เคมีโลหอินทรีย์

ไฟล์:N-butyllithium-tetramer-3D-balls.png|thumb|right|200px|n-Butyllithium เป็นสารออร์แกนโนเมทัลลิกอย่างหนึ่งประกอบไปด้วย อะตอมลิเทียม 4 อะตอม (สีม่วง) มีโตรงสร้างเป็นทรงสี่หน้า อะตอมลิเทียมแต่ละตัวจะมีพันธะเชื่อมกับหมู่ butyl (อะตอมคาร์บอนเป็นสีดำและอะตอมไฮโดรเจนเป็นสีขาว
เคมีโลหอินทรีย์ (Organometallic chemistry) เป็นการศึกษาสารประกอบโลหอินทรีย์ โดยสหภาพเคมีบริสุทธิ์และเคมีประยุกต์ระหว่างประเทศ หรือ IUPAC ได้ให้นิยามว่า สารประกอบโลหอินทรีย์เป็นสารประกอบที่มีพันธะระหว่างอะตอมของโลหะหนึ่งอะตอมหรือมากกว่ากับคาร์บอนหนึ่งอะตอมหรือมากกว่าของหมู่ออร์แกนิล (organyl group) โดยที่ หมู่ออร์แกนิล หมายถึง หมู่แทนที่ที่เป็นสารอินทรีย์ใดๆที่มีอิเล็กตรอนเดี่ยว 1 ตัวที่อะตอมของคาร์บอน อาทิ CH3CH2–, ClCH2– , CH3C(=O)– เป็นต้น
วิชาโลหอินทรีย์เคมีเป็นศาสตร์ที่คาบเกี่ยวกันระหว่างอนินทรีย์เคมี (inorganic chemistry) และ อินทรีย์เคมี (organic chemistry)  สารประกอบโลหอินทรีย์จะมีคำนำหน้าว่า "ออร์แกโน-" ("organo-") เช่นสารประกอบ ออร์แกโนแพลเลเดียม (organopalladium) สารประกอบโลหอินทรีย์ที่รู้จักกันดี ได้แก่- สารประกอบโลหอินทรีย์ของสังกะสี (organozinc compounds) เช่น
** สูตรเคมี:ClZnCH2C (=0) OEt 
** ชื่อ:คลอโร (เอตทอกซีคาร์บอนิลเมตทิล)ซิงค์ (chloro (ethoxycarbonylmethyl) zinc)- สารประกอบโลหอินทรีย์ของทองแดง (organocuprates) เช่น
** สูตรเคมี:LiCuMe2
** ชื่อ:ลิเทียม ไดเมตทิลคิวเปรต (lithium dimethylcuprate)- สารประกอบโลหอินทรีย์ของแมกนีเซียม (organomagnesium compounds) เช่น
** สูตรเคมี:MeMgI, 
** ชื่อ:ไอโอโด (เมตทิล) แมกนีเซียม (iodo (methyl) magnesium) 
** diethylmagnesium คือ กรินยาร์ด รีเอเจนต์ (Grignard reagent)- สารประกอบโลหอินทรีย์ของลิเทียม (organolithium compounds) เช่น
** n-บิวทิลลิเทียม (n-butyllithium)- สารประกอบโลหอินทรีย์ที่เกิดจากโลหะเชื่อมต่อกับคาร์บอนในสารประกอบกลุ่มพิเศษได้แก่
เมทัลโลซีน(metallocene) เช่น เฟอร์โรซีน (ferrocene)- นอกจากโลหะธาตุกึ่งโลหะเช่น ซิลิกอน (silicon), สารหนู (arsenic) หรือ โบรอน (boron) ก็สามารถเกิดสารประกอบประเภทนี้ได้เช่นกันซึ่งเรียกว่า ออร์แกโนโบเรน (organoborane) เช่น Et3B triethylborane- หรือโลหะหลังแทนซิชันอย่างอะลูมิเนียม (aluminium) ก็ได้เหมือนกัน เช่น 
ไซเกลอร์-แนททา แคทาลิสท์(Ziegler-Natta catalyst)- สารประกอบโลหอินทรีย์ที่พบได้บ่อยคือการใช้ประโยชน์เป็นตัวเร่งปฏิกิริยา (catalyst) ในกระบวนการกลั่นปิโตรเลียมและผลิตพอลิเมอร์

**ลำดับเวลาของโลหอินทรีย์เคมี**
 1760 หลุยส์ คลอด คาเดท เดอแกสซิคอร์ท (Louis Claude Cadet de Gassicourt) พบว่าหมึกเป็นเกลือของโคบอลต์ (Cobalt) และสามารถแยกคาโคดิล (Cacodyl) จากแร่โคบอลต์ที่มีสารหนูได้- 1827 พบว่าเกลือไซส์ (Zeise's salt) เป็นสารประกอบเชิงซ้อนของทองคำขาว (platinum) และโอเลฟิน (olefin)- 1863 ชาลส์ ฟรีเดล(Charles Friedel) และเจมส์ คราฟส์ (James Crafts) สามารถสังเคราะห์สารประกอบออร์แกโนคลอโรไซเลนส์ (organochlorosilanes) ได้- 1890 ลุดวิก มอนด์ (Ludwig Mond) ค้นพบสารประกอบ นิกเกิลคาร์บอนิล  (Nickel carbonyl)- 1900 แนะนำปฏิกิริยากรีญาร์ (Grignard reaction)- 1900 พอล ซาบาจีร์ (Paul Sabatier) ทดลอง  ไฮโดรจีเนชัน  (hydrogenation) สารประกอบอินทรีย์ โดยมีโลหะเป็นตัวแคตาลิสต์และไฮโดรเจเนชันไขมัน (fat) ในอุตสาหกรรมอาหาร ดู  มาร์การีน  (margarine)- 1912 วิกตอร์ กรีญาร์ (Victor Grignard) และ พอล ซาบาจีร์  (Paul Sabatier) ได้รับรางวัลโนเบล- 1930 เฮนรี กิลแมน (Henry Gilman) ทดลอง ลิเทียมคิวเปรต  (lithium cuprates)- 1963 คาร์ล ซีเกลอร์ (Karl Ziegler) และ กูลิโอ แนททา  (Giulio Natta)  ได้รับรางวัลโนเบล จากผลงานการพบตัวเร่งปฏิกิริยาซีเกลอร์-แนททา (Ziegler-Natta catalyst)- 1968 ปฏิกิริยาเฮค(Heck reaction)- 1973 เจฟฟรีย์ วิลคินสัน (Geoffrey Wilkinson) และ แอนสท์ ออตโต ฟิชเชอร์  (Ernst Otto Fischer) ได้รับรางวัลโนเบล จากผลงานการพบสารประกอบแซนด์วิช (sandwich compounds)

**อ้างอิง== 
คเมี
เคมีโลหอินทรีย์