อำเภอโนนศิลา

โนนศิลา เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดขอนแก่น ตั้งอยู่ริมถนนมิตรภาพ โดยอยู่ระหว่างอำเภอพลกับอำเภอบ้านไผ่ โนนศิลาเป็นอำเภอขนาดเล็ก แต่มีความสำคัญทางด้านเศรษฐกิจและการคมนาคม

**ประวัติ**
ตามคำบอกเล่าสืบต่อกันมา แต่ก่อนนั้นมีเขาศิลาทรายเกิดขึ้นกลางลำห้วยแคน ซึ่งอยู่ในเขตพื้นที่บ้านโนนศิลาในปัจจุบัน เมื่อมองดูตอนพระอาทิตย์กำลังขึ้นหรือลับขอบฟ้า จะมองเห็นเป็นสีเหลืองทองอร่าม ต่อมาเขาศิลาทรายนั้นถูกน้ำในลำห้วยแคนพัดหายไป คนเฒ่าคนแก่จึงได้ตั้งชื่อหมู่บ้าน ณ บริเวณดังกล่าวว่าบ้านโนนศิลา โดยตั้งเป็นหมู่บ้านริมถนนมิตรภาพเมื่อราว พ.ศ. 2440 อยู่ในเขตการปกครองของพื้นที่ตำบลเปือยใหญ่ อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ในขณะนั้น
ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2532 ประชากรบ้านโนนศิลาอยู่อาศัยกันอย่างหนาแน่นเป็นชุมชนใหญ่ขึ้น จึงได้มีการยกฐานะเป็นตำบลโนนศิลา แยกการปกครองออกจากตำบลเปือยใหญ่ ขึ้นตรงต่ออำเภอบ้านไผ่ โดยตำบลโนนศิลามีทั้งหมด 14 หมู่บ้าน ต่อมาไม่นาน เขตตำบลโนนศิลาด้านทิศเหนือประชากรเริ่มหนาแน่นขึ้นป็นชุมชนใหญ่ขึ้น จึงแยกตำบลโนนศิลา 7 หมู่บ้านออกไปเพื่อจัดตั้งเป็นตำบลขึ้นเพิ่มใหม่ชื่อตำบลโนนแดง ทำให้ตำบลโนนศิลาเหลือเพียง 7 หมู่บ้านในเขตการปกครอง
จนกระทั่งใน พ.ศ. 2538 อำเภอบ้านไผ่ในขณะนั้นมีตำบลในการปกครองจำนวนรวม 20 ตำบล และยังมีจำนวนประชากรมาก การอำนวยความสะดวกทางราชการเป็นไปอย่างยากลำบาก ประชาชนติดต่อราชการใช้เวลารอนาน ทางกระทรวงมหาดไทยจึงได้แยกพื้นที่บางส่วนของอำเภอบ้านไผ่จัดตั้งเป็น 2 กิ่งอำเภอ ได้แก่ กิ่งอำเภอบ้านแฮด เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538 และกิ่งอำเภอโนนศิลา ลงในประกาศกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2539 เรื่อง แบ่งเขตพื้นที่อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ตั้งเป็นกิ่งอำเภอโนนศิลา โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ.  2539 เขตปกครองประกอบด้วยตำบล 5 ตำบล คือ ตำบลโนนศิลา ตำบลหนองปลาหมอ ตำบลบ้านหัน ตำบลเปือยใหญ่ ตำบลโนนแดง
ต่อมาวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2550 มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะกิ่งอำเภอเป็นอำเภอ (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 124 ตอนที่ 46ก ลงวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550)  ทำให้กิ่งอำเภอโนนศิลาได้การยกฐานะเป็นอำเภอโนนศิลาจนถึงปัจจุบัน  

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอโนนศิลาตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอบ้านไผ่- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอบ้านไผ่- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอหนองสองห้องและอำเภอพล- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอชนบท

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอโนนศิลาแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 5 ตำบล 46 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอโนนศิลาประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 5 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลโนนศิลา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนศิลา เฉพาะหมู่ที่ 1, 3 และบางส่วนของหมู่ที่ 2, 4–5; และตำบลบ้านหัน เฉพาะหมู่ที่ 1–2- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองปลาหมอทั้งตำบลและตำบลโนนศิลา เฉพาะหมู่ที่ 6–7 และบางส่วนของหมู่ที่ 2, 4–5- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านหัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านหัน เฉพาะหมู่ที่ 3–16- องค์การบริหารส่วนตำบลเปือยใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเปือยใหญ่ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลโนนแดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนแดงทั้งตำบล

**ประชากร**
ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม นอกจากนี้ยังประกอบอาชีพเสริม คือ การปศุสัตว์ สินค้าที่สำคัญคือ ข้าวเหนียว, มันสำปะหลัง, อ้อย, ว่าว, น้ำผึ้ง และผ้าไหม

**การศึกษา**
โรงเรียนประถมศึกษา- สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3
** โรงเรียนขอนสักตอประดู่ระหอกโพธิ์
** โรงเรียนบ้านเหล่าโนนคูณ
** โรงเรียนบ้านหลุบคา
** โรงเรียนบ้านหันศิลางาม
** โรงเรียนบ้านห้วยแคน
** โรงเรียนโพธิ์ทองหนองน้ำขุ่นเหนือ
** โรงเรียนบ้านหนงขี้เห็น
** โรงเรียนบ้านหนองทุ่มหนองหว้า
** โรงเรียนบ้านโนนแดง
** โรงเรียนบ้านหนองปลาหมอศรีสง่า
** โรงเรียนบ้านผักหวาน
** โรงเรียนไตรราษฎร์สามัคคี- โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา
** โรงเรียนบ้านเปือยใหญ่ชาติหนองบ่อ
** โรงเรียนหนองกุงห้วยเสียววิทยา
** โรงเรียนบ้านหนองไฮประชาสรรค์
** โรงเรียนบ้านวังยาวสามัคคี
** โรงเรียนเบญจคามสามัคคี
** โรงเรียนไตรมิตรพัฒนศึกษา- สังกัดเอกชน
** โรงเรียนอนุบาลสุรีพร
โรงเรียนมัธยมศึกษา- สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 25
** โรงเรียนโนนศิลาวิทยาคม โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดกลาง (โรงเรียนประจำอำเภอ)
** โรงเรียนสันติพัฒนกิจวิทยา โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดเล็ก

**สาธารณสุข**
อำเภอโนนศิลา มีโรงพยาบาลรัฐ 1 แห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลอีก 6 แห่ง ซึ่งกระจายตามตำบลต่าง ๆ ได้แก่ - โรงพยาบาลโนนศิลา ขนาด 30 เตียง - โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโนนศิลา บริการขั้นปฐมภูมิครอบคลุมพื้นที่เขตตำบลโนนศิลาทั้งตำบล- โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองปลาหมอ บริการขั้นปฐมภูมิครอบคลุมพื้นที่เขตตำบลหนองปลาหมอทั้งตำบล- โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหัน บริการขั้นปฐมภูมิครอบคลุมพื้นที่เขตตำบลบ้านหันบางส่วน- โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังยาว บริการขั้นปฐมภูมิครอบคลุมพื้นที่เขตตำบลบ้านหันบางส่วน (นอกเขตโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหัน)- โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเปือยใหญ่ บริการขั้นปฐมภูมิครอบคลุมพื้นที่เขตตำบลเปือยใหญ่ทั้งตำบล- โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโนนแดง บริการขั้นปฐมภูมิครอบคลุมพื้นที่เขตตำบลโนนแดงทั้งตำบล

**การขนส่ง**
อำเภอโนนศิลามีจุดจอดรถประจำทางบริเวณใต้สะพานสี่แยกไฟแดงถนนมิตรภาพ นอกจากนี้ยังมีสถานีรถไฟบ้านหันเป็นสถานีประจำอำเภอ

**วัฒนธรรม**
# เทศกาลงานงิ้วโนนศิลา จัดขึ้นทุกปี ระหว่าง เดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม 2 วัน
# เทศกาลว่าวและบุญกุ้มข้าวใหญ่โนนศิลา จัดขึ้นทุกปี ระหว่าง เดือนธันวาคม-มกราคม 3 วัน

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
นโนนศิลา