สิปปนนท์ เกตุทัต

ศาสตราจารย์ สิปปนนท์ เกตุทัต (23 กุมภาพันธ์ 2474 — 16 กรกฎาคม 2549) ราชบัณฑิตกิตตมศักดิ์ เป็นนักวิทยาศาสตร์ชาวไทย ทีมีคุณูปการต่อวงการศึกษา วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี อุตสาหกรรม และการพัฒนาประเทศไทยในภาพรวม ท่านเป็นผู้บุกเบิกหลายสิ่งในประเทศ ที่เป็นรากฐานทำให้เกิดองค์กรและโครงการที่ช่วยในการยกระดับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี การศึกษา ของประเทศมาโดยลำดับ ท่านมีผลงานเขียน ที่จุดประกายให้เยาวชนไทย และผู้บริหารการพัฒนาประเทศได้ใช้นำทางจำนวนมาก และในวาระที่ท่านดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ท่านได้กราบทูลขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตเพื่อนำเอา ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการวางแผนการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศไทย และเป็นผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์
ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 เวลา 13:08 น. ที่โรงพยาบาลศิริราช ด้วยโรคมะเร็งในกระดูก รวมอายุ 75 ปี

**ประวัติ**
ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร. สิปปนนท์ เกตุทัต เป็นบุตรของ นาวาอากาศเอก พระยาทะยานพิฆาต (ทิพย์ เกตุทัต) และคุณหญิงถนอม ทะยานพิฆาต เกตุทัต (ถนอม ภมรสูต) และสมรสกับนางเอมิลี แอนน์ เกตุทัต (นามสกุลเดิม คเลเวนเจอร์) อดีตเลขานุการ สภาสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเซีย (AIT) โดยมีบุตรธิดา ดังนี้- นายโทนิทิพย์ เกตุทัต สมรสกับ น.ส.เบ็ทซี โอลสัน มีธิดา 1 คน 
** นางสาว นารีทร เกตุทัต- รองศาสตราจารย์ ดร.มารินา เกตุทัต คาร์นส์ รองศาสตราจารย์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี สมรสกับ ศาสตราจารย์ ดร.เจมส์ คาร์นส์  มีธิดา 2 คน 
** นางสาว เอมิลิน เกตุทัต คาร์นส์
** นางสาว เจมินา เกตุทัต คาร์นส์- นาง ธาริสา เกตุทัต อดีตผู้ช่วยผู้จัดการทั่วไป ร้านภูฟ้า โครงการตามพระราชดำริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สมรส กับ นาย โมฮัมมัด อาทีฟ มาจีด มีบุตร 1 คน
** ด.ช.โอเมอร์ ไฮเดอร์ เกตุทัต

**การศึกษา**
 ประถมศึกษา โรงเรียนเซนต์คาเบรียล- มัธยมศึกษา โรงเรียนอำนวยศิลป์ โรงเรียนนันทนศึกษา โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา- พ.ศ. 2491  ประกาศนียบัตรเตรียมอุดมศึกษา โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา- พ.ศ. 2496  B.S. ฟิสิกส์ประยุกต์ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ณ ลอสแอนเจลิส สหรัฐอเมริกา- พ.ศ. 2497  A.M. ฟิสิกส์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด สหรัฐอเมริกา- พ.ศ. 2500  Ph.D. นิวเคลียร์ฟิสิกส์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด- พ.ศ. 2500-2501  นักวิจัยหลังปริญญาเอก สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (M.I.T.)- พ.ศ. 2503-2505 นักวิจัยสมทบ สถาบันวิจัยแห่งชาติอาร์กอนน์ สหรัฐอเมริกา- พ.ศ. 2508-2509 นักวิจัยอเล็กซานเดอร์ ฟอน ฮุมโบลต์ สถาบันเอ็ดดวดซินเติล สถาบันเทคโนโลยีดาร์มสตัทต์ สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี- พ.ศ. 2519   ปริญญาบัตร วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่นที่ 18
ได้รับทุนรัฐบาล (คุรุสภา) ไปศึกษาวิชาฟิสิกส์เป็นเวลา 9 ปี ตั้งแต่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2492 จนถึง 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2501 ตั้งแต่ระดับปริญญาตรี โท และเอก

**ประสบการณ์ ผลงาน และตำแหน่งต่าง ๆ ที่สำคัญ**
ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร. สิปปนนท์ เกตุทัต มีประสบการณ์และผลงานหลายด้าน และดำรงตำแหน่งที่สำคัญทั้งในภาครัฐและภาคเอกชน รวมทั้งกิจกรรมด้านสังคมจำนวนมาก ได้แก่

**ตำแหน่งด้านวิชาการ**
 พ.ศ. 2501-2514 อาจารย์ตรี-รองศาสตราจารย์ ภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย- พ.ศ. 2514-2518 ศาสตราจารย์ ภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย- พ.ศ. 2524-2527 ศาสตราจารย์ ภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย - พ.ศ. 2530 ศาสตราจารย์กิตติคุณ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

**งานภาครัฐและการศึกษาของไทย**
 เลขานุการบัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (2509-2510)- ผู้อำนวยการโครงการพัฒนามหาวิทยาลัย สภาการศึกษาแห่งชาติ (2510-2515) - ผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ เมื่อ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2511 และเป็นนายกสภามหาวิทยาลัย- ประธานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (ศสช.)- ประธานคณะกรรมการบริหารสภาวิจัยแห่งชาติ ดู สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.)- ประธานคณะกรรมการทบวงมหาวิทยาลัย- ประธานคณะกรรมการสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.)- กรรมการพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (กวทช.)- รองประธานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน- นายกสภามหาวิทยาลัยต่าง ๆ ได้แก่ มหาวิทยาลัยทักษิณ, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ- กรรมการสภามหาวิทยาลัยต่าง ๆ ได้แก่ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยมหิดล, มหาวิทยาลัยศิลปากร, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และมหาวิทยาลัยรังสิต- กรรมการการศึกษาแห่งชาติ และ เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ - กรรมการคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.)- กรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ- ประธานคณะกรรมการกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) - ประธานกรรมการ โครงการปริญญาเอกกาญจนาภิเษก สำนักงานกองทุนสนับสนุนงานวิจัย- ประธานคณะศึกษา “การศึกษาไทยในยุคโลกาภิวัตน์” ธนาคารกสิกรไทย - ประธานกรรมการอำนวยการธนาคารสมอง  มูลนิธิพัฒนาไท date=2006-08-18 

**งานภาคธุรกิจและอุตสาหกรรม**
 ผู้จัดการใหญ่ บริษัทปิโตรเคมีแห่งชาติ จำกัด (2527-2534)- ประธานกรรมการการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย (2535-2537) - ประธานกรรมการบริษัทปิโตรเคมีแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) (2535-2537) - ประธานกรรมการบริษัทไทยโอเลฟินส์ จำกัด (2535-2537) - ประธานกรรมการบริษัทอะโรเมติคส์ (ประเทศไทย) จำกัด (2535-2537)- กรรมการ Asian Development Research Forum, International Development Research Center- ประธานกรรมการบริษัท เอ็ฟเฟ็กทีฟ แพลนเนอร์ - ประธานกรรมการ บริษัทเงินทุนบุคคลัภย์จำกัด (มหาชน)- ที่ปรึกษาสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย- ประธานกรรมการบริษัทซิสเต็มลิตเติ้ลเฮ้าส์จำกัด Bangkok International Preperatory & Secondary School

**งานด้านการเมือง**
 สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516- กรรมการและเลขานุการ คณะกรรมาธิการการศึกษา สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (2516-2518)- ประธานคณะกรรมการที่ปรึกษาด้านการศึกษาและสังคม สภาปฏิรูปแห่งชาติ (2519-2520)- ที่ปรึกษา คณะที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี (2523)- รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (2523)- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (2523-2524)- สมาชิกวุฒิสภา (2526-2532, 2539-2543)- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม (2534-2535)

**งานด้านสังคม**
 กรรมการสภาสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI)- กรรมการมูลนิธิไทยคม- ประธานกรรมการมูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในพระบรมราชูปถัมภ์- ประธานกรรมการทุนการศึกษาธนาคารสุมิโตโม-ซากุระ ประเทศไทย- ประธานกรรมการมูลนิธิดำรง ลัทธพิพัฒน์- ประธานกรรมการมูลนิธิโทเรเพื่อส่งเสริมวิทยาศาสตร์ ประเทศไทย- ประธานกรรมการมูลนิธิอีริคสัน (ประเทศไทย)- รองประธานกรรมการมูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิควิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษาใน พระอุปถัมภ์ของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ (สอวน.)- ประธานกรรมการรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น- ที่ปรึกษาคณะกรรมการสมาคมฮาร์วาร์ด ประเทศไทย- ที่ปรึกษา คณะกรรมการรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น- กรรมการทุนการศึกษาเครือเจริญโภคภัณฑ์

**งานระดับนานาชาติ**
 รองผู้อำนวยการสำนักงานเลขาธิการองค์การรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาแห่ง เอเซียตะวันออกเฉียงใต้ (ซีเมส) (2515-2517)- กรรมการสภาสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเซียและกรรมการบริหาร (2518-2524)- กรรมการสภาการศึกษาและพัฒนานานาชาติ นิวยอร์ก (2518-2529)- ประธานสถาบันอุดมศึกษาเพื่อการพัฒนาและคณะกรรมการบริหารสถาบันฯ สิงคโปร์ (2521-2524)- กรรมการสภามหาวิทยาลัยออโตโนมัส กัวดาลาฮารา เม็กซิโก (2521-2527)- กรรมการสถาบันวางแผนการศึกษานานาชาติ องค์การยูเนสโก (2523-2530)- กรรมการสมาคมเอเซีย (2531-2536)- กรรมการสถาบันนานาชาติเพื่อการศึกษา สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี (2534-2536)- กรรมการสภามหาวิทยาลัยสหประชาชาติ (2532-2537)

**งานด้านให้คำปรึกษาแนะนำ**
 กรรมการ คณะที่ปรึกษาด้านการศึกษา ธนาคารโลก (2520-2521)- กรรมการ คณะที่ปรึกษาด้านการวางแผนพัฒนาการศึกษา มูลนิธิร็อกกี้เฟลเลอร์ (2522-2524)- ที่ปรึกษาด้านนโยบายวางแผนการศึกษาและพัฒนา องค์การพัฒนานานาชาติแห่งคานาดา (2525)- ที่ปรึกษาด้านการศึกษาและการพัฒนาสังคมพื้นที่บริเวณชาย ฝั่งทะเลตะวันออก (2525)- ประธานคณะกรรมการการประเมินผลความร่วมมือระหว่างยูเนสโกและธนาคารโลกด้านการศึกษา (2526-2527)- ที่ปรึกษาด้านการวางแผน กระทรวงวางแผน คูเวต (2542)

**ประสบการณ์อื่น ๆ ในต่างประเทศ**
 ร่วมในคณะผู้แทนไทยและเป็นหัวหน้าคณะผู้แทนไทย ในการไปประชุมนานาชาติด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ วัฒนธรรม อุตสาหกรรม และการพัฒนา เป็นจำนวนมากกว่ายี่สิบครั้ง (2508-2544)- ศึกษา วิจัย ดำเนินงาน ดูงาน ประชุมวิชาการ รวมทั้งทัศนศึกษา (2492-2544) รวมทั้งสิ้นประมาณ 60 ประเทศ ดังนี้คือ
** แถบอาเซีย: มาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินล์ ลาว พม่า กัมพูชา เวียดนาม ฮ่องกง มาเก๊า สาธารณรัฐประชาชนจีน ไต้หวัน เกาหลี ญี่ปุ่น อินเดีย ปากีสถาน ศรีลังกา
** แถบโอเชียเนีย: ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ ปาปัวนิวกินี
** แถบตะวันออกกลาง: บาห์เรน สาธารณรัฐอาหรับเอมิเรต คูเวต การ์ตา ซีเรีย อิสราเอล         
** แถบยุโรป: นอร์เวย์ สวีเดน เดนมาร์ก ฟินแลนด์ รัสเซีย ตุรกี เยอรมนี สาธารณรัฐเชค สาธารณรัฐสโลวัค ออสเตรีย ฮังการี อังกฤษ ยูโกสลาเวีย สวิสเซอร์แลนด์ อิตาลี ฝรั่งเศส สเปน เบลเยี่ยม กรีซ ลักเซมเบิร์ก เนเทอแลนด์ โปรตุเกส 
** แถบแอฟริกา: อียิปต์ เคนยา ทานซาเนีย แอฟริกาใต้
** แถบอเมริกา: สหรัฐอเมริกา คานาดา เม็กซิโก ปอร์เตอริโก บราซิล เวเนซูเอล่า อาร์เจนตินา พารากวัย

**ผลงานวิจัย บทความวิชาการ และหนังสือ**
(รวบรวมถึง 31 มีนาคม 2545)- เอกสารที่ตีพิมพ์เป็นภาษาไทย รวม 225 เรื่อง ซึ่งเกี่ยวกับด้านวิทยาศาสตร์ การศึกษา เทคโนโลยี วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม สังคมสิ่งแวดล้อมและการพัฒนา การวิจัยปิโตรเคมี อุตสาหกรรม การจัดการ รวมทั้งหนังสือโดยเฉพาะด้านวิทยาศาสตร์และการศึกษา- รายชื่อหัวข้อเอกสารที่ตีพิมพ์เป็นภาษาอังกฤษ รวม 100 เรื่อง ซึ่งเกี่ยวกับด้านการวิจัยทางนิวเคลียร์ฟิสิกส์และฟิสิกส์ว่าด้วยของแข็ง ด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และการพัฒนาอุตสาหกรรมปิโตรเคมี น้ำมันและก๊าซธรรมชาติ

**รางวัลและเกียรติคุณ**
 พ.ศ. 2492-2501 ได้รับทุนรัฐบาล (คุรุสภา) ไปศึกษา ณ สหรัฐอเมริกา ระดับปริญญาตรี โท เอก และหลังปริญญาเอก- พ.ศ. 2518 นักการศึกษาดีเด่น สมาคมการศึกษาไทย- พ.ศ. 2537 นักเรียนรัฐบาลดีเด่น สมาคมนักเรียนรัฐบาลไทย- พ.ศ. 2538 ศิษย์เก่าดีเด่น โรงเรียนเซนต์คาเบรียล- พ.ศ. 2538 รางวัลมหิดลวิทยานุสรณ์- พ.ศ. 2539 รางวัลบุคคลดีเด่นด้านการพัฒนาสังคม คณะกรรมการเอกลักษณ์แห่งชาติ- พ.ศ. 2540 นักวิทยาศาสตร์อาวุโสดีเด่น สมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย- พ.ศ. 2548 ได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ประเภทวิทยาศาสตร์กายภาพ สาขาวิชาฟิสิกส์

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**
สิปปนนท์ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสูงสุดตระกูลต่าง ๆ ดังนี้

**ปริญญากิตติมศักดิ์**
 พ.ศ. 2525   ปริญญาบัตรกิตติมศักดิ์ วิทยาลัยการทัพอากาศ- พ.ศ. 2525  กศ.ด. กิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร- พ.ศ. 2530  กศ.ด. กิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์- พ.ศ. 2535  วศ.ด. กิตติมศักดิ์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี- พ.ศ. 2535  ทษ.ด. กิตติมศักดิ์ สถาบันเทคโนโลยีการเกษตรแม่โจ้- พ.ศ. 2537  วท.ด. กิตติมศักดิ์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง- พ.ศ. 2538  วท.ด. กิตติมศักดิ์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ- พ.ศ. 2538  กศ.ด. กิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ- พ.ศ. 2540   พบ.ด. กิตติมศักดิ์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์- พ.ศ. 2544   ปริญญาบัตรกิตติมศักดิ์ วิทยาลัยการทัพบก- พ.ศ. 2544  กศ.ด. กิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  รำลึกถึง ศ. ดร. สิปปนนท์ เกตุทัต ครูของผม date=2006-07-19 
2549
หมวดหมู่:ศาสตราจารย์กิตติคุณ
หมวดหมู่:นักการศึกษาชาวไทย
หมวดหมู่:นักวิทยาศาสตร์ชาวไทย
หมวดหมู่:นักฟิสิกส์ชาวไทย
หมวดหมู่:นักวิชาการชาวไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมไทย
หมวดหมู่:สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
หมวดหมู่:สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยทักษิณ
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
หมวดหมู่:อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์
หมวดหมู่:ราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากวิทยาลัยการทัพอากาศ
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยศิลปากร
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยแม่โจ้
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากวิทยาลัยการทัพบก
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น