หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน

หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน (อักษรย่อ: นย.; Royal Thai Marine Corps) คือหน่วยงานที่ขึ้นตรงต่อกองทัพเรือ มีหน้าที่รับผิดชอบในการบุกยึดพื้นที่ศัตรู ยกพลขึ้นบกและยึดพื้นที่สถาปนาหัวหาด เปรียบเสมือนหน่วยทหารราบของกองทัพเรือ ทหารนาวิกโยธินได้รับการฝึกพิเศษเพื่อการรบบุกยึดหัวหาดโดยการยกพลขึ้นบกจากเรือในทะเลขึ้นสู่ฝั่ง ทำให้นาวิกโยธินเป็นหน่วยรบแรก ๆ ที่เข้าสู่สนามรบแนวหน้าซึ่งจะมีอัตราการเสียชีวิตสูงอยู่เสมอ ทหารนาวิกโยธินขึ้นชื่อว่าเป็นหน่วยรบที่มีระเบียบวินัยและประสิทธิภาพในการรบสูงเมื่อเทียบกับทหารเหล่าปกติ
ผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน ปัจจุบัน (1 ตุลาคม 2567) ได้แก่ พลเรือโท อภิชาติ ทรัพย์ประเสริฐ รองผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการนาวิกโยธินได้แก่ พลเรือตรี นิรัตน์ ทากุดเรือ พลเรือตรี ขวัญชัย ขำสม และ พลเรือตรี ทวี วงศ์วาน

**ประวัติ**

**ทหารมะรีน ประเทศสยาม พ.ศ. 2367**
กิจการทหารนาวิกโยธินในประเทศไทยนั้นมีความเป็นมาอย่างยาวนานนับตั้งแต่สมัยประเทศไทยยังเป็นชื่อประเทศสยาม ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2367 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 โดยในยุคนั้นเรียกทหารนาวิกโยธินว่า "ทหารมะรีน" ซึ่งเป็นการเรียกทับศัพท์มาจากคำว่า "Marines" ที่แปลว่านาวิกโยธินในภาษาอังกฤษ กิจการทหารมะรีนในยุคสยามไม่มั่นคงมากนัก เนื่องจากมีการก่อตั้งและยุบไปหลายครั้ง

**สงครามปราบฮ่อ พ.ศ. 2417**
ผลงานที่โดดเด่นที่สุดของทหารมะรีนในยุคประเทศสยามคือสงครามปราบฮ่อ ในช่วงปี พ.ศ. 2417 ยุคของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 กลุ่มกบฏจีนไท้ผิง (ฮ่อ) ที่ต่อต้านราชวงศ์แมนจูในประเทศจีนได้ทำการก่อกบฏและแตกพ่าย บางส่วนหลบหนีลงมาในตังเกี๋ย ทางตังเกี๋ยได้ปราบปรามกลุ่มฮ่อ ขับไล่ฮ่อทำให้ต้องล่อถอยลงใต้มาเรื่อย ๆ จนกระทั่งเกิดทำการตีหัวเมืองต่างๆของสยาม นับตั้งแต่สมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 การเข้าตีหัวเมืองภาคอีสานในปี พ.ศ. 2417 ของพวกฮ่อส่งผลให้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงมีพระบรมราชโองการให้ทำการปราบปรามฮ่อ โดยทางราชการได้ส่งทหารมะรีนจำนวน 25 นาย ประกอบด้วย นายร้อยตรี 1 นาย พลทหาร 24 นาย พร้อมด้วยปืนกลปืนแก็ตลิง 2 กระบอก ร่วมไปกับกองทัพที่ไปปราบปรามพวกฮ่อทางภาคเหนือ โดยมี เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสงชูโต) เป็นแม่ทัพ

**ราชนาวิกโยธิน ประเทศไทย พ.ศ. 2498**
กระทั่งเมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2498 กองทัพเรือได้ดำเนินการสถาปนากรมนาวิกโยธินขึ้นอีกครั้ง ในสมัยที่จอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี โดยใช้ตึกซึ่งเป็นที่ทำงานของกองกิจการพิเศษ ภายใต้คำแนะนำของกองทัพอเมริกันถึงความจำเป็นที่ต้องมีนาวิกโยธิน ที่ฐานทัพเรือสัตหีบ จังหวัดชลบุรี เป็นที่ตั้ง และได้สืบต่อกิจการนาวิกโยธินอย่างจริงจังต่อไป ซึ่งทหารนาวิกโยธินได้ถือเอาวันที่ 30 กรกฎาคม ของทุกปีเป็นวันสถาปนาหน่วยสืบมา ต่อมาเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2532 ได้มีการปรับปรุงโครงสร้างการจัดหน่วยราชการของกองทัพเรือ เป็นผลให้ "กรมนาวิกโยธิน" แปรสภาพเป็น "หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน"
ทหารนาวิกโยธิน ได้ถือเอาวันที่ 28 มิถุนายน ของทุกปีเป็น "วันทหารนาวิกโยธิน" โดยกำหนดให้เป็น วันแห่งประวัติศาสตร์ของทหารนาวิกโยธิน ซึ่งได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชทานเพลงพระราชนิพนธ์ "มาร์ชราชนาวิกโยธิน" เป็นเพลงประจำหน่วย ทหารนาวิกโยธินเมื่อ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2502 และต่อมาคณะนายทหารนาวิกโยธินก็ได้ร่วมกัน ประพันธ์คำร้องขึ้น เพื่อสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน ได้ร่วมกันจัดกิจกรรม ในการบำเพ็ญสาธารณประโยชน์ต่าง ๆ เนื่องในวันทหารนาวิกโยธิน สืบต่อไป

**ปฏิบัติการรักษาสันติภาพในกรอบของสหประชาชาติ**- 1 มว.ทหารช่างในอิรัก (2 ผลัด)
** 1 มว.ทหารช่างในบุรุนดี (3 ผลัด)
** 1 มว.ลาดตระเวนในซูดาน (ผลัดที่ 1)
** 1 มว.ยานเกราะในซูดาน (ผลัดที่ 2)
** ผู้สังเกตการณ์ในติมอร์ตะวันออก, เซียร์ราลีโอน
** นายทหารประสานงานในซูดาน

**หน่วยงานในบังคับบัญชา**

**หน่วยขึ้นตรง หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน**
 กองบัญชาการ หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน-  กองพลนาวิกโยธิน date=2017-06-09  ตั้งอยู่ที่ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า ตำบลพลูตาหลวง อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี-  ศูนย์การฝึก หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน date=2014-05-25  ตั้งอยู่ที่ค่ายกรมหลวงชุมพร ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี-  กรมรักษาความปลอดภัย หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน ตั้งอยู่ที่ค่ายกรมหลวงชุมพร ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี-  หน่วยบัญชาการนาวิกโยธินfix-attempted=yes  ตั้งอยู่ที่ค่ายกรมหลวงชุมพร ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี

**หน่วยเฉพาะกิจนาวิกโยธิน**
  หน่วยเฉพาะกิจทหารพรานนาวิกโยธิน date=2010-12-26 - ศูนย์ปฏิบัติการพิเศษที่ 61-  หน่วยเฉพาะกิจนาวิกโยธิน 411

**หน่วยเฉพาะกิจกองทัพเรือ**
 กองบัญชาการป้องกันชายแดนจันทบุรีและตราด-  หน่วยเฉพาะกิจนาวิกโยธินภาคใต้ date=2017-05-29 -  หน่วยเฉพาะกิจนาวิกโยธินกองทัพเรือ date=2017-05-29 

**หน่วยงานในสังกัดกองพลนาวิกโยธิน**
ไฟล์:ทรงพระเจริญ นายกรัฐมนตรี เป็นประธานเปิดกิจกรรมเฉลิมพร - Flickr - Abhisit Vejjajiva.jpg|thumb|250px|นายทหารสังกัดกองพลนาวิกโยธินในเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ จากกองพันทหารราบที่ 9 รักษาพระองค์ กรมทหารราบที่ 3 กองพลนาวิกโยธิน (ซ้าย) และกองพันทหารราบที่ 1 รักษาพระองค์ กรมทหารราบที่ 1 กองพลนาวิกโยธิน (ขวา)
ไฟล์:Unit colours of the 1st Marine Battalion, King's Guard.jpg|thumb|250px|กองทหารเกียรติยศและธงชัยเฉลิมพลประจำกองพันทหารราบที่ 1 รักษาพระองค์ กรมทหารราบที่ 1 กองพลนาวิกโยธิน- กรมทหารราบที่ 1 กองพลนาวิกโยธิน (กรม ร.1 พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า ตำบลพลูตาหลวง อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
** กองพันทหารราบที่ 1 รักษาพระองค์ กรมทหารราบที่ 1 กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ร.1 รอ. กรม ร.1 พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า ตำบลพลูตาหลวง อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
** กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 1 กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ร.2 กรม ร.1 พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายตากสิน ตำบลวัดใหม่ อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี
** กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 1 กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ร.3 กรม ร.1 พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า ตำบลพลูตาหลวง อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี- กรมทหารราบที่ 2 กองพลนาวิกโยธิน (กรม ร.2 พล.นย) ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองทะเล อำเภอเมืองกระบี่ จังหวัดกระบี่
** กองพันทหารราบที่ 4 กรมทหารราบที่ 2 กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ร.4 กรม ร.2 พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองทะเล อำเภอเมืองกระบี่ จังหวัดกระบี่
** กองพันทหารราบที่ 5 กรมทหารราบที่ 2 กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ร.5 กรม ร.2 พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า ตำบลพลูตาหลวง อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
** กองพันทหารราบที่ 6 กรมทหารราบที่ 2 กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ร.6 กรม ร.2 พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ตำบลคลองใหญ่ อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด- กรมทหารราบที่ 3 กองพลนาวิกโยธิน (กรม ร.3 พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายจุฬาภรณ์ ตำบลโคกเคียน อำเภอเมืองนราธิวาส จังหวัดนราธิวาส
** กองพันทหารราบที่ 7 กรมทหารราบที่ 3 กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ร.7 กรม ร.3 พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายมหาสุรสิงหนาท ตำบลตะพง อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง
** กองพันทหารราบที่ 8 กรมทหารราบที่ 3 กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ร.8 กรม ร.3 พล. นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายกรมหลวงสงขลานครินทร์ ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา
** กองพันทหารราบที่ 9 รักษาพระองค์ กรมทหารราบที่ 3 กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ร.9 รอ. กรม ร.3 พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายจุฬาภรณ์ ตำบลโคกเคียน อำเภอเมืองนราธิวาส จังหวัดนราธิวาส- กรมทหารปืนใหญ่ กองพลนาวิกโยธิน (กรม ป. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่อดีตค่ายวายาม่า ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
** กองพันทหารปืนใหญ่เบากระสุนวิถีโค้งที่ 1 กรมทหารปืนใหญ่ กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ปบค.1 กรม ป. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายกรมหลวงชุมพร ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
** กองพันทหารปืนใหญ่เบากระสุนวิถีโค้งที่ 2 กรมทหารปืนใหญ่ กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ปบค.2 กรม ป. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ตำบลโคกเคียน อำเภอเมืองนราธิวาส จังหวัดนราธิวาส
** กองพันทหารปืนใหญ่กลางกระสุนวิถีโค้ง กรมทหารปืนใหญ่ กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ปกค. กรม ป. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่อดีตค่ายวายาม่า ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
** กองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน กรมทหารปืนใหญ่ กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ปตอ. กรม ป. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ตำบลสำนักท้อน อำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง- กรมสนับสนุน กองพลนาวิกโยธิน (กรม สน. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายกรมหลวงชุมพร ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
** กองพันทหารขนส่ง กรมสนับสนุน กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ขส กรม สน. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายกรมหลวงชุมพร ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
** กองพันซ่อมบำรุง กรมสนับสนุน กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ซบร. กรม สน. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายกรมหลวงชุมพร ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
** กองพันพยาบาล กรมสนับสนุน กองพลนาวิกโยธิน (พัน.พ. กรม สน. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายกรมหลวงชุมพร ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
** กองร้อยส่งกำลังและบริการ กรมสนับสนุน กองพลนาวิกโยธิน (ร้อย.สล. กรม สน. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายกรมหลวงชุมพร ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
** กองร้อยสนับสนุนการยกพลขึ้นบก กรมสนับสนุน กองพลนาวิกโยธิน (ร้อย.สน.ยบ. กรม สน. พล.นย.)- กองพันรถสะเทินน้ำสะเทินบก กองพลนาวิกโยธิน (พัน.รนบ. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ตำบลพลูตาหลวง อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี- กองพันลาดตระเวน กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ลว. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี- กองพันทหารช่าง กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ช. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายกรมหลวงชุมพร ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี- กองพันทหารสื่อสาร กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ส. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายกรมหลวงชุมพร ตำบลสัตหีบ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี- กองพันรถถัง กองพลนาวิกโยธิน (พัน.ถ. พล.นย.) ตั้งอยู่ที่ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า ตำบลพลูตาหลวง อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
** กองร้อยต่อสู้รถถัง (ร้อย.ตถ. ฯ)- กองร้อยทหารสารวัตร กองพลนาวิกโยธิน (ร้อย.สห. ฯ) ตั้งอยู่ที่ค่ายพระมหาเจษฎาราชเจ้า ตำบลพลูตาหลวง อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี- กรมทหารพรานนาวิกโยธิน ตั้งอยู่ที่ตำบลไพรวัน อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส 

**ยุทโธปกรณ์**

**ปืนเล็ก**
อาวุธปืนเล็กของนาวิกโยธินไทยเน้นมาตรฐานอาวุธแบบนาโต้ ส่วนใหญ่มาจากชาติตะวันตก เช่นสหรัฐอเมริกา, อิสราเอล, สหภาพยุโรป อีกทั้งยังรวมถึงอาวุธมาตรฐานนาโต้จากประเทศจีนบางส่วน

**ระบบจรวดและเครื่องยิงลูกระเบิด**

**ยานพาหนะสาธารณูปโภคและรถหัวลาก**

**ยานเกราะ**

**ปืนใหญ่สนาม**

**ยุทโธปกรณ์ในอดีต**
ยุทโธปกรณ์ในอดีตของหน่วยนาวิกโยธินนั้นส่วนมากมาจากโครงการความช่วยเหลือทางทหารจากสหรัฐอเมริกาหลังจากสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลง และบางส่วนถูกจำหน่ายให้กองทัพบกไทยหลังจากเหตุการณ์กบฏแมนฮัตตัน

**ปืนเล็ก**

**ยานเกราะ**

**ปืนใหญ่**

**รถส่งกำลังบำรุงและรถหัวลาก**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**

หมวดหมู่:กองทัพเรือไทย
หมวดหมู่:ค่ายทหารในสังกัดกองทัพเรือไทย
หมวดหมู่:กองพลทหารราบของประเทศไทย