ดอลลาร์ไต้หวันใหม่

ดอลลาร์ไต้หวันใหม่ (จีนตัวเต็ม: 新臺幣 หรือ 新台幣; พินอิน: Xīntáibì; แป่ะเอ๋ยี้: Sin-tâi-phiò; ซิน ไต้ เพี่ยว);  code: TWD; ใช้สัญลักษณ์สกุลเงิน: NT$, หรือใช้สัญลักษณ์แบบย่อคือ NT) เป็นสกุลเงินที่ใช้ในดินแดนที่อยู่ในการปกครองของรัฐบาลสาธารณรัฐจีนที่ไต้หวัน เดิมทีเงินนี้เป็นส่วนหนึ่งของเงินจีน ต่อมาได้จัดเงินนี้อยู่ในดอลลาร์
ในทางการ หนึ่งดอลลาร์ (圓) คือ แบ่งออกเป็นสิบสลึง (角), และถึง 100 เซ็นต์ (分), แม้ว่ามูลค่าเซ็นต์จะไม่เคยใช้ในทางปฏิบัติ ดอลลาร์ไต้หวันใหม่เป็นสกุลเงินของไต้หวันตั้งแต่ปี ค.ศ. 1949 เมื่อแทนที่เงินสกุลดอลลาร์ไต้หวันเก่า ในอัตรา 40,000 ดอลลาร์ต่อหนึ่งดอลลาร์ใหม่ 
มีทางเลือกหลากหลายในการใช้เรียกชื่อให้กับหน่วยสกุลเงินในไต้หวัน หน่วยของเงินดอลลาร์มักจะเขียนในรูปแบบที่ง่ายกว่าเช่น "หยวน"
หรือสามารถใช้เรียกขานกับหน่วยสกุลเงินว่า  (ไคว้, แปลตามตัวอักษรแปลว่า "ชิ้น") ใน ภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวัน,  (โข, แปลตามตัวอักษรแปลว่า "ห่วงเหล็ก") ใน ภาษาจีนฮกเกี้ยนสำเนียงไต้หวัน, และ  (งวิ่น, แปลตามตัวอักษรแปลว่า "เงิน") ใน ภาษาจีนฮากกาสำเนียงไต้หวัน
ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2000 ธนาคารกลางแห่งสาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน) เป็นธนาคารกลางของไต้หวันซึ่งปัจจุบันออกเงินดอลลาร์ไต้หวันใหม่ ในขณะที่ธนาคารแห่งไต้หวันออกธนบัตรก่อนปี ค.ศ. 2000 ซึ่งยังมีสถานะเทียบเท่าธนาคารกลางโดยพฤตินัย ระหว่างปี ค.ศ. 1949 และ ค.ศ. 1961

**ชื่อเรียก (ศัพท์บัญญัติ)**
ในภาษาจีนคำว่า "ใหม่" (新) เป็นเพียงการเพิ่มในบริบทที่เป็นทางการซึ่งมีความจำเป็นต้องหลีกเลี่ยงความคลุมเครือแม้ว่าความกำกวมนั้นแทบจะไม่มีอยู่จริงในทุกวันนี้ แม้ว่าความคลุมเครือในปัจจุบันแทบจะไม่มีอยู่จริง บริบทเหล่านี้รวมถึงการธนาคารสัญญาหรือการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ สามารถเขียนชื่อหน่วยสกุลเงินได้ว่า 圓 หรือ 元 ซึ่งใช้แทนกันได้และทั้งสองคำต่างเรียกว่า หย่วน ในภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวัน แต่มีการออกเสียงที่แตกต่างกันในภาษาจีนฮกเกี้ยนสำเนียงไต้หวัน (โก่น) (îⁿ, goân) และ ภาษาจีนฮากกาสำเนียงไต้หวัน (เย่น, เง่น) (yèn, ngièn) ชื่อ 仙 ใน ภาษาจีนฮกเกี้ยนสำเนียงไต้หวันและภาษาจีนฮากกาสำเนียงไต้หวัน สำหรับเซ็นต์ (ร้อย) หรือจากหน่วยที่ร้อย 錢 (เซน)
ในการใช้ภาษาอังกฤษดอลลาร์ไต้หวันใหม่มักจะย่อว่า NT, NT$, หรือ NT dollar, ในขณะที่ตัวย่อ TWD มักใช้ในบริบทของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ การแบ่งย่อยของเงินดอลลาร์ไต้หวันใหม่ไม่ค่อยได้ใช้เนื่องจาก การใช้จ่ายประจำวัน ผลิตภัณฑ์ทั้งหมดในตลาดผู้บริโภคมีการขายในรูปดอลลาร์ทั้งหมด แต่อย่างไรก็ตามธนาคารมีการบันทึกเซนต์ (ร้อยดอลลาร์)

**ประวัติ**
เงินดอลลาร์ไต้หวันใหม่ได้รับการตีพิมพ์เป็นครั้งแรกโดยธนาคารแห่งไต้หวันเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน ค.ศ. 1949 เพื่อแทนที่ ดอลลาร์ไต้หวันเก่า ในอัตราแลกเปลี่ยน 40,000 ต่อหนึ่ง เป้าหมายแรกของเงินดอลลาร์ไต้หวันใหม่คือเพื่อแก้ปัญหาภาวะเงินเฟ้อยิ่งยวดที่ได้รับผลกระทบของสาธารณรัฐจีน ช่วงการบริหารรัฐบาลชาตินิยมจีน (จีนคณะชาติ) ของพรรคก๊กมินตั๋งสืบเนื่องมาจากสงครามกลางเมืองจีน
หลังจากพรรคคอมมิวนิสต์จีนยึดกรุงปักกิ่งเมื่อเดือนมกราคม ค.ศ. 1949 รัฐบาลจีนคณะชาติก็เริ่มถอยทัพไปเกาะไต้หวัน และภายหลังมาตั้งเป็นสาธารณรัฐจีนไต้หวัน ทองคำสำรองของจีนถูกโอนย้ายไปไต้หวันในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1949 รัฐบาลคณะชาติได้ประกาศในบทบัญญัติชั่วคราวมีผลบังคับใช้ในช่วงกบฏคอมมิวนิสต์ ดอลลาร์ที่ออกโดยธนาคารแห่งไต้หวันจะกลายเป็นสกุลเงินใหม่ในการไหลเวียน
แม้ว่าเงินดอลลาร์ไต้หวันใหม่จะเป็น สกุลเงินโดยพฤตินัย ของไต้หวัน หลายปีที่ เงินหยวน ยังคงเป็นสกุลเงินตามกฎหมาย มูลค่าของเงินหยวนถูกแยกออกจากมูลค่าของเงินในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง บทบัญญัติกฎเกณฑ์เก่าหลายฉบับมีค่าปรับและค่าธรรมเนียมที่กำหนดในสกุลเงินนี้
ตามกฎหมายของสาธารณรัฐจีน เงินหยวนหนึ่งหยวนมีมูลค่าสามดอลลาร์ไต้หวันใหม่ แม้จะมีอัตราเงินเฟ้อมาหลายทศวรรษ แต่อัตราส่วนนี้ยังไม่ได้รับการปรับ สิ่งนี้ทำให้เงินหยวนเป็นสกุลเงินที่มีเหตุผลอย่างแท้จริงมานานแล้วเกือบจะเป็นไปไม่ได้ที่จะซื้อขายหรือใช้งาน
เมื่อ บทบัญญัติชั่วคราวทางการเงิน ถูกออกมาบังคับใช้อย่างไร้ประสิทธิภาพในปี ค.ศ. 1991 สาธารณรัฐจีนไต้หวันขาดสกุลเงินประจำชาติที่ถูกต้องตามกฎหมายจนถึงปี ค.ศ. 2000 เมื่อธนาคารกลางของจีน (CBC) แทนที่ธนาคารแห่งไต้หวันในการออกธนบัตร NT ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2000 ดอลลาร์ไต้หวันใหม่กลายเป็นสกุลเงินตามกฎหมายของไต้หวัน มันไม่ได้เป็นรองเงินหยวนอีกต่อไป ในเวลานี้ธนาคารกลางเริ่มออกธนบัตรดอลลาร์ไต้หวันใหม่และธนบัตรที่ออกก่อนหน้านี้โดยธนาคารแห่งไต้หวันถูกนำออกจากการหมุนเวียน
อัตราแลกเปลี่ยนเมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ มีความหลากหลายตั้งแต่น้อยกว่า 1 ถึง 10 ในช่วงกลางทศวรรษ 1950 มากกว่า 40 ต่อ 1 ในปี ค.ศ. 1960 และประมาณ 25 ต่อ 1 ในปี 1992 อัตราแลกเปลี่ยน ณ เดือนธันวาคม ค.ศ. 2024 อยู่ที่ 32.41 ดอลลาร์ไต้หวันต่อ 1 ดอลลาร์สหรัฐ และ 4.46 ดอลลาร์ไต้หวันต่อ 1 หยวน 

**เงินที่ใช้**
รูปแบบของดอลลาร์ไต้หวันสามารถแบ่งการใช้เป็น 2 แบบคือ- แบบเหรียญได้แก่ เหรียญ 50 เซนต์ 1 ดอลลาร์ 5 ดอลลาร์ 10 ดอลลาร์ 20 ดอลลาร์ 50 ดอลลาร์- แบบธนบัตร ได้แก่ ธนบัตร 100 ดอลลาร์ 200 ดอลลาร์ 500 ดอลลาร์ 1000 ดอลลาร์ 2000 ดอลลาร์

**เหรียญ**
สกุลเงินของเงินดอลลาร์ไต้หวันใหม่ในการหมุนเวียนได้แก่:

**ธนบัตร**
ธนบัตรชุดใหม่สำหรับดอลลาร์ไต้หวันใหม่เริ่มหมุนเวียนในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2000 ชุดนี้ได้รับการแนะนำเมื่อดอลลาร์ไต้หวันใหม่รับช่วงแทนที่เงินหยวนเป็นสกุลเงินอย่างเป็นทางการภายในไต้หวัน 
ชุดปัจจุบันประกอบด้วยธนบัตรสำหรับ NT $ 100, NT $ 200, NT $ 500, NT $ 1,000, และ NT $ 2000 เป็นที่สังเกตว่าผู้บริโภคมักไม่นิยมใช้ธนบัตร NT $ 200 และ NT $ 2000 นี่อาจเป็นเพราะผู้บริโภคมีแนวโน้มที่จะใช้ตั๋วเงิน NT $ 100 หรือ NT $ 500 หลายรายการเพื่อครอบคลุมช่วงของ NT $ 200 เช่นเดียวกับการใช้ตั๋วเงิน NT $ 1,000 หรือบัตรเครดิต/เดบิตแทนใบเรียกเก็บเงิน NT $ 2000 อีกทั้งการขาดการส่งเสริมของรัฐบาลอาจเป็นปัจจัยสนับสนุนให้ขาดการใช้งานทั่วไป
ธนบัตรรุ่นปี 2000 ธนบัตร 500 ดอลลาร์ และ รุ่นปี 1999 ธนบัตร 1000 ดอลลาร์ เป็นที่สังเกตว่าโดยไม่มีแถบโฮโลแกรม ได้ถูกนำออกจากระบบหมุนเวียนการเงินอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 2007 ประชาชนสามารถแลกได้ที่ธนาคารพาณิชย์จนถึง 30 กันยายน ค.ศ. 2007 ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 2007 มีเพียง ธนาคารแห่งไต้หวัน (ปัจจุบัน ธนาคารกลางแห่งสาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน)) ยอมรับบันทึกดังกล่าว

**ธนบัตรที่ระลึก 100 ดอลลาร์**
เมื่อวันที่ 6 มกราคม ค.ศ. 2011 ธนาคารกลางแห่งสาธารณรัฐจีนออกธนบัตรใหม่มูลค่า 100 ดอลลาร์เพื่อเฉลิมฉลองครบรอบ 100 ปีการก่อตั้งสาธารณรัฐจีน 
ธนบัตรทำด้วยกระดาษโน้ตสีแดงมีขนาด 145 × 70   มม. และมีภาพเหมือนของดร.ซุนยัตเซ็นด้านหน้าและอาคารชุงชานที่ด้านหลัง การออกแบบไม่แตกต่างจากธนบัตร 100 ดอลลาร์ NT$100 ทั่วไปยกเว้นถ้อยคำภาษาจีนที่ด้านหลังของธนบัตรซึ่งอ่านว่า "ฉลองครบรอบ 100 ปีนับตั้งแต่การก่อตั้งสาธารณรัฐจีน "ฉลองครบรอบ 100 ปีนับตั้งแต่การก่อตั้งสาธารณรัฐจีน (慶祝中華民國建國一百年)"

**ดูเพิ่ม**
 ดอลลาร์ไต้หวันเก่า- เศรษฐกิจของไต้หวัน- การภาษีของไต้หวัน- ประวัติศาสตร์สาธารณรัฐจีน- สาธารณรัฐจีน

**อ้างอิง**
 New NT$500 and NT$1000 banknotes introduced, anti-counterfeit measures taken fix-attempted=yes  Taiwan News (online), 20 July 2005

**แหล่งข้อมูลอื่น**
    SinoBanknote-   Banknotes of Matsu,  Quemoy and  Tachen-   The Central Bank page showcasing all obsolete issues of the new Taiwan dollar in all denominations-  Close up image of a circulated 50 NT coin date=2011-07-07 -     Historical and current banknotes of Taiwan
ไต้หวัน