เทศบาลนครนครสวรรค์

นครสวรรค์ เป็นเทศบาลนครในอำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ เป็นเมืองศูนย์กลางของจังหวัดนครสวรรค์ เดิมเป็นสุขาภิบาลเมืองนครสวรรค์ และเทศบาลเมืองนครสวรรค์ ต่อมาได้ยกฐานะเป็นเทศบาลนครนครสวรรค์เมื่อ พ.ศ. 2538 มีพื้นที่ครอบคลุมตำบลปากน้ำโพทั้งตำบล และบางส่วนของตำบลนครสวรรค์ตก ตำบลนครสวรรค์ออก ตำบลวัดไทรย์ และตำบลแควใหญ่ มีพื้นที่รวมทั้งสิ้น 27.78 ตารางกิโลเมตร มีจำนวนประชากรประมาณ 85,931 คน

**ประวัติ**
เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2458 ได้มีการจัดตั้งสุขาภิบาลเมืองนครสวรรค์ ในท้องที่ตำบลปากน้ำโพตะวันตก และตำบลแควใหญ่ ของอำเภอเมืองนครสวรรค์ ต่อมาได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลเมืองนครสวรรค์ เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2478 มีพื้นที่ปกครองประมาณ 1.47 ตารางกิโลเมตร และได้มีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาล 2 ครั้ง ครั้งแรกเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2493 ขยายพื้นที่เป็น 8.85 ตารางกิโลเมตร ครั้งที่สองเมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2522 มีพื้นที่ปกครองประมาณ 27.87 ตารางกิโลเมตร ต่อมาเมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2538 ก็ได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็น เทศบาลนครนครสวรรค์ มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2538 เป็นต้นมา

**ภูมิศาสตร์**
นครสวรรค์อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครไปทางทิศเหนือประมาณ 250 กิโลเมตร ที่ตั้งของเมืองนครสวรรค์เป็นจุดบรรจบกันของแม่น้ำสายหลักของประเทศไทยสองสาย ได้แก่ แม่น้ำปิง และแม่น้ำน่าน กลายเป็นแม่น้ำเจ้าพระยาซึ่งไหลลงใต้สู่กรุงเทพมหานครและออกสู่อ่าวไทย สภาพแวดล้อมของเมืองส่วนใหญ่เป็นที่ราบ และมีเนินเขาสูงประมาณ 110 เมตร
เขตเทศบาลนครนครสวรรค์ในปัจจุบัน ครอบคลุมตำบลต่าง ๆ ในอำเภอเมืองนครสวรรค์ ได้แก่ ตำบลปากน้ำโพทั้งตำบล ตำบลนครสวรรค์ตกเฉพาะหมู่ที่ 1, 4, 5, 9 และ 10 ตำบลนครสวรรค์ออก เฉพาะหมู่ที่ 1, 4, 5, 6 และ 7 ตำบลวัดไทรย์เฉพาะหมู่ที่ 10, 11, 12 และ 13 และตำบลแควใหญ่ เฉพาะหมู่ที่ 4, 7 และ 10 มีพื้นที่รวมทั้งสิ้น 27.78 ตารางกิโลเมตร

**เศรษฐกิจ**
ในเขตเทศบาลบริเวณใจกลางเมืองส่วนใหญ่จะเป็นศูนย์กลางพาณิชยกรรมและธุรกิจต่าง ๆ และพื้นที่ที่อยู่ต่อเนื่องจะเป็นบริเวณที่เป็นย่านที่อยู่อาศัยเดิม

**การเมืองการปกครอง**
เทศบาลนครนครสวรรค์เป็นการบริหารราชการส่วนท้องถิ่นในรูปแบบเทศบาล มีนายกเทศมนตรีและสมาชิกสภาเทศบาลมาจากการเลือกตั้ง โดยแบ่งเขตเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลออกเป็น 4 เขต มีสมาชิกทั้งหมด 24 คน แบ่งเขตการปกครองออกเป็นชุมชน รวมทั้งหมด 71 ชุมชน
อาคารเทศบาลนครนครสวรรค์
สำนักงานเทศบาลนครนครสวรรค์ ปัจจุบันตั้งอยู่ที่ถนนอรรถกวี บริเวณเชิงเขาทางทิศใต้ของเขากบ ซึ่งเริ่มดำเนินการก่อสร้างตั้งแต่ปลายปี พ.ศ. 2536 โดยรื้ออาคารหลังเดิมออก อาคารหลังปัจจุบันนี้ได้รับพระราชทานนามอาคารว่า "อาคารเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบพระชนมพรรษา" เพื่อเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ ในวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2542 และได้รับพระราชทานจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จทรงเปิดอาคาร เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2542

**การศึกษา**
โรงเรียนรัฐบาล- โรงเรียนอนุบาลนครสวรรค์- โรงเรียนอนุบาลเมืองนครสวรรค์
โรงเรียนเทศบาล- โรงเรียนเทศบาลวัดไทรใต้- โรงเรียนเทศบาลวัดปากน้ำโพใต้- โรงเรียนเทศบาลวัดพรหมจริยาวาส- โรงเรียนเทศบาลวัดวรนาถบรรพต- โรงเรียนเทศบาลวัดช่องคีรีศรีสิทธิวราราม- โรงเรียนเทศบาลวัดจอมคีรีนาคพรต- โรงเรียนเทศบาลวัดสุคตวราราม- โรงเรียนเทศบาลวัดไทรเหนือ- โรงเรียนกีฬาเทศบาลนครนครสวรรค์
ไฟล์:Nakhonsawan school (1).jpg|220px|thumbnail|ภายในโรงเรียนนครสวรรค์
โรงเรียนมัธยม สพฐ.- โรงเรียนนครสวรรค์ - โรงเรียนนวมินทราชูทิศ มัชฌิม  - โรงเรียนสตรีนครสวรรค์ 
โรงเรียนเอกชน- โรงเรียนลาซาลโชติรวีนครสวรรค์- โรงเรียนโพฒิสารศึกษา- โรงเรียนอนุชนวัฒนา- โรงเรียนเซนต์โยเซฟนครสวรรค์
ระดับอาชีวศึกษา- วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีนครสวรรค์- วิทยาลัยเทคนิคนครสวรรค์- วิทยาลัยอาชีวศึกษานครสวรรค์- วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคเหนือ- โรงเรียนสหพานิชยการ อำเภอเมืองนครสวรรค์
ระดับอุดมศึกษา- มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์

**การขนส่ง**

**รถไฟ**
 20px การรถไฟแห่งประเทศไทย – สายเหนือ
** สายหลัก: สถานีรถไฟนครสวรรค์ – สถานีรถไฟปากน้ำโพ – สถานีรถไฟบึงบอระเพ็ด
** สายแยกจากสถานีรถไฟปากน้ำโพไปท่าข้าวกำนันทรง (ยกเลิกการใช้งาน)

**ทางหลวง**
 1 ถนนพหลโยธิน- 117 ถนนรังสิโยทัย, ถนนสีหราชเดโชชัย

**สถานที่สำคัญ**
ปากน้ำโพ บริเวณต้นแม่น้ำเจ้าพระยาในเทศบาลนครนครสวรรค์- บึงบอระเพ็ด- วัดจอมคีรีนาคพรต- อุทยานสวรรค์- ศาลเจ้าพ่อเทพารักษ์-เจ้าแม่ทับทิม- วัดวรนาถบรรพต- วัดนครสวรรค์- หอวัฒนธรรมจังหวัดนครสวรรค์- วัดคีรีวงศ์- หอชมเมืองนครสวรรค์- ต้นแม่น้ำเจ้าพระยา (ปากน้ำโพ)
*พาสาน (อาคารสัญลักษณ์ ต้นแม่น้ำเจ้าพระยา)

**ปากน้ำโพ**
บ้างเล่าว่าที่เรียกว่า ปากน้ำโพ ก็คือว่าเป็นบริเวณที่แม่น้ำปิง และน่านมาบรรจบกัน จึงเรียกว่า "ปากน้ำโผล่" และเพี้ยนมาเป็น "ปากน้ำโพ"  แต่ในปัจจุบันนักโบราณคดีระบุว่า พื้นที่บริเวณนี้เป็นปากน้ำของคลองโพ (คือส่วนหนึ่งของแม่น้ำน่านในปัจจุบัน โดยบรรจบกับแม่น้ำน่านก่อนแล้ว จึงไหลมาบรรจบกับแม่น้ำปิงที่ต้นแม่น้ำเจ้าพระยา) และชาวจีนพูดคำว่า "ปากน้ำโผล่" ได้ไม่ชัดเจน จึงเรียกว่า ปากน้ำโพ ดังเช่น ปากยม ปากชม ปากลัด และปากน้ำอื่น ๆ

**อ้างอิง**
นครสวรรค์
นครสวรรค์
หมวดหมู่:อำเภอเมืองนครสวรรค์