โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี

โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี (Benchamarachuthit Chanthaburi School; อักษรย่อ: บ.จ., B.J.) เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 17 (จันทบุรี และตราด) มีนักเรียนประมาณเกือบ 3000 คน โดยชื่อโรงเรียนเป็นนามพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5

**ประวัติ**
การศึกษาของกระทรวงธรรมการ (กระทรวงศึกษาธิการในปัจจุบัน) ในปี พ.ศ. 2454 – 2455 ได้แบ่งชั้นเรียนวิสามัญ ออกเป็น 9 ชั้น คือ ชั้นมูล 3 ชั้น ชั้นประถม 3 ชั้น และชั้นมัธยม 3 ชั้น ขณะนั้นจังหวัดจันทบุรีมีโรงเรียนวัดจันทนารามแห่งเดียวที่เปิดสอนชั้นสูงสุดคือ ประโยคประถม (ป.3) ผู้ที่จบประโยคประถมแล้วถ้าต้องการศึกษาต่อชั้นมัธยม ต้องไปศึกษา ที่ กรุงเทพฯ
ต้นปี พ.ศ. 2454 ขุนวิภาชวิทยาสิทธิ์ (สังข์ พุกกะเวส) ธรรมการมณฑลจันทบุรี (ภายหลังได้เลื่อนเป็น พระวิภาชวิทยาสิทธิ์) และครูพูล (ขาว) ผู้ช่วยข้าหลวงธรรมการมณฑลจันทบุรี (ภายหลังได้บรรดาศักดิ์เป็นขุนชำนิอนุสรณ์ ตำแหน่งธรรมการจังหวัดจันทบุรี) ได้ร่วมกันพิจารณาหาที่ตั้งโรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑลจันทบุรี (มณฑลจันทบุรี ประกอบด้วย จังหวัดจันทบุรี ระยอง และตราด) เมื่อพิจารณาแล้ว เห็นว่า วัดจันทนารามตั้งอยู่ริมแม่น้ำ มีปัญหาเรื่องน้ำท่วม  การเดินทางต้องลงเรือ ส่วนวัดกลาง อยู่บนเนินสูง น้ำไม่ท่วม นักเรียนสัญจรไปมาสะดวก ทั้งมีบริเวณกว้างขวาง และในขณะนั้นวัดกลางเป็นวัดร้าง มีพระภิกษุรูปเดียว มีศาลาการเปรียญ 1 หลัง กุฏิ 3 หลัง ซึ่งพระภิกษุอาศัยอยู่ 1 หลัง กุฏิอีก 2 หลัง สามารถใช้เป็นอาคารเรียนชั่วคราวได้ เหมาะสมที่จะจัดตั้งเป็นโรงเรียนประจำมณฑลต่อไป
กลางปี พ.ศ. 2454 ทางราชการได้ส่งครูมาให้ 2 คน คือ ครูพูล (ดำ) และครูกัลป์ ธรรมการมณฑลจึงสั่งโอนนักเรียนประถม 15 คน จากวัดจันทนาราม มาเรียนที่ศาลาการเปรียญวัดกลาง เมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2454 และประกาศรับนักเรียนชาย หญิง เข้าเรียนชั้นมูล 1 ที่ศาลาการเปรียญด้วย
ต้นปี พ.ศ. 2455 ได้เลื่อนนักเรียนที่สอบไล่ได้ประโยคประถมเป็นนักเรียนฝึกหัดมณฑลจันทบุรี โดยเรียนที่กุฏิร้าง 1 หลัง และให้นักเรียนที่สอบได้ประถมปีที่ 2 ของวัดจันทนาราม มาเรียนประโยคประถมที่วัดกลางโดยเรียนที่กุฏิร้างอีก 1 หลัง พระราชทานนาม “เบญจมราชูทิศ”
ปี พ.ศ. 2455 ข้าราชการในมณฑลจันทบุรี ได้พร้อมใจกัน บริจาคเงินสร้างอาคารเรียนหลังแรกเพื่ออุทิศพระราชกุศลถวายแด่ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โดยอาคารหลังนี้ สร้างเป็นเรือนปั้นหยาชั้นเดียว 6 ห้องเรียน ยาว 12 วา 2 ศอก กว้าง 6 วา มีมุขและระเบียง 3 ด้าน ตัวไม้ใช้ไม้ตะเคียนล้วน ส่วนพื้นและเครื่องบนใช้ไม้ยางบ้าง ตัวอาคารทาสีฟ้าและมีรางน้ำรอบ การทำได้ทำอย่างประณีตงดงามแน่นหนาถาวรทุกประการ (ที่ตั้งอยู่บริเวณอาคาร9ในปัจจุบัน ทางเข้าออก อยู่ด้านถนนเบญจมราชูทิศ) เมื่อสร้างเสร็จเป็นโรงเรียนสมบูรณ์แล้วจึงขอพระราชทานนามโรงเรียน พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานว่า “เบญจมราชูทิศ” และเนื่องจากในปีนี้กระทรวงธรรมการได้เปลี่ยนหลักสูตรการศึกษา เป็นชั้นประถม 3 ชั้น และมัธยม 8 ชั้น ชั้นมูลไม่มี ดังนั้นที่โรงเรียนวัดจันทนารามคงให้สอนเพียง ชั้น ป.1 – ป.3 ผู้ที่ประสงค์จะเรียนชั้นมัธยมต้องมาเรียนที่โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ซึ่งเป็นโรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑล (ชาย)
ครั้นวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2456 วันคล้ายวันสวรรคต พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (สวรรคตวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2453 เวลา 24.45 น. หรืออาจนับเป็นวันที่ 23 ตุลาคม เวลา 0.45 น.) จึงได้จัดการทำพิธีเปิดโรงเรียนโดย ขุนวิภาชวิทยาสิทธ์ ธรรมการมณฑลจันทบุรี อ่านรายงานการก่อสร้างสมุหเทศาภิบาลสำเร็จราชการมณฑลจันทบุรี พระยาตรังคภูมาภิบาล (ถนอม บุณยเกตุ) ประธานในพิธีกล่าวคำประกาศเปิดนาม และประกอบพิธีเปิดนามโรงเรียน เมื่อจัดงานฉลองและบำเพ็ญกุศลแล้วจึงเริ่มการสอนแก่นักเรียนในนามโรงเรียน “เบญจมราชูทิศ” ตั้งแต่วันที่ 23 ตุลาคม 2456 เป็นต้นมา โดยได้ใช้ชื่อโรงเรียนทางราชการตามลำดับจากอดีตถึงปัจจุบันดังนี้- พ.ศ. 2456 – พ.ศ. 2461 โรงเรียนเบญจมราชูทิศ มณฑลจันทบุรี- พ.ศ. 2462 – พ.ศ. 2473 โรงเรียนประจำมณฑลจันทบุรี “เบญจมราชูทิศ”- พ.ศ. 2474 – พ.ศ. 2494 โรงเรียนประจำจังหวัดจันทบุรี “เบญจมราชูทิศ”- พ.ศ. 2495 – พ.ศ. 2503 โรงเรียนจันทบุรี “เบญจมราชูทิศ”- พ.ศ. 2503 – ปัจจุบัน โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี

**โรงเรียนเบญจมราชูทิศในปัจจุบัน**
โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี มีพื้นที่ 22 ไร่ 2 งาน ตั้งอยู่เลขที่ 10 ถนนศรียานุสรณ์ อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 17 กระทรวงศึกษาธิการ เปิดสอนสองระดับคือ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น (ม.1-ม.3) ห้อง 1-5 รับทั้งนักเรียนชายและหญิง ห้อง 6-10 รับเฉพาะนักเรียนชายจำนวน 10 ห้องเรียน และระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.4-ม.6) รับทั้งนักเรียนชายและหญิง จำนวน 48 ห้องเรียน การจัดการเรียนการสอนแบ่งโครงสร้างการเรียนออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มวิชาโครงการพัฒนาศักยภาพผู้เรียนสู่ความเลิศ (ห้องเรียนพิเศษ) และกลุ่มวิชาทั่วไป (ห้องเรียนปกติ) โดยมีนโยบายในการพัฒนาการเรียนการสอนให้เหมาะสมกับสภาพของท้องถิ่น ซึ่งเป็นเมืองเกษตรกรรม ในเขตพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคตะวันออก ได้ปรับปรุงอาคารสถานที่ให้เพียงพอเหมาะสมกับสภาพของโรงเรียน จัดบรรยากาศห้องเรียน และสิ่งแวดล้อม ตลอดจนอาคารเรียนให้สะอาดร่มรื่น สวยงาม เพื่อเป็นแหล่งแห่งการเรียนรู้ได้ทุกเวลาสถานที่ ทั้งนี้เพื่อปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม ความสามารถทางวิชาการ ความรัก ความผูกพัน ศรัทธา เพื่อให้ทุกคนรู้สึกว่าโรงเรียนคือ บ้านที่สอง ของนักเรียนทุกคน
ในปี พ.ศ. 2556 โรงเรียนเบญจมราชูทิศระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวนห้อง 10 ห้องเรียนรับนักเรียนหญิงจำนวน 5 ห้องเรียน ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวนห้อง 16 ห้องเรียน (โครงการพัฒนาศักยภาพผู้เรียนสู่ความเลิศ จำนวน 7 ห้องเรียน)

**อาคารสถานที่ต่าง ๆ ในโรงเรียน**
อาคารเรียน ประกอบด้วย อาคารจำนวน 12 หลัง ได้แก่ อาคาร 1, อาคาร 2, อาคาร 3 (อาคารวิทยาศาสตร์), อาคาร 4 (อาคารเกษตร), อาคาร 5 (อาคารคอมพิวเตอร์), อาคาร 6 (หอประชุมหลังเก่า "พาณิชย์เจริญ"), อาคาร 7 (อาคารศิลปะ), อาคาร 8 (อาคารดุริยางค์สากล), อาคาร 9, อาคาร 11 และ อาคาร 12 ซึ่งใช้เป็นห้องเรียนวิชาต่าง ๆ และจัดเป็นห้องศูนย์พัฒนาวิชาการ ศูนย์วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ศูนย์พัฒนาการเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์ ห้องสมุดกาญจนาภิเษก ห้องคอมพิวเตอร์ ห้องปฏิบัติการทางภาษา ห้องจริยธรรม ห้องภาษาไทย ห้องโสตทัศนศึกษา ห้องแนะแนว ห้องพักครู ฯลฯ 
อาคารประกอบ โรงฝึกงาน มีจำนวนทั้งสิ้น 5 หลัง คือ โรงฝึกงานช่างยนต์, ช่างโลหะ, ศิลปศึกษา ห้องนาฏศิลป์​, อาคารชั่วคราวและดุริยางค์สากล อาคารต่าง ๆ ประกอบด้วยอาคารหอประชุม เรือนพยาบาล ห้องพักครู บ้านพักภารโรง และห้องน้ำห้องส้วม
สนามกีฬา ประกอบด้วย สนามบาสเกตบอล สนามฟุตบอล สนามตะกร้อ สนามเปตองและสนามวอลเลย์บอล 
บริเวณโรงเรียน บริเวณต่าง ๆ ภายในโรงเรียนได้จัดสภาพให้สวยงาม สะอาดร่มรื่น เริ่มตั้งแต่รั้วโรงเรียน ประตูโรงเรียน ศาลาไทย ศาลพระภูมิ หอพระพุทธรูป สวนห้าตอ สนามโรงเรียน สวนหย่อม ลานพระบรมรูปและสวนพันธุ์ไม้ไทยในวรรณคดี

**หลักสูตรการเรียนการสอน**

**ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น**

**โครงการห้องเรียนพิเศษ**
 โครงการวิจัยและพัฒนาศักยภาพผู้เรียนสู่ความเป็นเลิศ
** ห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และภาษาอังกฤษ (Mathematics Science and English Excellent Program ; MSEP) ระดับชั้นละ 2 ห้อง (60 คน)
** ห้องเรียนพิเศษการใช้ภาษาอังกฤษเพื่อการศึกษาแบบบูรณาการ (English for Integrated Studies Program ; EISP) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)
** ห้องเรียนพิเศษเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (Information and Communication Technology Program ; ICTP) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)
** ห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม (Enrichment Program of Science Mathematics Technology and Environment ; SMTE) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)

**โครงการห้องเรียนปกติ**
 ห้องเรียนปกติ (เตรียมสี่เหล่าทัพ) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)- ห้องเรียนปกติ ระดับชั้นละ 4 ห้อง (160 คน)

**ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย**

**โครงการห้องเรียนพิเศษ**
 โครงการวิจัยและพัฒนาศักยภาพผู้เรียนสู่ความเป็นเลิศ
** ห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และภาษาอังกฤษ (Mathematics Science and English Excellent Program ; MSEP) ระดับชั้นละ 2 ห้อง (60 คน)
** ห้องเรียนพิเศษการใช้ภาษาอังกฤษเพื่อการศึกษาแบบบูรณาการ (English for Integrated Studies Program ; EISP) ระดับชั้นละ 2 ห้อง (72 คน)
** ห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม (Enrichment Program of Science Mathematics Technology and Environment ; SMTE) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)
** ห้องเรียนพิเศษเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (Information and Communication Technology Program ; ICTP) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (36 คน)
** ห้องเรียนพิเศษภาษาจีน และภาษาอังกฤษ (Chinese and English Program ; CEP) ระดับชั้นละ 0.5 ห้อง (18 คน)
** ห้องเรียนพิเศษภาษาญี่ปุ่น และภาษาอังกฤษ (Japanese and English Program ; JEP) ระดับชั้นละ 0.5 ห้อง (18 คน)

**โครงการห้องเรียนปกติ**
 แผนการเรียนวิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์
** ห้องเรียนวิศวกรรมศาสตร์ ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)
** ห้องเรียนสาธารณสุขศาสตร์ ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)
** ห้องเรียนคอมพิวเตอร์ (ไอที) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)
** ห้องเรียนคอมพิวเตอร์ (กราฟิก) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)
** ห้องเรียนพาณิชยกรรมศาสตร์ ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)
** ห้องเรียนสังคมศาสตร์ ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)
** ห้องเรียนศิลปกรรมศาสตร์ ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)
** ห้องเรียนวิทยาศาสตร์การกีฬา ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)- แผนการเรียนศิลปศาสตร์ และคณิตศาสตร์
** ห้องเรียนศิลป์-คำนวณ ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)

**ทำเนียบผู้บริหาร **
ตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง จนถึงปัจจุบัน โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรีมีผู้บริหาร 29 ท่าน

**กีฬาสี**
ชื่อคณะสีของโรงเรียนเบญจมราชูทิศ จันทบุรีนั้น เป็นชื่อของผู้มีคุณานัปการต่อโรงเรียน เช่น ผู้จัดหาที่ตั้งของโรงเรียน คุณครูใหญ่ เป็นต้น- สีเขียว|#32CD32 คณะวิภาชน์วิทยาสิทธิ์ (สีเขียว) สดชื่นมีชีวิตชีวา- สีม่วง|#BF00FF คณะชำนิอนุสรณ์ (สีม่วง) พัฒนาเติมต่อ- สีชมพู|#FF69B4 คณะพรพูลวิทย์ (สีชมพู) ก่อเกิดคุณธรรม- สีน้ำเงิน|#000066 คณะวรศาสนดรุณกิจ (สีน้ำเงิน) บำเพ็ญประโยชน์- สีแดง|#FF0000 คณะพรพิษณุ (สีแดง) รุ่งโรจน์ด้วยพลกำลัง

**ศิษย์เก่าเกียรติภูมิ**
 ทวี บุณยเกตุ - นายกรัฐมนตรีคนที่ 5 แห่งประเทศไทย- อภัย จันทวิมล - อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ- ประกิต อุตตะโมต - อดีตรองปลัดกระทรวงมหาดไทย- พลเอก วิชา ศิริธรรม - ประธานกรรมาธิการวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและการพลังงาน- พลตำรวจเอก ดร.พงศพัศ พงษ์เจริญ - รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ- ร้อยตำรวจเอก ดร.นิติภูมิ นวรัตน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร คอลัมนิสต์ พิธีกร- ดร.วิฆเนศ ทรงธรรม - นักธรณีวิทยาและ นักบรรพชีวินวิทยา- นาวาอากาศตรี ปุณมี ปุณศรี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์- ศ.ดร.สุนทร บุญญาธิการ - ศาสตราจารย์คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย- สมศักดิ์ กูรมะโรหิต - เกษตรกรไทยในสหรัฐอเมริกา- มานะ นพพันธ์ - รองปลัดกรุงเทพมหานคร- บุญยงค์ เวชมณีศรี - รองเลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ- ศ.นายแพทย์สุพัฒน์ วาริชยการ - ศาสตราจารย์คลินิกเกียรติคุณหน่วยโรคไต คณะแพทย์ศาสตร์ ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล- เกรียงเดช เข็มทอง - ผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี- สมหมาย วิเชียรฉันท์ - รองผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี- กล้าณรงค์ พงษ์เจริญ - ผู้ว่าราชการจังหวัดสระแก้ว- พลอากาศเอกมานัต วงษ์วาทย์ - ผู้บัญชาการทหารอากาศ- พลเอกสุขสรรค์ หนองบัวล่าง - ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก

**อ้างอิง**
 หนังสือรุ่น 94 ปีการศึกษา 2548- หนังสือครบรอบ 90 ปี โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี- คู่มือนักเรียน และผู้ปกครอง โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี ปีการศึกษา 2551

**ดูเพิ่ม**
 โรงเรียนเบญจมราชูทิศ- โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี- โรงเรียนเบญจมราชูทิศ นครศรีธรรมราช- โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดปัตตานี

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  เว็บไซต์โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี-  จตุรมิตรเบญจมราชูทิศแห่งประเทศไทย
จันทบุรี 
หมวดหมู่:โรงเรียนในจังหวัดจันทบุรี
หมวดหมู่:โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอายุเกิน 100 ปีในประเทศไทย
หมวดหมู่:โรงเรียนประจำจังหวัด
หมวดหมู่:โรงเรียนชายในประเทศไทย
หมวดหมู่:โรงเรียนที่มีอัตราการแข่งขันสูง
หมวดหมู่:โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาจันทบุรี ตราด
หมวดหมู่:โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2454
หมวดหมู่:สถานศึกษาในอำเภอเมืองจันทบุรี