อำเภอสุคิริน

สุคิริน เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนราธิวาส โดยคำว่า "สุคิริน" เป็นชื่อตำหนักของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี พระราชทานเมื่อคราวเสด็จมาประทับแรม เมื่อปี พ.ศ. 2510 ซึ่งหมายความว่า "พรรณไม้งามเขียวชอุ่ม" ซึ่งสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี พระราชทานเพื่อความเหมาะสมกับสภาพท้องถิ่นที่เต็มไปด้วยป่าและภูเขา มีพรรณไม้นานาชนิดขึ้นอยู่อย่างงดงาม275x275px
โรงเรียนรักไทย ตำบลภูเขาทอง
เหมืองทองโต๊ะโม๊ะ ตำบลภูเขาทอง
ลำธารจากภูเขาในเขตตำบลภูเขาทอง

**ภูมิศาสตร์**
อำเภอสุคิรินตั้งอยู่ทางตอนล่างด้านใต้สุดของจังหวัดนราธิวาส มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอจะแนะ อำเภอระแงะ และอำเภอสุไหงปาดี- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอสุไหงปาดีและอำเภอแว้ง- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเยอลี รัฐกลันตัน และอำเภอฮูลูเปรัก รัฐเปรัก (ประเทศมาเลเซีย)- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอฮูลูเปรัก รัฐเปรัก (ประเทศมาเลเซีย) และอำเภอจะแนะ
ศาลเจ้าแม่โต๊ะโม๊ะ ตำบลภูเขาทอง
พระตำหนักสุคิริน
พระตำหนักสุคิริน

**ประวัติ**
อำเภอสุคิรินเดิมเคยเป็นกิ่งอำเภอหนึ่งที่ได้จัดตั้งขึ้นในวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2478 ชื่อ กิ่งอำเภอปาโจ (ปาโจ แปลว่า น้ำตก) ขึ้นการปกครองกับอำเภอโต๊ะโมะ (อำเภอแว้งในปัจจุบัน) กิ่งอำเภอนี้จัดตั้งเพราะมีชาวฝรั่งเศสได้เข้ามาขอสัมปทานทำเหมืองแร่ทองคำบริเวณเทือกเขาลีซอ ซึ่งตั้งอยู่ที่ตำบลโต๊ะโมะ มีราษฎรอพยพเข้ามาอยู่เป็นจำนวนมาก ทางราชการจึงได้พิจารณาจัดตั้งกิ่งอำเภอนี้ขึ้นมาเพื่อสะดวกในการปกครอง ดูแลผลประโยชน์ของทางราชการในการจัดเก็บภาษีอากร - ให้บริการประชาชน โดยแบ่งการปกครองเป็น 2 ตำบล คือ ตำบลโต๊ะโมะและตำบลมาโมง และในวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2482 ได้เปลี่ยนชื่อกิ่งอำเภอปาโจ เป็น กิ่งอำเภอโต๊ะโม๊ะ ตามชื่อตำบลที่ตั้งกิ่งอำเภอ  
ต่อมาในปี พ.ศ. 2482 เกิดสงครามอินโดจีนขึ้น ชาวฝรั่งเศสเจ้าของกิจการเหมืองแร่ทองคำได้หนีภัยสงครามจึงทิ้งเหมืองแร่ทองคำ รัฐบาลไทยโดยกรมโลหะกิจ กระทรวงอุตสาหกรรม ได้แต่งตั้งพระอุดมธรณีศาสตร์ มาเป็นผู้ดำเนินการเหมืองแร่ทองคำดังกล่าวแทน ประมาณปีเศษเกิดเหตุการณ์ไม่สงบในบริเวณเหมืองแร่ทองคำ และต่อมาได้ล้มเลิกกิจการไป คนไทยที่อาศัยอยู่บริเวณนี้ได้อพยพออกหมด และในวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2496 ทางราชการได้ประกาศยุบกิ่งอำเภอโต๊ะโม๊ะ ลงเป็น ตำบลโต๊ะโม๊ะ เนื่องจากแหล่งชุมนุมชนที่หนาแน่นซึ่งมีอยู่ในเวลาเริ่มตั้งกิ่งอำเภอนั้น ขณะนี้ร่วงโรยลงไป ประกอบกับพลเมืองอพยพไปอยู่ท้องถิ่นอื่น คงเหลือพลเมืองเพียงเล็กน้อย จึงไม่มีความจำเป็นที่จะต้องตั้งกิ่งอำเภอนี้ไว้ต่อไปอีก ต่อมาในวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2500 ได้ยุบพื้นที่ตำบลโต๊ะโม๊ะลง รวมเข้ากับพื้นที่ตำบลมาโมง เนื่องจากมีพื้นที่เพียง 2 หมู่บ้าน และหมดความจำเป็น 
ต่อมาในปี พ.ศ. 2517 คณะรัฐมนตรีได้มีมติให้กรมประชาสงเคราะห์จัดตั้งนิคมพัฒนาตนเองภาคใต้ จังหวัดนราธิวาส เพื่ออพยพราษฎรที่มีฐานะยากจนและไม่มีที่ดินทำกินจากท้องที่ต่าง ๆ เข้ามาประกอบอาชีพ เขตนิคมคลุมพื้นที่ 3 อำเภอ คือ อำเภอระแงะ อำเภอแว้ง และอำเภอรือเสาะ
ในปี พ.ศ. 2519 ราษฎรในพื้นที่ได้ยื่นเรื่องราวต่อราชการ ขอให้ตั้งกิ่งอำเภอขึ้นที่พื้นที่บริเวณนี้อีกครั้ง โดยกระทรวงมหาดไทยได้พิจารณาเห็นว่าราษฎรทั้งสองตำบล ได้แก่ ตำบลมาโมง และตำบลสุคิริน เป็นตำบลที่อยู่ไกลท้องที่ทุรกันดาร และห่างไกลจากตัวอำเภอ เจ้าหน้าที่มีโอกาสตรวจเยี่ยมเยือนดูแลทุกข์สุขของราษฎรน้อยมาก เพราะทางคมนาคมไม่สะดวก ซึ่งอาจเป็นการเสียหายในด้านการปกครอง ประกอบกับหมู่บ้านดังกล่าวมีโอกาสที่จะเจริญในอนาคต เพราะราษฎรอาศัยอยู่กันหนาแน่นมาก และมีพื้นที่ทำมาหากินได้ โดยเฉพาะมีทรัพยากรทางธรรมชาติ พอที่จะยกระดับการครองชีพของราษฎรของตำบลมาโมง และตำบลสุคิรินให้ดียิ่งขึ้น จึงแนะนำประชุมชี้แจงร่วมกับทางอำเภอแว้ง รายงานต่อกระทรวงมหาดไทย ขอจัดตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอสุคิรินขึ้น
ต่อมาเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2520 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกตำบลสุคิริน และตำบลมาโมง ออกจากการปกครองของอำเภอแว้ง รวมตั้งเป็น กิ่งอำเภอสุคิริน ให้มีผลตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคม ปีเดียวกัน และในวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2520 มีประกาศกระทรวงมหาดไทย ให้แยกบางหมู่บ้านออกมาจากการปกครองของตำบลสุคิริน รวมตั้งเป็นตำบลเกียร์  และในวันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2522 มีประกาศกระทรวงมหาดไทย ให้แยกบางหมู่บ้านออกมาจากการปกครองของตำบลมาโมง รวมตั้งเป็นตำบลภูเขาทอง จนกระทั่งเมื่อวันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2529 จึงมีพระราชกฤษฎีกาฯ ยกฐานะขึ้นเป็น อำเภอสุคิริน จนถึงปัจจุบัน- วันที่ 17 พฤศจิกายน 2478 แยกพื้นที่ตำบลโต๊ะโม๊ะ และตำบลมาโมง ของอำเภอโต๊ะโม๊ะ (อำเภอแว้ง) มาจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอปาโจ และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอโต๊ะโม๊ะ (อำเภอแว้ง)- วันที่ 17 เมษายน 2482 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอโต๊ะโม๊ะ จังหวัดนราธิวาส เป็น อำเภอแว้ง และเปลี่ยนแปลงชื่อกิ่งอำเภอปาโจ อำเภอโต๊ะโม๊ะ (อำเภอแว้ง) จังหวัดนราธิวาส เป็น กิ่งอำเภอโต๊ะโม๊ะ- วันที่ 1 กันยายน 2496 ยุบกิ่งอำเภอโต๊ะโม๊ะ อำเภอแว้ง ลงเป็น ตำบลโต๊ะโม๊ะ และให้ยุบรวมเข้ากับพื้นที่อำเภอแว้ง
*วันที่ 12 มีนาคม 2500 ยุบตำบลโต๊ะโม๊ะ รวมกับท้องที่ตำบลมาโมง โดยโอนพื้นที่หมู่ 1,2 (ในขณะนั้น) ของตำบลโต๊ะโม๊ะ (ที่ถูกยุบ) ไปตั้งเป็นหมู่ที่ 4 และ 5 ของตำบลมาโมง ตามลำดับ
*วันที่ 22 สิงหาคม 2515 ตั้งตำบลสุคิริน แยกออกจากตำบลมาโมง
*วันที่ 23 ธันวาคม 2517 จัดตั้งนิคมสร้างตนเองพัฒนาภาคใต้ ในท้องที่อำเภอระแงะ อำเภอแว้ง และอำเภอรือเสาะ- วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2520 แยกพื้นที่ตำบลสุคิริน และตำบลมาโมง ของอำเภอแว้ง มาจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอสุคิริน และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอแว้ง- วันที่ 28 มิถุนายน 2520 ตั้งตำบลเกียร์ แยกออกจากตำบลสุคิริน- วันที่ 16 ตุลาคม 2522 ตั้งตำบลภูเขาทอง แยกออกจากตำบลมาโมง
*วันที่ 25 พฤศจิกายน 2523 ตั้งที่ทำการไปรษณีย์โทรเลขสุคิริน ในท้องที่กิ่งอำเภอสุคิริน อำเภอแว้ง- วันที่ 20 มีนาคม 2529 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอสุคิริน อำเภอแว้ง เป็น อำเภอสุคิริน
*วันที่ 1 กรกฎาคม 2534 ตั้งตำบลร่มไทร แยกออกจากตำบลเกียร์
*วันที่ 24 กันยายน 2535 จัดตั้งนิคมสร้างตนเอง ในท้องที่อำเภอรือเสาะ อำเภอแว้ง อำเภอศรีสาคร อำเภอสุไหงปาดี อำเภอจะแนะ และอำเภอสุคิริน (อีกครั้ง) โดยแก้ไขจากประกาศปี พ.ศ. 2517 และแยกนิคมสร้างตนเองพัฒนาภาคใต้ ออกเป็นพื้นที่ 2 นิคมสร้างตนเอง ได้แก่ นิคมสร้างตนเองสุคิริน ในท้องที่อำเภอจะแนะ อำเภอสุคิริน อำเภอสุไหงปาดี อำเภอแว้ง และนิคมสร้างตนเองศรีสาคร ในท้องที่อำเภอศรีสาคร และอำเภอรือเสาะ กับพื้นที่ที่เหลือจากการแยกนิคมสร้างตนเอง (พื้นที่ป่าไม้) ให้คืนให้กับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์- วันที่ 5 พฤษภาคม 2537 จัดตั้งสุขาภิบาลสุคิริน ในท้องที่หมู่ 3-4,7,9 ตำบลสุคิริน กับหมู่ 1,3 ตำบลเกียร์ และหมู่ 3,6 ตำบลมาโมง- วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลสุคิริน เป็น เทศบาลตำบลสุคิริน ด้วยผลของกฎหมาย

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอสุคิรินแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 5 ตำบล 41 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอสุคิรินประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลสุคิริน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสุคิริน ตำบลมาโมง และตำบลเกียร์- องค์การบริหารส่วนตำบลมาโมง  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมาโมง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลสุคิริน)- องค์การบริหารส่วนตำบลสุคิริน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสุคิริน (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลสุคิริน)- องค์การบริหารส่วนตำบลเกียร์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเกียร์ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลสุคิริน)- องค์การบริหารส่วนตำบลภูเขาทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลภูเขาทองทั้งตำบล
*องค์การบริหารส่วนตำบลร่มไทร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลร่มไทรทั้งตำบล

**อ้างอิง**

สุคิริน