กระทะ

ไฟล์:Pfanne (Edelstahl).jpg|thumb|กระทะที่ทำจากสแตนเลส
กระทะ (frying pan, frypan, skillet) เป็นภาชนะก้นแบนที่ใช้สำหรับการทำอาหารด้วยการทอด การเซียร์ และการทำให้สุกเหลือง โดยทั่วไปมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 0 มี ขอบข้างที่ค่อนข้างต่ำลาดเอียงออกด้านนอก ด้ามยาว และไม่มีฝาปิด กระทะขนาดใหญ่บางรุ่นอาจมี หูจับขนาดเล็กตรงกันข้ามกับด้ามหลัก กระทะอีกประเภทหนึ่งที่มีขนาดใกล้เคียงกัน แต่มีขอบข้างที่ตั้งตรงมากกว่า และมักมีฝาปิด เรียกว่า กระทะซอเต้ (sauté pan) แม้ว่ากระทะซอเต้จะสามารถใช้แทนกระทะได้ แต่ก็ออกแบบมาสำหรับการปรุงอาหารด้วยไฟอ่อน

**ประวัติความเป็นมาของกระทะ**
ไฟล์:Copper frying pan, 5th-4th century B.C., Thessaloniki - Greece.jpg|thumb|กระทะทองแดงอายุตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 5 ถึงต้นศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาล พิพิธภัณฑ์โบราณคดีแห่งเมืองเทสซาโลนิกิ ด้ามจับประดับด้วยลวดลายดอกไม้และปลายมีรูปร่างเหมือนหัวห่าน
กระทะทองแดง ถูกใช้มาตั้งแต่ยุคเมโสโปเตเมียโบราณ กระทะยังเป็นที่รู้จักกันในสมัยกรีกโบราณ และถูกเรียกว่า ทาเกนอน (กรีก: τάγηνον) ในโรมโบราณ เรียกกระทะว่า patella หรือ sartago และคำว่า pan ในภาษาอังกฤษมีที่มาจากคำภาษาอังกฤษเก่าว่า panna ก่อนที่จะมีการใช้เตาครัวในช่วงกลางศตวรรษที่ 19 กระทะที่นิยมใช้กันทำจากเหล็กหล่อ เรียกว่า สไปเดอร์ (spider) มีลักษณะพิเศษตรงที่มีด้ามจับและขาตั้ง 3 ขา เพื่อใช้ตั้งบนถ่านหรือกองเถ้าบนพื้นที่ก่อไฟ เมื่อเตาครัวได้รับความนิยม ปลายศตวรรษที่ 19 จึงมีการออกแบบหม้อและกระทะแบบก้นแบน ไม่มีขา และในยุคนี้เองที่ทำให้เกิด "กระทะเหล็กหล่อแบน" ขึ้นมา

**วัสดุและการผลิตกระทะ**
ไฟล์:Pan frying sausages.jpg|thumb|ไส้กรอกกำลังถูกทอดในกระทะ
กระทะแบบดั้งเดิม นิยมผลิตจากเหล็กหล่อ เหล็กกล้าคาร์บอน หรือทองแดงบุตะกั่ว เนื่องจากคุณสมบัติที่แตกต่างกัน
*กระทะทองแดง: นำความร้อนได้ดีเยี่ยม เหมาะสำหรับการซอเต้ (sauté) อาหารให้สุกทั่วถึง ข้อควรระวัง: ทองแดงมีปฏิกิริยากับอาหารค่อนข้างสูง ปัจจุบันกระทะทองแดงส่วนใหญ่จึงบุด้วยชั้นตะกั่ว ซึ่งสามารถเปลี่ยนใหม่ได้เมื่อสึกหรอ
*กระทะเหล็กหล่อ: มีจุดเด่นคือเก็บความร้อนได้ดีเยี่ยม แม้จะกระจายความร้อนได้ไม่สม่ำเสมอ เหมาะสำหรับการเซียร์ (searing) เนื้อสัตว์และผัก
*กระทะเหล็กกล้าคาร์บอน: เมื่อใช้งานไปนาน ๆ ผิวกระทะจะเคลือบด้วยชั้นน้ำมันที่ทำหน้าที่ไม่ติดกระทะตามธรรมชาติ เรียกว่า การเคลือบผิวกระทะ (seasoning) เหมาะสำหรับการปรุงอาหารประเภทโปรตีนที่ติดกระทะง่าย เช่น ปลาและไข่
ส่วนกระทะยุคใหม่ แม้ว่าวัสดุข้างต้นยังคงเป็นที่นิยมใช้ในครัวมืออาชีพ แต่ปัจจุบันมีวัสดุหลากหลายเข้ามาแทนที่ในครัวเรือนทั่วไป กระทะส่วนใหญ่ในปัจจุบันผลิตจากโลหะ อาทิเช่น- อะลูมิเนียม หรือ อลูมิเนียมอโนไดซ์- เหล็กหล่อ- ทองแดง- เหล็กกล้าไร้สนิม- สแตนเลสผสมที่มีไส้อลูมิเนียมหรือทองแดงอยู่ด้านใน
บางครั้งมีการเคลือบผิวกระทะด้วยสารเทฟลอน เพื่อให้ไม่ติดกระทะ กระทะเปล่าที่ทำจากเหล็กหล่อ หรือเหล็กกล้าคาร์บอน สามารถสร้างผิวไม่ติดกระทะได้เองตามธรรมชาติ

**รูปแบบอื่น**

**กระทะเคลือบสารกันติด**
กระบวนการเคลือบสารเทฟลอน บนพื้นผิวอลูมิเนียมที่ขรุขระ ถูกจดสิทธิบัตรโดย มาร์ค เกรกัวร์ (Marc Gregoire) ชาวฝรั่งเศสในปี 1954 ต่อมาในปี 1956 เขาได้ก่อตั้งบริษัทเพื่อจำหน่ายเครื่องครัวเคลือบสารกันติดภายใต้ชื่อแบรนด์ ทีฟาล (Tefal) ในช่วงแรก ผิวเคลือบชนิดนี้มีความทนทานต่ำ แต่ด้วยการพัฒนาเทคโนโลยีการผลิต ทำให้ผลิตภัณฑ์เหล่านี้กลายเป็นมาตรฐานในครัวเรือน อย่างไรก็ตาม ผิวเคลือบนี้ไม่แข็งแรงเท่าโลหะ และการใช้เครื่องครัวโลหะ (เช่น ตะหลิว) อาจทำให้ผิวเคลือบเสียหายได้อย่างถาวร ส่งผลให้คุณสมบัติไม่ติดกระทะลดลง
กระทะเคลือบสารกันติดไม่เหมาะสำหรับการปรุงอาหารบางประเภท โดยเฉพาะการ เดเกลเซ่ (deglazing) ซึ่งเป็นกระบวนการขูดเศษอาหารที่ติดกระทะเพื่อนำไปปรุงเป็นซอส เนื่องจากไม่มีเศษอาหารติดกระทะ ทำให้ซอสขาดรสชาติหลัก

**กระทะไฟฟ้า**
กระทะไฟฟ้า
กระทะไฟฟ้า หรือ กระทะไฟฟ้าแบบตั้งโต๊ะ ประกอบด้วย วัสดุทำความร้อนจากไฟฟ้า อยู่ภายในตัวกระทะ ทำให้สามารถใช้งานได้โดยไม่ต้องพึ่งเตาแก๊ส จึงมีขาตั้งยึดกับด้ามจับ เพื่อวางบนเคาน์เตอร์ กระทะไฟฟ้ามักมีรูปทรงที่แตกต่างจากกระทะทั่วไป เช่น รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส หรือ สี่เหลี่ยมผืนผ้า และส่วนใหญ่มี ขอบตรงและมีฝาปิด แตกต่างจากกระทะแบบใช้เตาแก๊ส จึงถือได้ว่าเป็นการผสมผสานระหว่างกระทะทอดและกระทะซอส
ข้อดี ของกระทะไฟฟ้าเมื่อเทียบกับกระทะแบบใช้เตาแก๊ส คือ การควบคุมอุณหภูมิ สายไฟที่ถอดได้มี ตัวควบคุมอุณหภูมิ เพื่อรักษาอุณหภูมิตามต้องการ
ด้วยความสามารถในการ ควบคุมอุณหภูมิที่ดีเยี่ยม ทำให้กระทะไฟฟ้าเป็นเครื่องครัวที่ได้รับความนิยม แม้ว่าปัจจุบันจะถูกแทนที่ด้วย เตาอบไมโครเวฟ เป็นส่วนใหญ่ แต่ก็ยังคงใช้งานอยู่ในหลายครัวเรือน

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:เครื่องครัว