กรมทางหลวงชนบท

กรมทางหลวงชนบท (Department of Rural Roads) เป็นส่วนราชการระดับกรม สังกัดกระทรวงคมนาคม จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2545 โดยบุคลากรโอนภารกิจมาจากกรมโยธาธิการและกรมการเร่งรัดพัฒนาชนบท มีหน้าที่ในการพัฒนาและยกระดับมาตรฐานทางหลวงชนบท เพื่อสนับสนุนการคมนาคมขนส่ง การท่องเที่ยว การพัฒนาชายแดน การพัฒนาเมืองอย่างบูรณาการและยั่งยืน แก้ไขปัญหาจราจรโดยสร้างทางเชื่อม ทางเลี่ยง และทางลัด รวมทั้งเป็นพี่เลี้ยงด้านการพัฒนาทางหลวงท้องถิ่นให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

**ภารกิจ**
พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 มุ่งปรับปรุงระบบระบบราชการให้สอดคล้องกับสภาพความเป็นไปของสังคม โดยมีการจัดตั้งกรมทางหลวงชนบทขึ้น แต่ได้มีการกำหนดบทเฉพาะกาล มาตรา 54 ไว้ว่า "ภายในห้าปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ให้โอนกิจการอำนาจหน้าที่ ทรัพย์สิน งบประมาณ หนี้ สิทธิ ภาระผูกพัน ข้าราชการ ลูกจ้าง และอัตรากำลังของกรมทางหลวงชนบท และบรรดาอำนาจหน้าที่ของผู้ดำรงตำแหน่งหรือผู้ซึ่งปฏิบัติหน้าที่ในกรมทางหลวงชนบท ไปเป็นของกรมทางหลวง หรือผู้ดำรงตำแหน่งหรือผู้ซึ่งปฏิบัติหน้าที่ในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น แล้วแต่กรณี ทั้งนี้ ตามที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกา ในพระราชกฤษฎีกาดังกล่าวจะกำหนดให้การกำหนดรายละเอียดบางกรณีเป็นไปตามมติของคณะรัฐมนตรีหรือประกาศของรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องก็ได้ เมื่อมีการตราพระราชกฤษฎีกาตามวรรคหนึ่งขึ้นบังคับใช้แล้ว ให้ถือว่ากรมทางหลวงชนบทเป็นอันยุบเลิก" ซึ่งจะเป็นผลให้กรมทางหลวงชนบท มีภารกิจที่จะต้องดำเนินการในระยะเวลาเพียง 5 ปี
ต่อมาภายหลังการประชุมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ เมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2550 ได้มีมติให้กรมทางหลวงชนบทดำเนินการต่อไปอีก 5 ปี กระทั่งในปี พ.ศ. 2552 ได้มีพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2552 ให้ยกเลิกการยุบกรมทางหลวงชนบท และให้มีภารกิจดำเนินการเช่นเดิม เนื่องจากเป็นนโยบายหลักของทุกรัฐบาล

**เครื่องหมายราชการ**
สัญลักษณ์ของกรมทางหลวงชนบท คือ องค์พระวิษณุหรือพระนารายณ์ เป็นเทพแห่งวิศวกรรมการพัฒนา การก่อสร้าง และบำรุงรักษาทางหลวง ประทับเป็นสง่าบนพระอาสน์ มือขวาถือจอบ มือซ้ายถือลูกดิ่ง เบื้องหลังพระวิษณุแสงสว่างแผ่เป็นรัศมีโดยรอบทั้ง 8 ทิศ แสดงถึงภารกิจของกรมทางหลวงชนบท ครอบคลุมทั้งประเทศ และลายกนก 3 ชั้น ตัดด้วยเส้นสีแดงบนพื้นสีเหลืองทอง หมายถึง ประเทศไทย

**รายนามอธิบดี**

**โครงสร้างส่วนราชการ**
 สำนักบริหารกลาง- กองแผนงาน- แขวงทางหลวงชนบท ตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด- ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร- สำนักกฎหมาย- สำนักก่อสร้างทาง- สำนักก่อสร้างสะพาน- สำนักเครื่องกลและสื่อสาร- สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 1 - 18- สำนักบำรุงทาง- สำนักฝึกอบรม- สำนักวิเคราะห์ วิจัย และพัฒนา- สำนักส่งเสริมการพัฒนาทางหลวงท้องถิ่น- สำนักสำรวจและออกแบบ- สำนักอำนวยความปลอดภัย

**สำนักงานทางหลวงชนบท และแขวงทางหลวงชนบทในสังกัด**
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 1 (ปทุมธานี)
#* แขวงทางหลวงชนบทปทุมธานี
#* แขวงทางหลวงชนบทนนทบุรี
#* แขวงทางหลวงชนบทสมุทรปราการ
#* แขวงทางหลวงชนบทพระนครศรีอยุธยา
#* แขวงทางหลวงชนบทอ่างทอง
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 2 (สระบุรี)
#* แขวงทางหลวงชนบทสระบุรี
#* แขวงทางหลวงชนบทลพบุรี
#* แขวงทางหลวงชนบทสิงห์บุรี
#* แขวงทางหลวงชนบทชัยนาท
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 3 (ชลบุรี)
#* แขวงทางหลวงชนบทชลบุรี
#* แขวงทางหลวงชนบทระยอง
#* แขวงทางหลวงชนบทจันทบุรี
#* แขวงทางหลวงชนบทตราด
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 4 (เพชรบุรี)
#* แขวงทางหลวงชนบทเพชรบุรี
#* แขวงทางหลวงชนบทประจวบคีรีขันธ์
#* แขวงทางหลวงชนบทราชบุรี
#* แขวงทางหลวงชนบทสมุทรสงคราม
#* แขวงทางหลวงชนบทสมุทรสาคร
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 5 (นครราชสีมา)
#* แขวงทางหลวงชนบทนครราชสีมา
#* แขวงทางหลวงชนบทชัยภูมิ
#* แขวงทางหลวงชนบทบุรีรัมย์
#* แขวงทางหลวงชนบทสุรินทร์
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 6 (ขอนแก่น)
#* แขวงทางหลวงชนบทขอนแก่น
#* แขวงทางหลวงชนบทเลย
#* แขวงทางหลวงชนบทมหาสารคาม
#* แขวงทางหลวงชนบทร้อยเอ็ด
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 7 (อุบลราชธานี)
#* แขวงทางหลวงชนบทอุบลราชธานี
#* แขวงทางหลวงชนบทศรีสะเกษ
#* แขวงทางหลวงชนบทอำนาจเจริญ
#* แขวงทางหลวงชนบทยโสธร
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 8 (นครสวรรค์)
#* แขวงทางหลวงชนบทนครสวรรค์
#* แขวงทางหลวงชนบทอุทัยธานี
#* แขวงทางหลวงชนบทตาก
#* แขวงทางหลวงชนบทกำแพงเพชร
#* แขวงทางหลวงชนบทพิจิตร
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 9 (อุตรดิตถ์)
#* แขวงทางหลวงชนบทอุตรดิตถ์
#* แขวงทางหลวงชนบทสุโขทัย
#* แขวงทางหลวงชนบทพิษณุโลก
#* แขวงทางหลวงชนบทเพชรบูรณ์
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 10 (เชียงใหม่)
#* แขวงทางหลวงชนบทเชียงใหม่
#* แขวงทางหลวงชนบทแม่ฮ่องสอน
#* แขวงทางหลวงชนบทลำพูน
#* แขวงทางหลวงชนบทลำปาง
#* แขวงทางหลวงชนบทแพร่
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 11 (สุราษฎร์ธานี)
#* แขวงทางหลวงชนบทสุราษฎร์ธานี
#* แขวงทางหลวงชนบทนครศรีธรรมราช
#* แขวงทางหลวงชนบทชุมพร
#* แขวงทางหลวงชนบทระนอง
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 12 (สงขลา)
#* แขวงทางหลวงชนบทสงขลา
#* แขวงทางหลวงชนบทสตูล
#* แขวงทางหลวงชนบทยะลา
#* แขวงทางหลวงชนบทปัตตานี
#* แขวงทางหลวงชนบทนราธิวาส
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 13 (ฉะเชิงเทรา)
#* แขวงทางหลวงชนบทฉะเชิงเทรา
#* แขวงทางหลวงชนบทนครนายก
#* แขวงทางหลวงชนบทปราจีนบุรี
#* แขวงทางหลวงชนบทสระแก้ว
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 14 (กระบี่)
#* แขวงทางหลวงชนบทกระบี่
#* แขวงทางหลวงชนบทพังงา
#* แขวงทางหลวงชนบทภูเก็ต
#* แขวงทางหลวงชนบทตรัง
#* แขวงทางหลวงชนบทพัทลุง
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 15 (อุดรธานี)
#* แขวงทางหลวงชนบทอุดรธานี
#* แขวงทางหลวงชนบทหนองบัวลำภู
#* แขวงทางหลวงชนบทหนองคาย
#* แขวงทางหลวงชนบทบึงกาฬ
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 16 (กาฬสินธุ์)
#* แขวงทางหลวงชนบทกาฬสินธุ์
#* แขวงทางหลวงชนบทสกลนคร
#* แขวงทางหลวงชนบทนครพนม
#* แขวงทางหลวงชนบทมุกดาหาร
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 17 (เชียงราย)
#* แขวงทางหลวงชนบทเชียงราย
#* แขวงทางหลวงชนบทพะเยา
#* แขวงทางหลวงชนบทน่าน
# สำนักงานทางหลวงชนบทที่ 18 (สุพรรณบุรี)
#* แขวงทางหลวงชนบทสุพรรณบุรี
#* แขวงทางหลวงชนบทกาญจนบุรี
#* แขวงทางหลวงชนบทนครปฐม

**โครงข่ายเส้นทางเพื่อการท่องเที่ยว**
กรมทางหลวงชนบทได้มีแผนพัฒนาและส่งเสริมการท่องเที่ยวในแต่ละภูมิภาคของประเทศไทย (Scenic Route) ประกอบไปด้วยโครงข่ายสายทางที่ก่อสร้างแล้ว และอยู่ระหว่างการก่อสร้างและศึกษา ประกอบไปด้วย

**เลียบชายฝั่งทะเล**

**ถนนเฉลิมบูรพาชลทิต**
ไฟล์:Taksin Maharat Bridge 2.jpg|thumb|สะพานตากสินมหาราช ส่วนหนึ่งของถนนเฉลิมบูรพาชลทิต
ถนนเฉลิมบูรพาชลทิต เป็นโครงข่ายถนนในชายฝั่งทะเลภาคตะวันออก มีแผนในการพัฒนาเส้นทางตั้งแต่จังหวัดชลบุรี จังหวัดระยอง จังหวัดจันทบุรี และจังหวัดตราด ปัจจุบันสร้างระยะแรกเสร็จสิ้นแล้วคือช่วงจังหวัดระยอง - จันทบุรี

**ถนนเลียบชายฝั่งทะเลภาคใต้**
ประกอบไปด้วยแผนพัฒนาสองฝั่งทะเลในภาคใต้ คือ ถนนเลียบชายฝั่งทะเลด้านตะวันตกของอ่าวไทย และถนนเลียบชายฝั่งทะเลอันดามัน

**= ถนนเลียบชายฝั่งทะเลด้านตะวันตกของอ่าวไทย =**
ถนนเลียบชายฝั่งทะเลด้านตะวันตกของอ่าวไทย เป็นโครงข่ายถนนในชายฝั่งทะเลด้านตะวันตกของอ่าวไทย มีแผนในการพัฒนาเส้นทางตั้งแต่จังหวัดสมุทรปราการ เลาะตามชายฝั่งลงไปจนถึงจังหวัดนราธิวาส ระยะทางประมาณ 1500 กิโลเมตร ปัจจุบันสร้างระยะแรกเกือบสมบูรณ์แล้วในช่วงจังหวัดสมุทรสาคร - จังหวัดชุมพร

**= ถนนเลียบชายฝั่งทะเลอันดามัน =**
ถนนเลียบชายฝั่งทะเลอันดามัน เป็นโครงข่ายถนนในชายฝั่งทะเลอันดามัน มีแผนในการพัฒนาเส้นทางตั้งแต่จังหวัดระนอง จังหวัดพังงา จังหวัดภูเก็ต จังหวัดกระบี่ และจังหวัดสตูล ปัจจุบันอยู่ระหว่างการศึกษา ระยะทางประมาณ 600 กิโลเมตร

**เลียบแม่น้ำโขง**

**ถนนนาคาวิถี**
ถนนนาคาวิถี เป็นโครงข่ายถนนริมฝั่งแม่น้ำโขง มีแผนพัฒนาเส้นทางตั้งแต่จังหวัดเลย จังหวัดหนองคาย จังหวัดบึงกาฬ จังหวัดนครพนม จังหวัดมุกดาหาร จังหวัดอำนาจเจริญ และจังหวัดอุบลราชธานี ระยะทางประมาณ 750 กิโลเมตร คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างได้ในปี พ.ศ. 2565

**เลียบชายเขาด้านทิศใต้ของเขาใหญ่**

**ถนนบูรพาคีรี**
ถนนบูรพาคีรี เป็นโครงข่ายถนนเลียบชายเขาด้านทิศใต้ของเขาใหญ่ มีแผนพัฒนาเส้นทางตั้งแต่จังหวัดนครนายก จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดปราจีนบุรี และจังหวัดสระแก้ว ระยะทางประมาณ 175 กิโลเมตร ปัจจุบันอยู่ในระหว่างการสำรวจและออกแบบ

**อ้างอิง**

**ดูเพิ่ม**
 กรมการเร่งรัดพัฒนาชนบท

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  กรมทางหลวงชนบท date=2011-06-15 
หมวดหมู่:กระทรวงคมนาคม
กรมทางหลวงชนบท
หมวดหมู่:การขนส่งในประเทศไทย
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2545
หมวดหมู่:องค์การในเขตบางเขน
ทางหลวงชนบท