อำเภอสวนผึ้ง

สวนผึ้ง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดราชบุรี มีชายแดนติดต่อกับประเทศเพื่อนบ้านใกล้ที่สุดจากระยะทางจากเมืองหลวง เป็นอำเภอที่มีแนวเขตติดต่อกับประเทศพม่ายาวที่สุดในจังหวัด และเป็นอำเภอศูนย์กลางการท่องเที่ยวและแหล่งวัฒนธรรมสำคัญของจังหวัด มีแม่น้ำสายสำคัญคือแม่น้ำภาชีตัดผ่านอำเภอยาวประมาณ 70 กิโลเมตรไหลจากทิศใต้ไปทิศเหนือ ประชากรส่วนใหญ่ราวร้อยละ 90 เป็นชาวไทยเชื้อสายกะเหรี่ยงและชาวมอญที่อยู่ตามแนวตะเข็บชายแดน อำเภอสวนผึ้งมีสถานที่พักตากอากาศและสถานที่ท่องเที่ยวหลายแห่ง ตลอดจนมีป่านานาพรรณที่ให้เข้าไปศึกษาหาความรู้ได้ แนวเทือกเขาตะนาวศรีแถบนี้ บนพื้นดินไม่เพียงมีป่าไม้อุดมสมบูรณ์เท่านั้น ใต้พื้นดินยังเป็นแหล่งแร่ดีบุกและวุลแฟรมอันสมบูรณ์อีกด้วย ในอดีตยังมีอุตสาหกรรมเหมืองแร่กระจายไปทั่วพื้นที่บริเวณนี้อย่างมาก

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอสวนผึ้งตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่การปกครองข้างเคียงต่อไปนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอด่านมะขามเตี้ย (จังหวัดกาญจนบุรี)- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอจอมบึงและอำเภอบ้านคา- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบ้านคา- ทิศตะวันตก ติดต่อกับภาคตะนาวศรี (ประเทศพม่า)

**ประวัติ**
อำเภอสวนผึ้ง เดิมเป็นตำบลสวนผึ้ง ขึ้นอยู่กับอำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี ได้อนุมัติให้ตั้งกิ่งอำเภอสวนผึ้งขึ้นเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2517 และได้เปิดบริการประชาชนเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2517
ที่มาของคำว่า "สวนผึ้ง" มาจากพื้นที่โดยทั่วไปของอำเภอซึ่งมีสภาพแวดล้อมประกอบด้วยธรรมชาติ ป่าไม้ เทือกเขา และมีต้นไม้ชนิดหนึ่ง เป็นต้นไม้ที่มีสีขาวนวล ไม่มีเปลือกกะเทาะหรือลอกให้เห็น ที่สำคัญคือจะมีผึ้งจำนวนมากมาอาศัยทำรังบนต้นไม้ชนิดนี้เท่านั้น ชาวบ้านจึงเรียกต้นไม้ต้นนั้นว่า "ต้นผึ้ง" และได้กลายเป็นชื่ออำเภอในปัจจุบัน- วันที่ 6 มิถุนายน 2515 ตั้งตำบลป่าหวาย และตำบลบ้านบึง แยกออกจากตำบลสวนผึ้ง- วันที่ 5 พฤศจิกายน 2517 แยกพื้นที่ตำบลสวนผึ้ง ตำบลป่าหวาย และตำบลบ้านบึง อำเภอจอมบึง มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอสวนผึ้ง ขึ้นกับอำเภอจอมบึง- วันที่ 6 พฤศจิกายน 2522 ตั้งตำบลท่าเคย แยกออกจากตำบลป่าหวาย- วันที่ 23 กันยายน 2523 ตั้งตำบลบ้านคา แยกออกจากตำบลบ้านบึง- วันที่ 31 มีนาคม 2526 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอสวนผึ้ง อำเภอจอมบึง เป็น อำเภอสวนผึ้ง- วันที่ 25 กันยายน 2527 ตั้งตำบลหนองพันจันทร์ แยกออกจากตำบลบ้านคา- วันที่ 11 มีนาคม 2529 จัดตั้งสุขาภิบาลสวนผึ้ง ในท้องที่บางส่วนของตำบลสวนผึ้ง และจัดตั้งสุขาภิบาลบ้านชัฎป่าหวาย ในท้องที่บางส่วนของตำบลป่าหวาย และตำบลท่าเคย- วันที่ 1 สิงหาคม 2531 ตั้งตำบลตะนาวศรี แยกออกจากตำบลสวนผึ้ง- วันที่ 1 กรกฎาคม 2540 แยกพื้นที่ตำบลบ้านคา ตำบลบ้านบึง และตำบลหนองพันจันทร์ อำเภอสวนผึ้ง มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอบ้านคา ขึ้นกับอำเภอสวนผึ้ง- วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลสวนผึ้ง และสุขาภิบาลบ้านชัฎป่าหวาย เป็นเทศบาลตำบลสวนผึ้ง และเทศบาลตำบลบ้านชัฎป่าหวาย- วันที่ 8 กันยายน 2550 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอบ้านคา อำเภอสวนผึ้ง เป็น อำเภอบ้านคา

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอสวนผึ้งแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 4 ตำบล 37 หมู่บ้าน

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอสวนผึ้งประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลบ้านชัฏป่าหวาย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลป่าหวายและตำบลท่าเคย- เทศบาลตำบลสวนผึ้ง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสวนผึ้ง- องค์การบริหารส่วนตำบลสวนผึ้ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสวนผึ้ง (นอกเขตเทศบาลตำบลสวนผึ้ง)- องค์การบริหารส่วนตำบลป่าหวาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าหวาย (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านชัฏป่าหวาย)- องค์การบริหารส่วนตำบลท่าเคย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าเคย (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านชัฏป่าหวาย)- องค์การบริหารส่วนตำบลตะนาวศรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะนาวศรีทั้งตำบล

**สถานที่ท่องเที่ยว**
 โป่งยุบ- ธารน้ำร้อนบ่อคลึง - อุทยานธรรมชาติวิทยา- น้ำตกเก้าโจนหรือน้ำตกเก้าชั้น- น้ำตกบ้านบ่อหวี- น้ำตกผาแดง (เขากระโจม)- แก่งส้มแมว (สวนป่าสิริกิติ์) - พิพิธภัณฑ์ภโวทัยหรือสวนภูมิปัญญาชาวบ้าน - น้ำพุร้อนโป่งกระทิง- สำนักสงฆ์หินสูง- ตลาดโอ๊ะป่อย- ตลาดเฌอซี๊ญ่า (ตลาดไกวเปล)- ตลาดบ้านมอญห้วยน้ำใส- ตลาดหินหล่น- ตลาดทุ่งเจดีย์- จุดชมวิวเขากระโจม- จุดชมวิวห้วยคอกหมู- จุดชมวิวเขาแหลม- จุดชมวิวเขาสวรรค์ สวนผึ้ง- เดอะ ซีนเนอรี่ วินเทจ ฟาร์ม- อัลปาก้าฮิลล์- บ้านหอมเทียน- เวเนโต้ สวนผึ้ง- น้ำตกเก้าโจนหรือน้ำตกเก้าชั้น- ธารน้ำร้อนบ่อคลึง- แก่งส้มแมว

**อ้างอิง**

สวนผึ้ง