อำเภอเสิงสาง

เสิงสาง เป็นอำเภอในจังหวัดนครราชสีมา เป็นที่ตั้งของเขื่อนลำปลายมาศ และมีพื้นที่เกือบ 40% เป็นพื้นที่ภูเขาและป่าไม้ต้นน้ำในเขตอุทยานแห่งชาติทับลาน
เขื่อนลำปลายมาศ ตำบลบ้านราษฎร์

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอเสิงสาง มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอหนองบุญมาก และอำเภอหนองกี่ (จังหวัดบุรีรัมย์)- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอโนนสุวรรณ อำเภอปะคำ และอำเภอโนนดินแดง (จังหวัดบุรีรัมย์)- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอโนนดินแดง (จังหวัดบุรีรัมย์) และอำเภอวัฒนานคร (จังหวัดสระแก้ว)- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอครบุรี

**ประวัติ**
เดิมอำเภอเสิงสาง อยู่ในพื้นที่ของตำบลสระตะเคียน อำเภอกระโทก (อำเภอโชคชัย) ในปี พ.ศ. 2450 ตำบลแซะ ตำบลจระเข้หิน และตำบลสระตะเคียน ของอำเภอกระโทก อยู่ห่างไกลจากที่ว่าการอำเภอ จึงแยกตั้งเป็นกิ่งอำเภอเรียกว่า "กิ่งอำเภอแชะ" เนื่องจากที่ตั้งของที่ว่าการกิ่งอยู่ในเขตหมู่บ้านแชะ ต่อมาในปี พ.ศ. 2482 ทางราชการได้ยุบกิ่งอำเภอสะแกราช และโอนพื้นที่ตำบลครบุรี ไปรวมขึ้นกับกิ่งอำเภอแซะ พร้อมยกขึ้นเป็นอำเภอและตั้งชื่ออำเภอใหม่ตามตำบลที่ได้รับโอนมา เป็น อำเภอครบุรี ตำบลสระตะเคียนจึงเป็นตำบลขึ้นกับอำเภอครบุรี
ปี พ.ศ. 2519 ตำบลสระตะเคียน มีพื้นที่ 7 หมู่บ้านใหญ่ ได้แก่ บ้านสระตะเคียน บ้านกุดโบสถ์ บ้านสระประทีป บ้านโคกเตาเหล็ก บ้านโนนสมบูรณ์ บ้านสุขไพบูลย์ บ้านดอนแขวน และอีก 25 หมู่บ้านย่อย ขนาดพื้นที่ถึง 1,200.2 ตารางกิโลเมตร มีพื้นที่กว้างขวาง จึงขอแยกตั้งเป็นกิ่งอำเภอชื่อ กิ่งอำเภอเสิงสาง โดยชื่อ "เสิงสาง" หมายความว่า "ใกล้รุ่ง" หรือ รุ่งอรุณ เป็นตำนานพื้นบ้านของชาวอีสาน ท้าวปาจิตเจ้าเมืองกัมพูชา ได้ออกติดตามหานางอรพิมพ์ที่เมืองพิมาย เมื่อได้พบกันแล้วจึงพากันเดินทางกลับ แต่มีเหตุต้องพลัดหลงกันและได้มาพบกันอีกที่หมู่บ้านแห่งหนึ่งตอนพระอาทิตย์กำลังจะขึ้นจึงเรียกหมู่บ้านนั้นว่า "บ้านเสิงสาง" 
ปี พ.ศ. 2520 ตำบลสระตะเคียนมีพื้นที่การปกครองเพียงตำบลเดียวมีพื้นที่มากถึง 36 หมู่บ้าน ซึ่งเจ้าหน้าที่ออกตรวจตรายากลำบาก จึงแยกหมู่ที่ 4 บ้านเสิงสางรวมกับ 10 หมู่บ้านของตำบลสระตะเคียน ตั้งเป็น ตำบลเสิงสาง และแยกหมู่ที่ 8 บ้านโนนสมบูรณ์ รวมกับ 8 หมู่บ้านของตำบลสระตะเคียน ตั้งเป็น ตำบลโนนสมบูรณ์ และแยกหมู่ที่ 2 บ้านกุดโบสถ์รวมกับ 7 หมู่บ้านของตำบลสระตะเคียน ตั้งเป็น ตำบลกุดโบสถ์ ต่อมาในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2522 ทางราชการได้ 4 ตำบล 52 หมู่บ้านในเขตกิ่งอำเภอเสิงสาง เป็น อำเภอเสิงสาง ออกเป็นเอกเทศจากอำเภอครบุรี โดยมีนายอำเภอคนแรกคือ จารุพงศ์ เรืองสุวรรณ
หมู่บ้านโนนสมบูรณ์และหมู่บ้านเสิงสาง มีประชากรและบ้านเรือนจำนวนมาก ในปี พ.ศ. 2525 จึงตั้งชุมชนบ้านโนนสมบูรณ์ เป็น สุขาภิบาลโนนสมบูรณ์ และตั้งชุมชนบ้านเสิงสาง เป็น สุขาภิบาลเสิงสาง และจัดตั้งตำบลเพิ่มอีก 2 ตำบล โดยในปี พ.ศ. 2528 ได้แยกหมู่ที่ 5 บ้านสุขไพบูลย์ รวมกับอีก 6 หมู่บ้านในตำบลเสิงสาง ตั้งเป็น ตำบลสุขไพบูลย์ และปี พ.ศ. 2538 ได้แยกหมู่ที่ 20 บ้านราษฎร์บำรุง รวมกับอีก 7 หมู่บ้านในตำบลโนนสมบูรณ์ ตั้งเป็น ตำบลบ้านราษฎร์ เป็นตำบลลำดับที่ 6 ของทางอำเภอจนถึงปัจจุบัน

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอเสิงสางแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 6 ตำบล 87 หมู่บ้าน

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอเสิงสางประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลโนนสมบูรณ์ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลโนนสมบูรณ์- เทศบาลตำบลเสิงสาง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเสิงสาง- องค์การบริหารส่วนตำบลเสิงสาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเสิงสาง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลเสิงสาง)- องค์การบริหารส่วนตำบลสระตะเคียน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระตะเคียนทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลโนนสมบูรณ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนสมบูรณ์ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลโนนสมบูรณ์)- องค์การบริหารส่วนตำบลกุดโบสถ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกุดโบสถ์ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลสุขไพบูลย์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสุขไพบูลย์ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านราษฎร์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านราษฎร์ทั้งตำบล

**อ้างอิง**
ส