พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอดุลยลักษณสมบัติ

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอดุลยลักษณสมบัติ (16 ตุลาคม พ.ศ. 2362 - พ.ศ. 2417) มีพระนามเดิมว่า หม่อมเจ้าอุไร เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาเขียว (พระธิดาในกรมขุนสุนทรภูเบศร์) ทรงเป็นต้นราชสกุลอุไรพงศ์

**พระประวัติ**
ประสูติเมื่อวันเสาร์ เดือน 11 แรม 12 ค่ำ ปีเถาะเอกศก จ.ศ. 1181 โดยประสูติก่อนพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวบรมราชาภิเษก ต่อมาพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้ทรงกำกับกรมแสงและกรมช่างศิลา และทรงสถาปนาทรงกรมเป็น กรมหมื่นอดุลยลักษณสมบัติ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานวังท่าพระให้เป็นที่ประทับ สืบต่อจากพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนราชสีหวิกรม 
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอดุลยลักษณสมบัติ สิ้นพระชนม์ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันพฤหัสบดี เดือน 3 แรม 11 ค่ำ ปีระกาเบญจศก จ.ศ. 1235 รวมพระชันษา 55 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุ วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร

**พระโอรส - พระธิดา**
มีพระโอรสและพระธิดา ดังนี้
*หม่อมเจ้าทิพรส อุไรพงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2388 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2420)
*หม่อมเจ้าหญิงดุษฎี อุไรพงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2393 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2456 พระราชทานเพลิง ณ วัดคณิกาผล เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2460)
*หม่อมเจ้าหญิงไม่ปรากฏพระนาม (พระราชทานเพลิง พ.ศ. 2397)
*หม่อมเจ้าเปีย อุไรพงศ์ (ประสูติเมื่อวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2430 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 6 มกราคม พ.ศ. 2469 พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2471)
*หม่อมเจ้าหญิงหวาน อุไรพงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2404 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2455 พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2456)
*หม่อมเจ้ากลาง อุไรพงศ์
*หม่อมเจ้าหญิงไม่ปรากฏพระนาม (ประสูติ พ.ศ. 2408)
*หม่อมเจ้าสำเนียง อุไรพงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2409)
*หม่อมเจ้าหญิงจงกล อุไรพงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2410 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 19 เมษายน พ.ศ. 2434)
*หม่อมเจ้าเทโพ อุไรพงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2412 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 3 กันยายน พ.ศ. 2418)
*หม่อมเจ้าหญิงหริ่ม อุไรพงศ์ (สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2468 พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2471)
*หม่อมเจ้าหญิงถนอม อุไรพงศ์ ท.จ., จ.ป.ร.2 (สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2464 พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2465) ทรงเป็นนางสนองพระโอษฐ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5
*หม่อมเจ้านิลวรรณ อุไรพงศ์ ในสมัยรัชกาลที่ 5 (พ.ศ. 2438) ทรงได้รับสถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิลวรรณ (สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2443 พระราชทานเพลิง ณ วัดราชาธิวาส เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2443) มีธิดา คือ 1.หม่อมราชวงศ์หญิงเนื่อง อุไรพงศ์ 2.หม่อมราชวงศ์หญิงเป้า อุไรพงศ์
*หม่อมเจ้าปลั่ง อุไรพงศ์ (พระราชทานเพลิง ณ วัดเทวีวรญาติ เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2458)
*หม่อมเจ้าหญิงรื่น อุไรพงศ์
*หม่อมเจ้าชายไม่ปรากฏพระนาม

**พระภคินีร่วมในเจ้าจอมมารดาเขียว สุนทรกุล ณ ชลบุรี**
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพงา

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**

**พงศาวลี**

**อ้างอิง**
  ราชสกุลในรัชกาลที่ 3 date=2008-03-14 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  พระราชประวัติพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระราชสกุลกระทู้ในพันทิป.คอม-  ราชสกุลในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
2417
หมวดหมู่:พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 3
หมวดหมู่:พระองค์เจ้า
อดุลยลักษณสมบัติ
หมวดหมู่:พระราชโอรสในรัชกาลที่ 3
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:สกุลสุนทรกุล ณ ชลบุรี