อาคารอนุรักษ์

อาคารอนุรักษ์ คืออาคารเก่าที่มีคุณค่าทางทางสถาปัตยกรรม  สมควรได้รับการบูรณะและอนุรักษ์ โดยหน่วยงานที่เป็นกำลังหลักในการส่งเสริมคือ คณะกรรมาธิการอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรม สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ มีกิจกรรมมอบรางวัลด้านการอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรมดีเด่น โดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นองค์ประธานการมอบรางวัลอาคารอนุรักษ์ดีเด่น อย่างต่อเนื่องทุกปี ตั้งแต่ พ.ศ. 2525

**อาคารอนุรักษ์ดีเด่น**

**พ.ศ. 2525**
ภาพ:SCB333.jpg|thumb|255px|อาคารมหินทรเดชานุวัตน์ บริเวณแยกเพชรพระราม
ภาพ:ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาตลาดน้อย เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร (7).jpg|thumb|255px|ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาตลาดน้อย
ภาพ:บ้านอับดุลราฮิม Abdulrahim House 2021 Heritage house in Bang Rak Si Lom.jpg|thumb|255px|บ้านอับดุลราฮิม- วังลดาวัลย์ สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์  date=2007-03-16  กรุงเทพมหานคร- อาคารเรียน โรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย  date=2007-03-16  กรุงเทพมหานคร- ตึกสุนันทาลัย โรงเรียนราชินี  date=2007-03-16  กรุงเทพมหานคร- สถานีรถไฟหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์  date=2007-03-16 - หอสมุดเนลสัน เฮยส์  date=2007-03-16  กรุงเทพมหานคร- อาคารมหินทรเดชานุวัตน์ (ปัจจุบันคือ มูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภา) ยามยาก สภากาชาดไทย ในอดีตเคยเป็นธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาถนนเพชรบุรี) date=2004-09-06  กรุงเทพมหานคร- ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาตลาดน้อย  date=2007-03-16  กรุงเทพมหานคร- โอเรียนเต็ลพลาซ่า ตรอกชาร์เตอร์แบงค์  date=2007-03-16  กรุงเทพมหานคร- บ้านเลขที่ 4 ซอยสมคิด ถนนเพลินจิต  date=2007-03-16  กรุงเทพมหานคร- บ้านเลขที่ 139 ซอยเทียนเซี้ยง ถนนสาทรใต้  date=2007-03-16  กรุงเทพมหานคร- พิพิธภัณฑ์ตำหนักปลายเนิน ถนนพระรามสี่  date=2007-10-07  กรุงเทพมหานคร- อาคารเลขที่ 155 ถนนราชวิถี  date=2005-02-08  กรุงเทพมหานคร- บ้านอับดุลราฮิม  date=2007-03-11  กรุงเทพมหานคร- พระอุโบสถ วัดทองนพคุณ  date=2007-03-16  กรุงเทพมหานคร- ศาลากลางจังหวัดภูเก็ต  date=2007-03-16 - จวนเจ้าเมืองสงขลา  date=2007-03-16 

** พ.ศ. 2527**
ไฟล์:Place themb french.jpg|thumb|250px|right|สถานเอกอัครราชทูตฝรั่งเศสประจำประเทศไทย มุมมองจากแม่น้ำเจ้าพระยา
ไฟล์:East Asiatic Company Bangkok.jpg|thumb|250px|right|อาคารบริษัทอี๊สต์เอเซียติ๊ก
พระตำหนักทับขวัญ ใน พระราชวังสนามจันทร์- บ้านหวั่งหลี   date=2005-02-08 - บ้านคุณหญิงพรพรรณ ธารานุมาศ   date=2005-02-08 - บ้านพักเอกอัครราชทูตฝรั่งเศส  date=2005-02-08 - บ้านพักเอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกา  date=2005-02-08 - บ้านพักเอกอัครราชทูตอังกฤษ  date=2005-02-08 - บ้านพักเอกอัครราชทูตโปรตุเกส  date=2005-02-08 - อาคารเอนกประสงค์  สนามม้านางเลิ้ง  date=2005-02-08 - ธนาคารธนชาต จำกัด สาขาท่าพระจันทร์  date=2005-02-08 - กรมแผนที่ทหาร  date=2004-09-09 - วังพญาไท (กรมแพทย์ทหารบก)  date=2007-05-02 - สีลมวิลเลจ  date=2005-02-09 - บริษัทอี๊สต์เอเซียติ๊ก  date=2005-02-09 - วังวรดิศ  date=2005-02-09 - อาคารเรียน โรงเรียนวัดเบญจมบพิตร (โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร ในปัจจุบัน)  date=2005-02-09 - พระตำหนักทับขวัญ พระราชวังสนามจันทร์  date=2007-09-27 - หอพระไตรปิฎก วัดทุ่งศรีเมือง  date=2005-02-09 - เมืองโบราณ  date=2007-10-07 - บ้านสวนแม่แก้ว เรือนพญาคำมงคล  date=2007-10-07 - บ้านไทรทอง  date=2007-09-27 

** พ.ศ. 2530**
 ศาลแขวงจังหวัดพระนครศรีอยุธยา  date=2005-02-12 - เรือนลานนาขันโตก  date=2005-02-12 - สถานเสาวภา  date=2007-04-27 - บ้านพักเอกอัครราชทูตเนเธอร์แลนด์  date=2005-02-12 - พระวิหารวัดแจ้ง จังหวัดอุบลราชธานี  date=2005-02-12 - หอพระไตรปิฎก วัดระฆังโฆษิตาราม  date=2006-06-28 - บ้านจักรพงษ์  date=2005-02-12 - ตึกอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  date=2005-02-12 - ตึกสมเด็จเจ้าพระยา  date=2005-02-12 - โบสถ์วัดแม่พระลูกประคำ  date=2005-02-12 - บ้านหงษ์หยก  date=2005-02-12 - กองบัญชาการกองทัพบก  date=2005-02-12 

**พ.ศ. 2532**
ไฟล์:Wat Ton Kwaen 02.jpg|thumb|250px|right|พระวิหาร วัดต้นเกว๋น- พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอคำ  date=2007-10-07 - พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุบลราชธานี  date=2007-10-07 - พระอุโบสถวัดนิเวศน์ธรรมประวัติ อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา date=2007-09-27 - บ้านนรสิงห์ ตึกไทยคู่ฟ้า ทำเนียบรัฐบาล  date=2007-10-07 - วังปารุสกวัน  date=2007-10-07 - ศาลแขวงราชบุรี  date=2007-09-27 - พระอุโบสถ วัดปราสาท   date=2007-09-27 - พระอุโบสถ วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมาราม  date=2007-10-07 - พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป์ (โรงกษาปณ์เก่า)  date=2007-09-27 - หอศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร  date=2007-10-07 - ธนาคารสแตนดาร์ดชาร์เตอร์ สาขาภูเก็ต  date=2007-09-27 - พระวิหาร วัดสบลี  date=2007-10-10 - พระวิหาร วัดต้นเกว๋น อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่  date=2007-10-07 - สถานกงสุลอังกฤษ เชียงใหม่  date=2007-10-10 

** พ.ศ. 2537**
 กุฏิสุนทรภู่ วัดเทพธิดาราม  date=2006-02-15 - อาสนวิหารอัสสัมชัญ  date=2006-02-15 - บ้านตุ๊กตา  (Doll House) เลขที่ 42 ซอยต้นสน ถนนเพลินจิต  date=2006-02-15 - จวนเจ้าเมืองพัทลุง  date=2006-02-15 - บ้านพักเอกอัครราชทูตเบลเยี่ยม  date=2006-02-15 - เรือนธเนศวร พระราชวังสนามจันทร์ นครปฐม  date=2006-02-15 - วังสวนผักกาด  date=2006-02-15 - วังจันทรเกษม  date=2006-02-15 - พระราชวังเดิม กรุงธนบุรี  date=2006-02-15 - ท้องพระโรงวังสวนกุหลาบ  date=2006-02-15 - ตำหนักเยาวภา วังสวนสุนันทา  date=2006-02-15 - หอวัฒนธรรมจังหวัดอุตรดิตถ์  date=2006-02-15 - การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานภาคใต้ เขต 2  date=2006-02-15 - โรงพยาบาลโอเวอร์บรุ๊ค เชียงราย  date=2006-02-15 - ศาลาเฉลิมกรุง  date=2006-02-15 - โรงแรมรถไฟหัวหิน  date=2006-02-15 - The China House  date=2006-02-15 

** พ.ศ. 2539**
ไฟล์:Jim Thompson house.jpg|thumb|200px|right|บ้านจิม ทอมป์สัน- บ้านแฮรีส อาคารเรียน โรงเรียนปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย  date=2007-09-27 - โบสถ์ โรงเรียนปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย  date=2007-10-07 - บ้านดี  เลขที่ 123 ถนนเฟื่องนคร ตรงข้ามวัดราชบพิธ  date=2007-10-07 - บ้านจิม ทอมป์สัน  date=2007-09-27 - เรือนไทลื้อ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่  date=2007-10-07 - ตำหนักเพชร วัดบวรนิเวศวิหาร  date=2006-01-02 

**พ.ศ. 2540**
 เรือนเจ้าแม่ยอดคำ  date=2006-02-15 - ร้านทองไทยเจริญ จังหวัดอุบลราชธานี  date=2006-02-15 - ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาลำปาง  date=2006-02-15 - พิพิธภัณฑ์ราชทัณฑ์ เรือนจำกลางกรุงเทพมหานคร   date=2006-02-15 - ศาลากลางจังหวัดนครพนม (หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ)  date=2006-02-15 - กระทรวงกลาโหม  date=2006-02-15 - สถานีรถไฟบางปะอิน  date=2006-02-15 - เรือนภะรตราชา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  date=2007-10-17 - พระตำหนักชาลีมงคลอาสน์ พระราชวังสนามจันทร์  date=2006-02-15 - ตำหนักหม่อมเจ้าขจรจบกิติคุณ กิติยากร กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ วังเทเวศร์  date=2006-02-15 - พระตำหนักเมขลารูจี วังพญาไท  date=2006-02-15 - กุฏิเจ้าอาวาส วัดศรีเทพประดิษฐาราม จังหวัดนครพนม   date=2006-02-15 - วัดพระธาตุเชิงชุม จังหวัดสกลนคร   date=2006-02-15 - พระอุโบสถ วัดสุปัฏนาราม จังหวัดอุบลราชธานี  date=2006-02-15 - ศาลเจ้าแสงธรรม (อ๊ามเต่งก้องต๋อง)  date=2007-10-07 

** พ.ศ. 2542**
โบสถ์ซางตาครูส- พระวิหารพระเจ้าพาราละแข่ง วัดหัวเวียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน  date=2005-10-22 - หอไตร วัดสระไตรนุรักษ์ จังหวัดยโสธร  date=2005-10-22 - อุโบสถ วัดไตรภูมิคณาจารย์ จังหวัดร้อยเอ็ด  date=2005-10-22 - อาสนวิหารพระนางมารีอาปฏิสนธินิรมล จังหวัดจันทบุรี  date=2005-10-22 - โบสถ์ซางตาครูส  date=2005-10-22 - หอศิลปวัฒนธรรมล้านนาเมืองเชียงใหม่  date=2005-10-22 - พิพิธภัณฑ์การแพทย์ไทยโบราณ  date=2005-10-22 - บ้านพระอาทิตย์  date=2005-10-22 - หอสมุดตำหนักพระองค์เจ้าอัพภันตรีปชา  date=2005-10-22 

**พ.ศ. 2543**
ภาพ:ตั้งโต๊ะกัง944.jpg|thumb|200px|ห้างทองตั้งโต๊ะกัง สำเพ็ง- อาคารสวนกุหลาบ โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย  date=2005-10-22 - พระตำหนักดาราภิรมย์  date=2007-10-10 - วิหารจามเทวี วัดปงยางคก  date=2005-10-22 - วัดจักรวาลภูมิพินิจ  date=2005-10-22 - วัดราษีไศล  date=2005-10-22 - วัดชลธาราสิงเห  date=2005-10-22 - พระรามราชนิเวศน์  date=2005-10-22 - ศาลากลางจังหวัดนนทบุรี  date=2005-10-22 - ตึกชาโต้ ตึกบัญชาการบนเขาน้ำโจน  date=2005-10-22 - ห้างทองตั้งโต๊ะกัง  date=2005-10-22 

** พ.ศ. 2544**
 สิมวัดสระทอง จังหวัดขอนแก่น- สิมวัดกลางโคกค้อ จังหวัดกาฬสินธุ์

** พ.ศ. 2545**
 หมู่กุฏิขนมปังขิงที่วัดสวนพลู- สิมวัดโพธิ์ศรี จังหวัดขอนแก่น- หมู่บ้านนาอ้อ จังหวัดเลย

** พ.ศ. 2547**
ไฟล์:Samray_Church,_Bangkok_1_2.jpg|thumb|250px|right|คริสตจักรที่ 1 สำเหร่- เรือนหม่อมลม้าย วังเทวะเวสม์ ธนาคารแห่งประเทศไทย เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร- บ้านอิศรเสนา เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร- คริสตจักรที่ 1 สำเหร่ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร- บ้านสุริยาศัย เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร- ตำหนักพระเจ้าเสือ วัดไทร เขตจอมทอง กรุงเทพมหานคร- อาคารทีเฮาส์ สยามศิลาดล จังหวัดเชียงใหม่ - หอไตร หนองขุหลุ อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี - ร้านอุดมพันธ์ อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี - ชุมชนคลองสวน ตลาดร้อยปี จังหวัดสมุทรปราการ 
อาคารเก่าที่ยังไม่ได้รับรางวัลอาคารอนุรักษ์ดีเด่น แต่มีคุณค่าควรแก่การบันทึก- บ้านเจ้าพระยา เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร- บ้านมะลิวัลย์ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร- อาคารพิพิธภัณฑ์โรงเหล้า  เชิงสะพานพระราม 8- บ้านมนังคศิลา เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร

**พ.ศ. 2559**
อาคารศูนย์ปาฐกถาประดิษฐ์ เชยจิตร (ตึกฟักทอง) มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์- อาคารที่ยังไม่ได้รับรางวัลอาคารอนุรักษ์ศิลปะสถาปัตยกรรมดีเด่น แต่เป็นอาคารควรค่าแก่การอนุรักษ์
** หอธรรมวัดล่ามช้าง (ลำพูน)
** กลุ่มอาคารอำนวยการ หอพัก และอาคารแผ่พืชมหาวิทยาลัยแม่โจ้ (เชียงใหม่)
** กลุ่มอาคารเรียน โรงฝึก และโรงอาหาร วิทยาลัยเทคนิคเชียงใหม่ (เชียงใหม่)
** บ้านพักนายไปรษณีย์เชียงใหม่ มณฑลพายัพ (เชียงใหม่)
** โบสถ์คริสต์ที่โคราช นักบุญเทเรซ่าโนนแก้ว อ.ห้วยแถลง (นครราชสีมา)
** กุฏิตำหนัก วัดภคินีนาถวรวิหาร (กทม.)
** หอประชุมใหญ่ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (กทม.)
** อาคารโรงอาหารกลางน้ำ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (กทม.)
** กลุ่มอาคารเรียน โรงฝึก และโรงอาหาร วิทยาลัยเทคนิคหาดใหญ่ (สงขลา)

**พ.ศ. 2560**
พระวิหารลายคำสุชาดา
อาคารที่ได้รับรางวัลอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรมดีเด่น ประจำปี 2560 ได้แก่
*สถาบันเอเชียตะวันออกศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
*อาคารอำนวยการ (บ้านแมคเคน) โรงเรียนนานาชาติเชียงใหม่
*อาคารอำนวยการ โรงเรียนช่างก่อสร้างอุเทนถวาย กรุงเทพมหานคร
*ร้านศิริบรรณ จังหวัดตรัง
*บ้านเวฬุวัน จังหวัดเชียงใหม่
*บ้านตานิด จังหวัดปทุมธานี
*กลุ่มเรือนแถวไม้ชุมชนตลาดหล่มเก่า จังหวัดเพชรบูรณ์
*พระวิหารลายคำสุชาดา วัดพระแก้วดอนเต้าสุชาดาราม จังหวัดลำปาง
*อาคารโวทานธรรมสภา วัดเชิงท่า จังหวัดลพบุรี

**พ.ศ. 2561**
ไฟล์:Main_auditorium_of_Kasetsart_University_(Bangkok).jpg|thumb|250px|right|อาคารหอประชุมเกษตรกลางบางเขน  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
อาคารที่ได้รับรางวัลอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรมดีเด่น ประจำปี 2561 ได้แก่- อาคารหอประชุมเกษตรกลางบางเขน  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 
*อาคารสถานีตำรวจภูธร อำเภอสรรพยา จังหวัดชัยนาท
*เรือนพ่อคง เรือนโคราช มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา 
*ห้างหุ้นส่วนจำกัด เอี๊ยะเซ้งกงษี
*a.e.y.space (เดิม ภัตตาคาร ชื่อ ร้านหน่ำเด่า)
*คุ้มหลวงเมืองลำพูน
*บ้านสี่พระยา
*กลุ่มตึกแถวในเมืองเก่าสงขลา ได้แก่
**Misiem’s แกลอรีศิลปะ ถนนปัตตานี
**ตึกยับฝ่ามี ถนนนครนอก
**ตึกยับฝ่าหวุ่น ถนนนครใน
**ตึกยับฝ่ากวง ถนนนครนอก
**อาคารโกดังข้าว ถนนนครนอก
**โรงกลึงเก่า ถนนนครนอก 
*มัสยิดรายาสายบุรี อำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี
อาคารที่ได้รับรางวัลควรค่าแก่การอนุรักษ์ ประจำปี 2561 ได้แก่- อาคารพิพิธภัณฑ์ (บ้านเขียว) โรงเรียนดาราวิทยาลัย จังหวัดเชียงใหม่- อาคารจี่อันตึ้ง – แสงฟ้า – มีจงมี จังหวัดนครราชสีมา- บ้านหมื่นมณีมโนปการ จังหวัดอุตรดิตถ์- ชุมชนตลาดใหญ่ เมืองตะกั่วป่า จังหวัดพังงา

**ดูเพิ่ม**
 รายชื่อโบราณสถานที่ขึ้นทะเบียนโดยกรมศิลปากร

**อ้างอิง**
  สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ date=2005-08-27