พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล

พลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล (ประสูติ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2493) เป็นพระโอรสในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร ประสูติแต่หม่อมทองแถม ยุคล ณ อยุธยา และเป็นพระราชปนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระอิสริยยศเมื่อแรกประสูติเป็น หม่อมเจ้าเฉลิมศึก ยุคล และทรงได้รับการสถาปนาพระอิสริยยศขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า มีพระนามตามที่จารึกในพระสุพรรณบัฏว่า "พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล" เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2567 
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล ทรงเป็นเจ้านายชั้น "พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า" พระองค์แรกในราชสกุลยุคล และเป็นพระองค์เจ้าตั้งพระองค์แรกในรัชกาลปัจจุบัน โดยได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งเป็นนายทหารพิเศษ ประจำกรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล ทรงเป็นรัชทายาทลำดับที่ 3 ตามกฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการสืบราชสันตติวงศ์ พระพุทธศักราช 2467 รองจากสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ มหาวชิโรตตมางกูร สิริวิบูลยราชกุมาร (ลำดับที่ 1) และหม่อมเจ้านวพรรษ์ ยุคล (ลำดับที่ 2)

**พระประวัติ**
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล ประสูติเมื่อวันอังคารที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2493 มีพระอิสริยยศเมื่อแรกประสูติเป็น หม่อมเจ้าเฉลิมศึก ยุคล มีพระนามลำลองว่า "พระองค์ชายกุ๊กไก่" เป็นพระโอรสในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร กับหม่อมทองแถม ยุคล ณ อยุธยา (สกุลเดิม ประยูรโต) เป็นพระนัดดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ายุคลทิฆัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศวร์ กับพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมเขตรมงคล และเป็นพระราชปนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กับพระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา มีพระโสทรเชษฐภคินีร่วมพระมารดาสององค์ คือ ท่านหญิงศรีสว่างวงศ์ บุญจิตราดุลย์ และหม่อมเจ้าหญิงยังไม่มีพระนามที่สิ้นชีพิตักษัยเมื่อชันษา 1 วัน   
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล ทรงเป็นพระญาติชั้นพระภาดา (ลูกพี่ลูกน้อง) ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยมีพระภาดา (ลูกพี่ลูกน้อง) ที่สำคัญหนึ่งองค์คือ หม่อมเจ้านวพรรษ์ ยุคล พระโอรสองค์เล็กในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล (พระเชษฐาร่วมพระมารดาเดียวกันในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร) นอกจากนี้ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล มีพระเชษฐาร่วมพระบิดาที่สำคัญหนึ่งองค์คือ หม่อมเจ้ามงคลเฉลิม ยุคล และมีพระอนุชาร่วมพระบิดาที่สำคัญหนึ่งองค์คือ หม่อมเจ้าฑิฆัมพร ยุคล  

**การศึกษา**
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล สำเร็จการศึกษาที่โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย จากนั้นเสด็จไปศึกษาต่อต่างประเทศในปี พ.ศ. 2507 ที่วิทยาลัยเซนต์โคลัมบาดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ โดยทรงได้รับรางวัลเรียนดีจากโรงเรียนและจากสมาคมแองโกลไทยแห่งสหราชอาณาจักรถึง 2 ครั้ง จากนั้นเสด็จไปทรงศึกษา ณ เครือรัฐออสเตรเลียกระทั่งสำเร็จเป็นวิทยาศาสตรบัณฑิต แห่งมหาวิทยาลัยแมคควอรี ในปี พ.ศ. 2519 ครั้นเสด็จนิวัตประเทศไทย ได้ทรงรับราชการทหารที่กรมวิทยาศาสตร์ทหารบก โดยได้ทรงศึกษาเพิ่มเติมและฝึกอบรม และสำเร็จการศึกษาหลักสูตรต่าง ๆ ด้านการทหารด้านการป้องกัน คชรน. ที่โรงเรียนวิทยาศาสตร์ทหารบก และโรงเรียนรังสีวิทยาและนิวเคลียร์เคมีชีวภาพกองทัพบกสหรัฐ (CBRN) 
ทรงอบรมหน่วยงานทั้งทางทหารและพลเรือนในต่างประเทศ เช่น องค์การห้ามอาวุธเคมี, คณะกรรมการติดตาม ตรวจสอบ และตรวจสอบแห่งสหประชาชาติ (UNMOVIC), สำนักงานกิจการลดอาวุธแห่งสหประชาชาติ (UNODA), องค์การวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งออสเตรเลีย (ANSTO) และทรงอบรมหน่วยงานทางทหาร เช่น - หลักสูตรส่งทางอากาศ โรงเรียนสงครามพิเศษ ศูนย์สงครามพิเศษ - หลักสูตรนายทหารบกอาวุโส วิทยาลัยเสนาธิการทหาร- หลักสูตรปฎิบัติการต่อต้านก่อการร้าย ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล

**สถาปนาพระอิสริยยศฐานันดรศักดิ์**
พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ประกาศว่า โดยที่ทรงพระราชดำริว่า พลเอก หม่อมเจ้าเฉลิมศึก ยุคล ด้วยทรงเป็นพระราชวงศ์ที่ทรงคุณวุฒิ ดำรงพระองค์อยู่ในพระจริยวัตรอันดีงาม ทรงสนองพระมหากรุณาธิคุณปฏิบัติหน้าที่ในฐานะผู้แทนพระองค์อยู่เนืองนิจ และได้เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทในโอกาสพระราชพิธีต่าง ๆ มิได้ขาด ทรงปฏิบัติงานอันเป็นประโยชน์แก่ประเทศชาติและนานาประเทศ มีความจงรักภักดีเป็นที่ประจักษ์ เป็นการสมควรที่จะได้รับการสถาปนาพระเกียรติยศให้สูงขึ้น พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมสถาปนา พลเอก หม่อมเจ้าเฉลิมศึก ยุคล ขึ้นเป็น "พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า" มีพระนามตามที่จารึกในพระสุพรรณบัฏว่า "พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล" เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2567 นับเป็นเจ้านายชั้น "พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า" พระองค์แรกนับแต่การสิ้นพระชนม์ของพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิมลฉัตร, เป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า พระองค์แรกในราชสกุลยุคล และเป็นพระองค์เจ้าตั้งพระองค์แรกในรัชกาลปัจจุบัน 
ทั้งนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ ประธานองคมนตรี เป็นผู้แทนพระองค์ ไปในการพระราชพิธีจารึกพระสุพรรณบัฏ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2567 ณ พระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในพระบรมมหาราชวัง และมีพระราชพิธีสถาปนาพระอิสริยยศฐานันดรศักดิ์อย่างเป็นทางการ ในพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 28 กรกฎาคม 2567 ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2567 โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้อาลักษณ์อ่านประกาศพระบรมราชโองการสถาปนาพระอิสริยยศฐานันดรศักดิ์ จากนั้นทรงหลั่งน้ำพระมหาสังข์ พระราชทานใบมะตูม และทรงเจิม พระราชทานพระสุพรรณบัฏ เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 1 ปฐมจุลจอมเกล้า และเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 10 ชั้นที่ 2 

**พระกรณียกิจ**
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล ทรงเคยดำรงแหน่งรองเจ้ากรมวิทยาศาสตร์ทหารบก ผู้ชำนาญการกองทัพบก และเคยดำรงตำแหน่ง ผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองทัพบก ปัจจุบันทรงเป็นที่ปรึกษากรมวิทยาศาสตร์ทหารบก และ ประธานคณะกรรมการ BWC ประเทศไทย ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ และยังทรงดำรงตำแหน่งสมาชิกของกลุ่มที่ปรึกษาด้านเทคนิคขององค์การอนามัยโลก และทรงเป็นกรรมการในคณะกรรมการประสานงานแห่งชาติเพื่อการปฏิบัติให้เป็นไปตามอนุสัญญาห้ามอาวุธชีวภาพ 
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล ปัจจุบันทรงเป็นที่ปรึกษาองค์การอนามัยโลก ในกลุ่มที่ปรึกษาทางวิชาการด้านการประสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงานด้านสาธารณสุขพลเรือนกับหน่วยงานด้านความมั่นคง (Health and Security Interface Technical Advisory Group, HIS-TAG) 
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล ได้เสด็จแทนพระองค์พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ไปทรงปฏิบัติพระกรณียกิจแทนพระองค์อยู่บ่อยครั้ง เช่น- เสด็จแทนพระองค์ ไปในการพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลอุปสมบทนาคหลวง- เสด็จแทนพระองค์ ไปในการเชิญพระโกศพระศพสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร
ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช 2562 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล ทรงเป็นหนึ่งในผู้ทูลเกล้าฯ ถวายน้ำอภิเษกแด่พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ระหว่างประทับเหนือพระที่นั่งอัฐทิศอุทุมพรราชอาสน์ โดยพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล ทรงเป็นผู้แทนประจำทิศทักษิณ
นอกจากนี้ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล ยังได้ถวายงานเสด็จปฏิบัติพระกรณียกิจแทนพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ อยู่บ่อยครั้ง เช่น- เสด็จแทนพระองค์ไปทรงเป็นประธานในพิธีปฏิญาณตน และสวนสนามของยุวกาชาด ในงานวันคล้ายวันสถาปนายุวกาชาดไทย ประจำปี พ.ศ. 2563- เสด็จแทนพระองค์ไปทรงเยี่ยมและประทานสิ่งของแก่ข้าราชการทหาร ตำรวจที่เจ็บป่วยจากการปฏิบัติราชการสนาม เพื่อเป็นขวัญและกำลังใจ- เสด็จแทนพระองค์ไปทรงเป็นประธานงานเลี้ยงพระกระยาหารค่ำเฉลิมฉลองครบรอบ 150 ปี มิตรภาพระหว่างราชอาณาจักรไทยและราชอาณาจักรเบลเยียม ณ โรงแรม ดิ แอทธินี แบงค็อก โอกาสนี้ทรงรับเจ้าหญิงเลอาแห่งเบลเยียม ที่เสด็จมาทรงเป็นเกียรติในงานครั้งนี้ด้วย โอกาสนี้ หม่อมเจ้ามงคลเฉลิม ยุคล และหม่อมเจ้านวพรรษ์ ยุคล โดยเสด็จในการนี้ด้วย- เสด็จผู้แทนพระองค์ เป็นประธานมอบโล่ประกาศเกียรติคุณ อาสาสมัครดีเด่นและองค์การที่มีกิจกรรมทางสังคมดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2563 ในงานวันสังคมสงเคราะห์แห่งชาติและวันอาสาสมัครไทย ประจำปี พ.ศ. 2563 โดยมีนางพัชรี อาระยะกุล ปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และนายสุทธิ จันทรวงษ์ อธิบดีกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ เฝ้ารับเสด็จ ณ โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ คอนเวนชั่น- องค์ประธานที่ปรึกษากิตติมศักดิ์ สมาคมนักเรียนเก่าอังกฤษในพระบรมราชูปถัมภ์

**ด้านสาธารณกุศล**
ในด้านสาธารณกุศล พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล ทรงเป็นประธานในการระดมทุนเพื่อจดทะเบียนจัดตั้ง "มูลนิธิสถาบันการศึกษาในรัชกาลที่ 6 และสมเด็จฯ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดาฯ" และทรงดำรงตำแหน่งองค์ประธานกรรมการมูลนิธิสถาบันการศึกษาในรัชกาลที่ 6 และสมเด็จฯ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดาฯ เพื่อสืบสานพระราชปณิธานด้านการศึกษาของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 และสืบสานพระปณิธานด้านการศึกษาของสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี และพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ในรัชกาลที่ 6 

**ด้านการทหาร**
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล ทรงมีความเชี่ยวชาญด้านอาวุธนิวเคลียร์ อาวุธเคมี และอาวุธชีวภาพ ดำรงแหน่งรองเจ้ากรมวิทยาศาสตร์ทหารบก ผู้ชำนาญการกองทัพบก และเคยดำรงตำแหน่ง ผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองทัพบก หลังจากเกษียณอายุราชการแล้วปัจจุบันทรงเป็นที่ปรึกษากรมวิทยาศาสตร์ทหารบก และประธานคณะกรรมการ BWC ประเทศไทย ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ และยังทรงดำรงตำแหน่งสมาชิกของกลุ่มที่ปรึกษาด้านเทคนิคขององค์การอนามัยโลก และทรงเป็นกรรมการในคณะกรรมการประสานงานแห่งชาติเพื่อการปฏิบัติให้เป็นไปตามอนุสัญญาห้ามอาวุธเคมี และทรงงานเกี่ยวกับการป้องกัน คชรน. โดยทรงร่วมเป็นกรรมการและผู้ทรงคุณวุฒิ และวิทยากรผู้เชี่ยวชาญ ผู้บรรยายอบรม ทั้งในประเทศและต่างประเทศ เช่น
*เป็นผู้แทนประเทศไทยเข้าร่วมการประชุมสนธิสัญญาพหุภาคีเกี่ยวกับการลดอาวุธอานุภาพทำลายล้างสูง (WMD) ในกรุงเจนีวา และกรุงเฮก ประเทศเนเธอแลนด์- ในปี พ.ศ. 2534 และปี พ.ศ. 2545-2546 เป็นผู้ตรวจสอบอาวุธเคมีในอิรักสำหรับสำนักงานคณะกรรมการพิเศษแห่งสหประชาชาติ และคณะกรรมการติดตาม และตรวจสอบของสหประชาชาติ- ทำงานเป็นผู้ฝึกอบรมผู้ตรวจสอบอาวุธเคมีของสหประชาชาติในอิรัก- ประธานคณะกรรมการอนุสัญญาว่าด้วยการห้ามพัฒนา ผลิต และสะสมอาวุธชีวภาพและสารพิษ และว่าด้วยการทำลายอาวุธดังกล่าว (BWC)- ประธานของคณะทำงานของ NSC เรื่องภัยคุกคามทางชีวภาพและทางเคมี
*ในปี พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานยศทหารชั้นนายพลเป็นกรณีพิเศษ เป็น พลเอก- ในปี พ.ศ. 2563 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งเป็นนายทหารพิเศษ ประจำกรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์

**พระเกียรติยศ**

**พระอิสริยยศ**
ตราประจำพระองค์ครั้นดำรงพระยศหม่อมเจ้า - 24 ตุลาคม พ.ศ. 2493 – 16 มิถุนายน พ.ศ. 2567 : หม่อมเจ้าเฉลิมศึก ยุคล- 16 มิถุนายน พ.ศ. 2567 – ปัจจุบัน : พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย**
พลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล ทรงได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ดังนี้
2493

**เหรียญสหประชาชาติ**
 UN :
** พ.ศ. ไม่ปรากฏ – 80x80px เหรียญหน่วยบริการพิเศษแห่งสหประชาชาติ

**พระเกียรติคุณที่ได้รับ**
 พ.ศ. 2567 ปริญญาศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย

**พงศาวลี**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เฉลิมศึก ยุคล
หมวดหมู่:ราชสกุลยุคล
หมวดหมู่:หม่อมเจ้าชาย
หมวดหมู่:นายพลชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ร.ง.ภ.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ว.ป.ร.3 (ร.10)
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าตั้ง
หมวดหมู่:พระวรวงศ์เธอ
หมวดหมู่:พระองค์เจ้าชาย
ฉ
หมวดหมู่:เหรียญสหประชาชาติ