อำเภอหนองวัวซอ

หนองวัวซอ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุดรธานี เดิมเป็นท้องที่ทั้งหมดของตำบลหมากหญ้า (ตำบลนาแองเดิม) อำเภอเมืองอุดรธานี ที่ตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2468 ต่อมาได้ขอจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอในปี พ.ศ. 2514 โดยแยกออกจากอำเภอเมืองอุดรธานี และยกฐานะเป็นอำเภอปี พ.ศ. 2517

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอหนองวัวซอตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอกุดจับ- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองอุดรธานีและอำเภอหนองแสง- ทิศใต้ ติดต่อกับ​อำเภอเขาสวนกวาง (จังหวัดขอนแก่น) และอำเภอโนนสัง (จังหวัดหนองบัวลำภู)- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองหนองบัวลำภู (จังหวัดหนองบัวลำภู)

**ประวัติ**
อำเภอหนองวัวซอนั้น เดิมพื้นที่อำเภอทั้งหมดนั้นเป็นเขตตำบลหมากหญ้า อำเภอเมืองอุดรธานี เมื่อวันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2514 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกตำบลอูบมุง ตำบลหมากหญ้า และตำบลนิคมสงเคราะห์ ออกจากการปกครองของอำเภอเมืองอุดรธานี รวมตั้งเป็น กิ่งอำเภอหนองวัวซอ และในวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2516 มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้โอนพื้นที่ตำบลนิคมสงเคราะห์กลับเข้าไปอยู่ในเขตท้องที่อำเภอเมืองอุดรธานีดังเดิม เนื่องจากห่างไกลจากกิ่งอำเภอหนองวัวซอ จนกระทั่งเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 จึงมีพระราชกฤษฎีกาฯ ยกฐานะขึ้นเป็น อำเภอหนองวัวซอ จนถึงปัจจุบัน- วันที่ 31 พฤษภาคม 2468 ยุบตำบลนาแอง แล้วตั้งตำบลหมากหญ้าขึ้นแทน
*วันที่ 16 พฤษภาคม 2504 ตั้งตำบลอูบมุง แยกออกจากตำบลหมากหญ้า
*นที่ 25 พฤษภาคม 2508 ตั้งตำบลนิคมสงเคราะห์ แยกออกจากตำบลเชียงพิณ ตำบลบ้านตาด และตำบลหมากหญ้า
*วันที่ 29 กรกฎาคม 2512 จัดตั้งสุขาภิบาลหนองวัวซอ ในท้องที่บางส่วนของตำบลหมากหญ้า
*วันที่ 20 เมษายน 2514 แยกพื้นที่ตำบลอูบมุง ตำบลหมากหญ้า และตำบลนิคมสงเคราะห์ ของอำเภอเมืองอุดรธานี ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอหนองวัวซอ ขึ้นกับอำเภอเมืองอุดรธานี- วันที่ 19 กันยายน 2515 ตั้งตำบลหนองอ้อ แยกออกจากตำบลอูบมุง และตำบลหมากหญ้า- วันที่ 4 กันยายน 2516 โอนพื้นที่ตำบลนิคมสงเคราะห์ กิ่งอำเภอหนองวัวซอ อำเภอเมืองอุดรธานี มาขึ้นกับอำเภอเมืองอุดรธานี ดังเดิม- วันที่ 28 มีนาคม 2517 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอหนองวัวซอ อำเภอเมืองอุดรธานี เป็น อำเภอหนองวัวซอ- วันที่ 21 สิงหาคม 2522 จัดตั้งสุขาภิบาลหนองอ้อ - โนนหวาย ในท้องที่บางส่วนของตำบลหนองอ้อ- วันที่ 27 พฤศจิกายน 2522 ตั้งตำบลกุดหมากไฟ แยกออกจากตำบลอูบมุง- วันที่ 7 กรกฎาคม 2524 ตั้งตำบลน้ำพ่น แยกออกจากตำบลหมากหญ้า- วันที่ 23 ตุลาคม 2527 ตั้งตำบลโนนหวาย แยกออกจากตำบลหนองอ้อ- วันที่ 10 ตุลาคม 2529 ตั้งตำบลหนองบัวบาน แยกออกจากตำบลหมากหญ้า- วันที่ 4 มกราคม 2539 ตั้งตำบลหนองวัวซอ แยกออกจากตำบลหมากหญ้า- วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลหนองวัวซอ และสุขาภิบาลหนองอ้อ - โนนหวาย เป็นเทศบาลตำบลหนองวัวซอ และเทศบาลตำบลหนองอ้อ - โนนหวาย ตามลำดับ ด้วยผลของกฎหมาย
*วันที่ 15 กันยายน 2547 ยุบสภาตำบลหนองวัวซอ รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัวบาน- วันที่ 13 กรกฎาคม 2555 เปลี่ยนชื่อเทศบาลตำบลหนองอ้อ - โนนหวาย เป็นเทศบาลตำบลภูผาแดง

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอหนองวัวซอแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 ตำบล 78 หมู่บ้าน

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอหนองวัวซอประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลหนองวัวซอ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหมากหญ้าและตำบลหนองวัวซอ- เทศบาลตำบลภูผาแดง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองอ้อและตำบลโนนหวาย- เทศบาลตำบลอูบมุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลอูบมุงทั้งตำบล- เทศบาลตำบลโนนหวาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนหวาย (นอกเขตเทศบาลตำบลภูผาแดง)- เทศบาลตำบลกุดหมากไฟ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกุดหมากไฟทั้งตำบล- เทศบาลตำบลหนองบัวบาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบัวบานทั้งตำบลและตำบลหนองวัวซอ (นอกเขตเทศบาลตำบลหนองวัวซอ)- องค์การบริหารส่วนตำบลหมากหญ้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหมากหญ้า (นอกเขตเทศบาลตำบลหนองวัวซอ)- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองอ้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองอ้อ (นอกเขตเทศบาลตำบลภูผาแดง)- องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำพ่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำพ่นทั้งตำบล

**อ้างอิง**

หนองวัวซอ