กระทรวงวัฒนธรรม (ประเทศไทย)

กระทรวงวัฒนธรรม (Ministry of Culture) เป็นหน่วยงานราชการส่วนกลางประเภทกระทรวงของไทย มีหน้าที่ดูแลเกี่ยวกับวัฒนธรรม ภาษา ศาสนา และขนบธรรมเนียมประเพณีอื่น ๆ

**ประวัติ**
การดำเนินงานด้านวัฒนธรรมของชาติ มีการพัฒนาปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงมาหลายยุคสมัย รูปแบบของหน่วยงานเริ่มจากกองวัฒนธรรม สภาวัฒนธรรมแห่งชาติและจัดตั้งเป็นกระทรวงวัฒนธรรมเมื่อวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2495 โดยจอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมด้วย ใน พ.ศ. 2501 เนื่องจากสภาวะผันแปรทางการเมือง กระทรวงวัฒนธรรมจึงถูกยุบเลิกตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม โดยโอนย้ายไปสังกัดกระทรวงศึกษาธิการและอื่นๆ
ต่อมากระทรวงวัฒนธรรมได้รับการสถาปนาขึ้นใหม่ตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2545 ถือเป็น 1 ใน 20 กระทรวงหลักของประเทศตามนโยบายปฏิรูประบบราชการของรัฐบาล
เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2559 พระราชบัญญัติส่งเสริมกิจการฮัจย์ (ฉบับที่ 3) มีผลบังคับใช้ ส่งผลให้ปลัดกระทรวงวัฒนธรรมต้องเป็นกรรมการในคณะกรรมการส่งเสริมกิจการฮัจย์แห่งประเทศไทย โดยมีกฤษศญพงษ์ ศิริ ปลัดกระทรวงวัฒนธรรมคนแรกที่เป็นกรรมการในคณะกรรมการส่งเสริมกิจการฮัจย์แห่งประเทศไทย

**ตราสัญลักษณ์**
ตราแรกของกระทรวงวัฒนธรรมนั้นเป็นรูปพระพรหม 4 หน้า 4 หัตถ์ ประทับอยู่บนดอกบัวบานโผล่จากน้ำ หัตถ์ซ้ายบนถือสมุดดำ (หมายถึงศิลปวิทยา) หัตถ์ซ้ายล่างถือประคำ (เกี่ยวกับคะแนนนับ) หัตถ์ขวาบนถือช้อนตักเนย (แสดงว่าไม่มีอาวุธอย่างไร) หัตถ์ขวาล่างถือหม้อน้ำ (เกี่ยวกับน้ำอมฤต) ภายในกรอบวงกลมเบื้องล่างมีอักษร "กระทรวงวัฒนธรรม"
ตรากระทรวงวัฒนธรรมเมื่อแรกเริ่มใช้
ตราสัญลักษณ์เป็นรูปดวงประทีปภายในบุษบก เหนือหมู่ลายเมฆหมอก หมายถึง ปัญญาซึ่งเป็นรากฐานของวัฒนธรรม กรมศิลปากรเป็นผู้ออกแบบโดยศึกษาจากรูปแบบตราสภาวัฒนธรรมแห่งชาติ เมื่อ พ.ศ. 2485 และนำมาดัดแปลงปรับรูปแบบให้มีความเหมาะสมยิ่งขึ้น

**หน่วยงาน**

**ส่วนราชการในสังกัด**
 สำนักงานรัฐมนตรี- สำนักงานปลัดกระทรวง- กรมการศาสนา- กรมศิลปากร- กรมส่งเสริมวัฒนธรรม (เดิมชื่อ สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ)- สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย- สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์

**องค์การมหาชน**
 ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)- หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน)- ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน)

**โครงการสำคัญภายใต้กระทรวงวัฒนธรรม**
 โครงการศิลปินแห่งชาติ โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม- โครงการรุกข มรดกของแผ่นดิน โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม- โครงการขึ้นทะเบียนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม- โครงการขึ้นทะเบียนมรดกภาพยนตร์ของชาติ โดยหอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน)- โครงการสรรหาศิลปินร่วมสมัยดีเด่นรางวัลศิลปาธร โดยสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย- รางวัลเพชรในเพลง โดยกรมศิลปากร- รางวัลวัฒนคุณาธร โดยสำนักงานปลัดกระทรวงวัฒนธรรม - รางวัลผู้ทำคุณประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา (รางวัลเสาเสมาธรรมจักร) โดยกรมการศาสนา- รางวัลประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติบุคคลเป็นปูชนียบุคคลด้านภาษาไทย ผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น ผู้ใช้ภาษาไทยถิ่นดีเด่น และผู้มีคุณูปการต่อการใช้ภาษาไทย โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม- โครงการการแสดงศิลปกรรมร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale ...โดยสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย- งานมหกรรมวัฒนธรรมแห่งชาติ - Thailand Cultural Expo โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม- งานเทศกาลภาพยนตร์อาเซียนแห่งกรุงเทพมหานคร - Bangkok ASEAN Film Festival- งานเทศกาลศิลปะแห่งกรุงเทพ - Bangkok Art Festival : BAF โดยสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย- งานสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ โดยศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน)- งานมหกรรมผลงานสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ - Thai Media Fund Day โดยกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์- งานใต้ร่มพระบารมี ... ปี กรุงรัตนโกสินทร์ โดยกระทรวงวัฒนธรรม- กิจกรรมสวดมนต์ข้ามปี โดยกรมการศาสนา- การคัดเลือกบุคคลผู้ทำคุณประโยชน์ต่อกระทรวงวัฒนธรรมและได้กระทำคุณความดีกระทำคุณประโยชน์ต่อประเทศชาติ ให้เป็นผู้สมควรที่จะได้รับการเสนอขอพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ อันเป็นที่สรรเสริญยิ่ง ดิเรกคุณาภรณ์

**อ้างอิง**

**ดูเพิ่ม**
 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม- รายชื่อปลัดกระทรวงวัฒนธรรมของไทย

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์กระทรวงวัฒนธรรม date=2022-10-04 

วัฒนธรรม (กระทรวง)
หมวดหมู่:วัฒนธรรมไทย
หมวดหมู่:ศิลปะในประเทศไทย
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2495
หมวดหมู่:สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2501
หมวดหมู่:องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2545
หมวดหมู่:กระทรวงที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2495
หมวดหมู่:กระทรวงที่ยุบเลิกในปี พ.ศ. 2501
หมวดหมู่:กระทรวงที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2545
ไทย