เริม

โรคเริมบริเวณริมฝีปากล่าง
โรคเริม (Herpes simplex) โรคเริมเป็นโรคผิวหนังที่เกิดจากเชื้อไวรัส ชื่อ "Herpes simplex" ซึ่งเชื้อไวรัสตัวนี้มีอยู่ 2 ชนิด คือ ชนิดที่ทำให้เกิดแผล (cold sore) ที่พบบริเวณริมฝีปาก ทั้งบนและล่าง หรือมุมปาก พบได้ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ และชนิดที่มักจะพบเริมบริเวณอวัยวะเพศ พบในผู้ใหญ่มากกว่าเด็ก ลักษณะอาการแบ่งได้เป็นหลายระยะ โดยจะเริ่มจากความรู้สึกคันหรือเจ็บยิบๆบริเวณที่จะเกิดแผล แล้วจะมีผื่น กลายเป็นกลุ่มของตุ่มน้ำใสซึ่งภายหลังจะรวมตัวกันอยู่บนผิวหนังประมาณ 1-2 วัน จากนั้นตุ่มน้ำใสนี้ จะแตกออก และตกสะเก็ดแต่บางรายอาจเป็นนานกว่านั้นเกือบถึง 1 สัปดาห์ ทั้งนี้เราไม่สามารถกำจัดเชื้อไวรัสเริมได้เด็ดขาด แต่เชื้อจะมีระยะพักตัว ซึ่งมักพักตัวอยู่ในเส้นประสาท และก่อให้เกิดตุ่มใสขึ้นอีกได้เสมอๆ ซึ่งขึ้นกับปัจจัยต่างๆ เช่น ภูมิคุ้มกันลดลง ความเครียดทางกายหรือจิตใจ ช่วงประจำเดือน เป็นต้น

**ชนิดของไวรัสเริม**
ในทางการแพทย์สามารถแยกเชื้อไวรัสที่เป็นสาเหตุของโรคเริมเป็น 2 ชนิดคือ- 1. Herpes simplex virus type I : HSV-I มักทำให้กิดแผลบริเวณริมฝีปาก หรือ ในช่องปาก หรือบริเวณใดก็ได้เหนือสะดือ- 2. Herpes simplex virus type II : HSV-II  ทำให้เกิดโรคเริมบริเวณอวัยวะเพศของทั้งชายและหญิง- ทั้งนี้ ไวรัสทั้งสองชนิดสามารถติดต่อในบริเวณที่ต่างจากปกติได้ เช่น HSV-I ก่อให้เกิดแผลที่อวัยวะเพศ

**การติดต่อ**
เริมทั้ง 2 ชนิดนี้ ติดต่อกันได้ทางการสัมผัสโดยตรง เช่น การใช้แก้วน้ำร่วมกัน การจูบกันและติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และโดยการสัมผัสสิ่งของที่ผู้มีเชื้อใช้ เช่น ผ้าเช็ดตัว ช้อน เป็นต้น

**การเกิดโรคซ้ำ**
อาการแผลของเริมนี้อาจเกิดเป็นซ้ำได้อีก เนื่องจากเชื้อไวรัสเริมนี้จะเข้าไปหลบซ่อนตัวอยู่ในปมประสาท (ganglion) และมักจะทำให้เป็นเริมซ้ำที่บริเวณเดิม หรือใกล้เคียงกับตำแหน่งเดิมเสมอ ปัจจัยที่ทำให้เป็นเริมซ้ำได้อีกมีดังนี้
# การนอนหลับพักผ่อนไม่เพียงพอ
# ความเครียด วิตกกังวล เช่น ทำงานหนัก ใกล้สอบ เป็นต้น
# ความเจ็บป่วย ช่วงที่สุขภาพอ่อนแอ ทรุดโทรม ไม่ค่อยสบาย จะกลับเป็นเริมได้อีก
# อากาศร้อน แสงแดด
# ภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น ระหว่างมีประจำเดือน

**ลักษณะของโรคเริม**
เมื่อเชื้อไวรัสเข้าสู่ร่างกายประมาณ 6-8 วัน  จะทำให้ผิวบริเวณนั้นเกิดตุ่มน้ำพองใสเป็นกลุ่ม ๆ กลุ่มละ 2-10 เม็ด  ซึ่งเป็นช่วงที่สามารถติดต่อไปสู่ผู้อื่นได้  ผู้ป่วยจะมีอาการคันหรือแสบร้อนรอบ ๆ  ตุ่มใสนี้  ซึ่งต่อมาจะแตกออกเป็นแผลตื้น ๆ หลายแผลติดกัน ตกเสก็ด และหายไปในที่สุด ซึ่งมักจะไม่ก่อให้เกิดแผลเป็น

**เริมอวัยวะเพศ**
โรคเริมอวัยวะเพศนี้  มีอัตราการติดต่อสูง  ซึ่งโดยมากมักจะเกิดจากการมีเพศสัมพันธ์กับผู้ที่เป็นโรคนี้อยู่  การใช้ถุงยางอนามัยก็ไม่สามารถป้องกันได้ทีเดียว

**อาการของเริมอวัยวะเพศ**
มักจะเป็นรุนแรงในช่วงการติดเชื้อครั้งแรกโดยเริ่มปรากฏขึ้นประมาณ 2-3 วัน ถึง 3 อาทิตย์  หลังจากได้รับเชื้อ  คือ  มีอาการปวดแสบปวดร้อน  ระคายเคืองบริเวณที่จะเกิดตุ่มแผล  และอาจมีอาการปวดศีรษะ  เป็นไข้  ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อก่อน  เมื่อเวลาผ่านไปอีกประมาณ 10 วัน  จะปรากฏมีตุ่มใส ๆ  เกิดขึ้นและมีอาการเจ็บปวดมาก  โดยเฉพาะในผู้ป่วยหญิงอาการของโรคจะเกิดขึ้นนาน 3-6 อาทิตย์  หลังจากนั้นไวรัสอาจจะยังอาศัยและซ่อนตัวอยู่ในร่างกายอีกในสภาวะพักตัว  และทำให้เกิดเป็น ๆ หาย ๆ  มากหรือน้อยแล้วแต่บุคคล  เช่น  เมื่อมีอารมณ์เครียด  มีประจำเดือน  หรือมีโรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง  เป็นต้น

**ข้อปฏิบัติสำหรับผู้ป่วยโรคเริมอวัยวะเพศ**
# งดเพศสัมพันธ์  หรือสัมผัสโดยตรงกับแผลจนกระทั่งแผลหายดีแล้ว  พยายามละเว้นการแตะต้องกับบริเวณแผล เพราะอาจจะแพร่ไปสู่บริเวณร่างกายได้
# สวมชั้นในชนิดฝ้าย  ละเว้นการสวมเครื่องนุ่งห่มหรือกางเกงที่คับหรือยีนส์  สตรีควรงดสวมกางเกงชนิดทำจากไนล่อนหรือลินิน
# สตรีที่เป็นเริมอวัยวะเพศ  โอกาสเสี่ยงสูงต่อการเกิดมะเร็งปากมดลูก  ดังนั้นจึงควรปรึกษาแพทย์  เพื่อการตรวจ PAP SMEAR 1-2 ครั้งทุกเดือน
# ทุกครั้งที่เปลี่ยนแพทย์  ให้เล่าประวัติการเกิดโรคเริมของตนเองกับแพทย์ที่ท่านมารักษาใหม่
# สตรีตั้งครรภ์ควรได้รับการตรวจเกี่ยวกับเริมเป็นพิเศษ  โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วงใกล้คลอด  ถ้าสงสัยว่าจะเป็นโรคเริมควรรีบปรึกษาแพทย์

**วิธีการรักษา**
 สามารถใช้ยาระงับความเจ็บปวดได้ เช่น พาราเซตตามอล ไอบูโปรเฟน ทั้งนี้ ห้ามใช้ แอสไพริน ในเด็ก เพราะอาจทำให้เกิดกลุ่มอาการเรย์ ที่ทำให้ถึงแก่ความตายได้- การใช้ยาต้านไวรัสนี้ ปัจจุบันมี 3 ชนิด คือ
# Acyclovir
# Famciclovir
# Valaciclovir
ซึ่งเป็นยากลุ่มที่ฤทธิ์ยับยั้งการเพิ่มจำนวนของเชื้อไวรัสเฮอร์ปีส์ โดยควรใช้ให้เร็วที่สุดก่อนที่ไวรัสจะเพิ่มจำนวน คือ ช่วงที่เริ่มรู้สึกคันๆ เจ็บๆ ที่บริเวณที่น่าจะเป็น หรือเคยเป็นมาก่อน (ช่วงที่ตุ่มน้ำใสแตกออกเป็นแผลคือ ช่วงที่ไวรัสหยุดเพิ่มจำนวน) และถ้านอนหลับพักผ่อนเพียงพอ อาจหายเองได้ใน 2-3 วัน

**สรุปข้อแตกต่างของโรคเริมและโรคงูสวัด**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
#  วิธีการตรวจหาเริมและการปฏิบัติตัวหลังทราบผลตรวจ
หมวดหมู่:โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
หมวดหมู่:โรคติดเชื้อไวรัส
หมวดหมู่:เริม