คัมภีร์นอกสารบบ

คัมภีร์นอกสารบบ (Apocrypha; ἀπόκρυφα สิ่งที่ซ่อนเร้น, ยากที่จะเข้าใจ, หลอกลวง, จากแหล่งข้อมูลที่ไม่อาจยืนยันได้) ในทางศาสนาคริสต์ หมายถึง หนังสือเกี่ยวกับประวัติชีวิตของพระเยซู แต่ไม่ได้บรรจุในสารบบคัมภีร์ไบเบิล และไม่ได้รับการยอมรับจากคริสตจักรส่วนใหญ่ คัมภีร์ดังกล่าวมักเขียนไม่สอดคล้องกับหลักความเชื่อของศาสนาคริสต์กระแสหลัก
โดยทั่วไปแล้วจะเป็นคำที่ใช้กับวรรณกรรมทางศาสนาคริสต์ที่ถือว่ามีประโยชน์แต่อาจจะไม่มีคุณสมบัติที่เรียกว่าการดลใจจากพระเจ้า ฉะนั้นการที่จะกล่าวว่าพระวรสารชาวฮีบรูหรืองานเขียนเชิงอไญยนิยมเป็นงาน “คัมภีร์นอกสารบบ” จึงเป็นการไม่ถูกต้อง เพราะวรรณกรรมเหล่านี้จะไม่จัดอยู่ในกลุ่มคัมภีร์นอกสารบบโดยคริสตชนนิกายออร์ทอดอกซ์ งานวรรณกรรมที่ไม่ใช่พระวรสารคืองานวรรณกรรมที่ความเที่ยงแท้ของเนื้อหาเป็นที่น่ากังขาหรือการเขียนที่เป็นยังคงเป็นที่โต้เถียงกันอยู่ เมื่อพิจารณาถึงความเชื่อของลัทธิหรือแนวต่าง ๆ ในการระบุว่าวรรณกรรมฉบับใดเป็นของแท้แล้ว ก็จะสรุปได้ว่างานเขียนหลายฉบับก็จะถือว่าเป็น “คัมภีร์นอกสารบบ”
นิกายโรมันคาทอลิกและอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ใช้คัมภีร์พันธสัญญาเดิมตามสารบบเซปตัวจินต์ จึงยอมรับ "คัมภีร์อธิกธรรม" เป็นคัมภีร์สารบบที่สองในพันธสัญญาเดิมด้วย แต่นิกายโปรเตสแตนต์ใช้สารบบคัมภีร์ตามสภาแจมเนียซึ่งไม่ยอมรับคัมภีร์ชุดดังกล่าว จึงถือว่าคัมภีร์อธิกธรรมเป็นคัมภีร์นอกสารบบ

**คัมภีร์นอกสารบบในภาคพันธสัญญาเดิม**

**คัมภีร์สารบบที่สองของนิกายโรมันคาทอลิกและนิกายออร์ทอดอกซ์**
# หนังสือโทบิต เรื่องแต่งเกี่ยวกับศาสนาเตือนให้มีความเชื่อในพระเจ้า แม้ในเวลาที่ดูเหมือนว่าพระเจ้าทรงทอดทิ้ง
# หนังสือยูดิธ เรื่องแต่งขึ้นเพื่อสอนถึงบทบาทของชาวอิสราเอลในแผนการกอบกู้ และชะตากรรมของมนุษยชาติ
# หนังสือมัคคาบี ฉบับที่ 1 เรื่องราวการต่อสู้ของชาวยิวเพื่อปกป้องการนับถือศาสนา และความซื่อสัตย์ต่อธรรมบัญญัติ
# หนังสือมัคคาบี ฉบับที่ 2 เรื่องราวของการกบฏ จนถึงชัยชนะของขาวยิวและอิสรภาพ เป้าหมายคือการสั่งสอนและเตือนใจในการประพฤติตน
# หนังสือปรีชาญาณ ปรีชาญาณในรูปของบุคคลที่เป็นดังผู้ปกป้องผู้ชอบธรรม และการประณามการนับถือรูปเคารพ
# หนังสือบุตรสิรา ยืนยันกฎศีลธรรมของพระเจ้าความรับผิดชอบของมนุษย์ต่อบาปและการตอบแทนจากพระเจ้า
# หนังสือบารุค การเล่าซ้ำเรื่องการเนรเทศเพื่อให้ชาวยิวสำนึกถึงความผิด

**คัมภีร์สารบบที่สองของนิกายออร์ทอดอกซ์**
# หนังสือเอสดราส ฉบับที่ 1
# หนังสือมัคคาบี ฉบับที่ 3
# หนังสือมัคคาบี ฉบับที่ 4
# คำอธิษฐานของมนัสเสห์
# จดหมายของเยเรมีย์

**พันธสัญญาเดิมนอกสารบบอื่น ๆ**
# หนังสือปัญญาของโซโลมอน
# หนังสือสิรัค
# คำอธิษฐานของอาซาริยาห์
# ดาเนียลกับซูซันนา
# เบลและมังกร
# หนังสือสดุดี บทที่ 151
# หนังสือของจูบิลลีส์
# หนังสือของอาดัมและอีฟ
# หนังสือชีวิตอาดัมและอีฟ ในสำนวนภาษาสโลวัค
# หนังสือชิ้นส่วนวิวรณ์ของโมเสส
# หนังสือการพลีชีพของอิสยาห์
# หนังสือเอโนค ฉบับที่ 1
# หนังสืออริสเทียส
# หนังสือวิวรณ์ของอาดัม
# หนังสือวิวรณ์ของเอสดราส
# หนังสือพันธสัญญาที่สองของเสธผู้ยิ่งใหญ่
# หนังสือพันธสัญญาของอับราฮัม
# หนังสือของอาดัมและอีฟ เล่ม 1
# หนังสือของอาดัมและอีฟ เล่ม 2
# หนังสือความลับของเอโนค
# เพลงสดุดีของโซโลมอน
# บทกวีของโซโลมอน
# พันธสัญญาของ 12 ปิตาจารย์
# พันธสัญญาของรูเบน
# พันธสัญญาของสิเมโอน
# พันธสัญญาของเลวี
# พันธสัญญาของยูดาห์
# พันธสัญญาของอิสสาคาร์
# พันธสัญญาของเศบุลุน
# พันธสัญญาของดาน
# พันธสัญญาของนัฟทาลี
# พันธสัญญาของกาด
# พันธสัญญาของอาเชอร์
# พันธสัญญาของโยเซฟ
# พันธสัญญาของเบนจามิน

**คัมภีร์นอกสารบบในภาคพันธสัญญาใหม่**

**พระวรสารนอกสารบบ**
# พระวรสารวัยเด็กของพระเยซูโดยโธมัส-ภาษากรีก ก.
# พระวรสารวัยเด็กของพระเยซูโดยโธมัส-ภาษากรีก ข.
# พระวรสารวัยเด็กของพระเยซูโดยโธมัส-ภาษาละติน
# บันทึกของโธมัสที่รวบรวมในศตวรรษที่ 5
# พระวรสารวัยเด็กของพระเยซูในภาษาอาหรับ
# พระวรสารนักบุญยากอบ
# พระวรสารนักบุญมารีย์
# พระวรสารของมารีแห่งเบธานี
# พระวรสารของมัทธิว-เทียม
# พระวรสารของนิโคเดมัส หรือ กิจการของปีลาต
# พระวรสารนักบุญบาร์โธโลมิว
# พระวรสารนักบุญบารนาบัส
# พระวรสารนักบุญเปโตร
# พระวรสารนักบุญโธมัส
# พระวรสารนักบุญฟิลิป
# พระวรสารขององค์พระผู้เป็นเจ้า โดย มาเซียน
# พระวรสารลับของนักบุญมาระโก
# พระวรสารของยูดาส
# พระวรสารของชาวฮีบรู
# พระวรสารของชาวอีไบโอไนท์

**กิจการของอัครทูตนอกสารบบ**
# กิจการของแอนดรู
# กิจการและการพลีชีพของอันดรูว์
# กิจการของของอันดรูว์และมัทธิว
# กิจการของบารนาบัส
# การพลีชีพของบาร์โธโลมิว
# กิจการของยอห์น
# ความลับแห่งตอนตัดทอนจากกิจการของยอห์น
# กิจการของยอห์น
# ประวัติของโยเซฟ ช่างไม้
# หนังสือของยอห์นเกี่ยวกับมรณกรรมของมารีย์
# การจากไปของนางมารี
# กิจการและการพลีชีพของมัทธิว
# การพลีชีพของมัทธิว
# กิจการของเปาโล
# กิจการของเปาโลและเธคลา
# กิจการของเปโตร
# กิจการของเปโตรและอันดรูว์
# กิจการของเปโตรกับเปาโล
# กิจการของเปโตรและสิบสองอัครสาวก
# กิจการของฟิลิป
# รายงานของปอนทิอัส ปีลาดต่อทิเบเรียส
# การยอมแพ้ของปอนทิอัส ปีลาต
# ความตายของปีลาต
# กิจการของธัดเดอัส
# กิจการของโธมัส
# หนังสือของโธมัส นักโต้แย้ง
# ความสำเร็จของโธมัส

**วิวรณ์นอกสารบบ**
# วิวรณ์ของอาดัม
# วิวรณ์ของเอสดราส
# วิวรณ์ของยากอบ ฉบับ 1
# วิวรณ์ของยากอบ ฉบับ 2
# วิวรณ์ของยอห์นนักศาสนศาสตร์
# วิวรณ์ของโมเสส
# วิวรณ์ของเปาโล
# วิวรณ์ของเปาโล-บางส่วน
# วิวรณ์ของเปาโล
# วิวรณ์ของเปโตร
# นิมิตของเปาโล
# วิวรณ์ของเปโตร
# วิวรณ์ของเปโตร-บางส่วน
# วิวรณ์ของเสดราช
# วิวรณ์ของสเตเฟน
# วิวรณ์ของโธมัส
# วิวรณ์ของผู้เป็นพรหมจารี

**พันธสัญญาใหม่นอกสารบบอื่น ๆ**
# คำสอนของอัครทูตอัดเดอัส
# จดหมายฝากของอัครทูต
# กฏของชุมชน
# หนังสืออพอคคริฟฟาของยากอบ
# จดหมายโต้ตอบระหว่างพระเยซูกับอัปการ์
# โซเฟียของพระเยซูคริสต์
# ยอห์น ผู้ประกาศ
# หนังสือลับของยอห์น
# เรื่องเล่าของโยเซฟ อริมาเธีย
# จดหมายฝากของชาวเมืองเลาดีเซีย
# จดหมายโต้ตอบระหว่างเปาโลกับเซเนกา
# คำอธิษฐานของอัครทุตเปาโล
# จดหมายของเปโตรถึงฟิลิป
# จดหมายของปอนทิอัส ปีลาดถึงจักรพรรดิโรม
# รายงานของปีลาตถึงซีซาร์
# รายงานของปีลาตถึงทิเบเรียส
# ส่วนตัดทอนจากพิสทิส โซเฟีย
# การล้างแค้นของพระผู้ช่วยให้รอด
# แผ่นจารึกของเสธ
# หนังสือของโธมัส ผู้โต้แย้ง

**อ้างอิง**

**ดูเพิ่ม**
 พระวรสาร- พระวรสารสหทรรศน์