พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

ในส่วนนี้เป็นรายพระนามพระราชโอรส พระราชธิดา และพระราชนัดดา ในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 แห่งราชวงศ์จักรี

**รายพระนามพระราชโอรสและพระราชธิดา**

**พระราชโอรสและพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว**
พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระสนมรวม 56 คน รายพระนามพระภรรยาเจ้าและพระสนมในรัชกาลที่ 3 มีพระราชโอรส 22 พระองค์ และพระราชธิดา 29 พระองค์ รวม 51 พระองค์ ได้แก่
ไฟล์:Rama III's daughter.jpg|center|thumb|500x500px|พระราชธิดาในรัชกาลที่ 2 และ รัชกาลที่ 3จากซ้ายไปขวา: พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากินรี, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดวงเดือน, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประไพพักตร์,พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิเวศน์ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแสงจันทร์, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากัลยาณี, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุบงกช, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจามรี และพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวรเสรฐสุดา

**รายพระนามพระราชนัดดา**

**ราชสกุลศิริวงศ์**
ราชสกุลศิริวงศ์ ต้นราชสกุล คือสมเด็จพระบรมราชมาตามหัยกาเธอ กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์ มีหม่อม 8 คน ได้แก่- หม่อมแพ- หม่อมน้อย ศิริวงศ์ ณ อยุธยา- หม่อมงิ้ว- หม่อมจาด- หม่อมราชวงศ์แสง- หม่อมน้อย ชุมสาย ณ อยุธยา (สกุลเดิม ภมรมนตรี)- หม่อมกิ่ม (สกุลเดิม แซ่จิ๋ว)- หม่อมเชย
มีพระโอรส 3 พระองค์ และพระธิดา 4 พระองค์ กับ 2 องค์ รวม 9 พระองค์/องค์ ได้แก่

**พระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลักขณานุคุณ**
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลักขณานุคุณ มีหม่อม 1 คน คือ- เจ้าจอมมารดางิ้ว (สกุลเดิม สุวรรณทัต)
มีพระธิดา 1 พระองค์ คือ

**ราชสกุลโกเมน**
ราชสกุลโกเมน ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นเชษฐาธิเบนทร์ มีหม่อมที่ปรากฏชื่อ 1 คน คือ- หม่อมราชวงศ์เอี่ยม (ราชสกุลเดิม ปาลกะวงศ์)
มีพระโอรส 1 องค์ พระธิดา 5 องค์ และไม่มีข้อมูล 3 องค์ รวม 9 องค์ ได้แก่

**ราชสกุลคเนจร**
ราชสกุลคเนจร ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอมเรนทรบดินทร์
มีพระโอรส 1 องค์ พระธิดา 5 องค์ และไม่มีข้อมูล 3 องค์ รวม 31 องค์ ได้แก่
*ไม่ได้เรียงตามลำดับ

**ราชสกุลงอนรถ**
ราชสกุลงอนรถ ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้างอนรถ มีหม่อมที่ปรากฏชื่อ 1 คน คือ- หม่อมรอด งอนรถ ณ อยุธยา
มีพระโอรส 1 องค์ และพระธิดา 1 องค์ รวม 2 องค์ ได้แก่

**ราชสกุลลดาวัลย์**
ราชสกุลลดาวัลย์ ต้นราชสกุล คือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูมินทรภักดี มีหม่อมที่ปรากฏชื่อ 6 คน ได้แก่- คุณหญิงพลับ (ราชสกุลเดิม พงษ์สิน)- เจ้าจอมมารดาจีน- หม่อมหรั่ง- หม่อมมาลัย- หม่อมสาด- หม่อมทรัพย์
มีพระโอรส 1 พระองค์ กับ 13 องค์ พระธิดา 3 พระองค์ กับ 22 องค์ และตก 1 องค์ รวม 40 พระองค์/องค์ ได้แก่

**พระนามทรงกรม**
พระราชโอรสและพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่จะได้ทรงกรมจากสมเด็จพระบรมชนกนาถนั้นมักจะเป็นพระราชโอรสและพระราชธิดาที่ประสูติก่อนบรมราชาภิเษก ส่วนพระราชโอรสและพระราชธิดาที่ประสูติภายหลังบรมราชาภิเษกนั้นจะมักจะได้โปรดเกล้า ฯ ให้ทรงกรมโดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชโอรสที่ได้ทรงกรมพระองค์แรกคือ สมเด็จพระบรมราชมาตามหัยกาเธอ กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์ พระราชธิดาที่ได้ทรงกรมพระองค์แรกคือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ
เมื่อครั้งที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสวยราชย์เป็นพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 4 ได้ทรงบัญญัติคำนำพระนามพระราชโอรสพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวว่า พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ และได้ใช้คำนำพระนามนี้มาจนถึงวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงมีพระบรมราชโองการให้เปลี่ยนเป็น พระเจ้าบรมวงศ์เธอ แทน
พระราชโอรสและพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ได้รับการสถาปนาเป็นเจ้าต่างกรม มีพระนามกรมดังต่อไปนี้
ไฟล์:พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงบดินทรไพศาลโสภณ ฑีฆชนม์เชษฐประยูร.jpg|thumbnail|210x210px|พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงบดินทรไพศาลโสภณ ฑีฆชนม์เชษฐประยูร พระราชโอรสพระองค์เดียวที่ได้ทรงกรมชั้นกรมหลวง (อีกพระองค์เป็นพระราชธิดา)|alt=
ไฟล์:กรมพระยาสุดารัตนราชประยูร.jpg|thumbnail|216x216px|สมเด็จพระบรมราชมาตามหัยิกาเธอ กรมพระยาสุดารัตน์ราชประยูร พระราชธิดาพระองค์เดียวที่ได้ทรงกรมชั้นสูงสุดในชั้นกรมพระยา|alt=

**พ.ศ. 2381**
 อัปสรสุดาเทพ - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ (5 ธันวาคม พ.ศ. 2354 - 21 สิงหาคม พ.ศ. 2388)
**กรมหมื่น ได้รับการสถาปนาเป็น พระองค์เจ้าต่างกรม ที่ กรมหมื่น โดยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2381- มาตยาพิทักษ์ - สมเด็จพระบรมราชมาตามหัยกาเธอ กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์ (10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2355 - 29 เมษายน พ.ศ. 2382)
**กรมหมื่น ได้รับการสถาปนาเป็น พระองค์เจ้าต่างกรม ที่ กรมหมื่น โดยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2381

**พ.ศ. 2388**
 อมเรนทรบดินทร์ - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอมเรนทรบดินทร์ (9 พฤษภาคม พ.ศ. 2358 - 4 กันยายน พ.ศ. 2421)
**กรมหมื่น ได้รับการสถาปนาเป็น พระองค์เจ้าต่างกรม ที่ กรมหมื่น โดยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2388

**พ.ศ. 2394**
 เชษฐาธิเบนทร์ - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นเชษฐาธิเบนทร์ (4 พฤษภาคม พ.ศ. 2358 - 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2404)
**กรมหมื่น ได้รับการสถาปนาเป็น พระองค์เจ้าต่างกรม ที่ กรมหมื่น โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2394

**พ.ศ. 2400**
อุดมรัตนราษี - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอุดมรัตนราษี (26 ตุลาคม พ.ศ. 2363 - 26 มกราคม พ.ศ. 2409)
** กรมหมื่น ได้รับการสถาปนาเป็น พระองค์เจ้าต่างกรม ที่ กรมหมื่น โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2400

**พ.ศ. 2403**
ภูวนัยนฤเบนทราธิบาล - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนภูวนัยนฤเบนทราธิบาล (17 ตุลาคม พ.ศ. 2369 - 12 มกราคม พ.ศ. 2427)
** กรมหมื่น ได้รับการสถาปนาเป็น พระองค์เจ้าต่างกรม ที่ กรมหมื่น โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2403
** กรมขุน ได้รับการสถาปนาเลื่อนกรมขึ้นเป็น กรมขุน โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2419

**พ.ศ. 2404**
 ภูมินทรภักดี - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูมินทรภักดี (28 มกราคม พ.ศ. 2358 - 27 มิถุนายน พ.ศ. 2417)
**กรมหมื่น ได้รับการสถาปนาเป็น พระองค์เจ้าต่างกรม ที่ กรมหมื่น โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2404- ราชสีหวิกรม - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนราชสีหวิกรม (12 มีนาคม พ.ศ. 2359 - 24 กันยายน พ.ศ. 2411)
**กรมหมื่น ได้รับการสถาปนาเป็น พระองค์เจ้าต่างกรม ที่ กรมหมื่น โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2404
** กรมขุน ได้รับการสถาปนาเลื่อนกรมขึ้นเป็น กรมขุน โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2410

**พ.ศ. 2407**
 อดุลยลักษณสมบัติ - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอดุลยลักษณสมบัติ (16 ตุลาคม พ.ศ. 2362 - 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2416)
**กรมหมื่น ได้รับการสถาปนาเป็น พระองค์เจ้าต่างกรม ที่ กรมหมื่น โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2407- ภูบดีราชหฤทัย - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูบดีราชหฤทัย (5 สิงหาคม พ.ศ. 2369 - 6 มีนาคม พ.ศ. 2413)
**กรมหมื่น ได้รับการสถาปนาเป็น พระองค์เจ้าต่างกรม ที่ กรมหมื่น โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2407

**พ.ศ. 2409**
 บดินทรไพศาลโสภณ - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงบดินทรไพศาลโสภณ ฑีฆชนม์เชษฐประยูร (10 ธันวาคม พ.ศ. 2369 - 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2446)
**กรมหมื่น ได้รับการสถาปนาเป็น พระองค์เจ้าต่างกรม ที่ กรมหมื่นอักษรสาสนโสภณ โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2409
** กรมขุน ได้รับการสถาปนาเลื่อนกรมขึ้นเป็น กรมขุน พร้อมทั้งเปลี่ยนพระนามกรมเป็น บดินทรไพศาลโสภณ โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2419
** กรมหลวง ได้รับการสถาปนาเลื่อนกรมขึ้นเป็น กรมหลวง โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2439- เจริญผลภูลสวัสดิ์ - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนเจริญผลภูลสวัสดิ์ (28 สิงหาคม พ.ศ. 2370 - 2 เมษายน พ.ศ. 2435)
**กรมหมื่น ได้รับการสถาปนาเป็น พระองค์เจ้าต่างกรม ที่ กรมหมื่น โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2409
** กรมขุน ได้รับการสถาปนาเลื่อนกรมขึ้นเป็น กรมขุน โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2421

**พ.ศ. 2411**
 สุดารัตน์ราชประยูร - สมเด็จพระบรมราชมาตามหัยิกาเธอ กรมพระยาสุดารัตน์ราชประยูร (8 ธันวาคม พ.ศ. 2361 - 17 สิงหาคม พ.ศ. 2439)
**กรมพระ ได้รับการสถาปนาเป็น พระองค์เจ้าต่างกรม ที่ กรมพระ โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2411
** กรมพระยา ได้รับการสถาปนาเลื่อนกรมขึ้นเป็น กรมพระยา โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2416

**พ.ศ. 2439**
 วรเสรฐสุดา - พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวรเสรฐสุดา (17 มิถุนายน พ.ศ. 2371 - 1 ธันวาคม พ.ศ. 2450)
**กรมหลวง ได้รับการสถาปนาเป็น พระองค์เจ้าต่างกรม ที่ กรมหลวง โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2439

**ดูเพิ่ม**
 รายพระนามพระภรรยาเจ้าและพระสนมในรัชกาลที่ 1 และ พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช- รายพระนามพระภรรยาเจ้าและพระสนมในรัชกาลที่ 2 และ พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย- รายพระนามพระภรรยาเจ้าและพระสนมในรัชกาลที่ 3 และ พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว- รายพระนามพระภรรยาเจ้าและพระสนมในรัชกาลที่ 4 และ พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว- รายพระนามพระภรรยาเจ้าและพระสนมในรัชกาลที่ 5 และ พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
*พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร- ราชสกุล

**อ้างอิง**
สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมขุนศุโขไทยธรรมราชา. ราชสกุลวงศ์ พระนามเจ้าฟ้าแลพระองค์เจ้าในกรุงรัตนโกสินทร์. กรุงเทพฯ:โรงพิมพ์ไท. 2463.
*กรมศิลปากร, สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์. ราชสกุลวงศ์. พิมพ์ครั้งที่ 14. กรุงเทพฯ:สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. 2554.
หมวดหมู่:รัชกาลที่ 3
หมวดหมู่:รายชื่อชาวไทย