อำเภอบ้านนาเดิม

บ้านนาเดิม เป็นอำเภอตั้งอยู่ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี อำเภอบ้านนาเดิมมีการพัฒนาเป็นเขตเศรษฐกิจสำคัญของจังหวัดสุราษฎร์ธานีและภาคใต้เพื่อรองรับความเจริญของการพัฒนาชายฝั่งทะเลตะวันออก ด้านอ่าวไทย ซึ่งเป็นศูนย์กลางการคมนาคมขนส่ง ทางบก ทางน้ำ ทางอากาศ  ระหว่างจังหวัดสุราษฎร์ธานี  นครศรีธรรมราช กระบี่ ภูเก็ต  สงขลา กรุงเทพมหานคร จังหวัดสำคัญและประเทศเพื่อนบ้าน  เนื่องจากพื้นที่อำเภอใกล้เคียงมีทรัพยากรธรรมชาติหลายชนิดสมบูรณ์เพียงพอ เป็นปัจจัยพื้นฐานที่เอื้อในการพัฒนาระบบเศรษฐกิจอำเภอบ้านนาเดิม จังหวัดสุราษฎร์ธานีและภาคใต้ทั้งภายในภายนอกของภูมิภาคได้อย่างเต็มที่และมีศักยภาพ

**ที่ตั้ง**
อำเภอบ้านนาเดิมตั้งอยู่ทางตอนกลาง ค่อนไปทางทิศตะวันออกของจังหวัดมีแม่น้ำสายสำคัญคือแม่น้ำตาปี คลองยา และคลองลำพูนไหลผ่านนำความอุดมสมบูรณ์ของแร่ธาตุสำคัญต่อเศรษฐกิจและด้านการเกษตร อำเภอบ้านนาเดิม เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งสามารถพัฒนาได้ดีเนื่องจากมีพื้นที่ติดต่อกับอำเภอต่างๆและจังหวัดสำคัญของภาคใต้มีความสะดวกด้านคมนาคมทั้งทางเรือ ทางอากาศ ทางรถไฟ ทางบกมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 41 (ทางหลวงสายเอเซีย A–2) จากชุมพรถึงสุไหงโก-ลกต่อไปยังมาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย มีถนนที่ทันสมัยคือทางหลวงเเผ่นดินหมายเลข 44 / เซาท์เทิร์น เรียกว่าสะพานเศรษฐกิจโครงการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคใต้ (Southern Sea Board) เป็นถนนเชื่อมระหว่างชายฝั่งทะเลตะวันออกอ่าวไทยกับชายฝั่งตะวันตกทะเลอันดามัน เริ่มจากจังหวัดกระบี่ผ่านอำเภออ่าวลึก อำเภอปลายพระยาเข้าเขตจังหวัดสุราษฎร์ธานีที่ตำบลบางสวรรค์  อำเภอพระแสง อำเภอเคียนซา อำเภอบ้านนาเดิม อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี อำเภอกาญจนดิษฐ์ มีจุดตัดกับถนนทางหลวงสายเลขที่ 41 (ทางหลวงสายเอเซีย A–18) ถนนเชื่อมกันติดต่อได้ ทั้งคาบสมุทรภาคใต้ จุดตัดอยู่ในตำบลท่าเรือ จุดตัดกับเส้นทางรถไฟสายใต้ที่บ้านเขาพลู ตำบลนาใต้ 

**อาณาเขตติดต่อ**
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอพุนพินและอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานีและอำเภอบ้านนาสาร- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบ้านนาสารและอำเภอเคียนซา- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเคียนซาและอำเภอพุนพิน

**ประวัติศาสตร์**
เดิมชื่ออำเภอลำพูนมี 7 ตำบล คือ บ้านนา, ท่าเรือ, กอบแกบ, ทุ่งเตา, อิปัน, พระแสง และพนม ตั้งขึ้นจากการจัดระเบียบการปกครองแผ่นดินในส่วนภูมิภาค ตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ร.ศ.116สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อมาในปี พ.ศ.2442) ได้แยกตำบลอิปันพนมและพระแสงไปตั้งเป็นอำเภอพระแสงและกิ่งอำเภอพนมแล้วโอนตำบลเวียงสระทุ่งหลวงท่าชี และนาสารมาขึ้นกับอำเภอลำพูน
เมื่อวันที่ 29 เมษายน 2460 ได้เปลี่ยนชื่ออำเภอลำพูนเป็นอำเภอบ้านนา โดยเห็นว่าตัวที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านนา ต่อมาในวันที่ 1 กรกฎาคม 2481 ทางราชการได้ย้ายตัวที่ว่าการอำเภอบ้านนาไปตั้งที่ตำบลนาสารแล้วตั้งชื่อใหม่ว่าอำเภอบ้านนาสาร ตั้งแต่วันที่ 20 เมษายน 2482 เป็นต้นมา
วันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2519 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอบ้านนาเดิมขึ้นมา โดยแยกท้องที่อำเภอบ้านนาสารมา 2 ตำบล คือ ตำบลบ้านนา และตำบลท่าเรือ โดยใช้สถานที่วัดทองประธานเป็นที่ตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอชั่วคราว ต่อมาได้มีการแบ่งเขตการปกครองออกอีก 2 ตำบล คือตำบลทรัพย์ทวี แยกมาจากตำบลท่าเรือ เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2525และตำบลนาใต้ แยกมาจากตำบลบ้านนา และเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2526 วันที่ 21 พฤษภาคม 2533  ได้มีการประกาศในราชกิจจานุเบกษาฉบับพิเศษ  หน้า 1 เล่ม 107 ตอน 83 ยกฐานะกิ่งอำเภอบ้านนาเดิม เป็นอำเภอบ้านนาเดิม เป็นอำเภอบ้านนาเดิมรวมเวลาที่เป็นอำเภอ 30 ปี จนถึงปีปัจจุบัน (รวมทั้งที่เป็นกิ่งอำเภอ)

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอบ้านนาเดิมแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 4 ตำบล 30 หมู่บ้าน ได้แก่
 แผนที่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอบ้านนาเดิมประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 5 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลบ้านนา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลบ้านนาและตำบลนาใต้- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านนา (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านนา)- องค์การบริหารส่วนตำบลท่าเรือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าเรือทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลทรัพย์ทวี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรัพย์ทวีทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลนาใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาใต้ (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านนา)

**การคมนาคม**
 ทางถนน: สามารถติดต่อกับหมู่บ้านอื่นได้ตลอดทั้งปีโดยทางรถยนต์ และการเดินทางสู่จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยรถยนต์ผ่านถนนสายเอเชียหรือทางหลวงหมายเลข 41 และถนนสายเซาเทิร์นซีบอร์ด- ทางรถไฟ: มีรถไฟสายใต้บริการในท้องถิ่น และสามารถติดต่อได้ทั่วประเทศ

**การท่องเที่ยว**
การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์
*ร้านเด็ดประจำถิ่น
*ร้านแปะถ้อง เป็นก๋วยเตี๋ยวที่ขายมายาวนาน เอกลักษณ์เด่น คือไม่มีป้ายร้าน แต่คนในพื้นที่จะรู้จักเป็นอย่างดี ตั้งอยู่ในตลาด ต.บ้านนา เปิดขายตั้งแต่เที่ยงวัน ถึงบ่ายสองโมง ก็เริ่มหมด 
*ร้านข้าวแกงป้าพลุ้ง เป็นร้านข้าวแกงที่เปิดขายมายาวนาน 40 กว่าปี เอกลักษณ์เป็นข้าวแกงรสชาติจัดจ้านตามเอกลักษณ์คนใต้ เมนูเด็ด คั่วกลิ้งเนื้อ ผัดเผ็ดไส้หมู การันตีความเผ็ดและจัดจ้าน 
*ร้านผัดพริกยายมร ร้านอาหารที่เปิดมายาวนาน ปัจจุบันเป็นทายาทรุ่นหลานดูแลกิจการ เมนูเด็ด ข้าวผัดพริก และต้มยำหนังหมู
**ตำบลบ้านนา: ป่าพรุกงบ้านนาเดิม สวนป่าพฤกษศาสตร์โรงเรียนบ้านนาวิทยาคม แอ่งน้ำห้วยใหญ่ สระน้ำบ้านสวยศรี อนุสาวรีย์คนทรรพ์ แห่งแรกในประเทศไทย ตั้งอยู่ที่ศาลากลางน้ำ ป่าพรุกง บ้านนาเดิม
**ตำบลท่าเรือ: บ่อน้ำพุร้อนเขาพลู ป่าพรุทุ่งกระจูด ป่าเสม็ด
**ตำบลทรัพย์ทวี: แม่น้ำตาปี และทุ่งปักขอ
*วัด
**วัดควนท่าแร่ วัดควนพระ อยู่ในตำบลทรัพย์ทวี
** วัดบ้านนา(วัดใต้)  วัดชโลตมาราม(วัดน้ำฉ่า)มีเกจิอาจารย์หลวงพ่อทองสุข อยู่ในตำบลนาใต้
** วัดห้วยใหญ่ (วัดชุมพูพล) วัดทองประธาน มีเกจิอาจารย์หลวงพ่อทอง หลวงพ่อกล่อม อยู่ในตำบลบ้านนา
** วัดท่าเรือ (วัดปัฏนาราม) มีเกจิอาจารย์ พ่อท่านเจ้าฟ้า อยู่ในตำบลบ้านท่าเรือ

**อาชีพ**
ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม
บ้านนาเดิม