ศิลปะคริสเตียน

ไฟล์:Tizian 046.jpg|thumb|350px|"พระแม่มารีและพระบุตร" โดยทิเชียน (ราว ค.ศ. 1512) พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ศิลปะ, เวียนนา, ประเทศออสเตรีย
ศิลปะคริสเตียน (Christian art) เป็นคำที่หมายถึงจักษุศิลป์ที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นสื่อแสดงความหมาย, ขยายความ และแสดงเรื่องราวที่เกี่ยวกับหลักของศาสนาคริสต์ นิกายของศาสนาคริสต์เกือบทุกนิกายใช้ศิลปะคริสเตียนแต่จะมากบ้างน้อยบ้างก็แล้วแต่กฎบัตรของแต่ละนิกาย แต่โดยทั่วไปไม่ว่าจะเป็นสื่อชนิดใดหัวเรื่องการสร้างก็จะคล้ายคลึงกันคือจะเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับชีวประวัติของพระเยซูจากพันธสัญญาใหม่ หรือบางครั้งก็รวมเรื่องราวจากพันธสัญญาเดิม นอกนั้นการเขียนเรื่องนักบุญหรือผู้มีความสำคัญต่อศาสนาก็เป็นที่นิยมกันโดยเฉพาะในนิกายโรมันคาทอลิก, นิกายแองกลิคัน และนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์

**ประวัติ**
ไฟล์:Fedorovskaya.jpg|thumb|200px|ตัวอย่างของ "ไอคอน" ของนิกายรัสเซียออร์ทอดอกซ์ของพระแม่มารีและพระบุตรของนักบุญทีโอดอร์
ไฟล์:Leonardo da Vinci (1452-1519) - The Last Supper (1495-1498).jpg|thumb|200px|"พระกระยาหารมื้อสุดท้าย" โดยเลโอนาร์โด ดา วินชี (ค.ศ. 1498)
ไฟล์:VirgenNino.jpg|thumb|200px|จิตรกรรมฝาผนังพระแม่มารีและพระบุตรจากที่เก็บศพรังผึ้งที่โรมจากคริสต์ศตวรรษที่ 4
ไฟล์:Bourges Cathedral exterior 007.JPG|thumb|200px|หน้าบัน "การตัดสินครั้งสุดท้าย" ที่มหาวิหารบูร์ฌ ประเทศฝรั่งเศส
ไฟล์:Laon cathedral notre dame interior 016.JPG|thumb|200px|หน้าต่างประดับกระจกสีที่มหาวิหารล็อง ประเทศฝรั่งเศส
ไฟล์:Wieskirche 004.JPG|thumb|200px|การตกแต่งภายในโรโกโก ที่โบสถ์วีส ประเทศเยอรมนี
ไฟล์:Gloucester cathedral interior 008.JPG|thumb|200px|แท่นอ่านพระธรรมที่มหาวิหารกลอสเตอร์
ไฟล์:Hereford cathedral 019.JPG|thumb|200px|อ่างศีลจุ่มโรมาเนสก์ที่มหาวิหารเฮริฟอร์ด

**เบื้องต้น**
ศิลปะคริสเตียนมีอายุนานพอ ๆ กับศาสนาคริสต์ สื่อที่พบที่เก่าที่สุดมาจาก ค.ศ. 70 ที่นักโบราณคดีพบที่ว้ดที่เมกิดโด (Megiddo) และประติมากรรมเก่าที่สุดที่พบมาจากคริสต์ศตวรรษที่ 2 เป็นงานสลักบนโลงหิน

**หลังจักรวรรดิโรมัน**
ศิลปะที่พบหลักจากจักรวรรดิโรมันล่มเป็นศิลปะคริสเตียนแทบทั้งสิ้น หลังจากจักรวรรดิโรมันล่มสถาบันศาสนาคริสต์ก็เข้ามามีบทบาทและอำนาจแทนที่ซึ่งปัจจุบันคือสถาบันโรมันคาทอลิกผู้เป็นตัวจักรสำคัญในการสร้างศิลปะคริสเตียน ทางออร์ทอดอกซ์ตะวันออกที่คอนสแตนติโนเปิลที่ยังมีความสงบกว่าภายใต้การปกครองของจักรวรรดิโรมันตะวันออกก็มีบทบาทสำคัญในการสร้างศิลปะคริสเตียนทางตะวันออก  เมื่อสถานะการทางการเมืองของทางตะวันตกเริ่มมั่นคงขึ้นบางระหว่างยุคกลางสถาบันโรมันคาทอลิกก็เพิ่มบทบาทในการสนับสนุนการสร้างศิลปะโดยการจ้างจิตรกร ประติมากร และสถาปนิกในสร้างงานให้สถาบันโดยตรง สถาปัตยกรรมศาสนาคริสต์ออกมาในรูปของวัดแบบต่าง ๆ, มหาวิหาร, สำนักสงฆ์ และ ที่เก็บศพ หรือ อนุสาวรีย์ผู้ตาย (tombs)
ระหว่างการวิวัฒนาการทางศิลปะคริสเตียนในจักรวรรดิไบแซนไทน์จากแบบนามธรรมของกรีกก็กลายมาเป็นศิลปะที่ใกล้เคียงธรรมชาติมากขึ้นบ้าง แต่ลักษณะใหม่นี้ก็ยังเป็นแบบจินตนิยม (hieratic) จุดประสงค์ของศิลปะทำเพื่อสื่อสารข้อมูลทางศาสนามีใช่เพื่อให้เหมือนสิ่งที่วาดหรือแม่แบบอย่างเที่ยงตรง  การเขียนภาพจะไม่คำนึงถึงการเขียนแบบทัศนียภาพ ให้ได้สัดส่วนแสงเงาที่ถูกต้องแต่จะใช้รูปทรงที่ง่าย และการวางองค์ประกอบที่เป็นมาตรฐาน เพราะความขัดแย้งในการใช้ "รูปต้องห้าม" (idol หรือ graven images) จากที่ตีความหมายจากบัญญัติข้อที่สองของบัญญัติ 10 ประการและสถานะการณ์เกี่ยวกับลัทธิทำลายรูปสัญลักษณ์ทำให้มีผลสองประการ: การออกมาตรฐานของการแสดงรูปสัญลักษณ์ทางศาสนาคริสต์ภายในนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ซึ่งเป็นผลให้การแสดงออกทางศิลปะเป็นแบบจุลนิยมในศิลปะของนิกายโปรเตสแตนต์ต่อมาภายหลัง

**สมัยใหม่**
เมื่อปรัชญาทางโลกและการแยกระหว่างศาสนากับทางโลกเริ่มมีความสำคัญมาขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ในยุโรปตะวันตก ก็เริ่มมีการสะสมศิลปะคริสเตียนจากยุคกลางมิใช่เพื่อเป็นการสักการะแต่เพราะเป็นสิ่งสะสมที่มีคุณค่าทางศิลปะในขณะเดียวกันศิลปะคริสเตียนร่วมสมัยก็ลดความสำคัญลง ศิลปินก็สร้างงานทางศาสนาน้อยลงเป็นลำดับหรือถ้าทำก็เป็นโอกาสพิเศษ แต่ก็มีศิลปินบางคนที่ยังสร้างงานศาสนาเช่น มาร์ก ชากาล (Marc Chagall), อ็องรี มาติส, เจคอป เอพสไตน์ (Jacob Epstein) และอลิสซาเบ็ธ ฟริงค์ (Elizabeth Frink)
---คริสต์ศิลป์สมัยนิยม---
วิวัฒนาการการพิมพ์ทำให้เกิดความแพร่หลายของลัทธินิยมในการเป็นเจ้าของภาพพิมพ์ทางศิลปะ เช่นงานจิตรกรรมของ Mihály Munkácsy ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 หรืองานสมัยใหม่ของทอมัส คินเคด (Thomas Kinkade) และทอมัส แบล็กเชียร์ (Thomas Blackshear) เป็นต้น

**สัญลักษณ์นิยม**
ศิลปะคริสเตียนไม่ว่าจะเป็นรูปแบบใดมักจะแสดงบุคคลหรือเหตุการณ์ที่เฉพาะเจาะจง แต่ละชิ้นก็จะเป็นสัญลักษณ์นิยม(Symbolism) ของแต่ละนิกาย การใช้สัญลักษณ์ไม่มีกฎตายตัวเช่นการใช้กางเขนก็จะไม่เหมือนกันไปทุกนิกายหรือลัทธิ หรือแม้แต่คัมภีร์ไบเบิลก็ตาม แต่อย่างไรก็ตามหัวข้อใหญ่ ๆ ที่ทำกันไม่ว่าจะเป็นลัทธิใดก็ได้แก่

**หัวเรื่องศิลปะคริสเตียน**
หัวเรื่องศิลปะคริสเตียนที่นิยมเขียนหรือสร้างกันมากก็ได้แก่- "การประกาศของเทพ" (Annunciation)- "การประสูติของพระเยซู" (Nativity of Jesus (art))- "การชื่นชมของแมไจ" (Adoration of the Magi)- "การชื่นชมของคนเลี้ยงแกะ" (Adoration of the shepherds)- "การชื่นชมพระเยซู" (Adoration of Jesus)- "พระแม่มารีและพระบุตร" (Madonna and Child) ซึ่งอาจจะมีนักบุญอยู่รอบ ๆ หรือผู้อุทิศ- "พระแม่มารีและพระบุตรกับนักบุญ"  (Sacra conversazione) ซึ่งเป็นพระแม่มารีและพระบุตรกับกลุ่มนักบุญ- "พระเยซูรับศีลจุ่ม" (Baptism of Jesus)- "ครอบครัวพระเยซู" (Holy Family)- "พระเยซูหนีไปอียิปต์" (Flight into Egypt)- "พระเยซูเข้ากรุงเยรุซาเล็ม" (Entry into Jerusalem)- "พระเยซูในสวนเกทเสมนี" (Jesus praying in Gethsemane)- "พระเยซูถูกจับ" (Arrest of Jesus)- "การตัดสินของพระเยซู" (Sanhedrin Trial of Jesus)- "พระกระยาหารมื้อสุดท้าย" (The Last Supper)- "พระเยซูบนกางเขน" (Crucifixion)- "ชะลอร่างจากกางเขน" (Descent from the Cross)- "ปิเอต้า" (Pietà หรือ Lamentation)- "พระเยซูคืนชีพ" (Resurrection appearances of Jesus)- "อย่ายึดข้า" (Noli me tangere)- "ทางสู่กางเขน" (Stations of the Cross)- "อัสสัมชัญของพระเยซู" (Ascension of Jesus)- "พระเยซูผู้ทรงเดชานุภาพ" (Christ in Majesty)- "การตัดสินครั้งสุดท้าย" (The Last Judgment)- "การประสูติของพระแม่มารี" (Nativity of Mary/Birth of Virgin)- "การสวมมงกุฏพระแม่มารี" (Coronation of the Virgin)- "อัสสัมชัญของพระแม่มารี" (Assumption of the Virgin Mary in Art)- "มาเอสตา" (Maestà)- "ตรีเอกภาพ" (Trinity) - "พงศาวลีเจสสี" (Tree of Jesse) - "เอบราฮัมสังเวยไอแซ็ค" (Sacrifice of Isaac) - "ขับจากสวรรค์" (Expulsion of Adam and Eve หรือ Fall of Man) - เทวดา, นักบุญ, พระสันตะปาปา

**อ้างอิง**

**ดูเพิ่ม**
 ศิลปะไบแซนไทน์ - ศิลปะกอทิก- สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา- สถาปัตยกรรมไบแซนไทน์- สถาปัตยกรรมโรมาเนสก์- สถาปัตยกรรมกอทิก- สถาปัตยกรรมบาโรก- สถาปัตยกรรมฟื้นฟูศิลปวิทยา- สถาปัตยกรรมการก่อสร้างมหาวิหารในยุโรปตะวันตก

**แหล่งข้อมูลอื่น**

**ตัวอย่างศิลปะแบบต่าง ๆ และสมัยต่าง ๆ**
ภาพ:Statue reliquaire.JPG|ประติมากรรม"ตรีเอกภาพ" โดย (ค.ศ. )
ภาพ:Meister von St. Severin 001.jpg|จิตรกรรมแผง"พระเยซูในสวนเกทเสมนี" โดยครูบาวัดซังเซเวรอง  (ราว ค.ศ. 1500) มิวนิก, ประเทศเยอรมนี
ภาพ:Fairford st mary 012.jpg|หน้าต่างประดับกระจกสี"การตัดสินครั้งสุดท้าย" วัดแฟร์ฟอร์ด, อังกฤษ
ภาพ:Aachen cathedral 008.JPG|รูปแขวนจากเพดานเหนือแท่นบูชา "พระแม่มารีและพระบุตร" มหาวิหารอาเคิน เยอรมนี
ภาพ:Retablo Mayor Catedral de Palencia.JPG|ฉากแท่นบูชา"มหาวิหารปาเลนเซีย"สเปน
ภาพ:Simone Martini 073.jpg|บานพับภาพ"นักบุญออกัสตินแห่งฮิปโป"โดยซิโมเน มาร์ตินิ (ราว ค.ศ. 1328)
ภาพ:Folio 19v - The Martyrdom of Saint Mark.jpg|หนังสือวิจิตร"การพลีชีพของนักบุญมาร์คอีแวนเจลลิส"จากหนังสือสวดมนต์ของดุ๊กเดอเบอร์รี
ภาพ:FirenzeBattisteroPortaNordDisputaDottori.jpg|งานโลหะบนบานประตูหอศีลจุ่ม"พระเยซูถกกับปราชญ์ในวัด"โดยโลเรนโซ กีแบร์ตี(ค.ศ. 1425-1452)
ภาพ:Jacopo torriti, coronation of the virgin, santa maria maggiore, rome.jpg|งานโมเสก"สวมมงกุฏพระแม่มารี"มหาวิหารซานตามาเรียมายอเร,โรม  (ค.ศ. 1295)
ภาพ:Varallo Sesia Sacro Monte di Varallo 018.JPG|สื่อผสม (ประติมากรรมและจิตรกรรม)"พระเยซูทรงกางเขน"ที่ซาโครมอนเตที่เมืองวารัลโลในประเทศอิตาลี
หมวดหมู่:ศิลปะไบแซนไทน์
หมวดหมู่:ศิลปะกอทิก
หมวดหมู่:ศิลปะสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา

หมวดหมู่:โบสถ์คริสต์
หมวดหมู่:ศาสนศิลป์