Blaze7451/Wiki-th-20250601 huggingface dataset:
ไฮฟอง

ไฮฟอง หรือ หายฝ่อง (Hải Phòng) เป็นเมืองที่ใหญ่เป็นอันดับ 3 ในเวียดนาม เป็นเมืองท่าที่สำคัญที่สุดของภาคเหนือ ตั้งขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1888

**ภูมิศาสตร์**
ไฮฟองมีพื้นที่ประมาณ 1,503 ตารางกิโลเมตร ตั้งอยู่ที่ปากแม่น้ำแดง ฝั่งขวาของแม่น้ำเกื๋อม มีแม่น้ำ 16 สายไหลผ่าน ตั้งอยู่ห่างจากเมืองหลวงฮานอย ประมาณ 120 กม. อยู่ติดกับจังหวัดกว๋างนิญ

**ภูมิอากาศ**
ไฮฟองมีอุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ที่ 23-24 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 1,600-1,800 มิลลิเมตรต่อปี และมีความชื้นสัมพัทธ์ร้อยละ 85-86 

**การแบ่งเขตการปกครอง**
ไฮฟองแบ่งการปกครองออกเป็น 7 เขต และ 8 อำเภอ โดยรวมเขตการปกครองทั้ง 15 เขตมีดังนี้

**เศรษฐกิจ**
ไฮฟองเป็นที่ตั้งโรงงานอุตสาหกรรม โรงงานเครื่องจักรกล มีการผลิต กระจก อิฐ ซีเมนต์ และเตาเผา รวมทั้งโรงงานอาหารและเสื้อผ้า อยู่มาก เพราะมีท่าเรือน้ำลึกเป็นที่ขนถ่ายสินค้า

**สถานที่ท่องเที่ยว**
ไฮฟอง มีสถานที่ท่องเที่ยว เช่น ภูเขาช้าง เจดีย์ล็องฮวา (Long Hoa) ซากป้อมปราการที่มีอายุตั้งแต่ครั้งราชวงศ์หมัก (Mạc) ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 และมีพิพิธภัณฑ์มีการจัดแสดงโบราณวัตถุยุคหินใหม่ ถ้ำภายในภูเขาที่เคยใช้เป็นฐานที่มั่นของเหวียตมิญ

**เมืองพี่น้อง**
 Vietnam ดานัง ประเทศเวียดนาม- South Korea อินช็อน ประเทศเกาหลีใต้- USA ซีแอตเทิล สหรัฐ- China เทียนจิน ประเทศจีน- Russia เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก ประเทศรัสเซีย- Russia วลาดีวอสตอค ประเทศรัสเซีย- Thailand เชียงใหม่ ประเทศไทย

**อ้างอิง**

หมวดหมู่:นครในประเทศเวียดนาม
หมวดหมู่:อ่าวตังเกี๋ย
วิภาวดี

วิภาวดี อาจหมายถึง- ถนนวิภาวดีรังสิต- พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิภาวดีรังสิต- อำเภอวิภาวดี จังหวัดสุราษฎร์ธานี - น้ำตกวิภาวดี จังหวัดสุราษฎร์ธานี
ไพรดิบ

ไพรดิบ เป็นการ์ตูนไทยที่เขียนลงในนิตยสาร ซีคิดส์ โดย ณ ภพ เสาใบ ซึ่งเขียนสลับกับการ์ตูนไทยเรื่อง เอ็กซีคิวชั่นแนล แบบสัปดาห์เว้นสัปดาห์ การ์ตูนเรื่องนี้กล่าวถึงการผจญภัยของตัวเอกของเรื่องชื่อไพร (ซึ่งคาดว่าน่าจะเป็นเทวดา) เดินทางไปมาระหว่าง 3 ภพได้ มีมวยไทยโบราณเป็นอาวุธ ต่อสู้กับบรรดาเหล่าปิศาจ ไม่ว่าจะเป็นงูยักษ์ จระเข้ยักษ์ หรือปิศาจที่ปรากฏตัวออกมาในรูปของเทวทูต ฯลฯ แต่ว่าจุดประสงค์ในการต่อสู้นั้นคลุมเครือจนจบเรื่อง ไม่เป็นที่แน่ชัดว่าพระเอกมีที่มาที่ไปอย่างไร ต่อสู้ไปเพื่ออะไร และตอนสุดท้ายได้จบลงที่นางเอก (จีรา) ได้ถูกจระเข้ยักษ์กลืนหายไปโดยที่ไพรช่วยไม่ได้ แล้วตอนท้ายสุดไพรได้ใส่ชุดเกราะ (โดยไม่ทราบที่มาของชุดเกราะว่ามาจากไหน) แล้วออกเดินทางต่อไป
การ์ตูนเรื่องนี้มีลักษณะพิเศษตรงที่ใช้เสียงประกอบเป็นภาษาอังกฤษ (เช่น PRAING!, KVOW!, KRRGฯลฯ) โดยเสียงภาษาอังกฤษนี้ไม่ใช่เสียงที่เป็นเสียงตามแบบของการ์ตูนฝรั่งแท้ๆ หากแต่เป็นนำเสียงของไทยมาทับศัพท์ (เช่นเสียงระเบิด เสียงในการ์ตูนฝรั่งจะเป็น BOOM! แต่ในเรื่องไพรดิบจะเป็น TOOM! ตรงกับคำในภาษาไทยว่า ตูม!) และบางคำก็ไม่รู้จะให้อ่านเป็นเสียงไทยว่าอย่างไร
เนื้อเรื่องแบ่งออกเป็น 2 ภาค มีทั้งหมด 40 ตอน ออกเป็นฉบับรวมเล่มได้ทั้งหมด 6 เล่ม

**ตัวละคร**
 ไพร เป็นตัวเอกของเรื่อง ไพรเป็นลูกของวายุซึ่งเป็นมนุษย์และสารแดงภูตสาวเป็นครึ่งมนุษย์ครึ่งภูต มีแม่ไม้มวยไทยเป็นอาวุธ- จีรา เด็กผู้หญิงหัวโต คอยติดสอยห้อยตามไพรเวลาที่ไพรไปไหนมาไหน- ว่านฟ้า ภูตสาวร่างเล็กที่คอยช่วยเหลือไพรในการตามหาของวิเศษ มีความสามารถบินได้ ว่านฟ้าในตอนแรกมีรูปลักษณ์ที่แก่เมื่อเวลาผ่านไป เกิดการลอกคราบกลับกลายเป็นสาวสวยได้

**เอกลักษณ์ของการ์ตูน**
การ์ตูนเรื่องนี้มีเอกลักษณ์ตรงที่ใช้เสียงประกอบเป็นภาษาอังกฤษตามที่กล่าวมาข้างต้น นี่คือตัวอย่างของเสียงประกอบที่ใช้ในการ์ตูน- PRAING- KVOW- KRIAGG- KRRGG- KRR- HIEE- OOK- TOOMM- ZWW- FAWW- FLOPP- VING- PLAOW- BROOM- PRAEE- AAAA- KRRD- HHGGG

**ปัญหาของไพรดิบขณะที่ลงนิตยสาร ซีคิดส์**
แต่ถึงอย่างไรก็ดี ในขณะที่ไพรดิบได้ลงนิตยสาร ซีคิดส์ ไพรดิบได้รับคำวิจารณ์จากผู้อ่านในทางที่ไม่ค่อยดีเท่าไหร่นัก โดยมีสาเหตุหลัก คือ- แต่เดิมการ์ตูนเรื่อง EXEcutional ได้ลงในนิตยสาร ซีคิดส์ ทุกสัปดาห์ จนกลายเป็นการ์ตูนไทยที่ประสบความสำเร็จและมีผู้ที่ชื่นชอบเป็นจำนวนมาก แต่หลังจากนั้นไพรดิบได้เข้ามาลงแทรก EXEcutional ทำให้ไพรดิบและ EXEcutional ต้องผลัดกันลงคนละสัปดาห์ทำให้แฟนๆบางส่วนไม่พอใจที่จะต้องมารออ่านเอ็กเซ่ต่อจากไพรดิบ- ปัญหาเรื่องภาพ - ไพรดิบเป็นการ์ตูนที่ลงกรีนดำมืดตลอดทั้งเรื่อง ไม่มีภาพฉากหลัง นักอ่านบางคนได้กล่าวไว้ว่าถ้าเอาสกรีนดำๆ นี้ออกก็จะเป็นการ์ตูนที่ดูโล่ง ๆ ไม่มีอะไรเลย- ปัญหาในส่วนของเนื้อเรื่อง - มีผู้อ่านบางส่วนที่ไม่เข้าใจเนื้อหาและธีมหลักของเรื่องเนื่องมาจากผู้แต่งแทบจะไม่ให้รายละเอียดเชิงลึกของตัวละครเอก ไว้เลย
หมวดหมู่:การ์ตูนไทย
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 30

*กระทรวงวัฒนธรรม กำหนดแนวทาง ห้ามไม่ให้เด็กอายุต่ำกว่า 20 ปี ทำงานเป็นโคโยตี้หรือพริตตี้  (เดลินิวส์)  (ไทยรัฐ)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 29

* เครื่องบินโดยสารตกที่ไนจีเรีย เสียชีวิตไม่ต่ำ103คน  (คมชัดลึก)- ราชินีทรงห่วงงานประเพณี มีโคโยตี้เต้นยั่วออกอากาศ   (มติชน)- พระพยอมขู่ประท้วงสำนักงานที่ดิน บางใหญ่ กรณีถูกหลอกขายที่ดินโดยโฉนดปลอม   (ไทยรัฐ)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 24

*ที่ประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติ มีมติเลือกนายมีชัย ฤชุพันธุ์ เป็นประธาน โดยมีรองประธานอีกสองคน คือ พลเอก จรัล กุลละวณิชย์ และนางสาวพจนีย์ ธนวรานิช  (กปส.)
}
นวมทอง ไพรวัลย์

นวมทอง ไพรวัลย์ (21 ตุลาคม พ.ศ. 2489 – 31 ตุลาคม พ.ศ. 2549) เป็นคนขับแท็กซี่ที่ฆ่าตัวตายด้วยการแขวนคอใต้สะพานลอยบริเวณถนนวิภาวดีรังสิต หลังขับรถแท็กซี่พุ่งชนรถถังของคณะรัฐประหารนามคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขที่บริเวณลานพระบรมรูปทรงม้า ต่อสาธารณชนว่า ได้พยายามกระทำอัตวินิบาตกรรม เพื่อประท้วงรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2549 และได้บรรลุเจตนารมณ์ดังกล่าวในที่สุด เพื่อสนองคำพูดของรองโฆษกคณะรัฐประหารที่เขาถือว่าเป็นการเหยียดหยามวัตถุประสงค์แห่งกรรมของเขา

**ประวัติ**
นวมทอง ไพรวัลย์ เกิดเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2489 เป็นอดีตพนักงานการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย อำเภอบางกรวย และทำอาชีพขับรถแท็กซี่ สมรสกับ นาง บุญชู ไพรวัลย์ และมีบุตรสาวด้วยกัน 1 คน

**การต่อต้านรัฐประหารของนวมทอง**
จดหมายลาตายของนวมทอง ไพรวัลย์ ลงวันที่ 29 ตุลาคม 2549
เมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2549 นวมทอง อดีตพนักงานการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย อำเภอบางกรวย ได้ขับรถแท็กซี่ โตโยต้า โคโรลล่า สีม่วง ทะเบียน ทน 345 กรุงเทพมหานคร ของบริษัท สหกรณ์แหลมทองแท็กซี่ จำกัด พุ่งชนรถถังเบา M41A2 Walker Bulldog ป้ายทะเบียนตรากงจักร 71116 ของคณะรัฐประหารและได้รับบาดเจ็บสาหัส
ต่อมาในคืนวันที่ 31 ตุลาคม นวมทองผูกคอตายกับราวสะพานลอย บริเวณถนนวิภาวดีรังสิตฝั่งขาออก เยื้องกับที่ตั้งสำนักงานหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ (บริษัท วัชรพล จำกัด) โดยในจดหมายลาตายระบุว่า ต้องการลบคำสบประมาทของพันเอก อัคร ทิพโรจน์ รองโฆษก คปค. ที่ว่า ไม่มีใครมีอุดมการณ์มากขนาดยอมพลีชีพได้ ในคืนที่นวมทองแขวนคอตาย เขาตั้งใจสวมเสื้อยืดสีดำ สกรีนข้อความเป็นบทกวี ที่เคยใช้ในการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย โดยด้านหน้าเป็นบทกวีของรวี โดมพระจันทร์ และด้านหลังเป็นบทกวีของศรีบูรพา (กุหลาบ สายประดิษฐ์)

**หลังอัตวินิบาตกรรม**
มีกลุ่มผู้ต่อต้านคณะปฏิรูปฯ หยิบยกการฆ่าตัวตายของเขามากล่าวถึง เช่น จิ้น กรรมาชน เขียนบทกวีขึ้นเพื่อคารวะต่อนวมทอง ความว่า

**ภาพยนตร์สารคดี**
งานรำลึก นวมทอง ไพรวัลย์ ในปี 2562
ปลายปี พ.ศ. 2559 มีการทำภาพยนตร์เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์การต่อต้านรัฐประหารของ นวมทอง ไพรวัลย์ โดย เนติ วิเชียรแสน ผู้กำกับและเขียนบทที่ต้องลี้ภัยทางการเมืองจากการโดนข้อหาหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ ชื่อว่า Democracy After Death : A Tragedy of Uncle Nuamthong Praiwan ออกฉายครั้งแรกในงานรำลึก 40 ปี 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 ในวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2559 หลังจากนั้นออกฉายในงาน Screening of THAI Political Film โดยกลุ่ม ASEAN’s friend ในวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559 ที่มหาวิทยาลัย Songkunghoe University ประเทศเกาหลีใต้ และนำเผยแพร่ในยูทูบในเวอร์ชันที่ผ่านการเซนเซอร์เพียงเล็กน้อยเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2559

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  จดหมายลาตายของนายนวมทอง-  'พลีชีพ' พ่นรถแท็กซี่พุ่งชนรถถังลานพระรูปฯ คนขับสาหัส เว็บไซต์ น.ส.พ.ไทยรัฐ 30 ก.ย. 2549-  อดีตคนขับแท๊กซี่ชนรถถังผูกคอตายประท้วงการยึดอำนาจ ประชาไท 1 พ.ย. 2549-  คนขับแท็กซี่ชนรถถังผูกคอตาย ทิ้งจม.พลีชีพเพื่อประชาธิปไตย เว็บไซต์ น.ส.พ.ไทยรัฐ 1 พ.ย. 2549
หมวดหมู่:ผู้ฆ่าตัวตายด้วยการแขวนคอในประเทศไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอบางกรวย
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดนนทบุรี
หมวดหมู่:นักเคลื่อนไหวชาวไทย
หมวดหมู่:การเมืองภาคประชาชน
หมวดหมู่:คนขับรถแท็กซี่ชาวไทย
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากการแขวนคอ
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์ไทย หลัง พ.ศ. 2544
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 28

*นายเกริกไกร จีระแพทย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยถึงเงินบาทที่ปรับแข็งค่าขึ้นตามลำดับในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ว่า ขณะนี้ยังไม่มีผลกระทบต่อการส่งออกของไทย เนื่องจากภาวะเศรษฐกิจของไทยยังมีเสถียรภาพ อย่างไรก็ตามยอมรับว่าขณะนี้มีเงินทุนต่างชาติไหลเข้าประเทศจำนวนมาก ส่งผลให้เงินบาทแข็งค่าขึ้นตามกลไกของการเงิน  (กปส.)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 27

*สภาความมั่นคงแห่งชาติ ประชุมหารือถึงแนวทางการทำงานของศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ หรือ ศอ.บต. โดยมีรัฐมนตรีด้านความมั่นคงเข้าร่วมหารือ ประกอบด้วย นายอารีย์ วงศ์อารยะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย พลเอก บุญรอด สมทัศน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม นายชาญชัย ลิขิตจิตถะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม  (กปส.)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 26

*ประเทศไทยและลาว เตรียมลงนามเอ็มโอยู ซื้อขายไฟฟ้าเพิ่ม จาก 3,000 เป็น 5,000 เมกะวัตต์ ภายในปี พ.ศ. 2559 ระบุเป็นการสร้างประโยชน์ร่วมกัน  (กปส.)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 25

*สำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ เปิดเผยว่า บริษัท Fitch Ratings ซึ่งเป็นบริษัทจัดอันดับความน่าเชื่อถือ ได้ยกเลิกมุมมองระดับความน่าเชื่อถือของประเทศไทย ที่มีการเฝ้าระวังระดับความน่าเชื่อถือที่เป็นลบออก โดยยืนยันแนวโน้มระดับความน่าเชื่อถือที่มีเสถียรภาพ เนื่องจากสถานการณ์ทางการเมืองที่กลับสู่สภาวะปกติอย่างรวดเร็ว ภายหลังที่มีการปฏิรูปการปกครองเมื่อวันที่ 19 กันยายน  (กปส.)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 23

*ภูเขาไฟบูลูซัน ซึ่งตั้งอยู่ในจังหวัดซอร์โซกอน ห่างไปทางตะวันออกเฉียงใต้ของกรุงมะนิลา เมืองหลวงฟิลิปปินส์ประมาณ 390 กิโลเมตร ได้เกิดปะทุพ่นเถ้าถ่านและกลุ่มควันออกมาเป็นจำนวนมาก ซึ่งนับเป็นครั้งที่ 2 ในรอบ 2 สัปดาห์ที่ภูเขาไฟลูกนี้ปะทุขึ้น  (กปส.)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 22

*องค์การสวนสัตว์ในพระบรมราชูปถัมภ์ เผยว่าออสเตรเลียได้มอบโคอาล่า จำนวน 4 ตัว โดยทั้งหมดมาจากสวนสัตว์ทารองกาในซิดนีย์ จะเดินทางถึงท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ วันที่ 7 พ.ย. แล้วนำไปเลี้ยงที่สวนสัตว์ จ.เชียงใหม่  (มติชน)
*ในการลงประชามติทั่วประเทศ ชาวปานามาส่วนใหญ่ เห็นชอบในโครงการขยายคลองปานามา เส้นทางเดินเรือซึ่งเชื่อมมหาสมุทรแปซิฟิกและมหาสมุทรแอตแลนติก  (มติชน)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 21

*พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ประธานองคมนตรีและรัฐบุรุษ เปิดนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติ 50 ปี ทรงพระผนวช ที่วัดบวรนิเวศวิหาร จัดขึ้นระหว่างวันที่ 21 ตุลาคม - 5 พฤศจิกายน เพื่อรำลึกถึงพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งทรงพระผนวชเมื่อปี พ.ศ. 2499  (กปส.)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 20

*พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จฯ แทนพระองค์ มาทรงประกอบรัฐพิธีเปิดประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม  (กรุงเทพธุรกิจ)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 19

*กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เตือนผู้ประสบภัยรับมือน้ำท่วมสูงและยาวนานกว่าปี พ.ศ. 2538  (กปส.)
*มูลนิธิเวิลด์ฟู้ดไพรซ์ในสหรัฐอเมริกา ประกาศว่าจะถวายรางวัลพิเศษ เหรียญบอร์ล็อก เป็นครั้งแรกแด่ในหลวง ในฐานะที่ทรงตรากตรำทำงานหนักอย่างต่อเนื่องเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน ทั้งด้านการเกษตร สาธารณสุข และการศึกษา  (มติชน)  (World Food Prize)
*ศาลอาญาอนุญาตให้ประกันตัว นายสนธิ ลิ้มทองกุล แกนนำพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย และนายเฉลียว คงตุก บรรณาธิการหนังสือพิมพ์คมชัดลึก หลังอัยการสั่งฟ้องในความผิดฐานดูหมิ่นและหมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์  (กปส.)
}
น้ำเลือด

น้ำเลือด หรือ พลาสมา (plasma) คือ ส่วนประกอบของเลือดที่เป็นของเหลว โดยปกติจะมีลักษณะเป็นสีเหลืองใส แต่ถ้าพบไขมันก็จะเห็นเป็นสีขาว มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 55 ในเลือด พลาสมาได้จากการนำเลือด (blood)ไปปั่นเหวี่ยงและเติมสารป้องกันการแข็งตัวของเลือดลงไป ทำให้พลาสมาสามารถแยกชั้นจากเซลล์เม็ดเลือดขาว เกล็ดเลือด และ เซลล์เม็ดเลือดแดง ไปอยู่ชั้นบนสุดได้ ส่วนซีรั่มก็คือพลาสมาที่ปราศจากไฟบริโนเจน (fibrinogen) หรือเป็นของเหลวที่เกิดจากการแข็งตัวของเลือด

**๑โปรตีนในพลาสมา**
ในพลาสมาสามารถพบโปรตีนได้หลายชนิด แต่ที่สำคัญได้แก่- ไฟบริโนเจน สามารถเปลี่ยนเป็นสารที่เกี่ยวข้องกับการแข็งตัวของเลือดได้ จึงมีความสำคัญในการทำให้เลือดหยุดไหลหรือการปิดปากแผลเมื่อได้รับบาดเจ็บที่ผิวหนัง- แอลบูมิน ช่วยรักษาปริมาตรเลือดและรักษาความดันให้คงที่ และยังช่วยขนส่งสานต่างๆเช่นฮอร์โมนเอสโตรเจน กรดไขมัน บิลิรูบิน เป็นต้น นอกจากนี้ยังช่วยทำลายพิษของโลหะหนักเพื่อไม่ให้เกิดการสะสมตามอวัยวะต่างๆของร่างกายอีกด้วย- โกลบูลิน จัดเป็นไกลโคโปรตีนชนิดหนึ่ง โดยสามารถแบ่งย่อยได้เป็นหลายชนิด้วยกัน ทำหน้าที่ในการขนส่งลิปิด
หมวดหมู่:เลือด
หมวดหมู่:สารน้ำในร่างกาย
แบล็ควานิลลา

แบล็ควานิลลา (Black Vanilla) เป็นวงดนตรีสัญชาติไทย ประกอบด้วยสมาชิกคือ แบงค์ อธิกิตติ์ ไพบูลย์รัตนกิจ  (ร้องนำ), กราฟ โอสธี ซุ่นมงคล (ร้องนำ, กีต้าร์), โดม ราชนันทร์ คุณาริยานุกูล (เบส) และ เอ อัคชิน วงศาลัคนากร (กลอง) จากสังกัดอาร์เอส มีผลงานอัลบั้มชุดแรกในปี พ.ศ. 2549 กับเพลงเปิดตัว "จีบฉันที" หลังจากนั้นก็มีผลงานอัลบั้ม ดิลิเชียส, อาร์ ทู จี และในปี 2552 กับอัลบั้ม ANYBODY HUNGRY?

**ประวัติสมาชิก**
 แบงค์ อธิกิตติ์ ไพบูลย์รัตนกิจ นักร้องนำ ด้านชีวิตส่วนตัว แต่งงานแล้ว กับ ไอซ์ จีรนันท์ ปรีดากุล หรือ ณพัชรินทร์ ปรีดากุล ลูกสาวของ นักแสดงตลก ค่อม ชวนชื่น และมีบุตรแล้ว บุตรสาวชื่อ น้อง ณิลลา - กราฟ โอสธี ซุ่นมงคล (ร้องนำ, กีต้าร์) ด้านชีวิตส่วนตัวเคยคบหาดูใจกับ เมย์ ไพพรรณี เตชะณรงค์ น้องสาวของ สงกรานต์ เตชะณรงค์

**การศึกษาสมาชิก**
 แบงค์ จบจาก คณะสังคมศาสตร์ เอกประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์- กราฟ จบจาก คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์- โดม จบจาก คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีนานาชาติสิรินธร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์- เอ จบจาก รอระบุ

**การทำงานของสมาชิก**
 แบงค์ ปัจจุบัน รอระบุ- กราฟ ปัจจุบัน รอระบุ - โดม ปัจจุบัน นักแข่งรถทีม Insight และครูสอนขับรถยนต์ที่ Racing School - เอ ปัจจุบัน รอระบุ

**ผลงานอัลบั้ม**

**อัลบั้ม Black Vanilla (ปี 2549)**
#จีบฉันที
#เธอน่ารำคาญ
#มาก่อน ไม่ช่วยเลย
#แค่เจ้าชู้
#ใจตรงกัน

**อัลบั้ม Delicious (ปี 2550)**
#เจ้าชู้ไม่รู้ตัว
#ลืมเธอไม่เก่ง
#แชมพู
#นอกใจ
#จูบ

**อัลบั้ม R2G (ปี 2551)**
#ตบด้วย Mouth
#อยู่คนเดียวไม่เป็น
#กลับไปลืมเขาก่อน
#ให้ท่า
#ไม่มีวัน
#ใครสักคนให้รักกัน
#บอกรักซะให้หายกัน
#ลองช้ำใจ
#ไม่เคยหวังดี
#อยู่ดีดีก็คิดถึง

**อัลบั้ม Anybody Hungry? (ปี 2552)**
#Say Love
#Sandwich
#จบไม่ลง (คนมีแผล)
#Reborn
#ยกให้เป็นเธอ
#Runway
#พจนานุกรม
#เป็นคนดีไม่ได้
#ปากกับใจ
#นี่หรือคือความรัก

**อัลบั้ม Break Out (ปี 2553)**
# LADY FIRST feat. PSYCHO BOY
# คนในความลับ (Black Secret)
# ความเหงาทำได้ทุกอย่าง
# TOUCH
# คนคั่นเวลา
# ไม่มีเหตุผล ถ้าคนจะมีใจ
# ด้วยรัก และ หัวใจ
# เธอคือผู้หญิงคนนั้น
# Sandwich
# พจนานุกรม
# จบไม่ลง (คนมีแผล)
# ลืมเธอไม่เก่ง
# ตบด้วย MOUTH
# อยู่คนเดียวไม่เป็น
# จีบฉันที
# เธอน่ารำคาญ

**Single (ปี 2016)**
# ปิดปาก (เฉพาะ แบงค์, กราฟ และโดม)

**โปรเจกต์พิเศษ**

**9MC YAAK**
พิธีกร YAAK TV ได้แก่ แอปเปิ้ล-สีสะเหงียน สีหาราช, โยชิ-นิมิต มนัสพล, พิชญ์-พิชญ์ กาไชย, ปั้นจั่น-กวิน อิ่มอโนทัย, บิ๊ก-ทองภูมิ สิริพิพัฒน์, โด่ง-ศิระ รัตนโภคาสถิต, จูน-ธัญชนก ผดุงเกียรติวงษ์ และ แพน-สุรเกียรติ บุนนาค
# Turn Me On รักไม่ยาก

**โยชิ - พิชญ์ - กราฟ - ปั้นจั่น**
# แพ้แฟนเก่า 

**WHITE VANILLA : The B-Side Project (ปี 2556)**
# กรุงโรม (ROME)

**เพลงประกอบละคร**
# ด้วยรักและหัวใจ (Ost.บำบัดรัก บำรุงสุข) - แบงค์ Black Vanilla
# เธอคือผู้หญิงคนนั้น (Ost.วุ่นนักรักข้างตลาด) - แบงค์ Black Vanilla

**ผลงานการแสดงละคร**

**พิธีกร**

**ผลงานอื่นๆ**
 MV เพลง เจ็บเพราะเขา เหงาเพราะเธอ ของ โฟร์-มด (กราฟ)- โฆษณา ขนมมันฝรั่งแท่งทอดกรอบ  แจ็กซ์ (ปี 2552) (ทั้งหมด)- พิธีกร รายการ papayaakzi ช่อง yaaktv (กราฟ)

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีร็อกสัญชาติไทย
หมวดหมู่:ศิลปินสังกัดอาร์เอส
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีไทยในยุค 2000
หมวดหมู่:พิธีกรชาวไทย
หมวดหมู่:ยูทูบเบอร์ชาวไทย
โยฮัน พัคเค็ลเบิล

โยฮัน พัคเค็ลเบิล (Johann Pachelbel; 1 กันยายน ค.ศ. 1653 – 3 มีนาคม ค.ศ. 1706) เป็นนักดนตรีชาวเยอรมัน เป็นหนึ่งในผู้ที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นคีตกวีและนักเล่นออร์แกนที่สำคัญคนหนึ่งในช่วงกลางของยุคบาโรก ผลงานที่เป็นที่มีชื่อเสียงและเป็นที่รู้จักเป็นอย่างดีคือ เพลงล้อไล่ของพัคเค็ลเบิล

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2196
หมวดหมู่:คีตกวีชาวเยอรมัน
หมวดหมู่:บุคคลจากเนือร์นแบร์ค
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 1

* พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ประกาศใช้ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พ.ศ. 2549  (ต้นฉบับ)- พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ เป็น นายกรัฐมนตรี
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 3

* พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ประกาศลาออกจากตำแหน่งหัวหน้าพรรคไทยรักไทย  ขณะที่ลูกพรรคทยอยกันลาออกจากการเป็นสมาชิกพรรค  (กรุงเทพธุรกิจ)- ปัน กี มุน รัฐมนตรีต่างประเทศเกาหลีใต้ ได้รับเสียงสนับสนุนส่วนใหญ่ จากสมาชิกคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ ในการหยั่งเสียงครั้งที่ 4 เลือกเลขาธิการสหประชาชาติคนต่อไป  (เนชั่น)- เกาหลีเหนือประกาศจะทดลองอาวุธนิวเคลียร์  (CNN)
}
คาวุต

คาวุต  เป็นชื่อมาตราวัดความยาวของระยะทางหรือความสูง ใช้ในสมัยพุทธกาล ในคำไทยใช้ว่า คาพยุต ก็มี เทียบปัจจุบัน เท่ากับ 100 เส้น หรือ 2,000 วา หรือ 4,000 เมตร ซึ่งเท่ากับ 1 ใน 4 ของโยชน์ (1 โยชน์เท่ากับ 16,000 เมตร หรือ 16 กิโลเมตร)

**มาตราวัดสมัยพุทธกาล**
 4 ศอก	เป็น	1 ธนู- 500 ธนู	เป็น	1 โกสะ- 4 โกสะ	เป็น	1 คาวุต- 4 คาวุต	เป็น	1 โยชน์
มาตราอื่น- 4 ศอก	เป็น	1 วา- 25 วา	เป็น	1 อุสภะ- 80 อุสภะ	เป็น	1 คาวุต- 4 คาวุต	เป็น	1 โยชน์

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:หน่วยความยาว
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 5

* โฆษกกรุงเทพมหานคร เปิดเผยว่า นิตยสาร Travel + Leisure ซึ่งเป็นนิตยสารแนะนำการท่องเที่ยว ได้จัดอันดับให้กรุงเทพฯ เป็นเมืองท่องเที่ยวที่ดีที่สุดในทวีปเอเชียเป็นปีที่ 5 ติดต่อกัน  (มติชน)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 6

* พระราชครูวามเทพมุนี ประกอบพิธีพราหมณ์ถอนหมุดหลักเสาชิงช้า และจะประกอบเสาชิงช้าหลังใหม่ ในเดือนพฤศจิกายน  (ผู้จัดการ)- คนเดือนตุลาร่วมกันจัดพิธีรำลึก 30 ปี เหตุการณ์ 6 ตุลา ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์- ผู้ว่าฯ หนองคายคาดว่าจะมีนักท่องเที่ยวราว 6 แสนคน เดินทางไปตามริมฝั่งแม่น้ำโขง เพื่อชมบั้งไฟพญานาคในคืนวันออกพรรษา  (มติชน)- ควันไฟจากสาธารณรัฐอินโดนีเซีย แผ่เข้าปกคลุมหลายพื้นที่ใน จ.สงขลา คาดว่าน่าจะเป็นควันไฟป่าจากเกาะสุมาตรา  ที่ถูกลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้พัดเข้ามา  (มติชน)- สหรัฐอเมริกา-ญี่ปุ่น คาดรัฐบาลเกาหลีเหนือจะทดลองระเบิดนิวเคลียร์ครั้งแรก วันที่ 8 ต.ค. ด้านสหประชาชาติ เตรียมผ่านมติเรียกร้องให้ยุติการทดลอง  (มติชน)
}
กถา

กถา แปลว่า ถ้อยคำ, คำพูด, เรื่อง, การกล่าว, การพูด, การอธิบาย หมายถึง ถ้อยคำที่กล่าวหรือเรื่องแต่งขึ้นเพื่อสื่อความ เพื่ออธิบายความ หรือเพื่อชี้แจงรายละเอียด เป็นต้น เป็นสำนวนร้อยแก้ว คือมีสำนวนภาษาไพเราะสละสลวย เหมาะเจาะด้วยเสียงและความหมาย เช่น บทเทศน์ บทความ คำปรารภ
กถา นิยมใช้ตามหลังคำอื่น ๆ เช่น- ธรรมมีกถา หมายถึงการกล่าวธรรม การกล่าวเรื่องราวที่เป็นธรรม- ขันติกถา หมายถึงเรื่องราวเกี่ยวกับขันติ- อนุโมทนากถา หมายถึงการกล่าวอนุโมทนาถ้อยคำที่แสดงความยินดี- อารัมภกถา หมายถึงคำปรารภ คำนำ คำเริ่มต้น

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 7

*นายคำ ไชยบุดดี จูบงูจงอาง 19 ตัว ทำลายสถิติโลก  (ไทยรัฐ)
*สถานการณ์อุทกภัย ตั้งแต่วันที่ 27 ส.ค.-6 ต.ค. 2549 ว่า มีพื้นที่ประสบภัยน้ำท่วม 39 จังหวัด 206 อำเภอ 15 กิ่งอำเภอ 1,176 ตำบล 6,336 หมู่บ้าน  (เดลินิวส์)
*แอร์เอเชีย เที่ยวบินไปนราธิวาส ขัดข้องทางเทคนิค ต้องบินกลับสนามบินสุวรรณภูมิให้ช่างตรวจสอบ  (คมชัดลึก)
*ชาติมหาอำนาจขู่คว่ำบาตรเกาหลีเหนือ ตามหมวดที่ 7 ของกฎบัตรสหประชาชาติ หากยังเดินหน้าทดลองอาวุธนิวเคลียร์  (สำนักข่าวไทย)
*ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ยังคงประสบปัญหาโดยเฉพาะระบบสายพานลำเลียง ทำให้กระเป๋าผู้โดยสารของการบินไทยตกค้าง 2-3 พันใบ  (มติชน)
}
กถามรรค

กถามรรค แปลว่า ทางแห่งกถา, ลาดเลาแห่งกถา, แนวทางแห่งคำพูด ได้แก่ เค้าโครงแห่งเรื่องที่แต่งหรือที่เทศน์ มีความหมายว่า เค้าโครงหรือโครงสร้างของเรื่องที่ผู้แต่งหรือผู้เทศน์กำหนดขึ้นตามอัตโนมัติโดยกำหนดว่าจะแต่งไปทำนองไหน จะเดินเรื่องอย่างไร จะแสดงเรื่องใดก่อนหลัง และจะขยายความกว้างแคบอย่างไร เป็นต้น
"กถามรรค" เป็นคำที่นิยมใช้ในสำนวนเทศนาสมัยเก่า เช่น “การอธิบายข้อธรรมนี้ไม่อาจให้พิสดารได้ด้วยกถามรรคโดยย่อและการเวลาเท่านี้” เป็นต้น

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 8

*กรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รายงานว่า เวลา 04.12 น. ได้เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.6 ศูนย์กลางอยู่ในประเทศพม่า และมีอาฟเตอร์ช็อกตามมาในช่วงเวลา 07.08 น. วัดขนาดได้ 4.5 แผ่นดินไหวครั้งนี้รู้สึกได้ในประจวบคีรีขันธ์ อย่างไรก็ตาม รายงานนี้ไม่ตรงกับรายงานของยูเอสจีเอส ที่ระบุว่าศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่ในอ่าวไทย  (กปส.)  (USGS)
*ทอท. ยอมรับว่าปัญหากระเป๋าผู้โดยสารที่ตกค้างกว่า 6 พันใบในท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ เกิดจากระบบข้อมูลของ ทอท. รองรับไม่ไหว  มิได้เกิดจากระบบสายพานลำเลียงอย่างที่เข้าใจกันในตอนแรก  (มติชน)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 9

*พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้ พลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรี นำคณะรัฐมนตรีเข้าเฝ้าฯ เพื่อถวายสัตย์ปฏิญาณตน ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน  (มติชน) 
*เกาหลีเหนือประกาศว่าตนประสบความสำเร็จ ในการทดลองระเบิดนิวเคลียร์ใต้ดิน  (กปส.) 
*มาเลเซีย ประกาศเตือนอันตรายสำหรับการเดินเรือในช่องแคบมะละกา ขณะที่หมอกควันจากไฟป่าในอินโดนีเซีย เข้าปกคลุมหลายพื้นที่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้  (กปส.) 
*กูเกิลประกาศจะซื้อยูทูบ เว็บไซต์แลกเปลี่ยนวิดีโอชื่อดัง ด้วยมูลค่า 1,650 ล้านดอลลาร์สหรัฐ  (BBC)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 10

*ในหลวงทรงมีพระราชทานพระบรมราชานุญาต ให้กรมชลประทานผันน้ำท่วมเข้าสู่พื้นที่แก้มลิงส่วนพระองค์ ที่ทุ่งมะขามหย่อง บริเวณพระราชานุสาวรีย์สมเด็จพระสุริโยทัย  (มติชน) 
*ในจังหวัดลพบุรี ระดับน้ำในเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์สูงเกินปริมาตรที่จะกักเก็บได้แล้ว ต้องเร่งปล่อยน้ำเต็มที่  (มติชน)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 11

*อุทกภัยในหลายจังหวัดยังน่าเป็นห่วง เริ่มมีการผันน้ำเข้าที่ส่วนพระองค์ ณ ทุ่งมะขามหย่อง บริเวณพระราชานุสาวรีย์สมเด็จพระสุริโยทัย ตามที่ในหลวงมีพระบรมราชานุญาตแล้ว ขณะที่ปริมาณน้ำแม่น้ำเจ้าพระยาจาก จังหวัดนครสวรรค์ ทำลายสถิติปี 2538 คาดจะถึงกรุงเทพมหานคร ภายใน 3-6 วัน  (มติชน)
}
กรรมบถ

กรรมบถ (อ่านว่า กำมะบด) แปลว่า ทางแห่งกรรม คือ การกระทำที่เข้าทางเป็นกรรมหรือที่จะนับว่าเป็นกรรม หมายทั้งกรรมดีและกรรมชั่ว แบ่งออกเป็น 2 อย่าง คือ
# อกุศลกรรมบถ ทางแห่งกรรมชั่ว มี ๑๐ อย่าง คือ
## ฆ่าสัตว์
## ลักทรัพย์
## ประพฤติผิดในกาม
## พูดเท็จ
## พูดส่อเสียด
## พูดคำหยาบ
## พูดเพ้อเจ้อ
## โลภอยากได้ของเขา
## ปองร้ายเขา และ
## เห็นผิดจากคลองธรรม
# กุศลกรรมบถ ทางแห่งกรรมดี มี ๑๐ อย่างคือ
## เว้นจากฆ่าสัตว์
## เว้นจากลักทรัพย์
## เว้นจากประพฤติผิดในกาม
## เว้นจากพูดเท็จ
## เว้นจากพูดส่อเสียด
## เว้นจากพูดคำหยาบ
## เว้นจากพูดเพ้อเจ้อ
## ไม่โลภอยากได้ของเขา
## ไม่พยาบาทปองร้ายเขา
## เห็นชอบตามคลองธรรม

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:กรรม
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 12

*นายออห์ราน พามู้ก นักเขียนชื่อดังชาวตุรกี ได้รับเลือกให้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม  (มติชน)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 13

*สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ มีมติเลือกนายปัน กี มุน รมต.ต่างประเทศเกาหลีใต้ ให้ดำรงตำแหน่งเลขาธิการสหประชาชาติคนที่ 8 และจะรับตำแหน่งเมื่อนายโคฟี อันนัน สิ้นสุดวาระสิ้นปีนี้  (BBC)
*สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เตรียมห้ามโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในทุกสื่อตลอด 24 ชั่วโมง คาดว่าจะเริ่มมีผลบังคับใช้ 5 ธ.ค.  (มติชน)
}
กรรมวาจาจารย์

กรรมวาจาจารย์ (อ่านว่า กำ-มะ-วา-จา-จาน) แปลว่า อาจารย์ผู้สวดกรรมวาจา คือภิกษุผู้ทำหน้าที่สวดประกาศในท่ามกลางสงฆ์เวลาทำพิธีอุปสมบท เพื่อให้สงฆ์ทราบรายละเอียดเกี่ยวกับตัวอุปสัมปทาเปกข์หรือผู้ขอบวช และถามมติของสงฆ์ว่าจะยอมรับผู้ขอบวชให้เป็นภิกษุหรือไม่ เรียกกันว่า พระกรรมวาจาจารย์
กรรมวาจาจารย์เป็นคู่กับพระอนุสาวนาจารย์ ซึ่งทำหน้าที่บอกอนุศาสน์หรือคำสอนเกี่ยวกับระเบียบวินัยเบื้องต้นแก่ผู้บวชที่เป็นภิกษุใหม่ ในปัจจุบันทั้งสองรูปทำหน้าที่เหมือนกันคือสวดประกาศ ฉะนั้นจึงเรียกว่า "คู่สวด" หรือ "พระคู่สวด" ส่วนหน้าที่บอกอนุศาสน์กำหนดให้เป็นหน้าที่ของพระอุปัชฌาย์

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ญัตติจตุตถกรรมวาจา
หมวดหมู่:พระสงฆ์
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:พระวินัยบัญญัติ
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 14

*พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรี พร้อมคณะ เดินทางเยือนประเทศลาว ซึ่งเป็นการเยือนต่างประเทศครั้งแรกหลังเข้ารับตำแหน่ง  (กปส.)
*คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ ออกมติกดดันเกาเหลีเหนือ โดยคว่ำบาตรทางการเงินและอาวุธ เพื่อตอบโต้การทดลองระเบิดนิวเคลียร์ ซึ่งสร้างความตึงเครียดในคาบสมุทรเกาหลี  (BBC)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 16

*กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย แถลงว่าตั้งแต่วันที่ 27 ส.ค. - 16 ต.ค. 2549 มีพื้นที่ประสบภัยน้ำท่วม 46 จังหวัด 290 อำเภอ 19 กิ่งอำเภอ 1,729 ตำบล 9,601 หมู่บ้าน ราษฎรได้รับความเดือดร้อน 2,452,563 คน 638,966 ครัวเรือน มีผู้เสียชีวิต 56 คน สูญหาย 2 คน พื้นที่ทางการเกษตรเสียหาย 1,836,418 ไร่ มูลค่าความเสียหายประมาณ 305,289,193 บาท  (กปส.)
}
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 ตุลาคม 17

*ชมรมนักกฎหมายแห่งประเทศไทย ยื่นหนังสือคัดค้าน นายมีชัย ฤชุพันธุ์ เป็นประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ เพราะอดีตเคยทำงานใกล้ชิดกับ รสช. และ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร เกรงว่าอาจใช้เป็นเครื่องมือการสร้างระบบและอำนาจ เพื่อประโยชน์ของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง ก่อนหน้านี้วันที่ 15 ต.ค. นายสุริยะใส กตะศิลา เลขาธิการ ครป. ก็แสดงความเห็นคัดค้านเช่นกัน  (กปส.)  (กปส.)
}
กเฬวราก

กเลวระ หรือ กเฬวราก แปลว่า "อัตภาพ, ร่างกาย, ซากศพ" ปกติใช้ในความหมายว่า "ซากศพ" ซึ่งนิยมพูดหรือเขียนต่อกับคำว่า "กเฬวราก" เป็น "กเฬวรากซากศพ" ด้วยมีเสียคล้องจองรับกันพอดี บางครั้งถูกนำไปใช้เป็นคำด่าก็มี ในกรณีที่เปรียบเทียบผู้ถูกด่าเป็นเหมือนซากศพ ไม่มีประโยชน์ ทำแต่เรื่องเน่าเหม็น หรือนำความเน่าเหม็นมาให้ เช่นใช้ว่า "พวกกเฬวรากพวกนี้เมื่อไรจะไปผุดไปเกิดเสียที"

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
กหาปณะ

ไฟล์:MauryanCoin.JPG|thumb|left|เงินกหาปณะ หรือเงินตอกตราโบราณสมัยราชวงศ์โมริยะของพระเจ้าอโศกมหาราช ซึ่งพัฒนามาจากรูปแบบของเงินกหาปณะในสมัยพุทธกาล
กหาปณะ (สันสกฤต: กษาปณ) เป็นคำเรียกเงินตราทำด้วยโลหะที่ใช้ในสมัยพุทธกาล เป็นเงินตราโลหะชนิดแรกของอนุทวีปอินเดีย เทียบคำว่า กษาปณ์ ในปัจจุบัน
กหาปณะ มีอัตราเทียบเท่ากับ 20 มาสก หรือ 1 ตำลึง หรือ 4 บาทไทย
กหาปณะ มีปรากฏอยู่ในพระวินัยว่าด้วยเรื่องการลักทรัพย์ คือภิกษุจงใจลักทรัพย์ที่มีราคา 5 มาสก หรือ 1 บาทขึ้นไปต้องอาบัติสูงสุดคือปาราชิกหากมีราคาต่ำกว่านั้นก็มีความผิดลดหลั่นลงมาตามราคาทรัพย์

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. 9 ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:สกุลเงิน
กัณฑ์

กัณฑ์ (แปลว่า ส่วน, วรรค, ตอน, หมวด) หมายถึง ข้อความส่วนหนึ่ง วรรคหนึ่ง ตอนหนึ่ง หรือ หมวดหนึ่ง  ปกติใช้กับการเทศน์ คือข้อความธรรมะที่เทศน์อธิบายจบเรื่องโดยสมบูรณ์ในตอนเดียว เรียกว่ากัณฑ์ เรื่องที่มีเนื้อความยาวซึ่งถูกแบ่งออกเป็นตอนๆ แต่ละตอนก็เรียกว่ากัณฑ์ เช่น เรื่อง มหาเวสสันดรชาดก ถูกแบ่งเป็น 13 ตอน เรียกว่ามี 13 กัณฑ์ 1000 พระคาถาคือ
# กัณฑ์ทศพร มี 19 พระคาถา
# กัณฑ์หิมพานต์ มี 134 พระคาถา
# กัณฑ์ทานกัณฑ์ มี 209 พระคาถา
# กัณฑ์วนประเวศน์ มี 57 พระคาถา
# กัณฑ์ชูชก มี 79 พระคาถา
# กัณฑ์จุลพน มี 35 พระคาถา
# กัณฑ์มหาพน มี 80 พระคาถา
# กัณฑ์กุมาร มี 101 พระคาถา
# กัณฑ์มัทรี มี 90 พระคาถา
# กัณฑ์สักกบรรพ มี 43 พระคาถา
# กัณฑ์มหาราช มี 69 พระคาถา
# กัณฑ์ฉกษัตริย์ มี 36 พระคาถา
# กัณฑ์นครกัณฑ์ มี 48 พระคาถา
หากในงานเดียวกันมีเทศน์หลายช่วง เช่น ช่วงเช้า ช่วงบ่ายและช่วงกลางคืน เรียกว่ามีเทศน์ 2 กัณฑ์ มีเทศน์ 3 กัณฑ์

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. 9 ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
กัณหปักษ์

กัณหปักษ์ แปลว่า ฝ่านดำ, ส่วนข้างมืด คือ ช่วงเวลาข้างแรม ใช้ว่า กาฬปักษ์ ก็มี เรียกว่าช่วงเดือนดับ ก็ได้
กัณหปักษ์ หมายถึงระยะเวลาที่พระจันทร์ค่อย ๆ ลดความสว่างลงไปจนถึงมือสนิท ได้แก่วันแรม ๑ ค่ำไปจนถึงแรม ๑๕ ค่ำ
ในการนับเดือนแบบโบราณซึ่งเรียกว่านับตามจันทรคติ เดือนหนึ่งแบ่งเป็น ๒ ปักษ์ ปักษ์ละ ๑๕ วัน คือ ชุณหปักษ์ (ช่วงข้างขึ้น) และ กัณหปักษ์ (ช่วงข้างแรม) หากเดือนใดเป็นเดือนขาด คือมี ๒๙ วัน ช่วงกัณหปักษ์จะมี ๑๔ วัน คือมีเพียงวันแรม ๑๔ ค่ำ ซึ่งถือว่าเป็นวันสิ้นเดือน และเดือนขาดนั้นปกติจะตรงกับเดือนคี่ คือเดือน ๓ เดือน ๕ เดือน ๗ เดือน ๙ และเดือน ๑๑ ของทุกปฏิทิน

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
สาเก

สาเก อาจหมายถึง
*สาเกในภาษาญี่ปุ่น
** สาเก สุราชนิดหนึ่งในประเทศญี่ปุ่น (sa-ke)
** ปลาแซลมอน สาเก (鮭) เป็นชื่อเรียกปลาแซลมอนที่ต้องปรุงสุก
*สาเกในภาษาไทย
** สาเก ต้นไม้ชนิดหนึ่ง ที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Artocarpus altilis Forsberg
สาเก (พรรณไม้)

สาเก (Artocarpus altilis; breadfruit, มลยาฬัม: kada-chakkai, ฮาวาย: อุลุ, อินโดนีเซีย: สุกุน ตากาลอก: โคโล) เป็นไม้ผลพื้นเมืองของหมู่เกาะในมหาสมุทรอินเดียตะวันออก และมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตก ต่อมาจึงแพร่หลายไปยังหมู่เกาะอินดีสตะวันตก และปลูกแพร่หลายทั่วไปในภูมิภาคเขตร้อน
ต้นสาเกที่ปลูกในฮอโนลูลู รัฐฮาวาย สหรัฐอเมริกา

**ลักษณะ**
ต้นสาเกมีความสูงเต็มที่ได้ถึง 20 เมตร มียางขาว  มีใบใหญ่และหนา ร่องใบลึกถึงก้าน ทุกส่วนของสาเกมียางมีขาวข้น ผลกลมรีคล้ายขนุน แต่ลูกเล็กกว่า เปลือกนอกสีเขียว เนื้อในสีเหลืองซีดหรือขาว มีสองพันธุ์ คือ- พันธุ์ข้าวเหนียว ผลใหญ่ เมื่อสุกเนื้อเหนียว ไม่ร่วน นิยมปลูกเพื่อทำขนม- พันธ์ข้าวเจ้า ผลเล็กกว่า เนื้อหยาบร่วน ไม่นิยมรับประทาน

**การใช้ประโยชน์**
ผลสาเกนำไปต้มหรืออบจะได้เนื้อนุ่มเหมือนก้อนแป้ง ใช้ทำขนม เช่น เชื่อม แกงบวด ชาวอินโดนีเซียนำสาเกไปอบกรอบใช้เป็นอาหารว่าง และมีการนำไปป่นเป็นแป้งเพื่อทำขนมปังกรอบ เนื้อสาเกมีพลังงานสูง ให้แคลเซียมและวิตามินเอสูง ช่วยป้องกันโรคหัวใจและกระดูกพรุน ผลแก่ใช้ทำขนมปัง โดยหั่นเป็นชิ้นบางๆตากแดดหรืออบแห้ง ในฟิลิปปินส์นำผลสาเกต้มสุกกินกับน้ำตาลและมะพร้าวขูดฝอย หรือเคลือบน้ำตาลแล้วทำให้แห้ง ใบและผลใช้เป็นอาหารสัตว์ ยางสาเกนิยมใช้เป็นชันยาเรือและใช้ดักนก  ก้านดอกตัวผู้มีเส้นใยนำมาผสมกับใยปอสาใช้ทอผ้า เปลือกลำต้นมีเส้นใย ใช้ทอผ้าได้เช่นกัน  เนื้อไม้ใช้ทำเรือแคนู กระดานโต้คลื่น หีบและลังไม้

**รวมภาพ**

**อ้างอิง**
 นิดดา หงส์วิวัฒน์ และทวีทอง หงส์วิวัฒน์. สาเก ใน ผลไม้ 111 ชนิด: คุณค่าอาหารและการกิน. กทม. แสงแดด. 2550 หน้า 245

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 http://www.skn.ac.th/skl/tree/t114p1.htm date=2007-03-28 
หมวดหมู่:ผลไม้
หมวดหมู่:สกุลขนุน
หมวดหมู่:ไม้ยืนต้น
หมวดหมู่:พืชที่ใช้ทำของใช้
หมวดหมู่:พืชที่ให้เส้นใย
หมวดหมู่:อาหารหลัก
กัปปิยะ

กัปปิยะ หรือ กัปปิยภัณฑ์ แปลว่า เหมาะสม, สมควร หมายถึงสิ่งของเครื่องใช้ที่สมควรแก่สมณะคือภิกษุสามเณร เป็นสิ่งของที่ภิกษุสามเณรบริโภคใช้สอยได้ ไม่ผิดพระวินัย เรียกเต็มว่า กัปปิยภัณฑ์ ได้แก่ ปัจจัย 4 คือ ผ้า อาหาร ที่อยู่อาศัย และยารักษาโรค
สิ่งของที่ภิกษุสามเณรไม่ควรจะบริโภคใช้สอยหรือบริโภคใช้สอยไม่ได้ เช่น เสื้อ กางเกง เครื่องประดับ เป็นต้น เรียกว่า อกัปปิยะ หรือ อกัปปิยภัณฑ์
ปัจจัยบางอย่างที่เป็นอกัปปิยะนิยมทำให้เป็นกัปปิยะเสียก่อนจึงถวายพระ เช่น ผลไม้ที่มีเปลือกหนา นิยมปอกหรือใช้มีดใช้เล็บกรีดให้เป็นรอยเสียก่อน ทำดังนี้เรียกว่า "ทำกัปปิยะ" เรียกผู้ทำกัปปิยะนั้นว่า กัปปิยการก

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
กัปปิยการก

กัปปิยการก (อ่านว่า กับ-ปิ-ยะ-กา-รก) แปลว่า ผู้ทำให้เป็นกัปปิยะ ผู้ทำสิ่งที่สมควรให้แก่สมณะ หมายถึงผู้ปฏิบัติภิกษุในเรื่อง ปัจจัย 4 หรือหมายถึงลูกศิษย์ของภิกษุ ผู้จัดของที่สมควรถวายแก่ภิกษุ ผู้ทำหน้าที่ปฏิบัติดูแลภิกษุในเรื่องการขบฉัน ทั้งยังทำหน้าที่ช่วยเหลือภิกษุมิให้ต้องอาบัติหรือความผิดทางพระวินัย เช่น ทำสิ่งที่เป็นอกัปปิยะอันไม่สมควรแก่สมณะให้เป็นกัปปิยะก่อนถวาย เป็นต้นว่า ปอกผลไม้ที่มีเปลือกหนาก่อนถวาย

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
กัปปิยโวหาร

กัปปิยโวหาร แปลว่า โวหารที่สมควรแก่ภิกษุ คำพูดที่สมควรแก่ภิกษุ หมายถึง ภาษาและคำพูดที่เหมาะสมแก่ภิกษุ เป็นทั้งภาษาและคำพูดที่ชาวบ้านใช้กับภิกษุและที่ภิกษุใช้กับชาวบ้าน ที่ชาวบ้านใช้กับภิกษุเช่นเรียกเงินตราว่า กัปปิยภัณฑ์ เรียกการ "กิน" ว่า "ฉัน" เรียกการ "นอน" ว่า "จำวัด" เรียกการ "ป่วย" ว่า "อาพาธ" เรียก "ภิกษุ" ว่า "พระคุณเจ้า" เป็นต้น และหมายถึงภาษาหรือคำพูดที่ภิกษุใช้โดยเฉพาะเช่น ภิกษุเรียกตัวเองว่า "อาตมา" หรือ "อาตมภาพ" เรียกชาวบ้านว่า "โยม" เป็นต้น
กัปปิยโวหารเป็นถ้อยคำสำนวนที่เหมาะแก่กาลเทศะ หากใช้ได้ถูกต้องก็เป็นที่นิยมยกย่องว่าเป็นผู้ฉลาดรู้กาลเทศะดี

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
กัลยาณจิต

กัลยาณจิต (อ่านว่า กัน-ละ-ยา-นะ-จิด) แปลว่า "จิตที่ดี จิตที่งดงาม" กัลยาณจิตจึงหมายถึงจิตที่ดีงาม จิตที่ประกอบด้วยเมตตากรุณา คือความรู้สึกที่หวังดีปรารถนาดี ความรู้สึกที่มุ่งให้ประโยชน์ ต้องการจะให้พ้นจากความทุกข์ อันเป็นความรู้สึกที่สะอาดบริสุทธิ์ ไม่เคลือบแคลงแอบแฝงด้วยผลประโยชน์
กัลยาณจิต นิยมใช้ในกรณีที่ต้องการอธิษฐานหรือตั้งใจจะอำนวยพรอำนวยผลให้แก่ผู้รับ เช่นใช้ว่า- “ขอตั้งกัลยาณจิตอธิษฐานให้ท่านเดินทางโดยปลอดภัย”- ”ขอเชิญชวนท่านทั้งหลายได้ตั้งกัลยาณจิตอุทิศส่วนกุศลนี้ให้แก่ผู้ล่วงไปแล้ว”

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
กัลยาณชน

กัลยาณชน แปลว่า คนดี, คนงาม ใช้ว่า สาธุชน ก็มี หมายถึงคนที่มีความประพฤติดี คนที่ประกอบด้วยคุณอันงาม คือ คนที่มีวิถีชีวิตที่งดงาม มีคุณธรรมประจำใจ ประกอบอาชีพในทางสุจริต เว้นอาชีพที่ผิดเป็นทุจริต ตั้งอยู่ในเมตตา กรุณาธรรม มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ไม่เบียดเบียนใครให้เดือดร้อน ไม่เป็นศัตรู ไม่เป็นอันตรายต่อผู้ใด เป็นต้น
กัลยาณชน ว่าโดยธรรม ก็คือ ผู้ดำรงมั่นคงอยู่ในกัลยาณธรรม คือ เบญจศีลและเบญจธรรม นั่นเอง

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
กัลยาณธรรม

กัลยาณธรรม ตามรูปศัพท์ แปลว่า ธรรมอันดี, ธรรมอันงาม หมายถึงคุณธรรมที่ดีงาม ธรรมที่เป็นหลักปฏิบัติของกัลยาณชน ธรรมที่ทำให้ผู้ปฏิบัติเป็นกัลยาณชน ผู้ประพฤติกัลยาณธรรมเป็นปกตินอกจากจะได้ชื่อว่าเป็นกัลยาณชนแล้ว ชีวิตของผู้นั้นย่อมสงบสุข ไม่มีเวรภัย ไม่มีศัตรู
กัลยาณธรรม โดยตรงคือ
# เว้นจากฆ่าสัตว์
# เว้นจากลักทรัพย์
# เว้นจากพูดเท็จ
# เว้นจากดื่มสุราเมรัย และ
# ประพฤติพรหมจรรย์คือเว้นจากเมถุนธรรม
โดยอ้อมได้แก่เบญจศีลเบญจธรรม
กัลยาณธรรม เป็นหลักปฏิบัติเบื้องต้นของมนุษย์ ที่ทำให้เป็นมนุษย์โดยสมบูรณ์ และทำให้มนุษย์ต่างจากสัตว์โลกประเภทอื่น บางครั้งจึงเรียกกัลยาณธรรมว่า มนุษยธรรม

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:หลักธรรมของศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
กัลยาณปุถุชน

ปุถุชน แปลว่า ผู้มีกิเลสหนา คือคนปกติที่ยังมีกิเลส, คนธรรมดาสามัญ, คนที่ยังมิได้บรรลุธรรมเป็นพระอริยะ
กัลยาณปุถุชน หมายถึงคนธรรมดาที่มีกัลยาณธรรม ประพฤติปฏิบัติดีงาม มีคุณธรรมสูง ได้แก่ คนที่เรียกกันว่ามีศีลมีธรรม มั่นคงอยู่ในศีลในธรรมดำรงชีวิตด้วยการทำมาหากินอย่างสุจริต มีความซื่อสัตย์ อดทน ขยันหมั่นเพียร มีจิตใจงดงาม เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ไม่เบียดเบียนผู้อื่นให้เดือดร้อน
กัลยาณปุถุชน จัดเป็นบุคคลที่มีคุณธรรมสูง แม้จะมิได้เป็นอริยบุคคล แต่ได้รับความเคารพนับถือและยกย่องสรรเสริญจากบุคคลทั่วไป

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
กายคตาสติ

กายคตาสติ (อ่านว่า กา-ยะ-คะ-ตา-สะ-ติ) แปลว่า สติที่เป็นไปในกาย เป็นวิธีทำกรรมฐานอย่างหนึ่งในอนุสสติ 10 เป็นอารมณ์ที่ทำให้บรรลุสูงสุดที่ปฐมฌาน เพราะเป็นอารมณ์ที่มีการเพ่ง แต่ก็ยังต้องมีวิตกวิจารเหลือไว้ในการคิดพิจารณาอยู่
กายคตาสติ คือ การใช้สติไปรู้อวัยวะในร่างกายของตน เช่น ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง ฯลฯ ให้เห็นตามความเป็นจริงว่าเป็นของไม่งาม ปฏิกูล น่าเกลียด โสโครก ไม่ควรยึดมั่น ถือมั่น พิจารณาไปจนเห็นความจริง จิตยอมรับความจริงได้ เกิดความเบื่อหน่าย คลายความกำหนัดยินดีในกาย ไม่ยึดมั่นถือมั่นกายต่อไป
กายคตาสติ เมื่อระลึกถึงอยู่เนือง ๆ ย่อมส่งผลให้หมดความยินดียินร้าย หมดภัยและความขลาดลงได้ ใจวางอุเบกขาต่อทุกขเวทนาได้ ส่งผลให้จิตใจสงบ ไม่ฟุ้งซ่าน บรรเทาราคะและความยึดมั่นถือมั่นในกาย ถอนความเห็นผิดว่าสวยว่างามลงได้

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 วิธีปฏิบัติกายคตาสติ- อ่านรายละเอียด วิธีปฏิบัติกายคตาสติ จากกายคตาสติสูตร (พระไตรปิฎก ภาษาไทย) ในวิกิซอร์ซ- อรรถกถา กายคตาสติสูตร ในวิกิซอร์ซ-  วิธีปฏิบัติกายคตาสติในคัมภีร์วิสุทธิมรรค
หมวดหมู่:กรรมฐาน
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
กายิกสุข

กายิกสุข (อ่านว่า กายิกะสุก) แปลว่า สุขทางกาย, สุขที่เป็นไปในกาย หมายถึงความสบายกาย ความอิ่มเอิบซาบซ่านแห่งกาย กายิกสุขเกิดจากการที่กายสัมผัสกับอารมณ์ภายนอกที่ดี แล้วเกิดความรู้สึกทางกายว่าสบาย อิ่มเอิบ เป็นต้น เช่น ตาได้เห็นคนหรือสิ่งที่ตนชอบ ทำให้เกิดความรู้สึกซาบซ่าน ลิ้นได้ลิ้มรสอาหารที่อร่อย ทำให้เกิดความอิ่ม หายหิว กายได้สัมผัสกับน้ำทำให้กายเย็นสบาย
กายิกสุข เป็นคู่กับเจตสิกสุขหรือสุขทางใจอันเกิดจากการที่ใจได้สัมผัสกับอารมณ์ที่ดีภายนอกแล้วเกิดความสบายใจ เช่น ดีใจ ชอบใจ

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:อารมณ์
การกสงฆ์

การกสงฆ์ (อ่านว่า กา-รก-สงฆ์, การะกะสงฆ์) แปลว่า สงฆ์ผู้ทำกิจ, หมู่ภิกษุผู้ปฏิบัติหน้าที่สำคัญ ใช้เรียกสงฆ์หมู่หนึ่งที่ได้รับมอบหมายให้ทำกิจสำคัญอย่างใดอย่างหนึ่งอันเป็นประโยชน์แก่หมู่คณะหรือแก่พระศาสนา ได้แก่ กิจการที่เป็นไปเพื่อความมั่นคงแห่งพระพุทธศาสนา เพื่อรักษาพระธรรมวินัย เพื่อชำระอธิกรณ์ เป็นต้น
การกสงฆ์ ได้แก่สงฆ์ที่ร่วมกันทำสังคายนาหรือทำสังฆกรรมต่าง ๆ ซึ่งเรียกว่า สังคีติการกสงฆ์ กัมมการกสงฆ์ ตามลำดับ

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:พระสงฆ์
หมวดหมู่:สังฆกรรม
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
กาลทาน

กาลทาน (อ่านว่า กาละทาน) แปลว่า ทานที่ถวายตามกาล, ทานที่ทรงอนุญาตให้รับได้ตามกาล คำว่า กาลทาน หมายถึงทานหรือสิ่งของที่มีกำหนดระยะเวลาถวายภิกษุสงฆ์ ซึ่งเป็นระยะเวลาที่พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตให้ภิกษุรับทานเช่นนั้นได้ หากถวายก่อนหรือหลังระยะกาลนั้นไม่ถือว่าเป็นกาลทานที่กำหนดไว้ว่าเป็นกาลทาน คือ- ผ้าอาบน้ำฝน ทรงกำหนดให้พระสงฆ์รับได้ตั้งแต่วันแรม ๑ ค่ำเดือน ๗ ถึงวันเพ็ญเดือน ๘ รวม ๑ เดือน- ผ้ากฐิน ทรงอนุญาตให้พระสงฆ์รับได้ตั้งแต่วนแรม ๑ ค่ำเดือน ๑๑ จนถึงวันเพ็ญเดือน ๑๒ รวม ๑ เดือน

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:ทานพิธีในศาสนาพุทธ
กาลิก

กาลิก (อ่านว่า กา-ลิก) แปลว่า ประกอบด้วยกาลเวลา, ขึ้นอยู่กับกาลเวลา เป็นภาษาพระวินัย หมายถึงอาหารหรือของที่ภิกษุรับแล้วเก็บไว้ฉันได้ตามกาลเวลาที่กำหนดเท่านั้น หากเก็บไว้เกินกว่านั้นถือเป็นความผิด ได้แก่
# ยาวกาลิก ของที่เก็บไว้ฉันได้ชั่วคราว คือตั้งแต่เช้าถึงเที่ยงวัน ได้แก่ ข้าวสุก ขนม ปลา เนื้อ เป็นต้น
# ยามกาลิก ของที่เก็บไว้ฉันได้ชั่วระยะเวลาวันหนึ่งกับคืนหนึ่ง ได้แก่ น้ำปานะหรือน้ำผลไม้ชนิดต่าง ๆ ที่ทรงอนุญาตไว้
# สัตตาหกาลิก ของที่เก็บไว้ฉันได้ภายใน 7 วัน ได้แก่ เภสัช 5 คือ เนยใส เนยข้น น้ำมัน น้ำผึ้ง น้ำอ้อย
ทั้งนี้ของที่นอกเหนือจากกาลิกทั้ง 3 นั้น คือ ยาวชิวิก เป็นของที่เก็บไว้ฉันได้ตลอดชีวิต

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ.๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548- พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
กาสาวพัสตร์

กาสาวพัสตร์ (อ่านว่า กาสาวะพัด) แปลว่า ผ้าที่ย้อมด้วยน้ำฝาด (kasāva กาสาว; काषाय kāṣāya กาษาย; p=jiāshā; kesa; MR=; cà-sa) เป็นคำเรียกผ้าที่พระสงฆ์ใช้นุ่งห่ม ผ้านุ่งห่มของพระสงฆ์ไม่ว่าจะเป็นสีเหลือง สีแก่นขนุนหรือสีกรัก ก็เรียกว่าเป็นผ้ากาสาวพัสตร์ทั้งสิ้น ถือว่าเป็นของสูง เป็นของพระอริยะ เป็นเครื่องนุ่งห่มของพระพุทธเจ้าที่ทรงประทานอนุญาตให้พระสาวกใช้ได้ จัดเป็นสัญลักษณ์ของพระพุทธศาสนาอย่างหนึ่ง
ผ้ากาสาวะ หรือ "กาสาวพัสตร์" ในพระไตรปิฎกท่านเรียกว่า "อรหทฺธช" แปลกันว่า "ธงชัยของพระอรหันต์" (The flag or banner of an Arahant) มีนัยว่า ผู้ครองผ้ากาวะ หรือ "แต่งเครื่องแบบชนิดนี้" ก็คือ ผู้ประกาศตน หรือ "ชูธง" ที่จะมุ่งดำเนินไปสู่ความเป็นพระอรหันต์นั่นเอง
คำว่า กาสาวพัสตร์ ในความหมายรวม ๆ ก็คือผ้าเหลืองซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความเป็นภิกษุสามเณรในพระพุทธศาสนา เช่น แม่พูดกับลูกว่า “ลูกเอ๋ย บวชให้แม่ได้เห็นชายผ้าเหลืองสักพรรษานะลูก” คำว่า ผ้าเหลือง ในที่นี้ก็คือผ้ากาสาวพัสตร์ นั่นเอง

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
*FB #บาลีวันละคำ (ทองย้อย แสงสินชัย) 8 ก.พ.2558
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
กุลทูสก

กุลทูสก (อ่านว่า กุ-ละ-ทู-สก, กุ-ละ-ทู-สะ-กะ) แปลว่า "ผู้ประทุษร้ายตระกูล" เป็นภาษาพระวินัย หมายถึงภิกษุผู้ประจบเอาใจคฤหัสถ์ที่ไม่ว่าจะเป็นคนธรรมดาหรือผู้มียศศักดิ์ ด้วยอาการที่ผิดพระวินัย เพื่อให้เขาศรัทธาในตัว เพื่อหวังลาภผลจากเขา เช่นให้ของกำนัล ทำสวนดอกไม้ไว้ให้เขาชื่นชม พูดประจ๋อประแจ๋ อุ้มลูกเขา ยอมตัวให้เขาใช้สอย รับเป็นหมอรักษาไข้ รับฝากของต้องห้าม เป็นต้น
กุลทูสกเป็นผู้ทำลายศรัทธา ทำให้เขาดูหมิ่นเสื่อมถอยในพระรัตนตรัย และทำให้เขาพลาดจากบุญกุศล เพราะมัวหลงชื่นชมต่อสิ่งที่ได้รับ ไม่หาโอกาสบำเพ็ญบุญอย่างอื่น จึงเรียกผุ้ประทุษร้ายตระกูล หรือผู้ทำร้ายตระกูล

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
กุลุปกะ

กุลุปกะ (อ่านว่า กุลุปะกะ) แปลว่า ผู้เข้าถึงสกุล
กุลุปกะ เป็นคำเรียกภิกษุผู้ใกล้ชิดสนิทสนมกับครอบครัวหรือวงศ์ตระกูล มีความคุ้นเคยและไปมาหาสู่ผู้คนในครอบครัววงศ์ตระกูลนั้นๆ เสมอ ผู้คนในครอบครัววงศ์ตระกูลนั้นรู้จัก ให้ความเคารพนับถือ และอุปถัมภ์บำรุงด้วยดีโดยไม่รังเกียจ เรียกเต็มว่า พระกุลุปกะ โบราณเรียกว่า ชีต้น
พระกุลุปกะนั้นทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาวงศ์ตระกูลบ้าง เป็นหลักใจของวงศ์ตระกูลบ้าง เป็นผู้สอนธรรมประจำของวงศ์ตระกูลบ้าง
ถ้าเป็นพระที่ใกล้ชิดกับราชสกุล เรียกว่า พระราชกุลุปกะ

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
ขาทนียะ

ขาทนียะ (อ่านว่า ขา-ทะ-นี-ยะ) แปลว่า ของควรเคี้ยว, ของขบเคี้ยว ใช้ว่า ขัชชะ ก็ได้ คืออาหารหรือของกินประเภทที่ใช้เคี้ยวกิน ได้แก่ผลไม้ ใบไม้ รากไม้หรือเหง้าประเภทมีหัว เช่น เผือก มัน อาหารที่ทำด้วยแป้งข้าวที่ทอดหรืออบให้สุก เช่น ขนมชนิดต่าง ๆ รวมถึงของกินเล่นและขนมหวานประเภทลูกอมต่างชนิด เป็นต้น นิยมใช้คู่กับคำว่า โภชนียะ ซึ่งแปลว่า ของควรบริโภค, ของกิน อันได้แก่อาหารที่สำเร็จจากธัญชาติชนิดต่างๆ เป็นต้นว่าข้าวสุก ข้าวหลาม เช่นใช้ว่า ขาทนียโภชนียาหาร

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
ขีณาสพ

ขีณาสพ หรือ กษีณาศรพ /กะสีนาสบ/ แปลว่า ผู้มีอาสวะสิ้นแล้ว, ผู้สิ้นอาสวะแล้ว หมายถึงพระอรหันต์ผู้หมดอาสวะแล้ว เพราะกำจัดอาสวะคือกิเลสที่หมักหมมอยู่ในจิต ที่ชุบย้อมจิตให้ชุ่มอยู่เสมอได้แล้วอย่างสิ้นเชิงไม่กลับมาเกิดทำอันตรายจิตได้อีกต่อไป เรียกเต็มว่า พระขีณาสพ หรือ พระอรหันตขีณาสพ
ขีณาสพ เป็นผู้ละอาสวกิเลสได้แล้วทั้ง 3 อย่าง คือ
# กาม ความติดใจรักใคร่ในกามคุณ ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส เป็นต้น
# ภพ คือ ความติดอยู่ในภพ ในความเป็นนั่นเป็นนี่
# อวิชชา ความไม่รู้จริง ความลุ่มหลงมืดมัวด้วยโมหะ

**ดูเพิ่ม**
 พระอรหันต์

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,   วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:อริยบุคคล
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
คณปูรกะ

คณปูรกะ (อ่านว่า คะนะปูระกะ) แปลว่า ผู้ทำให้คณะเต็มจำนวน, ผู้ทำให้ครบองค์ประชุม
คณปูรกะ เป็นภาษาพระวินัย หมายถึงภิกษุผู้เข้าร่วมทำสังฆกรรมที่ทำให้ครบคณะพอดี กล่าวคือในการทำสังฆกรรมของสงฆ์มีข้อกำหนดไว้ชัดเจนว่าจะต้องมีภิกษุเข้าร่วมประชุมกี่รูป เช่น 4 รูป 5 รูป 20 รูป แล้วแต่ชนิดของสังฆกรรม
ถ้ามีภิกษุขาดไปหนึ่งหรือสองรูป ถือว่าไม่ครบองค์สงฆ์หรือองค์ประชุม ทำสังฆกรรมนั้นไม่ได้ ทำไปก็ไม่ขึ้น ถือเป็นโมฆะ ต่อเมื่อมีภิกษุอื่นมาสมทบตามจำนวนที่ขาดจึงครบองค์สงฆ์พอดีแล้วทำสังฆกรรมนั้นได้ เรียกภิกษุที่มาสมทบทำให้ครบองค์สงฆ์นั้นแหละว่า คณปูรกะ

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช), พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสารามราชวรวิหาร กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ภิกษุ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
ครุธรรม

ครุธรรม (อ่านว่า คะรุทำ) แปลว่า "ธรรมอันหนัก" หมายถึง ข้อปฏิบัติสำหรับภิกษุณีอันเป็นเงื่อนไขเบื้องต้นที่ทรงอนุญาตให้สตรีอุปสมบทได้ โดยต้องปฏิบัติด้วยความเคารพตลอดชีวิต มี 8 ประการโดยสรุป คือ
# แม้บวชมานานนับร้อยปีก็ต้องกราบไหว้ภิกษุ แม้บวชในวันนั้น
# ต้องจำพรรษาอยู่ในวัดที่มีภิกษุ
# ต้องไปถามวันอุโบสถและรับฟังโอวาทจากภิกษุทุกกึ่งเดือน
# ต้องปวารณาในสงฆ์สองฝ่ายหลังจำพรรษาแล้ว
# ต้องประพฤติมานัตในสงฆ์สองฝ่ายเมื่อต้องอาบัติหนัก
# ต้องเป็นสิกขมานา 2 ปี ก่อนจึงขออุปสมบทในสงฆ์สองฝ่ายได้
# ต้องไม่บริภาษด่าว่าภิกษุไม่ว่ากรณีใด ๆ
# จะว่ากล่าวตักเตือนภิกษุไม่ได้ แต่ภิกษุว่ากล่าวตักเตือนได้

**อานิสงส์**
พระพุทธเจ้าตรัสว่าหากให้สตรีบวชโดยไม่ได้บัญญัติครุธรรมไว้ก่อน พระสัทธรรมจะตั้งอยู่ได้เพียง 500 ปี หมายถึงจะไม่มีผู้บรรลุเป็นพระอรหันต์พร้อมทั้งปฏิสัมภิทาอีกหลังจากนั้น แต่เมื่อได้บัญญัติครุธรรมไว้ก่อน จะทำให้มีผู้บรรลุอรหันต์ปฏิสัมภิทาได้ตลอด 1,000 ปี และยังมีผู้สำเร็จเป็นพระอริยบุคคลชั้นต่าง ๆ ได้ตลอด 5,000 ปี อันเป็นอายุของศาสนาพุทธ

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช), พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:ธรรมหมวด 8
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
บางขวาง (แก้ความกำกวม)

บางขวาง อาจหมายถึง- เรือนจำกลางบางขวาง - เป็นเรือนจำที่ใช้คุมขังนักโทษคดีอุกฉกรรจ์ ตั้งอยู่ที่อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี- ตำบลบางขวาง - เป็นตำบลตั้งอยู่ใน อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2549 พฤศจิกายน 2

* โมเดิร์นไนน์เลิกนโยบายเดิมที่จะเน้นลักษณะบันเทิงเชิงวิชาการ หรือ Edutainment เป็นเชิงวิชาการ หรือ Education เพียงอย่างเดียว พร้อมทั้งปรับผังรายการใหม่ ลดเวลาของบริษัท ไร่ส้ม ของนายสรยุทธ สุทัศนะจินดา พร้อมถอดรายการคุยคุ้ยข่าว ที่มีปัญหาจัดส่งรายได้ไม่ครบถ้วน ออกจากผังรายการ  (โพสต์ทูเดย์)  
}
พฤศจิกายน พ.ศ. 2549

พฤศจิกายน พ.ศ. 2549 เป็นเดือนที่ 11 ของปี พ.ศ. 2549 วันแรกของเดือนเป็นวันพุธ
หมวดหมู่:พฤศจิกายน
หมวดหมู่:พ.ศ. 2549
ธันวาคม พ.ศ. 2549

ธันวาคม พ.ศ. 2549 เป็นเดือนสุดท้ายของปี พ.ศ. 2549 วันแรกของเดือนนี้เป็นวันศุกร์และจะสิ้นสุดในวันอาทิตย์ซึ่งเป็นวันส่งท้ายปี 2549 ก่อนเข้าสู่ปี พ.ศ. 2550
หมวดหมู่:ธันวาคม
หมวดหมู่:พ.ศ. 2549
คอสอง

คอสอง ในคำวัดใช้เรียกภิกษุผู้อยู่ในอันดับที่สองถัดจากองค์ต้นที่เป็นประธานสงฆ์ในพิธีสวดมนต์ตามบ้านหรือในวัด โดยเป็นผู้ช่วยเหลือประธานสงฆ์ในการสวดมนต์ มีหน้าที่รับบทสวดที่องค์ประธานขึ้น คล้ายกับเป็นลูกคู่ในวงเพลงที่ร้องแก้กัน เมื่อคอสองรับแล้วรูปอื่น ๆ ก็สวดรับต่อกันไป ทำให้การสวดไม่ขาดตอน
คอสองมีธรรมเนียมว่าจะต้องวางเสียงให้สูง ต่ำ พอดีกับเสียงของประธานสงฆ์ที่ขึ้นบทสวด หากรับสูงหรือต่ำเกินไปจะทำให้คอต่อ ๆ ไปรับได้ยากแลฟังไม่ไพเราะ กล่าวคือในการสวดมนต์มีธรรมเนียมกำหนดไว้ว่ารูปหลัง ๆ ต้องฟังเสียงและจังหวะสวดของรูปต้น ๆ เป็นหลัก ไม่ใช่สวดไปตามใจชอบ หรือตามเสียงสูงต่ำปกติของตน

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:พระสงฆ์
หมวดหมู่:พิธีกรรมในศาสนาพุทธ
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
คันถธุระ

คันถธุระ หมายถึง งานด้านคันถะ, งานด้านการเล่าเรียน, งานเกี่ยวกับคัมภีร์หรือตำรา โดยรวมคืองานเกี่ยวกับการศึกษาเล่าเรียนพระพุทธพจน์อันเป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าโดยการเล่าเรียนพระพุทธพจน์บทใดบทหนึ่งหรือพระไตรปิฎกทั้งหมดตามความสามารถแห่งสติปัญญาของตน แล้วท่องบ่น ทรงจำ สอนกันบอกกันต่อ ๆ ไป เพื่อรักษาพระพุทธพจน์ไว้ รวมถึงการแนะนำสั่งสอน เผยแพร่พระพุทธพจน์แก่บุคคลทั่วไป ตลอดทั้งการจัดทำและการรักษาตำราและคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาไว้ด้วย
คันถธุระเป็นงานที่พระพุทธเจ้าทรงกำหนดให้ภิกษุปฏิบัติอย่างหนึ่งใน 2 อย่าง คือ คันถธุระ และ วิปัสสนาธุระ

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:การศึกษาของคณะสงฆ์ไทย
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
คันถรจนาจารย์

คันถรจนาจารย์ (อ่านว่า คัน-ถะ-รด-จะ-นา-จาน) หมายถึง อาจารย์ผู้แต่งคัมภีร์, อาจารย์ผู้แต่งตำรา ใช้เรียกภิกษุที่เป็นนักปราชญ์ ฉลาดรู้ในคัมภีร์ รู้แจ้งคำสอนทางศาสนาพุทธ และเชี่ยวชาญทางภาษาศาสตร์ ได้แต่งปกรณ์ที่อธิบายขยายความที่ยากในพระไตรปิฎกให้เข้าใจง่ายขึ้น พร้อมทั้งแสดงความคิดเห็นบ้าง ข้อวินิจฉัยบ้างไว้ส่วนหนึ่ง
คันถรจนาจารย์ เรียกย่อยออกไปอีกเป็น พระอรรถกถาจารย์ คือผู้แต่งคัมภีร์อรรถกถาบ้าง พระฎีกาจารย์ คือผู้แต่งคัมภีร์ฎีกาบ้าง

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช), พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด, , กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ
พระคันธกุฎี

ไฟล์:Vulturepeak.jpg|thumb|พระคันธกุฎี (บนเขาคิชฌกูฏ เมืองราชคฤห์)
คันธกุฎี หรือ พระมูลคันธกุฎี (Mulagandhakuti; แปลว่า กุฎีที่มีกลิ่นหอม)  เป็นชื่อเรียกสถานที่ประทับของพระพุทธเจ้าโดยเฉพาะ เรียกเต็มว่า "พระมูลคันธกุฎี" ในพุทธประวัติ เล่าว่าสถานที่ประทับของพระพุทธเจ้าทุกแห่งจะมีผู้นำของหอมนานาชนิดไม่ว่าจะเป็นไม้หอม ดอกไม้หอม เป็นต้น มาบูชาพระพุทธเจ้ามิได้ขาด โดยประดับไว้ภายในที่ประทับบ้าง วางเรียงรายอยู่โดยรอบบ้าง โดยมุ่งบูชาพระพุทธเจ้าด้วยกลิ่นหอมจึงปรากฏว่าหลังวัดที่ประทับจะมีดอกไม้ที่แห้งแล้วถูกนำไปทิ้งไว้เป็นกองใหญ่ด้วยมีจำนวนมาก
พระคันธกุฎีมิใช่จะมีกลิ่นหอมเท่านั้น ยังถูกสร้างขึ้นอย่างวิจิตรพิสดารเท่าที่มนุษย์จะทำกันได้ด้วยแรงศรัทธา

**อ้างอิง**
 อ้างหนังสือ| ผู้แต่ง = พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต| ชื่อหนังสือ = พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด| URL = | จังหวัด = กรุงเทพฯ| พิมพ์ที่ = วัดราชโอรสาราม| ปี = พ.ศ. 2548| ISBN = | จำนวนหน้า = | หน้า = 
หมวดหมู่:พุทธศาสนสถาน
หมวดหมู่:พระพุทธเจ้า
หมวดหมู่: สถานที่เนื่องด้วยพระพุทธองค์
คามวาสี

คามวาสี (อ่านว่า คา-มะ-วา-สี)  แปลว่า ผู้อยู่ในหมู่บ้าน, ผู้ประจำอยู่ในหมู่บ้าน หมายถึงภิกษุที่พำนักอยู่ตามวัดในหมู่บ้านหรือในตัวเมือง มีกิจวัตรประจำเน้นหนักไปในทางคันถธุระ คือศึกษาเล่าเรียนพระปริยัติธรรม มีภารกิจคือการบริหารปกครอง การเผยแผ่ธรรม และการก่อสร้างปฏิสังขรณ์วัดวาอารามเป็นหลัก เรียกกันทั่วไปว่า พระบ้าน พระเมือง ซึ่งเป็นคู่กับคำว่า อรัญวาสี คือ พระป่า
คามวาสีถูกนำมาใช้เป็นสร้อยนามสมณศักดิ์ของพระสงฆ์ระดับพระราชาคณะชั้นราชขึ้นไป เพื่อแสดงให้รู้ว่าเป็นพระบ้าน ทั้งพระสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย และพระสงฆ์ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย

**อ้างอิง**
 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด คำวัด,  วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548
หมวดหมู่:พระสงฆ์
หมวดหมู่:คำศัพท์ศาสนาพุทธ