วนอุทยานแห่งชาติพนมสวาย

วนอุทยานแห่งชาติพนมสวาย หรือเขาสวาย ตั้งอยู่ในพื้นที่ 2 ตำบลคือ ตำบลนาบัว ตำบลสวาย มีเนื้อที่  1,975 ไร่ ตั้งอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ป่าเขาสวายท้องที่ตำบลนาบัว อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ "พนมสวาย" เป็นคำภาษาพื้นที่เมืองสุรินทร์ "พนม" แปลว่าภูเขา  "สวาย" แปลว่า "มะม่วง" ในหมู่พนมสวายประกอบด้วภูเขา 3 ลูกติดต่อกันซึ่งมีมีชื่อพื้นเมืองเรียกแตกต่างกันไป ได้แก่ "พนมกรอล" แปลว่า "เขาคอก" มีความสูงประมาณ 150 เมตร "พนมเปร๊า แปลว่า "เขาชาย" มีความสูงประมาณ 220 เมตร "พนมสรัย" แปลว่า "เขาหญิง" มีความสูงประมาณ 210 เมตร รวมกันทั้ง 3 ลูก มีชื่อว่า เขาพนมสวาย ความจริง คือ พนมสวาย คือ ภูเขาไฟที่ดับสนิทแล้ว จึงมีลานหินกระจายทั่วไป เนื่องจากวนอุทยานพนมสวายได้สำรวจทั่วบริเวณวนอุทยานพบว่า มีต้นกล้วยไม้ป่าอยู่เป็นจำนวนมาก ทางวนอุทยานได้จัดต้นกล้วยไม้ป่า มาติดไว้ตามต้นไม้ต่าง ๆ ริมถนน ริมลานจอดรถบ้าง วนอุทยานพนมสวาย ถือว่าเป็นวนอุทยานเฉลิมพระเกียรติแห่งหนึ่งในประเทศไทย และเป็นสถานที่แสวงบุญของชาวไทยที่เลื่อมใสในพระพุทธศาสนา เขตอุทยานพนมสวาย เขาพนมสวาย เป็นภูเขาที่โผล่ขึ้นมาโดด ๆ บนที่ราบทำนาของจังหวัดสุรินทร์ ห่างจากเทือกเขาพนมดงรักประมาณ 50 กิโลเมตร ห่างจากเขาพนมรุ้งประมาณ 50 กิโลเมตร (สามารถมองเห็นพนมรุ้ง และเขากระโดงได้ที่ด้านหลังพระพุทธสุรินทร์มงคล จนเห็นเทือกเขาพนมดงรัก และเขาพระวิหาร เฉพาะในวันที่ท้องฟ้าเปิดและอากาศแจ่มใส) และอยู่ห่างจากศาลากลางจังหวัดสุรินทร์ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 22 กิโลเมตร 

**พืชพรรณ**
เนื่องจากพื้นที่พนมสวายส่วนใหญ่เป็นป่าโปร่ง ผิวหน้าดินตื้น ชั้นล่างเป็นดินลูกรังและหิน จึงประกอบไปด้วยป่าเต็งรัง ไม้ที่ขึ้นอยู่เป็นไม้เล็ก ยกเว้นบริเวณหุบเขาระหว่างเขาชาย เขาหญิง  และเขาคอกจะเป็นไม้ค่อนข้างใหญ่ ได้แก่ ไม้มะค่าโมง ไม้แดง ไม้เหียง ไม้พยุง ไม้เต็ง ไม้พลวง ไม้รกฟ้า ฯลฯ นอกจากนี้ช่วงเดือน กุมพาพันธ์-เมษยนของทุกปี ต้นหมากหม้อ หรือภาษาเขมรเรียกว่า "ต้นอั๊ดจรู๊ด"  จะออกดอกบานสะพรั่งไปทั่วป่าธรรมชาติในบริเวณหมู่พนมสวาย

**สัตว์ป่า**
สัตว์ป่าที่พบเห็นบ่อยคือ กิ้งก่า ตุ๊กแก กระรอก กระแต ฯลฯ นกชนิดต่างๆ เช่น นกกระเต็น บ่าง นกกระทาดง นกกวัก นกกระปูด นกกางเขนดง นกเขาหลวง นกกระจิบธรรมดา นกเอี้ยง นกเป็ดน้ำ และนกเหยี่ยว นอกจากนั้น ยังมีสัตว์ป่า ที่พบเห็นไม่บ่อยครั้งนัก ได้แก่ กระต่ายป่าต่างๆ ไก่ป่า งูชนิดต่างๆ ตะกวด เต่า กวาง เป็นต้น

**การเดินทาง**
การเดินทางมาพนมสวาย จากอำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ สะดวกมาก โดยไปทางรถยนต์ สายสุรินทร์-ปราสาท ระยะทางประมาณ 14 กิโลเมตร ถึงบ้านกะน็อบ แยกไปตามเส้นทาง รพช. สายบ้านกะน็อบ-บ้านสวาย เป็นทางลาดยางประมาณ 6 กิโลเมตร รวมระยะทางจากอำเภอเมืองมาถึงวนอุทยานพนมสวาย ประมาณ 20 กิโลเมตร ถนนขึ้นเขาสวายนั้นเป็นถนนลาดยาง 2 เลน กว้าง 5 เมตร

**สถานที่น่าชม**
 พระพุทธสุรินทรมงคล(นามพระราชทาน) ยอดเขาพนมเปร๊าะ- สถูปอัฐิพระราชวุฒาจารย์ (ดุลย์ อตุโล) อนุสรณ์สถานพิธีพระราชทานเพลิงศพ ศพโกศโถ พระราชวุฒาจารย์ (ดุลย์ อตุโล) เจ้าอาวาสวัดบูรพาราม (อำเภอเมืองสุรินทร์) - ศาลาอัฏฐะมุข-รอยพระพุทธบาทจำลอง ยอดพนมกรอล - เจดีย์บรรจุอัฐิพระยาสุรินทร์ภักดีศรีไผทสมัน(จรัณย์) คนที่ 8- ศาลเจ้าแม่กวนอิม (สร้างขึ้นโดยร้อยเอกสละ สุขเกษม เพื่ออุทิศส่วนกุศลแก่บิดา-มารดาเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม 2548)- รอยเท้าหลวงตาพรม (เป็นปรากฏการณ์ทางธรณี ไม่มีคำอธิบายชัดเจน ตามตำนานเล่าว่า หลวงตาพรหมเป็นคนโบราณที่มีรูปร่างใหญ่โตมาก ได้หาบหินมาถึงเขาสวาย ไม้คานเกิดหัก หินที่หาบมาก็หล่นมากองกันจนกลายเป็นเขาสวาย)- บ่อขมิ้น (เป็นบ่อธรรมชาติ กว้างประมาณ 1 เมตร ลึก 1 เมตร อดีตน้ำจะมีสีเหลืองทองคลายขมิ้นขังอยู่ กระทั่งมีผู้คนเดินทางไปชมบ่อขมิ้นจำนวนมาก บางคนได้โยนสิ่งของลงไป สีของน้ำที่เหมือนขมิ้นจึงจางหายไป)- บันไดระฆังพันใบ- บ่อสัมฤทธิ์- บ่อสกัด- ลานหินล้านปี- น้ำตกโตงใหญ่- น้ำตกผาดอกบัว- ผาชมจันทร์- ผาดอกบัว- สระสวาย (บาราย)- ปราสาทพนมสวาย- เต่าหินศักสิทธิ์- พระอุโบสถวัดพนมศิลาราม- รูปปั้นพุทธประวัติ (บริเวณวัดพนมศิลาราม)- จุดชมวิวผาหลังพระพุทธสุรินทรมงคล- บันไดนาคขึ้นศาลาอัฐมุข- ซุ้มประตูเข้าวนอุทยาน- มณฑบหลวงปู่สวน- แหล่งอนุรักษ์พันธุ์ปลา- พระพุทธบรรพตอัมพวัน เขาหญิง (พนมสรัย)- พิพิธภัณฑ์หินภูเขาไฟ- พระพุทธมหาพนมสรัยวรวิทธิสงเคราะห์ ในพระอุโบสถวัดพนมศิลาราม

**ปากปล่องภูเขาไฟ**
ปากปล่องภูเขาไฟมีลักษณะ แปลก เป็นสระน้ำโค้งไปโค้งมาอยู่เชิงเขาพนมเปร๊าะ เป็นสระน้ำที่มีน้ำพตลอดปี สามารถมองเห็นเมื่อขึ้นไป สักการะพระพุทธสุรินทรมงคล และมองมาทางเชิงเขาทางด้านขวามือหรือทิศไต้ จะเห็นสระน้ำ ที่อยู่กลางป่า ไม่ใช่สระใหญ่ที่อยู่ในหมู่บ้าน 
สถิติการระเบิดอยู่ที่ 52 ครั้ง

**งานประเพณีสำคัญ**
 งานบุญประเพณีขึ้นพนมสวาย การบใหว้สิ่งศักสิทธิ์(เลิงพนมสวาย)

**อ้างอิง**
 หนังสือพนมสวายแหล่งท่องเที่ยวเชิงพุทธ เอเปิ้ล บุ๊คพลาซ่า- หนังสือท่องเที่ยว สุรินทร์ มีมากกว่า ที่คุณคิด

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ขึ้นเขาสวาย ไหว้ 9 สิ่งศักดิ์สิทธิ์เมืองสุรินทร์ date=2010-11-10 - นายรอบรู้ ท่องเที่ยวสุรินทร์-ศรีสะเกษ- น้ำตกโตงใหญ่ ณ.เชิงเขาพนมกรอล
หมวดหมู่:วนอุทยานในประเทศไทย
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์ของจังหวัดสุรินทร์
หมวดหมู่:สถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดสุรินทร์
หมวดหมู่:อำเภอเมืองสุรินทร์