อำเภอหนองไผ่

หนองไผ่ เป็นอำเภอหนึ่งตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัดเพชรบูรณ์ มีพื้นที่ 1,360.2 ตารางกิโลเมตร ในปี พ.ศ. 2564 มีประชากรอาศัยอยู่ 110,480 คน 

**ประวัติ**
บริเวณหนองไผ่ในสมัยก่อนเรียกว่า "โคกหมาหิว" หรือ "ทุ่งหมาหิว" อยู่ในเขตตำบลกองทูล อำเภอวิเชียรบุรี เมื่อมีผู้คนอพยพเข้ามาอยู่มากขึ้นจึงเรียกกันต่อ ๆ มาว่า "บ้านหนองไผ่" ซึ่งมีที่มาจากภายในบริเวณหมู่บ้านมีหนองน้ำเดิมเป็นหนองช้างนอนในสมัยโบราณจึงเกิดเป็นแอ่งน้ำหรือหนองน้ำเล็ก ๆ มีต้นไผ่ขึ้นล้อมรอบ ซึ่งปัจจุบันเทศบาลตำบลหนองไผ่ได้ปรับปรุงเป็นสวนสาธารณะ มีชื่อว่า สระหลวง
เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2504 หนองไผ่ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นกิ่งอำเภอหนองไผ่ โดยมีนายสมบูรณ์ อมรบุตร เป็นหัวหน้ากิ่งอำเภอหนองไผ่คนแรก มีเขตการปกครอง 3 ตำบล ได้แก่ ตำบลกองทูล ตำบลกันจุ และตำบลบ้านโภชน์ และในวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2504 ได้รับโอนตำบลนาเฉลียง ตำบลท่าแดง ของอำเภอเมืองเพชรบูรณ์มาขึ้นกับกิ่งอำเภอหนองไผ่ด้วย และเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2506 ได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะกิ่งอำเภอหนองไผ่เป็นอำเภอหนองไผ่ โดยมี ร.ต.ต.ประทวน สิทธิธูรณ์ (หรือสิทธิกุล) เป็นนายอำเภอคนแรกและมีการจัดตั้งเป็นสุขาภิบาลตามประกาศกระทรวงมหาดไทยในราชกิจจานุเบกษา ต่อมาในปี พ.ศ. 2513 รัฐบาลได้ตัดถนนเป็นเส้นทางจากตำบลวังชมภู อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ ไปอำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี ซึ่งต่อมาเรียกว่า ถนนสระบุรี–หล่มสัก 
ซึ่งภายหลังได้มีการแบ่งพื้นที่ตั้งเป็นตำบลใหม่ อาทิ โอนพื้นที่ 6 หมู่บ้านของตำบลท่าแดง ตั้งเป็นตำบลบ่อไทย และต่อมาได้แบ่งพื้นที่ในตำบลบ้านโภชน์ทั้งหมด 23 หมู่บ้านสมัยนั้นได้แยกออกมาตั้งเป็นตำบลซับสมอทอด เมื่อปี พ.ศ. 2511 แยกตำบลกันจุ 7 หมู่บ้าน ตั้งเป็นตำบลเพชรละคร และตำบลซับสมอทอดอีก 9 หมู่บ้านเป็นตำบลหนองแจง และอีก 11 หมู่บ้านเป็นตำบลซับไม้แดงในปี พ.ศ.2513 
ซึ่งต่อมาเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2518 ตำบลซับสมอทอด พร้อมด้วยตำบลซับไม้แดง ตำบลหนองแจง และตำบลกันจุ ได้แยกออกมาจากอำเภอหนองไผ่และจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอบึงสามพัน และยกฐานะเป็นอำเภอโดยสมบูรณ์เมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2522
ซึ่งอำเภอหนองไผ่ได้มีการแยกการปกครองออกมาอีกครั้ง ดังนี้- พ.ศ. 2520 บ้านห้วยโป่ง หมู่ที่ 9 และอีก 5 หมู่บ้านของตำบลนาเฉลียงแยกจัดตั้งเป็นตำบลห้วยโป่ง- พ.ศ. 2527 บ้านวังท่าดี หมู่ที่ 4 และอีก 8 หมู่บ้านของตำบลท่าแดงแยกจัดตั้งเป็นตำบลวังท่าดี- พ.ศ. 2528 บ้านบัววัฒนา หมู่ที่ 6 และอีก 6 หมู่บ้านของตำบลบ้านโภชน์แยกจัดตั้งเป็นตำบลบัววัฒนา- พ.ศ. 2532 บ้านวังโบสถ์ หมู่ที่ 6 และอีก 7 หมู่บ้านของตำบลบ่อไทยแยกจัดตั้งเป็นตำบลวังโบสถ์ และบ้านหนองไผ่ หมู่ที่ 4 และอีก 9 หมู่บ้านของตำบลกองทูลแยกจัดตั้งเป็นตำบลหนองไผ่- พ.ศ. 2534 ตำบลนาเฉลียงอีก 8 หมู่บ้านแยกจัดตั้งเป็นตำบลยางงาม- พ.ศ. 2536 บ้านท่าด้วง หมู่ที่ 8 และอีก 7 หมู่บ้านของตำบลวังท่าดีแยกจัดตั้งเป็นตำบลท่าด้วง

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอหนองไผ่ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัดมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเมืองเพชรบูรณ์- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอหนองบัวแดงและอำเภอภักดีชุมพล (จังหวัดชัยภูมิ) - ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบึงสามพัน - ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอชนแดน 

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอหนองไผ่แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 13 ตำบล 142 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอหนองไผ่ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 15 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลนาเฉลียง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลนาเฉลียงและตำบลยางงาม- เทศบาลตำบลหนองไผ่ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองไผ่- เทศบาลตำบลเฉลียงทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาเฉลียง (นอกเขตเทศบาลตำบลนาเฉลียง)- เทศบาลตำบลบ่อไทย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อไทยทั้งตำบล- เทศบาลตำบลบัววัฒนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบัววัฒนาทั้งตำบล- เทศบาลตำบลบ้านโภชน์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านโภชน์ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลกองทูล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกองทูลทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลท่าแดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าแดงทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลเพชรละคร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเพชรละครทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยโป่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยโป่งทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลวังท่าดี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังท่าดีทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองไผ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองไผ่ (นอกเขตเทศบาลตำบลหนองไผ่)- องค์การบริหารส่วนตำบลวังโบสถ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังโบสถ์ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลยางงาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางงาม (นอกเขตเทศบาลตำบลนาเฉลียง)- องค์การบริหารส่วนตำบลท่าด้วง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าด้วงทั้งตำบล

**รายชื่อนายอำเภอ/ปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ**

**อ้างอิง**

หนองไผ่