ทางรถไฟสายมรณะ

ทางรถไฟสายมรณะ (ทางรถไฟสายน้ำตก หรือ ทางรถไฟสายกาญจนบุรี เดิมเรียก ทางรถไฟสายพม่า) เป็นเส้นทางรถไฟสายหนึ่งที่เริ่มต้นจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี ผ่านจังหวัดกาญจนบุรี ข้ามแม่น้ำแควใหญ่ โดยสะพานข้ามแม่น้ำแคว ไปทางทิศตะวันตกจนถึงด่านเจดีย์สามองค์ เพื่อให้ถึงปลายทางที่เมืองตาน-พยูซะยะ ประเทศพม่า 
ในอดีตทางรถไฟสายมรณะมีความยาวจากหนองปลาดุกถึงสถานีตาน-พยูซะยะ รวม 415 กิโลเมตร แบ่งเป็นทางรถไฟที่อยู่ในเขตประเทศไทยประมาณ 303.95 กิโลเมตร และอยู่ในเขตพม่า 111.05 กิโลเมตร มีจำนวนสถานีทั้งหมด 37 สถานี ทางรถไฟสายนี้สร้างขึ้นในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยใช้แรงงานเชลยศึกฝ่ายสัมพันธมิตรและกรรมกรชาวเอเชียที่กองทัพญี่ปุ่นเกณฑ์มาสร้าง เพื่อใช้เป็นเส้นทางยุทธศาสตร์ผ่านประเทศพม่า 
ปัจจุบันเส้นทางนี้ไปสุดปลายทางที่ป้ายหยุดรถไฟน้ำตกไทรโยคน้อย บ้านท่าเสา ระยะทางจากสถานีกาญจนบุรีถึงสถานีน้ำตกเป็นระยะทางประมาณ 77 กิโลเมตร การรถไฟแห่งประเทศไทยเปิดเดินรถบนเส้นทางนี้ทุกวัน และมีการจัดรถไฟขบวนพิเศษสายกรุงเทพฯ-น้ำตก ทุกวันเสาร์ อาทิตย์ และวันหยุดราชการ จุดที่นักท่องเที่ยวให้ความสนใจมากคือช่วงสะพานข้ามแม่น้ำแคว และช่วงโค้งมรณะ หรือช่วงระหว่างสถานีรถไฟลุ่มสุ่มและป้ายหยุดรถไฟถ้ำกระแซ ซึ่งเป็นช่วงที่มีการสร้างสะพานเลียบริมหน้าผาและแม่น้ำแควน้อย มีความยาวประมาณ 400 เมตร

**ประวัติ**
ทางรถไฟสายมรณะ สร้างขึ้นในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยรัฐบาลญี่ปุ่น ขอยืมเงินจากรัฐบาลไทย จำนวน 4 ล้านบาท การก่อสร้างใช้เวลาในการสร้างเสร็จเพียง 1 ปี ตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2485 ถึงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2486 เพื่อใช้เป็นเส้นทางยุทธศาสตร์ผ่านประเทศพม่า หลังสงครามทางรถไฟบางส่วนถูกรื้อทิ้ง บางส่วนจมอยู่ใต้อ่างเก็บน้ำเขื่อนวชิราลงกรณ์ ทางรถไฟสายนี้ถือเป็นอนุสรณ์ให้รำลึกถึงเหตุการณ์สงครามในครั้งนั้น เนื่องจากน้ำพักน้ำแรงของการบุกเบิกก่อสร้าง เป็นของทหารเชลยศึกฝ่ายสัมพันธมิตร ที่กองทัพญี่ปุ่นเกณฑ์มา 
เหตุที่ทางรถไฟสายนี้ได้ชื่อว่า ทางรถไฟสายมรณะ ก็เพราะว่า ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 กองทัพญี่ปุ่นได้เกณฑ์เชลยศึกฝ่ายพันธมิตร ได้แก่ ทหารอังกฤษ อเมริกัน ออสเตรเลีย ฮอลันดาและนิวซีแลนด์ ประมาณ 61,700 คนและกรรมกรชาวชาวจีน ญวน ชวา มลายู พม่า อินเดีย อีกจำนวนมาก และคนไทยที่ถูกเกณฑ์เป็นทาสอีกนับแสนราย มาก่อสร้างทางรถไฟสายยุทธศาสตร์ เพื่อเป็นเส้นทางผ่านไปสู่ประเทศพม่า เพื่อลำเลียงอาวุธยุทโธปกรณ์ รวมทั้งกำลังพล เพื่อจะไปโจมตีพม่าและอินเดียต่อไป ซึ่งขณะนั้นเป็นดินแดนอาณานิคมของอังกฤษ เส้นทางช่วงหนึ่งจะต้องข้ามแม่น้ำแควใหญ่จึงต้องมีการสร้างสะพานขึ้น การสร้างสะพานและทางรถไฟสายนี้เต็มไปด้วยความยากลำบาก ความทารุณของสงครามและโรคภัยตลอดจนการขาดแคลนอาหาร ทำให้เชลยศึกจำนวนหลายหมื่นคนต้องเสียชีวิตลง ทางรถไฟสายนี้สร้างเสร็จเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2486 และเปิดใช้ เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม ปีเดียวกัน 
ภาพถ่าย The Bangkok-Moulmein Railway of Evil Memory โดย J.A.E. Rutherford เมื่อ ค.ศ. 1946 หลังการสร้างทางรถไฟแล้วเสร็จ พิมพ์เผยแพร่โดย Sir John Alexander Hammerton
หลังสิ้นสุดสงครามรัฐบาลไทยได้จ่ายเงินจำนวน 50 ล้านบาท เพื่อซื้อทางรถไฟสายนี้ จากอังกฤษ และทำการซ่อมบำรุงบางส่วนของเส้นทางดังกล่าว เพื่อเปิดการเดินรถตั้งแต่สถานีหนองปลาดุกจนถึงสถานีน้ำตก โดยอยู่ในความดูแลของการรถไฟแห่งประเทศไทยจนถึงปัจจุบัน
เส้นทางรถไฟสายนี้เป็นอนุสรณ์ของโลกที่จารึกความโหดร้ายทารุณของสงครามโลกครั้งที่ 2 และเป็นอนุสรณ์แก่ผู้เสียชีวิตในสงครามด้วย

**การท่องเที่ยว**
ทิวทัศน์ตลอดเส้นทางนี้มีความสวยงาม โดยเฉพาะบริเวณถ้ำกระแซ ที่เส้นทางรถไฟจะลัดเลาะไปตามเชิงผาเลียบไปกับลำน้ำแควน้อย ปัจจุบันทางรถไฟสายนี้สุดปลายทางที่บ้านท่าเสาหรือสถานีน้ำตก ระยะทางจากสถานีกาญจนบุรีถึงสถานีน้ำตกเป็นระยะทางประมาณ 77 กิโลเมตร 
การรถไฟแห่งประเทศไทยเปิดบริการเดินรถไฟขบวนปกติ ธนบุรี - น้ำตก ทุกวัน และจัดขบวนพิเศษสายกรุงเทพ - น้ำตกไทรโยคน้อย ทุกวันเสาร์ อาทิตย์ และวันหยุดราชการ

**โครงการในอนาคต**
เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2555 สำนักข่าวเอเอฟพีรายงานจากเมืองย่างกุ้งว่าทางการพม่าประกาศจะรื้อฟื้นเส้นทางรถไฟสายมรณะของไทย โดยนายอ่อง มิน รัฐมนตรีกระทรวงการรถไฟพม่าซึ่งรับผิดชอบโครงการ เผยว่าได้ศึกษาความเป็นไปได้ของการบูรณะเส้นทางรถไฟ ความยาว 105 กิโลเมตรจากด่านเจดีย์สามองค์ในพม่าไปยังเขตแดนไทย ซึ่งจะเริ่มต้นขึ้นในเดือนตุลาคมปีเดียวกันนี้ และทางการไทยได้รับปากที่จะให้ความช่วยเหลือ สำหรับการรื้อฟื้นเชื่อมต่อการเดินรถไฟข้ามแดนอีกครั้ง แต่ยังไม่มีการเริ่มดำเนินการจากฝั่งไทย

**รายชื่อสถานี**

**สถานีปัจจุบัน**

**สถานีสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2**
# กงม้า (คอนม้า) กม. 2 + 000 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# บ้านโป่งใหม่ กม. 5 + 180 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# เขาดิน กม. 43 + 154 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# ท้องช้าง  กม. 139 + 050 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# ถ้ำผี  กม. 147 + 520 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# หินตก  กม.  155 + 030 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# แคนนิว  กม. 161 + 400 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# ไทรโยค..  กม.   167 + 660 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# กิ่งไทรโยค  กม.  171 + 720 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# ลิ่นถิ่น  กม.  180 + 530 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก
# กุยแหย่  กม.  190 + 480 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก
# หินดาด  กม.  197 + 750  นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก
# ปรังกาสี   กม.  208 + 110 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# ท่าขนุน  กม. 218 + 150 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# น้ำโจนใหญ่  กม.  229 + 140 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# ท่ามะยอ   กม.  236 + 800 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# ตำรองผาโท้  กม. 244 + 190 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# บ้านเกริงไกร   กม. 250 + 130 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# คุริคอนตะ 
# กองกุยตะ  กม.  262 + 580 นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก (สถานีแก่งคอยท่า)
# ทิมองตะ  กม. 273 + 060  นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# นิเกะ   กม. 281 + 880  นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# ซองกาเลีย  กม. 294 + 020  นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก 
# ด่านเจดีย์สามองค์   กม. 303 + 630  นับจากสถานีชุมทางหนองปลาดุก (สถานีจันการายา - ด่านพระเจดีย์สามองค์ฝั่งพม่า)

**ระเบียงภาพ**

**สถานที่ที่เกี่ยวข้องกับทางรถไฟสายมรณะ**
 สะพานข้ามแม่น้ำแคว- สุสานทหารสัมพันธมิตรดอนรัก - พิพิธภัณฑ์อักษะเชลยศึก- พิพิธภัณฑ์ทางรถไฟไทย-พม่า- หอศิลป์และพิพิธภัณฑ์สงครามโลกครั้งที่ 2- สุสานทหารสัมพันธมิตรช่องไก่- ช่องเขาขาด- สุสานทหารสัมพันธมิตรตาน-พยูซะยะ

**อ้างอิง**
กม. 80+096.55 จากสถานี กรุงเทพ

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 99.503056
หมวดหมู่:สงครามแปซิฟิก
มรณะ
หมวดหมู่:ทางรถไฟในจังหวัดกาญจนบุรี
หมวดหมู่:ทางรถไฟในจังหวัดราชบุรี
หมวดหมู่:สถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดกาญจนบุรี

หมวดหมู่:ประเทศไทยในสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวดหมู่:เส้นทางรถไฟที่เปิดทำการในปี พ.ศ. 2486
หมวดหมู่:อาชญากรรมสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ไทย–พม่า
หมวดหมู่:การทัพพม่า
หมวดหมู่:ภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอบ้านโป่ง
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอท่ามะกา
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอท่าม่วง
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอเมืองกาญจนบุรี
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอไทรโยค
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอทองผาภูมิ
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอสังขละบุรี