อำเภอโคกโพธิ์

โคกโพธิ์ เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดปัตตานี

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอโคกโพธิ์ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอหนองจิก- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอแม่ลาน- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองยะลา (จังหวัดยะลา) และอำเภอสะบ้าย้อย (จังหวัดสงขลา)- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอสะบ้าย้อยและอำเภอเทพา (จังหวัดสงขลา)

**ประวัติ**
เมื่อประมาณ ร.ศ. 119 อำเภอโคกโพธิ์ขึ้นอยู่กับเมืองหนองจิกซึ่งเป็น 1 ใน 7 หัวเมืองที่แยกออกมาจากเมืองปัตตานีเดิม ได้แก่ ปัตตานี หนองจิก ยะหริ่ง สายบุรี ยะลา ระแงะ และรามัน ต่อมา ร.ศ. 125 ได้สถาปนาเป็นมณฑลปัตตานีขึ้น 
โคกโพธิ์ได้ยกฐานะเป็นอำเภอแยกจากอำเภอหนองจิกเป็นอำเภอใหม่ มีชื่อว่า อำเภอเมืองเก่า ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 1 บ้านนาเกตุ ตำบลมะกรูด ต่อมาจึงได้เปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอมะกรูด ตามชื่อตำบลที่ตั้งที่ว่าการอำเภอ
ปี พ.ศ. 2472 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) ได้เสด็จมาทอดพระเนตรสุริยุปราคา จึงได้พิจารณาหาสถานที่เป็นที่ประทับ และตั้งกล้องดูดาวทรงเห็นว่าหลังสถานีรถไฟโคกโพธิ์ซึ่งเป็นที่ว่าการอำเภอในปัจจุบัน มีสภาพเหมาะสมได้สร้างพลับพลาและที่พักสำหรับเจ้าหน้าที่ และเมื่อเสร็จการรับเสด็จ ที่ก่อสร้างนั้นมีอาคารหลายหลังที่สามารถใช้เป็นที่ว่าการอำเภอและบ้านพักจึงได้ย้ายมาสถานที่แห่งนี้ และปี พ.ศ. 2482 ได้เปลื่ยนชื่อจากอำเภอมะกรูดมาเป็น อำเภอโคกโพธิ์ ตามชื่อของตำบลของอำเภอโคกโพธิ์จนปัจจุบันมีอายุถึง 97 ปี
ต่อมาพื้นที่ในตำบลแม่ลาน ตำบลป่าไร่ และตำบลม่วงเตี้ย ซึ่งแยกออกจากตำบลแม่ลานในปี พ.ศ. 2524 นั้น เป็นท้องที่ห่างไกลทุรกันดาร มีการคมนาคมไม่สะดวก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเป็นที่หลบซ่อนและซ่องสุมของโจรผู้ร้าย
ซึ่งในปี พ.ศ. 2528 นายอำเภอโคกโพธิ์ในขณะนั้น ได้พิจารณาเห็นว่าพี่น้องประชาชนในตำบลแม่ลาน ตำบลป่าไร่บางส่วนที่ถูกแบ่งไปจัดตั้งเป็นตำบลควนโนรี ในปี พ.ศ. 2531 และตำบลม่วงเตี้ย ได้รับความเดือดร้อนในการเดินทางไปติดต่อราชการกับอำเภอโคกโพธิ์ 
ในท้ายที่สุด กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศจัดตั้ง กิ่งอำเภอแม่ลาน เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2532 โดยมีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 เมษายน ปีเดียวกัน เพื่ออำนวยความสะดวกในการให้การบริการ การรักษาความสงบเรียบร้อย ประกอบด้วยพื้นที่ 3 ตำบลของอำเภอโคกโพธิ์เดิม คือ ตำบลแม่ลาน ตำบลป่าไร่ (บางส่วน) ตำบลม่วงเตี้ย และต่อมาในวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2538 ได้ยกฐานะเป็น อำเภอแม่ลาน

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอโคกโพธิ์แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 12 ตำบล 82 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอโคกโพธิ์ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 14 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลโคกโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลโคกโพธิ์- เทศบาลตำบลนาประดู่ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลนาประดู่- เทศบาลตำบลมะกรูด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะกรูดทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลโคกโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกโพธิ์ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลโคกโพธิ์)- องค์การบริหารส่วนตำบลบางโกระ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางโกระทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลป่าบอน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าบอนทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลทรายขาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรายขาวทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลนาประดู่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาประดู่ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลนาประดู่)- องค์การบริหารส่วนตำบลปากล่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากล่อทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งพลา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งพลาทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลท่าเรือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าเรือทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลนาเกตุ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาเกตุทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลควนโนรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลควนโนรีทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลช้างให้ตก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลช้างให้ตกทั้งตำบล

**ประชากร**
 เชื้อชาติ ส่วนใหญ่เป็นชาวไทยเชื้อสายมลายูและชาวไทย- ศาสนา ศาสนาอิสลามร้อยละ 77 ศาสนาพุทธร้อยละ 22.04 และอื่น ๆ ร้อยละ 0.96- อาชีพ ส่วนใหญ่ประชากรทำอาชีพทำนา ทำไร่ยางพารา และทำสวนผลไม้

**สถานที่สำคัญ**
 วัดราษฎร์บูรณะหรือวัดช้างให้ ตำบลควนโนรี- อุทยานแห่งชาติน้ำตกทรายขาว ตำบลทรายขาว

**แหล่งข้อมูลอื่น**

โคกโพธิ์