พรมผนัง

การแขวนพรมบนผนังโกบลินที่วังลินเดอร์โฮฟ ราวปี ค.ศ. 1900 
พรมผนัง หรือ พรมแขวนผนัง (tapestry) เป็นงานศิลปะสิ่งทอ ซึ่งทอด้วยมือบนกี่ตั้งที่เส้นด้ายพุ่งซ่อนเส้นด้ายยืนหมดเมื่อทำเสร็จ ซึ่งต่างจากการทอผ้า อาจเห็นทั้งด้ายเส้นยืนและเส้นพุ่ง การทำเช่นนี้ทำให้เกิดลวดลายหรือภาพ  ผู้ทอมักจะใช้ด้ายยืนที่ทำจากลินินหรือฝ้าย ส่วนด้ายพุ่งอาจจะเป็นขนแกะ, ฝ้าย หรือไหม หรือบางครั้งก็ใช้ด้ายที่ทำจากทอง, เงิน หรือวัสดุอื่น ๆ ด้วย 
ทั้งช่างและศิลปินเป็นผู้สร้างงานพรมทอ ก่อนอื่นศิลปินจะร่างแบบ ที่เรียกกันว่า “tapestry cartoon” เพื่อให้ช่างทอตามแบบที่ร่าง ห้วเรื่องที่ทอก็อาจจะมาจากคัมภีร์ไบเบิล, ตำนานเทพ หรือฉากล่าสัตว์ ซึ่งจะเป็นที่นิยมทำกันในการตกแต่งที่อยู่อาศัย

**การใช้สอย**
ความนิยมในการใช้พรมทอตกแต่งอาจจะมาจากการที่เป็นสิ่งที่เคลื่อนย้ายตามเจ้าของจากที่พำนักหนึ่งไปอีกที่พำนักหนึ่งได้สะดวก พรมทอที่ใช้ในวัดก็อาจจะใช้แขวนเนื่องในโอกาสพิเศษ นอกจากนั้นก็มีประโยชน์ในการใช้สอย เช่นเมื่อแขวนบนผนังก็จะเป็นฉนวนทำให้ห้องอุ่นขึ้นในขณะเดียวกันก็เป็นเครื่องตกแต่งห้องด้วย 

**การวิวัฒนาการการทอพรมผนัง**
การทอพรมผนังทำกันมาตั้งแต่สมัยกรีก พรมของกรีกจาก 300-200 ปึก่อนคริสต์ศักราช ที่พบในทะเลทรายที่ทาริมเบซิน การทอแบบดังกล่าวมาเริ่มทำกันในยุโรปราวต้นคริสต์ศตวรรษที่ 14 ในบริเวณที่เป็นประเทศเยอรมนี และ สวิสเซอร์แลนด์ปัจจุบัน แต่ต่อมาศูนย์กลางการทอก็ย้ายไปฝรั่งเศสและเนเธอร์แลนด์ ในคริสต์ศตวรรษที่ 15 อาราสในฝรั่งเศสเป็นเมืองที่มีชื่อในการทอพรมผนังด้วยขนแกะ งานพรมของอาราสขายเป็นเครื่องตกแต่งให้แก่ปราสาทและวังต่าง ๆ ทั่วยุโรป พรมแขวนผนังมาถูกทำลายไปมากระหว่างการปฏิวัติฝรั่งเศส พรมจำนวนมากถูกเผาเพื่อเอาทองที่เป็นเส้นด้ายในตัวผ้า คำว่า “พรมผนังอารัส” ยังเป็นคำที่ใช้เรียกพรมผนังที่ทออย่างหรูหรา แม้ว่าจะทำมาจากที่อื่นก็ตาม  
ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ศูนย์การทอพรมผนังก็ย้ายไปในบริเวณฟลานเดอส์ซึ่งกลายมาเป็นศูนย์กลางการทอพรมผนังของยุโรป ในคริสต์ศตวรรษที่ 17 พรมเฟล็มมิชได้ชื่อว่าเป็นศูนย์กลางการผลิตที่สำคัญที่สุด  ซึ่งจะเห็นได้จากงานที่ทำมาจากสมัยนั้นแสดงให้เห็นรายละเอียดของงาน ทั้งภาพบนพรมและสีที่ใช้
ในคริสศตวรรษที่ 19 วิลเลียม มอร์ริส รื้อฟี้นการทอพรมผนังแบบยุคกลางที่แอบบีเมอร์ตัน และมีความสำเร็จในการทอพรมผนังสำหรับการตกแต่งที่อยู่อาศัยและคริสต์ศาสนสถาน งานร่างพรมทอเหล่านี้ของมอริสออกแบบโดยเอ็ดเวิร์ด เบิร์น-โจนส์ (Edward Burne-Jones)
พรมทอยังทำกันอยู่บ้างที่โรงงานที่โกบลินส์ (Gobelins) และเวิร์คช็อพบางแห่งในยุโรป ซึ่งนอกจากจะทอแล้วยังซ่อมแซมพรมทอที่ชำรุดด้วย  นอกจากนั้นศิลปะการทอพรมผนังยังเป็นศิลปะของผู้ที่ทอพรมเป็นงานอดิเรกด้วย

**แหล่งข้อมูลอื่น**
“วิทัศน์ถ้วยศักดิ์สิทธิ์”  (The Vision of the Holy Grail) โดยวิลเลียม มอร์ริสและบริษัท ค.ศ. 1890- Jagiellonian Tapestries- (eb1911) บทความเกี่ยวกับพรมทอ- พรมทอ date=2020-01-17 - การออกแบบและทอพรมทอ- ผ้าทอแบบพรมทอ date=2008-04-14 
*name=การปักและการทอพรมทอ โดยเกรซ คริสตี ค.ศ. 1912- การทำพรมทอร่วมสมัย date=2008-01-15 - แหล่งความรู้เรื่องพรมสมัยใหม่ date=2012-01-24 

**สมุดภาพ**
ภาพ:TarimCentaur.jpg|พรมผนังกรีก จาก300-200 ปึก่อนคริสต์ศักราชแสดงให้เห็นตัวเซนทอร์
ภาพ:UrumqiWarrior.jpg|ทหารกรีกบนพรมทอแซมปุล(Sampul tapestry)งานทอขนแกะแขวนผนังจาก 300-200 ปึก่อนคริสต์ศักราช
ภาพ:Hestia_tapestry.jpg|“พรมผนังเฮสเตีย”(The Hestia Tapestry)จากคริสต์ศตวรรษที่ 6 จากอียิปต์ที่ดัมบาร์ตันโอ้ค (Dumbarton Oaks) ที่วอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา
ภาพ:Lady_and_the_Unicorn_1.jpg|พรมทอหกผืนในชุด “สตรีกับยูนิคอร์น” (La Dame à la Licorne) ปัจจุบันอยู่ที่ l'Hôtel de Cluny, ปารีส
ภาพ:Jeanne d'Arc à Chinon.JPG|โจนออฟอาร์คพบพระเจ้าชาร์ลสที่ 7พรมผนังที่วังชีนง
ภาพ:Wild Men and Moors (Detail 10 of 12).jpg|“Wild Men and Moors” (รายละเอียด) ลินนินและขนแกะ จาก คริสต์ศตวรรษที่ 15 ที่พิพิธภัณฑ์วิจิตรศิลป์ที่บอสตัน สหรัฐอเมริกา
ภาพ:MilleFleurTapestry.jpg|พรมทอจากคริสต์ศตวรรษที่ 16 ที่พิพิธภัณฑ์วิคตอเรียอัลเบิร์ต ลอนดอน
ภาพ:Watchers of the Stars.jpg|“ดูดาว” จากราวคริสต์ศตวรรษที่ 16 จากพิพิธภัณฑ์ศิลปะประยุกต์และออกแบบที่ Göteborg ประเทศสวีเดน
ภาพ:Loom_haute_lisse_DSC08774.jpg|พรมทอบนกี่ที่โรงงานที่โกบลินส์ 
ภาพ:Loom basse lisse DSC08828.jpg|กี่สำหรับทอพรมผนัง
พรมผนัง
พรมผนัง