ขั้นตอนวิธีของเฮิร์ชเบิร์ก

ขั้นตอนวิธีของเฮิร์ชเบิร์ก เป็นขั้นตอนวิธีสำหรับการเปรียบเทียบของสายอักขระ มีชื่อมาจากผู้คิดค้น แดน เฮิร์ชเบิร์ก (Dan Hirschberg) ซึ่งขั้นตอนวิธีนี้เป็นขั้นตอนวิธีการเขียนโปรแกรมแบบพลวัต (Dynamic programming algorithm) ที่ถูกออกแบบมาเพื่อแก้ปัญหาลำดับย่อยร่วมยาวสุด (Longest common subsequence) โดยขั้นตอนวิธีนี้จะแก้ปัญหาการเปรียบเทียบสายอักขระโดยใช้ปริภูมิเชิงเส้น (Linear space) เพื่อหาระยะทางที่ถูกแก้ไขของราเวนสตีน (Levenshtein edit distance) ของสายอักขระ 2 สายที่เปรียบเทียบกันรวมทั้งหาการเรียงตัวของสายอักขระทั้งสองด้วย

**คำอธิบาย**
สำหรับสายอักขระ 2 สายคือ s1, s2 ซึ่งเป็นสายอักขระย่อยของสายอักขระที่ประกอบด้วยตัวอักษรเท่านั้น โดยสายอักขระย่อยไม่จำเป็นต้องติดกัน เช่น ee ese และ es เป็นสายอักขระย่อยของ “predecessor” และ “descendant” (ee สามารถเป็นสายอักขระย่อยได้ “predecessor”)
การเชื่อมต่อระหว่างลำดับย่อยร่วมยาวสุด (Longest common subsequence (lcs)) และระยะทางที่ถูกแก้ไข (edit distance) สามารถแสดงในรูปสมการได้ดังนี้ d(s1,s2)=|s1|+|s2|-2lcs(s1,s2) ซึ่ง d(s1,s2) คือระยะทางที่ถูกแก้ไขของราเวนสตีน (Levenshtein edit distance) ที่จะหาต้นทุนที่น้อยที่สุดในการแปลงสายอักขระหนึ่งไปเป็นอีกสายอักขระหนึ่ง โดยมีทั้งการแทรก การแทนที่ การลบ หรือ การกระทำที่ไม่มีผล เป็นต้น
ขั้นตอนวิธีของเฮิร์ชเบิร์กสามารถอธิบายการทำงานได้หลายวิธี เช่น ใช้ขั้นตอนวิธีแวงเกอร์ – ฟิชเชอร์ (Wanger – Fisher algorithm) ในการมาใช้สร้างขั้นตอนวิธีของเฮิร์ชเบิร์กแต่ในที่นี้เราจะอธิบายขั้นตอนวิธีของเฮิร์ชเบิร์ก โดยใช้การแบ่งแยกและเอาชนะ (divide and conquer) ของขั้นตอนวิธีของนีดเดิ้ลแมน – วันช์ (Needleman – Wunsch algorithm) โดยปกติแล้วขั้นตอนวิธีของเฮิร์ชเบิร์กนิยมใช้ในทางการคำนวณชีววิทยาเพื่อเปรียบเทียบของเหมือนของการเรียงตัวของ DNA และ โปรตีน

**ข้อมูลขั้นตอนวิธี**
ขั้นตอนวิธีของเฮิร์ชเบิร์กเป็นขั้นตอนวิธีที่ใช้ในการหาการจัดเรียงของลำดับสายอักขระที่ดีที่สุด สมมติว่าให้ x และ y เป็นสายอักขระซึ่ง n เป็นความยาวของสายอักขระ x และ m เป็นความยาวของสายอักขระ y เราสามารถใช้ขั้นตอนวิธีของนีดเดิ้ลแมน – วันช์ (Needleman – Wunsch algorithm) หาการจัดเรียงที่ดีที่สุดได้โดยใช้เวลา  O(nm) และใช้เนื้อที่  O(nm) แต่หากเราใช้ขั้นตอนวิธีของเฮิร์ชเบิร์กซึ่งดีกว่าขั้นตอนวิธีของนีดเดิ้ลแมน – วันช์เราจะหาการจัดเรียงที่ดีที่สุดภายในเวลา  O(nm) และใช้เนื้อที่เพียง  O(min{n,m})

**การคำนวณระยะทางที่ถูกแก้ไขของราเวนสตีนด้วยปริภูมิเชิงเส้น**
ระยะทางที่ถูกแก้ไข (Edit distance Edit(x,y)) คือ ต้นทุนที่น้อยที่สุดของการเปลี่ยนแปลงรูปจากสายอักขระหนึ่งเปลี่ยนเป็นอีกสายอักขระหนึ่ง ซึ่งโดยทั่วไปการเปลี่ยนแปลงสายอักขระจะมีดังนี้ การแทรก การแทนที่ การลบ และ การสลับตำแหน่ง เป็นต้น
โดยนิยามสัญลักษณ์ต่างๆดังนี้ Ins(a) คือ ต้นทุนในการแทรกสัญลักษณ์ a ลงสายอักขระ Sub(a,b) ต้นทุนครั้งของการแทนที่สัญลักษณ์ a ด้วยสัญลักษณ์ b ในสายอักขระ และ Del(a) ต้นทุนของการลบสัญลักษณ์ a ในสายอักขระซึ่งโดยทั่วไปแล้วต้นทุนของการเปลี่ยนแปลงต่างๆจะเป็นดังนี้ Ins(a) และ Del(a) ต้นทุนเท่ากับ 1 สำหรับทุกๆสัญลักษณ์ a ใดๆ รวมทั้ง Sub(a,a) เท่ากับ 0 และ Sub(a,b) เท่ากับ 1 ในกรณีที่สัญลักษณ์ a ไม่เท่ากับ b
ขั้นตอนวิธีของนีดเดิ้ลแมน – วันช์ (Needleman – Wunsch algorithm) จะคำนวณ Edit(Prefixx,i,Prefixy,j) สำหรับทุกๆ i และ j ที่ซึ่ง Prefixx,i หมายถึง คำนำหน้า(prefix) ของสายอักขระ x ที่ความยาว i ขั้นตอนวิธีนี้ต้องใช้เวลา  O(nm) และใช้เนื้อที่  O(nm) โดย n เท่ากับความยาวของสายอักขระ x และ m เท่ากับความยาวของสายอักขระ y

**การจัดการขั้นตอนวิธี**
เพื่อที่จะเข้าใจขั้นตอนวิธีของเฮิร์ชเบิร์กมันสำคัญมากที่จะต้องเข้าใจระยะทางที่ถูกแก้ไขสามารถคำนวณโดยใช้วิธีการปริภูมิเชิงเส้น (Linear space)
เราจะนิยามโปรแกรมย่อยไปข้างหน้า(Forward subprogram) ซึ่งคำนวณค่าของ Edit(Prefixx,i,Prefixy,j) สำหรับทุกๆ i และ j คล้ายขั้นตอนวิธีของนีดเดิ้ลแมน – วันช์ และคืนค่า array{Edit(x,Prefixy,j)}0 ≤ j ≤ m อีกส่วนหนึ่งที่เราจะนิยามคือโปรแกรมย่อยถอยหลัง(Backward subprogram) ซึ่งคล้ายกับโปรแกรมย่อยไปข้างหน้าแต่จะทำโปรแกรมแบบพลวัติ (dynamic program) จะสลับทิศทางกัน โดยจะเริ่มจากซ้ายไปขวาและล่างขึ้นบนแทน ซึ่งโปรแกรมนี้จะคืนค่า array {Edit(x,Suffixy,j)}0 ≤ j ≤ m โดย Suffixy,j คือ คำเสริมท้าย(suffix) ของสายอักขระ y ของความยาว j
โปรแกรมย่อยไปข้างหน้า (Forward subprogram) และโปรแกรมย่อยถอยหลัง (Backward subprogram) จะคำนวณค่าในเมทริกซ์(matrix) โดยใช้ค่าที่ถูกคำนวณไว้ก่อนหน้านี้ แต่จะบันทึกช่องว่างโดยการลบค่าที่ไม่จำเป็นต้องใช้อีกต่อไประหว่างการทำงานของโปรแกรมย่อย (subprogram) แต่น่าเสียดายที่บางครั้งค่าที่ถูกลบไปอาจจะต้องนำมาใช้ในการคำนวณทีหลัง ขั้นตอนวิธีของเฮิร์ชเบิร์กจะใช้เวลาในการทำงานเป็น 2 เท่าของขั้นตอนวิธีของนีดเดิ้ลแมน – วันช์ (Needleman-Wunsch algorithm) แต่ก็ยังถือว่าอยู่ในเวลา  O(nm)

**รหัสเทียม**
คำอธิบายระดับสูงของโปรแกรมย่อยไปข้างหน้า
Forwardsx,y is
1. n = length(x); m = length(y)
2. EditPrefix0,0 = 0;
3. For all i from 1 to n:
EditPrefixx,i,Prefixy,0 = EditPrefixx,i-1,Prefixy,0 + Del(x_i)
4. For all j from 1 to m:
A.  EditPrefixx,0,Prefixy,j = EditPrefixx,0,Prefixy,j-1 + Ins(y_j)
B.  For all i from 1 to n, execute the following steps:
i.  EditPrefixx,i,Prefixy,j = 
min{EditPrefixx,i-1,Prefixy,j + Del(x_i),
EditPrefixx,i-1,Prefixy,j-1 + Sub(x_i,y_j),
EditPrefixx,i,Prefixy,j-1 + Ins(y_j)}
ii.  Erase EditPrefixx,i-1,Prefixy,j-1
C.  Erase EditPrefixx,i-1,Prefixy,j
5. RETURN Editx %% an array of length m+1
คำอธิบายระดับสูงของโปรแกรมย่อยถอยหลัง
Backwardsx,y is
1. n = length(x); m = length(y)
2. For all i from 1 to n:
EditSuffixx,i,Suffixy,0 = 0
3. For all j from 1 to m:
A.  EditSuffixx,0,Suffixy,j = EditSuffixx,n,Suffixy,j-1 + Ins(y_{m-j+1})
B.  For all i from 1 to n:
i.  EditSuffixx,i,Suffixy,j = 
min{EditSuffixx,i-1,Suffixy,j + Del(x_{n-i-1}),
EditSuffixx,i-1,Suffixy,j-1 + Sub(x_{n-i-1},y_{m-j+1}),
EditSuffixx,i,Suffixy,j-1 + Ins(y_{m-j+1})}
ii.  Erase EditSuffixx,i-1,Suffixy,j-1
C.  Erase EditSuffixx,i-1,Suffixy,j
4. RETURN Editx %% an array of length m+1
คำอธิบายระดับสูงของขั้นตอนวิธีเฮิร์ชเบิร์ก :
Hirschberg(x,y) is
1. n = length(x); m = length(y)
2. If n 

**ตัวอย่างประยุกต์ใช้งาน**
ประโยชน์สำคัญอันหนึ่งของขั้นตอนวิธีนี้ คือ การหาการลำดับเรียงตัวของสาย DNA และสายโปรตีน ซึ่งมันเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการคำนวณลำดับย่อยร่วมยาวสุด (Longest cummon subsequence) ระหว่างกลุ่มข้อมูล 2 กลุ่มที่แตกต่างกัน

** ดูเพิ่ม**
 :en:Needleman-Wunsch algorithm- :en:Smith Waterman algorithm- :en:Levenshtein distance- Longest Common Subsequence

**ความเห็นส่วนตัวของคนเขียน**
ผู้ศึกษาขั้นตอนวิธีการของเฮิร์ชเบิร์ก เป็นขั้นตอนวิธีที่มีประโยชน์มากในการที่จะนำไปประยุกต์ใช้งาน เนื่องจากในโลกปัจจุบันเรามีข้อมูลจำนวนมากที่เป็นสายอักขระ ดังนั้นการที่เรามีขั้นตอนวิธีการที่ใช้เปรียบเทียบสายอักขระได้อย่างมีประสิทธิภาพ จะทำให้เราสามารถแก้ไขปัญหาหลายๆปัญหาที่เกี่ยวข้องกับสายอักขระได้อย่างมีประสิทธิภาพด้วยเช่นกัน

**แหล่งเอกสารอ้างอิง**
เอกสารการเรียนเรื่องการจัดเรียง

**การเชื่อมโยงภายนอก**
หมวดหมู่:ขั้นตอนวิธีการจัดลำดับ
หมวดหมู่:ขั้นตอนวิธีชีวสารสนเทศศาสตร์
หมวดหมู่:กำหนดการพลวัต