หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์

นายพันตรี หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ หรือชื่อเล่นว่า คุณชายใหญ่ (12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2406 – 21 มกราคม พ.ศ. 2470) เป็นโอรสในพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ กับหม่อมเขียน เป็น พระมาตุลา (ลุง) ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิท สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร และ หม่อมหลวงบัว กิติยากร พระราชมารดาใน สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และเป็นพระปัยกา (ทวด) ในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ 

**ประวัติ**
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ เข้าถวายตัวต่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งแต่อายุได้ 7 ปี และทรงเลือกให้เดินทางไปศึกษาในต่างประเทศ เพื่อสืบทอดวิชาแพทย์ต่อจากพระบิดา หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์เดินทางไปศึกษาที่สกอตแลนด์ ตั้งแต่ พ.ศ. 2415 เมื่ออายุ 9 ปี จบการศึกษาแพทย์ศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเอดินบะระ เดินทางกลับประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2427
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ เข้ารับราชการเป็นผู้ช่วยของพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ พระบิดา ทั้งด้านกิจการแพทย์ และการทหาร ได้รับพระราชทานยศพันตรี ช่วยปรับปรุงกิจการทหาร ร่วมจัดตั้งกรมยุทธนาธิการทหาร และเป็นเลขานุการพระบิดา ที่ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารเรือ
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ กราบบังคมทูลลาออกจากราชการ พร้อมกับพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ เมื่อ พ.ศ. 2433  เพื่อประกอบกิจการส่วนตัวร่วมกับพระบิดา เป็นผู้ได้รับสัมปทานขุดคลองฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา ทางตอนเหนือของพระนคร จากตำบลบ้านใหม่ วัดเทียนถวาย ปทุมธานี ไปถึงนครนายก ในนามบริษัทขุดคลองแลคูนาสยาม คลองนี้ได้รับพระราชทานนามว่า "คลองรังสิตประยุรศักดิ์" หรือ "คลองรังสิต" 
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ ป่วยเป็นโรคไตพิการเรื้อรัง ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2469 (นับแบบปัจจุบัน พ.ศ. 2470) รวมอายุ 21 พระราชทานเพลิงศพ ณ สุสานหลวงวัดเทพศิรินทราวาส  เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2470
สุวพันธุ์ คือชื่อที่รับพระราชทาน ชื่อ สุวพรรณ นั้นท่านเปลี่ยนเองในปลายอายุของท่าน สนิทวงศ์ ในอักษรโรมัน สะกดว่า Sanidvongs ส่วนชาวต่างชาติเรียกท่านว่า ดอกเตอร์ใหญ่ (Dr. Yai)

**บุตร-ธิดา**

**เจริญ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา**
เจริญ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม บุนนาค) ธิดาพระยาอรรคราชนาถภักดี (หวาด บุนนาค) ราชนิกูล มีบุตร-ธิดา 8 คน คือ - หม่อมหลวงพงศ์ สนิทวงศ์ ต่อมาได้เป็น มหาอำมาตย์ตรี พระยาชลมารคพิจารณ์ สมรสกับหม่อมหลวงติ๋ว ชุมสาย- หม่อมหลวงต้อม สนิทวงศ์- หม่อมหลวงเป้ สนิทวงศ์ ต่อมาได้เป็น อำมาตย์โท พระสุวพันธุ์พิทยาการ- หม่อมหลวงคลอง สนิทวงศ์ (ไชยันต์) เป็นหม่อมใน พลเรือตรี หม่อมเจ้าถาวรมงคลวงศ์ ไชยันต์- หม่อมหลวงรวง สนิทวงศ์- หม่อมหลวงฟ่อน สนิทวงศ์ (ผดุงชีพ)- หม่อมหลวงธัญญะ สนิทวงศ์- หม่อมหลวงนวม สนิทวงศ์

**ยี่สุ่น สนิทวงศ์ ณ อยุธยา**
ธิดาศาสนาจารย์กิมเฮง มังกรพันธ์ และนางทองอยู่ ปักษานนท์ มีบุตรธิดาจำนวน 4 คน ได้แก่- หม่อมหลวงสร้อยระย้า ยุคล (4 ตุลาคม พ.ศ. 2452 — 24 ธันวาคม พ.ศ. 2527) สมรสกับพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล- หม่อมหลวงซ้ง สนิทวงศ์ สมรสกับหม่อมเจ้ารำไพศรีสอางค์ รพีพัฒน์
*หม่อมหลวงพวงร้อย อภัยวงศ์ (28 ธันวาคม พ.ศ. 2457 — 17 สิงหาคม พ.ศ. 2543)- หม่อมหลวงคงคา สนิทวงศ์

**เงียบ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา**
 หม่อมหลวงพวงแก้ว ณ ระนอง (8 สิงหาคม 2461 — 27 กรกฎาคม 2550) สมรสกับสง่า ณ ระนอง มีบุตรสี่คน

**ประยงค์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา**
มีบุตร รวม 3 คนหม่อมหลวง บัว สนิทวงศ์=หม่อมหลวง นาวี สนิทวงศ์- หม่อมหลวงบัว สนิทวงศ์ สมรสกับ นางแถม สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม เหลี่ยมจันทร์)- หม่อมหลวงนาวี สนิทวงศ์ สมรสกับ นางอาบ ชูโต- หม่อมหลวงประพันธ์ สนิทวงศ์  (29 เม.ย. 2462 - มี.ค. 2546) สมรสกับ หม่อมราชวงศ์ทรงศรี ศรีธวัช

**ไม่มีข้อมูล**
 หม่อมหลวงลำพวน สนิทวงศ์- หม่อมหลวงฟาง สนิทวงศ์- หม่อมหลวงไชย สนิทวงศ์- หม่อมหลวงศรีพรรณ สนิทวงศ์- หม่อมหลวงวิโรจ สนิทวงศ์- หม่อมหลวงมัลลิกา สนิทวงศ์ (กมลคนธ์)- หม่อมหลวงสารภี สนิทวงศ์ (หงสนันทน์)

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**
หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์ ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งสยามและต่างประเทศ ดังนี้

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์สยาม**

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ**
 จักรวรรดิญี่ปุ่น :
** พ.ศ. 2431 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย ชั้นที่ 3- ราชอาณาจักรปรัสเซีย :
** พ.ศ. 2432 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์นกอินทรีแดง ชั้นที่ 3- จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี :
** พ.ศ. 2432 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎเหล็ก ชั้นที่ 3- สหราชอาณาจักรสวีเดนและนอร์เวย์ :
** พ.ศ. 2432 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดาวขั้วโลก ชั้นที่ 3- ฝรั่งเศส :
** พ.ศ. 2433 – 80px เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นที่ 5- จักรวรรดิรัสเซีย :
** พ.ศ. 2433 – 80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญสตานิสลาส ชั้นที่ 2

**ลำดับสาแหรก**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 http://www.snidvongs.net/index.php?c_id=0&ct_id=9969&type=customize date=2020-12-03  (ในเว็บไซต์ สะกดว่า สุวพรรณ)
2470
หมวดหมู่:ราชสกุลสนิทวงศ์
หมวดหมู่:หม่อมราชวงศ์
หมวดหมู่:แพทย์ชาวไทย
หมวดหมู่:ทหารบกชาวไทย
หมวดหมู่:ทหารเรือชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากมหาวิทยาลัยเอดินบะระ
หมวดหมู่:เสียชีวิตจากโรคไต