มัธยมกะ

สำนักมัธยมกะ (मध्यमक, Madhyamaka; "สายกลาง"; p=Zhōngguān Jìan; ทิเบต: དབུ་མ་པ ; dbu ma pa) เป็นสำนักในศาสนาพุทธฝ่ายมหายานยุคแรกที่ก่อตั้งโดยท่านนาคารชุนะ คำว่ามัธยมกะมาจากคำว่ามัชฌิมาปฏิปทา บางครั้งเรียกสำนักนี้ว่าศูนยตา เพราะคำสอนของสำนักนี้เน้นที่ความว่างเปล่าของสรรพสิ่ง และเรียกผู้ที่นับถือสำนักนี้เรียกว่า มาธยมิกะ (Mādhyamika) คณาจารย์สำคัญของสำนักนี้ เช่น จันทรกีรติ

**คัมภีร์**
คัมภีร์ที่สำคัญของสำนักนี้มีหลายเล่ม ที่เขียนโดยท่านนาคารชุนะได้แก่ มาธยมิกศาสตร์ ทวาทศนิกายศาสตร์ ปรัชญาปารมิตาศาสตร์ และที่เขียนโดยลูกศิษย์ของท่าน เช่น ศตศาสตร์ของท่านเทวะ กรกาลรัตนศาสตร์ของท่านภาววิเวก 

**หลักธรรม**
คำสอนของสำนักนี้เน้นที่หลักปฏิจสมุปบาทและศูนยตา โดยถือว่าสรรพสิ่งทั้งหลายไม่มีความอยู่ด้วยตัวเอง (สวภาวะ) แต่เกิดได้เพราะอาศัยเหตุปัจจัยอิงกันเกิด ปฏิเสธทั้งทิฐิข้างที่กล่าวอ้างว่าสรรพสิ่งมีอยู่จริง (สัสสตทิฐิ) และที่ถือว่าขาดศูนย์ (อุจเฉททิฐิ) คำสอนของสำนักนี้ขัดแย้งกับสำนักโยคาจารอย่างรุนแรง ในแง่ที่ว่าสำนักโยคาจารยอมรับการมีอยู่ของสวภาวะแต่สำนักมัธยมกะไม่ยอมรับ มีการโจมตีกันว่าเป็นมิจฉาทิฐิในพุทธศาสนาทั้งสองฝ่าย

**การปฏิเสธคำสอน**
สำนักมัธยมกะ เป็นคำสอนแนวปฏิเสธ และเป็นเพียงปรัชญา ที่ทำให้หลุดพ้นไปไม่ได้เป็นเพียงทฤษฎีตามสำนักอื่น ๆ ที่โจมตี โดยสำนักที่ต่อยอดให้มัธยมกะ คือสำนักเทนได ที่พยายามต่อความคิด

**สำนักมาธยมิกในประเทศต่าง ๆ**
 ในประเทศญี่ปุ่นเรียกว่า สำนักซานรอน ได้รับผ่านทางประเทศเกาหลีเมื่อราว พ.ศ. 1168

**อ้างอิง**
 ทวีวัฒน์ ปุณฑริกวิวัฒน์. ศาสนาและปรัชญาในจีน ทิเบต ญี่ปุ่น. กทม.สุขภาพใจ. 2545- ประยงค์ แสนบุราณ. พระพุทธศาสนามหายาน. กทม.โอเดียนสโตร์. 2548 

**ข้อมูล**
  publisher=ebook
*Arnold, Dan (2010).  Nāgārjuna's 'Middle Way': A Non-Eliminative Understanding of Selflessness.  In:Revue Internationale de Philosophie vol. 64, no.253: 367-395-  publisher =Motilal Banarsidass -  publisher =Snow Lion Publications- isbn=9781559399142- isbn=9780861718573-  doi=10.1111/j.1540-6253.1981.tb00267.x-  publisher =Motilal Banarsidass-  publisher =KunchabPublicaties- isbn=9780199826506-  url =https://archive.org/details/buddhismamodernp0000preb -  archive-date =2014-12-02 - url=https://www.thezensite.com/ZenEssays/Nagarjuna/Dependent_Arising.htm-  publisher =Oxford University Press- url=https://jaygarfield.files.wordpress.com/2014/01/garfield_nihilism1.pdf- isbn=9780190231293-  url-status =dead -  publisher =Cambridge University Press-  title =Nagarjuna's appeal. In: Journal of Indian Philosophy 22: 299-378-  url =http://www.thezensite.com/ZenEssays/Nagarjuna/Master_of_Paradox.pdf-  isbn=978-0791403587-  title =Meditation on Emptiness-  publisher =ri Satguru Publications -  publisher =Motilal Banarsidass Publishers Private Limited-  url =http://www.thezensite.com/ZenEssays/Nagarjuna/SecondBuddha_Nagarjuna_Loy.html-  publisher =Snow Lion-  isbn =0-86171-057-6- isbn=9781559393324- archive-date=February 3, 2014 - type=MA-  publisher =Uitgeverij Juwelenschip-  publisher =Motilal Banarsidass Publishers Private Limited-  isbn =978-3-447-02204-0-  publisher =Motilal Banarsidass-  author2-link =Ju Mipham -  publisher =Motilal Banarsidass-  title =The Heart of Understanding: Commentaries on the Prajnaparamita Heart Sutra- publisher=University of London- url=https://books.google.com/books?id=5i0tDQAAQBAJ- language=bo, en-  isbn =1-55939-166-9-  isbn = 978-0-19-514733-9-  url =http://ahandfulofleaves.files.wordpress.com/2012/08/the-ideas-and-meditative-practices-of-early-buddhism_vetter.pdf- isbn=9780231506236-  publisher =Motilal Banarsidass Publishers- isbn=9780199705115- url=https://books.google.com/books?id=TpdB7yCCILwC- url=https://books.google.com/books?id=IY6EAgAAQBAJ- isbn=9780415356534-  publisher =Routledge

**อ่านเพิ่ม**
  publisher =Motilal Banarsidass-  publisher =E. J.Brill-  publisher =Wisdom Publications- Huntington, C. W., Jr. (1989). The Emptiness of Emptiness: An Introduction to Early Madhyamika. Honolulu: University of Hawaii Press-  publisher =Jackson Square Books-  publisher =Jackson Square Books- Narain, Harsh. The Mādhyamika mind. Motilal Banarsidass Publishers, 1997.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  The Mādhyamika or the Śūnyavāda school, Surendranath Dasgupta, 1940- title=Madhyamaka Buddhism- title=Nagarjuna-  Thinking in Buddhism: Nagarjuna's Middle Way-  thezensite: articles on Nagarjuna-  Introduction to the Middle Way A contemporary commentary based on the teachings of Dzongsar Khyentse Rinpoche-  Stanford Encyclopedia of Philosophy: Madhyamaka-  Stanford Encyclopedia of Philosophy: Nagarjuna
หมวดหมู่:นิกายในศาสนาพุทธมหายาน