ผิน ชุณหะวัณ

จอมพล ผิน ชุณหะวัณ มวม หรือ หลวงชำนาญยุทธศาสตร์ (14 ตุลาคม พ.ศ. 2434 – 26 มกราคม พ.ศ. 2516) เป็นทหารบกและนักการเมืองชาวไทย ผู้นำรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2490 และเคยดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร

**ประวัติ**
ผินเกิดที่ตำบลบางนกแขวก อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม เป็นบุตรของนายไข่ และ นางพลับ ชุณหะวัณ ชาวสวนและแพทย์แผนโบราณ มีพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน 8 คนหนึ่งในนั้นคือ พล.ท.พจน์ ชุณหะวัณ หรือ ขุนพจน์ศรศักดิ์
จอมพล ผิน ชุณหะวัณ ถึงแก่อสัญกรรมในวันศุกร์ที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2516 ที่โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า รวมอายุ 26

**บุตรธิดา**
จอมพล ผิน ชุณหะวัณ สมรสครั้งแรกกับคุณหญิงวิบุลลักสม์ ชุณหะวัณ (พ.ศ. 2440 - พ.ศ. 2497) มีบุตร-ธิดา 5 คน คือ
# คุณหญิง อุดมลักษณ์  ศรียานนท์ (พ.ศ. 2456 - 2524) สมรสกับพล.ต.อ.เผ่า ศรียานนท์
# นางพร้อม  ทัพพะรังสี (พ.ศ. 2458 - พ.ศ. 2542) สมรสกับ นายอรุณ ทัพพะรังสี เป็นมารดาของนาย กร  ทัพพะรังสี
# ท่านผู้หญิง เจริญ  อดิเรกสาร (22 มกราคม พ.ศ. 2460 - พ.ศ. 2555) สมรสกับพล.ต.อ.ประมาณ  อดิเรกสาร
# พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ (พ.ศ. 2463 - พ.ศ. 2541) สมรสกับท่านผู้หญิงบุญเรือน ชุณหะวัณ 
# นางพูนสุข (พรสม) เชี่ยวสกุล (พ.ศ. 2465 - ปัจจุบัน) สมรสกับนายเฉลิม เชี่ยวสกุล
หลังจากคุณหญิงวิบุลลักสม์ถึงแก่อนิจกรรม จึงสมรสครั้งที่สองกับ นางสุภาพ ชุณหะวัณ มีบุตร 1 คน คือ 
# นายปรากรมศักดิ์ ชุณหะวัณ สมรสกับณัฏฐินี ชุณหะวัณ (สกุลเดิม สาลีรัฐวิภาค)

**ชีวิตการรับราชการ**
พลโท ผิน ชุณหะวัณ ผู้นำรัฐประหาร ขณะให้สัมภาษณ์สื่อหลังทำการรัฐประหารสำเร็จ
จอมพล ผิน ได้รับสมัครเข้าเป็นนักเรียนนายสิบ ที่โรงเรียนนายสิบ กรมทหารที่ 4 ราชบุรี เมื่อมีอายุได้ 16 ปี เมื่อจบหลักสูตรสามารถสอบไล่ได้คะแนนดีเยี่ยม จึงได้เลื่อนขั้นไปศึกษาต่อใน โรงเรียนนายร้อยทหารบก จนจบ (รุ่นเดียวกับจอมพล แปลก พิบูลสงคราม) และได้พระราชทานยศเป็นนายร้อยตรีเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2459 ประจำกรมทหารราบที่ 4 ราชบุรี จากนั้นในปี 2462 จึงได้ย้ายมารับราชการที่ กรมยุทธศาสตร์ทหารบก หลังจากนั้นได้เข้าเรียนโรงเรียนเสนาธิการทหารบก เมื่อ พ.ศ. 2471 ขณะอายุได้ 37 ปีมียศและบรรดาศักดิ์เป็น ร้อยเอก ขุนชำนาญยุทธศาสตร์ ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น "หลวงชำนาญยุทธศาสตร์"  และ พ.ศ. 2472 ได้เลื่อนยศเป็นพันตรีในเวลาถัดมา - พ.ศ. 2476 เสนาธิการกองผสมปราบปรามพวกกบฏ และเสนาธิการมณฑล ทหารบกที่ 3- พ.ศ. 2477 รองผู้บังคับการมณฑลทหารบกที่ 3 รับพระราชทานยศเป็น"นายพันโท"- 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2478 - ผู้บังคับการมณฑลทหารบกที่ 3 - 1 เมษายน พ.ศ. 2480 - รับพระราชทานยศ"นายพันเอก" - พ.ศ. 2483 รองแม่ทัพอีสาน- 19 มิถุนายน พ.ศ. 2484 - รับพระราชทานยศ"นายพลตรี"- 3 ตุลาคม พ.ศ. 2485 - ประจำกรมเสนาธิการทหารบก- พ.ศ. 2485 ข้าหลวงทหารประจำสหรัฐไทยใหญ่ (สหรัฐไทยเดิม)- พ.ศ. 2486 ผู้ช่วยแม่ทัพกองทัพพายัพ รับพระราชทานยศ"พลโท"  และกลับไปเป็นข้าหลวงทหารประจำสหรัฐไทยเดิม- พ.ศ. 2487 ประจำกรมเสนาธิการทหารบก- 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2488 - ออกจากประจำการ - 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490 รองผู้บัญชาการทหารบก- 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2491 - ผู้บัญชาการทหารบก- 17 เมษายน พ.ศ. 2493 - รับพระราชทานยศ"พลเอก" - พ.ศ. 2494 ดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี และเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 ในปี พ.ศ. 2494- 16 เมษายน พ.ศ. 2495 - รับพระราชทานยศ"พลเรือเอก"และ"พลอากาศเอก"- พ.ศ. 2495 รับพระราชทานยศ"จอมพล" และดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร- พ.ศ. 2497 รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม รองจเรทหารทั่วไป- พ.ศ. 2499 จเรทหารทั่วไป - พ.ศ. 2500 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภท 2 สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ และวุฒิสมาชิก- พ.ศ. 2500 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร- พ.ศ. 2505 เกษียณอายุราชการ

**ฉายา**
จอมพลผิน ชุณหะวัณ ได้รับฉายาจากสื่อมวลชนว่า "บุรุษผู้รักชาติจนน้ำตาไหล" หรือ "วีรบุรุษเจ้าน้ำตา" เนื่องจากให้สัมภาษณ์ในเหตุการณ์รัฐประหาร เมื่อปี พ.ศ. 2490 ว่าทำไปเพราะ รักชาติ ขณะที่ให้สัมภาษณ์ทุกครั้งเกี่ยวกับเรื่องนี้ก็มักน้ำตาไหลด้วยความตื้นตัน

**เกียรติยศ**

**บรรดาศักดิ์**
 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2467: ขุนชำนาญยุทธศาสตร์- 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2471: หลวงชำนาญยุทธศาสตร์ (ยกเลิกใน พ.ศ. 2485)

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย**
จอมพล ผิน ชุณหะวัณ ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ดังนี้
2475- พ.ศ. 2500 – 80px เหรียญงานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ

**ต่างประเทศ**
 ราชอาณาจักรลาว :
** พ.ศ. 2498 - 80x80px เครื่องราชอิสริยาภรณ์ล้านช้างร่มขาว ชั้นประถมาภรณ์- USA :
** พ.ศ. 2500 - 80x80px ลีเจียนออฟเมอริต ชั้นผู้บังคับบัญชา- 1948 :
** พ.ศ. 2500 - 80x80px เครื่องอิสริยาภรณ์สิริสุธรรมะ ชั้นอรรคมหาสิริสุธรรมะ

**เชิงอรรถ**

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  Maeklong Dee date=2007-05-05 -  ทำเนียบผู้บัญชาการทหารบก date=2016-08-02 - ผิน ชุณหะวัณ :หัวหน้าคณะรัฐประหาร ปี 2490 (1)- ผิน ชุณหะวัณ :หัวหน้าคณะรัฐประหาร ปี 2490 (2)
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอบางคนที
หมวดหมู่:สกุลชุณหะวัณ
หมวดหมู่:นักการเมืองจากจังหวัดสมุทรสงคราม
หมวดหมู่:ผู้นำที่ได้อำนาจจากรัฐประหาร
หมวดหมู่:รองนายกรัฐมนตรีไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ไทย
หมวดหมู่:สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยแบบแต่งตั้ง
หมวดหมู่:ทหารบกชาวไทย
หมวดหมู่:จอมพลชาวไทย
หมวดหมู่:นายพลในสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวดหมู่:ผู้บัญชาการทหารบกของกองทัพไทย
ชำนาญยุทธศาสตร์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
หมวดหมู่:นายกสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า)
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ อ.ป.ร.2
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.1
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเหรียญพิทักษ์รัฐธรรมนูญ
หมวดหมู่:บุคคลจากเขตพญาไท
หมวดหมู่:บุคคลในประวัติศาสตร์ไทย พ.ศ. 2475–2516
หมวดหมู่:ทหารชาวไทยในสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวดหมู่:ผู้นำการทหารในสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวดหมู่:การยึดครองพม่าของไทยในสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวดหมู่:บุพการีของนายกรัฐมนตรีไทย