รัฐเคาะลีฟะฮ์ฟาฏิมียะฮ์

รัฐเคาะลีฟะฮ์ฟาฏิมียะฮ์ (الخلافة الفاطمية) เป็นรัฐเคาะลีฟะฮ์แบบชีอะฮ์อิสมาอิลียะฮ์ที่ปกครองพื้นที่ส่วนใหญ่ของแอฟริกาเหนือ ตั้งแต่ทะเลแดงทางฝั่งตะวันออก ถึงมหาสมุทรแอตแลนติกทางฝั่งตะวันตก เป็นราชวงศ์ของชาวอาหรับที่ปกครองแถวชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียนของแอฟริกาและทำให้อียิปต์เป็นศูนย์กลางของรัฐเคาะลีฟะฮ์ โดยครอบครองตั้งแต่มัฆริบ, ซูดาน, ซิซิลี, ลิแวนต์ และฮิญาซ
พวก ฟาฏิมิด (al-Fāṭimīyūn) อ้างว่าตนสืบเชื้อสายมาจากฟาฏิมะฮ์ ลูกสาวของศาสดามุฮัมมัด รัฐของพวกฟาฏิมิดเริ่มก่อร่างแถวชายฝั่งทางภาคตะวันตกของแอฟริกาเหนือ (ในประเทศแอลจีเรีย) ในปีค.ศ. 909 ได้มีการยึดครองร็อกกอดะฮ์ เมืองหลวงของอัฆลาบิด ในปีค.ศ. 921 พวกฟาฏิมิดได้ก่อตั้งเมืองหลวงของตนที่ตูนีเซียของอัลมะฮ์ดียะฮ์ ในปีค.ศ. 948 พวกเขาได้ย้ายเมืองหลวงไปที่อัลมันศูรียะฮ์ ใกล้กับก็อยเราะวานในตูนีเซีย ในปีค.ศ. 969 พวกเขาได้ยึดครองอียิปต์และตั้งเมืองไคโรเป็นเมืองหลวง จึงทำให้เอียิปต์เป็นศูนย์กลางทางการเมือง, วัฒนธรรม และศาสนาของชาวอาหรับ
หลังจากการพิชิตครั้งแรก รัฐเคาะลีฟะฮ์ได้ยอมรับความต่างทางศาสนาต่อลัทธิที่ไม่ใช่ชีอะฮ์ของอิสลาม เช่นเดียวกันกับชาวยิว, ชาวมอลตาที่นับถือศาสนาคริสต์ และคอปติก อย่างไรก็ตาม ผู้นำของรัฐนี้ไม่ได้ดำเนินการจูงใจประชากรในอียิปต์ไปมากเสียเท่าไหร่
ในช่วงปลายศตวรรษที่ 11 และศตวรรษที่ 12 รัฐเคาะลีฟะฮ์ฟาฏิมียะฮ์เสี่อมถอยลงเรื่อย ๆ และในปีค.ศ. 1171 เศาะลาฮุดดีนได้โจมตีรัฐนี้ และก่อตั้งราชวงศ์อัยยูบิดกับรวมรัฐของฟาฏิมียะฮ์ให้เป็นส่วนหนึ่งของ nowrap|รัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์.

**ราชวงศ์**

**เคาะลีฟะฮ์**
#อบูมุฮัมมัด อับดุลลอฮ์ อัลมะฮ์ดี บิลลาฮ์ (ค.ศ. 909–934) ผู้ก่อตั้งราชวงศ์ฟาฏิมียะฮ์
#อบูลกอซิม มุฮัมมัด อัลกออิม บิอัมริลลาฮ์ (ค.ศ. 934–946)
#อบูฏอฮิร อิสมาอิล อัลมันศูร บิลลาฮ์ (ค.ศ.946–953)
#อบูตะมีม มะอัดด์ อัลมุอิซซ์ ลิดีนัลลอฮ์ (ค.ศ. 953–975) อียิปต์ถูกครอบครองในรัชสมัยนี้
#อบูมันศูร นิซาร์ อัลอะซีซ บิลลาฮ์ (ค.ศ. 975–996)
#อบูอะลี อัลมันศูร อัลฮากิม บิอัมริลลาฮ์ (ค.ศ.996–1021) ศาสนาดรูซถูกก่อตั้งในรัชสมัยนี้
#อบูลฮะซัน อะลี อัซซอฮิร ลิอิอ์ซาซ ดีนัลลอฮ์ (ค.ศ. 1021–1036)
#อบูตะมีม มะอัดด์ อัลมุสตันศิร บิลลาฮ์ (ค.ศ. 1036–1094) การทะเลาะในเรื่องผู้สืบทอด นำไปสู่การแยกตัวของนิซารี
#อัลมุสตะอ์ลี บิลลาฮ์ (ค.ศ.1094–1101)
#อบูอะลี มุนศูร อัลอามิร บิอะฮ์กามัลลอฮ์ (ค.ศ. 1101–1130) ผู้ปกครองฟาฏิมียะฮ์หลังจากพระองค์ไม่ถือว่าพระองค์เป็นอิหม่ามโดยอิสมาอิลีสายมุสตะอ์ลี/ฏ็อยยะบียะฮ์
#อับดุลมะญีด อัลฮาฟิซ (ค.ศ. 1130–1149) ลัทธิฮาฟิซีถูกก่อตั้งโดยมีอัลฮาฟิซเป็นอิหม่าม
#อัซซอฟิร (ค.ศ. 1149–1154)
#อัลฟาอิซ (ค.ศ. 1154–1160)
#อัลอาฎิด (ค.ศ. 1160–1171)

**ดูเพิ่ม**
รายชื่อราชวงศ์อิสลามนิกายชีอะฮ์

**อ้างอิง**

**สารานุกรม**
  ref=harv-  url = http://dx.doi.org/10.1163/1573-3912_islam_COM_0218- Cortese, Delia, "Fatimids", in Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God (2 vols.), Edited by C. Fitzpatrick and A. Walker, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol I, pp. 187–191.- ref=harv -  ref=harv- edition=Second- url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/*-COM_27045-  url = https://semanticscholar.org/paper/671ee821a8fb6c566a30a6ba08aa634e4cc058a0 - ref=harv- url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-islamica/*-COM_036112

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Fatimids entry in the Encyclopaedia of the Orient. date=2010-11-01 -  The Institute of Ismaili Studies, London.-  The Shia Fatimid Dynasty in Egypt
หมวดหมู่:อดีตประเทศในยุโรป
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ของแอฟริกาเหนือ
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ของทะเลเมดิเตอร์เรเนียน
หมวดหมู่:อียิปต์ในยุคกลาง
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ของประเทศมอลตา
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ของปาเลสไตน์ (แคว้น)
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ของซาอุดีอาระเบีย
หมวดหมู่:ซิซิลีในยุคกลาง
หมวดหมู่:อิสมาอิลียะฮ์
หมวดหมู่:ชีอะฮ์
หมวดหมู่:อดีตประเทศในตะวันออกกลาง
หมวดหมู่:อดีตกษัตริย์ของแอฟริกา
หมวดหมู่:อดีตกษัตริย์ของเอเชีย
หมวดหมู่:อดีตกษัตริย์ของยุโรป
หมวดหมู่:ราชวงศ์ตะวันออกกลาง
หมวดหมู่:ราชวงศ์มุสลิม
ฟาติมียะฮ์
ฟาติมียะฮ์
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ศาสนาอิสลาม
หมวดหมู่:รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 10
หมวดหมู่:สิ้นสุดในคริสต์ศตวรรษที่ 12