อำเภอไทรโยค

ตำบลบ้องตี้
ไทรโยค เป็นอำเภอในจังหวัดกาญจนบุรี อยู่ห่างจากศูนย์กลางจังหวัดประมาณ 50 กิโลเมตร ลักษณะทั่วไปเป็นพื้นทีป่าไม้และภูเขา มีแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงคือ น้ำตกไทรโยค, ถ้ำละว้า, ถ้ำดาวดึงส์ และอุทยานประวัติศาสตร์เมืองสิงห์ เป็นต้น

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอไทรโยค ตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอทองผาภูมิ- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองกาญจนบุรี - ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอศรีสวัสดิ์ และอำเภอเมืองกาญจนบุรี- ทิศตะวันตก ติดต่อกับภาคตะนาวศรี (ประเทศพม่า)

**ประวัติ**
ในสมัยรัชกาลที่ 5 พระองค์ได้เสด็จประพาสน้ำตกไทรโยคน้อย ในวันที่ 23 มีนาคม 2431 ซึ่งสมัยนั้นยังไม่มีชื่อ พระองค์ได้ทอดพระเนตรและเห็นต้นไทรที่ขึ้นอยู่ริมธารน้ำจึงตั้งชื่อ "น้ำตกไทรโยคน้อย" และเมื่อได้มีการจัดตั้งอำเภอขึ้นจึงตั้งชื่ออำเภอตามชื่อน้ำตกไทรโยค

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอไทรโยคแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 7 ตำบล 57 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลวังโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลลุ่มสุ่ม
*เทศบาลตำบลน้ำตกไทรโยคน้อย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าเสา- เทศบาลตำบลไทรโยค ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไทรโยคทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลลุ่มสุ่ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลุ่มสุ่ม (นอกเขตเทศบาลตำบลวังโพธิ์)- องค์การบริหารส่วนตำบลท่าเสา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าเสา (นอกเขตเทศบาลตำบลน้ำตกไทรโยคน้อย)- องค์การบริหารส่วนตำบลสิงห์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสิงห์ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลวังกระแจะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังกระแจะทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลศรีมงคล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีมงคลทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้องตี้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้องตี้ทั้งตำบล

**สถานที่ท่องเที่ยว**
อุทยานประวัติศาสตร์เมืองสิงห์ ตำบลสิงห์ อำเภอไทรโยค- อุทยานประวัติศาสตร์เมืองสิงห์ - วัดถ้ำพรหมโลกเขาใหญ่  มูลนิธิกู้ภัยกาญจนบุรี  (หลวงพ่อล้าน)- น้ำตกไทรโยคน้อย - ถ้ำสวรรค์วังบาดาล - อุทยานแห่งชาติไทรโยค - ถ้ำละว้า - ช่องเขาขาด- ช่องเขาขาดพิพิธภัณฑสถานแห่งความทรงจำ (Hellfire Pass Memorial Museum)- วัดป่าหลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน- วัดสุนันทวนาราม - ถ้ำดาวดึงส์ - ถ้ำกระแซ- ถ้ำไทรทอง

**สถานพยาบาล**
 โรงพยาบาล มีทั้งหมด 2 แห่ง ได้แก่
** โรงพยาบาลไทรโยค เป็นโรงพยาบาลประจำอำเภอไทรโยค ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 22/1 หมู่ที่ 1 บ้านวังโพธิ์ ถนนสุขาภิบาล ตำบลลุ่มสุ่ม อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี เป็นโรงพยาบาลชุมชนขนาดกลาง (F2) จำนวนเตียง 60 เตียง สังกัดกระทรวงสาธารณสุข
** โรงพยาบาลสมเด็จพระปิยมหาราชรมณียเขต ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 237 หมู่ที่ 7 บ้านวังนกแก้ว ตำบลไทรโยค อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี เป็นโรงพยาบาลชุมชนขนาดกลาง (F2) จำนวนเตียง 30 เตียง สังกัดกระทรวงสาธารณสุข- โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล มีทั้งหมด 12 แห่ง ได้แก่
** โรงพยาบาลส่งเสริมสุขสภาพตำบล บ้านช่องอ้ายกาง ตำบลลุ่มสุ่ม
** โรงพยาบาลส่งเสริมสุขสภาพตำบล บ้านท่าเสา ตำบลท่าเสา
** โรงพยาบาลส่งเสริมสุขสภาพตำบล บ้านพุเตย ตำบลท่าเสา
** โรงพยาบาลส่งเสริมสุขสภาพตำบล บ้านหนองปลา ตำบลวังกระแจะ
** โรงพยาบาลส่งเสริมสุขสภาพตำบล บ้านแก่งระเบิด ตำบลวังกระแจะ
** โรงพยาบาลส่งเสริมสุขสภาพตำบล บ้านแม่น้ำน้อย ตำบลไทรโยค
** โรงพยาบาลส่งเสริมสุขสภาพตำบล บ้านท่าทุ่งนา ตำบลไทรโยค
** โรงพยาบาลส่งเสริมสุขสภาพตำบล บ้านทุ่งก้างย่าง ตำบลไทรโยค
** โรงพยาบาลส่งเสริมสุขสภาพตำบล บ้านดาวดึงส์ ตำบลไทรโยค
** โรงพยาบาลส่งเสริมสุขสภาพตำบล บ้านทุ่งเรือโกลน ตำบลศรีมงคล
** โรงพยาบาลส่งเสริมสุขสภาพตำบล บ้านท่ากิเลน ตำบลสิงห์
** โรงพยาบาลส่งเสริมสุขสภาพตำบล บ้านบ้องตี้ ตำบลสิงห์

**สถานศึกษา**
อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี มีการจัดการศึกษาทั้งในและนอกระบบโรงเรียน มีหน่วยงานของรัฐและเอกชน รับผิดชอบประกอบด้วย ระดับก่อนประถมศึกษา มัธยมศึกษา และระดับอุดมศึกษา ประกอบด้วยสถานศึกษา ดังนี้
*มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี
*ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอไทรโยค
*เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา กาญจนบุรี เขต 3 จำนวนโรงเรียน 40 โรงเรียน
*ระดับมัธยมศึกษา จำนวน 3 โรงเรียน ได้แก่
**โรงเรียนสมเด็จพระปิยมหาราชรมณียเขต ตำบลไทรโยค อำเภอไทรโยค
**โรงเรียนไทรโยคมณีกาญจน์วิทยา ตำบลลุ่มสุ่ม อำเภอไทรโยค
**โรงเรียนไทรโยคน้อยวิทยา ตำบลท่าเสา อำเภอไทรโยค
*โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน จำนวน 4 โรงเรียน ได้แก่
**โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านต้นมะม่วง ตำบลวังกระแจะ อำเภอไทรโยค
**โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนเฮงเค็ลไทย ตำบลวังกระแจะ อำเภอไทรโยค หรือชื่อเดิมคือ โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านมะเซอย่อ
**โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนวัดสุธาสินีวนาราม ตำบลบ้องตี้ อำเภอไทรโยค
**โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านแม่น้ำน้อย ตำบลไทรโยค อำเภอไทรโยค

**ข้อมูลด้านชายแดน**
อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี มีพื้นที่ติดต่อกับชายแดนประเทศสหภาพพม่า ระยะทางยาวประมาณ 80 กิโลเมตร โดยมีเทือกเขาตะนาวศรีเป็นแนวเขตแดน ตำบลในอำเภอไทรโยคที่ติดกับชายแดน มี 4 ตำบล คือ ตำบลไทรโยค ตำบลวังกระแจะ ตำบลบ้องตี้ และตำบลศรีมงคล มีช่องทางเข้าออกชายแดนถึง 5 ช่องทาง ได้แก่- ช่องทางห้วยโมง หมู่ที่ 3 บ้านท้ายเหมือง ตำบลบ้องตี้ ห่างจากอำเภอไทรโยคประมาณ 33 กิโลเมตร- ช่องทางเขาปลาน้อย หมู่ที่ 7 บ้านพุหว้า ตำบลวังกระแจะ ห่างจากอำเภอไทรโยคประมาณ 45 กิโลเมตร- ช่องทางกระรอกดง หมู่ที่ 4 บ้านหนองศรีมงคล ตำบลศรีมงคล ห่างจากอำเภอไทรโยคประมาณ 35 กิโลเมตร- ช่องทางด่านบ้องตี้ หมู่ที่ 3 บ้านท้ายเหมือง ตำบลบ้องตี้ ห่างจากอำเภอไทรโยคประมาณ 29 กิโลเมตร- ช่องทางเหมืองเต่าดำ หมู่ที่ 8 บ้านบ้องตี้น้อย ตำบลวังกระแจะ ห่างจากอำเภอไทรโยคประมาณ 55 กิโลเมตร
หน่วยงานที่ควบคุมสถานการณ์ชายแดน ได้แก่ กองร้อย ตชด.ที่ 136 จัดกำลัง จำนวน 1 หมวด ประจำอยู่ที่ บก.หมวดบ้านบ้องตี้บน หมู่ที่ 1 ตำบลบ้องตี้ และหมวด 1 ประจำอยู่ที่ บก.หมวดเขาปลาน้อย หมู่ที่ 8 ตำบลวังกระแจะ กับ กองร้อย อส.อ.ไทรโยค ที่ 7 จัดชุด อส.ระวังเหตุ จำนวน 3 ชุด ประจำจุดเฝ้าตรวจชายแดนบ้านท้ายเหมือง หมู่ที่ 3 ตำบลบ้องตี้ บ้านทุ่งฉาง (หนองศรีมงคล) หมู่ที่ 4 ตำบลศรีมงคล และบ้านพุหว้า หมู่ที่ 7 ตำบลวังกระแจะ

**อ้างอิง**

ไทรโยค