เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา

เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา เป็นเทศบาลนครครอบคลุมพื้นที่ 10 ตำบล ในอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยในอดีตเป็นที่ตั้งของเมืองหลวงเก่าของประเทศไทย คือ กรุงศรีอยุธยา ซึ่งปัจจุบัน ยังหลงเหลือโบราณสถานที่น่าสนใจภายในตัวเมืองอยุธยา

**ประวัติ**
เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา เดิมมีฐานะเป็นสุขาภิบาลเมืองกรุงเก่า ซึ่งได้จัดตั้งตามพระบรมราชโองการประกาศให้ใช้ในพระราชบัญญัติการจัดตั้งสุขาภิบาลตามหัวเมือง ร.ศ. 127 เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2459 สุขาภิบาลเมืองกรุงเก่า ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอรอบกรุงเก่า ซึ่งในปัจจุบันคืออำเภอพระนครศรีอยุธยา และมีเขตการปกครองในเขตรับผิดชอบ 5 ตำบล ได้แก่ ตำบลหัวรอ ตำบลหอรัตนไชย ตำบลท่าวาสุกรี ตำบลคลองสวนพลู ตำบลกระมัง ต่อมา พ.ศ. 2478 ได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะสุขาภิบาลกรุงเก่าเป็นเทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา พร้อมทั้งได้มีการขยายเขตตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา พ.ศ. 2481, พ.ศ. 2499, และ พ.ศ. 2505 ตามลำดับ และในปี พ.ศ. 2542 ได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะเทศบาลเมืองนครศรีอยุธยาเป็น เทศบาลนครนครศรีอยุธยา
ปัจจุบันได้เปลี่ยนชื่อเป็น เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา ตั้งแต่วันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2548 เป็นต้นมา

**การเปลี่ยนชื่อเทศบาล**
ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องการเปลี่ยนชื่อ เทศบาลนครนครศรีอยุธยา อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นเทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา ด้วยเทศบาลนครนครศรีอยุธยา ประสงค์ขอเปลี่ยนชื่อ เพื่อความเหมาะสมและสอดคล้องตามเจตนารมณ์ของประชาชนในเขตเทศบาล อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม โดยพระราชบัญญัติของเทศบาล (ฉบับที่ 12) พ.ศ. 2546 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย จึงให้เปลี่ยนชื่อเทศบาลนครนครศรีอยุธยา อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นเทศบาลนครพระนครศรีอยุธยาประกาศ ณ วันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2548 นายสมชาย สุนทรวัฒน์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย

**ภูมิประเทศ**
เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา ตั้งอยู่บนที่มีสภาพเป็นเกาะและเคยเป็นที่ตั้งของเมืองหลวงเก่ามาก่อนมีแม่น้ำไหลผ่าน 3 สาย คือ แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำป่าสัก และแม่น้ำลพบุรี เมื่อก่อสร้างกรุงศรีอยุธยาได้มีการขุดคูเขื่อนจากหัวรอไปบรรจบแม่น้ำบางกะจะที่บริเวณป้อมเพชร ทำให้ที่ตั้งของตัวเมืองและเทศบาลมีสภาพเป็นเกาะมีแม่น้ำล้อมรอบ ลักษณะดินเป็นดินปนทรายน้ำซึมได้ง่าย คูคลองในเขตเทศบาลจึงเก็บน้ำไว้ได้ไม่นาน ในฤดูร้อนน้ำจะแห้ง สภาพภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นที่ราบลุ่ม
ตัวเมืองอยู่ห่างจากกรุงเทพทางตอนเหนือไปประมาณ km

**ภูมิอากาศ**
เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยาตั้งอยู่ในภาคกลาง มีอยู่ 3 ฤดู:
*ฤดูร้อน: มีนาคม – พฤษภาคม
*ฤดูฝน: มิถุนายน – ตุลาคม
*ฤดูหนาว: พฤศจิกายน – กุมภาพันธ์

**สัญลักษณ์**
ดวงตราของเทศบาลนครพระนครศรีอยุธยาเป็นประสาทอยู่ใต้ต้นหมัน ภายในประสาทมีหอยสังข์ประดิษฐ์อยู่บนพานแว่นฟ้า ซึ่งมาจากตำนานการสร้างเมืองนครศรีอยุธยา ซึ่งเล่ากันว่าในปี พ.ศ. 1890 โรคห่าระบาดผู้คนล้มตายเป็นจำนวนมาก พระเจ้าอู่ทองจึงอพยพย้ายผู้คนออกจากเมืองเดิมมาตั้งเมืองใหม่ที่ตำบลหนองโสน ซึ่งมีแม่น้ำล้อมรอบ ระหว่างที่พักเขตราชวัติฉัตรธงตั้งศาลเพียงตากระทำพิธีกลบมิตรสุมเพลิง ปรับพื้นที่เพื่อตั้งพระราชวังอยู่นั้น ปรากฏว่าเมื่อขุดมาถึงใต้ต้นหมันได้พบหอยสังข์ทักษิณาวรรตบริสุทธิ์ พระเจ้าอู่ทองทรงโสมนัสในศุภนิมิตนั้น จึงสร้างปราสาทน้อยขึ้นเป็นที่ประดิษฐานหอยสังข์ดังกล่าว

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา มีพื้นที่ 14.84 ตารางกิโลเมตร มีเขตการปกครองในความรับผิดชอบ 10 ตำบล คือ
# ประตูชัย
# กะมัง
# หอรัตนไชย
# หัวรอ
# ท่าวาสุกรี
# บ้านเกาะ
# เกาะเรียน
# ไผ่ลิง
# คลองสระบัว
# คลองสวนพลู

**ประชากร**
จำนวนประชากรในเขตเทศบาลมีทั้งสิ้น 52,952 คน เป็นชาย 25,564 คน หญิง 27,388 คน จำนวนบ้าน 19,908 หลัง มีความหนาแน่นของประชากรเฉลี่ย 3,568.19 คนต่อตารางกิโลเมตร 

**การศึกษา**
โรงเรียนในสังกัดมีทั้งหมด 8 โรงเรียน ได้แก่
# โรงเรียนเทศบาลวัดเขียน
# โรงเรียนชุมชนป้อมเพชร
# โรงเรียนเทศบาลวัดตองปุฯ
# โรงเรียนเทศบาลสรรพสามิตฯ
# โรงเรียนเทศบาลวัดศาลาปูน
# โรงเรียนเทศบาลวัดรัตนชัย
# โรงเรียนเทศบาลวัดแม่นางปลื้ม
# โรงเรียนเทศบาลวัดป่าโค

**การขนส่ง**

**ดูเพิ่ม**
 จังหวัดพระนครศรีอยุธยา- อำเภอพระนครศรีอยุธยา

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา date=2008-02-16 -  เว็บไซต์จังหวัดพระนครศรีอยุธยา-  เว็บไซต์องค์การบริหารส่วนจังหวัดพระนครศรีอยุธยา date=2007-06-25 -  โรงแรมในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
พระนครศรีอยุธยา
อยุธยา
พระนครศรีอยุธยา
เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา