ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟ

"Crater Lake" ในรัฐออริกอน สหรัฐอเมริกา ตั้งชื่อตามศัพท์ทางธรณี
ไฟล์:Toba zoom.jpg|thumb|275px|ภาพถ่ายทะเลสาบโทบาจากดาวเทียม Landsat เป็นทะเลสาบแคลดีราที่ใหญ่ที่สุดในโลก
ไฟล์:Baitou Mountain Tianchi.jpg|thumb|275px| Heaven Lake (Chonji / Tianchi), เกาหลีเหนือ / จีน
ไฟล์:Cuicocha, Ecuador.jpg|thumb|275px|Cuicocha, เอกวาดอร์
ไฟล์:Katmai Crater 1980.jpg|thumb|275px| Mount Katmai, อลาสกา, สหรัฐอเมริกา
ไฟล์:Wenchi_ethiopia.jpg|thumb|275px|ทะเลสาบในปล่อง Mount Wenchi, เอธิโอเปีย
ไฟล์:Nemrut Vulcano.jpg|thumb|275px| Nemrut, ตุรกี
ไฟล์:DirkvdM irazu 4.jpg|thumb|275px|Volcán Irazú, คอสตาริกา
ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟ (Crater lake) เป็นทะเลสาบที่เกิดขึ้นภายในปล่องภูเขาไฟ อย่างเช่น Maar หรือแคลดีรา บางครั้งอาจเรียกว่า ทะเลสาบแคลดีรา แต่โดยทั่วไปแล้วมักจะไม่เรียกเช่นนั้น ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟที่อยู่ในปล่องของภูเขาไฟมีพลังอาจเรียกในอีกชื่อหนึ่งว่า Volcanic lakes และน้ำในทะเลสาบลักษณะนี้มักจะมีสภาพเป็นกรด เต็มไปด้วยแก๊สภูเขาไฟ และมีสีเขียวเข้ม ขณะที่ทะเลสาบที่ตั้งอยู่ในปล่องภูเขาไฟสงบหรือภูเขาไฟดับสนิทมักจะมีน้ำที่ใส และจะยิ่งใสมากเป็นพิเศษถ้าไม่มีธารน้ำและตะกอนไหลเข้ามา
ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟเกิดขึ้นเมื่อหยาดน้ำฟ้าตกลงมาในแอ่ง ความลึกจะเพิ่มมากขึ้นจนกระทั่งเกิดสมดุลระหว่างอัตราของน้ำที่เข้ามาและอัตราของน้ำที่เสียไปซึ่งอาจเกิดจากการระเหย การซึมลงใต้ดิน และอาจรวมถึงการไหลออกบนผิวดินหากระดับน้ำในทะเลสาบสูงถึงจุดที่ต่ำที่สุดของขอบแอ่ง ซึ่งการไหลออกบนผิวดินนี้อาจกัดเซาะสิ่งทับถมที่กั้นทะเลสาบไว้ และถ้าสิ่งทับถมนี้ถูกกัดเซาะอย่างรวดเร็ว ก็จะทำให้เกิด Lake breakout ขึ้นได้
ตัวอย่างของทะเลสาบปล่องภูเขาไฟที่มีชื่อเสียงคือ Crater Lake ซึ่งมีชื่อเดียวกับศัพท์ทางธรณีวิทยา ตั้งอยู่ในแคลดีราของ Mount Mazama (ดังนั้นชื่อ "Crater Lake" จึงเป็นชื่อที่ตั้งขึ้นอย่างไม่ถูกต้อง) ในรัฐออริกอน สหรัฐอเมริกา จัดเป็นทะเลสาบที่ลึกที่สุดในสหรัฐอเมริกา โดยมีความลึก 594 เมตร น้ำใน Crater Lake มาจากฝนและหิมะเท่านั้น โดยไม่มีการไหลเข้าและออกที่ระดับผิวดิน ดังนั้นจึงเป็นทะเลสาบที่มีความใสมากที่สุดแห่งหนึ่งในโลก
ภูเขาไฟที่สูงที่สุดในโลกคือ Ojos del Salado ซึ่งมีความสูง 6,893 เมตร มีทะเลสาบปล่องภูเขาไฟขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 100 เมตร อยู่ที่ระดับความสูง 6,390 เมตรทางด้านตะวันออกของภูเขาไฟ  อาจถือได้ว่าเป็นทะเลสาบที่อยู่ที่ระดับความสูงมากที่สุดในโลก
ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟบางแห่งจะคงตัวอยู่เป็นพัก ๆ เท่านั้นเนื่องจากสภาพแวดล้อมที่ผันแปร ขณะที่ทะเลสาบแคลดีราสามารถคงตัวอยู่ได้นานมาก ตัวอย่างเช่น ทะเลสาบโทบาที่เกิดขึ้นเมื่อหลังจากภูเขาไฟระเบิดเมื่อประมาณ 70,000 ปีก่อน และมีพื้นที่มากกว่า 1,000 ตารางกิโลเมตร
ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟหลายแห่งอาจมีความงดงามดั่งวาด แต่ก็มีอันตรายถึงแก่ชีวิตได้เช่นกัน ตัวอย่างเช่นแก๊สที่ปล่อยออกจาก Lake Nyos ทำให้มีผู้เสียชีวิตจากการขาดอากาศหายใจราว 800 คนเมื่อ พ.ศ. 2520
ทะเลสาบอาจเกิดขึ้นจากหลุมตกกระทบได้เช่นกัน ตัวอย่างเช่น Manicouagan ใน Quebec, Lake Bosumtwi ในกานา และ Siljan ในสวีเดน

**ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟที่มีชื่อเสียง**
ชื่อต่าง ๆ ทับศัพท์ตามภาษาทางการของประเทศหรือภูมิภาคนั้น เช่นกัวเตมาลาใช้ภาษาสเปนเป็นภาษาราชการ จึงทับศัพท์ด้วยภาษาสเปน

**อ้างอิง**
 Citation | last= Delmelle | first= Pierre | last2= Bernard | first2= Alain | contribution= Volcanic Lakes | editor-last= Sigurdsson | editor-first= Haraldur | editor-link= Haraldur Sigurdsson | title= Encyclopedia of Volcanoes | place=San Diego | publisher=Academic Press | publication-date=1999 | pages= 877–895 | isbn= 012643140X -  accessdate =    (entire volume about crater lakes)-  accessdate =  -  url-status = dead   (entire issue about chemistry of crater lakes)-  IAVCEI Commission of Volcanic Lakes-  IAVCEI Commission of Volcanic Lakes: Some fundamentals about Crater Lakes-  The Science of Volcanic Lakes date=2007-07-14 -  Volcanic Lakes of the World date=2012-02-19 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  USGS Hawaiian Volcano Observatory: Water on volcanoes: heavy rain and crater lakes-  USGS Cascades Volcano Observatory: Volcanic Lakes date=2008-05-17 -  The Science of Volcanic Lakes date=2007-07-14 , Greg Pasternack, U. California Davis
หมวดหมู่:ทะเลสาบ
หมวดหมู่:ภูเขาไฟ