ภูเขาน้ำแข็ง

ไฟล์:Iceberg in the Arctic with its underside exposed.jpg|thumb|250px|ภูเขาน้ำแข็งในมหาสมุทรอาร์กติก
ไฟล์:Research on Iceberg B-15A by Josh Landis, National Science Foundation (Image 4) (NSF).jpg|thumb|upright=1.35|250px|ขอบด้านเหนือของภูเขาน้ำแข็ง บี-15Aในทะเลรอสส์ ที่แอนตาร์กติกา วันที่ 29 มกราคม ค.ศ. 2001
ภูเขาน้ำแข็ง คือก้อนน้ำแข็งน้ำจืดขนาดใหญ่ที่แตกออกมาจากธารน้ำแข็งหรือหิ้งน้ำแข็ง (ice shelf) และลอยอยู่ในแหล่งน้ำเปิดเช่นทะเลหรือมหาสมุทร ภูเขาน้ำแข็งมีขนาดแตกต่างกันตั้งแต่ขนาดเล็กจนถึงขนาดมหึมา เกิดจากแผ่นดินในแถบขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้ที่มีอากาศหนาวเย็นจนอุณหภูมิติดลบ มีหิมะปกคลุมตลอดเวลา พื้นที่บางส่วนในขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขา บริเวณยอดเขาปกคลุมด้วยหิมะจำนวนมาก ซึ่งในเวลาต่อมาหิมะเหล่านี้ได้จับตัวเป็นก้อนน้ำแข็งจัด
เนื่องจากน้ำแข็งบริสุทธิ์มีความหนาแน่นอยู่ที่ประมาณ 920 กิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ในขณะที่น้ำทะเลมีความหนาแน่นประมาณ 1,025 กิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ทำให้ภูเขาน้ำแข็งจะมีส่วนที่โผล่พ้นน้ำประมาณ 1 ใน 10 ส่วนโดยปริมาตร ไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่แค่ไหนก็ตาม ภูเขาน้ำแข็งถูกถือว่าเป็นภัยร้ายแรงทางทะเล (List of ships sunk by icebergs) การอับปางของเรืออาร์เอ็มเอสไททานิกใน ค.ศ. 1912 ทำให้มีการสถาปนาตระเวนน้ำแข็งระหว่างประเทศ (International Ice Patrol) ขึ้นใน ค.ศ. 1914 
ภูเขาน้ำแข็งที่แบ่งตัว (ice calving) ออกมาจากธารน้ำแข็งที่หันหน้าเข้าหาทะเลเปิดอย่างเช่นในกรีนแลนด์จะมีรูปร่างเป็นกองไม่สม่ำเสมอ ในขณะที่ภูเขาน้ำแข็งที่แบ่งตัวออกมาจากแอนตาร์กติกาจะมีรูปร่างแบนหนา (เหมือนโต๊ะ) ขนาดใหญ่ ภูเขาน้ำแข็งที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีการบันทึกมาคือภูเขาน้ำแข็ง บี-15 ซึ่งแยกตัวออกมาจากหิ้งน้ำแข็งรอสส์ในแอนตาร์กติกาใน ค.ศ. 2000

**รากศัพท์**
ไฟล์:GreenlandReel Icebergs 2160APR.webm|thumb|right|300px|ภูเขาน้ำแข็งในกรีนแลนด์ที่นาซาถ่ายไว้ในปี ค.ศ. 2015
คำว่า iceberg ในภาษาอังกฤษเป็นคำกึ่งคำยืมแบบแปล (calque) จากคำว่า ijsberg ในภาษาดัตช์ซึ่งมีความหมายตรงตัวว่า ice mountain (ภูเขาน้ำแข็ง) และเป็นคำร่วมเชื้อสายกับคำว่า isbjerg ในภาษาเดนมาร์ก, Eisberg ในภาษาเยอรมัน และ isberg ในภาษาสวีเดน ในส่วนของภาษาไทย คำว่าภูเขาน้ำแข็งประกอบขึ้นจากคำว่าภูเขาและคำว่าน้ำแข็งเช่นเดียวกัน

**ภาพรวม**
ตามปกติ ภูเขาน้ำแข็งที่พ้นน้ำมีปริมาตรเพียงหนึ่งในสิบของทั้งหมด เพราะความหนาแน่นของน้ำแข็งบริสุทธิ์เท่ากับประมาณ 920 kg/m3 (57 lb/cu ft) ในขณะที่ความหนาแน่นของน้ำทะเลเท่ากับประมาณ 0 (ตามหลักการของอาร์คิมิดีส) การคาดคะเนรูปร่างของส่วนที่อยู่ใต้น้ำจากส่วนที่อยู่เหนือน้ำนั้นทำได้ยาก พื้นที่ของแมนแฮตตันมักถูกนำมาใช้เพื่อเปรียบเทียบขนาดของภูเขาน้ำแข็ง
ภูเขาน้ำแข็งสามารถมีความสูงได้ถึง sigfig=1 เหนือน้ำทะเล และสามารถมีมวลได้ตั้งแต่ 100,000 ตันจนถึง 10 ล้านตัน ภูเขาน้ำแข็งหรือเศษน้ำแข็งลอยน้ำที่เตี้ยกว่า 5 เมตรเหนือน้ำทะเลถูกจัดว่าเป็น "เศษภูเขาน้ำแข็ง" (bergy bits) และที่เตี้ยกว่า 1 เมตรเป็น "ภูเขาน้ำแข็งขนาดเล็ก" (growler) ภูเขาน้ำแข็งที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยพบมาในมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือมีความสูงเหนือน้ำทะเลถึง ft หรือเท่ากับตึก 55 ชั้น ซึ่งถูกรายงานโดยเรือตัดน้ำแข็ง USCGC อีสต์วินด์ (WAGB-279) ในปี ค.ศ. 1958 ภูเขาน้ำแข็งเหล่านี้กำเนิดมาจากธารน้ำแข็งกรีนแลนด์ตะวันตกและสามารถมีอุณหภูมิภายในได้ตั้งแต่ F.
ไฟล์:Grotto in an iceberg.jpg|thumbnail|ถ้ำในภูเขาน้ำแข็ง รูปถ่ายระหว่างการสำรวจเทอราโนวา (Terra Nova Expedition) ในปี ค.ศ. 1911–1913 วันที่ 5 มกราคม ค.ศ. 1911
ภูเขาน้ำแข็งมักถูกลมและกระแสน้ำพัดลอยเข้าใกล้แนวชายฝั่ง ที่ซึ่งพวกมันจะแข็งตัวกลายเป็นกลุ่มก้อนน้ำแข็ง (pack ice) (น้ำแข็งทะเลรูปแบบหนึ่ง) หรือลอยเข้าไปในน้ำตื้นและสัมผัสกับก้นทะเลเป็นปรากฏการณ์ที่เรียกว่าการขุดร่องก้นทะเล (Seabed gouging by ice)
ภูเขาน้ำแข็งขนาดใหญ่ที่สุดที่มีการบันทึกไว้แบ่งตัวออกมาจากหิ้งน้ำแข็งรอสส์ในแอนตาร์กติกา ภูเขาน้ำแข็ง บี-15 จากรูปถ่ายทางดาวเทียมปี ค.ศ. 2000 มีขนาด mi และพื้นที่ผิว mi2 ภูเขาน้ำแข็งขนาดใหญ่ที่สุดที่มีการบันทึกมาเป็นภูเขาน้ำแข็งแอนตาร์กติกรูปแบนหนา (tabular) พื้นที่ขนาดใหญ่กว่า mi2 mi ถูกพบเห็น km ทางทิศตะวันตกของเกาะสกอตต์ (Scott Island) ในมหาสมุทรแปซิฟิกใต้โดย USS กลาเซียร์ วันที่ 12 พฤศจิกายน ค.ศ. 1956 ภูเขาน้ำแข็งลูกนี้มีขนาดใหญ่กว่าประเทศเบลเยียม
ภูเขาน้ำแข็งที่ความยาวตามขวางน้อยกว่า 2 เมตร (6.6 ฟุต) และลอยเหนือน้ำน้อยกว่าเมตรเดียว (3.3 ฟุต) เรียกว่าภูเขาน้ำแข็งขนาดเล็ก (growler) และมีขนาดเล็กกว่าเศษภูเขาน้ำแข็ง (bergy bits) ซึ่งมีขนาดเล็กกว่า 5 เมตร (15 ฟุต) ทั้งสองกำเนิดมาจากภูเขาน้ำแข็งที่กำลังสลายตัว
ขณะที่น้ำแข็งละลาย มันจะผลิตเสียงดังฟู่เรียกว่า "เบอร์กีเซลท์เซอร์" (Bergie Seltzer) เสียงนี้เกิดขึ้นเมื่อหน้าสัมผัสระหว่างน้ำและน้ำแข็งพบกับฟองอากาศอัดที่อยู่ในน้ำแข็งทำให้ฟองอากาศแตกและผลิตเสียงดัง "เป๊าะแป๊ะ" ฟองอากาศถูกกักไว้ใต้ชั้นหิมะตั้งแต่น้ำแข็งเริ่มก่อตัว และถูกฝังไว้ที่ความลึกต่าง ๆ (ถึงหลายกิโลเมตร) และถูกอัดขณะที่หิมะแปรสภาพกลายเป็นหิมะน้ำแข็ง (firn) และน้ำแข็งธารน้ำแข็งในที่สุด
ภูเขาน้ำแข็งจะพลิกตัวในน้ำขณะที่ละลายและสลายตัวจากแรงโน้มถ่วงที่ดึงด้านที่หนักกว่าลงล่างอย่างต่อเนื่อง การพลิกตัวส่วนใหญ่เกิดขึ้นกับภูเขาน้ำแข็งที่มีอายุน้อยและกำลังหาจุดสมดุลอยู่ ภูเขาน้ำแข็งสามารถพลิกตัวได้ตลอดเวลาอย่างไม่มีสัญญาณเตือน ภูเขาน้ำแข็งขนาดใหญ่ที่แตกตัวออกมาจากธารน้ำแข็งและพลิกตัวกลับไปบนธารน้ำแข็งสามารถดันให้ธารน้ำแข็งถอยหลังเป็นเวลาไม่กี่นาที แต่ทำให้เกิดแผ่นดินไหวที่ปล่อยพลังงานออกมาเท่ากับระเบิดปรมาณูได้

**สี**
ภูเขาน้ำแข็งโดยทั่วไปมีสีขาวเพราะถูกปกคลุมด้วยหิมะ แต่ก็สามารถมีสีเขียว น้ำเงิน เหลือง ดำ มีลายเป็นริ้ว หรือแม้แต่สีรุ้งก็ยังมี สีที่หลากหลายเกิดมาจากน้ำทะเล สาหร่าย และปริมาณของฟองอากาศ ตะกอนต่าง ๆ สามารถทำให้เกิดสีดำสกปรกบนภูเขาน้ำแข็งได้

**รูปทรง**
ไฟล์:Antarctic Sound-2016-Iceberg 02.jpg|thumb|ภูเขาน้ำแข็งรูปแบนหนาใกล้บราวน์บลัฟ (Brown Bluff) ในแอนตาร์กติกซาวนด์ (Antarctic Sound) คาบสมุทรทาบาริน (Tabarin Peninsula)
รูปทรงต่าง ๆ ของภูเขาน้ำแข็ง 1: รูปแบนหนา (Tabular); 2: รูปลิ่ม (Wedge); 3: รูปโดม (Dome); 4: รูปอู่แห้ง (Drydock); 5: รูปยอด (Pinnacled); 6: รูปก้อนเหลี่ยม (Blocky)
ไฟล์:South Shetland-2016-Southern Ocean (off Elephant Island)–Iceberg 01.jpg|thumb|ภูเขาน้ำแข็งรูปไม่แบนหนานอกชายฝั่งเกาะเอเลแฟนต์ (Elephant Island) ในมหาสมุทรใต้
นอกจากการแบ่งกลุ่มตามขนาดแล้ว ภูเขาน้ำแข็งสามารถแบ่งกลุ่มตามรูปทรงได้ด้วย รูปทรงพื้นฐานของภูเขาน้ำแข็งคือรูปแบนหนา (tabular) และรูปไม่แบนหนา (non-tabular) ภูเขาน้ำแข็งรูปแบนหนามีด้านข้างที่ชันและด้านบนที่แบนราบคล้ายกับที่ราบสูง และมีอัตราส่วนของความกว้างต่อความสูงมากกว่า 5:1
ภูเขาน้ำแข็งชนิดนี้เป็นที่รู้จักในอีกชื่อว่าเกาะน้ำแข็ง (ice island) และสามารถมีขนาดที่ใหญ่พอสมควรอย่างเช่นเกาะน้ำแข็งโปเบดา (Pobeda Ice Island) ภูเขาน้ำแข็งแอนตาร์กติกที่เกิดจากการแตกตัวออกจากหิ้งน้ำแข็งเช่นหิ้งน้ำแข็งรอสส์หรือหิ้งน้ำแข็งฟิล์ชเนอร์-รอน (Filchner-Ronne Ice Shelf) โดยปกติมักมีรูปแบนหนา ภูเขาน้ำแข็งที่มีขนาดใหญ่ที่สุดก่อตัวขึ้นในรูปนี้
ภูเขาน้ำแข็งรูปไม่แบนหนามีรูปทรงที่แตกต่างกันไปซึ่งประกอบไปด้วย:- รูปโดม (Dome): ภูเขาน้ำแข็งที่ด้านบนโค้งมน- รูปยอด (Pinnacle): ภูเขาน้ำแข็งที่มียอดแหลม (spire) หนึ่งยอดขึ้นไป - รูปลิ่ม (Wedge): ภูเขาน้ำแข็งที่มีด้านหนึ่งเป็นขอบที่สูงชัน และมีอีกด้านเป็นพื้นลาดเอียง- รูปอู่แห้ง (Dry-Dock): ภูเขาน้ำแข็งที่กร่อนทำให้เกิดช่องหรือร่องน้ำ- รูปก้อนเหลี่ยม (Blocky): ภูเขาน้ำแข็งที่มีด้านข้างแนวตั้งและด้านบนแบนราบ ต่างจากรูปแบนหนาที่อัตราส่วนลักษณะ (aspect ratio) ระหว่างความกว้างและความสูง โดยรูปก้อนเหลี่ยมจะมีอัตราส่วนลักษณะที่มีค่าน้อยกว่าและมีรูปร่างเป็นก้อนแทนที่จะเป็นแผ่นแบน ๆ

**การเฝ้าสังเกต**

**ประวัติ**
ไฟล์:Titanic iceberg.jpg|thumb|ภูเขาน้ำแข็งซึ่งตกเป็นที่ต้องสงสัยว่าเป็นตัวการทำให้เรือไททานิกอับปาง รอยเปื้อนสีแดงคล้ายกับแถบข้างลำเรือของเรือไททานิกสามารถมองเห็นได้ตรงฐานใกล้เส้นน้ำ
แม้ได้มีเหตุการณ์เรืออับปางจากภูเขาน้ำแข็งที่ร้ายแรงเป็นจำนวนมากก่อนต้นคริสต์ศตวรรษที่ 1910 แต่ก็ยังไม่มีระบบการเฝ้าสังเกตภูเขาน้ำแข็งเพื่อป้องกันการชนกันกับเรือdate=June 2020 การมาถึงของเรือเหล็กทำให้นักออกแบบหลายคนประกาศว่าเรือของพวกเขา "ไม่มีวันจม" 
การอับปางของเรืออาร์เอ็มเอสไททานิกในเดือนเมษายนปี ค.ศ. 1912 ซึ่งส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 1,500 คน จากคนบนเรือประมาณ 2,224 คนทำให้คำกล่าวอ้างนั้นหมดความน่าเชื่อถือไป กองทัพเรือสหรัฐได้ลาดตระเวนและเฝ้าสังเกตการไหลของน้ำแข็งตลอดทั้งช่วงเวลาที่เหลือของฤดูน้ำแข็งปีนั้น ในเดือนพฤศจิกายนปี ค.ศ. 1913 ได้มีการประชุมระหว่างประเทศว่าด้วยความปลอดภัยแห่งชีวิตในทะเล (SOLAS Convention) ขึ้นในลอนดอนเพื่อวางระบบการสังเกตการณ์ภูเขาน้ำแข็งที่ยั่งยืนกว่าเดิม ภายในสามเดือนชาติทางทะเลที่เข้าร่วมก็ได้ก่อตั้งตระเวนน้ำแข็งระหว่างประเทศ (ไอไอพี) ขึ้นมา เป้าหมายของตระเวนน้ำแข็งนี้คือเพื่อเก็บข้อมูลทางอุตุนิยมวิทยาและสมุทรศาสตร์เพื่อวัดกระแสน้ำ การไหลของน้ำแข็ง อุณหภูมิของมหาสมุทร และระดับความเค็ม โดยได้มีการเฝ้าระวังภัยจากภูเขาน้ำแข็งในบริเวณใกล้กับแกรนด์แบงส์ของเกาะนิวฟันด์แลนด์และจัดหา "ขอบเขตของน้ำแข็งที่รู้ทั้งหมด" ในบริเวณใกล้เคียงให้แก่ประชาคมทางทะเล ไอไอพีเผยแพร่บันทึกแรกในปี ค.ศ. 1921 และต่อจากนั้นทำให้สามารถเปรียบเทียบการเคลื่อนไหวของภูเขาน้ำแข็งแบบปีต่อปีได้

**พัฒนาการทางเทคโนโลยี**
ไฟล์:Burton Island, Atka, and Glacier push iceberg in McMurdo Sound (827218l).jpg|thumb|ภูเขาน้ำแข็งที่ถูกผลักโดยเรือของกองทัพเรือสหรัฐสามลำในแมคเมอร์โดซาวนด์ (McMurdo Sound) ทวีปแอนตาร์กติกา
การตรวจตราทะเลทางอากาศในคริสต์ทศวรรษที่ 1930 ทำให้มีการพัฒนาระบบกฎบัตรซึ่งสามารถแจงรายละเอียดของกระแสน้ำและตำแหน่งของภูเขาน้ำแข็งในมหาสมุทรได้อย่างแม่นยำ ในปี ค.ศ. 1945 มีการทดลองเพื่อทดสอบประสิทธิภาพในการตรวจจับภูเขาน้ำแข็งของเรดาร์ หนึ่งทศวรรษต่อมาได้มีการก่อตั้งสถานีเฝ้าสังเกตทางสมุทรศาสตร์ขึ้นเพื่อเก็บข้อมูล และสถานีเหล่านี้ได้ทำหน้าที่เพื่อการศึกษาสิ่งแวดล้อมมาอย่างต่อเนื่อง คอมพิวเตอร์ถูกติดตั้งบนเรือเพื่อการเฝ้าสังเกตทางสมุทรศาสตร์เป็นครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ. 1964 ซึ่งทำให้สามารถประเมินผลข้อมูลได้ไวยิ่งขึ้น จนกระทั่งในคริสต์ทศวรรษที่ 1970 มีการติดตั้งการส่งสัญญาณอัตโนมัติภาพถ่ายทางดาวเทียมของน้ำแข็งในทวีปแอนตาร์กติกาบนเรือตัดน้ำแข็ง (icebreaker) ระบบสำหรับดาวเทียมแสง (optical satellite) ได้ถูกพัฒนาขึ้นมาแต่ยังถูกจำกัดโดยสภาพอากาศ ในคริสต์ทศวรรษที่ 1980 ทุ่น (buoy) ลอยน้ำถูกนำมาใช้ในทะเลแถบแอนตาร์กติกสำหรับงานวิจัยทางภูมิอากาศและมหาสมุทร โดยมีเซ็นเซอร์ที่วัดอุณหภูมิและกระแสน้ำทะเล 
การเฝ้าสังเกตทางเสียงของภูเขาน้ำแข็ง 
เรดาร์มองข้างทางอากาศ (SLAR) ทำให้สามารถถ่ายภาพได้โดยไม่ถูกจำกัดโดยสภาพอากาศ ในวันที่ 4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1995 ประเทศแคนาดาได้ปล่อยดาวเทียมเรดาร์แซต-1 (RADARSAT-1) ซึ่งพัฒนาโดยองค์การอวกาศแคนาดาสำหรับการถ่ายภาพโลกโดยมีจุดประสงค์เพื่อวิทยาศาสตร์และการพาณิชย์ ระบบนี้นำเรดาร์ช่องเปิดสังเคราะห์ (SAR) มาใช้เป็นครั้งแรก โดยเป็นการส่งพลังงานไมโครเวฟไปที่พื้นผิวของมหาสมุทรและบันทึกการสะท้อนกลับเพื่อติดตามภูเขาน้ำแข็ง องค์การอวกาศยุโรปได้ปล่อยดาวเทียมเอนวิแซต (ENVISAT) (ดาวเทียมสังเกตการณ์ที่โคจรผ่านขั้วโลก) ในวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2002 ดาวเทียมเอนวิแซตใช้เทคโนโลยีเรดาร์ช่องเปิดสังเคราะห์ขั้นสูง (ASAR) ซึ่งสามารถตรวจจับการเปลี่ยนแปลงของความสูงบนพื้นผิวได้อย่างแม่นยำ ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2007 องค์การอวกาศแคนาดาได้ปล่อยดาวเทียมเรดาร์แซต-2 (RADARSAT-2) ซึ่งใช้ระบบ SAR และโหมดหลายโพลาไรเซชัน (multi-polarization mode) และโคจรตามเส้นทางเดิมของดาวเทียมเรดาร์แซต-1

**การเฝ้าสังเกตในปัจจุบัน**
ณ ปัจจุบัน ศูนย์สำรวจน้ำแข็งแห่งชาติ (National Ice Center) (เอ็นไอซี) ของสหรัฐซึ่งก่อตั้งในปี ค.ศ. 1995 เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบการเฝ้าสังเกตภูเขาน้ำแข็งทั่วโลกและผลิตผลวิเคราะห์และการพยากรณ์สภาพของน้ำแข็งในแถบอาร์กติก แอนตาร์กติก เกรตเลกส์ และอ่าวเชซาพีก ข้อมูลกว่า 95% ที่ถูกนำมาใช้ในการวิเคราะห์น้ำแข็งทะเลได้มาจากตัวรับรู้ระยะไกลบนดาวเทียมที่อยู่บนวงโคจรขั้วโลก (polar orbit) ซึ่งสำรวจภูมิภาคห่างไกลบนโลก
ไฟล์:Iceberg A22A, South Atlantic Ocean.jpg|thumb|ภูเขาน้ำแข็ง เอ-22เอ ในมหาสมุทรแอตแลนติกใต้
เอ็นไอซีเป็นองค์กรเดียวที่ตั้งชื่อและติดตามภูเขาน้ำแข็งแอนตาร์กติกทั้งหมด โดยจะกำหนดชื่อให้ภูเขาน้ำแข็งที่มีขนาดใหญ่กว่า km ตามแกนใดก็ตามซึ่งประกอบด้วยตัวอักษรซึ่งถูกมอบหมายตามจุดกำเนิดของภูเขาน้ำแข็งลูกนั้นตามด้วยลำดับตัวเลข ตัวอักษรที่นำมาใช้มีดังนี้:
A - ลองจิจูด 0 องศาถึง 90 องศาตะวันตก (ทะเลเบลลิงส์เฮาเซิน (Bellingshausen Sea), ทะเลเวดเดลล์ (Weddell Sea))
B - ลองจิจูด 90 องศาตะวันตกถึง 180 องศา (ทะเลอามันด์เซน, ทะเลรอสส์ตะวันออก)
C - ลองจิจูด 90 องศาตะวันออกถึง 180 องศา (ทะเลรอสส์ตะวันตก, วิลค์สแลนด์ (Wilkes Land))
D - ลองจิจูด 0 องศาถึง 90 องศาตะวันออก (หิ้งน้ำแข็งอาเมรี (Amery Ice Shelf), ทะเลเวดเดลล์ตะวันออก)
ภูเขาน้ำแข็ง บี-15 แบ่งตัวออกจากหิ้งน้ำแข็งรอสส์ในปี ค.ศ. 2000 และในตอนแรกมีพื้นที่ขนาด mi2 และแตกสลายตัวในเดือนพฤศจิกายนปี ค.ศ. 2002 ชิ้นส่วนที่เหลือที่มีขนาดใหญ่ที่สุดคือภูเขาน้ำแข็ง บี-15เอ ซึ่งมีพื้นที่ขนาด mi2 และยังคงเป็นภูเขาน้ำแข็งที่ใหญ่ที่สุดในโลกจนกระทั่งมันเกยตื้นและแตกเป็นหลายชิ้นส่วนในวันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ. 2005 โดยเป็นเหตุการณ์ที่ถูกสังเกตการณ์โดยเครื่องวัดความไหวสะเทือน (seismograph) ทั้งบนภูเขาน้ำแข็งเองและทั่วทั้งทวีปแอนตาร์กติกา การแตกตัวครั้งนี้มีสมมติฐานว่าถูกเสริมจากคลื่นใต้น้ำที่ถูกผลิตโดยพายุแถบอะแลสกาซึ่งเกิดขึ้นเมื่อหกวันก่อนหน้าและมีระยะทางห่างออกไป mi

**ภูเขาน้ำแข็งขนาดใหญ่เมื่อไม่นานมานี้**
ไฟล์:Iceberg A-38.jpg|thumb|การแบ่งตัวของภูเขาน้ำแข็ง เอ-38 ออกจากหิ้งน้ำแข็งฟิล์ชเนอร์-รอน
*ค.ศ. 1987, ภูเขาน้ำแข็ง บี-9 ขนาด sqmi
*ค.ศ. 1998, ภูเขาน้ำแข็ง เอ-38 ขนาดประมาณ sqmi
*ค.ศ. 1999, ภูเขาน้ำแข็ง บี-17บี ขนาด sqmi มีการออกประกาศแจ้งเตือนการเดินเรือในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2009
*ค.ศ. 2000, ภูเขาน้ำแข็ง บี-15 ขนาด sqmi
*ค.ศ. 2002, ภูเขาน้ำแข็ง ซี-19 ขนาด sqmi
*ค.ศ. 2002, ภูเขาน้ำแข็ง บี-22 (Thwaites Glacier) ขนาด sqmi
*ค.ศ. 2003, ภูเขาน้ำแข็ง บี-15เอ ซึ่งแตกหักออกมา มีขนาด sqmi
*ค.ศ. 2006, ภูเขาน้ำแข็ง ดี-16 ขนาด order=flip
*ค.ศ. 2010, พืดน้ำแข็งขนาด order=flip แตกหักออกมาจากธารน้ำแข็งปีเตอร์มัน (Petermann Glacier) ในกรีนแลนด์เหนือในวันที่ 5 สิงหาคม ค.ศ. 2010 ซึ่งถูกถือว่าเป็นภูเขาน้ำแข็งอาร์กติกที่ใหญ่ที่สุดตั้งแต่ปี ค.ศ. 1962 ประมาณหนึ่งเดือนต่อมา ภูเขาน้ำแข็งก็แบ่งออกเป็นสองส่วนหลังจากได้ชนเข้ากับเกาะโจในช่องแคบแนร์ส (Nares Strait) ข้างกรีนแลนด์ ในเดือนมิถุนายนปี ค.ศ. 2011 ชิ้นส่วนขนาดใหญ่ของเกาะน้ำแข็งปีเตอร์มันถูกสังเกตเห็นนอกชายฝั่งลาบราดอร์
*ค.ศ. 2014, ภูเขาน้ำแข็ง บี-31 ขนาด sqmi
*ค.ศ. 2017, ภูเขาน้ำแข็ง เอ-68 (ลาร์เซนซี) ขนาด sqmi
*ค.ศ. 2018, ภูเขาน้ำแข็ง บี-46 ขนาด sqmi
*ค.ศ. 2019, ภูเขาน้ำแข็ง ดี-28 (Amery Ice Shelf) ขนาด sqmi
*ค.ศ. 2021, ภูเขาน้ำแข็ง เอ-74 จากหิ้งน้ำแข็งบรันท์ (Brunt Ice Shelf) มีขนาด sqmi

**การลากจูง**
ปลายคริสต์ทศวรรษ 2010 ธุรกิจสัญชาติสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ต้องการลากจูงภูเขาน้ำแข็งจากทวีปแอนตาร์กติกามาที่ตะวันออกกลาง แต่ก็ไม่เป็นไปตามแผนเพราะราคาสูงเกินไป โดยเป็นที่เชื่อกันว่าสูงถึงสองร้อยล้านดอลลาร์สหรัฐ

**ดูเพิ่ม**
 การขุดร่องก้นทะเลโดยน้ำแข็ง (Seabed gouging by ice)- การหลุดเป็นก้อนของน้ำแข็ง (Ice calving)- ครอบน้ำแข็งขั้วโลก (Polar ice cap)- น้ำแข็งทะเล (Sea ice)- น้ำแข็งหิ้ง (Shelf ice)- โพลีเนีย (Polynya)- รายชื่อภูเขาน้ำแข็งที่บันทึกตามขนาดพื้นที่- สถานีน้ำแข็งลอยละล่อง (Drift ice station)

**อ้างอิง**

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 บริการค้นหาภูเขาน้ำแข็งสำหรับชายฝั่งตะวันออกของแคนาดา- ภูเขาน้ำแข็งอาร์กติกและแอนตาร์กติก (ภาษาอังกฤษ)
หมวดหมู่:ภูเขา
หมวดหมู่:ธรณีสัณฐานที่เกิดจากธารน้ำแข็ง
หมวดหมู่:ภูเขาน้ำแข็ง
หมวดหมู่:คำศัพท์สมุทรศาสตร์
หมวดหมู่:แหล่งน้ำแข็ง