วินโดวส์เอกซ์พี

ไมโครซอฟท์ วินโดวส์เอกซ์พี (Microsoft Windows XP, ชื่อรหัส: Whistler) เป็นระบบปฏิบัติการที่ไมโครซอฟท์ได้ผลิตออกมาในปี พ.ศ. 2544 โดย XP นั้นคือตัวอักษรที่ย่อมาจาก Experience (เอกซ์พีเรียนซ์) ซึ่งมีความหมายว่า ประสบการณ์ ความรู้ที่มีโดยประสบการณ์ 
ปัจจุบันวินโดวส์เอกซ์พีได้สิ้นสุดการสนับสนุนแล้วตั้งแต่วันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2557

**ประวัติการพัฒนา**

**ภายใต้ชื่อรหัส "เนปจูน" และ "โอดิสซีย์"**
วินโดวส์เอกซ์พีแยกออกเป็น 2 รุ่น เป็นรหัส "เนปจูน"(Neptune) เป็นวินโดวส์เอ็นทีสำหรับผู้ใช้ทางบ้าน และ "โอดิสซีย์"(Odyssey) สำหรับที่ทำงาน อีกไม่นาน วินโดวส์ 2000 ได้ผลิตออกมาแล้ว และอีกไม่นาน วินโดวส์มี ออกมาอีกรอบ หลังจากนั้น 2โปรเจกต์ได้ยุบเป็นโปรเจกต์เดียวชื่อ "วิสต์เลอร์"

**ภายใต้ชื่อรหัส "วิสต์เลอร์"**
มาจาก วิสต์เลอร์ แบล็คคูมบ์ ลานสกีที่พนักงานไมโครซอฟท์ชอบเล่น มี UI ใหม่ชื่อว่า Watercolour ซึ่งกลายเป็น Luna

**วินโดวส์เอกซ์พีรุ่นทดสอบ**

**การวางจำหน่าย**
ในเดือนมิถุนายน 2001 ไมโครซอฟท์ระบุว่ามีการวางแผนที่จะร่วมกับอินเทลและผู้ผลิตพีซีรายอื่น ๆ ใช้เงินทุนอย่างน้อย 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในการทำการตลาดและส่งเสริมวินโดวส์เอกซ์พี ในธีมของแคมเปญ "Yes You Can" ได้รับการออกแบบมาเพื่อเน้นความสามารถโดยรวมของแพลตฟอร์ม เดิมทีไมโครซอฟได้วางแผนที่จะใช้สโลแกน "Prepare to Fly" แต่ได้ถูกยกเลิกเนื่องจากวินาศกรรม 11 กันยายน

**คุณลักษณะใหม่และคุณลักษณะที่ถูกปรับปรุง**

**ส่วนติดต่อผู้ใช้**
ขณะที่การรักษาลักษณะคล้ายคลึงกับรุ่นก่อนหน้านี้อินเตอร์เฟซของ Windows XP ซ่อมแซมที่มีลักษณะที่มองเห็นใหม่กับการใช้งานที่เพิ่มขึ้นของอัลฟา compositingผลกระทบเงาและ " รูปแบบภาพ " ซึ่งสมบูรณ์เปลี่ยนรูปลักษณ์ของระบบปฏิบัติการ จำนวนของผลกระทบที่เปิดใช้งานจะถูกกำหนดโดยระบบปฏิบัติการด้วยพลังการประมวลผลของเครื่องคอมพิวเตอร์และสามารถเปิดหรือปิดการใช้งานในชีวิตประจำกรณีโดยกรณี XP ยังเพิ่ม ClearType ใหม่แบบ subpixel แสดงผลระบบที่ออกแบบมาเพื่อปรับปรุงลักษณะของตัวอักษรบนจอแสดงผลแบบผลึกเหลว ชุดใหม่ของไอคอนระบบยังถูกนำมา วอลล์เปเปอร์เริ่มต้น, บลิสเป็น รูปภาพของภูมิทัศน์ในสวน "นาปาวัลเลย์" นาปา, รัฐแคลิฟอร์เนีย กับเนินเขาสีเขียวและสีฟ้าที่มีเมฆที่สวยและเมฆหนา ซื่งซื้อมาจากช่างภาพแนชันแนลจีโอกราฟิก และไมโครซอฟท์ ขอสิทธิ์ขาดในการใช้รูป
ในวินโดวส์เอกซ์พีได้มีการปรับปรุงเมนูเริ่ม (Start Menu) ใหม่ โดยเปลี่ยนไปใช้รูปแบบสองคอลัมน์ที่มีความสามารถในการแสดงรายการขาและแสดงโปรแกรมที่ใช้บ่อยเอกสารที่เพิ่งเปิดและซ้อนแบบดั้งเดิมเมนู "โปรแกรมทั้งหมด" แถบงานขณะนี้กลุ่มหน้าต่างที่เปิดโดยโปรแกรมเดียวเข้าไปในปุ่มแถบหนึ่งกับเมนูรายการหน้าต่างของแต่ละบุคคล พื้นที่แจ้งเตือนยังซ่อนไอคอน "รอ" ไปโดยปริยาย แถบยังสามารถ "ล็อก" เพื่อป้องกันการเคลื่อนย้ายจากอุบัติเหตุหรือการเปลี่ยนแปลงอื่น ๆ A "งานทั่วไปของการ" รายการถูกบันทึกและWindows Explorerแถบด้านข้างของได้รับการปรับปรุงการใช้การออกแบบตามงานใหม่ที่มีรายชื่อของการกระทำที่พบบ่อย งานแสดงเป็นบริบทที่เกี่ยวข้องกับประเภทของเนื้อหาในโฟลเดอร์ (เช่นโฟลเดอร์ด้วยการแสดงเพลงมีการเล่นไฟล์ทั้งหมดในโฟลเดอร์หรือการเผาไหม้ให้ซีดี

**ความสามารถด้านการเชื่อมต่อเครือข่ายและการใช้อินเทอร์เน็ต**
วินโดวส์เอกซ์พีมาพร้อมกับอินเทอร์เน็ตเอกซ์พลอเรอร์ 6, เอาต์ลุคเอกซ์เพรส 6, วินโดวส์แมสเซนเจอร์ และMSN Explorer ที่ คุณสมบัติเครือข่ายใหม่นี้ยังมีการเพิ่มรวมทั้งการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตไฟร์วอลล์การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตที่ใช้ร่วมกันบูรณาการกับ UPnP, NAT APIs สำรวจเส้นทางที่มีคุณภาพของคุณลักษณะบริการ IPv6 และเพรียงอุโมงค์, พื้นหลังการบริการโอนย้ายพอคุณสมบัติแฟกซ์ขยายการเชื่อมโยงเครือข่ายเพื่อนเพื่อเพื่อนเครือข่าย การสนับสนุนมากที่สุดDSLโมเด็มIEEE 802.11 ( Wi-Fi ) การเชื่อมต่อกับการกำหนดค่าอัตโนมัติและโรมมิ่งTAPI 3.1 , และเครือข่ายกว่า FireWire.  ความช่วยเหลือระยะไกลและสก์ท็อประยะไกลนอกจากนี้ยังมีการเพิ่มซึ่งจะช่วยให้ผู้ใช้สามารถเชื่อมต่อกับคอมพิวเตอร์ที่ใช้ระบบปฏิบัติการวินโดวส์ XP จากในเครือข่ายหรืออินเทอร์เน็ตและการเข้าถึงการใช้งานของพวกเขา, ไฟล์, เครื่องพิมพ์และอุปกรณ์หรือการร้องขอความช่วยเหลือ การปรับปรุงก็ยังทำเพื่อIntelliMirrorคุณสมบัติเช่นแฟ้มออฟไลน์ , Roaming โปรไฟล์ผู้ใช้และเปลี่ยนเส้นทางโฟลเดอร์

**คุณลักษณะอื่น ๆ**
 DirectX 8.1 อัพเกรดไปใช้งาน DirectX 9.0c- จำนวนของคุณสมบัติใหม่ ๆ ของWindows Explorerรวมทั้งบานหน้าต่างงานกระเบื้องและมุมมองฟิล์มภาพยนตร์ที่ดีขึ้นและการจัดกลุ่มเรียงลำดับการค้นหาตามหมวดหมู่เอกสาร infotips ปรับแต่งในตัวเขียนแผ่น - CD, เล่นอัตโนมัติ , ไฟล์ร่วมกันง่ายและ WebDAV มินิเปลี่ยนเส้นทาง- การปรับปรุงคุณสมบัติการถ่ายภาพเช่นรูปภาพของ Windows และโปรแกรมดูโทรสาร , การจัดการภาพที่ดีขึ้นและแคชภาพขนาดย่อใน Explorer- จำนวนของการปรับปรุงเมล็ดและการปรับปรุงการจัดการพลังงาน- ได้เร็วขึ้นเริ่มต้นขึ้น (เนื่องจากการที่ดีขึ้นPrefetchฟังก์ชัน) เข้าสู่ระบบออกจากระบบการจำศีลและการเปิดตัวแอปพลิเคลำดับ- การปรับปรุงหลายเพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือของระบบเช่นการปรับปรุงการคืนค่าระบบ , กู้คืนระบบอัตโนมัติ , Windows ข้อผิดพลาดการรายงานและคนรับส่งข้อมูลที่มีความน่าเชื่อถือ- สนับสนุนการปรับปรุงฮาร์ดแวร์เช่นUSB 2.0 (Service Pack 1), FireWire 800, ของ Windows Image Acquisition , Media Transfer Protocol , DualView สำหรับหลายจอภาพและปรับปรุงเสียง
สลับผู้ใช้อย่างรวดเร็ว ,- เคลียร์ไทป์ กลไกการแสดงผลตัวอักษรแบบใหม่ซึ่งถูกออกแบบมาเพื่อปรับปรุงการอ่านข้อความบนจอภาพผลึกเหลว (แอลซีดี) และจอภาพที่มีลักษณคล้ายกันโดยเฉพาะบนแล็ปท็อป- คุณลักษณะของสื่อที่ดีขึ้นใน Windows Media Runtime รูปแบบWindows Media Player , Windows Movie Maker , ทีวี / จับภาพวิดีโอและการเล่นเทคโนโลยีWindows Media EncoderและการแนะนำของWindows Media Center- ปรับปรุงทั่วไปที่ให้การสนับสนุนระหว่างประเทศเช่นสถานที่อื่น ๆ ภาษาและสคริปต์MUIการสนับสนุนในการบริการเทอร์ที่ดีขึ้นและการสนับสนุนให้ IME ภาษาแห่งชาติบริการข้อความกรอบ- การปรับปรุงความเข้ากันได้ของโปรแกรมประยุกต์และshimsเมื่อเทียบกับ Windows 2000- อุปกรณ์เสริมการปรับปรุงและเกม- รองรับไฟล์ ZIP (โฟลเดอร์ที่บีบอัด)

**คุณลักษณะที่ถูกเอาออกไป**

**รุ่นต่าง ๆ ของวินโดวส์เอกซ์พี**
รุ่นต่างๆ ของวินโดวส์เอกซ์พี

**Microsoft Windows XP Starter Edition**
เป็นรุ่นพื้นฐานที่ใช้จำหน่ายพร้อมกับเครื่องคอมพิวเตอร์ สำหรับผู้ที่เริ่มใช้คอมพิวเตอร์ครั้งแรก .

**Microsoft Windows XP Home Edition**
เป็นรุ่นที่ออกมาใช้สำหรับบ้านทั่วไป

**Microsoft Windows XP Professional edition **
เป็นรุ่นสำหรับทำงานธุรกิจเป็นหลัก และเน้นประสิทธิภาพในการทำงานของเครื่องพีซี โดยเฉพาะ

**Microsoft Windows XP Media Center Edition**
เป็นรุ่นพิเศษ สำหรับผู้ที่ต้องการดูหนังฟังเพลงโดยเฉพาะ ในรุ่นนี้ จะมีความสามารถในด้านบันเทิงเต็มที่ คือ มีโปรแกรม Windows Media Player,Windows Media Center และอื่นๆ ในด้านความบันเทิง อีกมากมาย

**Microsoft Windows XP Tablet PC Edition**
เป็นรุ่นที่ผลิตขึ้นมาเพื่อเครื่อง Tablet PC (คอมพิวเตอร์ที่ใช้หน้าจอสัมผัส+ปากกาสไตลัส) โดยเฉพาะ

**Microsoft Windows XP Edition N**
เป็นรุ่นที่ผลิตออกมาเพื่อผู้ใช้ในสหภาพยุโรป โดยที่ Internet Explorer (IE) และ Windows Media Player จะถูกตัดออกจากตัวระบบปฏิบัติการตามกฎของสหภาพยุโรป

**Microsoft Windows XP 64-Bit Edition**
เป็นรุ่นที่ผลิตให้สำหรับเครื่อง ซีพียู 64 บิต ออก เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2548 Microsoft ได้นำเสนอ Microsoft Windows XP Professional x64 Edition ออกสู่ตลาด Windows ตัวนี้นับเป็นตัวแรกที่มีโครงสร้างสถาปัตยกรรมแบบ 64 bit และยังคงทำงานได้กับ โปรแกรม 32 bit ได้เช่นเดิม โดยฟังก์ชันนี้เรียกว่า WoW หรือ Windows 32 on Windows 64 ซึ่ง Windows นี้ถูกออกแบบเพื่อนำมาใช้กับงานกราฟิก 3D งานออกแบบ เครื่องบิน Animation และใช้ใด้กับ อินเทลอิทาเนี่ยม

**Microsoft Windows XP Embedded**
Windows  XP Embedded เป็นระบบปฏิบัติการที่พัฒนาจากแพลตฟอร์มของระบบปฏิบัติการ Windows 2000 แต่จะนำคอมโพเนนต์ของระบบปฏิบัติการ Windows XP มาใช้ Windows XP Embedded ถือเป็นระบบปฏิบัติการแบบ Embedded Operating System ใช้สถาปัตยกรรมแบบ 32 บิต สนับสนุนการทำงานกับหน่วยประมวลผลตระกูล X86  ตัวอย่างอุปกรณ์ที่มีการนำระบบปฏิบัติการ Windows XP Embedded ไปใช้ เช่น ตู้ ATM, เครื่อง POS (Point of sale machine) อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ เป็นต้น
การพัฒนาระบบปฏิบัติการ Windows XP Embedded จะมีการเลือกอุปกรณ์ต่างๆ ของระบบปฏิบัติการ Windows XP ทั้งไดร์ฟเวอร์อุปกรณ์ แอปพลิเคชันโปรแกรมที่ต้องการ โดยคอมโพเนนต์เหล่านี้จะถูกจัดเก็บอยู่ใน database ในการเชื่อมต่อระหว่างเครื่องมือพัฒนาและ Component database จะมีโปรแกรมที่เรียกว่า ดาต้าเบสเอนจิ้น เมื่อทำการปรับแต่งระบบปฏิบัติการ จากนั้นจึงทำการคอมไพล์และสร้างเป็นไฟล์อิมเมจของระบบปฏิบัติการ Windows XP Embedded แล้วจึงทำการ deploy ไปไว้ในอุปกรณ์ที่ต้องการต่อไป

**รุ่นปรับปรุง (Service packs)**

**Service Pack 1**
# SP1 ออกมาในปี ค.ศ. 2002 (พ.ศ. 2545)
# SP1a ออกมาในปี ค.ศ. 2003 (พ.ศ. 2546) หลัง SP1

**Service Pack 2**
# SP2 ออกมาในปี ค.ศ. 2004 (พ.ศ. 2547)

**Service Pack 3**
# SP3 ออกมาในปี ค.ศ. 2008 (พ.ศ. 2551) หลังวินโดวส์วิสต้า SP1 ส่วนมากเป็นการแก้ไขข้อผิดพลาด แต่ก็ยังมีคุณสมบัติใหม่บางอย่างทางด้านความปลอดภัย การบริหารระบบ และเน็ตเวิร์ก ที่ไมโครซอฟท์ใส่เข้ามาเพื่อให้เครื่องที่ยังจำเป็นต้องใช้ XP
วินโดวส์เอกซ์พีจัดเป็นระบบปฏิบัติการแรกที่ได้พัฒนาโดยใช้ฐานจากวินโดวส์เอ็นที และมีกลุ่มเป้าหมายเป็นผู้ใช้ทั่วไป

**ความต้องการของระบบ**
ความต้องการของระบบสำหรับวินโดวส์เอกซ์พีมีดังต่อไปนี้

**การเลิกผลิต จำหน่าย และการสิ้นสุดการสนับสนุนวินโดวส์เอกซ์พี**
ไมโครซอฟท์ประเทศไทย ได้ประกาศผ่านทางเว็บไซต์ของไมโครซอฟท์ประเทศไทย ว่าจะเลิกผลิตและจัดจำหน่ายวินโดวส์เอกซ์พี ในวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2551 สำหรับซอฟต์แวร์ที่ซี้อแยกจากคอมพิวเตอร์ สำหรับตัวซอฟต์แวร์ที่มาพร้อมเครื่องจะเลิกจำหน่ายในวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2552 โดยทางไมโครซอฟท์จะเลิกทำการผลิตซอฟต์แวร์สนับสนุนต่าง ๆ การอัปเดตอัตโนมัติ และการช่วยเหลือแบบออนไลน์อย่างสิ้นเชิงในวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2557 เป็นต้นไป และยังมีวินโดวส์ที่รันในโค็ดเบส คือ Windows PoS ready 2009 ใด้สิ้นสุดการสนับสนุนในปี 2562

**อ้างอิง**
 คู่มือ Windows XP ฉบับสมบูรณ์
หมวดหมู่:วินโดวส์เอกซ์พี