ไททัน (เทพปกรณัม)

ไฟล์:Cornelis Cornelisz. van Haarlem - The Fall of the Titans - Google Art Project.jpg|thumb|300px|The Fall of the Titans โดย Cornelis Cornelisz van Haarlem (1596–1598)
เทพไททัน เป็นเทพสิบสององค์ที่เรืองอำนาจในช่วงยุคทอง (Golden Age) และถูกล้มล้างอำนาจไปโดยเทพโอลิมปัส (Olympian)

**เทพไททันตามตำนานของชาวกรีก**
ตามตำนานของชาวกรีกเป็นเทพรุ่นเก่าซึ่งถูกชิงอำนาจไปโดยเหล่าเทพโอลิมเปียน เหล่าเทพไททันเป็นบุตรของไกอา และยูเรนัส มีจำนวน 12 องค์ คือ 1.โอเชียนัส 2.โคไออัส 3.ไครอัส 4.ไฮพีเรียน 5.ไออาพีทัส 6.ไธอา 7.รีอา 8.ธีมิส 9.นีโมซินี 10.ฟีบี 11.ทีธิส และ 12.โครนอส และในภายหลังได้มีการเพิ่ม ไดโอนี เข้ามาเป็นเทพีไททันองค์ที่ 13 ด้วย
เทพไททันเป็นหนึ่งในบรรดาลูกของไกอาที่ถูกยูเรนัสโยนลงไปในพื้นใต้พิภพ ไกอาเคียดแค้นกับการกระทำของยูเรนัสมาก จึงได้ชักชวนบุตรของตนให้รวมตัวกันล้มล้างอำนาจของยูเรนัส
โครนอสผู้เป็นบุตรองค์สุดท้องอาสาที่จะทำการกบฏนี้ และล้มล้างอำนาจของยูเรนัสได้สำเร็จ โครนัสจึงได้ชักชวนเหล่าเทพไททันอื่น ๆ ให้ขึ้นมาครอบครองพื้นพิภพ แต่ไม่ยอมช่วยเหล่าอสุรกายอัปลักษณ์ที่เป็นลูกตนอื่น ๆ ของไกอาขึ้นมาด้วย ไกอาจึงสาปแช่งให้โครนัสต้องถูกลูกของตนยึดอำนาจเช่นเดียวกับที่โครนัสได้ทำกับยูเรนัส คำสาปของไกอาประสบผลเมื่อเทพโอลิมเปียนได้ถือกำเนิดขึ้นและยึดอำนาจจากโครนัส

**เทพไททันตามตำนานของชาวเพลาสเกียน**
ตามตำนานของชาวเพลาสเกียนเทพไททันเป็นเทพรุ่นแรก มีอำนาจเหนือดวงดาวต่าง ๆ ในจักรวาล ถูกสร้างขึ้นโดยเทพียูริโนมี (Eurynome) มีจำนวนทั้งหมด 12 องค์ คือ 1.เทพีไธอา 2.เทพไฮพีเรียน 3.เทพีฟีบี 4.เทพแอตลาส 5.เทพีไดโอนี 6.เทพไครอัส 7.เทพีธีมิส 8.เทพยูริมีดอน 9.เทพีทีธิส 10.เทพโอเชียนัส 11.เทพีรีอา 12.เทพโครนอส 
โดยเทพีไธอาและเทพไฮพีเรียนครอบครองดวงอาทิตย์ เทพีฟีบีและเทพแอตลาสครอบครองดวงจันทร์ เทพีไดโอนีและเทพไครอัสครอบครองดาวพุธ เทพีธีมิสและเทพยูริมีดอนครอบครองดาวพฤหัสบดี เทพีทีธิสและเทพโอเชียนัสครอบครองดาวศุกร์ และเทพีรีอาและเทพโครนอสครอบครองดาวเสาร์

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 Aeschylus, Prometheus Bound in Aeschylus, with an English translation by Herbert Weir Smyth, Ph. D. in two volumes. Vol 2. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press. 1926.  Online version at the Perseus Digital Library.- Aeschylus, Persians. Seven against Thebes. Suppliants. Prometheus Bound. Edited and translated by Alan H. Sommerstein. Loeb Classical Library No. 145. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 2009. 978-0-674-99627-4.  Online version at Harvard University Press.- Apollodorus, Apollodorus, The Library, with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921.  Online version at the Perseus Digital Library.- Apollonius Rhodius, Argonautica, edited and translated by William H. Race, Loeb Classical Library No. 1, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2009. 978-0-674-99630-4.  Online version at Harvard University Press.- Archi, Alsonso, "The Names of the Primeval Gods", Orientalia, Nova Series, Vol. 59, No. 2, Die Artikel in diesem Heft sind Einar von Schuler gewidmet (*28. 10. 1930 †15. 2. 1990) (1990), pp. 114–29. 43075881.- Arnobius, The Seven Books of Arnobius Adversus Gentes,  translated by Archibald Hamilton Bryce and Hugh Campbell, Edinburg: T. & T. Clark. 1871.  Internet Archive.- Athanaassakis, Apostolos N., and Benjamin M. Wolkow, The Orphic Hymns, Johns Hopkins University Press; First Printing edition (2013). 978-1421408828.- Beckman, Gary, "Intrinsic and Constructed Sacred Space in Hittite Anatolia" in Heaven on Earth: Temples, Ritual and Cosmic Symbolism in the Ancient World, edited by Deena Ragavan, Oriental Institute of the University of Chicago, Number 9, 2013, pp. 153-173.- Bernabé, Alberto (2002), "La toile de Pénélope: a-t-il existé un mythe orphique sur Dionysos et les Titans?" Revue de l'histoire des religions 219(4): 401–433.- Bernabé, Alberto (2003), "Autour du mythe orphique sur Dionysos et les Titans. Quelque notes critiques" in Des Géants à Dionysos. Mélanges offerts à F. Vian. D. A. P. Chuvin. Alessandria: 25–39.- Bremmer, Jan N., Greek Religion and Culture, the Bible, and the Ancient Near East, Brill, 2008. 978-90-04-16473-4.- Burkert, Walter (1985), Greek Religion, Harvard University Press, 1985. 0-674-36281-0.- Burkert, Walter (1995), The Orientalizing Revolution: Near Eastern Influence on Greek Culture in the Early Archaic Age, translated by Walter Burkert, Margaret E. Pinder, Harvard University Press, 1995. 0-674-64364-X.- Caldwell, Richard, Hesiod's Theogony, Focus Publishing/R. Pullins Company (1987). 978-0-941051-00-2.- Campbell, David A., Greek Lyric, Volume IV: Bacchylides, Corinna,  Loeb Classical Library No. 461. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press. 978-0-674-99508-6.  Online version at Harvard University Press.- Clement of Alexandria, The Exhortation to the Greeks. The Rich Man's Salvation. To the Newly Baptized. Translated by G. W. Butterworth. Loeb Classical Library No. 92. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1919. 978-0-674-99103-3.  Online version at Harvard University Press.   Internet Archive 1960 edition.- Diodorus Siculus, Library of History, Volume III: Books 4.59-8. Translated by C. H. Oldfather. Loeb Classical Library No. 340. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1939. 978-0-674-99375-4.  Online version at Harvard University Press.  Online version by Bill Thayer- Edmonds, Radcliffe (1999), "Tearing Apart the Zagreus Myth: A Few Disparaging Remarks On Orphism and Original Sin", Classical Antiquity 18 (1999): 35–73.  PDF date=2011-04-14 .- Edmonds, Radcliffe (2008),  "Recycling Laertes' Shroud: More on Orphism and Original Sin" date=2020-09-20 , Center for Hellenic Studies- Edmonds, Radcliffe (2013), Redefining Ancient Orphism: A Study in Greek Religion, Cambridge; New York:  Cambridge University Press. 978-1-107-03821-9.- Fowler, R. L. (2000), Early Greek Mythography: Volume 1: Text and Introduction, Oxford University Press, 2000. 978-0198147404.- Fowler, R. L. (2013), Early Greek Mythography: Volume 2: Commentary, Oxford University Press, 2013. 978-0198147411.- Gantz, Timothy, Early Greek Myth: A Guide to Literary and Artistic Sources, Johns Hopkins University Press, 1996, Two volumes: 978-0-8018-5360-9 (Vol. 1), 978-0-8018-5362-3 (Vol. 2).- Guthrie, W. K. C., Orpheus and Greek Religion: A Study of the Orphic Movement, Princeton University Press, 1935. 978-0-691-02499-8.- Grimal, Pierre, The Dictionary of Classical Mythology, Wiley-Blackwell, 1996. 978-0-631-20102-1.- Hansen, William, Handbook of Classical Mythology, ABC-CLIO, 2004. 978-1576072264.- Hard, Robin, The Routledge Handbook of Greek Mythology: Based on H.J. Rose's "Handbook of Greek Mythology", Psychology Press, 2004, 978-0415186360.  Google Books.- Harrison, Jane Ellen, Prolegomena to the Study of Greek Religion, second edition, Cambridge: Cambridge University Press, 1908.  Internet Archive- Hesiod, Theogony, in The Homeric Hymns and Homerica with an English Translation by Hugh G. Evelyn-White, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1914.  Online version at the Perseus Digital Library.- Hesiod; Works and Days, in The Homeric Hymns and Homerica with an English Translation by Hugh G. Evelyn-White, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1914.  Online version at the Perseus Digital Library.- Homer, The Iliad with an English Translation by A.T. Murray, Ph.D. in two volumes. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1924.  Online version at the Perseus Digital Library.- Homeric Hymn to Apollo (3), in The Homeric Hymns and Homerica with an English Translation by Hugh G. Evelyn-White, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1914.  Online version at the Perseus Digital Library.- Homeric Hymn to Demeter (2), in The Homeric Hymns and Homerica with an English Translation by Hugh G. Evelyn-White, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1914.  Online version at the Perseus Digital Library.- Homeric Hymn to Hermes (4), in The Homeric Hymns and Homerica with an English Translation by Hugh G. Evelyn-White, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1914.  Online version at the Perseus Digital Library.- Hyginus, Gaius Julius, Fabulae in Apollodorus' Library and Hyginus' Fabulae: Two Handbooks of Greek Mythology, Translated, with Introductions by R. Scott Smith and Stephen M. Trzaskoma, Hackett Publishing Company,  2007. 978-0-87220-821-6.- Kern, Otto. Orphicorum Fragmenta, Berlin, 1922.  Internet Archive- Linforth, Ivan M., The Arts of Orpheus, Berkeley, University of California Press, 1941.  Online version at HathiTrust- Marsh, Jenny, Cassell's Dictionary of Classical Mythology, Casell & Co, 2001. 0-304-35788-X.  Internet Archive- Morford, Mark P. O., Robert J. Lenardon, Classical Mythology, Eighth Edition, Oxford University Press, 2007. 978-0-19-530805-1.- Most, G.W., Hesiod, Theogony, Works and Days, Testimonia, Edited and translated by Glenn W. Most, Loeb Classical Library No. 57, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2018. 978-0-674-99720-2.  Online version at Harvard University Press.- Nilsson, Martin, P., "Early Orphism and Kindred Religions Movements", The Harvard Theological Review, Vol. 28, No. 3 (Jul., 1935), pp. 181–230. 1508326- Nonnus, Dionysiaca; translated by Rouse, W H D, I Books I–XV. Loeb Classical Library No. 344, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1940.  Internet Archive- Ogden, Daniel, Drakōn: Dragon Myth and Serpent Cult in the Greek and Roman Worlds, Oxford University Press, 2013. 978-0-19-955732-5.- Ovid, Metamorphoses, Brookes More. Boston. Cornhill Publishing Co. 1922.  Online version at the Perseus Digital Library.- Parada, Carlos, Genealogical Guide to Greek Mythology, Jonsered, Paul Åströms Förlag, 1993. 978-91-7081-062-6.- Parker, Robert (2002), "Early Orphism" in The Greek World, edited by Anton Powell, Routledge, 2002. 978-1-134-69864-6.- Parker, Robert (2014), Review of Edmonds 2013. Bryn Mawr Classical Review  BMCR 2014.07.13.- Pausanias, Pausanias Description of Greece with an English Translation by W.H.S. Jones, Litt.D., and H.A. Ormerod, M.A., in 4 Volumes. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1918.  Online version at the Perseus Digital Library.- Pindar, Odes, Diane Arnson Svarlien. 1990.  Online version at the Perseus Digital Library.- Plato, Cratylus in Plato in Twelve Volumes, Vol. 12 translated by Harold N. Fowler, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1925.  Online version at the Perseus Digital Library.- Plato, Critias in Plato in Twelve Volumes, Vol. 9 translated by W.R.M. Lamb. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1925.  Online version at the Perseus Digital Library.- Plato, Timaeus in Plato in Twelve Volumes, Vol. 9 translated by W.R.M. Lamb. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1925.  Online version at the Perseus Digital Library.- Plutarch, Moralia, Volume XII: Concerning the Face Which Appears in the Orb of the Moon. On the Principle of Cold. Whether Fire or Water Is More Useful. Whether Land or Sea Animals Are Cleverer. Beasts Are Rational. On the Eating of Flesh. Translated by Harold Cherniss, W. C. Helmbold. Loeb Classical Library No. 406. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1957. 978-0-674-99447-8  Online version at Harvard University Press.- Rutherford, Ian, "Canonizing the Pantheon: the Dodekatheon in Greek Religion and its Origins" in The Gods of Ancient Greece: Identities and Transformations, editors Jan N. Bremmer, Andrew Erskine, Edinburgh University Press 2010. 978-0748637980.- Spineto, Natale, "Models of the Relationship between God and Huma in 'Paganism', in The Quest for a Common Humanity: Human Dignity and Otherness in the Religious Traditions of the Mediterranean, Brill, 2011. 978-9004201651.- Rose, H. J., s.v. Atlas, s.v. Leto, s.v. Prometheus, s.v. Titan, in  The Oxford Classical Dictionary, Hammond, N.G.L. and Howard Hayes Scullard (editors), second edition, Oxford University Press, 1992. 0-19-869117-3.- Smith, William; Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, London (1873).  Online version at the Perseus Digital Library- Tripp, Edward, Crowell's Handbook of Classical Mythology, Thomas Y. Crowell Co; First edition (June 1970). 069022608X.- West, M. L. (1966), Hesiod: Theogony, Oxford University Press. 0-19-814169-6.- West, M. L. (1978), Hesiod: Works and Days, Clarendon Press. 0-19-814005-3.- West, M. L. (1983), The Orphic Poems, Clarendon Press. 978-0-19-814854-8.- West, M. L. (1988), Hesiod: Theogony and Works and Days, Oxford University Press. 978-0-19-953831-7.- West, M. L. (1997), The East Face of Helicon: West Asiatic Elements in Greek Poetry and Myth, Oxford University Press. 0198150423.- West, M. L. (2007), Indo-European Poetry and Myth, OUP Oxford, 2007,  978-0199280759.- Woodard, Roger D., "Hesiod and Greek Myth" in The Cambridge Companion to Greek Mythology, edited by Roger Woodard, Cambridge University Press, 2007.  978-0521845205.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 ไททัน- The Theogony of Hesiod

หมวดหมู่:เทพเจ้ากรีก