อำเภอพรรณานิคม

พรรณานิคม เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสกลนคร

**ประวัติ**
เมื่อปี พ.ศ. 2387 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยกฐานะ "บ้านพังพร้าว" ขึ้นเป็นเมืองพรรณานิคม ขึ้นกับเมืองสกลนคร ต่อมาในปี พ.ศ. 2445 ทางราชการได้เปลี่ยนระเบียบการปกครองใหม่ เมืองพรรณานิคม จึงได้เปลี่ยนเป็น "อำเภอพรรณานิคม" ขึ้นกับจังหวัดสกลนครมาจนถึงทุกวันนี้- วันที่ 24 มกราคม 2468 แยกพื้นที่ตำบลวาริชภูมิ ตำบลปลาโหล อำเภอพรรณานิคม และตำบลคำบ่อ ตำบลหนองลาด อำเภอบ้านหัน (อำเภอสว่างแดนดินในปัจจุบัน) มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอวาริชภูมิ ขึ้นกับอำเภอพรรณานิคม- วันที่ 27 สิงหาคม 2476 ตั้งตำบลสว่าง แยกออกจากตำบลพอกใหญ่ ตำบลวังยาง และตำบลพรรณา
*วันที่ 1 พฤษภาคม 2482 โอนพื้นที่หมู่ 4,10,11 (ในขณะนั้น) ของตำบลพรรณา ไปขึ้นตำบลสว่าง และโอนพื้นที่หมู่ 9 (ในขณะนั้น) ของตำบลพรรณา ไปขึ้นตำบลไฮหย่อง- วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลปลาโหล แยกออกจากตำบลวาริชภูมิ- วันที่ 10 มีนาคม 2496 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอวาริชภูมิ อำเภอพรรณานิคม เป็น อำเภอวาริชภูมิ- วันที่ 3 สิงหาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลพรรณานิคม ในท้องที่บางส่วนของตำบลพรรณา- วันที่ 19 มิถุนายน 2505 จัดตั้งสุขาภิบาลพังโคน ในท้องที่บางส่วนของตำบลม่วงไข่- วันที่ 19 มีนาคม 2511 แยกพื้นที่ตำบลม่วงไข่ ตำบลไฮหย่อง และตำบลแร่ อำเภอพรรณานิคม มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอพังโคน ขึ้นกับอำเภอพรรณานิคม- วันที่ 16 พฤศจิกายน 2514 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอพังโคน อำเภอพรรณานิคม เป็น อำเภอพังโคน- วันที่ 9 ตุลาคม 2516 ตั้งตำบลหนองปลิง แยกออกจากตำบลนาใน- วันที่ 9 เมษายน 2517 โอนพื้นที่ตำบลหนองปลิง อำเภอพรรณานิคม ไปขึ้นกับ อำเภอวาริชภูมิ- วันที่ 14 พฤศจิกายน 2521 ตั้งตำบลบะฮี แยกออกจากตำบลสว่าง- วันที่ 27 ตุลาคม 2523 โอนพื้นที่หมู่ 7 บ้านกุดน้ำใส (ในขณะนั้น) ของตำบลนาใน อำเภอพรรณานิคม ไปขึ้นกับตำบลนาม่อง อำเภอกุดบาก- วันที่ 21 ตุลาคม 2528 ตั้งตำบลเชิงชุม แยกออกจากตำบลสว่าง- วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลพรรณานิคม เป็นเทศบาลตำบลพรรณานิคม- วันที่ 14 ตุลาคม 2547 เปลี่ยนแปลงชื่อหมู่ 12 บ้านสามแยก ตำบลพอกน้อย เป็น หมู่ 12 บ้านสามแยกสูงเนิน

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอพรรณานิคมตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอวานรนิวาสและอำเภออากาศอำนวย- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอนาหว้า (จังหวัดนครพนม) และอำเภอเมืองสกลนคร- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอกุดบาก อำเภอนิคมน้ำอูน และอำเภอวาริชภูมิ- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอพังโคน

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอพรรณานิคมแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 10 ตำบล 135 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอพรรณานิคมประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลพรรณานิคม ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลพรรณา- เทศบาลตำบลพอกน้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพอกน้อยทั้งตำบล- เทศบาลตำบลนาใน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาในทั้งตำบล- เทศบาลตำบลบัวสว่าง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสว่างทั้งตำบล- เทศบาลตำบลพรรณานคร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพรรณา (นอกเขตเทศบาลตำบลพรรณานิคม)- เทศบาลตำบลวังยาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังยางทั้งตำบล- เทศบาลตำบลนาหัวบ่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาหัวบ่อทั้งตำบล- เทศบาลตำบลไร่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไร่ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลช้างมิ่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลช้างมิ่งทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบะฮี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบะฮีทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลเชิงชุม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเชิงชุมทั้งตำบล

**การศึกษา**

**โรงเรียนประถม**
 โรงเรียนอนุบาลพรรณานิคม	- โรงเรียนวัดสุทธิมงคล	- โรงเรียนบ้านบะทองนาหัวช้าง	- โรงเรียนบ้านม่วงไข่บ้านเม็ก (โพธิ์ชัยวิทยา)	- โรงเรียนบ้านบะฮี	- โรงเรียนบ้านบะหัวเมย	- โรงเรียนบ้านท่าสองคอน	- โรงเรียนบ้านสร้างหินวิทยานุเคราะห์	- โรงเรียนบ้านนาตากาง	- โรงเรียนชุมชนบ้านนาดีหนองไผ่	- โรงเรียนบ้านภูเพ็ก	- โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 62 (บ้านนาหัวบ่อบัวหนองเม็ก)	- โรงเรียนบ้านกลางหนองดินดำ	- โรงเรียนบ้านโนนเรือตอเรือ	- โรงเรียนบ้านนาสาวนาน	- โรงเรียนบ้านห้วยบุ่นนาทัน	- โรงเรียนบ้านนาใน	- โรงเรียนบ้านหนองผือนาในวิทยาคาร	- โรงเรียนบ้านอูนดง	- โรงเรียนบ้านนาเลา	- โรงเรียนบ้านผักคำภู		- โรงเรียนบ้านสว่าง	- โรงเรียนบ้านบัว (สระพังวิทยา)	- โรงเรียนบ้านดอนกอย	- โรงเรียนบ้านโพนทรายคำ	- โรงเรียนบ้านไร่บ้านไฮ่	- โรงเรียนบ้านโคก	- โรงเรียนบ้านคำแหว	- โรงเรียนบ้านคำข่า		- โรงเรียนบ้านหินแตก	- โรงเรียนบ้านเสาขวัญกุดก้อม	- โรงเรียนบ้านโนนอุดม	- โรงเรียนบ้านทิดไทย	- โรงเรียนบ้านดอนม่วยโนนค้อ	- โรงเรียนบ้านหนองเดิ่นดอนขาว	- โรงเรียนบ้านช้างมิ่ง	- โรงเรียนบ้านอุ่มไผ่ไผ่ทอง	- โรงเรียนบ้านตาลเลียน		- โรงเรียนบ้านหนองโดกนาคำโนนธาตุ	- โรงเรียนบ้านเชิงชุม	- โรงเรียนบ้านโนนพอก	- โรงเรียนบ้านถ่อน	- โรงเรียนบ้านกุดน้ำขุ่น	- โรงเรียนบ้านนาขามผดุงวิทยา	- โรงเรียนบ้านสมสะอาด	- โรงเรียนชุมชนบดมาดพอกน้อย	- โรงเรียนบ้านพอกใหญ่ดอนต้นม่วง	- โรงเรียนบ้านสูงเนินสามัคคี		- โรงเรียนบ้านคางฮุงเจริญศิลป์	- โรงเรียนบ้านบึง	- โรงเรียนบ้านหนองหวาย	- โรงเรียนบ้านเปือย		- โรงเรียนบ้านวังยาง (วังยางวิทยานุกูล)		- โรงเรียนบ้านขมิ้น	

**โรงเรียนมัธยม**

**สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร**
 โรงเรียนช้างมิ่งพิทยานุกูล	- โรงเรียนเทพสวัสดิ์วิทยา	- โรงเรียนบะฮีวิทยาคม	- โรงเรียนบ้านบัวราษฎร์บำรุง	- โรงเรียนพรรณาวุฒาจารย์	- โรงเรียนภูริทัตต์วิทยา

**สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน**
 โรงเรียนเมธาศึกษา	- โรงเรียนอนุบาลจินดาพร	
	

**อ้างอิง**

พรรณานิคม