โซเดียม

โซเดียม (Sodium) เป็นธาตุในตารางธาตุซึ่งมีสัญลักษณ์ Na (จากคำว่า Natrium ในภาษาละติน) และหมายเลขอะตอม 11 โซเดียมเป็นโลหะอ่อน มีลักษณะเป็นไข มีสีเงิน และอยู่ในกลุ่มโลหะแอลคาไล โซเดียมมีมากในสารประกอบทางธรรมชาติ (โดยเฉพาะแฮไลต์)
โซเดียมทำปฏิกิริยาได้ว่องไวมาก ให้เปลวไฟสีเหลือง ออกซิไดส์ในอากาศทำปฏิกิริยาอย่างรุนแรงกับโซเดียมทำให้เกิดเปลวไฟและมันยังทำปฏิกิริยาอย่างรุนแรงกับน้ำจนเกิดการระเบิดได้ จึงจำเป็นต้องเก็บอยู่ในน้ำมันเพื่อให้ไม่เกิดอุบัติเหต

**การค้นพบ**
Sir Humphry Davy เป็นคนแรกที่สกัดธาตุโพแทสเซียมก่อนตามด้วยธาตุโซเดียมใน ปี ค.ศ. 1807 ขณะที่เขาศึกษาปฏิกิริยาการแยกสลายด้วยไฟฟ้าของโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ และโซเดียมไฮดรอกไซด์ตามลำดับ
ในปีถัดมาคือปี ค.ศ. 1808 Gay-Lussac และ Thernard สามารถเตรียมโลหะโซเดียมได้โดยนำโซเดียมไฮดรอกไซด์มารีดิวซ์ด้วยเหล็กที่อุณหภูมิสูง
ในปี ค.ศ. 1921 บริษัท du Pont ผลิตโซเดียมได้ในราคาถูกมาก โดยใช้ Downs cell สัญลักษณ์ของธาตุนี้มาจากคำละติน Natrium

**การใช้ประโยชน์**
ใช้ประโยชน์ในด้านสมบัติทางกายภาพ
ด้านสมบัติทางกายภาพของโซเดียมเป็น โลหะตัวนำความร้อนและไฟฟ้าที่ดี โลหะบางชนิดนำความร้อนได้ดีกว่า Na ได้แก่ เงิน ทอง อะลูมินัม และทองคำ เป็นตัวกลางแลกเปลี่ยนความร้อน (heat exchange medium) เป็นตัวหล่อเย็นในปฏิกรณ์นิวเคลียร์- ใช้ประโยชน์ในด้านสมบัติทางเคมี 
**ใช้เตรียมสารเคมีของโซเดียม เช่น เตรียมโซเดียมเปอร์ออกไซด์ (Na2O2) เป็นตัวฟอกสี โซเดียมไฮไดรด์ (NaH) เตรียมเตตระเมทิลเลด (CH3)4Pb, เตตระเอทิลเลด (C2H5)4Pb เพื่อใช้เติมใส่แก๊สโซลีนเพื่อเพิ่มเลขออกเทนของน้ำมันแก๊สโซลีน ใช้เป็นตัวรีดิวซ์และเป็นตัวเร่งในปฏิกิริยา ใช้ในเตรียมสารอินทรีย์ของโซเดียม

**ความเป็นพิษ**
 โซเดียมไอออน (Na+) เป็นธาตุที่จำเป็นต่อร่างกายธาตุที่ไม่เป็นพิษ - โซเดียมที่อยู่ในรูปของธาตุอิสระ มีพิษอย่างแรง กัดเนื้อเยื่อทำให้เกิดอาการคัน เป็นผื่นแดง- โซเดียมทำปฏิกิริยาน้ำและออกซิเจนในอากาศอย่างรุนแรง ติดไฟง่ายและให้สารละลาย- โลหะโซเดียมต้องเก็บรักษาในตัวกลางเฉื่อย เช่น ในน้ำมันเคโซซิน การใช้โลหะต้องใช้ความระมัดระวังสูง- โลหะโซเดียมทำปฏิกิริยาอย่างรวดเร็ว กับน้ำให้สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ (NaOH) และแก๊สไฮโดรเจน สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ (NaOH)

**สารประกอบโซเดียม**
 โซเดียมคลอไรด์ - NaCl ใช้ในการปรุงรสอาหาร และใช้ในอุตสาหกรรม- โซเดียมไฮดรอกไซด์ - NaOH ใช้ในอุตสาหกรรม- โซเดียมเอไซด์ - ใช้บรรจุในถุงลมนิรภัย- โซเดียมสเตียเรต - สบู่- โซเดียมเตตระโบเรต เดคะไฮเดรต - ใช้ในการทำเครื่องทอง
*โซเดียมไบคาร์บอเนต - NaHCO3 เบกิ้งโซดา หรือ ผงฟู
*โซเดียมคาร์บอเนต - Na2CO3 โซดาซักผ้า- โซเดียมโบรไมด์ - NaBr- โซเดียมไอโอไดต์ - NaI- โซเดียมซัลเฟต - Na2SO4- โซเดียมฟลูออไรด์ - NaF- โซเดียมออกไซด์ - Na2O- โซเดียมซัลไฟด์ - Na2S- โซเดียมซีลีไนด์ - Na2Se- โซเดียมเทลลูไรด์ - Na2Te- โซเดียมไฮไดรต์ - Na2O- โซเดียมโบโรไฮไดรต์ - NaBH4- โซเดียมไซยาไนด์ - NaCN- โซเดียมบิสเมต - NaBiO3- โซเดียมซูเปอร์ออกไซด์ - NaO2- โซเดียมซีลีเนต - Na2SeO4- โซเดียมไนเตรต - NaNO3- โซเดียมฟอสเฟต - NaPO3- โซเดียมอาร์ซีเนต - NaAsO3- โซเดียมคลอเรต - NaClO3- โซเดียมฟลูออเรต - NaFO3- โซเดียมโบรเมต - NaBrO3- โซเดียมไอโอเดต - NaIO3- โซเดียมไฮโพคลอไรด์ - NaOCl- โซเดียมไฮโพฟลูออไรด์ - NaOF- โซเดียมไฮโพโบรไมด์ - NaOBr- โซเดียมไฮโพไอโอไดต์ - NaOI- โซเดียมเพอร์คลอเรต - NaClO4- โซเดียมแอนติโมเนต - NaSbO3- โซเดียมเทลลูเรต - Na2TeO4- โซเดียมพอโลเนต - Na2PoO4- โซเดียมพอโลไนต์ - Na2PoO3- โซเดียมเทลลูไรต์ - Na2TeO3- โซเดียมซีลีไนต์ - Na2SeO3- โซเดียมซัลไฟต์ - Na2SO3- โซเดียมอาร์เซไนต์ - NaAsO2- โซเดียมแอนติโมไนต์ - NaSbO2- โซเดียมแอนติโมไนด์ - Na3Sb- โซเดียมไนไตรต์ - NaNO2- โซเดียมฟอสไฟต์ - NaPO2

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:แร่โซเดียม
หมวดหมู่:สารประกอบโซเดียม
หมวดหมู่:โซเดียม
ซโซเดียม
ซโซเดียม
ซโซเดียม