ตระกูลภาษา

ตระกูลภาษาต่างๆทั่วโลก
ตระกูลภาษา หรือ กลุ่มภาษา เป็นกลุ่มของภาษาที่มีวิวัฒนาการสืบทอดมาจากภาษาบรรพบุรุษร่วมกัน ตระกูลภาษาสามารถแบ่งย่อยเป็นหน่วยที่เล็กลงไปอีก ซึ่งมักจะเรียกหน่วยย่อยว่า "สาขา" เนื่องจากประวัติของกลุ่มภาษามักจะเขียนเป็นแผนผังต้นไม้
ส่วนใหญ่แล้ว ภาษาบรรพบุรุษมักจะไม่เป็นที่รู้จักโดยตรง เนื่องจากภาษาส่วนใหญ่จะมีประวัติของการเขียนสั้นมาก อย่างไรก็ดี เป็นไปได้ที่จะค้นพบคุณสมบัติต่าง ๆ ของภาษาบรรพบุรุษโดยใช้วิธีการของภาษาศาสตร์เปรียบเทียบ ซึ่งพยายามที่จะศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาษาหลายภาษาว่าบรรพบุรุษร่วมกันหรือไม่ และภาษาบรรพบุรุษมีลักษณะอย่างไร บรรพบุรุษของกลุ่มภาษาที่สืบสร้างขึ้นด้วยวิธีทางภาษาศาสตร์นี้ เรียกว่า ภาษาดั้งเดิม (proto-language) เช่น ภาษาอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม เป็นภาษาที่สันนิษฐานว่าเป็นบรรพบุรุษร่วมกันของภาษาต่างๆ ในตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน
ภาษาที่ไม่สามารถจัดได้อย่างแน่นอนลงไปในกลุ่มภาษาใด ๆ เรียกว่า ภาษาโดดเดี่ยว

**ภาษาธรรมชาติ**

**ตระกูลใหญ่ ๆ ของภาษา (จัดกลุ่มตามภูมิศาสตร์ โดยไม่คำนึงความสัมพันธ์ระหว่างตระกูล)**
ในรายชื่อดังต่อไปนี้ ชื่อที่มี "เครื่องหมาย" ข้างหน้า เป็นกลุ่มภาษาที่รู้จัก หัวข้อทางภูมิศาสตร์ข้างบนใช้สำหรับการจัดกลุ่มต่าง ๆ ให้อยู่ในกลุ่มที่สามารถเข้าใจง่ายกว่ารายชื่อของกลุ่มภาษาที่เป็นอิสระกันที่ไม่มีโครงสร้าง อย่างเดียวความสัมพันธ์ทางภูมิศาสตร์ สะดวกสำหรับการทำเช่นนี้ อย่างไรก็ดี หัวข้อเหล่านี้ไม่เป็นการแนะนำเกี่ยวกับการจัดตระกูลใหญ่ ("super-families") จากกลุ่มที่ได้กล่าวไว้

**กลุ่มภาษาในแอฟริกาและเอเชียตะวันตกเฉียงใต้**
 ตระกูลภาษาแอฟโร-เอเชียติก (ฮามิโต-เซไมติก)- ตระกูลภาษาไนเจอร์-คองโก- ตระกูลภาษาไนโล-ซาฮารัน- ตระกูลภาษาคอยซัน

**กลุ่มภาษาในยุโรป และ เอเชียเหนือ ตะวันตก และใต้**
 ตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน- ตระกูลภาษาดราวิเดียน (บางคนรวมตระกูลภาษาดราวิเดียน ในตระกูลที่ใหญ่กว่า คือ ตระกูลภาษาเอลาโม-ดราวิเดียน)- ตระกูลภาษาคอเคเซียน (โดยทั่วไปมักจะคิดเป็น 2 กลุ่มแยกกันคือ คอเคเซียนเหนือ และ คอเคเซียนใต้)- ตระกูลภาษาอัลไตอิก (ถกเถียง)- ตระกูลภาษายูราลิก- ตระกูลภาษาฮูร์โร-ยูราร์เตียน (สูญพันธุ์)- ตระกูลภาษายูคากีร์ (บางคนรวมกลุ่มบูคากีร์กับกลุ่มยูราลิก)- ตระกูลภาษาชูคอตโก-คัมชัตกัน- ตระกูลภาษาเยนิเซ-ออสต์ยัก- ตระกูลภาษาอันดามัน

**กลุ่มภาษาในเอเชียตะวันออก เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และแถบแปซิฟิก**
 ตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก- ตระกูลภาษาออสโตรนีเซียน (มาลาโย-โพลีนีเซียน)- ตระกูลภาษาจีน-ทิเบต (บางคนรวม ขร้า-ไท กับ ม้ง-เมี่ยน กับตระกูลภาษาจีน-ทิเบต)- ตระกูลภาษาขร้า-ไท- ตระกูลภาษาม้ง-เมี่ยน- ภาษาพื้นเมืองในออสเตรเลีย (มีหลายตระกูล)- ภาษากลุ่มปาปัว (มีหลายตระกูล)

**กลุ่มภาษาในทวีปอเมริกา**
 บทความหลัก: ภาษาอเมริกันพื้นเมือง- ตระกูลภาษาคาดโดอัน (อเมริกาเหนือ)- ตระกูลภาษาคาตูคินัน (อเมริกาใต้) (3)- ตระกูลภาษาคาริบ (อเมริกาใต้) (29)- ตระกูลภาษาคาฮัวพานัน (อเมริกาใต้) (2)- ตระกูลภาษาเคเรส (อเมริกาเหนือ) (2)- ตระกูลภาษาเคชวน (อเมริกาใต้) (46)- ตระกูลภาษาเคียววา-ทาโนอัน (อเมริกาเหนือ) (6)- ตระกูลภาษาจิวาโรอัน (อเมริกาใต้) (4)- ตระกูลภาษาชอน (อเมริกาใต้) (2)- ตระกูลภาษาชาปากูรา-วานฮัม (อเมริกาใต้) (5)- ตระกูลภาษาชาลิชัน (อเมริกาเหนือ)- ตระกูลภาษาชิบชัน (อเมริกากลาง, อเมริกาใต้) (22)- ตระกูลภาษาชูมาช (อเมริกาเหนือ) (7)- ตระกูลภาษาโชโก (อเมริกาใต้) (10)- ตระกูลภาษาซาปาโรอัน (อเมริกาใต้) (7)- ตระกูลภาษาซามูโคอัน (อเมริกาใต้) (2)- ตระกูลภาษาซาลิวัน (อเมริกาใต้) (2)- ตระกูลภาษาซิวอัน (อเมริกาเหนือ)- ตระกูลภาษาทาคานัน (อเมริกาใต้) (6)- ตระกูลภาษาทูคาโนอัน (อเมริกาใต้) (25)- ตระกูลภาษาทูปิ (อเมริกาใต้) (70)- ตระกูลภาษานัมบิกวารัน (อเมริกาใต้) (5)- ตระกูลภาษานา-เดเน (อาธาบัสกัน) (อเมริกาเหนือ)- ตระกูลภาษาบาร์บาโคอัน (อเมริกาใต้) (7)- ตระกูลภาษาพาโนอัน (อเมริกาใต้) (30)- ตระกูลภาษาเพซัน (อเมริกาใต้) (1)- ตระกูลภาษาเพนูเตียน (อเมริกาเหนือ)- ตระกูลภาษาเพบา-ยากวน (อเมริกาใต้) (2)- ตระกูลภาษามัสโคเจียน (อเมริกาเหนือ)- ตระกูลภาษามัสคอยอัน (อเมริกาใต้) (5)- ตระกูลภาษามาโคร-เก (อเมริกาใต้) (32)- ตระกูลภาษามาคุ (อเมริกาใต้) (6)- ตระกูลภาษามาตาโก-ไกวกูรู (อเมริกาใต้) (11)- ตระกูลภาษามายัน (อเมริกาเหนือ), (อเมริกากลาง)- ตระกูลภาษามิเซ-โซเก (อเมริกาเหนือ, อเมริกากลาง)- ตระกูลภาษามิซูมัลปัน (อเมริกากลาง)- ตระกูลภาษามูรา (อเมริกาใต้) (1)- ตระกูลภาษาโมเซเตนัน (อเมริกาใต้) (1)- ตระกูลภาษายาโนมัม (อเมริกาใต้) (4)- ตระกูลภาษาลูเล-วิเลลา (อเมริกาใต้) (1)- ตระกูลภาษาวิโตโตอัน (อเมริกาใต้) (6)- ตระกูลภาษาอเรากาเนียน (อเมริกาใต้) (2)- ตระกูลภาษาอเราอัน (อเมริกาใต้) (8)- ตระกูลภาษาอราวาคัน (อเมริกาใต้, แคริบเบียน) (60)- ตระกูลภาษาอรูตานิ-ซาเป (อเมริกาใต้) (2)- ตระกูลภาษาอลากาลูหัน (อเมริกาใต้) (2)- ตระกูลภาษาอัลจิก (รวมถึง อัลกอนเควียน) (อเมริกาเหนือ)- ตระกูลภาษาอิโรควอยอัน (อเมริกาเหนือ)- ตระกูลภาษาอินุอิต-อลิวต์ (อเมริกาเหนือ)- ตระกูลภาษาอูโต-แอ็ซเทกัน (อเมริกาเหนือ)- ตระกูลภาษาโอโต-มังเกวียน (อเมริกากลาง)- ตระกูลภาษาไอมาราน (อเมริกาใต้) (3)- ตระกูลภาษาฮัวเวียน (อเมริกาเหนือ)- ตระกูลภาษาฮารากมเบต (อเมริกาใต้) (2)- ตระกูลภาษาฮูรุ-ชิปายา (อเมริกาใต้) (2)- ตระกูลภาษาโฮคัน (อเมริกาเหนือ)

**กลุ่มภาษา super-families ที่เสนอมา**
 ตระกูลภาษาออสตริก- ตระกูลภาษาอินโด-แปซิฟิก- ตระกูลภาษายูรัล-อัลไตอิก- โปรโต-ปอนติก- ตระกูลภาษาอิเบโร-คอเคเซียน- ตระกูลภาษาอลาโรเดียน- ตระกูลภาษาอเมรินด์- ตระกูลภาษามาโคร-ซิวอัน- ตระกูลภาษาคองโก-ซาฮารัน- Super-Families ที่รวมถึง ตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน
** ตระกูลภาษายูเรเชียติก
** ตระกูลภาษานอสเตรียติก
** ตระกูลภาษาโปรโต-เวิลด์

** ภาษาครีโอล ภาษาพิดจิน และภาษาสำหรับการค้า**
 ภาษาชาบากาโน - ภาษาครีโอลที่มีพื้นฐานจากภาษาสเปน พูดในตอนใต้ของประเทศฟิลิปปินส์- ภาษาชีนุก จาร์กอน- ภาษาซังโก- ตระกูลภาษาบิสลามิก
** ภาษาบิสลามา
** ภาษาโบรเคน
** ภาษาพีจอน
** ตอกปีซิน- ตระกูลภาษาครีโอลโปรตุเกส- ภาษาลิงกวาฟรังกา- ภาษาครีโอลอังกฤษฮาวาย- ภาษาฮีรีโมตู- ภาษาครีโอลเฮติ

**ภาษาโดดเดี่ยว: Isolate Languages**

**ภาษามือ**
 ภาษามืออเมริกัน (American Sign Language, ASL) - ภาษามือออสลาน (Auslan) ใช้ในประเทศออสเตรเลีย- ภาษามืออังกฤษ (British Sign Language, BSL) - ภาษามือดัตช์ (Dutch Sign Language, NGT)- ภาษามือควีเบก (Quebec Sign Language, LSQ) - ภาษามือฝรั่งเศส (French Sign Language, LSF) - ภาษามือเฟลมิช (Flemish Sign Language Vlaamse Gebarentaal, VGT) - ภาษามือเยอรมัน (German Sign Language, Deutsche Gebärdensprache, DGS) - ภาษามือเยอรมัน-สวิส (German-Swiss Sign Language, Deutschschweizer Gebärdensprache, DSGS) - ภาษามือไอริช (Irish Sign Language. ISL) - ภาษามือนิคารากัว (Nicaraguan Sign Language, LSN) - ภาษามือไต้หวัน (Taiwanese Sign Language, TSL) 

**ภาษาธรรมชาติอื่น ๆ ที่มีความน่าสนใจเป็นพิเศษ**
 ภาษาใกล้สูญ- ภาษาสูญแล้ว

**ภาษาที่นอกเหนือจากภาษาธรรมชาติ**
นอกจากภาษาที่ได้กล่าวไว้ข้างบน ซึ่งเกิดมาจากความสามารถในการพูดสื่อสารกันได้แล้ว ยังมีภาษาอื่น ๆ ที่มีคุณสมบัติที่สำคัญของภาษาเหล่านั้นด้วย- ภาษาที่สร้างขึ้น- ภาษาโปรแกรม

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 http://www.ethnologue.com/web.asp- http://www.unilang2.org/main/families.php date=2005-02-11 - http://gebaren.ugent.be/