ค่าปฏิกรรมสงคราม

ค่าปฏิกรรมสงคราม (war reparations) หมายถึง ของมีค่าที่ต้องจ่ายเป็นค่าชดเชยเพื่อให้ครอบคลุมความเสียหายระหว่างสงคราม โดยทั่วไปแล้ว ค่าปฏิกรรมสงคราม หมายถึงเงินหรือสินค้าเปลี่ยนมือ มากกว่าการถ่ายโอนกรรมสิทธิ์ อย่างเช่น การผนวกดินแดน

**การวิพากษ์วิจารณ์**
ข้อวิพากษ์วิจารณ์หลักของการจ่ายค่าปฏิกรรมสงครามในประวัติศาสตร์ประกอบด้วย:- เป็นการกระทำที่ใช้ลงโทษประชาชนของฝ่ายแพ้สงคราม มากกว่าจะเป็นการกระทำอย่างเท่าเทียมระหว่างคู่สงครามทั้งสองฝ่าย- ในหลายกรณี จากผลของการจ่ายค่าปฏิกรรมสงคราม รัฐบาลของฝ่ายที่แพ้สงครามมาก่อนมักจะเป็นผู้เริ่มสงครามในภายหลัง โดยที่ประชาชนของประเทศมีบทบาทน้อยมากต่อการตัดสินใจทำสงครามดังกล่าว รวมไปถึงโทษของค่าปฏิกรรมสงครามส่วนใหญ่เกิดขึ้นกับประชาชนผู้บริสุทธิ์- หลังจากสงครามยุติ ประชาชนของฝ่ายแพ้สงครามมักจะประสบกับความยากจนและความขัดสน โทษของค่าปฏิกรรมสงครามจะทำให้ประชาชนยากจนลงไปอีก ซึ่งจะเป็นปัญหาเรื้อรังและอาจเป็นชนวนในระยะยาวของผู้ชนะ
จอห์น เมย์นาร์ด เคนส์ กล่าวว่า ผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อเศรษฐกิจโลกจะนำไปสู่ความหายนะ
และยังได้มีการวิพากษ์วิจารณ์ว่า ค่าปฏิกรรมสงครามนั้นเป็นสาเหตุหลักของสงครามโลกครั้งที่สอง เนื่องจากการจ่ายค่าปฏิกรรมสงครามของเยอรมนีตามผลของสนธิสัญญาแวร์ซาย ภายหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ก่อให้เกิดปัญหาทางเศรษฐกิจอย่างหนักในเยอรมนี ทำให้เกิดภาวะเงินเฟ้ออย่างรุนแรงในสาธารณรัฐไวมาร์ และนำไปสู่การก้าวขึ้นสู่อำนาจของพรรคนาซี
ประสบการณ์จากการกำหนดค่าปฏิกรรมสงครามภายหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่งนำไปสู่การแก้ไขปัญหาภายหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งประเทศผู้ชนะสงครามเรียกเก็บเครื่องจักรและสังหาริมทรัพย์แทนที่จะเป็นเงิน

**การจ่ายค่าปฏิกรรมสงครามในปัจจุบัน**
หลังจากสงครามอ่าวเปอร์เซีย อิรักได้ยอมรับมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 687 ซึ่งเป็นการประกาศจำนวนเงินที่อิรักจะต้องรับผิดชอบจากการรุกรานคูเวต คณะกรรมการจ่ายค่าชดเชยแห่งสหประชาชาติ (UNCC) ถูกจัดตั้งขึ้น และมีเงินทุนกว่า 350,000 ล้านดอลล่าร์สหรัฐได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาล องค์กรและเอกชน ซึ่งจำนวนเงินดังกล่าว 30% ได้มาจากมูลค่าของน้ำมันที่อิรักมอบให้ตามโครงการน้ำมันแลกอาหาร

**รายชื่อค่าปฏิกรรมสงคราม**
 ค่าปฏิกรรมสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง- ค่าปฏิกรรมสงครามโลกครั้งที่สอง

**รายชื่อสนธิสัญญาค่าปฏิกรรมสงคราม**
 สนธิสัญญาปารีส (ค.ศ. 1815) - ฝรั่งเศสจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามนโปเลียน- สนธิสัญญารานตะโบ - พม่าจ่ายให้บริษัทอินเดียตะวันออกในสงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่หนึ่ง- สนธิสัญญาแฟรงก์เฟิร์ต (ค.ศ. 1871) - ฝรั่งเศสจ่ายให้เยอรมนีในสงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซีย- สนธิสัญญาสยาม–ฝรั่งเศส ร.ศ. 112 - สยามจ่ายให้ฝรั่งเศสในสงครามฝรั่งเศส-สยาม- สนธิสัญญาชิโมโนเซกิ - จีนจ่ายให้ญี่ปุ่นในสงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่หนึ่ง- พิธีสารนักมวย - จีนจ่ายให้พันธมิตรแปดชาติในกบฏนักมวย- สนธิสัญญาเบรสท์-ลีตอฟสก์ - โซเวียตรัสเซียจ่ายให้ฝ่ายมหาอำนาจกลางในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง- สนธิสัญญาแวร์ซาย - เยอรมนีจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง- สนธิสัญญาเนอยี-ซูร์-แซน - บัลแกเรียจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง- การสงบศึกมอสโก - ฟินแลนด์จ่ายให้สหภาพโซเวียตในสงครามต่อเนื่อง- การประชุมพ็อทซ์ดัม - เยอรมนีจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่สอง- สนธิสัญญาสันติภาพสำหรับอิตาลี ค.ศ. 1947 - อิตาลีจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่สอง- สนธิสัญญาซานฟรานซิสโก - ญี่ปุ่นจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่สอง- สนธิสัญญาสันติภาพปารีส (ค.ศ. 1947) - ฮังการีจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่สอง- สนธิสัญญาสันติภาพปารีส (ค.ศ. 1947) - โรมาเนียจ่ายให้ฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่สอง

**อ้างอิง**
 John Wheeler-Bennett "The Wreck of Reparations, being the political background of the Lausanne Agreement, 1932", New York, H. Fertig, 1972.- Ilaria Bottigliero "Redress for Victims of Crimes under International Law", Martinus Nijhoff Publishers, The Hague (2004).

**ดูเพิ่ม**
 สนธิสัญญาแฟรงก์เฟิร์ต (ค.ศ. 1871)- สนธิสัญญาแวร์ซาย- การประชุมยัลตา- การประชุมพ็อทซ์ดัม- พิธีสารนักมวย- สนธิสัญญาซานฟรานซิสโก

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  The United Nations Compensation Commission date=2008-09-14 -  Reparations for the gross violations of human rights during the regime of Democratic Kampuchea (the Khmer Rouge) in Cambodia
หมวดหมู่:ผลที่เกิดจากสงคราม
*