ชาลี อินทรวิจิตร

ชาลี อินทรวิจิตร (6 กรกฎาคม พ.ศ. 2465 – 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2564) เป็นผู้ประพันธ์คำร้อง  ผู้กำกับภาพยนตร์  ได้รับยกย่องเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ผู้ประพันธ์คำร้อง-ผู้กำกับภาพยนตร์) ประจำปีพุทธศักราช 2536 มีผลงานประพันธ์คำร้องเพลงที่มีชื่อเสียง ได้แก่  สดุดีมหาราชา, แสนแสบ, ท่าฉลอม, สาวนครชัยศรี, ทุ่งรวงทอง, มนต์รักดอกคำใต้, แม่กลอง, เรือนแพ, จำเลยรัก หลงเงา ไม่อยากให้โลกนี้มีความรัก รักเธอเสมอ กรุงเทพ ป่าลั่น บ้านเรา  ฉันรอจูบจากเธอ ฯลฯ รวมถึงเป็นสามีของ ศรินทิพย์ ศิริวรรณ อดีตนักแสดงชื่อดัง

**ประวัติ**
ชาลี อินทรวิจิตร เดิมชื่อจริง สง่า ลือประเสริฐ เกิดเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2465 ที่ตำบลท่าฉลอม อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร จบการศึกษาจากโรงเรียนอำนวยศิลป์ และโรงเรียนวิศวกรรมรถไฟรุ่นแรก แผนกการเดินรถ  คุณอาจินต์ ปัญจพรรค์ เคยกล่าวไว้ในตอนหนึ่งของหนังสือ "คอนเสิร์ตเชิดชูครูเพลง ครั้งที่ 2 ชาลี อินทรวิจิตรว่า" " ชาลีฯ ก่อนเล่นละครเป็นนักร้องลูกศิษย์ครูล้วน ควันธรรม ก่อนเป็นนักร้องเขาเป็นนักเรียนวิศวกรรมรถไฟรุ่นแรก พร้อมที่จะเป็นนายสถานีรถไฟผู้เคาะโทรเลขได้สมบูรณ์แบบ แต่เขาเลือกมาเคาะจังหวะเพลงและเป็นศิษย์รุ่นแรกแถวหน้าของครูล้วนฯ ร้องเพลงได้กระทบยอดไหล่กับสุรสิทธิ์ สัตยวงศ์"
ชาลี อินทรวิจิตร มีผลงานประพันธ์คำร้องเพลงเกือบ 1,000 เพลง มีผลงานการแสดง เช่น สวรรค์มืด (2501), จอมใจเวียงฟ้า (2505), ไอ้ผาง ร.ฟ.ท. (2525)  และกำกับภาพยนตร์อีกจำนวนมาก เช่น ปราสาททราย (2512), กิ่งแก้ว (2513) และ สื่อกามเทพ (2514) เป็นต้น
สมรสกับนักแสดงหญิง ศรินทิพย์ ศิริวรรณ  แต่หายไประหว่างการถ่ายทำเรื่อง อีจู้กู้ปู่ป้า ของ กำธร ทัพคัลไลย เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2530 จนถึงปัจจุบันยังไม่พบตัว  ภายหลังเหตุการณ์นั้น ชาลี ได้แต่งเพลงเพื่อระลึกถึง โดยใช้ทำนองเพลง Aubrey ของเดวิด เกตส์แห่งวงเบรด (Bread) ใช้ชื่อเพลงว่า เมื่อเธอจากฉันไป ขับร้องโดย พรพิมล ธรรมสาร
ชาลี อินทรวิจิตร ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2564 เมื่อเวลา 00:45 น. สิริรวมอายุได้ 98 ปี หลังเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลศิริราชด้วยโรคหัวใจและเบาหวาน ในการนี้พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานน้ำหลวงอาบศพ พร้อมหีบทองลายสลัก ฉัตรเบญจาตั้งประดับ เป็นเครื่องประกอบเกียรติยศ โปรดเกล้าฯให้ พล.อ.อ.เกษม อยู่สุข​ หัวหน้าสำนักงานราชเลขานุการในพระองค์ เชิญพวงมาลาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยมี นางพรพิมล มั่นฤทัย เป็นประธานในพิธี ณ ศาลา 9-11 วัดธาตุทอง
ทั้งนี้ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชทานแทนพระองค์ไปในการพระราชพิธีพระราชทานเพลิงศพ ชาลี อินทรวิจิตร ณ วัดธาตุ​ทอง ในวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2565

**ผลงานแสดงภาพยนตร์**
 ชายสะไบ (2493)- เจ้าแม่ลานเท (2494)- แรงอาฆาต (2495)- ตรางดวงใจ (2496) รับบท ชัยวัฒน์- ฟ้าแลบบนสาปไตย (2497) รับบท วสันต์- ดงตาล (2498)- โบตั๋น (2498) รับบท ธำรง- สลัดดำ (2498) รับบท ทองจันทร์- เกียรติศักดิ์ทหารไทย (2498)- สี่สิงห์นาวี (2498) รับบท มนูญ รักนาวิน- หงส์หยก (2499)- ลูกโจร (2499)- นางใบ้ (2499)- โอ้ชนกชนนี (2499)- สายรุ้ง (2499) รับบท พินิจ- แผ่นดินว่างกษัตริย์ (2499) รับบท เจ้ารอด- มัสยา (2500) รับบท นพพร- ดอนทราย (2500) รับบท สีดำ- ก่อนอรุณจะรุ่ง (2500)- ไพรพิฆาต (2500)- ดอกฟ้าในมือโจร (2501)- ขบวนเสรีจีน (2501) รับบท หลิน- สวรรค์มืด (2501) รับบท ดร.ธานินทร์- สิบสองนักสู้ (2502) รับบท มไหสวรรค์ ว่องวันชัย- ค่าน้ำนม (2503)- เรือนแพ (2504)- รุ้งเพชร (2504)- กระท่อมทิพย์ (2504)- สิงห์เดี่ยว (2505)- นันทาวดร (2505)- ดอกหญ้า (2505)- วิมานรักสีชมภู (2505)- ดอกแก้ว (2505) รับบท กำแหง- จอมใจเวียงฟ้า (2505)- สิงห์สั่งป่า (2506)- รวงแก้ว (2506)- 7 สมิง (2506)- สมิงสาว (2506)- อำนาจมืด (2506) รับบท กรด แก้วสามสี- พรายดำ (2507)- คมแสนคม (2507)- สิงห์ล่าสิงห์ (2507)- เจ้าเมือง (2508)- ชาติเจ้าพระยา (2508)- กระเบนธง (2509)- พิมพิลาไลย (2509)- ชาติกระทิง (2509)- ผู้ชนะสิบทิศ ภาค 2 บุเรงนองลั่นกลองรบ (2510)- ผู้ชนะสิบทิศ ภาคสมบูรณ์ บุเรงนองถล่มหงสาวดี (2510)- แหลมหัก (2510)- อีแตน (2511) รับบท นายอำเภอจรุง- ลูกแมว (2511)- มรกตแดง (2511)- รักยม (2512)- สื่อกามเทพ (2514)- เหนือพญายม (2514)- โสมสลัว (2517)- ปล้นครั้งสุดท้าย (2518)- ผีเพื่อนรัก (2521) รับบท พ่อของธีรลิต- ลูกทาส (2522)- สายใจ (2524) รับบท ขุนชำนิ- ค่าน้ำนม (2524) (รับเชิญ)- รักข้ามคลอง (2524)- คุณรักผมไหม (2525)- ดาวพระเสาร์ (2525) รับบท พ่อของอุเทน- เพชรตัดหยก (2525) รับบท เฒ่าชือผ่า (รับเชิญ)- ไอ้ผาง ร.ฟ.ท. (2525) รับบท ซอนเป็ง พ่อค้าของเถื่อน- ยอดพยัคฆ์นักเพลง (2526) รับบท ชาลี- มังกรห้าเล็บ (2526)- พยัคฆ์ยี่เก (2526) รับบท หมอทองดี- ข้ามากับพระ (2527) รับบท ภู- ยุทธการกระดูกอ่อน (2527)- เด็กปั้ม (2527)- ไอ้หนุ่มรถอีแต๋น (2527) รับบท พ่อของแยม- ที่รักจ๋า (2527)- คาดเชือก (2527) รับบท พ่อของบุญสม- ที่รัก เธออยู่ไหน (2528)- เขยบ้านนอก (2528) รับบท รัฐมนตรีสุพจน์- หยุดโลกเพื่อเธอ (2528) รับบท โออาชิ- นวลฉวี (2528)- วัยเรียนเพี้ยนรัก (2528)- รัตนาวดี (2528)- คนดีที่บ้านด่าน (2528)- ทับทิมโทน (2528)- เครื่องแบบสีขาว (2529)- สิ้นสวาท (2529) รับบท พ่อพชร- แรงหึง (แรงเงา) (2529) รับบท ผู้อำนวยการกระทรวง (พ่อของนพนภา)- ไม่สิ้นไร้ไฟสวาท (2529) รับบท ชิดชงค์- ปัญญาชนก้นครัว (2530) รับบท พ่อของภูวเรศ- ด้วยเกล้า (2530) รับบท พ่อของคำนึง- ไฟหนาว (2530)- เรารักกันนะ (2530)- เมียนอกหัวใจ (2530)- พี่เลี้ยง (2531) รับบท พ่อของโชติวัน- วิวาห์ไฟ (2531) รับบท พ่อของเด็ก- นางกลางไฟ (2531) รับบท พ่อของธวัช- เรือนแพ (2532) รับบท พ่อของแก้ว (รับเชิญ)- เทวดาตกสวรรค์ (2532) รับบท พ่อของเขา (รับเชิญ)- พรุ่งนี้ฉันจะรักคุณ (2532)- ถึงคราวจะเฮง (2533) รับบท พ่อของดนัยพร- บุญชู 5 เนื้อหอม (2533) รับบท อธิการบดี- ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44 (2533) รับบท พ่อของนที- บุญชู 6 โลกนี้ดีออกสุดสวยน่ารักน่าอยู่ ถ้าหงุ่ย (2534) รับบท พ่อของทองดี- เจาะเวลาหาโก๊ะ (2534) รับบท พ่อของโก๊ะ- บุญชู 7 รักเธอคนเดียวตลอดกาลใครอย่าแตะ (2536) รับบท พ่อค้าขายของชำ (รับเชิญ)- กอดคอกันแหวว (2536) (รับเชิญ)- อนึ่ง คิดถึงพอสังเขป รุ่น 2 (2539) รับบท ท่านอธิการ- ไม้ที พู่กัน แอนด์โซ่ยตี๋ (2539)- ลับแลคนมหัศจรรย์ (2540)- เสือ โจรพันธุ์เสือ (2541) รับบท นายสอน- โรงแรมผี (2545) รับบท ทนายบุญเพิ่ม

**ผลงานแสดงละครโทรทัศน์**
 แผลเก่า (2507) ช่อง 4- ลูกทาส (2508) ช่อง 4- เลือดอยุธยา (2509) ช่อง 4- ดวงตาสวรรค์ (2515) ช่อง 4- ฉุยฉาย (2523) ช่อง 3- น้ำบ่อทราย (2529) ช่อง 5- เพียงตะวัน (2530) ช่อง 5- พระเอกนั้นคือชั้นเอง (2531) ช่อง 5- บุญชู สระอูยาว (2541) ช่อง 5 รับบท มหาแจ่ม- มะนาวหวาน (2542) ช่อง 3

**คอนเสิร์ต**
 คอนเสิร์ต เชิดชูครูเพลง ครั้งที่ 2 ชาลี อินทรวิจิตร (2536)- คอนเสิร์ต "วันดวลเพลง" ระหว่างสองศิลปินแห่งชาติ "ชาลี อินทรวิจิตร" - "สุรพล โทณะวณิก" (23 พฤษภาคม 2541)- คอนเสิร์ต ครูแจ๋ว 77 ครั้งที่ 1 (13 ธันวาคม 2540)- คอนเสิร์ต The Legend of The Impossibles (16 พฤษภาคม 2544)- คอนเสิร์ต พลังแห่งรัก ทนงศักดิ์ ภักดีเทวา (17 กุมภาพันธ์ 2545)- คอนเสิร์ต พลังแห่งรัก...ทนงศักดิ์ ภักดีเทวา (5 เมษายน 2552)- คอนเสิร์ต เชิดชูครูเพลง ชาลี อินทรวิจิตร 2 (15 - 16 พฤษภาคม 2553)- คอนเสิร์ต ครูแจ๋ว 77” ครั้งที่ 2 (18 กรกฎาคม 2553)- คอนเสิร์ต เกิดมาเพื่อเพลง 77 ปี สุเทพ วงศ์กำแหง (25 มิถุนายน 2554)- คอนเสิร์ต รักเธอเสมอ (24 กันยายน 2554)- คอนเสิร์ต We're The Champions #2 (15 กรกฎาคม 2555)- คอนเสิร์ต 89 ปี ชาลี อินทรวิจิตร (25 - 26 สิงหาคม 2555)- คอนเสิร์ต เพลงคู่ ครูเพลง (7 ตุลาคม 2555)- คอนเสิร์ต เพลงทำนอง...สองครู (29-30 มิถุนายน 2556)- คอนเสิร์ต 100 ปี กาญจนะผลิน (7 กันยายน 2557)- คอนเสิร์ต ที่สุดที่ดี เพื่อพี่รี่ สวลี ผกาพันธุ์ (8 สิงหาคม 2558)- คอนเสิร์ต 93 ปี ชาลี อินทรวิจิตร เพลงหนังคู่แผ่นดิน (5 มิถุนายน 2559)- คอนเสิร์ต พลังแห่งรัก...ทนงศักดิ์ ภักดีเทวา (3 กรกฎาคม 2559)- คอนเสิร์ต มิตรสมาน (4 กันยายน 2559)- คอนเสิร์ต "เพื่อครู" 2 ศิลปินแห่งชาติ "ชาลี อินทรวิจิตร" - "สุรพล โทณะวณิก" (9 สิงหาคม 2563)

**ผลงานเพลงประกอบภาพยนตร์-ละคร**

**โปรดิวเซอร์**
 ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44 (2533)

**ผลงานกำกับภาพยนตร์**
 ความรักเจ้าขา (2512)- สายใจ (2512)- ปราสาททราย (2512)- กิ่งแก้ว (2513)- สื่อกามเทพ (2514)- สวนสน (2515)- ขอบฟ้าเขาเขียว (2516)- ใครจะร้องไห้เพื่อฉัน (2517)- ประทีปอธิษฐาน (2517)- ผยอง (2518)- โซ่เกียรติยศ (2518)- นางสาวลูกดก (2519)- มันทะลุฟ้า (2520)- ขอเช็ดน้ำตาให้ตัวเอง (2521)- เกวียนหัก (2521)- ชั่วฟ้าดินสลาย (2523)- ฝนตกแดดออก (2523)
*เจ้าพายุ (2523)- สายใจ (2524)- ไอ้หนึ่ง (2525)- มันมาจากโลกันต์ (2525)- เพลงรักก้องโลก (2526)- ยันต์สู้ปืน (2527)- ลูกสาวคนใหม่ (2527)
*น้ำเซาะทราย (2529)- ความรัก (2531)- ยิ้มนิดคิดเท่าไหร่ (2532)

**ที่ปรึกษาภาพยนตร์**
 วอนทั้งโลกโขกหัวเธอ (2539)

**ดำเนินงานสร้าง**
 ส.อ.ว.ห้อง 2 รุ่น 44 (2533)

**กำกับละคร**
 น้ำเซาะทราย (2536)

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ชาลี อินทรวิจิตร ศิลปินแห่งชาติ  จากนิตยสารสกุลไทย date=2007-03-12 - 01490- หนังสืออนุสรณ์งานศพครูชาลี อินทรวิจิตร (พ.ศ.2564)
หมวดหมู่:ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง
หมวดหมู่:รางวัลนราธิป
หมวดหมู่:ผู้กำกับภาพยนตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเมืองสมุทรสาคร
หมวดหมู่:นักแต่งเพลงลูกกรุง
หมวดหมู่:นักแสดงจากจังหวัดสมุทรสาคร
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนอำนวยศิลป์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.จ.ว.
หมวดหมู่:ผู้ชนะรางวัลนักแสดงประกอบชายยอดเยี่ยมพระสุรัสวดี