ฟาโรห์อเคนาเทน

อเคนาเทน (Akhenaten, ən listen)2008 บางครั้งสะกดเป็น อเคนาทอน (Akhenaton)20122005 หรือ เอคนาทอน (Echnaton;pp=105, 111 langx|egy|ꜣḫ-n-jtn ʾŪḫə-nə-yātəy, Akhenaten pronunciation (egy).ogg, หมายถึง 'Effective for the Aten') เป็นฟาโรห์อียิปต์โบราณที่ครองราชย์ 1353–1336 หรือ 1351–1334 ปีก่อน ค.ศ.p=190 เป็นพระมหากษัตริย์ลำดับที่ 10 แห่งราชวงศ์ที่สิบแปด ก่อนหน้าปีที่ 5 ในรัชสมัยของพระองค์ พระองค์มีพระนามว่า อาเมนโฮเทปที่ 4 (langx|egy|jmn-ḥtp|links=no หมายถึง "Amun is satisfied", แผลงกรีกเป็น อาเมโนฟิสที่ 4)
ฟาโรห์แอเคนาเทน มีพระมเหสีที่เป็นราชินีที่มีชื่อเสียงโด่งดัง คือ ราชินีเนเฟอร์ติติ (Nefertiti) และพระราชโอรสที่มีชื่อเสียงอีกเช่นกัน คือ ฟาโรห์ทุตอังค์อามุน (Tutankhamun) 
ฟาโรห์แอเคนาเทน ขึ้นครองราชย์ระหว่าง 1350 ปีก่อนคริสต์ศักราช และครองราชย์อยู่นาน 17 ปี ปัจจุบัน นักประวัติศาสตร์เชื่อว่า พระองค์เป็นฟาโรห์องค์แรกที่ปฏิวัติความเชื่อในอาณาจักรอียิปต์ พระองค์ทรงนับถือพระเจ้าเพียงองค์เดียว คือ อาเตน (Aten) (สุริยเทพ สันนิษฐานว่าเป็นไปได้ว่าอาจเป็นองค์เดียวกับ รา) ถึงขนาดสร้างเมืองใหม่ที่ชื่อ อมาน่า (Amarna) ที่มีศาสนสถานขนาดใหญ่เพื่อบูชาเทพอาเตน พร้อมกับเปลี่ยนพระนามใหม่เป็น แอเคนาเทน ด้วย เพื่อให้เชื่อมโยงกับคำว่า อาเตน (แอเคนาเทน แปลว่า "มีประโยชน์ต่ออาเตน") ซึ่งนักประวัติศาสตร์เชื่อว่า การที่นับถือเทพเจ้าเพียงองค์เดียวของพระองค์นั้น เป็นแรงบันดาลใจให้โมเสสเป็นกบฏต่อฟาโรห์แรเมซีสที่ 2 (Ramesses II) ในอีกราว 50 ปี ต่อมาที่วิหารและราชวังในเมือง อะมานา พระองค์ได้สร้างศิลปกรรมฝาผนังไว้อย่างงดงาม ที่มีบทสรรเสริญเทพอาเตน แต่เมื่อพระองค์สวรรคตลง เมืองอมาน่าแห่งนี้ก็ได้ถูกทิ้งร้างทันที ทายาทรุ่นหลังได้ทำลายวิหารและบทสรรเสริญเหล่านี้เสีย รวมทั้งได้ประณามพระองค์และทำลายรูปสลักพระพักตร์ของพระองค์ด้วย ซึ่งเชื่อว่า ทั้งนี้เป็นเพราะต้องการทำลายหลักความเชื่อของการนับถือเทพเจ้าองค์เดียว (Monotheism)
ภาพฝาผนังที่แสดงถึงฟาโรห์แอเคนาเทน พระนางเนเฟอร์ติติ และพระธิดา 3 องค์ ที่แสดงถึงความนับถือต่อเทพอาเตน (เทพเจ้าทรงฉายแสงอยู่ข้างบน)

**ดูเพิ่ม**
 ฟาโรห์ในคัมภีร์ไบเบิล- โอซาร์เซฟ

**อ้างอิง**

**บรรณานุกรม**
  s2cid = 135099403 - isbn=978-0500390047- jstor-access=free- chapter=Akhenaton- language=en - cite book |last1=Arnold |first1=Dieter |year=2003 |orig-year=1994 |editor1-last = Strudwick |editor1-first=Nigel |editor2-last= Strudwick |editor2-first=Helen |title=The Encyclopaedia of Ancient Egyptian Architecture |edition=English language |location=London |publisher=I.B. Tauris |isbn=1-86064-465-1- url=https://books.google.com/books?id=8SCyDwAAQBAJ&pg=PA40 - publisher=A. and C. Black- cite journal |last1=Bickerstaffe |first1=Dylan |year=2010 |title=The King Is Dead. How Long Lived the King? |journal=Kmt |location=Weaverville, North Carolina |publisher=Kmt Communications |volume=21 |issue=2 |issn=1053-0827- chapter=The Historical Record- pmid=20571008 - s2cid=24766974 - language=en - date = September 1995- Clayton, Peter  (2006). Chronicle of the Pharaohs, Thames and Hudson- isbn=0-8018-7103-4- chapter=Psalm 104 and Akhenaten's Hymn to the Sun - language=en - oclc=230191195- quote=It is essential that, whether the KV55 skeleton is that of Smenkhkare or some previously-unknown prince... the assumption that the KV55 bones are those of Akhenaten be rejected before it becomes "received wisdom".- jstor-access=free- issn=0044-216X- oclc=22309806- cite web |url=https://www.nationalgeographic.com/magazine/article/tut-dna |others=Photographs by Kenneth Garrett |title=King Tut's Family Secrets |last=Hawass |first=Zahi |author-link=Zahi Hawass |date=September 2010 |website=National Geographic |publisher=National Geographic Society |location=Washington, D.C. |language=en |access-date=May 13, 2020 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200509021630/https://www.nationalgeographic.com/magazine/2010/09/tut-dna/ |archive-date=May 9, 2020 - doi-access=free - access-date=May 10, 2020 - language=en - language=en - isbn=978-1-58983-736-2- cite book|last=Levenson |first=Jon Douglas |title=Creation and the persistence of evil |url=https://archive.org/details/creationpersiste0000leve_s3n3 |year=1994 |publisher=Princeton University Press |isbn=0-691-02950-4-  first2=E -  doi-access=free - cite web |url=https://www.worldhistory.org/Horemheb/ |title=Horemheb |last=Mark |first=Joshua J. |date=April 22, 2014 |website=World History Encyclopedia |access-date=June 10, 2020 - cite journal |last1=Redford |first1=Donald B. |author-link1=Donald B. Redford |year=1976 |title=The Sun-disc in Akhenaten's Program: Its Worship and Antecedents, I |journal=Journal of the American Research Center in Egypt |publisher=American Research Center in Egypt |location=San Antonio, Texas |volume=13 |pages=53–56 |doi=10.2307/40001118 |issn=0065-9991 |jstor=40001118 |jstor-access=free- pages=53–56- oclc=37608180- agency=Associated Press - language=en - isbn=978-1931707909- cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/art/10561090/Akhenaten-mad-bad-or-brilliant.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/culture/art/10561090/Akhenaten-mad-bad-or-brilliant.html |archive-date=January 11, 2022 |url-access=subscription |url-status=live |title=Akhenaten: mad, bad, or brilliant? |last=Sooke |first=Alastair |date=January 9, 2014 |website=The Daily Telegraph |access-date=May 10, 2020- cite news |last1=Sooke |first1=Alastair |author-link1=Alastair Sooke |date=February 4, 2016 |title=How ancient Egypt shaped our idea of beauty |url=https://www.bbc.com/culture/article/20160204-how-ancient-egypt-shaped-our-idea-of-beauty |department=Culture |work=British Broadcasting Corporation |access-date=May 25, 2020 - cite web |url=http://www.bbc.co.uk/history/ancient/egyptians/akhenaten_01.shtml |title=Akhenaten and the Amarna Period |last=Spence |first=Kate |date=February 17, 2011 |website=BBC.co.uk |publisher=BBC |access-date=May 10, 2020 

**อ่านเพิ่ม**
 location=London- location=London- s2cid=20771815 - url = http://hrcak.srce.hr/file/79191- hdl-access=free - magazine=Time- isbn=0-87846-390-9- Gestoso Singer, Graciela (2008).  El Intercambio de Bienes entre Egipto y Asia Anterior. Desde el reinado de Tuthmosis III hasta el de Akhenaton Free Access es Ancient Near East Monographs, Volume 2. Buenos Aires, Society of Biblical Literature – CEHAO.- Holland, Tom (1998). The Sleeper in the Sands (novel), Abacus – a fictionalised adventure story based closely on the mysteries of Akhenaten's reign- Najovits, Simson. Egypt, Trunk of the Tree, Volume I, The Contexts, Volume II, The Consequences, Algora Publishing, New York, 2003 and 2004. On Akhenaten: Vol. II, Chapter 11, pp. 117–73 and Chapter 12, pp. 205–13- Redford, Donald B. (1984). Akhenaten: The Heretic King. Princeton University Press- pmid=1609163

**แหล่งข้อมูลอื่น**
 Akhenaten-  The City of Akhetaten-  The Great Hymn to the Aten-  M.A. Mansoor Amarna Collection-  Grim secrets of Pharaoh's city BBC-  Ancestry and Pathology in King Tutankhamun's Family Hawass-  The Long Coregency Revisited: the Tomb of Kheruef date=June 13, 2011  by Peter Dorman, University of Chicago-  Royal Relations, Tut's father is very likely Akhenaten. National Geographic 09. 2010 date=August 9, 2011 
หมวดหมู่:ฟาโรห์ยุคราชวงศ์ที่สิบแปด
หมวดหมู่:บุคคลในศตวรรษที่ 14 ก่อนคริสตกาล