การท่าเรือแห่งประเทศไทย

การท่าเรือแห่งประเทศไทย หรือ กทท. (Port Authority of Thailand ย่อว่า PAT) เป็นหน่วยงานรัฐวิสาหกิจ ในสังกัดกระทรวงคมนาคม จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2494 เพื่อดำเนินการกิจการท่าเรือของประเทศไทย และในสิ้นปี 2565 การท่าเรือแห่งประเทศไทย เป็นรัฐวิสาหกิจที่นำส่งรายได้แผ่นดินสะสมสูงสุด ลำดับที่ 7

**ประวัติ**
เมื่อ พ.ศ. 2478 ได้มีแนวคิดจะก่อสร้างท่าเรือของรัฐบาลขึ้น คือ ท่าเรือกรุงเทพ เขตคลองเตย โดยมีพระบริภัณฑ์ยุทธกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการ เป็นประธานกรรมการดำเนินการขุดลอกสันดอนปากแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณตำบลคลองเตย ต่อมาใน พ.ศ. 2481 จึงได้มีการจัดตั้งสำนักงานท่าเรือกรุงเทพ โดยมี หลวงประเสริฐวิถีรัถ เป็นหัวหน้าสำนักงานท่าเรือกรุงเทพ ทำหน้าที่ควบคุมการก่อสร้าง และเริ่มมีการก่อสร้างใน พ.ศ. 2483 และหยุดชะงักไปในระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง
ใน พ.ศ. 2490 ได้เปิดดำเนินการกิจการท่าเรือเป็นครั้งแรก และได้มีการพัฒนาการเรื่อยมา จนกระทั่งใน พ.ศ. 2494 จึงได้มีพระราชบัญญัติการท่าเรือแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2494 กำหนดให้จัดตั้งการท่าเรือแห่งประเทศไทยขึ้น เป็นรัฐวิสาหกิจในสังกัดกระทรวงคมนาคม และโอนกิจการท่าเรือกรุงเทพ จากสำนักงานท่าเรือกรุงเทพมาดำเนินการ
ท่าเรือกรุงเทพ

**การขยายท่าเรือ**
หลังจากเปิดดำเนินการท่าเรือกรุงเทพ และได้มีการพัฒนาเรื่อยมา ทำให้ท่าเรือกรุงเทพซึ่งมีข้อจำกัดในการเป็นท่าเรือแม่น้ำ ไม่สามารถรองรับการขยายตัวของเศรษฐกิจได้ จึงได้มีการดำเนินการก่อสร้างท่าเรือแหลมฉบังขึ้น ใน พ.ศ. 2533 และเปิดใช้ในปีต่อมา ท่าเรือที่ใช้ขนส่งสินค้าท่าเรือหลักของประเทศไทย ได้แก่ ท่าเรือแหลมฉบัง ท่าเรือกรุงเทพ ท่าเรือมาบตาพุต ท่าเรือเกาะสีชัง ท่าเรือสงขลา และ ท่าเรือปากบารา

**กรรมการการท่าเรือ**
คณะรักษาความสงบแห่งชาติได้แต่งตั้งคณะกรรมการการท่าเรือแห่งประเทศไทยดังนี้โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558
# อภิวัฒน์ ศรีวรรธนะ อดีตประธานคณะที่ปรึกษากองทัพเรือ ประธานกรรมการ (ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2557)
# จักรชัย ภู่เจริญยศ อดีตรองผู้บัญชาการทหารเรือ  กรรมการ (ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2557)
# ชุติมา บุณยประภัศร ปลัดกระทรวงพาณิชย์ กรรมการ (ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2557)
# ศรศักดิ์ แสนสมบัติ  ผู้ตรวจราชการกระทรวงคมนาคม กรรมการ (ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2557)
# จุฬา สุขมานพ อธิบดีกรมเจ้าท่า กรรมการ (ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2557)
# เวทิต โชควัฒนา กรรมการ บริษัท สหพัฒนพิบูล จำกัด (มหาชน) กรรมการ (ตั้งแต่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2557)
# ปรารถนา มงคลกุล ประธานกรรมการบริหาร บริษัท แม็คกรุ๊ป จำกัด (มหาชน) กรรมการ (ตั้งแต่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2557)
# วรทัศน์ ตันติมงคลสุข ประธานคณะทำงานพัฒนาธุรกิจโลจิสติกส์ สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย กรรมการ (ตั้งแต่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2557)
# ปัทมา เธียรวิศิษฎ์สกุล รองเลขาธิการ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กรรมการ (ตั้งแต่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2558)
# จำเริญ โพธิยอด รองอธิบดีกรมศุลกากร กรรมการ (ตั้งแต่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2558)
# ขจรศักดิ์ พุทธานุภาพ อัยการพิเศษฝ่ายการสอบสวน 3 สำนักงานการสอบสวน กรรมการ (ตั้งแต่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558)
ต่อมาในวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2568 ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีที่มีภูมิธรรม เวชยชัยรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นประธานแทนแพทองธาร ชินวัตรนายกรัฐมนตรีที่ติดภารกิจ ได้เห็นชอบร่างพระราชบัญญัติการท่าเรือแห่งประเทศไทย (ฉบับที่..) พ.ศ. .... โดยปรับปรุง พระราชบัญญัติการท่าเรือแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2494 ในส่วนของบทบัญญัติที่เกี่ยวกับรัฐมนตรีผู้รักษาการตามกฎหมาย เพิ่มเติมวัตถุประสงค์และอำนาจการดำเนินกิจการของการท่าเรือแห่งประเทศไทย (กทท.) 
พร้อมทั้งปรับปรุงองค์ประกอบและอำนาจของคณะกรรมการ กทท. ให้มีความเหมาะสม ปรับปรุงคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของประธานกรรมการ กรรมการ และผู้ว่าการ กทท. ปรับปรุงบทบัญญัติเกี่ยวกับกิจการที่ต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี และเปลี่ยนแปลงชื่อตำแหน่งผู้บริหารองค์กรจากผู้อำนวยการการท่าเรือแห่งประเทศไทย เป็น ผู้ว่าการการท่าเรือแห่งประเทศไทย นอกจากนี้ยังแก้ไขเพิ่มเติมวัตถุประสงค์ของการท่าเรือแห่งประเทศไทยโดยขยายวัตถุประสงค์จากเดิม “ดำเนินกิจการอื่นที่เกี่ยวกับหรือต่อเนื่องกับการประกอบกิจการท่าเรือ” เป็นให้ “ดำเนินกิจการอื่นที่เกี่ยวกับหรือเกี่ยวเนื่องในการประกอบกิจการท่าเรือเพื่อประโยชน์แก่ กทท.”
จากนั้นในวันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ชุดที่ 26 ปีที่ 2 ครั้งที่ 18 (สมัยสามัญประจำปีครั้งที่ 2) ที่ประชุมได้พิจารณาร่างพระราชบัญญัติการท่าเรือแห่งประเทศไทย (ฉบับที่ ...) พ.ศ. .... ซึ่งที่ประชุมมีมติรับหลักการร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ด้วยคะแนนเสียงเห็นด้วย 364 เสียง ไม่เห็นด้วย ไม่มี งดออกเสียง 1 เสียง และไม่ลงคะแนนเสียง 4 เสียง พร้อมกับตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญจำนวน 31 คน และเสนอระยะเวลาแปรญัตติจำนวน 15 วัน

**ท่าเรือในความดูแล**
ป้ายหน้าทางเข้าท่าเรือแหลมฉบัง
การท่าเรือแห่งประเทศไทย มีท่าเรือในสังกัด จำนวน 5 แห่ง คือ
# ท่าเรือกรุงเทพ หรือท่าเรือคลองเตย ตั้งอยู่ที่ แขวงคลองเตย เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร
# ท่าเรือแหลมฉบัง เป็นท่าเรือหลักของประเทศแทนท่าเรือกรุงเทพฯ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2539 ในปี พ.ศ. 2551 มีปริมาณขนถ่ายสินค้าทั้งสิ้น 4,629,244.70 เมตริกตัน มีปริมาณเรือเทียบท่ากว่า 8,118 ลำ
# ท่าเรือเชียงแสน อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2546
# ท่าเรือเชียงของ เป็นท่าเรือริมฝั่งแม่น้ำโขง ขนาดกว้าง 24 เมตร ยาว 180 เมตร ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย ตรงข้ามกับแขวงบ่อแก้ว ประเทศลาว เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2546
# ท่าเรือระนอง เป็นท่าเรือริมฝั่งตะวันออกของปากแม่น้ำกระบุรี ตำบลปากน้ำ อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง มีเนื้อที่ 315 ไร่ เปิดให้บริการในปี พ.ศ. 2549
รัฐบาลได้เห็นชอบให้การท่าเรือแห่งประเทศไทย เข้ามาบริหารกิจการของท่าเรืออเนกประสงค์คลองใหญ่ ของกรมเจ้าท่า กระทรวงคมนาคม ซึ่งตั้งอยู่ที่อำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด โดยให้มีผลตั้งแต่ พ.ศ. 2564 เป็นต้นไป เพื่อรองรับการขนส่งทางน้ำในพื้นที่ชายทะเลของภาคตะวันออก การขนส่งสินค้ากับประเทศเพื่อนบ้าน และส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัดตราดเองและรวมไปถึงจังหวัดที่ใกล้เคียง เป็นต้น

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:กระทรวงคมนาคม
หมวดหมู่:รัฐวิสาหกิจไทย
ท่าเรือ
หมวดหมู่:ธุรกิจขนส่งและโลจิสติกส์
หมวดหมู่:การขนส่งทางน้ำในประเทศไทย
หมวดหมู่:หน่วยงานภาครัฐที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2494
หมวดหมู่:หน่วยงานของรัฐบาลไทยในเขตคลองเตย
หมวดหมู่:การท่าเรือ