BangorAI/exl2-wiki-calibration-set-cy huggingface dataset:
Diolch i'r Aelod am ei chyfraniad pwysig heddiw ac am ddangos ei pharch tuag at y lluoedd arfog a chyn-filwyr, ac am y ffordd y mae'n cofio'r bobl sydd wedi colli eu bywydau wrth wasanaethu, a hefyd y teuluoedd yn y ffordd honno, hefyd. Cwpl o bwyntiau y byddaf yn ymateb iddynt: ar yr egwyddor FIFA, rwy'n gwybod bod yr Aelod yn gefnogwr brwd o Gymru. Rwyf wedi ei gweld hi â'm llygaid fy hun mewn top Cymru, ynghyd â llawer o bobl eraill yn y Cynulliad hwn, a hir y parhaed hynny. Ond rwy'n credu mai'r mater i mi yw llwyddiant mawr yn y DU o ran pŵer y rhyddid i lefaru, ac rwy'n meddwl os bydd pobl yn dymuno gwneud hyn, dylent gael yr hawl i wneud hynny. Ac yn sicr fydda i ddim yn condemnio unigolion os ydynt yn dymuno gwisgo pabi neu os nad ydynt yn gwisgo pabi. Mae parch yn dod o galon yr unigolyn, a boed hynny trwy barchu rhywun a choffáu Diwrnod y Cadoediad a Sul y Cofio, boed hynny yn eu cartref eu hunain neu ennyd wrth y Senotaff, mater i'r unigolyn yw hynny ac rwy'n ofni, yn aml, ein bod yn rhy feirniadol o'n gilydd am y ffordd yr ydym yn dewis dangos parch. Rwy'n rhannu barn yr Aelod o ran y ffordd agored y mae pobl yn beirniadu crefyddau eraill. Rwy'n gwybod am lawer o gymunedau Mwslimaidd fy hun sydd â llawer o barch tuag at y lluoedd arfog a'r ffordd y maent yn mynd o gwmpas hyn, ond mae pobl yn defnyddio hyn fel esgus ffug ar gyfer hiliaeth, ac mae'n rhaid i ni wneud popeth o fewn ein gallu i atal hynny. Roedd gan yr Aelod rai safbwyntiau cryf iawn ar lawer o'r materion hyn, ac rwy'n ddiolchgar iddi am dynnu sylw'r Cynulliad i'r rhain heddiw, ond yn y pen draw, bydd pobl yn parchu ei gilydd yn y ffordd y maent yn teimlo sy'n addas, a hir y parhaed hynny.
Cyfraniad cyflym iawn, ond llinell y wasg wych i'r Aelod. Byddaf yn trosglwyddo fy llongyfarchiadau eto i Wasanaethau Addurno D. J. Rees. Maen nhw wedi gwneud gwaith rhagorol, mewn gwirionedd. Nid yw hyn yn hawdd, a dylid eu llongyfarch. Rwy'n gobeithio y byddwch yn ymweld â nhw ac yn rhoi fy nghofion gorau iddyn nhw, hefyd.
Diolch. A oes unrhyw Aelod yn dymuno siarad ar y cynnig gweithdrefnol? Y cynnig yw gohirio'r eitem nesaf o fusnes. A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? Na. Felly, mae'r eitem o fusnes wedi'i ohirio tan ddiwrnod arall.
Gwnaf. Bydd masnachfraint rheilffordd Cymru a'r Gororau yn dod i ben ym mis Hydref 2018 ac rydym wedi dechrau ar y broses o gaffael gweithredwr a phartner datblygu, a fydd hefyd yn gweithredu gwasanaethau ac yn datblygu metro de Cymru.
Wel, mae yna nifer o bwyntiau pwysig y mae'r Aelod wedi'u codi, ac wrth gwrs, gellid osgoi rhai o'r problemau sydd wedi cael eu hamlygu'n ddiweddar pe gallem gael cyfrifoldeb, pwerau, a setliad teg wedi'i ddatganoli i Gymru, er mwyn i ni allu sicrhau bod anghenion teithwyr yn cael eu diwallu'n llwyr. Nawr, cyfrifoldeb Trenau Arriva Cymru yw rheoli capasiti telerau'r fasnachfraint gyfredol yn briodol, ond rydym hefyd wedi darparu cerbydau ychwanegol i Trenau Arriva Cymru i gynorthwyo gyda'r gorlenwi sydd ar nifer o reilffyrdd, gan gynnwys y rhai y mae'r Aelod wedi'u nodi. Er mai nifer gyfyngedig iawn o gerbydau diesel sydd ar gael ar hyn o bryd, rydym wrthi'n trafod gyda'r diwydiant rheilffyrdd i geisio dod o hyd i atebion a allai ddarparu capasiti ychwanegol yn y tymor byr. Nawr, mae'r rhan fwyaf o'r llwybrau a'r gwasanaethau ym masnachfraint Cymru a'r Gororau, yn cynnwys rheilffyrdd y Cymoedd, yn ddibynnol ar gymorth o £180 miliwn gan Lywodraeth Cymru bob blwyddyn, o ran cymorthdaliadau'r fasnachfraint a chyllid ar gyfer gwasanaethau a cherbydau ychwanegol. Mae Trenau Arriva Cymru yn prydlesu'r mwyafrif helaeth o gerbydau a ddefnyddir yng ngwasanaethau Cymru a'r Gororau gan ddau gwmni preifat sy'n prydlesu cerbydau. Ac rwy'n deall bod pedwar o'r trenau Pacer, a ddefnyddir yn bennaf ar reilffyrdd y Cymoedd, yn eiddo i awdurdodau lleol yn ne Cymru. Nawr, fel y bydd yr Aelod yn gwybod o'r datganiad a gyhoeddais heddiw, gyda'r ddeialog gystadleuol newydd rhwng y pedwar cynigydd ar gyfer rownd nesaf y fasnachfraint, bydd meini prawf newydd yn cael eu rhoi ar waith i alluogi twf o ran nifer y teithwyr sydd i'w cludo drwy gynyddu nifer y cerbydau sydd ar gael, nid yn unig o ran ansawdd, ond hefyd gwelliannau helaeth o ran ansawdd y cerbydau.
Gwnaf wrth gwrs. Bydd yr Aelod yn ymwybodol bod cyfyngiadau ar waith, drwy ddeddfwriaeth o'r Senedd, sy'n atal gweithredwyr dielw yn unig rhag cynnig am y fasnachfraint. Ond rydym wedi cynllunio'r system gaffael fel nad yw'n anfantais i unrhyw gynigwyr dielw os ydynt yn dymuno cynnig - nid oes yr un wedi cynnig, ond yr hyn rydym wedi'i wneud yw llunio ateb sy'n cyd-fynd â'n pwerau cyfyngedig. Rydym yn chwilio am newidiadau i'r pwerau hynny, er mwyn galluogi, o bosibl, Trafnidiaeth Cymru, er enghraifft, a gweithredwyr dielw eraill yn y dyfodol, i weithredu'r gwasanaethau a allai fod yn rhan o fasnachfraint yn y dyfodol. Ond am y tro, rydym wedi cynllunio model - rydym wedi bod mor arloesol ag y gallwn - i sicrhau drwy gonsesiynau yn y rownd nesaf y bydd modd gweithredu cymaint o'r fasnachfraint ag sy'n bosibl ar sail ddielw. Bydd proses deialog gystadleuol hefyd yn sicrhau bod ansawdd y gwasanaeth i deithwyr, yn hytrach na chymhelliad elw, ar frig y drafodaeth, a buaswn yn rhannu'r dyheadau y mae'r Aelod wedi'u hamlinellu heddiw - i'r holl arian gael ei gadw yng Nghymru a'i ailfuddsoddi yn y rhwydwaith. Dyna y mae teithwyr yn ei ddisgwyl gan eu gwasanaethau cyhoeddus.
Diolch. Mae gwyrddu ein heconomi yn rhan bwysig o'n hymdrechion i fynd i'r afael â newid yn yr hinsawdd yma yng Nghymru a bûm mewn cyfarfod cyhoeddus y mis diwethaf a noddwyd gan Atal Anhrefn Hinsawdd. Gwneuthum addewid i godi llais ar newid yn yr hinsawdd a defnyddio fy rôl fel Aelod Cynulliad i hybu gweithredu ar newid yn yr hinsawdd. Nodaf gyda diddordeb y gwahanol ddulliau a ddefnyddir gan wahanol Aelodau Cynulliad UKIP ar y mater hwn - ar un llaw mae gennym Caroline Jones yn ymuno â mi i addo i godi llais dros weithredu ar newid yn yr hinsawdd a gwneud yn siŵr ei fod yn cael sylw, a da iawn. Ar y llaw arall, fodd bynnag, clywsom David Rowlands yr wythnos diwethaf a'r fawlgan hynod i wadu newid yn yr hinsawdd a glywsom yn y Siambr hon. A fuasech yn cytuno na fydd dull UKIP yn cael ei fabwysiadu gan Lywodraeth Cymru, gan na ellir bod o ddifrif ynghylch yr atebion tymor byr hynny yn y mater pwysig hwn?
Weinidog, rwyf wedi gofyn i Ysgrifenyddion Cabinet a Gweinidogion olynol yn y sefydliad hwn i ddechrau gwireddu rhywfaint o'r rhethreg y maent wedi siarad amdani, yn enwedig ar ficrogynhyrchu yn y sector ynni gwyrdd, ac er mwyn gwneud hynny, rydym angen grid sy'n gallu caniatáu i bobl gysylltu ag ef. Mae yna lawer iawn o bobl a fyddai'n dymuno cynhyrchu - neu chwarae rhan yn cynhyrchu - prosiectau ynni gwyrdd, yn enwedig ffermwyr a pherchnogion tir, ond ni allant gael cysylltiad grid. Ac oni bai bod Western Power Distribution a'r darparwyr grid eraill yn darparu'r cyfleusterau hyn, yna ni fyddwch yn gallu cyflawni yn y rhan hon o'r economi. Felly, pa drafodaethau sydd ar y gweill gennych ynglŷn â datblygu strategaeth gydlynol i uwchraddio'r grid yma yng Nghymru, er mwyn sicrhau, yn y pen draw, y gall prosiectau ynni gwyrdd bach a chanolig eu maint, os ydynt yn dymuno, gysylltu â'r grid a chwarae eu rhan yn yr economi werdd?
Ysgrifennydd Cabinet, beth am gofleidio'r cyfleoedd gwych sydd yn dod wrth ymateb i her newid hinsawdd - y cyfleoedd positif economaidd? Beth mae'r Llywodraeth yn ei wneud i hybu celloedd tanwydd hydrogen yn yr economi ar hyn o bryd? Rwy'n deall bod celloedd tanwydd wedi'u dyfeisio yn wreiddiol yng Nghymru, fel mae'n digwydd bod, ond erbyn hyn mae celloedd tanwydd hydrogen yn ffordd yn arbennig ar gyfer pweru cerbydau, hyd yn oed ar gyfer trenau a all redeg ar y metro newydd sy'n cael ei grybwyll ar gyfer de Cymru. Mae'r dechnoleg yno, mae'r gallu yno, felly beth sydd ei angen nawr yw'r arian a'r gefnogaeth i bontio rhwng y dechnoleg i rywbeth ymarferol pob dydd. Dyma ffordd o droi ynni adnewyddol yn rhywbeth a all gael ei ddefnyddio dros Gymru gyfan.
Diolch, Lywydd. Rwy'n credu, Ysgrifennydd y Cabinet, ein bod wedi gweld eto dros nos, onid ydym, y modd y mae canlyniadau gwleidyddol yn llifo o agenda economaidd sydd wedi methu â chyflawni newid ar gyfer y rhan fwyaf o bobl. Felly, a fyddai'n cytuno mai yn awr yw'r amser am syniadau beiddgar mawr sydd â'r potensial i sicrhau newid trawsnewidiol i'n gwlad a'n pobl? Yn yr ysbryd hwn, nodaf fod Manceinion Fwyaf wedi cyhoeddi ei bod yn cynnig am y World Expo, y gemau Olympaidd ar gyfer y byd busnes, os hoffech, nad yw wedi bod ar dir mawr Prydain ers y cyntaf, Arddangosfa Fawr 1851. Maent yn cystadlu, yn achos Expo 2025, yn erbyn Paris ac Osaka, ac nid yw'n sicr o gwbl y byddant yn llwyddo. Felly, a gawn ni edrych ar y posibilrwydd o gynnig enw Cymru am y slot nesaf sydd ar gael, sef 2027-28? Pa syniad a allai fod yn fwy cyffrous a grymus na'r Expo yn dychwelyd adref i fan geni'r chwyldro diwydiannol yma yng Nghymru?
Ar thema syniadau mawr, lansiodd Sefydliad Bevan adroddiad pwerus ddoe a gyflwynai'r achos dros ddynodi ardal gyfan Cymoedd de Cymru yn ardal fenter. A oes cyfle i fynd gam ymhellach yma hyd yn oed a gofyn am ganiatâd gan Lywodraeth y DU i Gymru gyfan gael ei gwneud yn ardal fenter, ac i ni gael yr un pwerau dros y dreth gorfforaeth a gynigir i Ogledd Iwerddon, er mwyn i ni gael pwerau dros ryddhad treth mewn perthynas ag ymchwil a datblygu, a'r pwerau i gael toriadau yng nghyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr, yn enwedig mewn ardaloedd fel Cymoedd de Cymru, lle y ceir heriau economaidd penodol, gan roi'r math o fantais gystadleuol sydd ei hangen ar Gymru os ydym am gau'r bwlch economaidd hanesyddol hwn rydym wedi'i wynebu ers cenedlaethau?
Fel rwy'n dweud, mae'n ymwneud â sicrhau bod perthnasedd i'r hyn rydym yn ei wneud ym mhob rhan o Gymru. Fel y soniais, ar sawl achlysur bellach, am yr ardal rwy'n ei chynrychioli yng Nghymru, rwy'n credu weithiau fod y gogledd-ddwyrain yn teimlo'n bell oddi wrth y sefydliad hwn ac wedi'i heithrio rywfaint o'r broses ddatganoli. Buaswn yn cytuno hefyd ynglŷn ag economïau rhanbarthol a phwysigrwydd ardaloedd trefol yn rhoi hunaniaeth iddynt a denu buddsoddiad a chreu cyfoeth economaidd hefyd. Mewn unrhyw economi ranbarthol, mae'n bwysig bod yna ganolfannau, trefi, y gellir eu hadnabod fel prifddinasoedd y rhanbarthau hynny. Yn achos Cymru, rydym yn cyrraedd y pwynt hwnnw gyda Chaerdydd, gydag Abertawe a gyda Chasnewydd. Rwy'n credu ei bod yn hollbwysig ein bod yn nodi awdurdodau lleol a threfi mewn mannau eraill yng Nghymru sy'n fodlon ac sy'n benderfynol o wynebu'r her o fod yn brifddinasoedd rhanbarthol. Rwy'n credu bod hynny'n gwbl greiddiol. Rwyf wedi siarad ar nifer o achlysuron hefyd ynglŷn â'r ffaith y byddwn, rwy'n gobeithio, drwy'r strategaeth economaidd newydd, yn gallu edrych ar ddefnyddio mwy o ymyriadau sy'n seiliedig ar le. Yn y gwaith rwy'n ei gyflawni, dan gadeiryddiaeth Alun Davies yng ngrŵp gorchwyl y Cymoedd, rydym wedi edrych â meddwl agored ar yr ymyriadau sydd eu hangen yn y Cymoedd. Fel y dywedais yn gynharach mewn ymateb i gwestiwn blaenorol, rwy'n credu na allwn fforddio edrych ar strategaeth Cymru gyfan heb edrych hefyd ar natur y rhanbarthau hefyd. Felly, mae angen i ni sicrhau nad ydym yn ymdrin â phob rhanbarth drwy weithredu dull un model sy'n addas i bawb. Dyna pam rwy'n credu ei bod yn bwysig, yng nghyd-destun y gwaith sy'n digwydd ar hyn o bryd ar y strategaeth economaidd, ein bod hefyd yn edrych ar yr economïau rhanbarthol a'r hyn sydd ei angen ar bob un o'r rhanbarthau, oherwydd mae'n ddigon posibl y bydd yr hyn sydd ei angen ar Ogledd Cymru yn wahanol i'r hyn sydd ei angen ar Ganolbarth a Gorllewin Cymru ac ar ddinas-ranbarthau de Cymru.
Wel, cynhaliwyd fy nhrafodaethau diweddaraf ddoe. Bydd yr Aelod yn gwybod o fy ymddangosiad yn y pwyllgor yr wythnos ddiwethaf - ac mae hyn mewn gwirionedd yn ymwneud â'r cwestiynau a'r pwyntiau y mae Adam Price newydd eu codi - fod gennyf bryderon ynglŷn â sicrhau bod gan sefydliadau cenedlaethol megis Cynulliad Cenedlaethol Cymru a Llywodraeth Cymru bresenoldeb ledled Cymru, ac nad oes unrhyw ran o Gymru yn teimlo eu bod wedi cael ei heithrio. Ac wrth gyflawni ymarfer mapio, gwelwyd bod rhannau o Gymru lle y ceir llai o bresenoldeb, ac rwy'n credu ei bod yn hanfodol ein bod yn gwneud yr hyn a allwn i wneud y Llywodraeth a'r sefydliad cenedlaethol hwn yr un mor berthnasol i bawb. Ac am y rheswm hwnnw, rwy'n credu ei bod yn gwneud synnwyr ein bod yn datganoli pryd bynnag a lle bynnag y bo modd. Am yr un rheswm, rwyf wedi dweud, gyda Trafnidiaeth Cymru, mai fy mwriad ar gyfer y corff hwnnw yw y bydd ei bencadlys yn cael ei leoli yn y Cymoedd hefyd. Mae angen i ni ddysgu o'r canlyniad ddoe yn yr Unol Daleithiau ac o'r refferendwm fod llawer o bobl mewn llawer o gymunedau yn teimlo bod sefydliadau cenedlaethol, llywodraethau cenedlaethol, yn rhy bell o'u cymunedau. Mae'n hanfodol, felly, fod yr hyn a wnawn yn dod yn fwy perthnasol, yn fwy amlwg ac yn fwy hygyrch iddynt.
Os edrychwch ar ogledd-ddwyrain Cymru, fe welwch fod llawer iawn o bobl - cannoedd o bobl yng ngogledd-ddwyrain Cymru - yn teithio ar draws y ffin i Loegr bob dydd i weithio mewn canolfannau ariannol mawr. Maent yn teithio ar draws y ffin i weithio yn Bank of America yng Nghaer, maent yn teithio ar draws y ffin i weithio yng ngwasanaethau ariannol Marks & Spencer, ac i'r banciau a'r canolfannau ariannol ym Manceinion. Nid wyf yn credu y dylid defnyddio problemau sgiliau fel esgus i atal y gwaith o ddatblygu twf economaidd ledled Cymru. Os gwyddom fod sgiliau ar gael mewn rhannau o Gymru, yna gellir eu defnyddio ar gyfer twf yn yr ardaloedd hynny. Ond o ran Cyllid Cymru a datblygiad banc datblygu Cymru, rwy'n ymwybodol o'r angen i gadw staff, ac am y rheswm hwnnw cefais drafodaethau ddoe gyda Giles Thorley ynglŷn â sicrhau bod presenoldeb banc datblygu Cymru yn cael ei gadw yng Nghaerdydd, ond bod yna gyfleoedd hefyd, ar ffurf pencadlys yng ngogledd Cymru, i wneud y sefydliad yn fwy hygyrch ac yn fwy perthnasol i bob rhan o'r wlad.
Mae'r rhain yn cael eu harchwilio fel rhan o'r opsiynau, ac mae opsiynau ar y bwrdd ar gyfer datblygu'r banc a ble y dylid ei leoli. O ran yr hyn yw ystyr 'pencadlys', wel, mae dau opsiwn: un, trosglwyddo staff a swyddogaethau ar raddfa eang o'r brifddinas i'r pencadlys newydd; neu dau, yr ail opsiwn fuasai creu pencadlys, a thyfu'r pencadlys hwnnw dros gyfnod o amser heb golli staff yn y swyddfeydd presennol o reidrwydd. Felly, byddwn yn ystyried y ddau opsiwn, y goblygiadau ariannol, ond hefyd y goblygiadau o ran cadw arbenigedd a sgiliau. Ond mae angen i mi fod yn glir unwaith eto fy mod yn dymuno gweld datganoli ble bynnag a phryd bynnag y bo modd, a byddaf yn edrych am gyfleoedd i ddarparu gwasanaethau mewn gwahanol gymunedau ledled Cymru, er mwyn sicrhau y bydd Llywodraeth Cymru a Chynulliad Cenedlaethol Cymru, rwy'n gobeithio, a phob un ohonom yn dod yn fwy perthnasol i fywydau pobl.
Wel, ni allaf wneud hynny ar yr achlysur hwn, oherwydd ein bod yn dal i asesu rhinweddau'r cais. Rwy'n credu bod yr hyn y mae'r grŵp wedi'i wneud hyd yn hyn yn deilwng iawn. Rwy'n credu bod y gwaith y maent wedi'i wneud wedi bod yn hynod o werthfawr yn hysbysu Llywodraeth Cymru o'r hyn y mae cymunedau ei angen er mwyn creu amgylchedd mwy cysylltiedig. Ac felly byddwn yn rhoi ystyriaeth gydymdeimladol iawn i'r cais, ond ni allaf ddweud heddiw a fydd yn cael ei gymeradwyo ai peidio.
Am yr un rheswm ag a roddais eisoes, ni allwn roi unrhyw sicrwydd y buaswn yn gallu ariannu'r £160,000 yn llawn. Rwy'n siŵr fod yr Aelod yn deall y rheswm pam. Ni allaf wneud hynny am nad ydym wedi craffu ar y cais yn ddigon trylwyr eto. Ond o ran gorsafoedd, wel, mae hyblygrwydd wedi'i gynnwys yn y prosiect metro fel y gellir gwneud estyniadau ac fel y gellir addasu'r modd y caiff gwasanaethau eu darparu, er enghraifft os bydd seilwaith cymdeithasol newydd yn cael ei ymgorffori yn ardal ranbarthol De-ddwyrain Cymru, yna gellir addasu map y metro yn unol â hynny. Felly, rwy'n cydymdeimlo â'r achos. Byddaf yn edrych ar y cais yn drylwyr, ond nid wyf mewn sefyllfa i gymeradwyo'r cais heddiw.
Buaswn yn hapus iawn i gwrdd â'r Aelod a'r grŵp y mae'n sôn amdano, oherwydd credaf eu bod wedi gwneud achos cryf iawn, fel y mae'r Aelod wedi'i wneud, dros gael cefnogaeth gan Lywodraeth Cymru. Buaswn yn hapus i drafod eu dyheadau a'r cais gyda hwy.
Diolch am yr ateb hwnnw. Gan ymhelaethu ar bwynt a wnaed yn dda gan Adam Price yn gynharach ynglŷn ag angen cymunedau yng Nghanolbarth a Gorllewin Cymru i deimlo'u bod wedi integreiddio'n well ag ardaloedd llewyrchus de-ddwyrain Cymru, a yw Ysgrifennydd y Cabinet yn cytuno y gallai ailadeiladu'r rheilffordd hon gyfrannu at hynny? Caewyd y rheilffordd ar adeg pan oedd pesimistiaeth enfawr ynglŷn â dyfodol teithio ar y rheilffyrdd ym Mhrydain yn y 1960au ac ni fuasai nifer fawr o'r penderfyniadau a wnaed mewn perthynas â Beeching wedi cael eu gwneud pe bai pobl wedi gallu rhagweld y ffordd y mae'r diwydiant rheilffyrdd wedi datblygu dros y blynyddoedd diwethaf. Gan ei bod yn cymryd chwe awr i deithio o Aberystwyth i Gaerdydd ar y trên drwy Amwythig, buasai hyn yn torri'r amser teithio yn ei hanner. Ac yn ffodus, mae cynnydd mawr wedi bod yn y galw am deithio ar y rheilffyrdd: yn y blynyddoedd diwethaf, mae'r defnydd o orsaf Aberystwyth wedi cynyddu 40 y cant yn ystod yr wyth mlynedd ddiwethaf, er enghraifft. Buasai hyn yn rhoi gobaith gwirioneddol i ni o ailgysylltu rhannau o Gymru sydd efallai'n teimlo eu bod yn llawer rhy bell o'r ardaloedd lle yr ymddengys, ym meddyliau pobl gyffredin, fod gormod o fuddsoddi'n digwydd, gan fynd ar ôl y pwynt a wnaethoch eto ar ddechrau'r trafodion heddiw ynglŷn â sut roedd canlyniadau'r etholiad yn America ddoe a'r penderfyniad i adael yr UE mewn gwirionedd yn deillio i raddau helaeth o deimladau pobl eu bod yn cael eu heithrio a bod angen i ni wneud mwy i gysylltu pobl.
Mae'n dda gen i ddweud wrth y Gweinidog nad yw'n cymryd chwe awr i fynd o Aberystwyth i Gaerdydd. Rwy'n gwneud hyn bob wythnos: mae'n cymryd pedair awr. Ond mae pedair awr yn hen ddigon i fod ar y trên gan fod y rhan fwyaf o'r siwrnai yn mynd drwy Loegr, wrth gwrs. Byddai'n beth braf i fynd o Gaerdydd i Aberystwyth drwy Gymru yn hytrach na drwy Loegr. Ond y prif fendith a ddaw o'r cynllun yma, yn ogystal â chyplysu Aberystwyth a Chaerdydd, yw cyplysu Caerfyrddin ac Aberystwyth - dwy is-brifddinas, chwedl Adam Price, ar gyfer y gorllewin. Mae'n hynod bwysig ein bod yn gweld twf economaidd yn y gorllewin ar gyfer pobl ifanc, ar gyfer yr iaith Gymraeg, treftadaeth, diwylliant a thwristiaeth hefyd, a dyna beth mae'r cynllun yma'n ei roi i ni: cyfle i wireddu'r freuddwyd yna o gyplysu'r gorllewin at ei gilydd. Wedyn nid oes angen menter neu barth datblygu: byddai'r rheilffordd yn gwneud hynny drosoch chi. Ond yn ymarferol, mae'n dda gen i glywed bod y cynllun yma'n cael arian oherwydd y cytundeb rhwng Plaid Cymru a'r Llywodraeth, ac mae'n dda gen i glywed y syniad bod NICW, y cynllun isadeiledd, yn edrych ar hyn hefyd. Ond yn ymarferol, mae'n rhaid cael Network Rail nawr i edrych ar y cynllun yma o ddifrif. Pan es i i drafod gyda Network Rail rhyw flwyddyn yn ôl, roedden nhw'n glir iawn y bydden nhw'n edrych ar gynllun fel hyn pe bai'r Llywodraeth y tu ôl iddo fe a phe bai'r astudiaeth ddichonoldeb yn ei lle, achos byddai modd rhaglennu'r cynllun wedyn ar gyfer datblygiad cyfalaf yn y pen draw. Nid yw Network Rail yn gwneud yn dda iawn ar gynlluniau cyfalaf yng Nghymru ar hyn o bryd, ond mater arall yw hynny. Ond, mae eisiau i hyn fod nawr yn rhan o'u cynlluniau nhw. A fyddwch chi'n cyfarfod â Network Rail yn fuan i drafod hyn?
Ysgrifennydd y Cabinet, rydych yn llygad eich lle, mae bod yn unedig a chysylltiedig yn gwbl hanfodol, ac rwy'n cefnogi hyn yn fawr. Fodd bynnag, mae angen i ni hefyd fod yn gyfrifol yn ariannol. Rydych eisoes wedi sôn am y £750 miliwn y gallai ei gostio i ailagor y rheilffordd hon. O'r cwestiwn ysgrifenedig gan fy nghyd-Aelod, Andrew Davies, gwyddom fod o leiaf un astudiaeth gwmpasu gwerth £30,000 wedi'i chynnal. Mae yna wasanaeth bws sy'n cael ei noddi gan Lywodraeth Cymru ar hyn o bryd. Mae pob un o'r symiau hyn yn adio at ei gilydd i wneud swm mawr iawn o arian, felly a allech ddweud wrthym, os gwelwch yn dda, faint yn fwy o arian sy'n rhaid ei wario cyn ein bod yn profi dichonoldeb bwrw ymlaen â'r prosiect hwn?
Gwnaf. Bydd yr Aelodau'n gwybod mai cronfa yw'r cynllun cymorth buddsoddi mewn twristiaeth sy'n cefnogi'r diwydiant twristiaeth. Ers 2013, cyfanswm gwerth y cynigion yw £5.5 miliwn, ynghyd â £11.3 miliwn ychwanegol ar gyfer prosiectau twristiaeth strategol, megis Profiad y Royal Mint a Syrffio Eryri. Mae'r gronfa wedi helpu i greu 1,087 o swyddi i gyd ac yn cynnwys £40 miliwn o fuddsoddiadau pellach a fydd yn cael eu denu i mewn.
Gallaf gadarnhau'r pwynt diwethaf. Yn wir, byddaf yn ysgrifennu at yr Aelodau gyda diweddariad ar y cynllun cymorth buddsoddi mewn twristiaeth, oherwydd bod y meini prawf ar gyfer cymorth wedi cael eu newid. Rwy'n credu fy mod wedi tynnu sylw at hyn mewn sesiwn flaenorol yma yn y Cyfarfod Llawn, neu mewn pwyllgor, ond newidiodd y meini prawf fel bod isafswm ad-daliad o 30 y cant yn cael ei bennu yn y broses ddyfarnu. O ran Gwesty Castell Rhuthun, rwy'n credu yn gyntaf oll, ei bod yn hanfodol nad yw'r Aelodau'n bychanu'r gwesty arbennig hwnnw, gan ei fod yn dal ar agor, mae'n gweithredu'n llwyddiannus iawn ac mae'n darparu cyfleoedd gwaith i lawer o bobl. Ni fuaswn yn dymuno i'r Aelodau yn y Siambr hon roi'r argraff fod Gwesty Castell Rhuthun wedi cau neu ei fod mewn trafferth. Yn wir, cyfarfu fy swyddogion â'r perchnogion newydd yn ôl ym mis Ebrill eleni i drafod cynlluniau sydd gan y gwesty i ehangu. Mae'r gwesty hefyd wedi newid drwy wahanu rhai o'r asedau sydd â mwy o rwymedigaeth, felly sefydlwyd ymddiriedolaeth erbyn hyn i edrych ar ôl rhannau o'r amgylchedd hanesyddol yn y castell. O ran yr achos penodol hwnnw, rwy'n hapus i ysgrifennu at yr Aelodau gydag adroddiad llawn am yr hyn a ddigwyddodd a'r rheswm pam y bu i'r prosiect wynebu problemau. O ran y prosiect hwnnw, ie, tua £5,000 yn unig a gafodd ei adennill, ond mae'r gwesty'n dal i weithredu. Mae'n dal i gyflogi pobl ac mae'n dal i fod o safon pedair seren. Byddaf yn hapus i rannu'r wybodaeth ddiweddaraf â'r Aelodau o ran y newidiadau i'r Cynllun Cymorth Buddsoddi mewn Twristiaeth, a darparaf gyfrif mwy manwl o'r hyn a ddigwyddodd gyda Gwesty Castell Rhuthun a'r broses diwydrwydd dyladwy y bu'n ddarostyngedig iddi. Gallaf gadarnhau, fel rhan o raglen y Cynllun Cymorth Buddsoddi mewn Twristiaeth ar gyfer 2017, y bydd dau brif atyniad yn cael eu cyflwyno: un yn y gogledd sef gwibgertio mynyddig, ac un yn y de, yn Sir Benfro, sef parc tonfyrddio, a fydd yn nodwedd allweddol o Flwyddyn y Môr yn 2018.
Iawn, rwy'n dod at y cwestiwn. Rwy'n sylweddoli bod y Cynllun Cymorth Buddsoddi mewn Twristiaeth yn un sy'n seiliedig ar gyllidwr pan fetha popeth arall a, wyddoch chi, ar ôl dihysbyddu pob un arall, a gwn ei fod yn gyfyngedig i £0.5 miliwn yn unig a'i fod yn bennaf yn ar gyfer prosiectau sy'n ymwneud â llety, gweithgareddau a bwytai ac yn y blaen -
Hoffwn ddiolch i Dawn Bowden am ei chwestiwn. Mae nifer o Aelodau, dros yr wythnosau diwethaf, wedi gofyn cwestiynau i mi ynglŷn ag a allai'r Llywodraeth gefnogi prosiectau penodol a safleoedd penodol yn eu hetholaethau a'u rhanbarthau. Gwn fod Neil McEvoy wedi gofyn yr un cwestiwn yn ddiweddar. Yr hyn rwy'n ymrwymo i'w wneud yw ysgrifennu at yr Aelodau gyda manylion am y Cynllun Cymorth Buddsoddi mewn Twristiaeth - y meini prawf - ond hefyd, os caf, rwyf am gynnwys manylion rheolwyr cyrchfannau mewn rhannau perthnasol o ranbarthau Cymru, a'r manylion cyswllt, gan fy mod yn credu y byddai'n werthfawr i'r Aelodau allu cysylltu â hwy neu o leiaf, i allu cyfeirio grwpiau at y rheolwyr cyrchfannau oherwydd bydd ganddynt fanylion am ddwy raglen gyllido bwysig arall wedyn - y gronfa arloesi cynnyrch twristiaeth ranbarthol, a allai fod yn berthnasol i'r pwynt y mae Dawn Bowden yn ei wneud, a hefyd y gronfa ymgysylltu twristiaeth ranbarthol. Yn ogystal â hynny, mae yna gyfleoedd cyllido a ddarperir drwy Gronfa Dreftadaeth y Loteri. Lywydd, os caf, fe geisiaf roi'r holl fanylion hyn mewn llythyr a'i ddosbarthu i'r Aelodau fel bod gan bawb y manylion perthnasol i allu rhoi cyngor ar unrhyw brosiectau y bydd etholwyr yn eu cyflwyno.