วิกิพีเดีย:วิกิพีตัง

วิกิพีตัง (Wikipetan; Wikipe-tan) เป็นบุคลาธิษฐาน (personification) ของวิกิพีเดีย ผู้ใช้วิกิพีเดียนามว่า คาซูงะ (Kasuga~jawiki) สร้างขึ้นเมื่อเดือนมกราคม 2546 ไว้ให้เป็น "แมสคอต" (mascot) ของวิกิพีเดีย
ปัจจุบัน มีการใช้วิกิพีตังเป็นสัญลักษณ์ในหลาย ๆ โครงการของวิกิพีเดียนอกจากตัววิกิพีเดียเอง เช่น โครงการวิกิอะนิเมะและมังงะ คณะทำงานวันคริสต์มาสประจำโครงการวิกิวันหยุด หน่วยปราบเกรียน และหน่วยฝึกฝนผู้ดูแลระแบบ นอกจากนี้ ในโลกจริง มีการใช้วิกิพีตังประชาสัมพันธ์กิจการของวิกิมีเดีย และมีการแต่งคอสเพลย์เป็นวิกิพีตังด้วย เช่น ในเทศกาลของมูลนิธิวิกิมีเดียที่ฮ่องกง
คำว่า "ตัง" (tan) ในชื่อ "วิกิพีตัง" นั้นเป็นวิภัตติ (suffix) ทำนองเดียวกับชื่อคนญี่ปุ่นที่มักเติม "จัง" (chan) หรือ "ซัง" (san) ต่อท้าย และวิกิพีตังเป็นผลิตผลของค่านิยมแบบโมเอะ (moe) เช่นเดียวกับบุคลาธิษฐานอื่น ๆ ในกลุ่มโอเอสตัง (OS-tan)
ชิ้นภาพต่อที่วิกิพีตังใช้ประดับผมและร่างกายนั้นมาจากตราสัญลักษณ์เดิมของวิกิพีเดียที่เป็นวงกลมภาพต่อ ส่วนข้อความ "ワィ" ที่ปรากฏบนอกวิกิพีตังนั้น สะกด "ウィ" ("วิ", ตัดมาจาก "วิกิ") ผิด แต่ก็ใช้สืบ ๆ กันมาโดยไม่ได้แก้ไขแต่อย่างใด ขณะที่ "祖" ในชิ้นภาพต่อบนผมของวิกิพีตังนั้น เป็นอักษรคันจิ ซึ่งดัดแปลงมาจากอักษรจีน "袓" บนตราสัญลักษณ์ของวิกิพีเดีย เพราะอักษรจีนดังกล่าวไม่มีที่ใช้ในภาษาญี่ปุ่น

**ภูมิหลัง**
เดิมมีแนวคิดหา "แมสคอต" ให้แก่วิกิพีเดียอยู่แล้ว โดยเปิดอภิปรายกันที่เมตาวิกิ ครั้นวันที่ 5 มกราคม 2549 หมายเลขไอพีนิรนามรายหนึ่ง คือ 192.192.170.2 ได้เสนอต่อที่อภิปรายว่า แมสคอตของวิกิพีเดียควรเป็นทำนองเดียวกับของโอเอสตัง สามวันถัดมา ผู้ใช้ คาซูงะ ซึ่งเป็นชาวญี่ปุ่น จึงวาดภาพ "วิกิพีตัง" อย่างน้อยสองภาพ แล้วเผยแพร่ที่เว็บไซต์ฟูตาบะแชนแนล (Futaba Channel) ต่อมาวันที่ 18 มกราคม คาซูงะจึงอัปโหลดภาพวิกิพีตังสองภาพขึ้นที่ส่วนกลางเพื่อให้ประชาพิจารณ์กัน
คาซูงะว่า เมื่อออกแบบวิกิพีตัง และพี่สาวน้องสาวของวิกิพีตังในโอกาสต่อ ๆ มา เขาใคร่ครวญถึงข้อแนะนำสองประการ คือ ข้อแนะนำของฟูจิโกะ เอฟ ฟูจิโอะ (Fujiko F Fujio) ที่ว่า ตัวละครจะดีก็เพราะออกแบบให้มีเค้าโครงสะดุดตา กับข้อแนะนำของสก็อต แม็กเคลาด์ (Scott McCloud) ที่ว่าไว้ในหนังสือ อันเดอร์สแตนดิงคอมิกส์ (Understanding Comics)  ว่า นักเขียนการ์ตูนในยุคทองนั้นจะให้ตัวละครแต่งตัวมีสีสันเชิงสัญลักษณ์"
ประชาคมลงมติเลือกวิกิพีตังเป็นแมสคอตประจำวิกิพีเดีย ต่อมา มีการสร้างวิกิพีตังในหลายรูปแบบเพื่อใช้ประโยชน์หลายด้าน และในปี 2550 จิมโบ เวลส์ (Jimbo Wales) ผู้ก่อตั้งวิกิพีเดีย ว่า วิกิพีตังเป็นแมสคอตของประชาคมวิกิพีเดีย แต่โดยส่วนตัวแล้ว เขาไม่ยอมรับวิกิพีตัง

**การใช้งานบนวิกิพีเดียและที่โครงการอื่น ๆ ของวิกิมีเดีย**
250px
หลังจากได้รับเลือกเป็นแมสคอตประจำวิกิพีเดียแล้ว ในเดือนมกราคม 2549 นั้นเอง วิกิพีตังก็ได้รับเลือกเป็นตราสัญลักษณ์โครงการวิกิอะนิเมะและมังงะ เนื่องจากตราสัญลักษณ์เดิมถูกลบไป เพราะเป็นรูปที่ผู้ใช้คนหนึ่งวาดขึ้นจากตัวละคร คาซึกาโนะ มิโดริ (Midori Kasugano) จากเรื่อง มือขวากับขาโจ๋ (Midori Days)  จึงนับว่าเป็นงานลอกเลียนแบบ
วันที่ 8 สิงหาคม 2549 ภาพ Wikipe-tan full length.png ได้รับเลือกเป็นภาพคัดสรรประจำวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ และขึ้นแสดงยังหน้าหลักของวิกิพีเดียภาษาอังกฤษเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2549 แต่ถูกถอดจากการเป็นภาพคัดสรรเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม ปีถัดมา
นอกจากนี้ โครงการต่อต้านการก่อกวนในวิกิพีเดียตั้งต้นขึ้นเมื่อเดือนกันยายน 2549 และวิกิพีตังก็ได้รับเลือกเป็นตราสัญลักษณ์ของหน่วยเก็บกวาดเฉพาะกิจ หรือที่มักเรียก หน่วยปราบเกรียน (Counter-Vandalism Unit) ด้วย เนื่องจากตราสัญลักษณ์เดิมถูกลบไปเพราะปัญหาลิขสิทธิ์ ในปี 2552 มีการออกแบบตราสัญลักษณ์ใหม่ของหน่วยปราบเกรียนประจำวิกิพีเดียภาษาอังกฤษแต่ตราเดิมที่เป็นรูปวิกิพีตังนั้นยังรักษาไว้เป็นอนุสรณ์อยู่ที่หน้าพูดคุยของโครงการ
วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2550 โครงการวิกิการทหารเริ่มใช้วิกิพีเดียตังเป็นแมสคอตบ้าง และมีการสร้างวิกิพีตังสวมเครื่องแบบทหารเรือเพื่อการนี้โดยเฉพาะ
วันที่ 29 มีนาคม 2550 คาซูงะออกแบบพี่สาวน้องสาวให้แก่วิกิพีตังสำหรับใช้เป็นแมสคอตประจำโครงการอื่น ๆ ของมูลนิธิวิกิมีเดีย คือ คอมมอนส์ตัง (Commons-tan) ประจำคอมมอนส์ และโควตตัง (Quote-tan) ประจำวิกิคำคม คาซูงะว่า จะออกแบบพี่สาวน้องสาวเพิ่มให้อีกถ้าจำเป็น
ต่อมาในเดือนกรกฎาคม 2550 คาซูงะวาดภาพวิกิพีตังสี่ภาพในกิริยายั่วยวน เพื่อใช้ประกอบบทความโลลิคอนโดยเฉพาะ แต่จิมโบ เวลส์ ผู้ก่อตั้งวิกิพีเดียลบภาพนั้นทิ้งเสีย หลังจากอภิปรายกันที่ส่วนกลางแล้ว ประชาคมลงมติว่า ในฐานะที่วิกิพีตังเป็น "แมสคอตของประชาคมวิกิพีเดีย" ก็ไม่ควรใช้วิกิพีตังในทำนองเร้ากามารมณ์ ภายหลังคาซูงะจึงวาดภาพโลลิคอนใหม่โดยปราศจากวิกิพีตัง คือ ภาพ Lolicon Sample.png
วันที่ 21 ธันวาคม 2550 วิกิพีตังในชุดพื้นเมืองฟิลิปปินส์ได้ใช้ประจำโครงการวิกิฟิลิปปินส์

**ระเบียงภาพ**
ไฟล์:Wikipe-tan.png|ภาพต้นแบบของวิกิพีตัง
ไฟล์:Wikipe-tan sockpuppet show.png|วิกิพีตังสาธิตการใช้หุ่นเชิด
ไฟล์:Wikipe-tan donations.png|วิกิพีตังค่อนข้างหนัก
ไฟล์:Wikipe-tan she needs your help.png|วิกิพีตังต้องการความช่วยเหลือจากคุณ
ไฟล์:Wikipe-tan full length.png|ภาพสีของวิกิพีตัง
ไฟล์:Wikipe-tan sailor fuku.png|วิกิพีตังพร้อมจะเรียนรู้
ไฟล์:Wikipe-tan frontview.png|ภาพด้านหน้าของวิกิพีตัง
ไฟล์:Wikipe-tan mopping.png|วิกิพีตังกำลังเก็บกวาด
ไฟล์:Sock puppetting.png|หุ่นเชิด
ไฟล์:TrollBoat tan.png|วิกิพีตังถือป้ายขอร้องว่า "อย่าเกรียนใส่วิกิพีเดีย"
ไฟล์:Wikipe tan casual.png|วิกิพีตังในชุดลำลอง
ไฟล์:Wikipe-tan the Library of Babel.png|ห้องสมุดแห่งบาเบล
ไฟล์:Wikipe-tan chibi icon.png|วิกิพีตังในรูปแบบพิกเซลอาร์ต
ไฟล์:Wikipe-tan's past, now and future.png|วิกิพีตังในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต
ไฟล์:Don't abbreviate as Wiki.png|อย่าย่อวิกิพีเดียว่าวิกิ
ไฟล์:Wikipe-tan Birthday.svg|วิกิพีตังได้รับของขวัญวันเกิด
ไฟล์:Wikipe-tan GothLoli.png|วิกิพีตังในรูปแบบโกธิคโลลิตา
ไฟล์:Wikipe-tan in navy uniform.svg|วิกิพีตังได้รับการคัดสรร
ไฟล์:Wiki-sisters.png|สามใบเถาวิกิมีเดีย: คอมมอนส์ตัง, วิกิพีตัง และโควตตัง
ไฟล์:Wikipe-tan in black.png|"I've been expecting you", Mr. Anderson
ไฟล์:Adult Commons-tan with a camera.png|คอมมอนส์ตัง กำลังถ่ายภาพ
ไฟล์:Wikipe tan wearing a bikini by Kasuga39.svg|วิกิพีตังในชุดว่ายน้ำ
ไฟล์:Wikipe-tan needs your help.png|วิกิพีตังต้องการความช่วยเหลือจากคุณ (เวอร์ชันสี)
ไฟล์:Kasuga s Wikipedia Submission by cult50contests.jpg|วิกิพีตังในห้องสมุด
ไฟล์:Wikipe-tan meditating.png|วิกิพีตังสงสัยเกี่ยวกับโอมของวิกิพีเดีย
ไฟล์:Neko Wikipe-tan.svg|วิกิพีตังเป็นสาวหูแมว
ไฟล์:Wikipe-tan holding sign.png|วิกิพีตังถือป้ายสัญลักษณ์
ไฟล์:Wikipe-tan Miko.png|วิกิพีตังในชุดมิโกะ
ไฟล์:Adult Wikipe-tan.svg|วิกิพีตังตอนโต
ไฟล์:Adult Commons-tan.png|คอมมอนส์ตังตอนโต
ไฟล์:Simple Wikipe tan by Kasuga39.png|วิกิพีตังอย่างง่าย
ไฟล์:Adult Quote-tan.png|โควตตังตอนโต
ไฟล์:Wikipe-tan in Santa Costume.png|วิกิพีตังในชุดซานตาคลอส
ไฟล์:Wikipe-tan wearing ao dai.png|วิกิพีตังในชุด ao dai
ไฟล์:Wikipe-tan in swimwear.jpg|Wrong season? That's a Northern Hemisphere's POV~
ไฟล์:Wikipe-tan at Valentine's Day.png|วิกิพีตังในวันวาเลนไทน์
ไฟล์:Wikipe-tan in Cleopatra-style costume.png|วิกิพีตังในชุดแบบอียิปต์โบราณ
ไฟล์:Wikipe-tan coaching.png|วิกิพีตังเป็นครูฝึก
ไฟล์:Wikipe-tan wearing baro't saya.png|วิกิพีตังในชุด baro't saya
ไฟล์:Wikipe-tan at Mother's day.png|วิกิพีตังมอบดอกคาร์เนชัน
ไฟล์:Wikipe-tan's new badge.png|ได้เข็มกลัดใหม่แล้ว
ไฟล์:Wikipe-tan dressed in a Halloween costume.png|ใส่ชุดฮาโลวีน
ไฟล์:Wikipe-tan sorceress color.svg|เป็นจอมเวทในเกมเล่นตามบทบาท
ไฟล์:Wikipe-tan-in-seaside.png|วิกิพีตังไปเที่ยวทะเลหน้าร้อน (โดย :zh:User:陈少举)
ไฟล์:Wikipe-tan pixel art.png|ศิลปะวิกิพีตังจากจุด (โดย :ja:User:Cpro)
ไฟล์:Wikipe-tan good article.png|GA วิกิพีตัง โดย :en:User:Squilibob (GA-ตัง)
ไฟล์:3DWikipe-tan.jpg|วิกิพีตังสามมิติ โดย  FUSHIMI-DOLLS
ไฟล์:AngryWikipe-tan.png|วิกิพีตังโกรธ
ไฟล์:Chibi wikipetan wikiproyecto.png|วิกิพีตังจิ๋ว
ไฟล์:Wikipe-tanCrazy.gif|ภาพเคลื่อนไหว
ไฟล์:Wikipe tan by SigurdHosenfeld.png
ไฟล์:Wikipe-tan 20110212.jpg
ไฟล์:Serene Haru as Wikipe-tan at HKU Cosplay Party 20061118.jpg| เซี่ยง อิ้งฉิง (向映晴; Heung Ying Ching) คอสเพลย์วิกิพีตัง
ไฟล์:Wikipe-tan at Wikimedia Hong Kong Establishment Ceremony.JPG|งานฉลองวิกิพีเดียในฮ่องกง
ไฟล์:Wikipe-tan 20090731-CIMG2037H.jpg|ไต้ หย่าซิ่ว (戴雅秀; Kashuu TAI) คอสเพลย์วิกิพีตัง
ไฟล์:Wikipe-tan 20090731-IMGP3329.jpg|งานครบรอบปีที่สองของวิกิพีเดียในฮ่องกง
ไฟล์:Wikipe-tan 20090830-DSC_4598M.jpg| ซูฮู่หฺวาอิ๋ง (蘇戶花楹; SoHome Jacaranda) คอสเพลย์วิกิพีตัง
ไฟล์:Wikipe-tan_GreenDamGirl_20091005-DSCN0654M.jpg|คอสเพลย์วิกิพีตังด้านขวา และคอสเพลย์ Green Dam Girl ทางด้านซ้าย
ไฟล์:Wikipe- v .jpg|วิกิพีตังในหน้าปกดีวีดี
ไฟล์:Wikipe-tan visual novel.png|วิกิพีตังในนิยาย
ไฟล์:Wikipe-tan visual novel (Ren'Py).png|ใช้ Ren'Py
ไฟล์:Anime stub 2.svg|วิกิพีตังนี้ยังไม่สมบูรณ์...
ไฟล์:Cvu-tan.png|วิกิพีตังใน riot gear
ไฟล์:Counter Vandalism Unit-en.png|CVU
ไฟล์:Jimbo and Wikipe-tan.jpg|วิกิพีตังและจิมโบ เวลส์
ไฟล์:Jimbo and friends.png|วิกิพีเดียซูเปอร์ทีม
ไฟล์:Wikipe-tan portal.png|ในประตู
ไฟล์:Wikipe-tan full length bw.png|ภาพลายเส้นวิกิพีตัง
ไฟล์:Afro-wikipe-tan2.png|วิกิพีตังอัฟโฟร
ไฟล์:Afro-wikipe-tan3.png|วิกิพีตังอัฟโฟรอีกรูปแบบหนึ่ง
ไฟล์:Wikipe-tan (burqa).png|วิกิพีตังในชุดเบอร์คา

ไฟล์:Wikipe-tan attacked by the wikitroll.png|วิกิพีตังถูกเกรียนโจมตี
ไฟล์:Wikipe-tan head.png
ไฟล์:Wikipe-tan cropped.png
ไฟล์:Wikitanface.png
ไฟล์:Wikipe-tan without body.png
ไฟล์:Wikipe-tan face.svg
ไฟล์:Manga icon 2.png
ไฟล์:Sock puppetting2.png
ไฟล์:Wikipe-tan avatar.png|ภาพอวตารของวิกิพีตัง
ไฟล์:Wikipe-tan in navy uniform2 transparent.png|เอฟเอตัง
ไฟล์:Commons-tan.png|คอมมอนส์ตัง
ไฟล์:Wikiquote-tan child-single.png|โควตตัง
วิกิพีตังใน Shift JIS art
　　　 　ｒu‐┐__ 　 ｒu‐┐
　　　　.} Ω_{' ⌒´ヾｰ､.{　
　　　　´ｒｰﾞｆ（ﾉﾉ）) ））!i.｢
　 　 　 ﾉ乂k (lﾟ ヮﾟﾉ'ﾉ乂　　
　　　 ´ ' 　 と}i凹{つ 　 '　
　　　　 　　ｆく/{__}〉
　　　　　　 ´　し'ﾉ　 

**ดูเพิ่ม**
 โอเอสตัง

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Kasuga's deviantART page-  Kasuga's Pixiv page

หมวดหมู่:วัฒนธรรมวิกิพีเดีย