BangorAI/exl2-wiki-calibration-set-cy huggingface dataset:
Diolch, Ddirprwy Lywydd, am y cyfle i allu siarad unwaith eto dros weithwyr dur yn fy nghymuned ar safle Shotton ac wrth gwrs, ar draws y wlad. Ar fater cynllun pensiwn Dur Prydain, o'r sgyrsiau a'r ohebiaeth a gefais, ceir pryder nad yw Tata yn darparu ar gyfer y gweithlu yr holl fanylion sydd eu hangen arnynt i wneud penderfyniad gwybodus ar y goblygiadau ar gyfer eu dyfodol. Deallaf fod y cyflogwr yn ateb y gweithwyr drwy ddweud nad yw'n gwybod, mewn gwirionedd, sy'n annigonol - neu'n fwy cywir, nid yw'n ateb cwestiynau. Testun ansicrwydd a diffyg eglurder penodol arall yw'r mecanweithiau ar gyfer gwahanu posibl - effaith buddion cronedig a man gorffwys cynllun pensiwn Dur Prydain. Rwy'n siŵr y bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn cytuno â mi fod yn rhaid i Tata fynd i'r afael â'r pryderon hyn ac ateb cwestiynau eu gweithlu sy'n gweithio'n galed ar draws Cymru a'r DU. Yn ogystal, rwyf hefyd yn ymwybodol iawn o'r ansicrwydd a'r pryder sy'n cael ei greu gan ddiffyg strategaeth a gweithredu ymddangosiadol Llywodraeth y DU mewn perthynas â diwydiant sylfaenol dur. Mae wedi cael ei amlygu, yn ôl y gweithwyr y siaredais â hwy, mewn adroddiadau diweddar fod Llywodraeth y DU yn ôl pob golwg wedi gwrthod gwarantu y bydd dur Prydeinig yn cael ei ddefnyddio yn y gwaith o adeiladu rheilffordd cyflymder uchel 2, HS2. Sylwais fod gwelliant y Ceidwadwyr Cymreig yn cydnabod rôl Llywodraeth y DU yn cefnogi'r diwydiant dur drwy gyflwyno rheolau caffael newydd. Rwy'n credu bod angen hyn yn ymarferol, nid ei ysgrifennu mewn egwyddor yn unig, ac mae ein diwydiant dur -
Roeddwn am fynd ymlaen i ddweud nad geiriau'n unig sydd eu hangen arnom yn awr: rydym angen gweld gweithredu heb oedi. Ysgrifennydd y Cabinet, rwy'n gwybod bod y gweithlu a'r rheolwyr yn Shotton yn cydnabod y cymorth a'r camau a gymerwyd gan Lywodraeth Cymru, ond buaswn yn gofyn i chi a chyd-Aelodau ac eraill yma i ymuno â ni i osod pwysau ychwanegol er mwyn gwneud yn siŵr ein bod o ddifrif am ddyfodol dur, ein bod yn ymrwymo i ddefnyddio dur wedi'i gaffael yn y DU a'n bod yn rhoi arian i ganlyn ein geiriau er mwyn gwneud yn siŵr ein bod yn gweld ein diwydiant dur nid yn unig yn cael ei gynnal a'i achub, ond yn tyfu yn y dyfodol.
Yn gyntaf oll, mae pensiynau yn fater sydd heb ei ddatganoli, ac mae'r Prif Weinidog a minnau wedi bod yn gwbl glir, yn absenoldeb unrhyw gyfle, dewis neu drafodaeth arall, mai dyma'r unig gynnig sydd ar gael. A chwestiwn i'r gweithwyr ei benderfynu yw a ddylent dderbyn y cynnig sy'n cael ei gyflwyno iddynt neu ei wrthod a thrwy hynny greu amheuaeth ynglŷn â'r diwydiant dur cyfan yng Nghymru a thu hwnt. Mae hwn yn gwestiwn y mae angen i'r gweithwyr eu hunain ei ateb a ffurfio barn yn ei gylch. Ond rwy'n credu ei bod yn eithaf amlwg, yn seiliedig ar yr hyn a ddywedodd Hannah Blythyn a'r hyn y mae eraill wedi'i annog, fod yn rhaid gwneud yn siŵr fod - [Torri ar draws.] Ddim ar hyn o bryd. Mae'n rhaid i ni wneud yn siŵr yn y cyfnod yn arwain at y bleidlais fod Tata'n cymryd cyfrifoldeb llawn am ddarparu gwybodaeth werthfawr i weithwyr a sicrhau eu bod yn rhyngweithio'n llawn â'r gweithlu, fel y gallant egluro'n fanwl beth yw goblygiadau'r cytundeb sy'n cael ei lunio.
Hyd yn hyn, mae hyder y gweithlu wedi cael ei chwalu - rwyf wedi dweud hyn droeon wrth y Prif Weinidog ac wrthych chi. A wnewch chi hefyd ymuno â mi, efallai, i alw ar gadeirydd newydd Tata Sons i wneud datganiad cyhoeddus i geisio dechrau ailadeiladu hyder yn yr hyn y maent yn ei ddweud?
Pwynt o wybodaeth ydyw mewn gwirionedd. Pan ddywed mai dyma'r unig fargen ar y bwrdd, mae'n ymwybodol, yn amlwg, o gais Excalibur, cais y mae Llywodraeth Cymru wedi'i ariannu mewn gwirionedd -
Symudwn yn awr at eitem 5, sef dadl Plaid Cymru ar geblau'r Grid Cenedlaethol, a galwaf ar Simon Thomas i gynnig y cynnig. Simon.
Diolch. Fel y gwyddoch, mynychodd y ddau ohonom gyfarfod 'na i beilonau' ar Ynys Môn ym mis Rhagfyr 2015, ond a ydych yn rhannu fy mhryder, er bod y Grid Cenedlaethol wedi dweud wrthyf eu bod yn cael eu talu pa un a ydynt yn rhoi peilonau uwchben neu o dan y ddaear ond bod Ofgem yn ei gwneud hi'n ofynnol i sicrhau'r gwerth gorau i'r cwsmer, mae'r pwyllgor peilonau Un Llais Cymru Ynys Môn, sydd wedi ysgrifennu at yr Aelodau ynglŷn â'u hymateb i ymgynghoriad y Grid Cenedlaethol, yn dweud bod y grid wedi datgan, ers 2012, fod yr opsiwn peilonau wedi'i ddewis ar sail y gost yn unig, ac nad yw'r opsiwn peilonau ond yn creu effeithiau negyddol i gynaliadwyedd busnesau bach a chanolig eu maint a thwristiaeth ac amaethyddiaeth ar yr ynys?
Un o'r pwyntiau a nododd Simon Thomas oedd eu bod wedi rhoi sylw i'r effaith gronnol yn Nenmarc drwy ddweud, 'Iawn. Gadewch i ni roi llawer o'r ceblau hyn o dan y ddaear oherwydd yr angen i fuddsoddi mewn ynni adnewyddadwy'.
Fel rhywun sy'n byw'n agos iawn at orsaf bŵer Aberddawan ac sydd wedi ymweld â'r rheolwyr yno droeon, onid ydych yn cydnabod bod llawer iawn o fuddsoddiad wedi mynd tuag at reoli allyriadau o'r orsaf bŵer a bod ateb yno? Drwy weithio gyda Cyfoeth Naturiol Cymru, gall yr ateb hwnnw ymestyn oes rhan hanfodol o'r seilwaith ynni yng Nghymru. Onid ydych yn derbyn y byddai'n drasiedi go iawn pe bai'r safle hwnnw'n cau ac y byddai'n golled i'r gymuned leol?
Ond drwy gyfyngu ar gasgliadau bin, mae fy awdurdod bellach yn caniatáu i'r cwmni sy'n gweithredu'r ganolfan ailgylchu a gwaredu gwastraff lleol ddewis pa eitemau i'w derbyn, gan droi pobl ymaith yn aml, heb fod unman ganddynt i gael gwared ar eu gwastraff gweddilliol. Wrth gyflwyno'r cynllun pob pedair wythnos yng Nghonwy, mae'r aelod cabinet yn ymffrostio eu bod wedi arolygu ac ymgynghori â thrigolion. Do, fe wnaethant ymgynghori - ymatebodd 11,000 o bobl gan ddangos bod yna gyfradd ailgylchu o 99.6 y cant yn barod, gyda 39 y cant yn gweld bod eu bin olwynion yn llawn neu'n orlawn o fewn pythefnos, a 60 y cant yn dweud na fyddent yn gallu ymdopi â chasgliad bob tair neu bedair wythnos. Cafodd hyn ei anwybyddu. Felly, rwy'n gofyn: sut y gall unrhyw un gyfiawnhau'r rhesymau dros haneru nifer y casgliadau bin a honni wedyn eu bod wedi ymgynghori â phobl? Nawr, daw hyn ar adeg pan fo achosion o dipio anghyfreithlon yn y fwrdeistref ar gynnydd, gan gynyddu bob blwyddyn ers 2013. Ar y pryd, cododd treth y cyngor 5 y cant ar raddfa uwch o lawer na chwyddiant yn 2016-17 - un o'r codiadau uchaf yn y DU - 'Sut y mae hynny'n deg? ', gallech ofyn. Rydym yn galw heddiw am ddiogelu gwasanaethau casglu gwastraff ac i addo y byddai cyngor dan arweiniad y Ceidwadwyr Cymreig yn sicrhau bod gwastraff gweddilliol yn cael ei gasglu o leiaf bob pythefnos. Byddem, Aelodau'r Cynulliad, byddem yn adfer casgliadau bin bob pythefnos. Byddwn yn gweithio i atal ac erlyn y rhai sy'n euog - [Torri ar draws.] Iawn.
Rwyf wedi dethol y ddau welliant i'r cynnig. Os derbynnir gwelliant 1, caiff gwelliant 2 ei ddad-ddethol. Galwaf ar Simon Thomas i gynnig gwelliant 1 a gyflwynwyd yn enw Rhun ap Iorwerth.
Diolch i chi, Lywydd. Felly, gwers hynny yw peidiwch byth â thrafod y grid cenedlaethol yn y Cynulliad Cenedlaethol. [Chwerthin.] Gadewch i ni fynd yn ôl at y ddadl ac rwy'n meddwl mai'r pwynt yr oeddwn yn ceisio'i wneud oedd un i bwysleisio nad oes tystiolaeth mewn gwirionedd. Efallai fod yna dystiolaeth anecdotaidd, ond nid oes unrhyw dystiolaeth wirioneddol o gysylltiad rhwng cyfraddau gwahanol o gasglu deunydd ailgylchu, bagiau du ac yn y blaen ac unrhyw fath o broblem hylendid cyhoeddus neu unrhyw fath o bla. Y ffaith amdani yw bod pob awdurdod lleol yng Nghymru yn casglu eu sbwriel y gellir ei gompostio - y gwastraff bwyd a fyddai'n denu plâu - yn wythnosol. Ni fu unrhyw newid dros y blynyddoedd i'r ffaith fod y math hwnnw o sbwriel yn cael ei gasglu'n wythnosol. Felly, nid oes unrhyw dystiolaeth mewn gwirionedd -
Galwaf ar Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig i gynnig yn ffurfiol gwelliant 2 a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt.
Roeddwn yn falch iawn o fod yn aelod o Gyngor Bwrdeistref Sirol Conwy a'i gabinet, ond nid wyf bellach yn aelod o Gyngor Bwrdeistref Sirol Conwy.
Rydym ni yn UKIP yn cefnogi cynnig y Ceidwadwyr heddiw. Rydym hefyd yn pryderu am y goblygiadau iechyd cyhoeddus sy'n deillio o gyfyngu ar gasgliadau sbwriel, ac rydym yn cydnabod cysylltiad tebygol rhwng cyfyngu ar gasgliadau a gweld cynnydd dilynol mewn tipio anghyfreithlon. Bu ymgyrch gan gynghorau ar draws Cymru dros y blynyddoedd diwethaf i gyfyngu ar gasgliadau er mwyn cyrraedd targedau ailgylchu Llywodraeth Cymru. Rydym yn cydnabod, yn ystadegol, fod Llywodraeth Cymru wedi perfformio'n dda o ran cyfraddau ailgylchu, ond hoffem ofyn: am ba gost? Yma yng Nghaerdydd, cafwyd nifer o newidiadau i'r casgliadau sbwriel yn y blynyddoedd diwethaf. Ar hyn o bryd, ceir casgliad bag du pob pythefnos a cheir cyfyngiad ar faint o fagiau y gallwch eu rhoi allan. Fodd bynnag, mae'r gostyngiad, hyd yn oed o gasgliad wythnosol i gasgliad pob pythefnos, wedi creu tystiolaeth anecdotaidd go fawr o gynnydd mewn tipio anghyfreithlon. Mae hyn wedi bod yn nodwedd bwysig o'r dudalen lythyrau yn y 'South Wales Echo', ac yn nodwedd fynych ar hynny, gyda darllenwyr yn anfon tystiolaeth ffotograffig sylweddol o dipio anghyfreithlon yn eu hardal. Arweiniodd hyn at y cyngor yn gorfod cyflwyno ymgyrch i lanhau'r strydoedd ar ddiwedd y flwyddyn ddiwethaf. Felly, beth y mae'r data ffeithiol sydd ar gael yn ei ddatgelu am dipio anghyfreithlon yng Nghaerdydd? Yn 2015-16, cofnododd Caerdydd y cynnydd mwyaf mewn achosion o dipio anghyfreithlon o blith holl gynghorau Cymru. Ar draws Cymru gyfan, cynyddodd tipio anghyfreithlon 14 y cant yn ystod y cyfnod hwn, pan newidiodd llawer o gynghorau eu polisïau casglu i gydymffurfio â thargedau ailgylchu. 'Does bosibl nad yw hyn yn dangos cyswllt achosol rhwng cyfyngu ar gasgliadau sbwriel a chynnydd mewn tipio anghyfreithlon, ond mae'r Blaid Lafur a Phlaid Cymru yn eu gwelliannau heddiw i'w gweld yn gwadu'r cysylltiad hwn. Mae'n ymddangos eu bod yn mynd yn groes i'r dystiolaeth.
Rwy'n derbyn y posibilrwydd. A wnewch chi hefyd dderbyn bod yna bosibilrwydd y gallai fod oherwydd y cyfyngu ar gasgliadau sbwriel?
Diolch i chi, Lywydd, a diolch i bawb sydd wedi cymryd rhan yn y ddadl hon, er fy mod, mae'n rhaid i mi ddweud, yn siomedig iawn fod Llywodraeth Cymru yn gwrthod camu i mewn i atal awdurdodau lleol yng Nghymru rhag parhau â'r arbrawf hwn, sy'n cael ei dreialu, o gasgliadau bin pedair wythnos o amgylch y wlad. A gadewch i ni wynebu'r peth, y rheswm na allwch ddod o hyd i unrhyw dystiolaeth o niwed i iechyd y cyhoedd yw am nad oes neb arall yn ei wneud. Mae treial ar y gweill ar hyn o bryd, a gallaf ddweud wrthych fod trigolion lleol yn fy etholaeth i'n hollol gynddeiriog gyda'r canlyniad - .
Yr eitem nesaf yw dadl y Ceidwadwyr Cymreig ar gymorth ariannol i fusnesau bach. Rydw i'n galw ar Nick Ramsay i wneud y cynnig.
Diolch am ildio; rwy'n cytuno â phopeth a ddywedoch yno, Adam Price. Rhan o'r broblem yw, er bod yr ailbrisio'n dod yn weithredol ym mis Ebrill, mae nifer o fusnesau'n gorfod penderfynu a ddylent arwyddo eu lesoedd yn awr, ar hyn o bryd, a heb wybod pa fath o system rhyddhad ardrethi a fydd ar waith, pa becyn cymorth fydd ar waith ar eu cyfer ym mis Ebrill, mae rhai ohonynt yn dweud, 'Wel, ni allwn wynebu'r risg a bydd yn well i ni ddod allan o'r sefyllfa rydym ynddi yn awr heb aros'.
Rwy'n credu bod rhaid i bawb ohonom groesawu a chydnabod y cymorth ariannol a roddir gan Lywodraeth Cymru i fusnesau yr effeithiwyd arnynt gan y broses brisio yn ddiweddar ac yn wir dros y blynyddoedd blaenorol. Fodd bynnag, rydym ni yn UKIP yn pryderu, o ystyried maint y broses brisio yn ddiweddar a'i chanlyniadau, y gallai'r lefelau cyllido presennol yn hawdd brofi'n annigonol. Fodd bynnag, pa un a yw'r arian hwn yn ddigonol ai peidio, rydym yn teimlo ei bod yn hanfodol sicrhau bod y wybodaeth am y cynllun rhyddhad ardrethi ar gael yn rhwydd i'r rhai sy'n gymwys a bod y gweithdrefnau a'r prosesau ymgeisio sydd ynghlwm wrtho mor syml ac mor hygyrch â phosibl. Yn rhy aml, mae ceisiadau grant wedi bod mor gymhleth ac astrus fel bod busnesau bach wedi cael eu hanghymell rhag mynd ar ôl y cyllid sydd ar gael. Yn dilyn ymlaen o hyn, ac yn yr un modd, mae'n rhaid i'r gweithdrefnau apelio hefyd fod mor syml, hygyrch, a fforddiadwy â phosibl. Yn ogystal, mae amser yn aml yn ffactor allweddol yn y weithdrefn apelio, gan y gall y baich ariannol cynyddol a roddir ar fusnesau drwy gyrraedd y trothwy y daw ardrethi'n daladwy fod yn ffactor hollbwysig yn aml o ran pa un a yw busnes yn goroesi ai peidio. Rydym yn deall y gall gweithdrefnau apelio presennol gymryd hyd at flwyddyn neu fwy i'w penderfynu, ac mae hynny'n aml yn llawer rhy hir i atal busnesau rhag cau. Felly, gallaf alw ar Lywodraeth Cymru i roi'r holl beirianwaith angenrheidiol ar waith i wneud yn siŵr fod y drefn apelio'n cael sylw cyn gynted ag y bo modd. Oherwydd mae'n amlwg y bydd yr ailbrisiadau hyn yn effeithio ar nifer fawr o fusnesau gyda chanlyniadau a allai fod yn drychinebus - rhywbeth rwy'n siŵr y bydd yr holl bleidiau yn y Siambr hon yn awyddus i'w osgoi.
Rwy'n derbyn yr hyn a ddywedwch, Weinidog - diolch i chi am gymryd yr ymyriad - am y refeniw a godir mewn trethi a'r ffordd y caiff ei wario, ond wrth gwrs, yr hyn rydym yn ei wynebu yma yw bod rhai cymunedau'n cael eu taro'n anghymesur gan gynnydd sylweddol, ac nid ydynt yn gweld unrhyw gynnydd sylweddol yn eu gwasanaethau lleol yn sgil y trethi ychwanegol hyn. A ydych yn derbyn bod hynny ynddo'i hun yn achosi llawer o aniddigrwydd ymysg y perchnogion busnes yr effeithir arnynt gan y codiadau hyn?
Rwy'n deall hynny, a'r cyfan y gallaf ei ddweud yw fy mod wedi ymrwymo i'w wneud mor gyflym ag y gallwn. Gadewch i mi sôn wrthych am un ddilema, Andrew: os gweithiwn arno ychydig yn hwy, efallai - ac efallai'n unig ydyw - y gallwn lunio'r cynllun mewn ffordd a fydd yn galluogi'r rhyddhad i fynd yn awtomatig i'r rhai a fydd yn ei gael, heb fod angen iddynt wneud cais amdano. Yn awr, pe gallem wneud hynny, rwy'n meddwl y buasai hynny'n werth ychydig bach o amser ychwanegol, gan y bydd yn ddi-os yn golygu y bydd mwy o fusnesau'n elwa, ac yn elwa'n awtomatig. Roedd y cynllun blaenorol yn dibynnu ar geisiadau. Rydym yn gwneud y gwaith i weld a yw hynny'n bosibl. Gall gymryd ychydig yn hwy, ond buasai'n gwneud y cynllun yn fwy effeithiol. Cyn gynted ag y byddaf mewn sefyllfa i wneud hynny, byddwn yn darparu'r manylion er mwyn i bobl allu cael y fantais y dymunwn ei roi iddynt.
Gwelliant 1. Os derbynnir gwelliant 1, caiff gwelliannau 2 a 3 eu dad-ddethol. Galwaf am bleidlais ar welliant 1 a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 32, un yn ymatal, 19 yn erbyn. Ac felly mae gwelliant 1 wedi ei dderbyn.
Mae'r bleidlais nesaf ar ddadl Plaid Cymru ar geblau'r grid cenedlaethol. Galwaf am bleidlais ar y cynnig a gyflwynwyd yn enw Rhun ap Iorwerth. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 20, pump yn ymatal, 28 yn erbyn. Ac felly, mae'r cynnig wedi ei wrthod.
Galwaf am bleidlais ar welliant 2, a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 44, neb yn ymatal, naw yn erbyn. Mae gwelliant 2 wedi ei dderbyn.
Mae'r bleidlais nesaf ar y ddadl gan Ceidwadwyr Cymreig ar gasgliadau biniau. Galwaf am bleidlais ar y cynnig a gyflwynwyd yn enw Paul Davies. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 18, neb yn ymatal, 35 yn erbyn. Mae'r cynnig wedi'i wrthod.
Galwaf am bleidlais ar welliant 2 a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 35, neb yn ymatal, 18 yn erbyn. Felly, mae gwelliant 2 wedi ei dderbyn.
Mae'r bleidlais nesaf ar ddadl y Ceidwadwyr Cymreig ar gymorth ariannol i fusnesau bach. Galwaf am bleidlais ar y cynnig a gyflwynwyd yn enw Paul Davies. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 18, neb yn ymatal, 35 yn erbyn. Mae'r cynnig wedi ei wrthod.
Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 34, neb yn ymatal, 18 yn erbyn. Mae'r cynnig fel y'i diwygiwyd wedi'i dderbyn.
Ddirprwy Lywydd, a gaf fi dalu teyrnged i Julie Morgan am yr araith dra huawdl ac emosiynol honno, a hefyd am yr holl waith a wnaeth dros y blynyddoedd dros blant, a'i gwaith cyfredol ar gyfer y grŵp hollbleidiol ar blant? Rwyf hefyd wedi cael y fraint o gyfarfod â Cedric Moon, ac rwy'n talu teyrnged iddo yntau hefyd, yn yr achos hwn, am ddwyn ein sylw at y mater hwn, ond hefyd am ei gwaith yn gyffredinol dros bobl â nam ar eu clyw. Rwyf eisiau gwneud un pwynt ychwanegol at yr hyn a ddywedodd Julie. Wrth i amlder yr achosion o gam-drin plant ddod yn fwy a mwy amlwg yn yr 20 mlynedd diwethaf, rydym wedi rhoi'r gorau i fod yn naïf ac rydym wedi dechrau gweld y byd fel y mae. Wrth i hyn ddigwydd, mae llawer o bobl sydd bellach yn hen, pobl a allai fod wedi claddu llawer o'r atgofion hyn, yn amlwg yn gweld y pethau hyn yn cael eu trafod ac yn meddwl am eu profiadau eu hunain ac angen eu cwnsela ac i ryw fath o ddatganiad adferol gael ei wneud. O ystyried bod yr ysgol wedi mynd, a bod y tramgwyddwr honedig wedi marw ers amser - ond mae angen i ni wneud rhywbeth am fod cymdeithas wedi gwneud cam â'r bobl hyn.
Yr eitem gyntaf ar ein hagenda ni y prynhawn yma yw cwestiynau i'r Prif Weinidog, a'r cwestiwn cyntaf, Dai Lloyd.
Diolch yn fawr am yr ateb yna, Brif Weinidog. Wrth gwrs, fel gweddill y Siambr, rydw i'n siŵr, rydw i'n falch iawn i gefnogi eich amcan uchelgeisiol chi o sicrhau miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn hanner ffordd drwy'r ganrif. Mae'n gynnydd o ryw 400,000 o siaradwyr Cymraeg ar draws Cymru neu gynnydd ar gyfartaledd o ryw 18,000 o siaradwyr Cymraeg i bob un o'n siroedd presennol ni. Wrth gwrs, mae'r sector addysg, gyda'i WESPs, yn allweddol bwysig i hyn ac, yn sgil hynny, a ydych chi'n credu bod cynyddu capasiti ysgolion cynradd Cymraeg o ryw 20 lle dros y tair blynedd nesaf, fel sy'n cael ei grybwyll yn WESP Pen-y-bont ar Ogwr a chynghorau eraill de-orllewin Cymru - y nifer fach yna - yn ddigonol i gyrraedd eich targed? Ac, os na, beth ydych chi'n mynd i'w wneud i sicrhau bod cynghorau lleol yn deall y rôl hanfodol bwysig sydd ganddyn nhw i'ch cefnogi chi i gyrraedd eich nod chi?
A fyddai'r Prif Weinidog yn cydnabod pwysigrwydd parhaus eisteddfodau'r Urdd i'r iaith Gymraeg, ac a fyddai ef felly yn llongyfarch y bobl sy'n trefnu ac yn codi arian ar gyfer Eisteddfod yr Urdd sir Pen-y-bont ym mis Mai a Mehefin eleni ar diroedd coleg Pencoed? Mae'n waith i lawer o wirfoddolwyr sy'n helpu i gadw'r iaith yn fyw ymysg ein pobl ifanc ac yn rhai o'r cymunedau lle nad yw'r Gymraeg yn iaith gyntaf. Ac, wrth gwrs, byddi di'n siŵr o gael croeso mawr yn Neuadd Werdd yng Nghefn Cribwr dydd Gwener yma i fwynhau'r twmpath dawns a chodi arian hefyd.
Yn fy nghyfarfod diweddar gyda chyngor Abertawe, awgrymodd y swyddogion y bydd eu ffocws yn ystod y cylch hwn o gynlluniau strategol ar hyrwyddo'r iaith Gymraeg. Mae hynny'n gam ymlaen, wrth gwrs, ond nid yw'n ymateb i'r galw. Ces i'r argraff gan yr aelod cabinet ei bod hi'n gweld bod y galw llafar presennol am ddarpariaeth yn dod o sector penodol o gymdeithas Abertawe, ac ymatebodd i fy marn i y dylai fod un person o leiaf â sgiliau iaith Gymraeg da ymhob cynllun Dechrau'n Deg gyda pheth amheuaeth. A ydych chi'n cytuno y bydd mynediad cynnar at ein dwy iaith yn ehangu cyfleoedd i blant o'r teuluoedd tlotaf?
Brif Weinidog, dywedodd Comisiynydd y Gymraeg bod angen newid radical arnom i'n system addysg er mwyn cynyddu nifer y siaradwyr Cymraeg. Mae hi wedi awgrymu y dylem ni ystyried addysgu ym mhob ysgol gynradd trwy gyfrwng y Gymraeg. Mae wedi bod yn orfodol i bob plentyn ysgol yng Nghymru ddysgu Cymraeg ers 1999. Ac eto, er gwaethaf hyn, mae nifer y siaradwyr Cymraeg wedi gostwng. I am learning Welsh. Mae arolygon yn awgrymu bod y rhan fwyf o bobl yn gwrthwynebu addysgu gorfodol. A yw'n bryd i ni dderbyn efallai nad yw dull gorfodi yn gweithio, ac yn hytrach na dweud y dylai pawb ddysgu Cymraeg, a allwn ni efallai, yn hytrach na hynny, ei gwneud yn haws i'r rhai sydd wir eisiau dysgu? Diolch.
Rwyf wedi codi'r mater o gyllid cyfnewid, sydd ei angen i ariannu polisi rhanbarthol. Codais hynny yn fy nghyfarfod cyntaf un gyda Phrif Weinidog y DU fis Mehefin diwethaf. Ac rydym ni wedi bod yn eglur iawn am ein holl flaenoriaethau, gan gynnwys polisi rhanbarthol, ym mhob Cydbwyllgor Gweinidogion ers hynny.
Gwnaed addewid gan rai yn yr ymgyrch y llynedd na fyddai Cymru yn colli ceiniog pe byddai Cymru yn gadael yr Undeb Ewropeaidd. Rwy'n disgwyl i'r addewid hwnnw gael ei anrhydeddu. Os na chaiff, yna bydd gan bobl Cymru bob hawl i ofyn pam y cawsant, os yw hyn yn wir, eu camarwain. Yn ail, mae'n hynod bwysig bod y polisïau economaidd yr ydym ni wedi eu datblygu yma, y diweithdra isaf ers blynyddoedd lawer iawn, is nag yn Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon, a'r ffigurau buddsoddiad uniongyrchol o dramor gorau ers 30 mlynedd, o fewn rheolaeth lwyr Llywodraeth Cymru i gyflawni'r manteision hynny i bobl Cymru.
Clywais sylwadau Mr Roberts, llywydd yr FUW, yr wythnos diwethaf, pan fynegodd ei bryder am storm berffaith, ac mae'n iawn i wneud hynny. Ar hyn o bryd, nid oes gennym ni unrhyw eglurder y tu hwnt i 2020. Ceir rhai yn Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig sy'n awgrymu na ddylai fod unrhyw gymorthdaliadau ffermio o gwbl. Nid yw hynny'n rhywbeth y byddem ni'n ei gefnogi fel Llywodraeth. A cheir rhai sy'n awgrymu nad yw'r farchnad Ewropeaidd yn bwysig ar gyfer ffermio - mae 90 y cant o'n hallforion bwyd a diod yn mynd i'r farchnad Ewropeaidd. Ni ellir ei disodli yn hawdd fel marchnad ar gyfer ein nwyddau, felly mae'n rhaid i ni sicrhau, wrth i'r DU adael yr UE, nad oes dim yn ymyrryd â gallu ein ffermwyr i werthu ar yr un telerau ag y maen nhw'n ei wneud ar hyn o bryd i'w marchnad fwyaf o bell ffordd.
Rwy'n credu ein bod ar dir newydd iawn o ran yr hyn y bydd ei angen yn y dyfodol i ddenu buddsoddiad i Gymru. Er enghraifft, ceir materion fel cymhellion treth, yr wyf yn credu bod angen eu datblygu ymhellach. A ddylai fod gallu, er enghraifft, i edrych ar gymhellion treth ar gyfer ymchwil a datblygu, a'u gweld yn cael eu datganoli? Tollau teithwyr awyr - ysgogwr gwych, nid yn unig i Faes Awyr Caerdydd, ond i'r Fali a meysydd awyr eraill yng Nghymru hefyd. Fe'i gwrthodwyd heb unrhyw reswm da heblaw am y ffaith eu bod yn gweld y bu'n gamgymeriad ei ddatganoli i'r Alban, felly, nid yw'n dod i ni. Ond, rwy'n credu ei bod yn bwysig, wrth i ni edrych ar yr ychydig flynyddoedd nesaf, bod ffordd arloesol o edrych ar y ffordd y defnyddir cymhellion treth ar draws y DU, yn hytrach na chymryd y safbwynt bod un ateb i bawb.
Wel, rwy'n credu bod dau fater o ran y strategaeth ddiwydiannol. Hynny yw, does fawr ddim ynddi y gellid anghytuno ag ef, ond, wrth gwrs, mae'n dipyn o gawdel, gan fod rhai o'r colofnau wedi eu datganoli - nid cyfrifoldeb Llywodraeth y DU ydyn nhw. Mae rhai ohonyn nhw, mae rhai ohonyn nhw'n gymysg, felly mae angen mwy o eglurder yn hynny o beth. Ydw, rwy'n credu y bydd yn demtasiwn awtomeiddio ymhellach, a dyna pam mae angen i ni ganolbwyntio yn arbennig o gryf ar godi cynhyrchiant gweithwyr ledled y DU, er mwyn sicrhau nad yw cyflogwyr yn cael eu temtio i gyfnewid pobl am beiriannau oherwydd mater o gynhyrchiant. Ac mae hynny'n rhywbeth, yn sicr, y byddwn ni'n dymuno canolbwyntio'n gryf dros ben arno - codi lefelau cynhyrchiant, er enghraifft, i lefel yr Almaen o leiaf, i wneud yn siŵr nad yw ein gweithwyr ym Mhrydain o dan anfantais oherwydd y lefelau cynhyrchiant hynny.
Nac ydw, rydym ni wedi bod yn ariannu meddygon teulu, ac, yn wir, gweithwyr iechyd proffesiynol eraill sy'n gweithio ym maes gofal sylfaenol, ar lefel yr ydym ni'n credu sy'n iawn ac yn briodol. Er enghraifft, os edrychwch chi ar ofal cymdeithasol, rydym ni'n ariannu gofal cymdeithasol ar gyfradd sydd 6 y cant y pen yn uwch nag y mae Lloegr yn ei wneud, a dyna pam nad ydym ni wedi cael yr 'argyfwng dyngarol', i ddefnyddio geiriau'r Groes Goch, y mae Lloegr wedi ei gael yn ei GIG. Rydym ni hefyd wedi ymrwymo i recriwtio meddygon teulu ychwanegol. Mae gennym ni fwy o feddygon teulu yng Nghymru nag erioed o'r blaen, a dyna pam, wrth gwrs, y mae gennym ni'r ymgyrch recriwtio a lansiwyd y llynedd. Rwy'n falch nad yw'n fy holi am Ewrop, oherwydd ymddangosodd yn y gynhadledd i'r wasg a gynhaliwyd ddoe gyda mi ac arweinydd Plaid Cymru, fel aelod o'r gynulleidfa. Diolchaf iddo am y ffaith ei fod yn gefnogwr mor frwd fel na all ddioddef bod ar wahân i'r ddau ohonom ni, hyd yn oed am ddiwrnod. [Chwerthin.]