โรงเรียนปิยะมหาราชาลัย

โรงเรียนปิยะมหาราชาลัย (Piyamaharachalai School) เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษา ซึ่งเป็นโรงเรียนประจำจังหวัดนครพนม

**ประวัติ**
โรงเรียนปิยะมหาราชาลัย ตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2452 ที่โรงเรียนสุนทรวิจิตร เดิมใช้ชื่อว่า โรงเรียน "บำรุงสตรี" ต่อมาพระยาตรังคภูมาภิบาล สมุหเทศาภิบาล มณฑลอุดร ให้ความเห็นชอบให้ใช้สถานที่ตรงศาลากลางหลังเดิมเป็นที่ตั้งของโรงเรียน พระยาอดุลยเดช เป็นผู้มอบให้เป็นโรงเรียนประจำจังหวัด
ในปลายสมัยรัชกาลที่ 5 ได้เปลี่ยนชื่อมาเป็นโรงเรียน "นครพนมปิยะมหาราชาลัย" เพื่อเป็นบรมราชานุสรณ์ ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวตรงกับที่พระยาสุนทรเทพกิจจารึก เป็นผู้ว่าราชการจังหวัด อาคารเรียนเดิมหลังคามุงด้วยหญ้า มีชั้นเรียนสูงสุดถึงชั้นเรียนมัธยมปี 4 นายทอง อนงค์ไชยเป็นครูใหญ่คนแรก- พ.ศ. 2473 ย้ายมาที่ปัจจุบัน (ด้านสนามฟุตบอล) ขณะนั้น นายเชวง ศิริรัตน์เป็นครูใหญ่- พ.ศ. 2485 เกิดกรณีพิพาทอินโดจีนอาคารถูกระเบิดชำรุด ได้งบประมาณสร้างใหม่ทางทิศใต้- พ.ศ. 2512 ได้รับคัดเลือกเข้าในโครงการโรงเรียนมัธยมแบบประสม โดยรวมโรงเรียนสตรีนครพนม โรงเรียนการช่างสตรี เข้าด้วยกันใช้ชื่อใหม่ว่า " โรงเรียนปิยะมหาราชาลัย " จนถึงปัจจุบัน- พ.ศ. 2532 โรงเรียนมีอายุครบ 80 ปี ได้รับพระบรมราชานุญาตให้จัดสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระปิยะมหาราชในบริเวณโรงเรียนเพื่อเป็นจุดรวมน้ำใจของบุตรปิยะและประชาชนทั่วไป โดยพลเอกมานะ รัตนโกเศศ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งเป็นศิษย์เก่าโรงเรียนเป็นประธานกรรมการดำเนินการ นายวิรัช บำรุงสวัสดิ์ เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน- พ.ศ. 2536 โรงเรียนได้รับการคัดเลือกเป็นสถานศึกษาดีเด่น รางวัลพระราชทาน ประเภทโรงเรียนมัธยมขนาดใหญ่ โดยมี นายสมปรารถน์ มณีพรรณ เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน- พ.ศ. 2552 โรงเรียนมีอายุครบ 100 ปี

**เกี่ยวกับโรงเรียนปิยะมหาราชาลัย**
 ตราประจำโรงเรียน มหามงกุฏครอบเลข ๕ และตัวอักษร ป.ย.

**ทำเนียบผู้บริหารโรงเรียน**

**แผนการเรียน**
 ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
** สาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์
** สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษโครงการ Education Hub
** สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษ (MEP) Mini English Program
** สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษ วิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ (SC) Science Class
** สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษ วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม (SC-ICT) Science-Technology Gifted
ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย
** สาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์
** สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษ วิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ (SC) Science Class
** สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษผู้มีความสามารถพิเศษ วิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ (SC-G) Science Class - Gifted
** สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษ (MEP) Mini English Program
** สาระการเรียนรู้ ห้องเรียนพิเศษภาษาจีน อังกฤษ และญี่ปุ่น (LG) Language Gifted

**สิ่งปลูกสร้างสำคัญ**
 อาคารสร้อยอินทนิล- อาคารทองกวาว- อาคารราชพฤกษ์- อาคารกันเกรา- หอประชุมรัตนโกเศศ- อาคารปิยะ 100 ปี- ตึกสมาคมศิษย์เก่าปิยะมหาราชาลัย- อาคารเรียนโปรแกรมห้องเรียนพิเศษภาษาอังกฤษ ( MEP )- อาคารเรียนโปรแกรมห้องเรียนพิเศษภาษาอังกฤษ ( MEP ) 2- ศูนย์กีฬา- สนามกีฬาแสงสิงแก้ว

**บุคคลที่มีชื่อเสียงที่เกี่ยวข้องกับโรงเรียน**
 พลตำรวจเอกอดุลย์ แสงสิงแก้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ- พลเอกมานะ รัตนโกเศศ อดีตรองนายกรัฐมนตรี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และเป็นอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครพนม 3 สมัย- พีระพงษ์ พลชนะ (ต้อม เรนโบว์) นักร้อง นักดนตรี วงอินทนิล (2524 - 2527), วงเรนโบว์ ปี 2528 - 2538- กมลวลัย ประจักษ์รัตนกุล (ไผ่หลิว) มิสแกรนด์นครพนม2023 Top10 มิสแกรนด์ไทยแลนด์2023, นักร้อง สมาชิกวง Gen1es, ผู้เข้าแข่งขันรายการ Chuang Asia 2024 เดบิ้วเป็นสมาชิกในวงด้วยลำดับที่ 3 

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:โรงเรียนในจังหวัดนครพนม
หมวดหมู่:โรงเรียนประจำจังหวัด
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอายุเกิน 100 ปีในประเทศไทย
หมวดหมู่:โรงเรียนที่สร้างขึ้นเป็นพระบรมราชานุสรณ์แห่งรัชกาลที่ 5
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอัตราการแข่งขันสูง
หมวดหมู่:โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม
หมวดหมู่:โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2452
หมวดหมู่:สถานศึกษาในอำเภอเมืองนครพนม