แอร์บัส เอ330

แอร์บัส เอ330 (Airbus A330) เป็นอากาศยานไอพ่นลำตัวกว้าง ผลิตโดยแอร์บัสเอสอาเอส เป็นอากาศยานที่มีพิสัยบินระยะปานกลางถึงระยะไกล แอร์บัสมีการออกแบบรุ่นอื่นๆ ของ เอ300 ซึ่งเป็นเครื่องบินลำแรกของบริษัทในช่วงกลางทศวรรษ 1970 จากนั้นบริษัทได้เริ่มพัฒนา เอ330 ควบคู่ไปกับเอ340 และเปิดตัวทั้งสองแบบพร้อมกับคำสั่งซื้อครั้งแรกในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1987 แอร์บัส เอ330-300 ซึ่งเป็นเครื่องบินรุ่นแรกทำการบินครั้งแรกในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1994 และเข้าประจำการกับแอร์อินเตอร์ใน มกราคม ค.ศ. 1994 รุ่น A330-200 ที่สั้นกว่าเล็กน้อยตามมาในปี 1998
โครงสร้างของแอร์บัส เอ330 จะใช้โครงสร้างเดียวกันกับแอร์บัส เอ340 โดยจะมีการใช้เทคโนโลยีใหม่ล่าสุดในการออกแบบโครงสร้าง ใช้วัสดุผสมยุคใหม่และอัลลอยด์ที่มีความแข็งแรงและน้ำหนักเบาเป็นพิเศษมาประกอบเป็นตัวโครงสร้างและพื้นผิว ซึ่งสามารถลดน้ำหนักของตัวเครื่องลงได้มาก ลดค่าบำรุงรักษาและยังประหยัดน้ำมัน การออกแบบปีกที่มีประสิทธิภาพสูง ทำให้ได้สมรรถนะที่ดีทั้งขณะที่บินขึ้นและร่อนลงจอด และยังทำความเร็วได้เหมาะสมกับอัตราบรรทุกและประหยัดน้ำมันเชื้อเพลิง 
เอ330 เป็นเครื่องบินโดยสารลำแรกของแอร์บัสที่มีตัวเลือกเครื่องยนต์ 3 แบบ ได้แก่ เจเนอรัลอิเล็กทริก ซีเอฟ 6, แพรตแอนด์วิตนีย์ พีดับเบิลยู 4000 หรือ โรลส์-รอยซ์ เทรนต์ 700 แอร์บัส เอ330-300 มีพิสัยการบิน 11,750 กม. หรือ 6,350 ไมล์ทะเล พร้อมผู้โดยสาร 277 คน ในขณะที่ เอ330-200 ที่สั้นกว่าสามารถบินได้ 13,450 กม. หรือ 7,250 ไมล์ทะเล พร้อมผู้โดยสาร 247 คน
ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2014 แอร์บัสได้ประกาศเปิดตัวแอร์บัส เอ330นีโอ ที่วางเครื่องยนต์ใหม่ (neo: new engine option, ตัวเลือกเครื่องยนต์ใหม่) ซึ่งประกอบด้วย เอ330-800 และ -900 ซึ่งเข้าประจำการกับตัปปูร์ตูกัลในเดือนธันวาคม 2018 ด้วยเครื่องยนต์ไอพ่น เทรนต์ 7000 ที่มีประสิทธิภาพมากขึ้นและการปรับปรุงรวมถึงปลายปีกที่ประหยัดเชื้อเพลิงดีขึ้นถึง 14% ต่อที่นั่ง เมื่อเทียบกับเอ330 รุ่นก่อนหน้า (-200/200F/300) โดยรุ่นดั่งเดิมจะถูกเรียกว่า เอ330ซีอีโอ (ceo; current engine option, ตัวเลือกเครื่องยนต์ปัจจุบัน)

**การพัฒนา**

**การออกแบบ**
ไฟล์:Swiss Airbus A340-313X; HB-JMJ@ZRH;04.03.2011 592en (5501768255).jpg|thumb|เมื่อเปรียบเทียบกับแอร์บัส เอ340 (ด้านหน้า) แอร์บัส เอ330 (ด้านหลัง) มีสองเครื่องยนต์ และไม่มีล้อลงจอดกลาง
ข้อมูลจำเพาะของโครงการ TA9 และ TA11 ที่พัฒนาเครื่องบินความจุ 410 คนในรูปแบบชั้นเดียว ได้เปิดตัวในปี 1982 โดยได้มีการแสดงพื้นที่บรรทุกสินค้าใต้พื้นขนาดใหญ่ที่สามารถบรรจุพาเลทสินค้าห้าพาเลทหรือตู้สินค้าชนิด LD3 สิบหกตู้ที่ด้านหน้า และสี่พาเลทหรือตู้ LD3 สิบสี่ตู้ในส่วนท้ายลำ ซึ่งมากกว่าของล็อกฮีด แอล-1011 หรือ ดีซี-10 เป็นสองเท่า และยาวกว่าแอร์บัส เอ300 ถึง 8.46 เมตร (27.8 ฟุต) ภายในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1985 TA9 และ TA11 ได้รับการปรับปรุงเพิ่มเติม คือการนำห้องนักบินของเอ320 มาใช้ รวมถึงระบบควบคุมการบินด้วยสายไฟแบบดิจิทัล (FBW) และการควบคุมแบบคันบังคับด้านข้าง แอร์บัสได้พัฒนาห้องนักบินสำหรับเครื่องบินรุ่นของตนเพื่อให้นักบินเปลี่ยนผ่านได้อย่างรวดเร็ว ลูกเรือบนเครื่องบินสามารถเปลี่ยนจากประเภทหนึ่งไปเป็นอีกประเภทหนึ่งได้หลังจากการฝึกอบรมเพียงหนึ่งสัปดาห์ ซึ่งช่วยลดต้นทุนของผู้ให้บริการ เครื่องบินประจำการทั้งสองลำจะใช้เครื่องกันโคลงแนวตั้ง หางเสือ และส่วนลำตัวเครื่องบินแบบวงกลมของ เอ300-600 ที่ขยายเพิ่มเติมสองช่วง
ด้วยเงินทุนที่จำเป็น คณะกรรมการกำกับดูแลของแอร์บัสได้อนุมัติการพัฒนาเอ330 และเอ340 กับลูกค้าในอนาคตเมื่อวันที่ 27 มกราคม ค.ศ. 1986 Franz Josef Strauss ประธานบริษัทกล่าวในภายหลังว่า "แอร์บัสอินดัสทรีอยู่ในช่วงเวลาที่จะสรุปข้อกำหนดทางเทคนิคโดยละเอียดของ TA9 ซึ่งปัจจุบันกำหนดอย่างเป็นทางการว่าเป็น เอ330 และ TA11 ซึ่งปัจจุบันเรียกว่า เอ340 พร้อมเปิดตัวสายการบินลูกค้าที่มีศักยภาพ และเพื่อ หารือกับพวกเขาเกี่ยวกับข้อกำหนดและเงื่อนไขสำหรับข้อผูกพันในการเปิดตัว" แอร์บัสหวังว่าจะมีสายการบิน 5 สายการบินที่จะลงนามสั่งซื้อทั้งเอ330 และ เอ340 และในวันที่ 12 พฤษภาคม ได้ส่งข้อเสนอการขายไปยังผู้สมัครที่มีแนวโน้มมากที่สุด รวมทั้งลุฟท์ฮันซ่าและสวิสแอร์

**การทดสอบและเปิดตัว**
left
ในการเตรียมพร้อมสำหรับการผลิตแอร์บัส เอ330 และ เอ340 พันธมิตรของแอร์บัสได้ลงทุนในสิ่งอำนวยความสะดวกใหม่ๆ ทางตะวันตกเฉียงใต้ของอังกฤษ บีเออี ซิสเต็มลงทุน 7 ล้านปอนด์ในศูนย์เทคนิคสามชั้นที่มีพื้นที่ 15,000 ตร.ม. (161,000 ตารางฟุต) ที่ฟิลตัน ทางตอนเหนือของเวลส์ นอกจากนี้บีเออียังใช้เงิน 5 ล้านปอนด์ไปกับสายการผลิตใหม่ที่โรงงานผลิตส่วนปีกของบรอจตันอีกด้วย ในเยอรมนี, เมสเซอร์ชมิทท์-เบลโคว์-บลูม (เอ็มบีบี) ได้ลงทุน 400 ล้านมาร์คเยอรมัน ในโรงงานผลิตในบริเวณปากแม่น้ำเวเซอร์ รวมทั้งที่เบรเมิน, ไอน์สวาร์เดน, วาเรล และฮัมบวร์ก ฝรั่งเศสเห็นการลงทุนที่ใหญ่ที่สุด โดยอาเอร็อสปาซียาล ได้สร้างโรงงานประกอบขั้นสุดท้ายแห่งใหม่มูลค่า 2.5 พันล้านฟรังก์ฝรั่งเศส ซึ่งอยู่ติดกับท่าอากาศยานตูลูซ-บลานัค
เมื่อวันที่ 12 มีนาคม ค.ศ.1987 แอร์บัสได้รับคำสั่งซื้อเครื่องบินไอพ่นสองเครื่องยนต์ลำแรกจากสายการบินสัญชาติฝรั่งเศส แอร์อินเตอร์ โดยสั่งซื้อ 5 ลำและตัวเลือก 15 ลำ และการบินไทยที่สั่งซื้อ 8 ลำ แอร์บัสประกาศในวันรุ่งขึ้นว่าจะเปิดตัวโปรแกรมเอ330 และ เอ340 อย่างเป็นทางการภายในเดือนเมษายน ค.ศ. 1987 โดยเริ่มส่งมอบเครื่องบิน เอ340 ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1992 และเริ่มส่งมอบเอ330 ในปี 1993 
แอร์บัส เอ330 ที่เสร็จสมบูรณ์ลำแรกเปิดตัวเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม ค.ศ. 1992 โดยมีเที่ยวบินแรกในวันที่ 2 พฤศจิกายน ด้วยน้ำหนัก 181,840 กก. (401,000 ปอนด์) รวมอุปกรณ์ทดสอบ 20,980 กก. (46,300 ปอนด์) เอ330 กลายเป็นเครื่องบินไอพ่นสองเครื่องยนต์ที่ใหญ่ที่สุดที่บิน จนถึงเที่ยวบินแรกของโบอิง 777 เที่ยวบินกินเวลาห้าชั่วโมงสิบห้านาทีในระหว่างนั้น มีการทดสอบความเร็ว ความสูง และการกำหนดค่าการบินอื่นๆ แอร์บัสตั้งใจให้โปรแกรมการบินทดสอบประกอบด้วยเครื่องบิน 6 ลำที่บินรวม 1,800 ชั่วโมง เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2536 แอร์บัส เอ330 ได้รับการรับรองจาก หน่วยงานการบินร่วมแห่งยุโรป (JAA) และ องค์การบริหารการบินแห่งชาติสหรัฐ (FAA) พร้อมกัน หลังจากชั่วโมงบินทดสอบสะสม 1,114 ชั่วโมง และเที่ยวบินทดสอบ 426 เที่ยวบิน ในเวลาเดียวกัน การทดสอบน้ำหนักได้ผลดี โดยแสดงให้เห็นว่าเครื่องบินมีน้ำหนักน้อยกว่าปกติ 500 กก. (1,100 ปอนด์)ไฟล์:Airbus A330-301, Air Inter AN0198153.jpg|thumb|ในวันที่ 17 มกราคม ค.ศ. 1994 แอร์อินเตอร์เริ่มให้บริการแอร์บัส เอ330 ลำแรก
แอร์อินเตอร์กลายเป็นผู้ให้บริการรายแรกของแอร๋บัส เอ330 โดยได้นำเครื่องบินเข้าประจำการเมื่อวันที่ 17 มกราคม ค.ศ. 1994 ระหว่างท่าอากาศยานออร์ลี, กรุงปารีส และมาร์แซย์ การส่งมอบให้กับมาเลเซียแอร์ไลน์ และการบินไทยถูกเลื่อนออกไปเนื่องจากปัญหาการหลุดร่อนของวัสดุผสมในส่วนประกอบของตัวกลับแรงดันไอพ่นบนเครื่องยนต์พีดับเบิลยู4168 โดยการบินไทยได้รับ A330 ลำแรกในช่วงครึ่งปีหลัง โดยให้บริการในเส้นทางจากกรุงเทพฯ ไปยังไทเปและโซล คาเธ่ย์แปซิฟิคได้รับเครื่องบิน เอ330 แบบเทรนต์ 700 หลังจากการรับรองเครื่องยนต์ดังกล่าวเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม ค.ศ. 1994 มาเลเซียแอร์ไลน์ได้รับแอร์บัส เอ330 เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1995 และจัดกำหนดการคำสั่งซื้อใหม่อีก 10 ลำ

**รุ่นย่อของ -300: แอร์บัส เอ330-200**
ไฟล์:C-GGWB A330-202 Canada 3000 MAN 12SEP98 (5912766351).jpg|thumb|แคนาดา 3000 แอร์ไลน์เปิดตัวเอ330-200 ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1998
เพื่อตอบสนองต่อการลดลงของยอดขาย เอ330-300 บวกกับการเจาะตลาดเพิ่มขึ้นของโบอิง 767-300อีอาร์ และคำขอของสายการบินในการเพิ่มพิสัยบินและเครื่องบินขนาดเล็ก แอร์บัสจึงได้พัฒนา แอร์บัส เอ330-200 ขึ้น ในระหว่างการพัฒนา เอ330-200 จะมีต้นทุนการดำเนินงานที่ถูกกว่าเครื่องบินโบอิง 767-300อีอาร์ ถึงร้อยละ 9 เครื่องบินลำนี้มีพิสัยการบิน 11,900 กม. (6,430 ไมล์ทะเล; 7,390 ไมล์) ซึ่งแอร์บัสคาดการณ์ความต้องการเครื่องบิน 800 ลำระหว่างปี 1995-2015 โครงการซึ่งคาดว่าจะมีค่าใช้จ่ายในการพัฒนา 450 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการกำกับดูแลอุตสาหกรรมของแอร์บัสเมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน ค.ศ. 1995
เอ330-200 บินครั้งแรกเมื่อวันที่ 13 สิงหาคม ค.ศ. 1997 กระบวนการรับรองสิบหกเดือนเกี่ยวข้องกับการบันทึกเที่ยวบินทดสอบ 630 ชั่วโมง ลูกค้ารายแรกของ เอ330-200 คือ ILFC; เครื่องบินเหล่านี้เช่าโดยแคนาดา 3000 ซึ่งเป็นผู้ดำเนินการรายแรกของประเภทนี้

**การพัฒนาต่อ**
แอร์บัส เอ330-200F ทำการบินครั้งแรกในวันที่ 5 พฤศจิกายน ค.ศ. 2009
เพื่อตอบสนองต่อยอดขาย เอ300-600F และ เอ310F ที่ล้าหลัง แอร์บัสเริ่มทำการตลาดแอร์บัส เอ330-200F ซึ่งเป็นเครื่องบินขนส่งสินค้าที่ดัดแปลงมาจาก เอ330-200 ประมาณปี 2001 เรือบรรทุกสินค้ามีพิสัยทำการ 7,400 กม. (4,000 ไมล์ทะเล; 4,600 ไมล์) ด้วยน้ำหนักบรรทุก 65 ตัน (140,000 ปอนด์) หรือ 5,900 กม. (3,200 nmi; 3,700 ไมล์) ด้วยน้ำหนักบรรทุก 70 ตัน (150,000 ปอนด์) เครื่องบินใช้จมูกแบบเดียวกับรุ่นผู้โดยสาร แต่จะมีอุปกรณ์เสิรมล้อลงจอดบริเวณหัวเครื่อง โดยจะมีลักษณะเป็นกระเปาะ อุปกรณ์นี้จะยกจมูกของเครื่องบินขึ้นเพื่อเพิ่มความสูงให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมต่อการบรรทุกสินค้า เนื่องจากการออกแบบดั้งเดิมของเอ330 และ เอ340 จะมีการออกแบบล้อลงจอดให้พื้นเครื่องบินเอียงสูงขึ้นทางท้ายลำ
เอ330-200F ทำการบินครั้งแรกเมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน ค.ศ. 2009 นี่เป็นจุดเริ่มต้นของโปรแกรมการรับรอง 180 ชั่วโมงสี่เดือน การรับรอง JAA และ FAA โดยคาดว่าจะมีขึ้นภายในเดือนมีนาคมปีถัดไป แม้ว่าการอนุมัติจาก JAA จะล่าช้าไปจนถึงเดือนเมษายน การส่งมอบครั้งแรกถูกส่งไปยังแผนกขนส่งสินค้าของสายการบินเอทิฮัด ซึ่งก็คือเอทิฮัดคาร์โก้ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2010
เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2013 ที่งานเป่ย์จิงแอร์โชว์ แอร์บัสได้ประกาศเครื่องบินรุ่น เอ330-300 รุ่นใหม่ที่มีน้ำหนักเบาลง ซึ่งปรับให้เหมาะกับการใช้งานในเส้นทางภายในประเทศและในภูมิภาคในตลาดที่มีการเติบโตสูงซึ่งมีประชากรจำนวนมากและการจราจรหนาแน่น จีนและอินเดียได้รับการยอมรับว่าเป็นเป้าหมายสำคัญ รุ่นนี้สามารถบรรทุกผู้โดยสารได้ถึง 400 คน  ลูกค้ารายแรกของ A330เรจินัล ได้รับการประกาศให้เป็นซาอุเดียที่งานปารีสแอร์โชว์ ปี 2015

**ตัวเลือกเครื่องยนต์ใหม่**
แอร์บัส เอ330นีโอ (neo; New Engine Option, ตัวเลือกเครื่องยนต์ใหม่) เป็นการพัฒนาจากเอ330 รุ่นแรก (ปัจจุบันคือ เอ330ceo - ceo; Current Engine Option, ตัวเลือกเครื่องยนต์ปัจจุบัน) โดยรุ่นใหม่นี้จะมีการติดตั้งเครื่องยนต์สมัยใหม่ที่พัฒนาขึ้นสำหรับโบอิง 787  เอ330นีโอเปิดตัวครั้งแรกในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2014 ที่งานฟรานโบโรห์แอร์โชว์ ซึ่งรุ่นนี้จะมีการประหยัดเชื้อเพลิงที่ดีขึ้น 14% ต่อที่นั่ง จะใช้โรลส์-รอยซ์ เทรนต์ 7000 ที่มีขนาดใหญ่กว่าโดยเฉพาะ ทั้งสองรุ่นจะอิงจาก เอ330-200 และ -300: -800 และจะมีพิสัยการบินประมาณ 8,150 ไมล์ทะเล (15,090 กม.) พร้อมความจุ 257 คน ในขณะที่ -900 จะมีพิสัยการบินประมาณ 7,200 ไมล์ทะเล (13,330 กม.) ด้วยความจุ 287 คน เอ330-900 ทำการบินครั้งแรกเมื่อวันที่ 19 ตุลาคม ค.ศ. 2017 ได้รับใบรับรองประเภท EASA เมื่อวันที่ 26 กันยายน ค.ศ. 2018 และส่งมอบครั้งแรกให้กับตัปปูร์ตูกัลเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน และเอ330-800 ทำการบินครั้งแรกเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน ค.ศ. 2018 โดยมีเป้าหมายเพื่อการรับรองประเภทในช่วงกลางปี 2019 และส่งมอบในช่วงครึ่งแรกของปี 2020

**ลักษณะ**
ภาพมุมล่างของแอร์บัส เอ330-200
ห้องนักบินของแอร์บัส เอ330

**ภาพรวม**
แอร์บัส เอ330 เป็นเครื่องบินลำตัวกว้างขนาดกลาง โดยมีเครื่องยนต์ 2 เครื่องแขวนอยู่ที่เสาใต้ปีก โครงด้านล่างจมูกสองล้อและขาหลักโบกี้สี่ล้อสองขาที่สร้างโดย Messier-Dowty รองรับเครื่องบินบนพื้น น้ำหนักสูงสุดในการขึ้นบินของมันเพิ่มขึ้นจาก 212 ตัน (467,000 ปอนด์) เมื่อเปิดตัวเป็น 242 ตัน (534,000 ปอนด์) ในปี 2013 ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพช่วงบรรทุกสินค้า
โครงเครื่องบินของเอ330 มีลักษณะเป็นเครื่องบินปีกเดียวแบบปีกต่ำที่มีปีกเหมือนกับของเอ340-200/300 สำหรับเอ330-300 การออกแบบปีกร่วมกับเอ340 ทำให้เอ330 สามารถรวมคุณลักษณะด้านอากาศพลศาสตร์ที่พัฒนาขึ้นสำหรับเครื่องบินรุ่นก่อนได้ เดิมออกแบบให้มีช่วงปีกกว้าง 56 ม. (180 ฟุต) ต่อมาขยายเป็น 58.6 ม. (190 ฟุต) และสุดท้ายเป็น 60.3 ม. (200 ฟุต) ปีกกว้างคล้ายกับของโบอิง 747-200 ที่ใหญ่กว่า แต่มีพื้นที่ปีกน้อยกว่า 35 เปอร์เซ็นต์
ลำตัวเครื่องบิน A330 และ A340 มีต้นแบบมาจากเครื่องบินแอร์บัส A300-600 โดยมีชิ้นส่วนทั่วไปหลายชิ้น และมีความกว้างภายนอกและห้องโดยสารเท่ากันคือ 5.64 ม. (19 ฟุต) และ 5.26 ม. (17 ฟุต) การจัดที่นั่งโดยทั่วไปคือ 2–2–2 หกตัวติดกันในชั้นธุรกิจและ 2–4–2 แปดตัวในชั้นประหยัด

**ระบบการบิน**
เอ330 ใช้เลย์เอาต์ห้องนักบินกระจกแบบเดียวกับเอ320 และเอ340 ซึ่งมีการแสดงอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์มากกว่ามาตรวัดเชิงกล ห้องนักบินมีระบบควบคุมแบบด้านข้าง จอแสดงผลหลัก 6 จอ และระบบเครื่องมือการบินอิเล็กทรอนิกส์ (EFIS) ซึ่งครอบคลุมการนำทางและการแสดงการบิน เช่นเดียวกับระบบตรวจสอบอากาศยานแบบรวมศูนย์แบบอิเล็กทรอนิกส์ (ECAM) นอกเหนือจากห้องนักบินแล้ว เอ330 ยังมีระบบฟลายบายไวร์ซึ่งใช้กันทั่วไปในตระกูล เอ320, เอ340, เอ350 และ เอ380 นอกจากนี้ยังมีระบบควบคุมการบินหลัก 3 ระบบและระบบควบคุมการบินรองอีก 2 ระบบ ตลอดจนระบบป้องกันขอบเขตการบินซึ่งป้องกันไม่ให้การซ้อมรบเกินกว่าที่กำหนด

**เครื่องยนต์**
ตั้งแต่การเริ่มพัฒนาโครงการ TA9 แอร์บัสมีการวางแผนตัวเลือกของเครื่องยนต์จากผู้ผลิตเครื่องยนต์รายใหญ่สามราย ได้แก่ โรลส์-รอยซ์, แพรตแอนด์วิตนีย์ และจีอีเอวิเอชั่น โดยเริ่มแรกจีอีนำเสนอเครื่องยนต์ซีเอฟ6-80C2 แต่ผลการศึกษาเพิ่มเติมในภายหลังระบุว่าจำเป็นต้องมีแรงขับมากขึ้นเพื่อเพิ่มความสามารถด้านกำลังเริ่มต้นจาก 267 เป็น 289 kN (60,000 เป็น 65,000 lbf) จีอีขยายขนาดใบพัดของเครื่องยนต์ซีเอฟ6-80C2 จาก 236 เป็น 244 เซนติเมตร (92.9 เป็น 96.1 นิ้ว) และลดจำนวนใบพัดจาก 38 เป็น 34 ใบเพื่อสร้างซีเอฟ6-80E1 ที่มีแรงขับ 300–320 kN (67,000–72,000 lbf)
ไฟล์:Trent 700 - DSC 8123-F-WWCR - MSN 1462 (10513329855) (cropped).jpg|โรลส์-รอยซ์ เทรนต์ 700 มีการใช้ระบบไอเสียแบบผสม
ไฟล์:Airbus A330-200F(F-WWYE) (4337113707).jpg|แพรตแอนด์วิตนีย์ พีดับเบิลยู 4000 ใช้ระบบไอเสียแบบไม่ผสม
ไฟล์:VH-QPJ 'Port Stephens' Airbus A330-303 Qantas (6600877627) crop.jpg|จีอี ซีเอฟ6 ใช้ระบบไอเสียแบบไม่ผสม แต่ได้เพิ่มกรวยไอเสียแบบแหลม

**รุ่น**

**แอร์บัส เอ330ซีอีโอ**

**แอร์บัส เอ330-200**
ไฟล์:ITA Airways EI-EJP BOS Climb Out 22R AZ A330 202 Tazio Nuvolari Small (53715072392).png|thumb|แอร์บัส เอ330-200 ของอิตาแอร์เวย์
แอร์บัส เอ330-200 เป็นเครื่องบินรุ่นที่สั้นกว่าของ แอร์บัส เอ330-300 และมีความคล้าายคลึงกับ แอร์บัส เอ340-200
ในปีค.ศ. 1990 แอร์บัสขาย เอ340-200 ไม่ได้มากนัก (สร้างเพียง 28 ลำเท่านั้น) ดังนั้น แอร์บัสจึงใช้ลำตัวของ เอ340-200 และยึดปีกและเครื่องยนต์ของ แอร์บัส เอ330-300 สิ่งนี้ทำให้เครื่องบินมีประสิทธิภาพมากขึ้นและ  ได้รับความนิยมมากกว่า เอ340-200 มาก
หางเสือของ เอ330-200 นั้นสูงกว่ารุ่น 300 เล็กน้อย เพื่อสร้างแรงบิดเช่นเดียวกับ เอ330-300
มีน้ำหนักสูงสุดในการขึ้นบินเท่ากับ เอ330-300 จึงสามารถกินน้ำมันได้มากกว่า ซึ่งหมายความว่า แอร์บัส เอ330-200 สามารถบินได้ไกลกว่า เอ330-300 โดยรุ่น 200 นั้นมีระยะทาง 12,500 กม. ซึ่งเท่ากับ 6,750 ไมล์ทะเล
แอร์บัส เอ330 มีตัวเลือกเครื่องยนต์สามแบบ เครื่องยนต์ General Electric CF6-80E, เครื่องยนต์ Pratt & Whitney PW4000, หรือเครื่องยนต์ Rolls-Royce เทรนต์ 700 สองเครื่อง (ลำละสองเครื่อง)

**แอร์บัส เอ330-300**
ไฟล์:Cathay Pacific A330.png|alt=ลำที่เกิดเหตุ เที่ยวบิน 780|thumb|แอร์บัส เอ330-300 ของคาเธ่ย์แปซิฟิก
แอร์บัส เอ330-300 เริ่มประจำการในปี 1993 โดยเป็นเอ330 รุ่นแรก โดยมีความจุผู้โดยสาร 295 คนในการจัดเรียงที่นั่ง 3 ชั้น หรือ 335 คนในการจัดเรียงที่นั่ง 2 ชั้น หรือ 440 คนในการจัดเรียงที่นั่งชั้นเดียว มีพิสัยการบิน 5,650 ไมล์ทะเล (10,500 กิโลเมตร) รุ่น -300 มีลำตัวเครื่องคล้ายกับเอ300-600 และมีตัวเลือกเครื่องยนต์ เจเนอรัลอิเล็กทริก ซีเอฟ6-80อี, แพรตแอรด์วิตนีย์ พีดับเบิลยู4000, หรือโรลส์-รอยซ์ เทรนต์ 700 โดยเครื่องยนต์ทั้งหมดได้รับการจัดอันดับ ETOPS ที่ ETOPS-180 ทำให้เอ330-300 สามารถบินได้ถึง 180 นาทีจากสนามบินที่สามารถลงจอดได้ รุ่น -300 แข่งขันกับโบอิง 777-200 และโบอิง 767-400อีอาร์ 

**แอร์บัส เอ330-200F**
ไฟล์:Malaysia Airlines, Airbus A330-200F, 9M-MUD, 'Welcomes Fu Wa & Feng Yi' - NRT.jpg|thumb|แอร์บัส เอ330-200F ของมาสคาร์โก้ สังเกตส่วนต่อเติมล้อลงจอดบริเวณส่วนหัว
เนื่องจาก แอร์บัส เอ300-600F และ แอร์บัส เอ310F เริ่มเก่าและบริษัทต่างๆ หยุดสั่งซื้อเครื่องบินรุ่นดังกล่าว แอร์บัสจึงตัดสินใจสร้างเครื่องบินขนส่งสินค้าลำใหม่เพื่อทดแทน เริ่มให้บริการเครื่องบินในช่วงปี พ.ศ. 2543-2544 เครื่องบินถูกพูดถึงอีกครั้งในงาน 2006 ฟาร์นโบโร แอร์โชว์ แอร์บัสได้รับอนุญาตให้ขายเครื่องบินในเดือนมกราคม 2550 และเครื่องบินลำแรกออกจากโรงงานเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2552 เครื่องบินลำแรกบินเมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2552
แอร์บัสได้รับคำสั่งซื้อเครื่องบิน เอ330-200F จำนวน 67 ลำ ลูกค้าที่สั่งซื้อเครื่องบินมากที่สุดคือ อินเทอร์พิด เอวิเอชั่น กรุ๊ป ซึ่งสั่งซื้อเครื่องบินไปแล้ว 20 ลำ
ไฟล์:Express Freighters Australia, operated for Qantas Freight, (VH-EBE) Airbus A330-202(P2F) taxiing at Sydney Airport (4).jpg|thumb|แอร์บัส เอ330P2F ของควอนตัสเฟรต

**แอร์บัส เอ330P2F**
โครงการดัดแปลงเครื่องบินขนส่งสินค้า เอ330P2F เปิดตัวที่งาน สิงค์โปร์ แอร์โชว์ ปี 2555 เป้าหมายของการเปิดตัวในปี 2559 แอร์บัสจึงประมาณความต้องการของตลาดสำหรับเครื่องบินขนส่งสินค้า 2,700 ลำในระยะเวลา 20 ปี ครึ่งหนึ่งของสินค้าขนาดกลางเหล่านี้ รวมทั้งการแปลง 900 รายการ

**แอร์บัส เอ330นีโอ**

**แอร์บัส เอ330-800**
แอร์บัส เอ330-800 มีพื้นฐานมาจาก เอ330-200 โดยมีการปรับเปลี่ยนห้องโดยสาร เครื่องยนต์เทรนต์ 7000 ของ Rolls Royceที่ใหญ่ขึ้น และการปรับปรุงด้านอากาศพลศาสตร์ เที่ยวบินแรกของ A330-800 เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 แอร์บัส เอ330-800 สองลำแรกได้ส่งมอบให้กับลูกค้าของสายการบิน คูเวตแอร์เวย์ ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2563

**แอร์บัส เอ330-900**
ไฟล์:D-ANRH Condor A330-900neo Beach.jpg|thumb|222x222px|แอร์บัส เอ330-900 ของค็อนดอร์
แอร์บัส เอ330-900 มีการนำลำตัวเครื่องบินของ เอ330-300 มาใช้ โดยที่นั่งเพิ่ม 10 ที่นั่ง เนื่องจากการเพิ่มประสิทธิภาพห้องโดยสาร ด้วยเครื่องยนต์เทรนต์ 7000 ที่ทันสมัยและปีกเครื่องบินที่ออกแบบใหม่ เครื่องบินลำนี้จะเผาผลาญเชื้อเพลิงต่อที่นั่งน้อยลง 14% เมื่อเทียบกับ เอ330-300 ในระยะทาง 4,000 ไมล์ทะเล ควรเดินทาง 6,550 ไมล์ทะเล (12,130 กม.) พร้อมผู้โดยสาร 287 คนในรูปแบบมาตรฐาน

**แอร์บัสเบลูกา เอกซ์เอล**
ไฟล์:F-WBXL - Airbus A330-743L Beluga XL (48928991596).jpg|thumb|แอร์บัสเบลูกา เอกซ์เอลขณะลงจอดที่ท่าอากาศยานตูลูซ–บลาญัก|222x222pxแอร์บัสเริ่มออกแบบเครื่องบินทดแทนสำหรับเบลูก้าในเดือนพฤศจิกายน 2014 เบลูก้า XL เอ330-743L มีพื้นฐานมาจากแอร์บัส เอ330 และมีพื้นที่มากกว่ารุ่นก่อนถึง 30% เช่นเดียวกับ แอร์บัสเบลูกา รุ่นก่อน เบลูกา เอกซ์เอล มีส่วนขยายที่ส่วนบนของลำตัวเครื่องบิน และสามารถรองรับปีก เอ350 สองปีกแทนที่จะเป็นหนึ่งปีก เครื่องบินใหม่นี้ออกจากสายการผลิตในวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2561 และทำการบินครั้งแรกเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2561 โดยได้เริ่มดำเนินการระหว่างโรงงานต่างๆ ของแอร์บัสในเดือนมกราคม พ.ศ. 2563

**เครื่องบินองค์กร**

**เอซีเจ330**
แอร์บัส เอ330-200 ได้ออกตัวในชื่อ แอร์บัส คอเพอร์เรต เจ็ต และในรุ่นพิสัยการบินสูงพิเศษในชื่อ "แอร์บัส เอ330-200 พรีสติช" โดยมีพิสัยการบิน 15,400 กม. (8,300 ไมล์ทะเล) พร้อมความจุผู้โดยสาร 50 คน

**เอซีเจ330นีโอ**
แอร์บัส เอซีเจ330นีโอ รุ่นใหม่สำหรับองค์กรสามารถบินผู้โดยสาร 25 คนในระยะทาง 19,260 กม. (10,400 ไมล์ทะเล) หรือ 21 ชั่วโมง เพียงพอที่จะบินตรงจากยุโรปไปยังออสเตรเลีย

**เครื่องบินการทหาร**

**แอร์บัส เอ330 MRTT**
แอร์บัส เอ330 MRTT ของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์แอร์บัส เอ330 MRTT คือเครื่องบินบรรทุกน้ำมัน ซึ่งหมายความว่าเครื่องบินจะมีการบรรทุกเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องยนต์ไอพ่นเป็นจำนวนมากเพื่อเติมให้กับเครื่องบินลำอื่นกลางอากาศ
เครื่องบินดังกล่าวได้รับคำสั่งซื้อจากกองทัพอากาศออสเตรเลีย (RAAF), กองทัพอากาศของสหราชอาณาจักร (RAF), สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์, และซาอุดีอาระเบีย

**อีเอดีเอส/นอร์ทธรอป กรัมแมน เคซี-45**
อีเอดีเอส/นอร์ทธรอป กรัมแมน เคซี-45 เป็นรุ่นเสนอของ เอ330 MRTT สำหรับโครงการเติมเชื้อเพลิงกลางอากาศ KC-X ของกองทัพอากาศสหรัฐ (USAF) ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2008 USAF ได้เลือกเครื่องบินลำดังกล่าวมาแทนที่เครื่องบินโบอิง เคซี-135 สตารโตแทงก์เกอร์ โดยในขั้นตอนการนำเคซี-45 เข้าประจำการนั้น มีปัญหามาขัดขวางมากมาย ทั้งการคอร์รัปชั่นและการเลือกพรรคเลือกพวก ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2010 อีเอดีเอสได้ยื่นประมูลเครื่องบินไปยัง USAF โดยไม่มีนอร์ทธรอป กรัมแมนเป็นหุ้นส่วน อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2011 USAF ได้เลือกข้อเสนอของโบอิง เคซี-767 ซึ่งต่อมาใช้ชื่อว่า เคซี-46 มาประจำการเนื่องจากมีราคาต่ำกว่า

**ผู้ให้บริการ**
ณ เดือนธันวาคม ค.ศ. 2022 แอร์บัส เอ330 มีคำสั่งซื้อ 1,774 ลำ โดยส่งมอบไปแล้ว 1,559 ลำ และเข้าประจำการ 1,467 ลำ ประกอบด้วย A330-200 596 ลำ, -200F 38 ลำ, 741 -300 ลำ, 7 -800 ลำ และ 85 -900 ลำ อยู่ในการให้บริการของสายการบินด้วยจำนวน 142 ลำ ผู้ประกอบการ ผู้ให้บริการรายใหญ่ที่สุดห้าราย ได้แก่ เดลตาแอร์ไลน์ (62), เตอร์กิชแอร์ไลน์ (61), ไชนาอีสเทิร์นแอร์ไลน์ (55), แอร์ไชนา (53), ไชนาเซาเทิร์นแอร์ไลน์ (40)

**คำสั่งซื้อและการส่งมอบ**
ข้อมูลเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2023

**อุบัติเหตุและอุบัติการณ์สำคัญ**
ไฟล์:Voo Air France 447-2006-06-14.jpg|thumb|หางเสือของเที่ยวบินที่ 447

**อุบัติเหตุ**
 30 มิถุนายน 1994 แอร์บัส เอ330-300 ของแอร์บัส เกิดตกลงขณะทำการทดสอบ เหตุการณ์ได้นำมาซึ่งการสูญเสียชีวิตทั้ง 7 คนบนเครื่อง- 1 มิถุนายน 2009 แอร์ฟรานซ์ เที่ยวบินที่ 447 ได้ตกลงสู่มหาสมุทรแอตแลนติกใต้ขณะเดินทางจากรีโอเดจาเนโร ไปยังปารีส คาดว่าเกิดจากข้อผิดพลาดของระบบ นำมาสู่การร่วงหล่นจากท้องฟ้า (Stall) ส่งผลให้ผู้โดยสารและลูกเรือทั้งหมดเสียชีวิต- 12 พฤษภาคม 2010 แอฟริควิยาห์แอร์เวย์ เที่ยวบินที่ 771 ได้ตกลงขณะทำการลงจอดที่ท่าอากาศยานนานาชาติไตรโพลิ มีผู้รอดชีวิตเพียงคนเดียวจากอุบัติเหตุในครั้งนี้ คาดว่าอุบัติเหตุครั้งนี้เกิดจากอาการหลงทิศ, ความผิดพลาดของนักบิน, และการบริหารจัดการลูกเรือที่ไม่ดีพอ

**อุบัติการณ์**
 เกี่ยวกับความผิดพลาดของระบบของเครื่องบิน- ควอนตัส เที่ยวบินที่ 72 เกิดการ่วงหล่นจากท้องฟ้าถึง 2 ครั้ง ขณะทำการบินในเส้นทางบินระหว่างสิงค์โปร์และเพิร์ท เครื่องบินลงจอดอย่างปลอดภัยที่ฐานทัพอากาศเลียร์มอนต์ คาดว่าอุบัติเหตุครั้งนี้เกิดจากข้อผิดพลาดของซอฟต์แวร์
 เกี่ยวกับระบบจ่ายเชื้อเพลิงและเครื่องยนต์- 24 สิงหาคม 2001 แอร์ทรานแซท เที่ยวบินที่ 236 ได้มีน้ำมันเครื่องรั่วไหลขณะดำเนินเที่ยวบินไปลิสบอน จึงทำให้ต้องลงจอดฉุกเฉินที่ฐานทัพอากาศอะซอเรส บริเวณมหาสมุทรแแอตแลนติก- 13 เมษายน 2010 คาเธ่ย์แปซิฟิก เที่ยวบินที่ 780 เกิดเหตุเครื่องยนต์ล้มเหลว จากสารเจือปนในน้ำมันเชื้อเพลิง ทำให้เครื่องบินต้องลงจอดด้วยความมเร็วสูงที่ท่าอากาศยานนานาชาติฮ่องกง
 เกี่ยวกับการปล้นจี้และสงคราม- 25 พฤษภาคม 2000 ฟิลิปปินส์แอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 812 เกิดการปล้นจี้บนเที่ยวบินโดยผู้ก่อการร้าย  เหนือเมืองอันตีโปโลของฟิลิปปินส์ ทุกคนบนเที่ยวบินรอดชีวิตยกเว้นผู้ก่อการร้ายที่โดดลงจากเครื่องบินไป

**ข้อมูลจำเพาะ**

**เครื่องบินที่ใกล้เคียงกัน**

**รุ่นที่ใกล้เคียงกัน**
 แอร์บัส เอ300- แอร์บัส เอ330นีโอ- แอร์บัส เอ340- แอร์บัส เอ350- แอร์บัสเบลูกา

**เครื่องบินแบบอื่นที่ใกล้เคียงกัน**
 โบอิง 757- โบอิง 767- โบอิง 777-200- โบอิง 787 ดรีมไลเนอร์- อิลยูชิน อิล-96- แมคดอนเนลล์ ดักลาส เอ็มดี-11

**เชิงอรรถ**

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 url=https://archive.org/details/isbn_9780760308899 752748308893.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 แอร์บัส เอ330
หมวดหมู่:เครื่องบินแอร์บัส