อำเภอเมืองสมุทรปราการ

เมืองสมุทรปราการ เป็นอำเภอศูนย์กลางการปกครองของจังหวัดสมุทรปราการ ตั้งอยู่บริเวณปากแม่น้ำเจ้าพระยาตรงข้ามกับอำเภอพระสมุทรเจดีย์ นอกจากเป็นที่ตั้งของศาลากลางจังหวัดแล้ว อำเภอเมืองสมุทรปราการยังเป็นที่ตั้งของศาลเด็กและเยาวชน ห้องสมุดประชาชน และท่ารถโดยสารประจำทางสายต่าง ๆ รวมทั้งเป็นบริเวณที่จัดงานพระสมุทรเจดีย์ของทุกปี อำเภอนี้เป็นอำเภอที่มีประชากรมากที่สุดในประเทศไทย

**ประวัติศาสตร์**
 ก่อนปี พ.ศ. 2470 ตั้งอำเภอเมืองสมุทรปราการ
*วันที่ 21 สิงหาคม 2470 โอนพื้นที่ตำบลบางนา ตำบลสำโรงเหนือ ตำบลสำโรงใต้ ตำบลบางหญ้าแพรก ตำบลบางหัวเสือ ของอำเภอพระประแดง มาขึ้นกับอำเภอสมุทรปราการ- วันที่  11  ธันวาคม  2478  จัดตั้งเทศบาลเมืองสมุทรปราการ - วันที่  1   มกราคม   2486  จังหวัดสมุทรปราการ  ได้ยุบลงเนื่องจากขณะนั้นในช่วง สงครามโลกครั้งที่ 2  ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาสภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ อำเภอเมืองสมุทรปราการจึงย้ายไปขึ้นกับจังหวัดพระนคร และ เปลี่ยนชื่ออำเภอเป็น   อำเภอสมุทรปราการ- วันที่  10   พฤษภาคม  2489  ตั้งจังหวัดสมุทรปราการ ขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง- วันที่  25  กันยายน  2489   อำเภอสมุทรปราการเปลี่ยนชื่อกลับมาเป็น   อำเภอเมืองสมุทรปราการ- วันที่  20   กันยายน   2505    ตั้งตำบลบางปูใหม่ แยกออกจากตำบลบางปู- วันที่  2   พฤศจิกายน   2505   เปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองสมุทรปราการ- วันที่  28   มกราคม   2506   จัดตั้งสุขาภิบาลสำโรงเหนือในท้องที่บางส่วนของตำบลสำโรงเหนือ  และ  บางส่วนของตำบลบางเมือง- วันที่  6   กุมภาพันธ์  2506   โอนพื้นที่หมู่  1-5 (บางส่วน)   ของตำบลบางเมือง  หมู่  4-5 (บางส่วน)  และ  หมู่  7 (บางส่วน)  ของตำบลบางด้วน  หมู่  1-3 (บางส่วน) หมู่  4  (ทั้งหมู่)  หมู่  6  (บางส่วน)  และ  หมู่  7 (ทั้งหมู่)  ของตำบลท้ายบ้าน   ให้ไปรวมกับตำบลปากน้ำ   เนื่องจากได้ขยายอาณาเขตเทศบาลเมืองสมุทรปราการ- วันที่  2   สิงหาคม  2508   จัดตั้งสุขาภิบาลบางปูในท้องที่ตำบลบางปู  ตำบลบางปูใหม่  และตำบลท้ายบ้าน- วันที่  15  กรกฎาคม  2522    ตั้งตำบลบ้านคลองสวน  แยกออกจากตำบลนาเกลือ- วันที่  15  ธันวาคม  2527   แยกพื้นที่ตำบลปากคลองบางปลากด   ตำบลในคลองบางปลากด   ตำบลแหลมฟ้าผ่า   ตำบลนาเกลือ  และตำบลบ้านคลองสวน    ไปตั้งเป็น  กิ่งอำเภอพระสมุทรเจดีย์    ขึ้นกับอำเภอเมืองสมุทรปราการ- วันที่  1  สิงหาคม  2529   ตั้งตำบลบางเมืองใหม่   แยกออกจากตำบลบางเมือง- วันที่  1  กรกฎาคม  2533   ตั้งตำบลเทพารักษ์   แยกออกจากตำบลสำโรงเหนือ- วันที่  19   กรกฎาคม  2534   ยกฐานะจากกิ่งอำเภอพระสมุทรเจดีย์  อำเภอเมืองสมุทรปราการ เป็น อำเภอพระสมุทรเจดีย์- วันที่  12  กรกฎาคม  2536    จัดตั้งสุขาภิบาลแพรกษาในท้องที่บางส่วนของตำบลแพรกษา- วันที่  18  กรกฎาคม  2537   จัดตั้งสุขาภิบาลด่านสำโรงในท้องที่บางส่วนของตำบลสำโรงเหนือ   และจัดตั้งสุขาภิบาลบางเมือง  ในท้องที่บางส่วนของตำบลบางเมือง  และตำบลสำโรงเหนือ - วันที่  1  สิงหาคม  2538   ตั้งตำบลท้ายบ้านใหม่ แยกออกจากตำบลท้ายบ้าน- วันที่  21  สิงหาคม   2538   ตั้งตำบลแพรกษาใหม่ แยกออกจากตำบลแพรกษา- วันที่  7  กันยายน  2538   จัดตั้งสุขาภิบาลสำโรงเหนือเป็นเทศบาลตำบลสำโรงเหนือ - วันที่  24  มีนาคม  2542  ยกฐานะเทศบาลเมืองสมุทรปราการเป็นเทศบาลนครสมุทรปราการ - วันที่  25   พฤษภาคม  2542   จัดตั้งสุขาภิบาลบางเมือง สุขาภิบาลด่านสำโรง สุขาภิบาลบางปู และสุขาภิบาลแพรกษา เป็นเทศบาลตำบลบางเมือง เทศบาลตำบลด่านสำโรง เทศบาลตำบลบางปู และเทศบาลตำบลแพรกษาตามลำดับ

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
 ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตบางนา (กรุงเทพมหานคร) มีแนวแบ่งเขตการปกครองระหว่างกรุงเทพมหานครกับจังหวัดสมุทรปราการ และถนนแบริ่ง (สุขุมวิท 107) เป็นเส้นแบ่งเขต- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอบางพลีและอำเภอบางบ่อ มีคลองหนองกระทุ่ม คลองสำโรง คลองทับนาง คลองกู้พารา คลองบางกระบือ คลองบางเหี้ยน้อย คลองสาม คลองหัวเกลือ คลองชลประทาน คลองด่านน้อย และคลองลึกเป็นเส้นแบ่งเขต- ทิศใต้ จรดอ่าวไทย- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอพระสมุทรเจดีย์และอำเภอพระประแดง มีแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยา คลองบางฝ้าย คลองขุด คลองบางนางเกรง​ และถนนทางรถไฟสายเก่าเป็นเส้นแบ่งเขต

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอเมืองสมุทรปราการแบ่งพื้นที่ปกครองออกเป็น 13 ตำบล 95 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
อำเภอเมืองสมุทรปราการประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 12 แห่ง ได้แก่- เทศบาลนครสมุทรปราการ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากน้ำทั้งตำบล- เทศบาลเมืองปากน้ำสมุทรปราการ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางเมือง เฉพาะหมู่ที่ 4, 6, 8–10 (เขตองค์การบริหารส่วนตำบลบางเมืองเดิม)- เทศบาลเมืองแพรกษาใหม่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแพรกษาใหม่ เฉพาะหมู่ที่ 1–4, 6–7 และบางส่วนของหมู่ที่ 5  (เขตองค์การบริหารส่วนตำบลแพรกษาใหม่เดิม)- เทศบาลเมืองแพรกษา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแพรกษา เฉพาะหมู่ที่ 1, 5 และบางส่วนของหมู่ที่ 2, 4, 6, 7 (เขตองค์การบริหารส่วนตำบลแพรกษาเดิม)- เทศบาลตำบลสำโรงเหนือ  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสำโรงเหนือ เฉพาะบางส่วนของหมู่ที่ 1, 2, 6–9; ตำบลบางเมืองใหม่ เฉพาะบางส่วนของหมู่ที่ 1 และตำบลเทพารักษ์ เฉพาะบางส่วนของหมู่ที่ 4, 9 (นอกเขตเทศบาลตำบลบางเมืองและเขตเทศบาลตำบลเทพารักษ์)- เทศบาลตำบลด่านสำโรง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสำโรงเหนือ เฉพาะหมู่ที่ 3–5, 10 และบางส่วนของหมู่ที่ 1, 2, 6–9- เทศบาลตำบลบางเมือง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางเมือง เฉพาะหมู่ที่ 1–3, 5, 7; ตำบลบางเมืองใหม่ เฉพาะหมู่ที่ 2–11 และบางส่วนของหมู่ที่ 1 และตำบลเทพารักษ์ เฉพาะหมู่ที่ 3, 5, 7 และบางส่วนของหมู่ที่ 4 (นอกเขตเทศบาลตำบลเทพารักษ์)- เทศบาลตำบลแพรกษา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแพรกษา เฉพาะหมู่ที่ 3 และบางส่วนของหมู่ที่ 2, 4, 6, 7 และตำบลแพรกษาใหม่ เฉพาะบางส่วนของหมู่ที่ 5 (นอกเขตเทศบาลเมืองแพรกษาใหม่)- เทศบาลตำบลบางปู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท้ายบ้าน ตำบลบางปูใหม่ ตำบลบางปู และตำบลท้ายบ้านใหม่ทั้งตำบล- เทศบาลตำบลเทพารักษ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเทพารักษ์ เฉพาะหมู่ที่ 1, 2, 6, 8 และบางส่วนของหมู่ที่ 9 (เขตองค์การบริหารส่วนตำบลเทพารักษ์เดิม)- องค์การบริหารส่วนตำบลบางโปรง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางโปรงทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบางด้วน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางด้วนทั้งตำบล

**การศึกษา**
ในอำเภอเมืองสมุทรปราการมีห้องสมุดประชาชนตั้งอยู่บริเวณตรงข้ามกับศาลากลางจังหวัด และพิพิธภัณฑ์สวาง พิพิธภัณฑ์นายเรือ มีโรงเรียนตั้งแต่ระดับอนุบาลศึกษา จนถึงมัธยมศึกษาตอนปลาย  

**โรงเรียนในอำเภอ**
 โรงเรียนสุมานัน- โรงเรียนบุรารักษ์- โรงเรียนสมุทรปราการ - โรงเรียนสตรีสมุทรปราการ- โรงเรียนเทพศิรินทร์ สมุทรปราการ (เดิมคือ โรงเรียนบางเมืองเขียนผ่องอนุสรณ์)- โรงเรียนอัสสัมชัญสมุทรปราการ- โรงเรียนเซนต์โยเซฟ บางนา- โรงเรียนเซนต์โยเซฟทิพวัล- โรงเรียนอู่ทิพย์- โรงเรียนศรีวิทยาปากน้ำ- โรงเรียนเซนต์ราฟาแอล- โรงเรียนพคุณวิทยา- โรงเรียนเฉลิมไฉไลวิทยา- โรงเรียนหาดอมราอักษรลักษณ์วิทยา- โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยาลัย สมุทรปราการ- โรงเรียนอุ่นอารีวิทยา- โรงเรียนสุขเจริญผล- โรงเรียนสุขเจริญผลแพรกษา- โรงเรียนวัดแพรกษา- โรงเรียนวัดตำหรุ
*โรงเรียนป้วยฮั้ว- โรงเรียนทรงสรรพวิทย์- โรงเรียนทรงวิทยาเทพารักษ์- โรงเรียนนายเรือ

**อาชีวะศึกษาในอำเภอ**
 วิทยาลัยเทคนิคสมุทรปราการ- วิทยาลัยเทคโนโลยีสมุทรปราการ (ชำนิเทคโนโลยี)- วิทยาลัยสารพัดช่างสมุทรปราการ

**การคมนาคม**
อำเภอเมืองสมุทรปราการมีถนนสายหลัก ได้แก่
*ถนนสุขุมวิทตั้งแต่คลองด่านน้อยจนถึงแยกแบริ่ง​(สุดเขตจังหวัดสมุทรปราการ)​
*ถนนเทพารักษ์ตั้งแต่แยกเทพารักษ์​จนถึงคลองทับนาง
*ถนนศรีนครินทร์ตั้งแต่​แยกการไฟฟ้า​จนถึงสุดเขตจังหวัด​สมุทรปราการ​
*ถนนตำหรุ-บางพลีตั้งแต่สิ้นสุด​เขตอำเภอบางพลีจนถึงแยกตำหรุ
*ถนนสายลวดตั้งแต่​แยกวงเวียน​นาฬิกา​ปากน้ำจนถึงแยกโค้งโพธิ์
*ถนนปู่เจ้าสมิงพรายตั้งแต่แยกปู่เจ้าสมิงพรายจนถึงแยกรางรถไฟ​เก่า
*ถนนทางรถไฟสายเก่าตั้งแต่​แยกโค้งเกริก​(สิ้นสุด​ถนนสุขุมวิท)​จนถึงสุดเขตจังหวัด​สมุทรปราการ​
*ถนนกาญจนาภิเษก (ทางพิเศษบางพลี-สุขสวัสดิ์)ตั้งแต่คลองสำโรงจนถึงคลองบางฝ้าย
*ถนนท้ายบ้านตั้งแต่วงเวียน​นาฬิกา​ปากน้ำจนถึงป่าชายเลน​  
*ถนนแพรกษาตั้งแต่แยกแพรกษาจนถึง​แยกคลองเก้า
ถนนสายรอง ได้แก่
*ถนนสุขุมวิท 78 เชื่อมถนนทางรถไฟสายเก่า 
*ถนนแบริ่ง (สุขุมวิท 107) เชื่อมถนนศรีนครินทร์
*ถนนวัดด่านสำโรง (สุขุมวิท 113) เชื่อมถนนศรีนครินทร์
*ถนนวัดหนามแดง เชื่อมถนนกิ่งแก้วในเขตอำเภอบางพลี
รถไฟฟ้า
*รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท ส่วนต่อขยาย ช่วงแบริ่ง – สมุทรปราการ (เปิดให้บริการตั้งแต่วันที่ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2561)
*รถไฟฟ้าสายสีเหลือง ช่วงลาดพร้าว – สำโรง (เปิดให้บริการตั้งแต่วันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2566)
การคมนาคมทางน้ำ ได้แก่ แม่น้ำเจ้าพระยา มีท่าเรือวิบูลย์ศรีบริการเรือข้ามฟากไปยังอำเภอพระสมุทรเจดีย์ ส่วนคลองที่สำคัญ ได้แก่ คลองสำโรง คลองบางปิ้ง คลองแพรกษา คลองขุด (เลียบถนนตำหรุ-บางพลี) และคลองชลประทาน (เลียบถนนสุขุมวิท)

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 อำเภอเมืองสมุทรปราการ
เมืองสมุทรปราการ

หมวดหมู่:อำเภอเมือง