อูบุนตู

อูบุนตู (Ubuntu) เป็นระบบปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ที่เป็นระบบปฏิบัติการแบบเปิดซึ่งมีพื้นฐานบนลินุกซ์ดิสทริบิวชันที่พัฒนาต่อมาจากเดเบียนและประกอบไปด้วยซอฟต์แวร์ฟรีและเสรีเป็นส่วนใหญ่ อูบุนตูมีทั้งหมด 3 รุ่นได้แก่ เดสก์ท็อป, เซิฟเวอร์ และ คอร์ การพัฒนาสนับสนุนโดยบริษัท คาโนนิคัล 
อูบุนตูออกรุ่นใหม่ทุก ๆ 6 เดือน โดยออกรุ่น LTS ทุก ๆ 2 ปี รุ่นปัจจุบันของอูบุนตู คือ 24.10 โดยจะได้รับการสนับสนุน 9 เดือน และรุ่น LTS ปัจจุบันของอูบุนตู คือ 24.04 ซึ่งจะได้รับการสนับสนุนถึงปี 2029 สำหรับการสนับสนุนแบบปกติและปี 2034 สำหรับการสนับสนุนแบบเสียค่าใช้จ่าย
จุดมุ่งหมายหลักของ อูบุนตูคือเป็นระบบปฏิบัติการสำหรับคนทั่วไปที่มีโปรแกรมทันสมัยและมีเสถียรภาพในระดับที่ยอมรับได้
ชื่อของดิสทริบิวชันนั้นมาจากคำในภาษาซูลู และภาษาโคซา (ภาษาในแอฟริกาใต้) ว่า Ubuntu ซึ่งมีความหมายคือ "มนุษยธรรมแก่ผู้อื่น"  (humanity towards others)

**ประวัติและลำดับการพัฒนา**
Ubuntu เปิดตัวเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ. 2004 โดยเริ่มจากการแยกตัวชั่วคราวออกมาทำจากโครงการ Debian GNU/Linux เมื่อเสร็จสิ้นคราวนั้นแล้วก็ได้มีการออกตัวใหม่ๆทุก 6 เดือน และมีการอับเดตระบบอยู่เรื่อย ๆ Ubuntu เวอร์ชันใหม่ ๆ ที่ออกมาก็ได้ใส่ GNOME เวอร์ชันล่าสุดเข้าไปด้วย โดยแผนการเปิดตัวทุกครั้งจะออกหลังจาก GNOME ออกหนึ่งเดือน ซึ่งตรงข้ามกับทางฝั่งที่แยกออกมาจาก Debian อื่น ๆ เช่น พวก MEPIS, Xandros, Linspire, Progeny และ Libranet ทั้งหมดล้วนมีกรรมสิทธิ์ และไม่เปิดเผยCode ซึ่งเป็นส่วนที่อยู่ในรูปแบบธุรกิจ Ubuntu เป็นตัวปิดฉากหลักการของ Debian และมีการใช้งานฟรีมากที่สุดในเวลานี้
โลโก้ของ Ubuntu ยังคงใช้รูปแบบเดิมตั้งแต่เปิดตัวครั้งแรก ซึ่งสร้างโดย แอนดี้ ฟิสสิมอน ฟอนต์ได้รับการแจกมาจาก Lesser General Public License แล้วก็ได้มาเป็นโลโก้Ubuntu
ส่วนประกอบต่าง ๆ ของ Ubuntu ส่วนใหญ่มีพื้นฐานมาจากความไม่แน่นอนของ Debian โดยทั้งสองใช้ Debian's deb package format และ APT/Synaptic เป็นตัวจัดการการติดตั้งส่วนประกอบต่าง ๆ
Ubuntu ร่วมมือกับ Debian ในการผลักดันให้เปลี่ยนกลับไปเป็น Debian ถึงแม้ว่าว่าได้มีการวิพากษ์วิจารณ์ว่าไม่น่าจะเป็นไปได้ ส่วนประกอบของทั้งสองไม่สามารถเข้ากันได้ ผู้พัฒนา Ubuntu หลายๆคนว่ามีตัวจัดการรหัสของส่วนประกอบของ Debian อยู่ภายในตัวมันเอง อย่างไรก็ตาม แลน เมอดั๊ก ผู้คิดค้น Debian ได้วิจารณ์ในเรื่องความเข้ากันไม่ได้ในหลายๆอย่าง ระหว่างส่วนประกอบของ Ubuntu กับ Debian กล่าวไว้ว่า Ubuntu แตกต่างเป็นอย่างมากจาก Debian ในเรื่องความเข้ากันได้
นั้นคือแผนการที่จะแตกแยกโดยมีชื่อเรือกว่า Grumpy Groundhog มันควรจะมั่นคงแน่นอนในการพัฒนาและทดสอบ ผลักดันให้ซอร์สโค๊ด ออกไปโดยตรงจาก การควบคุมการแก้ไข ของโปรแกรมต่างต่าง ๆ และโปรแกรมประยุกต์นั้นก็ได้โอนย้ายไปเป็นส่วนของ Ubuntu นั่นควรจะอนุญาตให้ เหล่า Power users และ Upstream developers ในการทดสอบโปรแกรมส่วนบุคคล พวกเขาน่าจะได้ทำหน้าที่ ถ้าโปรแกรมได้ถูกกำหนดเป็นส่วนประกอบที่ได้ทำการแจกจ่ายแล้ว นอกจากนี้แล้วยังต้องการที่จะสร้างส่วนประกอบขึ้นมาด้วยตัวของพวกเขาเอง มันควรจะสามารถจัดเตรียมล่วงหน้า ก่อนคำเตือนของการสร้างที่ผิดพลาด บนโครงสร้างที่แตกต่างกัน ซึ่งเป็นการเตรียมการเอาไว้ของ กัมไปร์ กราวฮ๊อก ร่วมมือกับ Debian Unstable ทุก ๆ 6 เดือน และกัมไปร์ กราวฮ๊อก ได้ทำให้เป็นซอฟต์แวร์แบบสาธารณะแล้ว
ปัจจุบัน Ubuntu ได้รับเงินทุนจาก คาโนนิคัล ในวันที่ 8 กรกฎาคม ค.ศ. 2005 นายมาร์ก ชัทเทิลเวิร์ธ และ บริษัทคาโนนิคัล ประกาศสร้าง Ubuntu Foundation และเริ่มให้ทุนสนับสนุน 10 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จุดมุ่งหมายของการริเริ่มที่แน่นอนว่าจะสนับสนุนและพัฒนา เวอร์ชันต่อ ๆ ไปข้างหน้าของ Ubuntu แต่ในปี ค.ศ. 2006 จุดมุ่งหมายก็ได้หยุดลง นาย มาร์ก ชัทเทิลเวิร์ธ กล่าวว่าจุดมุ่งหมายที่จะได้เงินทุนฉุกเฉินจากความสัมพันธ์กับบริษัท Canonical คงจบลง
ในช่วงเดือน กรกฎาคม ค.ศ. 2007 ได้มี Ubuntu Live 2007 ขึ้น นายมาร์ก ชัทเทิลเวิร์ธ ประกาศว่า Ubuntu 8.04 (กำหนดการออกเดือนเมษายน ค.ศ. 2008) จะมีการสนับสนุน Long Term Support (LTS) เขาได้ดึงบริษัท Canonical มาเป็นคณะกรรมการในการออกเวอร์ชันการสนับสนุน LTS ใหม่ ๆ ทุก ๆ 2 ปี
อูบุนตูรองรับซีพียูในสถาปัตยกรรมแบบ x86 (32-bit) จนถึงเวอร์ชัน 18.04 แต่ทางผู้พัฒนายังคงรองรับซอฟต์แวร์ที่ทำงานภายใต้สถาปัตยกรรมดังกล่าวในบางเวอร์ชัน (เช่น เวอร์ชัน 19.10 และ 20.04 LTS)

**ความสามารถสำคัญ**
 นักพัฒนา Ubuntu จำนวนมากมาจากชุมชนเดเบียนและ GNOME โดยการออก Ubuntu รุ่นใหม่จะตรงกับรุ่นใหม่ของ GNOME อยู่เสมอ มีนักพัฒนาอีกหลายกลุ่มพยายามที่จะใช้ เคดีอีพลาสมา กับ Ubuntu และทำให้เกิดโครงการ Kubuntu ขึ้น นอกจากนี้ยังมีโครงการ Xubuntu สำหรับ XFCE และโครงการ Edubuntu ซึ่งเป็นลีนุกซ์ที่ใช้ภายในโรงเรียนอีกด้วย- Ubuntu นั้นเน้นในเรื่องความง่ายในการใช้งานเป็นหลัก ใช้เครื่องมือ sudo สำหรับงานบริหารระบบ เช่นเดียวกับ macOS- รองรับการทำงานกับทั้ง CPU ชนิด 32bit , 64bit และ CPU แบบ ARM- รูปแบบการติดตั้งแบบ Live CD ที่รันระบบปฏิบัติการจากแผ่นซีดี ให้ทดลองใช้ก่อนการติดตั้งจริง- รูปแบบการติดตั้งแบบ Live USB ที่รันระบบปฏิบัติการจากแฟลชเมมโมรี่ ให้ทดลองใช้ก่อนการติดตั้งจริง- ทุกโครงการของ Ubuntu นั้นไม่เสียค่าใช้จ่ายในการใช้งาน ผู้ใช้สามารถดาวน์โหลดและติดตั้ง Ubuntu ได้ฟรี- ส่วนติดต่อผู้ใช้หลังจากติดตั้งเสร็จจะเป็นสีน้ำตาลและส้ม ใช้ชื่อชุดตกแต่งนี้ว่า Human ซึ่งสามารถปรับเปลี่ยนได้ แต่ในเวอร์ชัน 10.04 ได้เปลี่ยนโทนสีทั้งหมดเป็นสีดำ ม่วงและส้ม- ใช้ระบบ APT และ Synaptic ในการจัดการโปรแกรมของระบบ

**รหัสรุ่น**
โครงการ Ubuntu มีการออกรุ่นของระบบปฏิบัติการทุก 6 เดือน แต่ละรุ่นใช้เรียกโดยโค้ดเนม และเลขกำกับรุ่น ตามการพัฒนา ซึ่งใช้ตามเลขปีคริสต์ศักราชและเดือนที่ออก เช่น การออกในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2004 จะมีเลขรุ่นเป็น 4.10 ใช้เป็นหมายเลขรุ่นไปด้วย
ในแต่ละรุ่นจะตั้งชื่อโดยใช้คำคุณศัพท์และชื่อสัตว์ที่คล้องจองกัน (เช่น "Focal Fossa") โดยแต่ละรุ่นจะเรียงตามลำดับอักษรยกเว้นสองรุ่นแรก ทำให้สามารถแยกได้โดยง่ายว่ารุ่นไหนใหม่กว่ากัน
การเปิดตัวทุกเวอร์ชันจะออกช้ากว่า GNOME ประมาณ 1 เดือน, และออกตามหลัง 1 เดือน เมื่อ X.org ออกเวอร์ชันใหม่ ดังนั้นทุก ๆ การเปิดตัวของ Ubuntu จะประกอบด้วยเวอร์ชันใหม่ของทั้ง GNOME และ X
Ubuntu เวอร์ชันปกติจะได้รับการสนับสนุนเป็นเวลา 9 เดือน ส่วนเวอร์ชันที่มีการติดป้ายชื่อ Long Term Support (LTS) จะได้รับการสนับสนุนและการปรับปรุงเป็นเวลา 5 ปี และจะได้รับแพทช์รักษาความปลอดภัยเพิ่มอีก 5 ปี (รวมเป็น 10 ปี) ด้วย Extended Security Maintenance (ESM) ในบริการ Ubuntu Adventage

**การนำเอาซอฟต์แวร์ที่มีลิขสิทธิ์มาใช้**
Ubuntu มีการรับรองระบบเพื่ออยู่ในสมาคม Third party software Ubuntu ได้รับรองการเป็นเจ้าของซอฟต์แวร์ที่ทำงานได้ใน Ubuntu อย่างไรก็ตามหลายโปรแกรมที่ผู้ใช้คุ้นเคยของระบบปฏิบัติการที่ไม่ฟรี เช่น Microsoft Windows นั้นเข้ากันไม่ได้และไม่ได้ถูกรับรองจาก Ubuntu แต่ซอฟต์แวร์ที่มีลิขสิทธิ์บางตัวนั้นไม่ได้กำหนดในเรื่องการแจกจ่ายก็ได้มีการรวมเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของ Ubuntu เช่นกัน
ซอฟต์แวร์บางตัวที่ไม่ได้รวมอยู่ด้วยใน Ubuntu :- ซอฟต์แวร์ที่เปิดการทำงาน region-locked และวิดีโอ DVDs, ทั้งสองน่าจะได้รับอนุญาตให้ใช้งาน จึงใช้ library ถอดรหัส DVD ของ Libdvdcss ซึ่งเป็น open-source ซึ่งเป็นประโยชน์มากสำหรับ Ubuntu และ Medibuntu- ปลั๊กอินของเว็บเบราว์เซอร์บางตัวก็มีเจ้าของลิขสิทธิ์ อย่างเช่น Adobe's (เดิมทีคือ Macromedia's) Shockwave (ที่ไม่ใช่เวอร์ชันของ Linux) และ Flash

**การติดตั้ง**

**ความต้องการระบบ**
Ubuntu สนับสนุนสถาปัตยกรรม x86_64 และ ARM64

**รุ่นสำหรับเซิร์ฟเวอร์**
ระบบขั้นต่ำที่แนะนำที่ได้ประสิทธิภาพที่สุดดังนี้:- ไมโครโปรเซสเซอร์ 1 GHz สถาปัตยกรรม amd64, arm64, ppc64el, s390x- หน่วยความจำหลัก 1 GB- พื้นที่ Harddisk 2.5 GB - การ์ดแสดงผลได้ที่ความละเอียด 640×480 pixel - ไดรฟ์ CD-ROM 

**รุ่นสำหรับคอมพิวเตอร์แบบตั้งโต๊ะ**
สำหรับรุ่นที่ใช้กับเครื่องเดสก์ท็อปนั้นมีการแนะนำระบบขั้นต่ำที่ได้ประสิทธิภาพที่สุดดังนี้:- ไมโครโปรเซสเซอร์ 2 GHz 2 คอร์ สถาปัตยกรรม amd64- หน่วยความจำหลัก 4 GB- พื้นที่ Harddisk 25 GB- การ์ดแสดงผลความละเอียด 1024×768 pixel - หน่วยความจำในการ์ดแสดงผล 256 MB- ไดรฟ์ CD/DVD หรือพอร์ต USB สำหรับการติดตั้ง- การ์ดเชื่อมต่อกับระบบเน็ตเวิร์ก
สำหรับคอมพิวเตอร์รุ่นเก่าที่ไม่ได้อยู่ในระบบที่แนะนำก็ยังมี Xubuntu และ Lubuntu ซึ่งมีการแนะนำระบบขั้นต่ำดังนี้:- ไมโครโปรเซสเซอร์ 1 GHz 64 บิต- หน่วยความจำหลัก 512 MB- การ์ดแสดงผลความละเอียด 800×600 pixel- พื้นที่ Harddisk 5 GB

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของ Ubuntu 
หมวดหมู่:การแจกจ่ายลินุกซ์
หมวดหมู่:ระบบปฏิบัติการ
หมวดหมู่:ระบบปฏิบัติการ
หมวดหมู่:ซอฟต์แวร์ในปี พ.ศ. 2547