BangorAI/exl2-wiki-calibration-set-cy huggingface dataset:
Wel, rwy'n credu bod yna ymwybyddiaeth eithaf uchel o sgrinio canser ceg y groth a sgrinio canser y coluddyn hefyd. Yr her yw sut y gallwn ei gwneud yn hawdd i bobl fanteisio ar y cyfleoedd hynny. O ran canser y coluddyn yn arbennig, nid yw'n ymwneud yn gymaint â'r cyngor y mae pobl yn ei gael, oherwydd byddwn yn dilyn y cyngor rydym yn ei gael ynglŷn â'r man mwyaf priodol i bobl gael eu sgrinio, ond mae'n ymwneud â'r prawf. Oherwydd, a dweud y gwir, nid yw'r prawf yn un dymunol iawn i orfod ei wneud ar hyn o bryd; ni wnaf ei ddisgrifio. Ond y realiti yw bod yna botensial ar gyfer prawf newydd - bydd yn haws i'w gyflawni, ac rydym felly yn llawer mwy tebygol o weld llawer mwy yn manteisio arno, a llawer mwy o wyliadwriaeth a rhybudd cynharach i bobl mewn gwirionedd. Felly, mae rhywbeth ynglŷn â sut y gall technoleg a newid helpu pobl i gael prawf sgrinio, a manteisio ar adnoddau sgrinio sydd ar gael. Felly, mae angen i ni ystyried y cynnydd a wnaed a deall os yw'r dystiolaeth yn dweud y bydd yn gwneud gwaith gwell, bydd angen i ni wneud yn siŵr wedyn ei fod yn cael ei gyflwyno mewn ffordd gyson ledled y wlad.
Diolch, Lywydd. Ysgrifennydd y Cabinet, gydag un o bob wyth o bobl yng Nghymru ar hyn o bryd yn chwilio am help ar gyfer salwch meddwl, beth fydd y Llywodraeth newydd yn ei wneud i wella amseroedd aros ar gyfer mynediad at ofal iechyd meddwl?
Diolch i chi am eich ateb, Ysgrifennydd y Cabinet, ond mae rhan o'r broblem gydag amseroedd aros am ofal iechyd meddwl yn ymwneud â chyllid. Iechyd meddwl yw'r perthynas tlawd yn ein GIG. A ydych yn cytuno y dylid clustnodi cyllid iechyd meddwl ar lefel lawer uwch na'r gwariant presennol?
Yn olaf, Ysgrifennydd y Cabinet, mae toriadau i wariant awdurdodau lleol yn bygwth gwasanaethau iechyd meddwl cymunedol. Beth y mae eich Llywodraeth yn ei wneud i gymell cynghorau yng Nghymru i ddiogelu'r gwasanaethau iechyd meddwl a ddarparant, ac i wneud mwy o ddefnydd o wasanaethau iechyd meddwl y trydydd sector?
Diolch, Lywydd. Ddwy flynedd yn ôl, mi wnaeth Plaid Cymru dynnu sylw at amseroedd aros brawychus ar gyfer sganiau MRI yng Nghymru o'u cymharu efo Lloegr a'r Alban. Roedd dros 40 y cant o gleifion bryd hynny yn aros dros chwech wythnos yma, o'u cymharu efo 1 y cant yn Lloegr a 2 y cant yn yr Alban. Rŵan, yn dilyn hynny a chryn sylw yn y wasg ar y pryd, mi wnaethoch chi ymdrech i daclo'r mater ac mae'r amseroedd aros rŵan wedi gostwng - rhyw 17.6 y cant o gleifion sy'n aros dros chwech wythnos am sgan bellach. A ydy'r ffigur yna yn dderbyniol, a pha sicrwydd a allwch chi ei roi y bydd y patrwm o fyrhau amseroedd am sgan MRI yn parhau?
Beth mae'r gwelliant, wrth gwrs, yn ei ddangos yw bod ymdrechu yn talu, ac na ddylen ni fyth dderbyn rywsut fod cyfyngiadau cyllidol, neu gynnydd mewn galw, yn arwain yn anochel at amseroedd aros hirach. Fel y dywedais i, fe gafodd sganiau MRI dipyn o sylw yn y wasg gwpwl o flynyddoedd yn ôl. Mae profion diagnostig eraill sydd ddim mor ddeniadol mewn penawdau, efallai, lle mae problemau mawr yn parhau, er enghraifft, colonosgopi neu 'cystoscopy'. Mae perfformiad yn y rheini cynddrwg rŵan ag yr oedd ddwy flynedd yn ôl, efo tua hanner y cleifion yn aros dros chwech wythnos, o'i gymharu â 6 y cant yn Lloegr a 12 y cant yn yr Alban. Mae'r offer yn rhatach ar gyfer gwneud y profion, mae yna lai o alw am y profion ac mi all rhai syrjeris GP wneud y profion eu hunain. Rŵan, ar wahân i aros am benawdau papur newydd, beth wnaiff i chi roi yr un sylw i brofion colonosgopi a 'cystoscopy' ag a wnaethoch chi i brofion MRI?
Ond mae yna gamau arloesol y gellid eu cymryd wrth gwrs. Wythnos diwethaf, mi wnaeth sefydliad Cancer Research gyhoeddi adroddiad ar y camau nesaf y maen nhw'n dymuno eu gweld yn cael eu cymryd ar gyfer strategaeth canser i Gymru. Maen nhw'n gofyn am gyflwyno targed pendant 28 diwrnod fel ein bod ni'n gallu gwella cyfraddau goroesi a, drwy hynny, maen nhw'n ychwanegu at y corws o adroddiadau awdurdodol eraill sy'n cefnogi ein polisi ni, fel Plaid Cymru, am gyflwyno targed diagnosis 28 diwrnod. Cyn yr etholiad, mi wnaeth eich Llywodraeth chi wrthod y targed yna, er bod prif oncolegwyr Prydain i gyd, mwy neu lai, yn galw amdano. Rŵan, er mwyn cyrraedd y fath darged, mi fyddai angen gwell amseroedd aros ar gyfer llawer o brofion, gan gynnwys rhoi gwell mynediad uniongyrchol i feddygon teulu, i'r system brofi ac i arbenigedd mewn profi. A wnewch chi, felly, edrych eto ar bolisi Plaid Cymru o sefydlu tair canolfan ddiagnostig, amlddisgyblaeth o'r math sydd wedi bod yn llwyddiannus iawn mewn gwledydd eraill, gan gynnwys Denmarc, fel rhan o strategaeth i leihau amseroedd am y profion diagnostig, cwbl allweddol yma?
Diolch am y cwestiwn. Ein nod yw sicrhau bod gwasanaethau iechyd tosturiol o safon uchel yn cael eu darparu i bobl Sir Benfro. Byddwn yn canolbwyntio ar wella canlyniadau i gleifion ac wrth wneud hynny, cawn ein harwain gan y cyngor a'r dystiolaeth glinigol ddiweddaraf.
Diolch am y cwestiwn. Cawsom y ddadl hon cyn yr etholiad ac rwy'n siŵr y byddwn yn ei chael fwy nag unwaith ar ei ôl. Nid wyf yn gweld y ffaith fod yr Aelod wedi'i ailethol yn ei etholaeth yn refferendwm ar y mater penodol hwn. Mae yna heriau go iawn yn yr ardal hefyd rhwng galw clir iawn am gadw gwasanaethau'n lleol ac ansawdd y gwasanaeth a ddarperir, ac fe fyddwch yn ymwybodol fod y Coleg Brenhinol Pediatreg ac Iechyd Plant wedi adolygu'r newidiadau a wnaed i'r gwasanaethau, mewn gwasanaethau mamolaeth a newyddenedigol, ac maent wedi cadarnhau na pheryglwyd gofal neb, ni ddioddefodd neb unrhyw niwed clinigol o ganlyniad i'r newidiadau ac mewn gwirionedd, roedd wedi gwella'r gwasanaeth sy'n cael ei ddarparu i'ch etholwyr. Nawr, dyna'r cyngor a'r dystiolaeth glinigol ddiweddaraf. Nid wyf yn credu y byddai unrhyw Weinidog o unrhyw blaid yn y sefyllfa hon, ar sail y dystiolaeth honno, yn penderfynu newid y gwasanaeth, gan y buasai gwneud hynny'n mynd yn groes i'r dystiolaeth honno ac yn fy marn i, yn gyfystyr â chytuno i ddarparu gwasanaeth salach i bobl Sir Benfro oherwydd y twrw cyhoeddus a gafwyd oherwydd eu bod eisiau i wasanaethau gael eu darparu'n lleol. Mae angen i ni gael cydbwysedd o ran deall y gwasanaethau sydd angen eu darparu mewn canolfannau arbenigol. Rydym angen llai o'r rheini ar draws y wlad er mwyn cyflawni canlyniadau gwell i'n pobl ac ar yr un pryd, er mwyn deall pa wasanaethau y mae gwir angen i ni eu darparu'n lleol a chael mwy o'r gwasanaethau hynny mewn lleoliadau gofal sylfaenol a chymunedol lle bo hynny'n bosibl. Rwy'n sylweddoli fy mod yn annhebygol o ddwyn perswâd ar yr Aelod i newid ei safbwynt yn y drafodaeth heddiw, ond fel y dywedais yn fy ymateb cyntaf, byddaf yn cael fy arwain gan y cyngor a'r dystiolaeth glinigol orau a diweddaraf, a phan fo hynny'n dweud wrthyf nad newid y gwasanaeth yn ôl i'r ffordd yr arferai fod yw'r peth iawn i'w wneud ar gyfer pobl Sir Benfro, ni fyddaf yn gwneud hynny gan nad wyf yn credu bod hynny'n beth cyfrifol i mi ei wneud.
Diolch i chi am y ddau gwestiwn. Ydw, rwy'n hapus i drefnu amser cyfleus i ymweld â'r ddau ysbyty ac i gwrdd â staff yn yr unedau bydwreigiaeth. O ran eich pwynt penodol am y cerbyd ambiwlans penodedig, roedd hyn yn rhan bwysig o sicrhau hyder yn y gwasanaeth er mwyn gwneud yn siŵr fod modd trosglwyddo ar frys, lle bo angen, ar gyfer cludo menywod a'u babanod i Ysbyty Glangwili. Mewn sawl ffordd, rwy'n falch ei fod wedi cael ei ddefnyddio lai na'r disgwyl oherwydd mae hynny'n tanlinellu ac yn cadarnhau'r ffaith fod gofal diogel yn cael ei ddarparu yn yr uned dan arweiniad bydwragedd. Cafodd dros 200 o fabanod eu geni yn yr uned dan arweiniad bydwragedd yn Llwynhelyg yn y flwyddyn galendr ddiwethaf: menywod a'u babanod yn cael eu geni'n ddiogel gyda gofal o ansawdd uchel. Dyna ganmoliaeth go iawn i'r bydwragedd eu hunain. Roeddwn hefyd yn awyddus i ganmol y parafeddygon nad ydynt yn eistedd gyda'u traed i fyny yn cael paned o de pan nad ydynt yn cael eu defnyddio i drosglwyddo pobl i Glangwili. Mewn gwirionedd maent yn gwneud gwaith yn yr ysbyty mewn gwahanol dimau, gan ddefnyddio'u sgiliau mewn ffordd sydd o fudd i'r gwasanaeth cyfan. Felly, mae'n enghraifft wirioneddol dda o'r modd y gall integreiddio weithio yn y broses o gynllunio'r gwasanaeth. Byddaf yn bendant yn codi'r mater ac yn trafod gyda bwrdd iechyd Hywel Dda ac ymddiriedolaeth ambiwlans Cymru er mwyn ceisio rhoi dyfodol y gwasanaeth hwnnw ar sail fwy cyson.
Diolch i'r Aelod am y cwestiwn. I ddeall yr hyn rydym yn ei wneud, rwy'n mynd yn ôl i ddweud bod yn rhaid i ni gael ei arwain gan y dystiolaeth a'r cyngor. I wneud i hyn weithio, mae'n werth edrych ar yr hyn a ddigwyddodd yn Ysbyty'r Tywysog Philip - nid ar y model penodol yno, ond ar y ffaith fod Ysbyty'r Tywysog Philip wedi peidio â bod yn broblem gan fod clinigwyr yno wedi trafod yr hyn oedd yn bosibl. Rhoesant y gorau i fychanu'r hyn roeddent yn ei wneud. Rhoesant y gorau i ddadlau yn y dafarn a dweud, 'Beth allwn ni ei wneud? Beth allwn ni ei wneud yn ddiogel? Beth rydym ni am ei wneud, a sut mae cyrraedd yno?' Cawsant drafodaeth ymysg ei gilydd ynglŷn ag arwain gofal ac ynglŷn ag arwain newid o fewn yr ysbyty hwnnw fel model, nawr, nad oes fawr iawn o sŵn amdano. At ei gilydd, mae pobl yn cefnogi'r hyn sydd wedi digwydd yno. Rwy'n falch iawn fod yr ymgysylltiad hwnnw â'r gymuned glinigol yn Llwynhelyg yn dal i ddigwydd. Er enghraifft, ar ddechrau mis Mai, cafwyd diwrnod gweithdy yn cynnwys amryw o glinigwyr - gofal sylfaenol yn ogystal â gofal eilaidd a'r cyngor iechyd cymuned - i edrych ar ble y maent a ble y maent am fod hefyd gydag amrywiaeth o'r gwasanaethau hyn. Mae'n rhaid iddynt gael y drafodaeth adeiladol honno oherwydd os na allant gytuno ymysg ei gilydd beth sy'n briodol a beth sy'n angenrheidiol ar gyfer y rhan benodol honno o'r byd a sut y gallant fynd ati i'w ddarparu, rydym yn annhebygol o allu eu cynorthwyo neu wneud dewisiadau y byddai pobl Sir Benfro am eu gweld. Felly, mae deall yr hyn y maent ei eisiau, cael trafodaeth adeiladol a bod yn barod i arwain y newid hwnnw - neu gefnogi dewisiadau anodd os oes rhaid eu gwneud - yn rhan o'r hyn rwy'n meddwl y dylem ei ddisgwyl, ac rwy'n wirioneddol falch o weld bod hyn bellach yn digwydd ar sail fwy cyson yn Llwynhelyg. Mae'n beth da i'r clinigwyr a'r cyhoedd a wasanaethant.
Weinidog, byddai ein hargymhellion ein hunain ar gyfer cronfa triniaethau canser Cymru nid yn unig wedi gwella mynediad at feddyginiaethau newydd, modern, ond byddai hefyd wedi gwneud triniaethau canser yn fwy hygyrch i gleifion drwy sefydlu uned trin canser symudol. Mewn rhannau gwledig o Gymru, megis fy etholaeth fy hun yn Sir Drefaldwyn, byddai'n wasanaeth amhrisiadwy wrth gwrs. Fy nghwestiwn, Ysgrifennydd y Cabinet, yw hwn: pa ystyriaeth rydych wedi'i rhoi i sefydlu gwasanaeth trin canser symudol?
Fel yn nodoch, Ysgrifennydd Iechyd, nid yw'r gronfa cyffuriau canser yn Lloegr wedi gweithio ac mae'n cael ei diddymu yr wythnos hon. Fodd bynnag, rwyf wrth fy modd fod y Llywodraeth hon wedi ymrwymo i gronfa triniaethau newydd, ac rwy'n falch iawn ein bod wedi ymrwymo i adolygiad pellach o'r system ceisiadau cyllido cleifion unigol hefyd. Fel y gwyddoch, ers amser maith rwyf wedi cefnogi'r angen i newid i banel cenedlaethol a fyddai'n sicrhau cysondeb a thegwch wrth wneud penderfyniadau, a hoffwn weld diwedd ar y prawf eithriadoldeb hefyd, gan nad wyf yn credu bod llawer o glinigwyr yng Nghymru yn ei gefnogi. Pa sicrwydd y gallwch ei gynnig y bydd yr adolygiad hwn yn cael ei gynnal yn gyflym, ond hefyd y byddwch yn sicrhau bod safbwyntiau clinigwyr a chleifion yn cael eu hystyried?
Ysgrifennydd y Cabinet, fel rydych wedi'i ddatgan yn aml, a'i ailadrodd y prynhawn yma, mae'r angen am gronfa triniaethau yn ymestyn y tu hwnt i fater cyffuriau canser a dylai ymgorffori ystod eang o driniaethau, gan gynnwys ffurfiau newydd ar radiotherapi, a gwn fod Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg wedi hyrwyddo hynny yn y Cynulliad diwethaf - radiotherapi stereotactig CyberKnife ar y corff, a therapi pelydr proton, ac mae digwyddiad gwybodaeth yn cael ei noddi gan Bethan Jenkins ar y mater hwn yfory mewn gwirionedd. Ond maent yn dibynnu ar offer a gweithlu wedi'i hyfforddi. Felly, pa strategaethau buddsoddi a sefydlwyd gan Lywodraeth Cymru i sicrhau bod rhagor o driniaethau o'r fath ar gael ledled Cymru, a pha anghenion gweithlu a nodwyd ar gyfer darparu'r rhain?
Rwy'n disgwyl i'r byrddau iechyd weithio gyda'u partneriaid i sicrhau bod pobl yn cael mynediad amserol at wasanaethau gofal brys pan fyddant eu hangen. Mae'r rhaglen genedlaethol ar gyfer gofal heb ei drefnu yn gyrru dull gweithredu ar sail system gyfan i hwyluso newid cynaliadwy a gwella gwasanaethau iechyd a gofal heb ei drefnu ar draws Cymru.
Diolch am y cwestiwn dilynol. Pan gaiff y ffigurau eu cyhoeddi ar gyfer mis Ebrill, rwy'n disgwyl y byddwn yn gweld gwelliant pellach o ran y nifer sy'n aros 12 awr, ac mewn gwirionedd, mae Bwrdd Iechyd Lleol Prifysgol Caerdydd a'r Fro wedi gwneud gwaith cymharol dda yn lleihau nifer y bobl sy'n aros 12 awr. Maent yn gwybod, o fy safbwynt i, fy mod yn disgwyl gweld cynnydd pellach fel bod llai a llai o bobl yn aros 12 awr mewn unrhyw un o'n hysbytai yma yng Nghaerdydd a'r Fro. Felly, gwnaed cynnydd, ond mae angen gwneud llawer mwy o gynnydd eto, dyna yw'r pwynt rwy'n meddwl. Mae'n bwysig i mi fod y system yn gytbwys cyn i ni wynebu'r gaeaf. Nid wyf am weld system gofal heb ei drefnu nad yw wedi gwella ac nad yw'n sefydlog cyn i ni wynebu misoedd y gaeaf a phwysau'r gaeaf sy'n anochel. Rydym i gyd yn gwybod bod pwysau'r gaeaf ar draws gwledydd y DU yn golygu bod newidiadau yn niferoedd y bobl sy'n dod i mewn ac aciwtedd y bobl sy'n dod i mewn i'n system gofal heb ei drefnu a faint o amser y mae'n aml yn ei gymryd i drin y bobl hynny hefyd. Nid ydym yn wynebu her sy'n unigryw yn yr ystyr honno, ond nid yw'n ymwneud yn unig â'r gwasanaeth damweiniau ac achosion brys: mae'n ymwneud â'r hyn sy'n digwydd yn y gymuned i osgoi gorfod derbyn pobl i uned ddamweiniau ac achosion brys yn y lle cyntaf, a hefyd yr hyn sy'n digwydd ynglŷn ag oedi wrth drosglwyddo gofal, fel bod pobl yn gallu gadael yr ysbyty pan fo'n briodol iddynt wneud hynny. Felly, rhaid ystyried gweithredu ar sail system gyfan, nid yn unig ar sail ffigurau mewn uned ddamweiniau ac achosion brys o ran y ffigurau pedair awr a 12 awr, ond er mwyn deall yr hyn y gallwn ei wneud ar sail dull system gyfan o weithredu. Fel rwy'n dweud, rwy'n meddwl y byddwch yn gweld gwelliant eto pan gyhoeddir y ffigurau ar gyfer mis Ebrill.
Diolch i'r Aelod am y cwestiwn. Mae'n tynnu sylw at y ffaith fod pwysau ar draws y DU, ac rydym yn gweithredu mewn ffyrdd gwahanol i oresgyn y pwysau hynny. Yn Lloegr, maent wedi mabwysiadu dull o weithredu sydd wedi lleihau cyllid ar ofal cymdeithasol i oedolion. Rydym yn gwario 7 y cant y pen, neu £172, yn fwy yng Nghymru nag yn Lloegr ar iechyd a gwasanaethau cymdeithasol. Rydym hefyd wedi mabwysiadu dull gwahanol oherwydd y ffordd y caiff ein gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol eu trefnu. Nid oes gennym y berthynas gystadleuol, a gelyniaethus ar adegau, rhwng darparwyr yn Lloegr, er enghraifft. Mae hynny'n golygu ein bod wedi gallu edrych ar oedi wrth drosglwyddo gofal drwy weithredu ar sail system gyfan, gan weithio gyda system ofal nad yw wedi'i flingo o gyllid, ac mewn gwirionedd mae morâl staff yn Lloegr yn arbennig o anodd. Dyna pam ein bod wedi gweld gostyngiad yn ystod y misoedd diwethaf yn lefelau oedi wrth drosglwyddo yma yng Nghymru, sy'n uwch nag erioed yn Lloegr ers i'r ffigurau ddechrau mewn gwirionedd. Felly, mae yna wersi go iawn i'w dysgu o'r hyn rydym yn ei wneud yma yng Nghymru, a'r pwyntiau cadarnhaol ynghylch hynny, ond nid oes hunanfoddhad yma, oherwydd yr hyn rydym wedi'i wneud yw rheoli'r hyn sydd angen i ni ei wneud a deall mwy am yr hyn a wnawn fel nad yw pobl yn cael profiad gwael o fynd i mewn i'r system gofal heb ei drefnu, ac yn yr un modd, maent yn symud i le priodol yn y system ofal sy'n diwallu eu hanghenion ac yn deall beth y gallem a beth y dylem ei wneud i'w cynorthwyo i aros mor annibynnol ag y bo modd. Mae llawer o hynny'n ymwneud â sut rydym yn atal pobl rhag mynd i ysbyty yn y lle cyntaf.
Diolch. Mae'n newyddion da iawn, felly, fod Llywodraeth Cymru wedi rhagori ar ei tharged ar gyfer 2016 o ostwng lefelau smygu i 20 y cant. Sut rydych chi'n bwriadu cyrraedd ein targed uchelgeisiol ar gyfer gostwng y lefelau hynny i 16 y cant erbyn 2020?
Yr eitem nesaf yw'r cynnig o dan Reol Sefydlog 16.1 i sefydlu Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol dros dro. Rwy'n galw ar aelod o'r Pwyllgor Busnes i wneud y cynnig - Paul Davies.
Yr eitem nesaf ar yr agenda yw'r cynnig i ethol aelodau i bwyllgor. Galwaf ar aelod o'r Pwyllgor Busnes i wneud y cynnig - Paul Davies.
Yr eitem nesaf yw'r ddadl gan Aelodau unigol o dan Reol Sefydlog 11.21 (iv). Cyn inni ddechrau ar y ddadl yma, rydw i eisiau atgoffa Aelodau am fy nisgwyliadau o ran ymddygiad yn y Siambr. Mae hwn yn bwnc lle mae barn gryf ar y ddwy ochr, a hynny ar fater sy'n amserol iawn. Dylai hynny olygu ein bod yn cael dadl nawr sy'n ddiddorol, yn ddifyr ac yn angerddol. Ond nid yw hynny'n esgus dros heclo neu siarad dros siaradwyr neu unrhyw fath o ymddygiad a fyddai'n amharu ar urddas y lle yma. Rydw i hefyd eisiau atgoffa Aelodau, o ystyried lefel y diddordeb yn y ddadl a'r pwnc yma, fy mod i am alw cynifer o Aelodau â phosibl. Byddaf felly'n cyfyngu'r siaradwyr i dri munud yr un, ac eithrio'r rhai sy'n agor a chau'r ddadl, a'r Gweinidog sy'n ymateb. Gan mai dadl Aelodau unigol yw hon, byddaf hefyd yn ymdrechu i sicrhau adlewyrchiad teg o'r ddau safbwynt wrth alw Aelodau, yn hytrach na'r cydbwysedd pleidiol, fel y byddwn yn arfer. Felly, rydw i'n galw, i wneud y cynnig, Eluned Morgan.
Diolch i chi am gymryd yr ymyriad. Wrth gwrs, gwrandewais ar y cyfweliad a wnaeth y person hwnnw mewn gwirionedd, a phan gafodd ei herio yn ei gylch dywedodd na allai roi unrhyw sicrwydd. A ydych yn dweud y gallai roi sicrwydd neu a ydych yn cytuno ag ef na all roi sicrwydd, dim ond rhestr o ddymuniadau?
Diolch i chi am gymryd yr ymyriad. Wrth gwrs, un o'r dadleuon nad ydych wedi crybwyll yw pwysigrwydd diogelu hawliau gweithwyr drwy Ewrop. Roeddech yn aelod o Lywodraeth Thatcher yn yr 1980au a aeth ati i ddinistrio undebau llafur, i chwalu hawliau gweithwyr, a malu Undeb Cenedlaethol y Glowyr a'r diwydiant glo; cyn y gellir sicrhau unrhyw hyder neu gred y bydd eich ymgyrch yn gwneud unrhyw beth i gefnogi hawliau gweithwyr, onid ydych yn credu y dylech ymddiheuro am eich rôl yn Llywodraeth Thatcher yn yr 1980au?
Diolch i Neville Chamberlain ein bod wedi cael tâl gwyliau. Diolch i fenywod Dagenham, ac i Barbara Castle ein bod wedi cael cyflog cyfartal yn y gwaith. Lywydd, mae ymgyrchoedd yn datgelu cymeriad. Wrth i ni siarad, mae Prif Weinidog Cymru yn sefyll ochr yn ochr â David Cameron - yn unedig yn erbyn pobl sy'n llywodraethu eu hunain, yn unedig dros symud yn rhydd a mewnfudo digyfyngiad, yn unedig gyda Phrif Weinidog a geisiodd ddiogelu cyllideb yr UE mewn termau real, nes iddo golli pleidlais yn y Senedd. Yn ddiweddarach, collodd rai seddi yn y Senedd, er iddo ennill fy un i yn ôl. Yn wir, siaradodd am hyn heddiw, yn yr hyn a allai fod yn sesiwn gwestiynau olaf iddo fel Prif Weinidog. 'Dyddiau da', meddai, wrth iddo hel atgofion am fy methiant. Efallai y byddwn hel atgofion am ei fethiant ef yn fuan. Mae ef a'i Ganghellor eisiau aros, beth bynnag fo'r pris i'r gwirionedd, a beth bynnag fo'r pris i swyddi pobl eraill, am eu bod am ddiogelu eu swyddi, a'u statws. Efallai fod gennyf fewnwelediad i'r rheswm pam y mae'r Canghellor yn gweithredu fel y gwnaeth. Cyfarfûm â'r Canghellor gyntaf adeg wythnos y glas yn Rhydychen. Siaradais mewn dadl, gan ddadlau dros ddiffyg hyder mewn Llywodraeth Geidwadol a oedd newydd ymuno â'r mecanwaith cyfraddau cyfnewid Ewropeaidd, i groeshoelio ein heconomi wrth allor ei phrosiect Ewropeaidd. Wedyn, dywedodd George Osborne wrthyf, er fy mod yn gywir ynglŷn â'r economeg o bosibl, y byddai bob amser yn cefnogi Ewrop, am ei fod yn teimlo bod ganddo fwy yn gyffredin ag aristocratiaeth Ewropeaidd nag â'r dosbarth gweithiol ym Mhrydain. Ddydd Iau nesaf, efallai y bydd y dosbarth gweithiol ym Mhrydain yn brathu'n ôl, am y byddwn yn well ein byd, am ein bod yn ddigon da i lywodraethu ein hunain, am ein bod yn fwy na seren ar faner rhywun arall.
Bydd Cymru, yn fwy, rwy'n meddwl, nag unrhyw ran o'n Teyrnas Unedig, rwy'n falch o ddweud, yn well ei byd y tu allan i'r Undeb Ewropeaidd. Cawn £600 neu £700 miliwn o'r UE, mae rhai yn dadlau ar yr ochr honno, ac eto, fesul y pen, mae ein cyfraniad yn £1 biliwn y flwyddyn, o'i gymharu â thua £16 biliwn rydym yn ei dalu mewn trethiant i Drysorlys y DU, o'i gymharu â'r £32 biliwn a gawn yn ôl mewn gwariant - bwlch o £16 biliwn efallai, o gymharu ag, ar y gorau, £200 miliwn neu £300 miliwn, un ffordd neu'r llall. Eto i gyd, mae ei blaid eisiau gadael y Deyrnas Unedig, pan fyddwn yn well ein byd fel Prydain annibynnol, mewn cymuned o'r byd, gan godi ein llygaid at y gorwel, yn well ein byd allan - [Torri ar draws.] - yn masnachu gydag Ewrop -
Yn gyntaf oll, nid oes y fath beth ag arian Ewropeaidd - arian Prydeinig yn dod yn ôl i ni ar ôl iddynt ddwyn ei hanner ydyw. Ond yma hoffwn oedi a myfyrio efallai ar sefyllfa gyfansoddiadol Cymru o fewn Ewrop. Fel rydym i gyd yn gwybod, nid yw Brwsel ond yn cydnabod Cymru fel rhanbarth yn unig yn Ewrop; nid oes ganddi statws cenedlaethol, er bod bodolaeth y Senedd hon ynddi'i hun yn brawf o'n statws cynyddol fel cenedl o fewn y Deyrnas Unedig. Felly, rwy'n awgrymu wrthych - [Torri ar draws.] Rwy'n awgrymu wrthych mai ffwl yn unig a fyddai'n cyfnewid bod yn genedl mewn undeb o genhedloedd a alwn yn Deyrnas Unedig am fod yn rhanbarth mewn cydgasgliad helaeth o ranbarthau sy'n ymestyn o Fôr y Baltig i Fôr Aegea ac sydd i'w ymestyn yn fuan i'r ochr draw i'r Bosphorus.
Nac ydw, oherwydd yr hyn rwy'n dweud wrthych yw bod gennym yng Nghymru berthynas ardderchog â gwledydd eraill yn y Deyrnas Unedig sydd wedi bod o fudd i ni. Nid oes mantais i ni o fewn Ewrop. [Torri ar draws.] Nid oes mantais i ni o fod yn Ewrop. O ystyried y diffyg cyfansoddiadol hwn, pam nad yw'r rhai sy'n aelodau o'r sefydliad hwn yn teimlo na fyddwn yn cael ein cyfran deg o fonws ariannol yn sgil gadael Ewrop? [Torri ar draws.] Roeddwn yn dyfalu efallai y byddwch yn dweud hynny, ond mae yna fonws ariannol yn mynd i fod yn sgil gadael Ewrop. Ac a ydynt yn dweud y byddai'r 40 o ASau Cymru yn San Steffan yn methu â chyflawni eu dyletswyddau o ran sicrhau'r cronfeydd hynny i Gymru? Mae'r rhan fwyaf o'r ASau hynny, wrth gwrs, yn ASau Llafur. Mae Aelodau wedi sôn llawer am hawliau gweithwyr. Pa hawliau sydd gan y rheini sydd ar gontractau asiantaeth neu'n waeth na dim, ar gontractau dim oriau - y math mwyaf anghyfiawn o gyflogaeth er pan oedd gweithwyr y dociau'n dod at giatiau'r dociau i gael eu llogi ar gyfer gwaith un diwrnod neu beidio? Naw wfft i hawliau gweithwyr o dan y Senedd Ewropeaidd. Mae Llafur, mewn difrif, wedi gwerthu eu heneidiau i fusnesau mawr, bancwyr ac elît gwleidyddol Ewrop. Diolch.
Yr unig beth a ddywedaf wrthych, David: heb y bobl hynny, beth fyddai'n digwydd i'r diwydiant cig ffres yng Nghymru? A'r GIG?
Diolch yn fawr iawn. Rwyf wedi dethol y gwelliant i'r cynnig. Felly galwaf ar Dai Lloyd i gynnig gwelliant 1, a gyflwynwyd yn enw Simon Thomas. Dai Lloyd.
Diolch yn fawr iawn. Y cynnig yw derbyn y cynnig heb ei ddiwygio. A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [Gwrthwynebiad.] Iawn, felly rwy'n gohirio'r pleidleisio dan yr eitem hon tan y cyfnod pleidleisio.
Rwyf wedi dethol y gwelliant i'r cynnig, ac rydw i'n galw ar David Melding i gynnig gwelliant 1, a gyflwynwyd yn enw Paul Davies.
Diolch yn fawr iawn i'r Aelod am ildio. Bu'n siarad am y cymalau cadw a'r rhesymeg sy'n sail iddynt ac roeddwn i'n meddwl tybed a yw wedi cael cyfle i ystyried y cymalau cadw yn yr adran ar berthnasoedd teuluol a phlant, sydd i'w gweld yn cynnwys mabwysiadu a rhai rhannau o'r Ddeddf Plant, ac achosion yn ymwneud â gofal, goruchwyliaeth neu amddiffyn plant. Efallai fy mod yn dehongli hyn yn anghywir ar yr wyneb, ond yn amlwg mae'n peri rhywfaint o bryder i mi ac roeddwn yn meddwl tybed a oedd wedi cael cyfle i feddwl am hynny.