talbot |first2=C- Black, Jeremy. "The Mughals Strike Twice", History Today (April 2012) 62#4 pp. 22–26. full text online- s2cid=154527305 - isbn=978-0-88402-329-6 - Dale, Stephen F. The Muslim Empires of the Ottomans, Safavids and Mughals (Cambridge U.P. 2009)- isbn=9780307267399 - jstor=25165118, on Akbar and his brother- Gommans; Jos. Mughal Warfare: Indian Frontiers and Highroads to Empire, 1500–1700 (Routledge, 2002)  online edition date=2011-01-02 - Gordon, S. The New Cambridge History of India, II, 4: The Marathas 1600–1818 (Cambridge, 1993).- Habib, Irfan. Atlas of the Mughal Empire: Political and Economic Maps (1982).- orig-year=First published 1994 as Histoire de l'Inde Moderne - Citation |last1=Metcalf |first1=B. |title=A Concise History of Modern India |url=https://books.google.com/books?id=iuESgYNYPl0C |year=2006 |edition=2nd |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-68225-1 |last2=Metcalf |first2=T.R. |author-link=Barbara Metcalf |author-link2=Thomas R. Metcalf - orig-year=First published 1987 - chapter-url=https://books.google.com/books?id=dyMAAAAAYAAJ&pg=PA601 - isbn=9780521566032 - year=1974 - s2cid=154809724 - isbn=978-0-333-69129-8- Srivastava, Ashirbadi Lal. The Mughul Empire, 1526–1803 (1952) online.- isbn=978-0-7553-8326-9 - author-link=Burton Stein - author-link=Burton Stein 

**วัฒนธรรม**
 Berinstain, V. Mughal India: Splendour of the Peacock Throne (London, 1998).- Busch, Allison. Poetry of Kings: The Classical Hindi Literature of Mughal India (2011)  excerpt and text search- s2cid=245040517 - url-access=registration - Schimmel, Annemarie. The Empire of the Great Mughals: History, Art and Culture (Reaktion 2006)- Cite book |last=Welch, S.C. |url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/114935/rec/401 |title=The Emperors' album: images of Mughal India |publisher=The Metropolitan Museum of Art |year=1987 |isbn=978-0-87099-499-9 |location=New York |display-authors=etal 

**สังคมและเศรษฐกิจ**
 s2cid=146558617 - Habib, Irfan. Atlas of the Mughal Empire: Political and Economic Maps (1982).- Habib, Irfan. Agrarian System of Mughal India (1963, revised edition 1999).- jstor=25165051- jstor=3516601- Rothermund, Dietmar. An Economic History of India: From Pre-Colonial Times to 1991 (1993)

**แหล่งข้อมูลปฐมภูมิ**
 author-link=François Bernier - Hiro, Dilip, ed, Journal of Emperor Babur (Penguin Classics 2007)
** The Baburnama: Memoirs of Babur, Prince and Emperor ed. by W.M. Thackston Jr. (2002); this was the first autobiography in Islamic literature- Jackson, A.V. et al., eds. History of India (1907) v. 9. Historic accounts of India by foreign travellers, classic, oriental, and occidental, by A.V.W. Jackson  online edition- year=1832 

**Older histories**
 Elliot, Sir H.M., Edited by Dowson, John. The History of India, as Told by Its Own Historians. The Muhammadan Period; published by London Trubner Company 1867–1877. (Online Copy at Packard Humanities Institute – Other Persian Texts in Translation; historical books: Author List and Title List)- year=1893 - author-link=Edward Singleton Holden - year=1896 - Cite book |last1=Manucci |first1=Niccolao |url=https://archive.org/stream/historyofmoguldy00manurich#page/n5/mode/2up |title=History of the Mogul dynasty in India, 1399–1657 |last2=tr. from French by François Catrou |publisher=London : J.M. Richardson |year=1826 |author-link=Niccolao Manucci - author-link=Stanley Lane-Poole - Cite book |last1=Manucci |first1=Niccolao |url=https://archive.org/stream/storiadomogororm01manuuoft#page/n7/mode/2up |title=Storia do Mogor; or, Mogul India 1653–1708, Vol. 1 |last2=tr. by William Irvine |publisher=London, J. Murray |year=1907 |author-link=Niccolao Manucci - author-link=Niccolao Manucci - author-link=Niccolao Manucci - year=1912 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Mughal India an interactive experience from the British Museum-  The Mughal Empire, BBC Radio 4 discussion with Sanjay Subrahmanyam, Susan Stronge & Chandrika Kaul (In Our Time, 26 February 2004)-  Sunil Khilnani's "Akbar," From BBC Radio 4's Incarnations: India in 50 Lives.

โมกุล
โมกุล
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศอินเดีย
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 16
หมวดหมู่:สิ้นสุดในคริสต์ศตวรรษที่ 19