ศาสนาประจำชาติ

ประเทศที่มีศาสนาประจำชาติ
ศาสนาประจำรัฐ หรือ ศาสนาประจำชาติ (state religion) บางทีเรียก ศาสนาซึ่งเป็นที่ยอมรับ (established religion) หรือ ศาสนาทางการ (official religion) เป็นคณะหรือลัทธิทางศาสนาที่รัฐอธิปไตยรัฐหนึ่ง ๆ อนุมัติอย่างเป็นทางการ รัฐที่มีศาสนาอย่างเป็นทางการนั้น แม้ไม่ใช่รัฐฆราวาส ก็ไม่จำต้องเป็นรัฐแบบเทวาธิปไตยเสมอไป เช่น รัฐที่ผู้ปกครองควบตำแหน่งทั้งทางโลกและทางสงฆ์ ส่วนศาสนาประจำรัฐนั้น แม้ได้รับอนุมัติจากรัฐ ก็ไม่จำเป็นที่รัฐจะอยู่ในความควบคุมของศาสนา หรือศาสนาจะอยู่ในความควบคุมของรัฐเสมอไป
ศาสนาประจำรัฐนั้นปรากฏโฉมอยู่ทั่วทุกวัฒนธรรมในประวัติศาสตร์ของมวลมนุษย์ ความสัมพันธ์ระหว่างลัทธิศาสนาและรัฐนั้นเป็นที่ถกเถียงกันมาแต่โบราณ เช่น ในงานของแวร์โร (Varro) ที่เรียกศาสนาประจำรัฐว่า ศาสนาของพลเมือง (theologia civilis) สำหรับศาสนาคริสต์นั้น คริสตจักรที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐเป็นแห่งแรก คือ คริสตจักรอัครทูตอาร์มีเนีย (Armenian Apostolic Church) ซึ่งตั้งขึ้นใน ค.ศ. 301 และยังมีศัพท์ คริสตจักรประจำรัฐ (state church) ที่ใช้เรียกองค์การศาสนาคริสต์ที่รัฐอนุมัติ
ในตะวันออกกลาง รัฐที่ประชากรส่วนใหญ่เป็นอิสลามยกเอาศาสนาอิสลามเป็นศาสนาประจำรัฐ แต่ข้อจำกัดทางศาสนานั้นมากน้อยต่างกันไป เช่น ผู้ปกครองซาอุดีอาระเบียมีอำนาจทั้งทางฆราวาสและทางศาสนา ส่วนประธานาธิบดีแห่งอิหร่านซึ่งต้องเป็นฆราวาสนั้นต้องปฏิบัติตามคำตัดสินขององค์การศาสนานับแต่เกิดการปฏิวัติอิหร่านเมื่อ ค.ศ. 1979 เป็นต้นมา
ระดับการกำหนดให้พลเมืองต้องถือศาสนาตามรัฐในสังคมปัจจุบันนั้นก็ต่างกันไปในแต่ละท้องที่ เช่น มีระดับสูงในซาอุดีอาระเบีย และมีระดับน้อยถึงไม่มีเลยในกรีก เดนมาร์ก อังกฤษ และไอซ์แลนด์

**ศาสนาคริสต์**

**ไม่สังกัดนิกาย**
 Samoa- Zambia

**นิกายโรมันคาทอลิก**
ประเทศที่จัดตั้งให้เป็นศาสนาประจำชาติหรือรัฐ มีดังนี้:- Costa Rica- Liechtenstein- Malta- Monaco- Vatican City
ประเทศที่ให้การยอมรับในรัฐธรรมนูญของตนในระดับต่าง ๆ แต่ไม่ระบุเป็นศาสนาประจำชาติ:- Andorra- Argentina- East Timor- El Salvador- Guatemala- Italy- Panama- Paraguay- Peru- Poland- Spain

**นิกายออร์ทอดอกซ์ตะวันออก**
 Greece
ประเทศที่ให้การยอมรับในรัฐธรรมนูญของตนในระดับต่าง ๆ แต่ไม่ระบุเป็นศาสนาประจำชาติ:- Bulgaria- Cyprus- Georgia

**นิกายโปรเตสแตนต์**
ประเทศข้างล่างนี้ยอมรับให้นิกายโปรเตสแตนต์รูปแบบหนึ่งเป็นศาสนาประจำชาติหรือรัฐ:

**เครือจักรภพแห่งประชาชาติ**

**นิกายแองกลิคัน**
 England- name=เกิร์นซีย์- Isle of Man- Jersey

**ลัทธิคาลวิน**
 Scotland- Tuvalu

**กลุ่มนอร์ดิก**

**นิกายลูเทอแรน**
 Denmark
** Faroe Islands
**Greenland- Iceland
*size=23px
ประเทศที่ให้การยอมรับในรัฐธรรมนูญของตนในระดับต่าง ๆ แต่ไม่ระบุเป็นศาสนาประจำชาติ:
*Finland
*Sweden

**อื่น ๆ /ผสม**
 Armenia- Dominican Republic- France- Haiti- Hungary- Nicaragua- Portugal

**ศาสนาอิสลาม**
ประเทศข้างล่างนี้จัดตั้งศาสนาอิสลาม หรือนิกายจำเพาะ เป็นศาสนาประจำชาติ- Afghanistan- Algeria- Bahrain- Bangladesh- Brunei- Comoros- Djibouti- Egypt- Iran- Iraq- Jordan- Kuwait- Libya- Malaysia- Maldives- Mauritania- Morocco- Oman- Pakistan- Palestine- Qatar- Saudi Arabia- Sahrawi Republic- Somalia- United Arab Emirates- Yemen
ในบางประเทศ ศาสนาอิสลามไม่ได้เป็นศาสนาประจำชาติ แต่ได้รับสถานะพิเศษ:- Tajikistan- Tunisia- Turkey- Turkmenistan- Uzbekistan

**ศาสนาพุทธ**
ประเทศที่ประกาศให้ศาสนาพุทธเป็นศาสนาประจำชาติ มีดังนี้:- Bhutan- Cambodia- Myanmar- Sri Lanka
ในบางประเทศ ศาสนาพุทธไม่ได้เป็นศาสนาประจำชาติ แต่มีสถานะพิเศษ:- Thailand- Laos- Kalmykia

**ดูเพิ่ม**
 เสรีภาพทางศาสนา- รัฐฆราวาส

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ศาสนากับการเมือง
หมวดหมู่:การแยกศาสนจักรกับอาณาจักร
หมวดหมู่:การเลือกปฏิบัติทางศาสนา
หมวดหมู่:นโยบายศาสนา