ภาษาคาซัค

ผู้พูดภาษาคาซัค บันทึกที่ต่างประเทศ
ผู้พูดภาษาคาซัค บันทึกในประเทศคาซัคสถาน
ภาษาคาซัค (, pron, ) เป็นภาษากลุ่มเตอร์กิกในเอเชียกลาง
ภาษาคาซัคเป็นหนึ่งในภาษาราชการของประเทศคาซัคสถาน และนอกจากนี้ยังมีคนพูดภาษานี้ในอัฟกานิสถาน จีน อิหร่าน คีร์กีซสถาน มองโกเลีย รัสเซีย ทาจิกิสถาน ตุรกี เติร์กเมนิสถาน ยูเครน และอุซเบกิสถาน ในเยอรมนีมีคนที่พูดภาษาคาซัคตั้งแต่ครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมา ทั่วโลกมีคนพูดภาษาคาซัคเป็นภาษาแม่ประมาณ 6.5 ล้านคน เขียนโดยใช้อักษรซีริลลิก อักษรละติน (ในตุรกี) และอักษรอาหรับที่มีการดัดแปลง (ในประเทศจีน อิหร่าน และอัฟกานิสถาน)

**การแพร่กระจายทางภูมิศาสตร์**
ผู้พูดภาษาคาซัค (ส่วนใหญ่เป็นชาวคาซัค) กระจายในแถบเทือกเขาเทียนชานไปจนถึงทะเลแคสเปียนฝั่งตะวันตก เป็นภาษาราชการของประเทศคาซัคสถาน ซึ่งมีผู้พูดเกือบสิบล้านคน (ตามข้อมูลจาก CIA World Factbook ในด้านประชากรและสัดส่วนผู้พูดภาษาคาซัค)
ในประเทศจีน มีผู้พูดภาษาคาซัคในจีนเกือบ 2 ล้านคนในจังหวัดปกครองตนเองชนชาติคาซัค อีหลี เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์

**ระบบการเขียน**
การเขียนภาษาคาซัคเริ่มตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 7 โดยภาษาคาซัคยุคโบราณ เขียนด้วยอักษรออร์คอน มีอักษร 24 ตัว ภาษาคาซัคสมัยใหม่เขียนด้วยอักษรซีริลลิก อักษรละตินและอักษรอาหรับ ปัจจุบัน ภาษาคาซัคเขียนด้วยอักษรซีริลลิก โดยอักษรซีริลลิกที่ใช้ในภาษาคาซัคเป็นอักษรรัสเซียที่มีอักษรเพิ่มขึ้นมา 9 ตัว: Ә, Ғ, Қ, Ң, Ө, Ұ, Ү, Һ, İ ในขณะที่ผู้พูดภาษาคาซัคในจีนยังคงเขียนด้วยภาษาอาหรับแบบที่คล้ายกับอักษรอาหรับสำหรับภาษาอุยกูร์
ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2549 นูร์ซุลตัน นาซาร์บายิฟ ประธานาธิบดีของคาซัคสถานเสนอให้ใช้อักษรละตินเป็นอักษรราชการแทนอักษรซีริลลิกในคาซัคสถาน รัฐบาลคาซัคสถานได้ประกาศในเดือนกันยายน พ.ศ. 2550 ว่าคาซัคสถานจะปรับมาใช้อักษรละตินภายใน 10-12 ปี โดยใช้งบประมาณราว 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ 

**สัทวิทยา**
ภาษาคาซัคมีการเปลี่ยนเสียงสระระหว่างสระหน้าและสระหลัง โดยมีข้อยกเว้นสำหรับคำบางคำที่เป็นคำยืมจากภาษาอื่น มีระบบการเปลี่ยนเสียงของสระห่อริมฝีปากแบบภาษาคีร์กิซแต่มีการใช้น้อยกว่า

**พยัญชนะ**
นี่คือตารางแสดงหน่วยเสียงพยัญชนะของภาษาคาซัคมาตรฐาน

**สระ**
ภาษาคาซัคมีหน่วยเสียงสระ 12 เสียง ในจำนวนนี้เป็นสระประสม 3 เสียง

**ไวยากรณ์**

**ประโยค**
การเรียงคำในประโยคเป็นแบบประธาน-กรรม-กริยา มีการใช้ปัจจัยแบบรูปคำติดต่อ

**การก**
ภาษาคาซัคมี 7 การก

**สรรพนาม**
ภาษาคาซัคมีสรรพนามแทนบุคคล 8 คำ

**กาล/จุดมุ่งหมาย/มาลา**
ภาษาคาซัคมีรุปแบบผสมของกาล จุดมุ่งหมาย และมาลาผ่านการใช้รูปแบบของกริยาที่หลากหลาย หรือผ่านระบบกริยาช่วยหรืออาจเรียกว่ากริยาอ่อน

**อ้างอิง**

**อ่านเพิ่ม**
 Mark Kirchner: "Kazakh and Karakalpak". In: The Turkic languages. Ed. by Lars Johanson and É. Á. Csató. London u.a. : Routledge, 1998. (Routledge language family descriptions). S.318-332.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Kazakh Cyrillic–Latin (new) converter- Kazakh Cyrillic–Latin (old)–Arabic converter- Kazakh language, alphabet and pronunciation- Aliya S. Kuzhabekova, "Past, Present and Future of Language Policy in Kazakhstan" (M.A. thesis, University of North Dakota, 2003)- Kazakh language recordings date=2022-06-23 , British Library- Kazakh – Apertium- KazakhTurkish Dictionary-  Kazakhstan in the CIA World Factbook-  US Peace Corps Kazakh Language Courses transcribed to HTML
หมวดหมู่:ตระกูลภาษาเตอร์กิก
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศคาซัคสถาน
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศจีน
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศอิหร่าน
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศอัฟกานิสถาน
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศคีร์กีซสถาน
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศมองโกเลีย
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศรัสเซีย
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศทาจิกิสถาน
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศตุรกี
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศเติร์กเมนิสถาน
หมวดหมู่:ภาษาในประเทศอุซเบกิสถาน
หมวดหมู่:ภาษาประธาน–กรรม–กริยา