อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ

ไฟล์:Mohenjo-daro.jpg|thumb|right|260px|ซากอารยธรรมที่ขุดค้นของโมเหนโจดาโร ในแคว้นสินธ์ ประเทศปากีสถาน ในภาพคือโรงอาบน้ำใหญ่
ของเล่นจากฮารัปปา อายุราว c. 2500 BCE
อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ (Indus Valley Civilisation; IVC) เป็นอารยธรรมยุคสัมริดในภูมิภาคตะวันตกเฉียงเหนือของเอเชียใต้ ดำรงอยู่ตั้งแต่ราว 3300 BCE ถึง 1300 BCE และยิ่งใหญ่ที่สุดในช่วงปี 2600 BCE ถึง 1900 BCEp=1 อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ, อียิปต์โบราณ และ เมโสโปเตเมีย เป็นสามอารยธรรมยุคเริ่มแรกของโลก พื้นที่ที่เคยเป็นอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุนั้นในปัจจุบันอยู่ในพื้นที่ของประเทศอัฟกานิสถาน, ส่วนใหญ่ของประเทศปากีสถาน และทางตะวันตกถึงตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศอินเดีย2009 อารยธรรมนี้เจริญรุ่งเรืองอยู่บนที่ลุ่มริมแม่น้ำสินธุซึ่งไหลผ่านตลอดประเทศปากีสถานและระบบแม่น้ำที่มีน้ำตลอดทั้งปี ซึ่งส่วนใหญ่ได้น้ำจากมรสุม และแม่น้ำตามฤดูกาล แม่น้ำกากการ์-ฮากราp=1
เมืองต่าง ๆ ของอารยธรรมเป็นที่รู้จักในฐานะเมืองที่มีการวางผังเมือง, บ้านที่สร้างจากอิฐอบ, ระบบระบายน้ำและชลประทานที่ซับซ้อน, กลุ่มของอาคารที่ไม่ใช่เพื่อการอยู่อาศัย และวิธีการใหม่ ๆ ในหัตถกรรม (ผลิตภัณฑ์จากคาร์เนเลียนและการสลักตราประทับ) และความสามารถในการแยกโลหะออกจากแร่ (ทองแดง, สำริด, ตะกั่ว, ดีบุก)pp=115–125 เมืองใหญ่สองแห่งของอารยธรรมคือโมเฮนโจ-ดาโร และ ฮารัปปา เป็นไปได้ว่ามีประชากรมากถึง 30,000 และ 60,000 คนp=29 และในช่วงเวลารุ่งเรืองสูงสุดอาจมีประชากรมากถึงหนึ่งถึงห้าล้านคนp=187

**หมายเหตุ**

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
 url=https://books.google.com/books?id=r4s-YsP6vcIC- url=https://books.google.com/books?id=Q5kI02_zW70C- isbn=978-0-521-87164-8-  publisher =Princeton University Press- bibcode=2012Geo....40..211C - url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.547220 Archaeological Survey of India- isbn=978-1-316-41898-7- pages=167–178-  doi-access =free - cite book |last=Dyson |first=Tim |title=A Population History of India: From the First Modern People to the Present Day |url=https://books.google.com/books?id=3TRtDwAAQBAJ |year=2018 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-882905-8|author-link=Tim Dyson- isbn=978-1-107-11162-2- s2cid=189952275-  doi-access =free - doi-access=free - doi-access=free - cite book |last=Habib |first=Irfan |author-link=Irfan Habib |title=The Indus Civilization |year=2015 |publisher=Tulika Books |isbn=978-93-82381-53-2 |url=https://books.google.com/books?id=t4gUjwEACAAJ- publisher=Anthem Press- publisher=Cambridge University Press- chapter=The Indus Valley "Proto-Śiva", Re-examined through Reflections on the Goddess, the Buffalo, and the Symbolism of vāhanas- archive-date=3 March 2016- pages=155–166- s2cid=41175522- doi=10.1080/00438243.1997.9980377- isbn=978-0-19-577940-0- pp=21–49-  doi-access=free -  url =https://books.google.com/books?id=bpl0LXKj13QC- title=The Sarasvati flows on- bibcode=2011QuInt.229..140M - bibcode=2006QSRv...25.1283M - url=https://books.google.com/books?id=tzU3RIV2BWIC- chapter-url=https://www.academia.edu/243477- url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.722- url=https://books.google.com/books?id=Ds_hazstxY4C- doi-access=free - url=https://books.google.com/books?id=nqxUw0Ybq9EC- url=https://books.google.com/books?id=u0IwDwAAQBAJ- cite book |last=McIntosh|first=Jane|title=The Ancient Indus Valley: New Perspectives|year=2008 |publisher=ABC-Clio|isbn=978-1-57607-907-2 |url=https://books.google.com/books?id=1AJO2A-CbccC|author-link=Jane McIntosh- url=https://books.google.com/books?id=675cCgAAQBAJ- access-date=20 May 2015-  s2cid =13267463-  s2cid=14202246- date=19 May 2005  (50th ICES Tokyo Session)-  publisher =Oxford University Press- display-authors=4 - isbn=978-0-7591-1642-9 - chapter-url=https://books.google.com/books?id=6IAUKE7xv_cC&pg=PA62- issn=1017-0839- url-status=live- url=https://books.google.com/books?id=Q5tpQgAACAAJ- isbn=978-81-89487-02-7- bibcode=2016NatSR...626555S - publisher=University of Chicago Press - location=Cambridge
*Singh, Kavita, "The Museum Is National", Chapter 4 in: Mathur, Saloni and Singh, Kavita (eds), No Touching, No Spitting, No Praying: The Museum in South Asia, 2015, Routledge,  PDF on academia.edu (nb this is different to the article by the same author with the same title in India International Centre Quarterly, vol. 29, no. 3/4, 2002, pp. 176–196,  JSTOR, which does not mention the IVC objects)-  bibcode=2016NatSR...619157S- authorlink=Upinder Singh- jstor=20062578 - url=https://books.google.com/books?id=vZheP9dIX9wC - s2cid=129178112 - s2cid=162278147- isbn=978-0-520-24225-8 - publisher=National Book Trust- cite book |last=Wright |first=Rita P. |author-link=Rita P. Wright |title=The Ancient Indus: Urbanism, Economy, and Society |url=https://books.google.com/books?id=gAgFPQAACAAJ |access-date=29 September 2013 |year=2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-57219-4

** ดูเพิ่ม**
 author-link=Bridget Allchin - publisher=Heinemann - s2cid=129380409 - pages=11–14 - isbn=978-81-85026-63-3 - publisher=University of Karachi- isbn=978-0-415-09306-4 - issue=9 - location=Jodhpur - location=Delhi - display-authors=etal- isbn=978-0-19-517422-9- location=Delhi- location=New Delhi- title=The Earliest Civilisation of South Asia (Rise, Maturity and Decline)- pmid=27459054- url-status=dead - url=https://archive.org/details/peacefulrealmri00mcin- display-authors=4- isbn=978-969-0-01350-7- pmc=6822619- pmid=23115110- url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/33948- pmc=4884158- location=New Delhi-  bibcode=2000Sci...290.1155S - display-authors=4- location=Berlin u.a. - access-date=8 June 2020- display-authors=4- pmc=4266736- doi-access=free - url=https://archive.org/details/methodtheoryinam1958will 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 โมเฮนโจ-ดาโร- อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ-  Harappa and Indus Valley Civilization at harappa.com
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์อินเดีย
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์โบราณ