วิกิพีเดีย:คู่มือการเขียน/การทับศัพท์ภาษามลายู

การทับศัพท์ภาษามลายูที่ใช้ในประเทศมาเลเซีย สิงคโปร์ และบรูไนในที่นี้เป็นหลักการที่กำหนดตามสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

**หลักทั่วไป**
1. หลักเกณฑ์นี้ใช้สำหรับเขียนทับศัพท์คำภาษามลายูตามที่เขียนด้วยอักษรโรมัน (รูมี) โดยมีตารางเทียบอักษรโรมันกับอักษรไทยที่ใช้ในการทับศัพท์และมีตัวอย่างประกอบ
2. การทับศัพท์ตามหลักเกณฑ์นี้ยึดการออกเสียง 2 แบบ ได้แก่ การออกเสียงตามรูปเขียน (Sebutan Baku) ใช้อักษรย่อว่า SB และการออกเสียงแบบที่ใช้สื่อสารในชีวิตประจำวัน (Bahasa Melayu Percakapan) ใช้อักษรย่อว่า BMP ในตารางได้ให้ตัวอย่างไว้ทั้ง 2 แบบ โดยใส่วงเล็บกำกับ เช่น
::ทั้งนี้ หากทั้ง 2 แบบออกเสียงเหมือนกันก็จะไม่ใส่วงเล็บกำกับ เช่น
::ในการทับศัพท์คำทั่วไปอาจทับศัพท์ได้ทั้ง 2 แบบ แต่การทับศัพท์วิสามานยนามควรทับศัพท์ตามแบบ SB
3. คำที่ไทยรับมาใช้เป็นเวลานานจนเป็นที่ยอมรับกันทั่วไปแล้ว อาจใช้ต่อไปตามเดิมหรือใช้ตามหลักเกณฑ์นี้ ตัวอย่างในที่นี้ใส่คำทับศัพท์ตามหลักเกณฑ์และวงเล็บคำที่นิยมใช้มาแต่เดิมไว้ด้วย เช่น
4. คำทับศัพท์ที่มีประกาศในราชกิจจานุเบกษา เช่น คำในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน, กำหนดชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครอง และเมืองหลวง, ศัพท์บัญญัติชื่อแร่และศัพท์บัญญัติชื่อธาตุ ฯลฯ ให้ใช้ตามประกาศครั้งล่าสุด
5. ตัวอย่างคำภาษามลายูที่ให้ไว้ในหลักเกณฑ์นี้สะกดตามระบบใหม่ แต่ในเอกสารโบราณหรือชื่อบุคคลอาจพบคำที่สะกดตามระบบเดิมอยู่บ้าง ที่พบมากมีดังนี้
6. พยัญชนะในภาษามลายูหลายตัวไม่มีเสียงในภาษาไทย จำเป็นจะต้องเลือกอักษรไทยที่มีเสียงใกล้เคียง และหลายเสียงต้องใช้อักษรไทยตัวเดียวกันแทนเสียงพยัญชนะที่มีเสียงต่างกันในภาษามลายู ดังนี้
7. ทวิอักษรต่อไปนี้แทนเสียง 1 เสียง กำหนดให้ทับศัพท์ด้วยอักษรไทยตัวเดียว ดังนี้
8. พยัญชนะ h และ r ที่อยู่ท้ายพยางค์ ภาษามลายูออกเสียงพยัญชนะตัวนั้นด้วยแต่ไม่ได้ออกเสียงเหมือนตัวสะกดในภาษาไทย ในการทับศัพท์ให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับไว้ เพื่อแสดงว่าเป็นเสียงพยัญชนะท้ายของพยางค์ เช่น
9. พยัญชนะ k ระบบการออกเสียงภาษามลายูจากหนังสือ Daftar Kata Bahasa Melayu (Rumi-Sebutan-Jawi), 2008. ของสถาบันภาษาและวรรณกรรม (Dewan Bahasa dan Pustaka) กำหนดให้ออกเสียงพยัญชนะ k ได้ 4 แบบตามอักษรอาหรับ (ยาวี) คือ
::ในการทับศัพท์กำหนดให้พยัญชนะ k ทับศัพท์เป็น ก ในตำแหน่งพยัญชนะต้นและเมื่อตามหลังสระในพยางค์แรกและพยางค์กลาง เช่น
::ส่วนพยัญชนะ k ที่เป็นตัวสะกดในพยางค์ท้าย เมื่อออกเสียงแบบ SB ทับศัพท์เป็น ก และเมื่อออกเสียงแบบ BMP ทับศัพท์เป็น ก์ เช่น
10. พยางค์ per ที่เป็นหน่วยคำเติมหน้า ให้ทับศัพท์เป็น เปอร์
::แต่ถ้าตามด้วยสระ อาจทับศัพท์เป็น เปอร์ หรือ เปอ + ร + สระ เช่น
11. สระเดี่ยว ในภาษามลายูมี 5 รูป 6 เสียง ได้แก่
::สระ e ที่ออกเสียง /ə/ ซึ่งออกเสียงสั้นกว่าสระเออในภาษาไทย กำหนดให้ทับศัพท์โดยใช้สระ เ–อ เมื่อเป็นพยางค์เปิด (พยางค์ที่ไม่มีพยัญชนะท้าย) และใช้สระ เ–ิ เมื่อเป็นพยางค์ปิด (พยางค์ที่มีพยัญชนะท้าย)
12. สระประสม ในภาษามลายูมี 3 เสียง คือ ai, au และ oi กำหนดให้ทับศัพท์เป็นสระ ไ–, เ–า และ โ–ย ตามลำดับ เช่น
::อย่างไรก็ตาม อาจมีบางคำที่ออกเสียงรูปสระเหล่านี้เป็นสระเรียง เช่น
::ทั้งนี้ คำใดจะออกเสียงรูปสระเหล่านี้เป็นสระประสมหรือสระเรียงอาจขึ้นอยู่กับที่มาและความหมายของคำ เช่น
::ในกรณีสระ ai และ au ซึ่งทับศัพท์โดยใช้สระ ไ– และ เ–า ในภาษาไทยรูปสระเหล่านี้มีเสียงพยัญชนะท้ายแล้ว 1 เสียง คือ ย และ ว ตามลำดับ หากมีพยัญชนะอื่นตามมาอีก ภาษามลายูจะออกเสียงพยัญชนะตัวนั้นด้วย ในการทับศัพท์ให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับบนพยัญชนะที่ตามมานั้น เช่น
13. สระเรียง สระที่เรียงกันหลายตัวในภาษามลายู ถ้าไม่ใช่สระประสมตามข้อ 12. จะออกเสียงทีละตัวเป็นสระเรียง แต่จะออกเสียงต่อเนื่องโดยมักแทรกเสียง ย หรือ ว ระหว่างสระ เสียงสระที่เรียงกันนี้ไม่แยกกันชัดเจนเป็นคนละพยางค์อย่างในภาษาไทย ในการทับศัพท์มีหลักเกณฑ์ดังนี้
::13.1 สระ io และ iu ให้ทับศัพท์เป็นสระ 2 เสียง โดยแทรก ย เช่น
::13.2 สระ ui ให้ทับศัพท์เป็นสระ 2 เสียง โดยแทรก ว เช่น
::13.3 สระเรียงที่มีเสียงใกล้เคียงกับสระประสมในภาษาไทยได้แก่สระ ia และ ua ให้ทับศัพท์เป็น เ–ีย และ –ัว เนื่องจากมีรูปสระในภาษาไทยรองรับได้ และสระ iau และ uai ให้ทับศัพท์เป็นสระประสมที่มีตัวสะกด คือ เ–ียว และ –วย เช่น
14. คำที่ประกอบด้วยคำหลายคำ ถ้าเป็นชื่อภูมิศาสตร์ให้เขียนทับศัพท์ติดกัน เช่น
::ส่วนชื่ออื่นในวิกิพีเดียภาษาไทยให้เขียนทับศัพท์แยกกันเฉพาะกรณีที่เป็นชื่อบุคคล ส่วนชื่อประเภทอื่นให้เขียนติดกันไป ไม่ต้องเว้นวรรค
::ชื่อบุคคล เช่น
::ในวิกิพีเดียภาษาไทยให้เขียนติดกันไป ไม่ต้องเว้นวรรค เช่น
::ในวิกิพีเดียภาษาไทยให้เขียนติดกันไป ไม่ต้องเว้นวรรค เช่น 
::ในวิกิพีเดียภาษาไทยให้เขียนติดกันไป ไม่ต้องเว้นวรรค เช่น 
15. ชื่อภูมิศาสตร์ที่มีคำบอกประเภทวิสามานยนามกำกับอยู่ ให้แปลคำบอกประเภทวิสามานยนามเป็นภาษาไทย แล้วเขียนติดกับคำทับศัพท์ เช่น
::แต่ถ้าคำเหล่านั้นกลายเป็นส่วนหนึ่งของชื่อภูมิศาสตร์แล้ว ให้ทับศัพท์และเขียนติดกันทุกคำ เช่น
16. ชื่อบุคคลที่มาจากภาษาอาหรับ ให้ทับศัพท์ตามหลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษามลายู เนื่องจากผู้พูดภาษามลายูออกเสียงชื่อเหล่านั้นตามภาษามลายู เช่น
17. คำประกอบชื่อบุคคล ชื่อบุคคลในภาษามลายูจะมีคำนำหน้าชื่อ คำแสดงความยกย่อง และคำแสดงยศหรือตำแหน่งอยู่หน้าชื่อ ส่วนผู้ที่ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์จะเขียนชื่อเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตามหลังชื่อด้วย ในการทับศัพท์ให้เขียนตามการเขียนในภาษามลายู เช่น
::คำนำหน้าชื่อต่อไปนี้ให้แปลเป็นภาษาไทย
18. ชื่อที่เขียนแบบย่อ ให้เขียนทับศัพท์เป็นคำเต็ม เช่น
::ตัวอย่างเช่น
::นอกจากนี้ ชื่อในภาษามลายูยังมีคำบ่งบอกว่าเป็นบุตรชายหรือบุตรสาวของใคร ซึ่งมีการใช้แบบย่อเช่นกัน ในการทับศัพท์ให้ทับศัพท์เป็นคำเต็ม เช่น
::ตัวอย่างเช่น
19. คำที่มีเครื่องหมายยัติภังค์ ให้ทับศัพท์โดยคงเครื่องหมายไว้ตามภาษามลายู เช่น
20. คำย่อ คำภาษามลายูที่ใช้ในประเทศมาเลเซีย สิงคโปร์ และบรูไน ถ้าเป็นอักษรย่อที่อ่านเรียงตัวอักษร เช่น ชื่อเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ให้เขียนทับศัพท์ตามชื่ออักษรย่อนั้น ๆ ตามเสียงในภาษาอังกฤษ ดังนี้
::คำย่อบางคำมีจุด บางคำไม่มีจุด ในการทับศัพท์ให้เขียนตามการเขียนในภาษามลายู
หมายเหตุ

**ตารางเทียบเสียง**

**เสียงพยัญชนะ**
หมายเหตุ

**เสียงสระ**

**สระเดี่ยว**
หมายเหตุ

**สระประสม**

**สระเรียง**
หมายเหตุ

**ดูเพิ่ม**
 ภาษามลายู- หลักเกณฑ์การทับศัพท์ของราชบัณฑิตยสถานและสำนักงานราชบัณฑิตยสภา- วิกิพีเดีย:คู่มือการเขียน/การทับศัพท์ภาษาอินโดนีเซีย

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษามลายู ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาฝรั่งเศส เยอรมัน อิตาลี สเปน รัสเซีย ญี่ปุ่น อาหรับ และมลายู ลงวันที่ 5 มีนาคม 2535-  หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษามลายู ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาเยอรมัน สเปน ญี่ปุ่น และมลายู ลงวันที่ 13 มีนาคม 2561-  ศูนย์อ้างอิงวรรณกรรมมลายูของสถาบันภาษาและวรรณกรรม ประเทศมาเลเซีย
หมวดหมู่:ภาษามลายู
หมวดหมู่:การทับศัพท์ในวิกิพีเดีย
หมวดหมู่:รูปแบบการเขียนในวิกิพีเดีย
หมวดหมู่:แนวปฏิบัติวิกิพีเดีย