วิกิพีเดีย:คู่มือการเขียน/การทับศัพท์ภาษาอาหรับ

การทับศัพท์ภาษาอาหรับที่ใช้ในปัจจุบันมีสองแบบ คือ แบบราชบัณฑิตยสถาน ซึ่งมีประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีให้ใช้เป็นบรรทัดฐานเมื่อวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2554 และแบบที่กำหนดขึ้นโดย อิสรอฟีล ซึ่งเป็นมาตรฐานการสะกดที่ใช้ในมหาวิทยาลัยอิสลามยะลาและงานเขียนของนักวิชาการมุสลิมส่วนใหญ่เป็นหลัก

**หลักเกณฑ์ของราชบัณฑิตยสถาน**
การทับศัพท์ภาษาอาหรับในที่นี้เป็นหลักการที่กำหนดตามราชบัณฑิตยสถาน (ปัจจุบันคือสำนักงานราชบัณฑิตยสภา)

**หลักเกณฑ์การทับศัพท์ตามอักษรอาหรับ**

**หลักทั่วไป**
1. การทับศัพท์ภาษาอาหรับตามหลักเกณฑ์นี้ยึดการออกเสียงภาษาอาหรับแบบที่ใช้ในการสื่อสารทั่วไป ไม่ได้ออกเสียงตามการอ่านพระคัมภีร์อัลกุรอาน หลักเกณฑ์นี้มีตารางเทียบอักษรอาหรับ เสียงของพยัญชนะอาหรับ (ในรูปสัทอักษร) อักษรไทยที่ใช้ในการทับศัพท์ อักษรโรมัน และมีตัวอย่างประกอบพร้อมความหมาย
2. ตัวอย่างของคำที่นำมาใช้ในหลักเกณฑ์นี้เป็นคำเดี่ยว คือคำที่ยังไม่ผันไวยากรณ์ และใช้วิธีการอ่านแบบหยุดคือไม่ออกเสียงท้าย ได้แก่ เสียงอุ ـُـ และเสียงอุน ـٌـ เช่น อัลมัสญิดุ อ่านเป็น อัลมัสญิด, อะบุน อ่านเป็น อับ
3. การออกเสียงที่แสดงไว้ในตาราง ได้ให้สัทอักษรในระบบสัทอักษรสากล (International Phonetic Alphabet หรือ IPA) ซึ่งแสดงประเภทของเสียง ลักษณะการออกเสียง และฐานที่เกิดของเสียง เช่น
::::::::พยัญชนะ ب (บาอ์) เทียบสัทอักษร /b/ แสดงว่าเป็นเสียงหยุด ก้อง มีฐานที่เกิดที่ริมฝีปาก
::::::::พยัญชนะ س (ซีน) เทียบสัทอักษร /s/ แสดงว่าเป็นเสียงเสียดแทรก ไม่ก้อง มีฐานที่เกิดที่ฐานฟันหรือปุ่มเหงือก
4. การเขียนภาษาอาหรับ จะเขียนพยัญชนะจากขวาไปซ้าย และมีรูปสระที่อาจอยู่ข้างบนหรือข้างล่าง
5. พยัญชนะในภาษาอาหรับหลายตัวไม่มีเสียงในภาษาไทย จำเป็นจะต้องเลือกอักษรไทยที่มีรูปต่างกันมาเทียบเพื่อแสดงให้เห็นว่าพยัญชนะในภาษาอาหรับเหล่านั้นมีเสียงต่างกัน
อนึ่ง เนื่องจากภาษาไทยเป็นภาษาที่มีหน่วยเสียงวรรณยุกต์ ตัวพยัญชนะจึงจัดเป็นอักษรสูง อักษรกลาง อักษรต่ำ ซึ่งมีผลต่อการออกเสียงตามระบบวรรณยุกต์ด้วย ในการทับศัพท์คำที่ไม่มีวรรณยุกต์ ให้ถือว่าอักษรสูง อักษรต่ำนั้นมิได้มีอิทธิพลต่อการออกเสียงวรรณยุกต์ของพยางค์ เช่น คำที่เขียนว่า ษะฮับ หรือ ซะมาอ์ พยางค์หน้าใช้อักษรต่างกันเพราะเป็นเสียงพยัญชนะต่างกันในภาษาอาหรับ แต่ไม่ได้ต่างกันที่วรรณยุกต์ ดังนี้
6. สระเอาะในพยางค์แรกให้ออกเสียงเบา เป็นเสียงสามัญ เช่น ضَلاَلْ ḍalāl เฎาะลาล = หลงผิด
7. การใช้เครื่องหมายทัณฑฆาตมีหลักเกณฑ์ดังนี้
::7.1 คำที่มีเสียงพยัญชนะท้าย 2 เสียงหรือมากกว่า ให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตไว้ที่พยัญชนะตัวสุดท้าย เช่น
::7.2 คำที่มีเสียงพยัญชนะอัยน์อยู่ในตำแหน่งพยัญชนะสะกด ซึ่งกำหนดให้ทับศัพท์เป็น อ์ หากมีพยัญชนะอื่นตามมา ให้เลื่อนเครื่องหมายทัณฑฆาตไปไว้บนพยัญชนะตัวสุดท้าย เช่น
8. สระ ـَـ (a) ในภาษาอาหรับออกเสียงได้ 2 แบบคือ –ะ, –า หรือ เ–าะ, –อ ดังนี้
::8.1 ออกเสียงเป็น –ะ เมื่ออยู่บนพยัญชนะ 20 ตัว ได้แก่
::เช่น وَحْدَة waḥdah วะห์ดะฮ์ = เอกภาพ, عَدْل adl อัดล์ = ความยุติธรรม
::และจะออกเสียงเป็น –า เมื่อตามด้วยอลิฟ เช่น وَاجِبْ wājib วาญิบ = สิ่งจำเป็น
::8.2 ออกเสียงเป็น เ–าะ เมื่ออยู่บนพยัญชนะ 8 ตัว ได้แก่
::เช่น خَلِيْفَة khalīfah เคาะลีฟะฮ์ = ตัวแทน
::และจะออกเสียงเป็น –อ เมื่อตามด้วยอลิฟ เช่น قَاعِدَة qāidah กออิดะฮ์ = หลักการ
9. การเขียนคำทับศัพท์ที่มี أَلْ (al) อยู่ข้างหน้า แม้ในอักษรโรมันจะเขียนโดยมีเครื่องหมายยัติภังค์คั่น เมื่อเขียนทับศัพท์ให้เขียนติดกัน เช่น
10. การทับศัพท์คำที่มีการออกเสียงเชื่อมคำในภาษาอาหรับมีหลักดังนี้
::10.1 การทับศัพท์คำ أَلْ ที่นำหน้าคำนาม
::คำว่า أَلْ ในภาษาอาหรับเป็นคำนำหน้านามเหมือนกับ the ในภาษาอังกฤษ เมื่อเติม أَلْ จะทำให้คำนามทั่วไป (نَكِرَة) กลายเป็นคำนามชี้เฉพาะ (مَعْرِفَة) ทันที ในการทับศัพท์มีหลักการดังนี้
:::10.1.1 เมื่อ أَلْ ตามด้วยพยัญชนะจันทรา (حروف قمرية) ซึ่งมี 14 ตัว ให้ทับศัพท์เป็น อัล ดังตัวอย่างต่อไปนี้
:::10.1.2 เมื่อ أَلْ ตามด้วยพยัญชนะสุริยัน (حروف شمسية) ซึ่งมี 14 ตัว ให้ทับศัพท์พยัญชนะต้นของคำที่ตามมาให้เป็นตัวสะกดแทน ดังตัวอย่างต่อไปนี้
::10.2 การทับศัพท์คำ أَلْ ที่มีคำนำมาข้างหน้า
::คำนามที่มีคำ أَلْ ประกอบข้างหน้า หากมีคำอื่นนำหน้า เมื่อทับศัพท์จะไม่ทับศัพท์สระ a ต้นพยางค์ของคำที่มี أَلْ อยู่ข้างหน้า แต่จะทับศัพท์สระของพยางค์ท้ายของคำที่นำมาข้างหน้าให้เชื่อมเสียงกับคำที่ตามมา เช่น คำว่า عَبْدُ الرَّحْمن Abdurrahmān ประกอบด้วยคำ 2 คำ คือ عَبْدُ abdu (อับดุ) และ الرَّحْمن arrahmān (อัรเราะห์มาน) คำ arrahmān (อัรเราะห์มาน) ประกอบขึ้นจาก อัล กับ เราะห์มาน จึงทับศัพท์เป็น อับดุรเราะห์มาน, คำว่า عَبْدُ الْكَرِيْم Abdulkarīm ประกอบด้วยคำ 2 คำคือ عَبْدُ abdu (อับดุ) และ الْكَرِيْم alkarīm (อัลกะรีม) คำ alkarīm (อัลกะรีม) ประกอบขึ้นจาก อัล กับ กะรีม จึงทับศัพท์เป็น อับดุลกะรีม
11. พยัญชนะอาหรับโดยทั่วไปมี 28 ตัว ถ้ารวมฮัมซะฮ์จะเป็น 29 ตัว มีชื่อดังนี้
12. คำทับศัพท์ที่เป็นชื่อเฉพาะ ได้แก่ วัน เดือน ปี วันสำคัญทางศาสนาอิสลาม เวลาปฏิบัติละหมาด ชื่อคน ชื่อสถานที่ และคำอาหรับในปฏิทินหลวงได้จัดทำไว้เป็นภาคผนวก
หมายเหตุ

**ตารางเทียบพยัญชนะ**
หมายเหตุ

**ตารางเทียบสระ**

**หลักเกณฑ์การทับศัพท์ตามอักษรโรมัน**
การเขียนคำทับศัพท์ภาษาอาหรับนี้เป็นหลักการที่กำหนดตามราชบัณฑิตยสถาน

**หลักทั่วไป**
1. การทับศัพท์ภาษาอาหรับตามหลักเกณฑ์นี้เป็นการถ่ายเสียงจากภาษาอาหรับที่เขียนด้วยอักษรโรมัน โดยเทียบเคียงกับหลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาอาหรับที่เขียนด้วยอักษรอาหรับ
2. เนื่องจากในปัจจุบันการถ่ายเสียงคำและชื่อเฉพาะจากภาษาอาหรับด้วยอักษรโรมันมีวิธีเขียนที่หลากหลาย แม้ว่าองค์การมาตรฐานสากล (International Organization for Standardization หรือ ISO) จะได้จัดทำมาตรฐานการถ่ายเสียงภาษาอาหรับเป็นอักษรโรมันไว้แล้ว แต่ก็ยังมิได้ใช้กันทั่วไป ในตารางการถ่ายเสียงสระและพยัญชนะภาษาอาหรับตามหลักเกณฑ์นี้จึงได้รวบรวมอักษรโรมันที่เทียบเสียงสระและพยัญชนะภาษาอาหรับแบบต่าง ๆ มาแสดงไว้เท่าที่จะทำได้ รวมทั้งแบบขององค์การมาตรฐานสากลด้วย โดยใส่ไว้ท้ายสุด เช่น
3. ในตารางเทียบเสียงสระและพยัญชนะอาหรับ ได้ให้สัทอักษรสากล (IPA) ไว้ด้วย เพื่อแสดงประเภทของเสียง ลักษณะการออกเสียง และฐานที่เกิดของเสียงของสระหรือพยัญชนะนั้น ๆ เช่น
4. เสียงพยัญชนะในภาษาอาหรับหลายเสียงไม่มีในภาษาไทย ในการทับศัพท์จึงได้เลือกพยัญชนะไทยที่มีเสียงใกล้เคียงและปรกติใช้เขียนคำที่รับจากภาษาบาลีสันสกฤตมาใช้แสดงเสียงเหล่านั้น เช่น
อนึ่ง พยัญชนะไทยที่เป็นอักษรสูง เช่น ศ ษ ซึ่งนำมาใช้แทนเสียงพยัญชนะอาหรับ เป็นการนำมาใช้เพื่อแสดงว่าพยัญชนะนั้นแทนเสียงที่แตกต่างกับพยัญชนะอื่นเท่านั้น ไม่ได้แสดงว่าพยัญชนะดังกล่าวออกเสียงสูงอย่างในภาษาไทย
5. เสียงสระในภาษาอาหรับแยกเป็นเสียงสระสั้นและเสียงสระยาว ซึ่งทำให้คำมีความหมายต่างกัน ในการกำหนดหลักเกณฑ์การทับศัพท์จึงได้ใช้สระเสียงสั้นและสระเสียงยาวในภาษาไทยมาใช้แยกเสียง
ดังกล่าว เช่น
อย่างไรก็ดี ในทางปฏิบัติ คำและชื่อภาษาอาหรับที่เขียนด้วยอักษรโรมันตามที่ปรากฏในเอกสารต่าง ๆ มักไม่แสดงเครื่องหมายที่บ่งบอกว่าเป็นเสียงยาว ฉะนั้นในการทับศัพท์ ผู้ใช้อาจถอดเสียงสระเป็นเสียงสั้นหรือยาวตามความเหมาะสมในการออกเสียง
6. สระ a และ ā ในภาษาอาหรับออกเสียงได้ 2 แบบ โดยมีหลักเกณฑ์ดังนี้
::6.1 ออกเสียงเป็น –ะ และ –า เมื่อตามหลังพยัญชนะ b, d, dh, f, h, ḥ, j, k, l, m, n, s, sh, t, th, w, y และ z รวมทั้งเมื่ออยู่ต้นคำ เช่น
ยกเว้นพระนาม Allah ออกเสียงเป็น อัลเลาะฮ์ หรือ อัลลอฮ์ ทั้งนี้รวมทั้งคำนามที่เชื่อมกับพระนามนี้ด้วย เช่น Abdullah ออกเสียงเป็น อับดุลเลาะฮ์ หรือ อับดุลลอฮ์
::6.2 ออกเสียงเป็น เ–าะ และ –อ เมื่อตามหลังพยัญชนะ ḍ, gh, kh, q, r, ṣ, ṭ และ ẓ เช่น
7. เครื่องหมายทัณฑฆาตในภาษาไทยใช้ฆ่าอักษรที่ไม่ต้องการออกเสียง เช่น "ศัพท์" ในภาษาอาหรับจะออกเสียงพยัญชนะท้ายทุกเสียง เมื่อเป็นคำทับศัพท์ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับไว้เพื่อแสดงว่าเป็นเสียงพยัญชนะท้ายของพยางค์ ไม่ได้ฆ่าเสียงทั้งหมด มีหลักเกณฑ์ดังนี้
::7.1 เสียงพยัญชนะท้ายที่ไม่สามารถออกเสียงตามอักขรวิธีไทยได้ให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับไว้ เช่น
::7.2 คำที่มีเสียงพยัญชนะท้าย 2 เสียงหรือมากกว่า ให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตไว้ที่พยัญชนะตัวสุดท้าย เช่น
8. คำที่มีคำ al อยู่ข้างหน้า แม้เมื่อเขียนด้วยอักษรโรมันจะมีเครื่องหมายยัติภังค์คั่น เมื่อเขียนทับศัพท์เป็นภาษาไทยให้เขียนติดกัน เช่น
9. คำทับศัพท์ที่มีประกาศในราชกิจจานุเบกษา เช่น คำในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน, กำหนดชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครอง และเมืองหลวง ใช้ตามนั้นได้ เช่น มะหะหมัด ฮิจเราะห์ ริยาด ราบัต กาตาร์
10. คำภาษาอาหรับที่รับมาใช้ในภาษาไทยเป็นเวลานานแล้ว และได้มีการเขียนคำไทยจนเป็นที่ยอมรับกันทั่วไป อาจใช้ตามรูปคำที่เขียนกัน เช่น มัสยิด เมกกะ อิหม่าม คอเต็บ บิหลั่น

**ตารางเทียบพยัญชนะ**
หมายเหตุ

**ตารางเทียบสระ**

**หลักเกณฑ์ของอิสรอฟีล**

**พยัญชนะ**

**สระ**

**หมายเหตุ**
# ไม้ไต่คู้และสระออ  ใช้กับ , ,  เมื่อถอดรูป ฟัตหะห เช่น ,   และ  แต่อาจจะละ ไม้ไต่คู้ ไว้ในฐานที่เข้าใจ เช่น ,  และ 
# ไม้เอกและสระออ ใช้กับ  เมื่อถอดรูปฟัตหะฮฺ เช่น  แต่อาจจะละไว้ในฐานที่เข้าใจ เช่น 
# จะไม่มีการใช้  นำหน้าพยัญชนะเสียงต่ำ หรือ วรรณยุกต์ เช่น ,  หรือ  ที่ถูกต้องคือ ,  และ 
# ไม่มีการตัดสระอะเมื่อถอดรูปฟัตหะฮฺ นอกจากคำว่า นบี เท่านั้น เช่น  จะต้องเป็น 
# จะไม่ใช้ การันต์ ในการถอดรูปสุกูน นอกจากกับ  สำหรับ ยาอุ ที่มีสัญลักษณ์ตัชดีด เช่น , และ  ที่แสดงให้เห็นว่าเป็น ฮัมซะฮฺ เช่น 

**ดูเพิ่ม**
 ภาษาอาหรับ- หลักเกณฑ์การทับศัพท์ของราชบัณฑิตยสถานและสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาอาหรับ ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาฝรั่งเศส เยอรมัน อิตาลี สเปน รัสเซีย ญี่ปุ่น อาหรับ และมลายู ลงวันที่ 5 มีนาคม 2535-  ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาอาหรับ ลงวันที่ 7 มีนาคม 2554
หมวดหมู่:ภาษาอาหรับ
หมวดหมู่:การทับศัพท์ในวิกิพีเดีย
หมวดหมู่:รูปแบบการเขียนในวิกิพีเดีย
หมวดหมู่:แนวปฏิบัติวิกิพีเดีย