หน่วยรับความรู้สึก

หน่วยรับความรู้สึก, ตัวรับ หรือ ที่รับ (receptor) ในชีวเคมี เป็นโปรตีนที่อยู่บนเยื่อหุ้มเซลล์ หรือในไซโทพลาสซึมหรือนิวเคลียสที่จะเชื่อมต่อกับโมเลกุลเฉพาะซึ่งเรียกว่า ลิแกนด์ (ligand) เช่น สารสื่อประสาท, ฮอร์โมน หรือสารประกอบอื่น ๆ และทำให้เกิดการเริ่มต้นตอบสนองของเซลล์ต่อลิแกนด์นั้น ๆ

**ภาพรวม**
ไฟล์:transmembrane_receptor.svg|thumb|right|ทรานเมมเบรน รีเซปเตอร์: E=เอ็กตราเซลลูลาร์ สเปซ; I=อินทราเซลลูลาร์ สเปซ; 
P=พลาสมา เมมเบรน
หน่วยรับความรู้สึกมีหลายรูปแบบขึ้นอยู่กับ ลิแกนด์ และหน้าที่ของมัน เช่น- โปรตีนบางตัวเป็นเพอริเฟอรัล เมมเบรน โปรตีน (peripheral membrane protein) *ฮอร์โมน รีเซปเตอร์ และ นิวโรทรานสมิตเตอร์ รีเซปเตอร์ หลายตัวเป็น ทรานเมมเบรน รีเซปเตอร์ (transmembrane receptor) ชึ่งประกอบด้วยไลปิด 2 ชั้น (lipid bilayer) ของเซลล์ เมมเบรน รีเซปเตอร์ พวกนี้แบ่งเป็น 2 ชนิด คือ
** เมตาโบโทรปิก รีเซปเตอร์ (Metabotropic receptor) เป็นรีเซปเตอร์คู่กับ จี โปรตีน (G protein) และมีผลต่อเซลล์ทางอ้อมผ่านเอ็นไซม์ที่ควบคุม ไอออน แชนแนล (ion channel)
** ไอโอโนโทรปิก รีเซปเตอร์ (Ionotropic receptor) ประกอบด้วยรูกลางที่ทำหน้าที่ประตู ลิแกนด์-เกตเตด ไอออน แชนแนล- หน่วยรับความรู้สึกประเภท อินทราเซลลูลาร์ โปรตีน (intracellular proteins) เช่น สเตอรอยด์ฮอร์โมน รีเซปเตอร์ รีเซปเตอร์ บ่อยครั้งสามารถเข้า นิวเคลียส และมีผลต่อ การแสดงออกทางพันธุกรรม (gene expression)- รูปร่างและบทบาทของรีเซปเตอร์มีผลต่อฤทธิ์ของยา ณ จุดเชื่อมต่อบนรีเซปเตอร์

**ทรานเมมเบรน รีเซปเตอร์ (Transmembrane receptors)**

**เมตาโบโทรปิก รีเซปเตอร์ (Metabotropic receptor)**

**จี โปรตีน-คัปเิปิลด์ รีเซปเตอร์ (G protein-coupled receptors)**
หน่วยรับความรู้สึกนี้รู้จักกันในชื่อ  7 ทรานเมมเบรน รีเซปเตอร์ หรือ 7TM รีเซปเตอร์- "มัสคารินิก อะซิทิลคอลีน รีเซปเตอร์"หรือ Acetylcholine receptors (Muscarinic acetylcholine receptor-Acetylcholine และ Muscarine)- อะดีโนซีน รีเซปเตอร์ (Adenosine receptor-Adenosine)- อะดรีโนเซพเตอร์ (Adrenoceptor-Adrenergic receptor  adrenaline, and other structurally related hormones and drugs)- กาบา รีเซปเตอร์, Type-B (GABA receptor-γ-Aminobutyric acid or GABA)- แองกิโอเทนซิน รีเซปเตอร์ (Angiotensin receptor-แองกิโอเทนซิน)- แคนนาบินอยด์ รีเซปเตอร์ (Cannabinoid receptor-แคนนาบินอยด์)- คอลีซีสโตคินนิน รีเซปเตอร์ (Cholecystokinin receptor-คอลีซีสโตคินนิน)- โดพามีน รีเซปเตอร์ (Dopamine receptor-โดพามีน)- กลูคากอน รีเซปเตอร์ (Glucagon receptor-กลูคากอน)- เมตาโบโทรปิก กลูตาเมต รีเซปเตอร์ (Metabotropic glutamate receptor-กลูตาเมต)- ฮีสตามีน รีเซปเตอร์ (Histamine receptor-ฮีสตามีน)- โอลแฟคตอรี่ รีเซปเตอร์ (Olfactory receptor- โอลแฟคชั่น)- โอปออยด์ รีเซปเตอร์ (Opioid receptor-โอปออยด์)- โรดอปซิน (Rhodopsin-photoreceptor)- ซิคริติน รีเซปเตอร์ (Secretin receptor-ซิคริติน)- เซอโรโทนิน รีเซปเตอร์ (Serotonin receptor-เซอโรโทนิน 5-Hydroxytryptamine or 5-HT) - โซมาโตสแตติน รีเซปเตอร์ (Somatostatin receptor-โซมาโตสแตติน)- ฯลฯ

**ไทโรซีน ไคเนส รีเซปเตอร์ (Tyrosine kinase receptors)**
 อีริโทรพอยอีติน รีเซปเตอร์ (Erythropoietin receptor-Erythropoietin)- อินสุลิน รีเซปเตอร์ (Insulin receptor-Insulin)- รีเซปเตอร์ สำหรับ โกรว์ท แฟคเตอร์ (growth factor) & ไซโตคีน (cytokine)- ฯลฯ

**กัวนิลิล ไซเคลส รีเซปเตอร์ (Guanylyl cyclase receptors)**
 GC-A & GC-B: รีเซปเตอร์ สำหรับ เอเทรียล-เนตริยูรีติก เพปไทด์ (Atrial-natriuretic peptide-ANP) และ เนตริยูรีติก เพปไทด์ อื่น- GC-C: กัวนิลิน รีเซปเตอร์ (Guanylin receptors)

**ไอโอโนโทรปิก รีเซปเตอร์ (Ionotropic receptors)**
 นิโคตินิก อะซิทิลคอลีน รีเซปเตอร์ อะซิทิลคอลีน รีเซปเตอร์ (Acetylcholine, Nicotine)- ไกลซีน รีเซปเตอร์ (GlyR) (Glycine receptor-ไกลซีน, สตริชนิน (Strychnine))- กาบา รีเซปเตอร์: GABA-A, GABA-C (GABA)- กลูตาเมต รีเซปเตอร์: NMDA receptor, AMPA receptor, and ไกเนส รีเซปเตอร์ (กลูตาเมต)- 5-HT3 รีเซปเตอร์ (เซอโรโทนิน)

**อินทราเซลลูลาร์ (Intracellular receptors)**

**ทรานสคริปชั่น แฟคเตอร์ (Transcription factors)**
 สเตอรอยด์ ฮอร์โมน รีเซปเตอร์:
** เซ็ก ฮอร์โมน รีเซปเตอร์ (เซ็ก ฮอร์โมน)
*** เอสโตเจน รีเซปเตอร์
*** แอนโดรเจน รีเซปเตอร์
** ไวตามิน ดี รีเซปเตอร์ (vitamin D)
** กลูโคคอร์ติคอยด์ รีเซปเตอร์ (glucocorticoids)
** มิเนอราโลคอร์ติคอยด์ รีเซปเตอร์ (mineralocorticoids)- ไทรอยด์ ฮอร์โมน รีเซปเตอร์- เรตินอยด์ รีเซปเตอร์ (vitamin A and related compounds) ;- เปอรอกซิโซม โปรลิเฟอราเตอร์-แอคติเวเตด รีเซปเตอร์ (PPARs)

**อื่นๆ**
 sigma1 (neurosteroids))- IP3 receptor (inositol triphosphate, IP3)

**ดูเพิ่ม**
 Signal transduction
หมวดหมู่:ชีวเคมี
หมวดหมู่:ชีววิทยาของเซลล์