เซ็นทรัลพาร์ก

เซ็นทรัลพาร์ก (Central Park) เป็นสวนสาธารณะระดับเมือง ตั้งอยู่ระหว่างย่านอัปเปอร์เวสต์ไซด์และอัปเปอร์อีสต์ไซด์ของแมนแฮตตันในนครนิวยอร์ก และเป็นสวนสาธารณะที่มีการจัดภูมิทัศน์แห่งแรกในสหรัฐ มันเป็นสวนสาธารณะขนาดใหญ่เป็นอันดับหกในเมืองด้วยพื้นที่ abbr= และเป็นสวนสาธารณะระดับเมืองที่มีผู้เข้าชมมากที่สุดในสหรัฐ โดยมีการประมาณการผู้เข้าชม 42 ล้านคนต่อปี ณ ค.ศ. 2016 มันยังเป็นหนึ่งในสถานที่ที่ถูกใช้ถ่ายทำภาพยนตร์มากที่สุดในโลกอีกด้วย
การสร้างสวนสาธารณะขนาดใหญ่ในแมนแฮตตันได้รับการเสนอครั้งแรกในทศวรรษ 1840 และสวนสาธารณะขนาด adj= ได้รับการอนุมัติใน ค.ศ. 1853 ใน ค.ศ. 1858 เฟรเดอริก ลอว์ ออล์มสเตด และแคลเวิร์ต วอกซ์ ภูมิสถาปนิก ชนะการประกวดแบบสวนสาธารณะด้วย "แผนกรีนสเวิร์ด" ของพวกเขา การก่อสร้างเริ่มต้นใน ค.ศ. 185; สิ่งปลูกสร้างที่มีอยู่เดิม รวมถึงชุมชนคนผิวดำส่วนใหญ่ที่ชื่อว่าเซเนกาวิลเลจ ถูกยึดโดยใช้อำนาจเวนคืนและถูกทำลาย พื้นที่ส่วนแรกของสวนเปิดให้ประชาชนเข้าชมในช่วงปลาย ค.ศ. 1858 มีการซื้อที่ดินเพิ่มเติมทางตอนเหนือของเซ็นทรัลพาร์กใน ค.ศ. 1859 และสวนสร้างเสร็จสมบูรณ์ใน ค.ศ. 1876 หลังช่วงเวลาเสื่อมโทรมในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 รอเบิร์ต โมเสส กรรมการอุทยานนครนิวยอร์กริเริ่มโครงการทำความสะอาดเซ็นทรัลพาร์กในทศวรรษ 1930 องค์การอนุรักษ์เซ็นทรัลพาร์ก (The Central Park Conservancy) ซึ่งก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1980 เพื่อต่อสู้กับการเสื่อมโทรมที่มากขึ้นในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 ทำการบูรณะส่วนต่าง ๆ ของสวนตั้งแต่ทศวรรษ 1980 เป็นต้นมา
สถานที่ท่องเที่ยวหลักของสวนแห่งนี้ ได้แก่ เดอะแรมเบิลและทะเลสาบ, เขตรักษาพันธุ์ธรรมชาติฮัลเลตต์, อ่างเก็บน้ำแจ็กเกอลีน เคนเนดี โอนาสซิส, และทุ่งหญ้าแกะ; สถานที่ท่องเที่ยวเชิงนันทนาการ เช่น ลานสเกตน้ำแข็งวอลแมน, ม้าหมุนเซ็นทรัลพาร์ก, และสวนสัตว์เซ็นทรัลพาร์ก; พื้นที่ที่เป็นทางการ เช่น เซ็นทรัลพาร์กมอลล์และเบเทสดาเทอร์เรซ; และโรงละครเดลาคอร์ต ระบบนิเวศที่มีความหลากหลายทางชีวภาพแห่งนี้มีพืชและสัตว์หลายร้อยชนิด กิจกรรมนันทนาการรวมถึงการนั่งรถม้าและการทัวร์ด้วยจักรยาน การปั่นจักรยาน สิ่งอำนวยความสะดวกด้านกีฬา และคอนเสิร์ตและกิจกรรมต่าง ๆ เช่น เชกสเปียร์ในสวน เซ็นทรัลพาร์กมีระบบถนนและทางเดินตัดผ่านและมีบริการขนส่งสาธารณะ
ขนาดและตำแหน่งทางวัฒนธรรมของมันทำให้เซ็นทรัลพาร์กเป็นแบบอย่างสำหรับสวนสาธารณะระดับเมืองทั่วโลก ด้วยอิทธิพลและความสำคัญของเซ็นทรัลพาร์ก ทำให้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์แห่งชาติใน ค.ศ. 1963 และสถานที่สำคัญทางทัศนียภาพของนครนิวยอร์กใน ค.ศ. 1974 เซ็นทรัลพาร์กเป็นทรัพย์สินของกรมอุทยานและนันทนาการนครนิวยอร์กแต่ได้รับการบริหารจัดการโดยองค์การอนุรักษ์เซ็นทรัลพาร์กตั้งแต่ ค.ศ. 1998 ภายใต้สัญญาหุ้นส่วนมหาชนและเอกชนกับรัฐบาลเทศบาล องค์การอนุรักษ์ ซึ่งเป็นองค์การไม่แสวงผลกำไร ระดมทุนสำหรับงบประมาณการดำเนินงานประจำปีของเซ็นทรัลพาร์กและรับผิดชอบการดูแลพื้นฐานทั้งหมดของสวน

**ภาพรวม**
เซ็นทรัลพาร์กมีอาณาเขตติดต่อกับเซ็นทรัลพาร์กเหนือที่ถนนที่ 110 เซ็นทรัลพาร์กใต้ที่ถนนที่ 59 เซ็นทรัลพาร์กตะวันตกที่ถนนที่ 8 และถนนที่ 5 ทางทิศตะวันออก สวนตั้งอยู่ติดกับย่านฮาร์เล็มทางทิศเหนือ มิดทาวน์แมนแฮตตันทางทิศใต้ อัปเปอร์เวสต์ไซด์ทางทิศตะวันตก และอัปเปอร์อีสต์ไซด์ทางทิศตะวันออก มันมีความยาว km จากเหนือจรดใต้และ km จากตะวันตกจรดตะวันออก

**การออกแบบและจัดวาง**
เซ็นทรัลพาร์กถูกแบ่งออกเป็นสามส่วน ได้แก่ "ปลายเหนือ" ทอดยาวเหนืออ่างเก็บน้ำแจ็กเกอลีน เคนเนดี โอนาสซิส "กลางสวน" ระหว่างอ่างเก็บน้ำทางเหนือกับทะเลสาบและสระน้ำคอนเซอร์เวทอรีทางใต้ และ "ปลายใต้" ซึ่งอยู่ใต้ทะเลสาบและสระน้ำคอนเซอร์เวทอรี สวนนี้มีศูนย์บริการนักท่องเที่ยวห้าแห่ง ได้แก่ ศูนย์ชาลส์ เอ. เดนาดิสคัฟเวอรี, ปราสาทเบลเวเดียร์, เรือนหมากรุกและหมากฮอส, เดอะแดรี และวงเวียนโคลัมบัส
สวนนี้ได้รับการกล่าวขานว่าเป็นสวนที่มีการจัดภูมิทัศน์แห่งแรกในสหรัฐ สวนนี้มีพืชพรรณและภูมิประเทศที่ดูเป็นธรรมชาติ ทั้ง ๆ ที่เกือบทั้งหมดได้รับการจัดภูมิทัศน์เมื่อสร้างขึ้นในทศวรรษ 1850 และ 1860pp=57–58 มันมีทะเลสาบและสระน้ำแปดแห่งที่ถูกสร้างขึ้นโดยมนุษย์โดยการสร้างเขื่อนกั้นน้ำซึมและน้ำไหลตามธรรมชาติp=35 มีพื้นที่ป่าไม้หลายส่วน สนามหญ้า ทุ่งหญ้า และพื้นที่หญ้าเล็กน้อย มีสนามเด็กเล่น 21 แห่ง และถนนยาว km
เซ็นทรัลพาร์กเป็นสวนสาธารณะขนาดใหญ่เป็นอันดับหกในนครนิวยอร์ก รองจากเพลแฮมเบย์พาร์ก, แนวพื้นที่สีเขียวเกาะสแตเทน, เฟรชคิลส์พาร์ก, แวนคอร์ตแลนต์พาร์ก และฟลัชชิงมีโดส์–โคโรนาพาร์ก โดยมีพื้นที่ ha mi2 km2 เซ็นทรัลพาร์กถูกกำหนดให้เป็นเขตสำมะโนสหรัฐ โดยมีหมายเลข 143 จากข้อมูลประมาณการห้าปีของการสำรวจชุมชนอเมริกัน (American Community Survey) พบว่าในสวนนี้มีผู้หญิงอาศัยอยู่ 4 คนโดยมีอายุเฉลี่ย 19.8 ปี แม้สำมะโนสหรัฐ ค.ศ. 2010 จะบันทึกว่ามีผู้อยู่อาศัย 25 คนในเขตสำมะโนนั้น แต่เจ้าหน้าที่สวนปฏิเสธข้ออ้างว่ามีใครอาศัยอยู่ที่นั่นเป็นการถาวร

**ผู้เยี่ยมชม**
เซ็นทรัลพาร์กเป็นสวนสาธารณะในเมืองที่มีผู้เยี่ยมชมมากที่สุดในสหรัฐ และเป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวที่มีผู้เยี่ยมชมมากที่สุดทั่วโลก โดยมีผู้เข้าชม 42 ล้านคนใน ค.ศ. 2016 จำนวนผู้เยี่ยมชมรายบุคคลลดลงมาก รายงานขององค์การอนุรักษ์เซ็นทรัลพาร์กที่จัดทำขึ้นใน ค.ศ. 2011 พบว่ามีผู้เยี่ยมชมเซ็นทรัลพาร์กประมาณ 8 ถึง 9 ล้านคน โดยมีการเยี่ยมชมรวมกันประมาณ 37 ถึง 38 ล้านครั้งp=9 เทียบกันแล้วผู้เยี่ยมชม 25 ล้านคนใน ค.ศ. 2009 และ 12.3 ล้านคนใน ค.ศ. 1973p=12
จำนวนนักท่องเที่ยวเมื่อเทียบกับจำนวนผู้เยี่ยมชมทั้งหมดนั้นน้อยกว่ามาก ใน ค.ศ. 2009 ผู้เยี่ยมชมสวน 25 ล้านคนที่บันทึกไว้ในปีนั้นมีเพียงหนึ่งในห้าเท่านั้นที่คาดว่าเป็นนักท่องเที่ยว รายงานขององค์การอนุรักษ์ใน ค.ศ. 2011 ระบุอัตราส่วนการใช้สวนที่คล้ายกัน โดยมีผู้มาเยือนเซ็นทรัลพาร์กเป็นครั้งแรกเพียงร้อยละ 14 เท่านั้น จากรายงาน พบว่าเกือบสองในสามของผู้มาเยือนเป็นผู้ใช้สวนเป็นประจำ โดยเข้าสวนอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง และประมาณร้อยละ 70 ของผู้มาเยือนอาศัยอยู่ในนครนิวยอร์ก นอกจากนี้ การเยี่ยมชมสูงสุดเกิดขึ้นในช่วงสุดสัปดาห์ของฤดูร้อน และผู้เยี่ยมชมส่วนใหญ่ใช้สวนเพื่อกิจกรรมนันทนาการแบบผ่อนคลาย เช่น การเดินเล่นหรือเที่ยวชมสถานที่ มากกว่าจะใช้เพื่อเล่นกีฬากลางแจ้งp=9

**การบริหาร**
สวนได้รับการบริหารจัดการและบำรุงรักษาโดยองค์การอนุรักษ์เซ็นทรัลพาร์ก (Central Park Conservancy) องค์กรเอกชนไม่แสวงหาผลกำไร ภายใต้สัญญาว่าจ้างกับกรมอุทยานและนันทนาการนครนิวยอร์ก (NYC Parks) ประธานองค์การอนุรักษ์ฯ ดำรงตำแหน่งผู้บริหารโดยตำแหน่ง (ex officio) ของเซ็นทรัลพาร์กซึ่งมีอำนาจกำกับดูแลการทำงานของทั้งพนักงานภาคเอกชนและรัฐของสวนภายใต้อำนาจของผู้บริหารเซ็นทรัลพาร์กที่ได้รับการแต่งตั้งจากภาครัฐ ซึ่งรายงานต่อทั้งคณะกรรมการอุทยาน และประธานองค์การอนุรักษ์ฯ องค์การอนุรักษ์เซ็นทรัลพาร์กก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1980 ในฐานะองค์กรไม่แสวงผลกำไรที่มีคณะกรรมการพลเมืองเพื่อช่วยเหลือโครงการริเริ่มของเมืองในการทำความสะอาดและฟื้นฟูสวนสาธารณะ ใน ค.ศ. 1998 องค์การอนุรักษ์ฯ ได้รับมอบหมายหน้าที่การจัดการสวนสาธารณะจากกรมอุทยานนครนิวยอร์ก (NYC Parks) แม้กรมอุทยานฯ จะยังคงเป็นเจ้าของเซ็นทรัลพาร์ก องค์การอนุรักษ์ให้การสนับสนุนด้านการบำรุงรักษาและโครงการฝึกอบรมบุคลากรสำหรับสวนสาธารณะอื่น ๆ ในนครนิวยอร์ก และได้ให้ความช่วยเหลือในการพัฒนาสวนสาธารณะแห่งใหม่ ๆ เช่น ไฮไลน์ และบรุกลินบริดจ์พาร์ก
เซ็นทรัลพาร์กได้รับการลาดตระเวนโดยสถานีตำรวจประจำเขตของตนเอง สังกัดกรมตำรวจนครนิวยอร์ก คือ สถานีตำรวจเขตที่ 22 (เซ็นทรัลพาร์ก) ตั้งอยู่บริเวณถนนที่ 86 ตัดขวาง เขตนี้ทั้งตำรวจประจำและเจ้าหน้าที่อาสา สถานีตำรวจเขตที่ 22 มีอัตราการเกิดอาชญากรรมต่ำกว่าในทศวรรษ 90 โดยอาชญากรรมทุกประเภทลดลงร้อยละ 81.2 ระหว่าง ค.ศ. 1990 ถึง 2023 ใน ค.ศ. 2023 เขตนี้ไม่พบเหตุฆาตกรรม มีการข่มขืน 3 ครั้ง ปล้นทรัพย์ 23 ครั้ง ทำร้ายร่างกาย 9 ครั้ง ลักทรัพย์ในเคหสถาน 5 ครั้ง ลักทรัพย์ (มูลค่าสูง) 48 ครั้ง และไม่มีการลักทรัพย์รถยนต์ (มูลค่าสูง) ตำรวจลาดตระเวนสวนสาธารณะนครนิวยอร์กซึ่งมีหน้าที่ทั่วทั้งเมือง จะลาดตระเวนในเซ็นทรัลพาร์กและบางครั้งองค์การอนุรักษ์เซ็นทรัลพาร์กจะจ้างเจ้าหน้าที่ลาดตระเวนบังคับใช้กฎหมายสวนสาธารณะตามฤดูกาลเพื่อปกป้องพื้นที่บางแห่ง เช่น สวนคอนเซอร์เวทอรี
หน่วยแพทย์เซ็นทรัลพาร์ก หน่วยแพทย์ฉุกเฉินอาสาฟรีชื่อว่า ให้บริการภายในเซ็นทรัลพาร์ก หน่วยการนี้มีการลาดตระเวนตอบสนองฉับไวโดยใช้จักรยาน รถพยาบาล และเอทีวี ก่อนที่หน่วยนี้จะถูกก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1975 หน่วยบริการการแพทย์ฉุกเฉินของเทศบาลมักใช้เวลาตอบสนองต่อเหตุการณ์ในสวนนานกว่า 30 นาที

**ประวัติศาสตร์**
สลักเกลียวสำรวจของจอห์น แรนเดล จูเนียร์ 

**การวางแผน**
ระหว่าง ค.ศ. 1821 ถึง 1855 ประชากรของนครนิวยอร์กเพิ่มขึ้นเกือบสี่เท่า เมื่อเมืองขยายตัวขึ้นไปทางเหนือของแมนแฮตตัน ผู้คนถูกดึงดูดไปยังพื้นที่เปิดโล่งที่มีอยู่ไม่กี่แห่ง ส่วนใหญ่เป็นสุสาน เพื่อการพักผ่อนหย่อนใจ สิ่งเหล่านี้ถูกมองว่าเป็นการหลีกหนีจากเสียงและความวุ่นวายของชีวิตในเมือง ซึ่งในเวลานั้นเกือบทั้งหมดกระจุกตัวอยู่ในโลเวอร์แมนฮัตตันpp=23, 25 แผนคณะกรรมการ ค.ศ. 1811 เค้าโครงสำหรับผังถนนสมัยใหม่ของแมนแฮตตัน รวมพื้นที่เปิดโล่งขนาดเล็กหลายแห่งไว้แต่ไม่ได้รวมเซ็นทรัลพาร์กp=9 ดังนั้น จอห์น แรนเดล จูเนียร์ จึงได้ทำการสำรวจพื้นที่เพื่อการก่อสร้างทางแยกภายในบริเวณพื้นที่สวนในปัจจุบัน หมุดสำรวจที่เหลืออยู่เพียงอันเดียวจากการสำรวจของเขาถูกฝังอยู่ในหินทางเหนือของเดอะแดรีในปัจจุบันและแนวตัดขวางถนนที่ 66 โดยเป็นเครื่องหมายระบุตำแหน่งที่ถนนที่ 65 ตะวันตกจะตัดกับถนนที่ 6p=73

**พื้นที่**
แผนที่ของเซเนกาวิลเลจเดิมจากการสำรวจของเอ็กเบิร์ต ลูโดวิคัส วีลีสำหรับเซ็นทรัลพาร์ก
ในทศวรรษ 1840 สมาชิกกลุ่มชนชั้นนำของเมืองเรียกร้องอย่างเปิดเผยให้มีการสร้างสวนขนาดใหญ่แห่งใหม่ในแมนแฮตตันpp=23, 25 ในเวลานั้น จัตุรัสทั้ง 17 แห่งของแมนแฮตตันมีพื้นที่รวมกัน abbr= โดยจัตุรัสที่ใหญ่ที่สุดคือแบตเตอรีพาร์กซึ่งมีพื้นที่ adj= ตั้งอยู่บริเวณปลายใต้ของเกาะแมนแฮตตันpp=18–19 แผนเหล่านี้ได้รับการสนับสนุนใน ค.ศ. 1844 โดยวิลเลียม คัลเลน ไบรอันต์ บรรณาธิการหนังสือพิมพ์ New York Evening Post และใน ค.ศ. 1851 โดยแอนดรูว์ แจ็กสัน ดาวนิง หนึ่งในนักออกแบบภูมิทัศน์ชาวอเมริกันคนแรก ๆpp=11–12
นายกเทศมนตรีแอมโบรส คิงส์แลนด์ ในข้อความที่ส่งถึงสภาสามัญนครนิวยอร์กในวันที่ 5 พฤษภาคม ค.ศ. 1851 กล่าวถึงความจำเป็นและประโยชน์ของสวนขนาดใหญ่แห่งใหม่และเสนอให้สภาดำเนินการเพื่อสร้างสวนดังกล่าว ข้อเสนอของคิงส์แลนด์ถูกส่งต่อไปยังคณะกรรมการที่ดินของสภา ซึ่งคณะกรรมการฯ รับรองข้อเสนอนั้น คณะกรรมการเลือกโจนส์วูด ที่ดินขนาด adj= ที่อยู่ระหว่างถนนที่ 66 และ 75 ฝั่งอัปเปอร์อีสต์ไซด์ เป็นสถานที่ตั้งของสวน ตามที่ไบรอันต์ได้สนับสนุนโจนส์วูดไว้ การเข้าซื้อนั้นเป็นที่ถกเถียงเพราะทำเล ขนาดที่เล็กเทียบกับพื้นที่อื่น ๆ ที่อยู่เหนือเมือง และราคาp=258 ร่างกฎหมายเพื่อจัดซื้อโจนส์วูดถูกประกาศให้เป็นโมฆะว่าขัดต่อรัฐธรรมนูญ p=45 ความสนใจจึงหันไปที่พื้นที่แห่งที่สองขนาด adj= ที่รู้จักกันในชื่อ "เซ็นทรัลพาร์ก" มีขอบเขตระหว่างถนนที่ 59 และ 106 ระหว่างถนนที่ 5 และ 8p=45 นิโคลัส ดีน ประธานคณะกรรมการสะพานส่งน้ำครอตัน ผู้ซึ่งเสนอที่ตั้งเซ็นทรัลพาร์ก เลือกที่ตั้งนั้นเพราะอ่างเก็บน้ำขนาด adj= ความจุ 150 ล้านแกลลอนสหรัฐ (570 × 106 ลิตร) ของสะพานส่งน้ำครอตันจะอยู่ในจุดศูนย์กลางทางภูมิศาสตร์p=45 ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1853 สภานิติบัญญัติรัฐนิวยอร์กผ่านรัฐบัญญัติเซ็นทรัลพาร์ก อนุมัติการซื้อที่ดินที่เป็นที่ตั้งของเซ็นทรัลพาร์กในปัจจุบันp=16
คณะกรรมการที่ดินทำการประเมินทรัพย์สินในที่ดินกว่า 34,000 แปลงในพื้นที่pp=81–83 และดำเนินการเสร็จสิ้นภายในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1855p=17 ขณะที่การประเมินกำลังดำเนิน ข้อเสนอการลดขนาดแผนงานถูกยับยั้งโดยนายกเทศมนตรีเฟอร์แนนโด วูดp=17pp=261–262 ในเวลานั้น พื้นที่ดังกล่าวถูกครอบครองโดยคนผิวดำอิสระและผู้อพยพชาวไอริชซึ่งได้พัฒนาชุมชนที่มีเจ้าของทรัพย์สินอยู่ที่นั่นมาตั้งแต่ ค.ศ. 1825 ผู้อยู่อาศัยในพื้นที่ส่วนใหญ่ของเซ็นทรัลพาร์กอาศัยอยู่ในหมู่บ้านขนาดเล็ก เช่น พิกทาวน์pp=73–74 เซเนกาวิลเลจ หรือในโรงเรียนและคอนแวนต์ที่โรงเรียนเมาท์เซนต์วินเซนต์pp=89–90 การปรับพื้นที่เริ่มขึ้นในเวลาไม่นานหลังรายงานของคณะกรรมการที่ดินได้รับการเผยแพร่ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1855pp=81–83 และผู้อยู่อาศัยประมาณ 1,600 คนถูกไล่ที่ภายใต้กฎหมายเวนคืนที่ดินp=19 แม้ผู้สนับสนุนจะอ้างว่าสวนสาธารณะจะมีค่าใช้จ่ายเพียง 1.7 ล้านดอลลาร์pp=46–47 แต่ค่าใช้จ่ายทั้งหมดของที่ดินกลับจบลงที่ 7.39 ล้านดอลลาร์ (เท่ากับ ดอลลาร์ในปี USD) มากกว่าราคาที่สหรัฐจะจ่ายสำหรับอะแลสกาในอีกไม่กี่ปีต่อมาp=17

**การประกวดออกแบบ**
ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1856 เฟอร์แนนโด วูดแต่งตั้ง "คณะกรรมการที่ปรึกษา" จำนวนเจ็ดคน โดยมีวอชิงตัน เออร์วิง นักเขียนเป็นหัวหน้า เพื่อสร้างความเชื่อมั่นของสาธารณชนในการพัฒนาที่เสนอpp=96–97 วูดว่าจ้างเอ็กเบิร์ต ลูโดวิคัส วีลี วิศวกรทหารเป็นหัวหน้าวิศวกรของสวน โดยมอบหมายให้เขาทำการสำรวจภูมิประเทศของพื้นที่นั้นp=21 ในเดือนเมษายนถัดมา สภานิติบัญญัติรัฐผ่านร่างกฎหมายเพื่ออนุญาตให้แต่งตั้งกรรมการจำนวนสี่คนจากพรรคเดโมแครตและเจ็ดคนจากพรรครีพับลิกันpp=96–97 ซึ่งมีอำนาจควบคุมแต่เพียงผู้เดียวในกระบวนการวางแผนและการก่อสร้างloc=PDF pp. 8–12 แม้วีลีจะมีแผนสำหรับสวนอยู่แล้วp=18 แต่กรรมการก็เพิกเฉยต่อแผนนั้นและจ้างเขาให้ทำเพียงแค่การสำรวจภูมิประเทศให้เสร็จสมบูรณ์เท่านั้นpp=102–103 คณะกรรมการเซ็นทรัลพาร์กเริ่มจัดการประกวดออกแบบภูมิทัศน์หลังจากก่อตั้งไม่นานp=20pp=111–112 คณะกรรมการระบุว่ารายการที่ส่งเข้าประกวดทุกรายการต้องมีรายละเอียดจำเพาะอย่างยิ่ง ตามข้อกำหนดของคณะกรรมการที่ปรึกษาpp=111–112loc=PDF pp. 29–30 มีบริษัทหรือองค์กรจำนวน 33 แห่งยื่นแผนpp=111–112
ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1858 คณะกรรมการอุทยานเลือก "แผนกรีนสเวิร์ด" ของเฟรเดอริก ลอว์ ออล์มสเตดและแคลเวิร์ต วอกซ์ให้เป็นแบบที่ชนะเลิศpp=117–120 แผนอื่นอีกสามแผนได้รับการคัดเลือกให้เป็นรองชนะเลิศและถูกนำไปจัดแสดงในนิทรรศการของเมืองpp=117–120 ต่างจากแบบร่างอื่น ๆ หลายแบบ ซึ่งผสานเซ็นทรัลพาร์กเข้ากับเมืองโดยรอบอย่างมีประสิทธิภาพ ข้อเสนอของออล์มสเตดและวอกซ์นำเสนอการแบ่งแยกที่ชัดเจนด้วยถนนตามขวางที่ต่ำลงไปpp=130–135 แผนนี้เลี่ยงความสมมาตร และเลือกใช้การออกแบบที่งดงามราวภาพวาดแทนp=20 มันได้รับอิทธิพลจากอุดมคติแบบชนบทของสุสานที่มีการจัดภูมิทัศน์ เช่น เมาท์ออเบิร์นในเคมบริดจ์ รัฐแมสซาชูเซตส์ และกรีน-วูดในบรุกลินpp=130–135 การออกแบบยังได้รับแรงบันดาลใจจากการเดินทางไปเยือนสวนเบอร์เคนเฮดในเบอร์เคนเฮด ประเทศอังกฤษ ของออล์มสเตดใน ค.ศ. 1850p=83 ซึ่งได้รับการยอมรับโดยทั่วไปว่าเป็นสวนสาธารณะที่รัฐให้ทุนแห่งแรกของโลกpp=32–33 ตามคำกล่าวของออล์มสเตด สวนแห่งนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในฐานะ "สวนสาธารณะที่สร้างขึ้นจริงแห่งแรกในประเทศนี้ ซึ่งเป็นการพัฒนาประชาธิปไตยที่มีความสำคัญสูงสุด"p=20align-cap=center

**การก่อสร้าง**
การก่อสร้างตามแบบของเซ็นทรัลพาร์กดำเนินการโดยผู้เชี่ยวชาญหลากหลายสาขา เฟรเดอริก ลอว์ ออล์มสเตดและแคลเวิร์ต วอกซ์เป็นผู้ออกแบบหลัก โดยได้รับความช่วยเหลือจากแอนดรูว์ แฮสเวล กรีน สมาชิกคณะกรรมการ, เจคอบ เรย์ โมลด์ สถาปนิก, อิกนาซ แอนตัน พิลาต หัวหน้าคนสวน และจอร์จ อี. แวริง จูเนียร์ วิศวกรp=51 แอล์มสเตดรับผิดชอบแผนโดยรวม ส่วนวอกซ์ออกแบบรายละเอียดปลีกย่อยบางส่วน โมลด์ ผู้ซึ่งทำงานร่วมกับวอกซ์เป็นประจำ ออกแบบทางเดินเอสพลานาดในเซ็นทรัลพาร์กและอาคารทาเวิร์นออนเดอะกรีนp=52 พิลาตเป็นภูมิสถาปนิกหลักของสวน ซึ่งหน้าที่หลักของเขาคือการนำเข้าและจัดวางพืชพรรณภายในสวนp=52 "กลุ่ม" วิศวกรก่อสร้างและหัวหน้างานภายใต้การจัดการของวิศวกรนวกรรมิก วิลเลียม เอช. แกรนต์ ได้รับมอบหมายให้ทำการวัดและก่อสร้างองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม เช่น ทางเดิน ถนน และอาคารpp=159–160 แวริงเป็นหนึ่งในวิศวกรที่ทำงานภายใต้การนำของแกรนต์และรับผิดชอบการระบายน้ำของพื้นที่pp=163–165
การสร้างเซ็นทรัลพาร์กเป็นเรื่องยากเนื่องจากภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นหินและเป็นหนองน้ำpp=57–58 ดินและหินประมาณ spell= ถูกขนย้ายออกจากสวน และมีการใช้ดินปืนในการปรับพื้นที่มากกว่าที่ใช้ในยุทธการที่เกตตีสเบิร์กในช่วงสงครามกลางเมืองอเมริกาp=150 ดินชั้นบนมากกว่า m3 ถูกขนส่งมาจากลองไอแลนด์และนิวเจอร์ซีย์ เนื่องจากดินเดิมไม่สมบูรณ์และไม่มีปริมาณมากพอจะรองรับพืชพรรณที่ระบุไว้ในแผนกรีนสเวิร์ดpp=57–58 อุปกรณ์พลังงานไอน้ำสมัยใหม่และเครื่องจักรย้ายต้นไม้ที่ออกแบบมาเป็นพิเศษช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของแรงงานไร้ฝีมือp=150 รวมแล้ว มีผู้คนกว่า 20,000 คนที่ร่วมกันสร้างเซ็นทรัลพาร์กp=150 แม้จะใช้มาตรการป้องกันอย่างเข้มงวดที่ใช้เพื่อลดความเสียหายข้างเคียง แต่ก็ยังมีคนงานเสียชีวิต 5 คนระหว่างโครงการ ซึ่งถือว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับอัตราการเสียชีวิตในงานก่อสร้างทั่วไปในสมัยนั้นpp=166–167
ในช่วงการพัฒนาเซ็นทรัลพาร์ก นวกรรมิกออล์มสเตดจ้างตำรวจม้าหลายสิบนายซึ่งถูกแบ่งออกเป็น "ผู้ดูแล" สองประเภท ได้แก่ ผู้ดูแลสวนสาธารณะและผู้ดูแลประตูpp=57–58pp=288–289 ตำรวจม้าได้รับความชื่นชมจากผู้มาใช้สวนและต่อมามีการผนวกเข้าเป็นหน่วยลาดตระเวนถาวรpp=57–58 กฎระเบียบต่าง ๆ บางครั้งก็เข้มงวดpp=288–289 ตัวอย่างเช่น กิจกรรมที่ห้ามทำ ได้แก่ การพนัน การปราศรัย การชุมนุมขนาดใหญ่ (เช่น ปิกนิก) และการเด็ดดอกไม้หรือพืชอื่น ๆpp=288–289 กฎระเบียบเหล่านี้ได้ผลดีมาก ภายใน ค.ศ. 1866 มีผู้เยี่ยมชมเกือบแปดล้านคนและมีการจับกุมเพียง 110 ครั้งในประวัติศาสตร์ของสวนแห่งนี้pp=88–89

**ปลายทศวรรษ 1850**
ทะเลสาบ หนึ่งในส่วนแรก ๆ ของเซ็นทรัลพาร์กที่สร้างเสร็จ
ในปลายเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1857 คนงานเริ่มสร้างรั้ว ถางพืชพรรณ ระบายน้ำออกจากพื้นที่ และปรับระดับภูมิประเทศที่ไม่สม่ำเสมอpp=161–162 ภายในเดือนถัดมา หัวหน้าวิศวกรวีลีรายงานว่าโครงการนี้จ้างคนงานเกือบ 700 คนloc=PDF pp. 31–35 โอล์มสเตดจ้างแรงงานรายวัน เขารับคนงานโดยตรงโดยไม่มีสัญญาใด ๆ และจ่ายค่าจ้างเป็นรายวันpp=159–160 แรงงานจำนวนมากเป็นผู้อพยพชาวไอริชหรือชาวอเมริกันเชื้อสายไอริชรุ่นแรกหรือรุ่นที่สอง และมีชาวเยอรมันและอิตาลีบ้างpp=173–175 ไม่มีแรงงานผิวดำหรือแรงงานหญิงpp=282–283 คนงานมักได้รับค่าจ้างต่ำpp=176–177 และมักรับงานในโครงการก่อสร้างอื่น ๆ เพื่อเสริมรายได้pp=178–179 รูปแบบการจ้างงานตามฤดูกาลถูกกำหนดขึ้น โดยจะมีการจ้างพนักงานเพิ่มขึ้นและจ่ายค่าแรงในอัตราที่สูงขึ้นในช่วงฤดูร้อนpp=176–177
เป็นเวลาหลายเดือนที่คณะกรรมการอุทยานเผชิญกับปัญหาด้านการเงินpp=151–152 และแรงงานเฉพาะทางและแหล่งเงินทุนที่มั่นคงไม่ได้ถูกจัดหาจนกระทั่งเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1858 อ่างเก็บน้ำอัปเปอร์ที่จัดภูมิทัศน์แล้วเป็นส่วนเดียวของสวนที่คณะกรรมการไม่ได้มีหน้าที่รับผิดชอบการสร้าง แต่กลับเป็นคณะกรรมการสะพานส่งน้ำครอตันที่เป็นผู้สร้าง งานก่อสร้างอ่างเก็บน้ำเริ่มขึ้นในเดือนเมษายน ค.ศ. 1858pp=47–48 งานสำคัญครั้งแรกในเซ็นทรัลพาร์กเกี่ยวข้องกับการปรับระดับถนนและระบายน้ำในส่วนใต้ของสวนp=31 ทะเลสาบในส่วนตะวันตกเฉียงใต้ของเซ็นทรัลพาร์กเป็นจุดแรกที่เปิดให้ประชาชนทั่วไปเข้าชมในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1858)pp=32–33 ตามด้วยเดอะแรมเบิลในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1859pp=166–167 ปีเดียวกันนั้น สภานิติบัญญัติรัฐนิวยอร์กอนุมัติการซื้อที่ดินเพิ่มเติม ha ทางตอนเหนือสุดของเซ็นทรัลพาร์ก จากถนนที่ 106 ถึง 110pp=32–33 ส่วนของเซ็นทรัลพาร์กที่อยู่ทางใต้ของถนนที่ 79 เสร็จสมบูรณ์เกือบทั้งหมดภายใน ค.ศ. 1860
คณะกรรมการอุทยานรายงานในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1860 ว่ามีการใช้จ่ายเงินไปกับการก่อสร้างจนถึงปัจจุบันเป็นจำนวน 4 ล้านดอลลาร์ เนื่องจากต้นทุนการก่อสร้างที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว คณะกรรมการจึงตัดหรือลดขนาดคุณลักษณะหลายอย่างในแผนกรีนสเวิร์ดpp=184–186 จากข้อกล่าวหาเกี่ยวกับการจัดการต้นทุนที่ผิดพลาด วุฒิสภารัฐนิวยอร์กมอบหมายให้จูเลียส เคลเลอส์เบอร์เกอร์ วิศวกรชาวสวิสเขียนรายงานเกี่ยวกับสวนแห่งนี้ รายงานของเคลเลอส์เบอร์เกอร์ ซึ่งส่งใน ค.ศ. 1861 ระบุว่าการจัดการสวนของคณะกรรมการนั้น "ประสบความสำเร็จอย่างมีชัย"pp=188–189

**ทศวรรษ 1860**
เบเทสดาเทอร์เรซและน้ำพุระหว่างการก่อสร้างใน ค.ศ. 1862
ภาพพิมพ์หิน "การเล่นสเกตน้ำแข็งในเซ็นทรัลพาร์ก" วาดโดยบริษัท Currier and Ives ใน ค.ศ. 1862
ออล์มสเตดมักขัดแย้งกับคณะกรรมการอุทยาน โดยเฉพาะกับหัวหน้าคณะกรรมการกรีนpp=184–186 ออล์มสเตดลาออกในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1862 และกรีนได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งของโอลมสเตดpp=190–192 วอกซ์ลาออกจากตำแหน่งใน ค.ศ. 1863 เพราะสิ่งที่เขาเห็นว่าเป็นแรงกดดันจากกรีนp=69 ในฐานะนวกรรมิกของสวน กรีนเร่งการก่อสร้าง แม้จะมีประสบการณ์ด้านสถาปัตยกรรมน้อยก็ตาม เขาใช้วิธีบริหารแบบจู้จี้จุกจิก โดยจดบันทึกแม้แต่รายการธุรกรรมเล็ก ๆ น้อย ๆ เพื่อหวังจะประหยัดค่าใช้จ่ายpp=64–65 กรีนสรุปการเจรจาซื้อที่ดินทางเหนือสุดของสวนขนาด acre ซึ่งต่อมาถูกเปลี่ยนเป็นป่าไม้ "ทุรกันดาร" และทางน้ำฮาร์เลมเมียร์pp=193–195
เมื่อสงครามกลางเมืองอเมริกาเริ่มต้นใน ค.ศ. 1861 คณะกรรมการอุทยานตัดสินใจสร้างเซ็นทรัลพาร์กต่อไป เนื่องจากส่วนสำคัญของสวนได้สร้างเสร็จไปแล้วp=46 ในช่วงสงครามกลางเมือง มีสิ่งก่อสร้างหลักเพียงสามแห่งเท่านั้นที่สร้างเสร็จ ได้แก่ แท่นดนตรีและร้านอาหารกาสิโน ซึ่งต่อมาถูกรื้อถอน และระเบียงและน้ำพุเบเทสดาpp=58–59 ภายในปลาย ค.ศ. 1861 สวนทางใต้ของถนนที่ 72 ได้สร้างเสร็จสมบูรณ์ เหลือเพียงรั้วบางส่วนเท่านั้นp=16 (PDF p. 19) งานได้เริ่มต้นขึ้นในส่วนเหนือของสวนแต่มีความซับซ้อนเนื่องจากจำเป็นต้องอนุรักษ์พื้นที่ประวัติศาสตร์แมกเกาเวินส์พาสpp=7–8 อ่างเก็บน้ำตอนบนสร้างเสร็จในปีถัดมาp=42
ในช่วงเวลานี้เซ็นทรัลพาร์กเริ่มได้รับความนิยมมากขึ้นp=46 หนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวหลักคือ "ขบวนรถม้า" การแสดงรถม้าที่ลากโดยม้าซึ่งวิ่งไปทั่วสวนทุกวันp=46p=95 จำนวนผู้ใช้สวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ภายใน ค.ศ. 1867 เซ็นทรัลพาร์กต้อนรับผู้เดินเท้าเกือบสามล้านคน ม้า 85,000 ตัว และพาหนะ 1.38 ล้านคันต่อปีp=46 สวนมีกิจกรรมสำหรับชาวนิวยอร์กทุกชนชั้นทางสังคม ขณะที่ผู้มีฐานะร่ำรวยสามารถขี่ม้าบนเส้นทางขี่ม้าหรือเดินทางด้วยรถม้า เกือบทุกคนสามารถเข้าร่วมกีฬาต่าง ๆ เช่น เล่นสเกตน้ำแข็งหรือพายเรือ หรือฟังคอนเสิร์ตที่เวทีวงดนตรีมอลล์ได้p=47
ออล์มสเตดและวอกซ์ได้รับการว่าจ้างกลับมาทำงานอีกครั้งในช่วงกลาง ค.ศ. 1865p=71 มีการสร้างสิ่งก่อสร้างหลายแห่ง รวมถึงเขตเด็กเล่น บ้านนักเบสบอล และเดอะแดรีในส่วนใต้ของเซ็นทรัลพาร์ก การก่อสร้างเริ่มขึ้นสำหรับปราสาทเบลเวเดียร์ ฮาร์เล็มเมียร์ และสิ่งก่อสร้างบนสระน้ำคอนเซอร์เวทอรีและทะเลสาบpp=58–59

**ค.ศ. 1870–1876: เสร็จสมบูรณ์**
กลุ่มผู้ดีในสวนเปิดใหม่  1870
แทมมานีฮอล กลุ่มการเมืองที่มีอำนาจมากที่สุดในนิวยอร์กในเวลานั้น เข้าควบคุมเซ็นทรัลพาร์กในช่วงเวลาสั้น ๆ ตั้งแต่เดือนเมษายน ค.ศ. 1870p=77 กฎบัตรใหม่ที่สร้างโดยวิลเลียม เอ็ม. ทวีด หัวหน้าแทมมานี ยกเลิกคณะกรรมการชุดเก่าที่มีสมาชิก 11 คนและแทนที่ด้วยคณะกรรมการชุดใหม่ที่มีสมาชิก 5 คน ประกอบด้วยกรีนและบุคคลที่เกี่ยวข้องกับแทมมานีอีก 4 คนp=77 ต่อมา ออล์มสเตดและวอกซ์ลาออกจากโครงการอีกครั้งในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1870p=77 หลังการยักยอกเงินของทวีดถูกเปิดโปงใน ค.ศ. 1871 ที่นำไปสู่การจำคุกของเขา ออล์มสเตดและวอกซ์ได้รับการว่าจ้างกลับมาอีกครั้ง และคณะกรรมการเซ็นทรัลพาร์กได้แต่งตั้งสมาชิกใหม่ซึ่งส่วนใหญ่สนับสนุนออล์มสเตดpp=78–79
พื้นที่ส่วนหนึ่งที่ยังคงค่อนข้างไม่ได้รับการพัฒนาคือด้านตะวันตกที่ยังไม่เจริญของเซ็นทรัลพาร์ก แม้จะมีการสร้างโครงสร้างขนาดใหญ่บางแห่งในพื้นที่ว่างที่เหลือของสวนก็ตาม ภายใน ค.ศ. 1872 พื้นที่แมนแฮตตันสแควร์ได้รับการสงวนไว้สำหรับพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติอเมริกัน ซึ่งก่อตั้งขึ้นสามปีก่อนหน้านั้นที่อาคารอาร์เซนอล พื้นที่ที่สอดคล้องกันทางฝั่งตะวันออกซึ่งเดิมทีตั้งใจให้เป็นสนามเด็กเล่น ต่อมากลายเป็นพิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิทันpp=86–87 ในช่วงปีสุดท้ายของการก่อสร้างเซ็นทรัลพาร์ก วอกซ์และโมลด์ออกแบบโครงสร้างหลายแห่งสำหรับเซ็นทรัลพาร์ก คอกแกะของสวน (ปัจจุบันคือทาเวิร์นออนเดอะกรีน) และทุ่งหญ้าสำหรับสุภาพสตรีได้รับการออกแบบโดยโมลด์ใน ค.ศ. 1870–1871 ตามมาด้วยสำนักงานบริหารบนถนนที่ 86 ตัดขวางใน ค.ศ. 1872p=60 แม้ความร่วมมือระหว่างออล์มสเตดและวอกซ์จะสิ้นสุดลงในปลาย ค.ศ. 1872p=280 แต่สวนก็ยังไม่เสร็จสมบูรณ์อย่างเป็นทางการกระทั่ง ค.ศ. 1876p=292

**ปลายศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20**
ปราสาทเบลเวเดียร์ สร้างเสร็จใน ค.ศ. 1869
ปลายล่างของเดอะมอลล์ใน ค.ศ. 1901
ในทศวรรษ 1870 ผู้มาใช้สวนเริ่มมีชนชั้นกลางและชนชั้นแรงงานเพิ่มมากขึ้น และกฎระเบียบที่เข้มงวดต่าง ๆ ก็ค่อย ๆ ผ่อนปรนลง เช่น กฎที่ห้ามการชุมนุมสาธารณะp=81 เนื่องจากจำนวนผู้เยี่ยมชมที่เพิ่มขึ้น การละเลยของฝ่ายบริหารแทมมานี และการตัดงบประมาณที่เรียกร้องโดยผู้เสียภาษี ค่าบำรุงรักษาเซ็นทรัลพาร์กจึงลดลงต่ำสุดใน ค.ศ. 1879p=41 ออล์มสเตดกล่าวโทษนักการเมือง เจ้าของอสังหาริมทรัพย์ และคนงานในสวนสำหรับการเสื่อมโทรมของเซ็นทรัลพาร์ก แม้ค่าบำรุงรักษาสูงก็เป็นปัจจัยหนึ่งด้วยเช่นกันpp=264–266 ภายในทศวรรษ 1890 สวนต้องเผชิญความท้าทายหลายประการ รถยนต์เริ่มแพร่หลาย และด้วยการเพิ่มขึ้นของสถานที่บันเทิงและร้านขายอาหารเครื่องดื่ม ผู้คนเริ่มมองสวนเป็นเพียงที่พักผ่อนหย่อนใจเท่านั้นpp=84–85 การเปิดให้บริการรถไฟใต้ดินนครนิวยอร์กใน ค.ศ. 1904 ทำให้เซ็นทรัลพาร์กสูญเสียตำแหน่งแหล่งพักผ่อนหย่อนใจหลักของเมือง เนื่องจากชาวนิวยอร์กสามารถเดินทางไปยังจุดหมายปลายทางที่ไกลกว่า เช่น หาดโคนีย์ไอแลนด์หรือโรงละครบรอดเวย์ได้ด้วยค่าโดยสารห้าเซ็นต์pp=386–387
ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ซามูเอล พาร์สันส์ ภูมิสถาปนิกได้รับตำแหน่งนวกรรมิกสวนของนครนิวยอร์ก พาร์สันส์ ผู้ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นลูกศิษย์ของแคลเวิร์ต วอกซ์pp=89–90 ช่วยฟื้นฟูเรือนเพาะชำของเซ็นทรัลพาร์กใน ค.ศ. 1886 พาร์สันส์ทำตามวิสัยทัศน์ดั้งเดิมของออล์มสเตดสำหรับสวนอย่างใกล้ชิด โดยฟื้นฟูต้นไม้ของเซ็นทรัลพาร์กและขณะเดียวกันก็ขัดขวางการตั้งรูปปั้นขนาดใหญ่หลายรูปในสวนpp=91–93 ภายใต้การนำของพาร์สันส์ วงเวียนสองแห่ง (ปัจจุบันคือวงเวียนดุก เอลลิงตันและวงเวียนเฟรเดอริก ดักลาส) ถูกสร้างขึ้นที่มุมทางเหนือของสวนpp=294–295 เขาถูกปลดในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1911 หลังข้อพิพาทที่ยืดเยื้อเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายการเปลี่ยนดินในสวนซึ่งถูกมองว่าไม่จำเป็นpp=91–93 นายกเทศมนตรีพรรคเดโมแครตที่มาจากกลุ่มแทมมานีฮอลหลายต่อหลายคนละเลยเซ็นทรัลพาร์กpp=99–100
กลุ่มสนับสนุนสวนสาธารณะหลายกลุ่มถูกก่อตั้งขึ้นในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 เพื่อรักษาเอกลักษณ์ของสวนไว้ สมาคมอุทยานและสนามเด็กเล่นประจำเมืองและกลุ่มประชาสังคมเซ็นทรัลพาร์กหลายกลุ่มที่ดำเนินการภายใต้สมาคมอนุรักษ์สวน จึงถูกก่อตั้งขึ้นในทศวรรษ 1900 และ 1910pp=115–116 สมาคมเหล่านี้สนับสนุนการต่อต้านการเปลี่ยนแปลงสวน เช่น การก่อสร้างห้องสมุด สนามกีฬา ศูนย์วัฒนธรรม  และลานจอดรถใต้ดิน กลุ่มที่สามคือสมาคมเซ็นทรัลพาร์ก ก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1926pp=115–116 สมาคมเซ็นทรัลพาร์กและสมาคมอุทยานและสนามเด็กเล่นรวมกันเป็นสมาคมอุทยานนครนิวยอร์กในอีกสองปีต่อมา
สนามเด็กเล่นเฮกเชอร์ ซึ่งตั้งชื่อตามผู้ใจบุญออกัสต์ เฮกเชอร์ ผู้บริจาคอุปกรณ์สนามเด็กเล่น เปิดให้บริการใกล้ปลายด้านใต้ของสวนใน ค.ศ. 1926pp=395–397 และได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วในหมู่ครอบครัวผู้อพยพยากจนpp=395–397 ปีถัดมา นายกเทศมนตรีจิมมี วอล์กเกอร์ว่าจ้างแฮร์มันน์ ดับเบิลยู. เมอร์เคิล นักออกแบบภูมิทัศน์ให้จัดทำแผนเพื่อปรับปรุงเซ็นทรัลพาร์กpp=99–100 แผนของเมอร์เคิลจะต่อสู้กับการก่อกวนทำลายทรัพย์สินและการทำลายต้นไม้ ฟื้นฟูทางเดิน และเพิ่มสนามเด็กเล่นใหม่แปดแห่ง โดยมีค่าใช้จ่าย 1 ล้านดอลลาร์p=5 (PDF p. 6) ท่อชลประทานใต้ดิน หนึ่งในการปรับปรุงที่ถูกเสนอ ถูกติดตั้งในเวลาไม่นานหลังรายงานของเมอร์เคิลถูกส่งมอบpp=99–100 การปรับปรุงอื่น ๆ ที่ระบุไว้ในรายงาน เช่น รั้วเพื่อลดการทำลายพืช ถูกเลื่อนออกไปเนื่องจากภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่pp=101–102

**ทศวรรษ 1930 ถึง 1950**
เซ็นทรัลพาร์กในเดือนกันยายน ค.ศ. 1942
ใน ค.ศ. 1934 ฟีออเรลโล ลา กวาร์เดีย ผู้สมัครจากพรรคริพับลิกันได้รับเลือกตั้งเป็นนายกเทศมนตรีนครนิวยอร์ก เขารวมหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับสวนทั้งห้าที่มีอยู่ในขณะนั้นให้เป็นหน่วยงานเดียว รอเบิร์ต โมเสส ผู้ซึ่งได้รับการแต่งตั้งใหม่ให้เป็นกรรมการอุทยานของเมือง ได้รับมอบหมายให้ทำความสะอาดสวน และเขาไล่พนักงานจำนวนมากจากสมัยแทมมานีออกทันทีpp=103–105 ในเวลานั้น สนามหญ้าเต็มไปด้วยวัชพืชและหย่อมฝุ่น ขณะที่ต้นไม้จำนวนมากกำลังจะตายหรือตายไปแล้ว อนุสรณ์สถานถูกทำลาย อุปกรณ์และทางเดินถูกทำให้เสียหาย และงานเหล็กเป็นสนิมpp=103–105 รอเบิร์ต คาโร นักเขียนชีวประวัติของโมเสส กล่าวในภายหลังว่า "ครั้งหนึ่งเดอะมอลล์ที่เคยสวยงาม ดูเหมือนฉากงานปาร์ตี้สุดเหวี่ยงในเช้าวันรุ่งขึ้น ม้านั่งนอนหงาย ขาของพวกมันชี้ฟ้า..."p=334
ในช่วงปีถัดมา กรมอุทยานของเมืองทำการปลูกหญ้าและดอกไม้ใหม่ เปลี่ยนต้นไม้และพุ่มไม้ที่ตายแล้วทดแทน พ่นทรายกำแพง ซ่อมถนนและสะพาน และบูรณะรูปปั้นต่างp=710pp=450–451 สวนสัตว์เก่าในสวนถูกปรับเปลี่ยนเป็นสวนสัตว์เซ็นทรัลพาร์กสมัยใหม่ และมีการเริ่มโครงการกำจัดหนูภายในสวนสัตว์pp=106–109 การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่อีกอย่างคือการที่โมเสสสั่งรื้อชุมชนแออัด "ฮูเวอร์วัลเลย์" ที่ปลายด้านเหนือของสระเต่า ซึ่งกลายมาเป็นสนามหญ้าขนาดใหญ่ adj=pp=450–451 ส่วนตะวันตกของสระบริเวณมุมตะวันออกเฉียงใต้ของสวนกลายเป็นลานสเกตน้ำแข็งวอลแมนpp=106–109 ถนนได้รับการปรับปรุงหรือขยายp=984 และมีการเพิ่มสนามเด็กเล่นอีก 21 แห่งpp=450–451 โครงการเหล่านี้ใช้เงินทุนจากโครงการนโยบายสัญญาใหม่และเงินบริจาคจากสาธารณชนpp=450–451 โมเสสย้ายฝูงแกะออกจากทุ่งหญ้าแกะเพื่อเปิดทางให้ร้านอาหารทาเวิร์นออนเดอะกรีนp=984
การปรับปรุงในช่วงทศวรรษ 1940 และ 1950 รวมถึงการบูรณะฮาร์เล็มเมียร์ที่เสร็จสมบูรณ์ใน ค.ศ. 1943 โรงเก็บเรือพายแห่งใหม่ที่สร้างเสร็จใน ค.ศ. 1954 โมเสสเริ่มการก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อการพักผ่อนหย่อนใจอื่น ๆ อีกหลายอย่างในเซ็นทรัลพาร์ก เช่น สนามเด็กเล่นและสนามบอลpp=110–111 หนึ่งในโครงการที่มีข้อโต้แย้งมากที่สุดที่ถูกเสนอขึ้นในช่วงเวลานั้นคือข้อพิพาทใน ค.ศ. 1956 เกี่ยวกับลานจอดรถสำหรับทาเวิร์นออนเดอะกรีน ข้อโต้แย้งนั้นทำให้โมเสส นักวางผังเมืองที่ขึ้นชื่อเรื่องการไล่ที่ครอบครัวเพื่อโครงการขนาดใหญ่อื่น ๆ ทั่วเมือง ต้องเผชิญหน้ากับกลุ่มคุณแม่ที่มาใช้พื้นที่ป่าที่เป็นแอ่งในบริเวณที่จะสร้างลานจอดรถpp=110–111 แม้กลุ่มนั้นจะคัดค้าน แต่โมเสสก็อนุมัติให้ทำลายส่วนหนึ่งของแอ่งนั้น งานรื้อถอนเริ่มขึ้นหลังเซ็นทรัลพาร์กปิดในเวลากลางคืนและหยุดชะงักลงหลังมีการขู่ว่าจะฟ้องร้องดำเนินคดีpp=110–111

**ทศวรรษ 1960 ถึง 1970**
โมเสสออกจากตำแหน่งในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1960 หลังจากนั้น ไม่มีกรรมการอุทยานคนใดสามารถใช้อำนาจได้ในระดับเดียวกัน และกรมอุทยานนครนิวยอร์กก็ไม่ได้อยู่ในสถานะมั่นคงเช่นเดิมหลังการออกไปของเขา ในช่วง 20 ปีหลังจากการออกไปของเขามีกรรมการแปดคนดำรงตำแหน่งpp=112–113 เมืองนี้ประสบกับการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคม โดยมีผู้อยู่อาศัยบางส่วนย้ายไปยังชานเมืองp=476 ความสนใจในภูมิทัศน์ของเซ็นทรัลพาร์กได้ลดลงไปนานแล้ว และปัจจุบันส่วนใหญ่ถูกใช้เพื่อการพักผ่อนหย่อนใจ ในทศวรรษนั้น มีการเสนอส่วนต่อเติมที่ไม่เคยเกิดขึ้นจริงหลายอย่างสำหรับเซ็นทรัลพาร์ก เช่น โครงการที่อยู่อาศัยสาธารณะ สนามกอล์ฟ และ "งานแสดงสินค้าระดับโลกแบบหมุนเวียน"
ทศวรรษ 1960 เป็นจุดเริ่มต้นของ "ยุคแห่งกิจกรรม" ในเซ็นทรัลพาร์กที่สะท้อนถึงกระแสวัฒนธรรมและการเมืองที่แพร่หลายในสมัยนั้นp=20 เทศกาลเชกสเปียร์ในสวนประจำปีของเดอะพับลิกเทียเตอร์จัดขึ้นที่โรงละครเดลาคอร์ต และการแสดงในช่วงฤดูร้อนก็ถูกจัดขึ้นบนทุ่งหญ้าแกะและสนามหญ้าใหญ่โดยวงดุริยางค์ฟิลฮาร์โมนิกนิวยอร์กและเมโทรโพลิทันโอเปรา ในช่วงปลายทศวรรษ 1960 สวนแห่งนี้กลายเป็นสถานที่จัดชุมนุมและกิจกรรมทางวัฒนธรรม เช่น "เลิฟ-อินส์" และ "บี-อินส์" ของสมัยนั้นp=489 ปีเดียวกันนั้น ลานสเกตน้ำแข็งลาสเกอร์ก็เปิดทำการในส่วนเหนือของสวน สถานที่แห่งนี้ใช้เป็นลานสเกตน้ำแข็งในฤดูหนาวและเป็นสระว่ายน้ำแห่งเดียวของเซ็นทรัลพาร์กในฤดูร้อน
ในช่วงกลางทศวรรษ 1970 การละเลยการจัดการส่งผลให้สภาพของสวนเสื่อมโทรมลง รายงานปี 1973 ระบุว่าสวนประสบปัญหาการพังทลายของดินและต้นไม้ผุพัง และโครงสร้างแต่ละแห่งถูกทำลายหรือถูกละเลย กองทุนชุมชนเซ็นทรัลพาร์กถูกก่อตั้งขึ้นในภายหลังโดยอิงตามคำแนะนำจากรายงานของศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย จากนั้นกองทุนได้ว่าจ้างให้มีการศึกษาการจัดการสวนและเสนอให้แต่งตั้งทั้งผู้บริหารจากกรมอุทยานนครนิวยอร์กและคณะกรรมการพลเมือง ใน ค.ศ. 1979 กอร์ดอน เดวิส กรรมการอุทยานก่อตั้งสำนักงานบริหารเซ็นทรัลพาร์กและแต่งตั้งเอลิซาเบธ บาร์โลว์ ผู้อำนวยการบริหารของหน่วยเฉพาะกิจเซ็นทรัลพาร์กให้ดำรงตำแหน่งนั้น องค์การอนุรักษ์เซ็นทรัลพาร์ก องค์กรไม่แสวงผลกำไรที่มีคณะกรรมการพลเมือง ก่อตั้งขึ้นในปีถัดมา

**ทศวรรษ 1970 ถึง 2000**
ภายใต้การนำขององค์การอนุรักษ์เซ็นทรัลพาร์ก การฟื้นฟูสวนเริ่มต้นขึ้นโดยการจัดการกับความต้องการที่ไม่สามารถตอบสนองได้ด้วยทรัพยากรที่มีอยู่ของกรมอุทยานนครนิวยอร์ก องค์การอนุรักษ์ฯ ว่าจ้างนักศึกษาฝึกงานและเจ้าหน้าที่ฟื้นฟูจำนวนเล็กน้อยเพื่อสร้างและซ่อมแซมลักษณะเด่นที่เป็นเอกลักษณ์แบบชนบท ดำเนินโครงการด้านพืชสวน และลบรอยขีดเขียนภายใต้ทฤษฎีหน้าต่างแตกซึ่งสนับสนุนการกำจัดสัญญาณความเสื่อมโทรมที่มองเห็นได้ โครงสร้างแรกที่ได้รับการปรับปรุงคือเดอะแดรี ซึ่งเปิดให้บริการอีกครั้งในฐานะศูนย์บริการนักท่องเที่ยวแห่งแรกของสวนใน ค.ศ. 1979 ทุ่งหญ้าแกะ ซึ่งเปิดให้เข้าชมใหม่อีกครั้งในปีถัดมา เป็นพื้นที่ภูมิทัศน์แห่งแรกที่ได้รับการบูรณะ เบเธสดาเทอร์เรซและน้ำพุ อนุสรณ์สถานแห่งชาติยูเอสเอส เมน และสะพานโบว์ได้รับการบูรณะเช่นกัน ในเวลานั้น องค์การอนุรักษ์ฯ กำลังดำเนินการด้านการออกแบบและการวางแผนบูรณะระยะยาว และใน ค.ศ. 1981 เดวิสและบาร์โลว์ประกาศ "แผนจัดการและบูรณะเซ็นทรัลพาร์ก" ระยะเวลา 10 ปี มูลค่า 100 ล้านดอลลาร์ ปราสาทเบลเวเดียร์ที่ปิดทำการไปนานได้รับการปรับปรุงใหม่และเปิดให้เข้าชมอีกครั้งใน ค.ศ. 1983 ขณะที่สวนสัตว์เซ็นทรัลพาร์กปิดทำการเพื่อการสร้างใหม่ทั้งหมดในปีเดียวกันนั้น เพื่อลดภาระการบำรุงรักษา การจัดงานชุมนุมขนาดใหญ่ เช่น คอนเสิร์ตฟรีจึงถูกยกเลิกpp=518–519
เมื่อขั้นตอนการวางแผนเสร็จสมบูรณ์ใน ค.ศ. 1985 องค์การอนุรักษ์ฯ ได้เริ่มแคมเปญแรก และวางแผนการบูรณะ 15 ปี ในช่วงหลายปีต่อจากนี้ แคมเปญดังกล่าวทำการบูรณะสถานที่สำคัญในส่วนใต้ของสวน เช่น แกรนด์อาร์มีพลาซา และสถานีตำรวจที่ถนนที่ 86 ตัดขวาง ขณะเดียวกันสวนคอนเซอร์เวทอรีที่มุมตะวันออกเฉียงเหนือของสวนก็ได้รับการบูรณะตามการออกแบบของลินเดน บี. มิลเลอร์pp=144–145 ดอนัลด์ ทรัมป์ นักพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ทำการปรับปรุงลานสเกตน้ำแข็งวอลแมนใน ค.ศ. 1987 หลังแผนการปรับปรุงถูกเลื่อนออกไปซ้ำแล้วซ้ำเล่า ปีถัดมา สวนสัตว์เปิดทำการอีกครั้งหลังการปรับปรุงมูลค่า 35 ล้านดอลลาร์ซึ่งใช้เวลาสี่ปี
งานในส่วนปลายเหนือของสวนเริ่มต้นใน ค.ศ. 1989 แคมเปญระดมทุน 51 ล้านดอลลาร์ซึ่งประกาศใน ค.ศ. 1993 ส่งผลให้มีการบูรณะเส้นทางรถม้า เดอะมอลล์p=22 ฮาร์เล็มเมียร์ และนอร์ทวูดส์ รวมถึงการก่อสร้างศูนย์เดนาดิสคัฟเวอรีบนฮาร์เล็มเมียร์ หลังจากนั้น องค์การอนุรักษ์ทำการปรับปรุงพื้นที่ abbr= ใกล้สนามหญ้าใหญ่และสระเต่า ซึ่งเสร็จสมบูรณ์ใน ค.ศ. 1997 อ่างเก็บน้ำตอนบนถูกปลดระวางจากการเป็นส่วนหนึ่งของระบบประปาของเมืองใน ค.ศ. 1993p=43 และได้รับการตั้งชื่อใหม่ตามแจ็กเกอลีน เคนเนดี โอนาสซิส อดีตสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งของสหรัฐในปีถัดมาp=43 ในช่วงกลางทศวรรษ 1990 องค์การอนุรักษ์ฯ ว่าจ้างอาสาสมัครเพิ่มเติมและนำระบบจัดการแบบแบ่งเขตมาใช้ทั่วทั้งสวน องค์การอนุรักษ์ฯ เข้ามารับช่วงการดำเนินงานส่วนใหญ่ของสวนในช่วงต้น ค.ศ. 1998
การปรับปรุงยังคงดำเนินต่อไปตลอดทศวรรษแรกของศตวรรษที่ 21 และโครงการบูรณะสระน้ำได้เริ่มต้นขึ้นใน ค.ศ. 2000 สี่ปีต่อมา องค์การอนุรักษ์ฯ ทำการเปลี่ยนรั้วตาข่ายด้วยรั้วเหล็กหล่อจำลองของรั้วเดิมที่ล้อมรอบอ่างเก็บน้ำตอนบน เริ่มทำการปรับปรุงแผ่นกระเบื้องเพดานของเบเทสดาอาร์เคด ซึ่งเสร็จสมบูรณ์ใน ค.ศ. 2007 หลังจากนั้นไม่นาน องค์การอนุรักษ์เซ็นทรัลพาร์กก็เริ่มทำการบูรณะเดอะแรมเบิลและทะเลสาบ ในโครงการที่เสร็จสมบูรณ์ใน ค.ศ. 2012p=56 สะพานแบงก์ร็อกได้รับการบูรณะ และลำธารเดอะกิลล์ซึ่งไหลลงสู่ทะเลสาบ ถูกสร้างขึ้นใหม่ให้ใกล้เคียงกับรูปแบบดั้งเดิมที่น่าทึ่งของมัน สิ่งสุดท้ายที่ได้รับการบูรณะคือทุ่งหญ้าตะวันออก ซึ่งได้รับการฟื้นฟูใน ค.ศ. 2011

**ทศวรรษ 2010 ถึงปัจจุบัน**
ใน ค.ศ. 2014 สภานครนิวยอร์กเสนอให้มีการศึกษาความเป็นไปได้ในการห้ามรถยนต์สัญจรบนถนนภายในสวน ปีถัดมา นายกเทศมนตรีบิล เดอ บลาซิโอ ประกาศว่าถนนเวสต์และอีสต์ไดรฟ์ทางเหนือของถนนที่ 72 จะถูกปิดไม่ให้รถยนต์สัญจร เนื่องจากข้อมูลของเมืองแสดงให้เห็นว่าการปิดถนนไม่ได้ส่งผลกระทบต่อการจราจรในทางลบ ต่อมาในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2018 ถนนส่วนที่เหลือทางใต้ของถนนที่ 72 ถูกปิดไม่ให้รถยนต์สัญจร โครงสร้างหลายแห่งได้รับการบูรณะในช่วงทศวรรษ 2010 ปราสาทเบลเวเดียร์ถูกปิดใน ค.ศ. 2018 เพื่อทำการปรับปรุงครั้งใหญ่ และเปิดทำการอีกครั้งในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2019 ในช่วงปลาย ค.ศ. 2018 มีการประกาศว่าโรงละครเดลาคอร์ตจะถูกปิดทำการตั้งแต่ ค.ศ. 2020 ถึง 2022 เพื่อทำการปรับปรุงใหม่ด้วยงบประมาณ 110 ล้านดอลลาร์ องค์การอนุรักษ์เซ็นทรัลพาร์กได้ประกาศเพิ่มเติมว่าลานสเกตน้ำแข็งลาสเกอร์จะถูกปิดเพื่อทำการปรับปรุงใหม่ด้วยงบประมาณ 150 ล้านดอลลาร์ การรื้อถอนลานสเกตเดิมเริ่มขึ้นใน ค.ศ. 2021
ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2020 เพื่อตอบสนองต่อการระบาดของไวรัสโคโรนา โรงพยาบาลสนามชั่วคราวถูกจัดตั้งขึ้นภายในสวนเพื่อรักษาผู้ป่วยล้นเกินจากโรงพยาบาลในพื้นที่ กลาง ค.ศ. 2023 รัฐบาลนครนิวยอร์กพิจารณาการสร้างเต็นท์ในเซ็นทรัลพาร์กเพื่อเป็นที่พักชั่วคราวสำหรับผู้ขอลี้ภัย การเคลื่อนไหวนี้เกิดขึ้นหลังรัฐบาลกลางยกเลิกคำสั่งที่อนุญาตให้มีการขับไล่ผู้อพยพตามมาตรา 42 ซึ่งถูกนำมาใช้ในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 การปรับปรุงอาคารเรือนหมากรุกและหมากฮอสเสร็จสมบูรณ์ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2023 และการปรับปรุงโรงละครเดลาคอร์ตเริ่มขึ้นในภายหลังของปีนั้น นอกจากนี้ สนามพิกเคิลบอลถูกเพิ่มเข้าไปในลานสเกตน้ำแข็งวอลแมนใน ค.ศ. 2023 และกลายเป็นถาวรในปีถัดมา องค์การอนุรักษ์เซ็นทรัลพาร์กจัดสรรเงิน 64 ล้านดอลลาร์ในช่วงต้น ค.ศ. 2024 เพื่อซ่อมแซมทางเท้าบน 108 ช่วงตึกที่อยู่รอบสวนโดยตรง ต่อมาในปีนั้น องค์การอนุรักษ์ฯ ประกาศแผนการปรับปรุงถนนในสวนใหม่ เพื่อจัดทำช่องทางจักรยานและทางเดินเท้าที่มีความกว้างสม่ำเสมอ รายงานขององค์การอนุรักษ์ฯ ยังแนะนำให้สร้างช่องจักรยานบนถนนที่ 86 ตัดขวาง รวมถึงการถอดไฟจราจรออกจากสวน ซึ่งแทบไม่มีประโยชน์เนื่องจากปริมาณรถยนต์น้อย

**ภูมิประเทศ**

**สัตว์ป่า**

**สถานที่สำคัญและสิ่งก่อสร้าง**

**กิจกรรม**

**การคมนาคม**

**ปัญหา**

**ผลกระทบ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
   (กรมอุทยานและนันทนาการนครนิวยอร์ก)-  (องค์การบริหารเซ็นทรัลพาร์ก)- archive-date=13 ตุลาคม 2007
หมวดหมู่:สวนสาธารณะในสหรัฐ
หมวดหมู่:แมนแฮตตัน
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในนครนิวยอร์ก