อำเภอพิมาย

พิมาย เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา

**ประวัติศาสตร์**
เมืองพิมายมีความสำคัญมาตั้งแต่สมัยอาณาจักรโคตรบูรณ์ของขอม สมัยอยุธยาและสมัยรัตนโกสินทร์ 
เดิมผู้ปกครองมีกรมการเมือง ปลัดเมือง ซึ่งมีบรรดาศักดิ์ชั้นพระ หลวง ขุน มาเป็นผู้ปกครองอำเภอพิมาย
เดิมชื่อ "อำเภอเมืองพิมาย" มีฐานะเป็นอำเภอเมื่อ พ.ศ. 2443 โดยมีขุนขจิตสารกรรม ดำรงตำแหน่งนายอำเภอคนแรก เมื่อปี พ.ศ. 2454 
สมเด็จพระศรีพัชรินทร์พระบรมราชินีนาถในรัชการที่ 5 (สมเด็จพระพันปีหลวง) ได้เสด็จประพาสเมืองพิมายและได้เสด็จทรงพักผ่อนที่ไทรงามด้วย 
คณะกรมการเมืองได้จัดรับเสด็จ โดยจัดสถานที่ประทับข้างลำน้ำตลาด (บริเวณติดลำน้ำด้านทิศใต้ของโรงเรียนพิมายวิทยาในปัจจุบัน)
ซึ่งเรียกชื่อสถานที่ในขณะนั้นว่า "วังเก่า" ในปี พ.ศ. 2457 ได้สร้างที่ว่าการอำเภอขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของปราสาทหินพิมาย
(บริเวณที่จอดรถหน้าอุทยานประวัติศาสตร์พิมายในปัจจุบัน) ผู้ปกครองมีคณะกรรมการเมือง นายอำเภอ ซึ่งมีบรรดาศักดิ์ชั้น หลวง ขุน 
หม่อมเจ้า ดำรงตำแหน่ง และกำนันประจำตำบลจะมีบรรดาศักดิ์ชั้น ขุน หมื่น มาดำรงตำแหน่ง - พ.ศ. 2440  ตั้งอำเภอมีชื่อว่า เมืองพิมาย- วันที่  15  พฤศจิกายน  2481  เปลี่ยนชื่ออำเภอจากอำเภอเมืองพิมาย  มาเป็น  อำเภอพิมาย - วันที่ 14  พฤษภาคม  2499  จัดตั้งสุขาภิบาลในเมือง  - วันที่ 29  สิงหาคม  2500  ตั้งตำบลดอนมัน แยกออกจากตำบลชีวาน  และ ตั้งตำบลท่าลาด แยกออกจากตำบลโบสถ์  - วันที่ 30  สิงหาคม  2500  แยกพื้นที่ตำบลประสุข  ตำบลกระเบื้องนอก ตำบลขุย ตำบลสาหร่าย ตำบลดอนมัน และตำบลท่าลาด  อำเภอพิมาย  ไปตั้งกิ่งอำเภอชุมพวง  ขึ้นกับอำเภอพิมาย - วันที่ 1 ธันวาคม  2501  ตั้งตำบลรังกาใหญ่  แยกออกจากตำบลในเมือง  ตั้งตำบลเมืองพลับพลา แยกออกจากตำบลงิ้ว และ ตั้งตำบลห้วยแถลง  แยกออกจากตำบลงิ้ว - วันที่ 11 ธันวาคม 2502  ยกฐานะจากกิ่งอำเภอชุมพวง อำเภอพิมาย เป็นอำเภอชุมพวง - วันที่ 1 มกราคม  2504  แยกพื้นที่ตำบลห้วยแถลง  ตำบลหินดาด  ตำบลงิ้ว  และตำบลเมืองพลับพลา   อำเภอพิมาย   มาตั้งเป็นกิ่งอำเภอห้วยแถลง  ขึ้นกับอำเภอพิมาย - วันที่ 17 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอห้วยแถลง อำเภอพิมาย เป็นอำเภอห้วยแถลง  - วันที่ 1  กุมภาพันธ์ 2511  ตั้งตำบลนิคมสร้างตนเอง  แยกออกจากตำบลในเมือง  และตำบลหนองพลวง - วันที่ 1  เมษายน  2511  ยุบตำบลหนองพลวง    และวันเดียวกัน  ตั้งตำบลหนองพลวง อีกครั้งหนึ่ง  - วันที่ 25 ธันวาคม 2511  โอนตำบลหนองพลวง  ไปขึ้นกับอำเภอจักราช  - วันที่ 15 กันยายน 2514  โอนพื้นที่หมู่ 3 (ในตอนนั้น) จากตำบลหินดาด  อำเภอห้วยแถลง  มาขึ้นกับตำบลนิคมสร้างตนเอง  - วันที่ 15 กันยายน 2523  ตั้งตำบลกระชอน  แยกออกจากตำบลชีวาน  - วันที่ 15 สิงหาคม 2526  ตั้งตำบลดงใหญ่  แยกออกจากตำบลท่าหลวง - วันที่ 6  กันยายน 2528  ตั้งตำบลธารละหลอด  แยกออกจากตำบลสัมฤทธิ์  และ ตั้งตำบลหนองระเวียง  แยกออกจากตำบลนิคมสร้างตนเอง - วันที่ 19 พฤษภาคม 2542 เปลี่ยนชื่อสุขาภิบาลในเมือง  เป็น สุขาภิบาลพิมาย  - วันที่ 25 พฤษภาคม 2542  ยกฐานะจากสุขาภิบาลพิมาย  เป็น เทศบาลตำบลพิมาย

**ที่ตั้งและอาณาเขต == 
อำเภอพิมายตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอโนนแดงและอำเภอประทาย- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอชุมพวง- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอห้วยแถลงและอำเภอจักราช- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอโนนสูงและอำเภอคง

**เขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอพิมายแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 12 ตำบล 213 หมู่บ้าน

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอพิมายประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลพิมาย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลในเมือง- เทศบาลตำบลรังกาใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลรังกาใหญ่ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลในเมือง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลในเมือง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลพิมาย)- องค์การบริหารส่วนตำบลสัมฤทธิ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสัมฤทธิ์ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลโบสถ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโบสถ์ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลกระเบื้องใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกระเบื้องใหญ่ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลท่าหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าหลวงทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลชีวาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชีวานทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลนิคมสร้างตนเอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนิคมสร้างตนเองทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลกระชอน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกระชอนทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลดงใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงใหญ่ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลธารละหลอด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลธารละหลอดทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองระเวียง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองระเวียงทั้งตำบล

**ประชากร**

**แหล่งท่องเที่ยว**
เมืองพิมายมีลักษณะเป็นเมืองโบราณ สถานี่ท่องเที่ยวจึงเป็นลักษณะของเมืองประวัติศาสตร์ ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยว และการส่งเสริมวัฒนธรรมประเพณี ที่มีนักท่องเที่ยวมาเยี่ยมชมอย่างสม่ำเสมอ โดยสถิติการท่องเที่ยวข้อมูลปี พ.ศ. 2550 ประกอบด้วยนักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศ 9,260 คน / ปี นักท่องเที่ยวชาวไทย 166,500 คน /ปี รายได้เฉลี่ย / นักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศ 370,400 บาท /ปี รายได้เฉลี่ย / นักท่องเที่ยวชาวไทย  1,665,000 บาท /ปี 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย-  ชุมชนพิมาย date=2012-02-16 -  เทศบาลตำบลพิมาย date=2008-09-11 -  เว็บกลุ่ม"เรา" มหาวิทยาลัยรังสิต date=2009-12-03 

**อ้างอิง**
พิมาย