เขตหนองจอก

หนองจอก เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร เป็นเขตที่มีขนาดพื้นที่ใหญ่ที่สุด สภาพพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นท้องทุ่งและเกษตรกรรม มีลำคลองไหลผ่านหลายสาย ปัจจุบันเป็นที่อยู่อาศัยของชาวไทยมุสลิมบางส่วนและมีมัสยิดอยู่เป็นจำนวนมาก

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
เขตหนองจอกตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกสุดของกรุงเทพมหานคร มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอลำลูกกา (จังหวัดปทุมธานี) มีแนวเส้นตรงจากคลองเก้าไปบรรจบคลองสิบสี่เป็นเส้นแบ่งเขต- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอบางน้ำเปรี้ยวและอำเภอเมืองฉะเชิงเทรา (จังหวัดฉะเชิงเทรา) มีคลองสิบสี่ คลองแสนแสบ คลองบึงทองหลางเฒ่า คลองนครเนื่องเขต และคลองหลวงแพ่งเป็นเส้นแบ่งเขต- ทิศใต้ ติดต่อกับเขตลาดกระบัง มีคลองลำตาแฟง คลองลำตาอิน คลองกระทุ่มล้ม คลองลำพะอง คลองลำปลาทิว (คลองขุดใหม่) คลองลำมะขาม และคลองลำกอไผ่เป็นเส้นแบ่งเขต- ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตมีนบุรีและเขตคลองสามวา มีคลองลำนกแขวก คลองลำต้นไทร คลองลำหินฝั่งใต้ คลองแยกคลองลำหินฝั่งใต้ ลำรางข้างซอยราษฎร์อุทิศ 70 คลองแสนแสบ คลองลัดตาเตี้ย คลองแบนชะโด และคลองเก้าเป็นเส้นแบ่งเขต

**ประวัติศาสตร์**
เดิมเขตหนองจอกมีฐานะเป็น อำเภอหนองจอก ได้รับการจัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2440 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กลุ่มผู้ที่มาตั้งถิ่นฐานพวกแรก ๆ เป็นชาวไทยมุสลิมที่อพยพมาจากหัวเมืองภาคใต้ โดยตั้งชุมชนตามแนวคลองแสนแสบซึ่งได้มีการขุดลอกขยายคลองในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รวมทั้งชาวมอญ จีน ลาว เขมร  และอีก 5 ปีต่อมา (พ.ศ. 2445) อำเภอหนองจอกก็ได้มาขึ้นอยู่กับเมืองมีนบุรีซึ่งเป็นหัวเมืองที่ตั้งขึ้นใหม่ในมณฑลกรุงเทพ
ต่อมา เกิดสภาวะวิกฤตเศรษฐกิจในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 1 เพื่อเป็นการประหยัดงบประมาณของทางราชการ ใน พ.ศ. 2474 จังหวัดมีนบุรีจึงถูกยุบรวมเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดพระนคร ส่วนอำเภอหนองจอกถูกโอนไปขึ้นกับจังหวัดฉะเชิงเทรา แต่เนื่องจากความไม่สะดวกในการเดินทางและการติดต่อระหว่างกัน ในปีถัดมา (พ.ศ. 2475) ทางราชการจึงได้ย้ายอำเภอหนองจอกมาเป็นเขตการปกครองในจังหวัดพระนคร 
จนกระทั่งใน พ.ศ. 2514 มีประกาศคณะปฏิวัติให้รวมจังหวัดพระนครกับจังหวัดธนบุรีเข้าด้วยกันเป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และในปีถัดมา (พ.ศ. 2515) ก็มีประกาศคณะปฏิวัติเปลี่ยนรูปแบบการบริหารเมืองหลวงใหม่อีกครั้งจากนครหลวงกรุงเทพธนบุรีเป็นกรุงเทพมหานคร แบ่งพื้นที่ออกเป็นเขตและแขวงแทนอำเภอและตำบล อำเภอหนองจอกจึงได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็น เขตหนองจอก นับแต่นั้น

**การแบ่งเขตการปกครอง**
เขตหนองจอกแบ่งหน่วยการปกครองย่อยออกเป็น 8 แขวง ได้แก่

**ประชากร**

**การคมนาคม**
เส้นทางถนนสายหลักในพื้นที่เขตหนองจอก ได้แก่- ถนนสุวินทวงศ์ (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 304)- ถนนเชื่อมสัมพันธ์- ถนนฉลองกรุง- ถนนอยู่วิทยา- ถนนร่วมพัฒนา- ถนนสังฆสันติสุข- ถนนทหารอากาศอุทิศ (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3481)- ถนนเลียบวารี- ถนนมิตรไมตรี- ถนนประชาสำราญ
ส่วนทางสายรองและทางลัด ได้แก่- ถนนไมตรีจิต- ถนนคลองเก้า- ถนนคู้-คลองสิบ- ถนนคลองสิบ-คลองสิบสี่- ถนนแสนเกษม- ถนนเลียบคลองสิบสามฝั่งตะวันออก (ทางหลวงชนบท ปท.3035)- ถนนเลียบคลองสิบสามฝั่งตะวันตก (ทางหลวงชนบท ปท.3012)- ถนนสกุลดี- ถนนผดุงพันธ์- ถนนยังพัธนา- ถนนบุรีภิรมย์- ถนนลำไทร- ถนนสังฆประชา- ถนนวิบูลย์สาธุกิจ- ซอยคู้-คลองสิบ 12- ซอยคลองสิบ-คลองสิบสี่ 3 (เลียบคลองสิบเอ็ด)
นอกจากนั้นยังมีลำคลองสายต่างๆ เป็นเส้นทางคมนาคมทางน้ำที่สำคัญมาแต่โบราณอีกด้วย เนื่องจากลักษณะทางภูมิศาสตร์แต่เดิมมาของพื้นที่ ตั้งแต่ก่อนที่จะมีการจัดรูปการบริหารเป็นเขตหนองจอก มีลำคลองขุดเช่น คลองเก้า คลองสิบ จนถึงคลองสิบสี่ขุดผ่าน และมีคลองลัดตัดเชื่อมระหว่างลำคลองสายหลักในลักษณะก้างปลาอย่างทั่วถึง

**สถานที่สำคัญ**
# มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร
# บางกอกอารีนา
# ศูนย์บริหารกิจการศาสนาอิสลามแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ คลองเก้า ซึ่งเป็นที่ตั้งที่ทำการของทั้งสำนักจุฬาราชมนตรี สำนักงานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย และสำนักงานคณะกรรมการอิสลามกรุงเทพมหานคร 
# สถานที่ท่องเที่ยว อาทิ ตลาดเก่าร้อยปี วัดสีชมพู แหล่งเที่ยวชมค้างคาวแม่ไก่

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์สำนักงานเขตหนองจอก date=2019-07-30  -  เว็บไซต์กรุงเทพมหานคร: แหล่งท่องเที่ยวในเขตหนองจอก date=2006-07-19 -  เว็บไซต์บางกอกฟอรั่ม หมวดหัวข้อ กองทุนสุขภาวะเขตหนองจอก, ชมรมคนรักหนองจอก