อาทิตย์ กำลังเอก

พลเอก อาทิตย์ กำลังเอก (31 สิงหาคม พ.ศ. 2468 – 19 มกราคม พ.ศ. 2558) เป็นนายทหารชาวไทย เขาดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2525 ถึง พ.ศ. 2529 และเป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุด ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2526 ถึง พ.ศ. 2529 เขามีอิทธิพลอย่างมากในช่วงทศวรรษ 1980 ในสมัยรัฐบาลของพลเอกเปรม ติณสูลานนท์

**ประวัติ**
สื่อมวลชนเรียกเล่น ๆ ว่า "บิ๊กซัน" เกิดที่กรุงเทพมหานคร เป็นบุตรของร.ต. พิณ และสาคร กำลังเอก ชีวิตครอบครัวสมรสกับ ท่านผู้หญิงประภาศรี กำลังเอก (3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2474 - 11 มีนาคม พ.ศ. 2526) บุตรธิดา 3 คน คือ- พ.ต.อ. ทินภัทร กำลังเอก (เสียชีวิต)- พล.ท. คุณหญิงเวณิกา ทวีชัยการ ผู้ทรงคุณวุฒิกองทัพบก- พล.อ. ฐิติวัจน์ กำลังเอก ราชองครักษ์พิเศษกรรมการในคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการเมือง  ประธานคณะกรรมการตรวจสอบ บริษัท เอ็ม.ซี.เอส.สตีล  จำกัด (มหาชน) และสมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ 
และสมรสครั้งที่ 2 กับนางพรสรร กำลังเอก (พ.ศ. 2533 - 31 มกราคม พ.ศ. 2558) ธิดาของ ดร.ถาวร พรประภา กับ ดร.อุษา พรประภา มีบุตรบุญธรรม 1 คน คือ ร.อ. ประพุทธ กำลังเอก (พระประพุทธ พุทฺธิพโล)

**การศึกษา**
สำเร็จชั้นประถมศึกษาตอนต้นจากโรงเรียนพรหมวิทยามูล เข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนวัดเบญจมบพิตร (โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร ในปัจจุบัน) เลขประจำตัว 3827 สำเร็จการศึกษาระดับชั้นมัธยม 6 ในปี พ.ศ. 2484  และโรงเรียนอำนวยศิลป์ พระนคร เข้าศึกษาโรงเรียนเตรียมทหารบก รุ่นที่ 5 ระหว่าง พ.ศ. 2487 - 2491 รุ่นเดียวกับ 
# พล.อ. เทียนชัย สิริสัมพันธ์
# พล.อ. บรรจบ บุนนาค
# พล.อ.อ. ประพันธ์ ธูปะเตมีย์

**การทำงาน**

**ทางทหาร**
พล.อ. อาทิตย์ เคยได้รับฉายาว่า "วีรบุรุษสะพานมัฆวาน" จากกรณีที่นิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและประชาชนเดินขบวนประท้วงการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 โดยที่จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ผู้บัญชาการทหารบกในขณะนั้นได้สั่งห้ามทหารทำร้ายประชาชนโดยเด็ดขาดและเปิดทางให้ขบวนประท้วงเดินข้ามสะพานมัฆวานรังสรรค์ไปจนถึงทำเนียบรัฐบาลได้โดยดีโดย พล.อ. อาทิตย์ เป็นหนึ่งในกลุ่มทหารเหล่านั้น ขณะนั้นยังมียศเพียงร้อยเอก
พล.อ. อาทิตย์ เคยผ่านสมรภูมินอกประเทศ คือ สงครามเกาหลี และสงครามเวียดนาม การปฏิบัติราชการเกาหลี พล.อ. อาทิตย์ ดำรงตำแหน่งผู้บังหมวด กองพันทหารราบที่ 1 กรมผสมที่ 21 ในปี พ.ศ. 2493 และในเวียดนามใต้ได้ดำรงตำแหน่งเป็นผู้บังคับที่พัก กองพลทหารอาสาสมัคร ผลัดที่ 1 ในปี พ.ศ. 2511
ในเหตุการณ์กบฏเมษาฮาวาย พ.ศ. 2524 พล.อ. อาทิตย์ ขณะที่ยศ "พลตรี" มีตำแหน่งเป็นรองแม่ทัพภาคที่ 2 ถือเป็นกำลังสำคัญในการปราบกบฏทำให้ได้เลื่อนยศและตำแหน่งสู่แม่ทัพภาคที่ 1 และผู้บัญชาการทหารบกในเวลาต่อมา
พล.อ. อาทิตย์ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2525 ต่อจาก พล.อ. ประยุทธ จารุมณี ที่เกษียณอายุราชการจากนั้นดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2526 ต่อจากพล.อ. สายหยุด เกิดผล โดยดำรงตำแหน่งทั้งสองควบคู่กัน
ขณะนั้นพล.อ. เปรม ติณสูลานนท์ เป็นนายกรัฐมนตรี กระทรวงการคลัง โดย สมหมาย ฮุนตระกูล ลดค่าเงินบาท เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2527 ถึง 14.8% จาก 23 บาท เป็น 27 บาท ต่อ ดอลลาร์สหรัฐ พล.อ. อาทิตย์ได้ออกมาวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลอย่างรุนแรง ทำให้เกิดความบาดหมางจน พล.อ. อาทิตย์ ไม่ได้รับการต่ออายุราชการและถูกปลดจากตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกอย่างกะทันหันเมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2529 ทำให้เหลือตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดเพียงตำแหน่งเดียวและแต่งตั้งพล.อ. ชวลิต ยงใจยุทธ ดำรงตำแหน่งแทน

**การเมือง**
หลังเกษียณอายุราชการในตำแหน่ง ผู้บัญชาการทหารสูงสุด พล.อ. อาทิตย์ เข้าสู่การเมือง โดยก่อตั้ง พรรคปวงชนชาวไทย สมัครเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและได้รับแต่งตั้งเป็นรองนายกรัฐมนตรีในรัฐบาล พล.อ. ชาติชาย ชุณหะวัณ ต่อมาได้รับแต่งตั้งเป็นรองนายกรัฐมนตรี สมัยที่ 2 ในขณะนั้นเกิดความตึงเครียดระหว่างรัฐบาล กับคณะนายทหารทั้งสามเหล่าทัพ ซึ่งนำโดยกลุ่มทหาร จปร. 5 พลเอกชาติชายจึงแต่งตั้ง พล.อ. อาทิตย์ เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม เพื่อคานอำนาจโดยมีข่าวลือว่าพลเอกอาทิตย์จะปลดนายทหาร จปร. 5 ออกจากตำแหน่งทั้งหมดกลุ่มนายทหารจึงชิง รัฐประหาร เสียก่อน แต่ยังไม่ทันได้ปฏิบัติหน้าที่ก็ถูกจี้จับตัวโดย คณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (รสช.) นำโดยพล.อ. สุจินดา คราประยูร ขณะกำลังเดินทางไปเข้าเฝ้าถวายสัตย์ปฏิญาณตนที่จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534
หลัง พฤษภาทมิฬ พรรคปวงชนชาวไทยของพลเอกอาทิตย์ได้เปลี่ยนชื่อเป็น พรรคชาติพัฒนา โดยมีพล.อ. ชาติชาย ชุณหะวัณ เป็นหัวหน้าพรรคในปี พ.ศ. 2543 ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภาประจำจังหวัดเลย

**วาระสุดท้ายของชีวิต**
พล.อ. อาทิตย์ กำลังเอก ป่วยและรักษาตัวมาระยะหนึ่ง จนเมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2557 จึงเข้ารับการรักษาตัวที่โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้ามาเป็นระยะ ๆ แล้วมีอาการติดเชื้อที่ปอด จนเมื่อเวลา 06.20 น. วันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2558 ได้ถึงแก่อนิจกรรมด้วยวัย 19
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานน้ำหลวงอาบศพ ปี่ กลองชนะ ประโคมเวลารับพระราชทานน้ำหลวงอาบศพ พร้อมทั้งพระราชทานโกศแปดเหลี่ยม ฉัตรเบญจา ตั้งประกอบเป็นเกียรติยศ ณ ศาลาร้อยปีปิยมหาราชอนุสรณ์ วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร พร้อมนี้พระราชทานพวงมาลาหลวง และพวงมาลาของพระบรมวงศานุวงศ์ ตั้งหน้าโกศศพ พร้อมทั้งรับศพไว้ในพระบรมราชานุเคราะห์มีกำหนด 7 คืน
และเมื่อถึงวาระพระราชทานเพลิงศพ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชทานเพลิงศพ พล.อ. อาทิตย์ กำลังเอก ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร เมื่อวันอาทิตย์ที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2559 เวลา 17.00 น.

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**
พลเอก อาทิตย์ กำลังเอก ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ดังนี้

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย**
2525
2493

**เหรียญสหประชาชาติ**
 UN :
** พ.ศ. 2495 - 80x80px เหรียญสหประชาชาติเกาหลี

**ต่างประเทศ**
 เวียดนามใต้ :
** พ.ศ. 2511 - 80x80px เหรียญเกียรติยศกองทัพเวียดนาม ชั้นที่ 1
** พ.ศ. 2511 - 80x80px เหรียญรณรงค์เวียดนาม- เกาหลีใต้ :
** พ.ศ. 2526 - 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณสำหรับการรักษาความปลอดภัยแห่งชาติ ชั้นที่ 1- USA :
**พ.ศ. 2527 - 80x80px ลีเจียนออฟเมอริต ชั้นผู้บังคับบัญชา
**พ.ศ. 2512 - 80x80px เหรียญคอมเมนเดชัน (ทหารบก)- มาเลเซีย :
** พ.ศ. 2527 - 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ยัง มูเลีย ปังกวน เนการา ชั้นที่ 2- เยอรมนี :
** พ.ศ. 2527 - 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์คุณธรรมแห่งสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ชั้นที่ 1 (พิเศษ)
*ออสเตรีย :
**พ.ศ. 2527 - 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณแห่งสาธารณรัฐออสเตรีย ชั้นมหาอิสริยาภรณ์เงิน (พร้อมสายสะพาย)
*อินโดนีเซีย :
** พ.ศ. 2527 - 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์ดารายุทธธรรม ชั้นอุตมา
** พ.ศ. 2527 - 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์ดาราการติกาเอกปักษี ชั้นอุตมา
*Kingdom of Nepal :
**พ.ศ. 2527 - 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ตรีศักติปัตตา ชั้นที่ 1
*ไต้หวัน :
**พ.ศ. 2527 - 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์เมฆและธวัช ชั้นที่ 2
*ฝรั่งเศส :
**พ.ศ. 2527 - 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นกอม็องเดอร์

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ชีวประวัติ อาทิตย์ date=2009-02-04 
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากโรคปอด
หมวดหมู่:รองนายกรัฐมนตรีไทย
หมวดหมู่:สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
หมวดหมู่:สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเลย
หมวดหมู่:สมาชิกวุฒิสภาจังหวัดเลย
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคสามัคคีธรรม
หมวดหมู่:พรรคชาติพัฒนา (พ.ศ. 2535)
หมวดหมู่:นายพลชาวไทย
หมวดหมู่:พลเรือเอกชาวไทย
หมวดหมู่:พลอากาศเอกชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้บัญชาการทหารสูงสุดไทย
หมวดหมู่:ผู้บัญชาการทหารบกของกองทัพไทย
หมวดหมู่:แม่ทัพภาคที่ 1
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนอำนวยศิลป์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ร.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.5
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์ไทย พ.ศ. 2475–2516
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์ไทย พ.ศ. 2516–2544
หมวดหมู่:หัวหน้าพรรคการเมืองในประเทศไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดเลย
หมวดหมู่:เหรียญสหประชาชาติ