เอกเทศสัญญา

เอกเทศสัญญา (specific contract), หนี้เอกเทศ (specific obligation) หรือ สัญญามีชื่อ (nominated contract) เป็นศัพท์กฎหมาย หมายถึง หนี้หรือสัญญาประเภทที่กฎหมายขนานนามให้เป็นพิเศษ เพื่อวางกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องเป็นการเอกเทศ ดังนั้น หนี้หรือสัญญาทั่วไปที่ไม่ปรากฏชื่อตามกฎหมาย จึงได้ชื่อว่า "สัญญาไม่มีชื่อ" (innominate contract) หรือ "หนี้สามัญ" (general obligation)
โดยปกติแล้ว กฎหมายจะวางบทบัญญัติครอบคลุมสัญญาและหนี้เป็นการทั่วไปก่อน เรียกบทบัญญัตินี้ว่า "บททั่วไป" ซึ่งจะใช้บังคับแก่ทุกกรณี และวางหลักเฉพาะเจาะจงสำหรับเรื่องพิเศษบางประเภท เรียกบทบัญญัตินี้ว่า "บทพิเศษ" ซึ่งต้องนำมาใช้ก่อนบททั่วไป เมื่อไม่มีบทพิเศษบัญญัติไว้จึงค่อยยกบททั่วไปมาใช้ เช่น ตามกฎหมายไทย ซื้อขายเป็นเอกเทศสัญญาที่มีบทบัญญัติกำหนดความสัมพันธ์ของคู่กรณีไว้เป็นบทพิเศษ แต่ไม่ได้กำหนดเรื่องการเกิดและการสิ้นสุดลงของสัญญา จึงต้องยกบททั่วไปที่เกี่ยวข้องมาใช้
เอกเทศสัญญาและหนี้เอกเทศนั้นเป็นบทบัญญัติจำพวกบทพิเศษ ส่วนสัญญาไม่มีชื่อและหนี้ทั่วไปคือสัญญาและหนี้ตามบททั่วไปนั่นเอง และเอกเทศสัญญาหรือหนี้เอกเทศจะมีประเภทใดบ้างนั้น ขึ้นอยู่กฎหมายของแต่ละประเทศ

**Thailand ประเทศไทย**

**ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์**
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ กำหนดประเภทของเอกเทศสัญญาไว้ในบรรพ 3 เอกเทศสัญญา ดังต่อไปนี้- ซื้อขาย (sale)
** ขายตามคำพรรณา (sale by description)
** ขายตามตัวอย่าง (sale by sample)
** ขายทอดตลาด (sale by auction)
** ขายเผื่อชอบ (sale on approval)
** ขายฝาก (sale with right of redemption)- แลกเปลี่ยน (exchange)- ให้ (gift)
** ให้โดยเสน่หา (gratuitous gift)
** ให้โดยพินัยกรรม (gift by will)- เช่าทรัพย์ (hire of property)- เช่าซื้อ (hire-purchase)- จ้างแรงงาน (hire of service)- จ้างทำของ (hire of work)- รับขน (carriage)- ยืม (loan)
** ยืมใช้คงรูป (loan for use)
** ยืมใช้สิ้นเปลือง (loan for consumption)
** กู้ยืม (loan of money)- ฝากทรัพย์ (deposit)
** เจ้าสำนักโรงแรม (innkeeper)- ค้ำประกัน (suretyship)- จำนอง (mortgage)- จำนำ (pledge)- เก็บของในคลังสินค้า (warehousing)- ตัวแทน (agency)- นายหน้า (brokerage)- ประนีประนอมยอมความ (compromise)- การพนัน (gambling)- ขันต่อ (betting)- สลากกินแบ่ง (lottery)- บัญชีเดินสะพัด (current account)- ประกันภัย (insurance)
** ประกันชีวิต (life insurance)
** ประกันวินาศภัย (casualty insurance)- ตั๋วเงิน (bill)
** ตั๋วแลกเงิน (bill of exchange)
** ตั๋วสัญญาใช้เงิน (promissory note)
** เช็ค (cheque)- หุ้นส่วน (partnership)- บริษัท (company)- สมาคม (association)

**กฎหมายอื่น ๆ**
 ขายตรง (direct sale) ตาม พระราชบัญญัติขายตรงและตลาดแบบตรง พ.ศ. 2545- ซื้อขายสินค้าเกษตรล่วงหน้า (agricultural futures) ตาม พระราชบัญญัติการซื้อขายสินค้าเกษตรล่วงหน้า พ.ศ. 2545

**อ้างอิง**

**ภาษาไทย**
 มานิตย์ จุมปา. (2548). ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับกฎหมาย. (พิมพ์ครั้งที่ 6) กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.- ราชบัณฑิตยสถาน.
** (2543). พจนานุกรมศัพท์กฎหมายไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : อรุณการพิมพ์. ISBN 9748123529.
** (2544). พจนานุกรมศัพท์กฎหมายไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ : อรุณการพิมพ์. ISBN 9748123758.
** (2551, 7 กุมภาพันธ์). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. ออนไลน์. เข้าถึงได้จาก: . (เข้าถึงเมื่อ: 12 กันยายน 2552).
** (ม.ป.ป.). ศัพท์บัญญัติราชบัณฑิตยสถาน. ออนไลน์. เข้าถึงได้จาก: . (เข้าถึงเมื่อ: 12 กันยายน 2552).- สมยศ เชื้อไทย. (2551). คำอธิบายวิชากฎหมายแพ่ง : หลักทั่วไป. (พิมพ์ครั้งที่ 15). กรุงเทพฯ : วิญญูชน.- หยุด แสงอุทัย. (2535). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมายทั่วไป. (พิมพ์ครั้งที่ 11). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์และทำปกเจริญผล.

**ภาษาต่างประเทศ**
 Cabinet Secretariat of Japan. (2009). Civil Code (Act No. 89 of 1896). Online. Available: . (Accessed: 12 September 2009).- Langenscheidt Translation Service. (2009). German Civil Code. Online. Available: . (Accessed: 12 September 2009).- Official Publisher of Quebec. (2009, 27 July). Civil Code of Quebec. Online. Available: . (Accessed: 12 September 2009).- R.A. No. 386 - Civil Code of the Philippines. (2009). Online. Available: . (Accessed: 26 September 2009).- Thailand Civil and Commercial Code (online). (n.d.). Online. Available: . (Accessed: 26 September 2009).- The Napoleon Series. (2009). French Civil Code. Online. Available: . (Accessed: 12 September 2009).- University of Girona. (2009). Spanish Civil Code. Online. Available: . (Accessed: 12 September 2009).
----
หมวดหมู่:คำศัพท์กฎหมาย
หมวดหมู่:กฎหมายนิติกรรมและสัญญา