กฎหมายปกครอง

กฎหมายปกครอง (Administrative law; ฝรั่งเศส: droit administratif  ; เยอรมัน: Verwaltungsrecht) หมายถึง กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับฝ่ายปกครอง การดำเนินกิจกรรมทางปกครอง รวมทั้งการควบคุมตรวจสอบการดำเนินกิจกรรมทางปกครอง ตลอดจนการกำหนดหลักเกณฑ์ซึ่งระบุความสัมพันธ์ระหว่างฝ่ายปกครองกับประชาชนด้วย กฎหมายที่ให้อำนาจทางปกครองแก่หน่วยงานทางปกครองและเจ้าหน้าที่ใช้อำนาจทางปกครอง
กฎหมายปกครองมีลักษณะพิเศษคือผู้ที่ใช้อำนาจหรือออกคำสั่งทางปกครองได้ต้องเป็นหน่วยงานทางปกครองและเจ้าหน้าที่เท่านั้น
จะมีข้อยกเว้นก็ในกรณีที่ผู้ใช้อำนาจทางปกครองนั้นไม่ใช่บุคคลที่กล่าวมาแล้ว แต่เบื้องต้นจะใช้อำนาจทางปกครองได้ต้องเป็นบุคคลที่ได้รับมอบหมายให้ใช้อำนาจทางปกครองได้เป็นกรณีไป เช่น บุคคลที่ได้รับสัญญาทางปกครองกับรัฐ และเมื่อมีกรณีพิพาทขึ้นจะต้องนำคดีเข้าสู่ศาลปกครอง ซึ่งคู่พิพาทจะต้องเป็นคู่กรณีดังต่อไปนี้ คือ หน่วยงานทางปกครอง หน่วยงานทางปกครองเจ้าหน้าที่ กับหน่วยงานทางปกครองกับเอกชน เจ้าหน้าที่กับเจ้าหน้าที่ เจ้าหน้าที่กับเอกชน และผู้ที่จะฟ้องต่อศาลปกครองได้ต้องเป็นผู้เสียหายโดยตรงตาม พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองมาตรา 42วรรคหนึ่ง กฎหมายที่กำหนดถึงรายละเอียดในการปกครองลดหลั่นกันลงมาจากกฎหมายรัฐธรรมนูญ กล่าวคือกฎหมายรัฐธรรนูญเป็นกฎหมายว่าด้วยการปกครองประเทศ แต่กฎหมายปกครองนั้นเป็นกฎหมายดำเนินการปกครอง ซึ่งกฎหมายปกครองนี้จะกล่าวถึงการจัดระเบียบแห่งองค์การทางปกครอง เช่น การจัดแบ่งออกเป็น กระทรวง ทบวง กรม เป็นต้น ระหว่างองค์การเหล่านี้ซึ่งมีต่อกันและกันและเป็นเกี่ยวพันระหว่างองค์กรเหล่านี้กับราษฎร กฎหมายปกครองถูกจัดให้อยู่ในหมวดหมู่กฎหมายมหาชน

**หลักกฎหมายปกครอง**

**หลักความชอบด้วยกฎหมาย (Legality)**

**หลักความได้สัดส่วน (Proportionality)**

**หลักความแน่นอนมั่นคงแห่งนิติฐานะ (Legal certainty)**

**หลักการคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ (Protection of public interest)**

**หลักการคุ้มครองความเชื่อถือไว้ใจ (Protection of bona fide reliance)**

**หลักการห้ามเลือกปฏิบัติโดยอำเภอใจ (Non-discrimination)**

**ฝ่ายปกครอง (Administrative agency)**

**ฝ่ายปกครองในเชิงรูปแบบ (Formal administrative agency)**

**ฝ่ายปกครองในเชิงเนื้อหา (Substantive administrative agency)**

**การกระทำทางปกครอง (Administrative act)**

**คำสั่งทางปกครอง (Administrative order)**

**กฎ (By-law)**

**สัญญาทางปกครอง (Administrative contract)**

**คำสั่งอื่น (Other order)**

**การปฏิบัติการทางปกครอง**

**กฎหมายที่สำคัญ (Main administrative-law statute)**
#  พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ date=2020-07-06  ( Administrative Procedure Act B.E. 2539 (1996) date=2020-07-05 )
#  พระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙ date=2020-07-05  (Liability of Wrongful Act of Officials Act B.E. 2539 (1996))
#  พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ date=2020-07-05  ( Act on Establishment of Administrative Courts and Administrative Court Procedure B.E. 2542 (1999) date=2021-01-27 )

**คำอธิบายกฎหมายปกครอง**

**ตำราแนะนำ (Recommended textbook)**
#  ชาญชัย แสวงศักดิ์, คำอธิบายกฎหมายปกครอง (พิมพ์ครั้งที่ ๒๘, วิญญูชน ๒๕๖๒)
#  นันทวัฒน์ บรมานันท์, กฎหมายปกครอง (พิมพ์ครั้งที่ ๕, วิญญูชน ๒๕๖๐)
# วรเจตน์ ภาคีรัตน์, กฎหมายปกครอง ภาคทั่วไป (พิมพ์ครั้งที่ ๑, นิติราษฎร์ ๒๕๕๔)

**เว็บไซต์ (Websites)**
#  เว็บไซต์ศาลปกครอง( Office of Administrative Courts: English version)
#  สำนักงานคณะกรรมกฤษฎีกา date=2020-07-06  (The Office of State of Council)
หมวดหมู่:กฎหมายปกครอง

**อ้างอิง (Endnote) ==