อำเภอม่วงสามสิบ

ม่วงสามสิบ  เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุบลราชธานี   เดิมคือ "บ้านที" พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯให้ยกฐานะขึ้นเป็นเมือง "เกษมสีมา" ขึ้นตรงต่อเมืองอุบลราชธานี ตั้งแต่ปี พ.ศ.2425 จนถึงคราวปรับปรุงการปกครองครั้งใหญ่ระหว่างปี พ.ศ.2443-2445 เมืองเกษมสีมาถูกลดฐานะลงเป็นอำเภอ ต่อมาปี พ.ศ.2452 ทางราชการได้รวมอำเภอเกษมสีมากับอำเภออุตรูปลนิคม (ซึ่งอยู่ใกล้เคียง) เข้าด้วยกัน เรียกชื่อใหม่ว่า "อำเภออุตรอุบล" แต่ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอ "ม่วงสามสิบ" ตามชื่อของหมู่บ้านดั้งเดิมจนถึงปัจจุบัน   ที่มาของคำว่า "ม่วงสามสิบ" มีเรื่องเล่าขานกันมา 3-4 ประการ คือ 
1. พ่อค้าวัวได้ต้อนวัวมาพักอยู่ที่หมู่บ้านที่มีต้นมะม่วงและผลมะม่วงสุกหล่นเกลื่อนอยู่ใต้ต้น วัวจึงอาศัยมะม่วงสุกกินแทนหญ้าหมดไป 30 ผล บ้านนี้จึงได้ชื่อว่า "บ้านม่วงสามสิบ" 
2. ที่หมู่บ้านนี้เคยมีการจัดการแข่งขันกินมะม่วงคนที่ชนะเลิศกินได้ถึง 30 ผล จึงได้ตั้งชื่อบ้านนี้ว่า "ม่วงสามสิบ" 
3. พ่อค้าวัวต้อนวัวมาค้างแรมที่หมู่บ้านนี้แล้วได้ถ่ายมูลไว้ ต่อมามูลวัวได้งอกออกเป็นต้นมะม่วง 30 ต้น บ้านนี้จึงได้ชื่อว่า "ม่วงสามสิบ" 
4. ในปี พ.ศ.2459 นายอำเภอเกษมสีมา ได้อพยพหาแหล่งที่ตั้งอำเภอใหม่ และได้มาพบบริเวณที่ร่มรื่นอุดมสมบูรณ์ โดยเฉพาะมีต้นมะม่วงขึ้นรวมอยู่ถึง 30 ต้น จึงได้ตั้งชื่อหมู่บ้านขึ้นโดยให้ชื่อว่า "บ้านม่วงสามสิบ"

**ที่ตั้งและอาณาเขต**
อำเภอม่วงสามสิบตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอหัวตะพาน อำเภอลืออำนาจ และอำเภอพนา (จังหวัดอำนาจเจริญ)- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอพนา (จังหวัดอำนาจเจริญ) และอำเภอเหล่าเสือโก้ก  - ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองอุบลราชธานีและอำเภอเขื่องใน - ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอหัวตะพาน (จังหวัดอำนาจเจริญ) และอำเภอเขื่องใน 

**การแบ่งเขตการปกครอง**

**การปกครองส่วนภูมิภาค**
อำเภอม่วงสามสิบแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 14 ตำบล 158 หมู่บ้าน ได้แก่

**การปกครองส่วนท้องถิ่น**
ท้องที่อำเภอม่วงสามสิบประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 15 แห่ง ได้แก่- เทศบาลตำบลม่วงสามสิบ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลม่วงสามสิบ- องค์การบริหารส่วนตำบลม่วงสามสิบ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลม่วงสามสิบ (นอกเขตเทศบาลตำบลม่วงสามสิบ)- องค์การบริหารส่วนตำบลเหล่าบก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเหล่าบกทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลดุมใหญ่  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดุมใหญ่ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองช้างใหญ่  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองช้างใหญ่ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองเมือง  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองเมืองทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลเตย  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเตยทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลยางสักกระโพหลุ่ม  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางสักกระโพหลุ่มทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองไข่นก  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองไข่นกทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองเหล่า  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองเหล่าทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองฮาง  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองฮางทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลยางโยภาพ  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางโยภาพทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลไผ่ใหญ่  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไผ่ใหญ่ทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลนาเลิง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาเลิงทั้งตำบล- องค์การบริหารส่วนตำบลโพนแพง  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพนแพงทั้งตำบล

**โรงเรียนในอำเภอ**
 วิทยาลัยเทคโนโลยีธัญลักษณ์- โรงเรียนเบญจธัญพิทยา- โรงเรียนกวดวิชาลีนวัฒน์วิทยา- โรงเรียนม่วงสามสิบ (อำนวยปัญญา)- โรงเรียนดงยางวิทยาคม- โรงเรียนไผ่ใหญ่ศึกษา
*โรงเรียนม่วงสามสิบอัมพวันวิทยา- โรงเรียนบ้านพิณโท- โรงเรียนพิมพ์ประภาสงเคราะห์- โรงเรียนชุมชนบ้านหนองขุ่น- โรงเรียนบ้านน้ำอ้อมผักระย่า- โรงเรียนบ้านสองห้อง คุรุราษฎร์สามัคคี- โรงเรียนบ้านสร้างมิ่ง

ม่วงสามสิบ