สภากรรมการองคมนตรี

สภากรรมการองคมนตรี เป็นคณะที่ปรึกษาราชการแผ่นดิน ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว 
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงแต่งตั้งองคมนตรี จำนวน 40 คน ตั้งเป็น สภากรรมการองคมนตรี ทำหน้าที่พิจารณาร่างกฎหมาย ต่อมาได้โปรดเกล้าฯ แต่งตั้งองคมนตรี ขึ้นใหม่ทุกปีในวันที่ 4 เมษายน เนื่องในพระราชพิธีถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยา  ในขณะที่กฎหมายกำหนดให้องคมนตรี ดำรงตำแหน่งจนถึงสิ้นรัชกาล และมีกำหนดหลังจากนั้นอีก 6 เดือน  เมื่อสิ้นรัชกาลจึงมีองคมนตรีมากถึง 233 คน
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงแต่งตั้งคณะที่ปรึกษาขึ้นสามคณะ ประกอบด้วย อภิรัฐมนตรีสภา เสนาบดีสภา และ สภากรรมการองคมนตรี โดยอาศัยอำนาจตาม พระราชบัญญัติองคมนตรี พุทธศักราช ๒๔๗๐ ซึ่งทรงตราขึ้นมาใช้บังคับแทน พระราชบัญญัติปรีวีเคาน์ซิล พุทธศักราช ๒๔๑๗ ประกอบด้วยกรรมการองคมนตรีจำนวน 40 คน ซึ่งจะทรงตั้งจากองคมนตรี มีหน้าที่ประชุมปรึกษาหารือ ถวายความเห็นเกี่ยวกับสวัสดิภาพแห่งบ้านเมืองและประชาชน โดยกำหนดให้กรรมการองคมนตรี อยู่ในตำแหน่งได้ครั้งละ 3 ปี หลังจากนั้นอาจจะทรงแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งซ้ำอีกก็ได้ 
สภากรรมการองคมนตรี ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว มีทั้งสิ้น 2 ชุด คือ ชุดที่หนึ่ง ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ 2 กันยายน 2470 - 31 มีนาคม 2474 และชุดที่สอง ตั้งแต่ 1 เมษายน 2474 - 31 มีนาคม 2476  ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 คณะราษฎรได้มีประกาศยกเลิกพระราชบัญญัติองคมนตรี เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2475

**รายนามกรรมการองคมนตรี ในรัชกาลที่ 7**

**ชุดที่หนึ่ง พ.ศ. 2470 - 2474**
(2 กันยายน 2470 - 31 มีนาคม 2474)   
# พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์
# พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทศศิริวงศ์
# หม่อมเจ้าบวรเดช กฤดากร
# หม่อมเจ้าเสรฐศิริ กฤดากร
# หม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากร
# หม่อมเจ้าอมรทัต กฤดากร
# หม่อมเจ้าอุปพัทธพงศ์ ศรีธวัช
# เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม)
# เจ้าพระยาวงศานุประพัทธ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์)
# เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา)
# เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต (แย้ม ณ นคร)
# พระยาจินดาภิรมย์ราชสภาบดี (จิตร ณ สงขลา)
# พระยาโชฎึกราชเศรษฐี (มิ้น เลาหเศรษฐี)
# พระยาเทพวิทุรพหุลศรุตาบดี (บุญช่วย วณิกกุล)
# พระยาเทพหัสดิน (ผาด เทพหัสดิน ณ อยุธยา)
# พระยาเทพอรชุน (อุ่ม อินทรโยธิน)
# พระยาบริบูรณ์ราชสมบัติ (หม่อมราชวงศ์มูล ดารากร)
# พระยาเผด็จดุลบดี (เลียบ อรรถยุกติ)
# พระยาเพชรดา (สอาด ณ ป้อมเพ็ชร์)
# พระยาไพศาลศิลปสาตร์ (รื่น ศยามานนท์)
# พระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์)
# พระยามโหสถศรีพิพัฒน์ (เชิญ ปริชญานนท์)
# พระยาวิสูตรสาครดิฐ (สาย โชติกเสถียร)
# พระยาศรีธรรมาธิราช (เจิม บุณย์รัตพันธุ์)
# พระยาจ่าแสนยบดี (ชิต สุวรรณวร)
# พระยาศุภกรณ์บรรณสาร (นุ่ม วสุธาร)
# พระยาสุรินทราชา (นกยุง วิเศษกุล)
# พระยาสุริยานุวัตร (เกิด บุนนาค)
# พระยาสุพรรณสมบัติ (ติณ บุนนาค)
# พระยาอธิกรณ์ประกาศ (หลุย จาติกวณิช)
# หม่อมเจ้าอลงกฎ ศุขสวัสดิ
# หม่อมเจ้าถาวรมงคลวงศ์ ไชยันต์
# พระยาราชนกูลวิบูลยภักดี (อวบ เปาโรหิตย์)
# พระยาศรีสุริยราชวรานุวัตร (ศุข ดิษยบุตร์)
# พระยาราชวังสัน (ศรี กมลนาวิน)
# พระยามานวราชเสวี (ปลอด ณ สงขลา)
# พระยาเฉลิมอากาศ (สุณี สุวรรณประทีป)
# หม่อมเจ้าดำรัศดำรงค์ เทวกุล
# พระยาอานุภาพไตรภพ (จำรัส เทพหัสดิน ณ อยุธยา)
# พระยาโกมารกุลมนตรี (ชื่น โกมารกุล ณ นคร)
 แต่งตั้งเพิ่มเติม- หม่อมเจ้าวิวัฒนไชย ไชยยันต์ (3 เมษายน 2471 แทนหม่อมเจ้าบวรเดช กฤดากร ที่ไปดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงกลาโหม)- พระยาสารศาสตร์ศิริลักษณ์ (สรรเสริญ สุขยางค์) (3 เมษายน 2471 แทน พระยาสุพรรณสมบัติ ที่ไปดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูต ประจำกรุงโตเกียว)- พระยาพิพิธสมบัติ (ตาบ กุวานนท์) - พระยาศรีธรรมราช (ทองคำ กาญจนโชติ) - เจ้าพระยาพิชัยญาติ (ดั่น บุนนาค) (3 เมษายน 2472 แทนพระยาจินดาภิรมย์ ที่ไปดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงยุติธรรม)- พระยาศรีวิสารวาจา (เทียนเลี้ยง ฮุนตระกูล) (3 เมษายน 2472 แทน หม่อมเจ้าอมรทัต กฤดากร ที่ไปดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูต ประจำกรุงวอชิงตัน) 

**ชุดที่สอง พ.ศ. 2474 - 2475**
(1 เมษายน 2474 - 31 มีนาคม 2476)   สิ้นสุดลงเมื่อคณะราษฎรได้มีประกาศยกเลิกพระราชบัญญัติองคมนตรี เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2475 
# พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์
# หม่อมเจ้าสกลวรรณากร วรวรรณ
# เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม)
# เจ้าพระยาวงศานุประพัทธ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์)
# เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา)
# เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต (แย้ม ณ นคร)
# เจ้าพระยาพิชัยญาติ (ดั่น บุนนาค)
# เจ้าพระยาศรีพิพัฒน์ (หม่อมราชวงศ์มูล ดารากร)
# พระยาเทพวิทุรพหุลศรุตาบดี (บุญช่วย วณิกกุล)
# พระยาเทพหัสดิน (ผาด เทพหัสดิน ณ อยุธยา)
# พระยาราชนกูลวิบูลยภักดี (รื่น ศยามานนท์)
# พระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์)
# พระยามโหสถศรีพิพัฒน์ (เชิญ ปริชญานนท์)
# พระยาจ่าแสนยบดี (ชิต สุวรรณวร)
# พระยาสุรินทราชา (นกยุง วิเศษกุล)
# พระยาสุริยานุวัตร (เกิด บุนนาค)
# พระยาอธิกรณ์ประกาศ (หลุย จาติกวณิช)
# พระยามหาวินิจฉัยมนตรี (เภา ภวมัย)
# พระยาอมเรศร์สมบัติ (ต่วน ศุขะวณิช)
# พระยาพรหมทัตศรีพิลาต (แฉล้ม มิตรานนท์)
# พระยาเมธาธิบดี (สาตร์ สุทธเสถียร)
# พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอลงกฎ
# หม่อมเจ้าถาวรมงคลวงศ์ ไชยยันต์
# เจ้าพระยามุขมนตรี (อวบ เปาโรหิตย์)
# พระยาศรีสุริยราชวรานุวัตร (ศุข ดิษยบุตร)
# พระยาราชวังสัน (ศรี กมลนาวิน)
# พระยามานวราชเสวี (ปลอด ณ สงขลา)
# พระยาเฉลิมอากาศ (สุณี สุวรรณประทีป)
# พระยาโบราณราชธานินทร์ (พร เดชะคุปต์)
# พระยาอานุภาพไตรภพ (จำรัส เทพหัสดิน ณ อยุธยา)
# หม่อมเจ้าวิวัฒนไชย ไชยยันต์
# พระยาพิพิธสมบัติ (ตาบ กุวานนท์)
# พระยาสารศาสตร์ศิริลักษณ์ (สรรเสริญ สุขยางค์)
# พระยาศรีวิสารวาจา (เทียนเลี้ยง ฮุนตระกูล)
# หม่อมเจ้าวิบุลย์สวัสดิ์วงศ์ สวัสดิกุล
# พระยาชลมารคพิจารณ์ (หม่อมหลวงพงษ์ สนิทวงศ์)
# พระยากฤตราชทรงสวัสดิ์ (สุดใจ ไกรจิตติ)
# พระยาอัชราชทรงสิริ (แม้น อรุณลักษณ์)
# พระยาวิทุรธรรมพิเนตุ (โต๊ะ อัมระนันทน์)
# พระยาโชฎึกราชเศรษฐี (ผ่อง โชติกะพุกกณะ)

**ดูเพิ่ม**
 ความเคลื่อนไหวสู่การเปลี่ยนแปลงการปกครองสยาม - สภาที่ปฤกษาราชการแผ่นดิน - สภาที่ปฤกษาในพระองค์- คณะองคมนตรีไทย

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  พระราชบัญญัติองคมนตรี พุทธศักราช ๒๔๗๐fix-attempted=yes  (PDF file)
หมวดหมู่:สภาองคมนตรี
หมวดหมู่:รัชกาลที่ 6
หมวดหมู่:รัชกาลที่ 7