หนังสือพระวรสาร

พระวรสารเคลล์ส ประมาณ ค.ศ. 800 แสดงการตกแต่งบทเขียนอย่างวิจิตรงดงามที่เปิดพระวรสารนักบุญยอห์น
หนังสือพระวรสาร (Εὐαγγέλιον, Evangélion, Gospel Book หรือ Book of the Gospels) เป็นประเภทของวรรณกรรมคริสต์ศาสนา ที่เป็นประมวลหรือหนังสือรวมเล่มที่ประกอบด้วยพระวรสารในสารบบทั้งสี่ฉบับในพันธสัญญาใหม่ของคริสต์ศาสนา หนังสือพระวรสารจะมีเนื้อหาที่สมบูรณ์ครบถ้วนและจัดเรียงตามลำดับพระวรสาร ซึ่งต่างจาก “หนังสือพระวรสารฉบับตัดตอน” (Evangeliary) ซึ่งมีเนื้อหาเฉพาะบางตอนจากพระวรสารเท่านั้นที่ใช้ในการทำพิธีมิสซาหรือคริสต์ศาสนพิธีอื่นๆ 

**ประวัติ**
ในยุคกลางการสร้างคัมภีร์ไบเบิลทั้งฉบับเป็นสิ่งที่หายาก การผลิตหนังสือแต่ละเล่มหรือประมวลหนังสือก็จะทำโดยมีวัตถุประสงค์ใดวัตถุประสงค์หนึ่ง หนังสือพระวรสารสร้างขึ้นเพื่อทั้งใช้ในการศึกษาเป็นการส่วนบุคคล หรือ เพื่อใช้เป็น “หนังสือแสดง” ในพิธีและเพื่อการตกแต่ง ฉะนั้นหนังสือบางเล่มจึงสร้างกันอย่างหรูหราวิจิตร โดยเฉพาะหนังสือพระวรสารที่นิยมสร้างกันมากก็จะเป็นหนังสือที่เรียกว่า “หนังสือวิจิตร” ที่ได้รับการตกแต่งอย่างเต็มที่มาจนถึงราวคริสต์ศตวรรษที่ 11 เมื่อมาแทนที่ด้วยหนังสือเพลงสวดสดุดีและคัมภีร์ไบเบิลโรมาเนสก์ทางตะวันตก แต่ทางตะวันออกหนังสือพระวรสารก็คงยังดำรงความนิยมกันอยู่จนกระทั่งเมื่อมีวิวัฒนาการการพิมพ์กันขึ้น การตกแต่งที่นิยมกันก็จะเป็นภาพเหมือนประกาศก งานชิ้นเอกส่วนใหญ่ของหนังสือวิจิตรของศิลปะเกาะเป็นหนังสือพระวรสาร รวมทั้งหนังสือพระวรสารของไบแซนไทน์และ ราชวงศ์กาโรแล็งฌีย็องอีกหลายฉบับ แต่หนังสือพระวรสารส่วนใหญ่ก็มิได้รับการสร้างให้เป็นหนังสือวิจิตร หรือเพียงแต่ตกแต่งด้วยอักษรตัวต้นประดิษฐ์หรือสิ่งอื่นๆ อีกเพียงเล็กน้อย  เนื้อหาของหนังสือพระวรสารก็จะเป็นข้อความจากพระวรสารเอง, หนังสือสนับสนุนที่รวมทั้งตารางแบ่งพระวรสาร (Eusebian Canons), บทสรุปข้อความ, อภิธานศัพท์ และคำอธิบายอื่นๆ

**หนังสือพระวรสารฉบับสำคัญ**
 “Ada Gospels”- “Rossano Gospels”- “Rabula Gospels”- “Mulling Gospels”- “Book of Durrow”- “Echternach Gospels”- “St. Augustine Gospels”- “Stonyhurst Gospel”- “Durham Gospels”- “พระวรสารลินดิสฟาร์น”- “Lichfield Gospels” (หรือที่รู้จักกันว่า St. Chad Gospels)- “Leningrad Gospels”- “พระวรสารเคลล์ส”- “Barberini Gospels”- “พระวรสารบรมราชาภิเษกเวียนนา”- “Aachen Coronation Gospels”- “Ebbo Gospels”- “พระวรสารเซนต์เอมเมอแรม”- “พระวรสารลอร์สช”- “Codex Aureus of Echternach”- “Gospels of Henry the Lion”- “Tetraevangelia of Ivan Alexander”- “Peresopnytsia Gospels”

**ระเบียงภาพ**
ไฟล์:AugustineGospelsFolio125rPassionScenes.jpg|ฉากจากทุกขกิริยาของพระเยซู“พระวรสารเซนต์ออกัสติน”คริสต์ศตวรรษที่ 6อิตาลี
ไฟล์:RossanoGospelsChristBeforePilate.jpg|“พระวรสารรอสซาโน”คริสต์ศตวรรษที่ 6อิตาลี
ไฟล์:BookOfDurrowBeginMarkGospel.jpg|“พระวรสารเดอร์โรว์” คริสต์ศตวรรษที่ 7อังกฤษ/ไอร์แลนด์?
ไฟล์:LindisfarneFol27rIncipitMatt.jpg|“พระวรสารลินดิสฟาร์น”ราว ค.ศ. 715อังกฤษ
ไฟล์:Codexaureus 02.jpg|หน้าปก “พระวรสารลอร์สช”ราว ค.ศ. 778 ถึงค.ศ. 820โดยสกุลช่างของราชสำนักของจักรพรรดิชาร์เลอมาญ
ไฟล์:Codexaureus 05.jpg|ตารางแบ่งพระวรสาร“พระวรสารลอร์สช”
ไฟล์:Meister der Ada-Gruppe 001.jpg|“พระวรสารอดา” ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 9จักรวรรดิแฟรงค์
ไฟล์:Coronation Gospel front.jpg|หน้าปก “พระวรสารบรมราชาภิเษก” ออสเตรีย
ไฟล์:Gorskii 03989u.jpg|หน้าปกของหนังสือพระวรสารของซาร์อเล็กซี
ไฟล์:Evangeliar Heinrichs des Löwen.jpg|“พระวรสารเฮนรีเดอะไลออน”คริสต์ศตวรรษที่ 12เยอรมนี

**อ้างอิง**

**ดูเพิ่ม **
 พระวรสาร - หนังสือวิจิตร 

**แหล่งข้อมูลอื่น**
หมวดหมู่:เอกสารตัวเขียนสีวิจิตร
หมวดหมู่:วรรณกรรมศาสนาคริสต์
หมวดหมู่:วรรณกรรมภาษาละติน
หมวดหมู่:วรรณกรรมสมัยกลาง
หมวดหมู่:ศิลปะสมัยกลาง