จังหวัดกาลีมันตันตะวันออก

กาลีมันตันตะวันออก หรือ กาลีมันตันตีมูร์ (Kalimantan Timur; ดายัก: Benua Etam) เป็นหนึ่งใน 4 ของจังหวัดกาลีมันตันของประเทศอินโดนีเซีย ตั้งอยู่บนเกาะบอร์เนียว มีเมืองหลักชื่อซามารินดา

**ประวัติ**
จังหวัดกาลีมันตันตะวันออกเป็นที่รู้จักในนามที่ตั้งของอาณาจักรฮินดูที่เก่าแก่ที่สุดของอินโดนีเซีย อาณาจักรกีไต (kitai) สมัยกษัตริย์มูลวรมัน การดำรงอยู่ของอาณาจักรนี้ปรากฏอยู่บนหินสลักที่เขียนด้วยลายมือ (Prasasti) ซึ่งเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์นานาชาติจังหวัดจาการ์ตา หินสลักนี้เขียนด้วยอักษรปัลลวะและภาษาสันสกฤต สามารถดูได้ที่สำนักรัฐบาลที่เมืองซามารินดา  
จังหวัดกาลีมันตันตะวันออกใหญ่เป็นอันดับสองของอินโดนีเซียรองจากจังหวัดปาปัว มีประชากรทั้งหมด 2.44 ล้านคน  ซามารินดาเป็นบริเวณของจังหวัดที่มีประชากรมากที่สุดประมาณ 521,471 คน นอกจากนั้นจะอยู่ในพื้นที่เมืองบาลิกปาปัน และในชนบทเขตการปกครองของกีไต

**หน่วยการบริหาร**
พื้นที่จังหวัดกาลีมันตันตะวันออกแบ่งออกเป็น 7 อำเภอหรือกาบูปาเต็น 3 นครหรือโกตา และ 103 ตำบลหรือเกอจามาตัน
อำเภอ
นคร

**สถานที่ที่น่าสนใจ**

**ซามารินดา**
ซามารินดาเป็นที่รู้จักในเรื่องของเสื้อซารง (sarong) เป็นเมืองที่มีความเจริญ สำนักงานคณะรัฐบาลและอาคารสาธารณชนกำลังพัฒนาในหลายพื้นที่ ซามารินดามีชื่อเสียงในเรื่องของการโรงแรม จึงมีนักท่องเที่ยวจำนวนมาก

**บาลิกปาปัน**
บาลิกปาปันเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมน้ำมันในกาลีมันตัน ควบคุมเส้นทางไปยังกาลีมันตันตะวันออกด้วยทะเลเชื่อมต่อจาการ์ตาและจุดสำคัญหลายจุดในอินโดนีเซีย นอกจากนั้นการเดินทางไปยังซามารินดาเริ่มขึ้นที่บาลิกปาปัน จึงทำให้เมืองนี้ได้รับความสำคัญ บาลิกปาปันขึ้นชื่อในเรืองของโรงแรม รวมถึงการท่องเที่ยว สนามบิน และความเหมาะสมทางยุทธศาสตร์

**เบอเราและมาลีเนา**
ตั้งอยู่บนบนเกาะเดอราวัน (Derawan) มีการค้นพบกระดูกของกษัตริย์ Keratan Gunung Tambur และ Teratan Sambaling เกาะเดอราวันนั้นสามารถไปได้โดยขึ้นเรือจากตันจุงเรเด็ป (Tanjung Redep) เมืองหลักของเบอเรา หรือขึ้นเรือที่ Via Tarakan ประมาณ 3 ชั่วโมง
ที่เบอเราและมาลีเนาแห่งนี้มีสัตว์หายากเป็นจำนวนมาก เช่น เต่าสีเขียว (gren turtle) เต่าสีเลือดหมู (scarlet turtle) เต่ามะเฟือง และพะยูน
นอกจากนี้ก็ยังมีเหรียญหายากจากกรมทหารเรือ แนวปะการังใต้ทะเลสีแดงสด อิกัวนา นกทะเล ปูและไข่มุก รวมถึงมีกีฬาทางน้ำอีกหลายชนิด

**บนตัง**
เดิมเป็นเขตการปกครองของผู้สำเร็จราชการแผ่นดินของกีไต บนตังมีพืชและสัตว์ที่หายาก มีสวนกีไตนานาชาติอยู่ใกล้เคียง

**บูลูงัน**
บูลูงันมีประวัติความเป็นมาที่เก่าแก่ และเก็บรวบรวมผลงานทางด้านศิลปะและพิธีกรรมด้านขนบธรรมเนียมประเพณี

**ตานะฮ์เมระฮ์อินดะฮ์เลิมปาเก**
มีสวนสันทนาการที่เรียกว่า ตานะฮ์เมระฮ์อินดะฮ์เลิมปาเก (Tanah Merah Indah-Lempake) มีน้ำตกที่สวยงาม ตั้งอยู่ประมาณ 16 กิโลเมตรจากใจกลางเมืองซามารินดา สามารถไปได้โดยรถยนต์ของตังเองหรือมีรถทัวร์นำเที่ยว

**เตอังการง**
เตอังการง (Teanggarong) ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของแม่น้ำมาฮากัมจากซามารินดา เป็นเมืองที่ปกครองโดยผู้สำเร็จราชการกีไต และต่อมาก็มอบอำนาจการปกครองให้สุลต่าน ตำหนักของสุลต่านตั้งอยู่บริเวณริมฝั่งแม่น้ำ ปัจจุบันเป็นพิพิธภัณฑ์เก็บของใช้ส่วนตัวแบบเก่าแก่และเป็นที่รวบรวมเครื่องใช้สิ่งของที่ทำด้วยเซรามิก ศิลปะสมัยโบราณของจีน
ทุกวันที่ 14 ของเดือนกันยายน ประชาชนจะมีการจัดงานเลี้ยงมีการแสดงดนตรีและเต้นรำเพื่อเฉลิมฉลองในวันครบรอบของการสถาปนาเมือง

**ตันจุงอีซูวี**
ตันจุงอีซูวี (Tanjung Isuy) เป็นชุมชนเล็ก ๆ ที่ตั้งอยู่บริเวณทะเลสาบเจิมปัง (Jempang) ในทะเลสาบกาลีมันตันตะวันออกที่ห่างไกลจากเขตตัวเมืองล้อมรอบด้วยป่าไม้ การเดินทางไปยังตันจุงอีซูวีเหนือแม่น้ำมาฮากัมที่มีระยะทางยาว  
ตันจุงอีซูวีมีขนบธรรมเนียมประเพณีของดายักเช่น กระท่อมสำหรับการใช้เป็นที่ประชุม มีหลุมฝังศพของชนเผ่าดายัคที่ต้องเดินเข้าตามถนนหมู่บ้านเล็ก ๆ  มี beliam หรือหมอผี เป็นหมอรักษาผู้ป่วยในเวลากลางคืนโดยมีพิธีกรรมการสั่งจ่ายยาจากบรรพบุรุษซึ่งมีการใช้ฆ้องและกลองประกอบในพิธี มีชาวดายัคจำนวนมากที่นำเอาการรักษาดั้งเดิมมาเปลี่ยนแปลงแต่ก็ยังคงความคล้ายคลึงอยู่

**เมอลัก-เกอร์ซิกลูไว**
เมอลัก (Melak) เป็นหมู่บ้านเล็ก ๆ ซึ่งมีเข้ามาทวนกับแม่น้ำมาฮากัม ในส่วนกลางของดินแดนตันจุงดายัก (Tanjung Dayak) ไม่ไกลมากนักกับป่าสงวนเกอร์ซิกลูไว (Kersik Luway) เป็นที่เจริญเติบโตของดอกกล้วยไม้สีดำ (Black Orchid)

**มูวาอันจาลง-มูวาวาเฮา**
มูวาราอันจาลง-มูวาวาเฮา (Muara Ancalong-Muara Wahau) มีการแสดงการเต้นรำของ Kenya Dayak รวมถึงมีงานหัตถกรรมหลากหลายอย่าง

**เมืองหลวงแห่งใหม่ของประเทศ**
นูซันตารา เมืองหลวงในอนาคตของอินโดนีเซียที่จะสร้างขึ้นบนพื้นที่ของอำเภอกูไตการ์ตาเนอการาและอำเภอเปอนาจัม-ปาเซร์เหนือ เดิมทีการก่อสร้างคาดว่าจะเริ่มในปี 2563 และคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2567 อย่างไรก็ตาม ในการไต่สวนต่อหน้าคณะกรรมาธิการชุดที่ 5 ของสภาผู้แทนราษฎรอินโดนีเซียเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2563 ตัวแทนรัฐบาลได้กล่าวหาว่ารัฐบาลไม่ได้จัดสรรงบประมาณปี 2565 สำหรับโครงการ (สำหรับปี 2565 กระทรวงเสนองบประมาณมูลค่ากว่า 100.46 ล้านล้านรูปียะฮ์ หรือมากกว่า 7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งลดลงอย่างมากจากตัวเลข 149.81 ล้านล้านรูปียะฮ์ในปี 2564) ก่อนหน้านี้ หน่วยงานพัฒนาการวางแผนแห่งชาติกล่าวว่าจำนวนเงินทั้งหมดที่จำเป็นสำหรับการย้ายเมืองหลวงจากที่ตั้งปัจจุบันในกรุงจาการ์ตาไปยังจังหวัดกาลีมันตันตะวันออกมีจำนวน 486 ล้านล้านรูปียะฮ์ ซึ่ง 265.2 ล้านล้านจะระดมผ่านความร่วมมือระหว่างภาครัฐกับเอกชน (พีพีพี) 127.3 ล้านล้านจากกองทุนพิเศษเอกชน และ 93.5 ล้านล้านจากงบประมาณของรัฐ แต่กระทรวงการคลังกล่าวว่ารัฐบาลได้เปลี่ยนลำดับความสำคัญของการบรรเทาผลกระทบจากการแพร่ระบาดของโควิด-19 กระทรวงประกาศว่าไม่ได้จัดสรรงบประมาณสำหรับโครงการทุนใหม่

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  WWF Heart of Borneo conservation initiative - ข้อมูลเกี่ยวกับใจกลางบอร์เนียว  มีพื้นที่ 220,000 ตร.กม. เป็นป่าฝนเขตร้อน มีสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ เช่น อุรังอุตัง แรด ช้างแคระ เป็นต้น

กาลีมันตันตะวันออก