อำเภอไทรงาม

ไทรงาม เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดกำแพงเพชร

**ประวัติ**
อำเภอไทรงาม แต่เดิมเป็นเขตป่าเตรียมสงวน เป็นหมู่บ้านหนึ่งที่ตั้งอยู่ในเขตตำบลหนองคล้า อำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร ต่อมาในปี พ.ศ. 2484 ได้โอนพื้นที่ตำบลหนองคล้า มาขึ้นกับอำเภอเมืองกำแพงเพชร เนื่องจากระยะทางที่ว่าการอำเภอเมืองกำแพงเพชรสะดวกต่อการติดต่อราชการ ในปี พ.ศ. 2501 มีราษฏรกลุ่มหนึ่งจากบ้านทุ่งทราย และชาวนครสวรรค์ ประมาณ 12 ครอบครัว ซึ่งล้วนเป็นญาติโยมของหลวงปู่อินทร์ จันทูปโม ได้สำรวจสภาพพื้นที่พบว่าเป็นที่ราบกว้างใหญ่ มีคลองธรรมชาติ เหมาะแก่การตั้งหลักแหล่งและประกอบอาชีพ จึงอพยพเข้ามาอยู่ในพื้นที่ ในปีต่อมาเกิดน้ำท่วมจึงอพยพไปอยู่ที่หนองทราย หรือบ้านไทรงามใต้ ตำบลไทรงามในปัจจุบัน มีเรื่องเล่ากันต่อมาว่าคืนหนึ่งมีปรากฏการณ์ที่มหัศจรรย์เกิดขึ้นในเวลาพลบ ค่ำ คือเกิดดวงประทีปดวงใหญ่ลอยลงมากลางหนองทราย ซึ่งมีต้นไทรใหญ่ขึ้นอยู่ตรงกลางเป็นภาพที่งดงามมากจึงได้เรียกชื่อหมู่บ้าน นี้ใหม่ว่า "บ้านไทรงาม" โดยมีเหตุผลว่าหากใช้ชื่อหนองทรายตามที่เรียกกันมา ฟังดูเป็นที่ลุ่มไม่เป็นมงคลและยังคล้ายกับบ้านทุ่งทราย ซึ่งมีจำนวนครอบครัวส่วนหนึ่งอพยพมา นอกจากนี้ยังได้ร่วมกันสร้างสำนักสงฆ์ให้หลวงปู่อินทร์ พระสงฆ์ผู้ซึ่งได้รับการเคารพนับถือว่าเป็นเหมือนร่มโพธิ์ ร่มไทรของชาวบ้าน เรียกว่า "วัดไทรงาม" ปัจจุบันคือวัดไทรงามใต้
ต่อมามีจำนวนผู้อพยพครอบครัวมาอยู่อีก 23 ครอบครัวและเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ กระทั่งชุมชนหนาแน่นขึ้น ในปี พ.ศ. 2505 - 2506 แกนนำที่เป็นผู้สำรวจพื้นที่ในคราวแรกได้ย้ายมาตั้งถิ่นฐานบ้านเรือนในพื้นที่บริเวณไทรงามเหนือ ซึ่งเป็นสถานที่ที่อพยพมาอยู่ในครั้งแรก และเป็นพื้นที่เขตเทศบาลในปัจจุบัน แต่เดิมพื้นที่อาณาบริเวณนี้เป็นเขตป่าเตรียมการสงวนตามมติคณะรัฐมนตรี ได้มีการจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอไทรงาม เมื่อปี พ.ศ. 2518 และได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอไทรงาม เมื่อปี พ.ศ. 2522 ต่อมากระทรวงเกษตรและสหกรณ์การเกษตร โดยกรมป่าไม้ได้ออกกฏกระทรวง กำหนดให้พื้นที่ส่วนใหญ่ของอำเภอไทรงามเป็นเขต "ป่าสงวนแห่งชาติหนองคล้า - ดงฉัตร" ทั้ง ๆ ที่ก่อนหน้าในปีที่ประกาศนั้น สภาพความเป็นป่าไม่ได้หลงเหลืออยู่เลย ปัจจุบันกรมป่าไม้ได้มอบพื้นที่ป่าไม้ให้สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมนำไปจัดสรรให้แก่เกษตรกร- วันที่ 15 กรกฎาคม 2484 โอนพื้นที่ตำบลหนองคล้า อำเภอพรานกระต่าย มาขึ้นกับอำเภอเมืองกำแพงเพชร- วันที่ 3 มิถุนายน 2512 ตั้งตำบลไทรงาม แยกออกจากตำบลหนองคล้า- วันที่ 20 พฤษภาคม 2518 แยกพื้นที่ตำบลไทรงาม และตำบลหนองคล้า จากอำเภอเมืองกำแพงเพชร มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอไทรงาม และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอเมืองกำแพงเพชร- วันที่ 19 มีนาคม 2522 ยกฐานะกิ่งอำเภอไทรงาม อำเภอเมืองกำแพงเพชร เป็น อำเภอไทรงาม- วันที่ 2 ตุลาคม 2522 ตั้งตำบลหนองทอง แยกออกจากตำบลหนองคล้า- วันที่ 3 มิถุนายน 2523 จัดตั้งสุขาภิบาลไทรงาม ในท้องที่บางส่วนของตำบลไทรงาม- วันที่ 19 สิงหาคม 2523 ตั้งตำบลหนองไม้กอง แยกออกจากตำบลไทรงาม- วันที่ 21 กรกฎาคม 2524 ตั้งตำบลมหาชัย แยกออกจากตำบลหนองคล้า- วันที่ 11 พฤษภาคม 2525 ตั้งตำบลพานทอง แยกออกจากตำบลหนองทอง- วันที่ 16 สิงหาคม 2526 ตั้งตำบลหนองแม่แตง แยกออกจากตำบลหนองไม้กอง- วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลไทรงาม เป็นเทศบาลตำบลไทรงาม ด้วยผลของกฎหมาย

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอไทรงามตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอลานกระบือ- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอวชิรบารมีและอำเภอสามง่าม (จังหวัดพิจิตร)- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบึงสามัคคีและอำเภอทรายทองวัฒนา- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองกำแพงเพชร

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอไทรงามแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 7 ตำบล 71 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอไทรงามประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลไทรงาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไทรงาม (เฉพาะหมู่ที่ 4, 5 และบางส่วนของหมู่ที่ 1, 3)- องค์การบริหารส่วนตำบลไทรงาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไทรงาม (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลไทรงาม)- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองคล้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองคล้าทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองทองทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองไม้กอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองไม้กองทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลมหาชัย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมหาชัยทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลพานทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพานทองทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองแม่แตง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองแม่แตงทั้งตำบล

**การคมนาคม**
มีเส้นทางคมนาคมที่สำคัญ คือ- ถนนสายกำแพงเพชร-สากเหล็ก (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 115) เป็นทางหลวงที่เชื่อมต่อระหว่างจังหวัดกำแพงเพชรกับจังหวัดพิจิตร- ถนนสายลานกระบือ-แก้วสุวรรณ (ทางหลวงหมายเลข 1278) เป็นถนนลาดยางที่เชื่อมต่อระหว่างอำเภอไทรงามกับอำเภอลานกระบือ- ถนนสายมหาชัย-ทุ่งสนุ่น (ทางหลวงหมายเลข 1280) เป็นถนนลาดยางที่เชื่อมต่อระหว่างอำเภอไทรงาม อำเภอทรายทองวัฒนา และอำเภอบึงสามัคคี- ถนนทางเข้าอำเภอไทรงาม เป็นถนนลาดยางของกรมทางหลวงชนบทกำแพงเพชร

**อ้างอิง**

ไทรงาม