อาศิส พิทักษ์คุมพล

อาศิส พิทักษ์คุมพล (6 มีนาคม พ.ศ. 2490 – 22 ตุลาคม พ.ศ. 2566) อดีตจุฬาราชมนตรีคนที่ 18 แห่งราชอาณาจักรไทย อดีตประธานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย อดีตสมาชิกวุฒิสภาไทย ชุดที่ 7 อดีตประธานกรรมการอิสลามประจำจังหวัดสงขลา อดีตสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (ประเทศไทย) พ.ศ. 2557

**ประวัติ**

**ชีวิตตอนต้น**
อาศิส พิทักษ์คุมพล เกิดเมื่อวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2490 ที่ ตำบลหัวเขา อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา (ปัจจุบันคืออำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา) อ้างอิง-เส้นใต้|โดยสืบเชื้อสายมาจาก สุลต่าน สุลัยมาน ชาห์ ผู้สำเร็จราชการเมืองสงขลาในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าทรงธรรมถึงรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง อาศิสเป็นบุตรคนโตจากทั้งหมดสี่คนของ มะแอ (ฮัจญีอิสมาแอล) กับน๊ะ (อามีนะห์) เบ็ญสะอีด เขามีน้องได้แก่ ฟาตีม๊ะ ดนเล๊าะ และสาเร๊าะ โดยดนเล๊าะหรือเล๊าะถูกชายมุสลิมคนหนึ่งซึ่งอาศัยอยู่ในหมู่บ้านเดียวกันสังหารจนเสียชีวิตเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2566 ก่อนอาศิส พิทักษ์คุมพล จุฬาราชมนตรี ถึงแก่อนิจกรรมหนึ่งวัน
อาศิสศึกษาสายสามัญในระดับประถมศึกษาที่โรงเรียนบ้านหัวเขา ตำบลหัวเขา อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา และในระดับมัธยมศึกษาตอนต้นที่โรงเรียนสงเคราะห์ประชา อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา สำหรับสายศาสนานั้น อาศิสศึกษาที่ปอเนาะอัลนาซอนีย๊ะ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา และที่ปอเนาะตุยง (ปัจจุบันคือโรงเรียนสกุลศาสน์อิสลาม) อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี

**ครอบครัว**
อาศิสได้สมรสกับร่อมิอ๊ะ พิทักษ์คุมพล มีบุตรธิดา 4 คน ได้แก่ ซากีย์ พิทักษ์คุมพล (สมาชิกวุฒิสภาไทย ชุดที่ 12) อิธวัฒน์ พิทักษ์คุมพล อาลาวี พิทักษ์คุมพล และฟาดีลา พิทักษ์คุมพล

**ป่วยและถึงแก่อนิจกรรม**
อาศิสในฐานะประธานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ด้วยอาการเส้นเลือดในสมองแตก เมื่อวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2554 โดยหลังจากได้รับการดูแลจากแพทย์อย่างใกล้ชิด อาการป่วยของนาย อาศิส พิทักษ์คุมพล จุฬาราชมนตรี ได้ฟื้นตัวขึ้น และพัฒนาการดีขึ้นตามลำดับ พร้อมกันนี้ จุฬาราชมนตรี ได้ออกปฎิบัติหน้าที่ในฐานะผู้นำสูงสุดมุสลิมในประเทศไทยในหลายกรณี จนประชาชนที่พบเห็นต่างแสดงความยินดีกับการฟื้นตัวของท่านจุฬาราชมนตรีตามลำดับ
เช้าตรู่ของวันพฤหัสบดี ที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2555 อาศิส พิทักษ์คุมพล ได้ประสบอุบัติเหตุล้มในบ้านพัก ขณะที่ลุกขึ้นเพื่อรับประทานอาหารในช่วงเช้าตรู่ เพื่อถือศีลอด จากอุบัติเหตุดังกล่าวส่งผลให้กระดูกสะโพกเชิงกรานของอาศิสแตก จนต้องส่งเข้าพักรักษาตัวอย่างเร่งด่วน ซึ่งได้อยู่ในการดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด

ในวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2566 สำนักจุฬาราชมนตรีได้ประกาศการเข้ารับการรักษาอาการป่วยของจุฬาราชมนตรี ฉบับที่ 1 โดยเป็นคนไข้ในพระบรมราชานุเคราะห์ที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย จนกระทั่งในวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ.2566 ได้มีประกาศสำนักจุฬาราชมนตรีความว่า "ตามที่ นาย อาศิส พิทักษ์คุมพล ได้เข้ารับการรักษาอาการป่วยเป็นคนไข้ในพระบรมราชานุเคราะห์ ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ความละเอียดแจ้งแล้วนั้น สำนักจุฬาราชมนตรีขอประกาศให้ทราบโดยทั่วกันว่า นาย อาศิส พิทักษ์คุมพล จุฬาราชมนตรี คนที่ ๑๘ แห่งราชอาณาจักรไทย ได้กลับไปสู่ความเมตตาของอัลลอฮฺ (ถึงแก่อนิจกรรม) แล้ว เมื่อวันอาทิตย์ ที่ ๒๒ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๐:๓๒ น. และจะจัดพิธีละหมาดญะนาซะห์ (ละหมาดขอพร) ในวันจันทร์ ที่ ๒๓ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๐.๐๐ น. ณ มัสยิดกลางประจำจังหวัดสงขลา เลขที่ ๓๕๒ ถนนลพบุรีราเมศวร์  ตำบลคลองแห อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา" และร่างของท่าน (มัยยัต) ได้ฝังใกล้ ๆ มัสยิดกลางประจำจังหวัดสงขลา ในการนี้ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานดินฝังศพและเชิญพวงมาลาวางที่ตั้งฝังศพ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ ประธานองคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์

**การทำงาน**
หลังจากประเสริฐ มะหะหมัดได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้เป็นจุฬาราชมนตรี ได้เสนอชื่อของอาศิสเพื่อโปรดเกล้าฯ ให้เป็นกรรมกลางอิสลามแห่งประเทศไทย และได้มอบหมายให้ดูแลงานวิชาการร่วมกับวินัย สะมะอุน ต่อมาในปี พ.ศ. 2530 ประธานกรรมการอิสลามประจำจังหวัดสงขลาได้ถึงแก่กรรม คณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดสงขลาได้มีมติเป็นเอกฉันท์ให้ท่านเป็นประธานกรรมการอิสลามประจำจังหวัดสงขลา และได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งนี้มาโดยตลอด และเมื่อพระราชบัญญัติการบริหารองค์กรศาสนาอิสลาม พ.ศ. 2540 ได้ประกาศใช้ โดยกำหนดให้คณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทยประกอบด้วยกรรมการผู้ที่เป็นผู้แทนของแต่ละจังหวัด ซึ่งท่านก็ได้รับการเลือกให้เป็นผู้แทนคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดสงขลาในคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย โดยเคยดำรงตำแหน่งรองเลขาธิการและรองประธานกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย ในชุดที่มีสวาสดิ์ สุมาลยศักดิ์ อดีตจุฬาราชมนตรี เป็นประธานกรรมการ 
ในปี พ.ศ. 2539 อาศิสได้รับแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกวุฒิสภาสัดส่วนผู้นำศาสนาอิสลาม นอกจากนั้นแล้วยังเป็นที่ปรึกษากระทรวงศึกษาธิการในการจัดทำหลักสูตรอิสลามศึกษาเพื่อใช้ในสถานศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้ รวมถึงทักษิณ ชินวัตร ได้แต่งตั้งให้เป็นกรรมการอิสระเพื่อความสมานฉันท์แห่งชาติ (กอส.) เพื่อศึกษาปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาตใต้และเสนอแนะแนวทางแก้ไขปัญหาดังกล่าว
วันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2553 อาศิส พิทักษ์คุมพล ได้รับลงคะแนนเสียงเป็นอันดับ 1 จากกรรมการอิสลามประจำจังหวัดทั่วประเทศให้ดำรงตำแหน่งจุฬาราชมนตรีตามพระราชบัญญัติการบริหารองค์กรศาสนาอิสลาม พ.ศ. 2540  ซึ่งนับโดยเป็นคนที่ 2 ต่อจากนายสวาสดิ์ สุมาลยศักดิ์ และได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นจุฬาราชมนตรีคนที่ 18 เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2553 เขาได้ดำรงตำแหน่งจุฬาราชมนตรีในขณะที่เขาอายุ 63 ปี กระทั่งเขาได้ถึงแก่อนิจกรรมในวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ.2566 สิริอายุรวม 76 ปี รวมระเวลาดำรงตำแหน่งจุฬาราชมนตรี 13 ปี 139 วัน
วันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จออก ณ ห้องประชุม ชั้น 14 (ปัจจุบันคือ ห้องประชุมสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์) อาคารเฉลิมพระเกียรติ โรงพยาบาลศิริราช แขวงศิริราช เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร พระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้ชวรัตน์ ชาญวีรกูล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย นำอาศิส พิทักษ์คุมพล จุฬาราชมนตรี พร้อมด้วยคณะข้าราชการกระทรวงมหาดไทย และกระทรวงวัฒนธรรม เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท รับพระราชทานพระบรมราโชวาท
วันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2557 อาศิสได้รับการแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ แต่เขาได้ปฏิเสธการรับตำแหน่งนี้ในภายหลังโดยให้เหตุผลว่าตำแหน่งจุฬาราชมนตรีเป็นผู้นำศาสนาอิสลามในไทยไม่สมควรรับตำแหน่งใด ๆ ทางการเมืองท่านลาออกในวันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2557 เป็น สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ 5 วัน

**คำปรารภเนื่องในโอกาสเข้ารับตำแหน่งจุฬาราชมนตรี**
“ท่านที่เคารพรักทั้งหลาย บัดนี้ข้าพเจ้าได้รับเลือกให้เป็นผู้นำของพวกท่าน และไม่ใช่ว่าข้าพเจ้าจะดีที่สุดไปกว่าพวกท่าน ดังนั้นหากข้าพเจ้ากระทำในสิ่งที่ถูกต้องแล้ว ขอให้ท่าน ทั้งหลายได้โปรดให้ความช่วยเหลือแก่ข้าพเจ้าด้วย และหากข้าพเจ้ากระทำในสิ่งที่ไม่ถูกต้องขอให้ท่านทั้งหลายได้ช่วยกันแก้ไข ให้ข้าพเจ้าได้กระทำในสิ่งที่ถูกต้อง...ตราบใดที่ข้าพเจ้ายังเชื่อฟังในอัลลอฮ์ (ซ.บ.) และร่อซูล (ศ.ล.) ของพระองค์ก็ขอให้ท่านโปรดเชื่อฟังข้าพเจ้า และหากข้าพเจ้าไม่เชื่อฟังในอัลลอฮ์ (ซ.บ.) และร่อซูล (ศ.ล.) ของพระองค์ ดังนั้น พวกท่านก็ไม่มีความจำเป็นใด ๆ ที่จะต้องเชื่อฟังข้าพเจ้า”

**บทบาทก่อนรับตำแหน่งจุฬาราชมนตรี**
 ประธานคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดสงขลา (พ.ศ. 2530 – 2553)- รองประธานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย คนที่ 1- สมาชิกวุฒิสภา (พ.ศ. 2539 – 2543)- คณะกรรมการอิสระไต่สวนข้อเท็จจริงกรณีเหตุการณ์มัสยิดกรือเซะ- คณะกรรมการอิสระไต่สวนข้อเท็จจริงกรณีเหตุการณ์ตากใบ- ประธานชมรมคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัด 14 จังหวัดภาคใต้- คณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อสอบสวนและศึกษาสถานการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ วุฒิสภา- คณะทำงานเผยแพร่แนวทางที่ถูกต้องตามหลักศาสนา กระทรวงมหาดไทย- กรรมการจัดทำหลักสูตรและตำราอิสลามศึกษา กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ- กรรมการจัดทำหลักสูตรและตำราอิสลามศึกษา สมาคมคุรุสัมพันธ์- คณะกรรมการส่งเสริมกิจการมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี- คณะกรรมการส่งเสริมกิจการวิทยาลัยอิสลามยะลา- สมาชิกสภาที่ปรึกษาเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้- ประธานคณะกรรมการการยุติธรรม ความเสมอภาค และความมั่นคง ในสภาที่ปรึกษาเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้- ประธานคณะอนุกรรมาธิการกิจการฮัจญ์ ในสภาที่ปรึกษาเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้- คณะกรรมาธิการวิสามัญติดตาม เร่งรัด ประเมินผลการแก้ไขปัญหา และการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ วุฒิสภา- ประธานคณะทำงานปรับปรุง ยกร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยครอบครัวและมรดกตามหลักการอิสลาม ในสภาเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้- ประธานคณะอนุกรรมาธิการติดตามและประเมินผลการดำเนินการกิจการฮัจญ์ ในคณะกรรมาธิการวิสามัญติดตาม เร่งรัด ประเมินผลการแก้ไขปัญหาและการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ วุฒิสภา- คณะกรรมการนโยบายและอำนวยการการเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบสืบเนื่องจากสถานการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี- คณะอนุกรรมการให้ความช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบจากการกระทำจากเจ้าหน้าที่ของรัฐในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้- ประธานคณะทำงานศึกษา รวบรวม จัดทำสภาพปัญหาการใช้กฎหมายอิสลาม สำนักบริหารงานยุติธรรม ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้- คณะอนุกรรมการนโยบายและประสานงานกระบวนการยุติธรรมจังหวัดชายแดนภาคใต้ ศูนย์ประสานราชการจังหวัดชายแดนภาคใต้- ที่ปรึกษาประจำคณะอนุกรรมาธิการกิจการศาสนาอิสลาม ในคณะกรรมาธิการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎร- คณะกรรมการส่งเสริมกิจการมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่- คณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาขั้นพื้นฐานโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย- สมาชิกสภาที่ปรึกษาเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้- ประธานคณะกรรมการยุติธรรม ความเสมอภาค และความมั่นคง ในสมาชิกสภาที่ปรึกษาเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้- ประธานคณะอนุกรรมาธิการกิจการฮัจญ์ ในสมาชิกสภาที่ปรึกษาเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้- ประธานสมาพันธ์คณะกรรมการอิสลาม 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้- รองเลขาธิการคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย คนที่ 1- ดะโตะอิหม่าม มัสยิดยาบัลโรดเหร๊าะหม๊ะ- คณะกรรมการอิสระสอบข้อเท็จจริงกรณีมีผู้เสียชีวิตในเหตุการณ์อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส

**เกียรติประวัติ**
 ปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาอิสลาม มหาวิทยาลัยรังสิต- ปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชานโยบายและการวางแผนสังคม มหาวิทยาลัยทักษิณ- ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาอิสลามศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์- ปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาการพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา- ปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ประเภททั่วไป มหาวิทยาลัยหาดใหญ่- ปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาการพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต- ปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาการพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา

**ผลงาน**
 ร่วมจัดทำหลักสูตรและตำราอิสลามศึกษา กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ- ร่วมจัดทำหลักสูตรและตำราอิสลามศึกษา สมาคมคุรุสัมพันธ์- หนังสือ "อัลบิดอะฮฺ" สำนักพิมพ์ ส.วงศ์เสงี่ยม- หนังสือ "350 ฮาดิษ"- หนังสือ "40 ฮาดิษ ของอัลนาวาวีย์"- บทเรียนเรื่อง "เอกภาพอัลเลาะฮ์ (เตาฮีด) จากอัลกุรอ่าน"- หนังสือ "สาระเบื้องต้นของศาสนาอิสลามสำหรับเยาวชน" พ.ศ. 2535- หนังสือ "คุณค่าตับลีฆ (การเผยแพร่อิสลาม)"- คู่มือ "การดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย"- คู่มือแนะนำอิสลามและข้อปฏิบัติต่อมุสลิมสำหรับแพทย์ พยาบาล และเจ้าหน้าที่สาธารณสุข- คู่มือเกี่ยวกับ "คุตบะฮ์"- บทความ "การบริหารมัสยิด"- บันทึกการเดินทางครั้งยิ่งใหญ่และสำคัญที่สุดในชีวิต (การเดินทางไปประกอบพิธีฮัจญ์)- บทความ "ปัญหาการแพร่ระบาดของยาเสพติดและแนวทางแก้ไขตามระบบอิสลาม"- มาตรการทางสังคมเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในชุมชนมุสลิม (หุกมปากัต) พื้นที่ 7 จังหวัดภาคใต้ตอนล่าง (เฉพาะจังหวัดสงขลา) พ.ศ. 2546- บทความ "ปอเนาะในกระแสความรุนแรง : บทบาทที่ต้องทบทวน"- สอนวิชาตัฟซีร, ฮาดิษ, นาฮู ในสถาบันปอเนาะ- อบรมอิหม่ามหลักสูตร "พัฒนาผู้บริหารองค์กรมัสยิด" วิชาฟิกฮุลมุอามะลาต, ฟิกฮุลอิบาดาต- วิถีมุสลิม "จริยธรรมพื้นฐานสำหรับเยาวชน"

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 อาศิส พิทักษ์คุมพล
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอสิงหนคร
หมวดหมู่:นักการเมืองจากจังหวัดสงขลา
หมวดหมู่:มุสลิมชาวไทย
หมวดหมู่:จุฬาราชมนตรี
หมวดหมู่:สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยรังสิต
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยทักษิณ
หมวดหมู่:ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยหาดใหญ่