พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ (17 เมษายน พ.ศ. 2423 – 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2509) อดีตเจ้ากรมบัญชาการกรมราชเลขาธิการ

**พระประวัติ**
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ มีพระนามเมื่อแรกประสูติว่า หม่อมเจ้าดรุณไวยวัฒน์ จักรพันธุ์ เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศมี กรมพระจักรพรรดิพงษ์ ประสูติแต่หม่อมจีบ จักรพันธุ์ ณ อยุธยา เมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2423 ทรงศึกษาที่โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ ทรงงานที่กรมราชเลขาธิการ จนได้เลื่อนชั้นเป็นเจ้ากรมบัญชาการ เทียบเท่าอธิบดี เมื่อปี พ.ศ. 2453
วันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2443 ผนวชเป็นพระภิกษุ ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยมีพระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นวชิรญาณวโรรส เป็นพระอุปัชฌาย์ ผนวชแล้วไปอยู่วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร
ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้ดำรงตำแหน่งสัสดีเสือป่า ต่อมาได้รับพระราชทานยศเป็นนายกองเสือป่า และในวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466 ได้รับโปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ ทรงศักดินา 3,000 และโปรดเกล้าฯ ตั้งเป็นองคมนตรีสองครั้ง คือวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2458 และ พ.ศ. 2468  

**พระโอรส-ธิดา**
พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ ประทับที่วังบริเวณถนนจักรพรรดิพงศ์ มีพระโอรสและพระธิดา มากกว่า 30 คน พระโอรสและพระธิดาที่ปรากฏนาม คือ- หม่อมราชวงศ์หญิงจรัสวงศ์ จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมสุด- หม่อมราชวงศ์แสงสี่ทิศ จักรพันธุ์ มีนามลำลองว่าคุณชายใหม่ ประสูติแต่หม่อมสำปั้น - หม่อมราชวงศ์สิทธิลาภ จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมขาบ- หม่อมราชวงศ์เชาวน์ไวย จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมขาบ- หม่อมราชวงศ์หญิงเพทาย จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมขาบ- หม่อมราชวงศ์หญิงมัญชุลา จักรพันธุ์- หม่อมราชวงศ์วรานนท์ จักรพันธุ์ มีนามลำลองว่าคุณชายเขียว เกิดแต่หม่อมแหน- หม่อมราชวงศ์หญิงโกศลยา จักรพันธุ์ มีนามลำลองว่าคุณหญิงป้าม เกิดแต่หม่อมแหน- หม่อมราชวงศ์ชาลี จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมสาย- หม่อมราชวงศ์ชีวิน จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก- หม่อมราชวงศ์หญิงพินทุเรขา จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก- หม่อมราชวงศ์หญิงอารุณี จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก- หม่อมราชวงศ์จีรวัฒน์ จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก- หม่อมราชวงศ์หญิงจรัสพิมพ์ จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก- หม่อมราชวงศ์นิตรจักร จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก- หม่อมราชวงศ์อนัคชัย จักรพันธุ์- หม่อมราชวงศ์วัยวัฒน์ จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก- หม่อมราชวงศ์วีระเสน จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก- หม่อมราชวงศ์ปิยดรุณ จักรพันธุ์ เกิดแต่หม่อมเล็ก
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2509 สิริพระชันษา 85 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร

**พระเกียรติยศ**

**พระอิสริยยศ**
 หม่อมเจ้าดรุณไวยวัฒน์ (17 เมษายน พ.ศ. 2423 - 16 เมษายน พ.ศ. 2458)- หม่อมเจ้าดรุณไวยวัฒน์ จักรพันธุ์ (16 เมษายน พ.ศ. 2458 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466)- พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ (11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466 - 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2509)

**พระยศ**

**พระยศพลเรือน**
 รองอำมาตย์เอก

**พระยศกรมมหาดเล็ก**
 – เสวกตรี- 28 ธันวาคม 2456 – เสวกเอก- มหาเสวกเอก

**พระยศกองเสือป่า**
 นายหมู่ตรี- – นายหมู่ใหญ่- 20 กรกฎาคม 2455 – นายกองตรี- นายกองโท- นายกองเอก- 20 กุมภาพันธ์ 2462 – นายกองใหญ่- นายพลเสือป่า

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**
2456
ปี=2454ปี=2496

**เข็มพระราชทาน**
 พ.ศ. 2454 - เข็มข้าหลวงเดิม

**ราชตระกูล**

**อ้างอิง**
 เชิงอรรถ
 บรรณานุกรม- จำนวนหน้า=278- Jeffy Finestone. 2542. สมุดพระรูป พระราชโอรส พระราชธิดา พระราชนัดาใน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. ปรียนันทนา รังสิต,ม.ร.ว. โลมาโฮลดิ้ง 
หมวดหมู่:ราชสกุลจักรพันธุ์
หมวดหมู่:พระวรวงศ์เธอ
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าชาย
หมวดหมู่:พระองค์เจ้ายก
หมวดหมู่:องคมนตรีในรัชกาลที่ 6
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:สมาชิกกองเสือป่า