เรียมเกร์

ไฟล์:2016_Phnom_Penh,_Pałac_Królewski,_Malowidła_przedstawiające_sceny_z_Reamker_(37).jpg|thumb|300px|จิตรกรรมในวัดอุโบสถรตนาราม ตอนองคตส่งสาร จากซ้ายไปขวา- นักนางสนมกำนัลในของทศกัณฐ์,(ขวามือ)องคต(ตรงกลางด้านซ้ายมือ),ทศกัณฐ์(ตรงกลางด้านขวามือ),สองพระอัครมเหสีของทศกัณฐ์(นางมณโฑ-นางกาลอัคคี)-(ซ้ายมือ). 
เรียมเกร์ (translit=Ramakerti, รามเกรฺติ์, IPA|riːəmkeː|) หรือ บทละครรามเกียรติ์ เป็นบทกวีมหากาพย์ของกัมพูชาที่ดัดแปลงมาจากมหากาพย์ฮินดูเรื่องรามายณะในภาษาสันสกฤต ชื่อนี้หมายถึง "ความรุ่งโรจน์ของพระราม" เป็นมหากาพย์ประจำชาติของกัมพูชา ร่วมกับ "ไตรเภท" ซึ่งเป็นวรรณกรรมที่ไม่ค่อยมีชื่อเสียงนัก 
เรียมเกร์ดัดแปลงแนวคิดศาสนาฮินดูในรามายณะให้เข้ากับหลักการในพุทธศาสนาและแสดงให้เห็นถึงความสมดุลระหว่างความดีและความชั่วในโลก เรียมเกร์ไม่เพียงแต่เป็นการจัดลำดับใหม่ของนิทานพื้นบ้านเท่านั้น แต่ยังเป็นเสาหลักของการแสดงนาฎศิลป์ของราชวงศ์เขมรอีกด้วย เช่นเดียวกับรามายณะ เรียมเกร์เป็นอุปมานิทัศน์เชิงปรัชญาที่สำรวจอุดมคติของความยุติธรรมและความซื่อสัตย์ที่แสดงออกโดยตัวละครเอก ได้แก่ กษัตริย์ พระราม และพระราชินี นางสีดา มหากาพย์เรื่องนี้เป็นที่รู้จักกันดีในหมู่ชาวเขมรจากการแสดงในโรงละครนาฏศิลป์เขมรที่เรียกว่า ละโคนโขล (ល្ខោនខោល) ในงานเทศกาลต่างๆ ทั่วประเทศกัมพูชา ฉากในมหากาพย์เรียมเกร์มักถูกวาดบนผนังพระราชวังในศิลปะแบบเขมรและภาพก่อนหน้านั้นถูกแกะสลักบนผนังของปราสาทนครวัดและปราสาทบันทายศรีที่ถือว่าเป็นส่วนสำคัญส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมกัมพูชา

**ประวัติ**
หลักฐานการปรากฎของเรียมเกร์เก่าแก่สุดในประเทศกัมพูชา ดังปรากฎตามต้นฉบับของมหากาพย์ที่ถูกค้นพบครั้งแรกสมัยศตวรรษที่ 7 ตาม จารึกเวียลกันเตล (Veal Kantel) (K.359) สมัยก่อนอาณาจักรพระนคร พบที่จังหวัดสตึงแตรง ซึ่งในจารึกกล่าวถึงลักษณะอุดมคติที่ปรากฏในตัวพระราม และภาพแกะสลักอันประณีตบนผนังของนครวัด เมืองพระนคร จังหวัดเสียมเรียบ ยังปรากฎแสดงภาพฉากหนึ่งจากรามายณะ เช่น ศึกระหว่างเทวดาและอสูร หรือ ศึกกรุงลงกา บริเวณปีกตะวันตกของระเบียงส่วนที่ 3 (ห้องภาพนูนต่ำ) ทางด้านเหนือของนครวัดซึ่งมีอายุกว่าหนึ่งพันปี
นอกจากนี้จารึกปราสาทพระขรรค์ในพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ประมาณพุทธศตวรรษที่ 18 ได้มีการเปรียบเปรยถึงพระรามในมุมมองศาสนาพุทธที่สดุดีกษัตริย์ผู้นับถือศาสนาพุทธว่า พระองค์สร้างถนนข้ามมหาสมุทรไปยังกรุงลงกา เทียบกับกษัตริย์ผู้นับถือพระพุทธศาสนาที่ทรงสร้างสะพานด้วยทองคือการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาเพื่อส่งสัตว์โลกให้พ้นวัฏสงสาร
เรียมเกร์ในกัมพูชาช่วงหลังอาณาจักรพระนครโดยเฉพาะในช่วงสมัยอุดงได้มีการรับอิทธิพลรามเกียรติ์จากไทยสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น โดยแปลเป็นภาษาเขมร
สืบเนื่องจากพระราชวงศ์ในราชสำนักกัมพูชาช่วงรัชกาลสมเด็จพระอุไทยราชาธิราชรามาธิบดี (นักองค์จัน) เข้ามาประทับในกรุงรัตนโกสินทร์ (กรุงเทพมหานคร) ความนิยมละครในราชสำนักรัตนโกสินทร์จึงมีอิทธิพลต่อราชสำนักเขมรสืบทอดจนถึงรัชกาลสมเด็จพระหริรักษ์รามมหาอิศราธิบดี (นักองค์ด้วง) จนถึง รัชกาลพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร (นักองค์ราชาวดี)  โดยออกญาวังวรเวียงชัย (จวน) เสนาบดีพระราชวังกรุงกัมพูชา ผู้ดูแลโครงการการแปลบทละครเรื่องรามเกียรต์ไทยเป็นเขมรระหว่างปี ค.ศ. 1923–1930 มีเค้าเดิมจากมหากาพย์รามายณะของอินเดียซึ่งจะไม่เหมือนกับรามเกียรติ์ของไทยตรงที่เรียมเกร์จะมีเงาะป่าร่วมในศึกสงครามด้วย นิยมแสดงตอนกุมภกรรณ และ ศึกไมยราพ

**ตัวละครหลัก**
ไฟล์:2016_Phnom_Penh,_Pałac_Królewski,_Malowidła_przedstawiające_sceny_z_Reamker_(39).jpg|thumb|200px|จิตรกรรมในวัดอุโบสถรตนาราม ตอนสุครีพหักฉัตร โดยทศกัณฐ์กอดนางมณโฑด้านขวาและนักสนมกำนัลของทศกัณฐ์ตกใจใจชุลมุน. 
ไฟล์:2016_Phnom_Penh,_Pałac_Królewski,_Malowidła_przedstawiające_sceny_z_Reamker_(21).jpg|thumb|200px|จิตรกรรมในวัดอุโบสถรตนาราม ตอนหนุมานจับนางเบญกาย.
ตัวละครหลักที่ปรากฏในเรื่อง มีดังนี้
ฝ่ายพระราม - พระราม- พระลักษมณ์- พระพรต- พระสัตรุด- นางสีดา- หนุมาน- พาลี- สุครีพ- ชมพูพาน- องคต- พิเภก- นิลพัท- มัจฉานุ- พระมงกุฎ- พระลบ- ชามพูวราช- นิลนนท์
ฝ่ายทศกัณฐ์ และพันธมิตร- ทศกัณฐ์ - กุมภกรรณ- ไมยราพ- อินทรชิต- ท้าวลัสเตียน- ไพนาสุริยวงศ์- สหัสเดชะ- ขร- ทูษณ์- ตรีเศียร- มังกรกัณฐ์- ท้าวจักรวรรดิ- มารีศ- นางมณโฑ- นางกาลอัคคีนาคราช- นางสำมนักขา- นางเบญกาย- นางสุพรรณมัจฉา

**ดูเพิ่ม**
 รามายณะ- รามเกียรติ์- รามาวตาร- โขน- อวตาร- วัดพระแก้วมรกต

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
isbn=0-947593-02-0

หมวดหมู่:วรรณคดีไทย
หมวดหมู่:โขน
หมวดหมู่:วรรณคดีประเภทกลอน
รเรียมเกร์