อาณาจักรศรีเกษตร

อาณาจักรศรีเกษตร (သရေခေတ္တရာ ပြည်, θəjè kʰɪʔtəjà pjì; สันสกฤต: श्री क्षेत्र, แปลว่า 'ทุ่งเกษตรแห่งความรุ่งเรือง' หรือ 'ทุ่งเกษตรแห่งความรุ่งโรจน์') เป็นนครรัฐของชาวปยู ตั้งอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำอิรวดีในภาคกลางและภาคใต้ของประเทศพม่าในปัจจุบัน ครั้งหนึ่งเคยเป็นชุมชนปยูที่โดดเด่น ชาวปยูครอบครองพื้นที่หลายแห่งทั่วพม่าตอนบน โดยศรีเกษตรได้รับการบันทึกว่าเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุด มีกำแพงเมืองครอบคลุมพื้นที่ 1,477 เฮกตาร์ อย่างไรก็ตามการสำรวจเมื่อเร็ว ๆ นี้พบว่าภายในกำแพงเมืองอิฐขนาดใหญ่ครอบคลุมพื้นที่ 1,857 เฮกตาร์ เมื่อเทียบกับดินแดนภายนอกที่ขนาดใกล้เคียงกัน ถือเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก่อนสมัยเมืองพระนคร ประเด็นเกี่ยวกับการกำหนดอายุของพื้นที่นี้ ส่วนใหญ่มักคาดกันว่ามีอายุระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 7 ถึง 9  อย่างไรก็ตามงานวิจัยล่าสุดชี้ให้เห็นว่าวัฒนธรรมปยูที่ศรีเกษตร มีการดำรงอยู่มาหลายศตวรรษก่อนหน้านี้
ศรีเกษตรเป็นแหล่งมรดกหลักของศิลปะปยู การเข้ามาของศาสนาพุทธยังนครรัฐปยูทำให้มีการประดิษฐ์งานศิลปะเพิ่มมากขึ้น ซึ่งเหลือรอดจากช่วงถูกยึดครองก่อนหน้านี้เพียงเล็กน้อย ความหลากหลายของวัตถุที่หลงเหลืออยู่ แสดงถึงความมั่งคั่งของวัฒนธรรมปยูในศรีเกษตร นักจาริกแสวงบุญชาวจีน เสวียนจั้ง ใน ค.ศ. 648 และ อี้จิง ใน ค.ศ. 675 กล่าวถึงชื่อศรีเกษตร ว่า ชิดหลีซาตำล้อ หรือ ชิลิฉาตาหลอ และว่าเป็นดินแดนที่นับถือศาสนาพุทธ
ปยูในศรีเกษตรเสื่อมโทรมลงอย่างเห็นได้ชัดราวคริสต์ศตวรรษที่ 9 การกล่าวถึงครั้งสุดท้ายของปยู พบได้ที่พุกาม โดยมีจารึกหินสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 12 ซึ่งจารึกเป็นภาษาปยู มอญ พม่า และบาลี

**อ้างอิง**
 เชิงอรรถ
 บรรณานุกรม-  editor=Gillian Cribbs -  isbn=9780824828868- Blagden, CO (1917). "The 'Pyu' inscriptions", Journal of the Burma Research Society 7: 37 - 44. - Brown, Robert (2001). “Pyu art: Looking East and West”, Orientations 32: 35– 41.-  date=2006- Galloway, Charlotte (2010). “Ways of Seeing a Pyu Mon and Dvaravati Artistic Continuum”. Bulletin of the Indo Pacific Prehistory Association 30: 70 – 78.- Gutman, Pamela and Hudson, Bob (2012–13). "A First Century Stele from Sriksetra." Bulletin de l'École Française d'Extreme-Orient 99: 17–46. -  year=1967-  year=1970- Hudson, Bob (2012).  "A thousand years before Bagan: radiocarbon dates and Myanmar’s ancient Pyu cities". Paper presented at Early Myanmar and its Global Connections Conference, Bagan.  date=9 September 2016 -  location=Locust Valley, NY- Luce, Gordon H. (1985). Phases of Pre-Pagan: language and history. New York: Oxford University Press.- Moore, Elizabeth (2012). The Pyu Landscape: Collected Articles. Myanmar: Department of Archaeology. -  location=London-  publisher=Ministry of Information, Myanmar- Stargardt, Janice (1995). "The Four Oldest Surviving Pali Texts: the Results of the Cambridge Symposium on the Golden Pali Text of Sri Ksetra (Burma), April 1995". Journal of the Pali Text Society XXI: 199–213.- Tin, Pe Maung; Luce, Gordon H. (1923). The Glass Palace Chronicle of the Kings of Burma. London: Oxford University Press.-  year=1964- "The Great Silver Reliquary of Sri Ksetra: Where Early Epigraphy and Buddhist Art Meet," The Metropolitan Museum of Art, 35:06, posted by MET Media, 29 May 2014.
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์พม่า
หมวดหมู่:อาณาจักรโบราณ
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศพม่า
หมวดหมู่:ราชอาณาจักรในอดีต
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในประเทศพม่า
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 7
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม
หมวดหมู่:นครรัฐปยู