รัฐเดี่ยว

แผนที่แสดงประเทศที่เป็นรัฐเดี่ยว
ไฟล์:Map of unitary and federal states.svg|thumb|300px|รัฐเดี่ยว
รัฐเดี่ยว (unitary state) เป็นรัฐซึ่งปกครองเป็นหน่วยเดี่ยว โดยมีรัฐบาลกลางมีอำนาจสูงสุด รัฐบาลกลางอาจสร้าง (หรือยุบ) เขตบริหาร (หน่วยงานบริหารระดับย่อยของรัฐ) ได้ หน่วยงานระดับย่อยสามารถใช้อำนาจได้เฉพาะตามที่รัฐบาลกลางเลือกจะมอบหมายให้ทำการแทนเท่านั้น
รัฐเดี่ยวตรงข้ามกับรัฐรวม (หรือสหพันธรัฐ) รัฐจำนวนมากในโลก (รัฐสมาชิกสหประชาชาติ 166 จาก 193 ประเทศ) มีรูปแบบรัฐเป็นรัฐเดี่ยว

**คำอธิบาย**
ในรัฐเดี่ยว รัฐบาลกลางอาจจัดตั้งหรือยุบหน่วยงานบริหารระดับย่อยของรัฐ และอำนาจของหน่วยงานเหล่านี้อาจถูกขยายเพิ่มเติมหรือย่อลงได้ แม้อำนาจทางการเมืองในรัฐเดี่ยวอาจมีการมอบหมายให้ทำการแทนผ่านการมอบอำนาจปกครองสู่รัฐบาลท้องถิ่นโดยบทกฎหมาย หากรัฐบาลกลางยังอยู่ในระดับสูงสุด ซึ่งอาจยกเลิกนิติกรรมของรัฐบาลที่ได้รับมอบอำนาจหรือตัดทอนอำนาจของรัฐบาลท้องถิ่นก็ได้
สหราชอาณาจักรเป็นตัวอย่างหนึ่งของรัฐเดี่ยว สกอตแลนด์ เวลส์ และไอร์แลนด์เหนือ ซึ่ง ร่วมกับแคว้นอังกฤษ เป็นสี่ประเทศอันประกอบขึ้นเป็นสหราชอาณาจักร มีอำนาจที่ได้รับมอบซึ่งปกครองตนเองระดับหนึ่ง โดยทั้งสกอตแลนด์ เวลส์และไอร์แลนด์เหนือ ต่างมีฝ่ายบริหารและนิติบัญญัติของตนเอง แต่อำนาจที่ได้รับมอบทั้งหมดล้วนแต่เป็นที่รัฐบาลกลางของอังกฤษมอบหมายให้ทำการแทนทั้งสิ้น ยิ่งไปกว่านั้น รัฐบาลที่ได้รับมอบอำนาจไม่อาจคัดค้านการเห็นชอบตามรัฐธรรมนูญของพระราชบัญญัติที่รัฐสภาออก และอำนาจของรัฐบาลที่ได้รับมอบอำนาจนั้น รัฐบาลกลาง (หมายถึง รัฐสภาพร้อมด้วยรัฐบาลอันประกอบด้วยคณะรัฐมนตรี ซึ่งมีนายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้า) สามารถเพิกถอนหรือลดย่อลงได้ ตัวอย่างเช่น รัฐสภาไอร์แลนด์เหนือเคยถูกพักไว้สี่ครั้ง โดยอำนาจได้ถ่ายโอนไปยังสำนักไอร์แลนด์เหนือของรัฐบาลกลาง
ยูเครนเป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของรัฐเดี่ยว สาธารณรัฐไครเมียในประเทศมีระดับการปกครองตนเองและมีคณะรัฐมนตรีและสภานิติบัญญัติปกครอง ในต้นคริสต์ทศวรรษ 1990 สาธารณรัฐดังกล่าวยังได้มีตำแหน่งประธานาธิบดีซึ่งถูกยุบไปเพราะการโน้มเอียงแบ่งแยกซึ่งเจตนาจะโอนไครเมียให้แก่รัสเซีย

**รายชื่อรัฐเดี่ยว**
ตัวเอียง: รัฐที่รัฐเอกราชหรือองค์การระหว่างรัฐบาลยอมรับเพียงบางส่วน

**สาธารณรัฐเดี่ยว**
 Albania- Algeria- Angola- Armenia- Azerbaijan- Bangladesh- Barbados- Benin- Bolivia- Botswana- Bulgaria- Burkina Faso- Burundi- Cameroon- Cape Verde- Central African Republic- Chad- Chile- People's Republic of China- name=สาธารณรัฐจีน (ยอมรับบางส่วน)- Colombia- Democratic Republic of the Congo- Republic of the Congo- Costa Rica- Croatia- Cuba- Cyprus- Czech Republic- Djibouti- Dominica- Dominican Republic- East Timor- Ecuador- Egypt- El Salvador- Equatorial Guinea- Eritrea- Estonia- Fiji- Finland- France- Gabon- Gambia- Georgia- Ghana- Greece- Guatemala- Guinea- Guinea-Bissau- Guyana- Haiti- Honduras- Hungary- Iceland- Indonesia- Iran- Ireland- Israel- Italy- Ivory Coast- Kazakhstan- Kenya- Kiribati- North Korea- South Korea- Kosovo- Kyrgyzstan- Laos- Latvia- Lebanon- Liberia- Libya- Lithuania- Madagascar- Malawi- Maldives- Mali- Malta- Marshall Islands- Mauritania- Mauritius- Moldova- Mongolia- Montenegro- Mozambique- Myanmar- Namibia- Nauru- Nicaragua- Niger- North Macedonia- Palau- Palestine (ยอมรับบางส่วน)- Panama- Paraguay- Peru- Philippines- Poland- Portugal- Romania- Rwanda- Samoa- San Marino- São Tomé and Príncipe- Senegal- Serbia- Seychelles- Sierra Leone- Singapore- Slovakia- Slovenia- Somaliland (ไม่ได้รับการยอมรับ)- South Africa - Sri Lanka- Suriname- Syria- Tajikistan- Tanzania- Togo- Transnistria- Trinidad and Tobago- Tunisia- Turkey - Turkmenistan- Uganda- Ukraine- Uruguay- Uzbekistan- Vanuatu- Vietnam- Yemen- Zambia- Zimbabwe

**ราชาธิปไตยเดี่ยว**
 Islamic Emirate of Afghanistan (เอมิเรตเทวาธิปไตย, ไม่ได้รับการยอมรับ)- Andorra- Antigua and Barbuda- Bahrain- The Bahamas- Belize- Bhutan- Brunei- Cambodia- Denmark- Eswatini- Grenada- Jamaica- Japan- Jordan- Kuwait- Lesotho- Liechtenstein- Luxembourg- Monaco- Morocco- Netherlands- New Zealand- Norway- Oman- Papua New Guinea- Qatar- Saint Lucia- Saint Vincent and the Grenadines- Saudi Arabia- Solomon Islands- Spain- Sweden- Thailand- Tonga- Tuvalu- United Kingdom- Vatican City

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ระบอบการปกครอง
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์การเมือง