รางวัลนาฏราช

รางวัลนาฏราช (Nataraja Award) เป็นรางวัลที่มอบให้กับความสำเร็จในด้านศิลปะและด้านเทคนิคในอุตสาหกรรมโทรทัศน์และวิทยุ จัดเป็นประจำทุกปีโดย สมาพันธ์สมาคมวิชาชีพวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ รางวัลนี้เป็นที่ยอมรับในระดับประเทศถึงความเป็นเลิศในด้านความสำเร็จของรายการโทรทัศน์ ละครโทรทัศน์ และรายการวิทยุ ซึ่งประเมินโดยการลงคะแนนเสียงจากสมาชิกของสมาพันธ์ ผู้ชนะเลิศในสาขาต่าง ๆ จะได้รับสำเนารูปปั้นนางรำทองคำ ที่มีชื่อเรียกอย่างเป็นทางการว่า "รางวัลสำหรับความสำเร็จ"

**ประวัติ**
นับตั้งแต่การก่อกำเนิดของสถานีโทรทัศน์ในประเทศไทย เมื่อ พ.ศ. 2498 จนถึงปัจจุบัน เป็น เวลากว่า 50 ปี ที่รายการโทรทัศน์เป็นสื่อ ที่อยู่คู่สังคมไทยมาโดยตลอด ซึ่งตลอด ระยะเวลา ดังกล่าว ได้มีหน่วยงานและบุคคลต่าง ๆ สร้างสรรค์รางวัลเพื่อเชิดชูผู้ผลิตรายการโทรทัศน์ในด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นรายการ หรือบุคคลทั้งเบื้องหน้า และเบื้องหลังของ แต่ละรายการนั้น ๆ สมาพันธ์สมาคมวิชาชีพวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ เป็นหน่วยงานที่เกิดจากการรวมตัวของผู้ประกอบอาชีพและวิชาชีพด้านกิจการ วิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ ได้เล็งเห็นว่า การมอบรางวัลที่มีอยู่ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน มิได้มีรางวัลใดที่ผู้ตัดสินเป็นผู้ประกอบวิชาชีพวิทยุโทรทัศน์อย่างแท้จริง ซึ่งจะสามารถนำทั้งศาสตร์และศิลป์ที่สั่งสมจากประสบการณ์จริงในวิชาชีพ มาประกอบการคัดเลือก อันจะเป็นการเผยแพร่องค์ความรู้เหล่านี้ให้สังคมได้รับทราบ และเป็นการแสดงศักยภาพของผู้ที่ประกอบอาชีพและวิชาชีพด้านกิจการ วิทยุโทรทัศน์อย่างแท้จริง ดังนั้นจึงได้กำหนดจัดงานประกาศผลรางวัลให้กับผู้ประกอบวิชาชีพวิทยุโทรทัศน์ เพื่อเป็นการสร้างมาตรฐานใหม่ในการตัดสินรางวัลโดยผู้ประกอบการวิชาชีพขึ้นเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2553
ผู้มีสิทธิ์ลงคะแนนเพื่อคัดเลือกผลงานรับรางวัลนาฏราชนั้น คือ ผู้ที่ประกอบอาชีพและวิชาชีพด้านกิจการวิทยุโทรทัศน์ ไม่ว่าจะเป็นนักแสดง ผู้กำกับ ผู้ผลิตรายการ ผู้ดำเนินรายการ หรือผู้ผลิตงานเพลง ที่เคยได้รับรางวัลทางโทรทัศน์และวิทยุต่าง ๆ ย้อนหลัง 15 ปี โดยผลคะแนนทั้งหมดจะได้รับการจัดการและเก็บรักษาไว้เป็นอย่างดีโดยบริษัทภายนอก และทราบผลพร้อมกันในวันตัดสิน

**วัตถุประสงค์**
 สร้างมาตรฐานการตัดสินรางวัลในวิชาชีพวิทยุและโทรทัศน์ให้สังคมได้รับทราบ- เผยแพร่องค์ความรู้ในการประกอบวิชาชีพวิทยุและโทรทัศน์สู่สังคม- แสดงศักยภาพของผู้ประกอบอาชีพและวิชาชีพวิทยุและโทรทัศน์- สังคมรับรู้และเข้าใจในบทบาทของสมาพันธ์สมาคมวิชาชีพวิทยุกระจายเสียงและวิทยุ โทรทัศน์และผู้ประกอบวิชาชีพวิทยุกระจายเสียง และโทรทัศน์- ส่งเสริมและสนับสนุนการประกอบกิจการของผู้ประกอบวิชาชีพวิทยุและโทรทัศน์

**กลุ่มเป้าหมาย**
 ผู้ประกอบการในวิชาชีพวิทยุและโทรทัศน์- ประชาชนทั่วไปทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ

**ประเภทของรางวัล**
นับตั้งแต่การจัดรางวัลในครั้งที่ 15 (ปี 2566) เป็นต้นมา แบ่งออกเป็น 6 ประเภทคือ ละครและซีรีส์ องค์ประกอบละคร รายการข่าว รายการโทรทัศน์ รายการวิทยุ และรางวัลเกียรติยศ ดังนี้- รางวัลประเภทละครและซีรีส์ จำนวน 11 รางวัล โดยแบ่งประเภทย่อยอีก 3 ประเภท คือ ช่วงก่อนเวลา 20.00 น. ช่วงหลังเวลา 20.00 น. ไม่เกิน 13 ตอน และ ช่วงหลังเวลา 20.00 น. จำนวน 14 ตอนขึ้นไป
** ละครยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
** ผู้กำกับยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
** นักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
** นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
** นักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
** นักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
** ทีมนักแสดงยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
** บทโทรทัศน์ยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
** ละครชุดยอดเยี่ยม : 2552 - 2561, 2564
** นักแสดงดาวรุ่งหญิงยอดเยี่ยม : 2560
** นักแสดงดาวรุ่งชายยอดเยี่ยม : 2560
*รางวัลประเภทองค์ประกอบละคร จำนวน 6 รางวัล
**เพลงละครยอดเยี่ยม : 2552 - 2561, 2563 - ปัจจุบัน
** เครื่องแต่งกายยอดเยี่ยม : 2552 - 2561,2563 - ปัจจุบัน
** ลำดับภาพยอดเยี่ยม : 2552 - 2561,2563 - ปัจจุบัน
** กำกับภาพยอดเยี่ยม : 2552 - 2561,2563 - ปัจจุบัน
** กำกับศิลป์ยอดเยี่ยม : 2552 - 2561,2563 - ปัจจุบัน
** ออกแบบคอมพิวเตอร์กราฟิกยอดเยี่ยม : 2567 - ปัจจุบัน- รางวัลประเภทละครและซีรีส์ (แพลตฟอร์มออนไลน์) จำนวน 8 รางวัล
** ละครและซีรีส์ยอดเยี่ยม : 2563 - ปัจจุบัน
** ผู้กำกับยอดเยี่ยม : 2567 - ปัจจุบัน
** นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม : 2563 - ปัจจุบัน
** นักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม : 2563 - ปัจจุบัน
** นักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม : 2564 - ปัจจุบัน
** นักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม : 2567 - ปัจจุบัน
** บทโทรทัศน์ยอดเยี่ยม : 2563 - ปัจจุบัน
** ละครและซีรีส์แห่งปีจากการโหวตของผู้ชม (Drama Series of The Year) 2563 - 2564
*รางวัลประเภทรายการข่าว จำนวน 5 รางวัล
**รายการข่าวยอดเยี่ยม
**รายการฮาร์ดทอล์กยอดเยี่ยม
** ผู้ประกาศข่าวชายยอดเยี่ยม
** ผู้ประกาศข่าวหญิงยอดเยี่ยม
** สกูปข่าวยอดเยี่ยม- รางวัลประเภทรายการโทรทัศน์ จำนวน 11 รางวัล
** เกมโชว์และการแข่งขันยอดเยี่ยม
** ทอล์คโชว์ยอดเยี่ยม
** วาไรตี้ยอดเยี่ยม
** สารคดียอดเยี่ยม
** สารคดีชุดยอดเยี่ยม
** รายการสำหรับเยาวชนยอดเยี่ยม
** รายการกีฬายอดเยี่ยม
** รายการกีฬาถ่ายทอดสดยอดเยี่ยม
** ผู้บรรยายรายการโทรทัศน์ยอดเยี่ยม
** ผู้บรรยายรายการกีฬายอดเยี่ยม
** พิธีกรยอดเยี่ยม- รางวัลประเภทรายการวิทยุ จำนวน 6 รางวัล
** ผู้ผลิตรายการข่าวและสาระยอดเยี่ยม
** ผู้ผลิตรายการบันเทิงยอดเยี่ยม
** ผู้ดำเนินรายการข่าวและสาระยอดเยี่ยม
** ผู้ดำเนินรายการบันเทิงยอดเยี่ยม
** รายการบันเทิงท้องถิ่นยอดเยี่ยม
** รายการข่าวสาระความรู้ยอดเยี่ยม- รางวัลเกียรติยศด้านวิทยุและโทรทัศน์ จำนวน 2 รางวัล
** เกียรติยศด้านวิทยุ
** เกียรติยศด้านโทรทัศน์

**คุณสมบัติของรายการที่ส่งเข้าประกวด**
 ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์สาธารณะของประเทศไทย- ออกอากาศเป็นครั้งแรกระหว่างวันที่ 1 มกราคม ของปีนั้น จนถึง 31 ธันวาคม ของปีนั้น

**ผู้มีสิทธิ์ลงคะแนน**
 ผู้ที่ประกอบอาชีพและวิชาชีพด้านกิจการวิทยุโทรทัศน์ ไม่ว่าจะเป็นนักแสดง ผู้กำกับ ผู้ผลิตรายการ ผู้ดำเนินรายการ หรือผู้ผลิตงานเพลง ที่เคยได้รับรางวัลต่าง ๆ ใน ปีที่ผ่านมา- ผู้มีสิทธิ์ลงคะแนน
** รางวัลด้านโทรทัศน์
*** ผู้มีสิทธิลงคะแนนรอบคัดเลือก จำนวน 44 ท่าน
*** ผู้มีสิทธิลงคะแนนรอบตัดสิน จำนวน 163 ท่าน
** รางวัลด้านวิทยุ
*** ผู้มีสิทธิลงคะแนนรอบคัดเลือก จำนวน 30 ท่าน
*** ผู้มีสิทธิลงคะแนนรอบตัดสิน จำนวน 77 ท่าน- ผู้มีสิทธิ์ลงคะแนน 1 คน จะคัดเลือกผลงานทุกรางวัลตามเกณฑ์การตัดสินที่กำหนด อำนวยการเพื่อให้ ได้ผลงานตามจำนวนที่กำหนดในแต่ละรอบโดยจะต้องพิจารณาผลงานทั้งหมด และให้คะแนนในเอกสารให้คะแนนที่ปิด

**ลำดับงานประกาศผลรางวัลนาฏราช**

**ผลรางวัล (นักแสดงยอดเยี่ยม)**

**ประเภทละครยาว (Longform)**

**ประเภทละครสั้น (Short form)**

**ประเภทละครและซีรีส์ก่อนเวลา 20.00 น.**

**ประเภทละครและซีรีส์บนแพลตฟอร์มออนไลน์**

**ผลรางวัล (ประเภทละครโทรทัศน์)**

**ละครยาวหลังข่าว**

**ละครและซีรีส์หลังเวลา 20.00 น. ไม่เกิน 13 ตอน**

** ละครและซีรีส์ก่อนเวลา 20.00 น.**

**ละครและซีรีส์บนแพลตฟอร์มออนไลน์**

**เพลงละครยอดเยี่ยม**

**อื่น ๆ**

**รางวัลเกียรติยศด้านวิทยุและโทรทัศน์**

**สถิติรางวัล**

**ละครที่ชนะห้าสาขาใหญ่ (Big Five)**
ตัวหนา หมายถึงผู้ชนะ

**ละครที่มีนักแสดงเข้าชิงสี่สาขาการแสดง (All Four Acting)**
ตัวหนา หมายถึงผู้ชนะเลิศอันดับหนึ่งของโลก

**นักแสดงที่ได้รับรางวัลสาขาการแสดงมากกว่า 1 ครั้ง**
 ไม่นับรวมสาขาทีมนักแสดงยอดเยี่ยม เนื่องจากสาขาทีมนักแสดงยอดเยี่ยมไม่ได้ประกาศรายชื่อนักแสดงที่เข้าชิง ประกาศเพียงแค่ชื่อละครที่เข้าชิงเท่านั้น

**นักแสดงที่เข้าชิงรางวัลสาขาการแสดงมากกว่า 1 ครั้ง**
 ไม่นับรวมสาขาทีมนักแสดงยอดเยี่ยม เนื่องจากสาขาทีมนักแสดงยอดเยี่ยมไม่ได้ประกาศรายชื่อนักแสดงที่เข้าชิง ประกาศเพียงแค่ชื่อละครที่เข้าชิงเท่านั้น

**นักแสดงที่ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงสาขาการแสดงมากกว่า 1 รายชื่อในปีเดียวกัน**
 ไม่นับรวมสาขาทีมนักแสดงยอดเยี่ยม เนื่องจากสาขาทีมนักแสดงยอดเยี่ยมไม่ได้ประกาศรายชื่อนักแสดงที่เข้าชิง ประกาศเพียงแค่ชื่อละครที่เข้าชิงเท่านั้น

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  รางวัลนาฏราช จากเว็บไซต์สมาพันธ์สมาคมวิชาชีพวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์-  รางวัลนาฏราชครั้งที่ 13 date=2022-08-16 

หมวดหมู่:รางวัลโทรทัศน์