ลี่เจียง

ลี่เจียง (p=Lìjiāngshì; ลี่เจียงซื่อ หรือ p=Lìjiānggǔchéng; ลี่เจียงกู่เฉิง) เป็นเขตการปกครองที่ประกอบด้วยส่วนที่เป็นเขตเมืองและเขตชนบททางตะวันตกเฉียงเหนือของมณฑลยูนนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน มีจำนวนประชากรราว 1,100,000 คน มีย่านเมืองเก่าลี่เจียงที่มีชื่อเสียงมาก ซึ่งมีชื่ออย่างเป็นทางการว่า เมืองเก่าต้าเหยียน (大研, Dàyán)

**การปกครอง**
พื้นที่ของเมืองลี่เจียงประกอบด้วยไปด้วยเขต 1 เขต (เขตเมืองเก่า) และ 4 ตำบล รวมทั้งย่านเมืองใหม่ลี่เจียง เมืองเก่าต้าเหยียน เมืองเก่าซูเหอ เมืองเก่าไป๋ซา และบางส่วนของช่องเขาเสือกระโจน

**ประวัติ**
ย่านเมืองเก่าลี่เจียงมีประวัติศาสตร์ย้อนหลังไปได้มากกว่า 800 ปี และเคยเป็นจุดแลกเปลี่ยนค้าขายสินค้าตามเส้นทางสาย Tea Horse สายเก่า ย่านเมืองเก่านี้มีชื่อเสียงจากคูคลองและสะพานที่มีอยู่มากมาย จนได้รับการขนานนามว่า "เวนิสแห่งตะวันออก"
เมืองเก่าลี่เจียงมีสถาปัตยกรรม ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมแตกต่างไปจากเมืองโบราณอื่น ๆ ของจีน เนื่องจากเป็นเมืองที่เป็นที่ตั้งรกรากของชาวน่าซีมาตั้งแต่สมัยโบราณ

**ภูมิศาสตร์**
ไฟล์:Txu-oclc-10552568-ng47-7.jpg|thumb|แผนที่ภูมิศาสตร์แสดงระดับสูงต่ำและที่ตั้งเมืองลี่เจียง (ซึ่งชื่อตามอักษรโรมัน ปี 1954 LI-CHIANG 麗江) (AMS, 1954)
ไฟล์:Yulong xue shan.jpg|thumb|left|ภาพถ่ายระยะไกลแสดงเมืองลี่เจียง และภูเขาหิมะมังกรหยก
ลี่เจียงตั้งอยู่ในภูมิภาคที่ล้อมรอบด้วยเทือกเขาเหิงต้วน ที่คั่นกลางระหว่างที่ราบสูงชิงไห่–ทิเบต และที่ราบสูงยูนนาน–กุ้ยโจว และยังเป็นเมืองขนาดใหญ่เพียงหนึ่งเดียวในเทือกเขาเหิงต้วน ลี่เจียงมีอาณาเขตติดต่อ ดังนี้- ทิศตะวันออก ติดกับจังหวัดปกครองตนเองชนชาติอี๋ เหลียงชาน (凉山彝族自治州) และนครพานจือฮวา (攀枝花市) ของมณฑลเสฉวน- ทิศใต้ ติดกับอำเภอเจี้ยนชวาน (剑川县), อำเภอเฮ่อชิ่ง (鹤庆县) และอำเภอปินชวาน (宾川县) ของจังหวัดปกครองตนเองชนชาติไป๋ ต้าลี่ (大理白族自治州), และอำเภอต้าเหยา (大姚县) และอำเภอหย่งเหริน (永仁县) ของจังหวัดปกครองตนเองชนชาติอี๋ ฉู่สยง (楚雄彝族自治州) - ทิศตะวันตกและทิศเหนือ ติดกับจังหวัดปกครองตนเองชนชาติลีซอ นู่เจียง (怒江傈僳族自治州) และจังหวัดปกครองตนเองชนชาติทิเบต ตี๋ชิ่ง (迪庆藏族自治州) 
เมืองลี่เจียงมีพื้นที่ทั้งหมด 20,600 ตารางกิโลเมตร และมีเขตการปกครองครอบคลุมเมืองเก่าลี่เจียง หรือเขตกู่เฉิง (古城区), อำเภอปกครองตนเองชนชาติน่าซี ยฺวี่หลง (玉龙纳西族自治县), อำเภอหย่งเชิ่ง (永胜县), อำเภอหฺวาผิง (华坪县) และอำเภอปกครองตนเองชนชาติอี๋ หนิงล่าง (宁蒗彝族自治县)

**ภูมิอากาศ**
จากการผสมระหว่างที่ตั้งของเมืองที่ละติจูดต่ำ (ค่อนไปทางเส้นศูนย์สูตร) และ ระดับความสูงเหนือระดับน้ำทะเลมาก จึงมีภูมิอากาศค่อนไปทางแบบที่สูงกึ่งเขตร้อนเล็กน้อยภูมิอากาศ (Köppen Cwb) ในฤดูหนาวอากาศไม่หนาวมาก แห้งมาก และมีแดดจัด (มีแสงแดดมากถึง 70%) แม้ว่าอุณหภูมิเฉลี่ยในเดือนธันวาคมและมกราคมจะต่ำกว่าจุดเยือกแข็ง เดือนมกราคมซึ่งเป็นเดือนที่อากาศเย็นที่สุดโดยมีอุณหภูมิเฉลี่ย 24 ชั่วโมงอยู่ที่ 6.4 ° C (43.5 ° F) ฤดูใบไม้ผลิเริ่มเร็ว อากาศแห้งและมีแดดจัดจนถึงปลายเดือนพฤษภาคม ปริมาณฝนที่เพิ่มสูงขึ้นและถี่ขึ้นมากในระยะเวลาสั้นในช่วงต้นเดือนมิถุนายน และฝนตกหนาแน่นเช่นนี้จนถึงปลายเดือนกันยายน ฤดูร้อนอากาศไม่ร้อน มีฝน (มากกว่าแดด) และชื้น เดือนมิถุนายนเป็นเดือนที่ร้อนที่สุด มีอุณหภูมิเฉลี่ย 18.6 ° C (65.5 ° F) ฤดูใบไม้ร่วงจะเห็นปริมาณน้ำฝนลดลงอย่างกะทันหันและกลับมีแดดมาก อุณหภูมิเฉลี่ยรายปีอยู่ที่ 12.93 ° C (55.3 ° F) ในขณะที่ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 980 มม. (38.6 นิ้ว) โดยประมาณ 80% เกิดขึ้นตั้งแต่เดือนมิถุนายนถึงกันยายน ด้วยเปอร์เซ็นต์แสงแดดต่อเดือนตั้งแต่ 32% ในเดือนกรกฎาคมถึง 80% ในเดือนธันวาคม ลี่เจียงมีจำนวนชั่วโมงได้รับแสงอาทิตย์ 2,463 ชั่วโมงต่อปี

**สถานที่ท่องเที่ยว**
 ภูเขาหิมะมังกรหยก ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของเมืองโบราณลี่เจียง เป็นภูเขาที่มีหิมะปกคลุมตลอดทั้งปี มีความสูงเหนือระดับน้ำทะเล โดยเฉลี่ย 4,000 เมตร เนื่องจากมียอดเขา 13 ยอดเรียงต่อกัน และปกคลุมด้วยหิมะ  มีลักษณะคล้ายมังกร จึงถูกเรียกว่า ภูเขาหิมะมังกรหยก - สระน้ำมังกรดำ (黑龙潭, Heillongtan) หรือที่รู้จักกันว่า สวนยวี่เฉวียน (玉泉) ตั้งอยู่ในตัวเมืองลี่เจียง ห่างจากตัวเมืองโบราณลี่เจียงไปทางทิศเหนือประมาณ 1 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 11,390 ตารางเมตร สระน้ำมังกรดำมีจุดเด่นที่ความใสของน้ำที่ใสราวกับมรกต นอกจากนี้ ภายในสวนยังมีการสถาปัตยกรรมต่าง ๆ ที่ผสมผสานวัฒนธรรมของชาวฮั่น ทิเบต และน่าซี ไว้ด้วยกัน  - โค้งแรกแม่น้ำแยงซี (长江第一湾, Changjiangdiyiwan) ห่างจากเมืองโบราณลี่เจียง 53 กิโลเมตร เกิดจากแม่น้ำแยงซี (หรือที่คนจีนเรียกว่า แม่น้ำฉางเจียง) ที่ไหลลงมาจากที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบต มากระทบกับภูเขาไห่หลอ ทำให้ทิศทางของแม่น้ำหักโค้งไปทางทิตะวันออกเฉียงเหนือ จนเกิดเป็นโค้งน้ำที่สวยงาม  - ช่องเขาเสือกระโจน ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างทางแยกของเมืองลี่เจียงและเมืองจงเตี้ยน เป็นหุบเขาในช่วงที่แม่น้ำแยงซีไหลลงมาจากจินซาเจียง (金沙江, แม่น้ำทรายทอง) น้ำบริเวณนี้ไหลเชี่ยวมาก ช่วงที่แคบที่สุดมีความกว้างเพียง 30 เมตร ตามตำนานเล่าว่า ในอดีตช่องแคบนี้มีเสือกระโดดข้ามไปยังฝั่งตรงข้ามได้ เนื่องจากกลางแม่น้ำบริเวณนี้มีหินที่เรียกว่า “หินเสือกระโดด” ซึ่งก้อนหินมีความสูงกว่า 13 เมตร จึงเป็นที่มาของชื่อ “ช่องเขาเสือกระโดด” 

**เหตุการณ์สำคัญ**
 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539 เกิดเหตุแผ่นดินไหวขึ้น ส่งผลให้พื้นที่หนึ่งในสามของเมืองถูกทำลายลง- 4 ธันวาคม พ.ศ. 2540 ย่านเมืองเก่าลี่เจียง (ต้าเหยียน ไป๋ซา และซูเหอ) ได้รับการขึ้นทะเบียนจากองค์การยูเนสโกให้เป็นมรดกโลก ตั้งแต่นั้นมา ฝ่ายปกครองส่วนท้องถิ่นต้องรับภาระหน้าที่ในการพัฒนาและอนุรักษ์ย่านเมืองเก่ามากขึ้น และยังทำให้เมืองนี้เป็นที่รู้จักมากขึ้น จนมีนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกเดินทางมาเยี่ยมชมเมืองเป็นจำนวนมาก ขณะเดียวกันก็ทำให้ชาวเมืองเกรงว่ากระแสการท่องเที่ยวและการพัฒนาที่หลั่งไหลเข้ามาอย่างรวดเร็ว จะทำให้เมืองนี้สูญเสียเอกลักษณ์และมนต์เสน่ห์ที่น่าประทับใจไป- พ.ศ. 2550 เมืองลี่เจียงของมณฑลยูนนานได้รับคัดเลือกให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวดีเด่นทางวัฒนธรรมจีน 

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในประเทศจีน
หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม
หมวดหมู่:นครในมณฑลยูนนาน