อำเภอสันป่าตอง

สันป่าตอง (langx|nod|50px (ᩈᩢ᩠ᨶᨸ᩵ᩣᨴᩬᨦ)) เป็นอำเภอในจังหวัดเชียงใหม่ ตั้งอยู่ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ไปทางทิศใต้ 22 กิโลเมตร ได้รับอานิสงส์จากการขยายตัวของเมืองเชียงใหม่ ส่งผลให้อำเภอสันป่าตอง มีความพร้อมหลายด้าน

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอสันป่าตองตั้งอยู่ตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดใกล้เคียงดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอแม่วางและอำเภอหางดง- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอหางดง และอำเภอเมืองลำพูน (จังหวัดลำพูน)- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอป่าซาง (จังหวัดลำพูน) และอำเภอดอยหล่อ- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอแม่วาง

**ประวัติ**
อำเภอสันป่าตองได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2495 เดิมเป็นการเขตการปกครองของสองอำเภอ คือ อำเภอแม่วาง และอำเภอบ้านแม มีที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่ที่บ้านกาด เมื่อปี พ.ศ. 2477 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศยุบอำเภอแม่วางและอำเภอบ้านแม รวมเป็นอำเภอเดียวกันให้ชื่อว่า "อำเภอบ้านแม" โดยมีที่ว่าการอำเภอ ตั้งอยู่ที่บ้านเปียง หมู่ที่ 13 ตำบลบ้านแม ต่อมาเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2482 ได้มีการย้ายที่ว่าการอำเภอบ้านแม มาตั้ง ณ ที่บ้านสันป่าตอง หมู่ที่ 10 ตำบลยุหว่า ซึ่งเป็นที่ตั้งปัจจุบันและเปลี่ยนชื่ออำเภอเป็น "อำเภอสันป่าตอง"

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอสันป่าตองแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 11 ตำบล 120 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอสันป่าตองประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลสันป่าตอง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลยุหว่า ตำบลมะขามหลวง และตำบลทุ่งต้อม- เทศบาลตำบลบ้านกลาง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าวังพร้าว ตำบลมะขามหลวง ตำบลบ้านกลาง และตำบลมะขุนหวาน- เทศบาลตำบลทุ่งต้อม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งต้อม (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลสันป่าตอง)- เทศบาลตำบลยุหว่า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยุหว่า (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลสันป่าตอง)- เทศบาลตำบลบ้านแม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านแมทั้งตำบล- เทศบาลตำบลทุ่งสะโตก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งสะโตกทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลสันกลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันกลางทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลท่าวังพร้าว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าวังพร้าว (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ้านกลาง)- องค์การบริหารส่วนตำบลมะขามหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะขามหลวง (นอกเขตเทศบาลตำบลบ้านกลางและเทศบาลตำบลสันป่าตอง)- องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ก๊า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ก๊าทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลเวียงท่ากาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกลาง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ้านกลาง)- องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำบ่อหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำบ่อหลวงทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลมะขุนหวาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะขุนหวาน (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ้านกลาง)

**ลักษณะทั่วไป**
อำเภอสันป่าตองเป็นอำเภอรอบนอกอำเภอเมืองเชียงใหม่ อยู่ห่างจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ 22 กิโลเมตร มีตำบลทั้งหมด 11 ตำบล เส้นทางเชียงใหม่-สันป่าตอง แหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมมากมาย เช่น แหล่งผลิตเครื่องเขิน การแกะสลักไม้ นอกจากนี้ยังมีแหล่งท่องเที่ยวทั้งทางประวัติศาสตร์ และธรรมชาติ ได้แก่ เวียงท่ากาน หนองสะเรียม วัดป่าเจริญธรรม วัดพระบาทหยั้งหวิด วัดน้ำบ่อหลวง(วนาราม) และเจดีย์งามเวียงแม เป็นต้น อำเภอสันป่าตองมีสภาพภูมิอากาศโดยทั่วไป แบบมรสุม มี 3 ฤดู ฤดูร้อน ฤดูฝน ฤดูหนาว พืชเศรษฐกิจที่สำคัญคือ ลำไย, หอม, ข้าว

**บุคคลที่มีชื่อเสียง**

**วรรณกรรมและภาษา**
 มาลา คำจันทร์ (เจริญ มาลาโรจน์) - นักเขียน กวีซีไรต์- ศาสตราจารย์ ดร.อุดม รุ่งเรืองศรี - ครูภูมิปัญญาไทยด้านภาษาและวรรณกรรม (ภาคเหนือ)- ถนอม ไชยวงศ์แก้ว - นักเขียน นักดนตรี

**การเมืองและการปกครอง**
นายไทยวุฒิ ขันแก้ว ผู้อำนวยการสำนักการวางผังและพัฒนาเมือง กรุงเทพมหานคร
*พลตรีทิม เรือนโต รองผู้อำนวยการรักษาความมั่นคงภายใน จังหวัดยะลา

**ศิลปวัฒนธรรม**
 แม่ครูบัวชุม จันทร์ทิพย์ - ผู้ก่อตั้งละครซอ คณะลูกแม่ปิง- พ่อครูบุญส่ง ชุ่มศรี - วงสะล้อ 2001- รุ่งโรจน์ เปี่ยมยศศักดิ์ - ศิลปินหอศิลป์สันป่าตอง

**ศาสนา**
 หลวงปู่ครูบาบุญปั๋น  ธมฺมปญฺโญ  วัดร้องขุ้ม- พระสุธรรมยานเถระ (ครูบาอินถา  อินทจักโก) วัดวนาราม น้ำบ่อหลวง - พระมงคลวิสุต (หลวงปู่ครูบาดวงดี สุภทฺโท) วัดท่าจำปี  

**ดนตรีและบันเทิง**
 นภัสสร สุวรรณานนท์ - นิว เดอะสตาร์ 1- ธนพล จารุจิตรานนท์ - นักแสดง- อบเชย เวียงพิงค์ (อบเชย ศรีสุข) นักร้องหญิง บทเพลงปี๋ใหม่เมือง อัลบั้มแอ่วเมืองเหนือ- วีระศักดิ์ จันธิมา (ศิลปินชายร้องคู่อบเชย เวียงพิงค์) ศิลปินและนักร้องล้านนา- เทิดไท ชัยนิยม - นักร้องศิลปินล้านนา และนักดนตรี คำเมือง- เหินฟ้า หน้าเลื่อม - นักร้องศิลปินล้านนา และศิลปินตลก คำเมือง- คำ ปันเกย (สาตรา จอมเตปิน) ศิลปินและนักร้องล้านนา- จันทรา ลายคราม ศิลปินและนักร้องล้านนา- รดิต รัตนโอภาสกุล - ดารา-นักแสดง สังกัดช่อง GMM25 ศิษย์เก่าเทพศิรินทร์เชียงใหม่- โตนนท์ วงศ์บุญ ดาราศิลปิน- วงดนตรี SL Music ไทยแลนด์ก็อตทาเลนต์ ฤดูกาลที่ 4

**กีฬา**
 จ่าสิบเอก กมล ประเสริฐ - นักกีฬาทีมชาติไทย ชุดซีเกมส์ ครั้งที่ 27 เนปิดอว์เกมส์ ประเภทกีฬาชินลงชาย รางวัล 1 เหรียญทอง 2 เหรียญเงิน

**รางวัลที่ได้รับ**

**งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ จังหวัดเชียงใหม่**
 รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ประเภทสวยงาม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 38 (พ.ศ. 2557)- รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ประเภทอนุรักษ์วัฒนธรรม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 37 (พ.ศ. 2556) - รางวัลชนะเลิศ ประเภทสวยงาม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 36 (พ.ศ. 2555) - รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ประเภทสวยงาม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 35 (พ.ศ. 2554)- รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 ประเภทอนุรักษ์วัฒนธรรม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 34 (พ.ศ. 2553)- รางวัลชนะเลิศ ประเภทสวยงาม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับครั้งที่ 33 (พ.ศ. 2552)- รางวัลชนะเลิศ ประเภทอนุรักษ์วัฒนธรรม ขบวนรถบุปผชาติ งานมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับครั้งที่ 32 (พ.ศ. 2551)

**ศูนย์การค้าและซูเปอร์มาร์เก็ต**
 โครงการพีมอลล์ (P Mall)- ซูเปอร์มาเก็ต สหกรณ์การเกษตรสันป่าตองจำกัด- แจ่มฟ้าเซฟมาร์ท สาขาสันป่าตอง- เก่งการค้า

**เทศกาล**
 งานข้าวเหนียวสันป่าตอง- งานสรรค์ศิลป์ ถิ่นท่ากาน โครงการพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์

**กลุ่มสตรีและเยาวชน/สโมสร**
 สภาเด็กและเยาวชนอำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่- ลูกเวียงกาน กลุ่มเยาวชนดนตรีพื้นเมืองคณะ ลูกเวียงกาน- ชมรมเยาวชนรักสันป่าตอง(เชียงใหม่)- สโมสรโรตารีสันป่าตอง

**สถานที่สำคัญ**
 วัดท่าจำปี หลวงปู่ครูบาดวงดี ศิษย์รุ่นสุดท้ายสายครูบาศรีวิชัย ตำบลทุ่งสะโตก- วัดป่าเจริญธรรม (วัดพระนอนใหญ่ที่ใหญ่ที่สุดในภาคเหนือ) ตำบลยุหว่า- วัดน้ำบ่อหลวง(วนาราม) ครูบาเจ้าอินทจักรรักษา ตำบลน้ำบ่อหลวง
*วัดปวงสนุก ตำบลบ้านกลาง เป็นวัดเก่าแก่อายุ สามร้อยกว่าปีมาแล้ว- ศูนย์หัตถกรรมไม้แกะสลักหมู่บ้านกิ่วแลน้อย ตำบลบ้านแม- ศูนย์หัตถกรรมไม้แกะสลักตำบลยุหว่า- ศูนย์ผลิตตุ๊กตาเชียงใหม่ ตำบลมะขามหลวง- ศูนย์วัฒนธรรมอำเภอสันป่าตอง โรงเรียนสันป่าตองวิทยาคม- โบราณสถานเมืองเก่าเวียงท่ากาน ตำบลบ้านกลาง- อ่างเก็บน้ำหนองสะเรียม ตำบลยุหว่า- ตลาดนัดทุ่งฟ้าบดหรือกาดงัว ตลาดนัดที่ใหญ่ที่สุดในภาคเหนือ จะมีทุกเช้าวันเสาร์ ตั้งอยู่บนถนนเชียงใหม่-ฮอด ตำบลยุหว่า

**หน่วยงานที่สำคัญ**
 ศูนย์ชั่งตวงวัดภาคเหนือ (เชียงใหม่)- ศูนย์การท่องเที่ยว กีฬาและนันทนาการจังหวัดเชียงใหม่- ศูนย์วิจัยข้าวเชียงใหม่(สถานีทดลองข้าวสันป่าตอง)- ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์เชียงใหม่- สมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ลูกค้าธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร เชียงใหม่(สายใต้)- ศูนย์ปฏิบัติงานหมวดการทางสันป่าตอง กรมทางหลวง- สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4- สำนักงานที่ดินจังหวัดเชียงใหม่ สาขาสันป่าตอง- สำนักทางหลวงชนบทที่ 10 (เชียงใหม่)- บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) สาขาสันป่าตอง- การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค อำเภอสันป่าตอง

**ธนาคาร**
 ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาสันป่าตอง- ธนาคารกรุงไทย สาขาสันป่าตอง- ธนาคารกรุงเทพ สาขาสันป่าตอง- ธนาคารกสิกรไทย สาขาสันป่าตอง- ธนาคารออมสิน สาขาสันป่าตอง- ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาสันป่าตอง- ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาทุ่งเสี้ยว

**โครงการ**
 โครงการบ้านเอื้ออาทรเชียงใหม่ การเคหะสันป่าตอง (เสร็จโครงการ)- โครงการก่อสร้างถนนสายเลี่ยงเมืองสันป่าตองหางดง เชียงใหม่ (กำลังดำเนินการระยะที่ 3 น้ำบ่อหลวง-หนองควาย)- ศูนย์อำนวยการโครงการพัฒนาตามพระราชดำริ อำเภอสันป่าตอง- โครงการอ่างเก็บน้ำแม่ขาน (กำลังดำเนินการ)- โครงการสำรวจออกแบบรายละเอียดทางแยกต่างระดับถนนเลี่ยงเมืองสันป่าตอง (พ.ศ. 2559)

**การคมนาคม**

**ทางหลวง**
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 ถนนสายเชียงใหม่-ฮอด- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1015 ถนนสันป่าตอง-ลำพูน - ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1013 ถนนสันป่าตอง-บ้านกาด- ทางหลวงชนบท ชม. 3035 เลียบคลองชลประทานเชียงใหม่(แม่แตง)-สันป่าตอง- ถนนเลี่ยงเมืองสันป่าตองหางดง เชียงใหม่ (ทางลอดแม่วาง)

**รถประจำทาง**
 รถเหลือง เชียงใหม่-จอมทอง- รถเหลือง เชียงใหม่-ทุ่งเสี้ยว- รถเหลือง เชียงใหม่-โรงวัว- รถเหลือง เชียงใหม่-มะขามหลวง- รถเหลือง เชียงใหม่-บ้านกาด- รถเหลือง เชียงใหม่-หนองตอง-ลำพูน- รถเหลือง เชียงใหม่-น้ำบ่อหลวง- รถแดง เชียงใหม่-น้ำบ่อหลวง (ยกเลิกแล้ว)- รถเมล์ เชียงใหม่-จอมทอง-ฮอด-ดอยเต่า- รถเมล์ เชียงใหม่-จอมทอง-ฮอด-อมก๋อย- รถเมล์ เชียงใหม่-แม่สะเรียง-แม่ฮ่องสอน- แท็กซี่มิเตอร์ เชียงใหม่

**สถานศึกษา**

**โรงเรียนรัฐบาล**

**โรงเรียนเอกชน**
 โรงเรียนพัฒนวิทย์ศึกษา- โรงเรียนวิมานทิพย์
*โรงเรียนเซนต์ มารีอา
*โรงเรียนอนุบาลสมณะ

**วิทยาลัย**
 วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีเชียงใหม่ 

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
  ศูนย์ข้อมูลอำเภอสันป่าตอง-  เทศบาลตำบลตำบลยุหว่า-  Facebook Sanpatong Club

สันป่าตอง