สงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซีย

สงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซีย (Franco-Prussian War) หรือ สงครามฝรั่งเศส-เยอรมัน  ในฝรั่งเศสเรียกกันว่า สงครามปี 1870 (1870 War) เป็นความขัดแย้งระหว่างจักรวรรดิฝรั่งเศสที่สอง(และต่อมากลายเป็นสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 3) และรัฐเยอรมันแห่งสมาพันธรัฐเยอรมันเหนือภายใต้การนำโดยราชอาณาจักรปรัสเซีย กินเวลาตั้งแต่วันที่ 19 กรกฎาคม ค.ศ. 1870 ถึง 28 มกราคม ค.ศ. 1871 ความขัดแย้งครั้งนี้มีสาเหตุมาจากความทะเยอทะยานของปรัสเซียที่จะขยายอำนาจในการรวมชาติเยอรมันและความเกรงกลัวของฝรั่งเศสในการเปลี่ยนแปลงสมดุลแห่งอำนาจในยุโรปที่จะส่งผลลัพธ์ หากปรัสเซียทำสำเร็จ นักประวัติศาสตร์บางคนได้โต้แย้งว่า นายกรัฐมนตรีปรัสเซีย อ็อทโท ฟ็อน บิสมาร์ค ได้มีความจงใจในการยั่วยุฝรั่งเศสให้ประกาศสงครามกับปรัสเซีย เพื่อที่จะชักนำให้รัฐทางใต้ของเยอรมันที่เป็นอิสระ ได้แก่ บาเดิน เวือร์ทเทิมแบร์ค บาวาเรีย และเฮ็สเซิน - ดาร์มชตัดท์ เข้าร่วมเป็นพันธมิตรกับสมาพันธรัฐเยอรมันเหนือซึ่งถูกปกครองโดยปรัสเซีย ในขณะที่คนอื่นยืนยันว่า บิสมาร์คไม่ได้วางแผนและใช้ประโยชน์จากสถานการณ์ครั้งนี้ในขณะที่พวกเขาได้แฉออกไป อย่างไรก็ตาม ไม่มีใครโต้แย้งความจริงที่ว่าบิสมาร์คต้องยอมรับศักยภาพของพันธมิตรเยอรมันใหม่ในการรับมือสถานการณ์โดยรวมloc=highlights three difficulties with the argument that Bismarck planned or provoked a French attack.
ฝรั่งเศสได้ระดมกองทัพ เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม ค.ศ. 1870 ทำให้สมาพันธรัฐเยอรมันเหนือได้ทำการตอบโต้ด้วยการระดมพลเช่นกันในวันเดียวกัน เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม ค.ศ. 1870 รัฐสภาฝรั่งเศสได้โหวตเพื่อประกาศสงครามกับปรัสเซียและคำประกาศสงครามได้ถูกไปยังปรัสเซียในสามวันต่อมา กองทัพฝรั่งเศสได้เข้ารุกดินแดนเยอรมัน เมื่อวันที่ 2 สิงหาคม เยอรมันได้ระดมพลของตนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าฝรั่งเศสและได้เข้ารุกทางตะวันออกเฉียงเหนือของฝรั่งเศส เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม กองทัพเยอรมันมีจำนวนที่เหนือกว่า มีการฝึกอบรมและความเป็นผู้นำที่ดี และมีการใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นโดยเฉพาะอย่างยิ่งคือทางรถไฟ และปืนใหญ่
หนึ่งในชัยชนะอย่างรวดเร็วของปรัสเซียและเยอรมันในทางตะวันออกของฝรั่งเศส จุดสูงสุดในการล้อมที่แม็สและยุทธการที่เชอด็อง ทำให้จักรพรรดิ นโปเลียนที่ 3ทรงถูกจับกุมและกองทัพจักรวรรดิที่สองได้ปราชัยอย่างย่อยยับ รัฐบาลปกป้องชาติได้ประกาศก่อตั้งสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่สามขึ้นในปารีส เมื่อวันที่ 4 กันยายน และทำสงครามต่อไปในอีกห้าเดือน กองทัพเยอรมันได้ต่อสู้รบและพ่ายแพ้ให้กับกองทัพฝรั่งเศสใหม่ในภาคเหนือของฝรั่งเศส ปารีสซึ่งเป็นเมืองหลวงได้ถูกปิดล้อมและถูกยึดครอง เมื่อวันที่ 28 มกราคม ค.ศ. 1871 ภายหลังการก่อการกำเริบของฝ่ายคณะปฏิวัติที่เรียกตนเองว่า คอมมูนปารีส ได้เข้ายึดอำนาจในเมืองและถือครองไว้เป็นเวลาสองเดือน จนกระทั่งกองทัพฝรั่งเศสได้เข้าปราบปรามอย่างเลือดเย็น เมื่อปลายเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1871 
รัฐเยอรมันทั้งหมดได้ประกาศว่าจะรวมตัวกันเป็นจักรวรรดิเยอรมันภายใต้การนำโดยกษัตริย์แห่งปรัสเซีย วิลเฮล์มที่ 1 ในที่สุดเยอรมนีก็รวมชาติเป็นหนึ่งเดียวในฐานะที่เป็นชาติ-รัฐ(ออสเตรียได้ถูกแยกออกไป) สนธิสัญญาแฟรงก์เฟิร์ต เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม ค.ศ.1871 ทำให้ส่วนใหญ่ของแคว้นอาลซัสและบางส่วนของแคว้นลอแรนตกเป็นของเยอรมนี ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นดินแดนจักรวรรดิแห่งอาลซัสและลอแรน(Reichsland Elsaß-Lothringen). การที่เยอรมันพิชิตฝรั่งเศสและรวมชาติเยอรมนีทำให้เกิดการเสียสมดุลแห่งอำนาจในยุโรปที่มีมาตั้งแต่การประชุมใหญ่แห่งเวียนนา ในปี ค.ศ. 1815 และบิสมาร์คยังรักษาอำนาจอย่างมากในกิจการระหว่างประเทศเป็นเวลาสองทศวรรษ
ด้วยความมุ่งมั่นของฝรั่งเศสที่จะชิงอาลซัสและลอแรนกลับคืนมา และความหวาดกลัวของสงครามฝรั่งเศสและเยอรมันอีกครั้งพร้อมกับความหวั่นเกรงของบริติชเกี่ยวกับสมดุลแห่งอำนาจ กลายเป็นปัจจัยในสาเหตุของสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง

**ดูเพิ่ม**
 ประวัติศาสตร์เยอรมนี - ประวัติศาสตร์ฝรั่งเศส 

**อ้างอิง**

**หนังสือ**
 location=Edinburgh- location=Annapolis- author-link=Robert Baldick- location=Solihull- location=New York- location=Jefferson, NC- url-access=registration- location=Oxford- location=Cambridge- translator-first=F.C.H.- translator-first=F.C.H.- author-link=Alistair Horne- orig-year=1961- orig-year=1961- author-link2=William Henry Davenport Adams- url-access=registration- url-access=registration- author-link=Pierre Milza- oclc=4899575- author-link=Edmund Ollier- location=Minneapolis- url-access=registration- orig-year=1974- location=Paris- location=Paris- oclc=13591954- location=Oxford- location=London- author-link=A. J. P. Taylor- author-link=Martin van Creveld- chapter=The Taboos of Defeat: Unmentionable Memories of the Franco-Prussian War in France, 1870–1914- location=Basingstoke- translator-link=Arthur John Butler- editor-first2=Sidney- translator-first3=A- location=London- author-link=Geoffrey Wawro- location=Cambridge- author-link=David T. Zabecki

**วารสาร**
 number=3- number=4- s2cid=193058659

**เว็บไซต์**
 Cite web |last=de Chavannes |first=Pierre Puvis |author-link=Pierre Puvis de Chavannes |date=1872 |title=Hope |url=http://art.thewalters.org/detail/8084 |publisher=The Walters Art Museum

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 fr  La guerre de 1870–71 en images
*"Caricatures of the Franco-Prussian War and the Paris Commune (1870-71)":  Virtual exhibition and  story, Cambridge University Library- Collection de caricatures et de charges pour servir à l'histoire de la guerre et de la révolution de 1870–1871 (Cambridge University Library)- Collection de caricatures et de charges pour servir à l'histoire de la guerre et de la révolution de 1870–1871 (Heidelberg University Library)-  Texts and documents about German–French relations and an essay on the Franco-German war-  Information and maps on the battles of Wissembourg, Woerth and Gravelotte

หมวดหมู่:สงครามฝรั่งเศส–เยอรมัน
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับทวีปยุโรป
หมวดหมู่:สงครามในคริสต์ทศวรรษ 1870
หมวดหมู่:สงครามในคริสต์ศตวรรษที่ 19
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับฝรั่งเศส
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับปรัสเซีย
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับบาวาเรีย
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับเวือร์ทเทิมแบร์ค
หมวดหมู่:สงครามเกี่ยวข้องกับเยอรมนี
หมวดหมู่:จักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 1 แห่งเยอรมนี
หมวดหมู่:อ็อทโท ฟ็อน บิสมาร์ค
หมวดหมู่:พระเจ้าลูทวิชที่ 2 แห่งบาวาเรีย
หมวดหมู่:จักรพรรดินโปเลียนที่ 3