โสกราตีส

โสกราตีสเข้าปกป้อง Alcibiades ศิษย์ของตน ในสมรภูมิ Potidaea ภาพวาดโดย Pyotr Basin เมื่อ ค.ศ. 1828 จัดแสดง ณ พิพิธภัณฑ์รัฐรัสเซีย
โสกราตีส หรือ ซอกราแตส (Σωκράτης, ; Socrates; 4 มิถุนายน 470 ปีก่อนคริสตกาล — 7 พฤษภาคม 399 ปีก่อนคริสตกาล) เป็นนักปราชญ์ของกรีกโบราณและเป็นชาวเมืองเอเธนส์ ซึ่งถือกันว่าเป็นผู้วางรากฐานของปรัชญาตะวันตก

**ประวัติ**
โสกราตีสเป็นบุคคลในประวัติศาสตร์ที่ไม่ได้มีผลงานการเขียนอะไร แต่ตัวตนและความคิดของเขายังคงอยู่ถึงปัจจุบันผ่านงานเขียนของบุคคลอย่าง อริสโตเติล (Aristotle) เพลโต (Plato) อริสโตฟานเนส (Aristophanes) หรือ ซีโนฟอน (Xenophon) นอกจากนั้นยังมีทั้งนักเขียน นักคิด และนักปราชญ์ที่เก็บเรื่องราวของโสกราตีส อย่างไรก็ตาม เราไม่สามารถรู้ว่าข้อมูลเรื่องเล่าถึงชีวิตของโสกราตีสนั้นจริงหรือเท็จได้อย่างแน่นอน
ตามธรรมเนียมโบราณ โสกราตีสนั้นเป็นลูกของโสโฟรนิกัส (Sophronicus) ผู้เป็นพ่อ และ แฟนาเรต (Phaenarete) ผู้เป็นแม่ โสกราตีสได้แต่งงานกับซานทิปป์ (Xanthippe) และมีลูกชายถึง 3 คน เมื่อเทียบกับสังคมสมัยนั้นซานทิปป์ถึงได้ว่าเป็นผู้หญิงอารมณ์ร้าย และโสกราตีสเองได้กล่าวว่าเพราะเขาสามารถใช้ชีวิตกับซานทิปป์ได้ เขาใช้ชีวิตกับมนุษย์คนใดก็ได้ เหมือนกับผู้ฝึกม้าที่สามารถทนกับม้าป่าได้ โสกราตีสได้เห็นและร่วมรบในสมรภูมิ และ ตามสิ่งที่เพลโตได้กล่าวว่า โสกราตีสได้รับเหรียญเกียรติยศสำหรับความกล้าหาญในสมรภูมิรบ
ข้อมูลทางประวัติศาสตร์ไม่กล่าวอย่างชัดเจนว่าโสกราตีสประกอบอาชีพใด ใน"ซิมโพเซียม" (Symposium) ซีโนฟอนกล่าวว่าโสกราตีสใช้ชีวิตกับการสนทนาปรัชญา โสกราตีสไม่น่าที่จะมีเงินมรดกจากครอบครัวเพราะบิดาของโสกราตีสเป็นเพียงศิลปิน และตามการบรรยายของพลาโต โสกราตีสไม่ได้รับเงินจากลูกศิษย์ อย่างไรก็ตามซีโนฟอนกล่าวใน "ซิมโพเซียม" ว่าโสกราตีสรับเงินจากลูกศิษย์ของเขา และอาริสโตฟานเนสก็เล่าว่าโสกราตีสได้เปิดโรงเรียนของตนเอง ข้อสันนิษฐานอีกอย่างหนึ่งที่เป็นไปได้ก็คือ โสกราตีสเลี้ยงชีพผ่านเพื่อนที่ร่ำรวยของเขา เช่น เอลซีไบเดส (Alcibiades)

**การไต่สวนและเสียชีวิต**
การตายของโสกราตีส โดยฌัก-หลุยส์ ดาวีด ค.ศ. 1887
โสกราตีสใช้ชีวิตอยู่ในช่วงเวลาของการเปลี่ยนแปลงในอาณาจักรเอเธนส์ จากจุดสูงสุดของอาณาจักรเอเธนส์ถึงยุคเสื่อมภายหลังการพ่ายแพ้ให้กับกรุงสปาร์ตา (Sparta) มีบุคคลสามคนสำคัญที่ยุให้ศาลสาธารณะของกรุงเอเธนส์ไต่สวนโสกราตีส โดยกล่าวหาว่าโสกราตีสเป็นผู้ที่สร้างความเสื่อมศรัทธาในศาสนา และเยาวชนในกรุงเอเธนส์ เรื่องราวทั้งหมดนี้สามารถอธิบายได้ เมื่อนึกถึงสถานการณ์ในเมืองเอเธนส์ภายหลังการพ่ายแพ้ให้กับสปาร์ตานั้น ชาวเมืองเอเธนส์ ผู้ยังเชื่อถือในเทพเจ้าผู้ปกป้องเมืองต่าง ๆ มองว่าการพ่ายแพ้ของเอเธนส์เป็นเพราะเทพเจ้าเอเธนา (Athena) ผู้เป็นเทพปกครองเมืองเอเธนส์นั้นประสงค์จะลงโทษเมืองเอเธนส์เพราะผู้คนในเมืองเสื่อมศรัทธาในศาสนา การที่โสกราตีสตั้งคำถามและสนทนาเกี่ยวกับปรัชญาจึงเท่ากับเป็นการทรยศชาติ จากการไส่ร้ายป้ายสีของอีกฝ่ายที่พยายามรวบอำนาจโดยการติดสินบน ใช้อำนาจทางการเมือง และการปล่อยข่าวเท็จ ต่อการตัดสินด้วยการลงคะแนนของสภาเอเทนส์ว่าให้ประหารโสกราตีส(สมัยนั้นยังไม่มีระบบศาลไต่สวนหรือการสืบสวนคดี) ก่อนถึงการประหารเพลโตได้เข้าพบและได้ขอให้หนีไปกับเขาด้วยแผนที่วางไว้แล้วแต่โสกราตีสใด้บอกกับเพลโตว่า ฉันยอมตายได้แต่ฉันไม่อาจยอมให้ประชาธิปไตยตายเพื่อรักษาชีวิต เขาเต็มใจเข้าสู่การประหารโดยการดื่มยาพิษและเสียชีวิตในที่สุด

**อ้างอิง**

**ข้อมูล**
isbn=978-1-4051-5458-1
*isbn=978-0-8264-3325-1
*doi=10.1002/9780470996218.ch20
*cite web|last=Ambury|first=James M.|title=Socrates |website=Internet Encyclopedia of Philosophy| url=https://iep.utm.edu/socrates/ | year=2020 | access-date=2021-06-02
*pages=685–718
*doi=10.1017/CCOL9780521833424.008
*chapter=The priority of definition
*doi=10.1017/CCOL9780521833424.010
*s2cid=181666253
*chapter=Socratic Moral Psychology
*cite book|last=Campos-Daroca|first=F. Javier |editor-last1=Moore |editor-first1=Christopher |title=Brill's Companion to the Reception of Socrates|url=https://books.google.com/books?id=CTGbDwAAQBAJ|date=15 May 2019|publisher=Brill Publishers|isbn=978-90-04-39675-3|chapter=Epicurus and the Epicureans on Socrates and the Socratics|pages=237–265 |doi=10.1163/9789004396753_010|s2cid=182098719 
*isbn=978-14-08-88391-4
*doi=10.1017/CCOL9780521833424.002
*hdl=10795/1977
*doi=10.1017/CBO9780511518454
*doi=10.1017/CCOL9780521833424.014
*doi=10.1002/9780470996218.ch21
*chapter=Socrates' political philosophy
*isbn=978-0-521-68086-8
*doi=10.1017/CBO9780511585579
*doi=10.1017/CCOL9780521833424.004
*doi=10.1017/CCOL9780521833424.011
*pages=110–155- s2cid=171007876 
*doi=10.1002/9780470996218.ch5
*doi=10.1017/CCOL9780521833424.015
*s2cid=182644665
*isbn=978-0-534-57604-2
*doi=10.1017/CCOL9780521833424.006
*chapter=Socratic theology and piety
*pages=94–135
*doi=10.1002/9780470996218.ch22
*doi=10.1002/9780470996218.ch24- cite web|last=Nails |first=Debra|url=https://plato.stanford.edu/entries/socrates/ |title=Socrates |publisher=Stanford Encyclopedia of Philosophy|year=2020|editor=Edward N. Zalta- doi=10.1017/CCOL9780521833424.007 
*chapter=Socrates on Love
*doi=10.1002/9780470996218.ch25
*chapter=The politics of impiety why was Socrates prosecuted by the Athenian democracy ?
*s2cid=182444038
*chapter=Socratic eudaimonism
*doi=10.1002/9780470996218.ch10
*doi=10.1002/9780470996218.ch11
*doi=10.1002/9780470996218.ch10
*s2cid=181535294
*s2cid=182037431
*chapter=Socratic irony-  jstor=2219545 
*cite book|last=Vlastos|first=Gregory |author-link=Gregory Vlastos|title=Socrates, Ironist and Moral Philosopher|url=https://archive.org/details/socratesironistm00vlas_0|url-access=registration|year=1991|publisher=Cornell University Press|isbn=978-0-8014-9787-2
*chapter=Quest for the historical Socrates
*chapter=Quest for the historical Socrates
*doi=10.1002/9780470996218.ch23

**อ่านเพิ่ม**
 ref=none fr- ref=none- ref=none
*ref=none
*ref=none
*ref=none

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 3919-  The Dialogues of Plato ที่ Project Gutenberg
หมวดหมู่:นักปรัชญาชาวกรีก
หมวดหมู่:บุคคลในศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล
หมวดหมู่:ชาวกรีกโบราณ
หมวดหมู่:ผู้ถูกบังคับให้ฆ่าตัวตาย
หมวดหมู่:ผู้ถูกประหารชีวิตด้วยยาพิษ
หมวดหมู่:นักปรัชญาในศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล