วงศ์ช้าง

วงศ์ช้าง (Elephantidae) เป็นวงศ์ตามการอนุกรมวิธาน ได้แก่สัตว์จำพวกช้าง คือ ช้างและแมมมอธ เป็นสัตว์บกเลี้ยงลูกด้วยน้ำนมขนาดใหญ่ที่มีงวงและงา สกุลและชนิดส่วนใหญ่ในวงศ์นี้ได้สูญพันธุ์ไปแล้ว เหลือเพียงสองสกุลเท่านั้นที่ยังมีชีวิตอยู่ ได้แก่ Loxodonta (ช้างแอฟริกา) และ Elephas (ช้างเอเชีย) เท่านั้น
วงศ์ดังกล่าวได้รับการตั้งชื่อโดยจอห์น เอ็ดเวิร์ด เกรย์ใน ค.ศ. 1821 และภายหลังถูกจัดเข้าสู่การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ในอันดับ วงศ์ช้างได้ถูกทบทวนโดยนักอนุกรมวิธานหลายคนว่าจะนับรวมสกุลบรรพบุรุษของสัตว์มีงวงอื่นที่สูญพันธุ์ไปแล้วหรือไม่

**การจำแนก**
สมัยไพลสโตซีนตอนปลาย ซึ่งรวม Palaeoloxodon และแมมอธ แสดงการผสมระหว่างช้างป่าแอฟริกากับ Palaeoloxodon ตาม Palkopoulou et al. 2018
ฮอว์กินส์, ค.ศ. 1860
โครงกระดูกของ Mammuthus meridionalis ที่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติฝรั่งเศส
นักเขียนบางคยเสนอแนะให้จัดวงศ์นี้ออกเป็น 2 วงศ์ย่อย คือ Stegotetrabelodontinae ที่มีเพียงเฉพาะ Stegotetrabelodon และ Elephantinae ที่มีสัตว์วงศ์ช้างชนิดอื่น ๆ ทั้งหมด การวิจัยทางพันธุกรรมล่าสุดแสดงให้เห็นว่า Elephas กับ Mammuthus มีความใกล้ชิดกันมากกว่า Loxodonta โดย Palaeoloxodon มีความใกล้ชิดกับ Loxodonta มากที่สุด Palaeoloxodon ก็ดูเหมือนว่าจะได้รับการผสมพันธุ์อย่างกว้างขวางระหว่างช้างป่าแอฟริกากับแมมมอธเพียงเล็กน้อย
*Elephantidae
**Loxodonta (แอฟริกา)
***L. africana ช้างพุ่มไม้แอฟริกา
***L. cyclotis ช้างป่าแอฟริกา
**Elephas (เอเชีย)
***E. maximus ช้างเอเชีย
****E. m. maximus ช้างศรีลังกา
****E. m. indicus ช้างอินเดีย
****E. m. sumatranus ช้างสุมาตรา
****E. m. borneensis ช้างบอร์เนียว

**ชนิดที่สุญพันธุ์**
Elephantidae
**†Stegotetrabelodon
***S. syrticus
***S. orbus
***S. lybicus
***S. emiratus
**วงศ์ย่อย Elephantinae
***†Primelephas
****P. gomphotheroides
****P. korotorensis
***Elephas
****†E. beyeri
****†E. ekorensis
****†E. hysudricus
****†E. hysudrindicus
****†E. platycephalus
****†E. sondaicus
****†E.  rubridens
****†E. asurus
***†Stegoloxodon
****S. celebensis
****S. indonesicus
***Loxodonta
****†L. adaurora
****†L. atlantica
****†L. exoptata
****†L. cookei
***†Palaeoloxodon
****P. recki
****P. antiquus
****P. namadicus
****P. naumanni
****P. creutzburgi
****P. xylophagou
****P. iolensis
****P. cypriotes
****P. lomolinoi
****P. tiliensis
****P. mnaidriensis
****P. falconeri
***†Mammuthus
****M. africanavus(แมมมอธแอฟริกา)
****M. columbi(แมมมอธโคลัมเบียน)
****M. creticus(แมมมอธแคระเครตัน)
****M. exilis(แมมมอธแคระ)
****M. lamarmorai(แมมมอธซาร์ดิเนียน)
****M. meridionalis(แมมมอธใต้)
****M. primigenius(แมมมอธขนดก)
****M. rumanus(ไม่มีชื่อสามัญอย่างเป็นทางการ)
****M. subplanifrons(ไม่มีชื่อสามัญอย่างเป็นทางการ)
****M. trogontherii(แมมมอธทุ่งหญ้าสเตปป์)
***น่าจะ †Stegodibelodon
****St. schneideri

**ประวัติวิวัฒนาการ**
วิวัฒนาการของช้างในสมัยอีโอซีน (ล่าง) ถึงปัจจุบัน (บน)
Elephantids คาดว่าวิวัฒนาการจาก gomphothere โดยนักเขียนบางคนเสนอว่าบรรพบุรุษที่มีความเป็นไปได้มากที่สุดคือ Tetralophodon "tetralophodont gomphothere" ชนิดในแอฟริกา สมาชิกแรกสุดของวงศ์นี้มาจากสมัยไมโอซีนตอนปลายเมื่อประมาณ 9–10 ล้านปีก่อน สกุลช้างสมัยใหม่และแมมมอธแยกจากกันในช่วงท้ายของสมัยไมโอซีน Elephantids เริ่มอพยพออกจากแอฟริกาในสมัยไพลโอซีน โดยแมมมอธกับ Elephas เดินทางถึงยูเรเชียประมาณ 3–3.8 ล้านปีก่อน จากนั้น แมมอธอพยพไปยังอเมริกาเหนือเมื่อประมาณ 1.5 ล้านปีก่อน เมื่อถึงช่วงสิ้นสุดของสมัยไพลสโตซีนตอนต้นประมาณ 0.8 ล้านปีก่อน Palaeoloxodon จึงอพยพออกนอกแอฟริกา แล้วแพร่กระจายทั่วยูเรเชีย Palaeoloxodon และ Mammuthus สูญพันธ์ุในสมัยไพลสโตซีนตอนปลาย-สมัยโฮโลซีน โดยประชากรแมมมอธกลุ่มสุดท้ายยังคงอยู่บนเกาะแรงเกลจนกระทั่งประมาณ 4,000 ปีก่อน

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**

หมวดหมู่:อันดับช้าง