เขตราชเทวี

ราชเทวี เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร สภาพโดยทั่วไปเป็นแหล่งการค้า การบริการ และแหล่งที่อยู่อาศัยหนาแน่นมาก

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
เขตราชเทวีตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของฝั่งพระนคร มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่การปกครองต่าง ๆ เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตพญาไทและเขตดินแดง มีคลองสามเสนเป็นเส้นแบ่งเขต- ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตห้วยขวาง มีถนนอโศก-ดินแดงเป็นเส้นแบ่งเขต- ทิศใต้ ติดต่อกับเขตวัฒนาและเขตปทุมวัน มีคลองแสนแสบเป็นเส้นแบ่งเขต- ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตดุสิต มีทางรถไฟสายเหนือเป็นเส้นแบ่งเขต

**ที่มาของชื่อเขต**
alt=
ชื่อเขตตั้งตามทางแยกราชเทวีซึ่งเป็นจุดตัดระหว่างถนนพญาไทกับถนนเพชรบุรี โดยมาจากชื่อสะพานพระราชเทวีซึ่งข้ามคลองประแจจีน (ปัจจุบันถูกถมไปแล้ว) บนถนนพญาไท ก่อนเข้าถนนเพชรบุรี ส่วนชื่อสะพาน "พระราชเทวี" ตั้งตามพระนามของพระนางเจ้าสุขุมาลมารศรี พระราชเทวีในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พระยศในขณะนั้น; พระยศต่อมาคือ สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี)

**ประวัติศาสตร์**
พื้นที่เขตราชเทวีเดิมมีฐานะเป็นตำบล 4 ตำบล ได้แก่ ตำบลทุ่งพญาไท ตำบลถนนพญาไท ตำบลถนนเพชรบุรี และตำบลมักกะสัน ซึ่งเกิดจากการยุบรวมตำบลเล็ก ๆ เข้าด้วยกัน และไปขึ้นกับอำเภอดุสิต และต่อมาใน พ.ศ. 2509 จึงได้ย้ายมาขึ้นกับอำเภอพญาไท
เมื่อ พ.ศ. 2515 ได้มีประกาศคณะปฏิวัติจัดตั้งกรุงเทพมหานครขึ้นแทนที่นครหลวงกรุงเทพธนบุรีซึ่งเกิดจากการรวมกันของจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี อำเภอพญาไทยกฐานะขึ้นเป็นเขตพญาไท ตำบล 4 ตำบลดังกล่าวจึงมีฐานะเป็นแขวง
ต่อมาในท้องที่เขตพญาไทมีความเจริญและมีผู้คนหนาแน่นขึ้น เพื่อประสิทธิภาพในการปกครอง การบริหารราชการ และการอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน ในวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532 กระทรวงมหาดไทยจึงมีประกาศให้แบ่งพื้นที่แขวง 4 แขวงดังกล่าวซึ่งอยู่ทางทิศใต้ของเขตพญาไทจัดตั้งเป็น เขตราชเทวี จนกระทั่งใน พ.ศ. 2536 ได้มีการจัดตั้งเขตดินแดงขึ้น โดยนำพื้นที่บางส่วนของแขวงมักกะสันไปรวมด้วย
ในอดีตย่านราชเทวี มีวังหลายวัง อาทิ บ้านราชเทวี บ้านพระยาเรือนอุดม วังลักษมีวิลาศ

**เหตุการณ์สำคัญ**
เหตุการณ์แก๊สระเบิดที่ถนนเพชรบุรีตัดใหม่ พ.ศ. 2533 เกิดเมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2533 มีผู้เสียชีวิต 89 ราย
ระหว่างการชุมนุมของแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ พ.ศ. 2553 เมื่อรัฐบาลอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะสั่งปิดล้อมพื้นที่โดยรอบแยกราชประสงค์ ถนนราชปรารภก็กลายเป็นสมรภูมิ ตั้งแต่วันที่ 14 ถึง 19 พฤษภาคม 2553 มีประชาชนถูกยิงเสียชีวิตรวม 23 คนตั้งแต่บริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิมาจนถึงสถานีรถไฟฟ้าแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ ราชปรารภ ซึ่งในจำนวนนี้มีหลายคนที่มีพยานหลักฐานและคำสั่งศาลยืนยันว่าเป็นฝีมือของทหารที่ประจำการในบริเวณนั้น และในวันที่ 19 พฤษภาคมซึ่งมีการสลายการชุมนุมก็มีการเผาทำลายอาคารบริเวณย่านอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิเสียหาย
19 มกราคม พ.ศ. 2557 ช่วงบ่าย เกิดการโจมตีด้วยระเบิด ณ จุดชุมนุมประท้วงต่อต้านรัฐบาลหน้าอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 28 คน ถาวร เสนเนียม อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรคประชาธิปัตย์ ซึ่งอยู่ที่จุดชุมนุมเชื่อว่าเขาเป็นเป้าระเบิด ชายไม่ทราบรูปพรรณขว้างวัตถุระเบิดใกล้เต็นท์ศูนย์สื่อหลังเวทีชุมนุมแล้วหลบหนีเมื่อเวลา 13.30 น. รักษาความปลอดภัยที่จุดชุมนุมของเครือข่ายนักศึกษาประชาชนปฏิรูปประเทศไทยบนถนนราชดำเนินนอกถูกนำส่งโรงพยาบาลจากกระสุนปืนจากมือปืนไม่ทราบตัวในเย็นวันเดียวกัน มีผู้เสียชีวิตในวันดังกล่าว ได้แก่นายอานนท์ ไทยดี ซึ่งถูกระเบิดที่บริเวณจุดเกิดเหตุ

**การแบ่งเขตการปกครอง**
เขตราชเทวีแบ่งหน่วยการปกครองย่อยออกเป็น 4 แขวง ได้แก่

**ประชากร**

**การคมนาคม**
ไฟล์:Victory monument.jpg|thumb|อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ
ไฟล์:Phayathai BTS-ARL Station May 2016.jpg|thumb|สถานีพญาไท
ถนนสายสำคัญของเขตราชเทวี ได้แก่- ถนนพระรามที่ 6 ตั้งแต่สะพานข้ามคลองมหานาคถึงสะพานข้ามคลองสามเสน- ถนนบรรทัดทอง ตั้งแต่สะพานข้ามคลองมหานาคถึงทางแยกเพชรพระราม- ถนนพญาไท ตั้งแต่สะพานหัวช้างถึงแยกอนุสาวรีย์​ชัย​สมรภูมิ​ - ถนนเพชรบุรี ตั้งแต่ทางรถไฟสายเหนือถึงทางแยกอโศก–เพชรบุรี- ถนนศรีอยุธยา ตั้งแต่ทางรถไฟสายเหนือถึงทางแยกมักกะสัน- ถนนราชวิถี ตั้งแต่ทางรถไฟสายเหนือถึงทางแยกสามเหลี่ยมดินแดง- ถนนราชดำริ ตั้งแต่สะพานข้ามคลองแสนแสบถึงแยกประตูน้ำ- ถนนราชปรารภ ตั้งแต่ทางแยกประตูน้ำถึงทางแยกสามเหลี่ยมดินแดง- ถนนชิดลม ตั้งแต่สะพานข้ามคลองแสนแสบถึงทางแยกชิดลม–เพชรบุรี- ถนนวิทยุ ตั้งแต่สะพานข้ามคลองแสนแสบถึงทางแยกวิทยุ–เพชรบุรี- ถนนอโศกมนตรี ตั้งแต่สะพานข้ามคลองแสนแสบถึงทางแยกอโศก–เพชรบุรี- ถนนอโศก-ดินแดง ตั้งแต่ทางแยกอโศก–เพชรบุรีถึงสะพานข้ามคลองสามเสน- ถนนพหลโยธิน​ 
ตั้งแต่แยกอนุสาวรีย์​ชัย​สมรภูมิ​จนถึงสะพานข้ามคลอง​สามเสน- ถนนจตุรทิศ- ทางพิเศษเฉลิมมหานคร- ทางพิเศษศรีรัช
ถนนสายรองลงไป เช่น ถนนนิคมมักกะสัน ซอยสุขุมวิท 3 (นานาเหนือ) ถนนโยธี ถนนรางน้ำ ถนนกำแพงเพชร 5 เป็นต้น 
นอกจากนี้ ในพื้นที่เขตยังมีทางรถไฟสายเหนือและทางรถไฟสายตะวันออกตัดผ่าน รวมทั้งมีเส้นทางรถไฟฟ้าบีทีเอส รถไฟใต้ดิน และรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานด้วย 
ในส่วนรถไฟ ในพื้นที่เขตมีสถานีรถไฟมักกะสันซึ่งตั้งอยู่บนเส้นทางรถไฟสายตะวันออก ใกล้กับโรงงานรถไฟมักกะสันของการรถไฟแห่งประเทศไทย ในส่วนรถไฟฟ้าลอยฟ้าและใต้ดิน มีสถานีรถไฟฟ้าบีทีเอส 3 สถานี ได้แก่ สถานีราชเทวี สถานีพญาไท และสถานีอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ กับสถานีรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน ได้แก่ สถานีเพชรบุรี และมีสถานีรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ 3 สถานี ได้แก่ สถานีมักกะสัน สถานีพญาไท และสถานีราชปรารภ โดยในอนาคตจะมีสถานีรถไฟฟ้าสายสีส้มที่ปัจจุบันกำลังก่อสร้างอยู่เพิ่มเติมอีก 3 สถานี ได้แก่ สถานีราชปรารภ ประตูน้ำ และราชเทวี
ส่วนการสัญจรทางน้ำ ในพื้นที่เขตมีคลองแสนแสบเป็นคลองเขตแดนทางทิศใต้ของเขต ในอดีตท่าเรือที่บริเวณประตูน้ำเป็นแหล่งขนถ่ายสินค้าทางน้ำที่มาทางเรือตามคลองแสนแสบที่เคยคึกคักมาก ในปัจจุบันการสัญจรทางน้ำก็ยังมีอยู่ คือ เรือโดยสารคลองแสนแสบ 
อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิอันเป็นจุดชุมทางสำคัญที่มีรถประจำทางผ่านหลายสายและยังเป็นจุดผ่านของรถไฟฟ้าบีทีเอสก็ตั้งอยู่ในพื้นที่เขตราชเทวี นอกจากนั้นในบริเวณรอบอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิยังมีท่ารถตู้จากกรุงเทพฯ ไปยังจังหวัดต่าง ๆ ด้วย

**สถานที่สำคัญ**
พระราชวังพญาไท
เขตราชเทวีเป็นที่ตั้งของย่านที่ทำการรัฐบาล ย่านธุรกิจการค้าและการท่องเที่ยว สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม และย่านสถานศึกษาที่สำคัญ นอกจากนั้นยังเป็นศูนย์กลางคมนาคม มีประชากรอาศัยในเขตนี้ค่อนข้างหนาแน่นและยังมีชุมชนที่มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมพิเศษเฉพาะด้วย 
สถานที่สำคัญที่กล่าวถึงในคำขวัญของเขตคือ 
*พระราชวังพญาไท ซึ่งเป็นที่มาของชื่อ เขตพญาไท หรืออำเภอพญาไทเดิม ก่อนหน้าที่จะมีการปรับปรุงอาณาเขตของเขตพญาไทใหม่ จนทำให้พื้นที่พระราชวังพญาไทกลายมาเป็นอยู่ในเขตราชเทวี และปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า
*อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ สร้างขึ้นเป็นที่ระลึกถึงทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ ตำรวจ และเจ้าหน้าที่พลเรือนที่มีส่วนร่วมต่อสู้เพื่อปกป้องอธิปไตยของประเทศในยามสงคราม ตั้งอยู่ ณ บริเวณที่เคยเป็นสี่แยกระหว่างถนนราชวิถีกับถนนพหลโยธิน ซึ่งในอดีตเรียกว่า สี่แยกสนามเป้า  
*วังสวนผักกาด บนถนนศรีอยุธยา  - อาคารใบหยก 1 อาคารใบหยก 2 ซึ่งเคยเป็นอาคารที่สูงที่สุดในประเทศไทย ทั้งสองอาคารอยู่ในบริเวณย่านประตูน้ำ - ชุมชนชาวไทยมุสลิมเชื้อสายจามที่บ้านครัว ซึ่งอพยพเข้ามาจากกัมพูชาตั้งแต่สมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ และมีอุตสาหกรรมในครัวเรือนที่เคยเลืองลือในอดีตคือ การทอผ้าไหม ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง นาย จิม ทอมป์สัน นักธุรกิจชาวอเมริกันได้ฟื้นฟูการทอผ้าไหมไทยที่ขณะนั้นกำลังซบเซา และนำผ้าไหมไทยออกไปเผยแพร่ในระดับโลกจนกลายเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียงของประเทศไทย โดยได้ร่วมมือกับช่างทอผ้าไหมในชุมชนบ้านครัวนี้

**สถาบันทางการศึกษา**
ไฟล์:Wannasorn วรรณสรณ์ (“อุ๊แลนด์”) 2562.jpg|thumb|อาคารวรรณสรณ์- มหาวิทยาลัยมหิดล (พญาไท)
** คณะวิทยาศาสตร์
** คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี
** คณะทันตแพทยศาสตร์
** คณะเภสัชศาสตร์
** คณะสาธารณสุขศาสตร์
** คณะเวชศาสตร์เขตร้อน
** โรงเรียนพยาบาลรามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี
** อาคารสำนักคอมพิวเตอร์ คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
*วิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า
*วิทยาลัยแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต – โรงพยาบาลราชวิถี
*วิทยาลัยพยาบาลกองทัพบก
*วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ
*ศูนย์รวมนักศึกษาแบ๊บติสต์ 
*อาคารวรรณสรณ์ แหล่งรวมสถาบันกวดวิชา
*โรงเรียนสันติราษฎร์วิทยาลัย
*โรงเรียนศรีอยุธยา
*โรงเรียนอำนวยศิลป์
*วิทยาลัยเทคโนโลยีดอนบอสโก
*โรงเรียนเซนต์ดอมินิก
*โรงเรียนมักกะสันพิทยา
*โรงเรียนวัดดิสหงสาราม(วัดมักกะสัน)
*โรงเรียนพญาไท
*โรงเรียนปานะพันธ์

**สถานที่ราชการ หน่วยงานในกำกับของรัฐ และรัฐวิสาหกิจ**
กระทรวงการต่างประเทศ
*กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม
*กองบังคับการตำรวจทางหลวง กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
*กองบังคับการสายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ กองบัญชาการตำรวจนครบาล สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
*กรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
*กระทรวงอุตสาหกรรม
**สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย
**กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม
**กรมโรงงานอุตสาหกรรม
**กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่
**สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
**สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม
*กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
**กรมวิทยาศาสตร์บริการ
**สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ
*กรมการสารวัตรทหารบก
*กองพันทหารสารวัตรที่ 11
*กรมแพทย์ทหารบก
*กรมปศุสัตว์ และ สัตวแพทยสภาแห่งประเทศไทย
*กรมการพลังงานทหาร ศูนย์การอุตสาหกรรมป้องกันประเทศและพลังงานทหาร กระทรวงกลาโหม
*ศูนย์เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ กรมส่งเสริมการเรียนรู้ กระทรวงศึกษาธิการ
** สถานีวิทยุศึกษา
** สถานีวิทยุโทรทัศน์เพื่อการศึกษา
*การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย 
*สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน
*องค์การเภสัชกรรม
*สำนักป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรุงเทพมหานคร (กองบังคับการตำรวจดับเพลิง กองบัญชาการตำรวจนครบาล สำนักงานตำรวจแห่งชาติ เดิม)- สถานีตำรวจนครบาลพญาไท- มูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภา) ยามยาก สภากาชาดไทย

**สถานพยาบาล**
โรงพยาบาลรามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
*โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อน คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล
*โรงพยาบาลทันตกรรม คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
*โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า
*โรงพยาบาลราชวิถี
*สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี  (โรงพยาบาลเด็ก)
*สถาบันโรคผิวหนัง
*โรงพยาบาลสงฆ์
*โรงพยาบาลพญาไท 1
*โรงพยาบาลราชเวช
*โรงพยาบาลบุรฉัตรไชยากร
*สถาบันประสาทวิทยา
*สถาบันมะเร็งแห่งชาติ
*โรงพยาบาลสถาบันโรคไตภูมิราชนครินทร์

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์สำนักงานเขตราชเทวี date=2019-07-29  -  เว็บไซต์สำนักการจราจรและขนส่งกรุงเทพมหานคร: แหล่งท่องเที่ยวในเขตราชเทวี-  แผนที่เขตราชเทวี date=2007-09-27 -  เว็บไซต์พิพิธภัณฑ์วังสวนผักกาด


หมวดหมู่:สถานที่ที่ตั้งชื่อตามพระนามของพระบรมวงศานุวงศ์ไทย