วิกิพีเดีย:คู่มือการเขียน/การทับศัพท์ภาษาเยอรมัน

การทับศัพท์ภาษาเยอรมันในที่นี้เป็นหลักการที่กำหนดตามสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

**หลักทั่วไป**
1. การทับศัพท์ภาษาเยอรมันตามหลักเกณฑ์นี้ยึดการออกเสียงเป็นหลัก โดยถ่ายเสียงสระและพยัญชนะตามที่ออกเสียงในภาษาเยอรมันมาตรฐาน (Standarddeutsch) หรือภาษาเยอรมันสูง (Hochdeutsch) และมีตารางเทียบเสียงพยัญชนะและเสียงสระไว้ให้เป็นแนวเทียบ
2. สัญลักษณ์แทนเสียงที่แสดงไว้ในตารางใช้ตามพจนานุกรม Duden – Das Aussprachewörterbuch, 2015. ยกเว้นสัญลักษณ์แทนเสียงพยัญชนะและสระบางเสียงซึ่งจะกล่าวต่อไป อย่างไรก็ดี ผู้ทับศัพท์อาจใช้พจนานุกรมการออกเสียงหรือพจนานุกรมภาษาเยอรมันเล่มอื่นก็ได้ แต่ผู้ใช้ต้องทำความเข้าใจเรื่องสัญลักษณ์ สัทอักษร หรือวิธีการออกเสียงของพจนานุกรมเล่มนั้น ๆ ซึ่งจะแตกต่างกันไปในแต่ละเล่ม สัทอักษรสากลนอกจากจะใช้อักษรโรมันแทนเสียงแล้ว ยังใช้สัญลักษณ์อื่น ๆ อีก ตัวอย่างต่อไปนี้นำมาจากพจนานุกรม Duden – Das Aussprachewörterbuch, 2015. สัญลักษณ์แทนเสียงแสดงไว้ในวงเล็บเหลี่ยม
::::::::เสียง ʃ ในคำ Schule IPA|ˈʃuːlə
::::::::เสียง ç ในคำ ich IPA|ɪç
::::::::เสียง ʒ ในคำ Massage IPA|maˈsaːʒə
::::::::เสียง ŋ ในคำ singen IPA|ˈzɪŋən
::::::::เสียง ø ในคำ Öl IPA|øːl
::::::::เสียง œ ในคำ öffnen IPA|ˈœfnən
::::::::เสียง ʊ ในคำ Kuss IPA|kʊs
::::::::เสียง ʏ ในคำ müssen IPA|ˈmʏsn̩
3. คำทับศัพท์ที่มีประกาศในราชกิจจานุเบกษา เช่น คำในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน, กำหนดชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครอง และเมืองหลวง, ศัพท์บัญญัติชื่อแร่และศัพท์บัญญัติชื่อธาตุ ฯลฯ ให้ใช้ตามประกาศครั้งล่าสุด
4. รูปสระในตำแหน่งต้นคำหรือต้นเค้าศัพท์ เมื่อออกเสียงจะมีเสียงพยัญชนะ ʔ นำหน้า (แม้ว่าพจนานุกรมโดยทั่วไปจะไม่แสดงเสียงนี้เมื่ออยู่ต้นคำก็ตาม) ในการทับศัพท์จึงต้องใส่รูปพยัญชนะ อ ด้วย เช่น
5. เสียงสระในภาษาเยอรมันที่ต่างกับเสียงสระในภาษาไทย ได้กำหนดให้ทับศัพท์เป็นเสียงสระที่ใกล้เคียงแทน เช่น
::5.1 เสียง ʏ ทับศัพท์เป็น –ึ ในพยางค์ปิดหรือพยางค์ที่มีพยัญชนะท้าย เช่น
::::และเสียง y ทับศัพท์เป็น –ือ ในพยางค์เปิดหรือพยางค์ที่ไม่มีพยัญชนะท้าย เช่น
::5.2 เสียง e และ eː ทับศัพท์เป็น เ– เช่น
::5.3 เสียง øː, ø และ œ ทับศัพท์เป็น เ–อ เมื่ออยู่ในพยางค์เปิด และทับศัพท์เป็น เ–ิ เมื่ออยู่ในพยางค์ปิด เช่น
6. เสียงสระ ɪ, i และ iː ได้กำหนดให้ทับศัพท์ดังนี้
::6.1 เสียง ɪ ทับศัพท์เป็น –ิ เช่น
::6.2 เสียง i ทับศัพท์เป็น –ี เช่น
::6.3 เสียง iː ทับศัพท์เป็น –ี เช่น
7. เสียงสระ ʊ, u และ uː ได้กำหนดให้ทับศัพท์ดังนี้
::7.1 เสียง ʊ ทับศัพท์เป็น –ุ เช่น
::7.2 เสียง u ทับศัพท์เป็น –ู เช่น
::7.3 เสียง uː ทับศัพท์เป็น –ู เช่น
8. เสียง ʀ ที่เป็นพยัญชนะท้าย ในภาษาเยอรมันปัจจุบัน เสียง ʀ ที่เป็นพยัญชนะท้ายพยางค์มักจะกลายเสียงเป็นสระ ɐ พจนานุกรม Duden – Das Aussprachewörterbuch ยังคงใช้สัทอักษร r แทนรูปเขียน r ที่เป็นพยัญชนะท้ายพยางค์ในคำจำนวนหนึ่ง แต่หลักเกณฑ์การทับศัพท์นี้จะแสดงสัทอักษรไว้ 2 รูป คือ ɐ และ ʀ และให้ทับศัพท์เป็น ร โดยใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับไว้ เพื่อแสดงว่าเป็นรูปเขียน r ที่ออกเสียงเป็น ɐ หรือ ʀ เช่น
9. เสียงสระ ɐ ที่กลายเสียงมาจากเสียง ʀ เมื่อตามหลังสระหลายตัวจะทำให้เกิดเสียงสระ 2 เสียงต่อกัน ซึ่งไม่สามารถเทียบเสียงสระในภาษาไทยได้ จึงกำหนดให้ทับศัพท์เป็นเสียงสระที่ใกล้เคียง เช่น เสียง eː, oː และ yː เมื่อตามด้วยเสียง ɐ ทับศัพท์เป็น แ–ร์, –อร์ และ เ–ือร์ ตามลำดับ เช่น
10. เสียงสระ ɐ ที่มีรูปเขียนเป็น er ให้ทับศัพท์เป็น เ–อร์ เมื่ออยู่ในพยางค์เปิด และทับศัพท์เป็น เ–ิร์ เมื่ออยู่ในพยางค์ปิด เพื่อแสดงรูปเขียนในภาษาเยอรมัน เช่น
11. เสียงสระ ə ในภาษาเยอรมันเป็นเสียงสั้น แต่ในการทับศัพท์ให้ใช้รูปสระ เ–อ เมื่ออยู่ในพยางค์เปิด และใช้รูป เ–ิ เมื่ออยู่ในพยางค์ปิด เช่น
12. เสียงสระประสม ในภาษาเยอรมันมีทั้งหมด 3 เสียง ซึ่งตำราด้านสัทศาสตร์หรือพจนานุกรมการออกเสียงใช้สัทอักษรแตกต่างกัน โดยเทียบได้ดังนี้
::หลักเกณฑ์การทับศัพท์นี้เลือกใช้สัทอักษร aɪ̯, aʊ̯ และ ɔɪ̯ ในการแทนเสียงดังกล่าว เช่น
13. เสียงสระ 2 เสียงต่อกันที่ไม่ใช่สระประสมในภาษาเยอรมัน ให้ทับศัพท์ตามเสียงสระทีละเสียง ไม่ทับศัพท์เป็นสระประสม เช่น
::ยกเว้นเสียง i̯, iː, ɪ ที่ตามด้วยเสียง ə ให้ทับศัพท์เป็นสระประสม เ–ีย เช่น
14. เสียงพยัญชนะ p, t และ k ในภาษาเยอรมันโดยปรกติมีลักษณะเป็นเสียงพ่นลม ให้ทับศัพท์เป็น พ, ท และ ค ตามลำดับ เช่น
::ยกเว้นเมื่อเสียง p และ t ตามหลังเสียง ʃ จะออกเสียงไม่มีลมพ่น ให้ทับศัพท์เป็น ป และ ต ตามลำดับ เช่น
::เสียง p และ t ที่ตามหลังเสียง s ในคำยืมจากภาษาอื่น จะออกเสียงไม่มีลมพ่น ให้ทับศัพท์เป็น ป และ ต ตามลำดับ เช่น
::เสียง k ที่ตามหลังเสียง s ในคำยืมจากภาษาอื่น จะออกเสียงมีลมพ่นหรือไม่มีลมพ่นก็ได้ ให้ทับศัพท์เป็น ค หรือ ก ก็ได้ เช่น
15. เสียงพยัญชนะที่เป็นแกนพยางค์ ให้ทับศัพท์ดังนี้
::15.1 เสียง l̩ ให้ใช้ เ–ิล เช่น
::15.2 เสียง n̩ ให้ใช้ เ–ิน เช่น
16. เสียงพยัญชนะบางเสียงที่ไม่มีในภาษาไทย ให้ทับศัพท์ดังนี้
::16.1 เสียงพยัญชนะ ʃ ทับศัพท์เป็น ช เช่น
::16.2 เสียงพยัญชนะ ç ทับศัพท์เป็น ช เช่น
::16.3 เสียงพยัญชนะ x ทับศัพท์เป็น ค เช่น
::16.4 เสียงพยัญชนะ ʒ ทับศัพท์เป็น ฌ (คำที่มีเสียงนี้ในภาษาเยอรมันมักเป็นคำยืมจากภาษาฝรั่งเศส) เช่น
17. เสียงพยัญชนะกักเสียดแทรก ในภาษาเยอรมันมี 3 เสียงได้แก่ p͡f, t͡s และ t͡ʃ เมื่ออยู่ต้นพยางค์ให้ทับศัพท์เป็นเสียงพยัญชนะเสียงเดียว แต่เมื่ออยู่ระหว่างพยางค์หรือท้ายพยางค์ให้ทับศัพท์เป็นเสียงพยัญชนะ 2 เสียง ดังนี้
::- เสียง p͡f   ตำแหน่งต้นพยางค์ = ฟ เช่น
::::ตำแหน่งระหว่างพยางค์ = พฟ เช่น
::::ตำแหน่งท้ายพยางค์ = พฟ์ เช่น
::::ในตำแหน่งท้ายพยางค์ หากมีพยัญชนะอื่นตามมา ให้ตัดพยัญชนะ พ ออก เช่น
::- เสียง t͡s   ตำแหน่งต้นพยางค์ = ซ เช่น
::::ตำแหน่งระหว่างพยางค์ = ทซ เช่น
::::ตำแหน่งท้ายพยางค์ = ทซ์ เช่น
::::ในตำแหน่งท้ายพยางค์ หากมีพยัญชนะอื่นตามมา ให้ตัดพยัญชนะ ท ออก เช่น
::- เสียง t͡ʃ   ตำแหน่งต้นพยางค์ = ช เช่น
::::ตำแหน่งระหว่างพยางค์ = ทช เช่น
::::ตำแหน่งท้ายพยางค์ = ทช์ เช่น
::::ในตำแหน่งท้ายพยางค์ หากมีพยัญชนะอื่นตามมา ให้ตัดพยัญชนะ ท ออก เช่น
::นอกจากนี้ยังมีเสียงพยัญชนะที่ออกเสียงควบเป็นกลุ่ม ได้แก่ ks, ps, pn และ pm ซึ่งปรากฏในคำยืมจากภาษาอื่น ให้ทับศัพท์โดยใช้หลักเกณฑ์เดียวกับข้างต้น เช่น
::เสียง ks     ตำแหน่งต้นพยางค์ = ซ เช่น
::::ตำแหน่งระหว่างพยางค์ = คซ เช่น
::::ตำแหน่งท้ายพยางค์ = คส์ เช่น
18. เสียงของรูปพยัญชนะ r ในตำราด้านสัทศาสตร์หรือพจนานุกรมการออกเสียงมีการใช้สัทอักษร 3 รูป คือ ʀ, r และ ʁ ซึ่งเป็นหน่วยเสียงเดียวกันในภาษาเยอรมัน แต่ออกเสียงต่างกันตามถิ่น หลักเกณฑ์นี้ใช้สัทอักษร ʀ และใช้พยัญชนะ ร ในการทับศัพท์ เช่น
19. รูปพยัญชนะ h ที่ตามหลังสระ เป็นตัวบ่งชี้ว่าเสียงสระนั้นเป็นเสียงยาวโดยที่รูปพยัญชนะ h ไม่ออกเสียง เมื่อทับศัพท์ไม่ต้องใส่ ห์ เช่น
::ยกเว้นในกรณีที่ต้องการให้เห็นรูปคำแตกต่างจากคำไทยหรือเป็นชื่อเฉพาะ จะใส่รูปพยัญชนะ ห แล้วใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับก็ได้ เช่น
20. รูปพยัญชนะตัวเดียวกันซ้อนกัน 2 ตัว ในตำแหน่งท้ายคำ หากต้องการรักษารูปไว้ ให้ใส่รูปพยัญชนะไทยซ้อนกัน 2 ตัว แล้วใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับที่พยัญชนะตัวสุดท้ายก็ได้ เช่น
21. เสียงพยัญชนะในตำแหน่งระหว่างสระ ถ้าสระของพยางค์หน้าเป็นสระคลาย (Vokal ungespannt) ที่มีเสียงสั้น ได้แก่ ɪ, ʏ, ɛ, œ, ɔ, ʊ หรือเป็นสระ a ในพยางค์ที่เน้นเสียงหรือตามด้วยรูปพยัญชนะซ้อน ในการทับศัพท์เสียงพยัญชนะนั้นให้ซ้อนรูปพยัญชนะไทย เพื่อให้ตัวหนึ่งเป็นตัวสะกดของพยางค์หน้าและอีกตัวหนึ่งเป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ต่อไปตามอักขรวิธีไทย เช่น
::ในกรณีที่พยัญชนะในตำแหน่งระหว่างสระเป็นเสียง s ในการทับศัพท์ให้ใช้ สซ เช่น
::ยกเว้นเมื่อพยัญชนะในตำแหน่งระหว่างสระเป็นเสียง ʀ ให้ทับศัพท์เสียงสระของพยางค์หน้าเป็นสระเสียงยาว และทับศัพท์เสียง ʀ โดยไม่ต้องซ้อนรูปพยัญชนะ ร เช่น
22. การใช้เครื่องหมายทัณฑฆาต มีหลักเกณฑ์ดังนี้
::22.1 คำหรือพยางค์ที่มีเสียงพยัญชนะท้าย 2 เสียงหรือมากกว่า เมื่อทับศัพท์ให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตไว้บนพยัญชนะตัวสุดท้ายเพียงแห่งเดียว เช่น
::22.2 คำหรือพยางค์ที่มีรูปพยัญชนะ r หลังสระ เมื่อทับศัพท์ให้ใส่ ร และใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับไว้ เช่น
::22.3 คำหรือพยางค์ที่มีเสียงพยัญชนะท้ายมากกว่า 2 เสียง และมีรูปพยัญชนะ r อยู่หลังสระ เมื่อทับศัพท์ไม่ต้องใส่ ร และให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตไว้บนพยัญชนะตัวสุดท้าย เช่น
::22.4 คำหรือพยางค์ที่มีเสียงพยัญชนะท้าย 2 เสียง โดยที่เสียง l อยู่หน้าเสียง f หรือ m เมื่อทับศัพท์ให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตที่ ล เช่น
23. การใช้ไม้ไต่คู้ คำทับศัพท์ให้ใช้ไม้ไต่คู้ในกรณีดังต่อไปนี้
::23.1 ในคำที่มีเสียงสระ ɛ (เอะ) และ ɔ (เอาะ) เมื่อมีตัวสะกด เช่น
::23.2 เสียง ɛ ที่ตามด้วยเสียง ɐ หรือ ʀ ในการทับศัพท์กำหนดให้ใช้สระแอ แต่เมื่อตามด้วยพยัญชนะท้ายหลายเสียง เสียงสระจะสั้นลง ให้ตัด ร ออกและใส่ไม้ไต่คู้ เช่น
24. ตัวอักษรภาษาเยอรมัน ในการเขียนตัวย่อใช้ดังนี้
25. อักษรย่อ ให้เขียนทับศัพท์โดยไม่ต้องใส่จุดและไม่เว้นช่องไฟ เช่น
26. คำที่ผูกขึ้นจากอักษรย่อ ซึ่งอ่านออกเสียงได้เสมือนคำคำหนึ่ง มิได้ออกเสียงเรียงตัวอักษร ให้เขียนทับศัพท์ตามเสียงที่ออกและไม่ต้องใส่จุด เช่น
27. อักษรย่อชื่อบุคคล ให้เขียนโดยใส่จุดและเว้นช่องไฟระหว่างชื่อกับนามสกุล เช่น
28. คำนำหน้าชื่อหรือตำแหน่ง ให้ทับศัพท์โดยเขียนคำนำหน้าติดกับชื่อ เช่น
::แต่ถ้าตามด้วยนามสกุลให้เขียนทับศัพท์แยกกัน เช่น
29. การใช้เครื่องหมายยัติภังค์ คำที่มีเครื่องหมายยัติภังค์ เมื่อทับศัพท์ให้ใส่เครื่องหมายยัติภังค์ด้วย เช่น
::คำทับศัพท์ที่เป็นชื่อและนามสกุล ถ้าในภาษาเยอรมันมีเครื่องหมายยัติภังค์ ให้เขียนทับศัพท์โดยมีเครื่องหมายยัติภังค์ตามที่ปรากฏในภาษาเยอรมัน เช่น
::คำทับศัพท์ที่เป็นชื่อเฉพาะ ถ้าทับศัพท์เป็นภาษาไทยแล้วอาจอ่านแยกพยางค์ผิด จะใส่เครื่องหมายยัติภังค์เพื่อช่วยให้อ่านถูกต้องก็ได้ เช่น
30. ชื่อเมืองที่ตามด้วยอักษรย่อของชื่อภูมิศาสตร์ ให้เขียนทับศัพท์เป็นชื่อเต็มตามการออกเสียงในวิกิพีเดียภาษาไทยให้เขียนติดกันไป ไม่ต้องเว้นวรรค เช่น

**ตารางเทียบเสียง**

**เสียงพยัญชนะ**
หมายเหตุ

**เสียงสระ**

**สระเดี่ยว**
หมายเหตุ

**สระประสม**
หมายเหตุ

**ตารางเทียบรูปเขียน**

**รูปพยัญชนะ**
หมายเหตุ

**รูปสระ**

**สระเดี่ยว**
หมายเหตุ

**สระประสม**
หมายเหตุ

**ดูเพิ่ม**
 ภาษาเยอรมัน- หลักเกณฑ์การทับศัพท์ของราชบัณฑิตยสถานและสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

**บรรณานุกรม**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  วิธีทับศัพท์ภาษาเยอรมัน ตาม ประกาสสำนักนายกรัถมนตรี เรื่องบัญญัติสัพทฉบับที่ ๑ ลงวันที่ 24 กันยายน 2485-  หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาเยอรมัน ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาฝรั่งเศส เยอรมัน อิตาลี สเปน รัสเซีย ญี่ปุ่น อาหรับ และมลายู ลงวันที่ 5 มีนาคม 2535-  หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาเยอรมัน ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาเยอรมัน สเปน ญี่ปุ่น และมลายู ลงวันที่ 13 มีนาคม 2561-  วิกิพจนานุกรม ภาคภาษาเยอรมัน
หมวดหมู่:ภาษาเยอรมัน
หมวดหมู่:การทับศัพท์ในวิกิพีเดีย
หมวดหมู่:รูปแบบการเขียนในวิกิพีเดีย
หมวดหมู่:แนวปฏิบัติวิกิพีเดีย