เขตดุสิต

ดุสิต เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร สภาพพื้นที่ประกอบไปด้วยแหล่งการค้า แหล่งที่อยู่อาศัยหนาแน่นมาก เขตทหาร แหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรม นอกจากนี้ยังเป็นสถานที่ตั้งของรัฐสภา กระทรวงต่าง ๆ และพระราชวัง จึงทำให้เขตนี้มีลักษณะราวกับว่าเป็นเขตการปกครองส่วนกลางของประเทศไทย อนึ่ง ที่ทำการสำนักงานส่วนภูมิภาคและสำนักงานประจำประเทศไทย ขององค์การสหประชาชาติ และขององค์การระหว่างประเทศหลายองค์การ ก็อยู่ในพื้นที่เขตนี้

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
เขตดุสิตตั้งอยู่ริมฝั่งซ้ายของแม่น้ำเจ้าพระยาหรือฝั่งพระนคร มีอาณาบริเวณติดต่อ ดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตบางซื่อ มีคลองบางซื่อเป็นเส้นแบ่งเขต- ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตพญาไทและเขตราชเทวี มีทางรถไฟสายเหนือเป็นเส้นแบ่งเขต- ทิศใต้ ติดต่อกับเขตปทุมวัน เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย และเขตพระนคร มีคลองมหานาคและคลองผดุงกรุงเกษมเป็นเส้นแบ่งเขต- ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตบางพลัด มีแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นแบ่งเขต

**ประวัติศาสตร์**
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ปรับปรุงจัดรูปแบบการปกครองใหม่เพื่อให้มีความทันสมัย โดยจัดการปกครองส่วนกลางและส่วนภูมิภาค ซึ่งในมณฑลกรุงเทพมีกระทรวงนครบาลดูแล แบ่งเขตปกครองออกเป็นอำเภอและตำบลเช่นเดียวกับหัวเมืองอื่น ๆ โดย อำเภอดุสิต เป็น 1 ใน 8 อำเภอชั้นใน ตั้งที่ว่าการอำเภออยู่ริมคลองเปรมประชากร ถนนสุโขทัย 
ใน พ.ศ. 2481 อำเภอบางซื่อซึ่งเป็นอำเภอชั้นนอกทางทิศเหนือ ได้ถูกยุบลงเป็นตำบลมาขึ้นกับอำเภอดุสิต และเนื่องจากทางอำเภอมีจำนวนประชากรและพื้นที่กว้างขวางมาก กระทรวงมหาดไทยจึงได้แยกตำบลสามเสนใน ตำบลมักกะสัน ตำบลทุ่งพญาไท ตำบลถนนเพชรบุรี และตำบลถนนพญาไทของอำเภอดุสิต ไปรวมกับพื้นที่บางส่วนของอำเภอบางกะปิ เพื่อจัดตั้งเป็นอำเภอพญาไท ใน พ.ศ. 2509
ภายหลังได้มีการรวมจังหวัดธนบุรีและจังหวัดพระนคร เป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และเปลี่ยนเป็นกรุงเทพมหานครในเวลาต่อมา ซึ่งแบ่งพื้นที่ออกเป็นเขตและแขวงแทนอำเภอและตำบล อำเภอดุสิตจึงได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็น เขตดุสิต มีหน่วยการปกครองย่อย 6 แขวง
ต่อมา ในพื้นที่เขตดุสิตมีประชากรเพิ่มมากขึ้นและยังมีพื้นที่กว้างขวาง ดังนั้น เพื่อให้หน่วยงานราชการสามารถดูแลได้อย่างรวดเร็วและทั่วถึง กรุงเทพมหานครจึงได้จัดตั้งสำนักงานเขตดุสิต สาขา 1 รับผิดชอบแขวงบางซื่อ ซึ่งได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยตั้งเป็นเขตบางซื่อ ในวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532

**การแบ่งเขตการปกครอง**
เขตดุสิตแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 5 แขวง ได้แก่

**ประชากร**

**การคมนาคม**
ถนน- ถนนประชาราษฎร์ สาย 1- ถนนทหาร- ถนนประดิพัทธิ์- ถนนสามเสน- ถนนอำนวยสงคราม- ถนนเศรษฐศิริ- ถนนนครไชยศรี- ถนนสุโขทัย- ถนนราชวิถี- ถนนศรีอยุธยา- ถนนเพชรบุรี- ถนนพิษณุโลก - ถนนนครสวรรค์- ถนนอู่ทองนอก- ถนนอู่ทองใน- ถนนราชดำเนินนอก- ถนนนครราชสีมา- ถนนขาว- ถนนสวรรคโลก- ถนนเทอดดำริ- ถนนพระรามที่ 5- ถนนหลานหลวง- ถนนลูกหลวง- ถนนเตชะวณิช  - ถนนเขียวไข่กา
สะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยามี 1 สะพาน คือ- สะพานกรุงธนบุรี (ซังฮี้) เชื่อมระหว่างเขตดุสิตกับเขตบางพลัด
ที่หยุดรถไฟยมราช
รถไฟ- ทางรถไฟสายเหนือ โดยถือเป็นแนวเส้นแบ่งเขตระหว่างเขตดุสิตกับเขตราชเทวีและเขตพญาไท มีสถานีรถไฟจิตรลดา หรือสถานีรถไฟหลวงจิตรลดา ตั้งอยู่ในพื้นที่แขวงสวนจิตรลดา เขตดุสิต แต่เป็นสถานีพิเศษที่ไม่ได้เปิดใช้เป็นการทั่วไป โดยจะใช้ที่หยุดรถโรงพยาบาลรามาธิบดีเป็นจุดโดยสารแทน และยังมีสถานีสามเสนตั้งอยู่ในแขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต นอกจากนั้นยังมีที่หยุดรถไฟยมราช ตั้งอยู่ในแขวงสวนจิตรลดา เขตดุสิต- รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม (เตาปูน–ราษฎร์บูรณะ–ครุใน) กำลังก่อสร้าง
ทางน้ำ
อาศัย แม่น้ำเจ้าพระยา ในการคมนาคมและสัญจร

**สถานที่สำคัญ**
ไฟล์:Vimanmek Palace stage.jpg|right|thumb|300px|พระที่นั่งวิมานเมฆ
ไฟล์:Bangkok old parliament.jpg|thumb|300px|พระที่นั่งอนันตสมาคม|left

**วัง**
 พระราชวังดุสิต ซึ่งมีพระบรมรูปทรงม้า อยู่ที่ พระลานพระราชวังดุสิต หรือที่เรียกกันว่า "ลานพระรูป" และมีพระที่นั่งและพระตำหนักหลายองค์ในบริเวณพระราชวังดุสิต ที่สำคัญ อาทิ พระที่นั่งอนันตสมาคม พระที่นั่งวิมานเมฆ พระที่นั่งอัมพรสถาน และ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน
ซึ่งพระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ปัจจุบันเป็นที่ประทับประจำของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี- วังศุโขทัย ปัจจุบันเป็นที่ประทับของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา และเคยเป็นที่ประทับของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 ซึ่งสวรรคตเมื่อปี พ.ศ. 2527- วังสวนกุหลาบ
*วังปารุสกวัน ปัจจุบันเป็นที่ทำการสำนักข่าวกรองแห่งชาติ
*วังจันทรเกษม ปัจจุบันเป็นที่ทำการกระทรวงศึกษาธิการ
*วังกรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ ปัจจุบันอยู่ในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร
*วังกรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ปัจจุบันอยู่ในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตเทเวศร์
*สวนสุนันทา ปัจจุบันเป็นมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
*วังกรมหมื่นมหิศรราชหฤทัย ปัจจุบันเป็นที่ตั้งคณะพยาบาลศาสตร์เกื้อการุณย์ มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
*วังกรมหมื่นทิวากรวงศ์ประวัติ ปัจจุบันเป็นมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
สัปปายะสภาสถาน

**สถานที่ทำการรัฐบาล และหน่วยงานราชการ**
 สำนักพระราชวัง- ทำเนียบรัฐบาล- สำนักนายกรัฐมนตรี (ประเทศไทย)- สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี- สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี- สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี- สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ- สำนักข่าวกรองแห่งชาติ- สัปปายะสภาสถาน- รัฐสภาไทย- สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร- สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา- สถานีวิทยุกระจายเสียงรัฐสภา- สถานีวิทยุโทรทัศน์รัฐสภา- บ้านพิษณุโลก- บ้านมนังคศิลา- หอสมุดแห่งชาติ- กระทรวงศึกษาธิการ- กองบัญชาการกองทัพภาคที่ 1 กองทัพบก- กองพลที่ 1 รักษาพระองค์ (พล. 1 รอ.) กองทัพภาคที่ 1 กองทัพบก- สถานีวิทยุกระจายเสียงกองทัพบก กองพลที่ 1 รักษาพระองค์- กรมการทหารสื่อสาร- กรมการขนส่งทหารบก- กองพลทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน- กรมสรรพาวุธทหารบก- กรมสวัสดิการทหารบก (สก.ทบ.)- กรมสรรพสามิต- กองบัญชาการตำรวจนครบาล (บช.น.)- กองบังคับการตำรวจนครบาล 1 (บก.น.1)- สถานีตำรวจนครบาลสามเสน- สถานีตำรวจนครบาลดุสิต- สถานีวิทยุกระจายเสียงกองทัพบก ศูนย์การทหารม้า ยานเกราะ - สถานีวิทยุกระจายเสียงกองทัพบก จเรทหารสื่อสาร (จส.) กรมการทหารสื่อสาร- สถานีวิทยุกระจายเสียงกองทัพบก กรมการขนส่งทหารบก- สถานีวิทยุกระจายเสียงกองทัพบก กองพลทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน- สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน- สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา- สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา- กรมส่งเสริมการเรียนรู้- สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา- สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา
*สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน- พรรคชาติไทยพัฒนา- สำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์- หน่วยราชการในพระองค์- มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร- กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น- กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย

**ศาสนสถาน**
ไฟล์:วัดเบญจฯ.jpg|right|thumb|300px|วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม
วัดคอนเซ็ปชัญ

**ศาสนสถานในศาสนาพุทธ**
 วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม- วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร- วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร- วัดราชผาติการามวรวิหาร- วัดโบสถ์สามเสน - วัดแก้วฟ้าจุฬามณี - วัดจอมสุดาราม - วัดจันทรสโมสร - วัดธรรมาภิรตาราม - วัดน้อยนพคุณ - วัดประชาระบือธรรม - วัดสวัสดิ์วารีสีมาราม - วัดใหม่ทองเสน - วัดอัมพวัน - วัดประสาทบุญญาวาส - วัดสุคันธาราม - วัดสมณานัมบริหาร 

**ศาสนสถานในศาสนาคริสต์**
 วัดนักบุญฟรังซีสเซเวียร์- โบสถ์คอนเซ็ปชัญ

**โรงเรียน**
 โรงเรียนวัดน้อยนพคุณ- โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร- โรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย- โรงเรียนจิตรลดา พระที่นั่งอุดรภาค- โรงเรียนเซนต์คาเบรียล- โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสซาเวียร์คอนแวนต์- โรงเรียนวัดราชาธิวาส- โรงเรียนราชวินิต มัธยม- โรงเรียนราชินีบน- โรงเรียนราชวินิต- โรงเรียนพันธะวัฒนา- โรงเรียนพันธะศึกษาพิทยา- โรงเรียนทีปังกรวิทยาพัฒน์ (วัดโบสถ์)- โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา - โรงเรียนสาธิตละอออุทิศ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต- โรงเรียนกันตะบุตร- โรงเรียนวัดราชผาติการราม

**มหาวิทยาลัย และวิทยาลัย**
 มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา- มหาวิทยาลัยสวนดุสิต- มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช- มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตเทเวศร์- มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตโชติเวช- มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตพณิชยการพระนคร- มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร วิทยาเขตชุมพรเขตอุดมศักดิ์- วิทยาลัยเทคโนโลยีจิตรลดา- วิทยาลัยอาชีวศึกษาอาชีวศิลป์- วิทยาลัยเทคโนโลยีวิมลบริหารธุรกิจ- วิทยาลัยเทคโนโลยีพณิชยการสามเสน

**สวนและพิพิธภัณฑ์**
อุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
*พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ช้างต้น 
*อุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์สำนักงานเขตดุสิต date=2017-09-10 -  แผนที่เขตดุสิต date=2006-04-19 


**อ้างอิง==