ปลาเลียหิน

ปลาเลียหิน (Stone-lapping fishes, Garras, Doctor fishes) คือชื่อสามัญเรียกโดยรวมของปลาน้ำจืดขนาดเล็กสกุลหนึ่ง มีชื่อสกุลว่า Garra (/การ์-รา/)
เป็นปลาน้ำจืดขนาดเล็กในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) และอยู่ในวงศ์ย่อย Labeoninae เป็นปลาที่มีขนาดเล็ก ลำตัวยาว หลังโค้งเล็กน้อย สันท้องแบนราบ จะงอยปากยาว ปลายทู่ และมีตุ่มเหมือนเม็ดสิวเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะตัวผู้ริมฝีปากหนาและมีตุ่มเม็ดสิวที่อ่อนนุ่มอยู่เป็นจำนวนมาก ไม่มีร่องระหว่างริมฝีปากกับกระดูกขากรรไกร ริมฝีปากล่างแผ่ออกกว้างเป็นแผ่น ขอบหน้าเรียบ ใช้ในการยึดเกาะกับของแข็ง มีหนวด 1-2 คู่ ครีบอกและครีบครีบท้องอยู่ในแนวระดับสันท้อง ครีบหลังมีก้านครีบแขนง 8 ก้าน และก้านครีบเดี่ยวไม่แข็ง ครีบก้นสั้นมีก้านครีบแขนง 5 ก้าน เส้นข้างลำตัวตรง
มีพฤติกรรมมักอาศัยอยู่เป็นฝูง ในแหล่งน้ำไหลเชี่ยวบริเวณน้ำตกหรือลำธารในป่า เพื่อดูดกินตะไคร่น้ำหรือสาหร่ายหรืออินทรีย์วัตถุต่าง ๆ เป็นอาหาร
พบกระจายอยู่ทั่วไปในทวีปเอเชีย พบมากกว่า 90 ชนิด  สำหรับในประเทศไทยพบด้วยหลายชนิด เช่น G. fuliginosa, G. notata, G. cambodgiensis, G. fasciacauda เป็นต้น
นิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงาม เพื่อให้ดูดกินเศษอาหารที่ปลาใหญ่กินเหลือและทำความสะอาดตู้เลี้ยง  นอกจากนี้แล้วในปัจจุบัน ปลาเลียหินยังนิยมใช้ในธุรกิจสปา แบบที่เรียกว่า "ฟิชสปา" โดยให้ผู้ใช้บริการแช่เท้าและขาลงในอ่างน้ำ และให้ปลาเลียหินมาดูดกินผิวหนังชั้นผิวกำพร้าเพื่อกำจัดเซลล์ผิวที่ตายแล้ว เพื่อเป็นการสร้างเซลล์ผิวใหม่อีกด้วย โดยในน้ำลายของปลาเลียหินจะมีเอนไซม์ชนิดหนึ่งที่กระตุ้นในการสร้างเซลล์ผิวใหม่ซึ่งปลาเลียหินที่นิยมใช้กันคือ ชนิด G. rufa และ G. sp. ซึ่งพบในประเทศตุรกี 
ปลาเลียหินยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ ในภาษาไทย อีก เช่น "ปลามูด" หรือ"ปลาอีดูด" หรือ "ปลามัน" 

**การจำแนก**
มากกว่า 90 ชนิด และพบชนิดใหม่ ๆ ทุกปี ราวปีละ 1-2 ชนิด- Garra aethiopica (Pellegrin, 1927)- Garra allostoma Roberts, 1990- Garra annandalei Hora, 1921 	  - Garra apogon (Norman, 1925)- Garra arupi Nebeshwar, Vishwanath & Das, 2009- Garra barreimiae Fowler & Steinitz, 1956
** Garra barreimiae barreimiae Fowler & Steinitz, 1956
** Garra barreimiae shawkahensis Banister & Clarke, 1977- Garra bibarbatus (Nguyễn, 2001)- Garra bicornuta Narayan Rao, 1920 - Garra bisangularis Chen, Wu & Xiao, 2010- Garra bispinosa Zhang, 2005- Garra blanfordii (Boulenger, 1901)- Garra borneensis (Vaillant, 1902)- Garra bourreti (Pellegrin, 1928)- Garra buettikeri Krupp, 1983- Garra cambodgiensis (Tirant, 1883) - Garra caudofasciatus (Pellegrin & Chevey, 1936)- Garra ceylonensis Bleeker, 1863 - Garra chebera Habteselassie, Mikschi, Ahnelt & Waidbacher, 2010- Garra compressus Kosygin & Vishwanath, 1998- Garra congoensis Poll, 1959 - Garra cryptonemus (Cui & Li, 1984)- Garra cyclostomata Mai, 1978- Garra cyrano Kottelat, 2000- Garra dembecha Getahun & Stiassny, 2007- Garra dembeensis (Rüppell, 1835) - Garra dulongensis (Chen, Pan, Kong & Yang, 2006) - Garra dunsirei Banister, 1987- Garra duobarbis Getahun & Stiassny, 2007- Garra elongata Vishwanath & Kosygin, 2000- Garra emarginata Kurup & Radhakrishnan, 2011- Garra ethelwynnae Menon, 1958- Garra fasciacauda Fowler, 1937- Garra findolabium Li, Zhou & Fu, 2008- Garra fisheri (Fowler, 1937)- Garra flavatra Kullander & F. Fang, 2004- Garra fuliginosa Fowler, 1934- Garra geba Getahun & Stiassny, 2007- Garra ghorensis Krupp, 1982 - Garra gotyla (Gray, 1830)- Garra gotyla gotyla (Gray, 1830) - Garra gotyla stenorhynchus Jerdon, 1849 - Garra gracilis (Pellegrin & Chevey, 1936)- Garra gravelyi (Annandale, 1919)- Garra hainanensis Chen & Zheng, 1983- Garra hindii (Boulenger, 1905)- Garra hughi Silas, 1955 - Garra ignestii (Gianferrari, 1925)- Garra imbarbatus (Nguyễn, 2001)- Garra imberba Garman, 1912- Garra imberbis (Vinciguerra, 1890)- Garra kalakadensis Rema Devi, 1993- Garra kalpangi Nebeshwar, Bagra & Das, 2012- Garra kempi Hora, 1921 - Garra laichowensis Nguyễn & Doan, 1969- Garra lamta (Hamilton, 1822)- Garra lancrenonensis Blache & Miton, 1960- Garra lautior Banister, 1987- Garra lissorhynchus (McClelland, 1842) - Garra litanensis Vishwanath, 1993- Garra longipinnis Banister & Clarke, 1977- Garra makiensis (Boulenger, 1904)- Garra mamshuqa Krupp, 1983- Garra manipurensis Vishwanath & Sarojnalini, 1988- Garra mcclellandi (Jerdon, 1849)    - Garra menoni Rema Devi & Indra, 1984- Garra micropulvinus Zhou, Pan & Kottelat, 2005- Garra mirofrontis Chu & Cui, 1987- Garra mlapparaensis Kurup & Radhakrishnan, 2011- Garra mullya (Sykes, 1839)   - Garra naganensis Hora, 1921 - Garra nambulica Vishwanath & Joyshree, 2005- Garra namyaensis Shangningam & Vishwanath, 2012- Garra nasuta (McClelland, 1838) - Garra nigricollis Kullander & Fang, 2004- Garra notata (Blyth, 1860) - Garra nujiangensis Chen, Zhao & Yang, 2009- Garra orientalis Nichols, 1925- Garra ornata (Nichols & Griscom, 1917)- Garra paralissorhynchus Vishwanath & Shanta Devi, 2005- Garra periyarensis Gopi, 2001- Garra persica Berg, 1914- Garra phillipsi Deraniyagala, 1933 - Garra poecilura Kullander & Fang, 2004- Garra poilanei Petit & Tchang, 1933- Garra propulvinus Kullander & Fang, 2004- Garra qiaojiensis Wu & Yao, 1977- Garra quadrimaculata (Rüppell, 1835)- Garra rakhinica Kullander & F. Fang, 2004- Garra regressus Getahun & Stiassny, 2007- Garra robustus (Zhang, He & Yi-Yu Chen, 2002)- Garra rossica (Nikolskii, 1900)- Garra rotundinasus Zhang, 2006- Garra rufa (Heckel, 1843) - Garra rupecula (McClelland, 1839) - Garra sahilia Krupp, 1983
** Garra sahilia gharbia Krupp, 1983
** Garra sahilia sahilia Krupp, 1983- Garra salweenica Hora & Mukerji, 1934- Garra smarti Krupp & Budd, 2009- Garra spilota Kullander & Fang, 2004- Garra surendranathanii Shaji, Arun & Easa, 1996- Garra tana Getahun & Stiassny, 2007- Garra tengchongensis Zhang & Yi-Yu Chen, 2002- Garra theunensis Kottelat, 1998- Garra trewavasai Monod, 1950- Garra variabilis (Heckel, 1843)- Garra vittatula Kullander & Fang, 2004
*Garra waensis  Lothongkham, Arbsuwan & Musikasinthorn, 2014- Garra wanae (Regan, 1914)- Garra waterloti (Pellegrin, 1935)- Garra yiliangensis Wu &  Chen, 1977

**เชิงอรรถ**


**ดูเพิ่ม**
 ฟิชสปา

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:วงศ์ปลาตะเพียน
หมวดหมู่:วารีบำบัด
หมวดหมู่:ปลาน้ำจืด
หมวดหมู่:ปลาน้ำตกและลำธาร
หมวดหมู่:ปลาตู้
หมวดหมู่:สกุลปลาเลียหิน