BangorAI/exl2-wiki-calibration-set-cy huggingface dataset:
Rwy'n cytuno â'r hyn y mae'r Prif Weinidog wedi'i ddweud. Ond y pwynt yma, siawns, yw bod masnach yn cyfoethogi'r ddau barti ac, ar hyn o bryd, mae cydbwysedd y fasnach â'r UE ac ag aelodau unigol o'r UE yn fawr iawn o'u plaid nhw. Felly, y cyfan y mae hynny yn ei wneud yw dangos ei bod er eu lles nhw eu bod yn dod i gytundeb masnach rydd gyda ni i barhau â'r trefniadau sydd gennym yn barod. Nid yw'n gwestiwn ohonom ni yn eu gorchymyn nhw i wneud rhywbeth, neu'n mynnu rhywbeth; mae er eu lles nhw yn gymaint â'n lles ni.
Rydym ni'n cyrraedd y cyfnod pleidleisio ac, oni bai bod tri Aelod yn dymuno i mi ganu'r gloch, rydw i'n symud yn syth i'r pleidleisio. Felly, y bleidlais ar y ddadl 'Diogelu Dyfodol Cymru', ac rydw i'n galw yn gyntaf am bleidlais ar welliant 1 a gyflwynwyd yn enw Paul Davies. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 16, neb yn ymatal, 38 yn erbyn. Felly, mae'r gwelliant wedi'i wrthod.
Rydw i'n galw nawr am bleidlais ar y cynnig a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt a Rhun ap Iorwerth. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 38, neb yn ymatal, 18 yn erbyn. Felly, mae'r cynnig wedi'i dderbyn.
Prynhawn da, Angela. Mae'r 'Fframwaith Presenoldeb ar gyfer Cymru Gyfan' yn darparu safonau a chanllawiau i addysgwyr er mwyn gwella presenoldeb mewn ysgolion ledled Cymru.
Diolch i chi am dynnu sylw at y mater hwn, Angela. Fel y dywedoch, byddai'r ddwy ohonom yn cytuno mai'r peth gorau y gallwn ei wneud dros addysg ein plant yw sicrhau eu bod yn mynychu'r ysgol yn rheolaidd. Ac mae cydberthynas uniongyrchol rhwng presenoldeb rheolaidd mewn ysgolion a chanlyniadau, er ei bod yn gwbl angenrheidiol weithiau i blentyn aros gartref os yw'n sâl. Ac ni fyddem yn disgwyl i'r plant hynny, neu rieni'r plant hynny, i gael eu trin mewn ffordd sy'n gwneud iddynt deimlo wedi'u dieithrio o'r ysgol. Mae hwn yn faes nad yw wedi'i ddwyn i fy sylw o'r blaen, felly rwy'n ymrwymo i chi y prynhawn yma y byddaf yn edrych ar y canllawiau, ac yn gofyn i swyddogion a oes unrhyw beth arall y gallwn ei wneud i ddarparu cyngor i ysgolion ynglŷn â sut y maent yn rheoli absenoldeb plant sy'n sâl go iawn.
Diolch i chi, Rhianon. Fel y dywedwch, rwy'n falch iawn o gydnabod bod y data diweddaraf yn dangos bod absenoldeb o'n hysgolion cynradd yn parhau i fod ar y lefel isaf ers i Lywodraeth Cymru ddechrau casglu'r ffigurau hyn, ac mae lefelau presenoldeb yn yr ysgolion uwchradd yn parhau i wella drwy'r amser. Ac yn wir, gwelwyd y gwelliannau mwyaf ymhlith plant sy'n cael prydau ysgol am ddim. Mae eu cyfradd presenoldeb yn gwella'n gyflymach nag yn y boblogaeth yn gyffredinol. Ac mae llawer o hynny'n deillio o waith caled iawn ysgolion unigol a'r ffyrdd arloesol y maent yn gweithio gyda theuluoedd i fynd i'r afael â materion presenoldeb yn yr ysgolion. Rwyf wedi gofyn i fy swyddogion weithio gyda rhanddeiliaid allweddol i nodi pa gymorth arall a pha arweiniad ychwanegol y gallwn ei roi i ysgolion, awdurdodau addysg lleol a chonsortia fel nad ydym yn colli momentwm gyda'r agwedd bwysig hon ar bolisi addysg.
Diolch i'r Gweinidog am y cwestiwn hwnnw a hoffwn ei ganmol am ei waith ar y Bil Anghenion Dysgu Ychwanegol a'r Tribiwnlys Addysg (Cymru), y gwn y bydd pawb ohonom yn gobeithio ei weld yn arwain at ganlyniadau a phrofiadau gwell i blant ag awtistiaeth ar eu taith ysgol. Gwn ei fod yn rhannu fy synnwyr o flaenoriaeth ynglŷn â sicrhau bod yr amgylchedd ffisegol mewn ysgolion hefyd yn addas ar gyfer plant ag awtistiaeth. Datblygodd Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru raglen, Dysgu gydag Awtistiaeth, sy'n pennu meini prawf ar gyfer yr ystad ysgolion i'w gwneud yn fwy hygyrch i blant ag awtistiaeth. I ba raddau y mae'r canllawiau'n cael eu dilyn gan ysgolion yn gyffredinol ac i'r graddau nad ydynt yn cael eu dilyn, a oes unrhyw beth y gall Llywodraeth Cymru ei wneud i fynnu hynny?
Rwyf newydd frysio draw gyda rhai o'ch cyd-Aelodau o gyfarfod y grŵp awtistiaeth trawsbleidiol yn y Pierhead. Yn ein cyfarfod diwethaf, cawsom gyflwyniad gan Brosiect Grymuso Menywod Awtistig, a oedd yn trafod y gwahanol fathau o awtistiaeth mewn menywod a merched ac yn awgrymu y dylai'r gymhareb - y gymhareb a dderbynnir o bum bachgen i un ferch - fod yn llawer agosach mewn gwirionedd. Dywedwyd wrthym fod llawer o fenywod nad ydynt yn cael diagnosis, yn cael diagnosis anghywir neu'n cael eu gadael heb gymorth, ac er bod merched awtistig yn wynebu nifer o'r un heriau â bechgyn awtistig, mae bechgyn yn ffrwydro allan a merched yn ffrwydro i mewn. Sut, felly, y byddwch chi a'ch cyd-Aelodau yn mynd i'r afael â'r broblem real iawn, fel y mae'r llwyth o waith achos sydd gennyf yn ei dystio, fod merched yn methu cael diagnosis am fod ysgolion yn nodi eu bod yn ymdopi mor dda yn yr ysgol, er gwaethaf y ffaith eu bod yn mynd adref wedyn, ac yn colli rheolaeth ac mewn llawer o achosion, yn hunan-niweidio ac yn un o fy achosion, yn ceisio cyflawni hunanladdiad hyd yn oed?
Diolch yn fawr iawn. Mi gyhoeddodd y tasglu gweinidogol ar gyfer modelau cyflenwi adroddiad yr wythnos diwethaf ar yr opsiynau posib ar gyfer darpariaeth athrawon cyflenwi yn y dyfodol. Wrth gwrs, dyma'r ail adroddiad i ymddangos ar y pwnc yma mewn rhyw flwyddyn a hanner. A gaf fi ofyn faint o gynnydd y mae'r Ysgrifennydd Cabinet yn ystyried sydd wedi bod i fynd i'r afael â'r problemau ynghylch darpariaeth athrawon cyflenwi ers adroddiad gwreiddiol Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg y Cynulliad yma yn ôl yn 2015? A ydym ni'n unrhyw agosach at y lan, neu, fel y mae rhai o'r undebau ac eraill yn ei awgrymu, a ydy'r blynyddoedd diwethaf wedi cael eu gwastraffu i bob pwrpas a bod yr adroddiad yma yn enghraifft arall o fethu cyfle?
Wel, rwy'n falch eich bod chi'n cydnabod, efallai, nad oedd yr adroddiad yn cyrraedd rhai o'r disgwyliadau oedd mas yna. Yn sicr, mae yna deimlad o rwystredigaeth fod yna 18 mis arall, o bosib, o waith yn mynd i ddigwydd cyn ein bod ni'n cyrraedd rhyw bwynt lle, efallai, y byddwn ni'n gweld gwahaniaeth gwirioneddol. Ac, wrth gwrs, rydych chi'n iawn hefyd i gydnabod bod yna bwysau cynyddol o safbwynt y ddarpariaeth, oherwydd rŷm ni'n ymwybodol, o gyfrifiad mwyaf diweddar y gweithlu addysg y llynedd, fod niferoedd yr athrawon yng Nghymru wedi disgyn yn flynyddol ers rhyw chwe mlynedd. Rŷm ni hefyd yn gwybod, dros y misoedd a'r blynyddoedd nesaf, fod yna gyfnod o gryn newid yn mynd i fod o fewn y gyfundrefn addysg yng Nghymru, gyda nifer o ddiwygiadau ar y gweill, o'r cwricwlwm, fel roeddech chi'n sôn, i ddatblygu proffesiynol ac yn y blaen. Felly, mi fydd y galwadau ar ein hathrawon ni a'r angen efallai i'w tynnu nhw mas o'r dosbarth yn cynyddu ar yr union amser pan fydd niferoedd athrawon yn lleihau. Ac yn y fath sefyllfa, mae'n anochel y bydd rhan gynyddol bwysig i athrawon cyflenwi i'w chwarae wrth gefnogi ysgolion. A gaf i ofyn, felly, sut ydych chi'n bwriadu sicrhau cyflenwad digonol o athrawon cyflenwi, nid mewn dwy flynedd neu mewn tair blynedd, ond yn y cyfnod tyngedfennol nesaf yma sydd i ddod?
Nid wyf yn meddwl fy mod i wedi defnyddio'r gair 'creisis', ond, yn sicr, rŷm ni'n gwybod mai rhyw 68 y cant, rwy'n meddwl, o'r targed recriwtio ysgolion cynradd sydd wedi digwydd - na, 90 y cant mewn ysgolion cynradd, 68 y cant mewn ysgolion uwchradd. Felly mae yn broblem ac mae yn storio problemau i fyny ar gyfer y blynyddoedd nesaf, ac rwy'n deall eich bod chi yn cydnabod y perig yna, wrth gwrs. Mae tua 5,000 o athrawon wedi'u rhestru fel athrawon cyflenwi gyda Chyngor y Gweithlu Addysg, ond, yn ddiddorol iawn, mae hefyd 5,000 o weithwyr cefnogi dysgu - 'learning support workers' - hefyd wedi'u rhestru fel staff cyflenwi gyda nhw, ac mae'n ymddangos i mi nad oes unrhyw ystyriaeth o'r grŵp yma wedi bod wrth edrych ar ddyfodol staff cyflenwi yng Nghymru - rhywbeth yn sicr wnaeth y tasglu, hyd y gwelaf i, ddim edrych arno fe. A oes yna berig felly fod y grŵp pwysig yma'n cael ei dan-werthfawrogi, ac a allwch chi ddweud wrthym ni sut a ble mae'r Llywodraeth yn ystyried sefyllfa gweithwyr cefnogi dysgu wrth ystyried dyfodol gwasanaethau cyflenwi?
Diolch, Lywydd. Ysgrifennydd y Cabinet, roedd adroddiad blynyddol Estyn, a gyhoeddwyd yn ddiweddar, yn nodi bod ansawdd ac amrywioldeb ansawdd addysgu yn broblem fawr yma yng Nghymru. Yn wir, dywedodd y prif arolygydd: 'Y ffactor pwysicaf o ran pa mor dda y mae dysgwyr yn datblygu a dysgu yw ansawdd yr addysgu. Fodd bynnag, addysgu yw un o'r agweddau gwannaf ar y ddarpariaeth yn y rhan fwyaf o sectorau.' A allwch ddweud wrthym beth rydych yn ei wneud i fynd i'r afael â'r broblem benodol hon, a phryd y gallwn ddisgwyl gweld newid?
Diolch i chi am eich ateb, Ysgrifennydd y Cabinet. Rwy'n hapus gyda rhai o'r datblygiadau hynny, ond wrth gwrs, canfu'r prif arolygydd broblemau gyda mwy nag ansawdd yr addysgu a'i amrywioldeb. Canfu broblemau hefyd yn ein hunedau cyfeirio disgyblion. Dywedodd fod y ddarpariaeth mewn unedau cyfeirio disgyblion yn parhau i fod yn arbennig o wael, ac wrth gwrs, rydych chi a minnau'n gwybod bod llawer o'r unigolion mewn unedau cyfeirio disgyblion yn ddysgwyr sy'n agored i niwed. Pa gamau penodol sydd ar waith gennych i godi'r safonau mewn unedau cyfeirio disgyblion?
Mae'n ymwneud â mwy na'r rhai sydd mewn unedau cyfeirio disgyblion y tu allan i ysgolion prif ffrwd; mae gennym broblemau yn ein hysgolion prif ffrwd yn ogystal. Unwaith eto, roedd canfyddiadau'r prif arolygydd yn cyd-fynd yn agos iawn â chanfyddiadau'r Rhaglen Ryngwladol Asesu Myfyrwyr, a oedd yn dangos nad yw plant sy'n fwy abl a thalentog - y plant mwy dawnus hynny - yn cyrraedd eu potensial yn ein hysgolion prif ffrwd, ac mae'n debyg nad ydynt yn cael digon o'r gefnogaeth sydd ei hangen arnynt i ddatblygu'r potensial hwnnw. Pa gamau a roddir ar waith gennych i gefnogi'r disgyblion nad ydynt yn cael y sylw y maent yn ei haeddu ar hyn o bryd, yn enwedig y plant dawnus hynny?
Diolch i chi, Lywydd. Ysgrifennydd y Cabinet, cyhoeddwyd categorïau ysgolion Cymru gennych yn ddiweddar. Ni fydd categoreiddio'r ysgolion o ddefnydd oni bai bod y wybodaeth yn cael ei defnyddio'n brydlon ac yn effeithiol er mwyn helpu ysgolion i wella; fel arall, bydd plant yn parhau i ddihoeni mewn ysgolion nad ydynt yn perfformio cystal â'r safon. A ydych yn barod i roi sicrwydd personol i'r Cynulliad ac i rieni plant mewn ysgolion sydd angen cymorth, yn enwedig y rhai yn y categori coch, y byddwch yn cymryd cyfrifoldeb personol am gefnogi a chynorthwyo'r ysgolion hynny i godi i statws gwyrdd?
Diolch i chi am hynny. O ran y categorïau coch, oren a gwyrdd, a all Ysgrifennydd y Cabinet ddweud wrthym faint o blant sy'n byw mewn dalgylchoedd lle y bernir bod yr ysgolion cynradd ac uwchradd naill ai yn y categori oren neu'r categori coch? Rwy'n siŵr fod Ysgrifennydd y Cabinet yn cytuno â mi fod gorfodi plentyn i fynd i ysgol sydd angen ei gwella yn annerbyniol a buasai'n warth cenedlaethol pe baem yn dedfrydu plentyn i ysgolion sy'n methu drwy gydol eu bywyd addysgol, felly mae'n hanfodol ein bod yn gwybod am unrhyw sefyllfa lle y mae angen gwella'r ysgolion ar y ddwy lefel.
Iawn. Diolch. Ar ôl gofyn am faint y broblem, mae'n anghywir i drin unrhyw un, wrth gwrs, yn enwedig plant, fel ystadegau. Felly, hoffwn glywed peth sicrwydd gan Ysgrifennydd y Cabinet y bydd unrhyw ysgol sydd angen cymorth yn cael ei thrin yn gyfartal o gymharu ag ysgolion eraill sydd angen help, waeth beth yw maint yr ysgol.
Diolch i chi, Mike. Buddsoddir dros £51 miliwn ym mand A y rhaglen addysg ac ysgolion yr 21ain ganrif mewn ysgolion yn Abertawe dros y cyfnod o bum mlynedd sy'n dod i ben yn 2019. O'r swm hwn, bydd dros £34 miliwn wedi cael ei wario yn etholaeth Dwyrain Abertawe.
Wel, Mike, roeddwn yn falch iawn o weld ysgol newydd Burlais a'r gwahaniaeth y mae'r adeilad yn ei wneud i addysg plant yn yr ardal. Rwyf hefyd yn falch iawn o dderbyn gwahoddiad i ymweld ag ysgol Blaenymaes. Fy niweddar nain, Mary Hall, oedd yr uwch gogydd yn Ysgol Blaenymaes am flynyddoedd lawer. Fe bliciodd lawer o datws ar gyfer y plant yn ei hamser. Felly, mae'r cyfle i ymweld â Blaenymaes yn un rwy'n ei groesawu'n fawr iawn. Rwy'n falch o gadarnhau hefyd fod gwaith ar y gweill ar hyn o bryd i ddatblygu band B y rhaglen addysg ac ysgolion yr 21ain ganrif, ac mae ton nesaf y buddsoddiad hwn i fod i ddechrau yn 2019 a rhedeg dros y cyfnod o bum mlynedd nes 2024.
Wel, mae'n siomedig y bydd oedi ar y cynllun datblygu lleol, gan mai un o egwyddorion craidd y rhaglen ysgolion yr 21ain ganrif yw sicrhau bod gennym y nifer cywir o leoedd ysgol yn y lle iawn. Yn aml, mae'r cynigion i ddatblygu cytref neu dref neu bentref penodol yn allweddol yn y broses o gymeradwyo grant i ysgol 21ain ganrif, a allai fod â chapasiti mwy nag sydd ei angen ar hyn o bryd, oherwydd ein bod yn gwybod bod tai'n mynd i gael eu hadeiladu. Bydd fy swyddogion yn parhau i weithio'n agos iawn gyda chyngor Abertawe i sicrhau na fydd oedi yn eu hadran gynllunio yn effeithio ar ein gallu i wneud yr hyn yr wyf am ei wneud, a'r hyn y mae'r Aelod am ei wneud, rwy'n siŵr, sef gweld buddsoddiad parhaus yn ysgolion Abertawe.
Wel, fel y dywedais, Dai, mae swyddogion yn parhau i siarad yn rheolaidd gyda chyngor dinas Abertawe. Rydym am sicrhau bod y cynigion sydd ar hyn o bryd ym mand A y rhaglen yn cael eu cyflawni, ac rydym am sicrhau gwerth gorau am arian Llywodraeth Cymru pan ddaw band B yn weithredol. Rydym yn gwneud hyn mewn dull partneriaeth, felly mae angen dealltwriaeth glir o'r hyn y mae cyngor Abertawe yn awyddus i'w wneud, ac fel y dywedais, ni fuasem yn disgwyl i unrhyw oedi yn yr adran gynllunio effeithio ar ein gallu i fuddsoddi yn y capasiti ysgolion sydd ei angen ar Abertawe, ni waeth a yw'r capasiti hwnnw'n gyfrwng Cymraeg neu Saesneg.
Bydd yr Aelod yn ymwybodol fod y broses o gynllunio darpariaeth cyfrwng Cymraeg yn rhan o gylch gwaith fy nghyd-Aelod, y Gweinidog sydd â chyfrifoldeb dros yr iaith, ac sydd ar hyn o bryd yn ystyried y ffordd orau o sicrhau bod y cynlluniau Cymraeg mewn addysg a gyflwynwyd yn ddigonol ac yn uchelgeisiol. Rydym yn deall bod gan addysg rôl allweddol i'w chwarae os ydym yn mynd i gyrraedd targed Llywodraeth Cymru o 1 filiwn ychwanegol o siaradwyr Cymraeg. O brofiad fy nheulu fy hun, lle y cafodd yr iaith ei cholli yn fy nghenhedlaeth i a chenhedlaeth fy ngŵr, gwn fod y gallu i fynychu ysgol gynradd cyfrwng Cymraeg wedi dod â'r iaith yn ôl i fy nheulu, ac rwy'n hynod o falch o weld plant y mae eu rhieni'n siarad Saesneg yn gallu siarad â'u rhieni yn Saesneg a siarad â'u mam-gu a'u tad-cu yn Gymraeg yn yr un sgwrs. Dyna pam rydym wedi ymrwymo'n llwyr i sicrhau bod awdurdodau lleol yr un mor uchelgeisiol â ninnau dros addysg cyfrwng Cymraeg yng Nghymru.
Mae'n dda clywed bod Ysgrifennydd y Cabinet yn cefnogi'r hyblygrwydd hwnnw. Yn y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg yr wythnos diwethaf, dywedodd Undeb Cenedlaethol yr Athrawon fod CPA yn broblem fawr mewn ysgolion cynradd yn benodol. Neil Foden o NUT Cymru a ddywedodd fod ysgolion yn rhyddhau athrawon ar gyfer y 10 y cant gofynnol o'u hamser addysgu ac yn eu rhyddhau o'u llwyth gwaith, sydd i'w groesawu ac yn beth da. Fodd bynnag, dywedodd hefyd fod llawer o ysgolion yn cyflawni hyn drwy ddefnyddio staff heb statws athro cymwysedig, megis cynorthwywyr dosbarth neu gynorthwywyr addysgu lefel uwch. Gall hyn olygu - a dyma beth a ddywedodd - nad yw disgyblion yn cael eu haddysgu gan athro cymwysedig am yr hyn sy'n cyfateb i un mis mewn blwyddyn academaidd. Mae angen i ni ddod o hyd i ateb i hyn os yw hynny'n wir. Felly, lle y bo angen lleihau capasiti addysgu mewn rhai ysgolion o bosibl, oni fuasai'n fwy priodol defnyddio'r capasiti addysgu hwnnw i gyflenwi dros CPA, fel athro fel y bo'r angen, efallai, gyda chyfrifoldeb am gyflenwi dros CPA, neu ddod o hyd i atebion creadigol eraill i'r broblem hon?
Ysgrifennydd y Cabinet, fel cadeirydd dau gorff llywodraethu, rwy'n aml yn meddwl bod gan athrawon ffordd o weithio sy'n debyg i'n ffordd ni o weithio. Mae angen iddynt wneud llawer o waith paratoi. Mae'n rhaid iddynt wneud llawer o waith gyda'r nos ac yn ystod yr hyn y mae pobl yn cyfeirio ato'n gyson fel gwyliau. Ond weithiau, mae angen i chi gael amser wedi'i neilltuo - pan fyddwn ni yn y swyddfa, ond pan fyddant hwy yn yr ysgol - er mwyn iddynt allu cael gafael ar gydweithwyr a ffynonellau cyngor, ac er mwyn iddynt allu cynllunio. Mae'n wirioneddol bwysig fod 10 y cant o'r amser yn cael ei neilltuo ar eu cyfer.
Diolch i chi, Hefin. Cyhoeddais fy mwriad yr wythnos diwethaf i ymgynghori ar sefydlu awdurdod strategol newydd i oruchwylio addysg a hyfforddiant ôl-orfodol. Buasai hyn yn hybu cydweithio, yn dileu rhwystrau i gynnydd ac yn creu llwybrau dysgu di-dor ar draws pob elfen o addysg a hyfforddiant ôl-orfodol, gan gynnwys addysg bellach ac uwch.
Diolch i chi am hynny. Mae'r awydd ar ran Gweinidogion Cymru eisoes wedi ei fynegi i CCAUC mewn llythyr cylch gwaith ychwanegol a aeth allan yn gynharach yr hydref hwn, a buasai llythyrau cylch gwaith yn y dyfodol yn ceisio adeiladu ar hyn. Mae'n syndod i mi pa mor bwysig yw'r cyfleoedd hyn. Unwaith eto, y bore yma, gyda Dawn Bowden, roeddwn yng ngholeg Merthyr Tudful. Cyfarfuom â myfyrwyr yno y bore yma a oedd yn gwneud y ddwy flynedd gyntaf o'u cwrs ar y campws ym Merthyr Tudful ac yn mynd ymlaen wedyn i astudio ym Mhrifysgol De Cymru i gwblhau eu graddau. Mae llawer o'u myfyrwyr sy'n astudio Safon Uwch, er enghraifft, yn camu ymlaen wedyn i astudio ar lefel uwch yn yr un sefydliad, a'r hyn sydd wedi bod yn hanfodol i godi lefelau uchelgais yn y gymuned honno, sydd wedi cael amser anodd iawn, yw'r cysylltiad agos hwn rhwng y coleg addysg bellach a'r sefydliad addysg uwch. Wrth i ni weithio tuag at un awdurdod addysg drydyddol, byddaf yn parhau i fynegi fy awydd, a pha mor bwysig ydyw yn fy marn i, i CCAUC yn fy nghyfarfodydd rheolaidd gyda'r cadeirydd a'r prif weithredwr, a bydd fy swyddogion yn monitro unrhyw dystiolaeth a geir gan CCAUC i weld bod ysbryd y llythyr cylch gwaith wedi cael ei gyflawni mewn gwirionedd.
Diolch i chi am hynny. Nid wyf yn ystyried bod unrhyw elfen o'r sector yn bwysicach nag unrhyw un o'r lleill, a mynegais hynny'n eithaf clir yn fy natganiad ar Hazelkorn yr wythnos diwethaf. Pwrpas yr awdurdod addysg drydyddol newydd yn rhannol fydd sicrhau y gallwn gael parch cydradd rhwng y gwahanol fathau o astudio, a bydd yr adnoddau a fydd yn helpu i yrru nid yn unig cyfleoedd bywyd yr unigolion sy'n astudio, ond a fydd hefyd yn hybu economi Cymru, yn sylfaenol i'w gwaith wrth iddynt gomisiynu rhaglenni astudio, dysgu seiliedig ar waith a'r ddarpariaeth sgiliau.
Hoffwn ddiolch i'r Gweinidog am yr ymateb hwnnw. Fel rhywun sydd wedi bod yn dysgu Cymraeg ers blynyddoedd lawer, rwy'n gwybod pa mor anodd yw hi i ddysgu fel oedolyn. Mae'r Gweinidog wedi dweud bod yna 8,804 o blant pum mlwydd oed mewn ysgolion cyfrwng Cymraeg ar hyn o bryd, sy'n cyfateb, gan ragdybio disgwyliad oes o 85 mlynedd, i rywbeth tebyg i 850,000 o siaradwyr Cymraeg - ychydig bach yn llai o bosibl - o siaradwyr Cymraeg yn 2097. Hynny yw, oni bai bod mwy o blant pum mlwydd oed yn dechrau mewn addysg cyfrwng Cymraeg dros y blynyddoedd i ddod. A yw'r Gweinidog yn cydnabod y rhifau hyn, ac a all ddweud sut y mae'r Llywodraeth yn bwriadu cynyddu'r niferoedd hyn, fel ein bod yn cyrraedd 1 filiwn erbyn 2097?
Weinidog, roeddwn yn fodlon gyda'ch tôn gadarn mewn perthynas â'r cynlluniau strategol Cymraeg mewn addysg, sy'n cael eu datblygu gan awdurdodau lleol ledled Cymru. Rydych chi a minnau'n rhannu'r uchelgais i gynyddu nifer y siaradwyr Cymraeg yma yng Nghymru, ond ni fyddwn byth yn cyflawni'r uchelgais hwnnw oni bai bod digon o athrawon Cymraeg eu hiaith yn ein hystafelloedd dosbarth. Mae gennym broblem enfawr ar hyn o bryd, sy'n dechrau datblygu, ac yn mynd i barhau i ddatblygu, gyda gostyngiad enfawr yn nifer y bobl sy'n dod i'r proffesiwn addysgu sy'n hyfedr yn y Gymraeg ac yn gallu addysgu drwy gyfrwng y Gymraeg. Pa gamau sydd ar y gweill gennych, gydag Ysgrifennydd y Cabinet, i ddenu pobl i'r proffesiwn sy'n mynd i allu cyflawni'r uchelgais godidog yr ydym i gyd yn ei rannu ar gyfer Cymru?
Mae cymorth ar gyfer STEM mewn ysgolion yn flaenoriaeth allweddol ac rydym yn buddsoddi mewn adeiladu capasiti ar gyfer pynciau gwyddoniaeth. Bydd ein diwygiadau addysg yn sicrhau newidiadau wedi'u harwain gan addysgwyr ac yn seiliedig ar dystiolaeth i'r cwricwlwm STEM, gyda rhwydweithiau rhagoriaeth i gefnogi ein gweithlu addysgu yn y dyfodol.
Diolch i chi am hynny. Rwyf wedi bod yn rhoi amryw o gamau cadarnhaol ar waith i ddenu rhagor o ferched i astudio pynciau STEM, yn gysylltiedig â'r camau gweithredu addysg a nodwyd yn yr adroddiad a grybwyllwyd gennych,'Menywod Dawnus ar gyfer Cymru Lwyddiannus'. Ond er mwyn gwneud y gwahaniaeth hwnnw, rwyf am weld ein haddysgwyr proffesiynol - maent angen cymorth i wneud i hynny ddigwydd. Dyna pam y mae'r rhwydweithiau cenedlaethol ar gyfer rhagoriaeth mewn mathemateg a gwyddoniaeth a thechnoleg, a gyhoeddais yn ddiweddar, yn wynebu'r dasg o ystyried materion cydraddoldeb rhwng y rhywiau. Felly, mae hynny mewn gwirionedd yn rhan benodol o'r hyn yr ydym yn disgwyl iddynt ei wneud. Ar wahân i'r rhieni, ein gweithlu addysgu sy'n dylanwadu fwyaf ar ddewisiadau astudio pobl ifanc. Felly, mae'n hanfodol fod y rhai sy'n gweithio ym maes STEM yn ein hysgolion, o dair oed - gan fod yn rhaid i ni gael profiadau gwyddonol gwych yn gynnar yn ystod gyrfa addysgol plentyn - i 18 oed yn cael eu cynorthwyo i wella profiadau merched a'r ffordd berthnasol a chynhwysol y maent yn cyflwyno STEM mewn ysgolion. Rydych yn llygad eich lle ynglŷn â ffiseg. Mae llawer o ferched yn astudio bioleg, ychydig yn llai ohonynt yn astudio cemeg ac yna mae gennym ostyngiad sylweddol yn nifer y merched sy'n astudio ffiseg, felly yn arbennig gyda'r grant ar gyfer ffiseg, rydym yn ariannu rhaglen Rhwydwaith Ysgogi Ffiseg y Sefydliad Ffiseg, sy'n darparu mentora anarbenigol ar gyfer athrawon ffiseg: dull y gwyddom fod iddo hanes profedig yn gwella'r ddarpariaeth i ferched hyd at astudiaethau ffiseg Safon Uwch.
Diolch i chi, Jenny. Fel y gwyddoch, cafodd y rhaglen ei sefydlu'n wreiddiol fel rhaglen dwy flynedd. Cafodd y rhaglen ei hymestyn am drydedd flwyddyn. Rwyf wedi gwneud penderfyniad i ymestyn y cymorth i ysgolion Her Ysgolion Cymru tan ddiwedd y flwyddyn academaidd hon yn hytrach na'r flwyddyn ariannol. Hefyd, bydd gennym gyllid ar gyfer mynd i'r afael â mathau newydd o ymyriadau yn yr ysgolion hynny nad ydynt wedi gwneud cynnydd. Er fy mod yn llwyr gydnabod bod llawer o'r ysgolion yn y rhaglen wedi gwneud cynnydd sylweddol, yn anffodus ceir lleiafrif o ysgolion lle nad yw'r canlyniadau wedi gweld cynnydd o'r fath ac mewn rhai achosion, maent hyd yn oed wedi llithro ymhellach ar ôl. Rwy'n siŵr y byddech yn cytuno fod angen i ni ailganolbwyntio ein hymdrechion ar yr ysgolion hynny. O ran yr ysgolion sydd wedi gwneud cynnydd, nid ydym am iddynt lithro ar ôl. Dyna pam rydym wedi gofyn i'r consortia sicrhau bod yr holl ysgolion hynny'n cael rhaglen barhaus o gymorth a mentora wedi'i chytuno gyda'r gwasanaeth gwella ysgolion. Yn ddiweddar, roeddwn gyda phennaeth, gydag Alun Davies, yn etholaeth Blaenau Gwent yn siarad gydag ef am ei gynllun yn dilyn Her Ysgolion Cymru, sydd eisoes wedi cael ei gytuno gyda'r consortiwm Gwasanaeth Cyflawni Addysg, cynllun y mae'n hapus iawn ac yn fodlon iawn ag ef, a buaswn yn disgwyl bod yr enghraifft honno'n cael ei hailadrodd yn yr holl ysgolion yr effeithir arnynt.
Diolch yn fawr, ac edrychaf ymlaen at weld eich datganiad chi am y cynlluniau hynod siomedig yma. Rydych chi hefyd wedi cyhoeddi'ch awydd i ddiwygio Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011 yr wythnos diwethaf a'r bwriad o gyflwyno Papur Gwyn cyn yr haf er mwyn hyrwyddo trafodaeth gyhoeddus ar ddarpariaeth y Bil newydd. Nid oedd yn glir i mi o'r datganiad beth yn union fydd gorchwyl y Bil newydd. Er enghraifft, a fydd y Bil yn cwmpasu addysg Gymraeg a meysydd strategol eraill, neu ai dim ond safonau'r iaith a fydd o dan sylw? Wedyn, beth yn union fydd statws y strategaeth Gymraeg yn ystod yr ymgynghoriad ar y Papur Gwyn? Pryder sydd gen i yw y bydd y broses o ddeddfu, yn hytrach na gweithredu o fewn y gyfundrefn sydd gennym ni ar hyn o bryd, yn arafu yn ddirfawr yr ymdrechion i gyrraedd y targed o 1 filiwn o siaradwyr erbyn 2050.
Yr eitem nesaf ar ein hagenda ni yw'r cwestiwn brys, ac rwyf wedi dewis un o dan Reol Sefydlog 12.66. Rwy'n galw ar Adam Price i ofyn y cwestiwn brys.