นักข่าวไร้พรมแดน

ไฟล์:Siège de RSF.jpeg|thumb|ฐานดำเนินงานปารีส
นักข่าวไร้พรมแดน (Reporters sans frontières, RSF; Reporters Without Borders, RWB) เป็นองค์การไม่แสวงหาผลกำไรเอกชนนานาชาติซึ่งสนับสนุนและปกป้องเสรีภาพสื่อและเสรีภาพข้อมูลข่าวสาร องค์การมีฐานดำเนินงานอยู่ที่ปารีส และมีสถานะที่ปรึกษาในสหประชาชาติ ก่อตั้งโดยรอแบร์ เมนาร์
นักข่าวไร้พรมแดนมีกิจกรรมหลักสองกิจกรรม อย่างแรกคือการมุ่งด้านการตรวจพิจารณาอินเทอร์เน็ตและสื่อใหม่ และอีกอย่างคือการจัดหาเครื่องมือ งบประมาณ และความช่วยเหลือทางจิตใจแก่นักข่าวที่ถูกส่งไปในพื้นที่อันตราย โดยมีพันธกิจดังนี้:- เฝ้าดูการโจมตีเสรีภาพข้อมูลข่าวสารทั่วโลกอย่างต่อเนื่อง- ประณามการโจมตีเหล่านั้นผ่านสื่อ- ดำเนินการโดยร่วมมือกับรัฐบาลเพื่อสู้กับการตรวจพิจารณาและกฎหมายที่จำกัดเสรีภาพข้อมูลข่าวสาร- สนับสนุนนักข่าวที่ต้องโทษทั้งด้านการเงินและทางใจ รวมถึงครอบครัวของพวกเขา- เสนอเครื่องมือช่วยเหลือผู้สื่อข่าวสงคราม (war correspondent) เพื่อเพิ่มความปลอดภัยของพวกเขา
นักข่าวไร้พรมแดนแถลงว่าได้รับแรงบันดาลใจมาจาก มาตรา 19 ของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ใน พ.ศ. 2491 ซึ่งระบุว่าคนทุกคนมี "สิทธิในเสรีภาพแห่งความคิดเห็นและการแสดงออก" และสิทธิที่จะ "ค้นหา ได้รับ และ ติดต่อสื่อสาร" ข้อมูลและความคิด "โดยไม่คำนึงถึงพรมแดน".
ในทุกปีนักข่าวไร้พรมแดนจะจัดทำดัชนีเสรีภาพสื่อเพื่อเปรียบเทียบประเทศที่ถูกรัฐแทรกแซงข่าว ใน พ.ศ. 2551 ประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 124 ขึ้นจากอันดับ 135 ในปี พ.ศ. 2550 (ซึ่งมีรัฐบาลจากการรัฐประหาร) ปัจจุบัน (พ.ศ. 2560) ประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 142

**ประวัติ**
นักข่าวไร้พรมแดนก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2528 โดยรอแบร์ เมนาร์ (Robert Ménard), เรมี ลูรี (Rémy Loury), ฌัก มอเลนา (Jacques Molénat) และเอมีเลียง ฌูว์บีโน (Émilien Jubineau) ในเมืองมงเปอลีเย ประเทศฝรั่งเศส สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่บนท้องถิ่นการปกครองที่ 2 ของกรุงปารีส RWB ยังมีสำนักกงานในเมืองเบอร์ลิน บรัสเซลล์ โรม สต็อกโฮล์ม ตูนิส เวียนนา และวอชิงตัน ดี.ซี. โดยสำนักงานแรกในเอเชียตั้งอยู่ที่เมืองไทเป ประเทศไต้หวัน เปิดอย่างเป็นทางการเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2560 RWB จัดอันดับประเทศไต้หวันว่ามีมีเสรีภาพสื่ออันดับต้น ๆ ติดต่อกันเป็นเวลาห้าปีตั้งแต่ พ.ศ. 2556 และอยู่ในอันดับที่ 45 ใน พ.ศ. 2560
แต่เดิมองค์การทำงานเพื่อสนับสนุนสื่อทางเลือก (alternative media) แต่เกิดการขัดแย้งระหว่างผู้ก่อตั้งจนสุดท้ายเหลือเพียงเมนาร์เท่านั้น เขาเปลี่ยนทิศทางขององค์การให้มุ่งสนับสนุนเสรีภาพสื่อ นักข่าวไร้พรมแดนกล่าวว่าได้รับแรงบันดาลใจจากมาตรา 19 ของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน พ.ศ. 2491 (ค.ศ. 1948) ซึ่งกล่าวว่าทุกคนมี "สิทธิทางเสรีภาพในการออกความคิดเห็นและในการแสดงออก" และมีสิทธิ "ค้นหา ได้รับ และบอกเล่า" ข้อมูลและความคิด "ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหน"
เมนาร์เป็นเลขาธิการคนแรกของ RWB ต่อมา Jean-François Julliard รับหน้าที่นี้ใน พ.ศ. 2541 Christophe Deloire รับช่วงต่อ Julliard ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2555 เมื่อรับตำแหน่งผู้อำนวยการใหญ่
การกระทำโดยตรงของนักข่าวไร้พรมแดน ได้แก่ การอุทธรณ์ต่อเจ้าหน้าที่รัฐผ่านจดหมาย การร้องทุกข์ หรือการทำข่าว RWB รวบรวทข้อมูลและจัดการตรวจสอบเสรีภาพสื่อในแต่ละภูมิภาค (ยุโรป, เอเชียแปซิฟิก, ตะวันออกกลาง, แอฟริกาเหนือ และอเมริกา) หรือหัวข้อ ผ่านเครือข่ายประกอบด้วยกว่า 150 ตัวแทนทั่วโลก หากมีความจำเป็น องค์การจะส่งทีมเข้าประเมินสภาพแวดล้อมการทำงานสำหรับนักข่าวในประเทศเฉพาะ โดยเผยแพร่รายงานประจำปีและดัชนีด้านเสรีภาพของสื่อ (Press Freedom Index) ของแต่ละประเทศ องค์การยังริเริ่มการรณรงค์โฆษณาด้วยความช่วยเหลือจากบริษัทโฆษณาเพื่อเพิ่มความตระหนักเกี่ยวกับการคุกคามต่อเสรีภาพสื่อและเสรีภาพข้อมูลข่าวสาร เพื่อบ่อนทำลายภาพลักษณ์ของประเทศที่ถูกเรียกว่าเป็นศัตรูของเสรีภาพการแสดงออก และเพื่อขัดขวางการสนับสนุนทางการเมืองโดยนานาประเทศต่อรัฐบาลที่โจมตีแทนที่จะป้องกันเสรีภาพข้อมูลข่าวสาร
RWB ยังจัดหาการช่วยเหลือสำหรับนักข่าวและสื่อผู้ที่ตกอยู่ในอันตรายหรือประสบความยากลำบากในการยังชีพ โดยการให้เงินเพื่อสนับสนุนนักข่าวที่อยู่ระหว่างลี้ภัยหรือที่ถูกจำคุกและครอบครัวของพวกเขารวมถึงครอบครัวของนักข่าวที่เสียชีวิต เพื่อทำให้นักข่าวสามารถหนีออกจากประเทศของตนได้หากตกอยู่ในอันตราย เพื่อซ่อมแซมผลกระทบของการทำลายช่องทางสื่อ เพื่อครอบคลุมค่าธรรมเนียมทางกฎหมายของนักข่าวที่ถูกดำเนินคดีจากการเขียนหรือค่ารักษาพยาบาลสำหรับผู้ที่ถูกโจมตี และบางทีอาจจัดหาเสื้อเกราะกันกระสุนให้นักข่าวใช้

**พันธมิตร**
นักข่าวไร้พรมแดนเป็นคณะกรรมการก่อตั้งของการแลกเปลี่ยนเสรีภาพการแสดงออกนานาชาติ (International Freedom of Expression Exchange, IFEX) ซึ่งเป็นเครือค่ายเสมือนขององค์การนอกภาครัฐที่เฝ้าดูการละเมิดสิทธิการแสดงออกอย่างเสรีทั่วโลกและปกป้องนักข่าว นักเขียน และผู้อื่นที่ถูกดำเนินคดีขณะใช้สิทธิเสรีภาพการแสดงออกของตน
RWB อยู่ในกว่า 150 ประเทศผ่านตัวแทนท้องถิ่นที่ทำหน้าที่ถ่ายทอดข้อมูลข่าวสารและผ่านการร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับคนท้องที่และกลุ่มเสรีภาพสื่อในภูมิภาค รวมถึง:

**รางวัลที่ได้รับ**
RWB ได้รับรางวัลต่าง ๆ รวมถึง:- พ.ศ. 2557 (ค.ศ. 2014): 2014 DemokratiePreis แห่งเมืองบอนน์- พ.ศ. 2556 (ค.ศ. 2013): ได้รับรางวัล "Freedom of Speech Award" จาก International Association of Press Clubs ในวาร์ซอ- พ.ศ. 2555 (ค.ศ. 2012): ได้รับรางวัล "Club Internacional de Prensa" ในมาดริด- พ.ศ. 2552 (ค.ศ. 2009): ได้รับรางวัล "Roland Berger Human Dignity Award" ร่วมกับทนายความชาวอิหร่านเจ้าของรางวัลโนเบลสาขาเสรีภาพ Shirin Ebadi- พ.ศ. 2552 (ค.ศ. 2009): ได้รับ "Médaille Charlemagne" สำหรับสื่อทวีปยุโรป- พ.ศ. 2551 (ค.ศ. 2008): ได้รับรางวัล "Kahlil Gibran Award for Institutional Excellence" จาก Arab American Institute Foundation- พ.ศ. 2550 (ค.ศ. 2007): ได้รับรางวัล "Asia Democracy and Human Rights Award" จาก Taiwan Foundation for Democracy และรางวัล "Dawit Isaak Prize" จาก Swedish Publicists' Association.- พ.ศ. 2549 (ค.ศ. 2006): ได้รับรางวัล International Emmy Award จาก International Academy of Television Arts and Sciences- พ.ศ. 2548 (ค.ศ. 2005): ได้รับรางวัล Sakharov Prize จากรัฐสภายุโรปสำหรับ "Freedom of Thought" ร่วมกับทนายความสิทธิมนุษย์ชนชาวไนจีเรีย Hauwa Ibrahim และการเคลื่อนไหว Ladies in White ในประเทศคิวบา- พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997): ได้รับรางวัล "Journalism and Democracy Prize" จากสมัชชารัฐสภาของ Organization for Security and Co-operation in Europe (OSCE).- พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992): ได้รับรางวัล "Lorenzo Natali Prize" จากคณะกรรมาธิการยุโรปสำหรับการปกป้องสิทธิมนุษย์ชนและประชาธิปไตย

**สิ่งพิมพ์**
นักข่าวไร้พรมแดนแผยแพร่ข่าวแจก รายงานข้อเท็จจริง และวารสาร และยังเผยแพร่รายงานภารกิจในการพัฒนาประเทศใดประเทศ ภูมิภาค หรือหัวข้อใดหัวข้อหนึ่งเป็นช่วง ๆ ช่วงเดือนธันวาคมในแต่ละปี องค์การเผยแพร่ภาพรวมประจำปีของเหตุการณ์เกี่ยวกับเสรีภาพข้อมูลข่าวสารและความปลอดภัยของนักข่าว เว็บไซต์หลัก ( www.rsf.org date=2016-03-20 ) เข้าถึงได้ในหกภาษา (ภาษาฝรั่งเศส, ภาษาอังกฤษ, ภาษาสเปน, ภาษาอาหรับ, ภาษาจีน, และภาษาเปอร์เซีย)

**ดัชนีด้านเสรีภาพของสื่อ**
ดัชนีด้านเสรีภาพของสื่อ พ.ศ. 2557
RWB รวบรวมและเผยแพร่อันดับประจำปีของแต่ละประเทศบนฐานของการประเมินโดยองค์การเกี่ยวกับบันทึกทางเสรีภาพสื่อ ประเทศเล็ก ๆ เช่น ประเทศอันดอร์ราไม่รวมอยู่ในรายงานนี้
รายงานตั้งอยู่บนฐานของแบบสอบถามที่ถูกส่งไปยังองค์การพันธมิตรของนักข่าวไร้พรมแดน (กลุ่มเสรีภาพการแสดงออกจำนวน 14 กลุ่มในห้าทวีป) และทั้ง 130 ตัวแทนทั่วโลก รวมถึงนักข่าว นักวิจัย นักกฎหมาย และนักเคลื่อนไหวทางสิทธิมนุษยชน
แบบสำรวจถามคำถามเกี่ยวกับการโจมตีโดยตรงต่อนักข่าวและสื่อรวมทั้งแหล่งความกดดันต่อเสรีภาพสื่อโดยอ้อม RWB ตั้งใจบันทึกว่าดัชนีนี้คำนึงถึงเสรีภาพทางสื่อเท่านั้น และไม่ได้วัดคุณภาพของข่าว เนื่องจากธรรมชาติของวิธีการสำรวมที่ตั้งบนฐานของแนวคิดของแต่ละคน อันดับของแต่ละประเทศอาจแตกต่างกันอย่างมากในแต่ละปี

**ผู้ล่าเสรีภาพสื่อ (Predators of Press Freedom)**
ตั้งแต่ พ.ศ. 2544 นักข่าวไร้พรมแดนได้เผยแพร่รายชื่อ ผู้ล่าเสรีภาพสื่อ (Predators of Press Freedom) ในแต่ละปี โดยเน้นสิ่งที่องค์การคิดว่าเป็นการละเมิดเสรีภาพสื่ออย่างร้ายแรงที่สุด
ใน พ.ศ. 2559 RWB ระบุชื่อหัวหน้าหรือกลุ่มคนจำนวน 34 คน/กลุ่ม ว่าเป็นผู้ล่าเสรีภาพข้อมูลข่าวสาร- อับเดล ฟัตตอห์ เอล-ซิซี (Abdel Fattah el-Sisi), ประธานาธิบดีประเทศอียิปต์- อเล็กซานเดอร์ ลูคาเชนโค, ประธานาธิบดีเบลารุส- อะลี คอเมเนอี, ผู้นำสูงสุดแห่งอิหร่าน- อัล ชาบับ (Al-Shabaab), กลุ่มนักรบสุดโต่งอิสลาม ประเทศโซมาเลีย- กลุ่มอันซารุลเลาะห์ บังกลา ทีม (Ansarullah Bangla Team), องค์การหัวรุนแรงอิสลาม- บัชชาร อัลอะซัด, ประธานาธิบดีซีเรีย- กูร์บังกูลี แบร์ดูมูฮาเมดอฟ (Gurbanguly Berdymukhamedov), ประธานาธิบดีเติร์กเมนิสถาน- ฮะมัด บิน อีซา อัลเคาะลีฟะฮ์, พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรบาห์เรน- ฮูษี, (เพิ่มมาในปี 2560), ขบวนการนำโดยชีอะฮ์ซัยดียะฮ์- อิลฮัม อะลีเยฟ, ประธานาธิบดีอาเซอร์ไบจาน- รัฐอิสลามอิรักและลิแวนต์, กลุ่มนักรบสุดโต่งวะฮาบีย์/ญิฮัดสะละฟีย์- อีไซอัส อาฟเวอร์คี (Issaias Afeworki), ประธานาธิบดีเอริเทรีย- โจเซฟ คาบีลา (Joseph Kabila), ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก- คิม จ็อง-อึน, ผู้นำสูงสุด, ผู้นำสูงสุดแห่งคณะกรรมาธิการป้องกันประเทศ, เลขาธิการใหญ่พรรคแรงงานเกาหลีของประเทสเกาหลีเหนือ- ลี เซียนลุง, นายกรัฐมนตรีสิงคโปร์- ลอส เซตัส (Los Zetas), กลุ่มค้ายาเสพติดแม็กซิกัน- Nguyen Phu Trong, เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์ ประเทศเวียดนาม- นีโกลัส มาดูโร, ประธานาธิบดีเวเนซุเอลา (เพิ่มมาในปี 2560)- นูร์ซุลตัน นาซาร์บายิฟ, ประธานาธิบดีคาซัคสถาน- อุมัร อัลบะชีร, ประธานาธิบดีแห่งประเทศซูดาน- สำนักข่าวกรองรัฐปากีสถาน (Pakistani government intelligence agencies)- พอล คากาเม, ประธานาธิบดีแห่งรวันดา- ปิแอร์ อึนคูรุนซิซา (Pierre Nkurunziza), ประธานาธิบดีแห่งบุรุนดี- ประยุทธ์ จันทร์โอชา, นายกรัฐมนตรีไทย- รามซาน คาดีรอฟ (Ramzan Kadyrov), ผู้นำเชเชน- ราอุล กัสโตร, ประธานสภาแห่งรัฐคิวบา- เรเจป ไตยิป แอร์โดอัน, ประธานาธิบดีตุรกี (เพิ่มมาในปี 2560)- รอเบิร์ต มูกาบี, ประธานาธิบดีแห่งซิมบับเว- ซัลมาน บิน อับดุลอะซีซ อาล ซะอูด, พระมหากษัตริย์ซาอุดีอาระเบีย (เพิ่มมาในปี 2560)- ซัลวา คีร์ (Salva Kiir), ประธานาธิบดีเซาท์ซูดาน- ตาลีบัน, กลุ่มก่อการร้ายอิสลาม- เตโอโดโร โอเบียง อึงเกมา อึมบาโซโก, ประธานาธิบดีแห่งอิเควทอเรียลกินี- วลาดีมีร์ ปูติน, ประธานาธิบดีรัสเซีย- สี จิ้นผิง, ประธานาธิบดีและเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีน- ยะห์ยา จัมเมห์ (Yahya Jammeh), ประธานาธิบดีแกมเบีย
หัวหน้า 7 คน และกลุ่ม 10 กลุ่มถูกนำออกจากรายชื่อผู้ล่าใน พ.ศ.​ 2559- อับดุลลอห์ บิน อับดัลอะซิซ อาล สะอูด (Abdallah Ibn Al-Saud), พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรซาอุดิอาระเบีย- Baloch armed groups, Pakistan- "Black Eagles", Paramilitary group, Colombia- โบโกฮะรอม, กลุ่มอิสลาม ประเทศไนจีเรีย- จูมมะลี ไซยะสอน, ประธานประเทศลาว- อิสลาม คารีมอฟ, ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐอุซเบกิสถาน- กองกำลังป้องกันอิสราเอล (Israel Defense Forces), ประเทศอิสราเอล- ขบวนการอาชญากรรมอิตาลี- แนวร่วมอัลนุสเราะ (Jabhat Al-Nosra), กลุ่มญิฮาดซีเรีย- มะห์มูด อะห์มะดีเนจาด, ประธานาธิบดีอิหร่าน- กลุ่มอิสลามประเทศมัลดีฟส์- Miguel Facussé Barjum, Businessman and landowner, Honduras- อึมสวาตีที่ 3, พระมหากษัตริย์แห่งประเทศสวาซิแลนด์- อิควานมุสลิมีน, ประเทศอียิปต์- Philippine private militias- Rajapaksa Brothers: Mahinda, President and Defence Minister and Gotabaya, Defence Secretary, Sri Lanka- Vasif Talibov, Supreme Council President, Azerbaijan

**ตัวชี้วัดเสรีภาพสื่อ**
RWB เผยแพร่ "ตัวชี้วัดเสรีภาพสื่อ" บนเว็บไซต์อย่างเป็นทางการ แสดงถึงจำนวนของนักข่าว ผู้ช่วยเกี่ยวกับสื่อ พลเมืองเน็ต และนักข่าวพลเมืองที่เสียชีวิตหรือถูกจำคุกในแต่ละปี

**คู่มือสำหรับนักข่าวและผู้เขียนบล็อก**
RWB ได้ตีพิมพ์คู่มือเพื่อให้ความช่วยเหลือแก่นักข่าวและผู้เขียนบล็อก และเพื่อเพิ่มตวามตระหนัก ตัวอย่างเช่น:- คู่มือสำหรับนักข่าวที่ถูกบังคับให้หนีเพื่อลี้ภัย (มิถุนายน 2555)- คู่มือสำหรับผู้เขียนบล็อกและผู้คัดค้านทางไซเบอร์  (กันยายน พ.ศ. 2548, อัปเดตเมื่อมีนาคม 2551)- คู่มือสำหรับนักข่าว (เมษายน 2550, อัปเดตเมื่อกุมภาพันธ์ 2556)- คู่มือสำหรับนักข่าวระหว่างการเลือกตั้ง (กรกฎาคม 2555)- คู่มือความปลอดภัยสำหรับนักข่าว (ธันวาคม 2558)

**รายชื่อศัตรูของอินเทอร์เน็ตและประเทศที่อยู่ภายใต้การสอดแนม**
RWB อัปเดตรายชื่อศัตรูของอินเทอร์เน็ตและประเทศที่อยู่ภายใต้การสอดแนม ในวันต่อต้านการตรวจพิจารณาไซเบอร์โลก (World Day Against Cyber Censorship)

**ดูเพิ่ม**
 การตรวจพิจารณาอินเทอร์เน็ต

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Reporters Without Borders web site
หมวดหมู่:องค์การสิทธิมนุษยชน
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2528
หมวดหมู่:องค์การวารสารศาสตร์