ธนาคารไทยพาณิชย์

ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) (The Siam Commercial Bank Public Company Limited; SCB) เป็นธนาคารพาณิชย์แห่งแรกของประเทศไทยซึ่งก่อตั้งโดยพระบรมราชานุญาตในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อ พ.ศ. 2449 เดิมชื่อ แบงก์สยามกัมมาจล ทุนจำกัด ธนาคารไทยพาณิชย์ถือเป็นธนาคารที่เก่าแก่ที่สุดของประเทศไทย ปัจจุบันธนาคารมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่ย่านรัชโยธิน เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร

**ประวัติ**
กิจการของธนาคารเริ่มต้นขึ้นในนาม บุคคลัภย์ (Book Club) ในวันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2447 ก่อตั้งโดยพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมหิศรราชหฤทัย เนื่องจากขณะนั้นทรงเชื่อว่า สยามประเทศมีความจำเป็นต้องมีระบบการเงินธนาคารเพื่อรองรับการเติบโตทางเศรษฐกิจการเงินของประเทศ หลังจากบุคคลัภย์ขยายตัวทางธุรกิจขึ้นเป็นลำดับ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานอำนาจพิเศษให้จัดตั้ง บริษัท แบงก์สยามกัมมาจล ทุนจำกัด เพื่อประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์อย่างเป็นทางการตั้งแต่แต่วันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2449
ธนาคารไทยพาณิชย์เป็นธนาคารพาณิชย์ที่มีนัยต่อความเสี่ยงเชิงระบบในประเทศประจำปี 2560 ตามประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ สนส. 17/2560

**ลำดับเหตุการณ์สำคัญ**
 พ.ศ. 2449 - ธนาคารเปิดทำการในที่ทำการเดิมของบุคคลัภย์ ตำบลบ้านหม้อ อำเภอพระนคร จังหวัดพระนคร- พ.ศ. 2453 - ธนาคารย้ายสำนักงานไปยังอาคารตลาดน้อย ตำบลตลาดน้อย อำเภอสัมพันธวงศ์ จังหวัดพระนคร- พ.ศ. 2455 - ธนาคารเปิดสาขาแห่งแรกย่านท่าน้ำราชวงศ์ ตำบลสำเพ็ง อำเภอสัมพันธวงศ์ เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม- พ.ศ. 2463 - ธนาคารเปิดสาขาแห่งแรกในส่วนภูมิภาค คือ สาขาทุ่งสง อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช (ปัจจุบันเป็นอาคารคลังพัสดุ ในย่านสถานีรถไฟชุมทางทุ่งสง) เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม- พ.ศ. 2470 - ธนาคารเปิดสาขาในส่วนภูมิภาคแห่งที่สอง คือ สาขาเชียงใหม่ ข้างโรงแรมรถไฟเชียงใหม่ ซึ่งอยู่หน้าสถานีรถไฟเชียงใหม่ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อวันที่ 1 มกราคม- พ.ศ. 2473 - ธนาคารเปิดสาขาในส่วนภูมิภาคแห่งที่สาม คือ สาขาลำปาง จังหวัดลำปาง นับเป็นสาขาภูมิภาคที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังคงให้บริการในที่ทำการเดิมมาจนถึงปัจจุบัน- พ.ศ. 2476 - ธนาคารย้ายที่ทำการสาขาเชียงใหม่เข้าสู่ตัวเมืองเชียงใหม่- พ.ศ. 2482 - ธนาคารเปลี่ยนชื่อภาษาไทยจาก "แบงก์สยามกัมมาจล" เป็น "ธนาคารไทยพาณิชย์" และเปลี่ยนชื่อภาษาอังกฤษจาก "The Siam Commercial Bank, Limited" เป็น "The Thai Commercial Bank, Limited" ตั้งแต่วันที่ 27 มกราคม เป็นต้นไป- พ.ศ. 2485 - ธนาคารแต่งตั้งนายเล้ง ศรีสมวงศ์ เป็นกรรมการผู้จัดการใหญ่ชาวไทยคนแรก เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์- พ.ศ. 2486 - ธนาคารเปิดสาขาในส่วนภูมิภาคแห่งที่สี่ คือสาขานครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา เพื่อให้บริการพ่อค้าและประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ- พ.ศ. 2489 - ธนาคารเปลี่ยนชื่อภาษาอังกฤษกลับมาเป็น "The Siam Commercial Bank, Limited"- พ.ศ. 2505 - ธนาคารเริ่มใช้เครื่องลงบัญชีเดินสะพัด โพสต์-โทรนิก ซึ่งเป็นระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่นับว่าทันสมัยที่สุดในยุคนั้น เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม- พ.ศ. 2514 - ธนาคารได้เปิดอาคารสำนักงานใหญ่แห่งใหม่ที่ถนนเพชรบุรี (ปัจจุบันปรับฐานะเป็นสาขาชิดลม และได้ยกอาคารดังกล่าวไปให้เป็นอาคารสำนักงานใหญ่ของบริษัท ไทยพาณิชย์ประกันชีวิต จำกัด (มหาชน) จากนั้นจึงได้ย้ายไปอยู่ที่อาคารหลังใหม่ติดกับหลังเดิม ซึ่งเปิดใช้งานในปี พ.ศ. 2525)- พ.ศ. 2516 - ธนาคารเริ่มรับพนักงานสตรีเข้าปฏิบัติงานเป็นครั้งแรก- พ.ศ. 2525 - ธนาคารเริ่มให้บริการฝากและถอนต่างสาขากับบัญชีเงินฝากครบทุกประเภท เป็นแห่งแรกในประเทศไทย- พ.ศ. 2526 - ธนาคารเริ่มให้บริการเงินด่วนด้วยเครื่องเอทีเอ็มเป็นครั้งแรก และแห่งแรกในประเทศไทย ตั้งแต่วันที่ 24 มีนาคม- พ.ศ. 2531 - ธนาคารมีปริมาณสินทรัพย์รวม 103,298.1 ล้านบาท เมื่อถึงสิ้นปีดังกล่าว- พ.ศ. 2532–2535 - ธนาคารได้รับรางวัล "ธนาคารแห่งปี" (Bank of the Year) จากนิตยสารการเงินธนาคาร เป็นเวลา 4 ปีซ้อน ในฐานะที่เป็นธนาคารพาณิชย์ไทย ที่มีผลงานโดดเด่นอย่างรอบด้าน รวมทั้งการขยายตัวของธนาคารฯ และการเตรียมพร้อมรองรับความเจริญในอนาคต- พ.ศ. 2536 - ธนาคารเข้าจดทะเบียนเป็นบริษัทมหาชนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ตั้งแต่วันที่ 19 กุมภาพันธ์ เป็นต้นมา โดยใช้ชื่อภาษาไทยว่า "ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน)" และชื่อภาษาอังกฤษว่า "Siam Commercial Bank Public Company Limited"- พ.ศ. 2539 - ธนาคารย้ายที่ทำการสำนักงานใหญ่จากถนนเพชรบุรีไปยังอาคารเอสซีบีพาร์กพลาซา บนถนนรัชดาภิเษก ย่านรัชโยธิน เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร ตั้งแต่วันที่ 29 มกราคม เป็นต้นมา- พ.ศ. 2541–2542 - สืบเนื่องจากวิกฤตการณ์การเงินในเอเชีย พ.ศ. 2540 ส่งผลต่อเนื่องถึงเศรษฐกิจไทยโดยรวมที่ซบเซาลงอย่างหนักและการดำเนินมาตรการที่เข้มงวดตามกรอบนโยบายของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) ธนาคารจึงต้องรับผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ นับเป็นยุควิกฤตของธนาคารเนื่องจากมีปริมาณสินเชื่อด้อยคุณภาพเพิ่มขึ้นตามลำดับ ทางธนาคารจึงแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าด้วยการพยายามรักษาระดับของเงินกองทุนให้เพียงพอ การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ การปรับปรุงโครงสร้างของธนาคารตลอดจนตัดทอนค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ร่วมกับการแก้ไขปัญหาในระยะยาวด้วยการเพิ่มทุน ซึ่งล้วนแต่สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี ทั้งการเสนอขายหุ้นแก่ผู้ถือหุ้นเดิม ผู้ลงทุนในต่างประเทศ และการออกหุ้นกู้ซึ่งถือเป็นการขายหุ้นเพิ่มทุนครั้งใหญ่ที่สุดของประเทศไทย โดยวารสารการเงินหลายฉบับกล่าวว่าเป็นข้อตกลงที่ควรพิจารณาแห่งปีของเอเชีย- พ.ศ. 2549 - ธนาคารมีปริมาณสินทรัพย์เป็นอันดับที่สาม มูลค่าเกินหนึ่งล้านล้านบาท โดยมีมูลค่าตลาดรวม เพิ่มสูงขึ้นเป็นอันดับหนึ่ง ตลอดจนมีจำนวนสาขา และเครื่องเอทีเอ็มทั่วประเทศ มากที่สุดในประเทศไทย- พ.ศ. 2553 - ธนาคารปรับปรุงอัตลักษณ์และตราสัญลักษณ์ของธนาคาร ให้มีความเรียบง่ายและทันสมัยมากขึ้น และขยายจำนวนสาขาจนครบ 1,000 สาขา โดยสาขาที่ 1,000 ตั้งอยู่ที่ศูนย์การค้าพาราไดซ์พาร์ค โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดที่ทำการสาขาเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม- พ.ศ. 2555 - บริษัท เงินทุน สินอุตสาหกรรม จำกัด (มหาชน) ได้โอนบรรดากิจการทั้งหมดไปเป็นส่วนหนึ่งของธนาคาร ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม
*พ.ศ. 2558 - ธนาคารไทยพาณิชย์ สำนักงานใหญ่รัชโยธิน เขตจตุจักร เกิดอัคคีภัย มีผู้เสียชีวิต 1 ราย ได้แก่ นายเดชา ด้วงชนะ เจ้าหน้าที่ดับเพลิงเขตหลักสี่
*พ.ศ. 2559 - ธนาคารเปิดตัวผลิตภัณฑ์บัญชีเงินฝากแบบไม่มีสมุดคู่ฝาก (SCB E PASSBOOK) เป็นธนาคารแรกในประเทศไทย โดยบัญชีแบบไม่มีสมุดนี้จะใช้เพียงบัตรประจำตัวประชาชนในการติดต่อธนาคาร และมีการส่งรายการเดินบัญชีอิเล็กทรอนิกส์ (e-Statement) ให้ทางอีเมลแอดเดรสที่ลูกค้าได้ให้ไว้กับธนาคาร ทุกวันที่ 1 ของเดือน บัญชีแบบไม่มีสมุดคู่ฝากจะให้อัตราดอกเบี้ยที่สูงกว่าบัญชีแบบมีสมุดคู่ฝาก แต่จะไม่สามารถใช้เป็นบัญชีรับเงินจากการขายกองทุนได้ เนื่องจากการรับเงินจากการขายกองทุนต้องใช้บัญชีออมทรัพย์แบบมีเล่มสมุดเท่านั้น
*พ.ศ. 2560 - ธนาคารเปิดตัวแอปพลิเคชัน SCB Easy เวอร์ชันปรับปรุงใหม่ โดยมีการเปลี่ยนแปลงอินเตอร์เฟซให้สวยงามทันสมัย และเพิ่มการทำธุรกรรมกดเงินไม่ใช้บัตรผ่านโทรศัพท์มือถือเป็นธนาคารแรกในประเทศไทย
*พ.ศ. 2561 - ธนาคารประกาศยกเลิกค่าธรรมเนียมการฝาก ถอน โอน เติม จ่าย ที่ดำเนินการทำธุรกรรมผ่านแอปพลิเคชัน SCB Easy  ตั้งแต่วันที่ 26 มีนาคม เป็นต้นมา โดยเป็นธนาคารแรกในประเทศไทยที่ประกาศยกเลิกค่าธรรมเนียมดังกล่าว
*พ.ศ. 2564 - ธนาคารไทยพาณิชย์ ประกาศโอนกิจการธนาคาร และกิจการในเครือทั้งหมดให้ บริษัท เอสซีบี เอกซ์ จำกัด (มหาชน) ซึ่งแปรสภาพมาจาก บริษัท ไทยพาณิชย์โฮลดิ้ง จำกัด (มหาชน) 
*พ.ศ. 2565 - ธนาคารเริ่มดำเนินการแลกหุ้นเข้าสู่ บมจ.เอสซีบี เอกซ์ ซึ่งเป็นบริษัทโฮลดิ้งของกลุ่มธุรกิจไทยพาณิชย์ ตั้งแต่เดือนมีนาคม-เมษายน หลังจากนั้น เอสซีบี เอกซ์ จะเป็นผู้ถือหุ้นของธนาคารทั้งหมด เพื่อนำไปสู่การถอนหุ้นธนาคารออกจากตลาดหลักทรัพย์ และให้ซื้อขายหุ้นของบริษัทโฮลดิ้งแทน โดยใช้ชื่อย่อหลักทรัพย์เดิมของธนาคาร คือ SCB โดยการดำเนินการนี้เสร็จสิ้นในเดือนพฤษภาคมปีเดียวกัน ทั้งนี้ หลังการแลกหุ้นดังกล่าว สัดส่วนการถือครองหุ้นของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งทรงถือผ่านสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ เพิ่มขึ้น 0.20% เป็น 23.58% จากเดิม 23.38%
*พ.ศ. 2560–2566 - ธนาคารทยอยลดจำนวนสาขาลง จากเดิมที่เคยเป็นธนาคารที่มีจำนวนสาขามากที่สุดในประเทศ ลดเหลือเพียงราว ๆ 700 สาขาในปัจจุบัน บางสาขาเปลี่ยนไปให้บริการในรูปแบบ SCB Express คือการทำรายการผ่านเครื่อง VTM (Virtual Machine) ทั้งนี้สาขาในรูปแบบ SCB Express อาจมีพนักงานประจำหรือไม่ก็ได้ขึ้นอยู่กับกรณี

**บริษัทในเครือ**
 บริษัท คาร์ด เอกซ์ จำกัด ดูแลกลุ่มผลิตภัณฑ์ด้านบัตรเครดิต บัตรกดเงินสด และสินเชื่อส่วนบุคคล- บริษัท หลักทรัพย์ อินโนเวสท์ เอกซ์ จำกัด ดูแลเรื่องการลงทุนในหลักทรัพย์ เช่น หุ้น กองทุน สินทรัพย์ดิจิทัล เปลี่ยนชื่อมาจากหลักทรัพย์ไทยพาณิชย์ SCBS- บริษัท หลักทรัพย์จัดการกองทุน ไทยพาณิชย์ จำกัด ดูแลเรื่องการลงทุนในกองทุนรวมของไทยพาณิชย์ ชื่อเต็มคือ บริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนไทยพาณิชย์- บริษัท ไทยพาณิชย์ โพรเทค จำกัด ดูแลเรื่องการจัดการประกันภัยและประกันชีวิต- บริษัท หลักทรัพย์ ไทยพาณิชย์ จูเลียส แบร์ จำกัด- บริษัท เอสซีบี เทคเอกซ์ จำกัด ดูแลเรื่อง บริการ Cloud solution- บริษัท เอสซีบี เอกซ์ จำกัด (มหาชน)- บริษัท โทเคน เอกซ์ จำกัด ดูแลเรื่องการพัฒนาแพลตฟอร์มสินทรัพย์ดิจิทัล (Blockchain and NFT Platform Solution)- บริษัท ออโต้ เอกซ์ จำกัด เงินไชโย ดูแลเรื่องสินเชื่อเงินกู้โดยใช้รถยนต์ส่วนบุคคล

**กรรมการและผู้บริหารระดับสูง**
ข้อมูล ณ วันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2568- พ.ต.อ. ธรรมนิธิ วนิชย์ถนอม ประธานกรรมการกิจกรรมเพื่อสังคม- นาย กานต์ ตระกูลฮุน ประธานกรรมการบริหาร- นาย เชาวลิต เอกบุตร ประธานกรรมการตรวจสอบ- รองศาสตราจารย์ ดร. พสุ เดชะรินทร์  ประธานกรรมการกำกับความเสี่ยง- ดร. ประสงค์ วินัยแพทย์ ประธานกรรมการสรรหา ค่าตอบแทน และบรรษัทภิบาล- ดร. สุพจน์ เธียรวุฒิ ประธานกรรมการเทคโนโลยี- นาย กฤษณ์ จันทโนทก ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร

**ผู้ถือหุ้นรายใหญ่**
ข้อมูล ณ วันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2568

**รางวัล**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน)-  พิพิธภัณฑ์ธนาคารไทย date=2020-11-24 -  มูลนิธิสยามกัมมาจล-  โครงการ กล้าใหม่...ใฝ่รู้ date=2016-10-31 - scb.thailand
ท
หมวดหมู่:บริษัทสยามที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2447
หมวดหมู่:นิติบุคคลที่ได้รับพระราชทานตราตั้ง
หมวดหมู่:ธนาคารที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2447