กระทรวงในประเทศไทย

กระทรวงในประเทศไทย เป็นหน่วยงานของรัฐบาลไทย จัดตั้งขึ้นโดยการตราพระราชบัญญัติ ปัจจุบันมีกระทรวงหรือเทียบเท่าจำนวนทั้งสิ้น 20 กระทรวง

**ประวัติ**
การบริหารแผ่นดินในต้นรัตนโกสินทร์นั้น คงดำเนินตามแบบที่ได้ทำมาแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ผิดแต่ว่ามีกรมต่าง ๆ เพิ่มขึ้นบ้าง แต่หลักของการบริหารนั้น คงมีอัครมหาเสนาบดี 2 ตำแหน่ง คือ สมุหกลาโหม ว่าการฝ่ายทหาร สมุหนายก ว่าการพลเรือน ซึ่งแบ่งออกเป็นกรมเมืองหรือกรมนครบาล กรมวัง กรมคลัง และกรมนา
ครั้นถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งทรงบรรลุนิติภาวะเสด็จขึ้นเสวยราชสมบัติด้วยพระองค์เองเมื่อ พ.ศ. 2416 นั้น เนื่องจากพระองค์ได้เสด็จต่างประเทศดูแบบแผนการปกครองที่ชาวยุโรป นำมาใช้ในสิงคโปร์ ชวา และอินเดียแล้ว ทรงพระราชปรารภว่า สมควรจะได้วางระเบียบราชการ บริหารส่วนกลางเสียใหม่ตามแบบอย่างอารยประเทศ โดยจัดจำแนกราชการเป็นกรมกองต่าง ๆ มีหน้าที่เป็นหมวดเหล่า ไม่ก้าวก่ายกัน ดังนั้นใน พ.ศ. 2418 พระองค์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้แยกกระทรวงพระคลังออกจากกรมท่า หรือต่างประเทศ และตั้งหอรัษฎากรพิพัฒน์ทำหน้าที่เก็บรายได้ของแผ่นดินทุกแผนกขึ้นเป็นครั้งแรก
ต่อจากนั้น ได้ทรงปรับปรุงหน้าที่ของกรมต่าง ๆ ที่มีอยู่มากมายเวลานั้นให้เป็นระเบียบเรียบร้อยโดยรวมเข้าเป็นกระทรวง กระทรวงหนึ่ง ๆ ก็มีหน้าที่อย่างหนึ่งหรือหลายอย่างพอเหมาะสม กระทรวงซึ่งมีอยู่ในตอนแรก ๆ เมื่อเริ่มเถลิงราชสมบัตินั้นเพียง 6 กระทรวง คือ- กระทรวงมหาดไทย มีหน้าที่ปกครองหัวเมืองฝ่ายเหนือ- กระทรวงกลาโหม มีหน้าที่ปกครองหัวเมืองฝ่ายใต้ และการทหารบก ทหารเรือ- กระทรวงนครบาล มีหน้าที่บังคับบัญชาการรักษาพระนคร คือปกครองมณฑลกรุงเทพฯ- กระทรวงวัง มีหน้าที่บังคับบัญชาการในพระบรมมหาราชวัง- กระทรวงการคลัง มีหน้าที่จัดการอันเกี่ยวข้องกับต่างประเทศ และการพระคลัง- กระทรวงเกษตรพานิชการ มีหน้าที่จัดการไร่นา
เพื่อให้เหมาะสมกับสมัย จึงได้เปลี่ยนแปลงหน้าที่ของกระทรวงบางกระทรวง และเพิ่มอีก 4 กระทรวง รวมเป็น 10 กระทรวง คือ- กระทรวงการต่างประเทศ แบ่งหน้าที่มาจากกระทรวงการคลังเก่า มีหน้าที่ตั้งราชทูตไปประจำสำนักต่างประเทศ เนื่องจากเวลานั้นชาวยุโรปได้ตั้งกงสุลเข้ามาประจำอยู่ในกรุงเทพฯ บ้างแล้ว สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทววงศ์วโรปการ เป็นเสนาบดีกระทรวงนี้เป็นพระองค์แรก และใช้พระราชวังสราญรมย์เป็นสำนักงาน เริ่มระเบียบร่างเขียนและเก็บจดหมายราชการ ตลอดจนมีข้าราชการผู้ใหญ่ผู้น้อยมาทำงานตามเวลา ซึ่งนับเป็นแบบแผนให้กระทรวงอื่น ๆ ทำตามต่อมา- กระทรวงยุติธรรม แต่ก่อนการพิจารณาพิพากษาคดีไม่ได้รวมอยู่ในกรมเดียวกัน และไม่ได้รับคำสั่งจากผู้บังคับบัญชาคนเดียวกัน เป็นเหตุให้วิธีพิจารณาพิพากษาไม่เหมือนกัน ต่างกระทรวงต่างตัดสิน จึงโปรดเกล้าฯ ให้รวมผู้พิพากษา ตั้งเป็นกระทรวงยุติธรรมขึ้น- กระทรวงโยธาธิการ รวบรวมการโยธาจากกระทรวงต่าง ๆ มาไว้ที่เดียวกัน และให้กรมไปรษณีย์โทรเลข และกรมรถไฟรวมอยู่ในกระทรวงนี้ด้วย- กระทรวงศึกษาธิการ แยกกรมธรรมการและสังฆการีจากกระทรวงมหาดไทย เอามารวมกับกรมศึกษาธิการ ตั้งขึ้นเป็นกระทรวงธรรมการมีหน้าที่ตั้งโรงเรียนฝึกหัดอาจารย์ฝึกหัดบุคคลให้เป็นครู สอนวิชาตามวิธีของชาวยุโรป เรียบเรียงตำราเรียน และตั้งโรงเรียนขึ้นทั่วราชอาณาจักร
ทั้งนี้ได้ทรงเริ่มจัดการตำแหน่งหน้าที่ราชการดังกล่าวตั้งแต่ พ.ศ. 2431 จัดให้มีเสนาบดีสภา มีสมาชิกเป็นหัวหน้ากระทรวง 10 นาย และหัวหน้ากรมยุทธนาธิการ กับกรมราชเลขาธิการ ซึ่งมีฐานะเท่ากระทรวงก็ได้เข้านั่งในสภาด้วย รวมเป็น 12 นาย พระองค์ทรงเป็นประธานมา 3 ปีเศษ
แต่เดิมเสนาบดีมีฐานะต่าง ๆ กัน แบ่งเป็น 3 คือ เสนาบดีมหาดไทยกับกลาโหมมีฐานะเป็นอัครมหาเสนาบดี เสนาบดีนครบาล พระคลัง และเกษตราธิการ มีฐานะเป็นจตุสดมภ์ เสนาบดีการต่างประเทศ ยุติธรรม ธรรมการและโยธาธิการ เรียกกันว่า เสนาบดีตำแหน่งใหม่ ครั้นเมื่อมีประกาศ เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2435 จึงเรียกเสนาบดีเหมือนกันหมด ไม่เรียกอัครเสนาบดี

**รายชื่อกระทรวงในปัจจุบัน**

**สำนักนายกรัฐมนตรี**
สำนักนายกรัฐมนตรี (นร) มีฐานะเป็นกระทรวง มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับราชการทั่วไปของนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี รับผิดชอบการบริหารราชการทั่วไป เสนอแนะนโยบายและวางแผนการพัฒนาด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง และความมั่นคง และราชการเกี่ยวกับการงบประมาณ ระบบราชการ การบริหารงานบุคคล กฎหมายและการพัฒนากฎหมาย การติดตาม และประเมินผลการปฏิบัติราชการ การส่งเสริมการลงทุน การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ การบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ การปฏิบัติภารกิจพิเศษ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของสำนักนายกรัฐมนตรีหรือส่วนราชการที่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี หรือที่มิได้อยู่ภายในอำนาจหน้าที่ของกระทรวงใดโดยเฉพาะ- (๑) สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี - (๒) กรมประชาสัมพันธ์ - (๓) สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค 

**ส่วนราชการที่อยู่ในบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี ==== - (๔) สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี - (๕) สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี- (๖) สำนักข่าวกรองแห่งชาติ - (๗) สำนักงบประมาณ - (๘) สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ - (๙) สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา- (๑๐) สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน - (๑๑) สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ- (๑๒) สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ - (๑๓) สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน- (๑๔) สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ - (๑๕) สำนักงานขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติและการสร้างความ สามัคคีปรองดอง- (๑๖) สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ

**กระทรวงกลาโหม**
กระทรวงกลาโหม (กห) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการป้องกันและรักษาความมั่นคงของราชอาณาจักรจากภัยคุกคามทั้งภายนอกและภายในประเทศ การรักษาผลประโยชน์แห่งชาติ สนับสนุนการพัฒนาประเทศ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงกลาโหมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงกลาโหม- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี - (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง - (๓) กองทัพไทย
** (๓.๑) กองบัญชาการกองทัพไทย 
** (๓.๒) กองทัพบก 
** (๓.๓) กองทัพเรือ 
** (๓.๔) กองทัพอากาศ 
** (๓.๕) ส่วนราชการอื่นตามที่กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา

**กระทรวงการคลัง**
กระทรวงการคลัง (กค) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการเงินการคลังแผ่นดิน การประเมินราคาทรัพย์สิน การบริหารพัสดุภาครัฐ กิจการเกี่ยวกับที่ราชพัสดุ ทรัพย์สินของแผ่นดิน ภาษีอากร การรัษฎากร กิจการหารายได้ที่รัฐมีอำนาจดำเนินการได้แต่ผู้เดียวตามกฎหมายและไม่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของส่วนราชการอื่น การบริหารหนี้สาธารณะ การบริหารและการพัฒนารัฐวิสาหกิจและ หลักทรัพย์ของรัฐ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการคลังหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงการคลัง- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี- (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง- (๓) กรมธนารักษ์- (๔) กรมบัญชีกลาง- (๕) กรมศุลกากร- (๖) กรมสรรพสามิต- (๗) กรมสรรพากร- (๘) สำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ - (๙) สำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ - (๑๐) สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง

**กระทรวงการต่างประเทศ**
กระทรวงการต่างประเทศ (กต) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับราชการต่างประเทศ และราชการอื่นตามที่ได้มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการต่างประเทศหรือส่วน ราชการที่สังกัดกระทรวงการต่างประเทศ- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี- (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง- (๓) กรมการกงสุล- (๔) กรมความร่วมมือระหว่างประเทศ- (๕) กรมพิธีการทูต- (๖) กรมยุโรป- (๗) กรมเศรษฐกิจระหว่างประเทศ- (๘) กรมสนธิสัญญาและกฎหมาย- (๙) กรมสารนิเทศ- (๑๐) กรมองค์การระหว่างประเทศ- (๑๑) กรมอเมริกาและแปซิฟิกใต้- (๑๒) กรมอาเซียน- (๑๓) กรมเอเชียตะวันออก- (๑๔) กรมเอเชียใต้ ตะวันออกกลางและแอฟริกา

**กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา**
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา (กก) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริม สนับสนุนและพัฒนาอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว การกีฬา การศึกษาด้านกีฬา นันทนาการ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี- (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง- (๓) กรมพลศึกษา (ชื่อเดิม สำนักงานพัฒนาการกีฬาและนันทนาการ) - (๔) กรมการท่องเที่ยว (ชื่อเดิม สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว)

**กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์**
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการพัฒนาสังคม การสร้างความเป็นธรรมและความเสมอภาคในสังคม การส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพและความมั่นคงในชีวิต สถาบันครอบครัว และชุมชน และราชการอื่นตามที่มีกฎหมาย กำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์หรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี- (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง- (๓) กรมกิจการเด็กและเยาวชน- (๔) กรมกิจการผู้สูงอายุ- (๕) กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว- (๖) กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ- (๗) กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ

**กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม**
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริม สนับสนุน และกำกับการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์การวิจัยและการสร้างสรรค์นวัตกรรม เพื่อให้การพัฒนาประเทศเท่าทันการเปลี่ยนแปลงของโลก และราชการอื่น ตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์วิจัยและ นวัตกรรม หรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี - (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง- (๓) กรมวิทยาศาสตร์บริการ - (๔) สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ - (๕) สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ- (๖) สถาบันอุดมศึกษาของรัฐที่เป็นส่วนราชการ

**กระทรวงเกษตรและสหกรณ์**
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (กษ) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการเกษตรกรรม การจัดหาแหล่งน้ำและพัฒนาระบบชลประทาน ส่งเสริมและพัฒนาเกษตรกร ส่งเสริมและพัฒนาระบบสหกรณ์รวมตลอดทั้งกระบวนการผลิตและสินค้าเกษตรกรรม และราชการอื่นที่ กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์หรือส่วนราชการที่สังกัด กระทรวงเกษตรและสหกรณ์- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี- (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง- (๓) กรมการข้าว- (๔) กรมชลประทาน- (๕) กรมตรวจบัญชีสหกรณ์- (๖) กรมประมง- (๗) กรมปศุสัตว์ - (๘) กรมฝนหลวงและการบินเกษตร- (๙) กรมพัฒนาที่ดิน - (๑๐) กรมวิชาการเกษตร- (๑๑) กรมส่งเสริมการเกษตร - (๑๑) กรมส่งเสริมสหกรณ์ - (๑๒) กรมหม่อนไหม- (๑๓) สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม - (๑๔) สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ- (๑๕) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร

**กระทรวงคมนาคม**
กระทรวงคมนาคม (คค) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการขนส่ง ธุรกิจการขนส่ง การวางแผนจราจร และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการคมนาคม และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงคมนาคมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงคมนาคม- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี- (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง- (๓) กรมเจ้าท่า (ชื่อเดิม กรมการขนส่งทางน้ำและพาณิชยนาวี)- (๔) กรมการขนส่งทางบก- (๕) กรมการขนส่งทางราง- (๖) กรมท่าอากาศยาน- (๗) กรมทางหลวง- (๘) กรมทางหลวงชนบท- (๙) สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร

**กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม**
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดศ) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการวางแผน ส่งเสริม พัฒนา และดำเนินกิจการเกี่ยวกับดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม การอุตุนิยมวิทยา การสถิติและราชการอื่น ตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงดิจิทัลเพื่อ เศรษฐกิจและสังคม หรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี- (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง- (๓) กรมอุตุนิยมวิทยา- (๔) สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ- (๕) สำนักงานสถิติแห่งชาติ

**กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม**
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการป่าไม้ การสงวน อนุรักษ์ และการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การจัดการ การใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน และราชการอื่นตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี- (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง- (๓) กรมควบคุมมลพิษ- (๔) กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง- (๕) กรมทรัพยากรธรณี- (๖) กรมทรัพยากรน้ำ- (๗) กรมทรัพยากรน้ำบาดาล- (๘) กรมป่าไม้- (๙) กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม- (๑๐) กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช- (๑๑) สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

**กระทรวงพลังงาน**
กระทรวงพลังงาน (พน) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการจัดหา พัฒนาและบริหารจัดการพลังงาน และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจและหน้าที่ของกระทรวงพลังงานหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงพลังงาน- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี- (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง- (๓) กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ - (๔) กรมธุรกิจพลังงาน- (๕) กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน - (๖) สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน

**กระทรวงพาณิชย์**
กระทรวงพาณิชย์ (พณ) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการค้า ธุรกิจบริการ ทรัพย์สินทางปัญญา และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงพาณิชย์หรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงพาณิชย์- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี- (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง- (๓) กรมการค้าต่างประเทศ- (๔) กรมการค้าภายใน - (๕) กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ- (๖) กรมทรัพย์สินทางปัญญา- (๗) กรมพัฒนาธุรกิจการค้า- (๘) กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (ชื่อเดิม กรมส่งเสริมการส่งออก)- (๙) สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า

**กระทรวงมหาดไทย**
กระทรวงมหาดไทย (มท) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการบำบัดทุกข์บำรุงสุข การรักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชน การอำนวยความเป็นธรรมของสังคม การส่งเสริมและพัฒนาการเมืองการปกครอง การพัฒนาการบริหารราชการส่วนภูมิภาค การปกครองท้องที่ การส่งเสริม การปกครองท้องถิ่นและพัฒนาชุมชน การทะเบียนราษฎร ความมั่นคงภายใน กิจการสาธารณภัย และการพัฒนาเมืองและราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของ กระทรวงมหาดไทยหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงมหาดไทย- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี- (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง- (๓) กรมการปกครอง - (๔) กรมการพัฒนาชุมชน - (๕) กรมที่ดิน - (๖) กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย - (๗) กรมโยธาธิการและผังเมือง- (๘) กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น

**กระทรวงยุติธรรม**
กระทรวงยุติธรรม (ยธ) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการกระบวนการยุติธรรม เสริมสร้างและอำนวยความยุติธรรมในสังคม และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงยุติธรรมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงยุติธรรม- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี- (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง- (๓) กรมคุมประพฤติ- (๔) กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ- (๕) กรมบังคับคดี- (๖) กรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน- (๗) กรมราชทัณฑ์ - (๘) กรมสอบสวนคดีพิเศษ - (๙) สำนักงานกิจการยุติธรรม- (๑๐) สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ 

**ส่วนราชการที่อยู่ในบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อรัฐมนตรี ==== - (๑๑) สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด

**กระทรวงแรงงาน**
กระทรวงแรงงาน (รง) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการบริหารและคุ้มครอง แรงงาน พัฒนาฝีมือแรงงาน ส่งเสริมให้ประชาชนมีงานทำ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงแรงงานหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงแรงงาน- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี - (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง- (๓) กรมการจัดหางาน- (๔) กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน- (๕) กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน- (๖) สำนักงานประกันสังคม

**กระทรวงวัฒนธรรม**
กระทรวงวัฒนธรรม (วธ) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับศิลปะ ศาสนา และวัฒนธรรม และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงวัฒนธรรมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงวัฒนธรรม- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี- (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง - (๓) กรมการศาสนา- (๔) กรมศิลปากร- (๕) กรมส่งเสริมวัฒนธรรม- (๖) สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย

**กระทรวงศึกษาธิการ**
กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริมและกำกับ ดูแลการศึกษาทุกระดับ ทุกประเภท และการอาชีวศึกษา แต่ไม่รวมถึงการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของกระทรวงอื่นที่มีกฎหมายกำหนดไว้เป็นการเฉพาะ กำหนดนโยบาย แผน และ มาตรฐานการศึกษา สนับสนุนทรัพยากรเพื่อการศึกษา ส่งเสริมและประสานงานการศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม และการกีฬา เพื่อการศึกษา รวมทั้งการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการจัด การศึกษา และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงศึกษาธิการหรือ ส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี - (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง - (๓) กรมส่งเสริมการเรียนรู้ - (๔) สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา - (๕) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน - (๖) สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา - (๗) สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา

**กระทรวงสาธารณสุข**
กระทรวงสาธารณสุข (สธ) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการสร้างเสริมสุขภาพ อนามัย การป้องกัน ควบคุม และรักษาโรคภัย การฟื้นฟูสมรรถภาพของประชาชน และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงสาธารณสุขหรือส่วนราชการที่สังกัด กระทรวงสาธารณสุข- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี- (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง - (๓) กรมการแพทย์- (๔) กรมควบคุมโรค- (๕) กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก (ชื่อเดิม กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก)- (๖) กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์- (๗) กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ- (๘) กรมสุขภาพจิต- (๙) กรมอนามัย- (๑๐) สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา

**กระทรวงอุตสาหกรรม**
กระทรวงอุตสาหกรรม (อก) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรม การพัฒนาผู้ประกอบการ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงอุตสาหกรรมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงอุตสาหกรรม- (๑) สำนักงานรัฐมนตรี - (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง - (๓) กรมโรงงานอุตสาหกรรม- (๔) กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม- (๕) กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่- (๖) สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย- (๗) สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม- (๘) สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม

**ส่วนราชการไม่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรีกระทรวงหรือทบวง มีฐานะเป็นกรม อยู่ในบังคับบัญชาของนายกรัฐมนตรี**
 (๑) สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับกิจการพระพุทธศาสนา ส่งเสริมพัฒนาพระพุทธศาสนาและดูแลรักษาศาสนสมบัติตามกฎหมายว่าด้วยคณะสงฆ์และอำนาจ หน้าที่ตามที่กำหนดไว้ในกฎหมาย - (๒) สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริตามที่ กำหนดในพระราชกฤษฎีกา - (๓) สำนักงานราชบัณฑิตยสภา มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการค้นคว้า วิจัย และ เผยแพร่ทางวิชาการ และอำนาจหน้าที่ตามที่กำหนดไว้ในกฎหมาย - (๔) สำนักงานตำรวจแห่งชาติ มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการรักษาความสงบเรียบร้อย และอำนาจหน้าที่ตามที่กำหนดไว้ในกฎหมาย - (๕) สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการ ดำเนินการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินตามที่กำหนดไว้ในกฎหมาย- (๖) สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ มีอำนาจ หน้าที่เกี่ยวกับการดำเนินการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ และอำนาจหน้าที่ตามที่ กำหนดไว้ในกฎหมาย

**รายชื่อกระทรวงของไทย**

**พ.ศ. 2476–2484**
มีจำนวน 9 กระทรวง (และหน่วยงานเทียบเท่า) - สำนักนายกรัฐมนตรี- กระทรวงกลาโหม- กระทรวงการคลัง- กระทรวงการต่างประเทศ- กระทรวงธรรมการ- กระทรวงมหาดไทย- กระทรวงยุตติธรรม- กระทรวงวัง- กระทรวงเศรษฐการ (กระทรวงพาณิชย์)

**พ.ศ. 2484–2495**
มีจำนวน 10 กระทรวง (และหน่วยงานเทียบเท่า) - สำนักนายกรัฐมนตรี- กระทรวงกลาโหม- กระทรวงการคลัง- กระทรวงการต่างประเทศ- กระทรวงเกษตรและสหกรณ์- กระทรวงคมนาคม- กระทรวงพาณิชย์- กระทรวงมหาดไทย- กระทรวงยุตติธรรม- กระทรวงศึกษาธิการ

**พ.ศ. 2495–2496**
มีจำนวน 14 กระทรวง (และหน่วยงานเทียบเท่า) - สำนักนายกรัฐมนตรี- กระทรวงกลาโหม- กระทรวงการคลัง- กระทรวงการต่างประเทศ- กระทรวงการสหกรณ์- กระทรวงเกษตรและสหกรณ์- กระทรวงคมนาคม- กระทรวงมหาดไทย- กระทรวงยุติธรรม- กระทรวงวัฒนธรรม- กระทรวงศึกษาธิการ- กระทรวงเศรษฐการ- กระทรวงสาธารณสุข- กระทรวงอุตสาหกรรม

**พ.ศ. 2496–2506**
มีจำนวน 14 กระทรวง ได้แก่- สำนักนายกรัฐมนตรี- กระทรวงกลาโหม- กระทรวงการคลัง- กระทรวงการต่างประเทศ- กระทรวงเกษตรและสหกรณ์- กระทรวงคมนาคม- กระทรวงมหาดไทย- กระทรวงยุติธรรม- กระทรวงวัฒนธรรม- กระทรวงศึกษาธิการ- กระทรวงเศรษฐการ- กระทรวงสหกรณ์- กระทรวงสาธารณสุข- กระทรวงอุตสาหกรรม

**พ.ศ. 2506–2534**
ในปี พ.ศ. 2506 สมัยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม ตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2506 ดังนี้- สำนักนายกรัฐมนตรี- กระทรวงกลาโหม- กระทรวงการคลัง- กระทรวงการต่างประเทศ- กระทรวงเกษตรและสหกรณ์- กระทรวงคมนาคม- กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ- กระทรวงมหาดไทย- กระทรวงยุติธรรม- กระทรวงศึกษาธิการ- กระทรวงเศรษฐการ- กระทรวงสาธารณสุข- กระทรวงอุตสาหกรรม

**พ.ศ. 2534–2545**
ในช่วงที่นายอานันท์ ปันยารชุน เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการปรับปรุงโครงสร้างกระทรวง ทบวง กรม ซึ่งใช้บังคับมาเป็นเวลานาน ตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2534 ในมาตรา 4 ได้กำหนดให้มีกระทรวง ทบวง และส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกระทรวงดังต่อไปนี้- สำนักนายกรัฐมนตรี- กระทรวงกลาโหม- กระทรวงการคลัง- กระทรวงการต่างประเทศ- กระทรวงเกษตรและสหกรณ์- กระทรวงคมนาคม- กระทรวงพาณิชย์- กระทรวงมหาดไทย- กระทรวงยุติธรรม- กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและการพลังงาน ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม ตั้งแต่วันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2535- กระทรวงศึกษาธิการ- กระทรวงสาธารณสุข- กระทรวงอุตสาหกรรม- ทบวงมหาวิทยาลัย- กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม จัดตั้งขึ้นเพิ่มเติม เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2536

**พ.ศ. 2545–2562**
ในช่วงที่ ทักษิณ ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการปรับปรุงโครงสร้างระบบราชการตาม พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 โดยกำหนดในมาตรา 5 ให้มีกระทรวง และส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกระทรวง ดังต่อไปนี้- สำนักนายกรัฐมนตรี- กระทรวงกลาโหม- กระทรวงการคลัง- กระทรวงการต่างประเทศ- กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา- กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์- กระทรวงเกษตรและสหกรณ์- กระทรวงคมนาคม- กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม- กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ตั้งแต่วันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2559)- กระทรวงพลังงาน- กระทรวงพาณิชย์- กระทรวงมหาดไทย- กระทรวงยุติธรรม- กระทรวงแรงงาน- กระทรวงวัฒนธรรม- กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี- กระทรวงศึกษาธิการ- กระทรวงสาธารณสุข- กระทรวงอุตสาหกรรม

**พ.ศ. 2562–ปัจจุบัน**
ในช่วงที่ ประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการยุบรวมกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ และสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ เข้าด้วยกันและจัดตั้งเป็นกระทรวงใหม่ คือ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม- สำนักนายกรัฐมนตรี- กระทรวงกลาโหม- กระทรวงการคลัง- กระทรวงการต่างประเทศ- กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา- กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์- กระทรวงเกษตรและสหกรณ์- กระทรวงคมนาคม- กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม- กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม- กระทรวงพลังงาน- กระทรวงพาณิชย์- กระทรวงมหาดไทย- กระทรวงยุติธรรม- กระทรวงแรงงาน- กระทรวงวัฒนธรรม- กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม- กระทรวงศึกษาธิการ- กระทรวงสาธารณสุข- กระทรวงอุตสาหกรรม

**อ้างอิง**

**ดูเพิ่ม**
 รัฐวิสาหกิจไทย
** รายชื่อรัฐวิสาหกิจไทย- องค์การมหาชน
** รายชื่อองค์การมหาชน- หน่วยบริการรูปแบบพิเศษ (ประเทศไทย)- มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ไทยก็อฟดอตเน็ต date=2006-07-05 -  ฐานข้อมูลกระทรวงในประเทศไทย date=2006-06-30 
กระทรวงในประเทศไทย