พระมหาพิชัยมงกุฎ

ไฟล์:Bkkryregaliacv0609.jpg|thumb|200px|ซุ้มเฉลิมพระเกียรติในงานฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี พุทธศักราช 2549 แสดงภาพจำลองพระมหาพิชัยมงกุฎ
พระมหาพิชัยมงกุฎ เป็นหนึ่งในห้าของเครื่องเบญจราชกกุธภัณฑ์ อันเป็นเครื่องทรงในพระมหากษัตริย์แห่งพระราชอาณาจักรสยามตั้งแต่สมัยโบราณ จนถึงปัจจุบัน

**ประวัติ**
พระมหาพิชัยมงกุฎจำลองมาจากตราประจำพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
เครื่องประดับพระเศียรองค์แรก สร้างขึ้นในรัชกาลที่ 1 ในปีพุทธศักราช 2325 ทำด้วยทองคำลงยาบริสุทธิ์ ประดับเพชร เฉพาะองค์พระมหามงกุฎ ไม่รวมพระกรรเจียกจอน สูง 51 ซ.ม. ถ้ารวมพระกรรเจียกจอนสูง 66 ซ.ม. มีน้ำหนักถึง 7.3 กิโลกรัม ที่ยอดประดับเพชรเม็ดใหญ่ ซึ่งรัชกาลที่ 4 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้หามาจากเมืองกัลกัตตา ประเทศอินเดีย มาประดับที่ยอดพระมหามงกุฎ พระราชทานนามเพชรเม็ดนั้นว่า "พระมหาวิเชียรมณี"

**สถาบันการศึกษาที่ใช้พระมหามงกุฎเป็นสัญลักษณ์**
การใช้พระมหามงกุฎหรือพระมหาพิชัยมงกุฎ เป็นเครื่องหมายประจำสถาบันการศึกษานั้น ต้องได้รับพระบรมราชานุญาตจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ปัจจุบัน มีสถาบันการศึกษาที่ใช้พระมหามงกุฎหรือพระมหาพิชัยมงกุฎดังนี้

**สถาบันอุดมศึกษา**
 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หมายถึง พระมหามงกุฎถอดพระจอน ในนัยยะของพระเกี้ยว พิจิตรเรขาประจำพระองค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว- มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย หมายถึง พระมหามงกุฎถอดจอน ในนัยยะของพระเกี้ยวพิจิตรเรขาประจำพระองค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เบื้องหลังพระมหามงกุฎ ประกอบด้วยพระธรรมจักร แสดงถึงอุดมการณ์ทางการศึกษาตามพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งพระองค์ทรงหมายให้สถาปนาขึ้นเพื่อเป็นสถาบันศึกษาพระไตรปิฎกและวิชาการชั้นสูงสำหรับพระภิกษุสงฆ์- มหาวิทยาลัยมหิดล- สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง- มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ- มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี- มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล- มหาวิทยาลัยทักษิณ- มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์- วิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า- สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย- โรงเรียนนายเรืออากาศนวมินทกษัตริยาธิราช

**โรงเรียน**
 โรงเรียนจิตรลดา- โรงเรียนจิตรลดา (สายวิชาชีพ)- โรงเรียนดอนเมืองทหารอากาศบำรุง- โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล- โรงเรียนพรตพิทยพยัต-  โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ เตรียมอุดมศึกษาน้อมเกล้า - โรงเรียนนวมินทราชูทิศ กรุงเทพมหานคร- โรงเรียนนวมินทราชูทิศ พายัพ- โรงเรียนนวมินทราชูทิศ มัชฌิม- โรงเรียนนวมินทราชูทิศ อีสาน- โรงเรียนนวมินทราชูทิศ ทักษิณ- วิทยาลัยการอาชีพนวมินทราชูทิศ- โรงเรียนมัธยมวัดมกุฏกษัตริย์- โรงเรียนราชวินิต- โรงเรียนราชวินิต มัธยม- โรงเรียนราชวินิตบางเขน- โรงเรียนราชวินิตบางแก้ว ในพระบรมราชูปถัมภ์- โรงเรียนราชวินิตบางแคปานขำ- โรงเรียนราชวินิตสุวรรณภูมิ- โรงเรียนศรีพฤฒา- โรงเรียนสารวิทยา- โรงเรียนวัดราชโอรส
*โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ทุกแห่ง- โรงเรียนราชประชาสมาสัย ฝ่ายมัธยม รัชดาภิเษก ในพระบรมราชูปถัมภ์- โรงเรียนเบญจมราชูทิศ นครศรีธรรมราช- โรงเรียนปิยะมหาราชาลัย- โรงเรียนวังไกลกังวล ในพระบรมราชูปถัมภ์- โรงเรียนเบ็ญจะมะมหาราช- โรงเรียนร่มเกล้า- โรงเรียนวิเชียรมาตุ- โรงเรียนศรียานุสรณ์
*โรงเรียนเทพมงคลรังษี ในพระสังฆราชูปถัมภ์ สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก- โรงเรียนสุรศักดิ์มนตรี- โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย- โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย ๒- โรงเรียนสายปัญญารังสิต- โรงเรียนมอ.วิทยานุสรณ์ สุราษฎร์ธานี

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 พระมหาพิชัยมงกุฎ-  ข้อมูลเครื่องราชกกุธภัณฑ์จากราชบัณฑิตยสถาน date=2012-07-14 
หมวดหมู่:เครื่องราชกกุธภัณฑ์ไทย
หมวดหมู่:มงกุฎ