ขบวนการไซออนิสต์

ไฟล์:Theodor Herzl portrait.jpg|thumb|200px|ธีโอดอร์ เฮิร์ซล์ ผู้นำลัทธิไซออน
ไฟล์:Southeastern Roman Empire.PNG|thumb|200px|อาณาเขตของมณฑลซีเรียปาเลสตีนาของจักรวรรดิโรมัน
ขบวนการไซออนิสต์ (Zionism; צִיּוֹנוּת Tsiyyonut) เป็นทั้งอุดมการณ์ และขบวนการชาตินิยม ในหมู่ชาวยิวทั้งที่เชื่อในการสถาปนาใหม่และสนับสนุน รัฐยิวในบริเวณที่นิยามว่าเป็นแผ่นดินอิสราเอลในประวัติศาสตร์ (โดยประมาณตรงกับคานาอัน แผ่นดินศักดิ์สิทธิ์ หรือภูมิภาคปาเลสไตน์)pp=604 ขบวนการไซออนิสต์สมัยใหม่เกิดขึ้นในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ในยุโรปกลางและยุโรปตะวันออกเป็นขบวนการฟื้นฟูชาติ ทั้งเป็นปฏิกิริยาต่อความเกลียดกลัวยิวที่เกิดเป็นระลอก และยุคภูมิธรรมยิว (Haskalah) ไม่นานหลังจากนั้น ผู้นำขบวนการส่วนใหญ่ตั้งเป้าหมายหลักคือการสร้างรัฐในปาเลสไตน์ ซึ่งในเวลานั้นอยู่ในการควบคุมของจักรวรรดิออตโตมัน 
จนถึงปี 1948 เป้าหมายหลักของนักขบวนการไซออนิสต์คือการสถาปนาเอกราชยิวใหม่ในแผ่นดินอิสราเอล รวบรวมผู้ถูกเนรเทศ และปลดปล่อยยิวจากการเลือกปฏิบัติเกลียดกลัวยิว และการบีฑาต่าง ๆ ที่ประสบ นับแต่การสถาปนารัฐอิสราเอลในปี 1948 ขบวนการไซออนิสต์ยังส่งเสริมในนามของอิสราเอลเป็นหลัก และจัดการกับภัยคุกคามการอยู่รอดและความมั่นคงของรัฐนั้น
คำว่า "ไซออนิสต์" มาจากคำว่าไซออน ซึ่งหมายถึงนครเยรูซาเล็ม

**ภาพรวม**
ลักษณะร่วมของนักขบวนการไซออนิสต์ทุกประเภทคือการอ้างแผ่นดินอิสราเอลเป็นมาตุภูมิแห่งชาติของยิวและเป็นความมุ่งสนใจโดยชอบของการกำหนดการปกครองด้วยตนเองของชาติยิว โดยตั้งอยู่บนพันธะทางประวัติศาสตร์และประเพณีศาสนาที่เชื่อมโยงชาวยิวกับแผ่นดินอิสราเอล นักขบวนการไซออนิสต์ไม่ได้มีอุดมการณ์แบบเดียวกันทุกคน แต่มีวิวัฒนาการในคำโต้ตอบในบรรดาอุดมการณ์ต่าง ๆ เช่น ไซออนิสต์ทั่วไป ไซออนิสต์ศาสนา ไซออนิสต์แรงงาน ไซออนิสต์แก้ ไซออนิสต์เขียว เป็นต้น
หลังยิวได้กระจัดกระจายออกจากมาตุภูมิเกือบสองสหัสวรรษ อยู่ตามประเทศต่าง ๆ โดยไม่มีรัฐชาติของตน ขบวนการไซออนิสต์ก่อตั้งขึ้นในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยยิวฆราวาส ส่วนใหญ่เป็นการตอบสนองของชาวยิวอัชเคนาซิต่อการต่อต้านยิวที่เพิ่มขึ้นในทวีปยุโรป ขบวนการทางการเมืองนี้ก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการโดยนักหนังสือพิมพ์ชาวออสเตรีย-ฮังการี ธีโอดอร์ เฮิร์ซล์ ในปี 1897 ขณะนั้นขบวนการดังกล่าวส่งเสริมให้ยิวอพยพไปยังปาเลสไตน์ของออตโตมัน
สมาชิกสร้างพันธมิตรกับบริเตนใหญ่และได้รับการสนับสนุนอยู่บ้างในการอพยพยิวเข้าสู่ปาเลสไตน์ สมาชิกยังกะเกณฑ์ยิวในยุโรปให้เข้าเมืองที่นั่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในจักรวรรดิรัสเซียที่ความเกลียดชังยิวดำเนินไปอย่างรุนแรง พันธมิตรกับบริเตนเสื่อมลงหลังบริเตนทราบเจตนาของขบวนการยิวต่อชาวอาหรับในปาเลสไตน์ แต่การดำเนินการยังดำเนินต่อไป ขบวนการดังกล่าวประสบความสำเร็จในกาสถาปนารัฐอิสราเอลในวันที่ 14 พฤษภาคม 1948 เป็นมาตุภูมิของชาวยิว สัดส่วนชาวยิวของโลกที่อาศัยอยู่ในอิสราเอลเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่องนับแต่ขบวนการนี้ถือกำเนิดขึ้น

**ภูมิหลัง**

**ดูเพิ่ม**
การเมือง- American Council for Judaism- Gathering of Israel- List of Zionist figures- Yehud Medinata- Jewish Agency for Israel

**เชิงอรรถ**

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
:ข้อมูลปฐมภูมิ- Herzl, Theodor. A Jewish state: an attempt at a modern solution of the Jewish question (1896)   full text online- Herzl, Theodor. Theodor Herzl: Excerpts from His Diaries (2006)  excerpt and text search date=July 8, 2014 
:ข้อมูลทุติยภูมิ- Armborst-Weihs, Kerstin:  The Formation of the Jewish National Movement Through Transnational Exchange: Zionism in Europe up to the First World War, European History Online, Mainz: Institute of European History, 2011, retrieved: August 17, 2011.- A. B. Masilamani, Zionism in Melu Kolupu (Telugu), Navajeevana Publications, Vijayanagar Colony, Hyderabad, 1984, pp. 121–126.- Beller, Steven. Herzl (2004)- Brenner, Michael, and Shelley Frisch. Zionism: A Brief History (2003)  excerpt and text search- Butler, Judith: Parting Ways: Jewishness and the Critique of Zionism. Columbia University Press, 2013. 978-0231146111- Cohen, Naomi. The Americanization of Zionism, 1897–1948 (2003). 304 pp. essays on specialized topics- Friedman, Isaiah. "Theodor Herzl: Political Activity and Achievements," Israel Studies 2004 9(3): 46–79, online in EBSCO
*last=Hacohen- isbn=978-0815629696- David Hazony, Yoram Hazony, and Michael B. Oren, eds., "New Essays on Zionism," Shalem Press, 2007.- Kloke, Martin:  The Development of Zionism Until the Founding of the State of Israel, European History Online, Mainz: Institute of European History, 2010, retrieved: June 13, 2012.- Laqueur, Walter. A History of Zionism: From the French Revolution to the Establishment of the State of Israel (2003) survey by a leading scholar  excerpt and text search- s2cid=143834470
*isbn=978-0-12-227230-1- Pawel, Ernst. The Labyrinth of Exile: A Life of Theodor Herzl (1992)  excerpt and text search- Sachar, Howard M. A History of Israel: From the Rise of Zionism to Our Time (2007)  excerpt and text search- Shimoni, Gideon. The Zionist Ideology (1995)- Taub, Gadi. The Settlers and the Struggle over the Meaning of Zionism (2010, Hebrew, English)- Taylor, A.R., 1971, "Vision and intent in Zionist Thought'" in The transformation of Palestine, ed. by I. Abu-Lughod, 0-8101-0345-1, Northwestern University Press, Evanston, IL- Urofsky, Melvin I. American Zionism from Herzl to the Holocaust (1995), a standard history- Wigoder, Geoffrey, ed. New Encyclopedia of Zionism and Israel (2nd ed. 2 vol. 1994); 1521 pp

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Central Zionist Archives site in Jerusalem-  WZO website-  Exodus1947.com date=2021-12-18  PBS Documentary Film focusing on the secret American involvement in Aliyah Bet, narrated by Morley Safer-  Reverend William H. Hechler - The Christian minister who legitimized Theodor Herzl by Jerry Klinger. Jewish Magazine, July 2010-  Is Zionism in Crisis? A Follow-Up Debate with Peter Beinart and Alan Dershowitz at The Graduate Center, CUNY- FID=sh/141115,160377

หมวดหมู่:อุดมการณ์เรียกร้องดินแดนของชนชาติเดียวกัน
หมวดหมู่:ศาสนากับการเมือง
หมวดหมู่:ขบวนการทางการเมืองในตะวันออกกลาง
หมวดหมู่:ขบวนการเอกราช
หมวดหมู่:ทฤษฎีการเมือง
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์อิสราเอล
ลัทธิไซออนิสต์