รายชื่อรหัสประเทศโดยคณะกรรมการโอลิมปิกสากล

ไฟล์:Olympic flag.svg|thumb|200px|ธง 5 ห่วง ที่ใช้ในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก
รหัสประเทศโดยคณะกรรมการโอลิมปิกสากล เป็นรหัสประเทศที่ใช้ตัวอักษรย่อภาษาอังกฤษ 3 ตัว กำหนดโดยคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) เพื่ออ้างถึงนักกีฬาแต่ละกลุ่มที่เข้าร่วมในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก แต่ละรหัสมักจะระบุถึงคณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติ (NOC) แต่มีหลายรหัสที่ใช้สำหรับกรณีอื่น ๆ ในการแข่งขันที่ผ่านมา เช่น ทีมที่ประกอบด้วยนักกีฬาจากหลายประเทศหรือกลุ่มนักกีฬาที่ไม่ได้เป็นตัวแทนของประเทศอย่างเป็นทางการ รหัสนี้นอกจากใช้ในกีฬาโอลิมปิกแล้ว ยังสามารถใช้ในการแข่งขันกีฬาอื่น ๆ ได้ด้วย เช่น พาราลิมปิก หรือเอเชียนเกมส์ 
รหัสประเทศแบบโอลิมปิกของหลายประเทศมีความแตกต่างจากรหัสมาตรฐาน ISO 3166-1 alpha-3 แต่องค์กรกีฬาอื่น ๆ เช่น สหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ (ฟีฟ่า) ใช้รหัสประเทศแบบนี้ แต่ก็ยังมีความแตกต่างกันบ้างในรหัสบางประเทศ และยังมีองค์กรอื่น ๆ เช่น สมาพันธ์กีฬาเครือจักรภพหรือสมาคมนักเทนนิสมืออาชีพที่ใช้รหัสเดียวกับคณะกรรมการโอลิมปิกสากล

**ประวัติ**
การแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาว 1956 และโอลิมปิกฤดูร้อน 1960 เป็นครั้งแรกที่มีการใช้อักษรย่อชื่อประเทศแทนคณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติ (NOC) ในการตีพิมพ์รายงานทางการ แต่ในช่วงแรกมักใช้อักษรย่อตามภาษาของประเทศเจ้าภาพ (เช่น ประเทศญี่ปุ่น ใช้ GIA ในโอลิมปิกฤดูหนาว 1956 และโอลิมปิกฤดูร้อน 1960 ซึ่งทั้งสองครั้งประเทศอิตาลีเป็นเจ้าภาพ โดยในภาษาอิตาลีเขียนชื่อประเทศญี่ปุ่นเป็น Giappone) หรือเรียกตามชื่อภาษาฝรั่งเศส (เช่น COR แทนประเทศเกาหลี ซึ่งในภาษาฝรั่งเศสเรียกว่า Corée) โดยรหัสมาตรฐานส่วนใหญ่ที่ใช้จนถึงปัจจุบันเริ่มใช้จริงจังในโอลิมปิกฤดูหนาว 1972 แต่บางประเทศมีการเปลี่ยนแปลงในหลายปีที่ผ่านมา นอกจากนี้ จากการล่มสลายของสหภาพโซเวียต การแบ่งและการรวมประเทศเยอรมนี การล่มสลายของยูโกสลาเวีย การยุบเชโกสโลวาเกีย และการเปลี่ยนชื่อทางภูมิศาสตร์อีกหลายครั้งทำให้รหัสประเทศเปลี่ยนตามไปด้วย
นอกเหนือจากรายชื่อรหัส NOCs ที่มีมากกว่า 200 รหัสนี้ แล้วนั้นการเข้าร่วมแข่งขันของคณะกรรมการพาราลิมปิกแห่งชาติ (NPCs) ในพาราลิมปิกนั้น ต้องการรหัส IOC ที่ได้มาตรฐานเช่นเดียวกัน เช่น มาเก๊า (หรือ "เขตบริหารพิเศษมาเก๊าแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน" ตั้งแต่ปี 1999) และหมู่เกาะแฟโร จะใช้รหัส MAC และ FRO ตามลำดับ

**รหัสคณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติปัจจุบัน**
ปัจจุบันมีรหัสประเทศแบบโอลิมปิก 206 รหัส ในตารางต่อไปนี้แสดงทั้งรหัสปัจจุบันและรหัสที่เคยใช้ในอดีต รหัสที่ใช้เฉพาะโอลิมปิกฤดูร้อนกับฤดูหนาวเท่านั้นจะกำกับด้วย "S" และ "W" ตามลำดับ

**A**
}
CML (1968) from Spanish Costa de Marfilcurrent code from French Côte d'Ivoire
CMR 
CMR

COD 
COD
hlist|COK (1968) as Congo-Kinshasa |ZAI (1972–1996) as Zaire
COK 
COK
CKI 
COL 
COL

COM 
COM

CPV 
CPV
CVD 
CRC 
CRC
COS (1964)
CRO 
CRO

CUB 
CUB

CYP 
CYP

CZE 
CZE

DEN 
DEN
DIN (1968 S)previous codes taken from Italian Danimarca, French Danemark and Spanish Dinamarca
DJI 
DJI

DMA 
DMA
DMN 
DOM 
DOM

ECU 
ECU

EGY 
EGY
hlist|RAU (1960|1968)|UAR (1964) as United Arab Republic previous codes taken from Italian Repubblica Araba Unita, French République Arabe Unie and Spanish República Árabe Unida
ERI 
ERI

ESA 
ESA
SAL (1964–1976)
ESP 
ESP
1968 W)current code taken from French Espagne or Spanish España
EST 
EST

ETH 
ETH
1968)
FIJ 
FIJ
FIG (1960) from Italian Figi
FIN 
FIN

FRA 
FRA

FSM 
FSM

GAB 
GAB

GAM 
GAM

GBR 
GBR
GBI (1964)
GBS 
GBS

GEO 
GEO

GEQ 
GEQ

GER 
GER

GHA 
GHA
ฤดูร้อน 1952 (1952) 
GRE 
GRE

GRN 
GRN

GUA 
GUA
GUT (1964)
GUI 
GUI

GUM 
GUM

GUY 
GUY
GUI (1964) BGU
HAI 
HAI

HKG 
HKG, China
HOK (1960–1968)
HON 
HON

HUN 
HUN
1960 S) from Italian Ungheria
INA 
INA
INS (1960)
IND 
IND

IRI 
IRI
IRA (1968 W)current code from Islamic Republic of Iran
IRL 
IRL

IRQ 
IRQ
1968) from French/Spanish Irak
ISL 
ISL
1964 S)current code taken from French Islande, Icelandic Ísland or Spanish Islandia
ISR 
ISR

ISV 
ISV
current code taken from French Îles Vierges (des États-Unis) 
ITA 
ITA

IVB 
IVB
current code taken from French Îles Vierges britanniques 
JAM 
JAM

JOR 
JOR

JPN 
JPN
JAP (1960 W)
KAZ 
KAZ

KEN 
KEN

KGZ 
KGZ

KIR 
KIR

KOR 
KOR
1972 S)previous code taken from Italian Corea, French Corée and Spanish Corea
KOS 
KOS

KSA 
KSA
SAU (1980–1984)current code from Kingdom of Saudi Arabia
KUW 
KUW

LAO 
LAO

LAT 
LAT

LBA 
LBA
LBY (1968 W)
LBN 
LIB
LIB (1964–2016) from French Liban
LBR 
LBR

LCA 
LCA

LES 
LES

LIE 
LIE
1968 W)
LTU 
LTU
LIT (1992 W)
LUX 
LUX

MAD 
MAD
MAG (1964)
MAR 
MAR
MRC (1964)current code from French Maroc
MAS 
MAS
MAL (1964–1988)
MAW 
MAW

MDA 
MDA
MLD (1994)
MDV 
MDV

MEX 
MEX

MGL 
MGL
MON (1968 W)
MHL 
MHL

MKD 
MKD
current code taken from Macedonian Македонија/Makedonija 
MLI 
MLI

MLT 
MLT
MAT (1960–1964)
MNE 
MNE

MON 
MON

MOZ 
MOZ

MRI 
MRI

MTN 
MTN

MYA 
MYA
hlist|BIR (1948–1960|1968–1988) from French  Birmanie|BUR (1964) as  Burma
NAM 
NAM

NCA 
NCA
NIC (1968)
NED 
NED
hlist|OLA (1956 W) from Italian Olanda|NET (1960 W)|PBA (1960 S) from Italian Paesi Bassi|NLD (1964 S)|HOL (1968–1988) as  Holland
NEP 
NEP

NGR 
NGR
NGA (1964)
NIG 
NIG
NGR (1964)
NOR 
NOR

NRU 
NRU

NZL 
NZL
1968 W)
OMA 
OMA

PAK 
PAK

PAN 
PAN

PAR 
PAR

PER 
PER

PHI 
PHI
1968) from Italian Filippine and Spanish Filipinas
PLE 
PLE

PLW 
PLW

PNG 
PNG
NGU (1984–1988)
POL 
POL

POR 
POR

PRK 
PRK
CDN (1968) from French Corée du Nord or Spanish Corea del Nortecurrent code from People's Republic of Korea
PUR 
PUR
PRO (1968)
QAT 
QAT

ROU 
ROU
RUM (1964–1968) from Spanish Rumaniacurrent code from French Roumanie
RSA 
RSA
SAF (1960–1972)current code from Republic of South Africa
RUS 
RUS

RWA 
RWA

SAM 
SAM

SEN 
SEN
SGL (1964)
SEY 
SEY

SGP 
SGP
SIN (1959–2016)
SKN 
SKN

SLE 
SLE
SLA (1968)
SLO 
SLO

SMR 
SMR
SMA (1960–1964)
SOL 
SOL

SOM 
SOM

SRB 
SRB

SRI 
SRI
hlist|CEY (1948–1964|1972) as  Ceylon|CEI (1968 S) from Spanish Ceilán
SSD 
SSD

STP 
STP

SUD 
SUD

SUI 
SUI
1964 S)current code from French Suisse
SUR 
SUR

SVK 
SVK

SWE 
SWE
SUE (1968 S) from Spanish Suecia
SWZ 
SWZ

SYR 
SYR
SIR (1968) from Spanish Siria
TAN 
TAN

TGA 
TGA
TON (1984)
THA 
THA

TJK 
TJK

TKM 
TKM

TLS 
TLS
current code taken from Timor Leste 
TOG 
TOG

TPE 
TPE
hlist|RCF (1956–1960) as Republic of China, Formosa
TWN (1964–1968) as  Taiwan|ROC (1972–1976) as  Republic of China
TTO 
TRI
TRI (1972–2012)
TUN 
TUN

TUR 
TUR

TUV 
TUV

UAE 
UAE

UGA 
UGA

UKR 
UKR

URU 
URU
URG (1968)
USA 
USA
EUA (1968 S) from French États-Unis d'Amérique or Spanish Estados Unidos de América
UZB 
UZB

VAN 
VAN

VEN 
VEN

VIE 
VIE
VNM (1968–1976)
VIN 
VIN

YEM 
YEM

ZAM 
ZAM
NRH (1964) as  Northern Rhodesia
ZIM 
ZIM
RHO (1960–1972) as  Rhodesia

**รหัสคณะกรรมการพาราลิมปิกปัจจุบัน**
คณะกรรมการพาราลิมปิก (NPC) ส่วนใหญ่ใช้รหัสตามรหัสคณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติ (NOC) ตามตารางด้านบน แต่มีเพียง 2 รหัสที่ไม่มีการรับรอง จึงใช้เฉพาะรหัสของคณะกรรมการพาราลิมปิกแห่งชาติ

**รหัสประเทศและทีมในอดีต**

**รหัสที่ยังใช้อยู่**
รหัสประเทศและทีมในอดีต 12 รหัสยังคงมีใช้อยู่ในฐานข้อมูลของคณะกรรมโอลิมปิกสากล  เพื่ออ้างถึงผู้ชนะและเหรียญรางวัลจากทีมเหล่านี้

**รหัสที่เลิกใช้**
}code from French Indes orientales hollandaises 
1934–1938 
Now INA
KHM 
KHM 
1972–1976 
ปัจจุบันคือ CAM
MAL 
MAL 
1956–1960 
เข้าแข่งขันเป็นรัฐอิสระก่อนรวมชาติเป็นมาเลเซียเมื่อ ค.ศ. 1963ปัจจุบันคือ MAS
NBO 
ฤดูร้อน 1956 
1956
NRH 
ฤดูร้อน 1964 
1964 
ปัจจุบันคือ ZAM
RAU 
ฤดูร้อน 1960 code from French République arabe unie 
1960 
สมัยถัดไปใช้ UARปัจจุบันคือ EGY และ SYR
RHO 
RHO 
1960–1972 
ปัจจุบันคือ ZIM
ROC 
ROC
1932–1976 
ปัจจุบันเข้าแข่งขันภายใต้ชื่อ TPE
SAA 
ฤดูร้อน 1952 
1952 
เข้าแข่งขันเป็นรัฐอิสระก่อนรวมชาติเป็น FRG เมื่อ ค.ศ. 1957ปัจจุบันคือ GER
UAR 
UAR 
1964-1968 
ปัจจุบันคือ EGY และ SYR
VOL 
VOL 
1972–1984 
ปัจจุบันคือ BUR
YAR 
YARcode from Yemen Arab Republic 
1984–1988 
เข้าแข่งขันเป็นรัฐอิสระก่อนรวมชาติเป็นเยเมนเมื่อ ค.ศ. 1990ปัจจุบันคือ YEM
YMD 
ฤดูร้อน 1988code from Yemen Democratic Republic 
1988
ZAI 
ZAI 
1972–1996 
ปัจจุบันคือ COD

**รหัสพิเศษสำหรับโอลิมปิก**

**รหัสพิเศษสำหรับพาราลิมปิก**

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:โอลิมปิก
หมวดหมู่:รหัสประเทศ
หมวดหมู่:รายชื่อประเทศ
หมวดหมู่:รายชื่ออักษรย่อ