อำเภอเมืองสมุทรสาคร

เมืองสมุทรสาคร เป็นอำเภอศูนย์กลางการปกครองของจังหวัดสมุทรสาคร และยังเป็นอำเภอที่มีพื้นที่ติดกับกรุงเทพมหานคร มีเทศบาลนครสมุทรสาคร เป็นศูนย์กลางการปกครองและความเจริญของจังหวัด ในแง่รถโดยสารประจำทาง ห้างสรรพสินค้า นิคมอุตสาหกรรม แหล่งที่อยู่อาศัย การค้าขาย การตลาด อีกทั้งอำเภอเมืองสมุทรสาครยังมี GDP อันดับต้นๆของประเทศอีกด้วย
ศาลพันท้ายนรสิงห์ ตำบลพันท้ายนรสิงห์
วัดโคกขาม ตำบลโคกขาม
วัดใหญ่บ้านบ่อ บ้านคลองหลวง ตำบลบ้านบ่อ

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอเมืองสมุทรสาครมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอบ้านแพ้วและอำเภอกระทุ่มแบน มีแนวแบ่งเขตระหว่างอำเภอเมืองและอำเภอกระทุ่มแบน มีคลองแสนสุข คลองพรหมแดน คลองเทพกาญจนา คลองท่าแร้ง คลองตาขำและคลองซื่อ เป็นเส้นแบ่งเขต- ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตบางบอนและเขตบางขุนเทียน (กรุงเทพมหานคร) มีแนวแบ่งเขตการปกครองระหว่างกรุงเทพมหานครกับจังหวัดสมุทรสาคร คลองบางเสาธง แนวแบ่งเขตการปกครองระหว่างกรุงเทพมหานครกับจังหวัดสมุทรสาคร คลองสอง คลองแยกพะเนียง คลองตาแม้น คลองแสมดำใต้ คลองแสมดำเหนือ และแนวรั้วโรงเรียนศึกษานารีวิทยาเป็นเส้นแบ่งเขต - ทิศใต้ ติดต่อกับอ่าวไทย - ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองสมุทรสงคราม (จังหวัดสมุทรสงคราม) และอำเภอบ้านแพ้ว มีแม่น้ำท่าจีนและคลองเขตเมืองเป็นเส้นแบ่งเขต

**ประวัติ**
 พ.ศ. 2440 ก่อตั้งอำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร ขึ้นกับมณฑลนครไชยศรี- วันที่ 18 มีนาคม 2448 จัดตั้งสุขาภิบาลตลาดท่าฉลอม อำเภอเมืองสมุทรสาคร ในท้องที่บริเวณตลาดท่าฉลอม นับเป็นสุขาภิบาลในส่วนภูมิภาคแห่งแรกของประเทศไทย
*วันที่ 1 เมษายน 2451 ขยายเขตสุขาภิบาลตลาดท่าฉลอม ให้ถึงสถานีรถไฟบ้านแหลม ตำบลวัดแหลม
*วันที่ 9 ธันวาคม 2459 เปลี่ยนแปลงฐานะสุขาภิบาลตลาดท่าฉลอมเป็นสุขาภิบาลเมือง โดยรวมพื้นที่ตำบลท่าฉลอมทั้งตำบล บางส่วนของตำบลท่าจีน บางส่วนของตำบลมหาชัย บางส่วนของตำบลบางหญ้าแพรก บางส่วนของตำบลโกรกกราก
*วันที่ 24 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอเมืองเป็น อำเภอเมืองสมุทรสาคร
*วันที่ 30 ตุลาคม 2468 ย้ายอำเภอบ้านบ่อมาตั้งที่หมู่บ้านแพ้ว รวมพื้นที่ตำบลดอนไผ่ ตำบลบ้านแพ้ว ตำบลเจ็ดริ้ว ตำบลคลองตัน จากอำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม ตำบลอำแพง อำเภอเมืองสมุทรสาคร กับตำบลดำเนินสะดวก (ตำบลสวนส้ม) อำเภอกระทุ่มแบน รวมเข้ากับตำบลหลักสามและตำบลโรงเข้ ของอำเภอบ้านบ่อ (อำเภอเมืองสมุทรสาคร) จัดตั้งเป็นอำเภอบ้านแพ้ว ส่วนอำเภอบ้านบ่อเก่าซึ่งตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านบ่อ ให้รวมท้องที่ตำบลบ้านบ่อ ตำบลบางกระเจ้า ตำบลบางโทรัด ตำบลกาหลง และตำบลนาโคกไปตั้งเป็นกิ่งอำเภอบ้านบ่อ ขึ้นการปกครองกับอำเภอเมืองสมุทรสาคร
*วันที่ 16 มีนาคม 2470 ยุบกิ่งอำเภอบ้านบ่อ อำเภอเมืองสมุทรสาคร รวมกับอำเภอเมืองสมุทรสาคร
*วันที่ 17 กันยายน 2471 โอนพื้นที่ตำบลลูกวัวและพื้นที่หมู่ 5, 6, 7, 8 (ในขณะนั้น) ของตำบลบางกระดี่ อำเภอเมืองสมุทรสาคร ไปขึ้นกับอำเภอบางขุนเทียน จังหวัดธนบุรี- วันที่ 10 ธันวาคม 2478 จัดตั้งเทศบาลเมืองสมุทรสาครในพื้นที่สุขาภิบาลเมืองสมุทรสาครเดิม โดยครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลมหาชัย ตำบลท่าฉลอมทั้งตำบล บางส่วนของตำบลท่าจีน บางส่วนของตำบลบางหญ้าแพรก และบางส่วนของตำบลโกรกกราก
*วันที่ 25 พฤษภาคม 2479 โอนพื้นที่หมู่ 7 (ในขณะนั้น) ของตำบลโคกขาม ไปขึ้นกับตำบลบ้านขอม
*วันที่ 9 เมษายน 2483 โอนพื้นที่หมู่ 5 (บางส่วนนอกเขตเทศบาล) หมู่ที่ 9, 10 ของตำบลบางหญ้าแพรก ไปขึ้นกับตำบลบางกระเจ้า โอนพื้นที่หมู่ 8, 9 (ในขณะนั้น) ของตำบลโกรกกราก ไปขึ้นกับตำบลโคกขาม โอนพื้นที่หมู่ 2 (บางส่วนนอกเขตเทศบาล) ของตำบลท่าจีนไปขึ้นกับตำบลท่าทราย หมู่ที่ 6 ตำบลท่าจีน ไปขึ้นกับตำบลบางกระเจ้า และโอนพื้นที่หมู่ 5, 7 (บางส่วนนอกเขตเทศบาล) ของตำบลมหาชัย ไปขึ้นกับตำบลบ้านขอม หมู่ที่ 12 ตำบลมหาชัย (บางส่วนนอกเขตเทศบาล) ไปขึ้นกับตำบลบางกระเจ้า
*วันที่ 30 กรกฎาคม 2483 เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลบ้านขอม อำเภอเมืองสมุทรสาคร เป็นตำบลบ้านไร่
*วันที่ 26 สิงหาคม 2483 โอนพื้นที่หมู่ 6 (ในขณะนั้น) ของตำบลโกรกกราก ไปขึ้นกับตำบลบ้านไร่ และโอนพื้นที่หมู่ 13 (ในขณะนั้น) ของตำบลบางกระเจ้า ไปขึ้นกับตำบลบ้านบ่อ- วันที่ 1 มกราคม 2486 จังหวัดสมุทรสาครได้ถูกยุบลงเนื่องจากขณะนั้นอยู่ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาสภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ อำเภอเมืองสมุทรสาคร จึงย้ายไปขึ้นกับจังหวัดธนบุรี และเปลี่ยนชื่ออำเภอเป็น อำเภอสมุทรสาคร
*วันที่ 1 มกราคม 2486 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอเมืองสมุทรสาครเป็น อำเภอสมุทรสาคร- วันที่ 9 พฤษภาคม 2489 แยกอำเภอสมุทรสาคร อำเภอกระทุ่มแบน และอำเภอบ้านแพ้ว ออกจากการปกครองของจังหวัดธนบุรี จัดตั้งเป็นจังหวัดขึ้น เรียกว่า จังหวัดสมุทรสาคร- วันที่ 25 กันยายน 2489 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร เป็น อำเภอเมืองสมุทรสาคร
*วันที่ 20 ธันวาคม 2490 เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในเขตเทศบาลเมืองสมุทรสาคร โดยตั้งตำบลท่าจีนแยกออกจากตำบลท่าฉลอม และตั้งตำบลโกรกกรากแยกออกจากตำบลมหาชัย- วันที่ 2 เมษายน 2495 เปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองสมุทรสาคร เพิ่มพื้นที่ให้ครอบคลุมตำบลโกรกกรากทั้งตำบล ตำบลท่าฉลอมทั้งตำบล และตำบลมหาชัยทั้งตำบล (นำพื้นที่ตำบลโกรกกราก ตำบลท่าฉลอม และตำบลมหาชัย ส่วนที่ถูกตัดออกไปจากเขตเทศบาลเมืองสมุทรสาคร ไปจัดตั้งเป็นตำบลท่าจีน และตำบลบางหญ้าแพรก) และเพิ่มพื้นที่บางส่วนของหมู่ 9 ตำบลโคกขาม และบางส่วนของหมู่ 9 ตำบลท่าทราย - วันที่ 2 ธันวาคม 2495 ตั้งตำบลท่าจีน แยกออกจากตำบลมหาชัย ตำบลท่าฉลอม ตำบลบางกระเจ้า และตำบลท่าทราย ตั้งตำบลบางหญ้าแพรก แยกออกจากตำบลโกรกกราก ตำบลโคกขาม และตำบลบางกระเจ้า กับโอนพื้นที่บางส่วนของหมู่ 9 ตำบลโคกขาม (ที่อยู่นอกเขตเทศบาล) ไปรวมกับหมู่ที่ 4 ตำบลโคกขาม และพื้นที่บางส่วนของหมู่ 9 ตำบลท่าทราย (ที่อยู่นอกเขตเทศบาล) ไปรวมกับหมู่ที่ 8 ตำบลท่าทราย และยุบพื้นที่หมู่ 9 ตำบลโคกขาม และหมู่ที่ 9 ตำบลท่าทราย- วันที่ 27 เมษายน 2499 โอนพื้นที่บางส่วนของหมู่ 5 (ในขณะนั้น) ของตำบลโคกขาม ไปรวมกับหมู่ที่ 4 ตำบลนาดี และหมู่ที่ 3 ตำบลนาดี- วันที่ 12 เมษายน 2504 เปลี่ยนแปลงชื่อตำบลบ้านไร่เป็นตำบลพันท้ายนรสิงห์
*วันที่ 15 กรกฎาคม 2522 ตั้งตำบลชัยมงคล แยกออกจากตำบลบ้านบ่อ- วันที่ 2 มิถุนายน 2530 จัดตั้งสุขาภิบาลบางปลาในท้องที่บางส่วนของตำบลบ้านเกาะ- วันที่ 30 กรกฎาคม 2530 เปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองสมุทรสาคร (ครั้งที่ 2) เพิ่มพื้นที่บางส่วนของตำบลบางหญ้าแพรก บางส่วนของตำบลท่าทราย บางส่วนของตำบลโคกขาม บางส่วนของตำบลท่าจีน- วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 จัดตั้งสุขาภิบาลบางปลาเป็นเทศบาลตำบลบางปลา- วันที่ 11 พฤศจิกายน 2542 จัดตั้งเทศบาลนครสมุทรสาคร โดยยกฐานะจากเทศบาลเมืองสมุทรสาคร ยึดเขตเทศบาลนครตามแผนที่เปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองสมุทรสาคร (ครั้งที่ 2)- วันที่ 8 กรกฎาคม 2551 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลนาดีเป็นเทศบาลตำบลนาดี และจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลท่าจีนเป็นเทศบาลตำบลท่าจีน- วันที่ 18 กรกฎาคม 2551 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลบางหญ้าแพรกเป็นเทศบาลตำบลบางหญ้าแพรก- วันที่ 29 กรกฎาคม 2563 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลคอกกระบือเป็นเทศบาลตำบลคอกกระบือ

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอเมืองสมุทรสาครแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น18 ตำบล 116 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอเมืองสมุทรสาครประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 17 แห่ง ได้แก่- เทศบาลนครสมุทรสาคร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมหาชัย ตำบลท่าฉลอม และตำบลโกรกกรากทั้งตำบล- เทศบาลเมืองพันท้ายนรสิงห์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพันท้ายนรสิงห์ทั้งตำบล- เทศบาลตำบลบางปลา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลบ้านเกาะ- เทศบาลตำบลนาดี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาดีทั้งตำบล- เทศบาลตำบลท่าจีน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าจีนทั้งตำบล- เทศบาลตำบลบางหญ้าแพรก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางหญ้าแพรกทั้งตำบล- เทศบาลตำบลคอกกระบือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคอกกระบือทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านบ่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านบ่อทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบางโทรัด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางโทรัดทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลกาหลง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกาหลงทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลนาโคก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาโคกทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลท่าทราย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าทรายทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบางน้ำจืด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางน้ำจืดทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลโคกขาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกขามทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านเกาะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านเกาะ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบางปลา)- องค์การบริหารส่วนตำบลบางกระเจ้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางกระเจ้าทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลชัยมงคล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชัยมงคลทั้งตำบล

**สถานที่สำคัญ**
อำเภเมืองสมุทรสาครมีสถานที่สำคัญมากมาย ทั้งในด้านประวัติศาสตร์ ศาสนสถาน ตลาดที่สำคัญในประเทศไทย ดังนี้

**วัด**
 วัดพันท้ายนรสิงห์ เป็นที่ตั้งของศาลพันท้ายนรสิงห์ ซึ่งเป็นพันท้ายที่มีชื่อเสียงท่านนึงในสมัยอยุธยา โดยเชื่อว่า พันท้ายนรสิงห์ ท่านถูกประหาร ณ บริเวณโคกขาม เมืองสมุทรสาคร ซึ่งเป็นบริเวณพื้นที่ที่ตั้งวัดในปัจจุบัน- วัดโพธิ์แจ้- วัดราษฎร์รังสรรค์ (คอกกระบือ)- วัดบางปิ้ง- วัดโคกขาม- วัดบางกระเจ้า สมุทรสาคร- วัดน้อยนางหงษ์ สมุทรสาคร - วัดใหญ่จอมปราสาท- วัดป้อมวิเชียรโชติการาม

**โรงพยาบาล**
 โรงพยาบาลสมุทรสาคร- โรงพยาบาลเอกชัย- โรงพยาบาลมหาชัย 3- โรงพยาบาลวิภาราม สมุทรสาคร

**ตลาด/นิคมอุตสาหกรรม**
 นิคมอุตสาหกรรมสมุทรสาคร- ตลาดมหาชัยเมืองใหม่- ตลาดท่าจีน- ตลาดมหาชัยเมืองเก่า- ตลาดกลางกุ้ง สมุทรสาคร

**สถานศึกษา**
 โรงเรียนสมุทรสาครวิทยาลัย- โรงเรียนสารสาสน์วิเทศน์สมุทรสาคร- คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ศูนย์การศึกษาจังหวัดสมุทรสาคร

**ห้างสรรพสินค้า**
 เซ็นทรัลพลาซ่า มหาชัย

**การคมนาคม**

**ถนน**
ถนนสายสำคัญในอำเภอเมืองสมุทรสาคร ได้แก่- ถนนพระรามที่ 2- ถนนเอกชัย- ถนนเศรษฐกิจ

**ขนส่งทางบก**

**หมวด 1 กทม.**
 สาย 7 (4-36) รพ.เอกชัย - หัวลำโพง (เอกชน)- สาย 68 (เสริม) สมุทรสาคร - บางลำพู (ขสมก.)- สาย 105 (4-18) สมุทรสาคร - คลองสาน (ขสมก.)- สาย 120 (4-21) สมุทรสาคร - แยกบ้านแขก (เอกชน)

**หมวด 2**
 สาย 76 กรุงเทพ - สมุทรสงคราม

**หมวด 3**
 สาย 402 นครปฐม - สมุทรสาคร

**ขนส่งทางราง**
 สถานีรถไฟมหาชัย- ที่หยุดรถไฟท่าฉลอม

**อ้างอิง**

เมืองสมุทรสาคร