ภาษาตูโรโย

ภาษาตูโรโย (ܛܘܪܝܐ) อาจเรียกเป็น ซูรัยต์ (ܣܘܪܝܬ) หรือในสมัยใหม่ว่า ซูร์โยโย (ܣܘܪܝܝܐ) เป็นภาษาแอราเมอิกใหม่กลางที่พูดโดยชาวอัสซีเรียในภูมิภาคตูร์อับดินในตุรกีตะวันออกเฉียงใต้และซีเรียเหนือ ผู้พูดภาษาตูโรโยส่วนใหญ่นับถือคริสต์จักรออร์ทอดอกซ์ซีรีแอก แต่มีผู้พููดบางส่วนที่นับถือคริสต์จักรอัสซีเรียตะวันออกและคริสต์จักรคาทอลิกแคลเดีย โดยเฉพาะจากเมืองมิดยาตและกอมิชลี ภาษานี้ยังเป็นภาษาที่พูดกันในชาวอัสซีเรียสมัยใหม่ที่พลัดถิ่นp=19-36 จัดให้อยู่ในภาษาที่มีความเสี่ยงp=361-377 ผู้พูดส่วนใหญ่ใช้ภาษาซีรีแอกคลาสสิกในวรรณกรรมและพิธีทางศาสนาp=363–375 ภาษาที่ใกล้ชิดกับภาษานี้ที่สุดคือภาษามลาโซ และวิธภาษาตะวันตกในภาษาแอราเมอิกใหม่ตะวันออกเฉียงเหนืออย่างภาษาซูเร็ต ผู้พูดภาษาตูโรโตกับภาษาแอราเมอิกใหม่ตะวันตกไม่สามารถเข้าใจร่วมกันได้ เนื่องจากสองภาษานี้แยกจากกันเป็นเวลาพันกว่าปีp=268

**ศัพทมูลวิทยา**
คำว่า Ṭuroyo มาจากคำว่า ṭuro หมายถึง 'ภูเขา' จึงเป็นการระบุภาษาแอราเมอิกใหม่เฉพาะในภูมิภาคภูเขาแห่งตูร์อับดินในพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศตุรกีสมัยใหม่ (เป็นที่มาของ Turabdinian Aramaic) ส่วนชื่อทั่วไปของภาษานี้ที่พบได้มากกว่าคือ Surayt หรือ Suryoyop=
ผู้พูดภาษานี้มักเรียกภาษานี้ด้วยคำว่า Surayt ซึ่งเป็นชื่อเรียกทั่วไปในภาษาของพวกเขา ไม่ว่าจะเป็นภาษาสมัยใหม่หรือในอดีต ภาษานี้ถูกใช้ในโครงการที่ได้รับทุนจากสหภาพยุโรปเมื่อไม่นานมานี้เพื่อฟื้นฟูภาษา โดยแทนที่ Ṭuroyo เนื่องจาก Surayt เป็นชื่อในอดีตของภาษาที่ผู้พูดใช้ ในขณะที่ Turoyo เป็นชื่อทางวิชาการมากกว่าสำหรับภาษาที่ใช้เพื่อแยกความแตกต่างจากกลุ่มภาษาแอราเมอิกใหม่อื่น ๆ และภาษาซีรีแอกแบบคลาสสิก อย่างไรก็ตาม ภาษานี้มักถูกเรียกว่า Surayt, Suryoyo (หรือ Surayt, Sŭryoyo หรือ Süryoyo ขึ้นอยู่กับภาษาถิ่น) ซึ่งหมายถึง "ภาษาซีเรียก" เป็นการทั่วไป โดยเฉพาะในกลุ่มผู้อพยพ เนื่องจากภาษานี้ได้รับการพัฒนาให้เป็นหนึ่งในวิธภาษาทางตะวันตกของภาษาซีรีแอก ทำให้ Turoyo บางครั้งเรียกเป็น "ภาษาซีรีแอกใหม่ตทางะวันตก" ด้วยp=

**ประวัติ**

**ภาษาย่อย**
ภาษาตูโรโยมีคำยืมบางคำจากภาษาอาหรับp=554-568 ภาษาเคิร์ด ภาษาอาร์มีเนีย และภาษาตุรกี ภาษาย่อยหลักของตูโรโยคือมิดยาต (Mëḏyoyo) ในภาคตะวันออกของจังหวัดมาร์ดินในประเทศตุรกี หมู่บ้านทุกแห่งมีสำเนียงเฉพาะ (Midwoyo, Kfarzoyo, `Iwarnoyo, Nihloyo, และ Izloyo ตามลำดับ)date=August 2016 ผู้พูดภาษาย่อยตูโรโยทั้งหมดสามารถเข้าใจร่วมกันได้ มีจุดแยกสำเนียงระหว่างเมืองมิดยาตกับหมู่บ้านต่าง ๆ โดยมีความแตกต่างเพียงเล็กน้อยในระหว่างหมู่บ้านp=697 ภาษามลาโซ ภาษาที่ใกล้ชิดสุดหรือภาษาย่อยที่มีผู้พูดในหมู่บ้านสองแห่งที่จังหวัดดียาร์บาคือร์ ปัจจุบันถือว่าสูญหายแล้วp=697

**ระบบการเขียน**
ภาษาตูโรโยเขียนได้ทั้งในอักษรละตินและอักษรซีรีแอก (Serto) อักขรวิธีข้างล่างเป็นผลจากการประชุมซูรัยต์นานาชาติที่จัดขึ้นในมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ (27–30 สิงหาคม ค.ศ. 2015)p=
ความพยายามในการเขียนภาษาตูโรโยเกิดขึ้นตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 16 โดยมีการดัดแปลงและแปลข้อความในพระคัมภีร์ อรรถาธิบาย ตลอดจนเรื่องราวชีวประวัตินักบุญ หนังสือ และนิทานพื้นบ้านจากภาษาฮีบรูแอราเมอิกใหม่ไปเป็นภาษาท้องถิ่น บิชอปซีรีแอกตะวันออกนาม Mar Yohannan ทำงานร่วมกับบาทหลวงมิชชันนารีชาวอเมริกัน สาธุคุณ จัสติน เพอร์กินส์ ผู้พยายามเขียนข้อความทางศาสนาในรูปแบบพื้นเมือง ซึ่งสุดท้ายแล้วได้ผลิตในรูปบัตรนักเรียนใน ค.ศ. 1836p=29-52
ในประเทศเยอรมนีช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 สมาชิกขบวนการอีแวนเจลิคัลแอราเมอัน (Aramäische Freie Christengemeinde) ใช้ภาษาตูโรโยในการเขียนข้อความสั้นและเพลง ขบวนการอีแวนเจลิคัลซีรีแอกยังได้ตีพิมพ์บทเพลงสรรเสริญในภาษาตูโรโยมากกว่า 300 บทในหนังสือรวมชื่อ Kole Ruhonoye ใน ค.ศ. 2012 และยังได้แปลพระวรสารทั้งสี่เล่ม โดยตีพิมพ์พระวรสารนักบุญมาระโกและนักบุญยอห์นไปแล้ว
ในคริสต์ทศวรรษ 1970 Yusuf Ishaq นักการศึกษา พยายามรวมภาษาตูโรโยเข้ากับอักขรวิธีละตินอย่างเป็นระบบ ส่งผลให้มีการผลิตหนังสืออ่านชุดหนึ่งชื่อ toxu qorenap=19-36 แม้ว่าระบบนี้ไม่ใช้งานนอกสวีเดน ผู้พูดภาษาตูโรโยคนอื่น ๆ ได้พัฒนาอักษรละตินแบบไม่ได้มาตรฐานของตนเองเพื่อใช้ภาษาในแพลตฟอร์มดิจิทัล
277x277px

**สัทวิทยา**

**วิทยาหน่วยคำ**
ระบบเสียงของภาษาตูโรโยใกล้เคียงกับภาษาซีเรียคคลาสสิก ระบบคำกริยาใกล้เคียงกับภาษาแอราเมอิกใหม่ มีการพัฒนาคำสรรพนามชี้เฉพาะมากกว่าภาษาแอราเมอิก มีคำนำหน้านามชี้เฉพาะ เช่น u-malko (the king) i-malëkṯo (the queen)

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**ข้อมูล**
 url=https://books.google.com/books?id=1TMsAQAAMAAJ- chapter-url=https://books.google.com/books?id=uCL2swEACAAJ- url=https://books.google.com/books?id=pZ53zpMQNLEC- chapter-url=https://books.google.com/books?id=uCL2swEACAAJ- chapter-url=https://books.google.com/books?id=64jttwEACAAJ- chapter-url=https://books.google.com/books?id=sxt4rgEACAAJ- url=https://www.aramsociety.org/periodical/published-papers- url-access=subscription- url-access=subscription- chapter-url=https://books.google.com/books?id=3n0OAAAAYAAJ- chapter-url=https://books.google.com/books?id=3n0OAAAAYAAJ- archive-date=2020-07-15- chapter-url=https://books.google.com/books?id=3n0OAAAAYAAJ- url=https://books.google.com/books?id=-Uj2qhSEkX0C- url=https://books.google.com/books?id=wv2eBP9lPskC- url=https://books.google.com/books?id=fU9LhYRVKV8C- chapter-url=https://books.google.com/books?id=SMzgBLT87MkC- chapter-url=https://books.google.com/books?id=mdJ7DwAAQBAJ&pg=PA176- chapter-url=https://books.google.com/books?id=vHiWDwAAQBAJ- chapter-url=https://books.google.com/books?id=E48JswEACAAJ- chapter-url=https://books.google.com/books?id=3n0OAAAAYAAJ- url-access=subscription- url=https://www.academia.edu/1179798 - chapter-url=https://books.google.com/books?id=6p6b5GQ4Q4YC- url=https://books.google.com/books?id=_dZ4eDpt_8YC- url=https://books.google.com/books?id=geoOAAAAQAAJ- chapter-url=https://books.google.com/books?id=uCL2swEACAAJ- chapter-url=https://books.google.com/books?id=EnEFNOcYIrUC- url=https://www.academia.edu/12259764- chapter-url=https://books.google.com/books?id=no5_QSBVq7kC- url=https://books.google.com/books?id=eLgbuAEACAAJ- url=https://books.google.com/books?id=Y85zQgAACAAJ- url=https://books.google.com/books?id=AYeNZwEACAAJ- chapter-url=https://www.academia.edu/13277621- chapter-url=https://www.academia.edu/12443985- chapter-url=https://www.degruyter.com/view/book/9781463236489/10.31826/9781463236489-006.xml- chapter-url=https://www.academia.edu/28998415- url=https://books.google.com/books?id=cPNHvgAACAAJ- url=https://www.degruyter.com/downloadpdf/journals/ijsl/2016/237/article-p19.pdf- url=https://www.academia.edu/22094684

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Turoyo alphabets and pronunciation at Omniglot- Semitisches Tonarchiv: Dokumentgruppe "Aramäisch/Turoyo" de- The Turoyo language today date=2007-09-25 - Syriac Turoyo-Bible- Turoyo is studied and taught at the HSE Institute for Oriental and Classical Studies
ตูโรโย
ตูโรโย
ตูโรโย