ศิลปะเชิงแนวคิด

ศิลปะเชิงแนวคิด (Conceptual art)  คือศิลปะที่กรอบความคิด (concept) หรือ ความคิดที่เกี่ยวกับงานมีความสำคัญกว่าความงามและวัสดุที่ใช้ ฉะนั้นงานหลายชิ้นที่สร้างขึ้นที่บางครั้งก็เรียกว่า “ศิลปะจัดวาง” ของศิลปิน ซอล เลวิทท์จึงเป็นงานที่สามารถประกอบขึ้นได้โดยผู้ใดก็ได้โดยการทำตามคำสั่งที่ซอลระบุไว้ให้ วิธีการสร้างงานศิลปะนี้เป็นพื้นฐานของงานของคำนิยามของ “ศิลปะเชิงแนวคิด” ของซอลที่ว่า:

**ประวัติ**
ศิลปะแนวนี้กลุ่มแรก ๆ ที่ทำงานด้านศิลปะเชิงแนวคิด คือ กลุ่มลัทธิอนุตรนิยม (Suprematism) หรือสุปรีมาติสม์ คาซิมีร์ มาเลวิช (Kashmir Malevich) ค.ศ. 1878-1935 โดยวางทฤษฎีภาพเขียนชื่อว่า จัตุรัสสีดำ (1915) ไว้ว่า กำหนดวิธีเขียน และกรรมวิธีอื่น ๆ ให้อยู่ในรูปทรงเรขาคณิตแบบง่าย เช่นรูปสามเหลี่ยม สี่เหลี่ยม วงกลม หรือกากบาท ศิลปินยึดหลักที่ว่าปรากฏการณ์ต่าง ๆ ในโลก ไม่มีความหมายในตัวเองเลย จุดสำคัญส่วนใหญ่คือ ความรู้สึกของผู้ดูเมื่อพบสิ่งต่าง ๆ ในโลกรอบ ๆ ตัวต่างหาก ความรู้สึกนี้จะปรากฏเด่น สร้างความคิดสร้างสรรค์ สะเทือนใจมนุษย์มากกว่ารูปร่างของวัตถุนั้น ๆ ต่อมาเป็นกลุ่มลัทธิดาดา (Dada) คือ มาร์เชล ดูชองป์ (Marcel Duchamp) ค.ศ 1917-1964 ที่ทำให้วัสดุสำเร็จรูป เข้าสู่ศิลปะที่เป็น รูป และความงาม ของ ความคิด ทำให้ศิลปะหลุดออกไปจากความสวยงามและงานฝีมือแบบเดิม ๆ และกลุ่มแอ็คชัน (Action) อีฟ แคลง (Yves Klein) ใช้ผู้หญิงเปลือยตัวที่ละเลงสีน้ำเงินบนร่างกายแล้วไปเกลือกกลิ่งบนผืนผ้าที่ขึงกางอยู่บนพื้นห้อง

ส่วนศิลปินที่ทำงานสร้างสรรค์ด้านศิลปะเชิงแนวคิดที่มีชื่อเสียงมากที่สุดคนหนึ่ง คือ คริสโต (Jarachef Cristo) ใช้คอนเซ็ป เรื่องการห่อ (package) โดยใช้วัสดุต่าง ๆ ที่สามารถห่อได้มาใช้ห่อ โดยมีหลักคิดในการสร้างว่า สิ่งที่ถูกปิดบังอำพรางไว้จะก่อให้เกิดความสงสัยใคร่รู้ และคนต่อมา ออง คาวารา (On Kawara) ทำงานชุด “ฉันตื่นแล้ว” คาวาราจะส่งไปรษณียบัตรถึงเพื่อนและคนรู้จักเป็นจำนวนสองฉบับทุก ๆ วัน ด้านหลังไปรษณียบัตรประทับตราว่า “ฉันตื่นแล้ว” ไว้พร้อมลงวันที่ ผลงานชิ้นนี้คาราวาต้องการสื่อสารถึงช่วงเวลาแห่งสติ

**ศิลปินคนสำคัญ**
Marina Abramović
*Vikky Alexander
*Billy Apple
*Art & Language
*Michael Asher
*John Baldessari
*Artur Barrio
*Robert Barry
*Lothar Baumgarten
*Joseph Beuys
*Sebastian Bieniek
*เมล บอชเนอร์
*Allan Bridge
*Marcel Broodthaers
*Chris Burden
*Daniel Buren
*Victor Burgin
*Sophie Calle
*Martin Creed
*Mark Divo
*มาร์แซล ดูว์ช็อง
*Olafur Eliasson
*Henry Flynt
*Andrea Fraser
*Kendell Geers
*Thierry Geoffroy
*Gilbert and George
*Allan Graham
*Dan Graham
*Hans Haacke
*Iris Häussler
*Oliver Herring
*Jenny Holzer
*Zhang Huan
*Douglas Huebler
*David Ireland
*Ray Johnson
*Ronald Jones
*Ilya Kabakov
*On Kawara
*Jonathon Keats
*Mary Kelly
*อีฟว์ แกล็ง
*Joseph Kosuth
*John Latham
*Matthieu Laurette
*Sol LeWitt
*Mark Lombardi
*Piero Manzoni
*Danny Matthys
*Allan McCollum
*Cildo Meireles
*Bruce Nauman
*โยโกะ โอโนะ
*เกนโจ กูลาน
*Dennis Oppenheim
*Adrian Piper
*William Pope.L
*Dmitri Prigov
*Martha Rosler
*Allen Ruppersberg
*Stelarc
*Hiroshi Sugimoto
*Wolf Vostell
*Lawrence Weiner
*Gillian Wearing
*Christopher Williams
*เดวิด วูดอาร์ด

**อ้างอิง**

**ดูเพิ่ม**
หนังสือ:
*Klaus Honnef, Concept Art, Cologne: Phaidon, 1972
*Ermanno Migliorini, Conceptual Art, Florence: 1971
*Ursula Meyer, ed., Conceptual Art, New York: Dutton, 1972
*Gregory Battcock, ed., Idea Art: A Critical Anthology, New York: E. P. Dutton, 1973
*Juan Vicente Aliaga & José Miguel G. Cortés, ed., Arte Conceptual Revisado/Conceptual Art Revisited, Valencia: Universidad Politécnica de Valencia, 1990
*Thomas Dreher, Konzeptuelle Kunst in Amerika und England zwischen 1963 und 1976 (Thesis Ludwig-Maximilians-Universität, München), Frankfurt am Main: Peter Lang, 1992
*Robert C. Morgan, Conceptual Art: An American Perspective, Jefferson, NC/London: McFarland, 1994
*Robert C. Morgan, Art into Ideas: Essays on Conceptual Art, Cambridge et al.: Cambridge University Press, 1996
*Tony Godfrey, Conceptual Art, London: 1998
*Alexander Alberro & Blake Stimson, ed., Conceptual Art: A Critical Anthology, Cambridge, Mass., London: MIT Press, 1999
*Michael Newman & Jon Bird, ed., Rewriting Conceptual Art, London: Reaktion, 1999
*Anne Rorimer, New Art in the 60s and 70s: Redefining Reality, London: Thames & Hudson, 2001
*Daniel Marzona, Conceptual Art, Cologne: Taschen, 2005
*Michael Corris, ed., Conceptual Art: Theory, Practice, Myth, Cambridge, Mass.,: Cambridge University Press, 2004
นิทรรศการ:
*January 5-31,1969, exh.cat., New York: Seth Siegelaub, 1969
*When Attitudes Become Form, exh.cat., Bern: Kunsthalle Bern, 1969
*557,087, exh.cat., Seattle: Seattle Art Museum, 1969
*Konzeption/Conception, exh.cat., Leverkusen: Städt. Museum Leverkusen et al., 1969
*Conceptual Art and Conceptual Aspects, exh.cat., New York: New York Cultural Center, 1970
*Art in the Mind, exh.cat., Oberlin, Ohio: Allen Memorial Art Museum, 1970
*Information, exh.cat., New York: Museum of Modern Art, 1970
*Software, exh.cat., New York: Jewish Museum, 1970
*Situation Concepts, exh.cat., Innsbruck: Forum für aktuelle Kunst, 1971
*Art conceptuel I, exh.cat., Bordeaux: capcMusée d’art contemporain de Bordeaux, 1988
*L'art conceptuel, exh.cat., Paris: ARC–Musée d’Art Moderne de la Ville de Paris, 1989
*Christian Schlatter, ed., Art Conceptuel Formes Conceptuelles/Conceptual Art Conceptual Forms, exh.cat., Paris: Galerie 1900–2000 and Galerie de Poche, 1990
*Reconsidering the Object of Art: 1965-1975, exh.cat., Los Angeles: Museum of Contemporary Art, 1995
*Global Conceptualism: Points of Origin, 1950s-1980s, exh.cat., New York: Queens Museum of Art, 1999

**ดูเพิ่ม **
 ศิลปะตะวันตก- ศิลปะเชิงมโนทัศน์- ศิลปะสมัยใหม่ - ศิลปะจัดวาง 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Sol LeWitt, "Paragraphs on Conceptual Art" date=2008-10-13 -  Conceptualism date=2008-08-28 - pdf file of An Anthology of Chance Operations (1963) containing Henry Flynt's "Concept Art" essay at UbuWeb-  Website "Thomas Dreher: Intermedia Art" on Conceptual Art-  Arte Conceptual y Postconceptual-  MINUS SPACE reductive and concept-based art
หมวดหมู่:ปรัชญาศิลปะ
หมวดหมู่:ศิลปะสมัยใหม่
หมวดหมู่:สื่อทัศนศิลป์