ปริศนา (นวนิยาย)

ปริศนา เป็นนวนิยายประพันธ์โดย ว.ณ ประมวญมารค (นามปากกาของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิภาวดีรังสิต) จับใจความช่วงยุคปลายรัชกาลที่ 8 ถึงต้นรัชกาลที่ 9 โดยนิยายในชุดมีอีก 2 เรื่องที่เนื้อหาเกี่ยวเนื่องกัน คือ เจ้าสาวของอานนท์ และรัตนาวดี

**เรื่องย่อ**
ปริศนาเป็นลูกของพระวินิจมนตรีกับคุณนายสมรแต่ทางญาติฝ่ายพ่อไม่ยอมรับ เพราะปริศนาเกิดหลังจากที่พระวินิจมนตรีเสียไปแล้วถึง ๖ เดือน 
พระวินิจมนตรีกับคุณนายสมรมีบุตรี ๔ คน คนแรกชื่อ อุบล ซึ่งแต่งงานกับสมศักดิ์ข้าราชการ สิรี ช่างตัดเสื้อฝีมือดีแต่อาภัพรัก อนงค์ หญิงสาวอ่อนหวานเรียบร้อย และ ปริศนา
ปริศนาอยู่กับอาที่อเมริกาจนโตได้กลับมากรุงเทพ ได้เจอกับประวิชคนสนิทของท่านพจน์ที่เที่ยวขับรถตามหาอนงค์ หญิงสาวที่แอบชอบตอนเจอที่หัวหิน พอเจอกับปริศนาประวิชเลยหันเหไปทางปริศนาเพราะเธอสวยและเก่งกว่า ปริศนาทำงานเป็นครูสอนอยู่ที่โรงเรียนของหม่อมเจ้าหญิงรัตนาวดี น้องสาวของ หม่อมเจ้าพจน์ปรีชา ท่านหญิงรัตน์และประวิชพูดถึงปริศนาบ่อยครั้งทำให้ท่านชายพจน์สนใจ และรู้จักกันในงานเต้นรำที่วังของท่านชายพจน์ ประวิชชอบปริศนา แต่ไม่รู้ว่าอนงค์ชอบตน
เมื่อพบกัน ปริศนากับท่านชายพจน์แอบชอบกันลึกๆแต่ก็ไม่มีใครพูดออกไป จนประวิชขอให้ท่านชายพจน์ไปสู่ขอปริศนา ทำให้ปริศนาโกรธท่านชายพจน์มาก ประวิชมาขอให้อนงค์ช่วยเรื่องปริศนา ทำให้เขารู้ว่าอนงค์ชอบเขาอยู่ ความเห็นใจเกิดเป็นรัก ประวิชและอนงค์จึงเข้าใจกันและแต่งงานกัน อานนท์หนุ่มเจ้าสำราญกลับมาจากอเมริกา เกิดติดใจปริศนาเข้าอีกคนทำให้คนทั่วเมืองลือกันว่าทั้งสองจะแต่งงานกัน ส่วนท่านพจน์ก็ไปไหนมาไหนกับรตี ญาติผู้หญิง สาวที่ผู้ใหญ่หมายจะให้แต่งงานกัน ยิ่งทำให้ทั้งสองผิดใจกันมากขึ้น ท่านชายพจน์เสียใจมากเพราะเข้าใจว่าปริศนาไม่รักตน จึงไปป่า และล้มป่วยอาการหนักมากและ อาจไม่รอด ปริศนาเสียใจและรู้ว่ารักท่านชายพจน์มาก หลังจากที่ท่านชายพจน์อาการดีขึ้นจึงมาเยี่ยมที่วังและปรับความเข้าใจกัน เสด็จอาของท่านชายพจน์ให้ปริศนาเข้าเฝ้า และเห็นว่าเป็นคู่ที่เหมาะสมกัน สุดท้ายทั้งสองก็แต่งงานกัน

**ตัวละคร**
 ปริศนา สุทธากุล- หม่อมเจ้าพจน์ปรีชา- หม่อมเจ้าหญิงรัตนาวดี- ประวิช ราชพรรลภ- อนงค์ สุทธากุล- สิรี สุทธากุล- อุบล สุทธากุล- สมร สุทธากุล- อานนท์ วิทยาธร- นงลักษณ์ วิทยาธร- นพ วิทยาธร- วิมล ราชพรรลภ- ตระกล สุทธากุล- และอื่นๆ

**นักแสดง**

**ภาพยนตร์ไทย พ.ศ. 2525**
ปริศนารับบทโดย จารุณี สุขสวัสดิ์ ซึ่งจารุณีได้รับ รางวัลพระสุรัสวดี สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม พ.ศ. 2525 ส่วนผู้รับบทเป็นท่านชายพจน์คือ เกรียงไกร อุณหะนันทน์ กำกับการแสดงโดย รุจน์ รณภพ สร้างโดยค่ายไฟว์สตาร์โปรดักชั่น และ รณภพฟิล์ม มีนักแสดงนำดังนี้- จารุณี สุขสวัสดิ์ รับบท ปริศนา สุทธากุล - เกรียงไกร อุณหะนันทน์ รับบท หม่อมเจ้าพจน์ปรีชา- เอกลักษณ์ ยลระบิล รับบท ประวิช ราชพรรลภ- ลินดา ค้าธัญเจริญ รับบท รตี ราชพรรลภ- นันทพร อัมพผลิน รับบท อนงค์ สุทธากุล- ปรัชญา อัครพล รับบท นพ วิทยาธร- ปัทมา ปานทอง รับบท หม่อมเจ้าหญิงรัตนาวดี- สุเชาว์ พงษ์วิไล รับบท เสมอ- อัญชลี ไชยศิริ รับบท สิรี สุทธากุล- อดุลย์ ดุลยรัตน์ รับบท หลวงวิรัชราชกิจ - ศรินทิพย์ ศิริวรรณ รับบท คุณหญิงชื่น ราชพรรลภ- มารศรี อิศรางกูร ณ อยุธยา รับบท ย่าของปริศนา- มารศรี ณ บางช้าง - พิศิษฐ์ แช่มปรีชา- สุลาลีวัลย์ สุวรรณทัต รับบท ป้าสร้อย

**ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2530**
ปริศนารับบทโดยลลิตา ปัญโญภาส (นามสกุล ณ เวลานั้น) ส่วนผู้รับบทเป็นท่านชายพจน์คือฉัตรชัย เปล่งพานิช ซึ่งฉัตรชัยได้รับรางวัลเมขลา สาขานักแสดงชายยอดเยี่ยม พ.ศ. 2530 ทางช่อง3 สร้างโดย บริษัท ไอแอม โปรดักชั่น จำกัด
*ผู้จัดละคร: วรายุธ มิลินทจินดา 
*กำกับการแสดง: อดุลย์ ดุลยรัตน์ 
*ผู้เขียนบทโทรทัศน์: เอื้องอรุณ สมิตสุวรรณ
นักแสดง
*ฉัตรชัย เปล่งพานิช รับบท หม่อมเจ้าพจน์ปรีชา
*ลลิตา ปัญโญภาส รับบท ปริศนา สุทธากุล
*เฉลิมพร พุ่มพันธ์วงศ์ รับบท ประวิช ราชพรรลภ
*ปาหนัน ณ พัทลุง รับบท อนงค์ สุทธากุล
*ธิติมา สังขพิทักษ์ รับบท สิรี สุทธากุล
*ด.ญ. ขวัญฤดี กลมกล่อม รับบท หม่อมเจ้าหญิงรัตนาวดี
*รัชนี ศิระเลิศ รับบท รตี ราชพรรลภ
*คาเมล ซาลวาลา รับบท อานนท์ วิทยาธร
*วิวัฒน์ ผสมทรัพย์ รับบท เสมอ
*บุศรา นฤมิตร รับบท สมร
*พิราวรรณ ประสพศาสตร์ รับบท อุบล สุทธากุล
*สมมาตร ไพรหิรัญ รับบท สมศักดิ์
*สมควร กระจ่างศาสตร์  รับบท เจ้าคุณราชพรรลภ
*อมรา อัศวนนท์ รับบท คุณหญิงชื่น ราชพรรลภ
*กฤษณ์ ศุกระมงคล
*จุรี โอศิริ รับบท ป้าสร้อย
*ด.ญ. ชรินทร์พร มหิทธิพงษ์ รับบท วิมล ราชพรรลภ
*นัย สุขสกุล รับบท นพ วิทยาธร
*ปาริฉัตร สัชฌุกร รับบท นงลักษณ์ วิทยาธร
*ปรารถนา สัชฌุกร รับบท ครูถวิล
*จิระวดี อิศรางกูร ณ อยุธยา รับบท ครูสุมล
*สุคนธ์ทิพย์ เสนะวงศ์ รับบท สงวน
*ณรงค์ เจนคลองธรรม
*ชูศักดิ์ สุธีรธรรม รับบท นายสน
*มาลี เวชประเสริฐ รับบท คุณยาย
*จารุวรรณ ปัญโญภาส รับบท แหวน แม่ของประวิช กับวิมล
*มารศรี อิศรางกูร ณ อยุธยา รับบท ย่าของปริศนา
*รัตนาภรณ์ อินทรกำแหง รับบท เสด็จพระองค์หญิงฯ
*กิ่งดาว ดารณี
ต่อจากนั้นผู้ผลิตชุดเดิม ได้ผลิตละครโทรทัศน์ เจ้าสาวของอานนท์ (2531) และ รัตนาวดี (2531) จากนวนิยายในชื่อเดียวกัน ซึ่งเป็นเรื่องราวต่อเนื่องจาก ปริศนา โดยที่มีผู้กำกับและผู้เขียนบท รวมถึงนักแสดงชุดเดิมจาก ปริศนา (2530) มารับบทเดิมในละคร 2 เรื่องหลัง มีการเปลี่ยนตัวนักแสดงบางบท ได้แก่ อานนท์ วิทยาธร จาก คาเมล ซาลวาลา เป็น ศรัณยู วงษ์กระจ่าง, วิมล ราชพรรลภ จาก ด.ญ. ชรินทร์พร มหิทธิพงษ์ เป็น ปรารถนา สัชฌุกร เป็นต้น

**ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2543**
สร้างโดย บริษัท ทูอินวัน จำกัด ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7  วันศุกร์ที่ 10 พฤศจิกายน ถึง วันเสาร์ที่ 9 ธันวาคม 2543
*เจษฎาภรณ์ ผลดี รับบท หม่อมเจ้าพจนปรีชา
*เทย่า โรเจอร์ รับบท ปริศนา สุทธากุล
*ภัทรพล ศิลปาจารย์ รับบท ประวิช ราชพรรลภ
*นาเดีย นิมิตรวานิช รับบท อนงค์ สุทธากุล
*เขมสรณ์ หนูขาว รับบท สิรี สุทธากุล
*เจมี่ บูเฮอร์ รับบท รตี ราชพรรลภ
*อารีวรรณ จตุทอง รับบท อุบล สุทธากุล
*ดวงตา ตุงคะมณี รับบท คุณหญิงชื่น ราชพรรลภ
*กาญจนาพร ปลอดภัย รับบท คุณนายสมร สุทธากุล
*กุลธิดา อักษรนันทน์ รับบท หม่อมเจ้าหญิงรัตนาวดี
*วิสทา สุขทิศ รับบท วิมล ราชพรรลภ
*พัฒน์ พันลูกท้าว รับบท นพ วิทยาธร
*ผดุงศักดิ์ กิจวานิชขจร รับบท เสมอ
*วิทิตนันท์ โรจนพานิช รับบท สมศักดิ์
*ปีเตอร์ เข็มเพชร รับบท สันต์
*พงศ์จักร จักษุรักษ์ รับบท อานนท์ วิทยาธร
*เผ่าทอง ทองเจือ รับบท 
*นวลปรางค์ ตรีชิต รับบท เสด็จอา
*นิดา พัชรวีระพงษ์ รับบท 
เพลงประกอบละคร : ฝากรัก ร้องโดย สุทธิพงษ์ วัฒนจัง, ปริศนา ร้องโดย ชุติมา แก้วเนียม, รักเธอเสมอ ร้องโดย เบิร์ด ธงไชย

**ละครเวที (เดอะมิวสิคัล) พ.ศ. 2555**
ละครเวทีปริศนา เดอะ มิวสิคัล จัดขึ้นโดยมูลนิธิโรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา ในพระราชูปถัมภ์ฯ เพื่อระดมทุนจัดหาครุภัณฑ์และครุภัณฑ์ทางการแพทย์ แสดงระหว่างวันที่ 16-17-18, 23-24-25 มีนาคม 2555 วันศุกร์รอบ 19.30 น.วัน เสาร์ – วันอาทิตย์ 14.00 น. / 19.30 น. ณ เอ็มเธียเตอร์ ถนนเพชรบุรีตัดใหม่ 
ปริศนารับบทโดย อลิสซาเบธ สิทธิเจริญยศ (โรส KPN) ผู้รับบทท่านชายพจน์คือ ภพธร สุนทรญาณกิจ 
เป็นละครเวทีของค่ายดรีมบ็อกส์ กำกับการแสดงโดย สุวรรณดี จักราวรวุธ แสดง ณ เอ็ม เธียเตอร์ ถ.เพชรบุรีตัดใหม่- อลิสซาเบธ สิทธิเจริญยศ (โรส KPN) รับบท ปริศนา- ภพธร สุนทรญาณกิจ รับบท หม่อมเจ้าพจน์ปรีชา- ณัฎฐ์ ทิวไผ่งาม รับบท ประวิช ราชพรรลภ- คนึงพิมพ์ พรมกร รับบท อนงค์ สุทธากุล- ภคมน บุณยะภูติ  รับบท รตี ราชพรรลภ- ศิริพรรณ นำเจริญสมบัติ รับบท อุบล สุทธากุล- วิวิศน์ บวรกีรติขจร  รับบท อานนท์ วิทยาธร- ชยาพงศ์ สุวรรณน้อย รับบท นพ วิทยาธร- ณัฐจารี หรเวชกุล รับบท หม่อมเจ้าหญิงรัตนาวดี

**ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2558**
 กำกับโดย : หม่อมราชวงศ์ศรีคำรุ้ง ยุคล- ผู้เขียนบทโทรทัศน์ : นลินี สีตะสุวรรณ- ออกอากาศ : ทุกวันเสาร์-อาทิตย์ เวลา	21.30 น. ทางช่อง พีพีทีวี - ออกอากาศวันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2558 -2 สิงหาคม พ.ศ. 2558- เพลงประกอบละคร : เพลง ความในใจ ขับร้องโดย บุรินทร์ บุญวิสุทธิ์
*ศรราม เทพพิทักษ์ รับบท หม่อมเจ้าพจนปรีชา
*สุษมา กิติยากร ณ อยุธยา รับบท ปริศนา สุทธากุล
*ปกฉัตร เทียมชัย รับบท รตี ราชพรรลภ
*ติณห์‬ ศรีตรัย รับบท ประวิช ราชพรรลภ
*โทนี่ รากแก่น รับบท อานนท์ วิทยาธร
*พิศมัย‬ วิไลศักดิ์ รับบท คุณหญิงเทพ
*อาภาศิริ นิติพน รับบท สมร สุทธากุล
*รัชนี ศิระเลิศ รับบท คุณหญิงชื่น ราชพรรลภ
*ปาริฉัตร ไพรหิรัญ รับบท ป้าสร้อย
*ฝนพา ปราโมช ณ อยุธยา รับบท อบุล สุทธากุล
*พิมลรัตน์ พิศลยบุตร รับบท สิรี สุทธากุล
*เปรมา เสือเจริญ รับบท อนงค์ สุทธากุล
*จงเจต วัชรานันท์ รับบท วิรัช สุทธากุล
*ญีนา ซาลาส รับบท หม่อมเจ้าหญิงรัตนาวดี / ท่านหญิงรัตน
*ณฐมณฑ์ งามกนก รับบท วิมล ราชพรรลภ
*ทรงวุฒิ ศรีเชิดชูธรรม รับบท เสมอ
*มรกต หทัยวสีวงศ์ รับบท นงลักษณ์ วิทยาธร
*ปิยะณัฐ แดงพูนผล รับบท นพ วิทยาธร
*ศันสนีย์ วัฒนานุกูล รับบท สงวน (อาจารย์สงวน)
*นันทวัน เมฆใหญ่ รับบท เสด็จอา
*น้ำเงิน บุญหนัก  รับบท คุณยาย
*พลกฤษณ์ จักรสุวรรณ รับบท พระยาราชพรรลภ
*ราชวัติ ขลิบเงิน รับบท สันต์
*หัสสยา อิสริยะเสรีกุล รับบท นิภา
*จารุวรรณ จรรย์นาฏย์ รับบท สายสร้อย
*มาเรียม คำเมือง รับบท ยายเตียง

**อ้างอิง**
  นวนิยาย ปริศนา : ว. ณ ประมวญมารค

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:นวนิยายไทย
หมวดหมู่:งานเขียนของ ว. ณ ประมวลมารค
หมวดหมู่:วรรณกรรมที่สร้างเป็นภาพยนตร์
หมวดหมู่:วรรณกรรมที่สร้างเป็นละครโทรทัศน์
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2530
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์โดยไฟว์สตาร์โปรดักชั่น
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2525
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่อง 3
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ช่องพีพีทีวี
หมวดหมู่:วรรณกรรมที่สร้างเป็นละครเวที
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ไทยในปี พ.ศ. 2558
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2498
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย ส. อาสนจินดา
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์แนวย้อนยุคไทย
หมวดหมู่:ภาพยนตร์ที่กำกับโดย รุจน์ รณภพ
หมวดหมู่:ละครโทรทัศน์ที่กำกับโดย อดุลย์ ดุลยรัตน์