Blaze7451/Wiki-th-20250601 huggingface dataset:
พิพิธภัณฑ์เจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี)

พิพิธภัณฑ์เจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี)  ตั้งอยู่ที่โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) แขวงพลับพลา เขตวังทองหลาง กรุงเทพมหานคร จัดตั้งขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติเนื่องในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงครองสิริราชสมบัติ ครบ 50 ปี เมื่อปี พ.ศ. 2533 เป็นสถานที่ที่รวบรวมและจัดแสดงประวัติ วีรกรรมและโบราณวัตถุ ที่เกี่ยวข้องกับท่านเจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) เพื่อให้เป็นศูนย์ศิลปวัฒนธรรมไทยสำหรับเยาวชนและชุมชนได้ศึกษา ภายในแบ่งออกเป็นเรือนไทยไม้สักทอง 3 หลัง ได้แก่ เรือนท่านเจ้าพระยาฯ เรือนรัชดาบดินทร และเรือนศิลปนิทัศน์

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  พิพิธภัณฑ์เจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) date=2010-11-22 
หมวดหมู่:พิพิธภัณฑ์ในกรุงเทพมหานคร
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในเขตวังทองหลาง
หมวดหมู่:สถานที่ที่ตั้งชื่อตามนามของบุคคลสำคัญของไทย
หมวดหมู่:บทความเกี่ยวกับ การเมืองการปกครอง ที่ยังไม่สมบูรณ์

บทความเกี่ยวกับการเมืองและการปกครองที่ยังไม่สมบูรณ์
หมวดหมู่:การเมือง
รายพระนามพระมหากษัตริย์ทั่วโลกตามรัชกาล

นี่คือรายพระนามพระมหากษัตริย์ทั่วโลกตามรัชกาลที่จัดเรียงประมุขที่ครองราชย์นานที่สุดในโลก ตามระยะเวลาของรัชกาล

**พระมหากษัตริย์ในรัฐเอกราชที่ครองราชย์ตามวันที่พิสูจน์ได้แน่นอน**
ตารางข้างล่างรวมพระมหากษัตริย์ 25 พระองค์ที่ได้รับการยอมรับว่าครองราชย์นานที่สุดในรัชสมัยทั้งหมดหรือส่วนใหญ่ คอนสแตนตินที่ 8 และเบซิลที่ 2 จักรพรรดิไบแซนไทน์ที่ครองราชย์ 66 ปี (ค.ศ. 962–1028) และ 65 ปี (ค.ศ. 960–1025) ตามลำดับ ไม่ได้นับรวมในนี้ เนื่องจากมีบางช่วงที่ครองราชย์เป็นจักรพรรดิผู้เยาว์ร่วมกับจักรพรรดิผู้อาวุโส
ผู้สำเร็จราชการไม่นับรวมกับพระมหากษัตริย์ นั่นจึงเป็นเหตุผลให้พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศสได้รับการจัดให้เป็นพระมหากษัตริย์ที่ทรงครองราชย์นานที่สุด แม้ว่าอานาแห่งออสเตรีย พระราชมารดา ทรงเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์เป็นเวลา 8 ปี และไม่มีการแยกแยะระหว่างพระมหากษัตริย์ในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชและราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ นั่นทำให้สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 จัดให้อยู่ในอันดับที่ 2 แม้ว่าพระองค์จะเป็นเพียงประมุขในนาม
}

11

5
80px
Kʼinich Janaabʼ Pakal ที่ 1
ปาเลงเก (เม็กซิโก)
27
29

28

6
80px
จักรพรรดิฟรันทซ์ โยเซ็ฟที่ 1


21

21

7
107x107px
Chan Imix Kʼawiil
โกปัน (ฮอนดูรัส)
5
15

15

8
80px
เฟอร์ดินันที่ 3

6
4

4

9
80px
สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย
United Kingdom of Great Britain and Ireland
20
22

22

10
80px
พระเจ้าไชเมที่ 1
Royal Banner of Aragón.svg ราชบัลลังก์อารากอน
12
27

27

11
80px
จักรพรรดิโชวะEfn|ดำรงเป็นอุปราชในรัชสมัยจักรพรรดิไทโช ตั้งแต่วันที่ 29 พฤศจิกายน ค.ศ. 1921 จนกระทั่งเสวยราชสมบัติ

25
7

7

12
80px
จักรพรรดิคังซีผู้ปกครองจีนนานที่สุดโดยนิตินัย
name=จีน
5
20

20

13
80px
ออนอเรที่ 3
Monaco
29
13

13

14
80px
Itzamnaaj Bahlam ที่ 3
Yaxchilan (เม็กซิโก)
20
15

15

15
80px
Kʼakʼ Tiliw Chan Yopaat
กิริกัว (กัวเตมาลา)
29
27

27

16
80px
จักรพรรดิเฉียนหลงผู้ปกครองจีนนานที่สุดโดยพฤตินัย
name=จีน
18
9

9

17
80px
พระเจ้าคริสเตียนที่ 4
Denmark–Norway
4
28

28

18
80px
สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 3

25
29

29

19
80px
พระเจ้าหลุยส์ที่ 15

1
10

10

20
107x107px
จักรพรรดิเปดรูที่ 2
name=บราซิล
7
15

15

21
81x81px
อัลมุสตันศิร บิลลาฮ์
รัฐเคาะลีฟะฮ์ฟาฏิมียะฮ์ (อียิปต์)
13
29

29

22
80px
พระเจ้านิกอลาที่ 1

13
26

26

23
80px
สมเด็จพระราชินีนาถวิลเฮลมินา
Netherlands
23
4

4

24
80px
พระเจ้าเจมส์ที่ 6
1543
24
27

27

25
80px
คอนราดที่ 1
Flag of Bourgogne.svg บูร์กอญ
12
19

19


**ดูเพิ่ม**
 รายพระนามพระมหากษัตริย์รัชกาลปัจจุบันเรียงตามรัชกาล- รายพระนามพระมหากษัตริย์ทั่วโลกที่ครองราชย์สั้นที่สุด- รายพระนามพระมหากษัตริย์ในประเทศไทยตามรัชกาล- รายชื่อผู้นำรัฐที่แก่ที่สุด- รายชื่อผู้นำรัฐ- รายชื่อผู้นำรัฐเรียงตามอายุ- สถิติประมุขแห่งรัฐ- รายชื่อศตวรรษิกชน (นักการเมืองและข้าราชการพลเรือน)

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง ==
ราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์

ราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ (Koninkrijk der Nederlanden; Nl-Koninkrijk der Nederlanden2.ogg; The Kingdom of the Netherlands) เป็นรัฐเอกราชซึ่งมีดินแดนในยุโรปตะวันตกและแคริบเบียน ราชอาณาจักรสี่ส่วน อารูบา กือราเซา เนเธอร์แลนด์ และ ซินต์มาร์เติน ถูกเรียกว่า "ประเทศ" และมีส่วนร่วมบนรากฐานความเสมอภาคเป็นประเทศร่วม (partner) ในราชอาณาจักร ทว่าในทางปฏิบัติ เนเธอร์แลนด์ (ซึ่งมีพื้นที่และประชากรเป็นราว 98% ของราชอาณาจักร) บริหารจัดการกิจการแห่งราชอาณาจักรส่วนใหญ่ ในนามของทั้งราชอาณาจักร โดยอารูบา กือราเซา และ ซินต์มาร์เตินพึ่งพิงเนเธอร์แลนด์
ประเทศองค์ประกอบ (constituent country) ส่วนใหญ่ของเนเธอร์แลนด์ (และราชอาณาจักร) ตั้งอยู่ในทวีปยุโรป ยกเว้นเทศบาลพิเศษสามแห่ง (โบแนเรอ ซินต์เอิสตาซียึสและซาบา) ที่ตั้งอยู่ในแคริบเบียน ประเทศองค์ประกอบอารูบา กือราเซาและซินต์มาเตินตั้งอยู่ในแคริบเบียนเช่นกัน
ซูรินามถือเป็นประเทศหนึ่งในราชอาณาจักรตั้งแต่ พ.ศ. 2497 จนถึง พ.ศ. 2518 ขณะที่เนเธอร์แลนด์แอนทิลลีสเป็นประเทศหนึ่งของราชอาณาจักรตั้งแต่ พ.ศ. 2497 จนถึง พ.ศ. 2553 ซูรินามกลายสภาพไปเป็นสาธารณรัฐเอกราช และเนเธอร์แลนด์แอนทิลลีสถูกยุบไปเป็นประเทศอารูบา (นับตั้งแต่ พ.ศ. 2529) กือราเซาและซินต์มาร์เติน (นับตั้งแต่ พ.ศ. 2553) และเทศบาลเมืองของเนเธอร์แลนด์ โบแนเรอ ซาบา ซินต์เอิสตาซียึส เนเธอร์แลนด์นิวกินี ถือว่าเป็นดินแดนส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรจนถึง พ.ศ. 2505 แต่มิใช่เขตปกครองตนเอง และมิได้ถูกกล่าวถึงในกฎบัตร

**การปกครอง**
ราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ในปัจจุบันประกอบด้วย 4 ประเทศ ได้แก่

**กองทัพ**

**กีฬา**

**ฟุตบอล**

**ดูเพิ่ม**
 แคริบเบียนเนเธอร์แลนด์- พระมหากษัตริย์เนเธอร์แลนด์

**เชิงอรรถ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Official English website of the government of the Netherlands-  Official Dutch website of the government of the Netherlands-  Official website of the government of Aruba-  Official  website of the government of Curaçao-  Official website of the government of Sint Maarten-  Official website of the Royal Family- Regional/Europe/Netherlands

หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2358
หมวดหมู่:ราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์
หมวดหมู่:ดินแดนในภาวะพึ่งพิง
ไทยแลนด์ มาสเตอร์

ไทยแลนด์ มาสเตอร์ เป็นการแข่งขันสนุกเกอร์มืออาชีพ โดยมีชื่อเดิมว่า เอเชียน โอเพ่น และ ไทยแลนด์ โอเพ่น เป็นการแข่งขันจัดอันดับโลกที่มีในฤดูกาล 2532/33 จนถึง 2544/45

**ผู้ชนะ**

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:สนุกเกอร์
ราชอาณาจักรเดนมาร์ก

ราชอาณาจักรเดนมาร์ก (Kongeriget Danmark หรือ Danmarks Rige, Kingdom of Denmark หรือ Danish Realm) คือระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญและประชาคมที่ประกอบด้วยส่วนที่เป็นอิสระต่อกันสามส่วน:เดนมาร์กทางตอนเหนือของยุโรป, หมู่เกาะแฟโรในมหาสมุทรแอตแลนติก และ กรีนแลนด์ ใน อเมริกาเหนือ โดยมีเดนมาร์กเป็นดินแดนศูนย์กลางที่เป็นที่ตั้งของสถาบันทางด้านการยุติธรรม, การปกครอง และ การบริหาร ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐในเครือราชอาณาจักรเดนมาร์กเรียกว่า "Rigsfællesskabet" (สหราชอาณาจักร) พระประมุขพระองค์ปัจจุบันของราชอาณาจักรเดนมาร์กคือ สมเด็จพระราชาธิบดีเฟรเดอริกที่ 10 แห่งเดนมาร์ก
ในบรรดาสมาชิกทั้งสามก็มีแต่เดนมาร์กเท่านั้นที่เป็นสมาชิกของสหภาพยุโรป. 

**อ้างอิง**

**ดูเพิ่ม**
 ราชอาณาจักรเดนมาร์ก-นอร์เวย์- ประเทศเดนมาร์ก
หมวดหมู่:ราชอาณาจักรเดนมาร์ก
หมวดหมู่:ดินแดนในภาวะพึ่งพิง
B

B (ตัวใหญ่: B, ตัวเล็ก: b) คืออักษรตัวที่สองและพยัญชนะตัวแรกในอักษรละติน 

**ชื่อเรียก**
 ในภาษาอังกฤษและอิตาลี เรียกว่า "บี"
*ในภาษาเยอรมัน ฝรั่งเศส และสเปน เรียกว่า "เบ" 
*ในภาษาจีน เรียกว่า "เปอ"

**ประวัติ**
อักษร B มีต้นกำเนิดจากอักษรภาพรูปบ้านในไฮโรกลิฟ ซึ่งพัฒนาเป็นอักษรฟีนิเชีย เบ็ธ  (เป็นภาษาฟีนิเชียแปลว่าบ้าน) อักษรกรีก เบต้า หรือ บีตา และแพร่ผ่านอักษรอีทรัสคันไปเป็นอักษรละติน B ในที่สุด

**การใช้งาน**
อักษร B ในภาษาส่วนมาก เช่นภาษาอังกฤษ บาลี มลายู อินโดนีเซีย รวมถึงสัทอักษรสากลใช้เพื่อแสดงถึงเสียงกัก ริมฝีปาก ก้อง (เสียง บ ในภาษาไทย) และบางภาษาใช้แสดงถึงเสียงพยัญชนะริมฝีปากอื่น ๆ 
นอกจากนี้ตัวอย่างการใช้งานของอักษร B ได้แก่

**อักษรตัวใหญ่หรือตัวเล็ก**
 B หรือ b ใช้แทนค่าที่เท่ากับ 11 ในระบบเลขตามฐานตั้งแต่เลขฐานสิบเอ็ดเป็นต้นไป เช่น เลขฐานสิบหก เป็นต้น

**เฉพาะอักษรตัวใหญ่**
B เป็นสัญลักษณ์ของธาตุโบรอน- ในโปรแกรมไมโครซอฟท์วินโดวส์ ปุ่มไอคอน B ใช้ทำตัวอักษรหนา
*ในดนตรีสากล B แทนโน้ตเสียงที และคอร์ดทีเมเจอร์ ยกเว้นยุโรปกลางและสแกนดิเนเวีย ซึ่งนิยมใช้ H แทนเสียงที และ B แทนเสียงทีแฟลต
*B เป็นหนึ่งในสี่หมู่โลหิตในระบบ ABO
*ในฟิสิกส์ B ใช้แทนสนามแม่หล็ก
*B แทนหน่วยเบล ซึ่งเป็นหน่วยของความดัง
*ในวิทยาการคอมพิวเตอร์ใช้ B แทนหน่วยไบต์
*B  เป็นชื่อของกลุ่มวิตามิน
*เกรด B ในการศึกษา หมายถึงผลคะแนนที่ดี

**เฉพาะอักษรตัวเล็ก**
 ในวิทยาการคอมพิวเตอร์ใช้ b แทนหน่วยบิต- ในฟิสิกส์แทนบอตทอมควาร์ก

**อ้างอิง**

**ดูเพิ่ม**
หมวดหมู่:อักษรละติน
C

C (ตัวใหญ่:C ตัวเล็ก:c) เป็นอักษรละติน ลำดับที่ 3

**ชื่อเรียก**
 ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า "ซี" (siː)- ในภาษาเยอรมัน ฝรั่งเศส และสเปน เรียกว่า "เซ" และผู้พูดโดยมากในประเทศสเปนมักเรียก "เธ" (/θ/)- ในภาษาอิตาลี เรียกว่า "ชิ"

**ความหมาย**
 ในภาษาโปรแกรม ซี ซีพลัสพลัส ซีชาร์ป- C เป็นสัญลักษณ์ของธาตุคาร์บอน- รหัสสีคอมพิวเตอร์ CMYK จะใช้ C แทน สีไซอัน (สีฟ้าสว่าง)- ในการเขียนเลขโรมัน C มีค่าเท่ากับ 100- ในกีฬาบาสเกตบอล C ใช้แทน เซ็นเตอร์- ในกีฬาฟุตบอล CB ใช้แทน เซนเตอร์แบ็ก- ในหน่วยเงิน c หรือ ¢ ใช้แทน เซนต์
*c ในทางฟิสิกส์หมายถึงความเร็วของแสง

**อื่นๆ**
 ภาษามลายูใช้แทนเสียง /จ/- ภาษาบาลี ใช้แทนเสียงไม่ก้อง ไม่มีลม วรรคจะ ตรงกับรูปอักษรไทย จ และเสียงอักษรไทย /จ/- С ในอักษรซีริลลิก ที่เขียนคล้ายกัน- "soft c" ซึ่งออกเสียง /s/ ในภาษาอังกฤษ เมื่อถอดรูปอักษรเป็นอักษรไทย ในคำทับศัพท์หรือศัพท์ยื้ม ส่วนใหญ่ย่อมใช้ ซ เช่น ออนซ์ (ounce), ฟัสซิสต์ (Fascist), เซนติเมตร (centimeter), เซล (cell) เป็นต้น และ ศ เช่น ไอศกรีม (ice cream), ออฟฟิศ (office), ศิวิไลซ์ (civilize) เป็นต้น

**อ้างอิง**
 "C" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "dee", op. cit.

**ดูเพิ่ม**
หมวดหมู่:อักษรละติน
D

D (ตัวใหญ่:D ตัวเล็ก:d) เป็นอักษรละตินลำดับที่ 4

**ชื่อเรียก**
 ในภาษาอังกฤษและอิตาลี เรียกว่า "ดี"- ในภาษาเยอรมัน ฝรั่งเศส และสเปน เรียกว่า "เด"

**ความหมาย**
 ในทางเคมี D ใช้เป็นสัญลักษณ์ของ ดิวเทอเรียม หรือที่เรียกว่าไฮโดรเจนหนัก- ในทางเศรษฐศาสตร์ D ใช้แทน อุปสงค์ (demand)- ในการศึกษา การให้เกรด D หมายถึงผลคะแนนที่ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย- ในทางเรขาคณิต d เป็นสัญลักษณ์ของเส้นผ่านศูนย์กลาง- ในการเขียนเลขโรมัน D มีค่าเท่ากับ 500- D เป็นชื่อของ วิตามิน- d ในหน่วยเอสไอ ใช้แทน เดซิ- พรรคเดโมแครต พรรคการเมืองในสหรัฐอเมริกา ใช้อักษรย่อว่า D- ในปฏิทิน D เป็นสัญลักษณ์ของเดือนธันวาคม (December)- เกียร์ D ของเกียร์ออโต้ เป็นเกียร์ที่ใช้ในการขับเคลื่อนไปข้างหน้าย่อมาจากคำว่า drive- ในทางดนตรี D เป็นตัวโน้ตตัวหนึ่ง ใช้แทนโน้ต เร- ในทางกีฬา D มักจะใช้ย่อสำหรับ ฝ่ายรับ หรือกองหลัง- สัญลักษณ์ D ในเหรียญเงินของสหรัฐอเมริกา หมายถึงเหรียญนั้นผลิตจากโรงกษาปณ์จากเมืองเดนเวอร์ (Denver)- ในการ์ตูนและวรรณกรรม
** วันพีซ D เป็นชื่อกลางของตัวละครหลักหลายตัวในเรื่องที่มีบทบาทสำคัญ
** แวมไพร์ฮันเตอร์ดี ชื่อตัวละครหลักในเรื่อง
** Initial D เป็นชื่อทีมแข่งรถของพระเอก

**สัญลักษณ์ที่มีลักษณะคล้าย**
 Ð ð- Ɗ

**อ้างอิง**
 "D" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "dee", op. cit.

**ดูเพิ่ม**
หมวดหมู่:อักษรละติน
E

E (ตัวใหญ่: E ตัวเล็ก: e) เป็นอักษรตัวที่ 5 และอักษรสระตัวที่ 2 ในอักษรละติน ถือเป็นอักษรที่มีการใช้งานมากที่สุดในหลายภาษา เช่น ภาษาเช็ก, เดนมาร์ก, ดัตช์, อังกฤษ, ฝรั่งเศส, เยอรมัน, ฮังการี, ละติน, ลัตเวีย, นอร์เวย์, สเปน และสวีเดน

**ประวัติ**

**ความหมาย**
E ในสมการ E=mC2 หมายถึง พลังงาน (Energy)
e- คือสัญลักษณ์ของ อิเล็กตรอน
E ย่อมาจาก อิเล็กทรอนิค

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
E
*E
*e
หมวดหมู่:อักษรละติน
หมวดหมู่:อักษรสระ
F

: เนื่องจากข้อจำกัดทางเทคนิค ทำให้หน้า "F#" นั้นมาที่หน้านี้ สำหรับบทความเกี่ยวกับภาษาโปรแกรม F# ดูภาษาเอฟชาร์ป
F (ตัวใหญ่:F ตัวเล็ก:f) เป็นอักษรละติน ลำดับที่ 6

**ชื่อเรียก**
 ในภาษาอังกฤษและภาษาเยอรมัน เรียกว่า "เอฟ"F- ในภาษาฝรั่งเศส เรียกว่า "แอฟ"- ในภาษาสเปน เรียกว่า "เอเฟ"- ในภาษาอิตาลี เรียกว่า "เอฟเฟด"

**ความหมาย**
 F เป็นสัญลักษณ์ของธาตุฟลูออรีน- ฟาเรนไฮต์ (Fahrenheit)- เอฟ-เทสต์ (F-Test) ในทางสถิติ- ฟารัด (farad) หน่วยวัดของค่าตัวเก็บประจุ- ความถี่ (frequency)- จำนวนฟีโบนัชชี- รูรับแสง ใช้สัญลักษณ์ f ในการถ่ายภาพ- ภาษาเอฟชาร์ป ภาษาคอมพิวเตอร์- ในการวัดผลการสอบ F หมายถึงการสอบตก ย่อมาจากคำว่า fail

**อ้างอิง**
 "F" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "dee", op. cit.

**ดูเพิ่ม**
หมวดหมู่:อักษรละติน
G

G เป็นอักษรลำดับที่ 7 ในอักษรละติน

**ชื่อเรียก**
 ในภาษาอังกฤษและภาษาอิตาลี เรียกว่า "จี" (IPA: dʒiː)- ในภาษาเยอรมัน เรียกว่า "เก"- ในภาษาฝรั่งเศส เรียกว่า "เช"- ในภาษาสเปน เรียกว่า "เค" (หรือ "เฮ" ในบางภาษาถิ่น)

**ความหมาย**
 G ในทางอาคาร ในทางสถาปัตยกรรม แสดงถึงชั้นที่อยู่ระดับเดียวกับพื้นดิน- G ในทางฟิสิกส์ ใช้แทนแรงโน้มถ่วง- g ในหน่วยวัด ใช้แทน กรัม

**อื่นๆ**
 จีสปอต- จี-สตริง- จี 8- จี-14 เป็นองค์กรฟุตบอลในยุโรป

**อ้างอิง**
 "G" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "gee", op. cit.

**ดูเพิ่ม**
หมวดหมู่:อักษรละติน
K

K (ตัวใหญ่:K ตัวเล็ก:k) เป็นอักษรละติน นับเป็นอักษรตัวที่ 11 ของอักษรในภาษาอังกฤษ

**ชื่อเรียก**
 ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า "เค"- ในภาษาเยอรมัน เรียกว่า "คา"- ในภาษาฝรั่งเศส เรียกว่า "กา"- ในภาษาสเปน เรียกว่า "กา"- ในภาษาอิตาลี เรียกว่า "คัปปา" (K เป็นอักษรละตินที่ไม่มีใช้ในภาษาอิตาลี)- ในภาษาเวียดนาม เรียกว่า "เก" หรือ "เกอ" (K เป็นอักษรละตินตัวที่ 13)

**ความหมาย**
 K เป็นสัญลักษณ์ของธาตุโพแทสเซียม- K เป็นชื่อของ วิตามิน- k ในหน่วยเอสไอ ใช้แทน กิโล

**อ้างอิง**
 "K" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "dee", op. cit.

**ดูเพิ่ม**
หมวดหมู่:อักษรละติน
M

M (ตัวใหญ่:M ตัวเล็ก:m) เป็นอักษรละตินลำดับที่ 13

**ชื่อเรียก**
อักษร M มีที่มาจากอักษร Mem ในชุดตัวอักษรฟินิเชีย ผ่าน Mu (Μ, μ) ในชุดตัวอักษรกรีก Mem ในชุดตัวอักษรเซมิติกน่าจะมีที่มาจาก "อักษรไซนายดั้งเดิม"  (ยุคสัมฤทธิ์) ที่ดัดแปลงจากตัวหนังสือความคิด "น้ำ" ในไฮเออโรกลีฟอียิปต์ สัญลักษณฺอียิปต์มีค่า acrophonic ตรงกับ /n/ ซึ่งมาจากศัพท์สำหรับ "น้ำ" ในภาษาอียิปต์ว่า nt ส่วนรูปอักษรเซมิติก /m/ น่าจะมาจากคำว่า "น้ำ" ในภาษาเซมิติกว่า *mā(y)-

**ความหมาย**
 ในการเขียนเลขโรมัน M มีค่าเท่ากับ 1000 แม้ว่าจะไม่มีการใช้งานในสมัยโรมัน อย่างไรก็ตาม มีหลักฐานเพียงเล็กน้อยว่า ภายหลังชาวโรมันแนะนำให้ใช้อักษรดังกล่าวในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษ- คำนำหน้าหน่วย M (เมกะ-) หมายถึงหนึ่งล้าน และ m (มิลลิ-) หมายถึง หนึ่งในพัน- m เป็นตัวย่อมาตรฐานของเมตรในระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ (SI). อย่างไรก็ตาม m ยังสามารถใช้เป็นตัวย่อของไมล์- M ใช้เป็นหน่วยย่อของโมลาริตี- ในจำนวนเงิน m หรือ M หมายถึง 1 ล้าน เช่น, $5m คือห้าล้านดอลลาร์- M มักเป็นตัวแทนของเพศชาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อใช้ร่วมกับ F สำหรับเพศหญิง- เอ็ม (M) ตัวละครในนิยายชุดเจมส์ บอนด์- ในโน้ตดนตรี m ใช้เป็นสัญลักษณ์ของคอร์ดไมเนอร์- ในเกม RPG ทั่วไป M หรือ MP ใช้แทนค่าพลังเวทย์ ย่อมาจาก Magic Point- ในภาษาพูดในประเทศไทย M หมายถึง Windows Live Messenger โดยมาจากชื่อเดิมคือ MSN Messenger ที่มักเรียกกันโดยย่อว่า MSN
M อ่านว่า เอ็มใหญ่ m อ่านว่า เอ็มเล็ก
*ตระกูล  ประกอบด้วย พ่อ พี่ชาย ลูกชาย

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
M
*M
*m
หมวดหมู่:อักษรละติน
N

N (ตัวใหญ่:N ตัวเล็ก:n) เป็นอักษรละตินในลำดับที่ 14

**ชื่อเรียก**
 ในภาษาอังกฤษ และภาษาเยอรมัน เรียกว่า "เอ็น"- ในภาษาฝรั่งเศส เรียกว่า "แอน "- ในภาษาสเปน เรียกว่า "เอเน"- ในภาษาอิตาลี เรียกว่า "เอนเน"

**ความหมาย**
 N เป็นสัญลักษณ์ทางฟิสิกส์ของแรงในหน่วยนิวตัน- N เป็นสัญลักษณ์ของธาตุไนโตรเจน- N เป็นชื่อย่อ เนียร์ ตัวละครในการ์ตูนญี่ปุ่นเรื่องเดธโน้ต- ₦ เป็นสัญลักษณ์แทนหน่วยเงินของประเทศไนจีเรีย ไนรา- N ตัวย่อ North คือ เหนือ

**อ้างอิง**
 "N" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "dee", op. cit.

**ดูเพิ่ม**
 เอ็น ในความหมายทางกายวิภาคศาสตร์
หมวดหมู่:อักษรละติน
O

O (ตัวใหญ่:O ตัวเล็ก:o) เป็นอักษรละติน ในลำดับที่ 15 โดยชื่อเรียกคือ "โอ"

**ความหมายของ O และ o**
 O เป็นสัญลักษณ์ของธาตุออกซิเจน- O เป็น 1 ใน 4 ของหมู่โลหิต

**อ้างอิง**
 "O" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "dee", op. cit.

**ดูเพิ่ม**
หมวดหมู่:อักษรละติน
Q

Q (ตัวใหญ่:Q ตัวเล็ก:q) เป็นอักษรละติน ลำดับที่ 17

**ชื่อเรียก**
 ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า "คิว"- ในภาษาเยอรมัน เรียกว่า "คู"- ในภาษาฝรั่งเศส  เรียกว่า "กูว์"- ในภาษาสเปน เรียกว่า "กู"- ในภาษาอิตาลี เรียกว่า "คุ"
คิว ภาษาญี่ปุ่น 9 (เก้า)

**อ้างอิง**
 "Q" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "que," op. cit.

**ดูเพิ่ม**
หมวดหมู่:อักษรละติน
S

S (ตัวใหญ่: S ตัวเล็ก: s) เป็นอักษรละตินลำดับที่ 19

**ชื่อเรียก**
 ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า "เอส"- ในภาษาเยอรมัน เรียกว่า "เอส"- ในภาษาฝรั่งเศส เรียกว่า "แอส"- ในภาษาสเปน เรียกว่า "เอเซ"- ในภาษาอิตาลี เรียกว่า "เอซเซ"

**ความหมาย**
 S เป็นสัญลักษณ์ของธาตุกำมะถัน- S ใช้แทนขนาดของเสื้อผ้า ขนาดเล็ก (ย่อจาก small)

**อ้างอิง**
 "S" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989) ; Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993) ; "dee", op. cit.

**ดูเพิ่ม**
หมวดหมู่:อักษรละติน
T

T (ตัวใหญ่: T, ตัวเล็ก: t) เป็นอักษรละตินลำดับที่ 20

**ชื่อเรียก**
 ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า "ที"- ในภาษาเยอรมัน เรียกว่า "เท"- ในภาษาฝรั่งเศส และภาษาสเปน เรียกว่า "เต"- ในภาษาอิตาลี เรียกว่า "ตี"
*ในภาษาเวียดนามและภาษาแอลเบเนีย เรียกว่า "เตอ"

**ความหมาย**
 T ในทางความหมาย หมายถึง อุณหภูมิ (Temperature)- t ในทางวิทยาศาสตร์ หมายถึง เวลา (time)- T แทนไอโซโทปทริเทียม ซึ่งเป็นไอโซโทปชนิดหนึ่งของไฮโดรเจน ซึ่งพบในธรรมชาติน้อยมาก

**อ้างอิง**
 "T" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "dee", op. cit.

**ดูเพิ่ม ==tingking
หมวดหมู่:อักษรละติน
U

U (ตัวใหญ่:U ตัวเล็ก:u) เป็นอักษรละตินลำดับที่ 21 ซึ่งในภาษาอังกฤษอ่านว่า "ยู" ในขณะที่เยอรมัน อิตาลี สเปน และฝรั่งเศส เรียกว่า "อู" ในขณะเดียวกันในประเทศไทยนิยมเรียกว่า "ยู" เช่นเดียวกับใน ภาษาญี่ปุ่น เรียกว่า "ยู" (ユー)

**ชื่อเรียก**
 ในภาษาเวียดนาม เรียกว่า "อู" เป็นตัวอักษรที่ 25 ปัจจุบันได้เปลี่ยนไปใช้ด้วย "สระอู" แทน- ในภาษาตุรกีและภาษาแอลเบเนีย เรียกว่า "อู"

**ความหมาย**
 U เป็นสัญลักษณ์ของธาตุยูเรเนียม- U หรือ u ใช้แทนคำว่า you ในภาษาแชต- ในทางคณิตศาสตร์  ใช้แทนยูเนียน และ  ใช้แทนอินเตอร์เซกชัน ในทฤษฎีเซต- ในทางการทหาร U- เป็นชื่อนำหน้าของเรือดำน้ำเยอรมันในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 (เช่น U-20)- u ในบางครั้งใช้แทนสัญลักษณ์ มิว (μ)

**รูปแบบอื่นของอักษร**
Ù Ú Û Ü Ũ Ŭ Ǔ Ű Ů Ū Ų Ư Ụ Ủ

**อ้างอิง**
 "U" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "dee", op. cit.

**ดูเพิ่ม**
หมวดหมู่:อักษรละติน
V

V (ตัวใหญ่:V ตัวเล็ก:v) เป็นอักษรละติน ตัวที่ 22

**ชื่อเรียก**
 ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า "วี" (vee) (/viː/)- ในภาษาเยอรมันและภาษาโปแลนด์ เรียกว่า "เฟา" (vau)- ในภาษาฝรั่งเศส เรียกว่า "เว" (vé)- ในภาษาสเปน เรียกว่า "อูเบ" (uve)- ในภาษาอิตาลี เรียกว่า "วู" หรือ "วี"- ในภาษาญี่ปุ่น เรียกว่า "วี" (ヴィー) และมักจะถูกเรียกว่า "บุอิ" หรือ "บุย" (ブイ)- ในภาษาไทย นิยมเรียกว่า "วี"- ในภาษาเวียดนามและภาษาแอลเบเนีย เรียกว่า "เว" หรือ "เวอ"

**เสียงอ่าน**
 ในภาษาอังกฤษและภาษาอิตาลี - v ออกเสียงคล้าย ว (van = แวน, vasto = วัสโต) แต่ถ้าเป็นตัวสะกดจะออกเสียงคล้าย ฟ (love = เลิฟ, provvidenza = ปรอฟวีเดนซา)- ในภาษาเยอรมัน - ออกเสียงคล้าย ฟ (von = ฟอน)- ในภาษาสเปน - ออกเสียงคล้าย บ (vaca = บากา)- ในโรมะจิในภาษาญี่ปุ่น - ไม่มีการใช้อักษร v โดยจะใช้อักษร b แทน

**ความหมาย**
 ในการเขียนเลขโรมัน V มีค่าเท่ากับ 5- V เป็นสัญลักษณ์แทน ดาวศุกร์ (Venus)- V เป็นสัญลักษณ์ของธาตุวาเนเดียม- สัญลักษณ์มือรูป V โดยชูนิ้วชี้และนิ้วกลางขึ้น สัญลักษณ์แทน "ชัยชนะ" หรือจำนวน 2- ในทางไฟฟ้า V สัญลักษณ์แทน โวลต์- ชันแนลวี (Channel V) เป็นช่องรายการเพลง- ในทางฟิสิกส์ v ใช้แทน ความเร็ว หรือ อัตราเร็ว- V เป็นชื่อหุ่นยนต์หนึ่งในการ์ตูนเรื่อง กันดั้ม (วีกันดั้ม)- ในรายการทรู อคาเดมี่ แฟนเทเชียของไทย V ใช้เป็นอักษรนำหน้ารหัสประจำตัวของนักล่าฝัน อาจมีความหมายว่า Vote เช่น V10 อาจหมายถึง Vote 10 หรือ Vote Number 10
V คือ verb และ version

**อื่นๆ**
V เป็นอักษรหนึ่งที่ไม่ค่อยมีการใช้งานในภาษาอังกฤษ เช่นเดียวกับ J, K, W และ Y

**อ้างอิง**
 "V" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "dee", op. cit.
v
หมวดหมู่:อักษรละติน
W

W (ตัวใหญ่:W ตัวเล็ก:w) เป็นอักษรละติน ลำดับที่ 23

**ชื่อเรียก**
 ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า "ดับเบิลยู" ซึ่งเป็นอักษรที่มีชื่อยาวที่สุด- ในภาษาเยอรมัน เรียกว่า "เว"- ในภาษาฝรั่งเศส เรียกว่า "ดูเบลอเว"- ในภาษาสเปน เรียกว่า "อูเบโดเบล"- ในภาษาอิตาลี เรียกว่า "วูดอปปียา" (W เป็นอักษรละตินที่ไม่มีใช้ในภาษาอิตาลี)- ในภาษาไทย นิยมเรียกว่า "ดับเบิลยู" หรือ "ดับบลิว"

**ความหมาย**
 W เป็นสัญลักษณ์ของธาตุทังสเตน- กลุ่มดาวกิ้งก่าและกลุ่มดาวแคสซิโอเปีย มีลักษณะคล้ายอักษร W- ดับเบิ้ลยู วงดนตรีไทยร้องนำโดย จั๊ก และ หญิง- ในปฏิทิน W ใช้แทน วันพุธ (Wednesday)- ในทางฟิสิกส์ W ใช้แทนหน่วยของ กำลัง- W เป็นสัญลักษณ์ในแผนที่แทนทิศตะวันตก- w บางครั้งใช้แทนอักษรกรีก โอเมก้า (ω)- ชื่อย่อของ วาตาริ ตัวละครในการ์ตูน เดธโน้ต- ชื่อของ มาสค์ไรเดอร์คนที่11มาสค์ไรเดอร์ดับเบิ้ล

**อ้างอิง**
 "W" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "dee", op. cit.

**ดูเพิ่ม**
หมวดหมู่:อักษรละติน
Y

Y (ตัวใหญ่:Y ตัวเล็ก:y) เป็นอักษรละติน ลำดับที่ 25

**ชื่อเรียก**
 ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า "วาย"- ในภาษาเยอรมัน เรียกว่า "อึบซิลอน"- ในภาษาฝรั่งเศส เรียกว่า "อีแกรก"- ในภาษาสเปน เรียกว่า "อีกริเอกา"- ในภาษาอิตาลี เรียกว่า "อิปซีลอน"- ในภาษาไทย นิยมเรียกว่า "วาย" ตามภาษาอังกฤษ

**ความหมาย**
 Y/y หรือ Ÿ/ÿ ใช้แทนอักษรควบ Ĳ/ĳ ที่เขียนติดกันในภาษาดัตช์- Y เป็นสัญลักษณ์ของธาตุอิตเทรียม- ในชีวเคมี Y เป็นสัญลักษณ์แทน ไทโรซีน- ในคณิตศาสตร์ y มักถูกใช้เป็นตัวแปรไม่ทราบค่าเช่นเดียวกับ x- ในระบบสี CMYK Y แทน สีเหลือง- ในเศรษฐศาสตร์ Y ใช้แทน รายรับ- Y เป็นชื่อภาพยนตร์ของสวีเดน ฉายในปี ค.ศ. 1987- ในพันธุกรรม โครโมโซม Y เป็นส่วนหนึ่งของโครโมโซมเพศชาย XY- Y เป็นชื่อหมู่บ้านในประเทศฝรั่งเศส- Y ในวงการการ์ตูนญี่ปุ่น ใช้แทนการ์ตูน Yaoi หรือการ์ตูนความสัมพันธ์แบบชายรักชาย และ Yuri หรือการ์ตูนความสัมพันธ์แบบหญิงรักหญิง- ศัพท์แสลงบางครั้งใช้ Y หรือ y แทนคำว่า why

**อ้างอิง**
 "Y" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "wy," op. cit.

**ดูเพิ่ม**
หมวดหมู่:อักษรละติน
ฎ

ฎ (ชฎา) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 14 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ญ (หญิง) และก่อนหน้า ฏ (ปฏัก) ออกเสียงอย่าง ด (เด็ก) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรกลาง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ฎ ชฎา”
อักษร ฎ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /d/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /t̚/
ปัจจุบันมีคำที่ขึ้นต้นด้วย ฎ อยู่คำเดียวคือ ฎีกา (จากภาษาบาลี ฏีกา) นอกเหนือจากนั้นใช้ประกอบกับคำที่มาจากภาษาบาลีหรือสันสกฤต
ฎ เป็นพยัญชนะที่มักจะใช้สับสนกับ ฏ อยู่เสมอ เนื่องจากมีลักษณะคล้ายกัน และปรากฏอยู่บนแป้นพิมพ์ในตำแหน่งใกล้เคียงกัน
หมวดหมู่:อักษรไทย
ฐ

ฐ (ฐาน หรือ สัณฐาน) เป็นพยัญชนะตัวที่ 16 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฏ (ปฏัก) และก่อนหน้า ฑ (มนโฑ) ออกเสียงอย่าง ถ (ถุง) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูงในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ฐ ฐาน” (บางคนก็เรียกว่า ฐ สัณฐาน) อักษร ฐ มีเครื่องหมายอยู่ข้างใต้ เรียกว่า เชิง แต่นิยมตัดเชิงออกเป็น  เมื่อเขียนคำที่มีสระอุ หรือสระอู (ฐุ ฐู, ฐฺ)
อักษร "ฐ" ตรงกับตัวเทวนาครี "ठ" ภาษาฮินดีแทนด้วยเสียงเสียงกักปลายลิ้นม้วนไม่ก้องพ่นลม ʈʰ แต่ในภาษาไทยกลางและภาษาไทยใต้ พยัญชนะต้นให้เสียง เสียงกัก ปุ่มเหงือก ไม่ก้อง|tʰ และพยัญชนะตัวสะกดให้เสียง เสียงกัก ปุ่มเหงือก ไม่ก้อง|t̚

**ในคอมพิวเตอร์**
ฐ และ ญ แบบมีเชิงและไม่มีเชิง
ฐ รูปปกติ มีรหัสตาม TIS-620 ที่ 0xB0 และมีรหัสยูนิโค้ดที่ U+0E10
รูปที่ไม่มีเชิง มีการใช้เพื่อเขียนภาษาบาลีและสันสกฤต ไมโครซอฟท์เคยกำหนดให้ที่รหัส 0x80 ของ Windows-874 โดยต่อยอดมาจากส่วนขยายของ TIS-620 ในเครื่องแมคอินทอช และบนยูนิโคด U+F700 ซึ่งอยู่ในช่วงพื้นที่ใช้งานส่วนตัว อย่างไรก็ตามยูนิโคดไม่ได้กำหนดให้เป็นอักขระมาตรฐานที่ตำแหน่งนี้ อักษรรูปแบบนี้จึงใช้สำหรับการแสดงผลตามตรรกะเท่านั้น (เมื่อเติมสระอุ สระอู หรือพินทุ เช่นเดียวกับกรณี  ที่ไม่มีเชิง) ผู้ใช้ระบบปฏิบัติการวินโดวส์เอกซ์พีลงมา สามารถป้อนรูปที่ไม่มีเชิงตัวเดียวได้โดยกดปุ่ม Alt ค้างไว้ ตามด้วยแป้นตัวเลข 128 (พิมพ์ตัวเลขที่ number pad ด้านขวามือของคีย์บอร์ด) ส่วนระบบปฏิบัติการรุ่นใหม่กว่าจะกลายเป็นเครื่องหมายยูโร €

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:อักษรไทย
ฑ

ฑ (มณโฑ) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 17 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฐ (ฐาน) และก่อนหน้า ฒ (ผู้เฒ่า) ออกเสียงอย่าง ท (ทหาร) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ฑ มณโฑ” (บางคนก็เรียกว่า ฑ นางมณโฑ)
ปัจจุบันมีคำที่ขึ้นต้นด้วย ฑ อยู่น้อยคำ ได้แก่ ฑังส, ฑาก, ฑาหก, ฑาหะ นอกเหนือจากนั้นใช้ประกอบกับคำที่มาจากภาษาบาลีสันสกฤต

**ประวัติ**
พยัญชนะไทยที่ปรากฏในจารึกหลักที่ 1 จารึกพ่อขุนรามคำแหง มีจํานวน 39 ตัว ไม่ปรากฏตัว ฑ ในสมัยอยุธยาพบตัวอักษร ฑ ครั้งแรกในสมุดไทยเรื่อง นันโทปนันทสูตรคำหลวง ซึ่งแต่งขึ้นใน พ.ศ. 2279 ในสมุดไทยนี้พบคำว่า กุมภัณฑาสูร บัณฑรหัศดินทร กรัณฑ มณฑล โกณฑัญ มุณฑก บัณฑุกําพล และ สัต์ตบริภัณฑ ในลักษณะอักษรไทยย่อ

**เสียงอ่าน**
อักษร "ฑ" ตรงกับตัวเทวนาครี "ड" ในภาษาบาลีสันสกฤตเป็นเสียง "ด" ที่ม้วนลิ้น /ɖ/
แต่สำหรับภาษาไทยกลางและไทยใต้ โดยทั่วไปเมื่อ ฑ เป็นพยัญชนะต้นจะออกเสียง "ท" /tʰ/ แต่ก็มีบางคำที่ออกเสียง "ด" /d/ คล้ายเสียงดั้งเดิมในภาษาบาลีสันสกฤต /ɖ/ หลักเกณฑ์เดิมของ กำชัย ทองหล่อ ได้ระบุไว้ในหนังสือ หลักภาษาไทย (พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2495) ว่าให้ออกเสียงเป็น ด เมื่อเป็นคำตาย  แต่ถึงกระนั้นในปัจจุบัน คำเป็นบางคำก็ออกเสียง ด และในทางตรงข้าม คำตายหลายคำก็ออกเสียง ท อีกด้วย
รายชื่อคำที่ ฑ ออกเสียง ด มีดังต่อไปนี้- สามานยนาม: ฑังส–, ฑาก–, ตัณฑุล, บัณฑิต, บัณฑิตย์, บัณฑุ, บัณเฑาะก์, บัณเฑาะว์, มณฑป, เลฑฑุ, เลณฑุ- วิสามานยนาม: กาฐมาณฑุ, ปาณฑพ, ปาณฑุ, มัณฑะเลย์
นอกจากนี้ก็ยังมีคำที่ ฑ ออกเสียงได้ทั้ง ท และ ด ได้แก่- บุณฑริก, ปุณฑริก

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:อักษรไทย
ฒ

ฒ (ผู้เฒ่า) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 18 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฑ (มณโฑ) และก่อนหน้า ณ (เณร) ออกเสียงอย่าง ท (ทหาร) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ฒ ผู้เฒ่า”
ปัจจุบันมีคำที่ขึ้นต้นด้วย ฒ อยู่คำเดียวคือ เฒ่า นอกเหนือจากนั้นใช้ประกอบกับคำที่มาจากภาษาบาลีหรือสันสกฤต ส่วนคำว่า "เถ้าแก่" เป็นคำยืมจากภาษาแต้จิ๋ว (頭家) แปลว่านายทุนใหญ่ ไม่เกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุแต่อย่างใด

**เสียง**
อักษร "ฒ" ตรงกับตัวเทวนาครี "ढ" ในภาษาบาลีสันสกฤตเป็นเสียง คล้าย "ด" แต่พ่นลมและม้วนลิ้น /ɖʰ/
แต่ภาษาไทยกลางและภาษาไทยใต้ พยัญชนะต้นให้เสียง /tʰ/ และพยัญชนะตัวสะกดให้เสียง /t̚/
หมวดหมู่:อักษรไทย
ณ

ณ (เณร) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 19 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฒ (ผู้เฒ่า) และก่อนหน้า ด (เด็ก) ออกเสียงอย่าง น (หนู) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ณ เณร”
ปัจจุบันมีคำที่ขึ้นต้นด้วย ณ อยู่น้อยคำ ได้แก่ ณ (ที่), ณรงค์ (ตัดมาจาก รณรงค์), เณร (ตัดมาจาก สามเณร), เณรหน้าไฟ, เณรหางนาค นอกเหนือจากนั้นใช้ประกอบกับคำที่มาจากภาษาบาลีหรือสันสกฤต
อักษร "ณ" ตรงกับตัวเทวนาครี "ण" เสียงในภาษาฮินดีต่างจากภาษาไทยกลางและภาษาไทยใต้แค่ภาษาฮินดีม้วนลิ้น IPA|ɳ แต่ไทยกลางและไทยใต้ไม่ม้วน IPA|n
หมวดหมู่:อักษรไทย
ด

ด (เด็ก) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 20 จากพยัญชนะทั้งหมด 44 ตัวในอักษรไทย อยู่ในลำดับถัดจาก ณ (เณร) และก่อนหน้า ต (เต่า) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรกลางในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ด เด็ก” ใช้เป็นตัวสะกดในแม่กด เป็นเสียงหยุด ปุ่มเหงือก ก้อง (voiced alveolar stop) สัญลักษณ์ในชุดสัทอักษรสากลที่ใช้แทนเสียงนี้คือ ⟨d⟩ ให้เสียงเหมือนกับพยัญชนะ ฎ
อักษร ด เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /d/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /t̚/ กรณีทับศัพท์ภาษาต่างประเทศ ใช้แทนเสียง /d/ หรือ /ð/ ทั้งพยัญชนะต้นและพยัญชนะสะกด เช่น the เดอะ, ดิ

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:อักษรไทย
ต

ต (เต่า) เป็นพยัญชนะตัวที่ 21 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ด (เด็ก) และก่อนหน้า ถ (ถุง) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรกลาง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ต เต่า”
อักษร "ต" ตรงกับตัวเทวนาครี "त" และออกเสียงเดียวกันโดย ในภาษาไทยกลางและไทยใต้ทุกถิ่นเป็นได้ทั้งพยัญชนะต้นให้เสียง /t/ และพยัญชนะตัวสะกดให้เสียง /t̚/
หมวดหมู่:อักษรไทย
ถ

ถ (ถุง) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 22 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ต (เต่า) และก่อนหน้า ท (ทหาร) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ถ ถุง”
อักษร "ถ" ตรงกับตัวเทวนาครี "थ" และออกเสียงเดียวกันในภาษาไทยกลางและไทยใต้ทุกถิ่น โดยเป็นได้ทั้งพยัญชนะต้นให้เสียง /tʰ/ และพยัญชนะตัวสะกดให้เสียง /t̚/

**การเขียน**
เริ่มที่เขียนเป็นวงกลม จากนั้นจึงลากขึ้นไปข้างบน วกด้านขวาเล็กน้อย แล้ววกออกซ้าย จากนั้นโค้งขึ้นข้างบน แล้วลดลงไปด้านขวา จากนั้นลากตรงลงด้านลง ขนานกับเส้นที่ลากขึ้นตอนแรก จากนั้นลากลงไปชิดกับเส้นบรรทัด
หมวดหมู่:อักษรไทย
ท

ท (ทหาร) เป็นพยัญชนะตัวที่ 23 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ถ (ถุง) และก่อนหน้า ธ (ธง) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ท ทหาร”
อักษร "ท" ตรงกับตัวเทวนาครี "द" ภาษาฮินดีตรงกับเสียง "ด" ในกลุ่มภาษาไทย ดังนั้นจึงมักทับศัพท์ภาษาอังกฤษด้วยตัวอักษร "d" เช่นคำว่า "เทวนาครี" ก็ควรออกเสียงเป็น "เดวานาการี" เช่นกัน
เนื่องจากการเรียงอักษรไทยคล้ายแต่ไม่ตรงกับอักษรเทวนาครี โดยมีตัวอักษร ​"ด" ซึ่งเป็นตัวประดิษฐ์เพิ่มนำหน้าอยู่ก่อนแล้ว สำหรับภาษาไทยกลางและภาษาไทยใต้ทุกถิ่น จึงเปลี่ยนเสียงพยัญชนะต้น /tʰ/ และพยัญชนะตัวสะกดให้เสียง /t̚/ เหมือนกับ "ถ"
หมวดหมู่:อักษรไทย
ย

ย (ยักษ์) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 34 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ม (ม้า) และก่อนหน้า ร (เรือ) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ย ยักษ์”
อักษร ย เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /j/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /j/
รูปสระ ตัวยอ (ย) ยังสามารถใช้ประสมรูปสระ เอียะ และ เอีย

**การประสมรูป**

**วิธีเขียน**
เริ่มที่เขียนเป็นวงกลม จากนั้นลากเส้นลงล่าง แล้ววาด 1 ใน 4 ของวงกลม 2 ครั้ง ครั้งที่ 2 พลิกกลับด้าน จากนั้นลากเส้นลงล่างจนถึงเส้นบรรทัด แล้วลากเส้นไปทางขวา และสุดท้ายลากเส้นขึ้นไปข้างบน
หมวดหมู่:อักษรไทย
บ

บ (ใบไม้) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 26 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก น (หนู) และก่อนหน้า ป (ปลา) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรกลาง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “บ ใบไม้”
อักษร บ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /b/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /p̚/
บ เพียงตัวเดียว หรือเติมไม้เอกด้วย สามารถเป็นคำได้หนึ่งคำ คือ บ, บ่ อ่านว่า บอ, บ่อ แปลว่า "ไม่" เป็นคำพิเศษที่แสดงถึงความเป็นตรงกันข้าม

**วิธีเขียน**
เริ่มที่เขียนเป็นวงกลม จากนั้นลากเส้นลงล่าง จากนั้นลากเส้นลงล่างจนถึงเส้นบรรทัด แล้วลากเส้นไปทางขวา และสุดท้ายลากเส้นขึ้นไปข้างบน
หมวดหมู่:อักษรไทย
ป

ป (ปลา) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 27 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก บ (ใบไม้) และก่อนหน้า ผ (ผึ้ง) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรกลาง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ป ปลา”
อักษร ป เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น ให้เสียง /p/ และพยัญชนะสะกด ให้เสียง /p̚/
หมวดหมู่:อักษรไทย
ผ

ผ เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 28 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ป และก่อนหน้า ฝ จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ผ ผึ้ง"
อักษร ผ มีในตำแหน่งพยัญชนะต้นเท่านั้น และให้เสียง /pʰ/ ไม่มีในตำแหน่งตัวสะกด

**วิธีเขียน**
เริ่มที่เขียนเป็นรูปวงกลม จากนั้นลากเส้นลงล่าง แล้วลากเส้นเป็นหางรูปนกแซงแซวในแนวนอน และสุดท้ายลากเส้นขึ้นไปข้างบน ตรงข้ามกับจุดเริ่ม
หมวดหมู่:อักษรไทย
ฝ

ฝ เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 29 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ผ และก่อนหน้า พ จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า "ฝ ฝา"
อักษร ฝ ในภาษาไทยปรากฏในตำแหน่งพยัญชนะต้น โดยใช้แทนเสียง f ไม่มีในตำแหน่งตัวสะกด
พจนานุกรมบางเล่มใช้ ฝ ถอดเสียง v ในคำศัพท์ที่มาจากภาษาอังกฤษ เพื่อให้เกิดความแตกต่างระหว่าง f, w และ v
หมวดหมู่:อักษรไทย
พ

พ (พาน) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 30 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฝ (ฝา) และก่อนหน้า ฟ (ฟัน) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “พ พาน”
อักษร พ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้น (แทนเสียง pʰ) และพยัญชนะสะกด (แทนเสียง p̚)
หมวดหมู่:อักษรไทย
ฟ

ฟ (ฟัน) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 31 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก พ (พาน) และก่อนหน้า ภ (สำเภา) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ฟ ฟัน”
ในทางอักขรวิธี อักษร ฟ เป็นได้ทั้งพยัญชนะต้นให้เสียง f และพยัญชนะสะกดให้เสียง p̚ กรณีทับศัพท์ภาษาอังกฤษ ใช้แทนเสียง f ทั้งพยัญชนะต้นและพยัญชนะสะกด หรือ v ในตำแหน่งพยัญชนะสะกด
หมวดหมู่:อักษรไทย
วิษุวัต

ทิศทางของแสงอาทิตย์ที่ส่องถูกโลกในวันวิษุวัต ซึ่งเกิดขึ้นปีละ 2 ครั้ง (ภาพไม่แสดงความเข้มน้อยของแสงสลัวเวลาเช้ามืดและหัวค่ำ)
วิษุวัต (विषुवत्, equinox) หรือ จุดราตรีเสมอภาค เป็นศัพท์ดาราศาสตร์ หมายถึงช่วงที่ดวงอาทิตย์อยู่ในตำแหน่งตรงได้ฉากกับเส้นศูนย์สูตรของโลกพอดี ซึ่งจะเกิดขึ้นปีละ 2 ครั้ง หรือในหนึ่งรอบที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ ความเอียงของแกนโลกจะเลื่อนมาอยู่ในระนาบที่ได้ฉากกับตำแหน่งดวงอาทิตย์ ซึ่งวันนั้นกลางวันจะเท่ากับกลางคืน

**การเรียกชื่อ**
ศารทวิษุวัต (शारद विषुवत्, autumnal equinox) เกิดในวันที่ 22 หรือ 23 กันยายนของทุกปี ซึ่งตรงกับฤดูใบไม้ร่วงในเขตซีกโลกเหนือ ในปี พ.ศ. 2549 ศารทวิษุวัตเกิดตรงกับ วันที่ 23 กันยายน เวลา 4:03 น. ตามเวลากรีนิช หรือเท่ากับ 11:03 น. ตามเวลาประเทศไทย

วสันตวิษุวัต (वसन्त विषुवत्, vernal equinox) เกิดในวันที่ 20 หรือ 21 มีนาคมซึ่งตรงกับฤดูใบไม้ผลิของซีกโลกเหนือ ในปี พ.ศ. 2549 วสันตวิษุวัตเกิดขึ้นในวันที่ 20 เดือนมีนาคม เวลา 18:26 น เวลากรีนิช ซึ่งตรงกับเวลา 01:26 น. ของวันที่ 21 ในประเทศไทย
ชื่อวสันตวิษุวัตในภาษาอังกฤษบางครั้งก็เรียกว่า spring equinox หรือ  March equinox ก็เรียก ในทำนองเดียวกัน ศารทวิษุวัตก็มีชื่อเรียกในภาษาอังกฤษว่า fall equinox หรือ September equinox
ไฟล์:Ecliptic path.jpg|ความสัมพันธ์ระหว่างโลก ดวงอาทิตย์และดวงดาวในวสันตวิษุวัต มองจากโลก ดวงอาทิตย์จะเคลื่อนตามเส้นสุริยวิถี(แดง) ซึ่งเบนจากเส้นศูนย์สูตรฟ้า(ขาว) 
ไฟล์:north season.jpg|ฤดูกาลในซีกโลกเหนือ ขวาสุด: เหมายัน
ไฟล์:south season.jpg|ฤดูกาลในซีกโลกใต้ ซ้ายสุด: เหมายัน

**วัฒนธรรม**
ในประเทศจีน เรียกวันวสันตวิษุวัตว่า วันชุนเฟินหรือวันชุงฮุง (春分) และมีประเพณีการตั้งไข่มากว่า 4,000 ปีแล้ว ในประเทศญี่ปุ่น กำหนดให้วันวสันตวิษุวัต และวันศารทวิษุวัต เป็นวันหยุดราชการ

**ดูเพิ่ม**
 อายัน- ฤดูกาล- การหมุนควง- การเคลื่อนถอยของวิษุวัต

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Details about the Length of Day and Night at the Equinoxes date=2006-09-21 -  Calculation of Length of Day date=2008-09-15  (Formulas and Graphs)-  Equinoctial Points - The Nuttall Encyclopaedia-  Java applet showing parts of the Earth in night and day -  Table of times for Equinoxes, Solstices, Perihelion, and Aphelion in 1992-2020 date=2007-02-22 -  Dates and Times of Equinoxes and Solstices has an  online calculator.-  Calculate the Time of Equinoxes in Excel, CAD or your other programs. date=2007-09-02   The Sun API is free and extremely accurate. For Windows Computers.- fix-attempted=yes -  Equinox and Solstice.com-  Earth's Seasons—Equinoxes, Solstices, Perihelion, and Aphelion—1992–2020 date=2007-02-22 
หมวดหมู่:ดาราศาสตร์
หมวดหมู่:กลศาสตร์ท้องฟ้า
วสันตวิษุวัต

วสันตวิษุวัต (वसन्त विषुवत्, p=chūn fēn, เพ็งอิม: cung1 hung1, โรมาจิ: shunbun) อาจหมายถึง- วิษุวัตเดือนมีนาคม - วันที่กลางวันและกลางคืนยาวเท่ากันในช่วงฤดูใบไม้ผลิ- วันวสันตวิษุวัต - วันหยุดราชการของญี่ปุ่น- จุดวสันตวิษุวัต - จุดตัดระหว่างเส้นศูนย์สูตรท้องฟ้ากับระนาบสุริยวิถี ซึ่งค่าไรต์แอสเซนชัน เป็น 0°- ชุนเฟิน - หนึ่งใน 24 ภาวะในระบบปฏิทินจีน

**ดูเพิ่ม**
 ศารทวิษุวัต
พีระพล ลีละเศรษฐกุล

พีระพล ลีละเศรษฐกุล   (เกิดวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2523)  หรือรู้จักกันในนาม จ้อ อาร์มแชร์ เป็นมือเบสวงอาร์มแชร์ 
หมวดหมู่:นักดนตรีชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะรัฐประศาสนศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
จตุตถพงศ์ รุมาคม

จตุตถพงศ์ รุมาคม ผึ้ง สมาชิกวงอาร์มแชร์ ตำแหน่งกีตาร์ เกิดวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2515 น้ำหนัก 72 ก.ก. ส่วนสูง 179 ซ.ม. จบมัธยมต้นจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล จบ ปวช.วิทยาลัยช่างศิลป์ ปริญญาตรีสาขาวิชาถ่ายภาพ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ปัจจุบันนอกจากเป็นนักดนตรี ยังเป็นช่างภาพอิสระ
หมวดหมู่:นักดนตรีชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง
หมวดหมู่:บุคคลจากสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล
อูร์แบ็ง เลอ แวรีเย

อูร์แบ็ง ฌ็อง โฌแซ็ฟ เลอ แวรีเย (Urbain Jean Joseph Le Verrier yʁbɛ̃ ʒɑ̃ ʒɔzɛf lə vɛʁje , 11 มีนาคม พ.ศ. 2354 - 23 กันยายน พ.ศ. 2366) นักคณิตศาสตร์ชาวฝรั่งเศสผู้เชี่ยวชาญด้านกลศาสตร์ท้องฟ้า ทำงานประจำหอดูดาวปารีสตลอดชีวิต

**ชีวิตและงาน**
อูร์แบ็ง เลอ แวรีเย เกิดที่เมืองแซ็ง-โล ในประเทศฝรั่งเศส ผลงานสำคัญได้แก่การค้นพบดาวเนปจูน โดยใช้การคำนวณทางคณิตศาสตร์และเครื่องมือทางดาราศาสตร์ธรรมดา วงโคจรที่ผิดปกติของดาวยูเรนัสทำเกิดข้อสงสัยตามทฤษฎีของโยฮันเนิส เค็พเพลอร์และไอแซก นิวตันว่าจะต้องมีอิทธิพลของบางสิ่ง เลอ แวรีเยได้รับการร้องขอจากฟร็องซัว อาราโก เพื่อนนักดาราศาสตร์ เลอ แวรีเยคำนวณได้ว่ามีดาวเคราะห์โคจรที่ยังไม่เป็นที่รู้จักในโคจร การคำนวณของเลอ แวรีเย ทำให้นักดาราศาสตร์ชื่อโยฮัน ก็อทฟรีท กัลเลอสามารถกำหนดตำแหน่งและค้นพบดาวดวงนี้ได้สำเร็จ
การค้นพบนี้ทำให้เลอ แวรีเย พยายามใช้วิธีเดียวกันเพื่อคำนวณหาการโคจรที่ผิดปกติของดาวพุธ ซึ่งเป็นที่ตื่นเต้นกันมากและเรียกดาวเคราะห์ที่สงสัยแต่ยังค้นไม่พบนั้นว่า "ดาววัลแคน" จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2458 ไอน์สไตน์จึงพิสูจน์ได้ว่าเกิดจากปรากฏการณ์ที่เรียกว่าทฤษฎีสัมพันธภาพ
อูร์แบ็ง เลอ แวรีเย ได้รับเหรียญรางวัลทองคำของราชสมาคมดาราศาสตร์ในปี พ.ศ. 2411 และได้รับเป็นครั้งที่ 2 ในปี พ.ศ. 2419 เลอ แวรีเย ถึงแก่กรรมในกรุงปารีส หลุมอุกกาบาตบนดวงจันทร์และบนดาวอังคารรวมทั้งวงแหวนของดาวเนปจูนที่ค้นพบได้รับการตั้งชื่อตามเขา

**ดูเพิ่ม**
 David Aubin, The Fading Star of the Paris Observatory in the Nineteenth Century: Astronomers' Urban Culture of Circulation and Observation.  Osiris date=2007-11-29  18 (2003), 79–100.-  isbn=0-674-21225-8 - Le Verrier, Urbain (1835). Annales de Chimie et de Physique (Paris) 60: 174 – Chemical research of Le Verrier- Fabien Locher, L’empire de l’astronome : Urbain Le Verrier, l’Ordre et le Pouvoir.  Cahiers d’histoire. Revue d’histoire critique. 102, 2007, pp. 33–48.- Fabien Locher, Le Savant et la Tempête. Étudier l’atmosphère et prévoir le temps au XIXe siècle, Rennes, Presses Universitaires de Rennes, Collection « Carnot », 2008.- Dennis Rawlins (1999). Recovery of the RGO Neptune Papers. Adams' Final Prediction Missed by Over Ten Degrees.  DIO date=2007-10-25 , 9 (1), pp. 3–25.- cite journal | author = See, T. J. J.  
bibcode = 1910PA.....18..475S 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Le Verrier on the French 50 Franc banknote date=2018-08-03 
หมวดหมู่:นักคณิตศาสตร์ชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:นักดาราศาสตร์ชาวฝรั่งเศส
หมวดหมู่:บุคคลจากจังหวัดม็องช์
1877
ทิวเขาตีตีวังซา

ทิวเขาตีตีวังซา (Banjaran Titiwangsa) ซึ่งยังเป็นที่รู้จักกันในท้องถิ่นในชื่อ บันจารันเบอซาร์ (Banjaran Besar; ทิวเขาใหญ่) เป็นภูเขาซึ่งก่อตัวเป็นแนวยาวคล้ายกระดูกสันหลังของคาบสมุทรมลายูตอนล่าง ส่วนเหนือของทิวเขาที่อยู่ในภาคใต้ของไทยมีชื่อเรียกว่า ทิวเขาสันกาลาคีรี
ทิวเขาตีตีวังซาทำหน้าที่เป็นปราการธรรมชาติที่แบ่งมาเลเซียตะวันตกเช่นเดียวกับตอนใต้สุดของไทยออกเป็นฝั่งตะวันออกและฝั่งตะวันตก โดยมีความยาวจากเหนือจรดใต้ประมาณ 480 กิโลเมตร ยอดเขาที่สูงที่สุดในทิวเขานี้คือ เขาโกร์บู (Gunung Korbu) มีความสูง 2,183 เมตร อยู่ในเขตรัฐเประ

**ทิวเขาสันกาลาคีรี**
ทิวเขาสันกาลาคีรี เป็นส่วนเหนือของทิวเขาตีตีวังซาซึ่งกั้นพรมแดนไทยกับมาเลเซียเกือบตลอดทั้งแนว ทอดตัวในแนวตะวันตกเฉียงเหนือ-ตะวันออกเฉียงใต้ โดยเริ่มต้นจากริมฝั่งทะเลอันดามันในจังหวัดสตูล ทอดตัวไปทางตะวันออกเฉียงใต้ เป็นเส้นกั้นเขตแดนระหว่างจังหวัดสตูล จังหวัดสงขลา จังหวัดยะลา และจังหวัดนราธิวาสของไทย กับรัฐปะลิส รัฐเกอดะฮ์ รัฐเประ และรัฐกลันตันของมาเลเซีย จนกระทั่งสิ้นสุดที่เขาเยลีใกล้ต้นน้ำโก-ลก รวมความยาวประมาณ 470 กิโลเมตร ยอดเขาที่สูงที่สุดในทิวเขานี้คือ เขาฮูลูติติปาซา มีความสูงประมาณ 1,500 เมตร อยู่ระหว่างเขตจังหวัดยะลากับรัฐเประ
ชื่อ สันกาลาคีรี หมายถึง "ภูเขาอันเป็นที่สิงสถิตของพระอิศวร" คำว่า สัน หรือ สัง เป็นคำภาษามลายูแปลว่า "เทพเจ้า" กับคำว่า กาลา เป็นคำภาษาสันสกฤตแปลว่า "พระอิศวร" บ้างว่าชื่อ สันกาลาคีรี อาจจะมาจากคำว่า สาครา หรือ สาคร ซึ่งแปลว่า "ทะเล" หรือ "มหาสมุทร" และคำว่า คีรี ซึ่งแปลว่า "ภูเขา" รวมกันจะมีความหมายว่า "ภูเขาที่ใกล้ทะเลหรือมหาสมุทร"

**อ้างอิง**
ตีตีวังซา
ตีตีวังซา
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์ของจังหวัดสตูล
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์ของจังหวัดสงขลา
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์ของจังหวัดยะลา
หมวดหมู่:ภูมิศาสตร์ของจังหวัดนราธิวาส
สถานีสวนจตุจักร

สถานีสวนจตุจักร (Chatuchak Park Station, รหัส BL13) เป็นสถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน ในเส้นทางรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล ที่ถนนพหลโยธิน กรุงเทพมหานคร บริเวณหน้าสวนจตุจักร เป็นจุดเชื่อมต่อการเดินทางที่สำคัญของกรุงเทพฯ ด้านเหนือ เนื่องจากสามารถเชื่อมต่อกับสถานีหมอชิต ซึ่งเป็นสถานีของรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท ได้โดยตรง และมีลานจอดรถขนาดใหญ่ให้บริการผู้โดยสาร นอกจากนี้ยังอยู่ไม่ไกลจากสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) หรือหมอชิตใหม่ สถานีขนส่งสายเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งสามารถเดินทางต่อไปได้ด้วยรถประจำทางและแท็กซี่

**ที่ตั้ง**
ถนนพหลโยธิน ฝั่งทิศตะวันตก ในอาณาเขตสวนจตุจักรด้านทิศใต้ ตรงข้ามศูนย์ซ่อมบำรุงหมอชิตของรถไฟฟ้าบีทีเอส (สถานีขนส่งหมอชิตเดิม) ในพื้นที่แขวงจตุจักร เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร

**แผนผังสถานี**

**รายละเอียดของสถานี**

**สีสัญลักษณ์ของสถานี**
ใช้สีน้ำเงินตกแต่งกระเบื้องที่เสา ผนังและขอบด้านบนของแนวประตูกั้นชานชาลา เพื่อแสดงการเชื่อมต่อกับระบบรถไฟลอยฟ้า

**รูปแบบของสถานี**
เป็นสถานีใต้ดิน กว้าง 30 เมตร ยาว 369 เมตร ระดับชานชาลาอยู่ลึก 17 เมตรจากผิวดิน เป็นชานชาลาแบบกลาง (Station with Central Platform)

**ทางเข้า-ออก**
 1 ตลาดนัดจตุจักร (ลิฟต์ / บันไดเลื่อน)- 2 สวนจตุจักร, ป้ายรถประจำทางไปห้าแยกลาดพร้าว (บันไดเลื่อน)- 3 ป้ายรถประจำทางไปถนนกำแพงเพชรและสถานีขนส่งจตุจักร, ลานจอดรถ, อาคารบีทีเอส, ซอยเฉยพ่วง (บันไดเลื่อน)- 4 ป้ายรถประจำทางไปสะพานควาย, สถาบันการบินพลเรือน, กรมการขนส่งทางบก (ลิฟต์ / บันไดเลื่อนขึ้น)- ทุกช่องทางสามารถเชื่อมต่อ light green หมอชิต

**สิ่งอำนวยความสะดวก**
 ลิฟท์สำหรับผู้พิการ ทางเข้า-ออกหมายเลข 1 และหมายเลข 4

**ศูนย์การค้าภายในสถานี**
ภายในสถานีสวนจตุจักร ได้จัดให้มีส่วนร้านค้าหรือเมโทรมอลล์ที่ชั้นบนสุดของสถานี เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์  2551 ในชื่อ "Underground Shop by Metro Mall" เป็นศูนย์การค้าสถานีที่ 3 ในระบบรถไฟฟ้ามหานคร ถัดจากสถานีสุขุมวิท และสถานีพหลโยธิน (รถไฟฟ้ามหานคร) โฉมใหม่เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 18 มกราคม 2562

**เวลาให้บริการ**

**จุดเชื่อมต่อการเดินทาง**
รถไฟฟ้าขนส่งมวลชน
หมอชิต
รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท
รถโดยสารประจำทาง 

รถชัตเติลบัส 
สวนจตุจักร
เชื่อมต่อไปยัง ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุม อิมแพ็ค เมืองทองธานี

**ถนนพหลโยธิน (ป้ายสวนจตุจักร)**

**องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ**
 1 เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

**รถเอกชน**
1 เส้นทางที่มีรถรองรับวีลแชร์

**สถานที่สำคัญใกล้เคียง**
 ลานจอดรถ (จอดแล้วจร)- สวนจตุจักร- ตลาดนัดจตุจักร- กรมการขนส่งทางบก- สถาบันการบินพลเรือน- บริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน)- ศูนย์การค้ามิกซ์ จตุจักร- ตึก S-OASIS

**ระเบียงภาพ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  แผนที่จากเว็บไซต์บีอีเอ็มfix-attempted=yes 
หมวดหมู่:สถานีรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล
หมวดหมู่:สถานีรถไฟในประเทศไทยที่เปิดทำการในปี พ.ศ. 2547
หมวดหมู่:สถานีขนส่งผู้โดยสารในเขตจตุจักร
ปลาหว้าหน้านอ

ปลาหว้าหน้านอ เป็นชื่อของปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Incisilabeo behri จัดเป็นปลาที่อยู่ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) มีลักษณะเด่นคือ ปลาโตเต็มวัยแล้ว โดยเฉพาะตัวผู้ ส่วนหัวจะมีโหนกและตุ่มเม็ดคล้ายสิวเห็นได้ชัด จึงเป็นที่มาของชื่อ 
ปลาวัยอ่อน โคนหางจะมีจุดสีดำเห็นได้ชัด เมื่อโตขึ้นจะจางหาย ริมฝีปากหนา หากินบริเวณพื้นน้ำและแก่งหินที่น้ำไหลเชี่ยว โดยแทะเล็มตะไคร่หรือสาหร่าย บริเวณที่ปลาหากินจะเห็นเป็นรอยทางยาว  โตเต็มที่ได้กว่า 60 เซนติเมตร
อาศัยอยู่ตามแม่น้ำสายใหญ่ ๆ ในประเทศ เช่น แม่น้ำเจ้าพระยา, แม่น้ำโขง, แม่น้ำสาละวิน ในเขตจังหวัดกาญจนบุรีเรียกปลาชนิดนี้ว่า "ปลางา" และภาษาอีสานเรียกว่า "หว้าซวง"
ปัจจุบัน พบหาได้ยากในธรรมชาติ แต่สามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้ว เนื้อมีรสชาติอร่อย นิยมปรุงสด และเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม ซึ่งค่อนข้างหายาก 

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  รูปและข้อมูลปลาหว้าหน้านอ
หว้าหน้านอ
หว้าหน้านอ
หว้าหน้านอ
หว้าหน้านอ
หว้าหน้านอ
หว้าหน้านอ
ซิสเต็ม โฟร์

== สมาชิก**
 กุลพงษ์ บุนนาค (เบิร์ด) กีตาร์,ร้องนำ- นุติ เขมะโยธิน (น็อต) กีตาร์,ร้องนำ- วิบูลพร พันธุ์กระวี (จั๋ม) กลอง,ร้องนำ- บัณฑิตพันธุ์ พันธุ์กระวี (โจ๋) เบส,กลอง,กีตาร์,คีย์บอร์ด,ร้องนำ

**ผลงาน**

**Na Na Na (พ.ศ. 2532)**
# นา นา นา
# ขอใจสักเสี้ยว
# หัวใจกระดาษ
# แค่เป็นเพื่อน
# Something
# ก็ใคร
# ยืนยัน
# Christine Maria
# ยอมผิด
# ดูที่เหตุ
# เข้าใจไปเอง

**Lay Me Down Under The Moon (พ.ศ. 2538)**
# Lay Me Down - Album Cut
# ใต้เงาพระจันทร์ - Album Cut
# ในคืนแห่งกัน - Orchestral Version
# Under The Moon - English Version
# ในคืนแห่งกัน - Acoustic Version
# ในคืนแห่งกัน
# Under The Moon - Dance Version
# Under The Moon - Minus One
# Lay Me Down - Minus One
# Lay Me Down

**Beyond Sex (พ.ศ. 2538)**
# ในคืนแห่งกัน
# เคียงกัน
# Katrina
# กลับมา...สิ่งดีๆ
#  ใต้เงาพระจันทร์
# อ่อนใจ
# เธอ
# เธอเท่านั้น
# Under the Moon
# ลืม

**Dear Knot (พ.ศ. 253…)**
# ที่รัก
# เพ้อ
# มอมแมม
# อยู่ในใจของเรา
# เพ้อ (instrumental)
# ที่รัก (backing track)
# เพ้อ (backing track)
# มอมแมม (backing track)
# อยู่ในใจของเรา (backing track)
# เพ้อ (sax solo)
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีร็อกสัญชาติไทย
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีไทยในยุค 1980
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีไทยที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2532
หมวดหมู่:ศิลปินสังกัดร่องเสียงลำไย
ปานเทพ กล้าณรงค์ราญ

ปานเทพ กล้าณรงค์ราญ (เกิด 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2488) สมาชิกวุฒิสภาไทย ชุดที่ 12 ประธานกรรมการในคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ในรัฐบาล พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา และอดีตประธานกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ

**ประวัติ**
นายปานเทพ จบการศึกษาจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล,จบการศึกษามัธยมศึกษาตอนปลาย จากโรงเรียนอำนวยศิลป์ พระนคร คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และปริญญาโททางเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเซาท์เทิร์นแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา และได้รับการอบรมจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่นที่ 40 ( วปรอ. 4010)

**การทำงาน**
ปานเทพ กล้าณรงค์ราญ เริ่มทำงานที่สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) จนดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการกองวางแผนและวิชาการ  แล้วย้ายมารับตำแหน่งผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (กปร.) ต่อมาดำรงตำแหน่ง เลขาธิการ กปร. และเป็นกรรมการและรองเหรัญญิกมูลนิธิชัยพัฒนา 
ช่วงปลายปี พ.ศ. 2548 นายปานเทพ กล้าณรงค์ราญ เป็นผู้ทำบันทึกทักท้วงรัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร มิให้จ่ายเงินค่าเวนคืนโครงการพระราชดำริ เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ให้กับนายทุนที่ดินเป็นจำนวนเงิน 670 ล้านบาท 
นายปานเทพ กล้าณรงค์ราญ ได้รับการเสนอชื่อเป็นกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ  เป็น 1 ใน 18 ผู้ถูกเสนอชื่อให้วุฒิสภาคัดเลือกให้เหลือ 9 คน ระหว่างขั้นตอนการคัดสรร และได้รับการแต่งตั้งเป็น ประธานกรรมการ ป.ป.ช. จากประกาศคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ฉบับที่ 19 เมื่อวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2549
หลังรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557 ได้รับการแต่งตั้งเป็น ประธานกรรมการในคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ
ในวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2561 มีพระราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง กรรมการในคณะกรรมการบริหารกองทุนพระราชทาน สำหรับศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:บุคคลจากคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
หมวดหมู่:บุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.ภ.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.3
โยฮัน ก็อทฟรีท กัลเลอ

โยฮัน ก็อทฟรีท กัลเลอ (Johann Gottfried Galle; 9 มิถุนายน ค.ศ. 1812 – 10 กรกฎาคม ค.ศ. 1910) เป็นนักดาราศาสตร์ชาวเยอรมันประจำหอดูดาวเบอร์ลิน เป็นนักดาราศาสตร์คนแรกที่เห็นดาวเนปจูนโดยความช่วยเหลือของลูกศิษย์ชื่อ ไฮน์ริช ลูอี ดาเร เมื่อวันที่ 23 กันยายน ค.ศ. 1846 โดยอาศัยการคำนวณของอูร์แบ็ง เลอ แวรีเย สำหรับกำหนดพื้นที่เสาะหา

**ชีวิตและงาน**
โยฮัน ก็อทฟรีท กัลเลอ เกิดที่เมืองราดิส รัฐซัคเซิน-อันฮัลท์ ประเทศเยอรมนี เมื่อจบการศึกษาได้เข้าทำงานเป็นผู้ช่วยของโยฮัน ฟรันทซ์ เอ็งเคอ เมื่อ ค.ศ. 1835 ทันทีที่หอดูดาวเบอร์ลินสร้างแล้วเสร็จ ในปี ค.ศ. 1851 กัลเลอได้ย้ายไปรับตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านดาราศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยเบร็สเลา (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยวรอตสวัฟในประเทศโปแลนด์) พร้อมทั้งรับตำแหน่งผู้อำนวยการหอดูดาวท้องถิ่นด้วย
ตลอดชีวิตของกัลเลอเน้นการศึกษาด้านดาวหาง ในปี ค.ศ. 1894 ด้วยความช่วยเหลือจากบุตรชายชื่ออันเดรอัส กัลเลอ เขาได้ตีพิมพ์รายชื่อของดาวหางจำนวน 414 ดวง ตัวกัลเลอเองก็เป็นผู้พบดาวหาง 3 ดวงในเวลาไล่เลี่ยกัน คือระหว่างวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1839 – 6 มีนาคม ค.ศ. 1840
กัลเลอถึงแก่กรรมที่เมืองพ็อทซ์ดัม รัฐบรันเดินบวร์ค ประเทศเยอรมนี ด้วยวัย 98 ปี ได้มีการใช้ชื่อของกัลเลอตั้งชื่อหลุมอุกกาบาตบนดวงจันทร์และดาวอังคารรวมทั้งวงแหวนของดาวเนปจูนเพื่อเป็นเกียรติ

**แหล่งข้อมูลอื่น**

**คำไว้อาลัย**
  AN 185 (1910) 309/310 (ภาษาเยอรมัน)-  JRASC 4 (1910) 379-  MNRAS 71 (1911) 275

**ภาพทางดาราศาสตร์**
NASA photo of marscrater Galle (a.k.a. "Happy Face Crater")fix-attempted=yes 
1910
หมวดหมู่:นักดาราศาสตร์ชาวเยอรมัน
หมวดหมู่:บุคคลจากรัฐซัคเซิน-อันฮัลท์
หมวดหมู่:ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยฮุมบ็อลท์แห่งเบอร์ลิน
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยวรอตสวัฟ
ระบบต่อมไร้ท่อ

ระบบต่อมไร้ท่อ (endocrine system) เป็นระบบส่งสารเคมีที่ประกอบด้วยกลุ่มเซลล์ สร้างและหลั่งฮอร์โมน แล้วส่งออกนอกเซลล์โดยผ่านระบบไหลเวียน ทั้งทางกระแสเลือดและน้ำเหลือง เพื่อควบคุมอวัยวะเป้าหมายในร่างกาย ต่อมไร้ท่อที่สำคัญในมนุษย์ ได้แก่ ต่อมไทรอยด์ และต่อมหมวกไต ในสัตว์มีกระดูกสันหลัง ไฮโปทาลามัสเป็นศูนย์ควบคุมทางระบบประสาทของระบบต่อมไร้ท่อทั้งหมด การศึกษาของระบบต่อมไร้ท่อและความผิดปกติเรียกว่า วิทยาต่อมไร้ท่อ ซึ่งเป็นสาขาหนึ่งของอายุรศาสตร์
หลาย ๆ ต่อมที่ส่งสัญญาณซึ่งกันและกันเป็นลำดับมักหมายถึงแกน ตัวอย่างเช่น แกนไฮโปทาลามัส-พิทูอิทารี-อะดรีนัล นอกจากอวัยวะที่เป็นต่อมไร้ท่อโดยเฉพาะที่กล่าวถึงข้างต้น ยังมีอวัยวะอื่น ๆ อีกมากมายที่เป็นส่วนหนึ่งของระบบอื่น ๆ เช่น กระดูก ไต ตับ หัวใจ และอวัยวะสืบพันธุ์ แต่มีหน้าที่เป็นต่อมไร้ท่อรอง ตัวอย่างเช่น ไตจะหลั่งฮอร์โมนต่อมไร้ท่อ เช่น อีริโทรโพอิติน (:en:erythropoietin) และเรนิน (:en:renin) ฮอร์โมนอาจเป็นกรดอะมิโนเชิงซ้อน สเตอรอยด์ ไอโคซานอยด์ ลิวโคไตรอีน หรือโพรสตาแกลนดิน อย่างใดอย่างหนึ่ง
ระบบต่อมไร้ท่อสามารถเปรียบได้ทั้งต่อมมีท่อ (exocrine) ซึ่งหลั่งฮอร์โมนออกมาโดยอาศัยท่อ และพาราคริน (paracrine) ซึ่งส่งสัญญาณระหว่างเซลล์ในระยะทางที่ค่อนข้างสั้น ต่อมไร้ท่อนั้นไม่มีท่อ มีหลอดเลือดมาเลี้ยง และมักจะมีแวคิวโอลภายในเซลล์หรือแกรนูลที่สะสมฮอร์โมน ในทางกลับกัน ต่อมมีท่อ เช่น ต่อมน้ำลาย ต่อมเหงื่อ และต่อมภายในทางเดินอาหาร มีแนวโน้มที่จะมีหลอดเลือดมาเลี้ยงน้อยกว่า และมีท่อหรือลูเมน (lumen)

**ดูเพิ่ม**
 วิทยาต่อมไร้ท่อ- ระบบประสาท

**อ้างอิง**
ต่อมไร้ท่อ