ปลาแลมป์เพรย์

ปลาแลมป์เพรย์ (Lamprey, Lamprey eel) เป็นปลาที่อยู่ในชั้นใหญ่ปลาไม่มีขากรรไกร จัดอยู่ในอันดับ Petromyzontiformes และวงศ์ Petromyzontidae
ปลาแลมป์เพรย์มีลำตัวยาวลักษณะคล้ายปลาไหล ลำตัวด้านหลังมักจะเป็นสีดำ มีครีบหลังและครีบหาง แต่ไม่มีครีบคู่ ไม่มีเกล็ด ปากจะอยู่ค่อนลงมาทางด้านท้อง มีลักษณะเป็นวงกลมใช้สำหรับดูด มีฟันแหลมคมจำนวนมากที่เจริญดีอยู่ในอุ้งปาก รูจมูกมี 1 รูซึ่งอยู่กึ่งกลางด้านบนของหัว มีตา 1 คู่ ถุงเหงือก 7 ถุง และมีช่องเหงือก 7 ช่อง หัวใจประกอบด้วยเวนตริเคิล 1 ห้อง และเอเตรียม 1 ห้อง โครงร่างเป็นกระดูกอ่อนและเส้นใย และยังคงมีโนโตคอร์ดอยู่ เส้นประสาทหลัง มีการพัฒนาเป็นสมองซึ่งมีเส้นประสาทสมอง 8-10 คู่ ทางเดินอาหารไม่มีกระเพาะอาหาร ส่วนลำไส้บิดเป็นเกลียว มีลักษณะเพศแยกออกเป็นเพศผู้และเพศเมียชัดเจน
ปลาแลมป์เพรย์พบได้ทั้งลำธารในน้ำจืด และในทะเล พบกระจายพันธุ์อยู่ทั่วโลก ทั้งยุโรปตอนบน, อเมริกาเหนือ, อเมริกาใต้, แอฟริกาตะวันตก, ญี่ปุ่น, เกาหลี, ชิลี, ออสเตรเลีย และเกาะแทสมาเนีย
ปลาแลมป์เพรย์สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 จำพวกใหญ่ ๆ คือ แบบธรรมดา จะอาศัยอยู่ตามลำธาร ช่วงชีวิตส่วนใหญ่จะเป็นระยะตัวอ่อนที่กินอาหารแบบกรอง ตัวเต็มวัยมีชิวิตอยู่ 3-4 สัปดาห์ โดยไม่กินอาหารเนื่องจากทางเดินอาหารสลายตัว เหลือเพียงสายของเนื้อเยื้อที่ไม่มีหน้าที่การทำงานและจะตายไปหลังวางไข่ ปลาแลมป์เพรย์จำพวกนี้สามารถดำรงชีวิตได้เอง โดยการกินสัตว์อื่นเป็นอาหาร   มีความยาวโดยเฉลี่ยประมาณ 15-60 เซนติเมตร จะมีการวางไข่ที่ลำธารน้ำจืดที่มีพื้นเป็นทรายและก้อนกรวดเล็ก ๆ ตามพื้นท้องน้ำและวางไข่ในฤดูตัวผู้จะเริ่มสร้างแอ่งวางไข่โดยใช้ปากคาบเอาหินและกรวดจากพื้นโดยการแกว่งลำตัวทำให้ก้อนกรวดกระจายออกไปเกิดเป็นแอ่งรูปไข่ ตัวเมียจะตามมาและเกาะกับหินเหนือแอ่ง ตัวผู้เกาะทางด้านหัวของตัวเมีย ตัวเมียปล่อยไข่ลงในแอ่ง ตัวผู้ปล่อยน้ำเชื้อออกผสม ไข่ที่ปฏิสนธิแล้วจะยึดเกาะกับก้อนกรวดในแอ่ง แล้วกลบด้วยทราย ลักษณะพิเศษคือ หลังวางไข่แล้วทั้งตัวผู้และเมียก็จะตายไป จากนั้น ไข่จะฟักออกในเวลา 2 สัปดาห์ เป็นตัวอ่อนขนาดเล็กตัวยาว เรียกว่า แอมโมซีทิส (Ammocoetes) ซึ่งจะคงอยู่ในแอ่งจนตัวยาวประมาณ 1 เซนติเมตร ก็จะฝังตัวเข้าไปในทรายแล้วออกมาหากินในเวลากลางคืน ระยะตัวอ่อนแอมโมซีทีสจะยาวนานประมาณ 3-7 ปี จึงจะเจริญเปลี่ยนรูปร่างเป็นตัวเต็มวัย ซึ่งตัวเต็มวัยจะคงอยู่ในน้ำจืดอีกประมาณ 1 ปี แล้วก็วางไข่ จากนั้นก็จะตายไป ส่วนชนิดที่เป็นปลาทะเลก็จะอพยพคืนถิ่นสู่ทะเล มีอายุยืนยาวกว่าชนิดที่เป็นปลาน้ำจืด  เมื่อเข้ามาวางไข่ในน้ำจืดจะไม่กินอาหาร 
และ ปลาแลมป์เพรย์ที่เป็นปรสิต  จะมีปากคล้ายแว่นดูดและมีอุ้งปาก คล้ายถ้วยลึกลงไปในอุ้งปาก และลิ้นมีฟันที่เจริญดีอยู่ มันจะใช้ปากเกาะเหยื่อและใช้ฟันและลิ้นครูดเอาเนื้อออก และให้เลือดของเหยื่อไหลผ่านได้สะดวก ปลาแลมป์เพรย์จะสร้างสารป้องกันการตกตะกอนของเลือดส่งไปที่ปากแผล เมื่อดูดเลือดของเหยื่อจนตัวเหยื่อแห้งก็จะปล่อยแล้วหาเหยื่อใหม่ 

**การจำแนก**
ได้มีการจำแนกชั้น, วงศ์, สกุลและชนิดของปลาแลมป์เพรย์ได้ออกเป็นดังนี้ ชั้น Cephalaspidomorphi.
ชั้น Petromyzontida (หรือ Hyperoartia).
ชั้น Petromyzontiformes และวงศ์ Petromyzontidae.- วงศ์ย่อย Geotriinae
** สกุล Geotria J. E. Gray,1851
*** Geotria australis (J. E. Gray,1851) - วงศ์ย่อย Mordaciinae
** สกุล Mordacia J. E. Gray,1851
*** Mordacia lapicida (J. E. Gray, 1851) 
*** Mordacia mordax  (J. Richardson, 1846) 
*** Mordacia praecox (Potter, 1968) - วงศ์ย่อย Petromyzontinae
** สกุล Caspiomyzon Berg, 1906
*** Caspiomyzon graecus (Renaud & Economidis, 2010)
*** Caspiomyzon hellenicus (Vladykov, Renaud, Kott & Economidis, 1982) 
*** Caspiomyzon wagneri (Kessler, 1870) 
** สกุล Eudontomyzon Regan, 1911
*** Eudontomyzon danfordi Regan, 1911 
*** Eudontomyzon lanceolata (Kux & Steiner, 1972) 
*** Eudontomyzon mariae (Berg, 1931) 
*** Eudontomyzon stankokaramani M. Karaman, 1974 
*** Eudontomyzon vladykovi Oliva & Zanandrea, 1959 
** สกุล Ichthyomyzon Girard, 1858
*** Ichthyomyzon bdellium (D. S. Jordan, 1885) 
*** Ichthyomyzon castaneus Girard, 1858 
*** Ichthyomyzon fossor Reighard & Cummins, 1916 
*** Ichthyomyzon gagei Hubbs & Trautman, 1937 
*** Ichthyomyzon greeleyi Hubbs & Trautman, 1937 
*** Ichthyomyzon unicuspis Hubbs & Trautman, 1937 
** สกุล Lampetra Bonnaterre, 1788
*** Lampetra aepyptera (Abbott, 1860) 
*** Lampetra alaskensis (Vladykov & Kott, 1978) 
*** Lampetra appendix (DeKay, 1842) 
*** Lampetra ayresii (Günther, 1870)
*** Lampetra fluviatilis (Linnaeus, 1758) 
*** Lampetra folletti (Vladykov & Kott, 1976) 
*** Lampetra geminis (Alvarez, 1964) 
*** Lampetra hubbsi (Vladykov & Kott, 1976) 
*** Lampetra lamottei (Lesueur, 1827) 
*** Lampetra lethophaga (Hubbs, 1971) 
*** Lampetra macrostoma (Beamish, 1982) 
*** Lampetra minima (C. E. Bond & Kan, 1973) 
*** Lampetra morii Berg, 1931 
*** Lampetra planeri (Bloch, 1784) 
*** Lampetra richardsoni (Vladykov & Follett, 1965) 
*** Lampetra similis (Vladykov & Kott, 1979) 
*** Lampetra spadiceus (Bean, 1887) 
*** Lampetra tridentata (J. Richardson , 1836) 
*** Lampetra zanandreai (Vladykov, 1955) 
** สกุล Lethenteron Creaser & Hubbs, 1922
*** Lethenteron camtschaticum (Tilesius, 1811) 
*** Lethenteron kessleri (Anikin, 1905) 
*** Lethenteron matsubarai (Vladykov & Kott, 1978)
*** Lethenteron ninae Naseka, Tuniyev & Renaud, 2009
*** Lethenteron reissneri (Dybowski, 1869) 
** สกุล Petromyzon Linnaeus, 1758
*** Petromyzon marinus Linnaeus, 1758 
ซึ่งในบางประเทศ เช่น เกาหลีใต้จะมีการปรุงปลาแลมป์เพรย์เป็นอาหารด้วย

**ดูเพิ่ม**
 แฮคฟิช

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ปลาแลมป์เพรย์
หมวดหมู่:ปลาแบ่งตามตระกูล
หมวดหมู่:ปลาน้ำจืด
หมวดหมู่:ปลาน้ำเค็ม
หมวดหมู่:ปลาน้ำตกและลำธาร
หมวดหมู่:ปลาที่พบในประเทศออสเตรเลีย
หมวดหมู่:ปลาทวีปอเมริกาใต้
หมวดหมู่:ปลาแอฟริกา