BangorAI/exl2-wiki-calibration-set-cy huggingface dataset:
Byddwn yn dweud mai dyna un o'r rhesymau dros lwyddiant cymharol UKIP mewn gwirionedd - gwireddu hynny. Rwy'n meddwl ei fod yn sicr yn un o'r rhesymau pam mai Donald Trump fydd Arlywydd nesaf yr Unol Daleithiau - teimlad pobl sydd wedi cael eu gadael ar ôl yn sgil globaleiddio - ac nid yw hynny'n rhywbeth sy'n mynd i fod yn hawdd iawn ymdrin ag ef. Ond rwyf eisiau canolbwyntio ar y cwestiwn hwn o'r hyn y mae caledi yn ei olygu a beth, felly, yw ein rhyddid i weithredu i godi refeniw treth i'w wario ar yr holl bethau da y byddem yn hoffi gwario arnynt. Y ffaith amdani yw bod y ddyled genedlaethol wedi dyblu yn y 13 mlynedd roedd Gordon Brown naill ai'n Ganghellor y Trysorlys neu'n Brif Weinidog, ond yn anffodus, dyblodd eto yn ystod y pum mlynedd roedd George Osborne yn Ganghellor y Trysorlys. O ddyled genedlaethol o £350 biliwn yn 1997, eleni mae'n £1.6 triliwn, ac yn awr mae hynny'n 85 y cant o'n cynnyrch domestig gros. Felly, gosododd y Canghellor blaenorol nod i fantoli'r gyllideb erbyn 2015, yna cafodd ei symud i 2020, ac mae'r Canghellor presennol bellach wedi troi ei gefn ar y targed hwnnw'n gyfan gwbl. Mae'r llog ar y ddyled sy'n cael ei dalu, hyd yn oed ar y cyfraddau llog presennol, yn £50 biliwn y flwyddyn. Dyna arian y gellid ei wario'n well ar y gwasanaeth iechyd neu unrhyw un o'r pethau da eraill y byddem yn hoffi gweld yr arian yn cael ei wario arnynt, ond os ydym yn parhau i fenthyca o dan yr argraff fod yna goeden arian fawr allan yno i ni allu casglu ei ffrwythau, yna mae gennyf ofn fod y llog ar y ddyled yn mynd i dyfu fel cyfran o wariant y Llywodraeth a bydd gwasgfa hyd yn oed yn fwy ar iechyd a gwasanaethau cymdeithasol.
A wnaiff yr Aelod Cynulliad gydnabod y ffaith fod mewnfudo torfol yn ffactor enfawr yn gostwng cyflogau'r gwaethaf eu byd mewn cymdeithas? Y bobl hynny sy'n talu pris am y 330,000 o bobl y flwyddyn sy'n dod i'r wlad hon heb unrhyw sgiliau, ac maent yn cymryd swyddi'r gwaethaf eu byd yn ein cymdeithas.
Na, oherwydd mae fy amser yn brin, Lywydd. A gaf fi ddweud - mae fy amser yn mynd i ddod i ben fan hyn - ein bod yn gwybod nad oes disgwyl i enillion cyffredinol gwirioneddol godi mwy na £23 yr wythnos rhwng 2015 a 2020? Mae hyn yn golygu y bydd y cyflog blynyddol cyfartalog £1,000 yn is yn 2020 nag a ragwelwyd wyth mis yn ôl yn unig. I'r bobl hynny, mae'r gwydr yn hanner gwag neu hyd yn oed yn waeth. Buaswn wedi hoffi i'r Canghellor newydd a'r Prif Weinidog newydd fod wedi defnyddio eu datganiad hydref cyntaf i newid yr ymagwedd tuag at effaith anghymesur polisïau'r Llywodraeth ar fenywod, ar leiafrifoedd ethnig, ac ar bobl anabl. Ond yn hytrach, mae rhywfaint o ailwampio wedi bod, ac maent wedi gwrthod cynhyrchu asesiad priodol o effaith eu polisïau dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf ac yn awr ar y grwpiau hynny. Nid yw cyllideb y Canghellor yn rhoi fawr ddim i fenywod, sydd wedi dioddef y gwaethaf o'r math hwn o bolisi. Dywedodd Dr Eva Neitzert, cyfarwyddwr y Grŵp Cyllideb Menywod - Cyn datganiad yr hydref cawsom addewid o gamau gweithredu i helpu'r rhai sydd prin yn ymdopi. Y JAMs - ymadrodd y dydd. Er bod y cynnydd yn yr isafswm cyflog a'r gostyngiad yn y tapr credyd cynhwysol i 63c yn bethau i'w croesawu, diferyn yn y môr ydynt o gymharu â'r toriad o rhwng 18 ac 20 y cant yn y safonau byw y bydd menywod a'r teuluoedd tlotaf yn ei wynebu erbyn 2020 oherwydd toriadau i fudd-daliadau, credydau treth a gwasanaethau ers 2010. Gallwn fynd ymlaen, ond mae fy amser wedi dod i ben. A gaf fi ddweud hyn? Galwodd Llywodraethwr Banc Lloegr yn yr araith yn Lerpwl ar wleidyddion i ddatblygu system o dwf cynhwysol lle y mae gan bawb gyfran ynddi. Roedd datganiad yr hydref yn gyfle i rannu elw twf yn well, neu o leiaf i rannu poen caledi yn fwy cyfartal. Mae'n gyfle a gollwyd ac mae fy etholwyr, a llawer o etholwyr yr Aelodau yma heddiw, wedi cael eu condemnio i fwy o'r un peth, a mwy o'r boen. I lawer ohonynt, mae'r gwydr yn wir yn hanner gwag, os nad yn hollol wag.
Mae'n ymyriad byr iawn. A fyddai'n ymuno â mi i ganmol siopau coffi fel yr un - ni wnaf ei henwi, ond mae'n odli gyda hosta - a anfonodd lythyr at fy mab 17 oed yn dweud bod y cyflog i bobl sy'n faristas - ac mae ef yn un; nid bargyfreithiwr, ond barista - yn codi? Roeddent yn dweud, 'Dyma fyddwn yn ei dalu i rai 25 oed, ond rydych chi'n farista hefyd; gallwch wneud y gwaith, rydym yn mynd i dalu i chi.' Pam na all pawb wneud hynny?
Y cwestiwn yw a ddylid derbyn y cynnig heb ei ddiwygio. A oes unrhyw wrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Gohiriaf y bleidlais, felly, ar yr eitem yma tan y cyfnod pleidleisio.
Rwy'n galw ar Ysgrifennydd y Cabinet dros Gymunedau a Phlant i gynnig yn ffurfiol gwelliant 2 a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt.
Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn y cynnig heb ei ddiwygio? A oes unrhyw wrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Gohiriaf y bleidlais ar yr eitem yma tan y cyfnod pleidleisio, felly.
Ie, hoffwn ddiolch i'r Aelod am ei gwestiwn. Hoffwn hefyd ddiolch i'r Llywydd am ohirio'r cwestiwn brys hwn nes yn awr. Mae hon yn foment enfawr i ddur yng Nghymru a Phrydain. Rwy'n croesawu, fel cam arwyddocaol iawn, y cyhoeddiad yn gynharach y prynhawn yma fod yr undebau dur wedi cael ymrwymiad gan Tata Steel i ddiogelu cyflogaeth a chynhyrchiant ym Mhort Talbot a'i safleoedd dur eraill ledled y DU.
Rwy'n croesawu datganiad Tata heddiw yn fawr iawn, ac yn wir eich ymateb, Ysgrifennydd y Cabinet, yma yn y Siambr. Rwy'n credu bod datganiad Tata yn dyst i ymgyrch gref iawn y gweithwyr dur a'r undebau llafur sy'n eu cynrychioli i achub ein dur, ac yn wir y rôl a chwaraewyd gan ein Llywodraeth Lafur Cymru yma a chi eich hun fel Ysgrifennydd y Cabinet, a nifer o Aelodau Cynulliad hefyd wrth gwrs, yn enwedig fy nghyd-Aelod David Rees, yr AC dros Aberafan. Felly, mae'n braf iawn ein bod wedi cyrraedd y cam hwn heddiw, Ysgrifennydd y Cabinet, ond yn amlwg, fel rydym eisoes wedi trafod, mae mwy o waith i'w wneud i sicrhau ein bod yn cael y sicrwydd y siaradodd David Rees amdano a sefydlogrwydd wrth symud ymlaen. I mi, wrth gwrs, mae fy niddordeb mawr i yn Tata yn Llanwern ac yn wir, gwaith dur Orb, gyda'u dur trydanol o ansawdd uchel iawn. Mae Tata yn Llanwern gyda ffatri Zodiac yn waith derbyn o ansawdd uchel iawn, sy'n cynhyrchu dur ar gyfer y diwydiant ceir a'u cynhyrchiant cyffredinol yn Llanwern. Felly, tybed a allwch fy sicrhau i a'r gweithwyr yng ngweithfeydd Casnewydd, Ysgrifennydd y Cabinet, na fyddwch yn esgeuluso safleoedd fel y rhai yn Llanwern a gwaith dur Orb wrth drafod y defnydd o'r buddsoddiad gwerth £1 biliwn i holl weithrediadau dur Tata, ac y byddwch yn gwneud yn siŵr fod y buddsoddiad o £1 biliwn yn cefnogi'r gweithfeydd hyn sydd o ansawdd uchel ac yn sicrhau dyfodol cynaliadwy i'r gweithfeydd hynny yng Nghasnewydd.
Hoffwn ddiolch i Suzy Davies am ei chwestiynau. Rydym wedi bod yn gweithio ar hyn, fel y gwyddoch, ers misoedd lawer ac ni chafodd neb ei gau allan. Yn wir, mae'r berthynas sydd wedi bod rhwng Llywodraeth Cymru a Tata wedi bod yn gynhyrchiol iawn. Buaswn wedi bod wrth fy modd yn gallu darparu sylwebaeth ar ble roeddem gyda Tata, ond yn anffodus, o ystyried sensitifrwydd y mater a'r cyfrinachedd masnachol sy'n rhaid ei gynnal, yn syml iawn, ni allwn wneud hynny. Gallai ymateb mewn unrhyw fanylder i ddyfalu negyddol yn y wasg hefyd fod wedi tanseilio sgyrsiau a oedd ar y gweill ac o bosibl, gallai fod wedi ein harwain at sefyllfa wahanol i'r un rydym ynddi heddiw. O ran y cymorth rydym yn barod i'w gynnig - nid yn unig y £4 miliwn ar gyfer sgiliau a hyfforddiant, ond cymorth ychwanegol hefyd y bwriadaf ei gyhoeddi yn y dyddiau nesaf - byddai amodau ynghlwm wrth y cymorth hwnnw pe bai Tata yn cael eu prynu neu'n cael eu meddiannu gan unrhyw gwmni arall yn y dyfodol. Byddem yn disgwyl i'r amodau gael eu hanrhydeddu, neu byddem yn disgwyl i'r adnodd hwnnw gael ei adfachu. Nid wyf mewn sefyllfa ar hyn o bryd i allu dweud i ba raddau y gallwn rannu manylion y cymorth gyda chi, yn syml oherwydd ei bod yn wybodaeth gyfrinachol ar hyn o bryd.
Mae rheolaeth leol yn allweddol, wrth gwrs, ac mae atebolrwydd i'r gymuned yn hanfodol. Rwy'n credu mai un o'r gwersi y gallwn eu dysgu o'r flwyddyn ddiwethaf yw y bydd cymunedau'n sefyll yn unedig pan fyddant yn wynebu'r posibilrwydd o nifer sylweddol o swyddi'n cael eu colli. Rwy'n meddwl bod hynny, yn ei dro, yn cyfiawnhau ein safbwynt drwy'r rhaglen lywodraethu a maniffesto Llafur Cymru, sef edrych ar dyfu'r cwmnïau sy'n gynhenid i Gymru ac sydd â photensial byd-eang cyflym, i alluogi'r cwmnïau lleol hynny yn y bôn i dyfu o fod yn dda i fod yn wych ac i ddod yn gwmnïau o safon fyd-eang sy'n cyflogi niferoedd sylweddol. Yn gynharach heddiw, fe ofynnoch gwestiwn am y pedwerydd chwyldro diwydiannol ac rwy'n meddwl ei bod yn deg dweud bod yn rhaid i'r strategaeth economaidd sy'n dod i'r amlwg roi sylw dyledus i hynny a'r materion rydych newydd eu crybwyll yn awr.
Rwy'n galw felly am bleidlais ar welliant 1, a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 31, neb yn ymatal, 17 yn erbyn. Ac felly, mae'r gwelliant wedi ei dderbyn.
Rwy'n galw nawr am bleidlais ar welliant 3, a gyflwynwyd yn enw Rhun ap Iorwerth. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 37, neb yn ymatal, 11 yn erbyn. Ac felly, mae gwelliant 3 wedi ei dderbyn.
Galwaf am bleidlais ar welliant 5, a gyflwynwyd yn enw Rhun ap Iorwerth. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 48, neb yn ymatal, neb yn erbyn. Ac felly, mae gwelliant 5 wedi ei dderbyn.
Symud nawr at bleidlais ar ddadl UKIP ar ffioedd asiantau gosod. Rwy'n galw am bleidlais ar y cynnig a gyflwynwyd yn enw Neil Hamilton a Gareth Bennett. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 6, yn ymatal 11, 31 yn erbyn. Felly mae'r cynnig wedi'i wrthod.
Galwaf am bleidlais ar welliant 2, a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 36, ymatal 6, yn erbyn 6. Felly, mae gwelliant 2 wedi ei dderbyn.
Galwaf am bleidlais ar welliant 4, a gyflwynwyd yn enw Rhun ap Iorwerth. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 12, 11 yn ymatal, 25 yn erbyn. Mae gwelliant 4 wedi ei wrthod.
Os gwnaiff pawb adael y Siambr yn dawel - nid yw busnes y dydd wedi'i gwpla.
Diolch yn fawr, Lywydd. Rwy'n bwriadu rhoi dau funud i Jane Bryant, Lywydd, a munud i Mohammad Asghar i siarad yn y ddadl hon, yn dilyn eu cais am gael gwneud hynny. Rwy'n falch iawn o gael y cyfle i gyflwyno'r ddadl fer hon y gobeithiaf ei defnyddio i dynnu sylw at y ffyrdd y gall cynlluniau adfywio sy'n seiliedig ar feddwl trwyadl helpu i ailfywiogi dinas fel Casnewydd a rhoi i'r ddinas, a'r rhanbarth ehangach yn wir, y dyfodol ffyniannus rydym ei angen. Tref ddociau a chanolfan ddiwydiant oedd Casnewydd am flynyddoedd lawer, wrth gwrs, yn enwedig ar gyfer dur. Mae dur, wrth gwrs, yn dal yn bwysig iawn fel diwydiant yng Nghasnewydd, a'r her o'n blaenau yw cynnal a thyfu ein cryfderau presennol megis dur, gan ddatblygu swyddi a thwf newydd hefyd a fydd yn gwneud i'r ddinas ffynnu eto yn yr unfed ganrif ar hugain, fel y mae wedi gwneud yn y gorffennol.
Rwy'n ddiolchgar i John Griffiths am gyflwyno'r ddadl hon y prynhawn yma. Rwyf wrth fy modd â Chasnewydd. Dyma'r lle y dewisais wneud fy nghartref dros 45 mlynedd yn ôl, ond fel llawer o drefi a dinasoedd eraill, mae Casnewydd wedi dioddef o ganlyniad i newidiadau mewn arferion siopa. Mae'r adroddiad diweddaraf gan y Local Data Company yn gosod Casnewydd ymhlith y canol trefi sy'n perfformio waethaf o ran adeiladau manwerthu a hamdden gwag, gyda chyfradd o dros 25 y cant. Mae'n dda gweld, felly, y gwaith sy'n cael ei wneud ar adfywio'r ddinas. Rydym eisoes wedi gweld llwyddiant prosiect Friars Walk. Mae gan y cwmni sydd wrth wraidd Friars Walk, Queensberry Real Estate gynlluniau i greu sgwâr cyhoeddus i adfywio rhan ddeheuol Commercial Street - dyma newyddion da iawn. Ond rhaid i ni ddenu mwy o ymwelwyr i Gasnewydd. Ddirprwy Lywydd, dros bum mlynedd yn ôl, yn y Siambr hon, nodais y pwynt am ganolfan gynadledda yng Nghymru. Rwy'n falch fod Syr Terry Matthews wedi deall ein cred ac ar ôl pum mlynedd, mae rhywbeth yn symud ymlaen. Rwy'n gyffrous iawn am y cynllun ar gyfer y ganolfan gynadledda ryngwladol a grybwyllodd John. Mae'n ddiwydiant gwerth £21 biliwn ar gyfer y Deyrnas Unedig, ac rwy'n siŵr y byddwn yn cael cyfran fawr ohono. Rydym eisoes wedi gweld budd o gynnal Cwpan Ryder ac uwchgynhadledd NATO yn y Celtic Manor, a gall canolfan gynadledda ryngwladol adeiladu ar y llwyddiant hwnnw a dod ag o leiaf £17 miliwn y flwyddyn i'r ardal honno yng Nghasnewydd. Rwy'n siŵr y bydd pawb yn ymuno â mi i groesawu'r datblygiad a chydnabod y cyfraniad enfawr y bydd yn ei wneud i sicrhau bod Casnewydd yn parhau i fod yn ddinas ar gynnydd ac yn un o'r goreuon yng Nghymru.
Wel, mae gwella seilwaith a chysylltiadau thrafnidiaeth yn gynaliadwy, lleihau hyd teithiau a chynyddu'r dewis o drafnidiaeth, a chanolbwyntio ar ddiogelwch a dibynadwyedd y rhwydwaith ffyrdd yn flaenoriaethau i'r Llywodraeth hon.
Wel, mater i'r awdurdod lleol, wrth gwrs, yw sicrhau, pan fydd datblygiad, bod adran 106 yn cael ei defnyddio i'w heithaf ac y gellir defnyddio'r ardoll seilwaith cymunedol i wneud yn siŵr y gellir darparu seilwaith lle ceir datblygiad. A byddwn yn disgwyl i unrhyw awdurdod lleol yng Nghymru allu gwneud hynny. Ac, wrth gwrs, bydd y metro, ymhen amser, yn gallu ymestyn ei gyrhaeddiad i rannau o'r ddinas ac, yn wir, y tu hwnt, lle nad oes cyswllt rheilffordd trwm a lle byddai rheilffordd ysgafn, er enghraifft, yn gwneud synnwyr perffaith o ran symud pobl o gwmpas.
Ydw, mi ydwyf. Mae cysylltiadau trafnidiaeth yn bwysig am ddau reswm, fel y dywedodd yr Aelod - yn gyntaf, i alluogi pobl i gyrraedd y gwaith yn gyflymach, ond, hefyd, i alluogi buddsoddiad i lifo'n haws i gymunedau lle bu'n anodd denu buddsoddiad yn y blynyddoedd a fu. Felly, i mi, mae cynlluniau fel y metro, fel y cyswllt ar draws y Cymoedd, yn gynlluniau pwysig i sicrhau y gall pobl a buddsoddiad symud o gwmpas yn fwy rhydd.
Wel, rwy'n llawn ddisgwyl, fel y dywedais yn gynharach, y dylai unrhyw ddatblygiad gynnwys y defnydd mwyaf posibl o gytundebau adran 106 a'r ardoll seilwaith cymunedol er mwyn gwneud yn siŵr bod cysylltiadau trafnidiaeth cynaliadwy yn cael eu sefydlu i'r datblygiadau hynny. Mae'n gywir i ddweud bod y dyddiau pan yr oedd datblygiad yn cael ei yrru yn gyfan gwbl gan y car wedi dod i ben, ac mae'n bwysig bod pob awdurdod lleol yng Nghymru yn gallu, neu yn ystyried dewisiadau trafnidiaeth cynaliadwy, wrth i ddatblygiad ddigwydd.
Wel, yn gyntaf, mae hwn yn ddull amlochrog. Pan geir problemau traffig enfawr na ellir eu datrys trwy gludiant cyhoeddus, mae angen ymdrin â nhw. Mae'r M4 yn fater o'r fath. Ond ni allwn ddibynnu ar gludiant mewn ceir am byth. Pan fydd y fasnachfraint yn trosglwyddo i Lywodraeth Cymru, rydym ni eisiau gwneud yn siŵr bod gennym ni gerbydau o ansawdd gwell ar reilffyrdd maestrefol Caerdydd, datblygiad y metro, mwy o reilffyrdd ysgafn, yn y blynyddoedd i ddod, fel y gall cymunedau sydd efallai wedi colli eu cysylltiadau â'r rhwydwaith rheilffyrdd trwm flynyddoedd yn ôl yn cael eu hailgysylltu drwy'r rhwydwaith rheilffyrdd ysgafn. O ran beicio, rydym ni'n awyddus dros ben i wneud yn siŵr bod mwy o ddinasoedd yn ystyried beicio nid yn unig fel gweithgaredd hamdden ond fel modd o deithio. Mae gan Gaerdydd rwydwaith o lwybrau beicio - nid ydyn nhw i gyd wedi'u cysylltu. Nid yw trefi a dinasoedd eraill yn gwneud cystal. Mae'n bwysig i lawer o feicwyr nad ydynt yn yr un lonydd â thraffig - nid yw eu hyder yn ddigon cryf iddyn nhw wneud hynny. Felly, mae'n rhaid i ni wneud mwy trwy deithio llesol, fel y mae'r Aelod yn ei ddweud, i wneud yn siŵr bod pob math o drafnidiaeth gynaliadwy yn cael ei hyrwyddo.
A all y Prif Weinidog nawr sicrhau'r Cynulliad Cenedlaethol yma na fydd unrhyw leihad yn ei rym cyfreithiol oherwydd yr eithriadau i Fil Cymru, y broses Frexit, fel y'i gelwir, nac ychwaith gwestiynau anghyfansoddiadol ambell Aelod Seneddol Ceidwadol?
A gaf i ddechrau drwy ddiolch i'r Prif Weinidog am barhau â'r trafodaethau rhwng ei blaid yntau a Phlaid Cymru ynglŷn â dyfodol cyfansoddiadol Cymru, ac yn benodol am y cyfarfod a gawsom ni ddoe? Rydym ni'n edrych ymlaen at weld y gwelliannau a fydd gerbron Tŷ'r Arglwyddi ynglŷn â Bil Cymru, i sicrhau'r broses hon. Ond, hoffwn i godi mater arall gydag e heddiw, mater sy'n ymwneud â Senedd arall. Mae llywydd Senedd Catalwnia yn wynebu achos llys yn Sbaen am ganiatáu trafodaeth ar ddyfodol cyfansoddiad Catalwnia - hynny yw, caniatáu trafodaeth yn Senedd Catalwnia am annibyniaeth. Nawr, rydym ni i gyd yn gwybod bod Sbaen yn sensitif iawn ynglŷn â'r cwestiwn o annibyniaeth, ond, mewn gwlad ddemocrataidd, fel rydym ni wedi'i weld yn yr Alban ac fel rydym ni'n gweld fan hyn yng Nghymru hefyd, mae trafodaeth am ddyfodol cenedl yn hollbwysig i ddangos bod cenedl yn gallu symud ar y broses yna, gam wrth gam, gyda'i gilydd. A fyddwch chi, felly, yn gallu codi'r materion hyn gyda Llywodraeth San Steffan, gan fynegi pryder bod llywydd Senedd yn wynebu achos llys am ganiatáu trafodaeth mewn senedd?
Cwestiynau yn awr gan arweinwyr y pleidiau. Arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig, Andrew R.T. Davies.
A gaf i ymateb yn gyntaf oll trwy ddymuno cyfarchion y tymor iddo yntau hefyd, wrth gwrs? Mae'n codi mater pwysig ynghylch Tata. Ni fyddai Tata yn y sefyllfa y mae ynddi ar hyn o bryd yng Nghymru heblaw am y cymorth yr ydym ni wedi ei roi, ac nid y cymorth ariannol yn unig - y pecyn £60 miliwn - ond hefyd y gwaith caled a wnaed gan swyddogion Llywodraeth Cymru, mewn llawer iawn o gyfarfodydd. Rwyf i wedi siarad â Tata lawer iawn o weithiau, yma ac ym Mumbai, ac, er tegwch i Tata, mae'n gwmni sy'n gwrando. Maen nhw'n barod, os gwnewch chi gyflwyno'r achos cywir, i wrando ac i symud ymlaen, a dangosodd cyhoeddiad yr wythnos diwethaf hynny. Mater i'r gweithlu, wrth gwrs, yw'r hyn y maen nhw'n ei wneud, ond, os caf ei roi fel hyn, nid yw'n eglur beth fyddai'r dyfodol pe na byddai'r cytundeb yn cael ei dderbyn. Mae hwn yn gyfnod anodd, ac rwy'n credu bod yn rhaid i'r pwyslais fod ar barhau i gynhyrchu dur yng Nghymru, a bydd rhai penderfyniadau anodd yn gysylltiedig â hynny, rwy'n deall. Serch hynny, mae'n rhaid i hynny fod y brif amcan.
[Anghlywadwy.] - ydw, rwy'n cymeradwyo'r cytundeb. Rwy'n credu ei fod yn gytundeb da iawn, o'i gymharu'n benodol â'n sefyllfa yn y gwanwyn, pan roedd y sefyllfa yn arbennig o lwm i ddur - y cynhyrchu dur pen trwm ym Mhort Talbot. Ac mae'n deyrnged i'r holl waith caled sydd wedi cael ei wneud gan lawer iawn o bobl ein bod ni mewn sefyllfa nawr lle gall Port Talbot yn enwedig edrych i'r dyfodol. Ac yn sicr, rwy'n meddwl bod y cytundeb hwn yn gytundeb y gallaf ei gymeradwyo'n bendant, ac yn gytundeb a all gynnig dyfodol i'r gwaith dur.
Wel, mae hyn yn rhywbeth yr ydym ni wedi bod yn ei ystyried yn rhan o'r gyllideb derfynol, a bydd cyhoeddiad yn cael ei wneud yn fuan iawn ynglŷn â hynny. O ran ardrethi busnes yn Tata, wel, £60 miliwn yw'r pecyn yr ydym ni wedi ei roi ar y bwrdd - mae'n gyfwerth, i bob pwrpas, â phum mlynedd o ardrethi busnes am ddim. Mae'n mynd y tu hwnt i'r hyn y gallem ni fod wedi ei gynnig mewn ardrethi busnes, beth bynnag. Wrth gwrs, mae'n anodd iawn cynnig rhyddhad ardrethi busnes i un busnes penodol mewn un sector penodol heb i bobl eraill ofyn pam na ddylen nhw gael yr un peth. Felly, yr hyn sydd gennym ni yw pecyn o gymorth nad yw'n gymorth gan y wladwriaeth, ond sydd wedi'i dargedu at Tata yn benodol. Mae'n rhaid i mi ddweud, mae'n bwysig nawr nad yw Llywodraeth y DU yn colli golwg ar y ffaith bod llawer o ddiwydiannau eraill yn ogystal â Tata yn dweud bod prisiau ynni yn rhy uchel yn y DU. Felly, bydd angen i ddiwydiannau ynni-ddwys weld mwy yn cael ei wneud i'w helpu nhw. Ni allwn fforddio i gael ein hystyried fel economi lle'r ydym ni'n anghystadleuol oherwydd pris ynni. Mae ein cymysgedd ynni yn debyg iawn i lawer iawn o wledydd eraill yn Ewrop, ond oherwydd natur aneglur yr hyn sy'n honni bod yn farchnad ynni yn y DU, mae yn gwneud y DU yn ddrytach, ac mae angen i Lywodraeth y DU wneud mwy o waith yn hynny o beth hefyd.
Wel, rydym ni wedi gweld tlodi - tlodi aelwydydd - yn gostwng yng Nghymru, a dweud y gwir. Rydym ni newydd gael y ffigurau diweddaraf - y tro cyntaf ers blynyddoedd lawer. Rydym ni wedi gweld yr hyn sydd wedi digwydd gyda gofal cymdeithasol yn Lloegr a'r argyfwng sy'n bodoli yno, ac rydym ni wedi gweld gwariant ar iechyd yn cynyddu yng Nghymru dros y blynyddoedd, ac rydym ni wedi gweld yr un peth gydag addysg. Ond mae'n gofyn cwestiwn teg i mi, a rhoddaf ateb teg iddo. Beth yw'r methiant mwyaf? Y methiant mwyaf cyn belled ag y mae'r Llywodraeth hon yn y cwestiwn yw ei weld ef gyferbyn â mi yn gofyn cwestiynau yn y Siambr hon.
Nid yw hynny'n wir os gwnewch chi gymharu ffigurau dros y tair blynedd diwethaf, er ein bod ni'n gwybod bod heriau yn bodoli. Atgoffaf arweinydd UKIP o'r hyn y mae'r OECD wedi ei ddweud, sef bod Cymru ar y trywydd iawn, y dylem ni barhau â'r hyn yr ydym ni'n ei wneud, ein bod ni'n mynd i'r cyfeiriad cywir ac y byddwn ni'n gweld gwelliannau yn y dyfodol. Rydym ni'n ei weld gyda chanlyniadau TGAU, rydym ni'n ei weld gyda chanlyniadau Safon Uwch. Yr hyn y mae'r OECD wedi ei ddweud yw na fyddent yn cefnogi addysg ddetholus. Gwn fod hynny'n sail polisi pwysig i'w blaid ef, ond nid yw'r OECD yn cefnogi hynny. Maen nhw o'r farn fod hynny'n ei gwneud yn anoddach fyth i blant o gefndiroedd tlotach lwyddo mewn addysg. Nid ydynt yn cefnogi'r polisi y mae'n ei arddel.
Mae wedi, drwy'r geiriau yna, yn ôl pob tebyg wedi tanseilio fy sefyllfa ymhlith fy ngrŵp fy hun yn fwy nag unrhyw un arall yn ystod y misoedd a'r blynyddoedd diwethaf, ond rwyf am dderbyn ei eiriau ar eu golwg a dymuno cyfarchion y tymor iddo yntau hefyd. Wrth gwrs, rwy'n siŵr bod pob Aelod yn edrych ymlaen atom ni'n croesi cleddyfau yn y Siambr hon am fisoedd a blynyddoedd lawer i ddod.
Gallaf. Rwy'n credu fy mod i'n agosach at ei safbwynt hi fel arweinydd Plaid Cymru, mewn gwirionedd, nag unrhyw un arall. Dywedodd hi a minnau rywbeth tebyg iawn yr wythnos diwethaf, sef y dylai fod rhyddid i symud at ddibenion gwaith. Gwnaeth hi'r pwynt ar ryddid i symud i chwilio am waith o fewn cyfnod penodol o amser. Rwy'n credu bod rhinwedd yn hynny. Mewn gwirionedd, dyna mae'r rheoliadau Ewropeaidd yn ei ddweud, os edrychwch chi arnynt gyda'r dehongliad llymaf. Nid wyf yn credu bod ganddi hi a minnau safbwynt gwahanol iawn pan ddaw i ryddid i symud.
Rwy'n synnu oherwydd, fel y dywedais yn gynharach, mae hi a minnau wedi dweud bron yn union yr un peth pan ddaw i'r mater o ryddid i symud. Mae'r hyn y mae'n ei ddweud yn berffaith gywir. Rydym ni'n dibynnu, wrth gwrs, ar weithwyr o dramor i lenwi cynifer o swyddi yn economi Cymru. Wedi dweud hynny, ni all hi na minnau, yn fy marn i, wadu bod y mater o fewnfudo yn flaenllaw iawn yn y refferendwm. Tybiaeth oedd hynny yn hytrach na gwirionedd, mae cymaint â hynny'n wir, o ystyried y niferoedd, ac felly, yn fy nhyb i, nid wyf yn credu y gallwn ddweud bod y system bresennol yn cael y gefnogaeth ehangach y dylai, felly mae'n rhaid i ni edrych ar ddewisiadau eraill. Mae hi wedi gwneud y pwynt, ac rwyf innau wedi gwneud y pwynt, y gellir addasu'r system honno lle ceir rhyddid i symud i swydd neu ryddid i chwilio am waith o dan amgylchiadau penodol. Rwy'n credu fod hynny'n rhesymol; rwy'n credu y byddai'r rhan fwyaf o bobl Cymru yn credu fod hynny'n rhesymol, ac rwyf yn meddwl y byddent yn gweld honno yn system o ryddid i symud y gallent ei chefnogi. Nid wyf yn gweld bod llawer rhyngom ni.