รายพระนามพระมหากษัตริย์ที่ได้รับสมัญญานามมหาราช

มหาราช (The Great) เป็นชื่อต่อท้ายพระนามของกษัตริย์หรือผู้ปกครองที่ได้ทำภารกิจอย่างมากมายช่วยเหลือผู้คนทั้งด้านการรบ การแก้ไขปัญหาภายในประเทศ การรักษาเอกราชของประเทศ คงไว้ด้วยความยุติธรรมอันเป็นแบบอย่างที่ดี ในกลุ่มคนที่พูดภาษานั้น ๆ จึงได้รับการยกย่องว่าเป็น "มหาราช" เขียนไว้ที่ท้ายพระนาม

**ประวัติ**
สมัญญานาม "มหาราช" สันนิษฐานว่ามาจาก "มหาราชา" ของเปอร์เซีย โดยสมัญญานาม "มหาราช" นี้ถูกใช้ครั้งแรกโดยกษัตริย์ผู้พิชิต พระเจ้าไซรัสที่ 2 แห่งเปอร์เซีย
หลังจากนั้น สมัญญานามดังกล่าวถูกนำไปใช้โดย พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 3 แห่งมาซิดอน เมื่อกองทัพของพระองค์ยึดครองจักรวรรดิเปอร์เซีย และฉายานี้ก็ได้กลายเป็นตำแหน่งคู่กายของพระองค์ การอ้างอิงถึงในครั้งแรกในละครของพลอตัสได้สันนิษฐานว่าทุกคนรู้จัก "พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช" อย่างไรก็ตาม ไม่เคยปรากฏหลักฐานก่อนหน้านั้นว่าพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 3 แห่งมาซิดอนเคยได้รับฉายาว่า "มหาราช"
ต่อมา กษัตริย์ของจักรวรรดิซิลูซิดในช่วงต้น ซึ่งเป็นจักรวรรดิที่เกิดขึ้นภายหลังจักรวรรดิเปอร์เซีย ได้ใช้สมัญญานาม "มหาราช" ในพงศาวดารท้องถิ่น แต่กษัตริย์ที่มักจะเป็นที่รู้จักกัน คือ พระเจ้าแอนไทโอคัสมหาราช
ผู้นำและผู้บัญชาการทหารในเวลาต่อมาได้เริ่มใช้สมัญญานาม "มหาราช" ด้วยเช่นกัน อย่างเช่น แม่ทัพปอมปีย์มหาราชชาวโรมัน ซึ่งใช้เป็นชื่อส่วนตัว ส่วนอีกหลายคนหรือพระองค์ได้รับสมัญญานามนี้ในภายหลัง เมื่อสมัญญานามนั้นได้นำไปใช้ในปัจจุบัน และยังมีผู้ที่ได้รับฉายาที่ให้เกียรตินี้ ซึ่งเป็นผู้ที่ไม่มีอำนาจทางการเมือง อย่างเช่น นักปราชญ์ อัลเบอร์ตัส แม็กนัส เป็นต้น

**รายพระนาม**

**ต่างประเทศ**
 พระเจ้าไทกราเนสมหาราช อาร์มีเนีย- ซาร์กอนมหาราช จักรวรรดิอัคคาเดียน- ฮัมมูราบีมหาราช บาบิโลเนียเก่า- อัสเชอร์บานิปาลมหาราช อัสซีเรีย- เนบูคัสเนสซามหาราช บาบิโลเนียใหม่- พระเจ้าไซรัสมหาราช เปอร์เซีย - พระเจ้าซาห์อับบาสที่ 1 เปอร์เซีย- พระเจ้าดาไรอัสมหาราช เปอร์เซีย- พระเจ้าเซอร์ซีสมหาราช เปอร์เซีย- อเล็กซานเดอร์มหาราช มาซิโดเนีย, กรีซ, เปอร์เซีย, อียิปต์- สุลัยมานมหาราช ออตโตมัน- เลโอมหาราช สันตะสำนัก นครรัฐวาติกัน- พระเจ้าซาปูร์มหาราช ซัดซานิด- มิธริเดติสมหาราช ปาร์เทียน- จักรพรรดิออกัสตัส โรมัน- จักรพรรดิทราจัน โรมัน- คอนสแตนตินมหาราช ไบแซนไทน์- จัสตินเนี่ยนที่ 1 มหาราช ไบแซนไทน์- เบซิลที่ 2 ไบแซนไทน์- พระเจ้าอัลฟอนโซมหาราช สเปน- พระเจ้าฌูเอาที่ 1 โปรตุเกส- พระเจ้ากุสตาฟที่ 2 อดอล์ฟ สวีเดน- วัลเดมาร์มหาราช เดนมาร์ก- เบเรงเกลาแห่งกัสติยา กัสติยา- พระเจ้าเฟร์นันโดมหาราช กัสติยา- พระเจ้าคานูทมหาราช อังกฤษ, เดนมาร์ก, นอร์เวย์- พระเจ้าอัลเฟรดมหาราช อังกฤษ- อ็อทโทที่ 1 มหาราช เยอรมนี, โรมันอันศักดิ์สิทธิ์- ฟรีดริชมหาราช ปรัสเซีย- จักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 1 เยอรมนี- ชาร์เลอมาญ ฝรั่งเศส, เยอรมนี, โรมันอันศักดิ์สิทธิ์- พระเจ้าอ็องรีที่ 4 ฝรั่งเศส- พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ฝรั่งเศส- จักรพรรดินโปเลียนที่ 1 ฝรั่งเศส- ทามาร์มหาราชินี อัลจอร์เจีย- เยกาเจรีนามหาราชินี รัสเซีย- ปีเตอร์มหาราช รัสเซีย- อีวานที่ 3 รัสเซีย- พระเจ้าหลุยส์ที่ 1 แห่งฮังการี ฮังการี- ซีแมออนมหาราช บัลแกเรีย- พระเจ้าสแตฟัน อูรอชที่ 4 เซอร์เบีย- พระเจ้าเปตาร์ เครซิเมียร์ที่ 4 โครเอเชีย- ฟาโรห์รามเสสที่สอง อียิปต์ - ฟาโรห์แอเมนโฮเทปที่ 3 อียิปต์ - ฟาโรห์ทุตโมสที่ 3 อียิปต์ - ฟาโรห์ทอเลมีที่ 2 ฟิลาเดลฟัส อียิปต์ - พระเจ้าแอนทิโอคัสมหาราช เซลูซิด - พระเจ้าราดามาที่ 1 มาดากัสการ์- พระเจ้าแทโจมหาราช เกาหลี- พระเจ้าควังแกโทมหาราช เกาหลี- พระเจ้าบอพึงมหาราช เกาหลี- พระเจ้าจินฮึงมหาราช เกาหลี- พระเจ้ามูยอลมหาราช เกาหลี- พระเจ้าซองด๊อกมหาราช เกาหลี- พระเจ้าเซจงมหาราช เกาหลี- พระเจ้าช็องโจ เกาหลี- พระเจ้าย็องโจแห่งโชซอน เกาหลี- พระเจ้าอวี่ ราชวงศ์เซี่ย จีน- จิ๋นซีฮ่องเต้ ราชวงศ์ฉิน จีน- จักรพรรดิฮั่นอู่ตี้ ราชวงศ์ฮั่น จีน- จักรพรรดิถังไท่จง ราชวงศ์ถัง จีน- จักรพรรดิซ่งไท่จู่ ราชวงศ์ซ่งเหนือ จีน- จักรพรรดิคังซี ราชวงศ์ชิง จีน- จักรพรรดิเฉียนหลง ราชวงศ์ชิง จีน- เจงกีส ข่าน จักรวรรดิมองโกล มองโกเลีย- โอเกได ข่าน จักรวรรดิมองโกล มองโกเลีย- กุบไล ข่าน จักรวรรดิมองโกล มองโกเลีย, ราชวงศ์หยวน จีน- จักรพรรดิเมจิ จักรวรรดิญี่ปุ่น ญี่ปุ่น- อัคบาร์มหาราช จักรวรรดิโมกุล อินเดีย- พระเจ้าอโศกมหาราช อินเดีย- กนิษกะมหาราช อินเดีย- อาร์หมัดมหาราช อัฟกานิสถาน- พาคัลมหาราช มายา- ม็อคเตซูมามหาราช แอซเท็ค- พาชาคูติมหาราช อินคา- ชาห์เรซามหาราช อิหร่าน- พระเจ้าคาเมฮาเมฮามหาราช ฮาวาย

**ประเทศไทย**
 พ่อขุนรามคำแหงมหาราช- สมเด็จพระนเรศวรมหาราช- สมเด็จพระนารายณ์มหาราช- สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี (สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช)- พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช- พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พระสยามเทวมหามกุฏวิทยมหาราช)- พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พระปิยมหาราช)- พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (พระภัทรมหาราช)

**ประเทศพม่า**
 พระเจ้าอโนรธามังช่อ ราชวงศ์พุกาม- พระเจ้าบุเรงนอง ราชวงศ์ตองอู- พระเจ้าอลองพญา ราชวงศ์โก้นบอง

**ประเทศลาว**
 พระเจ้าฟ้างุ้มมหาราช- สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราชมหาราช- พระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชมหาราช- สมเด็จพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 5 มหาราช (เจ้าอนุวงศ์)

**ประเทศกัมพูชา**
 พระเจ้าภววรมันที่ 1 ราชวงศ์วรมัน- พระเจ้าภววรมันที่ 2 ราชวงศ์วรมัน- พระเจ้าชัยวรมันที่ 2 ราชวงศ์วรมัน- พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ราชวงศ์วรมัน- พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ราชวงศ์วรมัน

**ประเทศเวียดนาม**
 จักรพรรดิกวาง จุง ราชวงศ์เต็ยเซิน

**อดีตอาณาจักรเมืองมาวหลวง**
 เจ้าเสือข่านฟ้ามหาราช

**อดีตอาณาจักรโยนกเชียงแสน**
 พระเจ้าพรหมมหาราช

**อดีตอาณาจักรล้านนา**
 พญามังรายมหาราช- พระเจ้าติโลกราช

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:มหาราช