Blaze7451/Wiki-th-20250601 huggingface dataset:
ราศีดอกท้อ

ตำนานพิสดารแห่งดอกท้อ (桃花传奇; Tao Hua Chuan Ji) เป็นหนึ่งในตอนย่อยของชุดชอลิ้วเฮียง ผลงานการประพันธ์ของโกวเล้ง โดยงานแปลของ ว.ณ เมืองลุง ใช้ชื่อว่า ราศีดอกท้อ ส่วนงานแปลของ น.นพรัตน์ ใช้ชื่อว่า ดวงชะตาดอกท้อ
หมวดหมู่:งานเขียนของโก้วเล้ง
หมวดหมู่:ชอลิ้วเฮียง
สถานีรถไฟชลบุรี

สถานีรถไฟชลบุรี เป็นสถานีรถไฟประจำอำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี ตั้งอยู่หลักกิโลเมตรที่ 107.79 จากสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง) อยู่ใกล้กับพื้นที่การท่องเที่ยวและเศรษฐกิจที่สำคัญ ได้แก่ อ่างศิลา ชายหาดบางแสน
โดยสถานีนี้ เป็นหนึ่งในโครงการพัฒนาการขนส่งทางรางตามแนวเลียบชายฝั่งตะวันออกตามมติคณะรัฐมนตรี ปี พ.ศ. 2506 เพื่อพัฒนาการขนส่งสินค้าไปยังท่าเรือน้ำลึกแหลมฉบังและสัตหีบ
ปัจจุบัน มีรถไฟที่จอดสถานีนี้ 2 ขบวน คือ ขบวนรถธรรมดา 283/284: กรุงเทพ (หัวลำโพง) - จุกเสม็ด และขบวนรถเร็ว 997/998: กรุงเทพ (หัวลำโพง) - จุกเสม็ด (ให้บริการเฉพาะวันเสาร์ - อาทิตย์) ในส่วนขบวนรถสินค้า มีขบวนรถสินค้าที่วิ่งระหว่าง ICD ลาดกระบัง และท่าเรือแหลมฉบัง และขบวนรถสินค้ามุ่งหน้าไปภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือโดยส่วนใหญ่

**ประวัติ**
สถานีชลบุรี เป็นหนึ่งในสถานีของโครงการก่อสร้างทางรถไฟสายตะวันออกช่วงฉะเชิงเทรา - สัตหีบ เกิดขึ้นตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ.2506 ที่ต้องการมีเส้นทางรถไฟแยกจากเส้นทางฉะเชิงเทรา - อรัญประเทศ โดยมีแนวเส้นทางเลียบชายฝั่งทะเลภาคตะวันออก ไปยังท่าเรือแหลมฉบัง และท่าเรือสัตหีบ มีจุดมุ่งหมายเพื่อสนับสนุนการใช้ท่าเรือน้ำลึกที่จะเกิดขึ้นในภาคตะวันออก และพัฒนาพื้นที่ในบริเวณชายฝั่งทะเลตะวันออก
   รฟท. ได้เตรียมการและทำการสำรวจเบื้องต้น เพื่อพิจารณาความเหมาะสมของแนวทางเมื่อ พ.ศ. 2509 ต่อมาในปี พ.ศ. 2513 ได้รับงบประมาณเพื่อดำเนินการสำรวจแนวทาง โดยผ่านอำเภอเมืองชลบุรี
แต่โครงการต้องถูกระงับไประยะหนึ่ง เนื่องจากความไม่เหมาะสมทางเศรษฐกิจบางประการ ต่อมา รัฐบาลได้รื้อฟื้นโครงการขึ้นมาอีกครั้งในปลายปี พ.ศ. 2520 เพื่อพร้อมรับกับการก่อสร้างท่าเรือน้ำลึกที่แหลมฉบัง ท่าเรือสัตหีบ และโครงการนิคมอุตสาหกรรมในภูมิภาคตะวันออก การรถไฟฯ จึงทำการทบทวนแนวทาง เพื่อความเหมาะสม โดยว่าจ้างบริษัทวิศวกรที่ปรึกษา มาทำการศึกษาออกแบบรายละเอียดต่างๆ และจัดทำเอกสารประกวดราคาจ้างเหมาก่อสร้าง โดยงานก่อสร้างเริ่มตั้งแต่วันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2524 แล้วเสร็จเมื่อ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2532
ในปี พ.ศ. 2547 เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการขนส่งทางรถไฟในภาคตะวันออก รฟท. ได้เสนอขออนุมัติดำเนินโครงการก่อสร้างทางคู่ตอนฉะเชิงเทรา - ศรีราชา - แหลมฉบัง และได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2547 ให้ดำเนินโครงการดังกล่าวได้  โดยโครงการได้เริ่มดำเนินการก่อสร้างตั้งแต่วันที่ 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 แล้วเสร็จวันที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2553 รวมระยะเวลาทั้งสิ้น 28 เดือน ซึ่งมีการปรับปรุงอาคารสถานีเดิมและก่อสร้างบ้านพักพนักงานขึ้นมาใหม่

**การให้บริการ**

**เที่ยวขึ้น**

**เที่ยวล่อง**

**อ้างอิง**
ชลบุรี
หมวดหมู่:สิ่งก่อสร้างในอำเภอเมืองชลบุรี
ชลบุรี
อาวุธของโกวเล้ง

ชุดอาวุธทั้งเจ็ด (七种武器系列) เป็นชุดนวนิยายที่มีปัญหาที่สุดของโกวเล้งเลยก็ว่าได้ เนื่องจากโกวเล้งเขียนไว้เพียง 2 เรื่องในชุดเท่านั้น คือ กระบี่อมตะ และ เดชขนนกยูง แล้วหยุดเขียนไป แต่กระแสส่วนใหญ่อ้างอิงจากภาพยนตร์โทรทัศน์เรื่อง เจ็ดเจ้ายุทธจักร (ที่มีเรื่อง กระบี่อมตะ และ เดชขนนกยูง เป็นเรื่องที่ 1-2 ตามลำดับเป็นเกณฑ์ว่า ชุดอาวุธของโกวเล้งนั้นประกอบด้วยเรื่องอะไรบ้าง โดยเพิ่ม ดาบมรกต, แค้นสั่งฟ้า, ยอดมือปราบ, ตะขอจำพราก, และทวนทมิฬ รวมเข้าไปด้วย
ดังนั้น หากยึดตามกระแสส่วนใหญ่ เรื่องนี้จะประกอบไปด้วย- กระบี่อมตะ- เดชขนนกยูง- ดาบมรกต- แค้นสั่งฟ้า- ยอดมือปราบ- ตะขอจำพราก- ทวนทมิฬ
โดย กระบี่อมตะ และ เดชขนนกยูง นั้น ว.ณ เมืองลุง เป็นแปลไว้ในชุด อาวุธของโกวเล้ง
และ ดาบมรกต, แค้นสั่งฟ้า, ยอดมือปราบ, ตะขอจำพราก, และทวนทมิฬ นั้น น.นพรัตน์ แปลไว้ในชุด เรื่องเอกของโกวเล้ง
หมวดหมู่:วรรณกรรมจีน
หมวดหมู่:อาวุธของโกวเล้ง
บุตรที่สิบเอ็ด

บุตรที่สิบเอ็ดแซ่เซียว หรือเรียกตามภาษาจีนแต้จิ๋วว่า เซียวจับอิดนึ้ง (蕭十一郎系列; Xiao Shi Yi Lang Xi Lie) เป็นชุดนิยายที่สั้นที่สุดของโกวเล้ง ที่ประกอบไปด้วย 2 ตอน คือ - เซียวจับอิดนึ้ง - ยอดขุนโจร 
โดยทั้งสองเป็นผลงานแปลของ น.นพรัตน์
หมวดหมู่:วรรณกรรมจีน
หมวดหมู่:งานเขียนของโก้วเล้ง
แม่แบบ:เหตุการณ์ปัจจุบัน/2552 มีนาคม 23

* เครื่องบินขนส่งสินค้าของเฟดเอกซ์ประสบอุบัติเหตุกระแทกรันเวย์และเกิดไฟไหม้ขณะลงจอดที่สนามบินนาริตะ จนทำให้มีผู้เสียชีวิต 2 ราย นับเป็นการประสบอุบัติเหตุที่มีผู้เสียชีวิตครั้งแรกตั้งแต่เปิดสนามบินเมื่อปี พ.ศ. 2521  (CNN)
}
กาญจนาพร ปลอดภัย

กาญจนาพร ปลอดภัย (ชื่อเล่น เจี๊ยบ) (เกิดเมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2502 - ปัจจุบัน) เป็นนักแสดง ผู้จัดละครชาวไทย และอดีตนางแบบ เสียบิดาตั้งแต่เธออายุยังไม่เยอะจากอุบัติเหตุ
เธอเคยได้รับตำแหน่งสุดยอดนางแบบของโรงเรียนสอนตัดเสื้อสรญา จากนั้นได้ทำงานเป็นนางแบบ ทำให้เรียนที่มหาวิทยาลัยรามคำแหงไม่จบ พอปี 2524 แต่งงานและมีครอบครัว มีลูก แต่สุดท้ายก็แยกทางกัน มีลูกชายที่มีชื่อเสียงในวงการบันเทิงคือ ศุภกาญจน์ ปลอดภัย (สกุลเดิม เศวตจินดา)ปัจจุบันเสียชีวิตแล้ว เป็นวีเจทางเอ็มทีวีไทยแลนด์ เป็นผู้จัดละคร ค่ายเล็ก ๆ ชื่อ บริษัท ‘559 ออนแอร์’
มีผลงานแสดงภาพยนตร์ อาทิ เร็วกว่าใจ ไกลเกินฝัน (2536), เสียดาย (2537), ล่องจุ๊น ขอหมอนใบนั้นที่เธอฝันยามหนุน (2539), ฟ้า (2541), นรก (2548) เป็นต้น

**ผลงาน**

**ละคร**

**ภาพยนตร์**
 เร็วกว่าใจ ไกลเกินฝัน (2536)- เสียดาย (2537)- ล่องจุ๊น ขอหมอนใบนั้นที่เธอฝันยามหนุน (2539)- ฟ้า (2541)- นรก (2548)

**พิธีกร**
 เกมจุดเดือด คู่กับ นพพล โกมารชุน- ครบเครื่องเรื่องผู้หญิง

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:บุคคลจากอำเภอบ้านโป่ง
หมวดหมู่:นางแบบไทย
หมวดหมู่:นักแสดงหญิงชาวไทย
หมวดหมู่:ผู้จัดละครชาวไทย
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนราชโบริกานุเคราะห์
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนสตรีวัดมหาพฤฒาราม ในพระบรมราชินูปถัมภ์
แฮปปีมันเดส์

แฮปปี้มันเดส์ (Happy Mondays) เป็นวงดนตรีอัลเทอร์เนทีฟร็อกจาก เกรตเตอร์ เมืองแมนเชสเตอร์  ประเทศอังกฤษ เริ่มตั้งวงมาตั้งแต่ปี 1980 โดย  ชอว์น ไรเดอร์ เป็นนักร้องนำ
แฮปปี้มันเดส์ถือเป็นวงสำคัญวงหนึ่งที่สร้างสรรค์เพลงแนวแมดเชสเตอร์ แนวเพลงอัลเทอร์เนทีฟร็อกอย่างหนึ่งที่พัฒนาขึ้นในแมดเชสเตอร์ วงอยู่สังกัดแฟกทอรีเรคคอร์ดส์ และ อิเล็กตราเรคคอร์ดส์  แฮปปี้มันเดส์ถือเป็นวงแมดเชสเตอร์วงแรกที่ได้เซ็นสัญยากับค่ายใหญ่อย่าง วอร์เนอร์มิวสิกกรุ๊ป
ต่อมาในปี 1993 วงได้แตกไปเนื่องจากการขัดแย้งกัน  แล้วก็กลับรวมกันอีกครั้งในปี 1999 ถึงปี 2000 ก็ได้แยกวงอีกครั้ง ต่อในปี 2004 แล้วก็กลับรวมกันอีกครั้ง

**ผลงาน**

**อัลบั้ม**
 Squirrel and G-Man Twenty Four Hour Party People Plastic Face Carnt Smile (White Out) (1987, FACT 170) - Bummed (1988, FACT 220) - Pills 'n' Thrills and Bellyaches (1990, FACT 320) #4 UK, #89 US - Yes Please! (1992, FACT 420) #14 UK - Uncle Dysfunktional (2007) #73 UK 

**อัลบั้มบันทึกการแสดงสด**
 Live (1991, FACT 322) #21 UK - Step On - Live In Barcelona (2005) #194 UK 

**อัลบั้มรวมเพลงและรีมิกซ์**
 Hallelujah (1989, FACT 260) - The Peel Sessions 1989 (1990) #79 UK - The Peel Sessions 1991 (1991) - Double Easy - The U.S. Singles (1993) - Loads (1995) #41 UK - Greatest Hits (1999) #11 UK - The Platinum Collection (2005) #19 UK - Bummed - Collector's Edition (2007) - Pills 'n' Thrills and Bellyaches - Collector's Edition (2007)

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 http://www.happymondaysonline.com/ date=2017-03-20 
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีออลเทอร์นาทิฟร็อกสัญชาติอังกฤษ
หมวดหมู่:กลุ่มดนตรีที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2523
ชอว์น ไรเดอร์

ชอว์น ไรเดอร์ (Shaun Ryder)  เป็นนักร้องนำ จากวงแฮปปี้มันเดย์ส์ และมีผลงานการร้องรวมกับวงGorillaz ในเพลง DARE
\หมวดหมู่:นักแสดงชายชาวอังกฤษ
หมวดหมู่:นักร้องอังกฤษ
หมวดหมู่:บุคคลจากซอลฟอร์ด
หมวดหมู่:นักแสดงอังกฤษ
ประวัติศาสตร์คริสตจักรของชาวอังกฤษ

ประวัติศาสตร์คริสตจักรของชนอังกฤษ (Historia ecclesiastica gentis Anglorum; Ecclesiastical History of the English People ) เป็นวรรณกรรมที่เขียนในภาษาละตินโดยนักบุญบีดเกี่ยวกับประวัติศาสตร์คริสตจักรในอังกฤษและประวัติศาสตร์อังกฤษโดยทั่วไป หนังสือเน้นความขัดแย้งระหว่างคริสตจักรโรมันคาทอลิก และศาสนาคริสต์แบบเคลต์ (Celtic Christianity)
หนังสือเล่มนี้ถือกันว่าเป็นหนังสือที่สำคัญที่สุดที่กล่าวถึงประวัติศาสตร์ของแองโกล-แซ็กซอน ที่เชื่อกันว่าเขียนเสร็จในปี ค.ศ. 731 เมื่อนักบุญบีดมีอายุราว 60 ปี

**ที่มา**
หนังสือประวัติศาสตร์คริสตจักรแบ่งออกเป็น 5 เล่ม (ราว 400 หน้า) ที่มีเนื้อหาครอบคลุมประวัติศาสตร์ของอังกฤษทั้งทางศาสนาและทางการเมืองตั้งแต่สมัยจูเลียส ซีซาร์ จนถึงเมื่อเขียนจบในปี ค.ศ. 731 ยี่สิบเอ็ดบทแรกครอบคลุมช่วงเวลาก่อนการเผยแพร่คริสต์ศาสนาของนักบุญออกัสตินแห่งแคนเทอร์เบอรีที่เขียนจากเอกสารของนักเขียนก่อนหน้านั้นเช่นโอโรเซียส (Orosius), นักบุญกิลดาส (Gildas), นักบุญพรอสเพอร์แห่งอควิเทน (Prosper of Aquitaine), และนักบุญสมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 1 และคนอื่นๆ โดยแทรกตำนานต่างๆ ด้วย
หลังจาก ค.ศ. 596 นักบุญบีดใช้เอกสารอ้างอิงต่างๆ จากทั่วเกาะอังกฤษและจากโรม และคำบอกเล่าที่นักบุญบีดพิจารณาถึงความเท็จจริง  
หนังสือ “ประวัติศาสตร์คริสตจักร” ก็เช่นเดียวกับหนังสือประวัติศาสตร์อื่นๆ ที่เขียนกันในยุคกลางที่ระดับความเป็นกลางจะต่ำกว่าหนังสือประวัติศาสตร์ที่เขียนกันในสมัยใหม่ เนื้อหาของหนังสือเป็นความจริง บวกวรรณคดี ผสมด้วยตำนาน เช่นนักบุญบีดอ้างคำกล่าวของผู้ที่ไม่ได้มีชีวิตในสมัยเดียวกับท่านโดยไม่มีหลักฐานอ้างอิง

**เนื้อหา**
หนังสือ “ประวัติศาสตร์ทางศาสนา” มีจุดประสงค์ในการสั่งสอนและทางการศาสนา นักบุญบีดไม่แต่ต้องการจะเขียนเรื่องราวของชนอังกฤษแต่ยังต้องการที่จะแสดงความคิดเห็นทางการเมืองและทางศาสนาด้วย ในด้านการเมืองนักบุญบีดมีความลำเอียงมาทางบริเวณที่ท่านอาศัยอยู่ในราชอาณาจักรนอร์ทธัมเบรียโดยการเน้นบทบาทในประวัติศาสตร์ที่เหนือไปกว่าบทบาทของราชอาณาจักรเมอร์เซียที่เป็นคู่อริสำคัญทางใต้  นอกจากนั้นก็ยังบรรยายถึงเหตุการณ์ต่างๆ ในคริสต์ศตวรรที่ 7 ที่แสดงความมีอำนาจของนอร์ทธัมเบรียแองโกล-แซ็กซอน กว่าในคริสต์ศตวรรที่ 8 ซึ่งก็ไม่เป็นความจริง สิ่งเดียวที่นักบุญบีดติเกี่ยวกับนอร์ทธัมเบรียคือการสวรรคตของพระเจ้าเอกฟริธแห่งนอร์ทธัมเบรีย (Ecgfrith of Northumbria) ในการต่อสู้กับชนพิค (Pict) ในยุทธการดันนิเค็น (Battle of Dunnichen) ในปี ค.ศ.  685
นักบุญบีดกล่าวว่าความพ่ายแพ้ครั้งนี้มาจากความพิโรธของพระเจ้าในการที่นอร์ทธัมเบรียโจมตีไอร์แลนด์ในปีก่อนหน้านั้น  แต่ขณะที่นักบุญบีดเข้าข้างนอร์ทธัมเบรีย แต่ยิ่งมีความนิยมไอร์แลนด์และการเผยแพร่คริสต์ศาสนาในไอร์แลนด์ยิ่งไปกว่า นักบุญบีดเห็นว่าเป็นกิจการของผู้แพร่คริสต์ศาสนาในไอร์แลนด์ที่มีประสิทธิภาพมากกว่าแพร่คริสต์ศาสนาในอังกฤษเอง
ความมุ่งมั่นอีกหัวข้อหนึ่งคือเรื่องวันที่ที่ใช้ในการฉลองอีสเตอร์ที่นักบุญบีดเขียนอย่างยืดยาว และเป็นจุดเดียวที่นักบุญบีดตินักบุญคัธเบิร์ต (St Cuthbert) และมิชชันนารีในไอร์แลนด์ว่าฉลองอีสเตอร์ผิดวัน และในที่สุดก็มีความพอใจเมื่อคริสตจักรในไอร์แลนด์เปลี่ยนมาใช้วันที่ที่ถูกต้อง


**ดูเพิ่ม**
 ประวัติศาสตร์อังกฤษ 
หมวดหมู่:บันทึกเหตุการณ์อังกฤษ
หมวดหมู่:วรรณกรรมด้านประวัติศาสตร์
หมวดหมู่:วรรณกรรมภาษาละติน
อาแช

อาแช (阿青; พินอิน: Ā qīng) ยอดฝีมือจากนวนิยายกำลังภายในของกิมย้ง เรื่อง กระบี่นางพญา เรื่องสั้นสุดท้ายก่อนที่จะยุติบทบาททางวงการนักเขียนหันไปเอาดีกับสำนักพิมพ์ของตนเอง
ในเรื่องกระบี่นางพญานั้นตรงกับสมัยทางประวัติศาสตร์ของจีนคืออยู่ในช่วงยุคเลียดก๊ก ถือเป็นเรื่องย้อนยุคที่สุดของกิมย้งก็ว่าได้ อาแชนั้นเป็นสาวชาวบ้านธรรมดาที่มีอาชีพเลี้ยงแพะ ทุกวันได้แต่ฝึกกระบี่กับลิง เนื่องจากไม่มีทุนทรัพย์ที่จะหาซื้อกระบี่จริงมาใช้ เมื่ออาแชต่อสู้กับลิงไปเรื่อยๆ ก็สามารถตีลิงจนบาดเจ็บและหนีหายไป
ตอนที่แสดงความเป็นสุดยอดฝีมือของอาแชได้เป็นอย่างดี คือ ตอนที่อาแชบุกฝ่ากองทัพแคว้นเวียด(เยว่)เข้าไปหมายสังหารไซซี เนื่องจากถูกไซซีแย่งชายอันเป็นที่รักไป แต่เมื่ออาแชบุกฝ่าไปถึงตัวไซซีได้ อาแชกลับถูกอานุภาพความงามของนางหยุดยั้งสภาวกระบี่ลง ทำให้ไม่สามารถสังหารไซซีได้ตามใจปรารถนาแต่แรก และด้วยความแรงของกระบี่นั้นของอาแชได้ฝากรอยแผลไว้ที่หัวใจของไซซี ทำให้ไซซีต้องกุมหัวใจตลอดเวลา เกิดเป็นภาพ ไซซีกุมหัวใจ อันงดงามที่สุดบนพื้นพิภพ
จุดที่แสดงความเป็นสุดยอดฝีมือของอาแชได้ดีที่สุดคือการที่อาแชบุกฝ่าเข้าไปในกองทัพแคว้นเวียด(เยว่)ด้วยไม้ไผ่เพียงกิ่งเดียว และที่สำคัญนางได้กลับออกมาด้วยอาการไร้ซึ่งรอยขีดข่วน ยากที่จะหายอดฝีมือในเรื่องใดของกิมย้งเทียบเคียง ด้วยเหตุการณ์นี้ทำให้อาแชได้ฉายา หนึ่งเดียวสยบกองทัพ และชื่อเพลงกระบี่ของนางก็มีชื่อว่า เพลงกระบี่แคว้นเวียด

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:ตัวละครของกิมย้ง
หมวดหมู่:ตัวละครในนิยายกำลังภายใน
เก้าเอี้ยงจินเก็ง

เก้าเอี้ยงจินเก็ง (p=Jiǔ Yáng Zhēn Jīng จิ่วหยางเจินจิง) เป็นวิชาฝีมือในนิยายกำลังภายในของกิมย้งเรื่อง มังกรหยก ภาค 2 และ ดาบมังกรหยก โดยปรากฏในเรื่อง มังกรหยกภาค 2 ในตอนท้ายเรื่อง นอกจากนี้ยังพบเห็นได้มากมายในนิยายกำลังภายในเก่า ๆ หลายเรื่อง จนยากจะแยกแยะว่าใครเป็นต้นกำเนิดให้วิชานี้ โดยมีคำเล่าลือว่าวิชานี้เป็นของท่านฮุ่ยเคอที่ได้รับสืบทอดมาจากปรมาจารย์ตั๊กม้อ ซึ่งจะจริงเท็จขนาดไหนยังมิอาจพิสูจน์ได้

**การปรากฏ**
จากนิยายดาบมังกรหยก วิชาในคัมภีร์เก้าเอี้ยงปรากฏครั้งแรกในตอนที่เอี้ยก้วย เซียวเล้งนึ้ง และก๊วยเซียงไปเที่ยวเล่นบนเขาฮั้วซัว บังเอิญพบเจอกับเซียวเซียงจือ กับ อีเคอซี ที่แอบเข้าไปลักลอบเอาคัมภีร์ลังกาวสูตรจากหอคัมภีร์วัดเสาหลินมา หลวงจีนกั๊กเอี้ยงและเตียกุนป้อ (เตียซำฮงตอนเด็ก) จึงติดตามมาขอทวงคืนคัมภีร์จนทำให้เกิดต่อสู้กัน ตอนนี้เองที่พิสูจน์ได้ว่าเก้าเอี้ยงหนึ่งในวิชาที่กล้าแข็งในสายลมปราณ จากปากคำของเอี้ยก้วยที่บอกว่า วิชาตัวเบาของหลวงจีนรูปนี้ ไม่แน่จะเหนือกว่าเรากับเล้งยี้ แต่ยังฉุดบุรุษหนุ่มอีกผู้หนึ่ง ถึงกับวิ่งตามหน้าผาไหล่เขาด้วยความรวดเร็วปานเหินบิน ความลึกล้ำของกำลังภายใน ต้องทัดเทียมอิดเต็งไต้ซือ ก๊วยแป๊ะแปะได้ทีเดียว
เก้าเอี้ยงปรากฏอีกครั้งในเรื่องดาบมังกรหยกในตอนที่เตียบ่อกี้ได้ผ่าตัดช่วยเหลือชะนีแก่ตัวหนึ่ง แล้วพบเจอคัมภีร์ฉบับนี้ในท้องของมัน ซึ่งเตียบ่อกี้ไม่ทราบว่าแท้จริงแล้ว ชะนีตัวนี้เป็นชะนีของอีเคอซีที่แอบเอาคัมภีร์ลังกาวสูตรยัดใส่ไว้ในท้องของมันนั่นเอง
จากเรื่องสำนักพยัคฆ์มังกร เรียกว่าพลังเก้าสุริยัน (九陽神功)

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:วิทยายุทธในนิยายกำลังภายใน
หมวดหมู่:มังกรหยก
จักรพรรดิเซี่ยจิ่งจง

จักรพรรดิเซี่ยจิ่งจง (西夏景宗, ค.ศ. 1003–1048) ปฐมจักรพรรดิแห่งราชวงศ์เซี่ยตะวันตก ครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. 1038 ถึง ค.ศ. 1048
จักรพรรดิเซี่ยจิ่งจงประสูติเมื่อ ค.ศ. 1003 (พ.ศ. 1546) ทรงพระนามเดิมว่า หลี่ หยวนเฮ่า เป็นบุตรชายของหัวหน้าเผ่าตันกุต หลี่ เต๋อหมิง ในช่วงทรงพระเยาว์นั้นทรงรักการศึกษา โดยทรงศึกษาทั้งภาษาทิเบตและภาษาจีน นอกจากนี้ยังทรงศึกษาทั้งเรื่องกฎหมาย, ตำราพิชัยสงคราม และศิลปะ 
หลังจากพระบิดาสิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1032 (พ.ศ. 1575) พระองค์จึงขึ้นเป็นหัวหน้าเผ่าตันกุต เมื่อพระชนม์ได้ 29 พรรษา และทรงสถาปนาตนเองขึ้นเป็นจักรพรรดิองค์แรกแห่งราชวงศ์เซี่ยตะวันตกเมื่อ ค.ศ. 1038 (พ.ศ. 1581) ขณะพระชนม์ได้ 35 พรรษา พระองค์ปกครองโดยกะเกณฑ์กำลังคนไปทำสงครามทุกปี จนสุดท้าย ถูกประชาชนกล่าวว่าท่านนามว่า ทรราช ต่อมาน้องสาวท่านได้โค่นอำนาจท่านลงเพราะทนความทุกข์ยากของราษฎรซีเซี่ยไม่ไหวและน้องสาวของท่านได้กลับคืนสู่บัลลังก์อีกครั้งหนึ่ง ประชาชนได้โค่นบัลลังก์ท่านจนท่านต้องหนีออกจากวัง ท่านเสด็จสวรรคตเมื่อ ค.ศ.1048 (พ.ศ. 1591)เพราะท่านหนีออกจากวังแล้วหนาวตายเพราะหิมะตก สิริพระชนมายุ 45 พรรษา นับเวลาเสด็จครองราชย์ได้ 10 ปี

**อ้างอิง**
1048
หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 1546
จิ่งจง
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ผู้ทรงก่อตั้ง
พระสนมย็องบิน ตระกูลอี

พระสนมย็องบิน ตระกูลอีแห่งช็อนอึย (Royal Noble Consort Yeong of the Lee clan, 영빈 이씨, ค.ศ. 1696 - 23 สิงหาคม ค.ศ. 1764) พระนางทรงเป็นหนึ่งในพระสนมของพระเจ้าย็องโจ มีพระราชโอรสและพระราชธิดากับพระเจ้ายองโจ 4 พระองค์คือ เจ้าชายรัชทายาทซาโด, เจ้าหญิงฮวาวาน, องค์หญิงฮวาเปียง และองค์หญิงฮวาฮยอบ
พระสนมยองสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม ค.ศ. 1764 ขณะพระชนม์ได้ 68 พรรษา
หมวดหมู่:บุคคลในยุคราชวงศ์โชซ็อน
ฮงพงฮัน

ฮงพงฮัน (Hong Bong Han,ค.ศ. 1713 - ค.ศ. 1778) เป็นขุนนางชั้นผู้ใหญ่ตั้งแต่รัชกาล พระเจ้ายองโจ -ต้นรัชกาล พระเจ้าจองโจ ท่านมาจากสกุลฮง ต่อมาธิดาของท่านคือ พระชายาเฮคยอง ได้อภิเษกเป็นพระชายาใน องค์ชายรัชทายาทจังฮอน (องค์ชายซาโด) แต่ต่อมาเมื่อพระเจ้าจองโจ (องค์ชายลีซาน)ขึ้นครองราชย์ในปี พ.ศ. 2319 (ค.ศ. 1776) พระองค์ก็สั่งปลดและเนรเทศฮงพงฮันเสด็จตาของพระองค์พร้อมกับขุนนางคนอื่นๆเนื่องจากใต้เท้าฮงเป็นผู้นำของฝ่ายโนนน  
หมวดหมู่:บุคคลในยุคราชวงศ์โชซ็อน
หมวดหมู่:ขุนนางเกาหลี
หมวดหมู่:ตัวละครในลีซาน จอมบัลลังก์พลิกแผ่นดิน
รำวง

รำวง เป็นการละเล่นโดยการรำเป็นวง ดัดแปลงมาจากการเล่นรำโทน โดยมีบันทึกไว้ว่ามีผู้คิดดัดแปลงครั้งแรกเมื่อราวปี พ.ศ. 2481-พ.ศ. 2482 และต่อมากรมศิลปากรได้กำหนดท่ารำวงขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2487 โดยมีท่าทาง 4 ท่าคือ สอดสร้อยมาลา ชักแป้งผัดหน้า แขกเต้าเข้ารัง และรำส่าย โดยใช้เพลง งามแสงเดือน ชาวไทย รำมาซิมารำ และคืนเดือนหงาย
แท้ที่จริงแล้วรำวงไม่ใช่วัฒธรรมของไทยตั้งแต่กำเนิด ต้นกำเนิดที่จริงแล้วคือ "อินเดีย" แล้วไทยนำมาปรับเปลี่ยน ประยุกต์ให้นำมาเป็นของไทยเอง ทำให้หลายๆคนคิดว่ารำวงเป็นวัฒธรรมของไทยนั้นเอง

**ดูเพิ่ม**
 รำวงมาตรฐาน

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:วัฒนธรรมไทย
หมวดหมู่:วัฒนธรรมลาว
หมวดหมู่:วัฒนธรรมเขมร
หมวดหมู่:วาฬ

หมวดหมู่:สัตว์น้ำ
หมวดหมู่:สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม
หมวดหมู่:อันดับวาฬและโลมา
หมวดหมู่:สัตว์แบ่งตามชื่อสามัญ
คณะผู้แทนทางทูตของประเทศเนปาล

รายชื่อสถานเอกอัครราชทูตและสถานกงสุลใหญ่ของประเทศเนปาลในประเทศต่าง ๆ (ไม่รวมสถานกงสุลใหญ่กิตติมศักดิ์)

**ยุโรป**
 Belgium
** บรัสเซลส์ (สถานเอกอัครราชทูต)- Denmark
** โคเปนเฮเกน (สถานเอกอัครราชทูต)- France
** ปารีส (สถานเอกอัครราชทูต)- Germany
** เบอร์ลิน (สถานเอกอัครราชทูต)- Russia
** มอสโก (สถานเอกอัครราชทูต)- United Kingdom
** ลอนดอน (สถานเอกอัครราชทูต)

**อเมริกาเหนือ**
สถานเอกอัครราชทูตเนปาล ณ กรุงวอชิงตัน ดี. ซี.- United States
** วอชิงตัน ดี.ซี. (สถานเอกอัครราชทูต)
** นครนิวยอร์ก (สถานกงสุลใหญ่)

**ตะวันออกกลาง**
 Israel
** เทลอาวีฟ (สถานเอกอัครราชทูต)- Qatar
** โดฮา (สถานเอกอัครราชทูต)- Saudi Arabia
** ริยาด (สถานเอกอัครราชทูต)- United Arab Emirates
** อาบูดาบี (สถานเอกอัครราชทูต)

**แอฟริกา**
 Egypt
** ไคโร (สถานเอกอัครราชทูต)

**เอเชีย**
 Bangladesh
** ธากา (สถานเอกอัครราชทูต)- People's Republic of China
** ปักกิ่ง (สถานเอกอัครราชทูต)
** ฮ่องกง (สถานกงสุลใหญ่)
** ลาซา (สถานกงสุลใหญ่)- India
** นิวเดลี (สถานเอกอัครราชทูต)
** โกลกาตา (สถานกงสุลใหญ่)- Japan
** โตเกียว (สถานเอกอัครราชทูต)- Malaysia
** กัวลาลัมเปอร์ (สถานเอกอัครราชทูต)- Myanmar
** ย่างกุ้ง (สถานเอกอัครราชทูต)- Pakistan
** อิสลามาบาด (สถานเอกอัครราชทูต)- South Korea
** โซล (สถานเอกอัครราชทูต)- Sri Lanka
** โคลอมโบ (สถานเอกอัครราชทูต)- Thailand
** กรุงเทพมหานคร (สถานเอกอัครราชทูต)

**โอเชียเนีย**
 Australia
** แคนเบอร์รา (สถานเอกอัครราชทูต)

**องค์กรพหุภาคี**- บรัสเซลส์ (คณะผู้แทนประจำสหภาพยุโรป)
** เจนีวา (คณะผู้แทนถาวรประจำสหประชาชาติและองค์กรระหว่างประเทศอื่น ๆ)
** นครนิวยอร์ก (คณะผู้แทนถาวรประจำสหประชาชาติ)

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  กระทรวงการต่างประเทศเนปาล
หมวดหมู่:ประเทศเนปาล
แทซังวัง

แทซังวัง (태상왕/태상황/상왕/상황) พระอิสริยยศของเกาหลีที่ใช้เรียกพระมหากษัตริย์ที่สละราชสมบัติหรือถูกปลดออกจากพระราชบัลลังก์แล้วเช่นเดียวกับ ไท่ช่างหฺวัง ของจีนและ ไดโจเท็นโน ของญี่ปุ่นโดยพระมหากษัตริย์พระองค์แรกที่ได้รับพระอิสริยยศนี้คือ พระเจ้าชุงยอล กษัตริย์องค์ที่ 25 แห่ง ราชวงศ์โครยอ เมื่อ พ.ศ. 1841
และพระมหากษัตริย์องค์สุดท้ายที่ได้รับพระอิสริยยศนี้คือ จักรพรรดิโคจง แห่ง จักรวรรดิเกาหลี

**รายพระนาม**

**โครยอ**
 พระเจ้าชุงยอล- พระเจ้าชุงซอน- พระเจ้าชุงซุก

**โชซ็อน**
 พระเจ้าแทโจ- พระเจ้าช็องจง- พระเจ้าแทจง- พระเจ้าทันจง

**จักรวรรดิเกาหลี**
 จักรพรรดิโคจง

**ดูเพิ่ม**
 ไท่ช่างหฺวัง - สมัญญาทำนองเดียวกันของจีน- ไดโจเท็นโน - สมัญญาทำนองเดียวกันของญี่ปุ่น- ท้ายเทืองฮว่าง - สมัญญาทำนองเดียวกันของเวียดนาม

**อ้างอิง**
หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์เกาหลี
หมวดหมู่:จักรพรรดิแห่งจักรวรรดิเกาหลี
หมวดหมู่:พระเจ้าหลวง
หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์เกาหลี
พระเจ้าโจวหฺวัน

พระเจ้าโจวหฺวัน (จีน: 周桓王; pinyin: Zhōu Húan Wáng; สวรรคต 697 ปีก่อนคริสตกาล) กษัตริย์องค์ที่ 14 แห่งราชวงศ์โจว และองค์ที่ 2 แห่งราชวงศ์โจวตะวันออก
ขึ้นครองราชย์สืบต่อจากพระเจ้าโจวผิง พระอัยกา เมื่อ 719 ปีก่อนคริสตกาล ครองราชย์ได้ 23 ปี สวรรคตเมื่อ 697 ปีก่อนคริสตกาล
ฮวน
หมวดหมู่:บุคคลในศตวรรษที่ 8 ก่อนคริสตกาล
หมวดหมู่:697 ปีก่อนคริสตกาล
Nepenthes pectinata

Nepenthes pectinata (จากภาษาละติน: pectinata = รูปรวงผึ้ง) เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงถิ่นเดียวของอินโดนีเซียบนเกาะสุมาตรา มีการสับสนว่าชนิดนี้เป็น N. gymnamphora และ N. xiphioides
การแจกแจงลักษณะของ N. pectinata แต่เดิมโดย B. H. Danser นั้น มีพื้นฐานมาจากตัวอย่างที่รวมเอาหม้อบนของ N. singalana เข้าไปด้วย
หม้อข้าวหม้อแกงลิงที่ Danser พิจารณาว่าเป็นลูกผสม N. pectinata × N. singalana แท้จริงก็คือ N. singalana

**อ้างอิง**
 downloaded=12 May 2006
หมวดหมู่:หม้อข้าวหม้อแกงลิง
แม่แบบ:User อายุ/doc

==วิธีการใช้**
แม่แบบนี้มีพารามิเตอร์อยู่เพียงค่าเดียว คือเลขอายุปัจจุบัน (ใส่ในพารามิเตอร์ที่ 1 เช่น ) นอกจากจะใส่อายุลงไปตรง ๆ แล้ว สามารถใช้แม่แบบ Age หรือ อายุ ในพารามิเตอร์ืที่ 1 ก็ได้เช่นกัน เพื่อความสะดวก และไม่จำเป็นต้่องเปลี่ยนบ่อย ๆ เมื่ออายุมากขึ้น ดูวิธีการใช้แม่แบบ Age และแม่แบบอายุได้ที่ แม่แบบ:Age และ แม่แบบ:อายุ
หมวดหมู่:กล่องผู้ใช้ en:Template:User age ka:თარგი:მომხ ასაკი
Nepenthes philippinensis

Nepenthes philippinensis (จากภาษาละติน: Philippin = ประเทศฟิลิปปินส์, -ensis = จาก) เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงถิ่นเดียวของเกาะปะลาวัน ในประเทศฟิลิปปินส์
Nepenthes wilkiei ถูกพรรณนาลักษณะโดย Matthew Jebb และ Martin Cheek ในปี ค.ศ. 1998 อนุกรมวิธานนี้ต่อมาพบว่าชนิดเดียวกันกับ N. philippinensis Jebb และ Cheek เสนอว่า N. philippinensis เป็นญาติใกล้ชิดกับหม้อข้าวหม้อแกงลิงของบอร์เนียว: N. hirsuta, N. hispida, และ N. macrovulgaris มากกว่าเป็น N. alata

**อ้างอิง**
 Macfarlane, J.M. 1908. Nepenthaceae. In: A. Engler Das Pflanzenreich IV, 111, Heft 36: 1–91.- Mann, P. 1998.  A trip to the Philippines. Carnivorous Plant Newsletter 27 (1) : 6–11.
หมวดหมู่:หม้อข้าวหม้อแกงลิง
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/0

ภาพ:Milky Way 2005.jpg|thumb|250px|ดาราจักรทางช้างเผือก
ดาราศาสตร์ คือวิชาวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาวัตถุท้องฟ้า (อาทิ ดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์ ดาวหาง และดาราจักร) รวมทั้งปรากฏการณ์ทางธรรมชาติต่างๆ ที่เกิดขึ้นจากนอกชั้นบรรยากาศของโลก โดยศึกษาเกี่ยวกับวิวัฒนาการ ลักษณะทางกายภาพ ทางเคมี ทางอุตุนิยมวิทยา และการเคลื่อนที่ของวัตถุท้องฟ้า ตลอดจนถึงจักรวาลวิทยาเชิงกายภาพ|การกำเนิดและวิวัฒนาการของเอกภพ
ดาราศาสตร์เป็นหนึ่งในสาขาของวิทยาศาสตร์ที่เก่าแก่ที่สุด นักดาราศาสตร์ในวัฒนธรรมโบราณสังเกตการณ์ดวงดาวบนท้องฟ้าในเวลากลางคืน และวัตถุทางดาราศาสตร์หลายอย่างก็ได้ถูกค้นพบเรื่อยมาตามยุคสมัย อย่างไรก็ตาม กล้องโทรทรรศน์เป็นสิ่งประดิษฐ์ที่จำเป็นก่อนที่จะมีการพัฒนามาเป็นวิทยาศาสตร์สมัยใหม่ ตั้งแต่อดีตกาล ดาราศาสตร์ประกอบไปด้วยสาขาที่หลากหลายเช่น การวัดตำแหน่งดาว การเดินเรือดาราศาสตร์ ดาราศาสตร์เชิงสังเกตการณ์ การสร้างปฏิทิน และรวมทั้งโหราศาสตร์ แต่ดาราศาสตร์ทุกวันนี้ถูกจัดว่ามีความหมายเหมือนกับฟิสิกส์ดาราศาสตร์ ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมา ดาราศาสตร์ได้แบ่งออกเป็นสองสาขาได้แก่ ดาราศาสตร์เชิงสังเกตการณ์ และดาราศาสตร์เชิงทฤษฎี ดาราศาสตร์เชิงสังเกตการณ์จะให้ความสำคัญไปที่การเก็บและการวิเคราะห์ข้อมูล โดยการใช้ความรู้ทางกายภาพเบื้องต้นเป็นหลัก ส่วนดาราศาสตร์เชิงทฤษฎีให้ความสำคัญไปที่การพัฒนาคอมพิวเตอร์หรือแบบจำลองเชิงวิเคราะห์ เพื่ออธิบายวัตถุท้องฟ้าและปรากฏการณ์ต่างๆ ทั้งสองสาขานี้เป็นองค์ประกอบซึ่งกันและกัน กล่าวคือ ดาราศาสตร์เชิงทฤษฎีใช้อธิบายผลจากการสังเกตการณ์ และดาราศาสตร์เชิงสังเกตการณ์ใช้ในการรับรองผลจากทางทฤษฎี ดูเพิ่ม...
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/1

ภาพถ่ายเอกซ์เรย์ของกะโหลกศีรษะส่วนใบหน้าที่ได้รับบาดเจ็บจากการกระทบกระเทือน
กะโหลกศีรษะมนุษย์ (Human skull) เป็นโครงสร้างของกระดูกที่ประกอบขึ้นเป็นโครงร่างที่สำคัญศีรษะของมนุษย์ กะโหลกศีรษะทำหน้าที่ปกป้องสมองซึ่งเป็นศูนย์กลางของระบบประสาท รวมทั้งเป็นโครงร่างที่ค้ำจุนอวัยวะรับสัมผัสต่างๆ ทั้งตา หู จมูก และลิ้น และยังทำหน้าที่เป็นทางเข้าของทางเดินอาหารและทางเดินหายใจ เมื่อแรกเกิดกะโหลกศีรษะจะประกอบด้วยกระดูกหลายชิ้นซึ่งเมื่อเจริญเติบโตขึ้นกระดูกเหล่านี้จะเกิดการสร้างเนื้อกระดูกและเชื่อมรวมกัน แม้ว่ากะโหลกศีรษะจะเป็นโครงสร้างที่มีความแข็งแรงก็ตาม การกระทบกระเทือนที่ศีรษะอย่างแรงก็เป็นสาเหตุที่ทำให้เสียชีวิตและพิการได้ ทั้งจากการบาดเจ็บจากเนื้อสมองโดยตรง การตกเลือดในสมอง และการติดเชื้อ
การศึกษาเกี่ยวกับกะโหลกศีรษะของมนุษย์มีประโยชน์อย่างมากในการศึกษาด้านมานุษยวิทยาและโบราณคดี ซึ่งเป็นข้อมูลที่สำคัญทางบรรพชีวินวิทยา และยังช่วยให้เข้าใจถึงลำดับทางวิวัฒนาการ นอกจากนี้ในทางนิติเวชศาสตร์ กะโหลกศีรษะยังมีความสำคัญในการตรวจพิสูจน์เอกลักษณ์บุคคลและการแยกความแตกต่างระหว่างเพศชายและหญิง ซึ่งมีประโยชน์ในการสืบสวนสอบสวนคดีอีกด้วยดูเพิ่ม...
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/12

ค่าผิดปรกติของอุณหภูมิเฉลี่ยที่ผิวโลกที่เพิ่มขึ้นในช่วงปี พ.ศ. 2403–2549 เทียบกับอุณหภูมิระหว่าง พ.ศ. 2504–2533
ปรากฏการณ์โลกร้อน (Global warming) หมายถึงการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิเฉลี่ยของอากาศใกล้พื้นผิวโลกและน้ำในมหาสมุทรตั้งแต่ช่วงครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 20 และมีการคาดการณ์ว่าอุณหภูมิเฉลี่ยจะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ในช่วง 100 ปีที่ผ่านมา นับถึง พ.ศ. 2548 อากาศใกล้ผิวดินทั่วโลกโดยเฉลี่ยมีค่าสูงขึ้น 0.74 ± 0.18 องศาเซลเซียส ซึ่งคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Intergovernmental Panel on Climate Change: IPCC) ของสหประชาชาติได้สรุปไว้ว่า “จากการสังเกตการณ์การเพิ่มอุณหภูมิโดยเฉลี่ยของโลกที่เกิดขึ้นตั้งแต่กลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 (ประมาณตั้งแต่ พ.ศ. 2490) ค่อนข้างแน่ชัดว่าเกิดจากการเพิ่มความเข้มของแก๊สเรือนกระจกที่เกิดขึ้นโดยกิจกรรมของมนุษย์ที่เป็นผลในรูปของปรากฏการณ์เรือนกระจก”
ปรากฏการณ์ธรรมชาติบางอย่าง เช่น ความผันแปรของการแผ่รังสีจากดวงอาทิตย์และการระเบิดของภูเขาไฟ อาจส่งผลเพียงเล็กน้อยต่อการเพิ่มอุณหภูมิในช่วงก่อนยุคอุตสาหกรรมจนถึง พ.ศ. 2490 และมีผลเพียงเล็กน้อยต่อการลดอุณหภูมิหลังจากปี 2490 เป็นต้นมา
ข้อสรุปพื้นฐานดังกล่าวนี้ได้รับการรับรองโดยสมาคมและสถาบันการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ไม่น้อยกว่า 30 แห่ง รวมทั้งราชสมาคมทางวิทยาศาสตร์ระดับชาติที่สำคัญของประเทศอุตสาหกรรมต่างๆ แม้นักวิทยาศาสตร์บางคนจะมีความเห็นโต้แย้งกับข้อสรุปของ IPCC อยู่บ้าง แต่เสียงส่วนใหญ่ของนักวิทยาศาสตร์ที่ทำงานด้านการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศของโลกโดยตรงเห็นด้วยกับข้อสรุปนี้อ่านต่อ...
จักรพรรดิจิงจง

จักรพรรดิจิงจง (Jingzong) สามารถหมายถึง- จักรพรรดิเหลียวจิ่งจง (เย่ว์ลี่เสียน) แห่งราชวงศ์เหลียว ครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. 969 - 982 - จักรพรรดิเซี่ยจิงจง (หลี่ หยวนเฮา) แห่งราชวงศ์เซี่ยตะวันตก ครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. 1038 - 1048
จ
หมวดหมู่:จักรพรรดิจีน
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/9

ภาพแสดงถึง คลื่นสึนามิเข้าสู่ฝั่ง
ภาพเหตุการณ์ประชาชนกำลังวิ่งหนีคลื่นสึนามิเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2547 ที่จังหวัดภูเก็ต
คลื่นสึนามิ ( คลื่นที่ท่าเรือ หรือ คลื่นชายฝั่ง) คือ คลื่นหรือกลุ่มคลื่นที่มีจุดกำเนิดอยู่ในเขตทะเลลึก ซึ่งมักปรากฏหลังแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ แผ่นดินไหวใต้ทะเล ภูเขาไฟระเบิด ดินถล่ม แผ่นดินทรุด หรืออุกกาบาตขนาดใหญ่ตกลงในทะเล คลื่นสึนามิสามารถเข้าทำลายพื้นที่ชายฝั่ง ทำให้เกิดการสูญเสียทั้งชีวิตและทรัพย์สินได้
คลื่นสึนามิแตกต่างจากคลื่นน้ำธรรมดามาก ตัวคลื่นนั้นสามารถเดินทางได้เป็นระยะทางไกล โดยไม่สูญเสียพลังงาน และสามารถเข้าทำลายชายฝั่งที่อยู่ห่างไกลจากจุดกำเนิดหลายพันกิโลเมตรได้ โดยทั่วไปแล้วคลื่นสึนามิซึ่งเป็นคลื่นในน้ำ จะเดินทางได้ช้ากว่าการสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวที่เป็นคลื่นที่เดินทางในพื้นดิน ดังนั้น คลื่นอาจเข้ากระทบฝั่งภายหลังจากที่ผู้คนบริเวณนั้นรู้สึกว่าเกิดแผ่นดินไหวเป็นเวลาหลายชั่วโมง
คลื่นโดยทั่วไปจะมีคุณสมบัติสำคัญที่วัดได้อยู่สองประการคือ คาบ ซึ่งจะเป็นเวลาระหว่างลูกคลื่นสองลูก และ ความยาวคลื่น ซึ่งเป็นระยะห่างระหว่างลูกคลื่นสองลูก
ในทะเลเปิด คลื่นสึนามิมีคาบที่นานมาก โดยเริ่มจากไม่กี่นาทีไปจนเป็นชั่วโมง ในขณะเดียวกันก็มีความยาวคลื่นที่ยาวมาก โดยอาจยาวถึงหลายร้อยกิโลเมตร ในขณะที่คลื่นทั่วไปที่เกิดจาก ลมที่ชายฝั่งนั้นมีคาบประมาณ 10 วินาที และมีความยาวคลื่นประมาณ 150 เมตรเท่านั้น ความสูงของคลื่นในทะเลเปิดมักน้อยกว่าหนึ่งเมตร ซึ่งทำให้ไม่เป็นที่สังเกตของผู้คนบนเรือ คลื่นสึนามิจะเคลื่อนที่ด้วยความเร็วตั้งแต่ 500 ถึง 1,000 กิโลเมตรต่อชั่วโมง อย่างไรก็ตาม เมื่อเข้าสู่ชายฝั่งที่มีความลึกลดลง คลื่นจะมีความเร็วลดลงและเริ่มก่อตัวเป็นคลื่นสูง โดยอาจมีความสูงมากกว่า 30 เมตร
คลื่นสึนามิจะเคลื่อนตัวออกจากแหล่งกำเนิด ดังนั้น ชายฝั่งที่ถูกกำบังโดยแผ่นดินส่วนอื่นๆ มักปลอดภัยจากคลื่น อย่างไรก็ตาม ยังมีโอกาสที่คลื่นจะสามารถเลี้ยวเบนไปกระทบได้ นอกจากนี้ คลื่นไม่จำเป็นต้องมีความแรงเท่ากันในทุกทิศทุกทาง โดยความแรงจะขึ้นกับแหล่งกำเนิดและลักษณะของภูมิประเทศแถบนั้น
คลื่นจะมีพฤติกรรมเป็น "คลื่นน้ำตื้น" เมื่ออัตราส่วนระหว่างความลึกของน้ำและขนาดของคลื่นนั้นมีค่าต่ำ ดังนั้น เนื่องจากมีขนาดของคลื่นที่สูงมาก คลื่นสึนามิจึงมีคุณสมบัติเป็นคลื่นน้ำตื้นแม้อยู่ในทะเลลึกก็ตาม คลื่นน้ำตื้นนั้นมีความเร็วเท่ากับรากที่สองของผลคูณระหว่างความเร่งจากสนามแรงโน้มถ่วง (9.8 เมตร/วินาที2) และความลึกของน้ำ ตัวอย่างเช่น ในมหาสมุทรแปซิฟิกที่มีความลึกประมาณ 4,000 เมตร คลื่นจะเคลื่อนที่ด้วยความเร็วประมาณ 200 เมตรต่อวินาที หรือ 720 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ส่วนที่ชายฝั่งที่มีความลึก 40 เมตร คลื่นจะมีความเร็วช้าลงเหลือ 20 เมตรต่อวินาที หรือ 72 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/10

ภาวะสมองตาย (brain death) เป็นบทนิยามที่ทางนิติศาสตร์และทางแพทยศาสตร์ใช้หมายเอาการตายของบุคคล ซึ่งได้ริเริ่มขึ้นในช่วง พ.ศ. 2503 ทั้งนี้ โดยทั่วไปมักหมายเอาภาวะที่ไม่สามารถฟื้นฟูระบบการทำงานของสมองของบุคคลได้อีกแล้ว อันเป็นผลมาจากการตายหมดแล้วทุกส่วนของเซลล์ประสาทในสมอง (total necrosis of cerebral neurons) เพราะเหตุที่ได้ขาดเลือดและออกซิเจนหล่อเลี้ยง
ทั้งนี้ พึงไม่สับสนภาวะสมองตายกับสภาพร่างกายทำงานนอกบังคับจิตใจเป็นการเรื้อรัง หรือสภาพผักเรื้อรังของผู้ป่วย (persistent vegetative state)
แต่เดิมทั้งทางนิติศาสตร์และทางแพทยศาสตร์หมายเอาการตายของบุคคลว่าได้แก่การสิ้นสุดลงของการทำงานของอวัยวะสำคัญบางส่วน โดยเฉพาะการหายใจและการเต้นของหัวใจ ต่อเมื่อโลกทางแพทยศาสตร์พัฒนาตามลำดับ ความสามารถในการกู้ชีพ (resuscitation) บุคคลซึ่งหัวใจหยุดทำงานแล้ว ไม่หายใจแล้ว หรือไร้ซึ่งสัญญาณว่ามีชีวิตอยู่ก็พัฒนาไปด้วย จึงจำเป็นต้องมีการปรับปรุงบทนิยามของการตายเสียใหม่เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป ซึ่งความจำเป็นเช่นว่านี้เกิดต้องกระทำรีบด่วนขึ้นเมื่ออุปกรณ์การพยุงชีวิต เช่น การปลูกถ่ายอวัยวะ (organ transplantation) ได้แพร่หลายยิ่งขึ้น อันเป็นผลให้อวัยวะของมนุษย์หลายชิ้นทำงานต่อไปได้อีก
ในสหรัฐอเมริกา พ.ศ. 2511 คณะกรรมการเฉพาะกิจ (ad hoc committee) ที่วิทยาลัยการแพทย์ฮาร์วาร์ด (Harvard Medical School) แต่งตั้งขึ้นได้จัดพิมพ์รายงานชิ้นสำคัญเกี่ยวกับการให้นิยามของอาการโคม่าเหลือจะเยียวยา (irreversible coma) ซึ่งได้กลายมาเป็นความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะสมองตายของผู้คนส่วนใหญ่ในปัจจุบันนี้ดูเพิ่ม...
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/11

นักทำการทดลอง (E) สั่งผู้สอน (T) ให้กดสวิตซ์ส่งกระแสไฟฟ้าไปช็อกนักเรียน (L) เมื่อนักเรียนตอบคำถามผิด  ผู้สอนคิดว่านักเรียนถูกช็อกอย่างเจ็บปวด แต่ที่จริงแล้วนักเรียนเป็นผู้ช่วยของนักทดลอง ซึ่งแกล้งออกเสียงครวนคราง ถึงแม้จะไม่ได้รับกระแสไฟฟ้าจริงๆ
การทดลองของมิลแกรม เป็นงานทดลองบุกเบิกที่สำคัญในด้านจิตวิทยาสังคม  ในการทดลองนี้ ศาสตราจารย์ สแตนลี่ย์ มิลแกรม จากมหาวิทยาลัยเยล ทดลองดูว่าผู้คนทั่วไปจะเชื่อฟังแค่ใหน เมื่อผู้มีอำนาจออกคำสั่งให้เขาทำสิ่งที่ไม่ชอบธรรม
มิลแกรมอธิบายงานทดลองนี้ในวารสารวิทยาศาสคร์ Journal of Abnormal and Social Psychology, ตีพิมพ์เมื่อปี 2506 และเขียนหนังสือเรื่อง Obedience to Authority: An Experimental View.
งานทดลองนี้เริ่อขึ้นในเดือนกรกฎาคม ปี 2504  สามเดือนหลังจากนักโทษสงคราม พันโท Adolf Eichmann หนึ่งในผู้นำพรรคนาซี ถูกจับโดยหน่วยสืบราชการลับของอิสราเอล (มอสสาด) และนำขึ้นศาลที่เมืองเยรูซาเล็ม  คนทั่วไปคิดว่าทหารนาซีที่ทำการฆ่าล้างชาติพันธุ์ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เป็นคนชั่วร้ายและควรถูกลงโทษเหมือนเป็นผู้สมรู้ร่วมคิดในการทำผิด  มิลแกรมวางแผนการทดลองนี้เพื่อตอบคำถามว่า ทหารเหล่านี้เป็นมนุษย์ชั่วร้ายจริงๆ หรือว่าพวกเขามีความคิดชอบธรรมไม่ต่างไปจากผู้คนปกติ เพียงแค่เขาปฏิบัติหน้าที่ เชื่อฟังผู้บังคับบัญชา
มิลแกรมสรุปใจความงานทดลองของเขาในบทความ "The Perils of Obedience" (ภยันตรายของความเชื่อฟัง) ในปี 2517:
ดูเพิ่ม...
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/12A

กราฟแสดงผลบวกจำกัดพจน์ของอนุกรม 1 − 2 + 3 − 4 + …
ในทางคณิตศาสตร์ 1 − 2 + 3 − 4 + … เป็นอนุกรมอนันต์ ซึ่งแต่ละพจน์เป็นจำนวนเต็มบวกที่อยู่ถัดจากพจน์ก่อนหน้า โดยใส่เครื่องหมายบวกและเครื่องหมายลบสลับกัน ผลบวกใน m พจน์แรกของอนุกรมนี้สามารถเขียนได้ในรูป

อนุกรมนี้เป็นอนุกรมลู่ออก เพราะลำดับของผลบวกจำกัดพจน์ (1, -1, 2, -2, …) ไม่ลู่เข้าหาจำนวนจำกัดใด ๆ จึงไม่สามารถหาลิมิตได้ แต่มีปฏิทรรศน์จำนวนมาก ที่แสดงว่าอนุกรมนี้มีลิมิต
ในคริสต์ศตวรรษที่ 18 เลออนฮาร์ด ออยเลอร์ ได้ยอมรับปฏิทรรศน์ที่แสดงว่า

การหาผลบวกดังกล่าวเริ่มมีการพัฒนาตั้งแต่ใน พ.ศ. 2433 เออร์เนสโต เซซาโร, เอมิลี โบเรล และนักคณิตศาสตร์คนอื่น ๆ ได้ร่วมกันพัฒนาวิธีในการนิยามผลบวกของอนุกรมลู่ออก
อนุกรม 1 − 2 + 3 − 4 + … เป็นอนุกรมที่ใกล้เคียงกับอนุกรมแกรนดี 1 − 1 + 1 − 1 + … ออยเลอร์ได้พิจารณาอนุกรมทั้งสองว่าเป็นกรณีเฉพาะของ 1 − 2n + 3n − 4n + … งานวิจัยของเขาได้ต่อยอดไปสู่การศึกษาเรื่องปัญหาของเบเซล และสมการเชิงฟังก์ชัน ซึ่งนำไปสู่ฟังก์ชันอีตาของดิริชเลต์ และฟังก์ชันซีตาของรีมันน์ ดูเพิ่ม...
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/5

ภาพ:Myoglobin.png|thumb|100px|เป็นรูป  3 มิติ แสดงโครงสร้าง ไมโอโกลบิน,   แสดงสี แอลฟ่า เฮลิกซ์
สารชีวโมเลกุล หมายถึง สารอินทรีย์สิ่งมีชีวิตสังเคราะห์ขึ้นเท่านั้น เช่น ไขมัน น้ำมัน โปรตีน คาร์โบไฮเดรต กรดนิวคลีอิก จัดเป็นองค์ประกอบพื้นฐานของอาหารที่จำเป็นต่อร่างกาย มีโมเลกุลตั้งแต่ขนาดเล็กจนถึงขนาดใหญ่มาก มีธาตุไฮโดรเจนและคาร์บอนเป็นองค์ประกอบหลักแต่ละชนิดมีโครงสร้าง สมบัติและปฏิกิริยาที่ต่างกัน ทำให้มีหน้าทีและประโยชน์ต่อร่างกายแตกต่างกันไป
ชีวโมเลกุลมีความจำเป็นสำหรับการดำรงอยู่ของชีวิต ตัวอย่างเช่นมนุษย์ มีผิวหนังและขน ส่วนประกอบหลักของขนคือเคอราติน (keratin) ที่เกิดจากการจับกลุ่มกันเป็นก้อนของโปรตีน ซึ่งตัวมันเองก็เป็นพอลิเมอร์ที่ถูกสร้างจากกรดอะมิโน โดยกรดอะมิโนนั้นเปรียบเสมือนก้อนอิฐที่สำคัญในธรรมชาติที่จะประกอบ กันเป็นโมเลกุล ใหญ่ รูปแบบของก้อนอิฐอีกตัวหนึ่งคือ นิวคลีโอไทด์ (nucleotide) ซึ่งมีส่วนประกอบที่สำคัญ 3 ส่วน
อ่านต่อ...
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/6

อนุมูลอิสระในปฏิกิริยาเคมี
อนุมูลอิสระ (radical และมีการใช้ free radical) หมายถึง สารซึ่งมีอิเล็กตรอนซึ่งไม่มีคู่อยู่ในวงรอบของอะตอม หรือโมเลกุล เราให้ความสำคัญกับสารซึ่งมีออกซิเจนเป็นศูนย์กลาง คือ hydroxyl radical, superoxide, peroxyl, alkoxyl และ oxides ของ nitrogen โดยปกติสารเหล่านี้เกิดขึ้นโดยปฏิกิริยาในร่างกายอยู่แล้ว โดยเฉพาะเวลามีธาตุเหล็ก ทองแดง แมงกานีส โคบอลต์ โครเมียม นิเกิล อยู่เป็นจำนวนน้อยๆ มักเกิดเป็นปฏิกิริยาลูกโซ่และร่างกายก็จะมีระบบของแอนติออกซิแด้นท์ขจัดออกไป แต่ถ้าร่างกายได้รับสารอนุมูลอิสระจากภายนอกมากเกินไป ตัวอย่างเช่น ได้รับจากอาหารบางชนิด จากขบวนการประกอบอาหาร เช่น การย่างเนื้อสัตว์ที่มีส่วนประกอบของไขมันสูง การนำน้ำมันที่ใช้ทอดอาหารที่อุณหภูมิสูงๆ มาใช้อีก หรือจากสิ่งแวดล้อม เช่น แสงอาทิตย์ซึ่งมีรังสี ultraviolet การแผ่รังสี (radiation) รังสี x-ray หรือจากมลพิษ เช่น ควันบุหรี่ ก๊าซจากท่อไอเสียรถยนต์ ถ้าสารเหล่านี้มีมากกว่าความสามารถของแอนตี้ออกซิแด้นท์ในร่างกายจะขจัดหมด หรือในภาวะที่จำนวนแอนติออกซิแด้นท์ในร่างกายลดลง เช่น ผู้สูงอายุ ก็จะทำให้มีสารอนุมูลอิสระและสารที่ไม่ใช่อนุมูลอิสระเช่น ไฮโดเจนเพอออกไซด์ ซึ่งมีออกซิเจนเป็นศูนย์กลางเช่นกัน โดยรวมเรียกว่า reactive oxygen species (ROS) มากเกินไปก่อให้เกิดอันตรายได้ ดูเพิ่ม...
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/14

อาซิโม (ASIMO) (ashimo) คือหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ หรือหุ่นยนต์เลียนแบบมนุษย์ของบริษัทฮอนด้า ประเทศญี่ปุ่น สร้างเสร็จเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2543 โดยพัฒนาจากหุ่นยนต์ทดลองและหุ่นยนต์ต้นแบบจนทำให้มีขนาดเล็กและน้ำหนักเบา เทคโนโลยี i-WALK ช่วยให้อาซิโมสามารถเดินและวิ่งได้อย่างอิสระเสรี ขึ้นบันไดและเต้นรำได้  มีระบบบันทึกเสียงเพื่อตอบสนองคำสั่งของมนุษย์ สามารถจดจำใบหน้าคู่สนทนาได้อย่างแม่นยำ ซึ่งคุณสมบัติดังกล่าวถูกสร้างขึ้นเพื่อให้อาซิโมมีขีดความสามารถรอบด้าน และรองรับความต้องการของมนุษย์ในอนาคต
บริษัทฮอนด้าได้ให้คำนิยามของชื่อ ASIMO ว่าย่อมาจาก Advanced Step in Innovative Mobility หมายถึง นวัตกรรมแห่งการเคลื่อนที่อันล้ำสมัย ซึ่งไม่ได้เกี่ยวข้องกับชื่อสกุลของไอแซค อสิมอฟ (アジモフ) นักวิทยาศาสตร์ด้านหุ่นยนต์ชื่อดังแต่อย่างใด แม้ว่าชื่อในภาษาญี่ปุ่นของอาซิโมและอสิมอฟจะสะกดใกล้เคียงกันมาก นอกจากนี้ยังไปพ้องเสียงกับคำว่า อะชิโมะ (ashimo) ที่แปลว่า "มีขาด้วย" 
อาซิโมได้รับการออกแบบให้สามารถใช้งานได้อย่างง่ายดาย ไม่ว่าจะเป็นการควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบตั้งโต๊ะหรือการควบคุมระยะไกล ทีมวิศวกรเริ่มต้นคิดค้น พัฒนาศึกษาวิจัยหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2529 โดยเริ่มจากการสร้างหุ่นยนต์ต้นแบบ พีทู (P2) ในปี พ.ศ. 2539 และต่อด้วยหุ่นยนต์ต้นแบบ พีทรี (P3) ในปี พ.ศ. 2540 จนกระทั่งมาถึงหุ่นยนต์อาซิโมในปี พ.ศ. 2543 ปัจจุบันฮอนด้าได้เปิดโอกาสให้เช่าอาซิโมเพื่อใช้งานในประเทศญี่ปุ่นดูเพิ่ม...
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/16

ภาพแสดงดาวเคราะห์และดาวเคราะห์แคระในระบบสุริยะ โดยย่อขนาดของดาวตามอัตราส่วนจริง แต่ระยะห่างระหว่างดาวไม่ใช่อัตราส่วนจริง
ระบบสุริยะ (Solar System) ประกอบด้วยดวงอาทิตย์และวัตถุอื่นๆ ที่โคจรรอบดวงอาทิตย์เนื่องจากแรงโน้มถ่วง ได้แก่ ดาวเคราะห์ 8 ดวงกับดวงจันทร์บริวารที่ค้นพบแล้ว 166 ดวง ดาวเคราะห์แคระ 3 ดวงกับดวงจันทร์บริวารที่ค้นพบแล้ว 4 ดวง กับวัตถุขนาดเล็กอื่นๆ อีกนับล้านชิ้น ซึ่งรวมถึง ดาวเคราะห์น้อย วัตถุในแถบไคเปอร์ ดาวหาง สะเก็ดดาว และฝุ่นระหว่างดาวเคราะห์
โดยทั่วไปแล้วจะแบ่งย่านต่างๆ ของระบบสุริยะ นับจากดวงอาทิตย์ออกมาดังนี้คือ ดาวเคราะห์ชั้นในจำนวน 4 ดวง แถบดาวเคราะห์น้อย ดาวเคราะห์ขนาดใหญ่รอบนอกจำนวน 4 ดวง และแถบไคเปอร์ซึ่งประกอบด้วยวัตถุที่เย็นจัดเป็นน้ำแข็ง พ้นจากแถบไคเปอร์ออกไปเป็นเขตแถบจานกระจาย ขอบเขตเฮลิโอพอส (เขตแดนตามทฤษฎีที่ซึ่งลมสุริยะสิ้นกำลังลงเนื่องจากมวลสารระหว่างดวงดาว) และพ้นไปจากนั้นคือย่านของเมฆออร์ต
กระแสพลาสมาที่ไหลออกจากดวงอาทิตย์ (หรือลมสุริยะ) จะแผ่ตัวไปทั่วระบบสุริยะ สร้างโพรงขนาดใหญ่ขึ้นในสสารระหว่างดาวเรียกกันว่า เฮลิโอสเฟียร์ ซึ่งขยายออกไปจากใจกลางของแถบจานกระจาย
ดาวเคราะห์ชั้นเอกทั้ง 8 ดวงในระบบสุริยะ เรียงลำดับจากใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุดออกไป มีดังนี้คือ ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน
นับถึงกลางปี ค.ศ. 2008 วัตถุขนาดย่อมกว่าดาวเคราะห์จำนวน 5 ดวง ได้รับการจัดระดับให้เป็นดาวเคราะห์แคระ ได้แก่ ซีรีสในแถบดาวเคราะห์น้อย กับวัตถุอีก 4 ดวงที่โคจรรอบดวงอาทิตย์อยู่ในย่านพ้นดาวเนปจูน คือ ดาวพลูโต (ซึ่งเดิมเคยถูกจัดระดับไว้เป็นดาวเคราะห์) เฮาเมอา มาคีมาคี และ อีรีส
มีดาวเคราะห์ 6 ดวงและดาวเคราะห์แคระ 3 ดวงที่มีดาวบริวารโคจรอยู่รอบๆ เราเรียกดาวบริวารเหล่านี้ว่า "ดวงจันทร์" ตามอย่างดวงจันทร์ของโลก นอกจากนี้ดาวเคราะห์ชั้นนอกยังมีวงแหวนดาวเคราะห์อยู่รอบตัวอันประกอบด้วยเศษฝุ่นและอนุภาคขนาดเล็ก
สำหรับคำว่า ระบบดาวเคราะห์ ใช้เมื่อกล่าวถึงระบบดาวโดยทั่วไปที่มีวัตถุต่างๆ โคจรรอบดาวฤกษ์ คำว่า "ระบบสุริยะ" ควรใช้เฉพาะกับระบบดาวเคราะห์ที่มีโลกเป็นสมาชิก และไม่ควรเรียกว่า "ระบบสุริยะจักรวาล" อย่างที่เรียกกันติดปาก เนื่องจากไม่เกี่ยวข้องกับคำว่า "จักรวาล" ตามนัยที่ใช้ในปัจจุบัน ดูเพิ่ม...
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/4

ดวงอาทิตย์ เมื่อมองจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศ
ดวงอาทิตย์ เป็นดาวฤกษ์ที่เป็นศูนย์กลางของระบบสุริยะของเรา ดาวเคราะห์ ดาวเคราะห์แคระ ดาวเคราะห์น้อย และดาวหาง ล้วนแล้วแต่โคจรรอบดวงอาทิตย์ทั้งสิ้น ดวงอาทิตย์เป็นดาวฤกษ์ที่สำคัญยิ่งต่อโลก เช่น ให้พลังงานแก่พืชในรูปของแสง และพืชก็เปลี่ยนแสงให้เป็นพลังงานในการตรึงแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ให้เป็นน้ำตาล ตลอดจนทำให้โลกมีสภาวะอากาศหลากหลาย เอื้อต่อการดำรงชีวิต 
ดวงอาทิตย์ประกอบด้วยไฮโดรเจนอยู่ร้อยละ 74 โดยมวล ฮีเลียมร้อยละ 25 โดยมวล และธาตุอื่นๆ ในปริมาณเล็กน้อย ดวงอาทิตย์จัดอยู่ในสเปกตรัม G2V ซึ่ง G2 หมายความว่าดวงอาทิตย์มีอุณหภูมิพื้นผิวประมาณ 5,780 เคลวิน (ประมาณ 5,515 องศาเซลเซียส หรือ 9,940 องศาฟาเรนไฮ) ดวงอาทิตย์จึงมีสีขาว แต่เห็นบนโลกเป็นสีเหลือง เนื่องจากการกระเจิงของแสง ส่วน V (เลข 5) บ่งบอกว่าดวงอาทิตย์อยู่ในลำดับหลัก ผลิตพลังงานโดยการหลอมไฮโดรเจนให้เป็นฮีเลียม และอยู่ในสภาพสมดุล ไม่ยุบตัวหรือขยายตัว
ดวงอาทิตย์อยู่ห่างจากศูนย์กลางดาราจักรทางช้างเผือกเป็นระยะทางโดยประมาณ 26,000 ปีแสง ใช้เวลาโคจรครบรอบดาราจักรประมาณ 225-250 ล้านปี มีอัตราเร็วในวงโคจร 215 กิโลเมตรต่อวินาที หรือ 1 ปีแสง ทุกๆ 1,400 ปี
ดูเพิ่ม...
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/7

ไฟล์:Saurier2.jpg|thumb|260px|หุ่นจำลอง ไทรันโนซอรัส เร็กซ์ ที่พิพิธภัณฑ์เซงก์เกนเบิร์ก
ไดโนเสาร์ (Dinosaur) เป็นชื่อเรียกโดยรวมของดึกดำบรรพ์ในอันดับใหญ่ Dinosauria ซึ่งเคยครองระบบนิเวศน์บนพื้นพิภพ ในมหายุคมีโซโซอิก เป็นเวลานานถึง 165 ล้านปี ก่อนจะสูญพันธุ์ ไปเมื่อ 65 ล้านปีที่แล้ว คนส่วนใหญ่เข้าใจว่าไดโนเสาร์เป็นสัตว์เลื้อยคลาน แต่อันที่ตริงไดโนเสาร์เป็นสัตว์ในอันดับหนึ่งที่มีลักษณะก้ำกึ่งระหว่างสัตว์เลื้อยคลานและนก
คำว่า ไดโนเสาร์ ในภาษาอังกฤษ dinosaur ถูกตั้งขึ้นโดย เซอร์ ริชาร์ด โอเวน นักบรรพชีวินวิทยา ชาวอังกฤษ ซึ่งเป็นการผสมของคำในภาษากรีกสองคำ คือคำว่า deinos (ใหญ่จนน่าสะพรึงกลัว) และคำว่า sauros (สัตว์เลื้อยคลาน) 
หลายคนเข้าใจผิดว่า ไดโนเสาร์ คือสัตว์ที่อาศัยอยู่ในมหายุคมีโซโซอิกทั้งหมด แต่จริงๆ แล้ว ไดโนเสาร์ คือสัตว์ชนิดหนึ่งที่อาศัยอยู่บนพื้นดินเท่านั้น สัตว์บกบางชนิดที่คล้ายไดโนเสาร์ สัตว์น้ำและสัตว์ปีกที่มีลักษณะคล้ายไดโนเสาร์ ไม่ถือว่าเป็นไดโนเสาร์ เป็นเพียงสัตว์ชนิดที่อาศัยอยู่ในยุคเดียวกับไดโนเสาร์เท่านั้น
แม้ว่าไดโนเสาร์จะสูญพันธุ์ไปนานหลายล้านปีแล้ว แต่คำว่าไดโนเสาร์ก็ยังเป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย ทั้งนี้อาจเป็นเพราะไดโนเสาร์นั้นนับว่าเป็นสัตว์ชนิดหนึ่ง ที่เต็มไปด้วยปริศนาและความน่าอัศจรรย์เป็นอันมากนั่นเองดูเพิ่ม...
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/8

ภาพ:Triosephosphate_isomerase.jpg|thumb|240px|Ribbon diagram of the catalytically perfect เอนไซม์TIM.
เอนไซม์ (enzyme) เป็นโปรตีนที่ทำหน้าที่เร่งปฏิกิริยาเคมี เป็นคำในภาษากรีก ένζυμο หรือ énsymo ซึ่งมาจาก én ("ที่" หรือ "ใน") และ simo (":en:leaven" หรือ ":en:yeast")
เอนไซม์มีความสำคัญและจำเป็นสำหรับสิ่งมีชีวิต เพราะว่าปฏิกิริยาเคมีส่วนใหญ่ในเซลล์จะเกิดช้ามาก หรือถ้าไม่มีเอนไซม์อาจทำให้ผลิตภัณฑ์จากปฏิกิริยากลายเป็นสารเคมีชนิดอื่น ซึ่งถ้าขาดเอนไซม์ระบบการทำงานของเซลล์จะผิดปรกติ (malfunction) เช่น การผ่าเหล่า (mutation) การผลิตมากเกินไป (overproduction) ผลิตน้อยเกินไป (underproduction) และการขาดหายไป (deletion) ดังนั้นการขาดเอนไซม์ที่สำคัญอาจทำให้เกิดโรคร้ายแรงได้ การผ่าเหล่าอาจจะเกิดขึ้นในโครงสร้างบางส่วนของเอนไซม์ หรืออาจเป็นบางส่วนของโปรตีน เช่น ไพรมารี สตรักเจอร์ (primary structure) ,เซกคอนดารี่ สตรักเจอร์ (secondary structure) ,เทอร์เทียรี่ สตรักเจอร์ (tertiary structure) ,ควอเทียรี่ สตรักเจอร์ (quaternary structure)
ตัวอย่างเช่น ฟีนิลคีโตนูเรีย (phenylketonuria) เกิดจากการงานบกพร่องของ เอนไซม์ฟีนิลอะลานีน ไฮดรอกซิเลส (phenylalanine hydroxylase) ที่เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาการสะลายตัวของฟีนิลอะลานีนเป็นผลให้เกิดการสะสมฟีนิลอะลานีนมากและจะแสดงออกมาใน ความผิดปรกติทางจิต (mental retardation) ดูเพิ่ม...
ดาวยักษ์ใหญ่

ดาวยักษ์ใหญ่ (supergiant) เป็นหนึ่งในบรรดาดาวฤกษ์มวลมากที่สุด ถ้าพิจารณาจากแผนภาพของแฮร์ตสปรอง–รัสเซิล ดาวยักษ์ใหญ่จะอยู่บริเวณด้านบนของแผนภูมิ จากการจัดประเภทสเปกตรัมของ Yerkes ดาวยักษ์ใหญ่จัดอยู่ในประเภท Ia สำหรับดาวยักษ์ใหญ่ที่สว่างมาก หรือ Ib สำหรับดาวยักษ์ใหญ่ที่สว่างน้อย มีค่าความส่องสว่างปรากฏอยู่ระหว่าง -5 ถึง -12 โดยมากดาวยักษ์ใหญ่ที่สว่างที่สุดจะถูกจัดประเภทเป็นดาวยักษ์ใหญ่ยิ่งระดับ 0

**ดูเพิ่ม**
 ดาวยักษ์- ดาวยักษ์แดง
หมวดหมู่:ปรากฏการณ์ของดาวฤกษ์
หมวดหมู่:ประเภทของดาวฤกษ์
หมวดหมู่:ดาวยักษ์ใหญ่
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/3

ไฟล์:Greenhouse Effect (2017 NASA data).svg|thumb|250px|right|แผนภูมิแสดงให้เห็นระหว่างพลังงานในอวกาศ พลังงานในบรรยากาศของโลก  และพลังงานที่พื้นผิวโลก ขีดความสามารถของบรรยากาศในอุ้มและรีไซเคิลพลังงานที่เปล่งจากผิวโลกเป็นตัวกำหนดลักษณะของปรากฏการณ์เรือนกระจก
ปรากฏการณ์เรือนกระจก (Greenhouse Effect) คือกระบวนการที่เกิดจากการแผ่รังสีอินฟราเรดโดยบรรยากาศแล้วทำให้พื้นผิวโลกร้อนขึ้น ชื่อดังกล่าวมาจากการอุปมาที่คลาดเคลื่อนว่าเป็นการเปรียบเทียบอากาศที่อุ่นกว่าภายในเรือนกระจกกับอากาศที่เย็นกว่าภายนอก  (ความจริงในอวกาศไม่มีอากาศ)  โจเซฟ ฟูริเออร์เป็นผู้ค้นพบปรากฏการณ์เรือนกระจกเมื่อ พ.ศ. 2367 และสวานเต อาร์เรเนียส (Svante Arrhenius) เป็นผู้ทดสอบหาปริมาณความร้อนเมื่อ พ.ศ. 2439
อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกซึ่งอยู่ที่ 14°C จะเย็นเท่ากับ -19°C หากโลกปราศจากปรากฏการณ์เรือนกระจก ปรากฏการณ์โลกร้อน หรือการร้อนขึ้นของปรากฏการณ์โลกร้อนจากที่เป็นอยู่เดิมของบรรยากาศชั้นล่างของโลกเมื่อเร็วๆ นี้ เชื่อกันว่าเป็นผลมาจากการเพิ่มปริมาณของก๊าซเรือนกระจกในบรรยากาศ นอกจากโลกแล้ว ดาวอังคาร และดาวศุกร์ ก็มีปรากฏการณ์โลกร้อนเช่นเดียวกัน ดูเพิ่ม...
โรงเรียนอรพินพิทยา

โรงเรียนอรพินพิทยา เริ่มก่อตั้งปี พ.ศ. 2532  โดยอาจารย์ อรพิน ศรีบุญเรือง เป็นเจ้าของ และผู้รับใบอนุญาต โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาเอกชนให้เป็นที่เชื่อถือและยอมรับของบุคคลทั่วไป และเพื่อพัฒนาเด็กให้เป็นคนดี คนเก่งของสังคม ตั้งอยู่เลขที่ 129 หมู่ที่ 10 ตำบลต้นธง อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน ได้เปิดทำการเรียนการสอนตั้งแต่ปี พ.ศ. 2532 บริเวณโรงเรียนมีเนื้อที่ทั้งหมด 16 ไร่ มีอาคารสถานที่ต่างๆที่พร้อมสำหรับการเรียนการสอน มีสิ่งแวดล้อมที่ดี มีความสะอาด ร่มรื่น และปลอดภัย (อ้างอิง จากข้อมูลประวัติของโรงเรียนอรพินพิทยา)

**การจัดการเรียนรู้**
โรงเรียนอรพินพิทยาได้เปิดสอนระดับเนอสเซอรี่ 2  ขวบ, ระดับอนุบาลปีที่ 1–3, ระดับประถมศึกษาปีที่ 1-3, ระดับประถมศึกษาปีที่ 4-6 และระดับมัธยมศึกษา (ในอดีต) มีจำนวนครูประมาณ 90 คนและนักเรียนทั้งหมด 1,700 คน  มีอาจารย์ต่างประเทศสอนภาษาอังกฤษ, ภาษาจีน, ห้อง Sound lab, สระว่ายน้ำที่ทันสมัย, ห้องเรียนคอมพิวเตอร์ - อินเทอร์เน็ต ระบบสารสนเทศ วิชาเปียโน และอาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิที่มากด้วยประสบการณ์ (อ้างอิง จากข้อมูลของโรงเรียนอรพินพิทยา)
สระว่ายน้ำในโรงเรียน

**ผลงานของโรงเรียน**
- โรงเรียนรางวัลพระราชทาน- โรงเรียนจริยศึกษาดีเด่น  กระทรวงศึกษาธิการ- โรงเรียนสีขาวเฉลิมพระเกียรติ- โรงเรียนที่มีโรงอาหารมาตรฐานระดับ "ดีมาก"  กระทรวงสาธารณสุข  6 ปีซ้อน- โรงเรียนส่งเสริมการสอนจิตพิสัยดีเด่น- ผ่านการประเมินของ สมศ.- โรงเรียนรางวัลเสาเสมาธรรมจักร  2552
(อ้างอิง จากข้อมูลของโรงเรียนอรพินพิทยา)

**แหล่งข้อมูลอื่น**
   เว็บของโรงเรียนอรพินพิทยา date=2011-11-10 
หมวดหมู่:โรงเรียนในอำเภอเมืองลำพูน
หมวดหมู่:โรงเรียนเอกชนในจังหวัดลำพูน
หมวดหมู่:โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2532
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/2

สัญลักษณ์การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่สากล (Matt Daigle, ผู้ชนะการประกวดของนิตยสาร Mothering ปี ค.ศ. 2006)
การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ คือการป้อนนมให้กับทารกหรือเด็กด้วยน้ำนมจากหน้าอกของผู้หญิง ทารกจะมีกลไกอัตโนมัติในการดูดที่จะทำให้เขาสามารถดูดและกลืนน้ำนมได้
มีหลักฐานจากการทดลองชี้ให้เห็นว่า น้ำนมคนเป็นแหล่งสารอาหารที่ดีที่สุดสำหรับทารก แต่ผู้เชี่ยวชาญยังมีความเห็นไม่ตรงกันว่าควรให้ทารกกินนมแม่นานเท่าไรจึงจะได้ประโยชน์สูงสุด และจะมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเท่าไรจากการให้สารทดแทนน้ำนมคนแก่ทารก
ทารกอาจจะกินน้ำนมจากอกของแม่ของตัวเองหรือผู้หญิงอื่นที่ร่างกายสามารถผลิตน้ำนมได้ (ซึ่งอาจจะเรียกว่า แม่นม) น้ำนมอาจจะถูกบีบออกมา (เช่น ใช้เครื่องปั๊มนม) และป้อนให้ทารกโดยใช้ขวด และอาจเป็นน้ำนมที่รับบริจาคมาก็ได้ สำหรับแม่หรือครอบครัวที่ไม่สามารถหรือไม่ต้องการให้ลูกกินนมแม่ก็อาจให้สารทดแทนนมแม่แทน การศึกษาวิจัยยังมีความขัดแย้งกันเกี่ยวกับคุณค่าสารอาหารในสารทดแทนนมแม่ เป็นที่รับรู้กันทั่วไปว่าการให้ทารกกินนมผสมที่มีขายในท้องตลาดจะไปรบกวนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ทั้งในทารกที่คลอดตามกำหนดและคลอดก่อนกำหนด ในหลายๆ ประเทศการให้ลูกกินสารทดแทนนมแม่ส่งผลให้อัตราการเสียชีวิตจากโรคท้องร่วงในทารกเพิ่มขึ้น แต่ในพื้นที่ที่มีน้ำสะอาดมีเพียงพอ การให้ลูกกินสารทดแทนนมแม่ก็ถือว่าเป็นสิ่งที่ยอมรับได้
มีนโยบายของรัฐบาลและความพยายามจากหน่วยงานนานาชาติในการส่งเสริมและสนับสนุนให้การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ให้เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการเลี้ยงทารกในช่วงปีแรกและนานกว่านั้น องค์การอนามัยโลกและสถาบันกุมารแพทย์ของอเมริกา (American Academy of Pediatrics) ก็มีนโยบายสนับสนุนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ดูเพิ่ม...
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/20

หัวใจและปอดของมนุษย์ ภาพจากหนังสือ Gray's Anatomy
กายวิภาคศาสตร์ (Anatomy; ἀνατομία anatomia, มาจาก ἀνατέμνειν ana: การแยก และ temnein: การตัดเปิด) เป็นแขนงหนึ่งของวิชาชีววิทยา ซึ่งศึกษาเกี่ยวกับโครงสร้างของสิ่งมีชีวิต คำนี้หมายรวมถึงกายวิภาคศาสตร์มนุษย์ (human anatomy) , กายวิภาคศาสตร์สัตว์ (animal anatomy หรือ zootomy) และกายวิภาคศาสตร์พืช (plant anatomy หรือ phytotomy) ในบางแง่มุมกายวิภาคศาสตร์ก็มีความเกี่ยวข้องอย่างลึกซึ้งกับวิชาคัพภวิทยา (embryology) , กายวิภาคศาสตร์เปรียบเทียบ (comparative anatomy) และคัพภวิทยาเปรียบเทียบ (phylogenetics หรือ comparative embryology) โดยมีรากฐานเดียวกันคือวิวัฒนาการ (evolution)
กายวิภาคศาสตร์สามารถแบ่งออกได้เป็นมหกายวิภาคศาสตร์ (gross anatomy หรือ macroscopic anatomy) และจุลกายวิภาคศาสตร์ (microscopic anatomy)  มหกายวิภาคศาสตร์ หรืออาจเรียกว่ากายวิภาคศาสตร์เฉพาะส่วน (topographical anatomy, regional anatomy หรือ anthropotomy) เป็นการศึกษาโครงสร้างทางกายวิภาคที่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าจุลกายวิภาคศาสตร์เป็นการศึกษาโครงสร้างทางกายวิภาคขนาดเล็กซึ่งต้องอาศัยกล้องจุลทรรศน์ ได้แก่ มิญชวิทยา (histology) ซึ่งเป็นการศึกษาโครงสร้างของเนื้อเยื่อ และวิทยาเซลล์ (cytology) ซึ่งเป็นการศึกษาเซลล์
กายวิภาคศาสตร์มีประวัติศาสตร์เป็นเวลายาวนาน มีการพัฒนาความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหน้าที่ของอวัยวะและโครงสร้างต่างๆ ของร่างกายอย่างต่อเนื่อง เช่นเดียวกันกับวิธีการศึกษาที่พัฒนาอย่างรวดเร็วตั้งแต่การศึกษาจากสัตว์ไปจนถึงการชำแหละ (dissect) ศพมนุษย์ จนกระทั่งพัฒนาเทคนิคที่อาศัยเทคโนโลยีที่ซับซ้อนในศตวรรษที่ 20
วิชากายวิภาคศาสตร์นั้นต่างจากพยาธิกายวิภาค (anatomical pathology หรือ morbid anatomy) หรือจุลพยาธิวิทยา (histopathology) ซึ่งเป็นการศึกษาลักษณะทางมหภาคและจุลภาคของอวัยวะที่เป็นโรค ดูเพิ่ม...
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/21

ภาพถ่ายของอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ ขณะอายุได้ 42 ปี 
อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ (Albert Einstein) (14 มีนาคม พ.ศ. 2422 - 18 เมษายน พ.ศ. 2498) เป็นนักฟิสิกส์ทฤษฎี ชาวเยอรมันที่มีสัญชาติสวิสและอเมริกัน (ตามลำดับ) ซึ่งเป็นที่ยอมรับกันอย่างกว้างขวางว่าเป็นนักวิทยาศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในคริสต์ศตวรรษที่ 20 เขาเป็นผู้เสนอทฤษฎีสัมพัทธภาพ และมีส่วนร่วมในการพัฒนากลศาสตร์ควอนตัม สถิติกลศาสตร์ และจักรวาลวิทยา เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ในปี พ.ศ. 2464 จากการอธิบายปฏิกิริยาโฟโตอิเล็กทริก และจาก "การทำประโยชน์แก่ฟิสิกส์ทฤษฎี"
หลังจากที่ไอน์สไตน์ค้นพบทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไป ในปี พ.ศ. 2458 เขาก็กลายเป็นผู้ที่มีชื่อเสียงซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่ค่อยธรรมดานักสำหรับนัก วิทยาศาสตร์คนหนึ่ง ในปีต่อ ๆ มา ชื่อเสียงของเขาได้ขยายออกไปมากกว่านักวิทยาศาสตร์คนอื่น ๆ ในประวัติศาสตร์ ไอน์สไตน์ ได้กลายมาเป็นแบบอย่างของความฉลาดหรืออัจฉริยะ ความนิยมในตัวของเขาทำให้มีการใช้ชื่อไอน์สไตน์ในการโฆษณา หรือแม้แต่การจดทะเบียนชื่อ "อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์" ให้เป็นเครื่องหมายการค้า
ตัวไอน์สไตน์เองมีความระลึกถึงผลกระทบทางสังคม ซึ่งมีผลมาจากการค้นพบทางวิทยาศาสตร์อย่างลึกซึ้ง ในฐานะที่เขาได้เป็นปูชนียบุคคลแห่งความบรรลุทางปัญญา เขายังคงถูกยกย่องให้เป็นนักฟิสิกส์ทฤษฎีที่มีอิทธิพลต่อวิทยาศาสตร์ที่สุดในยุคปัจจุบัน ทุกการสร้างสรรค์ของเขายังคงเป็นที่เคารพนับถือ ทั้งในความเชื่อในความสง่า ความงาม และความรู้แจ้งเห็นจริงในจักรวาล (คือแหล่งเสริมสร้างแรงบันดาลใจในวิทยาศาสตร์ให้แก่นักวิทยาศาสตร์ส่วนใหญ่) เป็นสูงสุด ความชาญฉลาดเชิงโครงสร้างของเขาแสดงให้เห็นถึงองค์ประกอบของจักรวาล ซึ่งงานเหล่านี้ถูกนำเสนอผ่านผลงานและหลักปรัชญาของเขา ในทุกวันนี้ ไอน์สไตน์ยังคงเป็นที่รู้จักดีในฐานะนักวิทยาศาสตร์ที่โด่งดังที่สุด ทั้งในวงการวิทยาศาสตร์และนอกวงการ
ไอน์สไตน์เสียชีวิตเมื่อวันที่ 18 เมษายน พ.ศ. 2498 ด้วยโรคหัวใจดูเพิ่ม...
สถานีย่อย:วิทยาศาสตร์/บทความแนะนำ/15

ภาพวาดกาลิเลโอ โดย จิอุสโต ซุสเตอร์มาน
กาลิเลโอ กาลิเลอี (Galileo Galilei; 15 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1564 - 8 มกราคม ค.ศ. 1642) เป็นนักฟิสิกส์ นักคณิตศาสตร์ นักดาราศาสตร์ และนักปรัชญาชาวทัสกันหรือชาวอิตาลี ซึ่งมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการปฏิวัติวิทยาศาสตร์ ผลงานของกาลิเลโอมีมากมาย งานที่โดดเด่นเช่นการพัฒนาเทคนิคของกล้องโทรทรรศน์และผลสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ที่สำคัญมากมายจากกล้องโทรทรรศน์ที่พัฒนามากขึ้น งานของเขาช่วยสนับสนุนแนวคิดของโคเปอร์นิคัสอย่างชัดเจนที่สุด กาลิเลโอได้รับขนานนามว่าเป็น "บิดาแห่งดาราศาสตร์สมัยใหม่" และ "บิดาแห่งวิทยาศาสตร์ยุคใหม่" การศึกษาการเคลื่อนที่ของวัตถุที่มีความเร่งคงที่ซึ่งสอนกันอยู่ทั่วไปในระดับมัธยมและเป็นพื้นฐานสำคัญของวิชาฟิสิกส์ก็เป็นผลงานของกาลิเลโอ รู้จักกันในต่อมาในฐานะวิชาจลนศาสตร์ งานศึกษาด้านดาราศาสตร์ที่สำคัญของกาลิเลโอได้แก่ การใช้กล้องโทรทรรศน์สังเกตการณ์คาบปรากฏของดาวศุกร์ การค้นพบดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีซึ่งต่อมาตั้งชื่อเป็นเกียรติแก่เขาว่า ดาวกาลิเลียน รวมถึงการสังเกตการณ์และการตีความจากการพบจุดดับบนดวงอาทิตย์ กาลิเลโอยังมีผลงานด้านเทคโนโลยีและวิทยาศาสตร์ประยุกต์ซึ่งช่วยพัฒนาการออกแบบเข็มทิศอีกด้วย
การที่ผลงานของกาลิเลโอสนับสนุนแนวคิดของโคเปอร์นิคัสกลายเป็นต้นเหตุของการถกเถียงหลายต่อหลายครั้งในชีวิตของเขา เพราะแนวคิดเรื่องโลกเป็นศูนย์กลางของจักรวาลนั้นเป็นแนวคิดหลักมานานแสนนานนับแต่ยุคของอริสโตเติล การเปลี่ยนแนวคิดใหม่ว่าดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของจักรวาลโดยมีข้อมูลสังเกตการณ์ทางวิทยาศาสตร์อย่างชัดเจนจากกาลิเลโอช่วยสนับสนุน ทำให้คริสตจักรคาทอลิกต้องออกกฎให้แนวคิดเช่นนั้นเป็นสิ่งต้องห้าม เพราะขัดแย้งกับการตีความตามพระคัมภีร์  กาลิเลโอถูกบังคับให้ปฏิเสธความเชื่อเรื่องดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลาง และต้องใช้ชีวิตที่เหลืออยู่ในบ้านกักตัวในความควบคุมของศาลศาสนาโรมัน ดูเพิ่ม...