โรงพยาบาลตำรวจ

โรงพยาบาลตำรวจ (Police General Hospital) โรงพยาบาลรัฐในประเทศไทย ในสังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติ มีฐานะเทียบเท่ากับหน่วยงานตำรวจระดับกองบัญชาการ เดิมสังกัดสำนักงานแพทย์ใหญ่ ตั้งอยู่ที่ 492/1 ถนนพระรามที่ 1 แขวงปทุมวัน เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร วันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 พลตำรวจโท ทวีศิลป์ เวชวิทารณ์ เป็น นายแพทย์ใหญ่ รองนายแพทย์ใหญ่ (สบ7) ได้แก่ พลตำรวจตรีหญิง พิมพรรณ ทรัพย์ขำ พลตำรวจตรีหญิง รชยา บุรพลพิมาน พลตำรวจตรี สามารถ ม่วงศิริ และ พลตำรวจตรี วิโรจน์ ลาภไพบูลย์พงศ์

**ประวัติ**
กิจการแพทย์ตำรวจได้เริ่มขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2441 รัฐบาลได้เปลี่ยนโรงพยาบาล สำหรับรักษาหญิงโสเภณีที่หลังวัดพลับพลาไชย ซึ่งสร้างปี พ.ศ. 2440 มาเป็นโรงพยาบาลตำรวจสำหรับพลตระเวน เพื่อรักษาตำรวจที่เจ็บป่วยพิสูจน์บาดแผลและชันสูตรพลิกศพ เพื่อประกอบการพิจารณาคดีต่างๆ โดยมีชนชาติอังกฤษ นายอีริก เชนต์เจ สองสัน มาเป็นเจ้ากรมกองตระเวนได้ชวนแพทย์ชาวต่างชาติมาช่วยทำการรักษา ประชาชนทั่วไปจึงนิยมมากและเรียกกันว่า "โรงพยาบาลวัดโคก" และเมื่อ พ.ศ. 2458 กรมกองตระเวนและกรมตำรวจภูธรรวมกันเป็น "กรมตำรวจ" โรงพยาบาลวัดโคกถูกเปลี่ยนชื่อเป็น โรงพยาบาลกลาง และถูกโอนไปสังกัดกองสาธารณสุข กระทรวงมหาดไทย กรมตำรวจได้จัดตั้งสถานพยาบาลใหม่เรียกว่า กองแพทย์กลาง กรมตำรวจ ตั้งอยู่ที่สถานีตำรวจนครบาลพระราชวัง 

ในปี พ.ศ. 2477 กองแพทย์กลาง กรมตำรวจ ถูกลดฐานะเป็น แผนกแพทย์กองกลาง กรมตำรวจ เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจและงบประมาณขณะนั้น และในปี พ.ศ. 2483 แผนกแพทย์กลางได้ถูกเปลี่ยนชื่อ แผนก 6 (แพทย์) กองปกครอง และเปลี่ยนเป็น แผนก 5 (แพทย์) ในอีก 7 ปีถัดมา

ในปี พ.ศ. 2491 แผนก 5 (แพทย์) ถูกยกฐานะเป็น "กองแพทย์ กรมตำรวจ" ขึ้นตรงต่อกองบัญชาการจเรตำรวจ มี พันตำรวจโทขุนทวีเวชกิจ (แม้น ทวีเวชกิจ) เป็นหัวหน้า ในระยะนี้เริ่มเป็นปึกแผ่นมากขึ้น แบ่งแผนกเป็นแผนกพยาบาล แผนกเวชภัณฑ์

ในปี พ.ศ. 2495 ได้รับการยกฐานะให้จัดตั้งเป็น โรงพยาบาลตำรวจ ขึ้นตรงกับ กองแพทย์ อย่างเป็นทางการในสมัยของ พลตำรวจเอก เผ่า ศรียานนท์ อธิบดีกรมตำรวจ โดยให้ใช้ที่ดินส่วนหนึ่งในกรมตำรวจในการจัดตั้งโรงพยาบาล มีอาคารชาติตระการโกศล (ซึ่งเป็นราชทินนามของ หลวงชาติตระการโกศล อดีตอธิบดีกรมตำรวจ) เป็นอาคารแห่งแรกของโรงพยาบาลตำรวจ และอาคารโอ้วบุ้นโฮ้ว รองรับผู้ป่วยได้จำนวน 50 เตียง  โดยมี พันตำรวจเอก ก้าว ณ ระนอง เป็นนายแพทย์ผู้อำนวยการ และ พันตำรวจโท แสวง วัจนสวัสดิ์ เป็นหัวหน้ากองแพทย์ ในเวลาต่อมา โรงพยาบาลตำรวจได้รับความนิยมมากขึ้นเป็นลำดับ จึงได้จัดสร้างอาคารเพิ่มอีกหลายอาคาร เพื่อสามารถรองรับจำนวนผู้ป่วยได้เพิ่มมากขึ้น

ในวันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2522 กองแพทย์ได้รับการยกฐานะเป็น สำนักงานแพทย์ใหญ่ (พต.)  มีการแบ่งส่วนราชการภายในเป็น 4 กองบังคับการ และ 1 งาน ได้แก่ - กองบังคับการอำนวยการ (บก.อก.)- โรงพยาบาลตำรวจ (รพ.)- วิทยาลัยพยาบาลตำรวจ (วพ.)- สถาบันนิติเวชวิทยา (นต.)- งานโรงพยาบาลดารารัศมี (ดร.) 
และในวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2548 โรงพยาบาลตำรวจ ได้รับการยกฐานะให้เป็นหน่วยงานในระดับกองบัญชาการ โดยควบรวมสำนักงานแพทย์ใหญ่ (พต.) เข้าด้วยกัน ขึ้นตรงต่อสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ตามพระราชกฤษฎีการแบ่งส่วนราชการ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2548 เป็นต้นมา
ในปัจจุบัน โรงพยาบาลตำรวจ มีจำนวนเตียงรองรับผู้ป่วยได้ 650 เตียง มีหน่วยงานในสังกัด ได้แก่ กองบังคับการอำนวยการ, วิทยาลัยพยาบาลตำรวจ, สถาบันนิติเวชวิทยา, โรงพยาบาลดารารัศมี, โรงพยาบาลนวุติสมเด็จย่า, ศูนย์การแพทย์ปฐมภูมิและการแพทย์ทางเลือกจอมทอง

**สถาบันนิติเวชวิทยา**
สถาบันนิติเวชวิทยา โรงพยาบาลตำรวจ เป็นหน่วยงานในสังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติ มีอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบโดยตรงเกี่ยวกับการประสานงานระหว่างกองบัญชาการตำรวจนครบาลและกองบัญชาการตำรวจภูธรทั่วประเทศไทย  ในการนำเอาความรู้และความเชี่ยวชาญด้านนิติเวชศาสตร์ผสมผสานกับงานทางด้านสืบสวนสอบสวน เพื่อใช้ในการคลี่คลายคดีสำคัญต่าง ๆ รวมทั้งคดีอุฉกรรจ์และคดีฆาตกรรมสะเทือนขวัญ มีหน้าที่ชันสูตรพลิกศพหาสาเหตุการตายโดยใช้หลักวิชานิติเวชศาสตร์ และนิติวิทยาศาสตร์ตรวจพิสูจน์และค้นคว้าหาหลักฐาน ในบุคคลที่มีชีวิต ศพ เศษส่วนของศพที่พนักงานสอบสวนส่งมาให้ตรวจ ครอบคลุมพื้นที่กรุงเทพมหานครปริมณฑล ผ่าตรวจพิสูจน์หาสาเหตุการตายในศพ เศษส่วนของศพที่พนักงานสอบสวนทั่วประเทศส่งมาให้ตรวจ ให้ความรู้ทางนิติเวชศาสตร์แก่นักศึกษาหลักสูตรต่าง ๆ ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติและส่วนราชการอื่น ๆ หรือตามที่มีผู้ร้องขอ ให้ความเห็น คำแนะนำ คำปรึกษาทางนิติเวชศาสตร์

**เหตุการณ์สำคัญ**
ในปี พ.ศ. 2566 โรงพยาบาลตำรวจเป็นสถานที่พักรักษาตัวของ ทักษิณ ชินวัตร อดีต นายกรัฐมนตรี ภายหลังจากเดินทางกลับประเทศไทยหลังลี้ภัยทางการเมือง และรับโทษจำคุก โดยทักษิณถูกย้ายจากเรือนจำมาเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลแห่งนี้ตั้งแต่ช่วงก่อนเที่ยงคืนเข้าวันที่ 23 สิงหาคม และพักรักษาตัวที่ห้องรอยัลสูท ชั้น 14 อาคารมหาภูมิพลราชานุสรณ์ 88 พรรษา จนกระทั่งได้รับการพักโทษเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2567 จึงออกจากโรงพยาบาลตำรวจกลับไปพักฟื้นที่บ้านจันทร์ส่องหล้าทันที

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:หน่วยงานในสังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
หมวดหมู่:โรงพยาบาลในเขตปทุมวัน
หมวดหมู่:โรงพยาบาลที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2495
หมวดหมู่:ก่อตั้งในจังหวัดพระนครในปี พ.ศ. 2495