ง่อก๊ก

อู๋ (p=Wú; จีนสมัยกลาง *ŋuo < จีนฮั่นตะวันออก: *ŋuɑ) รู้จักกันโดยทั่วไปว่า ตงอู๋ (อู๋ตะวันออก) หรือ ง่อก๊ก เป็นรัฐหนึ่งในยุคสามก๊ก ซุนกวนเป็นผู้ปกครองในระหว่างปี พ.ศ. 765 — พ.ศ. 823 (ปี ค.ศ. 222 — 280) ครอบคลุมพื้นที่ทางด้านตะวันออกของประเทศจีน ทางบริเวณตอนใต้ของแม่น้ำแยงซี ซึ่งคือพื้นที่บริเวณรอบ ๆ เมืองหนานจิงในปัจจุบัน มีพระมหากษัตริย์สืบต่อกันมาทั้งหมด 4 พระองค์ ได้แก่
# ซุนกวน ปกครองง่อก๊กในระหว่างปี พ.ศ. 765 - 795
# ซุนเหลียง ปกครองง่อก๊กในระหว่างปี พ.ศ. 795 - 801
# ซุนฮิว ปกครองง่อก๊กในระหว่างปี พ.ศ. 801 - 807
# ซุนโฮ ปกครองง่อก๊กในระหว่างปี พ.ศ. 807 - 823
ง่อก๊กเป็นอาณาจักรสุดท้ายในบรรดาอาณาจักรสามก๊กที่ล่มสลายโดยกองทัพของพระเจ้าสุมาเอี๋ยนแห่งราชวงศ์จิ้น ง่อก๊กเป็นก๊กที่อยู่ได้นานที่สุดในยุคสามก๊ก

**ประวัติ**

**จุดเริ่มต้นและสถาปนา**
ในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ซุนเช่อ(ซุนเซ็ก) บุตรชายคนโตของขุนศึกนามว่า ซุนเจียน(ซุนเกี๋ยน) และขุนพลผู้ติดตามของเขาได้ยืมทหารจากขุนศึกนามว่า หยวนซู่(อ้วนสุด) และเริ่มดำเนินการในชุดของการพิชิตทางทหารในเจียงต๋งและภูมิภาคอู๋ ระหว่างปี ค.ศ. 194 และ ค.ศ. 199 ได้เข้ายึดครองดินแดนหลายแห่งที่เคยถูกครอบครองโดยขุนศึกอื่น ๆ เช่น หลิวอิ๋ว(เล่าอิ้ว) หยัน ไป๋หู่(เงียมแปะฮอ) และหวัง หลาง(อองลอง) ซุนเซอะได้ตัดขาดความสัมพันธ์กับหยวนซู่ราวปี ค.ศ. 196-197 ภายหลังจากอีกฝ่ายได้ประกาศตั้งตนเป็นจักรพรรดิ ซึ่งเป็นการกระทำที่ถือว่าเป็นกบฎต่อจักรพรรดิเซี่ยน ประมุขเพียงแต่ในนามของราชวงศ์ฮั่น ขุนศึกนามว่า เฉาเชา(โจโฉ) ซึ่งเป็นหัวหน้ารัฐบาลโดยพฤตินัยในราชสำนักฮั่น ได้ร้องขอให้จักรพรรดิเซี่ยนพระราชทานตำแหน่งยศศักดิ์ "อู๋โหว"(吳侯) แก่ซุนเซอะ
ซุนเซอะได้ถูกลอบสังหารในช่วงฤดูร้อน ปี ค.ศ. 200 และสืบทอดต่อโดยน้องชายคนเล็กของเขาอย่างซุนเฉวียน(ซุนกวน) ซุนเฉวียนได้ปฏิบัติตามพี่ชายคนโต ด้วยการแสดงความจงรักภักดีต่อจักรพรรดิเซี่ยน ในขณะที่ตัวเขาเองยังคงปกครองด้วยตนเองเหนือดินแดนอู๋ ใน ค.ศ. 208 ซุนเฉวียนได้เป็นพันธมิตรกับขุนศึกนามว่า หลิว เป้ย์(เล่าปี่) และพวกเขารวมผนึกกำลังกันเพื่อเอาชนะเฉาเชาในยุทธการที่ผาแดง ซุนเฉวียนและหลิว เป้ย์ยังคงเป็นพันธมิตรกันในการต่อต้านเฉาเชา ภายหลังการสู้รบในอีกสิบปีต่อมา แม้ว่าจะมีข้อพิพาทดินแดนในจิงโจว(เกงจิ๋ว) ใน ค.ศ. 219 ซุนเฉวียนได้ตัดความสัมพันธ์กับหลิว เป้ย์ เมื่อเขาได้ส่งขุนพลของตนนามว่า หลู่ เหมิง(ลิบอง) เข้าบุกครองดินแดนของหลิวในจิงโจว กวน ยฺหวี่(กวนอู) ผู้คอยดูแลรักษาทรัพย์สมบัติของหลิว เป้ย์ในจิงโจว ถูกจับกุมและประหารชีวิตโดยกองทัพซุนเฉวียนในเวลาต่อมา ภายหลังจากนั้น อาณาเขตของแว่นแคว้นของซุนเฉวียนได้ขยายออกไปจากภูมิภาคเจียงตงไปจนถึงทางตอนใต้ของจิงโจว ซึ่งครอบคลุมทั่วบริเวณมณฑลหูหนานในยุคปัจจุบันและบางส่วนของมณฑลหูเป่ย์
ในปี ค.ศ. 220 บุตรชายคนโตและทายาทผู้สืบทอดของเฉาเชาอย่างเฉา ผี(โจผี) ได้โค่นล้มราชวงศ์ฮั่นโดยบีบบังคับให้จักรพรรดิเซี่ยนสละราชบัลลังก์ตามอำเภอใจของตนและสถาปนารัฐเฉาเว่ย์(วุยก๊ก) ซุนเฉวียนตกลงที่จะยอมสวามิภักดิ์ต่อเว่ย์และได้รับตำแหน่งยศศักดิ์เป็น "อู๋อ๋อง"(吳王) โดยเฉา ผี อีกปีต่อมา หลิว เป้ย์ได้ประกาศตั้งตนเองเป็นจักรพรรดิและสถาปนารัฐฉู่ฮั่น(จ๊กก๊ก) ใน ค.ศ. 222 หลิว เป้ย์ได้เปิดฉากการทัพเข้าโจมตีซุนเฉวียนเพื่อยึดครองจิงโจวกลับคืนและล้างแค้นให้กับกวน ยฺหวี่ ซึ่งนำไปสู่ยุทธการที่เสี่ยวถิง(อิเหลง) อย่างไรก็ตาม หลิว เป้ย์ได้พบกับความปราชัยอย่างย่อยยับด้วยน้ำมือของขุนพลของซุนเฉวียนนามว่า หลู่ ซฺวิ่น(ลกซุน) และถูกบีบบังคับให้ล่าถอยไปยังไป๋ตี้เฉิง(เป๊กเต้เสีย) ที่ซึ่งพระองค์ทรงสวรรคตในปีต่อมา
หลิว ส้าน(เล่าเสี้ยน) ทายาทของหลิว เป้ย์ และผู้สำเร็จราชการ จูเก่อ เลี่ยง(จูกัดเหลียง) ได้เจรจาทำข้อตกลงสันติภาพกับซุนเฉวียนในเวลาต่อมา และรื้อฟื้นความสัมพันธ์การเป็นพันธมิตรของพวกเขาก่อนหน้านี้ ซุนเฉวียนได้ประกาศอิสรภาพจากรัฐเว่ย์ใน ค.ศ. 222 แต่ยังครองตำแหน่งยศศักดิ์เป็น "อู๋อ๋อง" จนกระทั่งปี ค.ศ. 229 เมื่อเขาได้ได้ประกาศตั้งตนเองเป็น "จักรพรรดิแห่งอู๋" ด้วยความชอบธรรมของเขาซึ่งได้รับการยอมรับจากรัฐฉู่
เพื่อแบ่งแยกความแตกต่างของรัฐอื่น ๆ ในประวัติศาสร์ของจีนที่มีชื่อเดียวกัน นักประวัติศาสตร์ได้เพิ่มตัวอักษรที่เกี่ยวข้องกับชื่อเดิมของรัฐ: รัฐที่เรียกตัวเองว่า "อู๋"(吳) ยังเป็นที่รู้จักกันคือ "อู๋ตะวันออก"(東吳; Dōng Wú) หรือ "ซุนอู๋"(孫吳)

**รัชสมัยของซุนเฉวียน**
ซุนเฉวียนปกครองเป็นเวลากว่าสามสิบปีและรัชสมัยทีมีมายาวนานของพระองค์ส่งผลทำให้เกิดความมั่นคงในทางตอนใต้ของจีน ในช่วงรัชสมัยของพระองค์ อู๋ได้ทำสงครามกับเว่ย์ในสงครามมากมาย รวมทั้งในยุทธการที่หรู่ซู (ค.ศ. 222-223) ชิถิง (ค.ศ. 228) และเหอเฟย (ค.ศ. 234) อย่างไรก็ตาม อู๋ไม่เคยได้รับดินแดนใด ๆ เพิ่มเติมจากทางเหนือของแม่น้ำแยงซี ในขณะที่เว่ย์ยังไม่ประสบความสำเร็จในการพิชิตดินแดนทางใต้ของแม่น้ำแยงซี
การต่อสู้แย่งชิงราชสมบัติได้เกิดขึ้นระหว่างเหล่าบรรดาราชโอรสของซุนเฉวียนในช่วงหลังของรัชสมัยของพระองค์—ซุนเฉวียนได้แต่งตั้งให้ซุนเหอ(ซุนโห) เป็นองค์รัชทายาทใน ค.ศ. 242 ภายหลังจากที่องค์รัชทายาทคนก่อนคือ ซุนเต๋ง ได้สิ้นพระชนม์ใน ค.ศ. 214 แต่ในไม่ช้าซุนเหอก็ต้องเข้าไปพัวพันกับการแย่งชิงราชสมบัติกับซุนบา(ซุนป๋า) ผู้เป็นพระอนุชาของพระองค์ ด้วยความขัดแย้งครั้งนี้ได้ส่งผลทำให้เกิดการแบ่งแยกออกมาเป็นสองฝ่ายที่เป็นคู่แข่งกัน โดยแต่ละฝ่ายจะให้การสนับสนุนแก่ซุนเหอหรือซุนบาภายในราชสำนักของซุนเฉวียน จนในที่สุด ซุนเฉวียนได้สั่งปลดซุนเหอออกจากตำแหน่งและบีบบังคับให้ซุนบาฆ่าตัวตาย ในขณะที่หลู่ ซฺวิ่นและรัฐมนตรีคนอื่น ๆ อีกหลายคนซึ่งได้เข้าข้างให้กับซุนเหอหรือซุนบาในการต่อสู้แย่งชิงราชสมบัติก็ต้องพบกับจุดจบที่ไม่ดีนัก ซุนเฉวียนได้แต่งตั้งให้ซุนเหลียง โอรสคนเล็กของพระองค์เป็นองค์รัชทายาท ภายหลังจากเหตุการณ์ดังกล่าว

**รัชสมัยของซุนเหลียงและซุนฮิว**
ซุนเฉวียนทรงสวรรคตใน ค.ศ. 252 และสืบราชสมบัติโดยซุนเหลียง พร้อมจูเก๋อเค๋อ(จูกัดเก๊ก)และซุนจวิ้น(ซุนจุ๋น) ซึ่งดำรงตำแหน่งเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ใน ค.ศ. 253 จูเก๋อเค๋อได้ถูกสังหารในการก่อรัฐประหารโดยซุนจวิ้น และอำนาจรัฐของอู๋ได้ตกอยู่เงื้อมมือของซุนจวิ้นและถูกส่งต่อไปให้กับซุนเฉิน(ซุนหลิม) ลูกพี่ลูกน้องของเขา หลังจากที่เขาเสียชีวิต  ในช่วงรัชสมัยของซุนเหลียง มีการก่อกบฏสองครั้งที่เกิดขึ้นในกองทหารรักษาการณ์เว่ย์ในโชชุน(บริเวณรอบเทศมณฑลโชว มณฑลอานฮุย) ใน ค.ศ. 255 และ ค.ศ. 257-258 ซุนจวิ้นและซุนเฉินได้นำกำลังทหารอู๋เพื่อให้การสนับสนุนแก่การก่อกบฏครั้งแรกและครั้งที่สองตามลำดับ โดยคาดหวังว่าจะได้รับดินแดนเพิ่มเติมในรัฐเว่ย์ แต่การก่อจลาจลสองครั้งได้ถูกปราบปรามและกองกำลังทหารอู๋ได้ล่าถอยภายหลังจากได้ประสบความสูญเสียหลายครั้ง  
ซุนเหลียงได้ถูกปลดออกจากราชบัลลังก์ใน ค.ศ. 258 โดยซุนเฉิน ต่อมาได้สถาปนาซุนซิ่ว(ซุนฮิว) ราชโอรสอีกองค์ของซุนเฉวียนในการสืบราชบัลลังก์ แต่ซุนเฉินกลับถูกโค่นล้มอำนาจจากการก่อรัฐประหารของซุนซิ่วโดยมีจางปู้(เตียวเป๋า)และติงเฟง(เตงฮอง) คอยช่วยเหลือและถูกประหารชีวิตในเวลาต่อมา

**การล่มสลายของง่อก๊ก**
ซุนซิ่วทรงสวรรคตจากการประชวรใน ค.ศ. 264 หนึ่งปีหลังรัฐเว่ย์พิชิตรัฐฉู่ ในช่วงเวลานั้น อู๋ได้ประสบกับความยุ่งเหยิงจากภายในเพราะเกิดการก่อกบฏขึ้นในเจียวจี(交趾) ในตอนใต้ รัฐมนตรี ผู่หยังซิ่ง Wan Yu(บั้นเฮ็ก) และ Zhang Bu(เตียวเป๋า) ได้ตัดสินใจสถาปนาโอรสของซุนเหอคือ ซุนเฮ้า(ซุนโฮ) ขึ้นครองราชบัลลังก์
ในช่วงตอนต้นของรัชสมัยซุนเฮ้า จักรพรรดิได้ลดภาษี บรรเทาทุกข์แก่คนยากจน และให้เสรีภาพแก่สตรีนางกำนัลในวังจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม ซุนเฮ้าได้ประพฤติความโหดเหี้ยมและเชื่อเรื่องไสยศาสตร์มากขึ้นและมัวเมาในสุรานารี แทนที่จะหาทางฟื้นฟูรัฐที่เสื่อมโทรม การปกครองแบบทรราชย์ของซุนเฮ้าทำให้ประชาชนเกิดความโกรธแค้นและชิงชังต่อพระองค์อย่างกว้างขวางในอู๋ แต่เนื่องจากความพยายามของเจ้าหน้าที่ เช่น Lu Kai(ลิคิ) และ Lu Kang(ลกข้อง) ซึ่งอู๋สามารถดำรงอยู่ได้อย่างมั่นคงและสงบสุข 
ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 226 ซื่อหม่า หย่าน(สุมาเอี๋ยน)ได้โค่นล้มราชวงศ์เว่ย์โดยบีบบังคับเฉา ฮวั่น(โจฮวน) จักรพรรดิองค์สุดท้ายให้สละราชบัลลังก์ตามอำเภอใจของตน และจากนั้นก็สถาปนาราชวงศ์จิ้นขึ้นมา ในปี ค.ศ. 279 กองทัพจิ้นที่นำโดย Du Yu(เตาอี้) Wang Jun(องโยย) และคนอื่น ๆ ได้เข้าโจมตีอู๋จากหกทิศทาง ซุนเฮ้าได้พยายามต้านทานโดยส่งกองทัพของพระองค์เข้าต่อสู้รบกับจิ้นผู้รุกราน แต่กองทัพอู๋ก็ต้องพบความปราชัยหลายครัั้งติดต่อกัน และแม้แต่อัครมหาเสนาบีแห่งอู๋ Zhang Ti(เตียวเต๊ก) ก็เสียชีวิตในการรบ เมื่อเห็นว่ารัฐอู๋ถึงคราวล่มสลายแล้ว ซุนเฮ้าได้ยอมจำนนต่อราชวงศ์จิ้น เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม ค.ศ. 280 เป็นจุดสิ้นสุดของรัฐอู๋และจุดสิ้นสุดของยุคสมัยสามก๊ก

**รัฐบาลและการทหาร**

**วัฒนธรรมและเศรษฐกิจ**

**พงศาวลีง่อก๊ก**

**ดูเพิ่ม**
 รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
  df=dmy-all 
*publisher=University of California Press

หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศจีน
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในทวีปเอเชีย
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศเวียดนาม