องค์การสนธิสัญญาป้องกันภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ไฟล์:CongressBuilding SEATO.jpg|thumb|right|upright=1.1|alt=A picture of a few SEATO nation leaders in Manila in 1966|ภาพหมู่ผู้นำของบางประเทศใน SEATO หน้าอาคารรัฐสภาในกรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ (24 ตุลาคม พ.ศ. 2509)
องค์การสนธิสัญญาป้องกันภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ตัวย่อ: สปอ.; Southeast Asia Treaty Organization) หรือ ซีโต้ (SEATO) เป็นองค์การที่ก่อตั้งขึ้นตาม สนธิสัญญามะนิลา ลงนามเมื่อวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2497 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ และมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2498 ในช่วงสงครามเย็น โดย 8 ประเทศ คือ- สหรัฐ- สหราชอาณาจักร- ประเทศฝรั่งเศส- ประเทศออสเตรเลีย- ประเทศนิวซีแลนด์- ประเทศปากีสถาน- ประเทศไทย- ประเทศฟิลิปปินส์
ในภาคอารัมภบทของสัญญานี้ บรรดาประเทศสมาชิกต่างแสดงความปรารถนาที่จะประสานความพยายามของตนที่จะป้องกันร่วมกัน เพื่อธำรงรักษาไว้ซึ่งสันติภาพและความมั่นคง โดยเฉพาะข้อ 4 ของสนธิสัญญาเป็นข้อสำคัญที่สุด คือ แต่ละประเทศภาคีคู่สัญญาตกลงเห็นพ้องกันว่า หากดินแดนของประเทศใดถูกรุกรานจาการโจมตีด้วยกำลังอาวุธ ประเทศภาคีทั้งหมดที่เหลือจะถือว่าเป็นอันตรายร่วมกัน และจะปฏิบัติการเพื่อเผชิญหน้ากับอันตรายร่วมกัน หรือถ้าหากพื้นที่ภายในเขตครอบคลุมของสนธิสัญญาถูกคุกคามด้วยประการใด ๆ ประเทศภาคีทั้งหมดจะปรึกษากันในทันที เพื่อตกลงในมาตรการเพื่อการป้องกันร่วมกัน
อย่างไรก็ตาม ซีโต้ประสบความล้มเหลวในการเข้าแทรกแซงความขัดแย้งในประเทศลาวและเวียดนาม เนื่องจากการตัดสินใจนั้นต้องการมติเอกฉันท์ แต่ฝรั่งเศสและฟิลิปปินส์นั้นไม่เห็นด้วย
สำนักงานใหญ่ขององค์การเคยตั้งอยู่ที่กรุงเทพมหานคร มีนายพจน์ สารสิน จากประเทศไทย ดำรงตำแหน่งเลขาธิการทั่วไป ซึ่งเป็นตำแหน่งผู้นำอย่างเป็นทางการขององค์การ ตั้งแต่ พ.ศ. 2500 ถึง พ.ศ. 2507 ปัจจุบันนี้บริเวณที่เคยเป็นที่ตั้งสำนักงานใหญ่ขององค์การ ที่ถนนศรีอยุธยา ได้กลายเป็นที่ตั้งของกระทรวงการต่างประเทศของประเทศไทย
ซีโต้ยุบเลิกอย่างเป็นทางการเมื่อ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2520เนื่องจากสถานการณ์ทางการเมืองของโลกได้เปลี่ยนไปมาก สหรัฐถอนกำลังทหารออกจาก เวียดนามใต้ และรัฐบาลที่อเมริกาสนับสนุนประสบความพ่ายแพ้ทั้งในเวียดนาม ลาว และกัมพูชา และทำให้องค์การซีโต้หมดความจำเป็นในฐานะเครื่องมือในการดำเนินนโยบายต่างประเทศของสหรัฐในภูมิภาคนี้
มรดกของซีโต้ในประเทศไทยคงเหลือเพียงอาคารสำนักงานใหญ่ ซึ่งรัฐบาลไทยได้ใช้เป็นที่ทำการส่วนหนึ่งของกระทรวงการต่างประเทศไทยอยู่หลายปี ต่อมาถูกรื้อถอนลงและมีการสร้างอาคารที่ทำการแห่งใหม่ของกระทรวงการต่างประเทศ (หลังปัจจุบัน)ในพื้นที่เดิม กับโรงเรียนวิศวกรรม สปอ. ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนรูปมาเป็นสถาบันวิชาการอิสระ เรียกว่าสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย หรือ AIT ในปัจจุบันนี้

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 isbn=978-0-85229-760-5

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 องค์การสนธิสัญญาป้องกันภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้- df=dmy-all
หมวดหมู่:สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2520
หมวดหมู่:องค์การระหว่างประเทศ
หมวดหมู่:สงครามเย็น
หมวดหมู่:พันธมิตรทางการทหาร
หมวดหมู่:พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับสหรัฐ
หมวดหมู่:พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับสหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับฝรั่งเศส
หมวดหมู่:พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับออสเตรเลีย
หมวดหมู่:พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับนิวซีแลนด์
หมวดหมู่:พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับปากีสถาน
หมวดหมู่:พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับไทย
หมวดหมู่:พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับฟิลิปปินส์
หมวดหมู่:องค์การในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์การทหารของกัมพูชา
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์การทหารของลาว
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ทางการทหารไทย–เวียดนาม
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ทางการทหารไทย–ฝรั่งเศส
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ทางการทหารไทย–สหราชอาณาจักร
หมวดหมู่:ความสัมพันธ์ทางการทหารไทย–สหรัฐ