Blaze7451/Wiki-th-20250601 huggingface dataset:
ภาษาเวสทรอน

ภาษาเวสทรอน (Westron) เป็นภาษาประดิษฐ์ของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ที่ใช้ในนิยายชุด มิดเดิลเอิร์ธ ในฉบับนิยายถือว่า ภาษาเวสทรอนเป็นเสมือน 'ภาษากลาง' ของโลกแห่งนั้น โดยเฉพาะในยุคสมัยในเรื่อง เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ คำว่า "เวสทรอน" เป็นคำภาษาอังกฤษที่เลือกมาใช้ในการ 'แปล' ภาษานี้ (ตามที่โทลคีนว่า) มีที่มาจากคำว่า "ตะวันตก" (West) ซึ่งเป็นรากคำดั้งเดิมมาจากคำว่า อดูนิ (Adûni) ในภาษาอดูนาอิก ของชาวนูเมนอร์  ชื่อภาษาเวสทรอนในภาษาซินดารินเรียกว่า อันนูไนด์ (Annúnaid) หมายถึง ภาษาของชาวตะวันตก (Westron) บางครั้งก็เรียกว่า ฟาลาเธรน (Falathren) หมายถึง ภาษาชาวฝั่ง (Shore-language)
ภาษาเวสทรอนพัฒนามาจากภาษาอดูนาอิกของชาวนูเมนอร์ หลังจากที่ชาวนูเมนอร์เริ่มบุกเบิกและติดต่อสมาคมกับมนุษย์ทางชายฝั่งตะวันตกของทวีปมิดเดิลเอิร์ธ จึงใช้ภาษานี้แพร่หลายทั่วไป แต่รากฐานดั้งเดิมของภาษานี้ก็มาจาก ภาษาของชาวเบออร์และฮาดอร์ ซึ่งเป็นชาวเอไดน์ บรรดามนุษย์ทางชายฝั่งตะวันตกเหล่านั้นก็มีบรรพบุรุษเดียวกันกับชาวเอไดน์ ในภายหลังชนเหล่านี้เป็นพลเมืองท้องถิ่นของอาณาจักรกอนดอร์ และอาร์นอร์
ภาษาเวสทรอนใช้แพร่หลายอยู่ตามแนวชายฝั่ง และตลอดทั่วทั้งเขตแคว้นเอเรียดอร์ แต่ดินแดนอื่นๆ เช่น โรห์วาเนียน ไม่ได้ใช้ภาษานี้ด้วย ชนพื้นเมืองที่เป็นมนุษย์ในหลายๆ ท้องถิ่นมีภาษาเป็นของตัวเอง เช่นชาวดันเลนดิง มนุษย์บนเทือกเขาขาว เป็นต้น
ตามท้องเรื่องที่ปรากฏใน เดอะฮอบบิท และ เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ โทลคีนบอกว่าเขาได้แปลเรื่องทั้งหมดจากภาษาเวสทรอน ออกมาเป็นภาษาอังกฤษ ตัวอย่างการถอดความที่สำคัญเช่น ชื่อของตัวละครต่างๆ  เมอเรียด็อค แบรนดี้บั๊ก  เป็นชื่อในภาษาอังกฤษที่แปลมาจากชื่อจริงของเขาว่า คาลิมัก บรันดากัมบา (Kalimac Brandagamba) ชื่อย่อว่า คาลิ (หมายถึง ความสนุกสนานรื่นเริง)  ชื่อ เมอเรียด็อค และชื่อย่อ เมอร์รี่ จึงเป็นชื่อที่ถอดความมาจากภาษาเวสทรอนให้คงความหมายดั้งเดิมไว้  หรือชื่อ เปเรกริน ตุ๊ก กับชื่อย่อ ปิ๊ปปิ้น ก็มาจากชื่อจริงว่า ราซานัวร์ ทูค (Razanur Tûk) ชื่อย่อว่า ราซาร์ (หมายถึง แอ๊ปเปิ้ลผลเล็กๆ) ที่ถอดความมาให้ได้ความหมายใกล้เคียงกันนั่นเอง
นอกจากนี้ยังมีชื่อสถานที่อื่นๆ ที่ตั้งชื่อไว้ในภาษาเวสทรอน เช่น "ริเวนเดลล์" (ภาษาซินดาริน เรียกว่า "อิมลาดริส" หมายถึง หุบเขาในร่องผา) มาจากชื่อจริงว่า "คาร์นินกุล" (Karningul)  หรือ "แบ๊กเอนด์" มาจากคำว่า "ลาบิน-เนค" (Labin-nec) เป็นชื่อสถานที่ที่ตั้งตามชื่อนามสกุล "ลาบินกิ" (Labingi) หรือ "แบ๊กกิ้นส์" นั่นเอง 
คำในภาษาเวสทรอนต่างๆ ที่ยกมานี้ เป็นงานที่โทลคีนประดิษฐ์ขึ้นภายหลังการเขียนนิยายเป็นเวลาหลายปี แต่เขาไม่ได้สร้างภาษานี้ไว้ให้สมบูรณ์มากพอจะใช้งานได้ เหมือนอย่างภาษาเควนยา หรือภาษาซินดาริน

**อ้างอิง**
 เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน, ประวัติศาสตร์มิดเดิลเอิร์ธ เล่ม 5 และ 12, ว่าด้วย Etymology of Middle-earth Languages
หมวดหมู่:ภาษาประดิษฐ์ของโทลคีน
รายชื่อเครื่องบินพระที่นั่งในพระบรมวงศานุวงศ์ไทย

นี่คือรายชื่อเครื่องบินพระที่นั่งใน พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี และพระบรมวงศานุวงศ์

**เครื่องบินพระที่นั่งในปัจจุบัน**

**เครื่องบินพระที่นั่งในอดีต**

**อ้างอิง**
 รัชต์ รัตนวิจารณ์, พ.อ.อ., พลานุภาพอากาศยานไทย, สำนักพิมพ์อนิเมทกรุ๊ป, 2550, 224 หน้า, ISBN 974-94583-6-2-  เครื่องบินพระที่นั่งลำใหม่ถึงไทยแล้ว date=2008-02-29 
หมวดหมู่:อากาศยาน
หมวดหมู่:เครื่องบินไทย
หมวดหมู่:กองทัพอากาศไทย
เครื่องบิน
พิซซ่าฮัท

พิซซ่าฮัท (Pizza Hut) เป็นธุรกิจแฟรนไชส์ร้านอาหารพิซซ่า เริ่มก่อตั้งในปี พ.ศ. 2501 โดยสองพี่น้อง แฟรงค์ และ แดน คาร์นี ชาวเมืองวิชิทอ รัฐแคนซัส ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยเปิดร้านแรกที่เมืองวิชิทอ รัฐแคนซัส และในปีถัดมา พ.ศ. 2502 พิซซ่าฮัทได้เริ่มระบบตัวแทนจำหน่าย (แฟรนส์ไชส์) "ร้านพิซซ่าฮัท" โดยร้านตัวแทนแห่งแรกอยู่ที่เมืองโทเพกา รัฐแคนซัส ซึ่งร้านตัวแทนสาขาจะต้องทำตามสูตรการทำพิซซ่าต้นตำรับ และทางด้านการบริหารต้องได้รับการอบรมจากสองพี่น้องตระกูลคาร์นีย์
พิซซ่าฮัทมีสาขาต่างประเทศครั้งแรกในปี พ.ศ. 2511 ที่ประเทศแคนาดา ต่อมาในปี พ.ศ. 2520 พิซซ่าฮัท อิงค์รวมตัวเข้ากับ เป๊ปซี่ โค ไอเอ็นซี (Pepsi Co., Inc.) และได้เริ่มโครงการขยายสาขาไปทั่วโลก 
ต่อมา เป๊ปซี่ โค อิงค์ มีนโยบายแยกตัวกลุ่มธุรกิจร้านอาหารในเครือ ซึ่งได้แก่ พิซซ่าฮัท เคเอฟซี และ ทาโก้เบลล์ และได้ก่อตั้งเป็นบริษัท ไทรคอน โกลบอล เรสเทอรองตส์ จำกัด (Tricon Global Restaurants) เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2540
เดือนพฤษภาคม ปี พ.ศ. 2545 ไทรคอน โกลโบล เรสเทอรองตส์ (Tricon Global Restaurants) เปลี่ยนชื่อเป็น ยัม! แบรนด์ส ไอเอ็นซี (Yum! Brands, Inc.) และ ไทรคอน เรสเทอรองตส์ อินเตอร์เนชั่นแนล (Tricon Restaurants International) เปลี่ยนเป็น ยัม! เรสเทอรองตส์ อินเตอร์เนชั่นแนล (Yum Restaurants International) หลังจากได้เข้าซื้อกิจการร้านอาหารลอง จอห์น ซิลเวอร์ และ เอ แอนด์ ดับบลิว จึงทำให้มีแบรนด์อาหารเพิ่มขึ้นเป็น 5 แบรนด์คือ เคเอฟซี, พิซซ่าฮัท, ทาโก้ เบลล์, ลอง จอห์น ซิลเวอร์ และ เอ แอนด์ ดับบลิว

**ดูเพิ่ม**
 เดอะ พิซซ่า คอมปะนี- โดมิโน่ส์ พิซซ่า- มิสเตอร์พิซซ่า- นารายณ์ พิซเซอเรีย- สกูซี่พิซซ่า- อีทพิซซ่า

**อ้างอิง**
  พิซซ่าฮัท date=2007-11-19 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:ธุรกิจอาหาร
หมวดหมู่:แฟรนไชส์อาหารจานด่วน
หมวดหมู่:ภัตตาคารในสหรัฐ
หมวดหมู่:ภัตตาคารในประเทศไทย
หมวดหมู่:พิซซ่า
อีโม

อีโม (emo)  คือแนวดนตรีร็อกประเภทหนึ่งที่อธิบายถึงแนวเพลงหลายประเภทรวมกันที่มีการถกเถียงที่มาว่ามีที่มาจากแนวดนตรีแนวไหน ในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 80 คำว่าอีโมเคยถูกอธิบายเป็นหนึ่งในแนวย่อยของฮาร์ดคอร์พังก์ ที่มีต้นกำเนิดในวอชิงตัน ดี.ซี. ในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 80 คำว่าอีโมมีที่มาจากข้อเท็จจริงที่สมาชิกในวงบางครั้งจะใส่อารมณ์ (emotional) ในการแสดงบวกกับแต่ละวงมักจะมีแฟนคลับหรือสาวกที่มีชื่อเรียกอย่าเป็นทางการ เช่น blessthefall (ยุคแรก) black veil brides จะมี BVB Army เป็นต้น สังเกตได้จากวงอีโมในยุคแรก ๆ อย่างไรตส์ออฟสปริง, เอ็มเบรซ และวันลาสต์วิช
คำว่าอีโมย่อมาจาก "อีโมชันนัลฮาร์ดคอร์" (emotional hardcore) เน้นการแสดงสดที่เน้นถึงอารมณ์และความรู้สึก แต่แตกต่างจากฮาร์ดคอร์ เนื่องจากเนื้อหาในสัดส่วนของอีโมร็อกนั้นเน้นสำรวจความรู้สึกภายในจิตใจของตัวเอง มากกว่าวนเวียนด่าถึงสิ่งที่อยู่รอบข้างตัวเอง โดยในช่วงคริสต์ทศวรรษ 90 มีวงอีโมเกิดขึ้นมาโดยเฉพาะจากย่านมิดเวสต์หลายวง ไม่ว่าจะเป็นเดอะเก็ตอัปหรือจิมมีอีตเวิลด์ที่ได้รับอิทธิพลมาแบบเต็ม ๆ จากวงรุ่นพี่อย่าง ฟูกาซิ
จนกระทั่งปลายคริสต์ทศวรรษ 90 วงอีโมหลายวงปิดตัวไปหรือก้าวเข้าสู่กระแสแนวเพลงหลัก วงใหม่ ๆ ได้พัฒนาให้มีแนวสู่กระแสหลักมากขึ้น ผลคือคำว่าอีโม ในปัจจุบันมีความคลุมเครือที่จะอธิบายแนวดนตรีให้ชัดเจนได้

**อ้างอิง**
  emo 
หมวดหมู่:ดนตรีในคริสต์ทศวรรษ 2000
หมวดหมู่:ดนตรีร็อก
หมวดหมู่:แนวเพลงออลเทอร์นาทิฟร็อก
ตุรกุ

มหาวิหารเมืองตุรกุ หนึ่งในสิ่งก่อสร้างทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญของฟินแลนด์
ตุรกุ หรือโอบู (ฟินแลนด์: Turku; สวีเดน: Åbo ) เป็นเมืองในประเทศฟินแลนด์ ก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 13 เป็นเมืองที่เก่าแก่ที่สุดของฟินแลนด์ ตุรกุเป็นเมืองสำคัญในประวัติศาสตร์สมัยที่ฟินแลนด์เป็นส่วนหนึ่งของสวีเดน และเป็นเมืองหลวงของราชรัฐฟินแลนด์ในช่วงปี 1809 ถึง 1812 ก่อนจะเปลี่ยนเป็นเฮลซิงกิ ตุรกุตั้งอยู่ที่ปากแม่น้ำเอาราทางตอนใต้ของประเทศ เป็นเมือง (เขตเทศบาล) ขนาดใหญ่อันดับที่ห้าของฟินแลนด์ มีประชากรราว 1.7 แสนคน (สิ้นปี 2006) ตุรกุเป็นเมืองเอกของจังหวัดฟินแลนด์ตะวันตก ใช้ทั้งภาษาฟินแลนด์และสวีเดนเป็นภาษาทางการของเขตเทศบาล

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
หมวดหมู่:เมืองในประเทศฟินแลนด์
หมวดหมู่:เมืองหลวงทางวัฒนธรรมของยุโรป
หมวดหมู่:ราชรัฐฟินแลนด์
หมวดหมู่:เมืองหลวงเก่าของฟินแลนด์
ภาษาโรเฮียร์ริค

ภาษาโรเฮียร์ริค (Rohirric) เป็นภาษาประดิษฐ์ของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ที่ปรากฏในนิยายชุด เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ ในฐานะที่เป็นภาษาของชาวโรฮัน  ภาษาโรฮันนิส (Rohanese) ก็เรียก
ในฉบับนิยาย โทลคีนเลือกใช้ภาษาแองโกล-แซกซอน มาแทนที่ภาษาของชาวโรฮัน เนื่องจากมีรากภาษาใกล้เคียงกันกับภาษาเวสทรอน ซึ่งโทลคีนเลือกใช้ภาษาอังกฤษไปแล้ว มีเพียงคำศัพท์โบราณไม่กี่คำที่โทลคีนตั้งไว้โดยไม่แปลงคำแทนที่ด้วยภาษาแองโกล-แซกซอน เช่นคำว่า 'คูดดูคัน (kûd-dûkan)' ซึ่งเป็นคำเก่าแก่หมายถึง "ผู้อยู่ในโพรง" เป็นที่มาของคำว่า 'คูดุค' ชื่อที่ชาวฮอบบิทเรียกตัวเองในภาษาของพวกเขา แม้แต่คำว่า "ฮอบบิท" เอง ก็มีที่มาจากภาษาแองโกล-แซกซอนว่า 'โฮลบีตลา' หมายถึง "ผู้ขุดโพรง" 
คำโรเฮียร์ริคแท้ๆ อีกคำหนึ่งที่โทลคีนตั้งไว้ คือคำว่า "โล-" (lô–/loh–) ซึ่งพ้องกับคำในภาษาแองโกล-แซกซอนว่า "เอโอ" (éo) ใช้ในความหมายเกี่ยวกับม้า คำที่เกี่ยวข้องได้แก่ "โลกรัด" หมายถึง ดินแดนแห่งม้า/ผู้ขี่ม้า  และคำว่า "โลทูร์" หมายถึงผองชนชาวอาชา  ดังนั้นชื่อต่างๆ ที่ขึ้นด้วยคำว่า "เอโอ-" จึงเป็นชื่อที่ขึ้นด้วยคำว่า "โล-" ในภาษาโรเฮียร์ริคนั่นเอง ดังเช่น เอโอแมร์ เอโอวีน หรือชื่ออื่นๆ ของชาวโรฮัน 
(ข้อน่าสังเกตประการหนึ่งคือ คำในภาษาโรเฮียร์ริคที่หมายถึง ม้า คำนี้ ก็พ้องกับคำในภาษาฮังกาเรียนที่หมายถึง ม้า ด้วย คือคำว่า "โล" (ló)) 
นอกจากนี้ยังมีคำที่น่าสนใจอีกคำ คือคำว่า 'ทูรัค/ทูร์' (Tûrac/Tûr) ซึ่งถูกถอดภาษาเป็น "เธอ์ด" (théod) มีความหมายถึง ผองชน,ดินแดน หรือราชันแห่งดินแดนและปวงชนก็ได้ ดังในคำว่า "โลทูร์" ที่ถอดภาษาไว้เป็น เอโอเธอ์ด (Éothéod) หมายถึงชนชาวอาชา และในพระนามของกษัตริย์เธโอเดน (Théoden) ด้วยเช่นกัน
อนึ่ง ภาษาของชาวโรห์วาเนียน ชาวเอสการ็อธ และชาวเดล (คือพลเมืองแดนเหนือในแผ่นดินโรห์วาเนียนทั้งหมด) ล้วนมีรากภาษาใกล้เคียงกับภาษาโรเฮียร์ริคทั้งสิ้น

**โรเฮียร์ริค หรือ โรฮันนิส?**
คำว่า "โรเฮียร์ริค" ปรากฎในฐานะชื่อเรียกภาษาของชาวโรฮันครั้งแรกโดย โรเบิร์ต ฟอสเตอร์ ผู้เรียบเรียงหนังสือ The Complete Guide to Middle-earth (1971) โดยประดิษฐ์ขึ้นเลียนรูปคำว่า โรเฮียร์ริม ที่หมายถึงชาวโรฮัน และคำนี้ก็ได้รับความนิยมใช้มาโดยตลอดแม้แต่ในกลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาประดิษฐ์ของโทลคีน
อย่างไรก็ตาม เมื่อมีการค้นพบและศึกษาเอกสารมากมายอันเกี่ยวเนื่องกับปกรณัมของโทลคีน จึงได้พบว่า แต่เดิมท่านเคยใช้คำว่า “โรฮัน” เพื่อหมายถึงภาษาของชาวโรฮันเช่นกัน กระทั่งระหว่างปีค.ศ.1967-1969 จึงมีคำว่า “โรฮันนิส Rohanese” ปรากฎขึ้น โดยมีปรากฏใช้เพียงสองครั้งเท่านั้น-ในเอกสารสองชิ้น  เนื้อความเหล่านี้ได้รับการตีพิมพ์ครั้งแรกในวารสารเฉพาะกลุ่มราวปีค.ศ.2001 และต่อมาตีพิมพ์ในหนังสือ The Nature of Middle-earth (2021: Carl F. Hostetter)
ภายหลัง กลุ่มผู้ศึกษาภาษาประดิษฐ์ของโทลคีนจึงเห็นว่า เป็นการควรกว่าที่จะใช้คำว่า “โรฮันนิส” เรียกชื่อภาษาของชาวโรฮัน ทว่าคำว่าโรเฮียร์ริคก็ยังสามารถใช้ได้โดยมีความหมายเดียวกัน

**อ้างอิง**
 เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน, ประวัติศาสตร์มิดเดิลเอิร์ธ เล่ม 5 และ 12, ว่าด้วย Etymology of Middle-earth Languages
หมวดหมู่:ภาษาประดิษฐ์ของโทลคีน
อิลูวาทาร์

เอรู อิลูวาทาร์ เป็นชื่อภาษาเอลฟ์ของ "พระเจ้า" แห่งปกรณัมชุดมิดเดิลเอิร์ธ ของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ในฐานะเป็นพระผู้สร้างเพียงหนึ่งเดียว เป็นผู้สร้างเหล่าเทพไอนัวร์ เป็นผู้สร้าง เออา หรืออาร์ดา และสรรพชีวิตทั้งหลายบนโลกใบนั้น แม้จะเป็นตัวละครที่มีบทบาทสำคัญที่สุด แต่ก็มิได้ถูกเอ่ยถึงเลยในนิยายฉบับแรกๆซึ่งสร้างชื่อเสียงให้แก่เขา คือ เดอะฮอบบิท และ เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ (มีกล่าวถึงในภาคผนวกของ เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ เล็กน้อยด้วยคำว่า "พระผู้เป็นหนึ่ง")
โทลคีนระบุในจดหมายหลายครั้งว่า งานประพันธ์ของเขาไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับศาสนา อย่างไรก็ดี โทลคีนถือได้ว่าเป็นคาทอลิกผู้เคร่งครัด เห็นได้ว่าโทลคีนไม่สามารถสร้างโลกที่ "ปราศจากพระเจ้า" ได้ บทประพันธ์ชุดมิดเดิลเอิร์ธ ของโทลคีน เป็นงานเขียนที่เขาจินตนาการว่า เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในอดีตเมื่อนานแสนนานมาแล้ว และการตีความเรื่อง "พระเจ้า" ของผู้คนในอดีตกาล ก็ย่อมอยู่ในรูปแบบที่แตกต่างออกไป
ชื่อ 'อิลูวาทาร์' เชื่อว่าอาจได้รับแรงบันดาลใจมาจากชื่อเทพีแห่งสรวงสวรรค์ อิลมาทาร์ (Ilmatar) หนึ่งในจิตวิญญาณบริสุทธิ์ที่ปรากฏในมหากาพย์ คาเลวาลา

**อิลูวาทาร์ในนิยาย**
อิลูวาทาร์คือพระผู้สร้าง พระผู้เป็นหนึ่ง ผู้ทรงสร้างจิตวิญญาณเริ่มแรก คือเหล่าไอนัวร์ วาลาร์และไมอาร์ ทรงสร้างเออา และโลกอาร์ดา จากนั้นจึงทรงสร้างบุตรแห่งอิลูวาทาร์ ได้แก่เผ่าพันธุ์เอลฟ์ และมนุษย์ อิลูวาทาร์ทรงรับ คนแคระ ไว้เป็นบุตรบุญธรรมด้วย เนื่องจากเทพอาวเลไม่อาจทนรอการมาถึงของบุตรแห่งอิลูวาทาร์ จึงแอบสร้างเหล่าคนแคระขึ้นมาเสียก่อน
งานสร้างสรรค์ของอิลูวาทาร์ ทรงสร้างผ่านเสียงดนตรี ที่เรียกว่า มหาคีตาแห่งไอนัวร์ โดยเหล่าไอนัวร์ได้มีส่วนร่วมสร้างด้วย บทเพลงที่บรรเลงร่วมกันนั้นเป็นเรื่องราวความเป็นไปของแผ่นดินโลก ซึ่งแม้เหล่าไอนัวร์เองก็มิได้ล่วงรู้มาก่อน
สิ่งมีค่าที่สุดซึ่งมีแต่องค์อิลูวาทาร์ผู้เดียวทรงครอบครองและประทาน คือ 'อัคคีอมตะ' (Flame Imperishable) อันเป็นสิ่งที่ทุกผู้คนเฝ้าค้นหา แม้เมลคอร์เทพอสูรก็เคยออกไปเที่ยวค้นหาในสุญญภูมิ แต่ก็หาไม่พบ เพราะอัคคีอมตะมีอยู่แต่ในองค์อิลูวาทาร์เท่านั้น บทพยากรณ์แห่งอาร์ดาทำนายว่า ในวันสิ้นยุค เมื่อถึงกาลสิ้นสุดของกาลเวลา และเหล่าบุตรแห่งอิลูวาทาร์ได้มาร่วมบรรเลงบทเพลงสุดท้ายร่วมกับพระองค์ เมื่อนั้นพระองค์จึงจะประทานอัคคีอมตะให้กับทุกคน และมีชีวิตอยู่อย่างเป็นสุขตลอดไป
หมวดหมู่:ซิลมาริลลิออน
เมทริกซ์แบบบล็อก

เมทริกซ์แบบบล็อก (block matrix) หมายถึงเมทริกซ์ใด ๆ ที่สามารถแบ่งกลุ่มสมาชิกออกเป็นเมทริกซ์ย่อยที่เรียกว่า บล็อก (block) เมทริกซ์แบบบล็อกจะถูกแบ่งที่ตำแหน่งของสมาชิกที่สามารถเข้ากันได้จัดอยู่ในกลุ่มเดียวกัน และจะต้องแบ่งตามเส้นแนวตั้งหรือเส้นแนวนอนของแถวและหลักทั้งหมด เปรียบเสมือนการตีตารางลงในเมทริกซ์แล้วตัดแบ่งออกเป็นส่วน ๆ
ตัวอย่างเมทริกซ์แบบบล็อก เช่น กำหนดให้เมทริกซ์ P
:
จะเห็นว่ามีสมาชิกที่คล้ายกันอยู่เป็นกลุ่ม ๆ ซึ่งสามารถตัดแบ่งออกเป็นเมทริกซ์ย่อยขนาด 2×2
:
ดังนั้น เมทริกซ์ P จึงสามารถเขียนได้อีกแบบหนึ่งเป็น
:

**เมทริกซ์ทแยงมุมแบบบล็อก**
เมทริกซ์ทแยงมุมแบบบล็อก (block diagonal matrix) คือ เมทริกซ์จัตุรัสที่มีบล็อกของเมทริกซ์ย่อยพาดผ่านเส้นทแยงมุมหลัก ซึ่งบล็อกนั้นก็เป็นเมทริกซ์จัตุรัสเช่นกัน และบล็อกอื่น ๆ ที่อยู่นอกแนวเส้นทแยงมุมเป็นเมทริกซ์ศูนย์ทั้งหมด หากเขียนในรูปทั่วไปจะได้ว่า
:
หรืออาจเรียกได้ว่า เมทริกซ์ A คือผลบวกโดยตรง (direct sum) ของเมทริกซ์  เขียนแทนได้ด้วย
:
หรือเขียนแทนด้วยสัญกรณ์ของเมทริกซ์ทแยงมุม
:
สำหรับค่าของดีเทอร์มิแนนต์กับรอยเมทริกซ์ของเมทริกซ์ทแยงมุมแบบบล็อก มีคุณสมบัติ ดังนี้
:
:
บแบบบล็อก
หมวดหมู่:จดหมายเหตุ

หมวดหมู่:หนังสือประวัติศาสตร์
หมวดหมู่:องค์การการศึกษา
หมวดหมู่:การสื่อสาร
หมวดหมู่:เอกสาร
หมวดหมู่:โบราณคดี
เมทริกซ์ทวิสมมาตร

เมทริกซ์ทวิสมมาตร (bisymmetric matrix) หมายถึงเมทริกซ์จัตุรัสที่สมาชิกมีความสมมาตรกับเส้นทแยงมุมหลักและเส้นทแยงมุมรอง เมทริกซ์จัตุรัส A มิติ n×n จะเป็นเมทริกซ์ทวิสมมาตรก็ต่อเมื่อ
:
และ
:
เมื่อ J คือเมทริกซ์แลกเปลี่ยน (exchange matrix) ในมิติ n×n
ตัวอย่างเมทริกซ์ทวิสมมาตร
:
จะพบว่าสมาชิกของเมทริกซ์ดังกล่าวมีความสมมาตรกับเส้นทแยงมุมทั้งสอง
:
เมทริกซ์ทวิสมมาตร เป็นทั้งเมทริกซ์สมมาตรศูนย์กลาง (centrosymmetric matrix) และ persymmetric matrix
ทวิสมมาตร
เมทริกซ์สมมาตรศูนย์กลาง

เมทริกซ์สมมาตรศูนย์กลาง (centrosymmetric matrix) หมายถึงเมทริกซ์จัตุรัสที่สมาชิกมีความสมมาตรกับจุดกึ่งกลางสมมติในเมทริกซ์ เมทริกซ์สมมาตรศูนย์กลางนิยามโดยเมทริกซ์ A มิติ n×n ดังนี้
:
เมื่อ i และ j มีค่าตั้งแต่ 1 ถึง n
นิยามอีกแบบหนึ่ง เมทริกซ์ A จะเป็นเมทริกซ์สมมาตรศูนย์กลางก็ต่อเมื่อ
:
เมื่อ J คือ เมทริกซ์แลกเปลี่ยน (exchange matrix) มิติ n×n
ตัวอย่างเมทริกซ์สมมาตรศูนย์กลาง
:
จะพบว่าจุดกึ่งกลางของเมทริกซ์ซึ่ง n เป็นจำนวนคี่ อยู่บนสมาชิกตรงกลางพอดี (สมาชิกบนแถวที่  หลักที่ ) ส่วน n ที่เป็นจำนวนคู่จะอยู่ที่จุดสมมติระหว่างกลางเมทริกซ์
เมทริกซ์สมมาตรศูนย์กลางที่มีความสมมาตรกับเส้นทแยงมุมเส้นใดเส้นหนึ่ง จะทำให้เกิดความสมมาตรกับเส้นทแยงมุมอีกเส้นหนึ่งโดยปริยาย สามารถเรียกได้ว่าเป็นเมทริกซ์ทวิสมมาตร (bisymmetric matrix)
สมมาตรศูนย์กลาง
ทรีบิวต์ (อัลบั้มยานนี)

ทรีบิวต์ (Tribute) เป็นอัลบั้มและวีดิทัศน์บันทึกการแสดงสดของยานนี ในดนตรีแนวนิวเอจ ถ่ายทำและบันทึกการแสดงในประเทศอินเดีย และประเทศจีน ระหว่างเดือนมีนาคม – พฤษภาคม พ.ศ. 2540 
ทรีบิวต์เป็นอัลบั้มเพลงในรูปแบบแพคเก็ตอัลบั้ม ออกวางจำหน่ายในวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2540 ความยาว 67:13 นาที โดย เวอร์จิ้นเรคคอร์ดส์ ทรีบิวต์ เป็นอัลบั้มบันทึกการแสดงสดของยานนีในบริเวณทัชมาฮาลและพระราชวังต้องห้าม ซึ่งต่อมาภายหลังได้นำการแสดงทั้งสองแห่ง มาตัดต่อและรวมรวมเป็นอัลบั้ม

**ประวัติ**
ทรีบิวต์เป็นอัลบั้มและบันทึกการแสดงสดของยานนี สำหรับการทัวร์คอนเสิร์ตในแถบทวีปเอเชีย ซึ่งสถานที่ในการแสดง ถ่ายทำและบันทึกการแสดงครั้งนี้ เป็นสถานที่หวงห้ามของทั้งสองประเทศ แต่ยานนีเป็นหนึ่งในนักดนตรีชาวตะวันตกไม่กี่คน ที่ได้รับอนุญาตเป็นกรณีพิเศษจากประเทศอินเดียให้เข้าทำการแสดงและถ่ายทำบันทึกการแสดงที่บริเวณทัชมาฮาล หนึ่งในเจ็ดสิ่งมหัศจรรย์ของโลก โดยการแสดงเป็นส่วนหนึ่งของการเฉลิมฉลองรอบปีที่ห้าสิบของการประกาศอิสรภาพของอินเดีย
ต่อมายานนีได้รับอนุญาตจากประเทศจีน ให้เข้าทำการแสดงและบันทึกการแสดงที่บริเวณพระราชวังต้องห้ามในประเทศจีน มีผู้ชมประมาณ 4,000 ที่นั่ง ซึ่งหลายร้อยที่นั่งสงวนไว้สำหรับเจ้าหน้าที่จีน คอนเสิร์ตได้รับคำสั่งให้มีความดังไม่เกิน 40 เดซิเบล ก่อนการแสดงนี้ยานนีได้เปิดการแสดงที่สนามกีฬาในนครเซี่ยงไฮ้และกว่างโจวซึ่งบัตรจำหน่ายหมดทั้งสองรอบ ต่อมาในปีนั้น เขาได้กล่าวว่าผู้ชมที่นั่นเป็นที่สุดในอาชีพของเขา
ในการแสดงชุด ทรีบิวต์ มีอาร์เมน อะนาสเซียน เป็นวาทยกรผู้ควบคุมวง และร่วมบรรเลงไวโอลินในการแสดงครั้งนี้อีกด้วย Tribute ใช้วงดนตรีหลักและนักดนตรีของยานนี ร่วมบรรเลงพร้อมกับวงออร์เคสตรา โดยมีคาเรน บริกกส์ นักไวโอลิน หนึ่งในนักดนตรีหลักของยานนี แสดงการเดี่ยวไวโอลินคู่กับการเป่าซูปราโน แซกโซโฟนของเปโดร เอสตาเช ในเพลง Renegade และฟลุตในเพลงNightinagle ซึ่งได้รับเสียงปรบมือจากผู้ชมชาวอินเดียและชาวจีนเป็นอย่างมาก
ทรีบิวต์ มีนักร้องประสานเสียงร่วมการแสดงและร่วมร้องเพลงในเพลง Love Is All ได้แก่ Lynn, Mcneill และเพลง Niki Nana (We're One) ซึ่งมีการนำเอาแซกโซโฟนไม้ไผ่ขนาดยาว เครื่องดนตรีพื้นเมืองของออสเตรเลีย มาร่วมประกอบการแสดงครั้งนี้ด้วย 
นอกจากเพลง Love Is All , Niki Nana ใน Tribute แล้ว ยังมีเพลงที่ได้รับความนิยมเช่น Tribute Waltz in 7/8 และ Nightingale 

**อัลบั้ม**
Tribute ได้รับความนิยมและเสียงตอบรับพอสมควร จากคะแนนโหวตของนิตยสารบิลบอร์ด และไต่ชาร์ตอัลบั้มเพลงยอดนิยม โดยอยู่ในอันดับที่ 21 ในการจัดอันดับคะแนนความนิยมของนิตยสารบิลบอร์ด ในปี พ.ศ. 2540

**รายชื่อเพลง**

**นักดนตรี**
ทรีบิวต์ใช้วงดนตรีจำนวน 2 วงแสดงร่วมกัน ได้แก่วงดนตรีหลักของยานนี และวงออร์เคสตรา โดยมีอาร์เมน อะนาสเซียน ทำหน้าที่เป็นวาทยกรผู้ควบคุมวงดนตรีในการแสดง และร่วมบรรเลงไวโอลินในการแสดงครั้งนี้ด้วย
โดยนักดนตรีที่ร่วมแสดงในการแสดงชุด Tribute ในวงดนตรีหลักของยานนี มีดังนี้- คาเรน บริกสส์ (Karen Briggs) (ไวโอลิน)- ดาเนียล เด ลอส เรเยส (Daniel de los Reyes) (เครื่องดนตรีให้จังหวะ)- เปโดร เอวตาเช (Pedro Eustache) (ฟลุต,ซูปราโน แซกโซโฟน, แซกโซโฟนไม้ไผ่)- ริช ฟิเอราบรัชชนี (Ric Fierabracci) (กีตาร์เบส)- มิง ฟรีแมน (Ming Freeman) (คีย์บอร์ด)- เดวิด ฮัดสัน (David Hudson) (ดิดเกอรีดู)- เรมอน สตาญาโร (Ramon Stagnaro) (กีตาร์, ชารังโก)- โจเอล เทเลอร์ (Joel Taylor) (กลองดรัม)

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ- label=Tribute-  Tribute ที่ออลมูวี-  Tribute ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
หมวดหมู่:ดนตรีนิวเอจ
หมวดหมู่:ยานนี
เสือลายเมฆบอร์เนียว

เสือลายเมฆบอร์เนียว หรือ เสือลายเมฆซุนดา (Bornean clouded leopard, Sunda clouded leopard, Sundaland clouded leopard; Neofelis diardi)  แต่เดิมเคยจัดอยู่เป็นชนิดย่อยของเสือลายเมฆ (N. nebulosa) แต่ในวันที่ 14 มีนาคม ค.ศ. 2006 ทางกองทุนสัตว์ป่าโลก (WWF) ได้ยอมรับให้เป็นเสือชนิดใหม่ของโลก ด้วยว่ามีความแตกต่างจากเสือลายเมฆธรรมดา และแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิดย่อย ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2007 จากผลการวิจัยทางพันธุกรรมจากสถาบันมะเร็งแห่งชาติสหรัฐอเมริกา 
เสือลายเมฆบอร์เนียว มีรูปร่างและลวดลายคล้ายเสือลายเมฆธรรมดา แต่ลวดลายที่มองดูคล้ายก้อนเมฆเล็กกว่า และมีสีเข้มกว่า และขนาดรูปร่างก็จะใหญ่กว่าเล็กน้อย มีเขี้ยวยาว 3.8–4.5 เซนติเมตร นับว่ายาวที่สุดในบรรดาเสือทั้งหมดในโลกที่ยังหลงเหลืออยู่  ด้านหลังเขี้ยวคมมาก ตัวเต็มวัยมีน้ำหนักประมาณ 25 กิโลกรัม ความยาวลำตัว 750–1,100 มิลลิเมตร 
มีพฤติกรรมที่ยังไม่ทราบแน่ชัด แต่เท่าที่มีรายงาน พบว่าอาศัยและหากินบนต้นไม้เป็นส่วนใหญ่  ข้อเท้าแข็งแรงมาก จนสามารถโหนกิ่งไม้ด้วยขาหลังเพียงอย่างเดียวแล้วปล่อยให้หัวห้อยลงมาได้ สามารถไต่กิ่งไม้แบบห้อยตัวอยู่ใต้กิ่งไม้ที่เอนเกือบขนานกับพื้นได้ เปรียบเทียบฝีมือการปีนป่ายกับเสือดาว (Panthera pardus) แล้วเสือลายเมฆบอร์เนียวจะเก่งกว่า แม้เสือดาวจะปีนต้นไม้เก่ง แต่ก็ไม่ถนัดในการจับเหยื่อบนต้นไม้ แต่เสือลายเมฆบอร์เนียวเคยมีรายงานว่าไล่จับลิงบนต้นไม้ได้
อาหารหลักได้แก่ ลิง หรือสัตว์อื่น ๆ บนต้นไม้ หรือ เก้ง, กวาง
การกระจายพันธุ์พบที่เกาะสุมาตรา, เกาะบอร์เนียว พบซากดึกดำบรรพ์ ของเสือลายเมฆบอร์เนียวในเกาะชวาด้วย เชื่อว่าเสือชนิดนี้ได้หายไปจากชวาตั้งแต่ยุคหินใหม่แล้ว
โดยปกติเสือลายเมฆบอร์เนียวชอบอาศัยอยู่ในป่าดิบชื้นเขตร้อนที่คงความบริสุทธิ์มาก แต่ก็อาจพบในป่าชนิดอื่นได้เหมือนกัน เช่นในป่าชั้นสองหรือป่าที่มีการทำป่าไม้ รวมถึงป่าหญ้าหรือป่าละเมาะด้วย เคยพบในป่าชายเลนของบอร์เนียว คาดว่าเสือลายเมฆบอร์เนียวอาจอยู่ได้ที่ระดับความสูงถึง 2,000 เมตร มีฤดูผสมพันธุ์ที่ไม่แน่นอน  พฤติกรรมในสถานที่เพาะเลี้ยงออกลูกตั้งแต่เดือนมีนาคม–สิงหาคม เสือตัวเมียมีระยะเวลาเป็นสัดครั้งละ 6 วันและเกิดขึ้นทุก ๆ 30 วันในฤดูผสมพันธุ์ เชื่อว่าเสือลายเมฆบอร์เนียวออกลูกในโพรงไม้ที่อยู่เหนือระดับพื้นดิน แต่ก็เคยมีผู้พบเห็นเสือลายเมฆบอร์เนียวออกลูกในรังที่อยู่ในระดับพื้นดินท่ามกลางพุ่มไม้ทึบเหมือนกัน แม่เสือตั้งท้อง 86–93 วัน ลูกครอกหนึ่งมีประมาณ 1–5 ตัว ส่วนใหญ่มักมี 2 ตัว ลูกเสือแรกเกิดมีน้ำหนัก 140–170 กรัม ลืมตาเมื่ออายุ 10–12 วัน และเริ่มเดินได้เมื่ออายุ 19–20 วัน เมื่ออายุได้ 10 สัปดาห์ก็เริ่มกินเนื้อได้ หย่านมเมื่ออายุ 5 เดือน เสือวัยรุ่นจะมีสีสันเหมือนเสือเต็มวัยเมื่ออายุได้ 6 เดือน และเมื่ออายุ 10 เดือนก็จะออกเรือนหากินเองได้ เสือลายเมฆบอร์เนียวเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุ 24–36 เดือน และจะให้กำเนิดลูกได้จนถึงอายุ 12–15 ปี อายุขัยโดยเฉลี่ย 11 ปี แต่ตัวที่อายุมากที่สุดในกรงเลี้ยงมีอายุ 17 ปี ออกหากินในเวลากลางคืน ในเวลากลางวันพบเจอได้น้อยมาก
จำนวนในธรรมชาติ คาดว่ามีอยู่ประมาณ 700 ตัว จากข้อมูลของกองทุนสัตว์ป่าโลกระบุว่าตลอด 20 ปีที่ผ่านมาถิ่นที่อยู่อาศัยของพวกเสือลายเมฆบอร์เนียวหายไปเฉลี่ยปีละร้อยละ 10 เนื่องจากการลักลอบล่าสัตว์และตัดไม้ทำลายป่า  

**ดูเพิ่ม**
 เสือลายเมฆ

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
url-status=dead
*title=Bornean Clouded Leopard Programme
*url-status=dead
*title=Clouded leopard: First film of new Asia big cat species
*title=Rare leopard caught on candid camera
*publisher=Arkive
หมวดหมู่:เสือ
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบบนเกาะบอร์เนียว
ขั้นตอนวิธีโฟรเบนีอุส

ขั้นตอนวิธีโฟรเบนิอุส (Frobenius algorithm) เป็นวิธีการแก้สมการเชิงอนุพันธ์สามัญที่อยู่ในรูปแบบ
 
หรือที่เราเรียกกันว่ารูปแบบที่ทำให้เกิดจุดเอกฐานปกติ(Regular Singular Point) ซึ่งรูปแบบที่หารสมการด้วย ตลอดแล้วจะได้
 
รูปแบบนี้จะไม่มีผลเฉลยเป็นอนุกรมกำลังทั่วไป

**วิธีการ**
รูปแบบของผลเฉลยจะพบว่ามี ค่าหนึ่งคูณเข้าไปในอนุกรมกำลังทำให้ ไม่ได้เป็นสัมประสิทธิ์ของ  รูปแบบอนุกรมเป็นดังนี้
 
เมื่อหาอนุพันธ์ของอนุกรมทั้งอันดับหนึ่งและอันดับสองจะได้
 
 
เมื่อแทนค่าแล้วจะได้
 
 
 
 
 
เมื่อจัดพจน์แล้วเราพบว่าทั้งอนุกรมนี้จะให้คำตอบเท่ากับศูนย์ทุกๆค่า  ดังนั้นสัมประสิทธิ์แต่ละตัวของ  จะต้องเป็นศูนย์ด้วย
สำหรับส่วนที่เกินขึ้นมานอก  เป็นส่วนที่ใช้หาค่า r โดยเฉพาะ โดยการแทนค่าเพื่อหาค่า r ที่ทำให้สัมประสิทธิ์ทุกตัวเป็นศูนย์โดยที่  ไม่เท่ากับศูนย์ ส่วนใน จะได้ความสัมพันธ์เวียนเกิดซึ่งใช้หา  ต่อไป
หมวดหมู่:สมการเชิงอนุพันธ์
หมวดหมู่:สมการเชิงอนุพันธ์สามัญ
หมาหริ่งพม่า

หมาหริ่งพม่า  (Ferret badger, Burmese ferret-badger, Large-toothed ferret-badger; Melogale personata) เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับสัตว์กินเนื้อขนาดเล็กชนิดหนึ่ง 
มีรูปร่างหน้าตาคล้ายเพียงพอนผสมกับหมูหริ่ง คือ มีลำตัวยาวและมีขาสั้นเหมือนพวกเพียงพอน แต่หน้าแหลมยาวเหมือนหมูหริ่ง สีขนตามลำตัวมีสีเทาเข้มหรือน้ำตาล ขนหัวมีสีดำและมีแถบสีขาวพาดยาวมาถึงบริเวณใบหน้าและลำคอ มีเล็บแหลมคม และยาวใช้สำหรับการขุดดินสร้างรัง และใช้ในการจับเหยื่อ มีอุ้งเท้าที่เหมาะสมต่อการปีนต้นไม้ หางยาวเกือบครึ่งหนึ่งของลำตัว และบริเวณปลายหางมีสีขาว มีความยาวลำตัวและหัว 33-39 เซนติเมตร ความยาวหาง 14-20 เซนติเมตร น้ำหนัก 1-3 กิโลกรัม
การกระจายพันธุ์พบตั้งแต่ตะวันออกของเนปาล, อินเดีย, พม่า, ไทย, ลาว, เวียดนาม มีพฤติกรรมสามารถอาศัยอยู่ได้ในหลายสภาพแวดล้อม ทั้งนาข้าว, ทุ่งหญ้า ไปจนถึงป่าสมบูรณ์ กินอาหารได้หลายประเภท แต่ส่วนใหญ่มักจะเป็นสัตว์ขนาดเล็ก เช่น หอย, กุ้ง, ปู, แมลง, ไส้เดือน, สัตว์เลื้อยคลาน หรือไข่นกที่ทำรังตามพื้นดิน เป็นต้น ออกหากินตามลำพังในเวลากลางคืน นอนหลับในโพรงไม้หรือโพรงดินในเวลากลางวัน ผสมพันธุ์ในเดือนมิถุนายน ออกลูกครั้งละ 2-3 ตัว
ปัจจุบัน เป็นสัตว์หายากมาก ในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 จัดให้เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง 

**ชนิดย่อย**
มีชนิดย่อยที่ได้รับการรับรองอยู่สามชนิด ได้แก่:- M. p. personata, อินเดียตะวันออกเฉียงเหนือและบังกลาเทศถึงพม่าตอนใต้และไทย- M. p. nipalensis, เนปาล- M. p. pierrei, กัมพูชา จีนตอนใต้ ลาว และเวียดนาม

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  date=4 October 2018 
หมวดหมู่:สัตว์ป่าคุ้มครอง
หมวดหมู่:สกุลหมาหริ่ง
ห
ห
หมาหริ่งจีน

หมาหริ่งจีน (Chinese ferret-badger, Small-toothed ferret-badger) เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับสัตว์กินเนื้อขนาดเล็ก มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Melogale moschata 
มีรูปร่างหน้าตาคล้ายหมาหริ่งพม่า (M. personata) ซึ่งอยู่ในสกุลเดียวกัน ขนมีสีน้ำตาลเข้ม แต่ขนที่หลังและหางจะอ่อนกว่า ลักษณะเด่นคือ มีเส้นสีขาวกลางหัวลากยาวมาถึงต้นคอ โดยเส้นดังกล่าวจะแคบกว่าเส้นกลางหัวของหมาหริ่งพม่า ขนมีสีขาวปนเหลืองบริเวณกลางหน้าผากและข้างแก้ม ปาก คาง ด้านล่างคอ และปลายหางมีสีขาว ส่วนขาหลังมีสีเหลือง มีความยาวลำตัวและหัว 33-45 เซนติเมตร ความยาวหาง 15-23 เซนติเมตร น้ำหนัก 1-3 กิโลกรัม
หมาหริ่งจีนมีการกระจายพันธุ์พบในทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดียถึงจีนตอนกลาง ลงใต้ถึงอินโดจีนตอนเหนือ หมาหริ่งฟอร์โมซา (M. subaurantiaca) ในไต้หวันเคยถือเป็นสัตว์ชนิดเดียวกัน แต่ปัจจุบันเชื่อว่าเป็นชนิดเฉพาะ
หมาหริ่งจีน อาศัยอยู่ตามพุ่มไม้ในป่าทึบ อาหารหลักได่แก่ หนู และ กระต่าย หรือสัตว์ขนาดเล็กที่ไม่มีกระดูกสันหลังบางชนิด ขุดโพรงใต้ดินเพื่อเป็นที่หลับนอน ในบางครั้งอาจเข้าไปนอนในโพรงไม้ได้ 

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**


หมวดหมู่:สกุลหมาหริ่ง
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในประเทศจีน
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในประเทศอินเดีย
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในประเทศพม่า
หมวดหมู่:สัตว์ที่พบในประเทศเวียดนาม
สัตว์ประหลาด (ภาพยนตร์)

สัตว์ประหลาด! หรือ Tropical Malady เป็นภาพยนตร์เรื่องยาวเรื่องที่สี่ของ อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล ออกฉายครั้งแรกในสายการประกวด ที่เทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ ประเทศฝรั่งเศส ครั้งที่ 57 ประจำปี 2004 และได้รับการวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักในหมู่ผู้ชม  และนักวิจารณ์ แต่ภาพยนตร์กลับได้รับรางวัล  Prix du Jury  (Jury Prize - ขวัญใจกรรมการ) ซึ่งมีเควนติน แทแรนติโนเป็นประธาน   นับเป็นภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกที่ได้เข้าประกวดในสายหลัก และได้รับรางวัลใหญ่ 
สัตว์ประหลาด! เป็นเรื่องราวเป็นสองส่วน ส่วนแรกเป็นเรื่องเกี่ยวกับความรักของเกย์สองคน คือ โต้ง (ศักดา แก้วบัวดี) ลูกจ้างโรงน้ำแข็ง กับ เก่ง พลทหารหนุ่ม  (บัลลพ ล้อมน้อย) ส่วนหลังเป็นเรื่องราวที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง เป็นเรื่องลี้ลับเชิงนิทาน เกี่ยวกับการตามล่าในป่าทึบระหว่างนายพราน กับเสือสมิง ที่เคยกินคน และมีวิญญาณของเหยื่อที่ถูกกินสิงอยู่
หลักจากได้รับรางวัลที่เมืองคานส์ ภาพยนตร์สัตว์ประหลาด! มีโอกาสได้เข้าฉายในประเทศไทยแบบจำกัดโรง เป็นเวลา 10 วัน 

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  สัตว์ประหลาด! จาก สยามโซน-  10 อันดับสัตว์ประหลาดในนิยายที่อยู่บนโลก
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โดยจีเอ็มเอ็มพิคเจอร์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2547
หมวดหมู่:ภาพยนตร์เกี่ยวกับความหลากหลายทางเพศ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์นอกกระแส
หมวดหมู่:ภาพยนตร์แอลจีบีทีไทย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยในคริสต์ทศวรรษ 2000
หมวดหมู่:มรดกภาพยนตร์ของชาติ
เพื่อน...กูรักมึงว่ะ

เพื่อน...กูรักมึงว่ะ (Bangkok Love Story) เป็นภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2550 บทภาพยนตร์และกำกับการแสดงโดย พจน์ อานนท์

**เนื้อเรื่อง**
เมฆ เป็นมือปืนที่ใช้ชีวิตอยู่อย่างโดดเดี่ยว เมฆมีแต่เพียงแม่และหมอก น้องชายที่ป่วยเป็นโรคเอดส์ทั้งคู่ จากพ่อเลี้ยง เมฆเป็นมือปืนที่ทำงานไม่เคยพลาดและไม่เคยตั้งคำถามใด ๆ ต่อชีวิต วันหนึ่ง เมฆได้รับคำสั่งให้จับตัว อิฐ นายตำรวจหนุ่มคนหนึ่งมาให้เฮียและท่าน อิฐเป็นคนดีที่ไปล่วงรู้เบื้องหลังการโกงกินของท่าน เมฆปฏิเสธที่จะไม่ฆ่าอิฐตามคำสั่งเฮีย เมฆจึงถูกยิงและถูกพาหนีไปโดยอิฐ ทั้งคู่หลบไปอยู่ในห้องพักบนอาคารตึกสูง ในช่วงเวลาที่ทั้งคู่อยู่ด้วยกัน อิฐไม่ปฏิเสธหัวใจตัวเองว่ารักเมฆ แต่เมฆกลับหลบหนีเขา ทำให้ทราย แฟนสาวของอิฐรู้สึกแปลกในความสัมพันธ์ระหว่างกัน
ต่อมา หมอกต้องไปขายตัวเพื่อหาเงิน อิฐเป็นห่วงเมฆ จึงตามไปถึงที่บ้าน ทรายจึงได้รับรู้เรื่องหมดทุกอย่าง แม่ของเมฆและหมอกก็ผูกคอตาย เมื่อหมดสิ้นแล้วทุกอย่าง เมฆจึงตัดสินใจบุกเดี่ยวไปฆ่าทั้งท่านและเฮีย โดยที่อิฐตามไปทีหลังด้วยความเป็นห่วง

**นักแสดง**
 รัตนบัลลังก์ โตสวัสดิ์ รับบท เมฆ- ชัยวัฒน์ ทองแสง รับบท อิฐ- วีรดิษฐ์ ศรีมาลัย รับบท หมอก- ฌัชฌา รุจินานนท์ รับบท ทราย- สุเชาว์ พงษ์วิไล รับบท ท่าน- ชนประคัลภ์ จันทร์เรือง รับบท เฮีย- อุทุมพร ศิลาพันธ์ รับบท แม่- รัชนู บุญชูดวง รับบท เมียเฮีย

**เบื้องหลังและการเข้าฉาย**
เพื่อน...กูรักมึงว่ะ เป็นภาพยนตร์รัก-ดราม่าของไทยเรื่องแรก ๆ ที่กล่าวถึงชีวิตรักของเกย์ และประชาสัมพันธ์อย่างโจ่งแจ้งว่าเป็นภาพยนตร์เกี่ยวกับชายรักร่วมเพศ
ภาพยนตร์ได้รับคัดเลือกไปฉายในเทศกาลภาพยนตร์ผู้สร้างอิสระ บรัสเซลส์ ประเทศเบลเยียม ครั้งที่ 34 (Brussels International Independent Film Festival) และได้รับรางวัลสูงสุด (The Grand Award in all Categories)  และได้รับเลือกเป็นภาพยนตร์เปิดเทศกาลภาพยนตร์เกย์และเลสเบียน ที่ฮ่องกง บริษัทผู้จัดจำหน่ายมีโครงการจะนำภาพยนตร์เรื่องนี้ไปฉายรอบปกติในยุโรป และสหรัฐอเมริกา ในช่วงฤดูร้อนของปี พ.ศ. 2551 

**เพลงประกอบ​ภาพยนตร์​**
ชื่อเพลง อยากรู้​แต่ไม่​อยาก​ถาม​
เพลงโดย แคลอรี่ส์ บลาห์ บลาห์
ดนตรีประกอบ​ ไจแอนท์ เวฟ

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 title=Bangkok Love Story- title=เพื่อน...กูรักมึงว่ะ (2007)
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2550
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย พจน์ อานนท์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์เกี่ยวกับเกย์
หมวดหมู่:ภาพยนตร์เกี่ยวกับความหลากหลายทางเพศ
หมวดหมู่:ภาพยนตร์รักไทย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์แอลจีบีทีไทย
ควอร์เตอร์แบ็ก

right
การพาสของควอเตอร์แบ็คทีมเนวี่
ควอร์เตอร์แบ็ก (quarterback) แต่เดิมเรียก บล็อกกิงแบ็ก (blocking back) เป็นตำแหน่งผู้เล่นในกีฬาอเมริกันฟุตบอล เป็นเสมือนหัวหน้าทีมก็ว่าได้เพราะในกรณีต่างๆ อาจต้องตัดสินใจกะทันหัน ว่าจะเล่นไปในทางใด ทักษะที่จำเป็นสำหรับ ควอร์เตอร์แบ็ก คือการส่งลูกซึ่งเป็นหน้าที่หลักในการเล่นเลยก็ว่าได้ ไม่ว่าจะเป็นส่งลูกเพื่อรัช(การวิ่ง) หรือส่งลูกพาสก็ตาม ควอร์เตอร์แบ็ก ต้องมีความไวในการสังเกตคู่ต่อสู้ และในบางครั้งควอร์เตอร์แบ็กก็อาจจะต้องพาลูกรัชเองเมื่อไม่สามารถพาสหรือใช้การรัชแบบปกติได้ หรืออาจจะเล่นแบบลักไก่นั้นเอง

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:อเมริกันฟุตบอล
เจนเพต

เจนเพต (Genpet) เป็นงานศิลปะแนวสื่อผสมผสาน โดยศิลปินชื่อ Adam Brandejs Genpet เป็นผลงานเกี่ยวกับของเล่นที่เป็นสัตว์จริงๆซึ่งทั้งหายใจได้ กินได้ และมีอารมณ์เหมือนสัตว์จริงๆ โดยบริษัทไบโอเทค (Biotech) ซึ่งเหมือนกับให้เด็กเล่นเป็นบทพระเจ้าซึ่งเป็นที่ฮือฮาพอสมควรในตอนแรกที่ออกใหม่ๆ 
แต่ที่น่าสนใจคือศิลปินได้ทำให้มันเหมือนเกิดขึ้นจริงๆโดยทำทั้งการทำตัว เจนเพตหลอกๆขึ้น และทั้งการตั้งร้านขาย เจนเพตขึ้น รวมไปถึงการตั้งเว็บไซต์ ของ เจนเพตขึ้นด้วย แต่ทั้งหมดนี้เป็นเรื่องหลอกขึ้นทั้งนั้นจนได้รับการเข้าพิพิธภัณฑ์สิ่งหลอกลวงหรือ  hoax of exposure

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์ของ เจนเพต
หมวดหมู่:ของเล่น
หมวดหมู่:ข่าวลวงทางวิทยาศาสตร์
สาธร (พรรณไม้)

สาธร (Millettia leucantha) เป็นไม้ยืนต้นในวงศ์ถั่ว พบในประเทศลาว พม่า และไทย เป็นพันธุ์ไม้พระราชทานเพื่อปลูกเป็นมงคลของจังหวัดนครราชสีมาและต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ

**ลักษณะทางพฤกษศาสตร์**
สาธรเป็นไม้ที่พบขึ้นในป่าเบญจพรรณใกล้แหล่งน้ำทั่ว ๆ ไปในพื้นที่ที่สูงจากระดับน้ำทะเลไม่เกิน 600 เมตร เป็นไม้ต้นขนาดกลางผลัดใบ สูง 18-20 เมตร เรือนยอดกลมหรือทรงกระบอก เปลือกต้นสีเทาเรียบหรือแตกเป็นสะเก็ดเล็ก ๆ ตื้น ๆ เนื้อไม้สีขาวอมน้ำตาล แก่นสีน้ำตาลอมดำ เรือนยอดเป็นพุ่มทึบ ใบอ่อนและยอดอ่อนมีขนยาวอ่อนนิ่มคล้ายเส้นไหมปกคลุมอยู่ ใบเป็นใบประกอบรูปขนนกเรียงสลับ ใบย่อยติดเป็นคู่ตรงกันข้าม 3-5 คู่ ปลายสุดเป็นใบเดี่ยวแผ่นใบย่อย รูปรี กว้าง 3-5.5 เซนติเมตร ยาว 5-12 เซนติเมตร ปลายแหลม โคนมน ด้านล่างใบสีอ่อนกว่าด้านบน ใบแก่เกลี้ยง ดอกออกเป็นช่อกระจายแยกแขนงสีขาว ยาวประมาณ  20 เซนติเมตร ออกพร้อมใบอ่อน รูปดอกถั่ว กลีบดอก 5 กลีบ กลีบเลี้ยง 4 กลีบติดกันเป็นหลอดสั้น ออกรวมกันเป็นช่อตามง่ามใบและปลายกิ่ง ออกดอกช่วงเดือนมีนาคม-พฤษภาคม ผลเป็นฝักแบน รูปขอบขนานคล้ายฝักมีด มีเปลือกแข็ง กว้างประมาณ 2 เซนติเมตร ยาว 4-10 เซนติเมตร ฝักแก่แตกเป็น 2 ซีก ฝักหนึ่ง ๆ มี 1-3 เมล็ด เมล็ดสีน้ำตาล รูปร่างแบนคล้ายโล่ เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1.3 เซนติเมตร ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ด

**ประโยชน์**
เนื้อไม้และแก่นมีลักษณะสวยงามใช้ในการก่อสร้าง ใช้ทำเครื่องเรือนและด้ามเครื่องมือเครื่องใช้

**ดูเพิ่ม**
 รายชื่อพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัด

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Province plant- Khorat- Detailed picture- Thai plants- Studies on the Chemical Constituents of Stem Bark of Millettia leucantha
หมวดหมู่:ไม้ดอกไม้ประดับ
หมวดหมู่:ไม้ยืนต้น
หมวดหมู่:ต้นไม้ประจำจังหวัดของไทย
หมวดหมู่:ดอกไม้ประจำจังหวัดของไทย
หมวดหมู่:ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:ไม้ที่ใช้ในการก่อสร้าง
หมวดหมู่:พืชที่ใช้ทำของใช้
หมวดหมู่:สกุลจั่น
สถานีย่อย:คณิตศาสตร์/บทความยอดเยี่ยม กุมภาพันธ์ 2551

left
ฟังก์ชันตรีโกณมิติ คือฟังก์ชันของมุม ซึ่งมีความสำคัญในการศึกษารูปสามเหลี่ยมและปรากฏการณ์ในลักษณะเป็นคาบ ฟังก์ชันอาจนิยามด้วยอัตราส่วนของด้าน 2 ด้านของรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก หรืออัตราส่วนของพิกัดของจุดบนวงกลมหนึ่งหน่วย หรือนิยามในรูปทั่วไปเช่น อนุกรมอนันต์ หรือสมการเชิงอนุพันธ์ รูปสามเหลี่ยมที่นำมาใช้จะอยู่ในระนาบแบบยุคลิด ดังนั้น ผลรวมของมุมทุกมุมจึงเท่ากับ 180° เสมอ อ่านต่อ...
----
บทความยอดเยี่ยมก่อนหน้านี้: แฟร็กทัล - ภาคตัดกรวย - 1 − 2 + 3 − 4 + · · ·
ที่เก็บถาวร
สถานีย่อย:คณิตศาสตร์/บทความยอดเยี่ยม มีนาคม 2551

left
รูปสามเหลี่ยม คือ หนึ่งในรูปร่างพื้นฐานในเรขาคณิต เป็นรูป 2 มิติ ที่ประกอบด้วยจุดยอด 3 จุดและด้าน 3 ด้านที่เป็นส่วนของเส้นตรง
ซึ่งมีผลรวมของมุมภายในเท่ากับ 180 องศาเสมอ
รูปสามเหลี่ยมแบ่งชนิดตามความยาวของด้านได้ดังนี้- รูปสามเหลี่ยมด้านเท่า มีด้านทุกด้านยาวเท่ากัน รูปสามเหลี่ยมด้านเท่าจะเป็นรูปมุมเท่าอีกด้วย นั่นคือ มุมภายในทุกมุมจะมีขนาดเท่ากัน คือ 60°- รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว มีด้านสองด้านยาวเท่ากัน รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วจะมีมุมสองมุมมีขนาดเท่ากัน- รูปสามเหลี่ยมด้านไม่เท่า ด้านทุกด้านจะมีความยาวแตกต่างกัน มุมภายในในรูปสามเหลี่ยมด้านไม่เท่าจะมีขนาดเแตกต่างกัน อ่านต่อ...
----
บทความยอดเยี่ยมก่อนหน้านี้: ฟังก์ชันตรีโกณมิติ - แฟร็กทัล - ภาคตัดกรวย
ที่เก็บถาวร
สถานีย่อย:คณิตศาสตร์/บทความยอดเยี่ยม เมษายน 2551

left
ลูกบาศก์ของรูบิค เป็นของเล่นลับสมอง ประดิษฐ์ขึ้นในปี ค.ศ. 1974 โดย  เออร์โน รูบิค (Ernö Rubik) ซึ่งเป็น ประติมากร และ ศาสตราจารย์ในสาขาสถาปนิก ชาวฮังการี  โดยทั่วไป ตัวลูกบาศก์นั้นทำจากพลาสติก แบ่งเป็นชิ้นย่อยๆ 26 ชิ้น ประกอบกันเป็นรูปลูกบาศก์ที่สามารถบิดหมุนไปรอบๆ ได้  ส่วนที่มองเห็นได้ของแต่ละด้าน จะประกอบด้วย 9 ส่วนย่อย ซึ่งมีสีทั้งหมด 6 สี ส่วนประกอบที่หมุนไปมาได้นี้ทำให้ การจัดเรียงสีของส่วนต่างๆ สลับกันได้หลายรูปแบบ จุดประสงค์ของเกมคือ การจัดเรียงให้แถบสีทั้ง 9 ที่อยู่ในด้านเดียวกันของลูกบาศก์ ซึ่งมีทั้งหมด 6 ด้านนั้น มีสีเดียวกัน
ลูกบาศก์ของรูบิค ได้รับความนิยมสูงสุดในช่วงต้นของทศวรรษ 1980 และ ได้กลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ ของ วัฒนธรรมสมัยนิยม ของยุคนั้น ลูกบาศก์ของรูบิคนั้นถือได้ว่าเป็นเป็นของเล่นที่ขายได้มากที่สุดในโลก โดยมีจำนวนยอดขายรวม ทั้งของแท้ และ เลียนแบบ มากกว่า 300,000,000 ชิ้นทั่วโลก อ่านต่อ...
----
บทความยอดเยี่ยมก่อนหน้านี้: รูปสามเหลี่ยม - ฟังก์ชันตรีโกณมิติ - แฟร็กทัล
ที่เก็บถาวร
สถานีย่อย:คณิตศาสตร์/บทความยอดเยี่ยม พฤษภาคม 2551

left
ควน เด เอร์เรรา (Juan de Herrera, พ.ศ. 2073 - พ.ศ. 2136) เป็นสถาปนิกและนักคณิตศาสตร์ชาวสเปน 
เอร์เรราเป็นสถาปนิกที่ได้รับการอ้างถึงมากที่สุดในราชอาณาจักรสเปนช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 16 เป็นผู้นำแนวทางการออกแบบของยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาไปสู่จุดสูงสุดในสเปน ชื่อของเขาได้รับการนำไปเป็นชื่อเล่นของโบสถ์ซานโลเรนโซ  (Monastery of San Lorenzo de El Escorial) ว่า "เอร์เรเรียโน (Herreriano) " รูปแบบสถาปัตยกรรมที่เขาสร้างขึ้นได้รับการยอมรับว่าเป็นตัวแทนของยุคจักรพรรดิฟิลิปที่ 2 (Spanish Empire of Philip II) และบรรพบุรุษชาวออสเตรียของพระองค์ อ่านต่อ...
----
บทความยอดเยี่ยมก่อนหน้านี้: ลูกบาศก์ของรูบิค - รูปสามเหลี่ยม - ฟังก์ชันตรีโกณมิติ
ที่เก็บถาวร
สถานีย่อย:คณิตศาสตร์/ภาพยอดเยี่ยม มีนาคม 2551

300px
ห่วงบอร์โรมีน เป็นวงกลมสามวงที่คล้องกันในลักษณะที่เมื่อนำห่วงวงใดวงหนึ่งออกไป ห่วงอีกสองวงที่เหลือจะไม่คล้องกัน
สถานีย่อย:คณิตศาสตร์/ภาพยอดเยี่ยม เมษายน 2551

350px
ก้นหอยลอการิทึม เป็นก้นหอยชนิดหนึ่งที่พบมากในธรรมชาติ เช่น บนเปลือกหอยงวงช้าง
หอยงวงช้าง

สำหรับหอยงวงช้างที่นิยมนำมารับประทาน ดูที่: หอยกูอีดั๊ก
หอยงวงช้าง เป็นมอลลัสคาในชั้นเซฟาโลพอด จัดอยู่ในอันดับย่อย Nautilina จัดเป็นมอลลัสคาที่มีวิวัฒนาการค่อนข้างสูง เป็นสิ่งมีชีวิตดึกดำบรรพ์ที่มีชีวิตอยู่บนโลกนี้แล้วกว่า 350 ล้านปี จัดอยู่ในชั้นเซฟาโลพอด อันเป็นชั้นเดียวกับปลาหมึก ในชั้นย่อยนอติลอยด์ จัดเป็นนอติลอยด์เพียงกลุ่มเดียวเท่าที่ยังดำรงเผ่าพันธุ์มาจนถึงปัจจุบัน ถือได้ว่าเป็นซากดึกดำบรรพ์มีชีวิตจำพวกหนึ่งก็ว่าได้

**ลักษณะและพฤติกรรม**
มีลักษะเหมือนหมึกผสมกับหอยฝาเดี่ยว เป็นสัตว์ที่ว่องไว ว่ายน้ำได้ดี  ตาไม่มีคอร์เนียและเลนส์ เป็นแอ่งบุ๋มจากลำตัวเข้ามา มีน้ำทะเลเข้ามาอาบในชั้นเรตินาจึงรับภาพไม่ได้  เยื่อแมนเทิลมีกล้ามเนื้อหนา มีหนวดที่มากถึง  63–94 เส้น  ซึ่งมากกว่าหมึกเสียอีกและมีประสาทสัมผัสที่ทำหน้าที่เหมือนเซนเซอร์สำหรับสัมผัสและรับรู้ความเคลื่อนไหวต่าง ๆ เช่น การหาอาหารและหลบหลีกศัตรู  มีเปลือกหุ้มอยู่ภายนอก เปลือกขดเป็นวง มีผนังกั้นภายในตามขวาง แบ่งเป็นช่องอยู่ด้านในคล้ายห้อง  ช่องนอกสุดที่มีขนาดใหญ่สุดเป็นช่องที่ตัวหอยอาศัยอยู่ อากาศที่อยู่ในช่องของเปลือกทำให้หอยงวงช้างลอยตัวได้ เมื่อจะดำน้ำลง หอยจะปล่อยอากาศที่อยู่ในช่องเหล่านี้ออกมา แล้วให้น้ำเข้ามาแทนที่ ทำให้ตัวหนักและจมลงได้ อันเป็นหลักการเดียวกับถังอับเฉาในเรือดำน้ำ
หอยงวงช้างว่ายน้ำโดยการพ่นน้ำออกไปทางท่อไซฟอนเช่นเดียวกับหมึก แต่การว่ายน้ำของหอยงวงช้างเป็นไปอย่างช้า ๆ ไม่รวดเร็วเท่าหมึกเนื่องจากมีเปลือก และไม่สามารถเห็นทิศทางที่จะไปได้ เพราะเป็นการว่ายถอยหลัง อาหารที่ชอบกินได้แก่ ปลา, กุ้ง ที่ว่ายน้ำอยู่ใกล้พื้นทะเล หอยงวงช้างมีการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศโดยแยกเพศกันเป็นตัวผู้และตัวเมีย การผสมพันธุ์มีความคล้ายคลึงกับหมึก โดยตัวผู้จับถุงเสปิร์มส่งเข้าไปในช่องลำตัวของตัวเมีย ไข่ที่ได้รับการปฏิสนธิแล้วจะฟักเป็นตัวโดยตรง และไม่มีระยะตัวอ่อน หอยงวงช้างยังพบได้มากที่ติมอร์-เลสเต ส่วนในน่านน้ำไทยมีหอยงวงช้างอยู่จำนวนไม่มากนัก โดยพบทางทะเลอันดามันของมหาสมุทรอินเดีย และไม่พบในอ่าวไทย เป็นสัตว์ที่หากินในเวลากลางคืน โดยในเวลากลางวันจะหลบซ่อนตัวอยู่ในที่ลึก อาจถึง 400 เมตรได้
จากการเลี้ยงในสถานที่เลี้ยง พบว่าหอยงวงช้างมีการวางไข่ โดยจะวางไข่ติดกับก้อนหิน ไข่ใช้ระยะเวลาฟัก 8 เดือน หรือมากกว่าขึ้นอยู่กับอุณหภูมิของน้ำ ตัวอ่อนมีเส้นผ่าศูนย์กลางเพียง 3 เซนติเมตร แต่อย่างไรก็ตาม จวบจนปัจจุบันยังไม่สามารถเลี้ยงลูกหอยงวงช้างจนกระทั่งโตเต็มวัยได้

**การจำแนก**
มีเพียงวงศ์เดียว คือ  Nautilidae  มีอยู่ด้วย 6 ชนิดใน 2 สกุล ตัวต้นแบบมาจากสกุล Nautilus ซึ่งมักอ้างอย่างเฉพาะเจาะจงลงไปที่ หอยงวงช้างมุก (N. pompilius) และยังใช้เรียกชนิดใดก็ตามที่อยู่ในวงศ์เดียวกันนี้ โดยการปรับตัวอยู่ในน้ำลึกมาหลายล้านปีทำให้หอยงวงช้างเป็นสมาชิกเพียงจำพวกเดียวของ ชั้นย่อย Nautiloidea ที่ยังมีชีวิตอยู่ และมักจะพบเป็นฟอสซิลตามหินฟอสซิลโบราณนักชีววิทยาจึงจัดให้เป็นฟอสซิลที่ยังมีชีวิตอยู่
หอยงวงช้าง เป็นหอยที่อาศัยอยู่ในน้ำลึก ประมาณ 400–600 เมตร และสามารถดำน้ำได้ลึกถึง 3 กิโลเมตร แต่ไม่มีหมึกเพื่อป้องกันตัวเช่นเดียวกับปลาหมึก

**อ้างอิง**


**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:เซฟาโลพอด
หมวดหมู่:ซากดึกดำบรรพ์มีชีวิต
หมวดหมู่:หอยงวงช้าง
219 ธัสเนลดา

219 ธัสเนลดา (219 Thusnelda) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท S
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
218 บิแองกะ

218 บิแองกะ (218 Bianca) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท S
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
217 ยูดอรา

217 ยูดอรา (217 Eudora) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท C
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
216 คลีโอพัตรา

216 คลีโอพัตรา (Kleopatra, pron) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท M
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
215 อีโนนี

215 อีโนนี (215 Oenone, pron) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยไม่ทราบประเภท
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
214 แอเชอรา

214 แอเชอรา (214 Aschera) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท E
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
213 ไลเลีย

213 ไลเลีย (213 Lilaea) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท F
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
212 มีเดีย

212 มีเดีย (212 Medea) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยไม่ทราบประเภท
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
211 อิซอลดา

211 อิซอลดา (211 Isolda) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท C
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
210 อิซาเบลลา

210 อิซาเบลลา (210 Isabella) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท C
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท F
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
209 ไดโด

209 ไดโด (209 Dido) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท C
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
208 ลาคริโมซา

208 ลาคริโมซา (208 Lacrimosa) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท S
หมวดหมู่:กลุ่มดาวเคราะห์น้อยโคโรนิส
207 เฮ็ดดา

207 เฮ็ดดา (207 Hedda) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท C
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
206 เฮอร์ซิเลีย

206 เฮอร์ซิเลีย (206 Hersilia) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท C
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
205 มาร์ธา

205 มาร์ธา (205 Martha) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท C
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
204 คัลลิสโต

204 คัลลิสโต (204 Kallisto) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท S
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
203 ปอมเปจา

203 ปอมเปจา (Pompeja) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยไม่ทราบประเภท
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
202 ไครซีอิส

202 ไครซีอิส (202 Chryseïs) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท S
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
201 พิเนโลพี

201 พิเนโลพี (201 Penelope) เป็นแถบดาวเคราะห์น้อยขนาดใหญ่ที่ถูกค้นพบโดยนักดาราศาสตร์ชาวออสเตรีย โยฮัน พาลีซา เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม ค.ศ. 1879 ที่เมือง Pola ดาวเคราะห์น้อยนั้นตั้งชื่อตามเพเนโลพีภรรยาของโอดิสเซียสในโอดิสซีย์ ซึ่งเป็นบทประพันธ์มหากาพย์กรีกโบราณหนึ่งในสองเรื่องของโฮเมอร์ 

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Parameters-  Asteroid Albedo Compilation
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท M
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน

อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน ตั้งอยู่ในท้องที่ของอำเภอภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น และอำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย เรียกตามชื่อของภูเขาเทือกหนึ่งทางตอนใต้ของอุทยานแห่งชาติที่มีหน้าผาสูงชันคล้ายสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่มองดูเหมือนกับผ้าม่านผืนใหญ่ อยู่ในท้องที่อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น และอำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย มีเนื้อที่ประมาณ 350 ตารางกิโลเมตร หรือ 218,750 ไร่

**ลักษณะภูมิประเทศ**
ส่วนใหญ่เป็นเทือกเขาหินปูนที่มีความสูงชันสลับซับซ้อนกันเป็นแนวยาวสลับกับที่ราบลุ่มเชิงเขา สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 200-800 เมตร เป็นแหล่งต้นน้ำของห้วยภูฮี ห้วยชมพู ห้วยคะเฮ้า ห้วยจอก ห้วยยาง ห้วยซำแคน ห้วยตากว้าง ห้วยข้าวหลาม ห้วยสงขะยวน และห้วยหม้อแตก ซึ่งลำห้วยเหล่านี้ไหลลงสู่ลำน้ำพองที่ไหลมาจากอุทยานแห่งชาติภูกระดึงและลำน้ำเชิญในจังหวัดขอนแก่น สภาพดินเป็นดินร่วนปนทรายและดินลูกรังอยู่ปะปนกับหินชนิดต่าง ๆ

**ลักษณะภูมิอากาศ**
ลักษณะอากาศโดยทั่วไป อากาศร้อนถึงร้อนจัดอุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย 39 องศาเซลเซียส

**พืชพรรณและสัตว์ป่า**
สภาพป่าประกอบด้วยป่าดิบเขา ป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรัง พรรณไม้สำคัญ ได้แก่ ประดู่ มะค่าโมง ตะแบก เหียง พลวง แดง เต็ง รัง พรรณไม้พื้นล่างที่ขึ้นอยู่หนาแน่น ได้แก่ หว่านไพร ชัน ข่าป่า หญ้าเพ็ก หวาย กล้วยไม้ป่า หญ้าคา หญ้าแฝก ฯลฯ
สัตว์ป่าที่พบได้แก่ เลียงผา หมูป่า เก้ง ลิง กระต่ายป่า นิ่มหรือลิ่น เม่น ตะกวด ไก่ป่า นกชนิดต่าง ๆ และแมลงกว่า 200 ชนิด 

**แหล่งท่องเที่ยว**

**ด้านธรรมชาติ**
 ถ้ำค้างคาว- ถ้ำผาพวง- ถ้ำพญานาคราช- ถ้ำภูตาหลอ- น้ำตกตาดฟ้า- น้ำตกตาดใหญ่- น้ำตกตาดฮ้อง- น้ำตกพลาญทอง

**ด้านประวัติศาสตร์**
 ถ้ำลายแทง

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์อุทยานแห่งชาติของกรมอุทยาน date=2007-12-16 -  สถิติข้อมูลนักท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติ date=2013-01-16 
ภูผาม่าน
หมวดหมู่:อุทยานแห่งชาติในจังหวัดเลย
หมวดหมู่:อำเภอภูผาม่าน
หมวดหมู่:อำเภอภูกระดึง
160 ยูนา

160 ยูนา (160 Una) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท C
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
159 อิมิเลีย

159 อิมิเลีย (159 Aemilia) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท C
หมวดหมู่:กลุ่มดาวเคราะห์น้อยไฮเจีย
149 เมดูซา

149 เมดูซา (Medusa) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท S
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
148 แกลเลีย

148 แกลเลีย (148 Gallia) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท R
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
เมทริกซ์ฮังเคิล

เมทริกซ์ฮังเคิล (Hankel matrix) คือเมทริกซ์จัตุรัสที่มีสมาชิกในแนวเส้นทแยงมุมรองเป็นค่าเดียวกัน และแนวขนานเส้นทแยงมุมรองเป็นค่าเดียวกันในแต่ละแนว ตัวอย่างเช่น
:
เมทริกซ์จัตุรัส A ใดๆ จะเป็นเมทริกซ์ฮังเคิลก็ต่อเมื่อ
:
เมทริกซ์ฮังเคิล เป็นชื่อที่ตั้งไว้เพื่อเป็นเกียรติให้กับ แฮร์มันน์ ฮังเคิล (Hermann Hankel) นักคณิตศาสตร์ชาวเยอรมัน

**ดูเพิ่ม**
 เมทริกซ์โทพลิทซ์ (Toeplitz matrix)
ฮังเคิล
147 โปรโตจิเนีย

147 โปรโตจิเนีย (147 Protogeneia) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท C
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2550 ธันวาคม 27

* นางเบนาซีร์ บุตโต อดีตนายกรัฐมนตรีและผู้นำฝ่ายค้านปากีสถาน เสียชีวิตหลังจากเกิดเหตุระเบิดพลีชีพ ที่เมืองราวัลปินดี ระหว่างการรณรงค์หาเสียงเลือกตั้งที่จะเกิดขึ้นในวันที่ 8 ม.ค. 2551  (BBC)
}
146 ลูซินา

146 ลูซินา(146 Lucina) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท C
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
145 แอดีโอนา

145 แอดีโอนา (145 Adeona หรืออ่านเป็นภาษาลาตินว่าอะดีโอนา) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท C
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
144 วิบิเลีย

144 วิบิเลีย (144 Vibilia) เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท C
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก
143 เอเดรีย

143 Adria เป็นดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อย

**อ้างอิง**
  The Asteroid Orbital Elements Databasefix-attempted=yes -  Minor Planet Discovery Circumstances-  Asteroid Lightcurve Data File
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยประเภท C
หมวดหมู่:ดาวเคราะห์น้อยในแถบดาวเคราะห์น้อยหลัก