มาสเตอร์ฟอร์แมต

มาสเตอร์ฟอร์แมต (MasterFormat) คือมาตรฐานที่นิยมใช้มากที่สุดในการเขียนระบุลักษณะเฉพาะสำหรับการออกแบบสิ่งปลูกสร้างในเชิงพาณิชย์โดยส่วนมาก และโครงการในการก่อสร้าง ในพื้นที่แถบอเมริกาเหนือ  ซึ่ง มาสเตอร์ฟอร์แมต ได้แสดงรายการและหมวดหมู่ตัวเลขสำหรับใช้ในการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับความต้องการในการก่อสร้าง ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ และกิจกรรมต่าง ๆ  โดยมีการกำหนดเกณฑ์มาตรฐานซึ่งเป็นข้อมูลต่าง ๆ มาสเตอร์ฟอร์แมต ยังช่วยอำนวยความสะดวกในการติดต่อสื่อสารระหว่างกลุ่มสถาปนิก ผู้กำหนด spec ผู้รับเหมางาน และผู้จัดหาวัสดุ  ซึ่งช่วยให้กลุ่มคนเหล่านี้สามารถเข้าถึงความต้องการของเจ้าของสิ่งปลูกสร้างได้ รวมถึงปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้อง และใช้งบประมาณตามที่ตั้งไว้
มาสเตอร์ฟอร์แมต คือบัญชีรายการหลักของตัวเลขและหัวข้อหลัก ๆ สำหรับ ใช้ในการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับผลการทำงานในการก่อสร้าง ความต้องการ สิ่งปลูกสร้างที่ได้   และกิจกรรมต่าง ๆ ที่จะเข้าสู่การจัดลำดับงานที่เป็นมาตรฐาน โครงการก่อสร้างมีการใช้วิธีการขนส่ง  ชนิดของผลิตภัณฑ์ และวิธีการติดตั้งหลายวิธีแตกต่างกันไป โครงการที่ประสบความสำเร็จอย่างสมบูรณ์จำเป็นต้องมีการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพในกลุ่มคนที่เกี่ยวข้อง การเรียกกลับข้อมูลต่างๆ แทบจะไม่สามารถทำได้หากปราศจากระบบการจัดเก็บข้อมูลของผู้ใช้งานแต่ละคนไม่เป็นในรูปแบบเดียวกัน มาสเตอร์ฟอร์แมต Numbers and Titles สามารถช่วยอำนวยความสะดวกในการกรอกข้อมูลที่เป็นระบบมาตรฐาน และมีแผนงานในการเรียกเก็บข้อมูลของทั้งระบบในอุตสาหกรรม   การก่อสร้าง  มาสเตอร์ฟอร์แมต Numbers and Titles จึงเหมาะสำหรับการใช้งานเป็นคู่มือในการดำเนินโครงการ ซึ่งใช้ในการรวบรวมข้อมูลด้านราคา เป็นการอ้างอิงจุดที่สำคัญในการบรรยายลักษณะงาน ใช้เป็นเอกสารในการบันทึกข้อมูลของผลิตภัณฑ์ที่ใช้ และข้อมูลทางวิชาการอื่น ๆ และนอกจากนี้ยังใช้เป็นสิ่งที่ช่วยในการจำแนกภาพร่างของแต่ละโครงการ และใช้สำหรับการนำเสนอข้อมูลในตลาดการก่อสร้างได้อีกด้วย

**รายการสารบัญหมู่มาสเตอร์ฟอร์แมตในปัจจุบัน**
เนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงมากในบัญชีรายการต่าง ๆ ของ Master Format 2004 Edition สิ่งที่จะกล่าวต่อไป คือการสรุปสารบัญเปรียบเทียบระหว่าง Master Format 2004 Edition และ Master Format 1995 Edition- หมู่ 00  ความต้องการของการจัดจ้างและการทำสัญญาจ้าง (Procurement and Contracting Requirements)- หมู่ 01  ความต้องการทั่วไป  (General Requirements) ขอบเขตการแสดงความต้องการที่ถูกเพิ่มขึ้นมาเพื่อช่วยให้สามารถเขียนแสดงความต้องการในแต่ละรายการ ที่ไปมีส่วนคาบเกี่ยวกับหมวดงานอื่นๆ (เช่น การก่อสร้างพื้นผิว งานด้านโครงสร้าง เป็นต้น)  ซึ่งทำให้สามารถผสมผสานคุณลักษณะจำเพาะได้กว้าง และช่วยให้สามารถกำหนดข้อกำหนดในคู่มือโครงการได้- หมู่ 02  สภาวะที่มีอยู่ (Existing Conditions) โดยหมวดนี้จะจำกัดไว้เฉพาะ ‘สภาวะที่มีอยู่’         การก่อสร้างที่มีความสัมพันธ์กับรายการต่าง ๆ ของบริเวณก่อสร้าง ตั้งแต่เริ่มต้นการทำงาน ซึ่งได้แก่ สิ่งที่ต้องเลือกเพื่อทำการรื้อออก และทำลาย  การดูแลพื้นผิว  งานด้านการสืบเสาะอื่น ๆ  การสำรวจ  การตรวจสอบการปนเปื้อนในบริเวณก่อสร้าง สิ่งที่ต้องทำเพื่อปรับสภาพพื้นที่     รวมทั้งสิ่งอื่น ๆ นอกเหนือจากที่กล่าวมานี้   หัวข้อเรื่องการดำเนินการก่อสร้างในบริเวณก่อสร้างทั้งหมด  เช่น เรื่องของประชาชน และเรื่องของพื้นที่ใต้อาคาร รวมทั้งสาธารณูปโภคและ             งานด้านทางเดินเท้า ได้ถูกย้ายไปไว้ที่ กลุ่มของบริเวณก่อสร้างและพื้นที่ใต้อาคาร- หมู่ 03  งานคอนกรีต (Concrete)- หมู่ 04  งานก่ออิฐ (Masonry)- หมู่ 05  งานโลหะ (Metals)- หมู่ 06  งานไม้ พลาสติก และ ส่วนประกอบอื่น ๆ (Wood, Plastics, and Composites)- หมู่ 07 งานฉนวน การป้องกันเรื่องอุณหภูมิ และความชื้น (Thermal and Moisture Protection)- หมู่ 08  งานช่องเปิด (Openings) บานประตูและหน้าต่าง บานเกล็ด และลูกกรงเหล็กดัด- หมู่ 09  การสิ้นสุดงาน (Finishes)- หมู่ 10  ลักษณะพิเศษ (Specialties)- หมู่ 11  เครื่องมือ (Equipment) - หมู่ 12  เครื่องตกแต่งบ้าน (Furnishings)- หมู่ 13  การก่อสร้างพิเศษ (Special Construction)- หมู่ 14  เครื่องมือ/ยานพาหนะในการขนส่ง (Conveying Equipment)- หมู่ 15 ได้ถูกสำรองไว้สำหรับการขยายขอบข่ายในอนาคต- หมู่ที่ 16 ได้ถูกสำรองไว้สำหรับการขยายขอบข่ายในอนาคต- กลุ่มย่อย  เรื่องการบริการเครื่องมืออำนวยความสะดวก- หมู่ 21  การควบคุมเพลิง- หมู่ 22  การเดินท่อ- หมู่ 23  การให้ความร้อน การไหลเวียนของอากาศ และการติดเครื่องปรับอากาศ- หมู่ 25  การควบคุมระบบอัตโนมัติ- หมู่ 26  ไฟฟ้า หัวข้อเรื่องไฟฟ้าและแสงสว่าง- หมู่ 27  การสื่อสาร- หมู่ 28  ความปลอดภัยและการป้องกันในการใช้เครื่องอิเล็กทรอนิกส์- กลุ่มย่อย  เรื่องตำแหน่งที่ตั้ง และพื้นที่ใต้อาคาร- หมู่ 31  งานด้านพื้นดิน- หมู่ 32  การปรับปรุงภายนอก- หมู่ 33  สาธารณูปโภค- หมู่ 34  การขนส่ง- หมู่ 35  การก่อสร้างทางน้ำและทางทะเล- กลุ่มย่อย  เรื่องการปฏิบัติการของเครื่องมือต่าง ๆ- หมู่ 40  การรวบรวมปฏิบัติการต่าง ๆ- หมู่ 41  การปฏิบัติการทางวัสดุและการใช้งานเครื่องมือ- หมู่ 42  การปฏิบัติการของเครื่องมือที่ให้ความร้อน การทำความเย็น และการทำให้แห้ง- หมู่ 43  การปฏิบัติการของเครื่องมือที่ใช้แก๊ส และของเหลว การทำให้บริสุทธิ์ และเครื่องมือที่ใช้จัดเก็บ- หมู่ 44  เครื่องมือที่ใช้ควบคุมมลพิษ- หมู่ 45  เครื่องมือทางการผลิตด้านงานอุตสาหกรรมเฉพาะทาง- หมู่ 48  การจ่ายไฟฟ้า- หมู่ต่าง ๆ ที่ไม่ได้แสดงรายละเอียดไว้ข้างต้นคือกลุ่มที่สำรองไว้เพื่อ เป็นพื้นที่ว่าง สำหรับการพัฒนาและการขยายขอบข่ายในอนาคต  เพื่อเป็นการลดค่าใช้จ่ายที่จะต้องใช้ในการขยายศักยภาพของงานในอนาคต  จึงไม่แนะนำให้ผู้ใช้งานนำเลขหมู่สำรองเหล่านี้ไปใช้งานเพื่อระบุรายละเอียด Spec ของงานตนเอง

**มาสเตอร์ฟอร์แมต รุ่นปี 1995**
รุ่นมาสเตอร์ฟอร์แมตรุ่นปี ค.ศ. 1995 ก่อนการปรับปรุงในรุ่นปี ค.ศ. 2004 มีทั้งหมด 16 ดิวิชัน- Division 01 — General Requirements - ความต้องการทั่วไปที่ไม่เกี่ยวกับสิ่งก่อสร้างโดยตรง เช่น การสร้างออฟฟิศ หรือบ้านพักคนงานชั่วคราว การสร้างรั้วรอบไซต์- Division 02 — Site Construction - สภาพไซต์ก่อสร้าง เช่น งานถม งานขุดดิน รื้อถอนสิ่งก่อสร้างเดิม- Division 03 — Concrete - งานคอนกรีต รวมถึง เสา คาน พื้น ฐานราก และสิ่งก่อสร้างคอนกรีต- Division 04 — Masonry - งานก่อ รวมถึง งานก่ออิฐ อิฐบล็อก อิฐแก้ว- Division 05 — Metals - งานโลหะ - Division 06 — Wood and Plastics - งานไม้และพลาสติก- Division 07 — Thermal and Moisture Protection - งานฉนวนป้องกันความร้อน ความเย็น และความชื้น- Division 08 — Doors and Windows - งานประตูและหน้าต่าง- Division 09 — Finishes - งานฟินิช รวมถึง งานผนังยิปซัมภายใน งานฝ้าเพดาน งานกระเบื้อง วัสดุปูทับ ติดตั้งระบบอะคูสติกกันเสียง และงานทาสี- Division 10 — Specialties - งานเฉพาะทาง เช่น การติดตั้งพาร์ทิชัน ติดตั้งกระดานดำ - Division 11 — Equipment - เครื่องมือ เช่น เครื่องกำจัดขยะ - Division 12 — Furnishings - อุปกรณ์ตกแต่ง เช่น มู่ลี่ ผ้าม่าน เฟอร์นิเจอร์- Division 13 — Special Construction - งานก่อสร้างพิเศษ เช่น ห้องซาวน่า สระว่ายน้ำ- Division 14 — Conveying Systems - ระบบขนส่งภายในอาคาร เช่น ลิฟต์ บันไดเลื่อน คอนเวเยอร์- Division 15 — Mechanical - งานเครื่องกล- Division 16 — Electrical - งานไฟฟ้า

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  MasterFormat.com
หมวดหมู่:วัสดุก่อสร้าง
หมวดหมู่:มาตรฐาน
หมวดหมู่:การบริหารงานก่อสร้าง