การระเบิดที่ตุงกุสคา

การระเบิดที่ตุงกุสคา หรือ เหตุการณ์ตุงกุสคา (Tunguska explosion, Tunguska event) เป็นการระเบิดอย่างรุนแรง ที่เกิดขึ้นบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำพอดคาเมนนายาตุงกุสคา (Podkamennaya Tunguska River) เขตผู้ว่าการเยนีเรย์สค์ จักรวรรดิรัสเซีย (ปัจจุบันคือ ดินแดนครัสโนยาสค์ ตอนกลางของรัสเซีย) เมื่อเวลาประมาณ 7.12 น. วันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ.1908 ตามเวลาท้องถิ่น (GMT+7 ตามเวลาในประเทศไทย)
แม้ว่าสาเหตุยังคงเป็นประเด็นถกเถียง แต่การระเบิดคล้ายมากกับการระเบิดคลื่นอัดอากาศจากการแตกตัวของอุกกาบาตหรือดาวหางขนาดใหญ่ ที่ความสูงเหนือพื้นผิวโลก 5-10 กิโลเมตร (3-6 ไมล์) แม้ว่าการระเบิดของอุกกาบาตกลางอากาศก่อนถึงพื้นผิวเกิดขึ้นน้อยกว่าการชนพื้นผิว แต่ก็ยังจัดเป็นการปะทะของอุกกาบาตอีกลักษณะหนึ่ง การศึกษาต่างวาระแสดงหลักฐานตรงกันว่ามีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางอย่างน้อย 10-30 เมตร แต่ขนาดที่แน่นอนอ้างไม่ตรงกัน
ประมาณการว่า การระเบิดนี้มีความรุนแรงเทียบเท่ากับระเบิดทีเอ็นที ระหว่าง 5 เมกะตัน  ถึง 30 เมกะตัน หรือประมาณ 1,000 เท่า  ของระเบิดปรมาณูที่เมืองฮิโรชิม่า ประเทศญี่ปุ่น การระเบิดเกิดขึ้นกลางอากาศที่ความสูงประมาณ 5-10 กิโลเมตรเหนือพื้นดิน การระเบิดทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนแผ่ออกเป็นวงกว้าง เทียบเท่ากับแผ่นดินไหวที่แมกนิจูด 5.0  ทำลายต้นไม้ประมาณ 80 ล้านต้น กินอาณาบริเวณประมาณ 2,150 ตารางกิโลเมตร
แม้เชื่อกันว่าเหตุการณ์ตุงกุสคาเป็นการปะทะของอุกกาบาตขนาดใหญ่ที่สุดที่มนุษย์สังเกตพบในช่วงประวัติศาสตร์มนุษย์ แต่การปะทะขนาดคล้ายกันนี้พบได้ในพื้นที่มหาสมุทรที่ห่างไกล ซึ่งพลาดการสังเกตพบในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960 และคริสต์ทศวรรษ 1970 เพราะยังไม่มีการคิดค้นระบบตรวจการณ์ทางดาวเทียม

**เชิงอรรถและอ้างอิง**
 Baxter, John and Thomas Atkins, The Fire Came By: The Riddle of the Great Siberian Explosion, Macdonald and Jane's, London 1975. ISBN 0-446-89396-X.- Brown, J.C, and Hughes, D.W. Nature 268, 512–514 (1977)- Furneaux, Rupert. The Tungus Event, Nordon Publications, New York, 1977. ISBN 0-586-04423-X.- Gallant, Roy A. The Day the Sky Split Apart: Investigating a Cosmic Mystery, Atheneum Books for Children, New York, 1995. ISBN 0-689-80323-0.- Gasperini, Luca, Bonatti, Enrico and Longo, Giuseppe.  The Tunguska Mystery 100 Years Later, Scientific American, June, 2008- Krinov, E. L. Giant Meteorites, trans. J.S. Romankiewicz (Part III: The Tunguska Meteorite), Pergamon Press, Oxford, 1966- Morgan, J. Phipps, Ranero, C.R., Reston, T.J.  Contemporaneous mass extinctions, continental flood basalts, and ‘impact signals’: are mantle plume-induced lithospheric gas explosions the causal link?, Earth and Planetary Science Letters. 217. 263-284 (2004)- Lerman, J. C., Mook, W. G. & Vogel, J. C. Nature,  Effect of the Tunguska Meteor and Sunspots on Radiocarbon in Tree Rings, (9 December 1967) | doi:10.1038/216990a0; 216, 990–1 (1967)- Ol'khovatov, A.Yu. Earth, Moon and Planets, v.93, pp.163–173 (2003)- Stoneley, Jack. Cauldron of Hell: Tunguska, Simon and Schuster, New York, 1977. ISBN 0-671-22943-5.- Verma, Surendra. The Tunguska Fireball: Solving One of the Great Mysteries of the 20th century, Icon Books, Cambridge, 2005. ISBN 1-84046-620-0.- Verma, Surendra. The Mystery of the Tunguska Fireball, Icon Books, Cambridge, 2006. ISBN 1-84046-728-2.

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Article about the events, special attention to Leonid Kulik date=2010-07-22  on MysteryDatabase.com-  Tunguska similar impacts and origin of life Dr. Andrei E. Zlobin, article in electronic journal "Modern scientific researches and innovations." – December 2013. - № 12.-  Discovery of probably Tunguska meteorites at the bottom of Khushmo river's shoal Dr. Andrei E. Zlobin, Paper 1304.8070 in arXiv.org (PDF)-  Quasi Three-Dimensional Modeling of Tunguska Comet Impact (1908) Dr. Andrei E. Zlobin, Paper of 2007 Planetary Defense Conference.-  Tunguska Comet Impact 1908 date=2008-07-25 -  The Tunguska Event in 1908: Evidence from Tree-Ring Anatomy - Evgenii A. Vaganov, Malkolm K. Hughes, Pavel P. Silkin and Valery D. Nesvetailo, Astrobiology, Volume 4, Number 3, 2004, pp.391-399-  Tunguska.ru Russian site with a tiny English section. Includes some gorgeous Tunguska photos.-  Tunguska A research group at University of Bologna that has conducted several recent expeditions to the site.-  Tunguska pictures Many Tunguska-related pictures with comments in English.-  Preliminary results from the 1961 combined Tunguska meteorite expedition date=2008-07-20 -  Probable asteroidal origin of the Tunguska Cosmic Body date=2006-02-20  A 2001 paper arguing for the asteroidal hypothesis.-  "Russian Alien Spaceship Claims Raise Eyebrows, Skepticism" article, arguing the event was caused by meteor explosion-  "The Vurdalak Conjecture" website explores the science behind the black-hole impact hypothesis.-  1908 Siberia Explosion. Reconstruction by William K. Hartmann.-  Simulation of such an event & origin of King Tut's glass-  Team makes Tunguska crater claim (BBC News)-  Astronomy Picture of the Day on Tunguska-  Mystery space blast 'solved' (BBC News)-  Sound of the Tunguska event (reconstruction)-  The Tunguska Event 100 Years later date=2010-03-27  NASA-  There Was a Hot Time in Tunguska That Night date=2011-01-27 
หมวดหมู่:ปัญหาทางฟิสิกส์ที่ยังแก้ไม่ได้
หมวดหมู่:พ.ศ. 2451
หมวดหมู่:เหตุการณ์ในประเทศรัสเซีย