กโนม

โครงการ GNOME เป็นการสร้างแพลตฟอร์มทางคอมพิวเตอร์ ที่เป็นซอฟต์แวร์เสรี โดยมีเป้าหมายคือสร้างชุดเครื่องมือที่ช่วยให้นักพัฒนาสามารถสร้างโปรแกรมขึ้นมาได้ง่าย รวมไปถึงสิ่งแวดล้อมเดสก์ท็อป (desktop environment - ซอฟต์แวร์ที่ใช้เรียกซอฟต์แวร์อื่น ทำหน้าที่จัดการกับไฟล์และระบบหน้าต่าง)
มีซอฟต์แวร์จำนวนมากที่ถูกพัฒนาขึ้นใต้โครงการ GNOME ซึ่งมักจะถูกนำไปรวมเป็นส่วนหนึ่งของระบบปฏิบัติการบางชนิด เช่น ลินุกซ์ หรือ โซลาริส เป็นต้น
GNOME เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ GNU และเป็นสภาวะการทำงานแบบเดสก์ท็อปหลักของ GNU ด้วย GNOME

**ประวัติ**
โครงการ GNOME เริ่มขึ้นในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1997 โดย Miguel de Icaza และ Federico Mena เพื่อเป็นทางเลือกของระบบเดสก์ท็อป KDE เนื่องจากว่าโครงการ KDE ในขณะนั้นได้พัฒนาบน widget toolkit ชื่อ Qt ซึ่งขณะนั้นไม่ได้เป็นซอฟต์แวร์เสรี
GNOME เลือกใช้ widget toolkit ชื่อ GTK+ ซึ่งใช้สัญญาอนุญาตแบบ GNU Lesser Public License (LGPL) ดังนั้น GNOME จึงมีสัญญาอนุญาตใช้งาน 2 แบบคือ LGPL สำหรับไลบรารีต่างๆ และ GPL สำหรับระดับแอปพลิเคชัน
เดิมที GNOME ย่อมาจาก 'ภูติแคระ' ซึ่ง Elliot Lee ผู้คิดชื่อนี้ต้องการให้ GNOME มีลักษณะเป็นเฟรมเวิร์คแบบ distributed object เช่นเดียวกับ OLE ของไมโครซอฟท์ ปัจจุบันโครงสร้างของ GNOME ไม่ได้ใช้แนวคิดนี้แล้ว ชื่อเต็มของโครงการจึงถูกเลิกใช้ไป สมาชิกบางคนของโครงการได้เปลี่ยนวิธีเขียนชื่อจาก GNOME มาเป็น Gnome แทน

**โครงสร้าง**
GNOME ประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก ได้แก่- GNOME desktop environment - ระบบเดสก์ท็อปที่มุ่งเน้นผู้ใช้ทั่วไป- GNOME development platform - เฟรมเวิร์คในการพัฒนาโปรแกรมสำหรับใช้งานบนระบบเดสก์ท็อป
เป้าหมายของโครงการ GNOME คือสร้างซอฟต์แวร์ที่ใช้ได้อย่างเสรีโดยไม่มีค่าใช้จ่าย เป็นมิตรกับผู้ใช้ สนับสนุนการใช้งานของผู้ด้อยความสามารถ และสนับสนุนภาษาต่าง ๆ ให้มากที่สุดเท่าที่เป็นไปได้
ทางด้านการจัดการโครงการนั้น มีการตั้งมูลนิธิ GNOME ขึ้นมาในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1998 เพื่อทำงานบริหารจัดการและประชาสัมพันธ์ ทางมูลนิธิจะเปิดรับสมัครคณะกรรมการใหม่เป็นประจำทุกปีในเดือนพฤศจิกายน
นักพัฒนาและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับ GNOME จะจัดงานประชุมขึ้นปีละครั้งชื่อว่า GUADEC เพื่อพูดคุยหาทิศทางการพัฒนา GNOME ในอนาคต

**แพลตฟอร์ม**
จากเดิมที่ตั้งใจให้ทำงานได้กับ GNU ปัจจุบัน GNOME สามารถทำงานบนระบบปฏิบัติการแบบยูนิกซ์ได้เกือบทุกชนิด และถูกนำไปใช้เป็นฐานในการพัฒนา Java Desktop System ซึ่งเป็นส่วนติดต่อผู้ใช้ตัวใหม่ของระบบปฏิบัติการโซลาริสแทนระบบ Common Desktop Environment นอกจากนี้ GNOME ยังถูกเลือกให้เป็นระบบเดสก์ท็อปหลักของลินุกซ์หลายยี่ห้อ เช่น Fedora และ Ubuntu รายชื่อของลินุกซ์ที่ใช้ GNOME สามารถอ่านได้จากเว็บไซต์ของ GNOME
GNOME ยังมีในแบบ LiveCD ซึ่งนำไปใช้บนคอมพิวเตอร์โดยไม่ต้องติดตั้ง มีจุดประสงค์เพื่อให้ผู้ใช้หน้าใหม่ได้สัมผัสกับ GNOME และทำความคุ้นเคยก่อนติดตั้งใช้งานจริง
ส่วนประกอบทั้งหมดของ GNOME สามารถทำงานได้บน Cygwin ซึ่งช่วยให้โปรแกรมของ GNOME ทำงานบนระบบปฏิบัติการไมโครซอฟท์วินโดวส์ได้

**แอปพลิเคชัน**
โปรแกรมเหล่านี้เป็นโปรแกรมที่ถูกออกแบบมาใช้กับโครงการ GNOME

**รวมเป็นส่วนหนึ่งของ GNOME**
โปรแกรมกลุ่มนี้จะออกพร้อมกับ GNOME desktop- Cheese - โปรแกรมจับภาพจากกล้องวิดีโอ- Ekiga – โปรแกรมโทรศัพท์และประชุมทางไกลบน voice over IP- Epiphany – โปรแกรมค้นดูเว็บ- Evince – โปรแกรมดูเอกสาร PDF และ PostScript- Evolution – โปรแกรมอีเมลและกรุ๊ปแวร์- Eye of GNOME – โปรแกรมดูรูปอย่างง่าย- File Roller – โปรแกรมบีบอัดข้อมูล- gedit – โปรแกรมแก้ไขข้อความ- gnome-dictionary – พจนานุกรมที่ใช้โพรโทคอล DICT- gnome-panel – พาเนลในการเรียกและแสดงโปรแกรมอื่นๆ- GNOME Terminal – ตัวจำลองเทอร์มินัล- Metacity – window manager- Nautilus – โปรแกรมจัดการแฟ้ม (file manager)- Sound Juicer – เครื่องมือดึงเพลงจากซีดี- Tomboy – โปรแกรมโน้ตย่อ- Totem – ตัวเล่นมัลติมีเดีย

**ไม่ได้รวมเป็นส่วนหนึ่งของ GNOME**
โปรแกรมเหล่านี้ใช้เทคโนโลยีพื้นฐานของ GNOME และมักจะถูกใช้คู่กับ GNOME เช่นกัน- AbiWord – เวิร์ดโพรเซสเซอร์- Banshee – โปรแกรมจัดการและเล่นเพลง- F-Spot – โปรแกรมจัดการภาพถ่าย- Gaim – an instant messaging client.- The GIMP – โปรแกรมตกแต่งภาพ- GnomeBaker – โปรแกรมเขียนซีดี/ดีวีดี- Gnumeric – สเปรดชีต- GnuCash – โปรแกรมทำรายรับรายจ่าย- Inkscape – โปรแกรมวาดภาพแบบเวกเตอร์- Rhythmbox – โปรแกรมจัดการและเล่นเพลงแบบเดียวกับ iTunes

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์ของ GNOME-  เว็บไซต์ของ GNOME ประเทศไทย date=2007-08-09 -  FootNotes รวมข่าวสารและกระดานสนทนา-  GNOME Journal date=2005-10-01  วารสารออนไลน์ของ GNOME
หมวดหมู่:โครงการกนู
หมวดหมู่:ซอฟต์แวร์เสรี
หมวดหมู่:สิ่งแวดล้อมเดสก์ท็อปเสรี
หมวดหมู่:กะโนม
หมวดหมู่:ซอฟต์แวร์ในปี พ.ศ. 2542