สมเด็จพระธีรญาณมุนี (สมชาย วรชาโย)

สมเด็จพระธีรญาณมุนี  นามเดิม สมชาย พุกพุ่มพวง ฉายา วรชาโย เป็นสมเด็จพระราชาคณะฝ่ายธรรมยุติกนิกาย อดีตกรรมการคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร ดำรงตำแหน่งที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 1-2-3 และภาค 12-13 (ธรรมยุต) กรรมการมหาเถรสมาคม และรองแม่กองธรรมสนามหลวง รูปที่ 1 ฝ่ายนักธรรมประธานกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม ตามพระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ.2562 มาตรา 8 (1) ดูแลควบคุมการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ 4 แผนก 1.แผนกบาลีสนามหลวง 2.แผนกธรรมสนามหลวง 3.แผนกสามัญศึกษา 4.แผนกพระปริยัตินิเทศก์

**ประวัติ**
สมเด็จพระธีรญาณมุนี นามเดิม สมชาย พุกพุ่มพวง เกิดเมื่อวันพุธที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2490 เป็นชาวตำบลลำพยา อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม

**บรรพชาและอุปสมบท**
ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2501 ได้บรรพชาเป็นสามเณรที่วัดท่าตำหนัก ตำบลท่าตำหนัก อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม โดยมีพระราชวุฒาจารย์ (นาค อิสินาโค) เจ้าอาวาสวัดท่าตำหนัก เป็นพระอุปัชฌาย์  
ต่อมาได้อุปสมบทเป็นภิกษุ ณ พัทธสีมาวัดเทพศิรินทราวาส เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2510 โดยมีพระสาสนโสภณ (เอื้อน ชินทตฺโต) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระราชวุฒาจารย์ (นาค อิสินาโค) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระครูวิมลญาณโสภณ เป็นพระอนุสาวนาจารย์ แล้วอยู่ศึกษาพระปริยัติธรรมจนสอบได้นักธรรมชั้นเอก และในปี พ.ศ. 2516 สอบได้เปรียญธรรม 8 ประโยค

**ตำแหน่งงานปกครองคณะสงฆ์**
พ.ศ. 2521  เป็นเลขานุการรองเจ้าคณะภาค 1-2-3 และ 12-13 (ธรรมยุต)
*พ.ศ. 2521 - 2531 เป็นเลขานุการเจ้าคณะภาค 1-2-3 และ 12-13 (ธรรมยุต)
*พ.ศ. 2521 เป็นกรรมการและเลขานุการ วัดเทพศิรินทราวาส
*พ.ศ. 2531 - 2541 เป็นรองเจ้าคณะภาค 1-2-3 และ 12-13 (ธรรมยุต)
*พ.ศ. 2541 - 2564 เป็นเจ้าคณะภาค 1-2-3 และ 12 – 13 (ธรรมยุต)
*พ.ศ. 2533 เป็นกรรมการมหาเถรสมาคม
*พ.ศ. 2538 เป็นกรรมการคณะสงฆ์ธรรมยุต
*พ.ศ. 2538 เป็นพระอุปัชฌาย์ ประเภทวิสามัญ             
*พ.ศ. 2543 เป็นเลขาธิการคณะสงฆ์ธรรมยุต  - พ.ศ. 2554 เป็นกรรมการคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช- พ.ศ. 2553 - ปัจจุบันเป็นเจ้าอาวาสพระอารามหลวง วัดเทพศิรินทราวาส- พ.ศ. 2564 - ปัจจุบันเป็นที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 1-2-3 และภาค 12-13 (ธรรมยุต)

**งานด้านการศึกษา**
 อดีตประธานกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา สำนักงานการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา- ประธานกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม ตามความใน พ.ร.บ.การศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ.2562 มาตรา 8 (1)ดูแลควบคุมการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ 4 แผนก 1.แผนกบาลีสนามหลวง 2.แผนกธรรมสนามหลวง 3.แผนกสามัญศึกษา 4.แผนกพระปริยัตินิเทศก์

**ลำดับสมณศักดิ์**
พ.ศ. 2521 เป็นพระครูฐานานุกรมในพระสาสนโสภณ (นิรันตร์ นิรนฺตโร) พระครูปลัดอรรถจริยานุกิจ พิพิธธรรมโกศล วิมลสุตาคม อุดมคณานุนายก ตรีปิฎกญาณวิจิตร  
*พ.ศ. 2524 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระอมราภิรักขิต 
*พ.ศ. 2532 เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชธรรมสุธี ตรีปิฎกวิภูษิต ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี 
*พ.ศ. 2537 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพวรเมธี ศรีปฏิภาณธรรมสาธก ตรีปิฎกวิภูษิต ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
*พ.ศ. 2538 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรม ที่ พระธรรมวรเมธี ศรีปฏิภาณธรรมสาธก ตรีปิฎกวิภูษิต สาสนกิจวิวัฒนาทร ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
*พ.ศ. 2543 เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองที่ พระพรหมเมธี ศรีปฏิภาณธรรมโกศล สุวิมลคณาทร บวรธรรมวรนายก ตรีปิฎกวิภูสิต ธรรมยุตติกคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
*พ.ศ. 2553 เป็นสมเด็จพระราชาคณะที่ สมเด็จพระธีรญาณมุนี ศรีชินทัตตวรางกูร วิบูลสีลาจารวิมล คณโสภณเลขาธิกร สุนทรปริยัติดิลก ตรีปิฎกวิภูษิต ธรรมยุตติกคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี อรัญวาสี

**หน้าที่พิเศษ**
นอกเหนือจากตำแหน่งหน้าที่ในการปกครองคณะสงฆ์ตามที่ได้รับมอบหมายจากมหาเถรสมาคมแล้ว สมเด็จพระธีรญาณมุนี ยังได้บำเพ็ญคุณประโยชน์ไว้มากมาย เช่น การบูรณะถาวรวัตถุและเสนาสนะต่างๆ ของวัดเทพศิรินทราวาส เป็นจำนวนมาก อีกทั้งยังได้ส่งเสริมการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศ โดยเป็นผู้ร่วมก่อตั้งวัดพุทธดัลลัส สหรัฐอเมริกา นอกจากนี้ในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 83 พรรษา ในปี พ.ศ. 2553 สมเด็จพระธีรญาณมุนี ได้จัดตั้งกองทุนช่วยเหลือผู้ป่วยโรคหัวใจที่ยากไร้และขาดโอกาสเข้าถึงยา ให้แก่โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลอีกด้วยนอกจากนี้เจ้าประคุณสมเด็จฯ ยังมีตำแหน่งพิเศษหลัก ๆ ดังนี้- เป็นกรรมการบริหารมูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์- เป็นประธานกรรมการอำนวยการวัดพุทธดัลลัส ประเทศสหรัฐอเมริกา- เป็นผู้อุปถัมภ์โครงการเพชรยอดมงกุฎ- เป็นประธานกรรมการบริหาร สำนักฝึกอบรมพระธรรมทูตไปต่างประเทศ (ธรรมยุต)- เป็นประธานในพิธีพระราชทานสัญญาบัตรพัดยศ พระครูสัญญาบัตร ตามที่มีบัญชาสมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก มอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่แทนพระองค์

**อ้างอิง**
สมชาย
หมวดหมู่:ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย
หมวดหมู่:กรรมการมหาเถรสมาคม
หมวดหมู่:เจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร
หมวดหมู่:เจ้าคณะภาค 1-2-3 และ 12-13 (ธรรมยุต)
หมวดหมู่:เปรียญธรรม 8 ประโยค
หมวดหมู่:ภิกษุจากจังหวัดนครปฐม
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอเมืองนครปฐม