เอลาม

เอลาม หรือ จักรวรรดิเอลาไมท์ (Elam หรือ Elamite Empire; ลิเนียร์อีลาไมต์: 62x62px hatamti; อักษรรูปลิ่มเอลาไมต์: 𒁹𒄬𒆷𒁶𒋾 haltamti; ซูเมอร์: 𒉏𒆠 elam; แอกแคด: 𒉏𒈠𒆠 elamtu; עֵילָם ʿēlām; 𐎢𐎺𐎩 hūja) เป็นอารยธรรมโบราณที่ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของอิหร่านปัจจุบัน เอลามเป็นศูนย์กลางทางตะวันตกสุดและทางตะวันตกเฉียงใต้ของอิหร่านปัจจุบันที่ครอบคลุมตั้งแต่ที่ลุ่มคูเซสสถาน (Khuzestan) และ จังหวัดอิลาม (Ilam Province) ที่เป็นต้นกำเนิดของคำว่า “เอลาม” ไปจนถึงจิรอฟท์ในจังหวัดเคอร์มาน (Kerman province) และเบอร์เนดในซาโบล (Zabol) date=December 2008 และรวมทั้งบางส่วนเล็กน้อยของทางใต้ของอิรัก จักรวรรดิเอลาไมท์รุ่งเรืองอยู่ระหว่าง 2800 ปีจนถึง 550 ปีก่อนคริสต์ศักราช
ตั้งอยู่ทางตะวันออกของเมโสโปเตเมียเอลามเป็นส่วนหนึ่งของเมืองในตะวันออกโบราณระหว่างยุคทองแดง (Chalcolithic) การเริ่มใช้บันทึกโดยตัวอักษรจากตั้งแต่ 3000 ปีก่อนคริสต์ศักราชประจวบกับประวัติศาสตร์ของเมโสโปเตเมีย ในสมัยเอลาไมท์โบราณ (ยุคสัมริดตอนกลาง) เอลามประกอบด้วยกลุ่มราชอาณาจักรบนที่ราบสูงอิหร่านที่มีศูนย์กลางอยู่ที่อันชาน และจากราวศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราชศูนย์กลางก็ย้ายไปอยู่ที่ซูซา (Susa) บนที่ราบต่ำคูเซสสถาน วัฒนธรรมของเอลามมีบทบาทสำคัญในหมู่ชนกูเทียน (Gutian people) โดยเฉพาะในสมัยที่จักรวรรดิอคีเมนียะห์เข้ามาแทนที่และภาษาเอลาไมท์ยังคงใช้เป็นภาษาราชการ
ภาษาเอลาไมท์ไม่มีความเกี่ยวข้องกับตระกูลภาษาใดๆ และดูเหมือนจะเป็นภาษาอิสระเช่นภาษาสุเมเรียน แต่นักค้นคว้าบางคนเชื่อว่าเป็นส่วนหนึ่งของภาษาเอลาโม-ดราวิเดียน (Elamo-Dravidian)

**อ้างอิง**

**ข้อมูล**
Quintana Cifuentes, E., "Historia de Elam el vecino mesopotámico", Murcia, 1997. Estudios Orientales. IPOA-Murcia.
*Quintana Cifuentes, E., "Textos y Fuentes para el estudio del Elam", Murcia, 2000. Estudios Orientales. IPOA-Murcia.- Quintana Cifuentes, E., La Lengua Elamita (Irán pre-persa), Madrid, 2010. Gram Ediciones. 978-84-88519-17-7
*Khačikjan, Margaret: The Elamite Language, Documenta Asiana IV, Consiglio Nazionale delle Ricerche Istituto per gli Studi Micenei ed Egeo-Anatolici, 1998 88-87345-01-5
*Persians: Masters of Empire, Time-Life Books, Alexandria, Virginia (1995) 0-8094-9104-4- isbn=9780870993657
*D. T. Potts, "Elamites and Kassites in the Persian Gulf",Journal of Near Eastern Studies, vol. 65, no. 2, pp. 111–119, (April 2006)- isbn=978-1-107-09469-7
*McAlpin, David W., Proto Elamo Dravidian: The Evidence and Its Implications, American Philosophy Society (1981) 0-87169-713-0
*Vallat, François. 2010. "The History of Elam". The Circle of Ancient Iranian Studies (CAIS)- url=https://books.google.com/books?id=yClKDwAAQBAJ&q=%22elamite%20world%22%20routledge&pg=PA1 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Lengua e historia elamita, by Enrique Quintana- History of the Elamite Empire- Elamite Art- Stele of King Untash Napirisha date=2017-12-01 - Statue of Queen Napir Asu date=2018-07-20 - Elamite Seals- All Empires – The Elamite Empire date=2007-09-27 - Elam in Ancient Southwest Iran- Persepolis Fortification Archive Project- Iran Before Iranians- Encyclopædia Iranica: Elam- Modelling population dispersal and language origins during the last 120,000 years
*Hamid-Reza Hosseini, Shush at the foot of Louvre  Shush dar dāman-e Louvre, in Persian, Jadid Online, 10 March 2009 Audio slideshow (6 min 31 sec)
*https://web.archive.org/web/20160222154459/http://www.elamit.net/
หมวดหมู่:เอลาม
หมวดหมู่:จักรวรรดิเปอร์เซีย
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์อิหร่าน
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในทวีปเอเชีย
หมวดหมู่:รัฐสิ้นสภาพในประเทศอิหร่าน
หมวดหมู่:ก่อตั้งในสหัสวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล
หมวดหมู่:สิ้นสุดในศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสตกาล