รัฐหุ่นเชิด

รัฐบาลหุ่นเชิด  (Puppet government หรือ Marionette government) หมายถึงสภาพของรัฐที่มีเอกราชแต่เพียงในนาม แต่ถูกควบคุมโดยอำนาจต่างชาติหรือกองทัพอย่างชัดเจน คำว่า รัฐหุ่นเชิด หมายความถึง รัฐบาลที่ถูกควบคุมโดยอีกรัฐบาลหนึ่ง เหมือนกับการเชิดหุ่นกระบอก และยังใช้ในความหมายที่รัฐขาดความเป็นเอกราช หรือมีการปกป้องเอกราชในสิ่งที่เป็นอิทธิพลจากต่างชาติหรือกองทัพ

**รัฐหุ่นเชิดยุคแรก**

**ศตวรรษที่ 19**
ในช่วงแรกของรัฐหุ่นเชิดจะเป็นแบบรัฐกึ่งหุ่นเชิดกึ่งบริวารของรัฐบริวารสาธารณรัฐของฝรั่งเศส (French client republic) ของ จักรวรรดิฝรั่งเศสที่หนึ่ง

**รัฐหุ่นเชิดในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง**
 สาธารณรัฐประชาชนเบลารุส (1918–1919) เป็นรัฐบริวารของจักรวรรดิเยอรมัน ภายหลังเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียต- ราชอาณาจักรโปแลนด์ (1916–1918) - ราชอาณาจักรลิทัวเนีย (พ.ศ. 2461) เป็นรัฐบริวารของจักรวรรดิเยอรมัน- Duchy of Courland and Semigallia (1918)- ราชอาณาจักรฟินแลนด์ (ค.ศ. 1918)

**รัฐหุ่นเชิดของจักรวรรดิญี่ปุ่น**
 จักรวรรดิแมนจูกัว  (1932–1945)- เหม่งเจียง- Dadao government (Shanghai 1937-1940)- Reformed Government of the Republic of China- รัฐบาลชั่วคราวสาธารณรัฐจีน (14 ธันวาคม 1937 - 30 มีนาคม 1940)- Nanjing Nationalist Government (March 30, 1940-1945)- East Hebei Autonomous Council- รัฐพม่า (1942-1945)- สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ที่ 2 (1943-1945)- รัฐบาลชั่วคราวเสรีอินเดีย (1943-1945)- จักรวรรดิเวียดนาม (มีนาคม–สิงหาคม 1945)- ราชอาณาจักรกัมพูชา (มีนาคม–สิงหาคม 1945)- ราชอาณาจักรลาว

**รัฐหุ่นเชิดของนาซีเยอรมนีและฟาสซิสต์อิตาลี**
เป็นรัฐที่เป็นของเยอรมนี และ อิตาลี ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ในช่วงที่เยอรมนีบุกยึกครองยุโรปได้ทั้งหมด

**รัฐหุ่นเชิดของเยอรมนีและอิตาลี**
 แอลเบเนียของอิตาลี  (1940-1943) และ แอลเบเนียของนาซีเยอรมนี (1943-1944)- ฝรั่งเศสเขตวิชี (1942-1944) - รัฐหุ่นเชิดของเยอรมนี- โมนาโก (1943-1945) - รัฐหุ่นเชิดของอิตาลี- รัฐเอกราชมอนเตเนโกร (1941-1943 โดยอิตาลี และ 1943-1944 โดยเยอรมนี) - รัฐผู้พิทักษ์แห่งเซอร์เบีย (1941-1944) - รัฐหุ่นเชิดของเยอรมนี

**รัฐหุ่นเชิดหุ่นเชิดร่วมนาซีเยอรมนี–ราชอาณาจักรอิตาลี**
 รัฐเฮเลนิค (1941–1944)

**สาธารณรัฐสังคมนิยมอิตาลี**
 สาธารณรัฐสังคมนิยมอิตาลี (1943-1945)

**รัฐพันธมิตรกึ่งหุ่นเชิดกึ่งบริวารของเยอรมนีและอิตาลี**
 โรมาเนีย (1940-1944)- ฮังการี (1944-1945)

**รัฐใหม่กึ่งหุ่นเชิดกึ่งบริวารที่ได้รับแรงสนับสนุน**
 สาธารณรัฐสโลวัก (1939-1945)- รัฐเอกราชโครเอเชีย (1941-1945)

**รัฐหุ่นเชิดของฝ่ายสัมพันธมิตรในช่วงและหลังสงครามโลกครั้งที่สอง**

**รัฐหุ่นเชิดของสหภาพโซเวียต**
ดินแดนที่โซเวียตบุกยึดครอง (ต่อมาถูกผนวกเข้ากับโซเวียต)- สาธารณรัฐประชาชนตูวา (1944-1946) มาจาก เตนนู ตูวา (1921–1944)- สาธารณรัฐประชาธิปไตยฟินแลนด์ (1939-1940) - เป็นดินแดนที่โซเวียตได้จากการรบชนะฟินแลนด์- สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเอสโตเนีย (1940) - ในเดือนมิถุนายน 1940 สาธารณรัฐเอสโตเนีย ได้ถูกบุกยึดโดยสหภาพโซเวียต และในเดือนกรกฎาคม ได้มีการก่อตั้งรัฐบาลหุ่นเชิดขึ้น- สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตลัตเวีย (1940) - ในเดือนมิถุนายน 1940 สาธารณรัฐลัตเวีย ได้ถูกบุกยึดโดยสหภาพโซเวียต และในเดือนกรกฎาคม ได้มีการก่อตั้งรัฐบาลหุ่นเชิดขึ้น- สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตลิทัวเนีย (1940) - ในเดือนมิถุนายน 1940 สาธารณรัฐลิทัวเนีย ได้ถูกบุกยึดโดยสหภาพโซเวียต และในเดือนกรกฎาคม ได้มีการก่อตั้งรัฐบาลหุ่นเชิดขึ้น- Second East Turkestan Republic (1944-1949)- รัฐบาลประชาชนอาเซอร์ไบจาน (1945-1946)
ดินแดนที่โซเวียตบุกยึดครอง (ต่อมากลายเป็นรัฐบริวาร)- โปแลนด์ (1944-1947) - บัลแกเรีย (1944-1946) - ฮังการี (1944-1945) - โรมาเนีย (1945-1946) 

**รัฐหุ่นเชิดของสหราชอาณาจักร**
 ราชอาณาจักรอิรัก (1941-1943)- จักรวรรดิอิหร่าน (1941-1943)

**สงครามเย็น**
 เคอร์ดิสถานอิหร่าน รัฐหุ่นเชิดของจักรวรรดิอิหร่าน - เวียดนามใต้ รัฐหุ่นเชิดของสหรัฐอเมริกา - สาธารณรัฐประชาชนฮังการี รัฐหุ่นเชิดของกติกาสัญญาวอร์ซอ (การปฏิวัติฮังการี ค.ศ. 1956)- เชโกสโลวาเกีย รัฐหุ่นเชิดของกติกาสัญญาวอร์ซอ (การบุกครองเชโกสโลวาเกียของสนธิสัญญาวอร์ซอ)- รัฐเผด็จการทหารแห่งกรีซ รัฐหุ่นเชิดของสหรัฐอเมริกา (สงครามกลางเมืองกรีซ)- ริวกิว รัฐหุ่นเชิดของสหรัฐอเมริกา

**หลังสงครามเย็น**
 สาธารณรัฐคูเวต - รัฐหุ่นเชิดของอิรัก

**ปัจจุบัน**
 ไซปรัสเหนือ - รัฐหุ่นเชิดของตุรกี- เซาท์ออสเซเตีย - รัฐหุ่นเชิดของรัสเซีย- อับฮาเซีย - รัฐหุ่นเชิดของรัสเซีย- ทรานส์นีสเตรีย - รัฐหุ่นเชิดของรัสเซีย- สาธารณรัฐประชาชนดอแนตสก์ - รัฐหุ่นเชิดของรัสเซีย- สาธารณรัฐประชาชนลูฮันสก์ - รัฐหุ่นเชิดของรัสเซีย

**อ้างอิง**

**ดูเพิ่ม**
 รัฐบริวาร- รัฐในอารักขา- รัฐบรรณาการ
หมวดหมู่:การปกครอง
หมวดหมู่:รัฐแบ่งตามสถานภาพอำนาจ
หมวดหมู่:รัฐหุ่นเชิด
หมวดหมู่:รัฐบริวาร
หมวดหมู่:เอกราช