สมเด็จพระราชินีนาถอิซาเบลที่ 1 แห่งกัสติยา

สมเด็จพระราชินีนาถอิซาเบลที่ 1 แห่งกัสติยา (Isabella I of Castile) (ค.ศ. 1451-1504) พระองค์เป็นหนึ่งในบุคคลที่ทรงอิทธิพลที่สุดในประวัติศาสตร์ยุโรป และ ได้รับการจดจำในฐานะ "ผู้สร้างชาติสเปน" พระองค์เป็นสมเด็จพระราชินีนาถแห่งกัสติยาและเลออน ตั้งแต่ปี ค.ศ.1474 ตลอดรัชสมัยของพระองค์ พระองค์และพระสวามี พระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 2 แห่งอารากอน ในการปฏิรูปอาณาจักรอย่างขนานใหญ่ เพื่อรวมอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลางราชบัลลังก์ และ เสริมสร้างความแข็งแกร่งทางการเมืองและศาสนาให้กับสเปน
การตัดสินใจ และ นโยบายของสมเด็จพระราชินีนาถอิซาเบลที่ 1 นำไปสู่เหตุการณ์สำคัญหลายอย่างที่เปลี่ยนแปลงเส้นทางประวัติศาสตร์ ทั้งการสิ้นสุด เรกองกิสตา ด้วยการ พิชิตกรานาดา ในปี ค.ศ.1492 การสนับสนุน คริสโตเฟอร์ โคลัมบัส ในการเดินทางสู่โลกใหม่ ซึ่งนำไปสู่การก่อตั้ง จักรวรรดิสเปน อันยิ่งใหญ่ และ การดำเนินนโยบายทางศาสนาที่เข้มงวด เช่น การจัดตั้ง ศาลไต่สวนศาสนาสเปน และ การออก พระราชกฤษฎีกาอาลัมบรา เพื่อขับไล่ชาวยิวออกจากสเปน แม้ว่า บางนโยบายจะยังคงเป็นที่ถกเถียงในปัจจุบัน แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าสิ่งที่เธอทำนั้นมีส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการทำให้สเปนเป็นประเทศอย่างที่เราเห็นในวันนี้ และ เปลี่ยนประวัติศาสตร์ของโลกตะวันตกไปอย่างมาก

**พระชนมชีพช่วงต้นและปัญหาการสืบราชบัลลังก์**
สมเด็จพระราชินีนาถอิซาเบลที่ 1 แห่งกัสติยา ประสูติ เมื่อวันที่ 22 เมษายน ค.ศ.1451 ที่เมือง มาดริกัล เด ลาส อัลตัส ตอร์เรส (Madrigal de las Altas Torres) อาณาจักร กัสติยา พระองค์เป็นพระธิดาของ พระเจ้าฆวนที่ 2 แห่งกัสติยา และ พระราชินีอิซาเบลลาแห่งโปรตุเกส วัยเด็กของอิซาเบลลาค่อนข้างแตกต่างจากราชวงศ์ทั่วไป พระองค์เติบโตในเมือง อเรวาโล อย่างเงียบๆ ห่างไกลจากความวุ่นวายในราชสำนัก ซึ่งเป็นผลมาจากข้อพิพาทภายในราชวงศ์ และ อำนาจของขุนนางที่เพิ่มขึ้นในรัชสมัยของพระบิดา
เมื่อพระบิดาเสด็จสวรรคตในปี ค.ศ. 1454 พระเจ้าเฮนรี่ที่ 4 แห่งกัสติยา ซึ่งเป็นพระเชษฐาต่างมารดาของอิซาเบลลา ได้ขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์แห่งกัสติยา ปัญหาการสืบราชสันตติวงศ์ กลายเป็นประเด็นร้อนแรง เนื่องจาก พระเจ้าเฮนรี่ไม่มีพระโอรส พระองค์ทรงมีพระธิดา คือ เจ้าหญิงฆัวนา แต่มีข่าวลือแพร่สะพัดว่าพระเจ้าเฮนรีไม่ใช่พระบิดาที่แท้จริงของเจ้าหญิงฆัวนา ทำให้กลุ่มขุนนางจำนวนมากไม่ยอมรับการสืบราชบัลลังก์ของเจ้าหญิง
สถานการณ์นี้บานปลายไปสู่ความขัดแย้งทางการเมือง และ สงครามกลางเมือง ในที่สุด ภายใต้ สนธิสัญญาของทอโรส เด กินันโด (Treaty of Toros de Guisando) ในปี ค.ศ.1468 อิซาเบลลาได้รับการประกาศอย่างเป็นทางการให้เป็นรัชทายาทในราชบัลลังก์กัสติยา โดยมีเงื่อนไขว่าพระองค์จะต้องไม่อภิเษกสมรสโดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากพระเจ้าเฮนรี่ที่ 4 ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่อิซาเบลลาไม่ได้ปฏิบัติตาม

**การอภิเษกสมรสกับเฟอร์ดินานด์และการรวมอาณาจักร**
แม้จะมีข้อจำกัดจากสนธิสัญญา อิซาเบลลาทรงตัดสินใจเดินตามทางของพระองค์เอง ในปี ค.ศ.1469 พระนางอิซาเบลลาทรงอภิเษกสมรสกับเจ้าชายเฟอร์ดินานด์แห่งอารากอน ซึ่งเป็นพระญาติชั้นที่สอง และ เป็นรัชทายาทในราชบัลลังก์อารากอน การอภิเษกสมรสครั้งนี้เกิดขึ้นอย่างลับๆ ในเมืองบายาโดลิด (Valladolid) โดยไม่ได้รับอนุญาตจากพระเจ้าเฮนรี่ที่ 4 ซึ่งทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างพระเชษฐาและพระขนิษฐาเลวร้ายลง
การอภิเษกสมรสระหว่างพระนางอิซาเบลลา และ เจ้าชายเฟอร์ดินานด์ ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญที่เปลี่ยนแปลงประวัติศาสตร์สเปนอย่างสิ้นเชิง เพราะเมื่อพระเจ้าเฮนรี่ที่ 4 แห่งกัสติยา เสด็จสวรรคตในเดือนธันวาคม ค.ศ.1474 พระนางอิซาเบลลาได้รับการประกาศเป็น สมเด็จพระราชินีนาถแห่งกัสติยาอย่างเป็นทางการ ที่เซโกเบีย การขึ้นครองราชย์ของพระองค์นำไปสู่ สงครามสืบราชบัลลังก์กัสติยา (War of the Castilian Succession) กับเจ้าหญิงฆัวนา และ พระสวามีของพระองค์ คือ พระเจ้าอาฟองโซที่ 5 แห่งโปรตุเกส การสู้รบดำเนินไปนาน 5 ปี และ จบลงด้วยชัยชนะของพระนางอิซาเบลลา ในปี ค.ศ.1479 เมื่อมีการลงนามในสนธิสัญญาอาลกาโซวัส (Treaty of Alcáçovas)
ในปีเดียวกันนั้นเอง (ค.ศ.1479) เจ้าชายเฟอร์ดินานด์ ได้ขึ้นครองราชย์เป็น พระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 2 แห่งอารากอน การที่ทั้งสองพระองค์เป็นกษัตริย์ และ ราชินีของอาณาจักรที่สำคัญที่สุดสองแห่งในคาบสมุทรไอบีเรีย ทำให้ กัสติยา และ อารากอนได้รวมกันเป็น "สหภาพส่วนพระองค์" (Personal Union) ภายใต้การปกครองของทั้งสองพระองค์ แม้ว่าอาณาจักรทั้งสองจะยังคงเอกราชทางกฎหมาย การบริหาร และ สถาบันของตนเอง แต่การรวมอำนาจนี้เป็นรากฐานที่มั่นคงสำหรับการก่อตั้งประเทศสเปนในอนาคต
ด้วยบทบาทสำคัญในการปกป้อง และ เสริมสร้างอำนาจของคริสตจักรคาทอลิก ในคาบสมุทรไอบีเรีย สมเด็จพระสันตะปาปาอเล็กซานเดอร์ที่ 6 จึงพระราชทานสมัญญานามแก่ทั้งสองพระองค์ว่า "กษัตริย์คาทอลิก" (Catholic Monarchs) ในปี ค.ศ.1494

**เหตุการณ์ในปี ค.ศ.1492**
ไฟล์:Los Reyes Católicos y la infanta doña Juana.jpg|thumb|left|200px|พระนางอิซาเบล พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 2 และเจ้าหญิงฆัวนา พระราชธิดา ในปี พ.ศ. 2025
พระนางอิซาเบลกับพระเจ้าเฟร์นันโดกำลังออกขุนนาง
ปี ค.ศ.1492 ถือเป็นปีแห่งประวัติศาสตร์ที่สำคัญอย่างยิ่ง ในรัชสมัยของสมเด็จพระราชินีนาถอิซาเบลที่ 1 และพระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 2 แห่งสเปน มีเหตุการณ์ใหญ่ๆ ที่เกิดขึ้น 3 เหตุการณ์หลัก คือ 

**การพิชิตกรานาดา(Conquest of Granada)**
 ในวันที่ 2 มกราคม ค.ศ.1492 กองทัพของกษัตริย์คาทอลิก (พระนางอิซาเบลลา และ พระเจ้าเฟอร์ดินานด์) ได้ประสบความสำเร็จในการยึดครองเมืองกรานาดา ซึ่งเป็นเมืองสุดท้ายของชาวมุสลิมมัวร์ในคาบสมุทรไอบีเรีย- เหตุการณ์นี้ถือเป็นการสิ้นสุดยุคสมัยแห่ง "เรกองกิสตา" (Reconquista) หรือ การยึดคืนดินแดนจากชาวมุสลิมที่ดำเนินมานานกว่า 700 ปี และเป็นสัญลักษณ์ของการรวมสเปนภายใต้การปกครองของคริสเตียนอย่างสมบูรณ์

**การสนับสนุนการเดินทางของคริสโตเฟอร์ โคลัมบัส (Columbus's First Voyage)**
ภาพแกะสลักพระนางอิซาเบลในตอนสวดแก่พระบิดาและพระมารดาที่ถูกฝังในคาร์ทูจา เดอ มิราฟอร์ที่เมืองเบอร์โก- หลังจากความพยายามหลายครั้งและถูกปฏิเสธมาหลายปี ในที่สุด สมเด็จพระราชินีนาถอิซาเบลลาทรงตัดสินใจให้การสนับสนุนทางการเงินแก่ คริสโตเฟอร์ โคลัมบัส นักสำรวจชาวเจนัว ในการเดินทางข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกเพื่อค้นหาเส้นทางการค้าใหม่สู่เอเชียทางทิศตะวันตก- ในวันที่ 3 สิงหาคม ค.ศ.1492 คริสโตเฟอร์ โคลัมบัสได้ออกเดินทางจากท่าเรือปาลอส เด ลา ฟรอนเตรา (Palos de la Frontera) และ ในวันที่ 12 ตุลาคม ค.ศ.1492 เขาได้ขึ้นฝั่งที่เกาะแห่งหนึ่งในบาฮามาส ซึ่งเป็นการค้นพบทวีปอเมริกา (โลกใหม่) โดยชาวยุโรป- เหตุการณ์นี้เป็นจุดเริ่มต้นของการขยายจักรวรรดิสเปนอันกว้างใหญ่ นำไปสู่ยุคแห่งการสำรวจและการล่าอาณานิคมของยุโรป

**พระราชกฤษฎีกาอาลัมบรา (Alhambra Decree) หรือการขับไล่ชาวยิว**
 ในเดือนมีนาคม ค.ศ.1492 (หลังจากการพิชิตกรานาดาไม่นาน) สมเด็จพระราชินีนาถอิซาเบลลา และ พระเจ้าเฟอร์ดินานด์ทรงออกพระราชกฤษฎีกา ที่เรียกว่า "พระราชกฤษฎีกาอาลัมบรา" หรือ "พระราชกฤษฎีกาขับไล่"- พระราชกฤษฎีกานี้บังคับให้ชาวยิวทุกคนในกัสติยาและอารากอน (ซึ่งรวมถึงดินแดนที่เพิ่งยึดคืนมาอย่างกรานาดาด้วย) ต้องเลือกระหว่างการเปลี่ยนศาสนาเป็นคริสต์ หรือ ถูกขับไล่ออกจากสเปนภายในสี่เดือน (ก่อนวันที่ 31 กรกฎาคม ค.ศ.1492)- นโยบายนี้ส่งผลให้ชาวยิวจำนวนมากต้องอพยพออกจากประเทศ และ สร้างผลกระทบทางสังคมและเศรษฐกิจอย่างใหญ่หลวงต่อสเปน

**พระชนมชีพส่วนพระองค์ พระโอรส-ธิดา และการสืบราชสมบัติ**
เอกสารในเมืองกรานาดาที่มีลายพระหัตถ์ของพระนางอิซาเบล
ภาพพระนางอิซาเบลในช่วงบั้นปลาย
สมเด็จพระราชินีนาถอิซาเบลที่ 1 และพระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 2 มีพระโอรส-ธิดาด้วยกัน 5 พระองค์ได้แก่- อิซาเบลลา เจ้าหญิงแห่งอัสตูเรียส (Isabella, Princess of Asturias) (ค.ศ.1470 - ค.ศ.1498) สมรสกับเจ้าชายอาฟองโซแห่งโปรตุเกส และ ต่อมากับ พระเจ้ามานูเอลที่ 1 แห่งโปรตุเกส- จอห์น เจ้าชายแห่งอัสตูเรียส (John, Prince of Asturias) (ค.ศ.1478 - ค.ศ.1497) รัชทายาทเพียงองค์เดียวของทั้งสองพระองค์ สิ้นพระชนม์ในวัยเด็ก ทำให้เกิดปัญหาการสืบราชบัลลังก์อีกครั้ง- ฆัวนาแห่งกัสติยา (Joanna) หรือ เป็นที่รู้จักในนาม ฆัวนาผู้บ้าคลั่ง (Joanna the Mad) (ค.ศ.1479 - ค.ศ.1555) เธอจะสืบทอดราชบัลลังก์กัสติยาต่อจากพระมารดา พระนางเป็นพระมารดาของ จักรพรรดิคาร์ลที่ 5 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ผู้เป็นกษัตริย์ที่ทรงอำนาจที่สุดในยุโรปช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16- มาเรียแห่งอารากอน (Maria of Aragon) (ค.ศ.1482 - ค.ศ.1517) สมรสกับ พระเจ้ามานูเอลที่ 1 แห่งโปรตุเกส (หลังจากการสิ้นพระชนม์ของอิซาเบล ผู้เป็นพระเชษฐภคินี)- แคเทอรีนแห่งอารากอน (Catherine of Aragon) (ค.ศ.1485 - ค.ศ.1536) สมรสกับ เจ้าชายอาเธอร์แห่งอังกฤษ และ ต่อมากับ พระเจ้าเฮนรีที่ 8 แห่งอังกฤษ พระนางเป็นพระมารดาของ สมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 1 แห่งอังกฤษ
สมเด็จพระราชินีนาถอิซาเบลที่ 1 เสด็จสวรรคตในวันที่ 26 พฤศจิกายน ค.ศ.1504 ที่พระราชวังในเมือง เมดินา เดล กัมโป (Medina del Campo) ด้วยโรคที่เชื่อกันว่าเป็นมะเร็ง หลังจากที่พระโอรสจอห์นสิ้นพระชนม์ไปก่อนหน้า  ทำให้การสืบราชสมบัติเป็นไปอย่างซับซ้อน พระธิดาฆัวนาได้ขึ้นครองราชย์เป็น สมเด็จพระราชินีนาถแห่งกัสติยา แต่เนื่องจากพระอาการประชวร ทำให้พระสวามีของพระองค์ ทำหน้าที่ผู้สำเร็จราชการแทน พระศพของพระองค์  ถูกฝังไว้ที่โบสถ์หลวงกรานาดา (Capilla Real de Granada)

**พระราชินีนาถอิซาเบลกับการปกครองสมัยใหม่และการศาสนา**
ไฟล์:Master of the virgin of the catholic monarchs, Madonna of the catholic monarchs.jpg|thumb|250px|left|ภาพ Madonna of the Catholic Monarchs โดยเฟร์นันโด กาเยโก
ชาวคาทอลิกบางคนจากต่างประเทศได้ประกาศให้พระนางอิซาเบลเป็นนักบุญ ด้วยเหตุผลที่ว่าพระนางอิซาเบลได้ทำการปกป้องศาสนาคริสต์ให้คงอยู่ คริสตจักรโรมันคาทอลิกได้ยกย่องพระนางเป็น ผู้รับใช้พระเป็นเจ้า (Servant of God)
พระนางอิซาเบลได้มีการปรากฏชื่อครั้งแรกบนเหรียญของสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นเหรียญแห่งการระลึกถึงการครบรอบ 400 ปีการเดินทางของโคลัมบัสครั้งแรก และในปีเดียวกันพระนางได้เป็นสตรีคนแรกที่ได้ขึ้นบนแสตมป์ของอเมริกาซึ่งอยู่ในชุด Columbian Issue ที่จัดทำขึ้นเพื่อเฉลิมฉลองแด่โคลัมบัสเช่นกัน ภาพพระนางได้ปรากฏในสเปนที่ 15-cent Columbian บนมูลค่า 1 $ และในภาพเต็มซึ่งด้านข้างคือโคลัมบัสและบนมูลค่าอื่น ๆ อีกมากมาย

**ในวัฒนธรรมสมัยนิยม**
 เรื่อง Queen's Cross แต่งในศตวรรษที่ 20 โดยนักเขียนชาวอเมริกัน ลอร์เลนซ์ สคูโนเวอร์เป็นเรื่องเกี่ยวกับพระราชประวัติของพระราชินีนาถอิซาเบลและพระเจ้าเฟร์นันโดในช่วงกระทำการรีคอนเควสตาและช่วงทายาทสืบราชวงศ์- เรื่อง Fuente Ovejuna ของโลป เดอ เวกา เกี่ยวกับพระนางอิซาเบลและพระเจ้าเฟร์นันโดในการการต่อต้านระบบฟิวดัลของกลุ่มขุนนาง- เรื่อง Royal Diaries เป็นเรื่องที่รวบรวมประวัติของสตรีสูงศักดิ์และมีชื่อเสียงทั่วโลกซึ่งรวมทั้ง Isabel, Jewel of Castilla, Spain, 1466 โดยคาโลลีน เมเยอร์ประวัติของพระราชินีนาถอิซาเบล- เรื่อง Crown of Aloes เกี่ยวกับการชวนให้ระลึกถึงประวัติศาสตร์ในอดีต- เรื่อง Pastwatch: The Redemption of Christopher Columbus โดย ออสัน สกอต การ์ดเกี่ยวกับคริสโตเฟอร์ โคลัมบัส พระนางอิซาเบลและพระเจ้าเฟอร๋ดินานด์- เรื่องสั้น Christopher Columbus and Queen Isabella of Spain Consummate Their Relationship โดย ซัลแมน รัชดี- ในภาพยนตร์ ลอลา ฟลอเรสแสดงเป็นพระนางอิซาเบลในเรื่อง Juana la Loca, de vez en cuando แสดงโดย ซิกจวนนีย์ เวฟเวอร์ในเรื่องConquest of Paradise ของ ริดลีย์ สก็อตต์ แสดงโดยราเชล วาร์ดในเรื่อง Christopher Columbus: The Discovery แสดงโดย  ราเชล เวล์สในเรื่อง The Fountain- ในมินิซีรีส์ โดย เฟย์ ดูนาเวย์แสดงเป็นพระนางอิซาเบลในมินิซีรีส์เรื่อง Christopher Columbus- ในเกมส์คอมพิวเตอร์ ปรากฏในเกมส์ Civilization IVโดยเป็นผู้นำของจักรวรรดิสเปน- ในเกมส์ Age of Empires IIIโดยเป็นผู้นำของจักรวรรดิสเปน- ในเกมส์เชิงกลยุทธ์อิงประวัติศาสตร์ Europa Universalis IV พระนางเป็นผู้ปกครองราชบัลลังก์กัสติยา ตั้งแต่วันที่ 11 ธันวาคม ค.ศ. 1474 เป็นสมเด็จพระราชินีแห่งราชบัลลังก์อารากอน ในวันที่ 20 มกราคม ค.ศ. 1479 และเป็นผู้ปกครองร่วมของรัฐร่วมประมุข ระหว่างคาสติลและอารากอน ในวันที่ 4 กันยายน ค.ศ. 1479

**บรรพบุรุษ**
พระนางอิซาเบลเป็นพระนัดดาของพระเจ้าเอนริเกที่ 2 แห่งกัสติยา พระโอรสในพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 11 แห่งกัสติยา กับ พระนางเอเลนอร์แห่งกัสแมน (พระสนม)  สมเด็จพระราชินีแคทเทอรีนแห่งแลงคัสเตอร์ พระอัยยิกาฝ่ายพระบิดาของพระนางเป็นพระนัดดาของ พระเจ้าปีเตอร์แห่งกัสติยากับพระสนม นางมาเรีย เดอ พาดิลลา พระอัยยิกาฝ่ายพระมารดาของพระนางอิซาเบล คือ สมเด็จพระราชินีอิซาเบลแห่งบรากังซา เป็นพระธิดาใน ดยุคอัลฟอนโซแห่งบรากังซา มีพระมารดา คือ นางอินเนส เปเรส เอสเทเวส เป็นพระสนมในพระเจ้าจอห์นที่ 1 แห่งโปรตุเกส

**ภาพ**

**อ้างอิง**
 Townsend Miller. The Castles and the Crown: Spain 1451-1555 (New York: Coward-McCann, New York, 1963) - Warren H. Carroll. Isabel Of Spain: The Catholic Queen (Front Royal, VA: Christendom Press) - Nancy Rubin Stuart. Isabella of Castile: The First Renaissance Queen (New York: St. Martin's Press, 1991)- Peggy K. Liss, "Isabel the Queen," New York: Oxford University Press, 1992, p. 165- Norman Roth, "Conversos, Inquisition, and the Expulsion of the Jews from Spain," Madison, WI, The University of Wisconsin Press, 1995,p. 150- Isabel Violante Pereira, De Mendo da Guarda a D.Manuel I, Lisboa, 2001, Livros Horizonte- James Reston, Jr. "Dogs of God," New York: Doubleday, 2005, p. 18-  El obispo judío que bloquea a la "santa". A report in Spanish about the beatification in El Mundo-  Isabella I in the Catholic Encyclopedia  -  Medieval Sourcebook: Columbus' letter to King and Queen of Spain, 1494 date=2014-08-18  -  Music at Isabella's court date=2006-01-05  -  University of Hull: Genealogy information on Isabella Ifix-attempted=yes 
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 1994
หมวดหมู่:สมเด็จพระราชินีนาถ
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์กัสติยา
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์อารากอน
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์เนเปิลส์
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ซิซิลี
หมวดหมู่:ราชวงศ์ตรัสตามารา
หมวดหมู่:เคานต์แห่งบาร์เซโลนา
หมวดหมู่:ดยุกแห่งมงบล็อง
หมวดหมู่:เจ้าชายแห่งอัสตูเรียส
หมวดหมู่:เจ้าหญิงแห่งอัสตูเรียส
หมวดหมู่:ผู้รับใช้พระเป็นเจ้า
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์เลออน