กบฏสันติภาพ

กบฏสันติภาพ ชื่อเรียกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495 เมื่อรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้จับกุมประชาชนจำนวนมาก โดยอาศัยอำนาจตามความในกฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ.127 มาตรา 102, 104, 177, 181 และ พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายลักษณะอาญา (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2478 มาตรา 4
ในการจับกุมครั้งนี้ กรมตำรวจได้ออกแถลงการณ์ในวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495 ได้จับกุมบุคคลต่าง ๆ เป็นจำนวนถึง 104 คน
จากนั้นยังได้ทะยอยจับกุมประชาชนเพิ่มเป็นระยะ ๆ จนกระทั่งถึงกลางปี พ.ศ. 2496 ก็ยังมีข่าวว่าได้จับกุม และสึกพระภิกษุที่เคยสนับสนุน และเผยแพร่สันติภาพอีก

**ที่มาของคำว่า "สันติภาพ"**
เนื่องเพราะผู้ที่ถูกจับกุมคุมขังจำนวนหนึ่งเป็นสมาชิกคณะกรรมการสันติภาพแห่งประเทศไทย ซึ่งก่อตั้งเมื่อวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2495 โดยมี นายแพทย์เจริญ สืบแสง เป็นประธานคณะกรรมการ นายกุหลาบ สายประดิษฐ์ และพระมหาดิลก สุวรรณรัตน์ เป็นรองประธาน นาย ส. โชติพันธุ์ (สิบโทเริง เมฆประเสริฐ) เป็นเลขาธิการ ตั้งขึ้นเพื่อต่อต้านสงครามในคาบสมุทรเกาหลี ต่อต้านรัฐบาลสหรัฐอเมริกาซึ่งสนับสนุนสงครามเกาหลี และเรียกร้องให้รัฐบาลไทยถอนตัวจากสงครามเกาหลี และกำลังเตรียมตัวเข้าร่วมประชุมกับนานาชาติในประเทศจีนเพื่อต่อต้านสงครามเกาหลี

**รายชื่อบุคคลที่สนับสนุนการเคลื่อนไหวเพื่อเรียกร้องสันติภาพ**
บรรดาบุคคลที่เข้าร่วมสนับสนุนการเคลื่อนไหวเพื่อเรียกร้องสันติภาพฯ และถูกจับกุมในครั้งนี้ มีหลากหลายกลุ่ม ประกอบไปด้วยนักเขียนหนังสือพิมพ์ที่มีชื่อเสียง อาทิ- นาย กุหลาบ สายประดิษฐ์ - ผู้ช่วยบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ เสนาศึกษาและแผ่วิทยาศาสตร์ โดยมีตำแหน่งเป็น "เจ้าพนักงานโรงวิทยาศาสตร์" - นาย อารีย์ ลีวีระ - เจ้าของหนังสือพิมพ์สยามนิกร- นาย สุภา ศิริมานนท์ - เจ้าของและบรรณาธิการนิตยสารอักษรสาส์น- นาย อุทธรณ์ พลกุล - บรรณาธิการหนังสือพิมพ์ข่าวภาพ- นาย แสวง ตุงคะบรรหาร - บรรณาธิการหนังสือพิมพ์สยามนิกร- นาย บุศย์ สิมะเสถียร - บรรณาธิการหนังสือพิมพ์ไทย- นาย ฉัตร บุณยศิริชัย - บรรณาธิการหนังสือพิมพ์ข่าวภาพ- นาย สมุทร สุรักขกะ - บรรณาธิการหนังสือพิมพ์เกียรติศักดิ์- นาย ทองใบ ทองเปาด์ - บรรณาธิการหนังสือพิมพ์ไทยใหม่- นาย สมัคร บุราวาศ- นาย นเรศ นโรปกรณ์​ นิสิตคณะนิติศาสตร์​ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์​ ชั้นปีที่3
*​ นาย สัมผัส พึ่งประดิษฐ์​ สมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย​
*​ นาย ประจวบ อัมพเศวต​- นายเปลื้อง วรรณศรี ฯลฯ
รวมถึงนักเคลื่อนไหวทางการเมืองต่อต้านรัฐบาล อาทิ- นายมารุต บุนนาค - ประธานกรรมการสโมสรนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์- นายลิ่วละล่อง บุนนาค - ผู้นำนักศึกษา- นายสุวัฒน์ วรดิลก - นักประพันธ์- นายทวีป วรดิลก - นักประพันธ์- นายฟัก ณ สงขลา - ทนายความ- นายสุ่น กิจจำนงค์ - เลขาธิการสมาคมสหอาชีวกรรมกร- นายสุพจน์ ด่านตระกูล ฯลฯ
ต่อมาได้มีการจับกุมเพิ่มเติ่ม อาทิ- ท่านผู้หญิง พูนศุข พนมยงค์ - ภริยารัฐบุรุษอาวุโส นายปรีดี พนมยงค์- นายปาล พนมยงค์- นายสุภัทร สุคนธาภิรมย์- พลตรี เนตร เขมะโยธิน เป็นต้น
บรรดาผู้ที่ถูกจับกุมนั้น เป็นที่ทราบกันว่าเป็นผู้ที่มีความคิดเห็นไม่ตรงกับรัฐบาล บางรายกำลังเคลื่อนไหวต่อต้านรัฐบาลอย่างลับ ๆ รวมถึงได้ร่วมมือกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยด้วย
คดีนี้ อัยการสั่งฟ้องผู้ต้องหารวมทั้งสิ้น 54 ราย ศาลได้พิพากษาจำคุก บางราย 13 ปี บางราย 20 ปี และได้รับการประกันตัวและพ้นโทษตาม พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมในโอกาสครบ 25 พุทธศตวรรษ พ.ศ. 2499 ใน พ.ศ. 2500

**ดูเพิ่ม**
 ประเทศไทยในสงครามเกาหลี- กบฏแมนฮัตตัน- กบฏวังหลวง- เจริญ สืบแสง- กุหลาบ สายประดิษฐ์- อารีย์ ลีวีระ- ทองใบ ทองเปาด์- สุภา ศิริมานนท์- กำพล วัชรพล- สุลักษณ์ ศิวรักษ์- เสถียร โพธินันทะ- ส.พลายน้อย- มารุต บุนนาค- ส. ธรรมยศ- จิตร ภูมิศักดิ์- อัศนี พลจันทร- อิศรา อมันตกุล- โชติ แพร่พันธุ์- มาลัย ชูพินิจ- คำสิงห์ ศรีนอก

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ย้อนรอยรัฐประหารไทย ตอนที่ 12 กบฏสันติภาพ
สันติภาพ
หมวดหมู่:ประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์
หมวดหมู่:พ.ศ. 2495
หมวดหมู่:มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์