อำเภอหนองบุญมาก

หนองบุญมาก เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา อยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของอำเภอเมืองนครราชสีมา ห่างจากตัวจังหวัด 50 กิโลเมตร

**ประวัติศาสตร์**
อำเภอหนองบุนนากแต่เดิมเป็นเพียงตำบลเดียว  คือ  ตำบลสารภี  ซึ่งอยู่ในเขตปกครอง  ของอำเภอโชคชัย  จังหวัดนครราชสีมา 
เมื่อวันที่  1 กรกฎาคม  2526 กระทรวงมหาดไทย  ได้จัดตั้งท้องที่ตำบลสารภี  ขึ้นเป็นกิ่งอำเภอเรียกว่า  “กิ่งอำเภอหนองบุนนาก”  โดยมีนายสวัสดิ์   พูนพิพัฒน์  เป็นปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ  ตัวที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่ที่บ้านซับหวาย  หมู่ที่  16 ตำบลหนองบุนนาก  ในขณะนั้น (ปัจจุบันบ้านซับหวายเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นหมู่ที่ 4 ตำบลหนองหัวแรต)ในการก่อสร้างศูนย์ราชการอำเภอ  นางเง็กเจ็ง  และนายประสงค์  ศรีหิรัญรัตน์  เป็นผู้อุทิศที่ดินให้เนื้อที่  100 ไร่  เพื่อจัดสร้างที่ว่าการอำเภอ  สถานีตำรวจภูธรอำเภอและหน่วยราชการต่าง ๆ 
เมื่อวันที่  26 พฤษภาคม  2532 กิ่งอำเภอหนองบุนนากได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอ  ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษา  เล่มที่  106 ตอนที่  83 ลงวันที่  25 พฤษภาคม 2532 โดยมี  ร.ต. ประสิทธิ์   อินทราทิตย์  เป็นผู้ดำรงตำแหน่งนายอำเภอคนแรก  
เมื่อวันที่  23 กุมภาพันธ์  2544  ดำเนินการเปิดอาคารที่ว่าการอำเภอหลังใหม่  ซึ่งได้รับความอนุเคราะห์จากหลวงพ่อคูณ  ปริสุทโธ  ท่านได้มีจิตศรัทธาและตั้งใจที่จะบริจาคเงินให้ก่อสร้างเป็นเงินงบประมาณ  13,793,000  บาท (สิบสามล้านเจ็ดแสนเก้าหมื่นสามพันบาทถ้วน)  โดยไม่ใช้เงินงบประมาณของทางราชการ  และหลวงพ่อคูณ  ปริสุทโธ  ได้บริจาคเงินในการก่อสร้างเองทั้งสิ้น  โดยทางทางจังหวัดนครราชสีมาโดยขออนุมัติกรมการปกครอง  เป็นอาคารสองชั้นทรงไทย  หลังคามุงกระเบื้องสีแดง  ซึ่งจะเป็นอาคารที่ว่าการอำเภอหลังแรกของประเทศไทย ที่ก่อสร้างโดยพระบริจาคเงินเป็นอาคารหลังแรก  ที่เป็นอาคารทรงไทยสวยเด่นเป็นสง่าที่สุดในประเทศไทย เพื่อให้มีความหมายในทางที่เป็นสิริมงคลตามความต้องการของราษฎรและหลวงพ่อคูณ  เห็นสมควรเปลี่ยนชื่ออำเภอใหม่  ในวันที่  22 พฤษภาคม 2546 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ  ให้สมควรเปลี่ยนชื่ออำเภอหนองบุนนากเป็นอำเภอหนองบุญมาก  จังหวัดนครราชสีมา - วันที่  1  กรกฎาคม  2526    ได้แยกพื้นที่ตำบลหนองบุนนาก  ตำบลสารภี   และตำบลไทยเจริญ   มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอหนองบุนนาก   ขึ้นกับอำเภอโชคชัย  - วันที่  1  สิงหาคม  2527  ตั้งตำบลหนองหัวแรต  แยกออกจากตำบลหนองบุนนาก  - วันที่  1  สิงหาคม  2529   ตั้งตำบลแหลมทอง  แยกออกจากตำบลไทยเจริญ   - วันที่  12  ตุลาคม  2531   ตั้งตำบลหนองตะไก้   แยกออกจากตำบลหนองบุนนาก   - วันที่  26  พฤษภาคม   2532    ยกฐานะเป็น  อำเภอหนองบุนนาก   - วันที่  15  กันยายน   2535   ตั้งตำบลลุงเขว้า   แยกออกจากตำบลสารภี  - วันที่  1  กันยายน  2536  ตั้งตำบลหนองไม้ไผ่  แยกออกจากตำบลหนองหัวแรต  - วันที่  7   กันยายน  2538  ตั้งตำบลบ้านใหม่  แยกออกจากตำบลไทยเจริญ  - วันที่  2   พฤษภาคม   2546   เปลี่ยนชื่ออำเภอจาก อำเภอหนองบุนนาก  เป็น   อำเภอหนองบุญมาก   

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอหนองบุญมากตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอจักราช- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอหนองกี่ (จังหวัดบุรีรัมย์)- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเสิงสางและอำเภอครบุรี- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอโชคชัย

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอหนองบุญมากแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 ตำบล 104 หมู่บ้าน

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอหนองบุญมากประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลหนองหัวแรต ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหัวแรตทั้งตำบล- เทศบาลตำบลแหลมทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแหลมทองทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบุนนาก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบุนนากทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลสารภี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสารภีทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลไทยเจริญ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไทยเจริญทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองตะไก้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองตะไก้ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลลุงเขว้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลุงเขว้าทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองไม้ไผ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองไม้ไผ่ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านใหม่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านใหม่ทั้งตำบล

**โรงเรียน**
 โรงเรียนหนองบุญมากประสงค์วิทยา- โรงเรียนหนองบุนนากพิทยาคม- โรงเรียนสายมิตร หนองบุญมาก- โรงเรียนณัฐญศึกษา หนองบุญมาก

**อาชีวศึกษา**
 วิทยาลัยสายมิตรเทคโนโลยี หนองบุญมาก

**สถานที่สำคัญ**
 วัดสารภี (หลวงพ่อมาก)- สวนเฟื่องฟ้าบ้านใหม่ไทยเจริญ- ปราสาทบ้านถนนหัก- ปราสาทกระถิน- ปราสาทบ้านสระคล้า- ปราสาทบ้านโนนสะอาด- รูปหล่อหลวงพ่อคูณ หนองบุญมาก- วัดราษฏร์สุนทร คลองสารเพชร- วัดหนองหัวแรด - วัดหัวทำนบ-ยุบใหญ่ - วัดหนองยายเทียม (ดีเยี่ยมลานธรรม หลวงพ่อดำศักดิ์สิทธิ์)- วัดไตรสิริมงคล ซับตะคร้อ- วัดหนองบุนนาก- วัดหนองตะไก้- วัดใหม่ศรีสุข ราษฏร์บำรุง- วัดบ้านลุงเขว้า- วัดใหม่หนองตะลุมปุ๊ก(หลวงพ่อโสธร)- สำนักสงฆ์หนองพยอม- ตลาดหนองบุนนาก- อ่างเก็บน้ำบ้านหัวทำนบ- อ่างเก็บน้ำหนองชายแจว- ศาลต้นตะเคียน(เจ้าแม่สไบงาม) หมู่บ้านหัวทำนบ- โบสถ์หินภูเขาไฟ วัดแหลมทอง- รูปหล่อพระเทพวิทยาคม(หลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ) หน้าศูนย์ราชการ

**อ้างอิง**
หนองบุญมาก