มวยคาดเชือก

มวยคาดเชือก หรือ มวยโบราณ เป็นการชกมวยไทยในสมัยโบราณที่ใช้เชือกพันที่หมัดทั้ง 2 ข้างแทนการใช้นวมเหมือนมวยไทยปัจจุบัน

**การแข่งขัน**
นักมวยที่จะขึ้นชกจะพันหมัดด้วยเชือกจนแข็ง ผูกเครื่องรางของขลังตามความเชื่อของแต่ละคน ทั้งนี้ขึ้นกับการตกลงกันก่อนชก ก่อนชกกันนักมวยต้องมาซ้อมให้นายสนามดูก่อน ถ้ามีฝีมือใกล้เคียงกัน และทั้งคู่พอใจจะชกกันจึงถือว่าได้คู่ การต่อสู้จะชกกันจนกว่าฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งยอมแพ้หรือลุกไม่ขึ้น มิฉะนั้นถือว่าเสมอกัน ซึ่งอาจจะชกกันใหม่ในคราวต่อไปถ้ายังไม่หายข้องใจ การชกมวยแบบนี้จะเน้นชั้นเชิงมากกว่าพละกำลัง
สนามแข่งขันเป็นสนามหญ้าหรือลานวัด มีเชือกกั้น 1 เส้น มีกรรมการห้ามเพื่อจับผู้ล้มขึ้นมาชกใหม่ และห้ามไม่ให้ซ้ำเติมคนล้ม ในงานเผาศพผู้มีฐานะในสมัยก่อน นิยมให้มีมวยชกด้วย 7 - 8 คู่
ในสมัยรัชกาลที่ 6 พระยานนทิเสนสุเรนทรภักดี (แมค เศียรเสวี) เริ่มจัดแข่งขันมวยไทยอาชีพครั้งแรกที่สนามมวยสวนกุหลาบ ต่อมาจึงเกิดสนามมวยอื่นๆอีกมากมาย เช่น สนามมวยท่าช้าง หลักเมือง สวนเจ้าเชตุ เสือป่า สวนสนุก เจ้านายสมัยนั้นโปรดการเลี้ยงนักมวยและเสาะหานักมวยฝีมือดีมาเข้าสังกัด จึงมีนักมวยจากหัวเมืองเข้ามาขกในกรุงเทพฯมาก ตัวอย่างเช่น กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ มีนักมวยเอกคือ หมื่นชงัดเชิงชก กับ โพล้ง เลี้ยงประเสริฐ ม.ร.ว. มานพ ลดาวัลย์ มีนักมวยเอกคือบังสะเล็บ ศรไขว้ ในครั้งนั้นยังมีการคัดเลือกนักมวยเอกขึ้นชกหน้าพระที่นั่งและมีนักมวยได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ เช่น หลวงไชยโชกชกชนะ, หมื่นมวยมีชื่อ, หมื่นมือแม่นหมัด และหมื่นชงัดเชิงชก

**เลิกคาดเชือก**
การเปลี่ยนจากการคาดเชือกมาเป็นการสวมนวมแทนนั้นเพราะมีการชกกันถึงตาย ครั้งนั้น นายเจียร์ นักมวยชาวเขมรจากพระตะบองซึ่งมีชื่อเสียงในด้านคงกระพันชาตรี เคยชกคนตายมาแล้ว เข้ามาเปรียบมวยในกรุงเทพฯ พระชลัมภ์พิสัยเสนีย์จึงเสนอนายแพ เลี้ยงประเสริฐขึ้นชกด้วย การชกมีขึ้นที่สนามหลักเมืองของพระยาเทพหัสดินทร์เมื่อ24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2471 เมื่อถึงยกที่ 3 นายแพใช้หมัดคู่หรือแม่ไม้ "หนุมานถวายแหวน"ของสำนักบ้านท่าเสา ชกนายเจียร์จนชะงักและเข้าซ้ำจนนายเจียร์ทรุดลงกับพื้นและไม่ลุกขึ้นมาอีกเลย จนสิ้นใจขณะนำส่งโรงพยาบาล แม้ว่าในครั้งนั้น นายแพไม่มีความผิดตามกฎหมาย เพราะกฎหมายที่ใช้อยู่ในครั้งนั้นระบุว่า การตายที่เกิดขึ้นจากการชกมวยที่ต่างฝ่ายต่างสมัครใจมาชกกันเองนั้น ถือว่าไม่มีความผิด ดังที่เคยทีบัญญัติไว้ในกฎหมายตราสามดวงว่า
แต่ก็เป็นเหตุให้กระทรวงมหาดไทยเห็นว่าการชกแบบคาดเชือกรุนแรงเกินไป จึงประกาศห้ามชกมวยคาดเชือกทั่วราชอาณาจักร ให้สวมนวมตามแบบมวยสากลแทน และสวมถุงเท้าด้วย การชกมวยคู่แรกที่ชกแบบสวมนวมคือการชกระหว่างคำเหมย เมืองยศจากลำปางกับนพ ชมศีเมฆนักมวยจากพระนคร แต่การสวมถุงเท้าทำให้เตะไม่สะดวก นักมวยมักลื่นล้ม จึงเลิกไป แต่ยังมีการสวมนวมจนถึงปัจจุบัน

**มวยคาดเชือกในปัจจุบัน**
การใช้เข่าโจมตี
ปัจจุบันการชกแบบคาดเชือกยังมีชกกันอยู่ในประเทศพม่า ในประเทศไทยมีเพียงการแสดงและมีการชกในบางเทศกาล เช่น การชกมวยคาดเชือกประเพณีไทย-พม่า ในเทศกาลสงกรานต์ ที่อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก อย่างไรก็ดี ในการชกนั้นใช้กติกาแบบพม่า ไม่ได้ใช้กติกาแบบมวยไทยแต่ประการใด

**นักมวยเอกในยุคคาดเชือก**
 นายทองดี ฟันขาว (พระยาพิชัยดาบหัก)- นายขนมต้ม- ทับ จำเกาะ- บังสะเล็บ ศรไขว้- บัว วัดอิ่ม- ยัง หาญทะเล- สุวรรณ นิวาศวัต- หมื่นชงัดเชิงชก- หมื่นผลาญดัสกร- หมื่นมวยมีชื่อ- หมื่นมือแม่นหมัด- หลวงไชยโชกชกชนะ- หวัง อาหะหมัด แชมป์มวยไทยแห่งสนามคนแรก สมัยเวทีมวยท่าช้าง- ห้าพี่น้องตระกูลเลี้ยงประเสริฐ (โพล้ง แพ โต๊ะ ฤทธิ์ และ พลอย เลี้ยงประเสริฐ)

**มวยคาดเชือกในวัฒนธรรมสมัยนิยม**
ภาพยนตร์ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับภาพยนตร์มวยคาดเชือก เช่น คาดเชือก ออกฉายในปี พ.ศ. 2527 กำกับโดยบัณฑิต ฤทธิ์ถกล และภาพยนตร์เรื่อง ไชยา ออกฉายในปี พ.ศ. 2550 รวมถึง ธีรวิทย์ โฆคิน กับ อากาศ แจ่มใส จากการ์ตูนญี่ปุ่น เคนอิจิ ลูกแกะพันธุ์เสือ ซึ่งเป็นตัวละครที่ใช้วิชามวยไทยโบราณ

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Muay-boran.com date=2011-02-03 Muay Boran information site-  French website on Muay Boran, Krabi Krabong and Muay Thai tpg-nakmuay.com-  Ancient Thai Martial Arts date=2010-05-29-  Pahuyuth: The Art of Thai Fightingfix-attempted=yes-  Muay Boran at USMTA date=2011-09-29-  International Muay Boran Academy-  Dutch Muay Boran Foundation date=2021-05-10-  IMBA in Belgium date=2014-08-02-  Muaychaiya Baanchangthai date=2010-05-11
คาดเชือก
หมวดหมู่:ศิลปะการต่อสู้ของไทย