หลอดเลือด

หลอดเลือด (blood vessel) เป็นส่วนประกอบของระบบไหลเวียนโลหิตที่ขนส่งเลือดไปทั่วร่างกายมนุษย์ หลอดเลือดเหล่านี้ขนส่งเซลล์เม็ดเลือด สารอาหาร และออกซิเจนไปยังเนื้อเยื่อของร่างกาย อีกทั้งยังนำของเสียและคาร์บอนไดออกไซด์ออกไปจากเนื้อเยื่อ หลอดเลือดเป็นสิ่งจำเป็นในการดำรงชีวิต เนื่องจากเนื้อเยื่อของร่างกายทั้งหมดต้องอาศัยการทำงานของมัน
หลอดเลือดมี 5 ประเภท ได้แก่ หลอดเลือดแดง ซึ่งนำเลือดออกจากหัวใจ, หลอดเลือดแดงเล็ก, หลอดเลือดฝอย ซึ่งเป็นจุดที่เกิดการแลกเปลี่ยนน้ำและสารเคมีระหว่างเลือดกับเนื้อเยื่อ, หลอดเลือดดำเล็ก, และหลอดเลือดดำ ซึ่งนำเลือดจากหลอดเลือดฝอยกลับไปที่หัวใจ
คำว่า แวสคิวลาร์ (vascular) ที่มีความหมายเกี่ยวข้องกับหลอดเลือด รับมาจากคำภาษาละติน vas ซึ่งหมายถึง เรือ โครงสร้างบางอย่าง เช่น กระดูกอ่อน เยื่อบุผิว เลนส์ และกระจกตา เป็นโครงสร้างที่ไม่มีหลอดเลือด จัดอยู่ในประเภท อะแวสคิวลาร์ (avascular)
ถ้านำหลอดเลือดในร่างกายมาต่อกันจะมีความยาวประมาณ 62,000 ไมล์

**โครงสร้าง**
หลอดเลือดประกอบด้วยผนัง 3 ชั้น ได้แก่
# ทูนิกา อินทิมา (tunica intima) : เป็นผนังชั้นในสุดของหลอดเลือด
# ทูนิกา มีเดีย (tunica media) : เป็นผนังชั้นกลางของหลอดเลือด  ประกอบด้วยกล้ามเนื้อเรียบและเนื้อเยื่ออิลาสติก (elastic tissue) เรียงตัวกันเป็นวงรอบหลอดเลือด
# ทูนิกา แอดเวนติเชีย (tunica adventitia) : เป็นผนังชั้นนอกสุดของหลอดเลือด ประกอบด้วยเส้นใยอิลาสติก (elastic  fiber), เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน (connective tissue) และ กล้ามเนื้อเรียบ  เรียงตัวไปตามความยาวของหลอดเลือด

**ประเภท**

**หลอดเลือดแดง**
หลอดเลือดแดง ( Artery ) หมายถึง หลอดเลือดที่นำเลือดออกจากหัวใจ ซึ่งจะเป็นเลือดที่มีปริมาณออกซิเจนสูงเป็นเลือดที่มีสีแดงสด ไปเลี้ยงอวัยวะต่างๆทั่วร่างกาย ( ยกเว้นหลอดเลือดที่ไปสู่ปอดชื่อ pulmonary artery ซึ่งจะนำเลือดดำจากหัวใจที่มีคาร์บอนไดออกไซด์สูงไปฟอกที่ปอด )
ลักษณะของหลอดเลือดแดง
– มีผนังหนา โดยจะมีลักษณะเป็นชั้นกล้ามเนื้อที่หนาและยืดหยุ่น ประกอบไปด้วยเนื้อเยื่อ 3 ชั้น คือเนื้อเยื่อด้านในสุดเป็นเนื้อเยื่อบุผิว ชั้นกลางเป็นเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อที่สามารถยืดหยุ่นได้ เนื้อเยื่อชั้นนอกเป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่ยืดหยุ่นได้
หลอดเลือดแดงมี 3 ขนาด เรียงจากขนาดใหญ่ไปขนาดเล็ก คือ
– เอออร์ตา ( aorta ) หลอดเลือดแดงขนาดใหญ่สุด ทำหน้าที่ลำเลียงเลือดแดงที่ถูกสูบฉีดออกจากหัวใจห้องล่างซ้ายโค้งไปทางด้านหลัง ทอดผ่านช่องอกและช่องท้อง ขนาดใหญ่สุดมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1 นิ้ว
– อาร์เทอรี ( artery ) หลอดเลือดแดง ทำหน้าที่นำเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกาย หลอดเลือดมีผนังกล้ามเนื้อหนาเพื่อให้ทนต่อแรงดันเลือด
– อาร์เทอริโอล ( arteriole ) หลอดเลือดแดงเล็ก ซึ่งสามารถจะขยายตัวหรือหดตัวได้ เพื่อบังคับการไหลของเลือด

**หลอดเลือดดำ**
หลอดเลือดดำ ( Vein ) หมายถึง หลอดเลือดที่นำเลือดที่มีของเสีย และคาร์บอนไดออกไซด์ ( เลือดดำ ) ที่ร่างกายใช้แล้วจากส่วนต่างๆ ของร่างกายกลับเข้าสู่หัวใจห้องบนขวา ( Right atrium ) เพื่อนำกลับไปฟอกที่ปอด ( ยกเว้นหลอดเลือดดำปอดที่ชื่อ pulmonary vein ซึ่งจะนำเลือดแดงที่ผ่านการฟอกจากปอดแล้วนำกลับเข้าสู่หัวใจห้องบนซ้าย ) ภายในหลอดเลือดดำจะมีความดันต่ำ ถ้าหลอดเลือดดำฉีกขาด เลือดที่ไหลออกมาจะไหลรินๆคงที่ และสม่ำเสมอ ห้ามเลือดหยุดได้ง่ายกว่าหลอดเลือดแดงฉีกขาด
ลักษณะของเส้นเลือดดำ
– มีผนังบาง ประกอบด้วยเนื้อเยื่อ 3 ชั้น เช่นเดียวกับหลอดเลือดแดงแต่บางกว่า
– ผนังมีความยืดหยุ่นได้น้อย เพราะมีเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ และเนื้อเยื่อเกี่ยวพันน้อย
– มีลิ้นกั้นไม่ให้เลือดไหลย้อนกลับ

**หลอดเลือดฝอย**
หลอดเลือดฝอย ( Capillary ) หมายถึง หลอดเลือดที่เชื่อมต่อระหว่างหลอดเลือดแดงขนาดเล็ก ไปยังหลอดเลือดดำขนาดเล็ก โดยจะแทรกอยู่ในเนื้อเยื่อต่างๆ ของร่างกาย เช่น ผิวหนัง กล้ามเนื้อ สมอง และอวัยวะอื่นๆ ยกเว้นเส้นผม และเล็บจะไม่มีหลอดเลือดฝอย 
ลักษณะของเส้นเลือดฝอย
– หลอดเลือดฝอยเป็นหลอดเลือดที่มีขนาดเล็กที่สุดในร่างกายมีทั้งเส้นเลือดแดงฝอย และเส้นเลือดดำฝอย
– มีเนื้อเยื่อบางมาก มีจำนวนมากเพราะเป็นส่วนที่ต้องแยกไปสู่ส่วนต่างๆของร่างกาย มีผนังบาง มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 7 ไมโครเมตร
– ประกอบด้วยเซลล์เพียงชั้นเดียว มีหน้าที่เป็นแหล่งที่มีการแลกเปลี่ยนก๊าซ และสารต่างๆระหว่างเลือดกับเซลล์ของร่างกายโดยวิธีการแพร่ 

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:วิทยาหลอดเลือดและหลอดน้ำเหลือง
หมวดหมู่:เนื้อเยื่ออ่อน
หมวดหมู่:ระบบไหลเวียนโลหิต