อำเภอเมืองน่าน

เมืองน่าน (langx|nod|40px) เป็นอำเภอที่เป็นศูนย์กลางการบริหารราชการและศูนย์กลางธุรกิจของจังหวัดน่าน
แต่เดิมที อำเภอเมืองน่าน มีอาณาเขตที่กว้างขวางมาก ภายหลังจึงมีการแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็นอำเภอต่างๆ ตามลำดับ ดังนี้- อำเภอแม่จริม
** วันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2512 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกตำบลพงษ์ ตำบลหนองแดง และตำบลหมอเมือง ออกจากการปกครองของอำเภอเมืองน่าน รวมตั้งเป็น กิ่งอำเภอแม่จริม 
** วันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2520 จึงมีพระราชกฤษฎีกาฯ ให้ยกฐานะขึ้นเป็น ”อำเภอแม่จริม“- อำเภอบ้านหลวง
** วันที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2496 โอนพื้นที่ตำบลสวด อำเภอปง จังหวัดเชียงราย ให้มาขึ้นกับจังหวัดน่าน
** วันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2516 ตั้งตำบลป่าคาหลวง แยกจากตำบลสวด 
** วันที่ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2518 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกตำบลป่าคาหลวง ตำบลสวด และตำบลบ้านฟ้า ออกจากการปกครองของอำเภอเมืองน่าน รวมตั้งเป็น กิ่งอำเภอบ้านหลวง แต่ไม่สามารถตั้งเป็นอำเภอใหม่ได้ เนื่องจากไม่เข้าเกณฑ์ในการจัดตั้งอำเภอใหม่ 
** วันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2523 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกบางหมู่บ้านออกมาจากการปกครองของตำบลป่าคาหลวง รวมตั้งเป็นตำบลบ้านพี้
** วันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2536 จึงมีพระราชกฤษฎีกาฯ ยกฐานะขึ้นเป็น “อำเภอบ้านหลวง”- อำเภอสันติสุข
** วันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2512 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกตำบลพงษ์ ตำบลหนองแดง และตำบลหมอเมือง ออกจากการปกครองของอำเภอเมืองน่าน รวมตั้งเป็น กิ่งอำเภอแม่จริม 
** วันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2520 จึงมีพระราชกฤษฎีกาฯ ให้ยกฐานะขึ้นเป็น ”อำเภอแม่จริม“
** วันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2521 แยกหมู่ 4-6, 8, 10 และหมู่ 12 (ในขณะนั้น) ออกมาจากการปกครองของตำบลดู่พงษ์ จัดตั้งตำบลป่าแลวหลวง เพื่อเตรียมจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอ
** วันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2524 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกท้องที่ตำบลป่าแลวหลวง และตำบลดู่พงษ์ ของอำเภอเมืองน่าน ออกมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอสันติสุข 
** วันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2526 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้โอนท้องที่ตำบลพงษ์ (ส่วนที่เหลือจากการแยกตำบลแม่จริม) ของอำเภอแม่จริม เข้ามาสมทบในการปกครองของทางกิ่งอำเภอ โดยให้มีผลภายในวันที่ 21 เมษายน ปีเดียวกัน 
** วันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2537 จึงมีพระราชกฤษฎีกาฯ ให้ยกฐานะขึ้นเป็น ”อำเภอสันติสุข“- อำเภอภูเพียง
** วันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2490 แยกพื้นที่หมู่ 4-7 (ในขณะนั้น) ของตำบลน้ำแก่น จัดตั้งขึ้นเป็นตำบลนาปัง และแยกพื้นที่หมู่ 4-6 (ในขณะนั้น) ของตำบลท่าน้าว จัดตั้งขึ้นเป็นตำบลม่วงตึ๊ด กับแยกพื้นที่หมู่ 6-7 (ในขณะนั้น) ของตำบลฝายแก้ว จัดตั้งขึ้นเป็นตำบลเมืองจัง
** วันที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2533 โดยแยกพื้นที่หมู่ 3, 6, 9-10 และหมู่ 12 (ในขณะนั้น) ของตำบลน้ำแก่น ตั้งเป็นตำบลน้ำเกี๋ยน
** วันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2540 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกพื้นที่ตำบลม่วงตึ๊ด ตำบลนาปัง ตำบลน้ำแก่น ตำบลน้ำเกี๋ยน ตำบลเมืองจัง ตำบลท่าน้าว และตำบลฝายแก้ว ของอำเภอเมืองน่าน จัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอภูเพียง
** วันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550 จึงมีพระราชกฤษฎีกาฯ ให้ยกฐานะขึ้นเป็น ”อำเภอภูเพียง“ ตามโครงการเฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม พ.ศ. 2550

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอเมืองน่านมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเชียงม่วน อำเภอปง (จังหวัดพะเยา) และอำเภอท่าวังผา - ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอสันติสุขและอำเภอภูเพียง- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเวียงสา - ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอบ้านหลวง

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอเมืองน่านแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 11 ตำบล 109 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอเมืองน่าน ประกอบด้วย องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่- เทศบาลเมืองน่าน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลในเวียงทั้งตำบลและบางส่วนของตำบลผาสิงห์ - เทศบาลตำบลดู่ใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดู่ใต้ทั้งตำบล- เทศบาลตำบลกองควาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกองควายทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลผาสิงห์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผาสิงห์ (นอกเขตเทศบาลเมืองน่าน)- องค์การบริหารส่วนตำบลไชยสถาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไชยสถานทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลถืมตอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลถืมตองทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลเรือง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเรืองทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลนาซาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาซาวทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อสวก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อสวกทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลสะเนียน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสะเนียนทั้งตำบล

**สถานที่สำคัญ**

**สถานที่ท่องเที่ยว**
 พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ น่าน- เสาหลักเมืองน่าน- แนวกำแพงเมืองเก่า- วนอุทยานถ้ำผาตูบ ตำบลผาสิงห์- แหล่งเตาเผาโบราณบ้านบ่อสวก ตำบลบ่อสวก- น้ำตกดอยหลวง ตำบลเรือง- น้ำตกสองแคว ตำบลสะเนียน- น้ำตกดอยหมอก- น้ำตกห้วยซ้อน- ดอยตีดู้ว์- หาดหินขาว หมู่บ้านท่าช้าง ตำบลในเวียง- ศูนย์การเรียนรู้ดาราศาสตร์และหอดูดาว เฉลิมพระเกียรติฯ- โฮงเจ้าฟองคำ- พิพิธภัณฑ์ชุมชนบ้านพระเกิด- หอศิลป์ริมน่าน- หอศิลป์พิงพฤกษ์- หออัตลักษณ์นครน่าน

**ศาสนาพุทธในอำเภอเมืองน่าน**

**พระอารามหลวงมหานิกาย**
 วัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร (พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร) ตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน- วัดพญาภู (พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ) ตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน

**วัดราษฎร์มหานิกาย**
 วัดคอวัง ตำบลกองควาย- วัดธงหลวง ตำบลกองควาย- วัดนาผา ตำบลกองควาย- วัดน้ำครกเก่า ตำบลกองควาย- วัดพุฒิมาราม ตำบลกองควาย- วัดไชยสถาน ตำบลไชยสถาน- วัดต้นแก้ว ตำบลไชยสถาน- วัดตาแก้ว ตำบลไชยสถาน- วัดปางค่า ตำบลไชยสถาน- วัดฝาง ตำบลไชยสถาน- วัดศรีเกิด ตำบลไชยสถาน- วัดเจดีย์ ตำบลดู่ใต้- วัดเชียงราย ตำบลดู่ใต้- วัดดอนมูล ตำบลดู่ใต้- วัดดู่ใต้ ตำบลดู่ใต้- วัดพญาวัด ตำบลดู่ใต้- วัดพระธาตุเขาน้อย ตำบลดู่ใต้- วัดสมุน ตำบลดู่ใต้- วัดเขื่อนแก้ว ตำบลถืมตอง- วัดดอนถืมตอง ตำบลถืมตอง- วัดถืมตอง ตำบลถืมตอง- วัดนวราษฎร์ ตำบลนาซาว- วัดนาซาว ตำบลนาซาว- วัดบ้านต้าม ตำบลนาซาว- วัดสะไมย์ ตำบลนาซาว- วัดกู่คำ ตำบลในเวียง- วัดช้างเผือก ตำบลในเวียง- วัดเชียงแข็ง ตำบลในเวียง- วัดดอนแก้ว ตำบลในเวียง- วัดท่าช้าง ตำบลในเวียง- วัดน้ำล้อม ตำบลในเวียง- วัดไผ่เหลือง ตำบลในเวียง- วัดพระเกิด ตำบลในเวียง- วัดพระเนตร ตำบลในเวียง- วัดพวงพยอม ตำบลในเวียง- วัดภูมินทร์ ตำบลในเวียง- วัดมงคล ตำบลในเวียง- วัดมณเฑียร ตำบลในเวียง- วัดมหาโพธิ์ ตำบลในเวียง- วัดมิ่งเมือง ตำบลในเวียง- วัดเมืองเล็น ตำบลในเวียง- วัดศรีพันต้น ตำบลในเวียง- วัดสถารศ ตำบลในเวียง- วัดสวนตาล ตำบลในเวียง- วัดหัวข่วง ตำบลในเวียง- วัดหัวเวียงใต้ ตำบลในเวียง- วัดอภัย ตำบลในเวียง- วัดอรัญญาวาส ตำบลในเวียง- วัดผาขวาง ตำบลบ่อ- วัดภูเวียง ตำบลบ่อ- วัดสาระ ตำบลบ่อ- วัดห้วยยื่น ตำบลบ่อ- วัดเชียงยืน ตำบลบ่อสวก- วัดซาวหลวง ตำบลบ่อสวก- วัดบ่อสวก ตำบลบ่อสวก- วัดป่าคา ตำบลบ่อสวก- วัดม่วง (ม่วงเจริญราษฎร์) ตำบลบ่อสวก- วัดผาตูบ ตำบลผาสิงห์- วัดผาสิงห์ ตำบลผาสิงห์- วัดสวนหอม ตำบลผาสิงห์- วัดดอนเฟือง ตำบลเรือง- วัดศรีนาป่าน ตำบลเรือง- วัดศรีนาเรือง ตำบลเรือง- วัดสุรธาดาราม ตำบลสะเนียน

**วัดราษฎร์ธรรมยุติกนิกาย**
 วัดเขาน้อยเทสรังสี ตำบลดู่ใต้- วัดป่าศรีถาวรวังตาว ตำบลสะเนียน

**ศาสนาคริสต์ในอำเภอเมืองน่าน**

**โบสถ์คริสตจักรโรมันคาทอลิก**
 คริสตจักรประสิทธิพรน่าน ตำบลในเวียง- คริสตจักรธรรมาภรณ์ หมู่ 1 ตำบลบ่อ- คริสตจักรธารพระพร หมู่ 9 ตำบลบ่อ

**โรงเรียน**

**โรงเรียนมัธยม สพฐ.**
 โรงเรียนน่านประชาอุทิศ - โรงเรียนบ่อสวกวิทยาคาร- โรงเรียนศรีสวัสดิ์วิทยาคาร - โรงเรียนสตรีศรีน่าน

**โรงเรียนประถม สพฐ.**
 โรงเรียนบ้านดอน (ศรีเสริมกสิกร) - โรงเรียนราชานุบาล 

**โรงเรียนในสังกัดเทศบาลเมืองน่าน**
 โรงเรียนเทศบาลบ้านพระเนตร (สามัคคีวิทยาคาร) - โรงเรียนเทศบาลบ้านภูมินทร์ (จุมปีวนิดาภรณ์) - โรงเรียนเทศบาลบ้านสวนตาล (ดรุณวิทยา) 

**โรงเรียนเอกชน**
 โรงเรียนซินจง - โรงเรียนนันทบุรีวิทยา - โรงเรียนน่านคริสเตียนศึกษา - โรงเรียนนิธิวิทย์ - โรงเรียนอนุบาลอยู่วิทยา 

**โรงพยาบาล**
 โรงพยาบาลน่าน

**ท่าอากาศยาน**
 ท่าอากาศยานน่านนคร

**อ้างอิง**
มเองน่าน
หมวดหมู่:อำเภอเมืองน่าน