ภูมิธรรม เวชยชัย

ภูมิธรรม เวชยชัย ปช (เกิด 5 ธันวาคม พ.ศ. 2496) อ้วน เป็นนักการเมืองชาวไทย ปัจจุบันดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ในรัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร อดีตรักษาการนายกรัฐมนตรี
ประธานศูนย์ปฏิบัติการช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัย วาตภัย และดินโคลนถล่ม อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ในรัฐบาลเศรษฐา ทวีสิน อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ในรัฐบาลทักษิณ ชินวัตร อดีตรองประธานมูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม

**ประวัติ**
ภูมิธรรม เกิดเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2496 ที่จังหวัดธนบุรี ด้านครอบครัวสมรสกับรองศาสตราจารย์ อภิญญา เวชยชัย รองประธานคณะกรรมการคณะคู่สมรสคณะรัฐมนตรี อดีตอาจารย์ประจําคณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
สำเร็จการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายจากโรงเรียนทวีธาภิเศก ระดับปริญญาตรีคณะรัฐศาสตร์บัณฑิต จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อ พ.ศ. 2518 และระดับปริญญาโท รัฐศาสตรมหาบัณฑิต จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ใน พ.ศ. 2527 และได้ผ่านการศึกษาหลักสูตรป้องกันราชอาณาจักร จากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร (วปอ.) ใน พ.ศ. 2547

**การทำงาน**
ภูมิธรรมเป็นรองผู้อำนวยการโครงการอาสาสมัคร สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตั้งแต่ พ.ศ. 2522 ต่อมาได้หันเหมาทำงานในบริษัทเอกชนแห่งหนึ่ง และเป็นผู้ช่วยกรรมการผู้อำนวยการ ประจำสำนักประธานบริหารกลุ่มบริษัทในเครือชินวัตร ในระหว่าง พ.ศ. 2540 - 2541

**งานการเมือง**
ภูมิธรรมเริ่มเข้าสู่งานการเมืองตัังแต่เป็นนิสิตจุฬา เมื่อครั้งเหตุการณ์ เหตุการณ์ 14 ตุลา เหตุการณ์ 6 ตุลา ภูมิธรรมถูกขนานนามว่า “สหายใหญ่”  ภายหลังเป็นที่ปรึกษาคณะทำงานสำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ (กทบ.) ใน พ.ศ. 2544 และเป็นเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี (ประจำ รศ. สมคิด จาตุศรีพิทักษ์) และเป็นรองเลขาธิการพรรคไทยรักไทย กระทั่งได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม เมื่อ พ.ศ. 2548 ซึ่งในระหว่างที่ดำรงตำแหน่งดังกล่าว ได้นำเสนอพระราชกฤษฎีกา ต่อคณะรัฐมนตรี เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2548 ให้ยุบเลิกองค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.) โดยให้เหตุผลว่า มีปัญหาขาดสภาพคล่อง และมีหนี้สินสะสมกว่า 1,800 ล้านบาท  และไม่มีความสามารถในการแข่งขันกับธุรกิจขนส่งของเอกชน
ต่อมาใน พ.ศ. 2550 เขาถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549 ต่อมาใน พ.ศ. 2555 ได้สมัครเข้าเป็นสมาชิกพรรคเพื่อไทย และได้รับเลือกให้ทำหน้าที่เลขาธิการพรรค ในการประชุมพรรคเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2555
ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2557 เขาได้สมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย ลำดับที่ 21
ต่อมาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 เขาได้สมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย ลำดับที่ 4 แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง เนื่องจากพรรคเพื่อไทยมีจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมากกว่าจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพึงมีตามที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญ
ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 เขาได้สมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย ลำดับที่ 100 แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง ต่อมาเขาได้รับการแต่งตั้งเป็นรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ในคณะรัฐมนตรีของเศรษฐา ทวีสิน
ในวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2566 เศรษฐาได้มอบหมายให้เขาเป็นประธานคณะกรรมการศึกษาแนวทางการทำประชามติ เพื่อแก้ไขปัญหาความเห็นที่แตกต่างในเรื่องรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 และในเดือนมกราคมปีถัดมาเขาได้เป็นประธานกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567
ต่อมาตั้งแต่วันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2567 ปานปรีย์ พหิทธานุกร ลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ส่งผลให้กระทรวงการต่างประเทศไม่มีทั้งรัฐมนตรีว่าการและรัฐมนตรีช่วยว่าการ ภูมิธรรมจึงรักษาการในตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศแทน  
ภูมิธรรม และ ซามูเอล จอห์น ปาปาโร ผู้บัญชาการกองกำลังสหรัฐฯ ภาคพื้นอินโด-แปซิฟิก
ต่อมาเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2567 ศาลรัฐธรรมนูญ มีคำวินิจฉัยให้เศรษฐา ทวีสิน พ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี กรณีแต่งตั้งนายพิชิต ชื่นบาน เป็นรัฐมนตรีโดยขาดคุณสมบัติของความเป็นรัฐมนตรี จึงทำให้ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีว่างลง ภูมิธรรมในฐานะรองนายกรัฐมนตรีลำดับที่หนึ่ง จึงทำหน้าที่รักษาการจนกว่าจะมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งนายกรัฐมนตรีคนใหม่ภายหลังเสร็จสิ้นการลงมติของสภาผู้แทนราษฎรในวันที่ 16 สิงหาคม เดือนถัดมาเขาได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม นับเป็นพลเรือนที่ไม่ใช่นายกรัฐมนตรีคนที่สองซึ่งดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมต่อจากสุทิน คลังแสง และเป็นอดีตสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยคนแรกที่ดำรงตำแหน่งดังกล่าว

**รางวัลและเกียรติยศ**
 ในวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2545 ได้รับพระราชทานยศกองอาสารักษาดินแดนเป็น นายกองโท ภูมิธรรม เวชยชัย

**เครื่องราชอิสริยาภรณ์**

**อ้างอิง**
สืบตำแหน่ง|ก่อนหน้า=เศรษฐา ทวีสิน|ตำแหน่ง=รักษาการนายกรัฐมนตรี (ครม. 63)|รูปภาพ=Seal of the Office of the Prime Minister of Thailand.svg|ช่วงเวลา=14 สิงหาคม พ.ศ. 2567 - 18 สิงหาคม พ.ศ. 2567|ถัดไป=แพทองธาร ชินวัตร
สืบตำแหน่ง|ก่อนหน้า=สุทิน คลังแสง|ตำแหน่ง=รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม(ครม. 64)|รูปภาพ=Emblem of the Ministry of Defence of Thailand.svg|ช่วงเวลา=3 กันยายน พ.ศ. 2567 - ปัจจุบัน|ถัดไป=อยู่ในวาระ
หมวดหมู่:นักการเมืองไทย
หมวดหมู่:รองนายกรัฐมนตรีไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมไทย
หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ไทย
หมวดหมู่:พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคไทยรักไทย
หมวดหมู่:นักการเมืองพรรคเพื่อไทย
หมวดหมู่:บุคคลที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ 14 ตุลา
หมวดหมู่:บุคคลจากโรงเรียนทวีธาภิเศก
หมวดหมู่:นิสิตเก่าคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หมวดหมู่:บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
หมวดหมู่:ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ช.