วินิตา ดิถียนต์

รองศาสตราจารย์ คุณหญิงวินิตา ดิถียนต์ (เกิด 14 มีนาคม พ.ศ. 2492) เป็นนักประพันธ์นวนิยายชาวไทย นามปากกาที่เป็นที่รู้จัก คือ แก้วเก้า, ว.วินิจฉัยกุล, รักร้อย, ปารมิตา, วัสสิกา, อักษรานีย์ และเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2547

**ประวัติ**
คุณหญิงวินิตาเกิดที่กรุงเทพฯ สำเร็จการศึกษาปริญญาอักษรศาสตรบัณฑิตจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิตจากมหาวิทยาลัยนอร์เทิร์นโคโลราโด เธอสอนอยู่ที่มหาวิทยาลัยศิลปากรจนเกษียณอายุราชการก่อนกำหนดในปี 2538
คุณหญิงวินิตาตีพิมพ์นวนิยายเรื่องแรกของเธอเรื่อง มิถิลา เวสาลี ตอนที่เธอยังเป็นนักเรียนอยู่ นวนิยายของเธอประกอบด้วยนวนิยายแนวสมจริงที่สร้างจากชีวิตประจำวันของคนไทย นวนิยายแนวอิงประวัติศาสตร์ นวนิยายแนวแฟนตาซี และซีรีส์นิยายอาชญากรรมที่มีศูนย์กลางอยู่ที่ตัวละครหลักชื่อคุณป้ามาธูร คุณป่ามาธูรมีพื้นฐานมาจากมิสมาร์เปิล ของอกาธา คริสตี นวนิยายในเวลาต่อมาของเธอเป็นนวนิยายแนวแฟนตาซีและอิงประวัติศาสตร์ และนวนิยายแนวนี้กลายเป็นแนวที่ทำให้เธอเป็นที่รู้จัก
คุณหญิงวินิตาได้รับเลือกให้เป็นศิลปินแห่งชาติ ประจำปี 2547 นวนิยายของเธอ 9 เรื่องได้รับรางวัลหนังสือดีเด่น นวนิยายของเธอหลายเรื่องได้รับการดัดแปลงเป็นละครโทรทัศน์และภาพยนตร์ ในวันที่ 4 พฤษภาคม 2541 เธอได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นจตุตถจุลจอมเกล้า เนื่องในวันฉัตรมงคล ทำให้เธอได้เลื่อนฐานะเป็น คุณหญิง

**ผลงาน**

**นามปากกา ว.วินิจฉัยกุล**
 กลิ่นกุหลาบ- กะไหล่ทอง- แก้วตา- ของขวัญวันวาน- คืนสว่าง- คลื่นกระทบฝั่ง- ความฝันครั้งที่สอง- ความลับของดาวมรกต (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2527 ช่อง 7)- คุณชาย (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2542 ช่อง 7)- เงาระบายสี- จุดดับในดวงตะวัน- เจ้าสาวในสายลม (อยู่ระหว่างสร้างเป็นละครโทรทัศน์ ช่องวัน)- ชายแพศยา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2566 ช่อง 3)- ตามลมปลิว- ทะเลแปร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2540 ช่อง 3 และ 2563 ช่องอมรินทร์ทีวี)- ทางรัตติกาล- ทางไร้ดอกไม้- ทานตะวัน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2540 ช่อง 3)- เทวาพาคู่ฝัน- นับทองครองคู่- น้ำใสใจจริง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง 2537 ช่อง 7 2543 ช่อง 3 และ 2558 ช่อง Mono29)- บทเพลงแห่งคิมหันต์- บ้านของพรุ่งนี้ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2531 ช่อง 7)- บ้านบุญหล่น- บ้านพิลึก (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2528 ช่อง 7)- บูรพา- เบญจรงค์ห้าสี (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2528 ช่อง 3 และ 2539 ช่อง 7)- ใบไม้ร่วง- ปัญญาชนก้นครัว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 4 ครั้ง 2531 ช่อง 7 2542 2548 และ 2555 ช่อง 3)- ปาก (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2534 ช่อง 3 และ 2561 ช่อง GMM25)- พลอยเปลี่ยนสี  - เพชรกลางไฟ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2560 ช่อง 3)- เพลงพรหม (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2527 ช่อง 3)- เพลงสายลม-หน้าต่างสายลม- พาเที่ยววันวานกับคุณยาย- ฟ้าต่ำ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2530 ช่อง 3)- มณีร้าว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2533 ช่อง 7)- มายา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 4 ครั้ง 2524 ช่อง 9 2531 2544 และ 2560 ช่อง 7)- มาลัยลายคราม- มาลัยสามชาย (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2553 ช่อง 5)- มิถิลา-เวสาลี- เมืองโพล้เพล้ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2535 ช่อง 7)- แม่พลอยหุง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2536 ช่อง 3)- เยี่ยมวิมาน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2539 ช่อง 3)- ร่มไม้ใบบาง- รัตนโกสินทร์ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2539 ช่อง 7)- ระหว่างดอกไม้...กับต้นข้าว- ราตรีประดับดาว- ร้าย- เรือนไม้สีเบจ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2547 ช่อง 3)- ไร้เสน่หา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2528 ช่อง 3 และ 2561 ช่อง GMM25)- ลมพัดผ่านดาว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2566 ช่อง 7)- ละครคน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2530 ช่อง 3 และ 2560 ช่อง GMM25)- ลินลาน่ารัก- ลีลาแห่งใบไม้ร่วง - วงศาคณาญาติ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2533 ช่อง 3 และ 2566 ช่องอมรินทร์ทีวี)- วังดอกหญ้า- วัสสิกา- เศรษฐีตีนเปล่า (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 4 ครั้ง 2527 (ใช้ชื่อว่า เศรษฐีลูกทุ่ง) ช่อง 9 2533 2544 และ 2563 ช่อง 7)- เศรษฐีใหม่- สงครามเงิน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2532 ช่อง 7 และ 2566 ช่องอมรินทร์ทีวี)- สองฝั่งคลอง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2535 ช่อง 7)- เส้นไหมสีเงิน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2555 ช่อง 3)- สืบตำนาน สานประวัติ- สุดหัวใจที่ปลายรุ้ง- โสดสโมสร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2548 ช่อง 3)- หญ้าแพรก ดอกมะเขือ และเรือน้อย- หลงเงา- เหลี่ยมดาริกา

**นามปากกา แก้วเก้า**
 กลับไปสู่วันฝัน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2562 ช่อง pptv)- แก้วราหู (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2529 ช่อง 3)- คนเหนือดวง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2532 ช่อง 7)- คุณป้ามาธูร ตอน คดีเจ้าสาวหาย- คุณป้ามาธูร ตอน คดีศึกวังน้ำร้อน- เงาพราย (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2554 ช่อง 3)- จงกลกิ่งเทียน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2553 ช่อง 3)   - จอมนาง- จากฝัน...สู่นิรันดร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2537 ช่อง 7 และ 2541 ช่อง 3)- เจ้าบ้าน เจ้าเรือน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2559 ช่อง 3)- ช่อมะลิลา- ดอกแก้วการะบุหนิง  (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2543 ช่อง 3)- แดนดาว- แต่ปางก่อน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 3 ครั้ง 2530 และ 2548 ช่อง 3 2560 ช่องวัน)- ทับทิมกินรี- ทางเทวดา-เทวาวาด- เทวัญบันดาล- นาคราช (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2534 ช่อง 3)- นางทิพย์ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2535 และ 2561 ช่อง 7)- นิมิตมาร (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2551 ช่อง 3) - นิรมิต (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2540 ช่อง 7)- นิยายนิรภัย- บารมีพระแม่ป้อง ปกพื้นธรณิน- ปลายเทียน (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2545 ช่อง 3)- ผ้าทอง (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2537 ช่อง 7)- พลอยเก้าสี- พญาปลา- พิมมาลา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2554 ช่อง 3)- มนตรา - เมืองมธุรส- เรือนนพเก้า (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2544 ช่อง 3)- เรือนมยุรา (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2540 ช่อง 3)- วสันต์ลีลา- วิมานมะพร้าว (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2537 และ 2556 ช่อง 7)- สาวสองวิญญาณ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2565 ช่อง 7)- สื่อสองโลก (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2560 ช่อง 7)- หน้ากากดอกซ่อนกลิ่น (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2536 ช่อง 7 และ 2552 ช่อง 3) - หนุ่มทิพย์ (สร้างเป็นละครโทรทัศน์ 2 ครั้ง 2530 และ 2542 ช่อง 7)- อธิษฐาน- อมตะ

**เรื่องสั้น**
 เพชรสีน้ำเงิน (เขียนร่วมกับ ชูวงศ์ ฉายะจินดา , ชมัยภร แสงกระจ่าง , กฤษณา อโศกสิน , นราวดี , กิ่งฉัตร , ปิยะพร ศักดิ์เกษม , นายา และ ประภัสสร เสวิกุล )- แหวนแกมแก้ว

**รางวัลและเกียรติประวัติ**
#บุคคลดีเด่นทางด้านอนุรักษ์มรดกไทยสาขาภาษาและวรรณกรรม เนื่องในปีอนุรักษ์มรดกไทย สาขาภาษาและวรรณกรรม ปี พ.ศ. 2537 (The Thai National Heritage Preservation Award)
#บุคคลดีเด่นทางด้านวัฒนธรรม สาขาวรรณศิลป์ ของสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2540 (The Thai National Culture Award)
#รางวัลพระเกี้ยวทองคำ นิสิตเก่าดีเด่นของคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประจำปี พ.ศ. 2544
#รางวัลเกียรติคุณเซอร์เวียม หรือ Angela Award ของชมรมศิษย์อุร์สุลิน แห่งประเทศไทย ในฐานะศิษย์เก่าโรงเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัย ที่ได้รับใช้สังคมอย่างมีคุณภาพ เมื่อปี พ.ศ. 2547
#ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ (National Artist) ปี พ.ศ. 2547
#ครอบครัวประชาธิปไตยตัวอย่าง(ครอบครัว’ดิถียนต์’ สมพันธ์-คุณหญิงวินิตา ดิถียนต์) ประจำปี พ.ศ. 2548 จากคณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ
#เป็นชาวต่างชาติคนแรก ที่ได้รับปริญญาอักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (Doctor of Humane Letters) จากสภามหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนอร์เทิร์นโคโลราโด รัฐโคโลราโด สหรัฐ ประจำปี พ.ศ. 2548 ในฐานะศิษย์เก่า ที่ได้สร้างผลงานวรรณกรรมจนได้รับรางวัลระดับชาติเป็นจำนวนมาก และนำชื่อเสียงมาให้มหาวิทยาลัย
#แม่ดีเด่น ของกรุงเทพมหานคร ประจำปี พ.ศ. 2550
#รางวัลสุรินทราชา นักแปลอาวุโสดีเด่นของสมาคมนักแปลและล่ามแห่งประเทศไทย ปี พ.ศ. 2551
#ศิษย์เก่าดีเด่น (Honored Alumna) ของมหาวิทยาลัยนอร์เทิร์นโคโลราโด เมื่อปี พ.ศ. 2552
#รางวัลปาฐกถาศิลป์ พีระศรี ประจำปี พ.ศ. 2557 ประกอบด้วยเหรียญเกียรติคุณศิลป์ พีระศรี และเกียรติบัตร
#รางวัลเชิดชูเกียรติ งานวรรณกรรมประจำเขต ของกรุงเทพมหานคร จากนวนิยายเรื่อง “สองฝั่งคลอง”(เขตคลองสาน) “จากฝัน สู่นิรันดร”(เขตลาดพร้าว) และ “บูรพา”(เขตธนบุรี) ปี พ.ศ. 2557

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ข้อมูลศิลปินแห่งชาติ จากเว็บไซต์สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ date=2005-03-13 -  ฐานข้อมูลdate=2006-03-16 
หมวดหมู่:นักเขียนชาวไทย
หมวดหมู่:ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์
หมวดหมู่:คุณหญิง
หมวดหมู่:อาจารย์คณะอักษรศาสตร์ - ศิลปศาสตร์ - มนุษยศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
หมวดหมู่:นิสิตเก่าคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.จ. (ฝ่ายใน)
หมวดหมู่:สกุลวินิจฉัยกุล