เจ้าแผ่นดิน

เจ้าแผ่นดิน (Monarch) คือประมุขแห่งรัฐในระบอบราชาธิปไตย เจ้าแผ่นดินอาจจะใช้ทั้งพระราชอำนาจสูงสุดและอำนาจในรัฐ หรือผู้อื่นอาจจะใช้พระราชอำนาจนั้นในฐานะผู้แทนของเจ้าแผ่นดิน โดยปกติแล้ว เจ้าแผ่นดินเป็นผู้ที่ได้รับการสืบทอดสิทธิ์อันโดยชอบด้วยกฎหมายโดยส่วนพระองค์เองเพื่อใช้สิทธิอธิปไตยของรัฐ(มักจะเรียกกันว่า บัลลังก์ หรือ มงกุฎ) หรือได้รับเลือกโดยกระบวนการที่ถูกกำหนดขึ้นจากราชวงศ์หรือกลุ่มบุคคลที่มีสิทธิ์ได้รับเลือกเพื่อให้มาเป็นเจ้าแผ่นดินของประเทศนั้น หรืออีกวิธีหนึ่ง บุคคลอาจจะได้เป็นเจ้าแผ่นดินโดยสิทธิในฐานะผู้ชนะ (Right of conquest) ได้รับการสนับสนุน หรือรวมวิธีการต่าง ๆ เจ้าแผ่นดินมักจะครองราชย์ได้ตลอดพระชนม์ชีพหรือจนกว่าจะสละราชสมบัติ
หากเด็กเล็กที่ได้รับการสวมมงกุฎเป็นเจ้าแผ่นดิน ก็จะมีการแต่งตั้งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์เพื่อให้ปกครองประเทศแทน จนกว่าเจ้าแผ่นดินจะเจริญวัยเป็นผู้ใหญ่ที่มีความจำเป็นในการปกครอง อำนาจที่แท้จริงของเจ้าแผ่นดินจะแตกต่างกันออกไปในแต่ละระบอบกษัตริย์และในยุคสมัยต่าง ๆ อย่างแบบสุดโต่ง พวกเขาอาจจะมีอัตตาธิปไตย (สมบูรณาญาสิทธิราชย์)  ที่ใช้พระราชอำนาจอธิปไตยอย่างแท้จริง หรือในทางกลับกัน พวกเขาอาจจะเป็นเพียงแค่ประมุขแห่งรัฐในพิธีซึ่งใช้พระราชอำนาจโดยตรงเพียงเล็กน้อย หรือแทบไม่มีเลย หรือพระราชอำนาจที่ถูกสงวนไว้ โดยอำนาจที่แท้จริงนั้นได้ตกเป็นของรัฐสภาหรือหน่วยงานอื่น ๆ (ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ)
เจ้าแผ่นดินสามารถครองราชบัลลังก์หลายแห่งพร้อมกันได้ ตัวอย่างเช่น พระมหากษัตริย์แคนาดาและพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักรซึ่งเป็นรัฐที่แยกจากกัน แต่มีเจ้าแผ่นดินองค์เดียวกันผ่านทางการเป็นรัฐร่วมประมุข

**ภาพ**
ไฟล์:Ruling Monarchs in 1908 Postcard Print.png |เจ้าแผ่นดินในโลก 19 ประเทศ ในปี ค.ศ. 1908: (ซ้ายไปขวา) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวแห่งสยาม, พระเจ้าจอร์จที่ 1 แห่งกรีซ, สมเด็จพระเจ้าปีเตอร์ที่ 1 แห่งเซอร์เบีย, คาโรลที่ 1 แห่งโรมาเนีย, จักรพรรดิฟรันทซ์ โยเซ็ฟที่ 1 แห่งออสเตรีย-ฮังการี, พระเจ้าซาร์เฟอร์ดินานด์ที่ 1 แห่งบัลแกเรีย, สุลต่านอับดุล ฮามิดที่ 2 แห่งจักรวรรดิออตโตมัน, พระเจ้าวิตโตรีโอ เอมานูเอเลที่ 3 แห่งอิตาลี, จักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย, สมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7 แห่งสหราชอาณาจักร, จักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี, สมเด็จพระเจ้ากุสตาฟที่ 5 แห่งสวีเดน, สมเด็จพระราชาธิบดีโฮกุนที่ 7 แห่งนอร์เวย์, สมเด็จพระเจ้าเฟรเดอริกที่ 8 แห่งเดนมาร์ก, สมเด็จพระราชินีนาถวิลเฮลมินาแห่งเนเธอร์แลนด์, จักรพรรดิกวังซฺวี่แห่งจีน, จักรพรรดิเมจิแห่งญี่ปุ่น, พระเจ้ามานูเอลที่ 2 แห่งโปรตุเกส และ พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 13 แห่งสเปน
ไฟล์:The Nine Sovereigns at Windsor for the funeral of King Edward VII.jpg|เจ้าแผ่นดิน 9 ประเทศ ในปี ค.ศ. 1910 ซ้ายไปขวา: สมเด็จพระราชาธิบดีโฮกุนที่ 7 แห่งนอร์เวย์, พระเจ้าซาร์เฟอร์ดินานด์ที่ 1 แห่งบัลแกเรีย, พระเจ้ามานูเอลที่ 2 แห่งโปรตุเกส, จักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี, พระเจ้าจอร์จที่ 1 แห่งกรีซ และ สมเด็จพระเจ้าอัลแบร์ที่ 1 แห่งเบลเยียม ที่นั้ง, จากซ้ายไปขวา: พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 13 แห่งสเปน, สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 5 แห่งสหราชอาณาจักร และ สมเด็จพระเจ้าเฟรเดอริกที่ 8 แห่งเดนมาร์ก
ไฟล์:The League of the Three Emperors.png|สันนิบาตสามจักรพรรดิ: จักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 1 แห่งเยอรมนี, จักรพรรดิฟรันทซ์ โยเซ็ฟที่ 1 แห่งออสเตรีย-ฮังการี และ จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซีย
ไฟล์:Meeting of Scandinavian kings.jpeg|การพบกันของสามเจ้าแผ่นดินสแกนดิเนเวีย ในปี ค.ศ. 1914: สมเด็จพระราชาธิบดีโฮกุนที่ 7 แห่งนอร์เวย์, สมเด็จพระเจ้ากุสตาฟที่ 5 แห่งสวีเดน และ พระเจ้าคริสเตียนที่ 10 แห่งเดนมาร์ก
ไฟล์:Leaders of the Central Powers - Vierbund.jpg|ฝ่ายมหาอำนาจกลาง ซ้ายไปขวา: จักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี, จักรพรรดิฟรันทซ์ โยเซ็ฟที่ 1 แห่งออสเตรีย-ฮังการี, สุลต่านเมห์เหม็ดที่ 5 แห่งจักรวรรดิออตโตมัน และ พระเจ้าซาร์เฟอร์ดินานด์ที่ 1 แห่งบัลแกเรีย
ไฟล์:King and Tsar.jpg|พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวแห่งสยาม (ซ้าย) กับจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย
ไฟล์:Kaiser Wilhelm II Germany Kaiser Franz Joseph I Austria circa 1905 In Treue fest.jpg|จักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี (ซ้าย) กับจักรพรรดิฟรันทซ์ โยเซ็ฟที่ 1 แห่งออสเตรีย-ฮังการี (ขวา)
ไฟล์:Bundesarchiv Bild 183-R43302, Kaiser Wilhelm II. und Zar Nikolaus II..jpg|จักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี (ซ้าย) กับจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย (ขวา)
ไฟล์:Tsar Nicholas II & King George V.JPG|จักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย (ซ้าย) กับสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 5 แห่งสหราชอาณาจักร (ขวา)
ไฟล์:Edward VII and Willhelm II.jpg|สมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7 แห่งสหราชอาณาจักร (ซ้าย) กับจักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี (ขวา)
ไฟล์:King of Italy and Emperor of Germany.jpg|พระเจ้าวิตโตรีโอ เอมานูเอเลที่ 3 แห่งอิตาลี (ซ้าย) กับจักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี (ขวา)
ไฟล์:Albert I and Victor Emmanuel III.jpg|สมเด็จพระเจ้าอัลแบร์ที่ 1 แห่งเบลเยียม (ซ้าย) กับพระเจ้าวิตโตรีโอ เอมานูเอเลที่ 3 แห่งอิตาลี (ขวา)
ไฟล์:European monarchies by succession.svg|การสืบราชสมบัติของราชอาณาจักรยุโรปร่วมสมัย legend|#018571|สิทธิของบุตรหัวปีอย่างเด็ดขาดlegend|#000000|สิทธิของบุตรหัวปีฝ่ายบุรุษ

**ดูเพิ่ม**
 รายพระนามพระมหากษัตริย์ทั่วโลกเรียงตามวันเสด็จขึ้นครองราชย์- รายพระนามพระมหากษัตริย์ในประวัติศาสตร์ทั่วโลกตามระยะเวลาครองราชสมบัติ

**อ้างอิง**

หมวดหมู่:การปกครอง
หมวดหมู่:ฐานันดรศักดิ์
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์
หมวดหมู่:ชนชั้นทางสังคม
หมวดหมู่:ตำแหน่งผู้มีอำนาจ