อำเภอห้วยแถลง

ห้วยแถลง เป็นอำเภอหนึ่งทางทิศตะวันออกของจังหวัดนครราชสีมา และเป็นหนึ่งในหลายอำเภอของจังหวัดที่มีทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือพาดผ่าน โดยเมื่อเดินทางจากกรุงเทพฯ จะเป็นอำเภอสุดท้ายก่อนเข้าสู่เขตจังหวัดบุรีรัมย์

**ประวัติศาสตร์**
อำเภอห้วยแถลง ได้ชื่อของลำห้วยเป็นชื่อของอำเภอ โดยมีต้นกำเนิดจากทางน้ำฝนไหลจากสันเขาอยู่ทางทิศตะวันตกของที่ตั้งอำเภอ มีลำห้วย 4 สาย คือ ลำห้วยสระมะค่า ลำห้วยเหวห้า ลำห้วยหยะหยาย และลำห้วยกะเพรา ไหลมารวมกันระหว่าง บ้านโนนสำราญ หมู่ที่ 9 ตำบลเมืองพลับ-พลา ซึ่งสมัยโบราณเรียกว่า “ลำห้วยกะเพรา” ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น “ลำห้วยแถลง” คำว่า “แถลง”สันนิษฐานมาจากคำว่า “แถล” ซึ่งเป็นภาษาถิ่นอิสาน แปลว่า ลาดเอียง เช่น แถล+ขึ้น หมายถึง ลาดขึ้น แถล +ลง หมายถึง ลาดลง เป็นต้นเมื่อปี พ.ศ. 2493 ได้สร้างทางรถไฟสายอุบลราชธานี ผ่านตำบลหินดาด ตำบลงิ้ว อำเภอพิมาย  พลเมืองต่างถิ่น ได้เดินทางอพยพตั้งบ้านเรือนประกอบอาชีพโดยอาศัยลำน้ำ จากลำห้วยแถลง บริโภคและใช้สอย จึงได้ตั้งชื่อหมู่บ้านว่า “ ห้วยแถลง ” ขึ้นอยู่ในการปกครองของตำบลงิ้ว อำเภอพิมาย- วันที่  1  มกราคม  2504  แยกพื้นที่ตำบลห้วยแถลง  ตำบลหินดาด  ตำบลงิ้ว  และตำบลเมืองพลับพลา   อำเภอพิมาย   มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอห้วยแถลง  ขึ้นกับอำเภอพิมาย - วันที่  20  กรกฎาคม  2505   จัดตั้งสุขาภิบาลห้วยแถลง   ในท้องที่บางส่วนของตำบลห้วยแถลง (ในขณะนั้น)   - วันที่ 17 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอห้วยแถลง อำเภอพิมาย เป็น อำเภอห้วยแถลง  - วันที่   1   กันยายน  2513   ตั้งตำบลหลุ่งประดู่  แยกออกจากตำบลหินดาด   ตั้งตำบลหลุ่งตะเคียน  แยกออกจากตำบลเมืองพลับพลา   - วันที่  15  กันยายน  2514  โอนพื้นที่หมู่ 3 (ในตอนนั้น) จากตำบลหินดาด  อำเภอห้วยแถลง  มาขึ้นกับตำบลนิคมสร้างตนเอง  - วันที่  30  กันยายน  2514   ตั้งตำบลทับสวาย  แยกออกจากตำบลห้วยแถลง   ตั้งตำบลกงรถ  แยกออกจากตำบลงิ้ว    - วันที่  23  ธันวาคม   2528   จัดตั้งสุขาภิบาลหินดาด   ในท้องที่บางส่วนของตำบลหินดาด   - วันที่  1   สิงหาคม   2529  ตั้งตำบลตะโก   แยกออกจากตำบลทับสวาย   - วันที่  1   กรกฎาคม  2533    ตั้งตำบลห้วยแคน   แยกออกจากตำบลห้วยแถลง   - วันที่  25  พฤษภาคม  2542   ยกฐานะจากสุขาภิบาลห้วยแถลง  และ  สุขาภิบาลหินดาด   เป็นเทศบาลตำบลห้วยแถลง  และ  เทศบาลตำบลหินดาด

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอห้วยแถลงตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอพิมายและอำเภอชุมพวง- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอลำปลายมาศ (จังหวัดบุรีรัมย์)- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอหนองหงส์ (จังหวัดบุรีรัมย์)- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอจักราช

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอห้วยแถลงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 10 ตำบล 120 หมู่บ้าน

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอห้วยแถลงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 12 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลห้วยแถลง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลห้วยแถลงและตำบลทับสวาย- เทศบาลตำบลหินดาด ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหินดาด- เทศบาลตำบลกงรถ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกงรถทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยแถลง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยแถลง (นอกเขตเทศบาลตำบลห้วยแถลง)- องค์การบริหารส่วนตำบลทับสวาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทับสวาย (นอกเขตเทศบาลตำบลห้วยแถลง)- องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองพลับพลา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองพลับพลาทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหลุ่งตะเคียน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหลุ่งตะเคียนทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหินดาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหินดาด (นอกเขตเทศบาลตำบลหินดาด)- องค์การบริหารส่วนตำบลงิ้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลงิ้วทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหลุ่งประดู่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหลุ่งประดู่ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลตะโก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะโกทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยแคน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยแคนทั้งตำบล

**การขนส่ง**
อำเภอห้วยแถลงมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 พาดผ่าน และมีสถานีรถไฟห้วยแถลงเป็นสถานีประจำอำเภอ มีขบวนรถด่วนและรถเร็วหยุดรับ–ส่งผู้โดยสารพอสมควร นอกจากนี้ยังมีสถานีรถไฟหินดาษซึ่งเป็นสถานีที่อยู่ใกล้กับอำเภอพิมายมากที่สุด

**อ้างอิง**
ห้วยแถลง