อำเภอบ่อพลอย

บ่อพลอย เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดกาญจนบุรี

**ประวัติ**
อำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี มีการขุดพลอยในเขตอำเภอเริ่มตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 กล่าวว่าในสมัยโบราณ หมู่บ้านบ่อพลอยได้พบนิลและหินสีต่าง ๆ อยู่เกลื่อนกลาดตามลำห้วยและตามลาดเนินผา โดยนักล่าสัตว์และนักล่าของป่ารวมทั้งชาวบ้านที่เดินทางไปพบเห็นจนเป็นที่ทราบแน่ชัดว่าหินสีนั้นคือ พลอย  ซึ่งชนพื้นเมืองดั้งเดิมจะเป็นชาติพันธ์ุละว้า ต่อมาได้มีชนต่างถิ่น ได้แก่ กุหล่า พม่า มอญ กะเหรี่ยง จีน และไทยทรงดำ ทราบกิตติศัพท์การพบพลอยจึงได้พากันอพยพมาขุดพลอยกันมากมาย ความทราบถึงกรมการเมืองกาญจนบุรี จึงแต่งตั้งชาวกะเหรี่ยงเป็นหัวหน้าปกครอง ทำหน้าที่เก็บพลอยจากการขุดพลอยส่งไปยังกาญจนบุรี และจัดส่งไปยังกรุงเทพมหานคร เรียกว่า “ส่งส่วยพลอย”- วันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2473 ตั้งตำบลบ่อพลอย แยกออกจากตำบลหนองกุ่ม และโอนตำบลหนองกุ่ม ตำบลหนองรี อำเภอบ้านทวน มาจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอบ่อพลอย และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอเมืองกาญจนบุรี (เตรียมการประกาศจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอ)- วันที่ 6 เมษายน 2473 แยกพื้นที่ตำบลบ่อพลอย ตำบลหนองกุ่ม และตำบลหนองรี อำเภอบ้านทวน (อำเภอพนมทวน) มาจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอบ่อพลอย และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอเมืองกาญจนบุรี- วันที่ 26 มกราคม 2500 จัดตั้งสุขาภิบาลบ่อพลอย ในท้องที่บางส่วนของตำบลบ่อพลอย- วันที่ 16 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอบ่อพลอย อำเภอเมืองกาญจนบุรี เป็น อำเภอบ่อพลอย- วันที่ 30 ตุลาคม 2522 ตั้งตำบลหนองปรือ แยกออกจากตำบลหนองรี- วันที่ 15 มีนาคม 2526 จัดตั้งสุขาภิบาลหนองปรือ ในท้องที่บางส่วนของตำบลหนองปรือ- วันที่ 27 กันยายน 2526 ตั้งตำบลหลุมรัง แยกออกจากตำบลหนองรี- วันที่ 1 พฤศจิกายน 2526 จัดตั้งสุขาภิบาลหนองรี ในท้องที่บางส่วนของตำบลหนองรี- วันที่ 27 ธันวาคม 2531 ตั้งตำบลหนองปลาไหล แยกออกจากตำบลหนองปรือ- วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2534 ตั้งตำบลช่องด่าน แยกออกจากตำบลบ่อพลอย- วันที่ 24 ธันวาคม 2534 ตั้งตำบลสมเด็จเจริญ แยกออกจากตำบลหนองปรือ- วันที่ 22 เมษายน 2535 แยกพื้นที่ตำบลหนองปรือ และตำบลหนองปลาไหล อำเภอบ่อพลอย มาจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอหนองปรือ และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอบ่อพลอย- วันที่ 21 พฤษภาคม 2535 โอนพื้นที่ตำบลสมเด็จเจริญ อำเภอบ่อพลอย เข้าไปอยู่ในเขตกิ่งอำเภอหนองปรือ- วันที่ 22 ธันวาคม 2536 ตั้งตำบลหนองกร่าง แยกออกจากตำบลหนองรี- วันที่ 26 กันยายน 2540 ยกฐานะกิ่งอำเภอหนองปรือ อำเภอบ่อพลอย เป็น อำเภอหนองปรือ- วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลบ่อพลอย และสุขาภิบาลหนองรี เป็นเทศบาลตำบลบ่อพลอย และเทศบาลตำบลหนองรี ตามลำดับ ด้วยผลของกฎหมาย

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอบ่อพลอยมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอหนองปรือและอำเภอเลาขวัญ - ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอท่าม่วงและอำเภอเมืองกาญจนบุรี- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเลาขวัญ อำเภอห้วยกระเจา และอำเภอพนมทวน - ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอศรีสวัสดิ์

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอบ่อพลอยแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 6 ตำบล 80 หมู่บ้าน ได้แก่
 

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอบ่อพลอยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลบ่อพลอย  ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลบ่อพลอยและตำบลช่องด่าน- เทศบาลตำบลหนองรี ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองรี- องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อพลอย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อพลอย (นอกเขตเทศบาลตำบลบ่อพลอย)- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกุ่ม  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองกุ่มทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองรี  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองรี (นอกเขตเทศบาลตำบลหนองรี)- องค์การบริหารส่วนตำบลหลุ่มรัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหลุมรังทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลช่องด่าน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลช่องด่าน (นอกเขตเทศบาลตำบลบ่อพลอย)- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกร่าง  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองกร่างทั้งตำบล

**อ้างอิง**
บ่อพลอย