อำเภอเมืองแพร่

เมืองแพร่ (langx|nod|80px) เป็นศูนย์กลางการบริหารราชการ ศูนย์กลางธุรกิจ และวัฒนธรรมของจังหวัดแพร่

**ประวัติ**
ที่ว่าการอำเภอเดิมตั้งอยู่บริเวณที่ดินข้างถนนไชยบูรณ์ ต่อมาได้ย้ายไปตั้งบริเวณที่ดินข้างสนามบิน ปัจจุบันเป็นอาคารไม้ 2 ชั้น ตั้งอยู่ติดถนนไชยบูรณ์ ตรงกันข้ามกับสำนักงานเทศบาลเมืองแพร่ ตำบลในเวียง- วันที่ 1 กันยายน 2450 โอนพื้นที่กิ่งอำเภอร้องกวาง อำเภอเมืองสอง ไปขึ้นกับ อำเภอเมืองแพร่- วันที่ 12 กันยายน 2452 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอร้องกวาง อำเภอเมืองแพร่ เป็น อำเภอร้องกวาง- วันที่ 25 มีนาคม 2478 จัดตั้งเทศบาลเมืองแพร่ ในท้องที่ตำบลในเวียง
*วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลน้ำชำ แยกออกจากตำบลห้วยม้า ตั้งตำบลท่าข้าม แยกออกจากตำบลวังหงส์ และตำบลแม่หล่าย ตั้งตำบลวังธง แยกออกจากตำบลวังหงส์ ตำบลทุ่งโฮ้ง และตำบลป่าแมต ตั้งตำบลทุ่งกวาว แยกออกจากตำบลทุ่งโฮ้ง และตำบลเหมืองหม้อ- วันที่ 25 ธันวาคม 2505 จัดตั้งสุขาภิบาลทุ่งโฮ้ง ในท้องที่บางส่วนของตำบลทุ่งโฮ้ง- วันที่ 26 ธันวาคม 2510 จัดตั้งสุขาภิบาลช่อแฮ ในท้องที่บางส่วนของตำบลป่าแดง- วันที่ 9 พฤศจิกายน 2532 ตั้งตำบลแม่ยม แยกออกจากตำบลท่าข้าม และตำบลวังธง- วันที่ 23 พฤษภาคม 2534 ตั้งตำบลช่อแฮ แยกออกจากตำบลป่าแดง และตั้งตำบลร่องฟอง แยกออกจากตำบลทุ่งโฮ้ง- วันที่ 22 เมษายน 2535 จัดตั้งสุขาภิบาลแม่หล่าย ในท้องที่บางส่วนของตำบลแม่หล่าย- วันที่ 9 ตุลาคม 2535 ตั้งตำบลกาญจนา แยกออกจากตำบลนาจักร- วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลทุ่งโฮ้ง สุขาภิบาลช่อแฮ และสุขาภิบาลแม่หล่าย เป็นเทศบาลตำบลทุ่งโฮ้ง เทศบาลตำบลช่อแฮ และเทศบาลตำบลแม่หล่าย ตามลำดับ- วันที่ 15 กันยายน 2547 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งโฮ้ง รวมกับเทศบาลตำบลทุ่งโฮ้ง ยุบสภาตำบลช่อแฮ รวมกับเทศบาลตำบลช่อแฮ ยุบสภาตำบลแม่หล่าย รวมกับเทศบาลตำบลแม่หล่าย ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลน้ำชำ รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลร่องฟอง- วันที่ 4 ตุลาคม 2550 เปลี่ยนชื่อตำบลวังหงษ์ อำเภอเมืองแพร่ เป็นตำบลวังหงส์ เพื่อให้ตรงกับประวัติดั้งเดิมของหมู่บ้าน และสะกดถูกต้องตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอเมืองแพร่มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอหนองม่วงไข่- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอร้องกวาง และอำเภอนาหมื่น (จังหวัดน่าน)- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอท่าปลา (จังหวัดอุตรดิตถ์) และอำเภอสูงเม่น- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอสูงเม่นและอำเภอลอง

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอเมืองแพร่แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 20 ตำบล 166 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอเมืองแพร่ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 19 แห่ง ได้แก่- เทศบาลเมืองแพร่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลในเวียงทั้งตำบล- เทศบาลตำบลช่อแฮ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลช่อแฮทั้งตำบลและบางส่วนของตำบลป่าแดง- เทศบาลตำบลทุ่งโฮ้ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งโฮ้งทั้งตำบล (สุขาภิบาลทุ่งโฮ้งเดิม)- เทศบาลตำบลแม่หล่าย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่หล่ายทั้งตำบล (สุขาภิบาลแม่หล่ายเดิม)- เทศบาลตำบลป่าแมต ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าแมตทั้งตำบล- เทศบาลตำบลแม่คำมี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่คำมีทั้งตำบล- เทศบาลตำบลบ้านถิ่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านถิ่นทั้งตำบล- เทศบาลตำบลสวนเขื่อน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสวนเขื่อนทั้งตำบล- เทศบาลตำบลวังหงส์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังหงส์ทั้งตำบล- เทศบาลตำบลทุ่งกวาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งกวาวทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลนาจักร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาจักรทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลป่าแดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าแดง (นอกเขตเทศบาลตำบลช่อแฮ)- องค์การบริหารส่วนตำบลเหมืองหม้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเหมืองหม้อทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลวังธง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังธงทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยม้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยม้าทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลท่าข้าม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าข้ามทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ยม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ยมทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลร่องฟอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำชำและตำบลร่องฟองทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลกาญจนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกาญจนาทั้งตำบล

**สถานที่สำคัญ**

**สถานที่ท่องเที่ยว**
 หลักเมืองแพร่- คุ้มเจ้าหลวง- คุ้มวงศ์บุรี- คุ้มเจ้าหนานไชยวงศ์- บ้านขัติยะวรา- บ้านวงศ์พระถาง- บ้านประทับใจ- แพะเมืองผี- อนุสาวรีย์พระยาไชยบูรณ์- อ่างเก็บน้ำแม่มาน- บ้านนาตอง

**วัด**

**พระอารามหลวงมหานิกาย**
 วัดพระบาทมิ่งเมืองวรวิหาร (พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร) ตำบลในเวียง อำเภอเมืองแพร่- วัดพระธาตุช่อแฮ พระอารามหลวง (พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ) ตำบลช่อแฮ อำเภอเมืองแพร่

**วัดราษฏร์มหานิกาย**
 วัดกาญจนาราม ตำบลกาญจนา- วัดดอนแก้ว ตำบลกาญจนา- วัดดอนดี ตำบลกาญจนา- วัดหนองบ่อ ตำบลกาญจนา- วัดหัวฝาย ตำบลกาญจนา- วัดจอมเขา ตำบลช่อแฮ- วัดต้นไคร้ ตำบลช่อแฮ- วัดธรรมเมือง ตำบลช่อแฮ- วัดนาตอง ตำบลช่อแฮ- วัดบ้านใน ตำบลช่อแฮ- วัดพระธาตุจอมแจ้ง ตำบลช่อแฮ- วัดพันเชิง ตำบลช่อแฮ- วัดสุวรรณาราม ตำบลช่อแฮ- วัดท่าขวัญ ตำบลท่าข้าม- วัดไผ่ล้อม ตำบลท่าข้าม- วัดจอมสวรรค์ ตำบลทุ่งกวาว- วัดทุ่งกวาว ตำบลทุ่งกวาว- วัดนาแหลมเหนือ ตำบลทุ่งกวาว- วัดโศภนาลัย ตำบลทุ่งกวาว- วัดสวรรค์นิเวศ ตำบลทุ่งกวาว- วัดทุ่งโฮ้งใต้ ตำบลทุ่งโฮ้ง- วัดทุ่งโฮ้งเหนือ ตำบลทุ่งโฮ้ง- วัดกวีรัตน์ ตำบลนาจักร- วัดนาจักร ตำบลนาจักร- วัดบ้านเหล่า ตำบลนาจักร- วัดเสด็จ ตำบลนาจักร- วัดน้ำชำ ตำบลน้ำชำ- วัดชัยมงคล ตำบลในเวียง- วัดเชตวัน ตำบลในเวียง- วัดต้นธง ตำบลในเวียง- วัดพงษ์สุนันท์ ตำบลในเวียง- วัดพระนอน ตำบลในเวียง- วัดพระร่วง ตำบลในเวียง- วัดเมธังกราวาส ตำบลในเวียง- วัดร่องซ้อ ตำบลในเวียง- วัดศรีชุม ตำบลในเวียง- วัดศรีบุญเรือง ตำบลในเวียง- วัดสระบ่อแก้ว ตำบลในเวียง- วัดหลวง ตำบลในเวียง- วัดหัวข่วง ตำบลในเวียง- วัดเหมืองแดง ตำบลในเวียง- วัดถิ่นนอก ตำบลบ้านถิ่น- วัดถิ่นใน ตำบลบ้านถิ่น- วัดโปร่งศรี ตำบลบ้านถิ่น- วัดป่าแดง ตำบลป่าแดง- วัดหนองแขม ตำบลป่าแดง- วัดต้นห้า ตำบลป่าแมต- วัดน้ำโค้ง ตำบลป่าแมต- วัดน้ำชำ ตำบลป่าแมต- วัดมณีวรรณ ตำบลป่าแมต- วัดมหาโพธิ์ ตำบลป่าแมต- วัดสองแคว ตำบลป่าแมต- วัดสุพรรณ ตำบลป่าแมต- วัดหนองใหม่ ตำบลป่าแมต- วัดต้นม่วง ตำบลแม่คำมี- วัดวังช้าง ตำบลแม่คำมี- วัดศรีภูมิ ตำบลแม่คำมี- วัดสันป่าสัก ตำบลแม่คำมี- วัดนันทาราม ตำบลแม่ยม- วัดหนองกลาง ตำบลแม่ยม- วัดกาซ้องเหนือ ตำบลแม่หล่าย- วัดบุญเจริญ ตำบลแม่หล่าย- วัดแม่หล่าย ตำบลแม่หล่าย- วัดร่องฟอง ตำบลร่องฟอง- วัดเวียงตั้ง ตำบลวังธง- วัดวังหงษ์ใต้ ตำบลวังหงษ์- วัดวังหงษ์เหนือ ตำบลวังหงษ์- วัดดงใต้ ตำบลสวนเขื่อน- วัดดงเหนือ ตำบลสวนเขื่อน- วัดแม่แคม ตำบลสวนเขื่อน- วัดสวนเขื่อน ตำบลสวนเขื่อน- วัดทุ่งล้อม ตำบลห้วยม้า- วัดพงชัย ตำบลห้วยม้า- วัดพนมขวัญ ตำบลห้วยม้า- วัดศรีสิทธิ์ ตำบลห้วยม้า- วัดสุนทรนิวาส ตำบลห้วยม้า- วัดกาซ้อง ตำบลเหมืองหม้อ- วัดปทุม ตำบลเหมืองหม้อ- วัดสำเภา ตำบลเหมืองหม้อ- วัดเหมืองค่า ตำบลเหมืองหม้อ- วัดเหมืองหม้อ ตำบลเหมืองหม้อ

**โรงเรียน**

**โรงเรียนมัธยมของรัฐในอำเภอเมืองแพร่**
 โรงเรียนถิ่นโอภาสวิทยา - โรงเรียนท่าข้ามวิทยาคม - โรงเรียนนารีรัตน์จังหวัดแพร่ - โรงเรียนพิริยาลัยจังหวัดแพร่- โรงเรียนเมืองแพร่- โรงเรียนห้วยม้าวิทยาคม- โรงเรียนสาธิตเทศบาลบ้านเชตวัน

**โรงเรียนพระปริยัติธรรม **
 โรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา

**โรงเรียนเอกชน**
 โรงเรียนเทพพิทักษ์วิทยา - โรงเรียนแพร่ปัญญานุกูล - โรงเรียนบริหารธุรกิจพณิชยการแพร่ - โรงเรียนเจริญราษฎร์ ในเครือสภาคริสตจักรแห่งประเทศไทย - โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสเซเวียร์ ในเครือของโรงเรียนเซนต์ฟรัง- โรงเรียนเทพนารี
โรงเรียนพณิชยการลานนาและเทคโนโลยี

**โรงพยาบาล**

**โรงพยาบาลรัฐบาล**
 โรงพยาบาลแพร่

**โรงพยาบาลเอกชน**
 โรงพยาบาลแพร่-ราม- โรงพยาบาลแพร่คริสเตียน

**ท่าอากาศยาน**
 ท่าอากาศยานแพร่ 

**อ้างอิง**

เมืองแพร่