== ፀሃየ ጀብጀብ   By Yemaneabadi == 

 :::::::::::::::::::ღ۩ღ..ፀሃየ ጀብጀብ ღ۩ღ:::::::::::::::::::: 
 ::::::::::ღ۩ღ..(Rev. Tsehaye JEBJEB) ღ۩ღ:::::: 
 ተጋደላይ ኣረፋይነ ካሕሳይ ኣብ ከባቢ ሽረ እንዳሰላሰ ፍሉይ ቦታ ዓዲ ግዳድ ተባሂሉ ኣብ ዝፈለጥ ጣብያ ተወሊዱ ዓብዩ። ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሻምናይ ክፍሊ ኣብ ከተማ ሽረ ተማሂሩ። ካልኣይ ብርኪ ድማ ኣብ መቐለ ቤት ትምህርቲ ሃፀይ ዮውሃንስ እዩ ተኸታቲሉ። ኣብ ሃገራዊ ፈተና ድማ ፅቡቕ ነጥቢ ብምምፃእ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርስቲ ፋኩሊቲ ሕጊ ኣትዩ ሰለስተ ዓመት ተማሂሩ እዩ። በቲ እዋን ልክዕ ከምቶም ካልኦት ተማሃሮ ኣብ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ ክነጥፍ ጀሚሩ። ብፍላይ ብወገን ማሕበር ተማሃሮ ተጋሩ ዩንቨስቲ ዝግበሩ ዝነበሩ ንጥፈታት ኣዚዩም ቀልቡ ስሓብዎ። በዚ ድማ ምስቶም ዳሓር ማገብት ዝመስረቱ ተማሃሮ ርክብ ጀሚሩ። ብኡ ብኡ ድማ ዕጣቃዊ ቃልሲ ኣብ ትግራይ ንኽጅመር እንትውሰን ካብቶም ካብ ሽረ እንዳሰላሰ እንዳሱሑል ናብ በረኻ ደደቢት ከይዶም ብረታዊ ቃልሲ ዝጀመሩ ሓደ ንሙዃን በቐዐ። ኣረፋይነ ናብ ደደቢት ምስ ኣተወ ልክዕ ከምቶም ካልኦት ብፆቱ ፀሃየ ዝብል ሽም ተወሃቦ።  
 ፀሃየ ደደቢት ካብ ዝኣትወላ መዓልቲ ጀሚሩ ውድብ ኣብ ዝሃበቶ ዕማማ ካብ ሸራሮ ጀሚሩ ክሳብ ሽረ ኣብ ዘሎ መሰመር ይፍፅም ነይሩ። ናይዚ ኣብነት ድማ ኣብ ወርሒ ግንቦት 1967 ዓ/ም እቲ ኣቦ ውድብ ዝኾነ ተጋዳላይ ስሑል ከቢድ ሕማም ሒዝዎ ኣብ ቀልቀል ሞት ይበፅሕ። በቲ ግዘ ስሑል ናብ ከተማ ከይዱ ክሕከም ኣይኽእልን ብተወሳኺ ድማ ካብ ተጋደልቲ ናብ ከተማ ከይዱ መድሓኒት ከምፅእ ዝኽእል ኣካል ዋላ እንተሃለው በቲ ቅድም ክብል ኣብ ሓደ ሓደ ኣባላት እቲ ውድብ ዝተፈጥረ ፀገም ነቲ ቃልሲ ራሕሪሖም ናብ ከተማ ዝኣተው ከደዓት ኣለው። ኣብ ከምዚ ዝበለፅንኩር ኩነታት ፀሃየ ዝተኸፍለ መስዋእቲ ከፊለ ኣነ መድሓኒት ከምፅእ በለ። እው በቲ እዋን ፀሃየ ከተማ ሽረ ተማሂሩላን ዓንዲሩላን እዩ። ብኣውርኡ ድማ ወዲ ኣቦይ ካሕሳይ ሸፊቱ ተባሂሉ ክሳብ ስድርኡ ዝተፈለጠላ ዓዲ። ፀሃየ ግና ነዚ ኩሉ ምስቲ ናይ ስሑል ህይወት እንተይ ኣወዳደረ ክሳብ መስዋእቲ ምኽፋል ንኽበፅሕ ወሰነ። ብመሰረት ውሳንኡ ድማ ልክዕ ከምቶ ገባራት ዓዲ መሲሉ ናብ ማእኸል ከተማ ሽረ ኣቲዩ መድሓኒት ብምምፃእ ህይወት ብፃዩ ኣድሒኑ እዩ።  
 1968 ዓ/ም ውድብ ነቲ ዝነበራ ምንቅስቓስ ናብ ማእኸላይን ምብራቕ ትግራይ ኣብ እተስፍሐሉ እዋን ምስተን ኣብቲ ከባቢ ዝንቀሳቐሳ ውድባት ርክብ ንኽትምስርት ውሰነት። በቲ ዝቐረበ ሓሳብ መሰረት ምስ ግገሓት/ግንባር ገድሊ ሓርነት ትግራይ/ ርክብ እንትምስረት ካብቶም ንውድብ ወኪሎም ዝኸዱ ሓደ ፀሃየ ነይሩ። ፀሃየ ምስ ስዩም መስፍን፣ ኣግኣዚ፣ ሰበሮም፣ ብርሃነ መስቀል፣ መ/ር ገብረዝጊሀር ገብሩ ብምዃን ምስ መራሕቲ ግገሓት ኣብ ዓሊተና ተራኺቦም ዘተዩ።  
 ተሓህት/ህዝባዊ/ ብዓቕሚ ምዕባይ እንትትጅምር ክፍልታት መሰሪታ ነይራ። ካብቶም ክፍልታት ሓደ ብስውእ ተጋዳላይ ኣስፍሃ ሓጎስ ዝመራሕ ክፍሊ 05 ዝነበረ እንትኾን ካብቶም ፈለምቲ ኣባላት እዚ ኮሚቴ ዝነበሩ ፀሃየ፣ ዘርኡ፣ በዛብህ፣ ሕሉፍ ፅምብላ፣ ይሳቕ ነይሮም።  
 ፀሃየ ኣብቲ ብ1969 ዓ/ም ኣብ ጨዓመስከበት ዝተገበረ ውግእ ተሳቲፉ እዩ። ብፍላይ እቲ ውግእ እንትዛዘም ወታደራዊ መራሒ ውድብ ሙሴ ኣብ ኢዱ ተወቒዑ እንትወድቕ ንንሓየሎም ኣልዒሎም ለምለም ስሑል ክትሕክሞ ኣቕረቡላ። ለምለም ክንዲዝከኣላ ድም ሙሴ ጠጠው ክተብሎ ፈተነት ግና ኣይሰምረላን። ኣብ መወዳእታ ንሙሴ ብቃሬዛ ተሸኪሞም ንሸራሮ ብእግሪ ምኻድ እንትጅምሩ ፀሃየ እውን ምስኒ ሓየሎም ኣርኣያ ተሓዊሱ ህይወት ብፃዩ ከድሕን ፈተነ። ኣብ መንገዲ ተረፍመረፍ ኢድዩ ኣጋጢሞሞ ነቲ ቃሬዛ ኣውሪዶም ተዋጊኦም እንደገና ነቲ ቃሬዛ ኣልዒሎም ህይወት ሙሴ ከድሕኑ ተጓየዩ ግን ሙሴ ኣብቲ ዝድለ ቦታ ከይበፀሐ ተሰዊኡ።  
 ደርጊ መበል 4ይ ወራር ብ1971 ዓ/ም ካብ መጋቢት ጀሚሩ ኣብ ዘሎ ሰፊሕ ዝኾነ ብሓይሊ ሰብ እውን ካብ ሕሉፍ ተሞክሮታቱ ተማሂሩ ዝገበሮ ነይሩ። ትግራይ ዳህሲስካ ናብ ኤርትራ ንምሕላፍ ዝዓለመ ወራር ኣብ ሓሸንገ፣ ደደቢት፣ ዓዲ ዳዕሮ ከበድቲ ግጥማት ተኻይዶም። ብፍላይ ኣብ ሓሸንገ ንዝነበረ ንብረት ውድብ ንምምንዛዕ ዘሎን ዘየሎን ሓይሉ ጠርኒፉ እሞ ድማ ምስ ዘመናዊ ታንክታትን መዳፍዕን ሰኒዩ ወፊሪ ጀመረ። ኣብዚ ከባቢ ቦጦሎኒ 60 ከምኡ ድማ ርሕቅ ኢላ ቦጦሎኒ 80 እውን እኒሀተት። እዘን ቦጦሎኒታት ዘለወን ሓይሊ ሰብ ዋላ እኳ ውሑድ ይኹን እምበር ነቲ ሽሾ ሰራዊት ደርጊ መኪተን ንብረት ውድብ ከድሕና ተረማረማ። ኣብዚ እዋን ሓላፊ ዕጥቂ/09/ ዝነበረ ፀሃየ ኣብዚ ግጥም ወየንቲ ከይተረፉ ኣሰሊፉ ተኻፊሉ እዩ። ግጥም ምስ ተፈጥሮን ሰብን። በቲ እዋን ናይቲ ቦታ ሞቐት ከም ሓዊ ዝባላዕ ዋዒ ነበሮ። ኣብዚ ፈታኒ ርብርብ ኩሉ ተጋዳላይ ህወሓት ከም ሓደ ኣካል ኣብ ሓደ ኣትኪሉ ደሙን ራሃፁን በይዛ ህዝቡን ውዱቡን ገበረ። ብርክት ዝበሉ ጀጋኑ ምስ ፀላኢ ኢድ ብኢድ ተሓናኒቆም ወደቑ። ስጋ ለበስ ተጋደልቲ ምስ ሓፂን ተጋጠሙ። ብርክት ዝበላ ታንክታትን መካይንን ፀላኢ ተባርዓ። ደርጊ ሕዚ እውን ተወሳኺ ሓይልን ነፈርቲ ከይተረፈ ኣብዚ ኩናት ክሳተፋ ገበረ። ኣብ ከምዚ ዝበለ መሪርን ፈታንን ግብግብ ድማ ልክዕ መጋቢት 27/1971 ዓ/ም ኣብ ሓሸንገ ፍሉይ ሽሙ ዝባን ማይ ሰሳሑ ኣብ ዝበሃል ቦታ ፀሃየ ብነፋሪት ተወቒዕ ክቡር መስዋእቲ ኸፈለ። በቲ ግዘ ኣብ ጎኑ ዝነበሩ ወያናይ መብራህቱ ገ/ሄር ሎሚ እውን ኣብ ዓዲ ሸናጥሮ ኣለው። ነቲ ኩነታት እንትዝክሩ ከምዚ ይብሉ “ፀሃየ ፍሉይ ብዓል ቅያ እዩ። ኣብቲ ከም ሓዊ ዝረሰነ ኩናት ልክዕ ከም ጨዋታ ቃርሳ እዩ ዝጋጠም። ውሑዳት ተጋደልቲን ምልሻን እንዳመርሐ ኣብቲ ርብርብ ምንም ድምብርፅ ከይበለ ጅግንነት ሰሪሑ። ንብረት ውድብ ብፃላኢ ኣይውረስን ክብል ድማ እንዳጨረሐ እዩ ዝዋጋእ ነይሩ። እቲ ናቱ ወነ ንዓና ሓቦ ኮይኑና ክሳብ መወዳእታ ድማ ተቓሊስና ነቲ ንብረት ካብ ፀላኢ ኣድሒናዮ። ግን ድማ እቲ ተዓጢቁ ዘዕጠቐና ጅግና ተጋዳላይ ፀሃየ ብመስዋእቲ ተፈሊዩና።” ይብሉ። 
 https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1449311242046149&id;=1396602243983716&substory;_index=0 
 ሓበን ፍረ ቓልሲ