BangorAI/exl2-wiki-calibration-set-cy huggingface dataset:
Buaswn i'n licio defnyddio fel enghraifft un strategaeth benodol gan Lywodraeth Cymru, sef y nod o gael miliwn o bobl yn siarad Cymraeg erbyn 2050. Mewn ymateb ysgrifenedig i gwestiwn ysgrifenedig gan Weinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes ynglŷn â chyfraniad awdurdodau lleol i dargedau cenedlaethol ym maes addysg cyfrwng Cymraeg, yr ateb a gefais oedd nad oedd rhaid i awdurdodau lleol ddilyn unrhyw dargedau, ac rydych chi newydd ategu hynny. Ond, mae hynny'n syndod i mi, oherwydd mae addysg yn elfen allweddol er mwyn cyrraedd y nod o filiwn o siaradwyr, ac mi fydd yn rhaid i awdurdodau addysg lleol gynllunio cynnydd sylweddol mewn addysg trwy gyfrwng y Gymraeg os oes gan y Llywodraeth unrhyw obaith o gyrraedd y nod o filiwn o siaradwyr. Mi gafwyd ffigurau diddorol iawn yn adroddiad blynyddol Comisiynydd y Gymraeg ar gyfer y flwyddyn yma. Allan o'r 22 awdurdod lleol yng Nghymru, yr awdurdodau sydd yn perfformio gwaethaf o ran y nifer o ysgolion yn yr awdurdod sydd yn cynnig addysg trwy gyfrwng y Gymraeg neu yn ddwyieithog ydy'r rhai sydd yn cael eu rhedeg gan y Blaid Lafur. Yng Nghaerdydd -
Weinidog, er gwaethaf ymdrechion gorau Llywodraeth Cymru i ddiogelu llywodraeth leol yng Nghymru rhag effaith y toriadau yng nghyllideb Llywodraeth y DU, mae Torfaen, fel pob awdurdod lleol yng Nghymru, yn gorfod gweithio'n galed iawn mewn amgylchiadau ariannol heriol iawn i ddarparu gwasanaethau cyhoeddus yn lleol. A wnewch chi, felly, ymuno â mi i longyfarch cyngor Torfaen ar eu hadroddiad diweddar gan Swyddfa Archwilio Cymru a oedd yn disgrifio'r cyngor fel un sydd â gweledigaeth strategol glir, wedi ei hysgogi gan arweinyddiaeth agored a chynhwysol, ac sy'n mynd ati i ddatblygu ei drefniadau corfforaethol er mwyn cyflawni canlyniadau gwell?
Diolch i'r Aelod am y cwestiwn hwnnw. Byddwn yn parhau i gyllido llywodraeth leol drwy gyfuniad o'r setliadau blynyddol a grantiau penodol. Mae awdurdodau lleol, wrth gwrs, yn meddu ar bwerau annibynnol i godi refeniw a chyfalaf i ariannu eu gweithgareddau.
Wel, mae nifer o elfennau gwahanol yn yr hyn y mae'r Aelod wedi'i ddweud. Nid oes gennyf unrhyw ffordd o wybod beth yw'r sefyllfa mewn perthynas â'i phwynt olaf. Byddwn yn siomedig iawn yn wir pe bai'n awgrymu bod rhai grwpiau yn ein cymdeithas yn cael eu trin yn wahanol i eraill. Nid dyna'r ffordd y dylai pethau fod, fel y gŵyr. Mae ei phwynt cyffredinol yn mynd yn ôl at yr hyn a ddywedais wrth ateb Lynne Neagle - mewn cyfnod eithriadol o 11 mlynedd o gwtogi, mae awdurdodau lleol yn wynebu canlyniadau'r penderfyniadau a wnaed yn ffôl ac yn wallus er mwyn mynd ar drywydd gwleidyddiaeth caledi ac economeg caledi, a'r canlyniadau y mae hynny wedi eu creu i wasanaethau cyhoeddus. Mewn perthynas â gwasanaethau llywodraeth leol, mae yna wasanaethau sy'n statudol ac sy'n rhaid i lywodraeth leol eu darparu. Mae'n anochel bod mwy o wasgu, fel y dangosodd adroddiad y Sefydliad Astudiaethau Cyllid, ar y rhannau o'r gyllideb lle nad yw awdurdodau lleol yn wynebu'r un lefel o rwymedigaeth statudol. Rwy'n cydnabod, fodd bynnag, yr hyn y mae'n ei ddweud am freuder rhai gwasanaethau diogelu'r cyhoedd mewn rhannau o Gymru, ac rwy'n gobeithio y bydd gennyf rywbeth i'w ddweud am hynny pan fyddaf yn gwneud fy natganiad ar 4 Hydref.
Diolch i Jeremy Miles am dynnu sylw at yr adroddiad 'Tegwch i bawb' gan Cyngor ar Bopeth, adroddiad hynod o bwysig yr wyf yn ei gymryd o ddifrif. Ceir tri argymhelliad penodol ar gyfer Llywodraeth Cymru, ac mae dau ohonynt yn berthnasol i fy maes cyfrifoldeb fy hun. Y cyntaf oedd parhau â'n cynllun gostyngiadau'r dreth gyngor. Mae'n gynllun drud. Mae'n costio £244 miliwn bob blwyddyn, ac rwy'n falch o bob un o'r punnoedd hynny gan eu bod yn mynd tuag at helpu'r teuluoedd tlotaf a mwyaf agored i niwed yng Nghymru. Rwy'n falch iawn o benderfyniad y Cynulliad hwn i gefnogi'r cynllun hwnnw, a'r cyferbyniad clir iawn y mae'n ei amlygu rhwng sefyllfa teuluoedd yn Lloegr, lle mae miliynau ohonynt yn gorfod talu arian tuag at y dreth gyngor ar adegau pan fo'u budd-daliadau a'u gallu i wneud hynny wedi ei rewi a'i beryglu ymhellach. Felly, roeddwn yn falch iawn yn wir o allu gwneud y cyhoeddiad heddiw y bydd cynllun gostyngiadau'r dreth gyngor cenedlaethol yn parhau am flwyddyn arall, ac y byddaf yn trafod ei barhad wedi hynny gyda chydweithwyr yn yr awdurdodau lleol. Fodd bynnag, mae'r adroddiad yn tynnu sylw, yn fy marn i, at dystiolaeth sy'n peri pryder ynglŷn â defnyddio beilïaid. Rwyf eisiau dweud yn glir na ddylid defnyddio beilïaid ac eithrio pan fetho popeth arall, y dylid dihysbyddu camau gweithredu eraill yn gyntaf bob amser, a bod angen i awdurdodau cyhoeddus sydd â chontractau â beilïaid feddwl yn ofalus iawn ynglŷn â phwy y maent yn ei gontractio. Rwy'n bwriadu comisiynu gwaith ymchwil newydd ar y ffordd y mae'r pethau hyn yn digwydd yng Nghymru er mwyn gweithio gydag awdurdodau cyhoeddus i geisio gwneud yn siŵr, pan fo pobl yn cael anhawsterau i'r graddau hyn, ein bod yn ymateb iddynt yn y modd mwyaf sensitif posibl.
Diolch yn fawr am yr ateb yna, Weinidog. Yn naturiol, pan gyhoeddwyd hyn yn gynharach eleni roedd yna gynlluniau uchelgeisiol iawn wedi'u gosod gerbron, ond roedd pobl yn dweud ar y pryd, 'Rŷm ni angen gwybod y manylion', ac mae pobl yn lleol yn dal i aros am y manylion. Felly, a allaf jest roi pwsh ychydig bach ymhellach i chi ynglŷn â faint o drafodaethau a pha drafodaethau yn hollol rydych wedi'u cael efo partneriaid, gan gynnwys Llywodraeth y Deyrnas Unedig, ynglŷn â gweithio ar y manylion pwysig yma i wneud yn siŵr ein bod yn gallu gwireddu'r dyhead? Diolch yn fawr.
A gaf fi gysylltu fy hun â'r sylwadau a wnaeth Dai Lloyd? Rwy'n credu bod bron bawb, os nad pawb, sy'n cynrychioli'r ardal, ac yn sicr y bobl sy'n byw yn yr ardal, yn pryderu ei bod i'w gweld yn cymryd amser hir i'r cytundeb dinas ddwyn ffrwyth yn Abertawe yn wahanol i lefydd eraill ym Mhrydain. Yr hyn yr hoffwn ei ofyn i'r Gweinidog yw: beth arall sydd angen i Lywodraeth Cymru ei wneud i sicrhau bod cyllid y cytundeb dinas yn cael ei ryddhau i ddinas-ranbarth Bae Abertawe? Os ydych yn dweud, o'r hyn a ateboch yn gynharach, fod Llywodraeth Cymru wedi gwneud popeth yn ei gallu, yna bydd angen rhoi pwysau ar yr awdurdodau lleol a Llywodraeth San Steffan, ond yr hyn nad wyf am ei weld yn digwydd i mi ac i eraill yw clywed, 'Wel, Llywodraeth Cymru sydd heb wneud popeth sydd angen iddi ei wneud'.
Ie, a gaf fi hefyd fy nghysylltu â'r sylwadau hynny? Ac mae Mike Hedges yn llygad ei le pan ddywed ein bod i gyd yn eithaf pryderus ynglŷn â hyn. Mae aelodaeth y bwrdd yn eithaf cytbwys rhwng y sector cyhoeddus a'r sector preifat, ond nid oes lle arno i grwpiau aelodaeth busnesau fel y Ffederasiwn Busnesau Bach neu sefydliadau allweddol eraill a allai fod o gymorth gwirioneddol i wneud y mwyaf o'r defnydd o gadwyni cyflenwi lleol yn yr hyn a ddylai fod yn weledigaeth uchelgeisiol ar gyfer y rhanbarth hwn. Cyfarfûm â Chymdeithas Porthladdoedd Prydain mewn derbyniad ym Mae Caerdydd yn ddiweddar a synnais glywed, bryd hynny, nad oeddent wedi bod yn rhan o unrhyw drafodaethau ar weledigaeth cytundeb dinas ar gyfer y bae. A wnewch chi atgoffa'r Cynulliad sut y cafodd aelodaeth y bwrdd ei benderfynu, ac a oes gennych unrhyw bryderon ynglŷn â'r posibilrwydd y gallai natur unigolyddol iawn cynrychiolaeth y sector preifat - ac nid wyf yn gwneud unrhyw sylwadau am yr unigolion dan sylw - o gymharu â'r gynrychiolaeth fwy corfforaethol gan awdurdodau lleol, gyfyngu ar ba mor gyflym y mae'r cytundeb yn datblygu? Mae'n mynd i alw am gefnogaeth gref gan sector preifat eang yn y bae i ddatblygu unrhyw syniadau ar gyfer 'Mittelstand' posibl, er enghraifft, ac nid wyf yn gweld unrhyw arwydd o'r pethau hyn yn cael eu hysbysu i unrhyw un ohonom. Diolch.
Diolch i'r Aelod. Cafodd data perfformiad awdurdodau lleol ar gyfer 2015-16 eu cyhoeddi ar 7 Medi. Roeddent yn dangos bod perfformiad wedi gwella ar 65 y cant o ddangosyddion cymaradwy dros y 12 mis blaenorol. Mae'r bwlch perfformiad rhwng awdurdodau hefyd wedi culhau ar dros hanner y dangosyddion.
Os yw'r Aelod yn awgrymu nad oes cysylltiad anochel rhwng maint awdurdod lleol a'i berfformiad, yna mae'n amlwg yn llygad ei le. Mae awdurdodau mawr yn gwneud rhai pethau'n dda ac mae awdurdodau bach yn gwneud rhai pethau'n dda. Nid oes dim yn anochel am y peth. Nid yw hynny'n golygu, yn fy marn i, nad oes rhai agweddau lle na fydd y gallu i dynnu ar boblogaeth ehangach a nifer ehangach o staff, er enghraifft, yn helpu i greu gwasanaethau mwy gwydn o bosibl.
Ysgrifennydd y Cabinet, mae'r Prif Weinidog wedi cytuno'n garedig i edrych ar y mater y tynnais ei sylw ato ddoe yn ystod y Cwestiynau i'r Prif Weinidog mewn perthynas â phenderfyniad Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr i wahardd y cwmni rheoli gwastraff mwyaf yng Nghymru, Potter Group, rhag cynnig am gontract rheoli gwastraff am nad oes ganddo drosiant blynyddol o fwy na £50 miliwn. Deallaf fod hyn yn unol â rheoliad 58 o'r rheoliadau contract cyhoeddus 2015, ond rwy'n mawr obeithio y byddech yn cytuno na all fod yn iawn i reoliad atal cwmnïau mawr o Gymru rhag gwneud cais am y contractau hyn yng Nghymru. Felly, o ystyried ymrwymiad ein rhaglen lywodraethu i wella polisi caffael ddoe, a wnewch chi hefyd ymrwymo i edrych ar y mater hwn i sicrhau y gall cwmnïau mawr o Gymru wneud cais am gontractau sector cyhoeddus mawr yng Nghymru?
Diolch yn fawr am y cwestiwn. Fel yr amlinellwyd yn y gyllideb atodol a gafodd ei chymeradwyo ym mis Gorffennaf, mae £276 miliwn o gyllid refeniw a £107 miliwn o gyllid cyfalaf wedi'u dyrannu yn y gyllideb eleni ar gyfer y portffolio amgylchedd a materion gwledig.
Lywydd, nid yw'r wybodaeth fanwl gywir gennyf wrth law ar hyn o bryd ac ni fyddwn am wneud unrhyw beth heblaw gwneud yn siŵr fod yr Aelod yn cael yr wybodaeth orau y mae'n gofyn amdani. Rwy'n hapus iawn i ysgrifennu ato i roi'r ateb i'r cwestiwn y mae wedi ei ofyn y prynhawn yma.
Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn y cynnig? A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? Os nad oes, felly derbynnir y cynnig yn unol â Rheol Sefydlog 12.36.
Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn y cynnig? A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? Os na, fe dderbynnir y cynnig.
Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn y cynnig? A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? Gan nad oes, fe dderbynnir y cynnig.
Rwy'n croesawu'r datganiad gan y Cadeirydd a'r arfer newydd o sicrhau bod Cadeiryddion pwyllgorau yn adrodd i'r Cyfarfod Llawn. A gaf fi longyfarch pwy bynnag a feddyliodd am hynny fel syniad, oherwydd rwy'n credu ei fod yn helpu'r Cynulliad i wneud yn siŵr nad yw pwyllgorau'n gweithio mewn seilos bach, ond yn hytrach yn rhoi gwybod i weddill y Cynulliad yn union beth sy'n digwydd? Wrth i ni symud o ddyrannu adnoddau yn unig i system lle mae incwm yn cael ei godi yn ogystal, mae angen i ni newid y ffordd y mae'r Pwyllgor Cyllid yn gweithio. Rwy'n cytuno â'r Cadeirydd ein bod angen protocol diwygiedig, sy'n diweddaru'r protocol cyfredol rhwng y Pwyllgor Cyllid a Llywodraeth Cymru. A gaf fi, ar y pwynt hwn, dalu teyrnged i'r cyn-Weinidog Cyllid a chyn-gadeirydd y pwyllgor hwn am y gwaith a wnaethant ar y protocol diwethaf? Credaf fod y ddwy ohonynt wedi gweithio'n dda iawn i geisio sicrhau bod y Pwyllgor Cyllid mewn sefyllfa i graffu ar y gyllideb a bod y protocol yn gallu gweithio'n effeithiol. Felly, rwy'n credu bod angen i ni fod yn ddiolchgar iddynt oherwydd bydd beth bynnag a wnawn yn y dyfodol yn adeiladu ar y gwaith a wnaeth y ddwy. A yw'r Cadeirydd yn cytuno fod angen i ni ystyried a ddylid craffu ar drethiant a gwariant ar yr un pryd neu ar wahân, fel y maent yn ei wneud yn San Steffan? Ac a oes angen mecanwaith adolygu treth arnom i sicrhau bod y system drethiant ar gyfer codi refeniw yng Nghymru yn gweithio'n effeithiol?
Rydw i'n croesawu yn fawr y datganiad ei hun, wrth gwrs, a'r arloesi cyfansoddiadol mae e'n cynrychioli, sydd hefyd yn adlewyrchu tyfu'r sefydliad hon fel senedd, sy'n mynd â ni i graidd y datganiad, a dweud y gwir: yr angen i adolygu ac addasu'r broses o gytuno'r gyllideb, sydd, fan hyn, ar hyn o bryd, o gymharu â sawl Senedd arall yn y byd, yn rhoi llawer gormod o bŵer i'r Weithrediaeth a rhy ychydig i'r lle hwn. Mae hawl, fel rwy'n deall, gan y Pwyllgor Cyllid i wneud argymhellion, ond nid oes hawl gan y Cynulliad i wneud gwelliant i'r cynnig cyllideb terfynol, er bod y pŵer yma, wrth gwrs, yn bodoli mewn ffyrdd anghyfyngedig mewn sawl Senedd - rwy'n meddwl am y Gyngres yn yr Unol Daleithiau, ond, hyd yn oed yn San Steffan, mae hawl i dorri gwariant, ac, wrth gwrs, i amrywio'r argymhellion trethiannol drwy Fil cyllid, ac, yn Sweden, wrth gwrs, mae gan y pwyllgorau yr hawl i benderfynu ar ddosrannu'r arian o fewn eu pynciau penodol. A fyddai'r pwyllgor yn edrych ar rai o'r opsiynau yna wrth i ni asesu newidiadau i Reolau Sefydlog? Ac, yn ail ac yn olaf, Lywydd, i ba raddau byddai'r pwyllgor hefyd yn gallu edrych ar y cwestiwn o'r wybodaeth sy'n cael ei roi i'r Cynulliad er mwyn i ni gyflawni'n rôl o graffu? Mae'r wybodaeth ychydig bach yn dila, ychydig bach yn arwynebol ar hyn o bryd - hynny yw, penawdau yn hytrach na rhaglenni unigol, a dim gwybodaeth ynglŷn â pherfformiad disgwyliedig ynghylch y gwariant. Gallem ni edrych ar arfer da yn rhyngwladol ar dryloywder cyllidebol, er enghraifft, wedi cyhoeddi gan yr OECD, ac, er mwyn caniatáu i'r Senedd hon gyflawni'i rôl yn effeithiol, oni ddylem ni fuddsoddi mewn capasiti arbenigol, rhywbeth yn debyg i beth sydd gan y Gyngres - y Congressional Budget Office - sy'n annibynnol o'r Llywodraeth, yn atebol i ni fel Cynulliad, a fyddai'n sail i ni wneud penderfyniadau ar sail gwybodaeth mwy arbenigol?
Rydw i, ac mae Plaid Cymru, o'r farn bod hyn yn annerbyniol. Mae addysgwyr o'r sector addysg o'r farn bod hyn yn annerbyniol ac, yn wir, mae polisi Llywodraeth Cymru ei hunain yn datgan, i bob pwrpas, fod hynny yn annerbyniol. Gadewch i ni, felly, fynd ati yn bendant ac yn benderfynol i greu'r un continwwm dysgu Cymraeg yma. Nid yw'n ddigon ar ei ben ei hun, ond mae e'n rhan allweddol o strategaeth ehangach cyffredinol, ac os gwnawn ni hynny, efallai - efallai - y byddwn ni'n llwyddo i gyrraedd y targed o filiwn o siaradwyr Cymraeg.
Diolch yn fawr iawn. Y cynnig yw derbyn y cynnig heb ei ddiwygio. A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [Gwrthwynebiad.] Diolch. Felly, byddaf yn gohirio'r pleidleisio ar yr eitem hon tan y cyfnod pleidleisio.
Diolch yn fawr iawn. Rwyf wedi dethol y gwelliant i'r cynnig. Galwaf ar Mark Isherwood i gynnig gwelliant 1 yn enw Paul Davies.
Diolch i'r Aelod dros Lanelli am ildio. A all gadarnhau, yn seiliedig ar yr hyn y mae newydd ei ddweud, sy'n arwyddocaol iawn yn fy marn i, mai polisi Llafur Cymru bellach yw cefnogi system bwyntiau fel Awstralia yn bolisi mewnfudo yn y Deyrnas Unedig? [Torri ar draws.] Dyna pam rwy'n gofyn am eglurhad.
Wel, unwaith eto rydym yn gweld Plaid Cymru eisiau anwybyddu dymuniadau etholwyr Cymru. A yw hyn oherwydd nad yw Plaid Cymru yn credu bod y proletariat yn ddigon deallus i wneud penderfyniad gwybodus? Un o'r rhesymau allweddol a glywsom dro ar ôl tro ar garreg y drws oedd 'Dim rhyddid i bobl symud.' Pa bryd y bydd Plaid Cymru yn gwrando ar y bobl?
Mae'n dweud wrthym nad yw aelodaeth o'r farchnad sengl yn bodoli y tu allan i'r UE mewn gwirionedd. Felly, pam oedd cyn-Ysgrifennydd Gwladol yr Wrthblaid dros Gymru, Owen Smith, yn dweud mai dyna yw ei bolisi? A oedd yntau ond yn dweud hynny hefyd?
Diolch i chi, Ysgrifennydd y Cabinet. Rwy'n ddiolchgar iawn i chi am gymryd yr ymyriad. Fe sonioch am ostyngeiddrwydd ychydig yn gynharach. Mae'n rhaid eich bod yn cydnabod bod safbwynt Llywodraeth Cymru wedi newid ers 24 Mehefin, pan oedd pwynt 3 o'r chwe phwynt a gyflwynwyd gan Lywodraeth Cymru yn sôn am nwyddau, gwasanaethau a phobl. Sylwaf nad ydych wedi dweud 'pobl' unwaith heddiw. Rwy'n digwydd cytuno â'r pwyntiau rydych yn eu gwneud, ond rydych wedi symud y safbwynt, ac mae safbwynt Llywodraeth Cymru wedi newid.
Diolch yn fawr iawn. Y cynnig yw derbyn y cynnig heb ei ddiwygio. A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [Gwrthwynebiad.] Diolch yn fawr iawn. Felly, byddwn yn gohirio'r pleidleisio ar yr eitem hon tan y cyfnod pleidleisio.
Mae ein cynnig yn galw ar Lywodraeth Cymru i gyhoeddi cynllun busnes manwl ar gyfer datblygu metro gogledd Cymru, er bod cynigion Llywodraeth Cymru yn parhau i fod yn amwys ac wedi'u datgysylltu oddi wrth y dull cydweithredol a geisir yn y weledigaeth ar gyfer twf nad yw hyd yn oed yn sôn am fetro gogledd Cymru. Fel y mae'r ddogfen 'Gweledigaeth ar gyfer Twf' yn casglu, mae gogledd Cymru mewn sefyllfa dda i gael amrywiaeth o gyfrifoldebau newydd, ac mae'n hyderus y bydd y pwerau cyd-drafod a ddatganolir i'r rhanbarth yn cael effaith gadarnhaol, gan roi hwb i lefelau cynhyrchiant a gwella rhagolygon cyflogaeth ein trigolion - gweledigaeth a gefnogir gan arweinwyr Plaid Cymru, arweinwyr Llafur, arweinwyr annibynnol, cabinetau gydag aelodau o bob plaid, gan gynnwys fy mhlaid fy hun, a'r holl gymuned fusnes a'r trydydd sector. Felly, mater i Lywodraeth Cymru yn awr yw cyflawni hyn.
Diolch i chi am ildio, Dai. Cytunaf yn llwyr â chi am fanteision datblygu system cerdyn clyfar integredig. A fyddech yn cytuno y byddai cael amserlenni dibynadwy cwbl integredig yn ddechrau, fel y gallech, drwy bwyso botwm yn unig, weld yn union i ble mae'r gwasanaethau hynny'n mynd?
Rai blynyddoedd yn ôl, penderfynwyd y dylid cael cyffordd ychwanegol ym Mrychdyn oddi ar yr A55 i wasanaethu Airbus a'r parc manwerthu oedd newydd ei adeiladu. Mae'r gyffordd newydd, ar y cyd â'r hen un, yn arwain at dynnu traffig oddi ar yr A55 ym mhen uchaf pentref Brychdyn ac yna drwy'r pentref. Nid oes ffordd o deithio i'r gorllewin o'r parc manwerthu ym Mrychdyn ac Airbus heb fynd drwy'r pentref. Mae cynllun gwael y gyffordd honno bellach yn achosi tagfeydd go iawn ym Mrychdyn a'r cylch. Wrth edrych ar hyd yr A55, fe welwch enghreifftiau eraill o gynllunio eithriadol o wael: roedd gosod cylchfannau ym Mhenmaenmawr a mannau eraill yn hurt yn fy marn i. Arweiniodd at greu pwynt lle mae mwy o risg o ddamweiniau a thagfeydd, sydd bellach yn golygu bod angen cael gwared arnynt. Mae'r cynnig yn crybwyll bod yna ddiffyg llain galed mewn mannau. Mewn gwirionedd, rwy'n ei chael hi'n anodd meddwl am ddarn o'r A55 sydd â llain galed briodol. Nid oes llain galed ar y rhan fwyaf ohoni, sy'n golygu bod cerbydau sy'n torri i lawr heb unrhyw le i fynd. Mae nifer y wagenni ar yr A55 yn ei gwneud yn ffordd unffrwd i bob pwrpas. Arweiniodd diffyg blaengynllunio ar bont Britannia ar Ynys Môn at ffordd ddeuol bob ochr i'r bont, er mai ffordd unffrwd sydd ar y bont, gan achosi tagfeydd ar y ddwy ochr. Mae'r rhain a llawer o faterion eraill wedi bod yn gyfarwydd i bobl gogledd Cymru a'r rhai sy'n ymweld â'r ardal ers blynyddoedd lawer. Mae'n hen bryd i ni glywed rhai cynlluniau cadarn a chynigion pendant gan Lywodraeth Cymru ynglŷn â pha welliannau'n union sy'n mynd i gael eu gwneud i'r A55 a pha bryd y cânt eu gwneud mewn gwirionedd. Diolch.
Diolch, Lywydd, a diolch i bawb sydd wedi cymryd rhan yn y ddadl hon heddiw. Rwy'n falch iawn o glywed rhai o'r cyhoeddiadau a wnaeth yr Ysgrifennydd Cabinet y prynhawn yma o ran ychydig mwy o wybodaeth am rai o'r gwelliannau arfaethedig i'r A55, ac yn wir, y wybodaeth ddiweddaraf ynglŷn â ble mae pethau arni gyda'r metro. Rydym yn edrych ymlaen at gael rhagor o wybodaeth, wrth gwrs, cyn y Nadolig. Byddwn yn eich dwyn i gyfrif am y datganiad hwnnw yn awr. Rwy'n siomedig braidd, fodd bynnag, ei fod i'w weld bellach yn clymu datganoli pwerau a chyfrifoldeb i ogledd Cymru wrth gyllid sydd i ddod gyda chytundeb twf. Y realiti yw fy mod newydd edrych ar eich maniffesto ar-lein ac nid oes dim ynddo o gwbl am orfod aros am gytundeb twf cyn y datganolir unrhyw bwerau pellach i'r awdurdodau yn y gogledd. Credaf ei bod yn ddyletswydd arnoch fel Llywodraeth, ar y cyd - pawb ohonoch fel Gweinidogion Cabinet, a'r Prif Weinidog - i feddwl ynglŷn â'r lle gorau i roi'r ysgogwyr hynny. Oherwydd mae pobl gogledd Cymru wedi dod at ei gilydd, mae'r rhanddeiliaid wedi cynhyrchu yr hyn sy'n weledigaeth gyffrous ar gyfer y rhanbarth, ac rwy'n credu'n wirioneddol y bydd yn arwain at fuddsoddiad sylweddol a thwf sylweddol yn yr economi os cânt fwrw ymlaen â hyn, ond nid yw bod â dwylo gludiog gyda phwerau ym Mae Caerdydd yn mynd i newid y sefyllfa honno.
Mae'n ddrwg gennyf ymyrryd, gan nad wyf wedi dilyn y ddadl i gyd - rwy'n siŵr ei bod yn annerbyniol i mi sefyll hyd yn oed - ond pam rydym yn cyfeirio at ffiniau o hyd? Ni fu ffin rhwng Cymru a Lloegr ers 1,500 o flynyddoedd, hyd y gwn i.
Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn y cynnig heb ei ddiwygio? A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? Felly, derbynnir y cynnig heb ei ddiwygio yn unol â Rheol Sefydlog 12.36.
Diolch i chi, Lywydd. Pwy allai fod wedi rhagweld 20 mlynedd yn ôl y byddai tîm Prydain yn mynd yn ei flaen i ennill 27 o fedalau aur yn y Gemau Olympaidd? Neb yn y Blaid Lafur yn ôl pob tebyg. Pam? Oherwydd bod yr enw 'Llafur' wedi dod yn gyfystyr â methiant, ac oherwydd nad oes ganddynt uchelgais dros eu gwlad a'u pobl eu hunain. Yn hytrach, maent yn dewis bychanu'r bobl sydd wedi ymddiried pŵer iddynt. Yn yr un modd ag y mae'r Llywodraeth Lafur hon yn dewis peidio â gwneud cais am Gemau'r Gymanwlad, mae'n ymddangos eu bod hefyd yn hapus i rwystro cenedlaethau'r dyfodol rhag elwa ar system addysg y mae llawer ohonynt eu hunain wedi elwa arni. Fesul tipyn, mae'r ysgol yn cael ei chodi o afael pobl ifanc. Yn gyntaf cafodd ysgolion gramadeg eu diddymu i bob pwrpas, ysgolion a oedd, i lawer o bobl ifanc, yn enwedig pobl ifanc o deuluoedd dosbarth gweithiol, yn cynnig yr unig obaith o gael gyrfa gadarn a dyfodol da. Yna cyflwynwyd ffioedd dysgu, sydd wedi gosod dyled yn faich ar genedlaethau o bobl ifanc, fel cosb am lwyddiant academaidd. Mae'n bryd i'r Llywodraeth Lafur hon ddilyn arweiniad Llywodraeth y DU a chyflwyno deddfwriaeth yn y Siambr hon i ganiatáu i awdurdodau lleol gynnig cymysgedd mwy amrywiol o ddewisiadau addysgol yn ôl anghenion yr ardal a dymuniadau rhieni. Felly, rwy'n defnyddio'r cyfle hwn i alw ar y Llywodraeth i wneud hynny. Mae parhau i wneud fel arall yn peri anfanteision i bobl ifanc, yn enwedig o gefndiroedd dosbarth gweithiol, na fyddant byth yn cael cyfle i fynychu ysgol o'r ansawdd gorau, tra bydd plant a aned i rieni ariannog yn elwa ar addysg breifat.
Gan fentro pechu rhai ACau mewn perthynas â thystiolaeth anecdotaidd - gwelaf fod Lee Waters newydd adael y Siambr - hoffwn ddweud efallai'n wir mai fi yw'r unig AC sy'n bresennol a brofodd addysg mewn ysgol uwchradd fodern ac mewn ysgol ramadeg, gan fy mod yn gyntaf wedi mynychu - [Torri ar draws.] Fe wnaf eithriad o fy nghyd-Aelod yn y fan honno, sydd hefyd wedi gwneud hynny o bosibl. Mynychais y gyntaf cyn mynd ymlaen i'r ail. Dywedaf hynny oherwydd roedd modd mynd o ysgol ramadeg i ysgol uwchradd fodern hefyd. Felly, efallai fod gennyf olwg unigryw ar y ddadl hon. Gallaf sicrhau'r Siambr hon fy mod, yn ystod fy amser yn yr ysgol uwchradd fodern, wedi cael fy nysgu fy mod i fod yn aelod cynhyrchiol a gwerthfawr o'r gymdeithas ac yn wir, pe bawn yn cael fy mhrentisiaeth, gallwn wneud beth bynnag y dymunwn ei wneud. Felly, nid oedd methu arholiad yn 11 oed yn brofiad erchyll fel y mae rhai sylwebyddion yn ceisio ei ddisgrifio, gyda thrueiniaid yn cael eu condemnio i fin sbwriel y ddynoliaeth. Yn wir, câi unrhyw ddisgyblion a ddangosai rinweddau academaidd penodol eu trosglwyddo i ysgol ramadeg fel mater o drefn.