ศาลยุติธรรม (ประเทศไทย)

ศาลยุติธรรม เป็นศาลที่มีอำนาจพิพากษาคดีความที่เกิดขึ้นในประเทศไทยทั้งหมด ยกเว้นคดีที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยหรือกฎหมายไทยบัญญัติให้อยู่ในอำนาจของศาลอื่น มี 3 ชั้น คือ ศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกา

**โครงสร้างศาลยุติธรรม**
ศาลยุติธรรมทั้ง 3 ชั้น มีจำนวนรวม 274 ศาล และ 9 สาขา- ศาลชั้นต้น มีจำนวน 262 ศาล (9 สาขา) แบ่งเป็น 3 หมวดหลัก คือ 
** ไม่สังกัดสำนักงานอธิบดีผู้พิพากษาประจำภาค 1 - 9 อาทิ ศาลแพ่ง ศาลแพ่งกรุงเทพใต้ ศาลแพ่งธนบุรี ศาลอาญา ศาลอาญากรุงเทพใต้ ศาลอาญาธนบุรี ศาลจังหวัด ศาลแขวง และศาลยุติธรรมอื่นที่พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลนั้นกำหนดให้เป็นศาลชั้นต้น เช่น ศาลเยาวชนและครอบครัว ศาลแรงงาน ศาลภาษีอากร ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ ศาลล้มละลาย
*** ศาลแพ่ง เป็นศาลยุติธรรมชั้นต้นซึ่งมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีแพ่งทั้งปวงและคดีอื่นใดที่มิได้อยู่ในอำนาจของศาลยุติธรรมอื่น ศาลแพ่งมีเขตตลอดท้องที่กรุงเทพมหานคร นอกจากท้องที่ที่อยู่ในเขตของศาลแพ่งกรุงเทพใต้ ศาลแพ่งธนบุรี ศาลจังหวัดมีนบุรี และศาลยุติธรรมอื่นตามที่พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลนั้นกำหนดไว้ ในกรณีที่มีการยื่นฟ้องคดีต่อศาลแพ่ง และคดีนั้นเกิดขึ้นนอกเขตของศาลแพ่ง ศาลแพ่งอาจใช้ดุลพินิจยอมรับไว้พิจารณาพิพากษาหรือมีคำสั่งโอนคดีไปยังศาลยุติธรรมอื่นที่มีเขตอำนาจ
*** ศาลอาญา เป็นศาลชั้นต้นซึ่งมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาทั้งปวงในเขตท้องที่กรุงเทพมหานคร นอกจากท้องที่ที่อยู่ในเขตของศาลอาญากรุงเทพใต้ ศาลอาญาธนบุรี และศาลจังหวัดมีนบุรี แต่บรรดาคดีที่เกิดขึ้นนอกเขตอำนาจศาลอาญานั้นจะยื่นฟ้องต่อศาลอาญาก็ได้ ทั้งนี้อยู่ในดุลพินิจของศาลอาญาที่จะไม่ยอมรับพิจารณาพิพากษาคดีใดคดีหนึ่งที่ยื่นฟ้องเช่นนั้นก็ได้ เว้นแต่คดีนั้นจะโอนมาตามบทบัญญัติในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ที่ทำการศาลอาญาตั้งอยู่ที่ ถนนรัชดาภิเษก แขวงจอมพล เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร
** สังกัดสำนักงานอธิบดีผู้พิพากษาประจำภาค 1 - 9
*** ศาลจังหวัด จำนวน 111 ศาล
*** ศาลแขวง จำนวน 39 ศาล
*** ศาลชำนัญพิเศษที่อยู่ในสังกัด ได้แก่ ศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัด จำนวน 76 ศาล
*** ศาลสาขา จำนวน 9 ได้แก่
**** ศาลจังหวัดสีคิ้ว สาขาปากช่อง
**** ศาลจังหวัดมหาสารคาม สาขาพยัคฆภูมิพิสัย
**** ศาลจังหวัดน่าน สาขาปัว
**** ศาลจังหวัดแม่ฮ่องสอน สาขาปาย
**** ศาลจังหวัดเชียงราย สาขาเวียงป่าเป้า
**** ศาลจังหวัดพิษณุโลก สาขานครไทย
**** ศาลเยาวชนและครอบครัวกลาง สาขามีนบุรี
**** ศาลแรงงานภาค 1 สาขาพระนครศรีอยุธยา
**** ศาลแรงงานภาค 2 สาขาระยอง- ศาลอุทธรณ์ ได้แก่ ศาลอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค และศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ มีจำนวน 11 ศาล ประกอบไปด้วย
*# ศาลอุทธรณ์
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 1
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 2
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 3
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 4
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 5
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 6
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 7
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 8
*# ศาลอุทธรณ์ภาค 9
*# ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ
left- ศาลฎีกา ซึ่งเป็นศาลยุติธรรมสูงสุด 
** ศาลฎีกา ในประเทศไทยที่มีอยู่เพียงศาลเดียว

**สำนักงานศาลยุติธรรม**
สำนักงานศาลยุติธรรม เป็นองค์กรอิสระที่ดูแลงานธุรการของศาลยุติธรรม มีฐานะเป็นนิติบุคคล มีอิสระในการบริหารงานบุคคลการงบประมาณและการดำเนินการอื่น ตามที่กฎหมายบัญญัติ โดยมีเลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรมเป็นผู้บังคับบัญชาขึ้นตรงต่อประธานศาลฎีกา ซึ่งเลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรมจะต้องได้รับการแต่งตั้งโดยผ่านความเห็นชอบของคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรมก่อน โดยในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2567 ธีรชัย เจริญวงศ์ ดำรงตำแหน่งเลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม แทนธานี สิงหนาท ที่โอนกลับไปเป็นข้าราชการตุลาการ
ปัจจุบันมีสำนักงานศาลยุติธรรมที่ทำการตั้งอยู่ที่เลขที่ 55 อาคารสำนักงานศาลยุติธรรม ถนนรัชดาภิเษก แขวงจอมพล เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร ด้านหลังอาคารศาลอุทธรณ์ โดยมีพิธีบวงสรวงและอัญเชิญตราแผ่นดินขึ้นประดิษฐานบนอาคารเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2566 จากนั้นสำนักงานศาลยุติธรรมได้ย้ายที่ทำการจากอาคารศาลอาญาเดิมมาตั้งอยู่ที่อาคารใหม่ตั้งแต่เมื่อวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2567 และพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว พร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี ได้เสด็จพระราชดำเนินมาทรงวางศิลาฤกษ์และทรงเปิดอาคารนี้เมื่อวันที่ 21 กันยายน

**โครงสร้างสำนักงานศาลยุติธรรม**
ศาลยุติธรรม ประธานศาลฎีกา- สำนักคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรม (ก.ต.)- สำนักคณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรม (ก.บ.ศ.)- สำนักคณะกรรมการข้าราชการศาลยุติธรรม (ก.ศ.)
ศาลยุติธรรม ประธานศาลฎีกา- สำนักงานศาลยุติธรรม เลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม
** รองเลขาธิการ สำนักงานศาลยุติธรรม
** สำนักตรวจสอบภายใน- สำนักอำนวยการประธานศาลฎีกา- สำนักประธานศาลฎีกา- สำนักงานศาลยุติธรรมประจำภาค 1 - 9- สำนักอำนวยการประจำศาล- สำนักงานประจำศาล
สำนักงานศาลยุติธรรม เลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม- สำนักคณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรม- สถาบันวิจัยและพัฒนารพีพัฒนศักดิ์- สำนักการเจ้าหน้าที่- สำนักบริหารทรัพย์สิน- สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาล- ศูนย์รักษาความปลอดภัย
** เจ้าพนักงานตำรวจศาล- สำนักงานคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรม- สถาบันพัฒนาข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม- สำนักกฎหมายและวิชาการศาลยุติธรรม- สำนักกิจการคดี- ศูนย์วิทยบริการศาลยุติธรรม- กองสวัสดิการศาลยุติธรรม- สำนักการแพทย์- สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการศาลยุติธรรม- สำนักแผนงานและงบประมาณ- สำนักการคลัง- สำนักบริหารงานออกแบบและก่อสร้าง- สำนักการต่างประเทศ
** ศูนย์วิเทศอาเซียน- สำนักเทคโนโลยีสารสนเทศ- สำนักส่งเสริมงานตุลาการ- สำนักอนุญาโตตุลาการ (หรือสถาบันอนุญาโตตุลาการ สำนักงานศาลยุติธรรม)- กองสารนิเทศและประชาสัมพันธ์- สำนักบริหารกลาง
** ศูนย์ข้อมูลข่าวสารสำนักงานศาลยุติธรรม

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์ศาลยุติธรรม date=2010-01-28 

หมวดหมู่:องค์กรตามรัฐธรรมนูญของไทย