โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคม

โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคม เป็นโรงเรียนชายประจำจังหวัดพิษณุโลกและเป็นสถานศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ เปิดการเรียนการสอนในระดับมัธยมศึกษา ตั้งอยู่บนถนนเลี่ยงเมืองพิษณุโลก บึงแก่งใหญ่ มีเนื้อที่ 339 ไร่ 
นอกจากนี้โรงเรียนได้พัฒนาด้านต่าง ๆ เช่น กีฬาและภูมิทัศน์ของโรงเรียนโดยการสร้างสวนต่าง ๆ เช่น สวนวรรณคดี นอกจากนี้อาคาร 1 (วังจันทน์) และอาคาร 2 (ร่มเกล้านเรศวร) ของโรงเรียนยังเป็นอาคารที่ได้รับการออกแบบเป็นพิเศษ โรงเรียนยังมีโครงการสร้างสะพานเชื่อมอาคารแต่ละอาคารเข้าด้วยกัน สร้างอาคารประกอบเพิ่มเติม หอประชุมใหม่ โรงยิม และศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ขึ้นเพิ่มเติมด้วย ในปัจจุบันทางเดินเชื่อมอาคารเรียนได้สร้างเสร็จแล้วและเปิดใช้มาเป็นเวลากว่า 2 ปีโดยประมาณ ซึ่งโรงเรียนก็ยังได้สร้างหอประชุมใหม่ขึ้นชื่อว่า "หอประชุมจักรกฤษณ์ นาคะรัต" ที่เปิดใช้ไปในปีการศึกษา 2550 ที่ผ่านมา และในขณะนี้โรงเรียนกำลังจัดสร้างอาคารเรียนหลังใหม่ คาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2552 "เปิดใช้งานแล้วชื่อว่า อาคารร่มเกล้าวิสุทธิ์กษัตริย์"
ปัจจุบันโรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมได้ถูกกำหนดจากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานให้เป็นโรงเรียนมาตรฐานระดับสากล เปิดทำการสอนตั้งแต่ระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1—6

**ประวัติ**
ในปี พ.ศ. 2438 ในรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมืองพิษณุโลกได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นมณฑลพิษณุโลก โดยมีเจ้าพระยาสุรสีห์สิทธิศักดิ์ เป็นสมุหเทศาภิบาลคนแรก ได้อาราธนา พระครูอ่อน จากสำนักวัดอนงคาราม จังหวัดธนบุรี (เดิม) มาว่าการพระศาสนาประจำอยู่ ณ วัดนางพญา ท่านพระครูอ่อน มีความสนใจในการศึกษามากจึงได้เริ่มก่อตั้งสำนักศึกษาขึ้นที่วัดนางพญา ศาลาโรงโขน วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร บริเวณเชิงสะพานนเรศวรด้านตะวันออกต่อมาพระครูอ่อนได้เลื่อน สมณศักดิ์เป็นพระครูโลกเชษฐ์ชินราชบริบาล ในปี พ.ศ. 2442 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเห็นความสำคัญของการศึกษาจึงได้ทรงจัดตั้ง โรงเรียนขึ้นทั่วพระราชอาณาจักร ทางราชการเห็นว่าสำนักศึกษา ของพระครูโลกเชษฐ์ชินราชบริบาล มีความเป็นปึกแผ่นดี จึงได้ยกฐานะสำนักศึกษาแห่งนี้ เป็นโรงเรียน มีชื่อว่า “โรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑลพิษณุโลก” และสร้างตัวโรงเรียนขึ้นใหม่ บริเวณทางใต้ของศาลาโรงโขนวัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร เขตติดต่อวัดนางพญา (มีพื้นที่ประมาณ 1 ไร่ 3 งาน 80 ตารางวา) โดยมีพระครูโลกเชษฐ์ชินราชบริบาลเป็น “ครูใหญ่คนแรก” จึงนับได้ว่าโรงเรียนมีกำเนิดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2442
สำนัก ณ วัดนางพญาได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น “โรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑลพิษณุโลก” มีพระครูโลกเชษฐ์ชินราชบริบาลเป็นครูใหญ่คนแรก ในปี พ.ศ. 2442 ต่อมาในปี พ.ศ. 2444 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมโรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑลพิษณุโลก มีพระราชปรารภว่า "มีนักเรียนสนใจเรียนมาก แต่สถานที่คับแคบไม่พอกับความต้องการ"
ปี พ.ศ. 2473-2474 ทางราชการได้สร้างสะพานนเรศวรข้ามแม่น้ำน่าน บริเวณใต้วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหารเป็นเหตุให้ต้องย้ายโรงเรียนไปยังที่ตั้งทางทิศตะวันออกซึ่งเป็นวัดที่ของวัดราชคฤห์ ซึ่งเป็นวัดร้าง (ปัจจุบันเป็นบริเวณโรงเรียนจ่าการบุญ และยังต้องยืมศาลาโรงโขนเรียนด้วยเป็นเวลากว่า 33 ปี) ในกลางปีต่อมาทางราชการได้สั่งย้ายโรงเรียนฝึกหัดครูมูลพิษณุวิทยายนไปอยู่บริเวณสระแก้ว (บริเวณโรงพยาบาลพุทธชินราช) จึงยกอาคารสถานที่ในบริเวณ วังจันทน์ให้เป็นสมบัติของโรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมทั้งหมด โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมจึงย้ายครั้งที่ 2 มาตั้งอยู่ ณ พระราชวังจันทน์ ระยะหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 ทางราชการยกเลิกมณฑล เปลี่ยนเป็น “จังหวัด“ ชื่อโรงเรียนจึงเปลี่ยนเป็น “โรงเรียนประจำจังหวัดพิษณุโลก“ ต่อมากระทรวงศึกษาธิการตั้งชื่อเฉพาะขึ้นใหม่เป็น “โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคม” มาจนกระทั่งปัจจุบัน 
โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมเคยเป็นโรงเรียนพี่เลี้ยงก่อตั้งโรงเรียนคือ ในปี พ.ศ. 2507 โรงเรียนจ่านกร้อง ต่อมากรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนวังจันทร์เป็นโบราณสถานแห่งชาติ ทำให้โรงเรียนต้องย้ายสถานที่ทำการสอนไปยังที่ของกระทรวงเกษตร เพื่อให้กรมศิลปากรเข้ามาบูรณะ 
โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมมีอายุกว่า 100 ปี เมื่อปี พ.ศ. 2542 มีการจัดสร้างวัตถุมงคล “นเรศวร 100 ปี พิษณุโลกพิทยาคม“ มีการปรับปรุงถนนเข้าโรงเรียน การจัดทำคันดินรอบโรงเรียน การขุดสระน้ำ การปรับปรุงสภาพแวดล้อม สนามกีฬา และในปี พ.ศ. 2548 โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมได้ย้ายออกจากเขตพระราชวังจันทร์แล้วเสร็จสิ้นไปยังบึงแก่งใหญ่ ปัจจุบันโรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมได้กำหนดจากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานให้เป็นโรงเรียนมาตรฐานระดับสากล

**สถานที่ตั้ง**
ป้ายหน้าโรงเรียน เมื่อปี พ.ศ. 2562
ครั้งก่อตั้งอยู่บริเวณ วัดนางพญา และศาลาโรงโขนของวัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร ต่อมาย้ายไปตั้งบริเวณวัดราชคฤห์ (ด้านทิศตะวันออกของวัดนางพญา ปัจจุบันเป็นโรงเรียนจ่าการบุญ) และย้ายโรงเรียนอีกครั้งไปตั้งบริเวณโรงเรียนฝึกหัดครูมูล พิษณุโลกพิทยาคม เดิม ซึ่งก็คือ เขตพระราชวังจันทน์และเขตพระราชฐานสระสองห้องนั่นเอง
ปัจจุบันโรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมตั้งอยู่บริเวณบึงแก่งใหญ่ บนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 126 (ถนนเลี่ยงเมือง-วงแหวนทิศตะวันตก) ใกล้กับ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม ส่วนทะเลแก้ว

**อาคารและสถานที่**
อาคารเรียน
*#อาคาร 1 อาคารวังจันทน์
*#* ชั้น 1 ประกอบด้วย ห้องประชาสัมพันธ์, กลุ่มงานบริการ, กลุ่มงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน, กลุ่มงานธุรการ, กลุ่มงานวิชาการ, ธนาคารโรงเรียนดิจิทัล (GSB Digital School Bank)
*#* ชั้น 2 ประกอบด้วย ห้องผู้อำนวยการ, ห้องประชุม VIP, สำนักงานเลขานุการและแผนงาน, ห้องโสตทัศนูปกรณ์, ห้องประชุมไชยานุภาพ, ห้องศูนย์ข่าวเยาวชนไทย โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคม
*#* ชั้น 3 ประกอบด้วย ศูนย์การเรียนรู้คอมพิวเตอร์, ห้องคอมพิวเตอร์
*#* ชั้น 4 ประกอบด้วย กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์, ห้องปฏิบัติการทางคณิตศาสตร์
*#อาคาร 2 อาคารร่มเกล้านเรศวร
*#* ชั้น 1 ประกอบด้วย หอประชุมพระนารายณ์, ห้องโครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ
*#* ชั้น 2 ประกอบด้วย กลุ่มงานแนะแนว, ห้องสมุด
*#* ชั้น 3 ประกอบด้วย ห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5, ศูนย์ประสานงานระดับชั้น ม.5
*#* ชั้น 4 ประกอบด้วย ห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6, ศูนย์ประสานงานระดับชั้น ม.6
*#อาคาร 3 อาคารร่มเกล้าเอกาทศรถ
*#* ชั้น 1 ประกอบด้วย กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (วิทย์ ม.ต้น), ห้องเรียนวิทยาศาสตร์, ห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์
*#* ชั้น 2 ประกอบด้วย ห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4, ศูนย์ประสานงานระดับชั้น ม.4
*#* ชั้น 3 ประกอบด้วย ห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4, ห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5, ห้องเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6
*#* ชั้น 4 ประกอบด้วย กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย, โครงการห้องเรียนพิเศษ พสวท., ห้องเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6
*#อาคาร 4 อาคารร่มเกล้าสุพรรณกัลยา
*#* ชั้น 1 ประกอบด้วย กลุ่มห้องเรียนโครงการการเรียนการสอนโดยใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อ (English Progarm)
*#* ชั้น 2 ประกอบด้วย ห้องคอมพิวเตอร์ (E.P.), ห้องเรียนโครงการ E.P., ห้องวิดีโอคอนเฟอเรนส์
*#* ชั้น 3 ประกอบด้วย ห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3, ศูนย์ประสานงานระดับชั้น ม.3
*#* ชั้น 4 ประกอบด้วย กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม, ห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
*#อาคาร 5 อาคารร่มเกล้ามหาธรรมราชา
*#* ชั้น 1 ประกอบด้วย กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ, ห้องประชุมเอนกประสงค์
*#* ชั้น 2 ประกอบด้วย กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ, ห้องภาษาฝรั่งเศส, ห้องภาษาญี่ปุ่น
*#* ชั้น 3 ประกอบด้วย กลุ่มโครงการห้องเรียนพิเศษโดยเน้นภาษาจีนเป็นสื่อ (Chinese Program), ห้องภาษาจีน, ห้องภาษาเกาหลี
*#* ชั้น 4 ประกอบด้วย โครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม (SMTE) ม.ต้น
*#อาคาร 6 อาคารร่มเกล้าวิสุทธิ์กษัตริย์ 
*#* ชั้น 1 ประกอบด้วย โถง, ห้องศิลปะศึกษา
*#* ชั้น 2 ประกอบด้วย ห้องเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1, ศูนย์ประสานงานระดับชั้น ม.1
*#* ชั้น 3 ประกอบด้วย ห้องเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1, ห้องเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
*#* ชั้น 4 ประกอบด้วย ห้องเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2, ศูนย์ประสานงานระดับชั้น ม.2
*#อาคาร 7 อาคารการงานอาชีพและเทคโนโลยี
*#* ชั้น 1 ประกอบด้วย งานช่างยนต์, งานช่างเชื่อมโลหะ
*#* ชั้น 2 ประกอบด้วย ห้องงานประดิษฐ์, ห้องพิมพ์ดีดภาษาอังกฤษ
*#* ชั้น 3 ประกอบด้วย ห้องเขียนแบบ, งานช่างไฟฟ้า
*#* ชั้น 4 ประกอบด้วย ห้องพิมพ์ดีดภาษาไทย
*#อาคาร 8 อาคารงานเกษตร
*#อาคาร 9 อาคารงานบ้าน
*#อาคาร 10 อาคาร ดนตรีไทย และ นาฏศิลป์
*#อาคาร 11 อาคารดนตรีสากล
*#อาคาร 12 อาคารวิทยาศาสตร์ และ เทคโนโลยี
*#* ชั้น 1 ประกอบด้วย ศูนย์ สอวน ค่าย 1 สาขาวิชาฟิสิกส์, โครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม (SMTE)
*#* ชั้น 2 ประกอบด้วย กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (วิทย์ ม.ปลาย), ห้องเรียนฟิสิกส์, ห้องเรียนดาราศาสตร์
*#* ชั้น 3 ประกอบด้วย ห้องปฏิบัติการทางเคมี, ห้องเรียนเคมี
*#* ชั้น 4 ประกอบด้วย ห้องปฏิบัติการทางชีววิทยา, ห้องเรียนชีววิทยา
*#อาคารโดมเอกภาพันธ์
*อาคารสวัสดิการและอาคารอื่น ๆ
*#อาคารโภชนาการ
*#เรือนพยาบาล
*#ร้านค้าสวัสดิการโรงเรียน
*#หอประชุมจักรกฤษณ์ นาคะรัต
*#หอประชุมนเรศวร
*#ศาลากรีฑา
*#อาคารลูกเสือ และ เนตรนารี
*#อาคารปกครอง
*#หอสมุดระบิล สีตสุวรรณ
*#ศูนย์กีฬาในร่ม
*#ป้อมยาม
*#ศูนย์การเรียนรู้โรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School)
*ศาลสิ่งสักการบูชา
*#พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราชองค์ยืน
*#ลานพระพุทธวังจันทน์
*#ลานพระนารายณ์เหยียบโลก
*#ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระเอกาทศรถ และ สมเด็จพระพี่นางสุพรรณกัลยา
*#ศาลพ่อปู่ก๊อก
*สนาม
*#สนามหน้าเสาธง (อาคารเอกภาพันธ์)
*#สนามกีฬาวังจันทน์
*#อาคารโดมอเนกประสงค์ (โดมแดง)
*สถานที่ชุมนุม
*#ห้องประชุม VIP
*#ห้องประชุมไชยานุภาพ (ตึก 1)
*#ห้องประชุมอเนกประสงค์ (ตึก 5)
*#หอประชุมพระนารายณ์
*#หอประชุมจักรกฤษณ์ นาคะรัต
*#หอประชุมนเรศวร
*#อาคารเอกภาพันธ์
*#อาคารโดมอเนกประสงค์ (โดมแดง)
*จุดทางเชื่อมระหว่างอาคาร
*#จุดที่ 1 อาคาร 1 เชื่อมไปยัง อาคาร 2, 3, 4, 5 และ 6
*#* เชื่อมไปอาคาร 2 ได้ทุกชั้น
*#* เชื่อมไปอาคาร 3 ได้ที่ชั้น 3 และ 4
*#* เชื่อมไปอาคาร 4 ได้ที่ชั้น 3 และ 4
*#จุดที่ 2 อาคาร 2 เชื่อมไปยังอาคาร 1 และ 3
*#* เชื่อมไปยังอาคาร 1 ได้ทุกชั้น
*#* เชื่อมไปยังอาคาร 3 ได้ที่ชั้น 2, 3  และ4
*#จุดที่ 3 อาคาร 3 เชื่อมไปยังอาคาร 1 และ 2
*#* เชื่อมไปยังอาคาร 1 ได้ที่ชั้น 3 และ 4
*#* เชื่อมไปยังอาคาร 2 ได้ที่ชั้น 2, 3  และ  4
*#จุดที่ 4 อาคาร 4 เชื่อมไปยังอาคาร 1
*#* เชื่อมไปยังอาคาร 1 ได้ที่ชั้น 3  และ  4
*#จุดที่ 5 อาคาร 4 เชื่อมไปยังอาคาร 5
*#* เชื่อมไปยังอาคาร 5 ได้ที่ชั้น 3
*#จุดที่ 6 อาคาร 4 เชื่อมไปยังอาคาร 6
*#* เชื่อมไปยังอาคาร 6 ได้ที่ชั้น 3
*สถานที่พักผ่อน
*#ลานหูกระจง
*#บ่อเลี้ยงปลาสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
*#โรงอาหาร
*#โดมอเนกประสงค์
*#อาคารเอกภาพันธ์

**ทำเนียบผู้บริหาร**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ
หมวดหมู่:โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์
หมวดหมู่:โรงเรียนในอำเภอเมืองพิษณุโลก
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอายุเกิน 100 ปีในประเทศไทย
หมวดหมู่:โรงเรียนประจำจังหวัด
หมวดหมู่:โรงเรียนชายในประเทศไทย
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอัตราการแข่งขันสูง
หมวดหมู่:โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2442