BangorAI/exl2-wiki-calibration-set-cy huggingface dataset:
Yn dilyn y cwestiwn hwnnw, mae'n amlwg fod yr ansawdd aer ym Mhort Talbot, Ysgrifennydd y Cabinet, wedi cael sylw fel un o'r gwaethaf yng Nghymru. Yn wir, dywedodd adroddiad Sefydliad Iechyd y Byd a gyhoeddwyd yn ddiweddar mai dyna'r ansawdd aer gwaethaf yn y DU mewn perthynas â rhai gronynnau, ac yn sicr mae'n un o'r rhai gwaethaf yn y DU. Rwy'n deall y problemau sydd gennym. Mae gennym ardal ddiwydiannol iawn, mae gennym lain arfordirol gul gyda'r M4 yn rhedeg drwyddi, ac maent yn effeithio ar lefelau llygredd a gronynnau, ond mae angen i ni wneud mwy mewn gwirionedd i leihau unrhyw gynnydd. Rwy'n deall bod Llywodraeth Cymru wedi comisiynu gwaith gan Brifysgol Birmingham a Choleg y Brenin, Llundain i edrych ar oblygiadau ansawdd aer. A allech roi datganiad am ganlyniadau'r gwaith ymchwil hwnnw ac a allwch sicrhau hefyd y bydd modd gwella'r problemau sy'n codi o ansawdd aer ym Mhort Talbot, am ein bod yn wynebu rhai o'r heriau sydd o'n blaenau?
Diolch. Mae perygl llifogydd i eiddo yn Abercynon, Aberaman, Cilfynydd, Cwm-du ac Ynysboeth yn fy etholaeth wedi cael ei leihau drwy raglen lliniaru llifogydd gwerth miliynau o bunnoedd Rhondda Cynon Taf, a ariennir gan raglen gyfalaf y cyngor, arian Llywodraeth Cymru a chyllid datblygu rhanbarthol Ewrop. A ydych chi'n cytuno y gallai'r cynlluniau hyn i ddiogelu cartrefi a theuluoedd rhag y dinistr a achosir gan lifogydd fod mewn perygl pe na baem yn rhan o'r UE?
Ysgrifennydd y Cabinet, mae gwella a chynnal a chadw cwlfertau yn allweddol i amddiffyn rhag llifogydd yn effeithiol, ac os oes unrhyw un yn ardaloedd cymoedd fel Cwm Cynon wedi gweld pa mor gyflym y gall y cyrsiau dŵr hynny symud, mae'n wirioneddol frawychus. Mae yna lawer y gallwn ei wneud i gynnal cwlfertau drwy ddefnyddio technoleg newydd a chamerâu. Mae hyn yn rhywbeth y mae'n rhaid i ni ei wneud, gyda lefel uchel o wyliadwriaeth, ac mae'n galw am fuddsoddiad helaeth wrth gwrs.
Diolch. Mae cynllun adfer natur Cymru yn amlinellu ein hamcanion a'n camau gweithredu ar gyfer cyflawni ein huchelgais i wrthdroi'r dirywiad mewn bioamrywiaeth erbyn 2020. Bydd hyn yn cyfrannu at les y genedl a rheolaeth gynaliadwy ar ein hadnoddau naturiol.
Roeddwn yn falch iawn o weld hynny yr wythnos diwethaf. Cefais gynnig y draenog, ond penderfynais y buaswn yn hyrwyddo holl fioamrywiaeth Cymru. [Torri ar draws.] Roeddwn yn tybio efallai ei fod braidd yn bigog. [Chwerthin.] Ond rwy'n cefnogi rôl hyrwyddwyr rhywogaethau. Rwy'n credu ei bod yn fenter wirioneddol dda, gan y bydd yn tynnu sylw at bwysigrwydd rhywogaethau, eu hanghenion cynefin, a'r rhan gwbl hanfodol y maent yn ei chwarae mewn ecosystemau iach, gweithredol. Rwy'n credu bod hyn yn rhan annatod o ymagwedd ehangach y mae angen i ni ei chael mewn perthynas â rheoli ein hadnoddau yn gynaliadwy, ac rydych yn hollol gywir am ysgolion a phlant ifanc a phlant yn eu harddegau. Rwy'n credu nad oes ond angen i chi edrych ar y ffordd y mae ailgylchu - . Rwy'n credu bod hynny wedi mynd i mewn i'r ysgolion yn gynnar iawn, ac yn awr i'r plant hynny, wrth iddynt dyfu, mae ailgylchu yn rhan o'u bywydau bob dydd. Felly, os gallwn ddechrau eu hannog yn ifanc, credaf ei fod yn syniad da iawn, ac mae'r Gweinidog addysg yn y Siambr ac yn clywed hyn, felly rwy'n siŵr y bydd hi'n ystyried hynny, hefyd.
Roeddwn am ddweud fod hwnnw, yn fy amser i, yn cael ei alw'n Tufty. Rwy'n credu eich bod yn nodi pwynt pwysig iawn, ac yn sicr, byddaf yn cyfarfod yn rheolaidd iawn gyda Cyfoeth Naturiol Cymru i drafod coedwigaeth. Mae'n hynod bwysig i'n gwlad, felly rwy'n hapus iawn i fwrw ymlaen â hynny.
Diolch i chi am yr ateb hwnnw, Ysgrifennydd y Cabinet, ac fel y dywedwch, amcangyfrifiwyd bod nifer fawr o bysgod wedi'u lladd. Ond un digwyddiad yn unig yw hwn, neu'r digwyddiad diweddaraf, ar y rhan honno o'r dŵr, ac nid dyma'r tro cyntaf y cafwyd digwyddiad o'r fath. Cafwyd digwyddiad arall pan ollyngodd tua 10,000 galwyn o fiswail i nant yn nyffryn Tywi ym mis Mawrth 2015. Wrth gwrs, rwy'n croesawu'r ffaith fod swyddogion Cyfoeth Naturiol Cymru yn ymchwilio i ffynhonnell y biswail a hefyd mae'r llygredd hwnnw bellach wedi dod i ben, ond fy nghwestiwn i chi yw: pa asesiad a wnaed, neu a fydd yn cael ei wneud, o ran yr effaith ar adferiad hirdymor y rhan honno o'r dŵr? Ac a allwch hefyd gadarnhau pa waith sy'n cael ei wneud i leihau'r tebygolrwydd y bydd gollyngiadau biswail tebyg yn digwydd yn y dyfodol, yn ogystal â sicrhau bod y rhai sy'n niweidio ein hamgylchedd gwych yn cael eu dwyn i gyfrif am wneud hynny?
Diolch. Yn gyffredinol, nid yw ardaloedd gwledig yn cael eu heffeithio gan lefelau sylweddol o lygredd o ganlyniad i draffig, oherwydd y cyfeintiau llai o draffig mewn lleoliadau gwledig. Mae gan nifer fach o drefi gwledig lefelau uchel o lygryddion a gynhyrchir gan draffig. Mae awdurdodau lleol yn rhoi cynlluniau gweithredu ansawdd aer ar waith er mwyn lleihau llygredd yn y lleoliadau hyn.
Wel, yn amlwg, cyfrifoldeb yr awdurdod lleol yw'r ffyrdd dan sylw. Gwn fod swyddogion wedi bod yn siarad â Chyngor Dinas Casnewydd, sydd wedi comisiynu asesiad traffig ac ansawdd aer yng Nghaerllion yn ddiweddar. Yr hyn y maent eisiau ei wneud yw nodi mesurau sy'n gysylltiedig â thraffig, a fuasai, pe gellid eu rhoi ar waith, yn gwella ansawdd aer, a sŵn hefyd o bosibl. Rwyf wedi gofyn i swyddogion gadw mewn cysylltiad agos â hwy er mwyn bwrw ymlaen â hyn.
Diolch i'r Aelod am ei gwestiwn. Mae pobl a chymunedau ledled Cymru yn amlwg yn elwa o'r ffaith fod y DU yn aelod o'r Undeb Ewropeaidd, drwy swyddi sy'n dibynnu ar fynediad rhydd i'r farchnad sengl a thrwy gyllid gwarantedig yr UE. Bydd y swyddi hynny a'r £500 miliwn y mae cymunedau yng Nghymru yn ei dderbyn bob blwyddyn gan yr UE mewn perygl pe bai'r DU yn gadael yr Undeb Ewropeaidd.
Rwy'n credu y dylai pobl y DU a phobl Cymru fod yn glir iawn yfory - mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn glir iawn ein barn fod bod yn rhan o'r UE yn hanfodol ar gyfer ffyniant Cymru. Os yw'r DU yn pleidleisio dros adael, rydym yn asesu y bydd cymunedau Cymru yn waeth eu byd. Mae angen buddsoddiad busnes a gweithlu medrus i gymunedau allu ffynnu. Felly, gadewch i ni beidio â dibrisio grym y bleidlais yfory dros aros i mewn er mwyn sicrhau buddsoddiad a dyfodol Cymru - mae'n bleidlais bwysig.
Yn wir. Mae cymunedau ledled Cymru yn elwa o filiynau o gyllid yr UE - dros £500 miliwn y flwyddyn. Mae adfywiad llawer o drefi a chymunedau ar draws Cymru yn cael ei gefnogi - Pontypridd, Llanelli, Y Rhyl, i enwi rhai yn unig. Disgwylir y bydd campws arloesedd Abertawe a gefnogir gan yr UE yn creu £10 biliwn o effaith economaidd yn rhanbarth y de-orllewin yn ystod y 10 mlynedd nesaf. Bydd pob un wedi cael ei roi mewn perygl yn ddiangen os byddwn yn gadael yfory.
Gallaf weld yn glir pam eich bod yn eistedd mor agos at eich cyd-Aelodau yn UKIP. Gadewch i mi ddweud wrth yr Aelod - gadewch i mi atgoffa'r Aelod am yr etholaeth y mae'n ei chynrychioli yn Ynys Môn. Gadewch i mi ei atgoffa y bydd £10 miliwn o arian yr UE ar gyfer y prosiect sgiliau a chyflogaeth a chyflogeion yn helpu 500 o fusnesau a 7,000 o bobl ar draws gogledd Cymru. A wyddai fod arian yr UE wedi helpu gweithwyr gorsaf bŵer yr Wylfa i ennill sgiliau newydd a dod o hyd i gyfleoedd cyflogaeth newydd? Mae'r Aelod yn rhoi hynny i gyd mewn perygl a dylai gofio hynny pan fydd yn mynd i'r blwch pleidleisio.
Diolch, Weinidog, am yr ateb. Byddwch yn gwybod, Weinidog - o'r profiad gawsom ni yn y Cynulliad diwethaf pan oedd, rwy'n meddwl, y mwyafrif ar draws y pleidiau am gael gwared ar yr amddiffyniad yma - nad oedd modd cyflawni hynny yn y ffordd yr aed o'i chwmpas hi gan y Llywodraeth ac yn y ffordd y mae deddfwriaeth yn gweithio yma. Tra fy mod yn derbyn yn llwyr bod yn rhaid - wel, dim bod yn rhaid, ond, yn y cyd-destun yma, ei bod yn briodol - i'r Llywodraeth gynnig deddfwriaeth inni ei thrafod, ym mha ffordd y gallai'r Llywodraeth adeiladu'r consensws trawsbleidiol yna i sicrhau bod unrhyw ddeddfwriaeth yn llwyddo a'n bod yn gallu delifro ar y 'commitment' yma?
Rwy'n croesawu'r ffaith fod y Llywodraeth am symud ymlaen ar y ddeddfwriaeth hon ar sail drawsbleidiol yn fawr iawn ac rwy'n siŵr y byddwn yn gallu cael consensws er mwyn cyflwyno hyn. A wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet ddweud wrthym a yw'n credu bod yna gymalau cadw yn y Bil Cymru drafft a fyddai'n effeithio ar gymhwysedd Llywodraeth Cymru i gael gwared ar amddiffyniad cosb resymol?
Ysgrifennydd y Cabinet, a ydych yn derbyn bod llawer o rieni sy'n caru eu plant yn defnyddio ychydig bach o gosb resymol fel modd o ddisgyblu eu plant, ac y gall defnydd gormodol o ffurfiau eraill ar ddisgyblaeth hefyd fod yr un mor gamdriniol i blant o'u defnyddio'n anghywir? Pa gamau rydych yn eu cymryd fel Llywodraeth i sicrhau ffocws ar sgiliau rhianta cadarnhaol a'u bod yn cael eu hegluro ar draws y wlad i roi cyfle i rieni sy'n defnyddio cosb resymol allu defnyddio dulliau eraill o geryddu? Gwn fod rhywfaint o waith wedi'i wneud ar hyn yn y gorffennol ac rwy'n gobeithio'n fawr y byddwch yn ceisio ymestyn y rhaglen rhianta cadarnhaol i bob rhan o Gymru yn y dyfodol.
Rwy'n galw yn awr ar lefarwyr y pleidiau i ofyn cwestiynau i Ysgrifennydd y Cabinet. Yn gyntaf, yr wythnos yma, llefarydd Plaid Cymru, Bethan Jenkins.
Diolch i'r Aelod am ei chwestiwn a'i neges o ewyllys da, ac yn yr un modd i'r Aelod a fydd yn fy nghysgodi. Mae tlodi bellach yn gyfrifoldeb i bob un o Ysgrifenyddion y Cabinet a holl Weinidogion y Llywodraeth, ac mae gennym oll rôl ar y cyd. Mae gennyf faterion penodol sy'n ymwneud â thlodi gyda chymunedau, a byddaf yn gweithio gyda fy nhîm yn y Llywodraeth i ddatrys rhai o'r problemau hynny. Byddaf yn gwneud datganiad cyn bo hir am egwyddorion yr adran hon a'r hyn rydym yn ceisio ei gyflawni. Rwy'n credu bod mynd i'r afael â thlodi yn heriol iawn i unrhyw Lywodraeth. Yn y 17 mlynedd rydym wedi bod mewn grym yma, mae yna bethau y gallwn eu lliniaru a cheisio lliniaru yn eu herbyn, ond nid yw'r holl ddulliau ar gyfer mynd i'r afael â'r tasgau heriol sydd o'n blaenau yn ein meddiant ni. Rwy'n ceisio canolbwyntio fy mhortffolio yn awr yn benodol ar ddau faes: y cyntaf yw adfywio economaidd, a'r ail yw lles. Mae'r agwedd les ar hyn yn ymwneud â mynd i'r afael â phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod, gan fy mod yn credu, os gallwn drwsio cymunedau ar oedran ifanc - ymyrraeth gynnar gyda phobl ifanc - mae gennym lawer gwell cyfle yn y tymor hir. Ond byddaf yn dod yn ôl i'r Siambr gyda mwy o fanylder, ac rwy'n hapus i rannu mwy o fanylion â'r Aelod mewn cyfarfod preifat os yw'r Aelod yn dymuno hynny.
Mae gennym lawer o raglenni gwrthdlodi a rhaglenni sgiliau ac rwy'n gweithio gyda'r Gweinidog sy'n gyfrifol am hynny. Un o'n hymrwymiadau yw creu 100,000 o brentisiaethau newydd, gan weithio gyda'r rhaglen Cymunedau yn Gyntaf a Cymunedau am Waith. Mae Cymunedau am Waith yn cael ei roi mewn perygl mawr oherwydd y refferendwm yfory. Os byddwn yn gadael yr UE, beth fydd yn digwydd i'r cynllun, o ran y bobl sy'n rhan o'r rhaglenni hynny, a rhaglenni ar gyfer y dyfodol? Mae gennyf ystadegau ar gyfer y rhaglenni a oedd gennym yn ystod y Llywodraeth ddiwethaf, a byddwn yn hapus i ysgrifennu at yr Aelod a'u rhoi yn y Llyfrgell, Lywydd.
Mae cynhwysiant ariannol a llythrennedd ariannol yn rhywbeth rydym yn ceisio'u cynnwys yn rhaglen y cwricwlwm. Byddaf yn gweithio gyda'r Gweinidog addysg i weld sut y gallwn hyrwyddo hynny yn ystod yr wythnosau nesaf. Efallai y byddai'r Aelod hefyd yn hoffi ysgrifennu at y Gweinidog addysg i ddweud sut y gallai ei helpu i roi sylw blaenllaw i hynny yn ein hysgolion a'n colegau ledled Cymru.
Diolch i'r Aelod am ei gwestiwn, ond, edrychwch, ni allwch gadw eich dwylo yn lân ar hyn, Mark. Dywedais yn gynharach fod trechu tlodi yng Nghymru yn arbennig o anodd am nad oedd gennym yr holl ddulliau yn ein meddiant. Mae Llywodraeth Geidwadol y DU wedi torri £1.2 biliwn oddi ar gyllid Cymru, ac mae hynny'n effeithio ar wasanaethau cyhoeddus. Felly, er y byddwn yn ceisio ac yn parhau i weithio gyda'n partneriaid i gyflawni gwell canlyniadau ar gyfer ein teuluoedd ledled Cymru, carwn ofyn hefyd i'r Aelod gyflwyno sylwadau i Lywodraeth y DU i chwilio am gyllid teg i Gymru, fel y gallwn ei drosglwyddo ymlaen i deuluoedd yma yng Nghymru.
Wrth gwrs, rwy'n cydnabod yr holl faterion a nodwyd yn yr adroddiad hwnnw, ond rwy'n credu mai'r pwynt rydych wedi colli golwg arno'n llwyr oedd y ffaith fod angen cyllid i weithredu llawer o'r rhaglenni hyn. Ac rydym yn wynebu heriau eithriadol yn y ffordd rydym yn rheoli ein cyllidebau oherwydd yr her y mae Llywodraeth y DU wedi ei gosod i ni. Rydym yn edrych gyda'n gilydd ar sut rydym yn trechu tlodi ar draws Ysgrifenyddiaeth y Cabinet. Byddwn yn parhau i wneud hynny er lles gorau ein plant.
Cyfeiriaf yr Aelod at y strategaeth trechu tlodi a'r strategaeth tlodi plant y byddwn yn eu hadnewyddu eleni.
Efallai y byddai'r Aelod yn dymuno gofyn y cwestiwn i'r Prif Weinidog, gan mai rhywbeth a ddywedodd ef oedd hynny nid rhywbeth a ddywedais i. Ond mae gennyf farn ar hyn; mae'r Prif Weinidog wedi bod yn glir iawn ynglŷn â phwysigrwydd bod yn aelod o'r Undeb Ewropeaidd, ac i Gymru fod yn aelod o'r UE. Mae'r Aelod - rwy'n gwybod nad yw'n byw yng Nghymru yn draddodiadol, ac nad oes ganddo ddiddordebau Cymreig - ond yr hyn sydd gennym yma, a'r hyn y mae'r Prif Weinidog yn awyddus iawn i'w wneud, yw sicrhau ei fod yn cynrychioli pobl Cymru'n dda, a thrwy fod yn rhan o'r UE y mae gwneud hynny.
Nid yw sylwadau'r Aelod yn syndod o ystyried y blaid y mae'n rhan ohoni'n awr. Y ffaith yw bod gweithio gyda phlaid arall - gyda San Steffan - yn rhywbeth rydym yn ei wneud yn rheolaidd. Nid yw'n beth newydd i weinyddiaeth ddatganoledig wneud hynny, ond nid yw'n amhosibl i ni weithio gyda'n cyfeillion ar draws Ewrop chwaith, a dyna ddylai'r Aelod feddwl amdano'n ofalus yfory.
Nid yw'r Aelod wedi ymddangos yng Nghymru nes yn ddiweddar, cyn yr etholiad, ac mae'n debyg nad yw'n gyfarwydd iawn â llawer o'r ardaloedd rydym i gyd yn eu cynrychioli yn y Siambr hon. Ond gadewch i mi dynnu sylw at un ardal yn Sir Fynwy, sydd yn ei ranbarth ef rwy'n credu, lle mae 305 o fentrau wedi'u cynorthwyo a 430 o fentrau wedi'u creu, gyda 865 o swyddi yn Nhrefynwy ei hun, diolch i'r cyllid UE rydych chi a'ch cyd-Aelodau yn ei roi mewn perygl.
Diolch iddo am yr ateb hwnnw. Mae Llywodraeth Cymru, fesul cam, yn dod yn gyfrifol am fwy a mwy o elfennau o ddiogelwch cymdeithasol, os caf ddefnyddio term retro arall, o gymorth gyda'r dreth gyngor i'r gronfa taliadau yn ôl disgresiwn a'r Rhaglen Waith. Er gwaethaf hynny, fodd bynnag, mae dinasyddion yn y wlad hon yn dal i ddioddef yn sgil effeithiau polisïau lles atchweliadol a chosbol o Whitehall. Fel y mae wedi crybwyll ar sawl achlysur y prynhawn yma, nid oes ganddo lawer o ddulliau yn ei feddiant yn y maes hwn. Gan fod y maes polisi hwn yn biler mor hanfodol ym mholisi cyhoeddus Cymru, a wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet ymrwymo i gyhoeddi rhaglen ar wahân sy'n amlinellu sylfeini gwladwriaeth les i Gymru, a fyddai'n cynnwys y cyfeiriad teithio ar gyfer polisi gyda'r setliad datganoli cyfredol, yn ogystal â gweledigaeth ar gyfer lles yng Nghymru yn sgil trosglwyddo pwerau diogelwch cymdeithasol pellach yma?
Weinidog, byddwch wedi gweld bod y Cenhedloedd Unedig wedi cyhoeddi adroddiad damniol yn ddiweddar ar effaith mesurau caledi Llywodraeth y DU ar dlodi plant yn y DU. Yn wir, fe'i disgrifiwyd gan y Grŵp Gweithredu ar Dlodi Plant fel darllen Cyhuddiad o fethiant y llywodraeth i roi blaenoriaeth i blant yn ei phenderfyniadau ar nawdd cymdeithasol. A ydych yn rhannu fy mhryderon ynglŷn â hynny? A wnewch chi ddwyn y pryderon hynny i sylw'r gweinidog cyfatebol yn San Steffan? Ond ar ben hynny, a ydych hefyd yn rhannu fy mhryderon, os ydym yn pleidleisio dros adael yr UE yfory, y bydd yr effaith ar ein heconomi yn golygu bod plant yn debygol o ddwyn mwy fyth o faich polisïau caledi'r DU?
Canfu gwaith ymchwil diweddar gan y Sefydliad Astudiaethau Cyllid fod credyd cynhwysol yn gwneud llawer i helpu i wneud i waith dalu i lawer o'r rheini sydd ar hyn o bryd yn wynebu'r datgymhellion mwyaf difrifol. Aethant ymlaen i ddweud y bydd nifer y bobl sy'n wynebu cymhellion gwan iawn i gael gwaith yn gostwng dwy ran o dair. A yw Ysgrifennydd y Cabinet yn cytuno â'r sefydliad pan ddywed: dylai credyd cynhwysol wneud y system yn haws ei deall, lleddfu'r broses o bontio rhwng bod mewn gwaith a bod allan o waith, a chael gwared i raddau helaeth ar y datgymhellion mwyaf eithafol i weithio neu i ennill mwy a grëwyd gan y system bresennol?
Ysgrifennydd y Cabinet, efallai y byddwch yn ymwybodol o adroddiad diweddar gan Ganolfan ar gyfer Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol Rhanbarthol Prifysgol Sheffield Hallam. Roeddent yn tynnu sylw at effaith anghymesur toriadau i fudd-daliadau lles ar bobl Cymru o'i gymharu â'r DU yn ei chyfanrwydd - credaf mai dyna'r pwynt sydd eisoes wedi cael ei wneud - ac mae hyn hyd yn oed yn fwy amlwg yn y Cymoedd. Mae'n nodi y bydd y newid arfaethedig i'r lwfans tai lleol yn gwaethygu'r anghydraddoldebau hyn drwy effeithio fwyaf ar yr ardaloedd mwyaf difreintiedig eisoes, a'r pwynt cyfeirio ar gyfer gosod cyfradd y Lwfans Tai Lleol fydd 30 y cant isaf y rhenti sector preifat, mewn ardal lle mae rhenti sector preifat eisoes yn isel iawn. A wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet nodi pa drafodaethau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cael i sicrhau nad yw'r rhai sy'n cael lwfansau tai lleol yn yr ardaloedd mwyaf difreintiedig yng Nghymru o dan anfantais anghymesur ar sail y cyfrifiad o'r rhent cyfartalog a fydd yn pennu'r Lwfans Tai Lleol?
Diolch i'r Aelod dros Orllewin Casnewydd am ei chwestiwn. Yn fuan byddaf wedi cynnal trafodaethau â phob un o gomisiynwyr heddlu a throseddu Cymru er mwyn nodi cyfleoedd ar gyfer cydweithio. Rwy'n benderfynol o fynd i'r afael ag ymddygiad gwrthgymdeithasol a byddaf yn gweithio gyda'r comisiynwyr er mwyn gwneud hyn.
Wrth gwrs, mae'r Aelod yn iawn i nodi hyn. Mae ymrwymiad maniffesto Llafur Cymru i ddarparu 500 swyddog cymorth cymunedol yr heddlu yn rhywbeth a oedd yn boblogaidd iawn ar garreg y drws pan aethom at yr etholwyr y tymor diwethaf. Gan barhau â'r 101 o swyddogion cymorth cymunedol yr heddlu yng Ngwent y mae'r Aelod yn cyfeirio atynt, rwy'n cytuno y bydd y cyllid hwnnw'n parhau i wneud gwahaniaeth hollbwysig. Mae'n rhaid i ni ystyried sut y bydd y comisiynwyr heddlu a throseddu yn gweithredu mewn perthynas â swyddogion cymorth cymunedol yr heddlu; mater gweithredol iddynt hwy yw hwn. Ond mae'n rhywbeth lle rwy'n edrych ymlaen at weithio ar bolisïau ar y cyd gyda'n gilydd, a sut y gallwn fynd i'r afael â blaenoriaethau comisiynwyr heddlu a throseddu a blaenoriaethau Llywodraeth Cymru gyda'i gilydd.
Diolch am gwestiwn yr Aelod. Byddwn yn gofyn i'r Aelod fyfyrio ar yr ystadegau sydd ganddi oherwydd cefais rywfaint o gyfarwyddyd yn ddiweddar ynglŷn â Stryd y Gwynt yn arbennig. Ceir prosiect yno mewn partneriaeth â'r comisiynydd heddlu a throseddu, Alun Michael, a'r bwrdd iechyd lleol a'r gwasanaeth ambiwlans yn ymwneud â sut y maent yn rheoli'r economi nos. Mae wedi cael canlyniadau gwych o ran lleihau nifer yr achosion o droseddu a chamddefnyddio alcohol yn yr ardal benodol honno. Rwy'n credu eu bod yn ei alw'n Fan Cymorth. Cyfeiriaf yr Aelod at hynny, ac efallai ei fod yn rhywbeth y byddai'n hoffi edrych arno am ei fod yn enghraifft wych o'r hyn y gallwn ei wneud mewn cymunedau lle y ceir pwysau o ganlyniad i'r economi nos, gyda Stryd y Gwynt yn un ohonynt. Ond rwy'n credu ei fod yn newid o fod yn un o'r mannau lleiaf diogel i fod yn un o'r mannau mwyaf diogel yn y DU. Felly, byddwn yn gofyn i'r Aelod ddiweddaru'r ystadegau sydd ganddi o bosibl.
Diolch i chi am hynny. Roedd adroddiad y Ganolfan Cyfiawnder Cymdeithasol ar wella cyfleoedd bywyd yn annog Llywodraeth y DU i ystyried y pum prif lwybr at dlodi - chwalfa deuluol, diweithdra, dibyniaeth ar gyffuriau ac alcohol, dyled bersonol ddifrifol a methiant addysgol - ac yn dilyn hynny lansiodd Llywodraeth y DU ei strategaeth cyfleoedd bywyd. Mae hon yn dechrau gyda'r gred sylfaenol nad beichiau i'w rheoli yw pobl sy'n byw mewn tlodi, fod pob person yn ased i'w wireddu ac y dylid meithrin potensial pobl. Os ydych yn cytuno â hynny, ac rwy'n gobeithio eich bod, a wnewch chi edrych ar y dystiolaeth a chwilio am wybodaeth i weld a allech, a sut y gallech gyflwyno strategaeth cyfleoedd bywyd wedi'i gwneud yng Nghymru ar gyfer Cymru?
Ysgrifennydd y Cabinet, mae'r 1,000 diwrnod cyntaf yn hanfodol ar gyfer datblygiad iaith ac ar gyfer darllen ac addysg a datblygiad cyffredinol, a cheir ystadegau sy'n dangos bod plant sy'n byw mewn tlodi parhaus ddwywaith yn fwy tebygol o sgorio'n is na'r cyfartaledd mewn perthynas â chaffael iaith yn bump oed na'u cyfoedion mwy cefnog. Mae materion a nodwyd ar gyfer ymdrin â hyn yn cynnwys buddsoddi mewn ansawdd yng ngweithlu addysg y blynyddoedd cynnar, cefnogi rhieni'n well ac yn wir, arweinyddiaeth yn gyffredinol. Beth fydd Llywodraeth Cymru yn ei wneud o ran trechu tlodi drwy fynd i'r afael â'r materion hyn yn ymwneud â datblygiad a chaffael iaith yn y blynyddoedd cynnar yn benodol?
Mae hanes strategaethau Llywodraeth Cymru ar gyfer mynd i'r afael â thlodi yn ymddangos i mi, beth bynnag, yn un o osod dyheadau tymor hir er mwyn rhoi terfyn ar dlodi, ond heb osod targedau penodol byrdymor ac adnoddau priodol ar gyfer eu cyflawni. Yn aml iawn, mae'r dyheadau yn cael eu gohirio neu'u gollwng yn gyfan gwbl pan fydd y Llywodraeth yn sylweddoli nad yw hi'n bosib i'w cyflawni. Oherwydd bod amgylchiadau heddiw yn wahanol iawn i'r hyn yr oeddent ddegawd yn ôl, onid ydy hi rŵan yn bryd i ailfeddwl a chanolbwyntio ar brosiectau a pholisïau sy'n mynd i'r afael â thlodi mewn gwirionedd ac mewn modd mesuradwy?
Diolch. Mae Dechrau'n Deg wedi cael effaith drawsnewidiol ar fywydau degau o filoedd o blant ledled Cymru, gan gynnwys yn fy etholaeth, sef Cwm Cynon, yn ystod tymor diwethaf y Cynulliad. Fodd bynnag, gwn fod pryderon wedi'u mynegi ynglŷn â'r sail ddaearyddol ar gyfer dyrannu'r cymorth. Sut y mae Llywodraeth Cymru yn gweithio gydag awdurdodau lleol i sicrhau bod cymorth yn cyrraedd y plant sydd fwyaf o'i angen?
Weinidog, yn amlwg, mae gan y Llywodraeth ymrwymiad mewn perthynas â gofal plant - cael polisi gofal plant cyffredinol o hyd at 30 o oriau - ac mae'n rhywbeth rydym yn ei groesawu ac mae'n debyg i'r hyn a oedd gennym yn ein maniffesto ein hunain. A oes asesiad effaith wedi'i wneud - rwy'n sylweddoli ei bod yn ddyddiau cynnar ar y Llywodraeth - ynghylch y gallu i gomisiynu'r ddarpariaeth honno ac nad oes unrhyw risg o beryglu'r ddarpariaeth bresennol, megis mewn ardaloedd Dechrau'n Deg, megis Cwm Cynon ac ardaloedd eraill yn fy rhanbarth etholiadol? Mae yna broblem o ran y capasiti, yn amlwg, i allu cyflawni'r ymrwymiad cyffredinol hwnnw, ac nid ydym eisiau peryglu cynlluniau presennol os oes angen i'r capasiti dyfu yn y lle cyntaf.
Diolch i'r Aelod am ei gwestiwn. Yn fy mhortffolio, rydym yn cysoni rhaglenni allweddol i gynorthwyo'r rhai sy'n byw mewn cartrefi incwm isel ledled Cymru, gan gynnwys Caerffili. Mae Cymunedau yn Gyntaf, Dechrau'n Deg, Teuluoedd yn Gyntaf a'r rhaglen Cefnogi Pobl yn gweithio tuag at y nodau cyffredin o greu Cymru fwy ffyniannus a chyfartal.
Yn wir, ac fel yr Aelod, hoffwn gofnodi fy niolch i aelodau Ymddiriedolaeth Trussell, sy'n gweithio ledled y DU, ac yn enwedig yng Nghymru, am y gwaith da y maent yn ei wneud, ac effaith estynedig Ymddiriedolaeth Trussell, nad yw'n ymwneud â banciau bwyd yn unig, ond y pethau eraill y maent yn eu gwneud yn ogystal - y cyngor a'r cymorth ariannol. Caiff gwasanaethau eirioli Llywodraeth Cymru, gan weithio gyda'n gilydd i gynorthwyo'r rhai sydd mewn angen, eu hadlewyrchu yn ein strategaeth cynhwysiant ariannol. Gall cydweithrediad rhwng banciau bwyd a gwasanaethau cynghori gyda sicrwydd ansawdd gynnig help i bobl drwy gyfnod o argyfwng, ac mae Ymddiriedolaeth Trussell yn ei wneud yn dda iawn.
Am eiliad roeddwn yn meddwl fy mod wedi gweld dagrau crocodeil gan yr Aelod mewn perthynas â'i gwestiwn. Mae'n fy mhoeni bod y synnwyr o eironi a ddaw o'r meinciau hynny, o olchi eu dwylo o'r effaith a gaiff ei Lywodraeth yn y DU ar ein hetholwyr yma yng Nghymru - y rhai y mae'n honni ei fod yn eu cynrychioli yng Nghaerffili yw'r union rai sy'n aelodau, fel Hefin David - . Mae'n bwysig iawn ein bod yn gweithio gyda'n gilydd i gael y budd mwyaf i'n cymunedau, ond byddwn yn gofyn i'r Aelod ystyried ei gwestiynau a gofyn i'w gydweithwyr yn y DU efallai am ffrwd gyllido deg i Gymru.