ปลาหมอแคระอพิสโตแกรมมา

ปลาหมอแคระอพิสโตแกรมมา เป็นปลาในวงศ์ปลาหมอสี (Cichlidae) สกุลหนึ่ง ใช้ชื่อสกุลว่า Apistogramma (/อะ-พิส-โต-แกรม-มา/) จัดเป็นปลาขนาดเล็กในวงศ์นี้ จัดได้เป็นว่าปลาหมอแคระสกุลหนึ่ง 
มีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกาใต้ แพร่กระจายพันธุ์และอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำที่มีค่าความเป็นกรดของน้ำค่อนข้างต่ำ (ต่ำกว่า 6.5 pH) จัดเป็นปลาที่มีความหลากหลายทางพันธุกรรมอย่างมาก สามารถแบ่งออกได้เป็นหลายชนิด มีลักษณะรูปร่างโดยรวมคือ ลำตัวเพรียวยาว สีสันสดใสมากโดยเฉพาะในปลาเพศผู้ ครีบอกเรียวยาวปลายแหลม รวมทั้งครีบหลังที่ดูโดดเด่น ปลายหางแหลม มีความแตกต่างอย่างมากระหว่างเพศผู้กับเพศเมีย กล่าวคือ เพศผู้มีสีสันที่สดสวยกว่าและมีขนาดลำตัวที่สวยกว่า แต่เมื่อตกใจสีจะซีดได้ ขนาดเมื่อโตเต็มที่แล้วจะมีความยาวโดยเฉลี่ยประมาณ 2 นิ้ว
เป็นปลาที่นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม โดยสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้ในตู้เลี้ยง โดยเฉพาะการเลี้ยงในตู้ไม้น้ำ มีอุปนิสัยเรียบร้อย ไม่ก้าวร้าว และไม่ทำลายต้นไม้ในตู้  มีพฤติกรรมในการขยายพันธุ์ โดยวางไข่ติดกับผนังถ้ำหรือโขดหินในแบบกลับหัว ซึ่งรูปแบบการวางไข่อาจจะแตกต่างไปตามชนิด ซึ่งในฤดูผสมพันธุ์ ปลาเพศผู้จะอวดสีและครีบแข่งกันเพื่อดึงดูดความสนใจจากปลาเพศเมีย ปลาเพศเมียอายุน้อยอาจวางไข่ได้ประมาณ 20 ฟอง ขณะที่ตัวที่มีอายุมากและสมบูรณ์พร้อมจะวางไข่ได้ถึง 100 ฟอง เมื่อฟักออกเป็นตัวแล้ว เพศเมียจะเป็นฝ่ายดูแลลูก โดยไม่ให้ปลาเพศผู้เข้ามายุ่งเกี่ยว ถึงแม้ว่าอาจมีเพศผู้บางตัวสามารถเลี้ยงลูกได้เช่นกัน  ในหลายชนิดสามารถผสมพันธุ์แบบหมู่ คือ เพศผู้หนึ่งตัวต่อเพศเมียหลายตัวได้ ในขณะที่บางชนิดจะผสมพันธุ์กันแบบคู่ต่อคู่
ปลาในสกุลนี้ชนิดที่นิยมเลี้ยงได้แก่ชนิด A. agassizii, A. hongsloi และ A. viejita เป็นต้น
ปลาหมอสีในสกุลนี้ จัดเป็นปลาที่มีวงจรชีวิตสั้น หลายชนิดสามารถผสมพันธุ์ได้ตั้งแต่มีอายุเพียง 3-4 เดือน 

**การจำแนก**
ประมาณ 85 ชนิด- Apistogramma acrensis Staeck, 2003- Apistogramma agassizii (Steindachner, 1875) (ปลาหมอแคระอกาสซิสสิอาย)- Apistogramma aguarico U. Römer, & I. J. Hahn, 2013- Apistogramma alacrina S. O. Kullander, 2004- Apistogramma allpahuayo U. Römer, Beninde, Duponchelle, Vela Díaz, H. Ortega, I. J. Hahn, Soares, Díaz Cachay, García-Dávila, Sirvas Cornejo & Renno, 2012- Apistogramma amoena (Cope, 1872) (เป็นไปได้ว่าอาจจะเป็นปลาชนิดหนึ่งในสกุล Crenicichla)- Apistogramma angayuara S. O. Kullander & E. J. G. Ferreira, 2005- Apistogramma arua U. Römer & Warzel, 1998- Apistogramma atahualpa U. Römer, 1997- Apistogramma baenschi U. Römer, I. J. Hahn, E. Römer, Soares & Wöhler, 2004- Apistogramma barlowi U. Römer, & I. J. Hahn, 2008- Apistogramma bitaeniata Pellegrin, 1936- Apistogramma borellii (Regan, 1906) - Apistogramma brevis S. O. Kullander, 1980- Apistogramma cacatuoides Hoedeman, 1951 (ปลาหมอแคระคาเคทอยเดส)- Apistogramma caetei S. O. Kullander, 1980- Apistogramma caudomaculata Mesa S. & Lasso, 2011- Apistogramma cinilabra U. Römer, Duponchelle, Vela Díaz, García-Dávila, Sirvas Cornejo, Díaz Cachay & Renno, 2011- Apistogramma commbrae (Regan, 1906) - Apistogramma cruzi S. O. Kullander, 1986- Apistogramma diplotaenia S. O. Kullander, 1987- Apistogramma elizabethae S. O. Kullander, 1980- Apistogramma eremnopyge Ready & S. O. Kullander, 2004- Apistogramma erythura Staeck & I. Schindler, 2008- Apistogramma eunotus S. O. Kullander, 1981- Apistogramma flabellicauda Mesa S. & Lasso, 2011- Apistogramma geisleri Meinken, 1971- Apistogramma gephyra S. O. Kullander, 1980- Apistogramma gibbiceps Meinken, 1969- Apistogramma gossei S. O. Kullander, 1982- Apistogramma guttata Antonio C., S. O. Kullander & Lasso, 1989- Apistogramma helkeri I. Schindler & Staeck, 2013- Apistogramma hippolytae S. O. Kullander, 1982- Apistogramma hoignei Meinken, 1965- Apistogramma hongsloi S. O. Kullander, 1979 (ปลาหมอแคระฮองสโลอาย)- Apistogramma huascar U. Römer, Pretor & I. J. Hahn, 2006- Apistogramma inconspicua S. O. Kullander, 1983- Apistogramma iniridae S. O. Kullander, 1979- Apistogramma inornata Staeck, 2003- Apistogramma intermedia Mesa S. & Lasso, 2011- Apistogramma juruensis S. O. Kullander, 1986- Apistogramma lineata Mesa S. & Lasso, 2011- Apistogramma linkei Koslowski, 1985- Apistogramma luelingi S. O. Kullander, 1976- Apistogramma macmasteri S. O. Kullander, 1979- Apistogramma martini U. Römer, I. J. Hahn, E. Römer, Soares & Wöhler, 2003- Apistogramma megaptera Mesa S. & Lasso, 2011- Apistogramma meinkeni S. O. Kullander, 1980- Apistogramma mendezi U. Römer, 1994- Apistogramma minima Mesa S. & Lasso, 2011- Apistogramma moae S. O. Kullander, 1980- Apistogramma nijsseni S. O. Kullander, 1979- Apistogramma norberti Staeck, 1991- Apistogramma nororientalis Mesa S. & Lasso, 2011- Apistogramma ortmanni (C. H. Eigenmann, 1912)- Apistogramma panduro U. Römer, 1997- Apistogramma pantalone U. Römer, E. Römer, Soares & I. J. Hahn, 2006- Apistogramma paucisquamis S. O. Kullander & Staeck, 1988- Apistogramma paulmuelleri U. Römer, Beninde, Duponchelle, García-Dávila, Vela Díaz & Renno, 2013- Apistogramma payaminonis S. O. Kullander, 1986- Apistogramma pedunculata Mesa S. & Lasso, 2011- Apistogramma personata S. O. Kullander, 1980- Apistogramma pertensis (Haseman, 1911)- Apistogramma piaroa Mesa S. & Lasso, 2011- Apistogramma piauiensis S. O. Kullander, 1980- Apistogramma playayacu U. Römer, Beninde & I. J. Hahn, 2011- Apistogramma pleurotaenia (Regan, 1909)- Apistogramma pulchra S. O. Kullander, 1980- Apistogramma regani S. O. Kullander, 1980- Apistogramma resticulosa S. O. Kullander, 1980- Apistogramma rositae U. Römer, E. Römer & I. J. Hahn, 2006- Apistogramma rubrolineata Hein, Zarske & Zapata, 2002- Apistogramma rupununi Fowler, 1914 - Apistogramma salpinction S. O. Kullander & E. J. G. Ferreira, 2005- Apistogramma similis Staeck, 2003- Apistogramma staecki Koslowski, 1985- Apistogramma steindachneri (Regan, 1908)- Apistogramma taeniata (Günther, 1862)- Apistogramma trifasciata (C. H. Eigenmann & C. H. Kennedy, 1903) (ปลาหมอแคระไตรฟาสเซียตัส)- Apistogramma tucurui Staeck, 2003- Apistogramma uaupesi S. O. Kullander, 1980- Apistogramma urteagai S. O. Kullander, 1986- Apistogramma velifera Staeck, 2003- Apistogramma viejita S. O. Kullander, 1979- Apistogramma wapisana U. Römer, I. J. Hahn & Conrad, 2006

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 รายชื่อชนิดปลาหมอสีในสกุล Apistogramma ทั้งหมด จากFishbse.org
*http://www.apistogramma.com/forum/ date=2011-08-28 - เปิดโลกปลาหมอแคระ ( Apistogramma )
หมวดหมู่:วงศ์ย่อยปลาหมอเอิร์ธอีเตอร์
หมวดหมู่:ปลาตู้
หมวดหมู่:ปลาทวีปอเมริกาใต้
หมวดหมู่:สกุลอพิสโตแกรมมา