BangorAI/exl2-wiki-calibration-set-cy huggingface dataset:
Rwy'n datgan diddordeb gan fy mod yn cyflenwi cynnyrch i'r ffatri, ond mae hyn yn newyddion trychinebus a dweud y lleiaf. Y cwmni sy'n rhedeg y safle hwnnw ar hyn o bryd yw'r trydydd perchennog mewn 17 mlynedd. Felly, mae hynny'n rhoi syniad i ni o faint o gwmnïau sydd wedi bod drwy'r broses o ad-drefnu'r safle hwn. Holl bwynt y safle hwnnw oedd ei fod yn safle integredig, yn yr ystyr eich bod yn troi'r cynnyrch yn gynnyrch sy'n barod ar gyfer y silffoedd, yn barod ar gyfer y defnyddiwr, a byddwn yn awgrymu ei bod yn hanfodol fod yr integreiddio hwnnw'n parhau, ond mae gan y cwmni, yn amlwg, y gallu masnachol i ddewis ble y maent yn cyflawni'r gwaith hwnnw. Mae'n hanfodol, Weinidog, eich bod yn cael sicrwydd nad yw gweddill y safle yn y fantol. Pe bai'r safle hwnnw'n diflannu, byddai'r goblygiadau i'r diwydiant da byw yng Nghymru yn wirioneddol ddinistriol. Byddwn yn ei ystyried ar yr un lefel - ac nid wyf am or-ddweud - â Phort Talbot yn cau, o ran y goblygiadau i'r gymuned leol, ond hefyd y goblygiadau i'r gymuned amaethyddol ehangach. Byddai'r effaith ganlyniadol yn enfawr yn enwedig ar adran wartheg y diwydiant da byw yng Nghymru. Clywais eich bod yn mynd i gyfarfod â'r cwmni, ond byddwn yn eich annog i fynd i'r ffatri, Weinidog, gyda'r Prif Weinidog - a oedd yn Weinidog materion gwledig, rwy'n credu, ar yr adeg pan agorodd y ffatri - a gweld natur integredig y broses yno â'ch llygaid eich hun mewn gwirionedd, a chael sicrwydd gan Grŵp Bwyd y 2 Sisters fod y swyddi eraill ar y safle hwnnw'n ddiogel, nid yn unig am y chwe mis nesaf, ond y byddant yno yn y tymor hir. Os oes unrhyw ffordd y gall Llywodraeth Cymru gamu i mewn a diogelu natur integredig y safle hwnnw drwy gadw'r 350 o swyddi sydd dan fygythiad, rwy'n eich annog i wneud popeth yn eich gallu - popeth - gan fod y goblygiadau ehangach i'r economi yn enfawr.
Diolch, Lywydd, a diolch i'r Ysgrifennydd Cabinet am ei ddatganiad. Yn ogystal â'r ergyd drom i bobl leol ym Merthyr Tudful a'r cyffiniau, wrth gwrs, fel sydd newydd gael ei grybwyll, mae hon yn ergyd i'r gadwyn fwyd yn gyffredinol yng Nghymru. Fe glywsom ni yn y Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Materion Gwledig y bore yma gan eich cyd-Weinidog, Lesley Griffiths, am y twf sydd wedi bod yn y diwydiant bwyd yng Nghymru dros y ddwy neu dair blynedd diwethaf. Mae'n un o'r diwydiannau sydd yn ffynnu, ac wrth golli'r swyddi yma, nid ydym ni yn unig yn colli'r gallu i brosesu bwyd ar ôl iddo gael ei lladd yn y lladd-dy, ond rydym ni hefyd yn colli sgiliau, rydym ni'n colli buddsoddiad ac rydym ni'n colli cyfle, wrth gwrs, i adeiladau busnesau eraill o gwmpas y prosesu sy'n digwydd ar y safle. Felly, mae'n hynod o bwysig, rydw i'n meddwl, fod y Llywodraeth yn gwneud pob ymdrech i wyrdroi'r penderfyniad fel y mae ar hyn o bryd gan y cwmni, gan fod cadw swyddi yma yng Nghymru nid yn unig yn bwysig i Ferthyr Tudful, ond yn bwysig i'r gadwyn fwyd yn gyffredinol yng Nghymru. Un cwestiwn olaf penodol iddo fe: a all e wirio i ni heddiw nad oes yna unrhyw arian cyhoeddus arall yn cael ei ddefnyddio yng Nghernyw i ddenu'r swyddi yma o Gymru? Rydw i eisiau gwneud yn siŵr nad yw Cernyw, sydd yn ardal cymorth Ewropeaidd - yr un peth â Merthyr Tudful, wrth gwrs - yn defnyddio arian Ewropeaidd i ddenu swyddi o un rhanbarth sy'n denu cefnogaeth ariannol i ranbarth arall.
Eitem nesaf ein hagenda ni yw'r eitem newydd ar ddatganiadau 90 eiliad. A gaf i atgoffa Aelodau taw datganiadau 90 eiliad yw'r rhain, nid 90 munud? Felly, fe fyddaf i'n disgwyl i bob datganiad ddod i ben o fewn 90 eiliad. Mae'r anrhydedd o gyflwyno'r datganiad 90 eiliad cyntaf yn mynd i Jeremy Miles.
Diolch, Lywydd. Mae'r wythnos hon yn nodi 177 mlynedd ers gwrthryfel y Siartwyr a'r orymdaith i Gasnewydd a alwai am ddiwygio gwleidyddol a democrataidd. Ar 4 Tachwedd 1839, saethwyd a lladdwyd dros 20 o Siartwyr. Gorweddant mewn beddau anhysbys yn eglwys gadeiriol Sant Gwynllyw. Rhoddwyd eu harweinwyr, John Frost, William Jones a Zephaniah Williams ar brawf yn Neuadd y Sir Trefynwy, ac fe'u cafwyd yn euog o uchel frad a'u dedfrydu i gael eu crogi, eu diberfeddu a'u chwarteru, ond newidiwyd y ddedfryd yn ddiweddarach i alltudiaeth am oes i'r byd newydd. Heddiw, gelwir Casnewydd yn ddinas democratiaeth a chaiff y digwyddiadau pwysig hyn eu coffáu bob blwyddyn. Ddydd Gwener, bydd plant o ysgolion lleol, gan gynnwys ysgol gynradd Maendy yn fy etholaeth, yn ail-greu'r digwyddiadau. Bydd Jayne Bryant a minnau yn eglwys gadeiriol Sant Gwynllyw am y coffâd, a bydd confensiwn Siartaidd a digwyddiadau eraill yn cael eu cynnal. Lywydd, Siartiaeth oedd y mudiad torfol dosbarth gweithiol cyntaf a gwrthryfel Casnewydd oedd y gwrthryfel arfog mawr olaf yn erbyn awdurdod ym Mhrydain. O chwe phwynt y siarter, seneddau blynyddol yw'r unig bwynt nas gweithredwyd. Etifeddiaeth y Siartwyr yw'r bleidlais gyffredinol rydym yn ei mwynhau hyd heddiw.
Yr eitem nesaf ar ein hagenda ni yw'r cynigion i ethol aelodau i bwyllgorau. Rwy'n galw ar aelod o'r Pwyllgor Busnes i wneud y cynnig - Rhun ap Iorwerth.
Mae hynny'n ein harwain ni at yr eitem nesaf, sef dadl Plaid Cymru ar newid yn yr hinsawdd. Rwy'n galw ar Simon Thomas i wneud y cynnig.
Rwy'n awyddus i wybod sut rydych chi'n dylanwadu ar y gyllideb, fel Aelod Cynulliad Llafur ar y meinciau cefn, os ydych mor flin ynglŷn â sut y mae Plaid Cymru yn dylanwadu ar y gyllideb?
Ni allaf. Rwyf wedi ateb eich pwyntiau wrth grynhoi ac mae'n rhaid i mi grynhoi yn awr. [Torri ar draws.] Rydych chi wedi cael pum munud. Rwyf wedi ateb eich pwyntiau wrth grynhoi. Rhaid i mi fwrw ymlaen.
Yr eitem nesaf yw dadl y Ceidwadwyr Cymreig ar fynediad i fand eang, ac rwy'n galw ar Russell George i wneud y cynnig.
Diolch yn fawr iawn. Rwyf wedi dethol y tri gwelliant i'r cynnig. Os derbynnir gwelliant 1, bydd gwelliannau 2 a 3 yn cael eu dad-ddethol. Galwaf ar y Gweinidog Sgiliau a Gwyddoniaeth i gynnig gwelliant 1, a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt, yn ffurfiol.
Diolch i'r Aelod am dderbyn ymyriad ac rwy'n croesawu'n fawr y penderfyniad gan Google Digital Garage i ddod i Gymru am gyfnod o dri mis i sefydlu cynlluniau hyfforddi yma yng Nghymru - yn wir, roedd y ddau ddiwrnod cyntaf yn fy etholaeth i ym Mhort Talbot. Mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn ymwneud llawer iawn â hwy er mwyn dod â hwy i Gymru mewn gwirionedd, er mwyn i ni gael yr hyfforddiant digidol hwn.
Unwaith eto, diolch i chi am gymryd yr ymyriad. A ydych felly yn croesawu adolygiad Donaldson, sy'n gosod cymhwysedd digidol a'r fframwaith digidol yn ganolog i rywfaint o'i waith, ac felly bydd y cwricwlwm mewn gwirionedd yn cynnwys yr hyn rydych yn ei ddweud?
Cymeradwyaf y Ceidwadwyr Cymreig am gyflwyno'r cynnig hwn gerbron y Cynulliad heddiw. Rwy'n credu bod Russell George wedi nodi'n daclus iawn y problemau rydym wedi'u hwynebu yn y gorffennol a chyfyngiadau'r hyn sydd gan y Llywodraeth i'w gynnig i ni ar gyfer y dyfodol. Bydd UKIP yn cefnogi'r cynnig, a diwygiadau Plaid Cymru iddo, yn wir, ac rwy'n gobeithio y bydd y rhan fwyaf o'r Aelodau yn eu cefnogi. Roeddwn yn meddwl bod yr hyn a ddywedodd Russell George am ddiffyg brys y Llywodraeth yn galw am ei bwysleisio a'i danlinellu er mwyn cyflwyno band eang cyflym iawn i'r mwyafrif llethol o bobl Cymru. Rhaid cyfaddef, mae'r rhaglen Cyflymu Cymru wedi gweld cynnydd cyflym, ac mae hynny i'w groesawu'n fawr, ond rwy'n dal i feddwl bod yn rhaid i ni gymharu ein hunain â rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig a rhannau eraill o Ewrop yn wir i weld pa mor bell ar ei hôl hi rydym ni yng Nghymru. Yn ôl y wefan thinkbroadband heddiw, mae 88.3 y cant o aelwydydd yng Nghymru yn cael cyflymder o 24 Mbps, ond nid 24 Mbps yw'r mesur yn yr Alban, ond 30 - [Torri ar draws.] Mae'n ddrwg gennyf?
Diolch. Dim ond i egluro pwynt, mae band eang yn broblem mewn rhai ardaloedd yn fy etholaeth i hefyd.
Symudwn ymlaen at yr eitem nesaf, sef dadl gan Blaid Annibyniaeth y Deyrnas Unedig ar ganser yr ysgyfaint, a galwaf ar Caroline Jones i gynnig y cynnig. Caroline Jones.
Diolch. Rwyf wedi dethol y pedwar gwelliant i'r cynnig. Os derbynnir gwelliant 1, bydd gwelliannau 2, 3 a 4 yn cael eu dad-ddethol. Galwaf ar Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd, Llesiant a Chwaraeon i gynnig gwelliant 1, a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt, yn ffurfiol.
Diolch. Galwaf ar Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd, Llesiant a Chwaraeon i gyfrannu. Vaughan.
Yn wir, wrth ymdrin â heriau gwneud diagnosis yn ystod y camau cynharach a thriniadwy, rhan o'r her yw ei fod yn anodd ei ganfod. Rhan o'r her fawr wrth wella cyfraddau goroesi mewn gwirionedd yw cael diagnosis a'i ganfod yn gynharach. Dyna pam ein bod wedi bod yn rhan o ymgyrchoedd y trydydd sector i godi ymwybyddiaeth o hyn ac yn arbennig, gyda phartneriaid mewn gofal sylfaenol. Gall y symptomau cynnar gynnwys peswch parhaus, peswch gwaed, diffyg anadl parhaus, blinder a cholli pwysau anesboniadwy a dolur neu boen wrth anadlu neu besychu. Felly, mae ymwybyddiaeth o'r symptomau hyn a cheisio cymorth os ydynt yn digwydd yn rhan allweddol o godi ymwybyddiaeth a gwella diagnosis cynharach.
Diolch yn fawr iawn. Y cynnig yw derbyn y cynnig heb ei ddiwygio. A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [Gwrthwynebiad.] Diolch yn fawr iawn. Felly, gohiriwn y pleidleisio dan yr eitem hon tan y cyfnod pleidleisio.
Felly, symudwn ymlaen yn awr i bleidleisio ar y gwelliannau. Os derbynnir gwelliant 1, bydd gwelliannau 2 a 3 yn cael eu dad-ddethol. Felly, galwaf am bleidlais ar welliant 1. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid y gwelliant 27, mae 4 yn ymatal, yn erbyn 18. Felly, derbynnir gwelliant 1, ac mae gwelliannau 2, 3 a 4 yn cael eu dad-ddethol - gwelliannau 2 a 3, mae'n ddrwg gennyf, yn cael eu dad-ddethol.
Symudwn yn awr at bleidlais ar ddadl UKIP Cymru. Galwaf am bleidlais ar y cynnig a gyflwynwyd yn enw Neil Hamilton. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid y cynnig 7, neb yn ymatal, yn erbyn 43. Felly, gwrthodwyd y cynnig a symudwn ymlaen i bleidleisio ar y gwelliannau.
Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid y cynnig fel y'i diwygiwyd 39, mae 9 yn ymatal, yn erbyn 2. Felly, derbyniwyd y cynnig fel y'i diwygiwyd.
Diolch i Hannah Blythyn am roi munud o'i hamser i mi. Yn amlwg, rwy'n cynrychioli etholaeth yn ne Cymru, ond fy nghyfraniad i'r ddadl, mewn gwirionedd, yw dweud bod y blaenoriaethau a nodwyd gan Hannah Blythyn yn ei haraith yn rhai y dylem eu canmol a'u cefnogi ym mhob rhan o Gymru. Maent yn hanfodol ar gyfer ein datblygiad economaidd a'n dyfodol economaidd cadarn, ym mha ran bynnag o Gymru rydym yn byw. Hoffwn sôn am un agwedd, sy'n gyffredin i fy rhan i o'r byd a rhan Hannah Blythyn, sef datblygu technoleg môr-lynnoedd llanw, y gobeithiwn eu treialu yn ardal bae Abertawe. Ond mae'n amlwg fod yna gynnig, ac rwy'n gobeithio y daw'n realiti, i hwnnw gael ei gyflwyno ledled gogledd Cymru yn ogystal. Mae'n gwbl hanfodol, nid yn unig ar gyfer yr economi werdd yn gyffredinol, ond o ran buddsoddi yn economi Cymru - bydd bron i hanner y buddsoddiad yn aros yng Nghymru. Bydd y swyddi a gaiff eu creu gan y môr-lynnoedd hyn yn swyddi da, nid yn unig ar y safle, ond hefyd, fel y soniodd yn ei haraith, ar draws y gadwyn gyflenwi, ar gyfer gwahanol rannau o'n heconomi. Amcangyfrifir y bydd y morlyn yn Abertawe yn ychwanegu tua £76 miliwn y flwyddyn i economi Cymru dros 100 mlynedd. Dychmygwch sut beth fyddai hynny pe gallem ei efelychu ledled Cymru.
A gaf i ddiolch am y cyfle i gyfrannu a diolch am gyfraniad Hannah Blythyn y prynhawn yma? Yn amlwg, mae'n bwysig ein bod yn datblygu economi gogledd Cymru fel pwerdy economaidd yn ei rhinwedd ei hun - mae hynny'n allweddol. Mae'n bwysig ein bod yn sicrhau pob budd economaidd posib o Bwerdy'r Gogledd yn Lloegr, ond fy ngofid i, wrth gwrs, os nad oes yna ffocws cryf ar economi'r gogledd ynddo'i hun, mae yna berygl go iawn y gallwn ddisgyn rhwng dwy stôl fan hyn - rhwng Pwerdy'r Gogledd yng ngogledd Lloegr a'r dinas rhanbarthau yn ne Lloegr. Nid atodiad i'r rheini yw economi gogledd Cymru ac mae'n bwysig cydnabod, fel y mae Hannah wedi'i wneud, fod yna gynsail cryf nawr yn ei le i ddatblygu economi gogledd Cymru. Rwy'n gwybod y bydd yr Ysgrifennydd Cabinet yn cytuno â hynny, ac y bydd hynny'n cael ei adlewyrchu yn strategaeth economaidd y Llywodraeth.
Yr eitem gyntaf ar ein hagenda ni y prynhawn yma yw cwestiynau i'r Prif Weinidog, a'r cwestiwn cyntaf, Neil Hamilton.
Diolchaf i'r Prif Weinidog am ei ateb. Mae'n ddyn gwybodus, ac rwy'n siŵr ei fod yn gwybod bod cyfarfod cyhoeddus yn Nhrefyclo heno i ystyried y cynnig gan Gyngor Sir Powys i gau'r ganolfan hamdden yn Nhrefyclo. Bydd hyn yn newyddion drwg iawn i'r dref, wrth gwrs. Mae Mary Strong, y pennaeth yn yr ysgol gynradd, yn dweud bod yr ysgol yn ei defnyddio bob dydd; ei bod yn cadw'r gymuned gyda'i gilydd, sy'n bwysig, gan fod cymunedau fel Trefyclo wedi colli cymaint dros y blynyddoedd; a hefyd ei bod yn anodd iawn teithio ar gludiant cyhoeddus yn y rhan hon o'r wlad, felly mae cael hyn ar garreg y drws, wrth gwrs, yn adnodd lleol hanfodol. A wnaiff ef annog Cyngor Sir Powys i gadw canolfan hamdden Trefyclo ar agor?
Wrth gwrs, Brif Weinidog, mae canolfannau hamdden yn chwarae rhan bwysig mewn adsefydlu. Mae pobl sydd wedi cael trawiad ar y galon neu strôc, sy'n dioddef o ddiabetes, neu sydd â chlefyd rhwystrol cronig yr ysgyfaint yn bobl sydd, yn aml iawn, yn mynd i ganolfan hamdden ar ôl iddyn nhw gyflawni eu chwe wythnos o ffisiotherapi gorfodol. Sut ydych chi'n cysoni'r angen iechyd y cyhoedd hwnnw â'r ffaith bod cynifer o ganolfannau hamdden dan fygythiad gan awdurdodau lleol ar hyn o bryd? A beth ydych chi'n ei feddwl y gallai eich Llywodraeth ei wneud i sicrhau bod awdurdodau lleol yn sylweddoli bod hon yn rhan bwysig iawn o rywun yn gwella a byw bywyd mwy diogel, hapus ac integredig, yn y dyfodol?
Brif Weinidog, a ydych chi'n cytuno â mi ein bod ni'n aml yn gweld llawer iawn o hawliadau y mae ymgynghorwyr ar gyflogau uchel yn anghytuno â nhw wedyn o ran trosglwyddo'r ddarpariaeth o wasanaeth. Rwy'n sôn yn benodol yma am adroddiad Unsain yn erbyn trosglwyddo'r gwasanaethau cyfleusterau hamdden yn Sir Benfro, nad yw, yn eu geiriau nhw, er budd pennaf y bobl a fyddai eisiau cael mynediad at y gwasanaethau hynny. Ni fyddai chwaith, o reidrwydd, er budd pennaf y bobl hynny sy'n gweithio yn y gwasanaethau hynny ar hyn o bryd. A gaf i ofyn i chi, Brif Weinidog, i geisio rhywfaint o sicrwydd gan Gyngor Sir Penfro, pan eu bod yn ceisio trafod eu ffordd drwy drosglwyddo'r hyn, yn fy marn i, na ddylai gael ei drosglwyddo yn y lle cyntaf?
Mae'n anodd gweld sut y gallwn gyflawni amcanion Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 heb fod gan bobl ifanc, a phobl yn gyffredinol yn y gymuned, fynediad at ganolfannau hamdden, ac yn benodol at gyfleusterau nofio, sy'n rhan o'r cwricwlwm cenedlaethol. Felly, fel sydd newydd gael ei grybwyll, mae cyngor disgyblion ysgol Trefyclo wedi ysgrifennu ataf i a nifer o Aelodau eraill yn mynegi eu siom, mewn tref ar y ffin sydd ar wahân i drefi eraill, eu bod yn colli adnodd mor bwysig. Rwy'n croesawu'r ffaith eich bod chi wedi dweud y dylai'r adnodd hwn gael ei gadw ar agor. Maent wedi cael setliad ariannol gwell, yn rhannol oherwydd y cytundeb rhwng Plaid Cymru â'r Llywodraeth Lafur. Beth allwch chi ei wneud fel Llywodraeth i roi cyngor penodol i Gyngor Sir Powys ynglŷn â'r posibiliad o symud yr adnodd hwn i ddwylo'r gymuned, achos mae'n amlwg bod y gymuned yn trysori'r adnodd hwn ac y bydden nhw'n cadw'r pwll hwnnw ar agor?
Mae'r amgylchedd gwleidyddol presennol o gwmpas y byd yn golygu bod cysylltiadau â'r Unol Daleithiau yn bwysicach nag erioed - yn economaidd, yn wleidyddol ac yn ddiwylliannol. Rydym ni'n cynnal presenoldeb cryf yn yr Unol Daleithiau, gan gynnwys agor ein swyddfa ddiweddaraf yn Atlanta, ac ymwelais â'r Unol Daleithiau ym mis Medi ac rwy'n bwriadu ymweld eto y flwyddyn nesaf.
Materion i boblogaeth yr Unol Daleithiau yw'r rhain, wrth gwrs. Ond, gallaf weld y pwynt cryf y mae hi'n ei wneud. I mi, yr hyn sy'n hynod bwysig yw bod y berthynas gyda'r Unol Daleithiau yn parhau, nad yw'r Unol Daleithiau yn troi'n wlad ymynysol, genedlaetholaidd, ac na fydd dim yn digwydd ar ôl yr etholiad sy'n peryglu ymrwymiad yr Unol Daleithiau i NATO. Rwy'n meddwl bod y rhain i gyd yn faterion sy'n peri pryder i ni, a gallaf yn sicr ddeall yn iawn y teimlad cryf, ar ôl torri tir newydd y tro diwethaf yn 2008, bod angen torri tir newydd arall y tro hwn.
Mae yna gyngor ar gael drwy'r tîm sydd yma yng Nghaerdydd, ond hefyd cyngor ar gael o'r swyddfeydd yn America. Bydd yna grŵp yn mynd i America yn hwyrach y mis hwn, sef 'trade mission', er mwyn gweld pa fath o ddiddordeb sydd ar gael o fuddsoddwyr mewn i Gymru, ond hefyd, wrth gwrs, i sicrhau marchnadoedd newydd i gynhyrchwyr o Gymru.
Rwy'n amau hynny. Mae ei blaid ef wedi bod yn gryf iawn yn erbyn TTIP am resymau nad ydynt yn Ewropeaidd. Nawr, os yw TTIP yn gytundeb a fydd yn cael ei gyflwyno i'r DU, yna byddai ei wrthwynebiadau yn parhau. Rwyf wedi clywed gwrthwynebiadau gan lawer sydd wedi cwestiynu gallu llywodraethau i ddarparu gwasanaethau cyhoeddus gyda TTIP fel y mae ar hyn o bryd, felly rwy'n tybio y bydd yr un mor chwyrn yn ei wrthwynebiad i TTIP pe byddai'n gytundeb rhwng y DU a'r Unol Daleithiau ag y byddai wedi bod pe byddai wedi bod yn gytundeb rhwng yr UE a'r Unol Daleithiau.
Tri pheth - byddwn yn disgwyl i'r rhan fwyaf o fusnesau weld lleihad i'w gwerth ardrethol, dim ond oherwydd y ffaith fod y prisiad diwethaf wedi digwydd yn 2008, cyn, wrth gwrs, argyfwng economaidd y byd a gafwyd wedi hynny. Yn ail, fodd bynnag, wrth gwrs, bydd ein cynllun rhyddhad ardrethi i fusnesau bach yn parhau i gyrraedd mwy o fusnesau - canran fwy o fusnesau - na'r hyn sy'n digwydd yn Lloegr. Ac, yn drydydd, rydym ni'n rhoi cynllun rhyddhad trosiannol ar waith - £10 miliwn o arian newydd - a fydd yn helpu'r busnesau hynny sy'n wynebu cynnydd sylweddol i'w hardrethi, yn dilyn y prisiad. Un peth y dylwn ei ychwanegu, wrth gwrs, yw y dylai busnesau, os ydynt yn teimlo eu bod wedi cael eu gorbrisio, gysylltu ag Asiantaeth y Swyddfa Brisio cyn gynted â phosibl er mwyn codi eu pryderon.
Unwaith eto, cyfeiriaf at y ffaith bod £10 miliwn yn cael ei neilltuo mewn arian newydd ar gyfer cynllun trosiannol i helpu busnesau sy'n wynebu'r anawsterau hyn.
Nid wyf eisiau bychanu eu sefyllfa mewn unrhyw ffordd. A gaf i ofyn i arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig ysgrifennu ataf gyda'r enghreifftiau hynny? Mae wedi sôn am un dref benodol ac mae wedi sôn am fusnesau sydd wedi cael anhawster drwy'r broses apelio ac wedi gweld cynnydd a allai fod yn fawr i'w hardrethi busnes. Pe gallech chi rannu ei enghreifftiau â mi, byddaf, wrth gwrs, yn eu hystyried er mwyn llunio ein safbwynt o ran y flwyddyn neu ddwy nesaf.
Rwy'n hoffi edrych ar bwysau'r dystiolaeth pan fyddwn ni'n ymdrin â sefyllfa benodol, a phwysau llethol y dystiolaeth gan y rheini sy'n gymwysedig yw bod newid yn yr hinsawdd yn digwydd, a bod gweithgarwch dynol yn cael effaith ar newid yn yr hinsawdd. Os nad yw newid yn yr hinsawdd yn digwydd, yna yn amlwg mae angen i ni ailystyried ein polisi amddiffyn rhag llifogydd oherwydd ein bod ni'n gwario arian ar amddiffynfeydd rhag llifogydd nad oes eu hangen yn ôl pob golwg, oherwydd, wrth gwrs, rydym ni'n gosod amddiffynfeydd rhag llifogydd i ymdrin â digwyddiadau llifogydd a welwyd mewn rhai rhannau o Gymru lle na chawsant eu gweld o'r blaen. Bydd trigolion Tal-y-bont yng Ngheredigion yn cynnig tystiolaeth o hynny. Rydym ni hefyd yn bwriadu darparu amddiffynfeydd i bobl yn seiliedig ar yr hyn y mae'r arbenigwyr yn ei ddweud wrthym fydd yn gynnydd i dymereddau byd-eang ac aflonyddwch dilynol patrymau tywydd dros y blynyddoedd nesaf. Mae newid yn yr hinsawdd yn rhywbeth nad yw'n digwydd dros bump neu 10 mlynedd: mae'n digwydd dros ddegawdau lawer, ac nid yw'n cael ei fesur yn ystod oes ddynol o reidrwydd ychwaith.
Os yw'n fater o gallineb, yna mae'r gwallgofrwydd a ddangoswyd ganddo ef ynghyd â'i blaid yn y 1980au pan gaewyd ein diwydiant glo yn brawf o hynny. Rwy'n croesawu ei dröedigaeth, ond un peth y mae'n rhaid i mi ei ddweud wrtho yw nad yw glo fel ffynhonnell tanwydd yn mynd i ddychwelyd yn y DU. Mae'r pyllau dwfn wedi mynd: adeiladwyd drostynt, mae adeiladau a chartrefi drostynt. Yr unig ddewis yw glo brig. Os yw'n dymuno hyrwyddo hynny, mae croeso iddo ymuno â mi a thrigolion Mynydd Cynffig yn fy etholaeth i sydd â safbwyntiau penodol ar gloddio brig ac y mae'n rhaid iddyn nhw fyw drws nesaf i'r hyn sydd, ar hyn o bryd, yn safle glo brig segur a diffaith. Y gwir yw bod gennym ni ddewis fel cenedl: naill ai rydym ni'n ceisio mewnforio mwy o ynni - boed hynny'n nwy naturiol o, er enghraifft, Rwsia - neu rydym ni'n ceisio mewnforio mwy fyth o nwy naturiol hylif neu rydym ni'n ceisio mewnforio glo o wledydd eraill yn y byd. Dyna un dewis, neu rydym ni'n dewis diogelwch ynni ac yn datblygu system ynni sy'n defnyddio ynni adnewyddadwy ond sydd hefyd yn ddiogel i ni yn y dyfodol. Hwnnw, rwy'n meddwl, yw'r dewis cwbl synhwyrol.
Ni allaf sefyll yma yn gwbl o ddifrif a gwrando ar ddyn â'i hanes ef yn pregethu wrthyf i am sefyll dros bobl sy'n gweithio. Dyma rywun a eistedded yno yn y Senedd yn y 1980au gan chwifio drwyddo'r weithred fwyaf o fandaliaeth ddiwydiannol a welodd y DU erioed: dinistriad swyddi yn y diwydiant dur, erydiad y diwydiant glo, dinistrio bywoliaethau cymunedau gan Lywodraeth nad oedd ots ganddi. Y gelyn y tu mewn - y gelyn y tu mewn - yw'r hyn a alwodd y blaid gyferbyn yr union bobl sy'n gweithio yn ne Cymru a'r Deyrnas Unedig. Rydym ni'n sefyll dros bobl sy'n gweithio. Rydym ni'n sefyll dros ffynonellau ynni sy'n ddiogel a byddwn yn parhau i wneud yn siŵr, yn gyntaf oll, nad yw pobl yn anghofio'r hyn a wnaeth y pleidiau gyferbyn iddyn nhw yn y 1980au, a byddwn yn parhau i sicrhau bod gan bobl swyddi, bod ganddyn nhw ynni diogel a thegwch, gan ddisodli'r hyn a gymerwyd oddi wrthynt gan y pleidiau gyferbyn.
Na, nid wyf yn derbyn hynny. Wrth gwrs, bob blwyddyn rydym ni wedi datgan pecyn newydd i'r rheini sydd wedi bod yn y lluoedd arfog, a dyna yn gwmws beth y byddwn ni'n ei wneud y flwyddyn hon hefyd, er mwyn sicrhau bod gyda nhw ffyrdd o gael mynediad i ofal iechyd meddwl a hefyd, wrth gwrs, iddyn nhw gael help gyda phopeth sydd ei eisiau arnyn nhw unwaith y byddan nhw'n gadael.
Wel, yn fy marn i, mae hynny'n digwydd nawr, ond wrth ddweud hynny, nid oes un system lle nad yw'r system yn gallu cael ei wella. Y ffordd o wneud hynny yw'r ffordd yr ydym yn ei defnyddio, sef gweithio gyda'r cyrff sy'n cynrychioli'r rheini sydd wedi bod yn y lluoedd arfog er mwyn i ni gryfhau pecynnau iddyn nhw. Mae yna berthynas dda rhwng y cyrff hynny a'r Llywodraeth.
Byddai angen i ni archwilio beth fyddai effaith y ddeddfwriaeth, ond serch hynny, mae'r teimladau y mae'r Aelod yn eu mynegi yn rhai yr wyf i'n eu rhannu. Rydym ni eisiau sicrhau bod ein cyn-filwyr yn cael y pecyn gorau posibl, a'r fargen orau bosibl, ar ôl iddyn nhw adael y lluoedd arfog. Gwneir hynny trwy weithio gyda sefydliadau cyn-filwyr fel y Lleng Brydeinig Frenhinol; gwneir hynny trwy sicrhau bod digon o arian ar gael yn benodol i helpu cyn-filwyr yn ogystal â chyllid ar gyfer y boblogaeth yn gyffredinol mewn meysydd fel iechyd, a byddwn yn parhau i archwilio'r ffyrdd mwyaf effeithiol o wella'r gwasanaeth hwnnw yn y dyfodol.
Diolch am eich ateb. Byddwch chi, rwy'n siŵr, yn ymwybodol bod y comisiynydd plant wedi galw ar y Llywodraeth i gyflwyno canllawiau statudol i'w gwneud hi'n ofynnol i rieni gofrestru'r ffaith eu bod nhw'n addysgu eu plant gartref. Mae hi wedi gwneud yn glir yn ddiweddar yn y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg hefyd y byddai hi yn barod i ddefnyddio ei phwerau statudol er mwyn annog y Llywodraeth i symud i'r cyfeiriad yna. A fyddech chi felly yn cytuno â'r comisiynydd a finnau, a nifer o bobl, rwy'n siŵr, bod pob diwrnod o oedi yn rhedeg y risg bod unigolyn arall - ac mae'n rhaid dweud 'arall', yn anffodus - yn cael ei adael i lawr gan y Llywodraeth yma, a'u bod nhw'n rhedeg y risg o fynd o dan y radar?