กรมทางหลวง

กรมทางหลวง (Department of Highways) เป็นหน่วยงานสังกัดกระทรวงคมนาคม มีหน้าที่ดำเนินการก่อสร้าง ควบคุม บูรณะ และบำรุงรักษาทางหลวง ทางหลวงพิเศษ ทางหลวงแผ่นดิน และทางหลวงสัมปทาน เพื่ออำนวยความสะดวกรวดเร็วและปลอดภัยในทางหลวงทั่วประเทศ เอื้อประโยชน์ในการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม การปกครอง ความมั่นคง และการป้องกันประเทศ

**ประวัติถนนกรุงรัตนโกสินทร์**
วันพุธที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2400 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยายมราช (ครุฑ) เป็นแม่กอง  ทำถนนในพระนครทุกสาย ในสมัยนั้นก็คือ ถนนรอบพระบรมมหาราชวัง วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ด้วยก่อนนี้เป็นเพียงถนนดินคนเดินไปมา ถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นการบุกเบิกคมนาคมทางบกแบบยุโรปขึ้นครั้งแรกในกรุงรัตนโกสินทร์ เพราะก่อนหน้านี้จะใช้การคมนาคมทางน้ำเป็นหลัก และถนนต่อจากท้ายวังก็คือถนนเจริญกรุง นับว่าเป็นถนนสายแรกของประเทศไทย

**หน่วยงานสำนัก (ส่วนกลาง)**
 สำนักงานเลขานุการกรม- กองการเงินและบัญชี- กองการเจ้าหน้าที่- กองการพัสดุ- กองทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง- กองฝึกอบรม- แขวงทางหลวง ตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด- ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ- สำนักกฎหมาย- สำนักก่อสร้างทางที่ 1- สำนักก่อสร้างทางที่ 2- สำนักก่อสร้างสะพาน- สำนักเครื่องกลและสื่อสาร- สำนักงานทางหลวงที่ 1- สำนักงานทางหลวงที่ 2- สำนักงานทางหลวงที่ 3- สำนักงานทางหลวงที่ 4- สำนักงานทางหลวงที่ 5- สำนักงานทางหลวงที่ 6- สำนักงานทางหลวงที่ 7- สำนักงานทางหลวงที่ 8- สำนักงานทางหลวงที่ 9- สำนักงานทางหลวงที่ 10- สำนักงานทางหลวงที่ 11- สำนักงานทางหลวงที่ 12- สำนักงานทางหลวงที่ 13- สำนักงานทางหลวงที่ 14- สำนักงานทางหลวงที่ 15- สำนักงานทางหลวงที่ 16- สำนักงานทางหลวงที่ 17- สำนักงานทางหลวงที่ 18- สำนักจัดกรรมสิทธิ์ที่ดิน- สำนักบริหารโครงการทางหลวงระหว่างประเทศ- สำนักบริหารบำรุงทาง- สำนักแผนงาน- สำนักมาตรฐานและประเมินผล- สำนักวิเคราะห์และตรวจสอบ- สำนักวิจัยและพัฒนางานทาง- สำนักสำรวจและออกแบบ- สำนักอำนวยความปลอดภัย- สำนักสิ่งแวดล้อมและการมีส่วนร่วมของประชาชน

**หน่วยงานส่วนกลางแต่ตั้งอยู่ส่วนภูมิภาค**
กรมทางหลวงได้แบ่งและจัดตั้งหน่วยงานในส่วนภูมิภาคขึ้น เพื่อกระจายอำนาจการก่อสร้าง ดูแลและทำนุบำรุงรักษาถนนในเขตภูมิภาค โดยแบ่งหน่วยงานดังนี้- สำนักงานทางหลวงที่ 1 เชียงใหม่
# แขวงทางหลวงเชียงใหม่ที่ 1
# แขวงทางหลวงเชียงใหม่ที่ 2
# แขวงทางหลวงเชียงใหม่ที่ 3
# แขวงทางหลวงลำปางที่ 1 (แขวงการทางลำปางเดิม)
# แขวงทางหลวงลำปางที่ 2 (สำนักงานบำรุงทางลำปางที่ 2 เดิม)
# แขวงทางหลวงลำพูน
# แขวงทางหลวงแม่ฮ่องสอน- สำนักงานทางหลวงที่ 2 แพร่
# แขวงทางหลวงแพร่
# แขวงทางหลวงเชียงรายที่ 1
# แขวงทางหลวงเชียงรายที่ 2
# แขวงทางหลวงพะเยา
# แขวงทางหลวงน่านที่ 1
# แขวงทางหลวงน่านที่ 2- สำนักงานทางหลวงที่ 3 สกลนคร
# แขวงทางหลวงสกลนครที่ 1
# แขวงทางหลวงสกลนครที่ 2 (สว่างแดนดิน)
# แขวงทางหลวงนครพนม
# แขวงทางหลวงบึงกาฬ
# แขวงทางหลวงมุกดาหาร
# แขวงทางหลวงหนองคาย- สำนักงานทางหลวงที่ 4 ตาก (สำนักงานทางหลวงตากเดิม)
# แขวงทางหลวงตากที่ 1
# แขวงทางหลวงตากที่ 2 (แม่สอด)
# แขวงทางหลวงกำแพงเพชร
# แขวงทางหลวงสุโขทัย- สำนักงานทางหลวงที่ 5 พิษณุโลก
# แขวงทางหลวงพิษณุโลกที่ 1 (แขวงการทางพิษณุโลกเดิม)
# แขวงทางหลวงพิษณุโลกที่ 2 (วังทอง) (สำนักงานบำรุงทางพิษณุโลกที่ 2 เดิม)
# แขวงทางหลวงอุตรดิตถ์ที่ 1
# แขวงทางหลวงอุตรดิตถ์ที่ 2
# แขวงทางหลวงพิจิตร- สำนักงานทางหลวงที่ 6 เพชรบูรณ์
# แขวงทางหลวงเพชรบูรณ์ที่ 1
# แขวงทางหลวงเพชรบูรณ์ที่ 2 (บึงสามพัน)
# แขวงทางหลวงเลยที่ 1
# แขวงทางหลวงเลยที่ 2 (ด่านซ้าย)
# แขวงทางหลวงหนองบัวลำภู (สำนักงานบำรุงทางหนองบัวลำภู เดิม)- สำนักงานทางหลวงที่ 7 ขอนแก่น
# แขวงทางหลวงขอนแก่นที่ 1
# แขวงทางหลวงขอนแก่นที่ 2 (ชุมแพ)
# แขวงทางหลวงขอนแก่นที่ 3 (บ้านไผ่)
# แขวงทางหลวงชัยภูมิ
# แขวงทางหลวงอุดรธานีที่ 1 (แขวงการทางอุดรธานีเดิม)
# แขวงทางหลวงอุดรธานีที่ 2 (หนองหาน) (สำนักงานบำรุงทางอุดรธานีที่ 2 เดิม)- สำนักงานทางหลวงที่ 8 มหาสารคาม (สำนักงานทางหลวงมหาสารคามเดิม)
# แขวงทางหลวงมหาสารคาม
# แขวงทางหลวงกาฬสินธุ์
# แขวงทางหลวงยโสธร
# แขวงทางหลวงร้อยเอ็ด (สำนักงานบำรุงทางร้อยเอ็ดเดิม)- สำนักงานทางหลวงที่ 9 อุบลราชธานี
# แขวงทางหลวงอุบลราชธานีที่ 1
# แขวงทางหลวงอุบลราชธานีที่ 2
# แขวงทางหลวงศรีสะเกษที่ 1 (แขวงการทางศรีสะเกษเดิม)
# แขวงทางหลวงศรีสะเกษที่ 2 (สำนักงานบำรุงทางศรีสะเกษที่ 2 เดิม)
# แขวงทางหลวงสุรินทร์
# แขวงทางหลวงอำนาจเจริญ (แขวงการทางอำนาจเจริญและอุบลราชธานีส่วนที่ 3 เดิม)- สำนักงานทางหลวงที่ 10 นครราชสีมา
# แขวงทางหลวงนครราชสีมาที่ 1
# แขวงทางหลวงนครราชสีมาที่ 2
# แขวงทางหลวงนครราชสีมาที่ 3 (สำนักงานบำรุงทางนครราชสีมาที่ 3 เดิม)
# แขวงทางหลวงบุรีรัมย์
# แขวงทางหลวงปราจีนบุรี
# แขวงทางหลวงสระแก้ว (วัฒนานคร)- สำนักงานทางหลวงที่ 11 ลพบุรี
# แขวงทางหลวงลพบุรีที่ 1
# แขวงทางหลวงลพบุรีที่ 2 (ลำนารายณ์)
# แขวงทางหลวงนครสวรรค์ที่ 1
# แขวงทางหลวงนครสวรรค์ที่ 2 (ตากฟ้า)
# แขวงทางหลวงสระบุรี
# แขวงทางหลวงสิงห์บุรี (สำนักงานบำรุงทางสิงห์บุรีเดิม)- สำนักงานทางหลวงที่ 12 สุพรรณบุรี
# แขวงทางหลวงสุพรรณบุรีที่ 1
# แขวงทางหลวงสุพรรณบุรีที่ 2 (อู่ทอง) แขวงการทางกาญจนบุรี-สุพรรณบุรี (ที่ 2) เดิม
# แขวงทางหลวงกาญจนบุรี
# แขวงทางหลวงชัยนาท
# แขวงทางหลวงอ่างทอง (สำนักงานบำรุงทางอ่างทอง-อยุธยาเดิม)
# แขวงทางหลวงอุทัยธานี- สำนักงานทางหลวงที่ 13 กรุงเทพ
# แขวงทางหลวงกรุงเทพ
# แขวงทางหลวงธนบุรี (สำนักงานบำรุงทางธนบุรีเดิม)
# แขวงทางหลวงนครนายก (สำนักงานบำรุงทางนครนายกเดิม)
# แขวงทางหลวงนนทบุรี (สำนักงานบำรุงทางนนทบุรีเดิม)
# แขวงทางหลวงปทุมธานี
# แขวงทางหลวงสมุทรปราการ
# แขวงทางหลวงสมุทรสาคร
# แขวงทางหลวงอยุธยา- สำนักงานทางหลวงที่ 14 ชลบุรี
# แขวงทางหลวงชลบุรีที่ 1 (แขวงการทางชลบุรีเดิม)
# แขวงทางหลวงชลบุรีที่ 2 (สำนักงานบำรุงทางชลบุรีที่ 2 เดิม)
# แขวงทางหลวงจันทบุรี
# แขวงทางหลวงฉะเชิงเทรา
# แขวงทางหลวงตราด
# แขวงทางหลวงระยอง- สำนักงานทางหลวงที่ 15 ประจวบคีรีขันธ์
# แขวงทางหลวงประจวบคีรีขันธ์ (หัวหิน)
# แขวงทางหลวงชุมพร
# แขวงทางหลวงนครปฐม
# แขวงทางหลวงเพชรบุรี (สำนักงานบำรุงทางเพชรบุรีเดิม)
# แขวงทางหลวงราชบุรี
# แขวงทางหลวงสมุทรสงคราม (สำนักงานบำรุงทางสมุทรสงครามและราชบุรีส่วนที่ 2 เดิม)- สำนักงานทางหลวงที่ 16 นครศรีธรรมราช
# แขวงทางหลวงนครศรีธรรมราชที่ 1
# แขวงทางหลวงนครศรีธรรมราชที่ 2 (ทุ่งสง)
# แขวงทางหลวงตรัง
# แขวงทางหลวงสุราษฎร์ธานีที่ 1 (แขวงการทางสุราษฎร์ธานีเดิม)
# แขวงทางหลวงสุราษฎร์ธานีที่ 2 (กาญจนดิษฐ์) (สำนักงานบำรุงทางสุราษฎร์ธานีที่ 2 เดิม)
# แขวงทางหลวงสุราษฎร์ธานีที่ 3 (เวียงสระ) (สำนักงานบำรุงทางสุราษฎร์ธานีที่ 3 เดิม)
# แขวงทางหลวงพัทลุง- สำนักงานทางหลวงที่ 17 กระบี่ (สำนักงานทางหลวงกระบี่เดิม)
# แขวงทางหลวงกระบี่
# แขวงทางหลวงพังงา (สำนักงานบำรุงทางพังงาเดิม)
# แขวงทางหลวงภูเก็ต
# แขวงทางหลวงระนอง- สำนักงานทางหลวงที่ 18 สงขลา
# แขวงทางหลวงสงขลาที่ 1 (แขวงการทางสงขลาเดิม)
# แขวงทางหลวงสงขลาที่ 2 (นาหม่อม) (สำนักงานบำรุงทางสงขลาที่ 2 เดิม)
# แขวงทางหลวงนราธิวาส
# แขวงทางหลวงปัตตานี
# แขวงทางหลวงยะลา
# แขวงทางหลวงสตูล- สำนักงานบริหารงานศูนย์สร้างทาง
# ศูนย์สร้างทางลำปาง
# ศูนย์สร้างทางหล่มสัก
# ศูนย์สร้างทางขอนแก่น
# ศูนย์สร้างทางสงขลา
# ศูนย์สร้างทางกาญจนบุรี- สำนักก่อสร้างสะพาน
# ศูนย์สร้างและบูรณะสะพานที่ 1 (พิจิตร)
# ศูนย์สร้างและบูรณะสะพานที่ 2 (ขอนแก่น)
# ศูนย์สร้างและบูรณะสะพานที่ 3 (ปทุมธานี)
# ศูนย์สร้างและบูรณะสะพานที่ 4 (นครศรีธรรมราช)

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์หลักของกรมทางหลวง
หมวดหมู่:กระทรวงคมนาคม
หมวดหมู่:การขนส่งในประเทศไทย
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2455
หมวดหมู่:หน่วยงานของรัฐบาลไทยในเขตราชเทวี
ทางหลวง