วิกิพีเดีย:สารวิกิพีเดีย/09-2553/ก

__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

**การแข่งขันตรวจจับการก่อกวน**
“ การแข่งขันตรวจจับการก่อกวนบนวิกิพีเดียระหว่างประเทศครั้งที่ 1” ถูกจัดขึ้นในปาดัว ประเทศอิตาลี ระหว่างวันที่ 22-23 กันยายน 2553 เพื่อพัฒนาอุปกรณ์อัตโนมัติสำหรับตรวจจับการแก้ไขที่มีเจตนากระทำผิดบนวิกิพีเดีย ( หน้าเวิร์กชอป) โดยมีผู้ส่งผลงานเข้าร่วมจำนวน 9 ทีม การแข่งขันกำหนดการแก้ไขจำนวน 32,452 ครั้ง โดยยกตัวอย่างมาจากรายการปรับปรุงล่าสุดของวิกิพีเดียเป็นเวลาหนึ่งสัปดาห์ ซึ่งได้รับการจำแนกโดยผู้คัดแยกจำนวน 753 คน ซึ่งสมัครเข้ามาจาก Amazon Mechanical Turk เพื่อให้โครงการตรวจสอบความแม่นยำของตัวตรวจจับการก่อกวนอัตโนมัติสามารถดำเนินการได้ ยกตัวอย่างโดยเปรียบเทียบลักษณะที่ถูกและลักษณะที่ผิด (“TP” และ “FP” ในไฟล์ PDF) ข้อสรุปหนึ่งคือการใช้งานอุปกรณ์ทั้งหมดของผู้เข้าแข่งขันสามารถดำเนินการได้ผลดีกว่าอุปกรณ์ของผู้เข้าสมัครทีมใดทีมหนึ่ง อุปกรณ์ตรวจจับร่วมมีค่า  FP=20% ในขณะที่มีค่า TP=95% (แผนภาพด้านขวามือในหนา 11) กล่าวคือ อุปกรณ์ดังกล่าวสามารถตรวจจับการแก้ไขที่มีลักษณะก่อกวนได้ 19 จาก 20 ครั้ง จุดข้อมูลสำหรับการตรวจจับที่สูงกว่า คือ FP=35% ที่ TP=98% รายงานยังได้มีข้อสรุปว่าลักษณะที่แตกต่างกันของอุปกรณ์ตรวจจับการก่อกวนประกอบกันเพื่อเข้าถึงความเป็นไปได้ที่ว่าการแก้ไขที่พิจารณานั้นเป็นการก่อกวน (หนึ่งในลักษณะอย่างง่าย กำหนดโดยผู้เข้าร่วมการแข่งขัน 7 ทีม จากทั้งหมด 9 ทีม ไม่ว่ามันจะเป็นการแก้ไขของผู้ใช้นิรนามหรือไม่) 
ยังมีอุปกรณ์ตรวจจับการก่อกวนอื่น ๆ อีกที่ไม่ได้เข้าร่วมการแข่งขัน หนึ่งในนั้นได้แก่บอตที่ดำเนินการย้อนการก่อกวนในวิกิพีเดียอยู่แล้ว อุปกรณ์ STiki ซึ่งพัฒนาที่มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย (ซึ่งผู้พัฒนา กล่าวว่ามันจะได้รับรางวัลที่สองหากเข้าร่วมการแข่งขันด้วย) และ โครงการที่เพิ่งจะประกาศใหม่ของมหาวิทยาลัยไอโอว่า

**วิกิพีเดียภาษาฝรั่งเศสครบล้านบทความ**
ไฟล์:Wikipedia-logo-v2-fr million1.png|thumb|100px|left|โลโก้ครบ 1,000,000 บทความของวิกิพีเดียภาษาฝรั่งเศส
กราฟแสดงจำนวนบทความในวิกิพีเดียภาษาฝรั่งเศส

วิกิพีเดียภาษาฝรั่งเศสเฉลิมฉลองบทความที่ 1,000,000 ซึ่งได้แก่บทความ Louis Babel เมื่อวันที่ 21 กันยายน วิกิพีเดียภาษาฝรั่งเศสเป็นวิกิพีเดียภาษาที่สามที่มีบทความครบ 1,000,000 บทความ ตามหลังวิกิพีเดียภาษาเยอรมัน (ปัจจุบันมี 1.1 ล้านบทความ) และวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ (ปัจจุบันมี 3.4 ล้านบทความ) โดยมีอัตราการเติบโตอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่การก่อตั้งในปี พ.ศ. 2544 จากสถิติ วิกิพีเดียภาษาฝรั่งเศสมีการแก้ไขนับ 60 ล้านครั้ง และมีผู้ใช้ที่ยังแก้ไขอยู่ถึง 300,000 คน การสร้างบทความใหม่ในวิกิพีเดียภาษาฝรั่งเศสทะยานขึ้นระหว่าง พ.ศ. 2548-2549 โดยมีการสร้างบทความภูมิศาสตร์ระดับโครงถึง 36,000 บทความ จากนั้นจึงเริ่มมีเสถียรภาพมากขึ้นจนถึงอัตราปัจจุบันที่มีการสร้างบทความใหม่ 300-400 บทความต่อวัน เช่นเดียวกับผู้ใช้ที่ยังแก้ไขอยู่ซึ่งสมัครบัญชีผู้ใช้ใหม่กว่า 800 คนต่อเดือน
จำนวนบทความยังได้มีการประกาศผ่านทาง  Twitter feed ของวิกิมีเดียฝรั่งเศส เนื่องจากความติดขัดของรายชื่อหน้าวิกิพีเดีย จำนวนบทความคาดว่าจะมีการประกาศภายในวันที่ 23 กันยายน หลังจากการสร้างบทความใหม่ระยะหนึ่ง ผู้พัฒนาเปิดเผยถึงจำนวนบทความที่ได้รับการประกาศ คือ Louis Babel สองวันก่อนหน้าวันที่เคยมีการคาดการณ์ก่อนหน้า
วิกิพีเดียต่อไปที่คาดว่าน่าจะครบ 1,000,000 บทความ ได้แก่ วิกิพีเดียภาษาโปแลนด์ (ปัจจุบันมี 729,000 บทความ) และภาษาอิตาเลียน (728,000 บทความ)

**ซิติเซนเดียมประกาศใช้กฎบัตร  แลร์รี แซงเจอร์ยุติบทบาทผู้นำ**
แลร์รี แซงเจอร์ 

หลังจากกระบวนการหารือซึ่งกินเวลามานานกว่าหนึ่งปี สารานุกรมบนวิกิออนไลน์ ซิติเซนเดียม ได้ประกาศใช้กฏบัตร (ซึ่งมีทั้งหมด 55 มาตรา วางรากฐานคล้ายกับรัฐธรรมนูญสำหรับการบริหารโครงการ) ข่าวดังกล่าวได้รับ การประกาศเมื่อเดือนกันยายนโดยผู้ก่อตั้งแลร์รี แซงเจอร์ บทบาทบรรณาธิการของเขายุติลงพร้อมกับการบังคับใช้กฏบัตรดังกล่าว
แผนการร่างกฏบัตรมีขึ้นตั้งแต่ข่าวประชาสัมพันธ์เริ่มต้นของซิติเซนเดียม เดือนตุลาคม พ.ศ. 2549 ซึ่งเขา ประกาศเจตนารมณ์ของเขาที่จะก้าวลงจากตำแหน่งบรรณาธิการ โดยส่วนหนึ่งเพื่อทำตามคำสัญญาของเขาที่จะทำเช่นนั้น สองสามปีหลังจากการริเริ่มซิติเซนเดียม และบางส่วนเนื่องมาจากการมีส่วนร่วมในโครงการที่ลดลงของแซงเจอร์
มาตราทั้ง 55 มาตราของกฏบัตรได้รับการจัดแบ่งออกไป 7 ส่วน (“สถานะพลเมืองและสถานะผู้แก้ไข” “เนื้อหาและรูปแบบ” “องค์กรและสำนักงาน” “นโยบายประชาคม” “พฤติกรรมและการแก้ไขข้อพิพาท” “ลักษณะการดำเนินการ” และ “มาตรการหัวเลี้ยวหัวต่อ”) ปัจจุบัน กระบวนการเสนอชื่อได้เริ่มต้นขึ้นเพื่อค้นหาบุคคลมาทำหน้าที่บริหารจัดการตามกฏบัตร ประกอบด้วย สมาชิกสภาการจัดการ 5 คน สมาชิกสภาบรรณาธิการ 7 คน บรรณาธิการจัดการ และผู้ตรวจการ (Ombudsman) บทปรารภของกฏบัตรอธิบายซิติเซนเดียมว่าเป็น “ความพยายามร่วมมือกันที่จะเก็บรวบรวม จัดระเบียบ และบ่มเพาะความรู้และเพื่อแจกจ่ายความรู้โดยให้สาธารณะเข้าถึงได้อย่างสะดวกและไม่มีค่าใช้จ่าย โดยปราศจาก คำว่า “สารานุกรม” มี ข้อกังวลเกี่ยวกับคำประกาศกำกวมและการขาดการตรวจทานเนื้อหาในรุ่นสุดท้าย ตัวแซงเจอร์เอง ผู้ซึ่งมิได้มีส่วนร่วมโดยตรงในกระบวนการร่างกฏบัตร ได้ โต้แย้งเนื้อหาในหลายมาตรา รวมไปถึงบทความที่มีลักษณะเป็นงานวิจัยต้นฉบับและการโฆษณา และกล่าวถึงการไม่มีส่วนในกระบวนการร่างกฏบัตรว่า “ทุกสิ่งที่อย่างเช่นบัญญัติสิทธิซึ่งระบุถึงสิทธิของพลเมืองต่อพฤติการณ์และการลงโทษที่อยุติธรรม” ใน การประกาศเมื่อเดือนกันยายน แซงเจอร์ยังได้วิพากษ์วิจารณ์กฏบัตรว่า “ขาดปัจจัยบังคับที่ว่าบทความจะต้องมีลักษระเป็นครอบครัวและเป็นมิตร” (เช่นในนโยบายความเป็นครอบครัวและเป็นมิตรปัจจุบันในซิติเซนเดียม) และเสริมว่า “มีบางสิ่งที่เป็นปมอย่างมากบนวิกิพีเดียที่ว่าไม่เป็นธุระอันใดในแหล่งข้อมูลที่จะเรียกตัวเองว่า ‘สารานุกรม’” 
ถึงแม้ว่าจะมีการวิจารณ์ในรุ่นสุดท้าย แต่กฏบัตรจะได้รับความเห็นชอบอย่างท่วมท้น โดย สมาชิก 65 จาก 72 คนที่มีส่วนร่วม (ในช่วงสองเดือนที่ผ่านมา ผู้ใช้ซิทิเซนเดียมที่ยังแก้ไขอยู่มีจำนวนราว 100 คน ซึ่งได้แก่บัญชีผู้ใช้ที่ได้แก้ไขอย่างน้อยหนึ่งครั้งตามสถิติของซิติเซนเดียม) ครึ่งหนึ่งของคณะกรรมการร่างกฏบัตร 8 คนได้  "ถูกถอดถอน" ก่อนหน้าการลงคะแนนเสียง และหนึ่งในสมาชิกคณะกรรมการที่เหลือ (รวมไปถึงเลขานุการสภาบรรณาธิการของซิทิเซนเดียม)  ให้เหตุผลการตัดสินใจนี้ว่าเพื่อมิให้กระบวนการช้าไปมากกว่านี้ “ซิติเซนเดียมอยู่บนการสนับสนุนดูแลชีวิตอย่างเข้มข้น ฉันคิดว่ามันมีโอกาสที่จะฟื้นตัวได้ด้วยกฏบัตรที่ไม่สมบูรณ์พร้อม”
ในคำประกาศ แซงเจอร์แสดงความผิดหวังต่อ “รายงานที่เต็มไปด้วยความหวังและใจแคบเกี่ยวกับอันตรายของจุดจบของเรา” สังเกตว่า “อัตราการเข้าชมของเราได้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และผมเห็นว่ามีผู้คนใหม่ ๆ เข้าร่วมกับเราอย่างไม่หยุดยั้ง” อย่างไรก็ตาม เขาเตือนว่า “กองทุนสนับสนุนเซิร์ฟเวอร์ของซิทิเซนเดียมกำลังขาดแคลน” และแนะนำให้ประชาคมพิจารณาเกี่ยวกับตัวเลือกด้านการเงินและการดำเนินงานที่ถูกลง

**สถิติการแก้ไขหน้าทั่วโลก**
Erik Zachte ได้ โพสต์บทวิเคราะห์การแก้ไข้หน้าบนวิกิพีเดียทุกภาษาแบ่งตามทวีป (บนบล็อก  Infodisiac ของเขา ซึ่งเป็นไซต์ที่รวบรวมข้อมูลสถิติของวิกิมีเดีย) บทวิเคราะห์ดังกล่าวคล้ายคลึงกับ บทวิเคราะห์การเข้าชมหน้าทั่วโลกก่อนหน้านี้ โดยมีพื้นฐานจากการสุ่มตัวอย่าง 1 ใน 1,000 ของปูมสควิด และไม่นับรวมบอตและ web crawler ถึงแม้ว่าจะไม่เที่ยงตรงอย่างสมบูรณ์แบบ บทวิเคราะห์ดังกล่าวก็ได้แสดงให้เห็นกระแสของการแก้ไขหน้าที่สำคัญหลายประการ: - โดยเฉลี่ย โครงการมีเดียวิกิมีการเข้าชม 2,000 ต่อการแก้ไขในเดือนกรกฎาคม 2553- เมื่อเทียบรวมกับวิกิพีเดียทุกภาษา วิกิพีเดียภาษาอังกฤษมีสัดส่วนการเข้าชม 51% และสัดส่วนการแก้ไขหน้า 41%- บัญชีผู้ใช้ในทวีปอเมริกาเหนือ ทวีปยุโรป รัสเซีย ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์และอีกบางประเทศมีสัดส่วนการเจ้าชมทั้งหมดรวมการแก้ไข 81% คิดเป็น 46% ของประชากรอินเทอร์เน็ตของโลก และคิดเป็นเพียง 19% ของประชากรโลก- ในอินเดีย สัดส่วนการเข้าชม 94% และสัดส่วนการแก้ไข 78% ของทั้งหมดเป็นของวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ

**ข่าวสั้น**
 ชาววิกิพีเดียใช้แหล่งอ้างอิงอย่างไร: ผลงานซึ่งปรากฏในวารสาร อินฟอร์เมชันรีเสิร์จ ( Where does the information come from? Information source use patterns in Wikipedia) รายงานผลการสำรวจทางเว็บซึ่งได้สำรวจชาววิกิพีเดียจำนวน 108 คนในช่วงฤดูใบไม้ผลิ พ.ศ. 2551 จากผลการสำรวจ ผู้สำรวจ อิสโต ฮูวิลา จำแนกชาววิกิพีเดียแบ่งตามการใช้แหล่งอ้างอิงออกได้เป็น 5 ประเภท (เช่น ส่วนใหญ่จะค้นหาแหล่งอ้างอิงแบบออนไลน์หรือไปห้องสมุด): “มือสืบสวน” “Surfers” “ผู้ช่ำชองโลก” “ผู้คงแก่เรียน” และ “ผู้แก้ไข”- แบบสำรวจความคิดเห็นของบทความเริ่มใช้งาน: อุปกรณ์แบบสำรวจความคิดเห็นของบทความนำร่องได้เริ่มทดลองใช้แล้วในฐานะส่วนหนึ่งของการริเริ่มนโยบายสาธารณะ โดยมีเป้าหมายที่จะ “จับความคิดเห็นจากผู้อ่าน” อุปกรณ์แบบสำรวจความคิดเห็น ซึ่งประกอบด้วยแถบ “คล้ายเทอร์โมมิเตอร์” ณ ล่างสุดของบทความ เปิดโอกาสให้ผู้อ่านสามารถตัดสินให้คะแนนบทความจากคุณภาพการอ้างอิง ความสมบูรณ์ ความเป็นกลางและความน่าอ่าน โดยมีคะแนนตั้งแต่ 1 ถึง 5 รุ่นนำร่องครอบคลุมราว 450 บทความในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษภายใต้การควบคุมดูแลของโครงการวิกินโยบายสาธารณะสหรัฐอเมริกา นอกเหนือจากการเพิ่มหนทางใหม่ในการสำรวจความคิดเห็นของผู้อ่านเกี่ยวกับคุณภาพของวิกิพีเดียแล้ว นโยบายสาธารณะยังได้ทดลองด้วยระบบดั้งเดิมในการสำรวจความคิดเห็นของผู้แก้ไขอีกด้วย- การริเริ่มความร่วมมือของบัญชีผู้ใช้: มูลนิธิวิกิมีเดีย เริ่มโครงการปรับปรุงการสร้างบัญชีผู้ใช้ โดยกล่าวว่า “การสร้างบัญชีผู้ใช้ดูไม่ค่อยเชื้อเชิญ บ่อยครั้งมันดูซับซ้อน ใช้กำลังขู่เข็ญ และมันไม่มีการติดตาม ไม่เป็นที่แน่ชัดถึงประโยชน์ของการสร้างบัญชีผู้ใช้” มีเพียง 31% ของผู้ใช้ใหม่บนวิกิพีเดียที่เคยแก้ไขอย่างน้อย 1 ครั้ง (ตามปูมที่ได้จากอุปกรณ์เซิร์ฟเวอร์เมื่อเดือนสิงหาคม) ปัจจุบัน การริเริ่มกำลังระดมแนวคิดและหาผู้เข้าร่วมโครงการและข้อมูล
ที่มา:- Wikipedia Signpost/2010-09-13/News and notes- Wikipedia Signpost/2010-09-27/News and notes- Wikipedia Signpost/2010-09-27/In the news