Blaze7451/Wiki-th-20250601 huggingface dataset:
ฟงอวิ๋น ขี่พายุทะลุฟ้า

ฟงอวิ๋น ขี่พายุทะลุฟ้า (The Storm Riders) เป็นภาพยนตร์ นิยาย หนังสือการ์ตูนจีนกำลังภายใน รวมทั้งเกมส์คอมพิวเตอร์. แต่งและวาดโดยหม่าหยงเฉิงนักเขียนชาวฮ่องกง. โดยแต่งครั้งแรกเป็นฉบับการ์ตูนซึ่งมีชื่อเสียงมากในฮ่องกง โดยกล่าวกันว่าใครไม่เคยอ่านฟงอวิ๋นถือว่าเชยเลยทีเดียว. หลังจากนั้นมีการทำเป็นภาพยนตร์จอเงินและโด่งดังไปทั่วทวีปเอเชีย. หลังจากนั้นอีกราว 10 ปี หม่าหยงเฉิงจึงตัดสินใจเขียนฉบับนิยายโดยเพิ่มรายละเอียด ความเป็นมาจากฉบับการ์ตูน. โดยฉบับหนังสือการ์ตูนและนิยาย ลิขสิทธิ์ในประเทศไทยเป็นของสำนักพิมพ์บูรพัฒน์ ฉบับการ์ตูนปัจจุบันถึงเล่มที่ 152 ประกอบไปด้วย 3 ภาค - ภาค 1 อยู่ในเล่มที่ 1 ถึง 24 จะกล่าวถึง ตัวละครหลัก 2 คน คือ เนี่ยฟง กับปู้จิ้งอวิ๋น ที่มีชีวิตอาภัพในวัยเด็ก และถูกรับเข้าเป็นศิษย์ของสงป้า ประมุขพรรคใต้หล้าผู้ซึ่งหวังจะเป็นใหญ่ในแผ่นดิน. ในภายหลังเนื้อเรื่องก็จะกล่าวถึงการบุกรุกตงง้วนจากดินแดนตะวันออก ซึ่งฟงอวิ๋นต้องร่วมมือกันต่อสู้ โดยได้รับความช่วยเหลือจากจอมยุทธคนอื่น ๆ.- ภาค 2 อยู่ในเล่ม 24 ถึง 59 จะกล่าวถึงการตามหาธาตุมังกร ซึ่งเป็นยาวิเศษที่จะให้ผู้ที่ครอบครองไร้เทียมทาน. ในภาพยนตร์ภาคนี้มีชื่อว่า 7 ยอดศาสตรา.- ภาค 3 อยู่ที่เล่ม 59 ถึง ปัจจุบัน ในภาคนี้ตัวเอกจะเป็นรุ่นลูกของฟงอวิ๋นและเพื่อน เช่น ปู้เทียน เสินฟง และ อี้ฟง.

**ภาพยนตร์**
ฉายในปี พ.ศ. 2541 (ค.ศ. 1998) ถือได้ว่าเป็นภาพยนตร์ที่เป็นประวัติการณ์ของฮ่องกง โดยทำรายได้ชนะภาพยนตร์ฮอลลีวู้ดอย่าง อาร์มาเก็ดดอน (Armageddon) และ ก๊อตซิลล่า (Godzilla) กำกับโดย แอนดริว์ หลิว นำแสดงโดย กัวฟู่เฉิง (ปู้จิ้งอวิ๋น) เจิ้ง อี้เจี้ยน (เนี่ยฟง)  ซอนนี่ ชิบะ(สงป้า) ข่งฉือ (หยาง กง หยู)  ซูฉี(ฉูฉู่) ด้วยสเปเชี่ยลเอฟเฟกต์ตระการตา อย่างที่ไม่เคยมีก่อนในภาพยนตร์จีนกำลังภายใน
ฉายในประเทศไทย เมื่อปลายเดือนสิงหาคม ปีเดียวกัน ใช้ชื่อภาษาไทยว่า "ฟงอวิ๋น ขี่พายุทะลุฟ้า" 
ภาค2 มีฉายตอนปลายปี 2552 โดยผู้กำกับ แดนนี่ แปง และ ออกไซด์ แปง โดยนำแสดงคนเดิมจากภาคแรกอย่าง เจิ้ง อี้เจี้ยน นำแสดงเป็นเนี้ยฟง และ กัวฟู่เฉิง มาเล่นอีกครั้ง
แม้ระยะเวลาจะจากภาคแรกห่างถึง 11 ปี แต่ทั้งคู่ ก็ยังแสดงได้ยอกเยี่ยมเหมือนดิม ทั้งนี้ บริษัท Universe และ Beijing"s Chengtian Entertainment ในฐานะผู้อำนวยการสร้าง
ได้ลงทุนสร้างสร้างสตูดิโอ ในประเทศไทย ที่โกดังสยามทุนพัฒนา ย่านปากเกร็ดเพื่อใช้ถ่ายทำภาพยนตร์เรื่องนี้โดยเฉพาะ แล้วภาคนี้ยังมีจุดเด่นคือ CG ที่อลังการ ซึ่งเป็นจุดเด่นเหมือนภาคแรกที่ได้สร้างออกมาแล้วสร้างความฮือฮาในขณะนั้น
หมวดหมู่:บันเทิงคดีกำลังภายใน
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่สร้างจากการ์ตูน
หมวดหมู่: การ์ตูนจีน
หมวดหมู่: ฟงอวิ๋น
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ซีรีส์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ภาษาจีนกวางตุ้ง
เอี้ยก้วยเจ้าอินทรี

เอี้ยก้วยเจ้าอินทรี (t=神鵰俠侶) เป็นนิยายกำลังภายในภาคต่อของเรื่อง มังกรหยก เป็นผลงานการประพันธ์ของกิมย้ง มีภาคต่อในชุดเดียวกันคือเรื่อง ดาบมังกรหยก บางสำนวนแปลใช้ชื่อเรื่องว่า ลูกมังกรหยก
ฉบับแปลภาษาไทยมีหลายสำนวน ยึดตามฉบับที่ลิขสิทธิ์ถูกต้องแปลโดย น.นพรัตน์ ใช้ชื่อว่า เอี้ยก้วยเจ้าอินทรี จัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์สยามอินเตอร์บุ๊คส์ ความยาว 4 เล่มจบ
ได้รับการดัดแปลงเป็นละครโทรทัศน์และภาพยนตร์หลายครั้ง รวมถึงวิดีโอเกมด้วย

**เรื่องย่อ**
เนื้อเรื่องกล่าวต่อจาก เรื่อง มังกรหยก เริ่มต้นด้วยการฆ่าล้างตระกูลเล็ก โดย ลี้มกโช้ว จนดำเนินเรื่องไปเจอกับเอี้ยก้วยในวัยเด็ก จนเอี้ยก้วยได้ไปเป็นศิษย์ก๊วยเจ๋งที่เกาะดอกท้อ แต่โดนกลั่นแกล้งประจำ ต่อมาก๊วยเจ๋งฝากให้เป็นศิษย์สำนักช้วนจินก่า แต่ก็โดนอาจารย์กับศิษย์ดุด่ากลั่นแกล้งต่าง ๆ นานา จนได้มาพบกับยายซุนและเซียวเล่งนึ่ง ที่สำนักสุสานโบราณ เอี้ยก้วยกราบเซียวเล้งนึ่งเป็นอาจารย์ ทั้งสองได้ฟันฝ่าอุปสรรคมากมาย

**ตัวละคร**
 เอี้ยก้วย- เซียวเล้งนึ่ง- ก๊วยพู้- ก๊วยเซียง- ก๊วยพั่วลู่- ลี้มกโช้ว- อั้งเล้งปอ- กงซุนเล็กงัก- เล็กบ่อซวง- เทียเอ็ง- ลิ้มเชียวเอง- ราชครูจักรทอง - ฮั่วตู- เซียวเซียงจื่อ- นีมอชิง- อีเคอซี- บู๊ซำทง

**การดัดแปลงในสื่ออื่น**

**ภาพยนตร์**

**ละครโทรทัศน์**
หมวดหมู่:บันเทิงคดีกำลังภายใน
หมวดหมู่:มังกรหยก
หมวดหมู่:งานเขียนของกิมย้ง
หมวดหมู่:วรรณกรรมในปี พ.ศ. 2502
มังกรหยก ภาค 3 (ภาพยนตร์)

มังกรหยก ภาค 3 (italic=yes) เป็นภาพยนตร์จีนกำลังภายในสัญชาติฮ่องกงที่ออกฉายในปี ค.ศ. 1981 โดยอิงเนื้อหาจากนวนิยายของ กิมย้ง เรื่อง มังกรหยก ภาค 2 ภาพยนตร์เรื่องนี้ผลิตโดย Shaw Brothers Studio กำกับภาพยนตร์โดย จางเชอะ นำแสดงโดยฟู่เซิง ภาพยนตร์นี้เป็นภาคสามในภาพยนตร์ไตรภาคชุดมังกรหยก และเป็นภาคต่อจาก มังกรหยก ภาค 2 (1977) และภาพยนตร์ไตรภาคชุดนี้ยังมีภาพยนตร์ภาคแยกออกไปอีก 2 เรื่องคือ มังกรหยก ภาค 4 (1982) และ มังกรหยก ภาค 5 ตอน เอี้ยก้วยกับเซียวเล่งนึ่ง (1983)

**นักแสดงนำ**
 ฟูเซิง รับบท ก๊วยเจ๋ง- หนิวหนิว รับบท อึ้งย้ง- กุ๊ฟง รับบท อั้งฉิกกง- กัว จุ้ย รับบท จิวแป๊ะทง- หวัง หลุงเว่ย รับบท อาวเอี๊ยงฮง

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 id=0079896- id=6308
ดาวตก ผีเสื้อ กระบี่

ดาวตก ผีเสื้อ กระบี่ (流星‧蝴蝶‧劍 ; JING TIEN SI LIA - LIWSHING HOQTIE JIEN) เป็นนิยายกำลังภายในของโก้วเล้ง ได้รับแรงบันดาลใจมาจากเรื่องเดอะก็อดฟาเธอร์ ของ มาริโอ พูโซ
ฉบับภาษาไทยเป็นลิขสิทธิ์ของสำนักพิมพ์สยามอินเตอร์บุ๊คส์ แปลโดย น.นพรัตน์ ความยาว 2 เล่มจบ. ISBN 974-684-944-1
ต่อมาได้ถูกนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์, ละครโทรทัศน์ หลายต่อหลายครั้ง ตลอดจนวิดีโอเกมบนเครื่องคอมพิวเตอร์พีซี

**ตัวละคร**
 เม่งแชฮุ้น- เอี๊ยบเซี้ยง- ซุนเง๊กแป๊ะ- กัวเล่าตอ- ลุกเฮียงชวง- เซี่ยวเตี๊ยบ

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:บันเทิงคดีกำลังภายใน
หมวดหมู่:งานเขียนของโก้วเล้ง
ก็ต่อเมื่อ

↔
⇔
≡
สัญลักษณ์ทางตรรกศาสตร์สำหรับแทนก็ต่อเมื่อ
ในวิชาตรรกศาสตร์และวิชาที่เกี่ยวข้อง เช่น คณิตศาสตร์และปรัชญา ก็ต่อเมื่อเป็นตัวดำเนินการทางตรรกศาสตร์แบบเงื่อนไขสองทางระหว่างประพจน์
เพราะว่าก็ต่อเมื่อเป็นเงื่อนไขสองทาง ตัวเชื่อมนี้สามารถเปรียบเทียบกับเงื่อนไขเชิงตรรกศาสตร์มาตรฐาน ชื่อภาษาอังกฤษของตัวเชื่อมนี้คือ if and only if มาจาก "only if" ซึ่งเท่ากับ "ถ้า ... แล้ว" รวมกับบทกลับ ("if") เมื่อเชื่อมด้วยก็ต่อเมื่อ ประพจน์ที่เชื่อมโยงกันจะเป็นจริงได้ จำเป็นต้องมีประโยคที่เชื่อมด้วยเป็นจริง กล่าวคือ ทั้งสองประพจน์เป็นจริง หรือประพจน์เหล่านี้เป็นเท็จทั้งสองประพจน์
การเขียนที่พบได้ทั่วไปแทน P ก็ต่อเมื่อ Q ได้แก่ Q เป็นเงื่อนไขที่จำเป็นและเพียงพอสำหรับ P, P สมมูลกับ Q (ดูหน้าตัวดำเนินการทางตรรกศาสตร์), P ถ้าเกิด Q เท่านั้น, P เฉพาะเมื่อ Q, P ในกรณี Q เท่านั้น, และ P เฉพาะกรณี Q ผู้เขียนบางคนถือว่า "iff" ในภาษาอังกฤษไม่เหมาะสมสำหรับงานเขียนอย่างเป็นทางการ ในขณะที่บางคนยังใช้คำนี้

**นิยาม**
ตารางค่าความจริงของ เป็นดังนี้:

**ตัวอย่าง**
จะได้เลื่อนชั้น ก็ต่อเมื่อ สอบผ่าน 
จะได้เลื่อนชั้น   ก็ต่อเมื่อ สอบผ่าน    เป็นความจริง
จะได้เลื่อนชั้น   ก็ต่อเมื่อ สอบไม่ผ่าน  ไม่เป็นความจริง
จะไม่ได้เลื่อนชั้น ก็ต่อเมื่อ สอบผ่าน    ไม่เป็นความจริง
จะไม่ได้เลื่อนชั้น ก็ต่อเมื่อ สอบไม่ผ่าน  เป็นความจริง

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:คำศัพท์คณิตศาสตร์
หมวดหมู่:คณิตศาสตร์
เงื่อนไขสองทาง

เงื่อนไขสองทาง (Logical biconditional) ในแคลคูลัสเชิงประพจน์ คือตัวดำเนินการทางตรรกศาสตร์ที่เชื่อมประโยคสองประโยคในรูปแบบ p ก็ต่อเมื่อ q, โดยที่ p มักถูกเรียกว่า สมมติฐาน และ q เรียกว่า ข้อสรุป    ตัวดำเนินการนี้ถูกเขียนด้วยลูกศรชี้สองทาง "" และสมมูลกับ 
สมมติฐานมักถูกเรียกว่าเงื่อนไขที่จำเป็น ในขณะที่ข้อสรุปเรียกว่าเงื่อนไขที่เพียงพอ   
เงื่อนไขสองทางในภาษาอังกฤษมักใช้ว่า if and only if (เมื่อและต่อเมื่อ) หรือเขียนย่อเป็น iff เช่น p iff q  ส่วนการเขียนแบบอื่นที่มีใช้นั้นรวมไปถึง p จำเป็นและพอเพียงสำหรับ q หรือ p precisely if q (ก็ต่อเมื่อ)
เงื่อนไขสองทางนิยามด้วยตารางค่าความจริงต่อไปนี้:

**คุณสมบัติ**
 สมบัติการเปลี่ยนหมู่ - สมบัติการสลับที่ - สมบัติสะท้อน 
หมวดหมู่:ตรรกศาสตร์
วิกิพีเดีย:วันนี้ในอดีต/9 พฤษภาคม

9 พฤษภาคม: วันยุโรป/วันชูมันในสหภาพยุโรป; วันชัยในกลุ่มประเทศยุโรปตะวันออก- พ.ศ. 1635 (ค.ศ. 1092) – ก่อสร้างอาสนวิหารลิงคอล์น (สถาปัตยกรรมด้านในในภาพ) ในมณฑลลิงคอล์นเชอร์ ประเทศอังกฤษ เสร็จ- พ.ศ. 2484 (ค.ศ. 1941) – กรณีพิพาทอินโดจีนระหว่างประเทศไทยกับฝรั่งเศสยุติลง หลังการลงนามอนุสัญญาสันติภาพซึ่งมีจักรวรรดิญี่ปุ่นเป็นคนกลางในกรุงโตเกียว - พ.ศ. 2489 (ค.ศ. 1946) – พระเจ้าวิตโตรีโอ เอมานูเอเลที่ 3 พระมหากษัตริย์อิตาลี ทรงสละราชสมบัติ โดยทรงหวังว่าจะมีอิทธิพลต่อการลงประชามติว่า อิตาลีจะคงเป็นราชอาณาจักรหรือจะเปลี่ยนเป็นสาธารณรัฐ- พ.ศ. 2493 (ค.ศ. 1950) – รอแบร์ ชูมาน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศฝรั่งเศส เสนอปฏิญญาชูมาน ให้รวมอุตสาหกรรมถ่านหินและเหล็กกล้าของประเทศฝรั่งเศสกับเยอรมนีตะวันตกอยู่ใต้การบริหารร่วมกัน เป็นเหตุการณ์แรกซึ่งนำไปสู่การก่อตั้งสหภาพยุโรปในที่สุด- พ.ศ. 2503 (ค.ศ. 1960) – องค์การอาหารและยาของสหรัฐประกาศว่าจะอนุมัติการใช้อีโนวิดของเซิร์ลเพื่อคุมกำเนิด ทำให้เป็นยาเม็ดคุมกำเนิดตัวแรก
ดูเพิ่ม: 8 พฤษภาคม – 9 พฤษภาคม – 10 พฤษภาคม
จดหมายเหตุ – รายชื่อบทความวันนี้ในอดีต
9 พฤษภาคม

วันที่ 9 พฤษภาคม เป็นวันที่ 129 ของปี (วันที่ 130 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 236 วันในปีนั้น

**เหตุการณ์**

**ศตวรรษที่ 14**
 พ.ศ. 1929 (ค.ศ. 1386) – อังกฤษและโปรตุเกสให้สัตยาบันพันธมิตรอย่างเป็นทางการด้วยการลงนามในสนธิสัญญาวินด์เซอร์ ทำให้เป็นสนธิสัญญาทางการทูตที่เก่าแก่ที่สุดในโลกซึ่งยังคงมีผลใช้บังคับอยู่จนถึงปัจจุบัน

**ศตวรรษที่ 20**
 พ.ศ. 2484 (ค.ศ. 1941) - ประเทศไทยกับฝรั่งเศส ลงนามในอนุสัญญาสันติภาพระหว่างกันที่กรุงโตเกียว หลังสิ้นสุดกรณีพิพาทอินโดจีน- พ.ศ. 2489 (ค.ศ. 1946) – พระเจ้าวิตโตรีโอ เอมานูเอเลที่ 3 แห่งอิตาลี สละราชสมบัติ และสมเด็จพระเจ้าอุมแบร์โตที่ 2 แห่งอิตาลีพระโอรสขึ้นครองราชย์แทน- พ.ศ. 2498 (ค.ศ. 1955) - สงครามเย็น: เยอรมนีตะวันตกเข้าร่วมกับองค์การนาโต- พ.ศ. 2513 (ค.ศ. 1970) - สงครามเวียดนาม: ชาวอเมริกัน 75,000 - 100,000 คน ร่วมชุมนุมคัดค้านสงครามหลังทำเนียบขาว ณ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี.

**ศตวรรษที่ 21**
 พ.ศ. 2545 (ค.ศ. 2002) - เกิดระเบิดควบคุมด้วยรีโมทในงานพาเหรดที่ดาเกสถาน ประเทศรัสเซีย มีผู้เสียชีวิต 42 คน คาดว่าเป็นฝีมือกลุ่มอัลกออิดะห์- พ.ศ. 2566 (ค.ศ. 2023) – เหตุการณ์จลาจลเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม เกิดขึ้นหลังจากการจับกุมอิมราน ข่าน อดีตนายกรัฐมนตรีในปากีสถาน

**วันเกิด**
 พ.ศ. 2417 (ค.ศ. 1874) - โฮเวิร์ด คาร์เตอร์ นักโบราณคดีชาวอังกฤษ (ถึงแก่กรรม 2 มีนาคม พ.ศ. 2482)- พ.ศ. 2458 (ค.ศ. 1915) - ซีโมน อาร์นอตซ์ (ถึงแก่กรรม 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2544)- พ.ศ. 2464 (ค.ศ. 1921) - กาญจนา นาคนันทน์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ (ถึงแก่กรรม 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2557)- พ.ศ. 2479 (ค.ศ. 1936) - เกลนดา แจ็กสัน นักแสดงอังกฤษ- พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) - ยุพ ไฮน์เคิส นักฟุตบอลและผู้จัดการทีมชาวเยอรมัน- พ.ศ. 2492 (ค.ศ. 1949) - บิลลี โจเอล นักร้องชาวอเมริกัน- พ.ศ. 2513 (ค.ศ. 1970) - โกสต์เฟซ คิลลาห์ แร็ปเปอร์ชาวอเมริกัน- พ.ศ. 2522 (ค.ศ. 1979) - โรซาริโอ ดอว์สัน นักแสดงชาวอเมริกัน- พ.ศ. 2531 (ค.ศ. 1988) - เจ้าหญิงไนลา บินต์ อาซิม- พ.ศ. 2532 (ค.ศ. 1989) - 
** เฉลิมศักดิ์ แก้วสุขแท้ นักฟุตบอลอาชีพชาวไทย
** อีฟว์ เอกวัลลา เอมัน นักฟุตบอลชาว แคเมอรูน- พ.ศ. 2534 (ค.ศ. 1991) - เก็งกิ ฮารางูจิ นักฟุตบอลชาวญี่ปุ่น- พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) - แดน เบิร์น นักฟุตบอลอาชีพชาวอังกฤษ- พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993) - พัค ซุน-โฮ นักแสดง, นักร้อง และนายแบบชาวเกาหลีใต้- พ.ศ. 2539 (ค.ศ. 1996) - โนอาห์ เซนตินีโอ นักแสดง และนายแบบชาวอเมริกัน- พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) - 
** เอ-คิด นักมวยปล้ำอาชีพชาวสเปน

**วันถึงแก่กรรม**
 พ.ศ. 2529 (ค.ศ. 1986) - เทียนซิง นอร์เก นักปีนเขาชาวเนปาล (เกิด พ.ศ. 2457)- พ.ศ. 2553 (ค.ศ. 2010) -
**พรเดชา สุขารมณ์ นักร้อง, แพทย์ชาวไทย (เกิด 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514)
**ธนดล นิลนพรัตน์ นักร้องและดีเจชาวไทย (เกิด 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2528)

**วันสำคัญและวันหยุดเทศกาล**
พ.ศ. 2512 (ค.ศ. 1969), พ.ศ. 2528 (ค.ศ. 1985), พ.ศ. 2529 (ค.ศ. 1986), พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997), พ.ศ. 2545 (ค.ศ. 2002), พ.ศ. 2551 (ค.ศ. 2008), พ.ศ. 2555 (ค.ศ. 2012), พ.ศ. 2557 (ค.ศ. 2014), พ.ศ. 2559 (ค.ศ. 2016), พ.ศ. 2562 (ค.ศ. 2019), พ.ศ. 2568 (ค.ศ. 2025) - วันพืชมงคล
*ทวีปยุโรป - วันยุโรป

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  BBC: On This Day-  NY Times: On This Day
พฤษภาคม 09
หมวดหมู่:พฤษภาคม
วิถี (ทฤษฎีกราฟ)

ในคณิตศาสตร์ วิถี (path) ในกราฟคือลำดับของจุดยอด ซึ่งจุดยอดแต่ละจุดจะมีเส้นเชื่อมเชื่อมจุดยอดในลำดับที่อยู่ติดกัน. จุดยอดแรกเรียกว่า จุดยอดเริ่ม และจุดยอดสุดท้าย เรียกว่า จุดยอดปลาย จุดยอดอื่นๆในวิถี เรียกว่า จุดยอดภายใน
วัฏจักรระบุทิศทาง ที่ไม่เป็นวัฏจักรเชิงเดียว เพราะใช้จุดยอดสีน้ำเงินซ้ำกัน 2 ครั้ง
วัฏจักร (cycle) คือ วิถีที่จุดยอดเริ่มเป็นจุดเดียวกับจุดยอดปลาย
วิถีที่ไม่มีจุดยอดซ้ำกัน เรียกว่า วิถีเชิงเดียว (simple path) เช่นเดียวกันนั้น วัฏจักรที่ไม่มีจุดยอดซ้ำกัน (ยกเว้นจุดยอดเริ่มต้นกับจุดยอดปลาย) เรียกว่า วัฏจักรเชิงเดียว (simple cycle)
วิถี 2 วิถีจะเป็นอิสระ (independent) ต่อกัน ถ้ามันไม่มีจุดยอดภายในร่วมกัน
กราฟที่มี จุดยอด 6 จุด และเส้นเชื่อม 7 เส้น
ความยาว (length) ของวิถี คือจำนวนของเส้นเชื่อมที่ใช้ในวิถี ซึ่งอาจนับเส้นเชื่อมหลายครั้งได้ เช่น จากกราฟในรูป (1, 2, 5, 1, 2, 3) คือวิถีที่มีความยาว 5 และ (5, 2, 1) คือวิถีเชิงเดียวที่มีความยาว 2
กราฟถ่วงน้ำหนัก จะกำหนดค่า น้ำหนัก (weight) ให้เส้นเชื่อมแต่ละเส้นภายในกราฟ น้ำหนักของวิถีในกราฟถ่วงน้ำหนัก คือ ผลบวกของน้ำหนักของเส้นเชื่อมที่แวะผ่าน บางครั้งใช้คำว่า ค่าใช้จ่าย (cost) หรือ ความยาว แทนคำว่าน้ำหนัก

**ดูเพิ่ม**
 อภิธานศัพท์ทฤษฎีกราฟ- ปัญหาวิถีสั้นสุด- ปัญหาการเดินทางของพนักงานขาย
หมวดหมู่:ทฤษฎีกราฟ
ฮิรางานะ

ฮิรางานะ (hiragana) คือ อักษรพยางค์และอักษรในภาษาญี่ปุ่น ซึ่งเป็นหนึ่งในสามของอักษรญี่ปุ่นที่ใช้ในปัจจุบัน (ฮิรางานะ,คาตากานะและคันจิ) ฮิรางานะและคาตากานะเป็นระบบคานะที่ตัวอักษรหนึ่งตัวแสดงถึงหนึ่งเสียง ในแต่ละ "คานะ" สามารถเป็นได้ทั้งในรูปสระและตัวสะกด

**ที่มา**
ฮิรางานะพัฒนามาจากอักษรจีน เริ่มแรกเรียก อนนาเดะ หรือ มือของผู้หญิง เพราะใช้เขียนโดยผู้หญิงเป็นส่วนใหญ่ ผู้ชายจะเขียนโดยใช้คันจิและคาตากานะ ประมาณ พ.ศ. 1500 ฮิรางานะจึงใช้โดยทั่วไป คำว่า ฮิรางานะ หมายถึง อักษรพยางค์สามัญ รูปแบบแรก ๆ ของฮิรางานะมีสัญลักษณ์หลายตัวที่ออกเสียงเหมือนกัน ระบบการเขียนมีความแตกต่างกันขึ้นกับผู้เขียนแต่ละคน รัฐบาลญี่ปุ่นเข้ามาจัดรูปแบบเมื่อ พ.ศ. 2489 จึงกลายเป็นอักษรที่ใช้ในปัจจุบัน

**ลักษณะและการใช้**
ฮิรางานะมีสัญลักษณ์ 46 ตัว และมักใช้ในการลงท้ายคำ (okurigana) ในภาษาญี่ปุ่น ใช้สำหรับคำที่ไม่มีในตัวอักษรคันจิ หรือใช้ในส่วนท้ายของคำกริยาหรือใช้เป็นคำช่วย ใช้โดยทั่วไปในสื่อสำหรับเด็ก ตำราเรียน และหนังสือการ์ตูน ฮิรางานะใช้สำหรับเป็นคำอ่านสำหรับตัวอักษรคันจิ เพื่อช่วยผู้อ่านได้ ซึ่งเรียกว่าฟูริงานะ ในหนังสือพิมพ์มีกฎที่ต้องใส่ฟูริงานะคู่กับคันจิที่นอกเหนือไปจากคันจิที่ทางราชการรับรองว่าเป็นคันจิที่ใช้บ่อย 1,945 ตัว หนังสือพิมพ์ส่วนใหญ่จะไม่ใช้คันจินอกเหนือไปจากคันจิกลุ่มนี้
ในปัจจุบันมีระบบฮิรางานะ 2 แบบคือ อิโรฮะ ฮิรางานะแบบเก่า และโกจูอง ฮิรางานะแบบใหม่

**ตารางฮิรางานะ**
ตัวอักษรฮิรางานะและเสียงอ่านของแต่ละตัว (ใช้ในการอ่านเท่านั้น) บางที่อาจใช้ตัวอักษรฮิรางานะในการเขียนแล้วแต่ความเหมาะสม หากต้องการทับศัพท์โปรดดูที่ การทับศัพท์ภาษาญี่ปุ่น
พินทุ (-ฺ) ที่ถ่ายทอดเสียงภาษาไทย หมายถึงต้องออกเสียงควบกล้ำกัน
ยามักการ (-๎) หรือสัญลักษณ์คล้ายเลข 3 กลับซ้ายขวาอยู่บนพยัญชนะไทย คือ การถ่ายทอดเสียงให้รู้ว่าเป็นพยัญชนะผสมกันระหว่างพยัญชนะตัวหน้าและตัวหลัง ทั้งเสียงปกติอย่าง ち จ๎ชิ จ กับ ช ผสมกัน つ ท๎สึ ท กับ ส ผสมกัน รวมไปถึงเสียงขุ่นหรือเสียงก้องในลำคออย่าง ざ ด๎สะ ด กับ ส ผสมกันเหมือนตัวภาษาอังกฤษ คือ Z ตามเสียง phonetic symbols ในภาษาอังกฤษ じ ด๎ยิ* ด กับ ย ผสมกัน เป็นต้น

**ตัวอักษรที่ใช้สำหรับภาษาต่างประเทศ**
โดยปกติแล้วใช้ตัวอักษรคาตากานะ

**ยูนิโคด**

**อ้างอิง**
  ประวัติและการเขียนฮิรางานะ 
หมวดหมู่:คานะ
สถานีย่อย:ดาราศาสตร์/หมวดหมู่

หมวดหมู่หลัก : ดาราศาสตร์
วิทยาการ : กลศาสตร์ฟ้า - ฟิสิกส์ดาราศาสตร์ - ระบบพิกัดทรงกลมฟ้า - วิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์
ดวงดาวและอวกาศ : ดาวฤกษ์ - ดาวเคราะห์ - กลุ่มดาว - ดาวเคราะห์น้อย - ดาวหาง - ดาราจักร - ระบบสุริยะ - วัตถุทางดาราศาสตร์
การสำรวจอวกาศ : การสำรวจอวกาศ - ยานอวกาศ - หอดูดาว - กล้องโทรทรรศน์
อื่นๆ : นักดาราศาสตร์ - ปฏิทิน - มาตรดาราศาสตร์ - องค์กรทางดาราศาสตร์
วิกิพีเดีย:วันนี้ในอดีต/10 พฤษภาคม

10 พฤษภาคม: วันแม่ในเอลซัลวาดอร์ กัวเตมาลา และเม็กซิโก; วันรัฐธรรมนูญในสหพันธรัฐไมโครนีเซีย- พ.ศ. 2046 (ค.ศ. 1503) – คริสโตเฟอร์ โคลัมบัสและลูกเรือ เป็นชาวยุโรปกลุ่มแรกที่เดินทางถึงหมู่เกาะเคย์แมนในทะเลแคริบเบียน โดยตั้งชื่อว่า ลาสตอร์ตูกาส- พ.ศ. 2367 (ค.ศ. 1824) – หอศิลป์แห่งชาติในกรุงลอนดอนเปิดต่อสาธารณะ ในอดีตทาวน์เฮาส์ของนักสะสม จอห์น จูเลียส แองเกอร์สไตน์- พ.ศ. 2467 (ค.ศ. 1924) – เจ. เอ็ดการ์ ฮูเวอร์ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงานสอบสวนกลางคนแรก- พ.ศ. 2483 (ค.ศ. 1940) – เนวิล เชมเบอร์ลิน (ในภาพ) นายกรัฐมนตรีแห่งสหราชอาณาจักร ประกาศลาออก และเสนอให้วินสตัน เชอร์ชิลล์สืบตำแหน่งอย่างเป็นทางการ- พ.ศ. 2484 (ค.ศ. 1941) – สงครามโลกครั้งที่สอง: รูด็อล์ฟ เฮ็ส สมาชิกพรรคนาซี โดดร่มสู่ประเทศสกอตแลนด์ ในความพยายามเจรจาสันติภาพกับสหราชอาณาจักร
ดูเพิ่ม: 9 พฤษภาคม – 10 พฤษภาคม – 11 พฤษภาคม
จดหมายเหตุ – รายชื่อบทความวันนี้ในอดีต
หมวดหมู่:ประเทศญี่ปุ่น

ญี่ปุ่น
ญี่ปุ่น
ญี่ปุ่น
ญ
หมวดหมู่:ประเทศในเอเชียตะวันออก
หมวดหมู่:ประเทศริมฝั่งทะเลฟิลิปปิน
หมวดหมู่:ประเทศริมฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก
ญี่ปุ่น
ญ
เมฆออร์ต

ภาพกราฟิกของนาซ่า แสดงเมฆออร์ตและแถบไคเปอร์
ภาพกราฟิกแสดงเมฆออร์ตและแถบไคเปอร์
ไฟล์:Oort cloud Sedna orbit-th.svg|thumb|350px|right|ภาพเปรียบเทียบความแตกต่างของระยะทางของเมฆออร์ตเปรียบเทียบกับขนาดของระบบสุริยะ
เมฆออร์ต (Oort cloud) คือ ชั้นเมฆในอวกาศที่ล้อมรอบระบบสุริยะอยู่เป็นทรงกลม บริเวณเมฆเหล่านี้อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ออกไปราว 50,000 - 100,000 หน่วยดาราศาสตร์ จากดวงอาทิตย์ ไกลออกไปจากขอบระบบสุริยะรอบนอก ตำแหน่งของเมฆออร์ตอยู่ในระยะความห่าง 1 ใน 4 ของดาวแคระแดงพร็อกซิมาคนครึ่งม้า ในกลุ่มเมฆออร์ตนี้มีวัตถุพ้นดาวเนปจูน อย่างดาวเคราะห์แคระ 90377 เซดนา ที่ถูกค้นพบเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2546 อยู่ด้วย 
วัตถุในกลุ่มเมฆออร์ตคือเศษเหลือจากการสร้างดาวเคราะห์ เป็นก้อนน้ำแข็งสกปรก มีส่วนประกอบไปด้วยน้ำแข็ง คาร์บอนไดออกไซด์ มีเทน แอมโมเนีย ฝุ่น และหิน มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางตั้งแต่ไม่กี่กิโลเมตรไปจนถึงหลายสิบกิโลเมตร 
นักดาราศาสตร์เชื่อกันว่ากลุ่มเมฆออร์ตเป็นแหล่งต้นกำเนิดของดาวหาง
เมฆออร์ตตั้งชื่อตามนักดาราศาสตร์ชาวดัตช์ ยัน แฮ็นดริก ออร์ต (Jan Hendrik Oort, 1900 - 1992) ซึ่งเขาได้ทำการวิเคราะห์เส้นทางการโคจรของดาวหาง 19 ดวงพบว่าดาวหางเหล่านี้มาจากแหล่งของดาวหางที่มีรูปร่างเป็นทรงกลมที่มีขนาดใหญ่มาก โดยอยู่ที่ระยะห่างจากดวงอาทิตย์ตั้งแต่ประมาณ 1.5 - 3.1 ปีแสง ซึ่งเขาได้ประมาณไว้ว่าแหล่งของดาวหางดังกล่าว น่าจะมีดาวหางอยู่ราว 1 แสน 9 หมื่นล้านดวง และได้เสนอว่าช่วงเวลาประมาณทุก ๆ 100,000 – 200,000 ปี แรงโน้มถ่วงจากดาวฤกษ์ดวงอื่นที่เคลื่อนผ่านเข้ามาใกล้ระบบสุริยะ ภายในระยะห่างจากดวงอาทิตย์ราว 3.16 ปีแสง จะรบกวนดาวหางส่วนหนึ่งในแหล่งนี้จนหลุดเข้ามายังระบบสุริยะชั้นใน ซึ่งแหล่งของดาวหางตามสมมติฐานของเขา นี้ถูกตั้งชื่อตามชื่อของเขาว่า “เมฆออร์ต” (Oort cloud)
แต่ภายในช่วงครึ่งศตวรรษล่าสุดนี้ ได้มีจำนวนดาวหางที่ผ่านการตรวจสอบข้อมูลและวิเคราะห์วงโคจรเพิ่มขึ้น ทำให้มีการปรับปรุงแนวคิดเรื่องเมฆออร์ตเสียใหม่ ซึ่งในระยะหลังมานี้ นักดาราศาสตร์พบว่าค่าระยะห่างจากดวงอาทิตย์ของตำแหน่งที่ห่างดวงอาทิตย์มาก ที่สุดในวงโคจร มีค่าประมาณ 0.69 ปีแสง ซึ่งเป็นระยะที่ใกล้ดวงอาทิตย์มากกว่าที่ Oort เคยเสนอไว้ 
และต่อมาก็มีการปรับค่าระยะห่างจากดวงอาทิตย์ของขอบนอกของเมฆออร์ตใหม่ คือราวๆ 3.1 ปีแสง เนื่องจากนักดาราศาสตร์พบว่าแรงโน้มถ่วงที่ดวงอาทิตย์ดึงดูดดาวหางที่อยู่ห่างกว่าระยะดังกล่าว จะมีค่าค่อนข้างน้อย
วัตถุเมฆออร์ต
หมายเลข
ชื่อ
เส้นผ่านศูนย์กลางตามแนวศูนย์สูตร(กม.)
ระยะจุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด (หน่วยดาราศาสตร์)
ระยะจุดไกลดวงอาทิตย์ที่สุด (หน่วยดาราศาสตร์)
ค้นพบเมื่อ
ผู้ค้นพบ
Diameter method
90377
เซดนา
1250
76 (±7)
~850
พ.ศ. 2546 (ค.ศ. 2003)
Michael E. Brown, Chadwick A. Trujillo, David L. Rabinowitz
thermal

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Representation, Southwest Research Institute-  The Kuiper Belt and The Oort Cloud
มเฆออร์ต
มเฆออร์ต
บ้านเมือง

บ้านเมือง เป็นหนังสือพิมพ์รายวันภาษาไทย เสนอข่าวทั่วไป มีรูปนกคาบข่าวอยู่บนตัวหนังสือ บ้านเมือง สีแดงเป็นสัญลักษณ์ ปัจจุบันบ้านเมือง ได้ยุติการผลิตและจำหน่ายหนังสือพิมพ์ไปแล้ว โดยฉบับสุดท้ายคือฉบับวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2559 และเหลือเพียงแค่การเผยแพร่ข่าวผ่านทางเว็บไซต์เพียงอย่างเดียว ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560

**ประวัติ**
หนังสือพิมพ์บ้านเมือง ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2515 โดยมี บริษัท บ้านเมืองการพิมพ์ จำกัด ที่มาจากการรวมตัวกัน ของนักหนังสือพิมพ์ และนักธุรกิจกลุ่มหนึ่ง ซึ่งบริษัทฯ มีมติให้ วิจารณ์ ภุกพิบูลย์ เป็นผู้อำนวยการหนังสือพิมพ์ และ มานะ แพร่พันธุ์ อดีตบรรณาธิการหนังสือพิมพ์พิมพ์ไทย ซึ่งเป็นบุตรชายของ "ยาขอบ" (นักประพันธ์เรื่อง ผู้ชนะสิบทิศ) เป็นบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ ส่วนตัวหนังสือพิมพ์ในยุคแรกนั้น พิมพ์สีขาวดำ ด้วยระบบออฟเซต ฉบับละ 16 หน้า ราคา 1.00 บาท
ต่อมาหนังสือพิมพ์บ้านเมือง ได้พัฒนารูปแบบ และเนื้อหาสาระด้วยการพิมพ์ในระบบออฟเซตสี่สี ฉบับละ 20 หน้า ราคา 10.00 บาท แบ่งออกเป็นสามส่วนคือ ข่าวทั่วไป ข่าวกีฬา และข่าวบันเทิง เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการอ่านของผู้อ่านหลายคนพร้อมกัน และตั้งแต่วันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2543 หนังสือพิมพ์บ้านเมือง อยู่ภายใต้การบริหารงานของคณะกรรมการ บริษัท นวกิจบ้านเมือง จำกัด
ปัจจุบัน หนังสือพิมพ์บ้านเมือง ได้ยุติการพิมพ์แล้ว คงเหลือแต่การนำเสนอข่าวทางเว็บไซต์เท่านั้น

**ลักษณะเด่น**
หนังสือพิมพ์บ้านเมือง เป็นฉบับแรกที่เปิดรับโฆษณาย่อย ในชื่อ ตลาดบ้านเมือง เพื่อเป็นสื่อกลางในการซื้อขายสินค้า และบริการต่างๆ หรือประกาศรับสมัครงาน เป็นต้น อีกทั้งยังเป็นฉบับแรกที่เปิดหน้ารวมสาระความรู้ การ์ตูน และเกมสำหรับเยาวชน ในชื่อ หน้านี้ของคุณหนู อีกด้วย

**เกียรติยศ**
 พ.ศ. 2518 - รางวัลหนังสือพิมพ์ดีเด่นสำหรับเยาวชน จากสมาคมนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย- พ.ศ. 2535 - รางวัลบทบรรณาธิการดีเด่น จากสมาคมนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย- พ.ศ. 2540 - รางวัลภาพข่าวยอดเยี่ยม จากสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย- พ.ศ. 2544 - รางวัลชนะเลิศพาดหัวข่าวสร้างสรรค์ยอดเยี่ยม โล่พระราชทาน ภปร ทองคำ จากสมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ร่วมกับมูลนิธิธนาคารกรุงเทพ
** ปอกเปลือกราชการ ซื้อเก้าอี้ ปีหนึ่งกว่าหมื่นล้าน- พ.ศ. 2545 - รางวัลชนะเลิศพาดหัวข่าวสร้างสรรค์ยอดเยี่ยม โล่พระราชทาน ภปร ทองคำ จากสมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
** ทรงห่วงใยมหันตภัยร้าย ยาเสพติดทวีความรุนแรง- พ.ศ. 2546 - รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 พาดหัวข่าวสร้างสรรค์ยอดเยี่ยม โล่พระราชทาน ภปร ทองคำ จากสมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
** ทรงเตือนนายกฯ คิดพอเพียง อย่าเห่อ-อย่าลอย- พ.ศ. 2548 - รางวัลองค์กรที่เผยแพร่ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอันเป็นประโยชน์ต่อสังคม จากกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี- พ.ศ. 2548 - รางวัลองค์กรส่งเสริมกิจกรรมเยาวชนกับการอนุรักษ์พลังงาน จากกระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวงพลังงาน

**เกร็ด**
 หนังสือพิมพ์บ้านเมืองเคยจัดงานประกาศผลและมอบรางวัลทีวีตุ๊กตาทองมหาชน ให้กับผู้แสดงผลงานทางสื่อโทรทัศน์จากการตัดสินของประชาชนที่ส่งจดหมายเข้ามา  โดยเริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ. 2523 และสิ้นสุดในปี พ.ศ. 2525- ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2560 หนังสือพิมพ์บ้านเมือง จะเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารผ่านทางเว็บไซต์ของหนังสือพิมพ์เองเท่านั้น

**อ้างอิง**
  ประวัติความเป็นมา date=2009-02-09  จากเว็บไซต์หนังสือพิมพ์บ้านเมือง

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  บ้านเมือง date=2005-05-11 
หมวดหมู่:หนังสือพิมพ์ในประเทศไทย
หมวดหมู่:ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2515
หมวดหมู่:สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2559
สยามรัฐรายวัน

สยามรัฐ เป็นหนังสือพิมพ์รายวันภาษาไทย เสนอข่าวทั่วไป ออกฉบับปฐมฤกษ์เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2493 ราคา 50 สตางค์ โดยมี หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช และนายสละ ลิขิตกุล เป็นผู้ร่วมก่อตั้ง และมีคำขวัญประจำหนังสือพิมพ์ว่า "นิคฺคณฺเห นิคฺคหารหํ ปคฺคณฺเห ปคฺคหารหํ" เป็นพุทธศาสนสุภาษิตภาษาบาลีบทหนึ่ง อ่านว่า "นิคคัณเห นิคคะหาระหัง ปัคคัณเห ปัคคะหาระหัง" แปลว่า "ชมคนที่ควรชม ข่มคนที่ควรข่ม" ถือเป็นหนังสือพิมพ์รายวันที่มีอายุยาวนานที่สุดที่ยังมีวางจำหน่ายอยู่จนถึงปัจจุบัน

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  สยามรัฐ
หมวดหมู่:หนังสือพิมพ์ในประเทศไทย
หมวดหมู่:หนังสือพิมพ์ผู้นำ
หมวดหมู่:ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2493
สยามกีฬารายวัน

กีฬาสยาม เดิมชื่อ สยามกีฬารายวัน เป็นหนังสือพิมพ์ที่รายงานเฉพาะข่าวกีฬาและผลการแข่งขันกีฬา ฉบับแรกของประเทศไทย และมียอดจำหน่ายสูงที่สุดในประเทศไทยด้วย วางจำหน่ายฉบับปฐมฤกษ์ เมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2528
เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2561 สยามกีฬารายวันได้ปรับรูปแบบโดยรวมเอาหนังสือพิมพ์ฟุตบอลสยามรายวันและมวยสยามรายวันเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสยามกีฬารายวัน โดยก่อนหน้านั้นได้ควบเอาหนังสือพิมพ์สยามดาราเข้าเป็นส่วนหนึ่งในสยามกีฬารายวันด้วย

**ดูเพิ่ม**
 สยามสปอร์ตซินดิเคท- สตาร์ซอคเก้อร์รายวัน- มวยสยามรายวัน

**อ้างอิง**
	

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
หมวดหมู่:หนังสือพิมพ์ในประเทศไทย
หมวดหมู่:กีฬาในประเทศไทย
หมวดหมู่:เครือสยามสปอร์ต
หมวดหมู่:ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2528
รายชื่อนิตยสารผู้หญิงในประเทศไทย

รายชื่อนิตยสารผู้หญิงในประเทศไทย
(การสะกดยึดตามหัวหนังสือ)

**หนังสือหัวไทย**
 กุลสตรี- ขวัญเรือน- คุณหญิง- ดิฉัน - แพรว- แพรวสุดสัปดาห์- ฟ้านารี- สกุลไทย- สตรีสาร- หญิงไทย- ลิปส์ (Lips)- วูเมน พลัส (Woman Plus)- อิมเมจ (Image)

**หนังสือหัวนอก**
 คลีโอ (CLEO) www.CLEOTHAILAND.COM- คอสโมโพลิแทน(Cosmopolitan)- เซเว่นทีน (Seventeen)- SHAPE
!นิตยสารผู้หญิงในประเทศไทย
หมวดหมู่:นิติศาสตร์

หมวดหมู่:กฎหมาย
หมวดหมู่:ปรัชญาการเมือง
หมวดหมู่:สังคมศาสตร์
หมวดหมู่:สาขาวิชา
หมวดหมู่:ความยุติธรรม
สำนักพิมพ์เพื่อนดี

สำนักพิมพ์เพื่อนดี เป็นสำนักพิมพ์ในประเทศไทย เน้นหนังสือนวนิยายเป็นหลัก นวนิยายที่ตีพิมพ์มักเคยลงในนิตยสารผู้หญิง อย่างเช่น สกุลไทย  สำนักพิมพ์ได้ปิดกิจการ เมื่อ พ.ศ. 2565 

**ผลงานของนักเขียนที่ได้ตีพิมพ์**
 กฤษณา อโศกสิน - พงศกร - มาลา คำจันทร์ - ชูวงศ์ ฉายะจินดา - โสภาค สุวรรณ - ว.วินิจฉัยกุล - ม.มธุการี - ศรีฟ้า ลดาวัลย์

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ date=2005-05-28 
พสำนักพิมพ์เพื่อนดี
โปรวิชั่น

สำนักพิมพ์โปรวิชั่น เป็นสำนักพิมพ์ในประเทศไทย เน้นหนังสือคอมพิวเตอร์ และนิยายวิทยาศาสตร์

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
หมวดหมู่:สำนักพิมพ์ไทย
วัฏจักรของน้ำ

A detailed diagram depicting the global water cycle. The direction of movement of water between reservoirs tends towards upwards movement through evapotranspiration and downward movement through gravity. The diagram also shows how human water use impacts where water is stored and how it moves.
น้ำ ()หรือชื่อในทางวิทยาศาสตร์ว่า หมายถึงการเปลี่ยนแปลงสถานะของน้ำระหว่าง ของเหลว ของแข็ง และแก๊ส ในวัฏจักรของน้ำนี้ น้ำจะมีการเปลี่ยนแปลงสถานะไป-กลับ จากสถานะหนึ่งไปยังอีกสถานะหนึ่งอย่างต่อเนื่องไม่มีสิ้นสุดภายในอุทกภาค (hydrosphere) เช่น การเปลี่ยนแปลงระหว่างชั้นบรรยากาศ น้ำพื้นผิวดิน ผิวน้ำ น้ำใต้ดิน และพืช กระบวนการเปลี่ยนแปลงนี้สามารถแยกได้เป็น 4 ประเภทคือ การระเหยเป็นไอ (evaporation), หยาดน้ำฟ้า (precipitation), การซึม (infiltration), และการเกิดน้ำท่า (runoff)- การระเหยเป็นไอ (evaporation) เป็นการเปลี่ยนแปลงสถานะของน้ำบนพื้นผิวไปสู่บรรยากาศ ทั้งการระเหยเป็นไอ (evaporation) โดยตรงจากการคายน้ำของพืช (transpiration) ซึ่งเรียกว่า การระเหยคายน้ำ (evapotranspiration)- หยาดน้ำฟ้า (precipitation) เป็นการตกลงมาของน้ำในบรรยากาศสู่พื้นผิวโลก  โดยละอองน้ำในบรรยากาศจะรวมตัวกันเป็นก้อนเมฆ และในที่สุดกลั่นตัวเป็นฝนตกลงสู่ผิวโลก รวมถึงหิมะและลูกเห็บ- การซึม (infiltration) จากน้ำบนพื้นผิวลงสู่ดินเป็นน้ำใต้ดิน อัตราการซึมจะขึ้นอยู่กับประเภทของดิน หิน และปัจจัยประกอบอื่นๆ  น้ำใต้ดินนั้นจะเคลื่อนตัวช้า  และอาจไหลกลับขึ้นบนผิวดิน หรือ อาจถูกกักอยู่ภายใต้ชั้นหินเป็นเวลาหลายพันปี โดยปกติแล้วน้ำใต้ดินจะกลับเป็นน้ำที่ผิวดินบนพื้นที่ที่อยู่ระดับต่ำกว่า ยกเว้นในกรณีของบ่อน้ำบาดาล- น้ำท่า (runoff) หรือน้ำไหลผ่าน เป็นการไหลของน้ำบนผิวดินไปสู่มหาสมุทร น้ำไหลลงสู่แม่น้ำและไหลไปสู่มหาสมุทร ซึ่งอาจจะถูกกักชั่วคราวตามบึงหรือทะเลสาบ ก่อนไหลลงสู่มหาสมุทร  น้ำบางส่วนกลับกลายเป็นไอก่อนจะไหลกลับลงสู่มหาสมุทร

**แหล่งข้อมูลอื่น **
  คลังข้อมูลสภาพน้ำของประเทศไทย date=2007-09-27 

**อ้างอิง**
  สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่ม ๑๕ date=2004-12-25 
หมวดหมู่:รูปแบบของน้ำ
หมวดหมู่:น้ำ
หมวดหมู่:อุทกวิทยา
ฝน

ฝนกำลังตก
ฝน เป็นการตกของน้ำจากฟ้าแบบหนึ่ง นอกจากฝนแล้ว น้ำยังตกในรูปหิมะ เกล็ดน้ำแข็ง ลูกเห็บ น้ำค้าง ฝนอยู่ในรูปหยดน้ำซึ่งตกมายังพื้นผิวโลกจากเมฆ ฝนบางส่วนระเหยเป็นไอก่อนตกลงถึงผิวโลก ฝนชนิดนี้เรียกว่า "virga"
ฝนที่ตกเป็นส่วนสำคัญหนึ่งของวัฏจักรของน้ำ ซึ่งน้ำจากผิวน้ำในมหาสมุทรระเหยกลายเป็นไอ ควบแน่นเป็นละอองน้ำในอากาศ ซึ่งรวมตัวกันเป็นเมฆ และในที่สุดตกเป็นฝน ไหลลงแม่น้ำ ลำคลอง ไปทะเล มหาสมุทร
ปริมาณน้ำฝนนั้นวัดโดยใช้มาตรวัดน้ำฝน โดยวัดความลึกของน้ำที่ตกสะสมบนพื้นผิวเรียบ สามารถวัดได้ละเอียดถึง 0.25 มิลลิเมตร บางครั้งใช้หน่วย ลิตรต่อตารางเมตร (1 L/m² = 1 mm)
ฝนเม็ดเล็กจะมีรูปเกือบเป็นทรงกลม ส่วนเม็ดฝนที่ใหญ่ขึ้นจะมีรูปร่างที่ค่อนข้างแบนคล้ายแฮมเบอร์เกอร์ ส่วนเม็ดที่ใหญ่มาก ๆ นั้นจะมีรูปร่างคล้ายร่มชูชีพ เม็ดฝนเฉลี่ยมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1 ถึง 2 มิลลิเมตร เม็ดฝนใหญ่ที่สุดที่ตกลงถึงผิวโลก ตกที่ประเทศบราซิล และหมู่เกาะมาร์แชลล์ ใน ค.ศ. 2004 โดยมีขนาดใหญ่ถึง 10 มิลลิเมตร เม็ดฝนมีขนาดใหญ่เนื่องจากละอองน้ำในอากาศมีขนาดใหญ่ หรือเกิดการรวมตัวกันของเม็ดฝนหลายเม็ด จากความหนาแน่นฝนที่ตกลงมา
ปกติฝนมีค่า pH ต่ำกว่า 6 เล็กน้อย เพราะรับคาร์บอนไดออกไซด์ในบรรยากาศเข้ามาซึ่งเกิดเป็นกรดคาร์บอนิก ในพื้นที่ทะเลทราย ฝุ่นในอากาศมีปริมาณแคลเซียมคาร์บอเนตสูง ซึ่งส่งผลต่อต้านความเป็นกรด ทำให้ฝนนั้นมีค่าเป็นกลางหรือเบส ฝนที่ค่า pH ต่ำกว่า 5.6 ถือเป็น ฝนกรด

**วัฒนธรรมกับฝน**
สังคมมนุษย์พัฒนาเครื่องมือที่เกี่ยวข้องกับฝนหลายอย่าง เช่น ร่ม เสื้อกันฝน ที่เก็บน้ำฝน ฯลฯ ปัจจุบันการเก็บน้ำฝนเพื่อบริโภคไม่เป็นที่นิยม เนื่องจากมีสิ่งสกปรกมากมาย อยู่ในอากาศ ทำให้น้ำฝนนั้นมีฝุ่นละอองต่าง ๆ ด้วย

**ผลกระทบต่อเกษตรกรรม**
ฝนเป็นปัจจัยส่งผลต่อเกษตรกรรมมากทั้งด้านบวกและลบ โดยที่ฝนตกจะเป็นการรดน้ำที่มีประสิทธิภาพสูงสุดทางธรรมชาติ ฝนตกมากเกินไปอาจทำให้เกิดน้ำท่วมและส่งผลให้พืชบางชนิดล้มตายจากการเน่าเปื่อยอันเกิดจากเชื้อราได้ นอกจากนี้ หากฝนไม่ตกตามฤดูกาลและเกิดภัยแล้งตามธรรมชาติยังสามารถทำลายพืชผลการเกษตรได้ด้วย

**อ้างอิง ==
หมวดหมู่:อุทกวิทยา

ใช้แทนความหมายของ hydrology
n. the branch of science concerned with the properties of the earth's water, esp. its movement in relation to land.
สำหรับ hydrography = อุทกศาสตร์
n. the science of surveying and charting bodies of water, such as seas, lakes, and rivers.
กล่าวคือ แหล่งน้ำในเชิงภูมิศาสตร์กายภาพ
หมวดหมู่:วิทยาศาสตร์โลก
หมวดหมู่:น้ำ
หมวดหมู่:โครงสร้างของโลก
หมวดหมู่:สภาพอากาศ

หมวดหมู่:บรรยากาศ
หมวดหมู่:ปรากฏการณ์ทางฟิสิกส์
หมวดหมู่:อุตุนิยมวิทยา
หมวดหมู่:ปรากฏการณ์ธรรมชาติ
หมวดหมู่:ปรากฏการณ์บนโลก
หมวดหมู่:ท้องฟ้า
หมวดหมู่:สถิติศาสตร์

หมวดหมู่:วิทยาศาสตร์เชิงคณิตศาสตร์
หมวดหมู่:ความน่าจะเป็นและสถิติ
หมวดหมู่:วิทยาศาสตร์รูปนัย
บ่อน้ำบาดาล

ชั้นธรณี และ บ่อน้ำบาดาล
บ่อน้ำบาดาล (Artesian aquifer) เกิดจากน้ำที่กักเก็บอยู่ในชั้นเห็นเก็บน้ำใต้ดินภายใต้แรงกดดัน เมื่อมีการขุดบ่อลงไปที่ชั้นกับเก็บน้ำนี้ น้ำจะถูกแรงดันไหลออกมาโดยไม่ต้องใช้แรงสูบ

**หลักการทำงานของบ่อน้ำบาดาล**
เนื่องมาจากระดับน้ำบาดาล (water table) ที่บริเวณน้ำเข้า (recharge zone) นั้นอยู่ที่ระดับความสูงกว่าปากบ่อ จึงทำให้ความดันน้ำที่ปากบ่อนั้นสูง 
ตามกฎของปาสกาลจะคำนวณแรงดันน้ำได้:
โดยที่  นั้นคือความหนาแน่นของของเหลว g คือความเร่งเนื่องจากแรงโน้มถ่วง และ z คือ ระดับความสูง
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้าง
วิกิพีเดีย:วันนี้ในอดีต/11 พฤษภาคม

11 พฤษภาคม: - พ.ศ. 873 (ค.ศ. 330) – นครบิแซนเทียมเปลี่ยนชื่อเป็น โนวาโรมา หรือ คอนสแตนติโนเปิล เป็นเมืองหลวงของจักรวรรดิโรมัน ในรัชกาลจักรพรรดิคอนสแตนตินที่ 1- พ.ศ. 2354 (ค.ศ. 1811) – อิน-จัน (ในภาพ) ต้นกำเนิดคำเรียกฝาแฝดที่มีร่างกายติดกันว่า แฝดสยาม เกิดที่จังหวัดสมุทรสงคราม- พ.ศ. 2503 (ค.ศ. 1960) – มอสซาด หน่วยสืบราชการลับของอิสราเอล จับกุมอาด็อล์ฟ ไอช์มัน ผู้นำระดับสูงของนาซีและอาชญากรสงคราม ขณะลี้ภัยในประเทศอาร์เจนตินา- พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) – ดีปบลูเป็นคอมพิวเตอร์หมากรุกเครื่องแรกที่ชนะนักเล่นหมากรุกระดับแชมป์โลก เมื่อชนะแกรี คาสปารอฟ ในการรีแมตช์กระดานสุดท้าย- พ.ศ. 2553 (ค.ศ. 2010) – เดวิด แคเมอรอนดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งสหราชอาณาจักร เมื่อพรรคอนุรักษนิยมและเสรีประชาธิปไตยตั้งรัฐบาลผสมชุดแรกของประเทศนับแต่สมัยสงครามโลกครั้งที่สอง
ดูเพิ่ม: 10 พฤษภาคม – 11 พฤษภาคม – 12 พฤษภาคม
จดหมายเหตุ – รายชื่อบทความวันนี้ในอดีต
มีเดียวิกิ:Sorbs create account reason

คุณไม่สามารถสร้างบัญชีผู้ใช้ได้ เนื่องจากเลขที่อยู่ไอพีของคุณอยู่ในรายการพร็อกซีเปิดของ  SORBS DNSBL
แม่แบบ:อ้าง

#endnote_
แม่แบบนี้ได้ยกเลิกสำหรับการใช้ระบุตำแหน่งอ้างอิง โดยเปลี่ยนไปใช้  และ  แทน กรุณาศึกษาการอ้างอิงแหล่งที่มา อย่างไรก็ตามแม่แบบนี้สามารถใช้ระบุเนื้อหาเชิงอรรถที่แยกออกจากการอ้างอิงข้างต้นได้

**วิธีใช้**
- พารามิเตอร์ที่ 1 สำหรับตั้งชื่อเชิงอรรถที่กล่าวถึง แม่แบบนี้ใช้ควบคู่กับ หมายเหตุ โดยใส่ชื่อตำแหน่งให้เหมือนกัน
ดูตัวอย่างการใช้งานที่ การบุกครองโปแลนด์
แม่แบบ:หมายเหตุ

#ref_ ^ 
แม่แบบนี้ใช้คู่กับ อ้าง สำหรับไว้ใส่ในช่วนเชิงอรรถ สำหรับการใส่อ้างอิงไปที่เว็บไซต์หรือหนังสือให้ดูที่ การอ้างอิงแหล่งที่มา 

**วิธีใช้**
- พารามิเตอร์ที่ 1 สำหรับใส่ชื่อเชิงอรรถที่กล่าวถึง ตามที่ได้ตั้งชื่อไว้ใน อ้าง
ดูตัวอย่างการใช้งานที่ การบุกครองโปแลนด์
หมวดหมู่:แหล่งอ้างอิงสำหรับวิกิพีเดีย

แหล่งข้อมูลข่าวสารส่วนหนึ่งที่อาจใช้อ้างอิงหรือนำมาใช้ในในวิกิพีเดียได้
กรุณาตรวจสอบสัญญาอนุญาตให้ใช้งานของเนื้อหาต่าง ๆ ทุกครั้งก่อนจะนำมาใช้ในวิกิพีเดีย
ดู :หมวดหมู่:อ้างอิง สำหรับแหล่งอ้างอิงทั่วไปเพิ่มเติม
หแหล่งอ้างอิงสำหรับวิกิพีเดีย
หแหล่งอ้างอิงสำหรับวิกิพีเดีย
ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ

ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (International Atomic Energy Agency, IAEA; Agence internationale de l'énergie atomique, AIEA) เป็นองค์การระหว่างประเทศซึ่งมุ่งส่งเสริมการใช้พลังงานนิวเคลียร์ในทางสันติ และห้ามการใช้สำหรับความมุ่งหมายทางทหารทั้งปวง ซึ่งรวมถึงอาวุธนิวเคลียร์ IAEA ตั้งขึ้นเป็นองค์การที่เป็นอิสระเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2500 แม้ทบวงการฯ จะสถาปนาขึ้นเป็นเอกเทศจากสหประชาชาติผ่านสนธิสัญญาระหว่างประเทศขององค์การเอง คือ บทกฎหมาย IAEA แต่ IAEA รายงานต่อทั้งสมัชชาใหญ่และคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ
IAEA มีสำนักงานใหญ่ในกรุงเวียนนา IAEA มี "สำนักงานพิทักษ์ภูมิภาค" สองแห่งซึ่งตั้งอยู่ในโทรอนโต ประเทศแคนาดาและในกรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น IAEA ยังมีสำนักงานติดต่อประสานงานสองแห่งตั้งอยู่ในนครนิวยอร์ก สหรัฐ และในเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ นอกจากนี้ IAEA มีห้องปฏิบัติการสามแห่งตั้งอยู่ในกรุงเวียนนาและไชเบอร์ซดอร์ฟ ประเทศออสเตรียและในโมนาโก
IAEA เป็นสมัชชาระหว่างรัฐบาลเพื่อความร่วมมือทางวิทยาศาสตร์และเทคนิคในการใช้เทคโนโลยีนิวเคลียร์และพลังงานนิวเคลียร์อย่างสันติทั่วโลก โครงการของ IAEA สนับสนุนการพัฒนาการใช้เทคโนโลยีนิวเคลียร์ในทางสันติ การจัดหาการพิทักษ์ระหว่างประเทศต่อการใช้เทคโนโลยีนิวเคลียร์และวัสดุนิวเคลียร์ในทางที่ผิดและส่งเสริมความปลอดภัยนิวเคลียร์ (รวมการป้องกันรังสี) และมาตรฐานแความปลอดภัยนิวเคลียร์และการนำไปปฏิบัติ
IAEA และอดีตผู้อำนวยการใหญ่ มุฮัมมัด อัลบะรอดะอี เคยได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพร่วมกันเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2548

**ประวัติ**
ไอเออีเอก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2500 (ค.ศ. 1957) โดยมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่เวียนนา ประเทศออสเตรีย และมีสมาชิกทั้งหมด 146 ประเทศ ผู้แทนจากแต่ละประเทศจะประชุมกันปีละครั้งเพื่อคัดเลือกคณะกรรมการปกครองจำนวน 35 คน ซึ่งจะประชุมกันปีละ 5 ครั้ง 
นอกจากนี้ไอเออีเอยังมีสำนักงานอยู่ในแคนาดา เจนีวา นิวยอร์ก และโตเกียว อีกทั้งยังมีห้องทดลองอยู่ในออสเตรียและโมนาโก ขณะเดียวกันก็ให้การสนับสนุนศูนย์วิจัยในอิตาลี ที่อยู่ภายใต้การรับผิดชอบขององค์การศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก)

**ดูเพิ่ม**
 พลังงานนิวเคลียร์- อาวุธนิวเคลียร์- เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ-  NUCLEUS – The IAEA Nuclear Knowledge and Information Portal- Official IAEA
หมวดหมู่:องค์การระหว่างประเทศ
หมวดหมู่:เทคโนโลยีนิวเคลียร์
หมวดหมู่:สหประชาชาติ
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2500
หมวดหมู่:เวียนนา
หมวดหมู่:องค์การที่ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ
อนุมูลอิสระ

อนุมูลอิสระ (radical หรือมักใช้ว่า free radical) คือ อะตอม โมเลกุลหรือไอออนซึ่งมีอิเล็กตรอนเดี่ยวในวงนอกสุด (unpaired valence electron) หรือการมีจัดเรียงอิเล็กตรอนเป็นแบบเชลล์เปิด (open-shell electronic configuration) อนุมูลอิสระอาจมีประจุเป็นบวก ลบหรือเป็นศูนย์ก็ได้ ด้วยข้อยกเว้นบางประการ อิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยวเหล่านี้ทำให้อนุมูลอิสระว่องไวต่อปฏิกิริยาสูง
อนุมูลอิสระมีบทบาทสำคัญในการสันดาป เคมีบรรยากาศ พอลิเมอไรเซชัน เคมีพลาสมา ชีวเคมี และกระบวนการทางเคมีอีกหลายอย่าง ในสิ่งมีชีวิต ซูเปอร์ออกไซด์ ไนตริกออกไซด์และผลิตภัณฑ์จากปฏิกิริยาของมันควบคุมหลายกระบวนการ เช่น ควบคุมการบีบตัวของหลอดเลือด ซึ่งควบคุมความดันโลหิตอีกต่อหนึ่ง นอกจากนี้ อนุมูลอิสระยังมีบทบาทสำคัญในเมแทบอลิซึมตัวกลางของสารประกอบทางชีวภาพหลายชนิด 

อนุมูลอิสระเกิดขึ้นเป็นปกติจากปฏิกิริยาในร่างกายอยู่แล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อมีธาตุเหล็ก ทองแดง แมงกานีส โคบอลต์ โครเมียม นิเกิลน้อย มักเกิดเป็นปฏิกิริยาลูกโซ่ โดยร่างกายจะมีระบบกำจัดอนุมูลอิสระ แต่หากร่างกายได้รับสารอนุมูลอิสระจากภายนอก เช่น ได้รับจากอาหารบางชนิด จากขบวนการประกอบอาหาร เช่น การย่างเนื้อสัตว์ที่มีไขมันประกอบสูง การนำน้ำมันที่ใช้ทอดอาหารที่อุณหภูมิสูง ๆ มาใช้อีก หรือจากสิ่งแวดล้อม เช่น แสงอาทิตย์ซึ่งมีรังสีอัลตราไวโอเลต การแผ่รังสี รังสีเอกซ์ หรือจากมลพิษ เช่น ควันบุหรี่ ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์จากไอเสียรถยนต์ มากเกินไป หรือในภาวะที่ร่างกายสามารถกำจัดอนุมูลอิสระได้ลดลง ก็จะทำให้มีอนุมูลอิสระมากเกินไป เป็นสาเหตุของโรคภัยได้
อนุมูลอิสระที่มากเกินไปจะเป็นอันตรายต่อไขมัน (โดยเฉพาะไลโปโปรตีนความหนาแน่นต่ำ) โปรตีน หน่วยพันธุกรรม และคาร์โบไฮเดรต ซึ่งจะไม่กล่าวถึงรายละเอียดในที่นี้ ทำให้เพิ่มอัตราการเสี่ยงต่อการเป็นโรคหลายชนิด โรคที่สำคัญและมีการศึกษากันมาก ได้แก่ โรคหลอดเลือดตีบและแข็งตัว โรคมะเร็งบางชนิด โรคอัลไซเมอร์ โรคไขข้ออักเสบ โรคความแก่ เป็นต้น

**อ้างอิง**
 G. Herzberg (1971), "The spectra and structures of simple free radicals" ISBN 048665821X

**ดูเพิ่ม**
 สารต้านอนุมูลอิสระ

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  อนุมูลอิสระคืออะไร date=2008-04-18  เกร็ดความรู้จากโรงพยาบาลวิภาวดี
หมวดหมู่:ชราภาพ
หมวดหมู่:เคมีสิ่งแวดล้อม
หมวดหมู่:ชีวเคมี
หมวดหมู่:พันธะเคมี

หมวดหมู่:กระบวนการทางชีวภาพ
หมวดหมู่:โมเลกุลชีวภาพ
หิมะ

หิมะ
หิมะ เป็นรูปหนึ่งของการตกลงมาของน้ำจากบรรยากาศ อยู่ในรูปของผลึกน้ำแข็งจำนวนมากเรียก เกล็ดหิมะ จับตัวรวมกันเป็นก้อน ดังนั้นหิมะจึงมีเนื้อที่หยาบเป็นเกล็ด และมีโครงสร้างที่กลวงจึงมีความนุ่มเมื่อสัมผัส หิมะนั้นเกิดจากละอองน้ำเกิดการเกาะรวมตัวกันในชั้นบรรยากาศที่อุณหภูมิต่ำกว่า 0 °C (32 °F) ทำให้เกิดการแข็งตัวเป็นผลึกน้ำแข็ง และตกลงมา นอกจากนี้หิมะยังสามารถผลิตได้จากเครื่องสร้างหิมะเทียม (snow cannon)

**รูปทรงของเกล็ดหิมะ**
ไฟล์:SnowflakesWilsonBentley.jpg|thumb|250px|รูปเกล็ดหิมะ โดย วิลสัน เบ็นท์ลีย์ (Wilson Bentley) ค.ศ. 1902
ความสมมาตรของส่วนที่ยื่นออกมาของเกล็ดหิมะนั้น จะเป็นสมมาตรแบบหกด้านเสมอ เนื่องมาจากเกล็ดน้ำแข็งปกตินั้นมีโครงสร้างผลึกหกเหลี่ยม (หรือที่รู้จักกันในชื่อ ice Ih) บนระนาบฐาน (basal plane)
คำอธิบายถึงความสมมาตรของเกล็ดหิมะนั้นโดยทั่วไป มีอยู่ 2 คำอธิบาย คือ
# อาจเป็นไปได้ที่จะมีการสื่อสารหรือแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างส่วนที่ยื่นออกของเกล็ดหิมะ ซึ่งส่งผลให้การงอกออกของแต่ละก้านนั้นส่งผลถึงกัน ตัวอย่างของรูปแบบที่ใช้ในการสื่อสารนั้นอาจเป็น ความตึงผิว หรือ โฟนอน (phonon)
# คำอธิบายที่สองนี้จะค่อนข้างแพร่หลายกว่า คือ แต่ละก้านของเกล็ดหิมะนั้นจะงอกออกโดยไม่ขึ้นแก่กัน ในสภาพแวดล้อมที่อุณหภูมิ ความชื้น และสภาพแวดล้อมอื่น ๆ นั้นมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว แต่เมื่อเทียบกับขนาดของเกล็ดหิมะแล้วเชื่อว่าสภาพแวดล้อมจะมีสภาพที่เหมือนกันในช่วงขนาดสเกลของเกล็ดหิมะ ซึ่งส่งผลให้การงอกออกของก้านในแต่ละด้านนั้นอยู่ภายใต้เงื่อนไขเหมือนกัน จึงทำให้ลักษณะการงอกออกนั้นเหมือนกัน ในลักษณะเดียวกับที่รูปแบบการเติบโตของวงแหวนอายุในแกนของต้นไม้ในสภาพแวดล้อมเดียวกันจะมีรูปร่างเหมือน ๆ กัน ความแตกต่างของสภาพแวดล้อมที่ระดับสเกลใหญ่กว่าเกล็ดหิมะนั้นส่งผลให้รูปของเกล็ดหิมะแต่ละเกล็ดนั้นมีรูปร่างที่แตกต่างกัน และหิมะเกิดจากการละอองน้ำในอากาศที่แปรสภาพเป็นของแข็งเพราะอุณหภูมิต่ำ
อย่างไรก็ตาม แนวความคิดที่ไม่มีเกล็ดหิมะใดที่มีรูปร่างเหมือนกันนั้นไม่ถูกต้อง เกล็ดหิมะสองเกล็ดนั้นมีโอกาสเหมือนกันได้ เพียงแต่โอกาสนั้นน้อยมาก American Meteorological Societyได้บันทึกการค้นพบเกล็ดหิมะที่มีรูปร่างเหมือนกันโดย แนนซี่ ไนท์ (Nancy Knight) ซึ่งทำงานที่National Center for Atmospheric Research ผลึกที่ค้นพบนั้นไม่เชิงเป็นเกล็ดหิมะซะทีเดียวที่เป็นรูป ปริซึมหกเหลี่ยมกลวง (hollow hexagonal pris)

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:หิมะ
หมวดหมู่:รูปแบบของน้ำ
หมวดหมู่:หยาดน้ำฟ้า
ลูกเห็บ

พายุลูกเห็บ
ลูกเห็บ (Hail) เป็นก้อนน้ำลักษณะเหมือนน้ำแข็ง เป็นส่วนหนึ่งของวัฏจักรของน้ำ โดยตกลงมาจากบรรยากาศในรูปของแข็ง โดยจะมีรูปร่างเป็นก้อนน้ำแข็งรูปร่างไม่แน่นอน  เกิดจากละอองหยาดฝนซึ่งเย็นแบบยิ่งยวด (ยังอยู่ในสภาพของเหลวที่อุณหภูมิต่ำกว่าจุดเยือกแข็ง) ในเมฆฝน ปะทะกับวัตถุแข็ง เช่น ผงฝุ่น หรือ ก้อนลูกเห็บที่เกาะตัวอยู่ก่อนแล้ว และแข็งตัวเกาะรอบวัตถุนั้น ๆ เป็นก้อนลูกเห็บ  ก้อนลูกเห็บนี้อาจลอยตัวก่อเป็นก้อนอยู่เบื้องบนเป็นระยะเวลาหนึ่งก่อนจะตกลงมา เนื่องจากลมที่พัดพาอยู่เบื้องบน ดังนั้นลูกเห็บอาจเกาะตัวจนเป็นก้อนใหญ่มีน้ำหนักเกินกว่าที่ลมจะพัดให้ลอยอยู่ได้และตกลงมา  
ฝนลูกเห็บมักจะมากับ พายุฝนที่รุนแรง และมักจะมีอากาศเย็น โดยที่อุณหภูมิของชั้นอากาศที่อยู่สูงนั้นเย็นกว่าอากาศที่อยู่ต่ำมาก  ลูกเห็บขนาดเล็กจะถูกพัดพาสะท้อนขึ้นลงอยุ่ระหว่างชั้นบรรยากาศที่อากาศเย็นและร้อน เนื่องจากการลอยตัวขึ้นของอากาศร้อนและแรงดึงดูดของโลก ลูกเห็บที่ลอยตัวอยู่นานก็จะมีขนาดใหญ่ ดังนั้นจะเห็นได้ว่า ลูกเห็บขนาดใหญ่ก็อาจเกิดขึ้นได้ในเขตที่มีอากาศร้อน เนื่องมาจากการลอยตัวขึ้นที่รุนแรงของอากาศร้อน และยังสามารถเกิดขึ้นได้ในช่วงฤดูร้อนอีกด้วย
ลูกเห็บส่วนใหญ่จะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2-3 มิลลิเมตร แต่บางทีอาจมีขนาดใหญ่ถึงหลายเซนติเมตรหรือใหญ่กว่านั้น ลูกเห็บขนาดเมล็ดถั่วจนถึงขนาดลูกกอล์ฟนั้นเป็นขนาดที่พบเห็นได้ทั่วไป เมื่อผ่าลูกเห็บออกจะเห็นชั้นหลายๆ ชั้นซ้อนกันอยู่ จำนวนชั้นบอกได้ว่าลูกเห็บนี้ถูกพัดขึ้นไปสูงขึ้นกี่ครั้ง โดยชั้นข้างในจะมีสีน้ำเงิน แล้วชั้นต่อไปสีจะจางลงเรื่อยๆ จนถึงสีขาว
สถิติของลูกเห็บที่หนักที่สุดในโลกนั้น ตกที่ เมืองคอฟฟีย์วิลล์ (Coffeyville) รัฐแคนซัส ในวันที่ 3 กันยายน พ.ศ. 2513 โดยหนักถึง 770 กรัม (หรือ 1.7 ปอนด์) มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 14.5 เซนติเมตร (5.7 นิ้ว)   ส่วนลูกเห็บที่ขนาดใหญ่ที่สุดนั้นตกที่ ออโรรา (Aurora) รัฐเนแบรสกา ในวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2546 ซึ่งมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 17.8 เซนติเมตร (7 นิ้ว) แต่มีน้ำหนักน้อยกว่า อาจเนื่องมาจากมีบางส่วนแตกหลุดไปในระหว่างตกกระทบบ้าน
การตกลงมาของน้ำแข็งอีกประเภทที่มีขนาดใหญ่กว่าลูกเห็บเรียกว่า megacryometeors

**ดูเพิ่ม**
 หิมะ- ฝน

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เมฆ หมอก และหยาดน้ำฟ้า date=2006-03-15  ข้อมูลเพิ่มเติมจาก โครงการ การเรียนรู้เรื่องวิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ
หมวดหมู่:น้ำ
หมวดหมู่:สภาพอากาศ
หมวดหมู่:หยาดน้ำฟ้า
ซออู้

ซออู้
ซออู้ เป็นซอสองสาย ตัวกะโหลกทำด้วยกะลามะพร้าว โดยตัดปาดกะลาออกเสียด้านหนึ่ง และใช้หนังลูกวัวขึงขึ้นหน้าซอ กว้างประมาณ 13 – 14 ซม. เจาะกะโหลกให้ทะลุตรงกลาง เพื่อใส่คันทวนที่ทำด้วยไม้จริง ผ่านกะโหลกลงไป ออกทะลุรูตอนล่างใกล้กะโหลก คันทวนซออู้นี้ ยาวประมาณ 85 ซม. ใช้สายซอสองสายผูกปลายทวนใต้กะโหลก แล้วพาดผ่านหน้าซอ ขึ้นไปผูกไว้กับ ลูกบิดสองอัน ลูกบิดซออู้นี้ยาวประมาณ 17 –18 ซม. โดยเจาะรูคันทวนด้านบน แล้วสอดลูกบิดให้ทะลุผ่านคันทวนออกมา และใช้เชือกผูกรั้งกับทวนตรงกลางเป็นรัดอก เพื่อให้สายซอตึง และสำหรับเป็นที่กดสายใต้รัดอกเวลาสี ส่วนคันสีของซออู้นั้นทำด้วย ไม้จริงยาวประมาณ 70 ซม. ใช้ขนหางม้าประมาณ 160 - 200 เส้น ตรงหน้าซอใช้ผ้าม้วนกลม ๆ เพื่อทำหน้าที่เป็นหมอนหนุน สายให้พ้นหน้าซอ ด้านหลังของกะโหลกซอ แกะสลักเป็นรูปลวดลายสวยงาม และเป็นช่องทางให้เสียงออกด้านนี้ด้วย 

ซออู้มีรูปร่างคล้ายๆกับซอของจีนที่เรียกว่า ฮู – ฮู้ (Hu-hu) เหตุที่เรียกว่าซออู้ก็เพราะ เรียกตามเสียงที่ได้ยินนั่นเอง ซอด้วงและซออู้ ได้เข้ามามีบทบาทในวงดนตรีเครื่องสายตั้งแต่ปลายรัชกาลที่ 4 นี่เอง โดยได้ดัดแปลงมาจาก วงกลองแขกเครื่องใหญ่ ซึ่งมีเครื่องดนตรีที่ทำลำนำประกอบด้วย ซอด้วง ซออู้ จะเข้ และ ปี่อ้อ ต่อมาได้เอากลองแขก ปี่อ้อ ออก และเอา ทับกับรำมะนา และขลุ่ยเข้ามาแทน เรียกวงดนตรีชนิดนี้ว่า วงมโหรีเครื่องสาย มีคนเล่นทั้งหมด 6 คน รวมทั้ง ฉิ่ง ด้วย

**อ้างอิง**
  แนะนำเครื่องดนตรีไทย date=2008-03-07 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  แนะนำการสีซออู้ date=2008-04-16 
หมวดหมู่:เครื่องดนตรีไทย
หมวดหมู่:เครื่องสาย
ซอด้วง

ซอด้วง
ซอด้วงเป็นซอสองสาย มีเสียงแหลม ก้องกังวาน คันทวนยาวประมาณ 72 ซม. คันชักยาวประมาณ 68 ซม. ใช้ขนหางม้าประมาณ 120–150 เส้น กะโหลกของ
ซอด้วงนั้น แต่เดิมใช้กระบอกไม้ไผ่มาทำ ปากกระบอกของซอด้วงกว้างประมาณ 7 ซม. ตัวกระบอกยาวประมาณ 13 ซม. กะโหลกของซอด้วงนี้ ในปัจจุบันใช้ไม้จริง หรือ งาช้างทำก็ได้ 
แต่ที่นิยมว่าเสียงดีนั้น กะโหลกซอด้วงต้องทำด้วยไม้ไม้เนื้อแข็ง ส่วนหน้าซอนิยมใช้หนังงูเหลือมขึง เพราะทำให้เกิดเสียงแก้วเกิดความไพเราะอย่างยิ่ง ลักษณะของซอด้วง มีรูปร่างเหมือนกับซอของจีนที่เรียกว่า "หูฉิน" (p=húqin) ทุกอย่าง เหตุที่เรียกว่า ซอด้วง ก็เพราะมีรูปร่างคล้ายเครื่องดักสัตว์ เพราะตัวด้วงดักสัตว์ ทำด้วยกระบอกไม้ไผ่เหมือนกัน จึงได้เรียกชื่อไปตามลักษณะนั้นนั่นเอง 
สายซอด้วงนั้น มีเพียงสองสาย คือ สายเอก เสียงเปล่าเป็นเสียง "เร" นิ้วชี้กดเป็นเสียง "มี" ไล่ไปจนถึงนิ้วก้อยเป็นเสียง "ลา"สูง สายทุ้ม เสียงเปล่าเป็นเสียง "ซอล"ต่ำ นิ้วชี้กดเป็นเสียง "ลา"ต่ำ ไล่ไปจนถึงนิ้วนางเป็นเสียง "โด"
ซอด้วงใช้ในวงเครื่องสาย วงมโหรี โดยทำหน้าที่เป็นผู้นำวงและเป็นหลักในการดำเนินทำนองอ้างอิง

**อ้างอิง**
  แนะนำเครื่องดนตรีไทย date=2008-03-07 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ส่วนประกอบของซอด้วง date=2007-07-16 -  แนะนำการฝึกซอด้วง date=2008-04-11 
หมวดหมู่:เครื่องดนตรีไทย
หมวดหมู่:เครื่องสาย
ระนาดทุ้ม

ระนาดทุ้ม
ระนาดทุ้ม เป็นเครื่องตีที่ต้องใช้ไม้ที่สร้างขึ้นมาในสมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นการสร้างเลียนแบบระนาดเอก ใช้ไม้ชนิดเดียวกันกับระนาดเอก (แต่นิยมใช้ไม่ไผ่ชนิดต่าง ๆ) ลูกระนาดทุ้มมีจำนวน 17 ลูก ลูกต้นยาวประมาณ 42 ซม. กว้าง 6 ซม. และลดหลั่นลงมาจนถึงลูกยอด ที่มีขนาดยาว 34 ซม. กว้าง 5 ซม. รางระนาดทุ้มนั้นประดิษฐ์ให้มีรูปร่างคล้ายหีบไม้ แต่เว้าตรงกลางให้โค้ง โขนปิดหัวท้ายเพื่อ เป็นที่แขวนผืนระนาดนั้น ถ้าหากวัดจากโขนด้านหนึ่งไปยังโขนอีกด้านหนึ่ง รางระนาดทุ้มจะมีขนาดยาวประมาณ 124 ซม. ปาก รางกว้างประมาณ 22 ซม. มีเท้าเตี้ย รองไว้ 4 มุมราง
หน้าที่ในวงของระนาดทุ้มนั้น ทำหน้าที่เดินทำนองรอง ในทางของตนเองซึ่งจะมีจังหวะโยน ล้อ ขัด ที่ทำให้เกิดความไพเราะสนุกสนานและเติมเต็มช่องว่างของเสียง
อันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของระนาดทุ้ม

**อ้างอิง**
  แนะนำเครื่องดนตรีไทย date=2008-03-07  จากเว็บดนตรีไทย.คอม

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  รายละเอียดระนาดทุ้ม
หมวดหมู่:เครื่องดนตรีไทย
หมวดหมู่:เครื่องเพอร์คัชชัน
ตะโพน

ตะโพน
ตะโพน เป็นเครื่องดนตรีที่ขึงด้วยหนัง ตัวตะโพนทำด้วยไม้สักหรือไม้ขนุน เรียกว่า หุ่น ขุดแต่งให้เป็นโพรงภายใน ขึ้นหนัง 2 หน้า ดึงด้วยสายหนังโยงเร่งเสียงเรียกว่า หนังเรียด หน้าใหญ่มีความกว้างประมาณ 25 ซม. เรียกว่า หน้าเท่ง ติดหน้าด้วยข้าวสุกบดผสมกับขี้เถ้าเพื่อถ่วงเสียง อีกหน้าหนึ่งเล็กกว่ามีขนาดประมาณ 22 ซม. เรียกว่า หน้ามัด ตัวกลองยาวประมาณ 48 ซม. รอบ ๆ ขอบหนังที่ขึ้นหน้า ถักด้วยหนังที่ตีเกลียวเป็นเส้นเล็ก ๆ เรียกว่า ไส้ละมาน แล้วจึงเอาหนังเรียดร้อยในช่วงของไส้ละมานทั้งสองข้าง โยงเรียงไปโดยรอบจนมองไม่เห็นไม้หุ่น มีหนังพันตรงกลางเรียกว่า รัดอก ข้างบนรัดอกทำเป็นหูหิ้วและมีเท้ารองให้ ตัวตะโพนวางนอนอยู่บนเท้า ใช้ฝ่ามือซ้ายขวาตีได้ทั้งสองหน้า ใช้สำหรับประกอบจังหวะผสมอยู่ในวงปี่พาทย์ ทำหน้าที่กำกับจังหวะหน้าทับต่าง ๆ

ตะโพนนี้ ถือเป็นบรมครูทางดุริยางคศิลป์ นับว่าพระประโคนธรรพ เป็นครูตะโพน เมื่อจะเริ่มการบรรเลง จะต้องนำดอกไม้ธูปเทียน บูชาตะโพนก่อนทุกครั้ง และถือเป็นประเพณีสืบต่อกันมา เหตุที่ต้องกราบใหว้บูชาก็เพราะ ตะโพนเป็นเครื่องดนตรีที่บรรเลงร่วมกับ สังข์ บัณเฑาะว์ และ มโหระทึก ซึ่งเป็นเครื่องดนตรีประจำองค์ของเทพเจ้า และสมมติเทพ ดังนี้คือ สังข์ประจำพระองค์พระนารายณ์ และพระอินทร์ บัณเฑาะว์ ประจำองค์พระอิศวร มโหระทึก เป็นเครื่องดนตรีบรรเลงประกอบพระอิศริยยศองค์พระมหากษัตริย์ ซึ่งถือเป็นสมมุติเทพส่วนตะโพนนั้นเป็นกลองที่พระคเณศได้เป็นผู้ตีเป็นคนแรก ดังนั้น ตะโพนเมื่อนำมาร่วมบรรเลงในวงปี่พาทย์ จึงถือเป็นบรมครู และทำหน้าที่กำกับหน้าทับต่าง ๆ ทั้งหมด

**อ้างอิง**
  แนะนำเครื่องดนตรีไทย date=2008-03-07  จากเว็บดนตรีไทย.คอม
หมวดหมู่:กลอง
หมวดหมู่:เครื่องดนตรีไทย
ปี่

ปี่ เป็นเครื่องดนตรีไทย ทำด้วยไม้จริงเช่นไม้ชิงชันหรือไม้พยุง กลึงให้เป็นรูปบานหัวบานท้าย ตรงกลางป่อง เจาะภายในให้กลวงตลอดเลา ทางหัวของปี่เป็นช่องรูเล็กส่วนทาง ปลายของปี่ ปากรูใหญ่ใช้ชันหรือวัสดุอย่างอื่นมาหล่อเสริมขึ้นอีกราวข้างละ ครึ่งซม ส่วนหัวเรียก ทวนบน ส่วนท้ายเรียก ทวนล่าง ตอนกลางของปี่ เจาะรูนิ้วสำหรับเปลี่ยนเสียงลงมาจำนวน 6 รู แต่สามารถเป่าได้เสียงตรง  24  เสียง  กับเสียงควงหรือเสียงแทนอีก  8  เสียง  รวมเป็น  32  เสียง  รูตอนบนเจาะเรียงลงมา 4 รู เว้นระยะห่างเล็กน้อย เจาะรูล่างอีก 2 รู ตรงกลางของเลาปี่ กลึงขวั้นเป็นเกลียวคู่ไว้เป็นจำนวน 14 คู่ เพื่อความสวยงามและกันลื่นอีกด้วย ตรงทวนบนนั้นใส่ลิ้นปี่ที่ทำด้วยใบตาลซ้อนกัน 4 ชั้น ตัดให้กลมแล้วนำไปผูกติดกับท่อลมเล็กๆที่ เรียกว่า กำพวด เรียวยาวประมาณ 5 ซม. กำพวดนี้ทำด้วยทองเหลือง เงิน นาก หรือโลหะอย่างอื่นวิธีผูกเชือกเพื่อ ให้ใบตาลติดกับกำพวดนั้น ใช้วิธีผูกที่เรียกว่า ผูกตะกรุดเบ็ด ส่วนของกำพวดที่จะต้องสอดเข้าไปเลาปี่นั้นเขาใช้ถักหรือเคียน ด้วยเส้นด้าย สอดเข้าไปในเลาปี่ให้พอมิดที่พันด้ายจะทำให้เกิดความแน่นกระชับยิ่งขึ้น
ปี่ของไทยจัดได้เป็น 3 ชนิด ได้แก่
# ปี่นอก มีขนาดเล็ก ยาวประมาณ 31 ซม. กว้าง 3.5 ซม. เป็นปี่ที่ใช้กันมาแต่เดิม เสียงของปี่นอกจะมีเสียงที่เล็กแหลม
# ปี่กลาง มีขนาดกลาง ยาวประมาณ 37 ซม. กว้างประมาณ 4 ซม. สำหรับเล่นประกอบการแสดงหนังใหญ่ มีสำเนียงเสียงอยู่ระหว่าง ปี่นอก กับปี่ใน เสียงของปี่กลางจะ ไม่แหลมหรือว่าต่ำเกินไปแต่จะอยู่ในระดับปานกลาง
# ปี่ใน มีขนาดใหญ่ มีความยาวประมาณ 41 – 42 ซม. กว้างประมาณ 4.5 ซม. เป็นปี่ที่พระอภัยมณีใช้สำหรับเป่าให้นางผีเสื้อสมุทร (ในวรรณกรรมของสุนทรภู่) ขาดใจตายนั่นเอง โดยเสียงของปีในจะเป็นเสียงที่ต่ำ และเสียงใหญ่

**คำว่าปี่ที่ใช้ในความหมายอื่นๆ**
 คลาริเน็ต- โอโบ- บาสซูน- แซกโซโฟน

**อ้างอิง**
  แนะนำเครื่องดนตรีไทย date=2008-03-07  จากเว็บดนตรีไทย.คอม

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ปี่เครื่องดนตรีไทยประเภทเป่า date=2007-09-27 
หมวดหมู่:เครื่องดนตรีไทย
หมวดหมู่:เครื่องลม
หมวดหมู่:ปี่
จะเข้

ไฟล์:Kyam at Mon Buddhist Temple Fort Wayne.jpg|200px|thumb|right|จะเข้ของมอญ ในวัดพุทธมอญ เมืองฟอร์ตเวย์น, รัฐอินดีแอนา, สหรัฐ
จะเข้ของกัมพูชา
จะเข้ (ကျာံ, ออกเสียง) เป็นเครื่องดนตรีไทยประเภทเครื่องดีด มี 3 สาย ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากมอญ และได้ปรับปรุงแก้ไขมาจากกระจับปี่ซึ่งมี 4 สาย นำมาวางดีดกับพื้นเพื่อความสะดวก มีประวัติและมีหลักฐานครั้งแรกในสมัยกรุงศรีอยุธยา จะเข้ได้นำเข้าร่วมบรรเลงเป็นเครื่องนำอยู่ในวงมโหรีคู่กับกระจับปี่ในสมัยรัชกาลที่ 2 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ มีผู้นิยมเล่นจะเข้กันมาก ทำให้กระจับปี่ค่อย ๆ หายไปในปัจจุบัน เนื่องจากหาผู้เล่นเป็นน้อย
ตัวจะเข้ทำเป็นสองตอน คือตอนหัวและตอนหาง โดยลักษณะทางตอนหัวเป็นกระพุ้งใหญ่ ทำด้วยไม้แก่นขนุน หนาประมาณ 12 ซม. ยาวประมาณ 52 ซม. และกว้างประมาณ 11.5 ซม. ท่อนหัวและท่อนหางขุดเป็นโพรงตลอด รวมทั้งสิ้นมีความยาวประมาณ 130 – 132 ซม. ปิดใต้ทองด้วยแผ่นไม้ มีเท้ารองตอนหัว 4 เท้า และตอนปลายปางอีก 1 เท้า วัดจากปลายเท้าถึงตอนบนของตัวจะเข้ สูงประมาณ 19 ซม. ทำหลังนูนตรงกลางให้สองข้างลาดลง โยงสายจากตอนหัวไปทางตอนหางเป็น 3 สาย มีลูกบิดประจำสายละ 1 อัน สาย 1 ใช้เส้นลวดทองเหลือง อีก 2 สายใช้เส้นเอ็น มีหย่องรับสายอยู่ตรงปลายหางก่อนจะถึงลูกบิด ระหว่างตัวจะเข้มีแป้นไม้เรียกว่า นม รองรับสายติดไว้บนหลังจะเข้ รวมทั้งสิ้น 11 อัน เพื่อไว้เป็นที่สำหรับนิ้วกดนมแต่ละอันสูง เรียงลำดับขึ้นไป ตั้งแต่ 2 ซม. จนสูง 3.5 ซม. 
เวลาบรรเลงใช้ดีดด้วยไม้ดีดกลมปลายแหลมทำด้วยงาช้างหรือกระดูกสัตว์ เคียนด้วยเส้นด้ายสำหรับพันติดกับปลายนิ้วชี้ข้างขวาของผู้ดีด และใช้นิ้วหัวแม่มือกับนิ้วกลางช่วยจับให้มีกำลัง เวลาแกว่งมือส่ายไปมา ให้สัมพันธ์ กับมือข้างซ้ายขณะกดสายด้วย ไม้ดีดควรยาวประมาณ 7-8 เซนติเมตร มีสายยาวประมาณ 45 เซนติเมตร
จะเข้ส่วนมากทำหน้าที่เป็นเครื่องนำในวงเครื่องสาย วงมโหรี เดินทำนองหลักคล้ายระนาดเอก แต่ไม่เล่นเก็บถี่เท่าระนาดเอก

**สายของจะเข้**
สายของจะเข้นั้นจะมีอยู่ 3 สาย ส่วนใหญ่ทำมาจากไหมหรือเอ็น สามารถแบ่งได้ดังนี้- สายที่อยู่ทางด้านนอกสุดของจะเข้ มีชื่อเรียกว่า สายเอก ทำมาจากไหมหรือเอ็น สายเปล่าเป็นเสียงโด ไล่ไปจนถึงนมที่ 11 เป็นเสียงซอลสูง- สายที่อยู่ตรงกลาง มีชื่อเรียกว่า สายทุ้ม ทำมาจากไหมหรือเอ็น สายเปล่าเป็นเสียงซอลต่ำ ไล่ไปจนถึงนมที่ 11 เป็นเสียงเรสูง- สายที่อยู่ติดกับตัวผู้เล่นจะเข้ มีชื่อเรียกว่า สายลวด เป็นสายที่ทำมาจากลวดทองเหลือง สายเปล่าเป็นเสียงโดต่ำ ไล่ไปจนถึงนมที่ 11 เป็นเสียงซอล

**ครูจะเข้ ตั้งแต่อดีต จนถึงปัจจุบัน**
ดนตรีไทยนั้นมีการสืบทอดมาเป็นรุ่นสู่รุ่น เช่นเดียวกับวิชาการด้านอื่น ๆ นั่นคือผู้ที่มีความเชี่ยวชาญในเครื่องดนตรีชนิดใดชนิดหนึ่งโดยเฉพาะ จะเรียกว่า "คน" เครื่องดนตรีนั้น ๆ เช่น สมชายเป็นคนซอด้วง ก็หมายความว่า นายสมชาย เป็นคนที่มีความถนัด หรือมีความเชี่ยวชาญในการเล่นเครื่องดนตรี ซอด้วงมากกว่าเครื่องดนตรีชนิดอื่น ๆ ซึ่งในสมชายอาจจะสามารถเล่นเครื่องดนตรีอื่น ๆ ได้ เช่น เล่นซออู้, เล่นจะเข้ เป็นต้น
ครูจะเข้ หมายถึง ครูที่เป็นคนจะเข้ คือเป็นผู้ที่มีความถนัด มีความรู้ความชำนาญในการเล่นจะเข้โดยเฉพาะ ซึ่งตั้งแต่อดีต อาจกล่าวย้อนไปถึงสมัยรัชกาลที่ 6 คือ "หลวงว่องจะเข้รับ" (โต กมลวาทิน)

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:เครื่องดนตรีไทย
หมวดหมู่:เครื่องสาย