เทศบาลนครขอนแก่น

เทศบาลนครขอนแก่น เป็นเทศบาลนครแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น เป็นเขตเมืองที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 3  ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รองจาก เทศบาลนครอุดรธานี และเทศบาลนครนครราชสีมา  และใหญ่เป็นอันดับที่ 11 ของประเทศไทย ในปี พ.ศ. 2561 มีประชากรอาศัยอยู่ประมาณ 118,080 คน คิดเป็น 2,566.96 คน ต่อตารางกิโลเมตร โดยอาณาเขตทั้งหมด อยู่ในตำบลในเมือง

**ประวัติ**
เทศบาลนครขอนแก่น เดิมได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลเมือง โดยพระราชกฤษฎีกา การจัดตั้งเทศบาลเมืองขอนแก่น มีผลบังคับใช้ ตั้งแต่วันที่ 20 สิงหาคม 2478 นายกเทศมนตรีคนแรก คือ พระเสนาราชภักดี เข้าดำรงตำแหน่ง เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2478 ก่อนได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลเมืองตามพระราชกฤษฎีกา 2 เดือน ศาลาเทศบาลเมืองขอนแก่นตั้งอยู่ในที่ดินราชพัสดุแปลงที่ตั้งศาลากลางจังหวัดขอนแก่น ในขณะนั้นอยู่ทางทิศใต้ด้านตะวันตกของถนนกลางเมือง ตำบลในเมือง อำเภอเมืองขอนแก่น ตรงข้ามกับสถานีตำรวจภูธร อำเภอเมืองขอนแก่นในปัจจุบัน จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2492 จึงได้ย้ายที่ทำการไปอยู่ในที่ดินแปลงที่ตั้งสถานีอนามัยและสถานีดับเพลิงด้านตะวันออกของถนนกลางเมือง อยู่ตรงข้ามกับโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน มาจนถึง พ.ศ. 2508 เป็นเวลา 16 ปี ต่อมากระทรวงมหาดไทย ให้สำนักงานเทศบาลเมืองขอนแก่นใช้อาคารร่วมกับอำเภอเมืองขอนแก่น ซึ่งได้ย้ายมาอยู่ ตั้งแต่วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2508 จนถึงวันที่ 21 ตุลาคม 2527 รวมเป็นเวลา 19 ปี ใน พ.ศ. 2527 จึงได้ย้ายสำนักงานมาตั้งอยู่ในที่ปัจจุบันและได้เปิดทำการตั้งแต่วันที่ 22 ตุลาคม 2527 เป็นต้นมา

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
เทศบาลนครขอนแก่น มีพื้นที่เขตติดต่อกับพื้นที่ใกล้เคียง ดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตเทศบาลเมืองศิลา- ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตเทศบาลเมืองศิลาและเขตเทศบาลตำบลพระลับ- ทิศใต้ ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลพระลับและเขตเทศบาลตำบลเมืองเก่า- ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลเมืองเก่า เขตเทศบาลเมืองบ้านเป็ด​ และเขตเทศบาล​เมืองศิลา

**ภูมิอากาศ**

**ประชากร**
ประชากรในจังหวัดขอนแก่น มาจากเผ่าพันธุ์เดียวกันเป็นส่วนใหญ่ คนในพื้นที่เป็นชาวพื้นเมืองเดิมในสมัยก่อนประวัติศาสตร์คาบเกี่ยวกับสมัยประวัติศาสตร์ มีร่องรอยทางโบราณคดีปรากฏ เช่น ชุมชนโบราณโนนนกทาบ้านนาดี ตำบลกุดธาตุ อำเภอหนองนาคำ และที่โนนเมืองบ้านนาโพธิ์ อำเภอชุมแพมีอายุอยู่ประมาณ 3,000 ปีเศษ ต่อมาในสมัย และสมัยลพบุรีได้พบโครงกระดูก และเครื่องมือเครื่องใช้ของมนุษย์ในยุคสมัยนั้นไม่ทราบว่าเป็นเผ่าพันธุ์หรือชาติพันธุ์ใดแน่นอน เพราะดินแดนที่ราบสูงกว้างใหญ่มีชนชาติโบราณเข้ามาอาศัยอยู่นานแล้วเช่นชุมชนบ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี เป็นต้น
พื้นที่จังหวัดขอนแก่นเดิมเคยอยู่ในอำนาจการปกครองของขอมมาก่อนมีโบราณสถานศาสนสถานของศาสนาพราหมณ์ปรากฏอยู่ทั่วไป จากนั้นจึงตกอยู่ใต้อำนาจการปกครองของอาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ จำปาศักดิ์ ประชาชนลาวได้อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในดินแดนที่ราบสูงการอพยพของประชากรปรากฏชัดยิ่งขึ้น ในสมัยธนบุรี และต้นสมัยรัตนโกสินทร์
การอพยพของประชากรเข้ามาตั้งถิ่นฐานบ้านเมืองอยู่ในเขต จังหวัดขอนแก่น แบ่งเป็นเส้นทางใหญ่ได้สามทางคือ อพยพมาจากแขวงหลวงพระบาง, แขวงเวียงจันทน์ และแขวงจำปาศักดิ์
นอกจากประชากรดั้งเดิมแล้ว ในเขตเมืองขอนแก่นยังมีชาวไทยเชื้อสายจีนเป็นจำนวนมาก ซึ่งถือเป็นชุมชนใหญ่และมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจเป็นอย่างมาก รวมถึงชาวไทยเชื้อสายเวียดนาม และชาวต่างชาติอื่น ๆ ซึ่งย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานในจังหวัดขอนแก่น
ชุมชนในเขตเทศบาลนครขอนแก่นมีทั้งสิ้น 95 ชุมชน แบ่งออกเป็น 4 เขตตามเขตเลือกตั้งสภาเทศบาล ดังนี้
ในปัจจุบันแนวโน้มของจำนวนประชากรในเขตเทศบาลนครขอนแก่นมีจำนวนลดลง เนื่องจากการขยายตัวของเขตที่อยู่อาศัยชิดเขตเทศบาลในรูปแบบของหมู่บ้านจัดสรรโดยเฉพาะอย่างยิ่งในระหว่างปี พ.ศ. 2546-2549 อย่างไรก็ดี ในปัจจุบัน เขตเมืองขอนแก่น (ในเขตเทศบาลนครรวมถึงพื้นที่ติดกับเขตเทศบาล ซึ่งได้แก่ เทศบาลเมืองศิลา เทศบาลเมืองบ้านเป็ด เทศบาลตำบลเมืองเก่า และเทศบาลตำบลพระลับ) มีจำนวนประชากรจดทะเบียน รวมถึงประชากรแฝงรวมอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากและหนาแน่นประมาณ 450,000 คน โดยประมาณ

**การขนส่ง**
เทศบาลนครขอนแก่นมีเส้นทางคมนาคมที่เชื่อมโยงกับเมืองอื่น ๆ หลายทางได้แก่ ทางบก และทางอากาศ โดยมีรายละเอียด ดังนี้

**ทางบก**
ไฟล์:Khon Khaen railway station 2022 (skyview).png|300px|thumb|ภาพมุมสูงของสถานีรถไฟขอนแก่น เป็นสถานีรถไฟทางคู่แบบยกระดับ โดยเปิดใช้งานอาคารหลังใหม่ใน พ.ศ. 2562
ทางหลวงแผ่นดิน
ทางหลวงแผ่นดินในเขตเทศบาลนครขอนแก่น ได้แก่ - 2 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 (ถนนมิตรภาพ)- 12 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 (ถนนมะลิวัลย์และถนนศรีจันทร์)- 230 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 230 (ถนนวงแหวนรอบเมืองขอนแก่น)
ทางรถไฟ- yes: จากสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ มีรถด่วนพิเศษอีสานมรรคา รถด่วนดีเซลราง และรถเร็วสายกรุงเทพ – หนองคาย ให้บริการ โดยมีจุดจอดรับ – ส่งผู้โดยสารที่สถานีขอนแก่น ซึ่งเป็นสถานีรถไฟทางคู่แบบยกระดับ นอกจากนี้ ยังมีรถท้องถิ่นสายนครราชสีมา – หนองคาย, นครราชสีมา – อุดรธานี และชุมทางแก่งคอย – ขอนแก่น ให้บริการ
ระบบขนส่งมวลชน- รถโดยสารประจำทาง ขอนแก่นซิตี้บัส ท่าอากาศยานขอนแก่น - รอบเมือง -สถานีขนส่ง บขส.3 (อัตราค่าโดยสาร 15 บาทตลอดสาย)- โครงการรถไฟฟ้ารางเบา (Light Rail Transit) ประเภทรถราง สายสีแดง (สำราญ-ท่าพระ) โดยบริษัท ขอนแก่น ทรานซิท ซิสเต็ม จำกัด (KKTS)  มีทั้งหมด 16 สถานี เป็นโครงสร้างยกระดับ 6 สถานีและระดับดิน 10 สถานี รวมระยะทาง 22.8 กิโลเมตร กำลังอยู่ในขั้นตอนการดำเนินงานจัดสร้าง

**ทางอากาศ**
 ท่าอากาศยานขอนแก่น

**การศึกษา**

**สถาบันอุดมศึกษา**
ไฟล์:Sithan Gate, Khon Kaen University.JPG|thumb|ประตูทางเข้ามหาวิทยาลัยขอนแก่น- มหาวิทยาลัยขอนแก่น- มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตขอนแก่น - มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน- วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดขอนแก่น- มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ - มหาวิทยาลัยศรีปทุม ขอนแก่น- วิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย- สถาบันการเรียนรู้เพื่อปวงชน ศูนย์ขอนแก่น- สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ - สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๓

**โรงเรียนในสังกัด**
 โรงเรียนเทศบาลวัดกลาง - โรงเรียนเทศบาลสวนสนุก- โรงเรียนเทศบาลคุ้มหนองคู - โรงเรียนเทศบาลบ้านสามเหลี่ยม - โรงเรียนเทศบาลบ้านตูม - โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีฐาน- โรงเรียนเทศบาลบ้านหนองใหญ่ - โรงเรียนเทศบาลบ้านหนองแวง - โรงเรียนเทศบาลบ้านโนนชัย - โรงเรียนเทศบาลบ้านโนนทัน- โรงเรียนอนุบาลสาธิตเทศบาลนครขอนแก่น (โนนหนองวัด)

**วัฒนธรรม**
งานประเพณีและงานเทศกาลท้องถิ่นที่สำคัญ ได้แก่- งานประเพณีทำบุญตักบาตรในวันขึ้นปีใหม่ โดยจะจัดขึ้นในวันที่ 1 มกราคม ของทุกปี- งานประเพณีสุดยอดสงกรานต์อีสานเทศกาลดอกคูน – เสียงแคน และถนน ข้าวเหนียว โดยจะจัดขึ้นในวันที่ 5 – 15 เมษายน ของทุกปี- งานประเพณีวันเข้าพรรษา โดยจะจัดขึ้นระหว่างวันเข้าพรรษาของทุกปี- งานประเพณีออกพรรษา ไต้ประทีปบูชา พุทธกตัญญู  โดยจะจัดขึ้นระหว่างวันออกพรรษาของทุกปี- งานเทศกาลไหมนานาชาติ ประเพณีผูกเสี่ยวและงานกาชาด จัดขึ้นในวันที่ 29 พฤศจิกายน – 10 ธันวาคม ของทุกปี

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Khon Kaen
ขอนแก่น
ขอนแก่น