อำภา ภูษิต

อำภา ภูษิต (เกิด 11 เมษายน พ.ศ. 2502) ชื่อเล่น แอ๊ว เป็นนักแสดงหญิงชาวไทย เป็นตัวแทนสาวไทยในการประกวดนางงามนานาชาติ​ ปี 1977 ณ ประเทศญี่ปุ่น มีชื่อเสียงจากภาพยนตร์เรื่อง ฟ้าหลังฝน (พ.ศ. 2521) และเป็นนางเอกภาพยนตร์ต่อมาอีกหลายเรื่อง

**ประวัติ**
อำภาเป็นน้องสาวแท้ ๆ ของอดีตนักแสดงหญิง ผดุงศรี โสภิตา เข้าสู่วงการจากการติดตามพี่สาวเข้าไปในกองถ่ายละคร และได้รับการชักชวนให้เข้าประกวด เทพีสงกรานต์สวนสามพราน ซึ่งเธอก็ได้รับชัยชนะคว้าตำแหน่งมาได้ ในปี 2520 ต่อมา ได้เป็นตัวแทนประเทศไทย ไปประกวดนางงามนานาชาติ 1977 ที่ประเทศญี่ปุ่น หลังจากนั้น จึงได้รับการทาบทามจาก จิรวรรณ กัมปนาทแสนยากร (คุณนายแดง) ให้มาแสดงภาพยนตร์
อำภาได้แสดงนำในภาพยนตร์เรื่องแรก คือเรื่อง ฟ้าหลังฝน ประกบกับ วิฑูรย์ กรุณา และ เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์ โดยมี พิศาล อัครเศรณี เป็นผู้กำกับการแสดง ซึ่งประสบผลสำเร็จเกินคาด ทั้งทางด้านรายได้และรางวัลนักแสดง อีกทั้งเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่องนี้ คือเพลง "พะวงรัก" ยังได้รับรางวัลพระราชทาน เสาอากาศทองคำ ทั้งนักร้องและเพลงในปีนั้นด้วย จากนั้น อำภายิ่งดังมากขึ้นกับบทพี่น้องสามสาว ในภาพยนตร์เรื่อง สามใบเถา ร่วมกับ เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์ และ สุพรรษา เนื่องภิรมย์ และเรื่อง พรุ่งนี้ฉันจะรักคุณ ซึ่งได้รับรางวัลนักแสดงดาวรุ่งจากการประกวด ที่ ไต้หวัน และ อินโดนีเซีย ต่อมาจึงหันไปรับบทนางรอง และนางร้าย แต่ก็ยังสามารถกลับมารับบทนางเอกได้อย่างสมศักดิ์ศรี จากภาพยนตร์หลาย ๆ เรื่อง เช่น น้ำพริกก้นถ้วย และเรื่องอื่น ๆ ช่วงที่ อำภารับบทนางเอก จะรับบทคู่กับพระเอกหลัก ๆ 4 คน คือ วิฑูรย์ กรุณา, สรพงศ์ ชาตรี, พอเจตน์ แก่นเพชร และ สมบัติ เมทะนี จากนั้นจึงหันมารับงานแสดงละครโทรทัศน์ ตั้งแต่ พ.ศ. 2526 เป็นต้นมา ด้วยการเล่นละครเรื่อง พัชราวลัย, สุดสายป่าน และบ้านโลกย์
ด้านชีวิตส่วนตัว อำภาเคยสมรสกับ อาวุธ พิทักษ์พงษ์ (เปี๊ยก ปากน้ำ) อดีตดาราและผู้อำนวยการสร้างภาพยนตร์ผู้ล่วงลับ และ วีรยุทธ รสโอชา พระเอกละคร ช่วงที่ใช้ชีวิตอยู่กับพระเอกวีรยุทธ ได้ไปขอบุตรบุญธรรมมาเลี้ยง เป็นคู่แฝดหญิง เพราะไม่สามารถมีบุตรได้ด้วยตนเอง
อำภาได้รับรางวัลนักแสดงสนับสนุนหญิงยอดเยี่ยม รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ ครั้งที่ 1 ประจำปี พ.ศ. 2521 จากภาพยนตร์เรื่องแรกของเธอ คือ ฟ้าหลังฝน ที่เธอรับบทเด่นคู่กับ เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์ ซึ่งจริง ๆ แล้วบทของเธอเป็นทั้งนางเอกและตัวเดินเรื่อง แต่ตามบทเธอต้องเสียชีวิตตอนก่อนจบเรื่อง ด้วยเหตุนี้จึงไม่ได้รับพิจารณารางวัลในฐานะดารานำ แต่หลังจากนั้น ในเรื่องต่อ ๆ มา เธอก็กลับมารับบทนางเอกเต็มตัวได้อีกเป็นสิบเรื่อง จากนั้นจึงค่อย ๆ ผันตัวเองมารับบทรอง ๆ ตามกาลเวลา ซึ่งช่วงที่เธอหันไปรับบทรอง บทร้าย หรือนางเอกประกบกับนางเอกท่านอื่น ๆ เธอยังกลับไปรับบทนางเอกนำเดี่ยวได้อีกหลายเรื่อง นับว่ามีนางเอกไม่มากคนนักที่จะมีโอกาสอย่างเธอ
ช่วงที่เธอแสดงภาพยนตร์อยู่นั้น มีนางเอกดังร่วมรุ่นหลายท่าน เช่น จารุณี สุขสวัสดิ์, เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์, สุพรรษา เนื่องภิรมย์, นันทิดา แก้วบัวสาย, วาสนา สิทธิเวช และ อาภาพร กรทิพย์

**ผลงาน**

**ภาพยนตร์**
 ฟ้าหลังฝน ปี 2521- สวยแต่ซน ปี 2521 - รักทะเล้น ปี 2521 - รักข้ามโขง ปี 2521 (สร้างไม่เสร็จ)- คิดถึง ปี 2521 (สร้างไม่เสร็จ)- หนามยอกอก ปี 2522- หัวใจวิปริต ปี 2522- กำนันโพธิ์ ปี 2522- แม่ค้าขายผัก ปี 2522- รอยลิขิต ปี 2522- ปริญญาครึ่งใบ ปี 2522- สู้สั่งเมือง ปี 2522- หมอซ้ง ปี 2522- ตะเคียนคะนอง ปี 2522- กากี ปี 2523- ไกรทอง ปี 2523- ขวางทางปืน ปี 2523- แข่งรถแข่งรัก ปี 2523- เมียสั่งทางไปรษณีย์ ปี 2523 รับบท ลำพู- ฉุยฉาย ปี 2523- สามใบเถา ปี 2523- พรุ่งนี้ฉันจะรักคุณ ปี 2523- นักเลงตาทิพย์ ปี 2523- มันต้องสู้ ปี 2523- ฆ่าเพราะแค้น ปี 2523- เกียรติศักดิ์รักของข้า ปี 2523- เต่ากินผักบุ้ง ปี 2523- แถมแหลกแจกสะบัด ปี 2523- เมียจำเป็น ปี 2523- เคหาสน์สีแดง ปี 2523- เสี่ยวอีสาน ปี 2523- นักเลงบั๊กซิเด๋อ ปี 2523 - สวรรค์เบี่ยง ปี 2524 (สร้างไม่เสร็จ)- นี่หรือความรัก ปี 2524- ยิ้มหน่อยจ้า ปี 2524- อ้วนผอมจอมทะเล้น ปี 2524- เสือมังกร ปี 2524- หาเมียให้ผัว ปี 2524- สาวน้อย ปี 2524- แสนรัก ปี 2524- มหาราชดำ ปี 2524- ลูกสาวกำนัน ปี 2524- แก้วตาพี่ ปี 2524- แม่ศรีเรือน ปี 2524- โปลิศจับขโมย ปี 2524- ไอ้เสี่ยวหมัดสั่ง ปี 2524- บอกว่าอย่ามายุ่ง ปี 2524- ชาติจงอาง ปี 2524- สายใจ ปี 2524- แก้วกาหลง ปี 2524- ยอดดรุณี ปี 2524- พระรถ เมรี นางสิบสอง ปี 2524- อั่งเปา ปี 2524 - พายุอารมณ์ ปี 2525- น้ำพริกก้นถ้วย ปี 2525- อาจารย์อ้วนสติเฟื่อง ปี 2525- หนูอยากเป็นทหาร ปี 2525- แม่แตงร่มใบ ปี 2525- กระท่อมนกบินหลา ปี 2525- เต้าฮวย เกศทิพย์ ปี 2525- แต่งกับงาน ปี 2525- ลูกสาวนักเลง ปี 2525- ไอ้หนึ่ง ปี 2525- สวัสดีไม้เรียว ปี 2525- แม่หอยหลอด ปี 2525- แรงรัก ปี 2525- มนต์รักลูกทุ่ง ปี 2525- จ้าวนักเลงปืน ปี 2525- บัวขาว ปี 2526- ลูกสาวกำนัน ภาค 2 ปี 2526- เพลงรักก้องโลก ปี 2526- นางสิงห์แก้มแดง ปี 2526- มังกรห้าเล็บ ปี 2526- เจ้าสาวนักเลง ปี 2526- นักเลงตราควาย ปี 2526- เลดี้ฝรั่งดอง ปี 2527- รัศมีแข ปี 2527- ไกรทอง ภาค 2- ผู้ใหญ่ลีกับนางมา ปี 2528- แม่ดอกรักเร่ ปี 2529- ลุยอันตราย ปี 2530- ช้างเพื่อนแก้ว ปี 2545- โคเลสเตอรอล…ที่รัก ปี 2547- เสือคาบดาบ ปี 2548- สะใภ้บรื๋อออ ปี 2550- ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค 1 องค์ประกันหงสา ปี 2550- ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค 2 ประกาศอิสรภาพ ปี 2550- ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค 3 ยุทธนาวี ปี 2554- ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค 4 ศึกนันทบุเรง ปี 2554- ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค 5 ยุทธหัตถี ปี 2555- ปมหลอน (Haunted Night) ปี 2556- มอ 6/5 ปากหมาท้าแม่นาค ปี 2557- 367 วัน Him and Her ปี 2558- คนขับรถ DRIVER ปี 2560- ตุ๊ดตู่กู้ชาติ ปี 2561- สงกรานต์แสบสะท้านโลกันต์ ปี 2562

**ละครโทรทัศน์**

**ละครพื้นบ้าน (จักร ๆ วงศ์ ๆ)**

**ละครชุดสั้น (จบในตอนเดียว)**
 ละครชุด ฝันที่เป็นจริง (ปี 2530 - 2536 / แสดง 7 ครั้ง 7 ตอน) ช่อง 3- เรื่องสั้นวันจันทร์ ตอน ท่อนแขนนางรำ (ปี 2531 / รับเชิญ) ช่อง 7- เรื่องสั้นวันจันทร์ ตอน หาวัด ( รับบท กระถิน / ปี 2532 ) ช่อง 7- เรื่องสั้นวันพฤหัส ตอน เมียสัปเหร่อ (ปี 2532 / รับเชิญ) ช่อง 7- ปริศนาของเวตาล (ปี 2532 / รับเชิญ) ช่อง 7- ละครสั้น 6 ตอนจบ ห้วงรักเหวลึก (สีบุญเรืองฟิล์ม / ปี 2532) ช่อง 5- ละครสั้นจบในตอนของ วิก 07 เรื่อง 'โรสิตา' (ปี 2535 / รับเชิญ) ช่อง 7- ละครสั้นจบในตอนของ วิก 07 (ปี 2535 / รับเชิญ) ช่อง 7- ละครสั้นจบในตอนของ วิก 07 (ปี 2536 / รับเชิญ) ช่อง 7- ละครชุด มิติมืด (ปี 2530 - 2533 / แสดง 5 ครั้ง 5 ตอน) ช่อง 7- ละครชุด คดีแดง (ปี 2533 - 2535 / แสดง 3 ครั้ง 3 ตอน) ช่อง 7- อำพรางอำยวน ตอน เมียพี่มีชู้ (ปี 2538 / รับเชิญ) ช่อง 7- เขย่าขวัญวันพุธ ตอน ร่างทรง (ปี 2538 / รับเชิญ) ช่อง 3- ชมรมขนหัวลุก ตอน จดหมายมรณะ (ปี 2539 / รับเชิญ) ช่อง 5- ชมรมขนหัวลุก ตอน มนต์ดำ (ปี 2539 / รับเชิญ) ช่อง 5- ชมรมขนหัวลุก ตอน ทางลัด (ปี 2540 / รับเชิญ) ช่อง 5- แก้วจอมแก่น (รับเชิญ / ปี 2540)- ภูมิปัญญาชาวบ้าน (ปี 2542 / เจเอสแอล / รับเชิญ)- ภูมิปัญญาชาวบ้าน 2 ปี 2542 / เจเอสแอล / รับเชิญ)- ภูมิปัญญาชาวบ้าน (รับเชิญ / ปี 2545)- ระเบิดเถิดเทิง (รับเชิญ / ปี 2545) ช่อง 5- เรื่องสั้น คนไร้ค่า (รับเชิญ / ปี 2545)- ละคร พ่อ ตอน หยดหนึ่งน้ำนม (ฟ้าโอบดินอุ่น 1 / ปี 2545)- ละคร พ่อ ตอน บ้าน (ฟ้าโอบดินอุ่น 2 ปี / 2545)- ละคร พ่อ ตอน ดวงดาวของพ่อ (ฟ้าโอบดินอุ่น 2 / ปี 2545)- ละคร พ่อ ตอน สมบัติพ่อ (ฟ้าโอบดินอุ่น 2 / ปี 2545)- ละคร พ่อ ตอน พ่อพิมพ์ (ฟ้าโอบดินอุ่น 3 / ปี 2546)- เรื่องเล่าจากโลกมืด ตอน ปาก (ปี 46)- BRAINY HOME BY ROYAL HOUSE ในรายการ 'ครบเครื่องเรื่องผู้หญิง' (ปี 2546 / เจเอสแอล / รับเชิญ) ช่อง 5- รายการเวทีชีวิต ช่วงจำลอง ตอน เศรษฐีอมตะนคร ครั้งหนึ่งเคยคิดฆ่าพ่อ (ปี 2547)- รวมพลคนก้นบาตร (ปี 2547)- เรื่องสั้น ร้อยชีวิต (ปี 2547)- ครอบครัวตัวพิลึก (ปี 2547 / รับเชิญ)- ธรรมะติดปีก (ปี 2547 / รับเชิญ)- วัยซนคนมหัศจรรย์ ตอน สังข์ทอง (ปี 2548)- สังข์ทอง ตอนหกเขย ในคอนเสิร์ต ฅ.อารมณ์ดี กับ 9 ปีก่อนบ่ายคลายเครียด (ศูนย์วัฒนธรรม / ปี 2548)- เฮง เฮง เฮง ตอน แม่ของปื๊ด (เอ็กแซ็กท์ / ปี 2549 / รับเชิญ)- โคกคูนตระกูลไข่ (ปี 2549 / รับเชิญ)- ละครซีรีส์ เซน...สื่อรักสื่อวิญญาณ ตอน ยื้อไว้หรือปล่อยไป (เอ็กแซ็กท์ / ปี 2552 / รับเชิญ) ช่อง 5- ละคร จารึกไว้ในแผ่นดิน กำกับฯ โดย ฉลวยศรี รัตนา (ปี 2553 / ร่วมแสดงกับ วินัย ไกรบุตร) ช่อง 7- ฟ้ามีตา ตอน หมอดูบาทเดียว (ปี 2555) ช่อง 7- ฟ้ามีตา ตอน แก้ว (ปี 2555) ช่อง 7- ละครสั้น ในรายการ ครอบครัวเดียวกัน (ปี 2555) ช่อง TPBS- ฟ้ามีตา ตอน น้ำค้างยามเช้า (ปี 2555) ช่อง 7- ฟ้ามีตา ตอน คนบ้า (ปี 2556) ช่อง 7- บันทึกกรรม ตอน ซุปตาร์ตุ๊บป่อง (ปี 2556) ช่อง 3- ศรัทธา ตอน ท้องแทน (ปี 2556) ช่อง 7- จุดนัดภพ ตอน แฝงร่าง1, 2, 3 (รับเชิญ รับบท บุหงา / ปี 2557) ช่อง 3- บันทึกกรรม ตอน แฟคทิช เชียส (ปี 2557) ช่อง 3- หลวงตามหาชน ตอน .... (09/08/57) ช่อง 3- คลื่นแทรกผี ... (ปี 2558)- ระเบิดเถิดเทิง สิงโตทอง ตอน เหล่าซือเท่ง (เวิร์กพอยท์ 58)- ระเบิดเถิดเทิง สิงโตทอง ตอน แมวเหมียวหายแว๊บ (เวิร์กพอยท์ 58)- ระเบิดเถิดเทิง สิงโตทอง ตอน บ้ารัก (เวิร์กพอยท์ 58)- วิญญาณพิศวง ตอน คนเล่นของ ( รับบท ป้าสุข / ปี 2562) ช่อง 8
*ซีรีส์ เกลียดนักมาเป็นที่รักกันซะดีๆ (Line TV / ปี 2562-63)
*นางโชว์ สุดแต่ใจจะเพรียกหา (โครงการหนังพลังบุญ วัดพระบาทน้ำพุ)

**หนังดีวีดี**
 พระอภัยมณี (ปี 2545)- พระสุพรรณกัลยา (ปี 2546)- นางโลม ชีวิตที่เธอต้องเลือก (ปี 2546)- เงินบาป (ปี 2546)- ก้าวที่กล้า (ปี 2546)- วัยรุ่นไวอันตราย (ปี 2547)- เส้นทางนักเลง 2502 (ปี 2547)- มือปราบหูดำ (ปี 2549)- พยัคฆ์ร้ายลายคราม (ปี 2551)

**พิธีกร**
 เคยรับบทเป็นพิธีกรภาคสนาม รายการ 'ซุปเปอร์สตาร์' ทุกวันศุกร์ เวลา 16.00 - 16.30 น. ทางช่อง 5

**รางวัล**
 ได้รับรางวัลนักแสดงสนับสนุนหญิงยอดเยี่ยม รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ ครั้งที่ 1 ประจำปี พ.ศ. 2521 จากภาพยนตร์เรื่อง ฟ้าหลังฝน- ได้รับรางวัลนักแสดงหญิงดีเด่นแห่งเอเชีย ปี 2523 จากภาพยนตร์เรื่อง พรุ่งนี้ฉันจะรักคุณ จากการประกวดที่ "ประเทศไต้หวัน" และ "อินโดนีเซีย"- ได้รับรางวัลโทรทัศน์ทองคำ ดาราสนับสนุนหญิงดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2545 จากละครเรื่อง นิราศสองภพ- ได้รับรางวัลโทรทัศน์ทองคำ ดาราสนับสนุนหญิงดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2556 จากละครเรื่อง ทองเนื้อเก้า- ได้รับรางวัลคมชัดลึก อวอร์ด ดาราสนับสนุนหญิงยอดเยี่ยม ประจำปี พ.ศ. 2556 จากละครเรื่อง ทองเนื้อเก้า- ได้รับรางวัลนาฏราช ดาราสมทบหญิงยอดเยี่ยม ประจำปี พ.ศ. 2556 จากละครเรื่อง ทองเนื้อเก้า- ได้รับรางวัล MThai Top Talk Senior Super Star 2014 คู่กับ ทัศน์วรรณ เสนีย์วงศ์ ณ อยุธยา จากละครเรื่อง ทองเนื้อเก้า

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 name=Ampha Phoosit
หมวดหมู่:พุทธศาสนิกชนชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงภาพยนตร์หญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงละครโทรทัศน์หญิงชาวไทย
หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทยในศตวรรษที่ 20
หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทยในศตวรรษที่ 21
หมวดหมู่:นางงามไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเมืองยะลา
หมวดหมู่:นักแสดงจากจังหวัดยะลา
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลนักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยมสุพรรณหงส์
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลเมขลา สาขานักแสดงสมทบหญิงดีเด่น
หมวดหมู่:นักแสดงไทยที่มีความหลากหลายทางเพศ