BangorAI/exl2-wiki-calibration-set-cy huggingface dataset:
Edrychwch, nid wyf am ladd ar weithlu Cymunedau yn Gyntaf - maent yn gwneud gwaith gwych ar draws cymunedau - ond mae hon yn broblem ddyrys iawn. Nid yw tlodi'n symud i'r cyfeiriad cywir. Dyna pam fod yn rhaid i ni ailfeddwl yn gyffredinol. Nawr, mae Huw Lewis a Dawn Boden yn gwneud gwaith gwych yn eu cymunedau, yn cynrychioli eu cymunedau gyda gweithluoedd Cymunedau yn Gyntaf. Byddaf yn gwneud penderfyniad yn ystod y flwyddyn newydd ynglŷn â sut ddyfodol rydym yn ei ragweld, ond yr hyn y mae'n rhaid i ni ei gofio am hyn yw ei fod yn ymwneud â'r bobl ar lawr gwlad.
Mae gennym lwybrau drwy awdurdodau lleol lle y mae cyfleoedd i siarad â swyddogion atal digartrefedd mewn awdurdodau ledled Cymru. Mae gennym gydnabyddiaeth dda iawn ar ostyngiad o 63 y cant mewn ffigurau digartrefedd yng Nghymru.
Rwy'n cytuno â'r Aelod yn yr ystyr na ddylai neb fod yn ddigartref ar unrhyw adeg, yn enwedig adeg y Nadolig. Mae'n sefyllfa ofnadwy i'w hystyried. Ond rydym yn buddsoddi mewn darpariaeth ar gyfer y digartref drwy sefydliadau megis Llamau. Rydym yn buddsoddi yn ein cymunedau - mewn awdurdodau lleol - ond mae yna bobl sy'n ddigartref o hyd ac rydym yn gwneud ein gorau glas i sicrhau darpariaeth i gefnogi'r bobl sydd yn y sefyllfa hon.
Yr wythnos diwethaf, cyflwynasom lwybr tai newydd ar gyfer cyn-filwyr wedi'i greu a'i gynllunio gyda chyn-filwyr yn rhan o'r broses. Lansiais y llwybr hwnnw yn etholaeth Lesley Griffiths yn Wrecsam, ac mae'n un poblogaidd iawn. Roeddwn yng nghwmni aelodau'r lluoedd arfog yr wythnos diwethaf, gyda'r cadfridog yng Nghymru, ac roedd yn ganmoliaethus iawn am yr ymdrechion rydym yn eu gwneud yma i gefnogi'r lluoedd arfog, gan gynnwys grŵp cynghori'r lluoedd arfog a'r grŵp trawsbleidiol a gadeirir gan Darren Millar yn y Siambr.
Rwy'n gefnogol i gwestiwn yr Aelod. Rwy'n credu y dylai'r Aelod ysgrifennu ataf gyda manylion ynglŷn â hynny. Er bod hon yn swyddogaeth heb ei datganoli, rwy'n credu ei bod yn iawn i grybwyll ein bod yn wynebu canlyniadau pobl sy'n agored i niwed. Rwy'n credu bod hwnnw'n fater rwy'n awyddus iawn i geisio'i ddatrys gyda'r Aelod.
Yn sicr, os byddaf yn gallu eu cyfarfod, fe wnaf hynny. Os na fyddaf yn gallu, byddaf yn sicr yn anfon aelod o staff i gefnogi eich cymorth yn eu cyfarfod.
Fe edrychaf ar hynny'n fanylach - fe siaradaf â'm cyd-Aelodau yn y Cabinet yn ogystal. Rwy'n credu bod hwn yn fater moesol - gan roi gwleidyddiaeth unrhyw awdurdod lleol o'r neilltu, rydym yn sôn am fodau dynol yma mewn gwirionedd. Dylai unrhyw un sy'n mynd yn ddigartref - buasai'n ddychrynllyd, ac weithiau rwy'n meddwl y gallai ddigwydd i unrhyw un ohonom. Y ffaith yw y dylem sicrhau ein bod yn gofalu am bobl yn drugarog. Byddaf yn edrych ar y manylion y mae'r Aelod yn eu cyflwyno, a byddaf yn gofyn i fy nghyd-Aelodau yn y Cabinet edrych ar hynny yn eu portffolios eu hunain hefyd.
Dyna pam ein bod yn cyflwyno 100,000 o brentisiaethau ar gyfer pob oedran. Dyna pam ein bod yn parhau gyda rhaglen Cymunedau am Waith. Dyna pam ein bod yn parhau â'r rhaglen Esgyn. Dyna pam ein bod yn awyddus i ymgysylltu â'n cymunedau i adeiladu cymunedau gwell a chryfach. Roeddwn yn glir iawn ynglŷn â fy ymdeimlad o gyfeiriad ddoe. Buaswn yn croesawu sylwadau'r Aelod o ran gwneud yn fawr o'r cyfleoedd sydd gennym yma yng Nghymru, gydag effaith ystyfnig iawn tlodi. Mae'n rhaid i ni weithio gyda'n gilydd. Ni all Llywodraethau ddatrys tlodi. Mae'n rhaid i ni gydweithredu ar hyn, ynglŷn â sut rydym yn gwneud hyn, a dyna pam fod Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol yn un bwysig, lle y mae gan ein holl bartneriaid yn y sector cyhoeddus ran i'w chwarae yn hyn.
Dau bwynt. Yn gyntaf oll, rwy'n ddiolchgar iawn i'r Aelod am awgrymu ymateb i fy nghwestiwn yn gynharach. Ond a gaf fi ei atgoffa mai ei Lywodraeth ef, a oedd mewn grym yn yr wythdegau, a chwalodd Gymru'n llwyr, gyda'r gyfradd uchaf o ddiweithdra erioed yn y DU? Ac roedd ei ffrind ar y fainc flaen yn y fan acw, yn UKIP, yn rhan o'r Llywodraeth ar y pryd hefyd, felly ni all ef ysgwyd ei ben chwaith. Mae'r ail bwynt sy'n ymwneud â Cymunedau am Waith a rhaglen Esgyn yn un pwysig. Nid wyf wedi osgoi'r ffaith na fyddwn yn rhyddhau ffigurau; rwy'n fwy na pharod i edrych arnynt yn y flwyddyn newydd a rhoi'r manylion hynny i'r Cynulliad. Mae hyn yn ymwneud â chael pobl sydd ar y pen caletaf yn ôl i'r gweithle - nid yw'n garfan hawdd o bobl i ymdrin â hwy, ond rydym yn llwyddo a dylem ddathlu llwyddiant. Rhowch y gorau i ddifrïo Cymru.
Rwy'n ddiolchgar iawn am y dôn hynod o ymosodol yng nghwestiynau'r Aelod. Rwyf hefyd yn cofio yr adegau drwy'r 1980au pan oedd yr Aelod yn gweithio yn y gymdeithas adeiladu leol, yn cymryd y sieciau diswyddo gan y gweithwyr dur a gafodd eu gwneud yn ddi-waith gan Lywodraeth y DU ar y pryd - cyfnod anodd iawn, a chymuned a oedd wedi torri ar y pryd. Felly, unwaith eto, wrth ddarlithio am yr hyn a ddigwyddodd yn ein cymunedau, gallwch ofyn i lawer o'r Aelodau ar y meinciau hyn beth ddigwyddodd i'w cymunedau o dan y weinyddiaeth Geidwadol. A gaf fi ddweud na ellir ailadeiladu cymunedau, fel y dywedais yn gynharach, drwy wasgu botwm? Mae'n rhaid i chi weithio ar hyn, ac rydym wedi bod yn gweithio'n galed iawn. Ac mae llefydd fel Sir y Fflint, a gafodd ei dinistrio â'r rhybudd diswyddo uchaf a roddwyd erioed yn Ewrop mewn un diwrnod gan Lywodraeth y DU, bellach wedi cael ei thrawsnewid i fod ag un o'r lefelau diweithdra isaf. Ac nid yw hynny wedi digwydd drwy hap a damwain - gwaith awdurdod Llafur ydyw, gyda gweinyddiaeth Lafur yma. Felly, nid wyf am wrando ar unrhyw ddarlithoedd gan yr Aelod gyferbyn; mae angen iddo edrych ar realiti'r sefyllfa.
Diolch, Ysgrifennydd y Cabinet. Yn gynharach y mis hwn, fe gyhoeddoch y bydd Llywodraeth Cymru yn buddsoddi £30 miliwn yn ychwanegol eleni tuag at ddarparu 20,000 o gartrefi newydd fforddiadwy. Rhagorwyd ar darged tai fforddiadwy Llywodraeth Cymru o 10,000 gartrefi fforddiadwy ychwanegol yn y Cynulliad diwethaf, gyda'r cytundeb cyflenwad tai rhwng Llywodraeth Cymru a Cartrefi Cymunedol Cymru yn chwarae rhan bwysig i gyrraedd y targed hwnnw. Pa gamau y gall y bartneriaeth honno eu cymryd i gyrraedd ein targedau newydd uchelgeisiol, a sut y bydd pobl Islwyn yn elwa'n uniongyrchol o hyn?
Ysgrifennydd y Cabinet, yn ddiweddar, mae cyngor Caerffili wedi rhoi caniatâd cynllunio ar gyfer datblygu 175 o dai ar dir diffaith ar ystad ddiwydiannol Hawtin Park, ger Coed-duon. Mae'r canllawiau ar gyfer y datblygiad yn cynnwys darpariaeth y dylai 25 y cant fod yn dai fforddiadwy. A wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet ymuno â mi i groesawu'r cynnydd hwn yn y cyflenwad o dai fforddiadwy yn Islwyn, a pha fesurau y mae'n bwriadu eu cymryd i sicrhau bod rhagor o dir diffaith ar gael ar gyfer adeiladu tai yng Nghymru?
Prynhawn da. Diolch am y cwestiwn. Mae Llywodraeth Cymru yn cefnogi nifer o sefydliadau sy'n darparu cymorth i deuluoedd yn uniongyrchol ac yn anuniongyrchol. Yn fy mhortffolio, mae'r grant cyflawni ar gyfer plant a theuluoedd, Teuluoedd yn Gyntaf a Dechrau'n Deg yn rhoi cefnogaeth i grwpiau yn y trydydd sector sy'n ceisio cyflawni blaenoriaethau cefnogi lles, trechu tlodi, ac yn wir, mynd i'r afael â phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod.
Rwy'n ddiolchgar iawn i'r Aelod am y cwestiwn. Hoffwn dynnu sylw'r Dirprwy Lywydd at y ffaith fod cyllideb Cronfa'r Teulu yn rhan o linell gyllideb fy nghyd-Aelod, ond byddaf yn gofyn iddi ysgrifennu atoch. Rebecca Evans yw'r Gweinidog sy'n ymdrin â'r mater penodol hwn.
Rwy'n ddiolchgar iawn am y gwahoddiad ac yn edrych ymlaen at ei dderbyn yn ffurfiol. Rwy'n gyfarwydd â Penparcau; yn wir, croesawais eu trydariad ynglŷn â'r ffaith fod yna fywyd ar ôl Cymunedau yn Gyntaf. Credaf fod yn rhaid i ni fod yn uchelgeisiol o ran y cyfleoedd - [Anghlywadwy.] - a'n bod yn dysgu gan sefydliadau o'r fath. Rwyf wedi siarad â'r Gweinidog blaenorol ynglŷn â'r sefydliad hwn a byddwn fwy na pharod i ddod i ymweld a siarad â hwy ynglŷn â'r llwyddiant y maent wedi ei gael.
Diolch am eich ateb, Ysgrifennydd y Cabinet. Pa fesurau y mae Llywodraeth Cymru yn eu rhoi ar waith i feithrin cyswllt a chyfathrebu rhwng Teithwyr a'r cymunedau sefydlog lleol y maent yn symud iddynt?
O ran yr ymdrech allgymorth, Ysgrifennydd y Cabinet, gwn ei bod yn bwysig mynd i'r afael â'r materion sy'n wynebu teuluoedd Sipsiwn/Teithwyr yn eu cyfanrwydd, gan gynnwys gwell cyrhaeddiad addysgol a lefelau presenoldeb gwell yn yr ysgol. Gwn fod yr ymdrech honno'n golygu gwaith yn y gymuned yn ogystal ag yn yr ysgol, ac ymagwedd y teulu cyfan. O ran ymagwedd y teulu cyfan ac allgymorth, a wnewch chi edrych ar adnoddau a chymorth Llywodraeth Cymru ar gyfer yr agwedd honno ar y gwaith hwn, os gwelwch yn dda?
Rwy'n datgan buddiant fel aelod o Gyngor Sir Powys. Mae aelodau o Gyngor Tref Machynlleth wedi mynegi eu pryderon ynghylch cynigion gan Gyngor Sir Powys i leoli safle parhaol i Deithwyr ger Machynlleth. Mae cynghorwyr y dref yn cytuno na fu ymgynghoriad ffurfiol, er bod y cyngor sir wedi addo cynnal un gyda'r trigolion ynglŷn â lleoliadau posibl ar gyfer y safle. Rwyf wedi cyflwyno sylwadau i'r awdurdod lleol a byddwn yn ddiolchgar pe baech yn cefnogi'r galwadau ar Gyngor Sir Powys i gynnal ymgynghoriad llawn a phriodol a thryloyw i sicrhau bod y trigolion yn cael cyfle i fynegi eu hawgrymiadau ynglŷn â lleoliad a'u syniadau eu hunain.
Credwn y dylai plant a phobl ifanc yn y system cyfiawnder ieuenctid gael eu trin fel plant yn gyntaf ac fel troseddwyr yn ail. Caiff hyn ei adlewyrchu yn ein strategaeth ar y cyd â Bwrdd Cyfiawnder Ieuenctid Cymru a Lloegr.
Wel, mae dwy agwedd yn perthyn i hyn. Mae un yn ymwneud â'r carchar, sy'n swyddogaeth nad yw wedi ei datganoli, ond y ffaith yw nad oes unrhyw beth yn fy mrifo mwy na gweld pobl ifanc yn cael eu carcharu. Mae'n fethiant yn ein system. Mae'n rhaid i ni fynd y tu hwnt i - . Mae'n rhaid i ni weithredu ein gwasanaethau cyn i ni fynd i mewn i'r gofod hwnnw. Dyna pam rydym yn buddsoddi yn y rhaglen reoli achosion uwch gyda'r bwrdd cyfiawnder ieuenctid. Rydym wedi cael cryn lwyddiant, gyda phedwar cynllun peilot ar waith ledled Cymru. Mae ugain o'r aildroseddwyr mwyaf mynych ymysg pobl ifanc wedi cael eu hatal rhag aildroseddu oherwydd ein bod wedi trin symptomau profiadau niweidiol yn ystod plentyndod. Felly, rydym wedi edrych yn ôl ar y problemau sy'n ymwneud â chyffuriau ac alcohol, teuluoedd yn chwalu, ac rydym yn eu trin, yn hytrach na dweud, 'Ni chewch aildroseddu.' Nid yw'n gweithio erbyn hynny, mae'n rhaid i ni fynd i mewn i'r system yn gynnar, a dyna pam ein bod yn anelu ein cynigion at fynd i'r afael â lles economaidd, rhoi swyddi, twf a sgiliau i bobl - a byddwch yn cael llond bol ar fy nghlywed yn siarad am hyn, ond mae'n rhaid i ni wneud hyn a mynd i'r afael â'r agwedd llesiant mewn perthynas â phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod, gan mai dyna ble y mae'n rhaid i ni fuddsoddi ein cyllid er mwyn sicrhau nad yw plant yn dod yn rhan o'r system cyfiawnder ieuenctid.
Yn wir, ac rwy'n gyfarwydd iawn â'r cynnig hwnnw ac adolygiad Charlie Taylor. Cyfarfûm â Dr Phillip Lee AS, yr Is-ysgrifennydd Gwladol Seneddol, ddydd Llun i siarad ynglŷn ag adolygiad Taylor. Buom yn trafod mater datganoli. Credaf fod Charlie Taylor yn anghywir yn ei sylwadau. Siaradodd am ddatganoli mewn ystyr Seisnig, heb gydnabod bod y rhan fwyaf o'r gwasanaethau a ddarperir mewn perthynas â chyfiawnder ieuenctid eisoes wedi'u datganoli. Felly, swyddogaethau'r Llywodraeth hon neu gyrff sy'n perthyn i'r Llywodraeth hon yw iechyd a gwasanaethau cymdeithasol. Siaradais â Phillip Lee, ac roedd ef o'r farn - mae'n mynd i ymweld â Chymru i drafod y materion sy'n berthnasol i ni, ond credaf, yn y pen draw, y dylai hyn fod yn rhan o Fil Cymru ac y dylid ei ddatganoli i ni. Rydym yn gwneud gwaith gwych yn rheoli pobl ifanc a'u dyheadau ar gyfer y dyfodol. Byddai mynd gam yn ôl yn anghywir. I fod yn deg â'r Is-ysgrifennydd Gwladol, roedd yn cytuno â ni yn hynny o beth; nid oedd am gymryd cam yn ôl, roedd am weithio gyda ni.
Gallaf, diolch, ac rwy'n siŵr fod yr Aelod wedi gwrando ar fy ymateb i Huw Irranca-Davies. Rydym yn anghytuno â chryn dipyn o adolygiad Charlie Taylor. Ni fyddwn yn cyflwyno ysgolion diogel yma yng Nghymru. Rwyf wedi ymweld â rhaglen Hillside. Rwy'n edrych ar gyfleusterau cam-i-lawr. Yn hynny o beth, mae gennym atebion Cymreig i'r problemau hyn. Nid wyf yn credu mai proses yr ysgolion diogel yw'r ffordd gywir a phriodol. Ni ddylem fod yn carcharu ein pobl ifanc; dylem fod yn eu cefnogi ymlaen llaw.
Diolch, Ysgrifennydd y Cabinet. Mae rhai blynyddoedd wedi bod bellach ers i'r Athro Jonathan Shepherd wneud gwaith arloesol yng Nghaerdydd ar gasglu data damweiniau ac achosion brys er mwyn lleihau trais yng nghanol dinas Caerdydd. Ers hynny, mae Llywodraeth Lloegr wedi mabwysiadu'r ymagwedd honno a'i hymgorffori yng ngweithrediad gwasanaethau cyhoeddus Lloegr. Beth y gellir ei wneud i sicrhau ein bod yn cynnal y momentwm sy'n sail i'n rhaglen ein hunain, a beth yw'r cyfleoedd o weithredu'r polisi gofyn a gweithredu o dan y Ddeddf Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (Cymru) 2015 i sicrhau bod y data'n cael ei gasglu ac y gweithredir arno?
A gaf fi ychwanegu at y ganmoliaeth i'r rhaglen hon, gan nad oes unrhyw amheuaeth y gallwn ddefnyddio data'n effeithiol iawn i weld lle y gellir sicrhau bod ymddygiad yn newid o ganlyniad i fân newidiadau yn y ffordd rydym yn darparu gwasanaethau neu'r hyn a ganiatawn yn yr amgylchedd trefol, er enghraifft, pa un a oes gennych wydrau gwydr neu wydrau plastig? Mae llawer o bethau yno sy'n ymwneud â'r broblem o lawer o bobl ifanc yn yfed gormod ar adegau penodol ac yna'n camymddwyn, a chyda rhai newidiadau fel bugeiliaid stryd, gallai llawer o bethau helpu i leihau lefelau trais.
Diolch i'r Aelod am ei gwestiwn. Y blaenoriaethau adfywio ar gyfer Sir Benfro yw cefnogi canol trefi a helpu i gynnal cymunedau cryfion. Cyflawnir hyn drwy gymorth y gronfa benthyciadau canol trefi a chynllun partneriaeth canol y dref.
Wrth gwrs, rwy'n cydnabod yr effaith y gall cau banc ei chael ar etholaethau, ac mae Aelodau eraill wedi nodi hynny hefyd. Ymddengys fod popeth wedi mynd o chwith ers i'r Aelod adael, efallai, o ran ei rôl flaenorol. Yn benodol yn Sir Benfro, rydym yn cefnogi Cyngor Sir Penfro gyda £1.25 miliwn drwy gynllun benthyciadau canol trefi Lleoedd Llewyrchus Llawn Addewid er mwyn lleihau nifer y safleoedd ac eiddo gwag a segur nad ydynt yn cael defnydd digonol yng nghanol y dref ym Mhenfro, Aberdaugleddau a Hwlffordd. Mae'n rhaid i ni weithio mewn partneriaeth er mwyn sicrhau bod hyn yn llwyddiant. Mae'n anodd iawn gweddnewid cymunedau - pan ddaw'r safleoedd hyn yn wag, mae'n anodd eu hailagor. Felly, mae Ken Skates a minnau yn gweithio dros ddwy ran yr adrannau i sicrhau ein bod yn gallu gwneud buddsoddiadau, nid yn unig yn Sir Benfro, ond ledled Cymru.
Dyma holl ddiben y Ddeddf llesiant. Mae llesiant cymuned yn seiliedig ar edrych ar beth sydd ei angen ar y gymuned, yr hyn sydd gan y gymuned a'r hyn y gallwn ei ddatblygu gyda hwy. Unwaith eto, nid wyf yn gyfarwydd â'r hyn sydd yn y cwestiwn penodol iawn a ofynnodd yr Aelod, ond ymddengys i mi y gellid bod wedi cynllunio ar gyfer hyn yn y lle cyntaf. Buaswn yn annog yr Aelod i fynd ar drywydd y mater gyda'r awdurdod lleol.
Diolch, Ysgrifennydd y Cabinet. Mae lefelau tlodi plant yng Nghymru yn parhau i fod ymysg yr uchaf yn y DU. Yn fy rhanbarth i, Gorllewin De Cymru, mae gennym dros 36,000 o blant yn byw mewn tlodi, sef 28.4 y cant o blant y rhanbarth. Roedd adroddiad blynyddol Comisiwn Symudedd Cymdeithasol a Thlodi Plant y DU ar gyflwr y genedl yn feirniadol o bolisïau Llywodraeth Cymru, gan ddatgan nad ydynt yn ddigon effeithiol. Fe gyhoeddoch chi ddoe nad yw'n debygol y byddwn yn cyrraedd y targed o ddileu tlodi plant erbyn 2020. Yn hytrach na tharged mympwyol, mae'r comisiynydd plant wedi dweud bod angen i ni ddarparu cynllun uchelgeisiol gyda chamau gweithredu penodol a mesuradwy a fydd yn gwella canlyniadau ar gyfer plant a theuluoedd mewn tlodi. Ysgrifennydd y Cabinet, os gwelwch yn dda, a allwch ddweud wrthyf pa newidiadau rydych yn bwriadu eu gwneud i'ch strategaeth tlodi plant ar gyfer fy rhanbarth dros y tair blynedd nesaf, gan fod tlodi yn difetha cyfleoedd y plant hyn, sy'n fwy tebygol o ddioddef iechyd gwael, o wneud yn waeth yn yr ysgol ac o fod â rhagolygon gwael yn y dyfodol o ran cyflogaeth?
Yn ein trefi yng Nghymoedd de Cymru, gwnaed ymdrechion aruthrol a pharhaus dros y blynyddoedd diwethaf i adfywio, yn economaidd ac yn gymdeithasol, y cymunedau a ddinistriwyd yn y blynyddoedd wedi'r - . [Torri ar draws]
Diolch am gwestiwn yr Aelod. Mae Llywodraeth Cymru wedi cefnogi rhaglenni adfywio dilynol yn y Cymoedd, gan gynnwys y rhaglen gyfalaf bresennol, Lleoedd Llewyrchus Llawn Addewid. Rwyf wedi archwilio gyda'r Gweinidog sut y gall pob rhan o fy mhortffolio gefnogi'r gwaith y mae'n ei wneud ochr yn ochr â'r blaenoriaethau a ddaw'n amlwg ar gyfer y tasglu.
Yn wir. Mae'r Aelod yn gofyn cwestiwn pwysig o ran y gwaith anodd o newid rhai o'n cymunedau mwy datgysylltiedig y tu allan i'r rhaglen Lleoedd Llewyrchus Llawn Addewid. Mae'r rhaglen Lleoedd Llewyrchus Llawn Addewid wedi cyflawni nifer o raglenni llwyddiannus, ond rwy'n cydnabod y mater a grybwyllodd yr Aelod, ac mae Alun Davies, yn benodol, wedi tynnu fy sylw at y materion hyn. Rwy'n ystyried sut y gallai rhaglenni adfywio edrych yn y dyfodol. Efallai y byddai'r Aelod yn dymuno ysgrifennu ataf i roi ei syniadau i weld a all ddylanwadu ar fy mhenderfyniadau o ran sut y gallai hynny edrych er budd ei etholaeth.
Diolch i'r Aelod am ei gwestiwn. Rydym yn cydnabod pwysigrwydd swyddfeydd post a'r gwasanaethau pwysig y maent yn eu darparu i gymunedau lleol. Fel y gŵyr yr Aelod, nid yw hwn yn fater datganoledig, ond yn ôl yr hyn rwy'n ei ddeall, mae Llywodraeth y DU yn ymgynghori ar rwydwaith y swyddfeydd post ar hyn o bryd. Nid yw'r ymgynghoriad hwn yn cynnwys unrhyw gynigion penodol ar gyfer swyddfeydd post gwledig.
Rwy'n sicr yn cefnogi'r egwyddor o gefnogi swyddfeydd post yn ein cymunedau, ac mae hynny'n briodol, ond mae'r Aelod yn iawn mai penderfyniad ar gyfer Llywodraeth y DU yw hwn. Nid wyf yn ymwybodol o'r cynlluniau i gau swyddfeydd post gwledig. Credaf efallai fod yr Aelod wedi darllen y stori hon yn y 'Telegraph' - [Torri ar draws.] - a ffynonellau eraill o wybodaeth. Yn ôl yr hyn rwy'n ei ddeall, mae Llywodraeth bresennol y DU wedi ymrwymo i gynnal rhwydwaith y swyddfeydd post ar ei faint presennol o 11,600 o ganghennau, ond mae'n iawn i nodi y dylem gadw llygad ar yr hyn y maent yn ei wneud yn San Steffan, oherwydd pwy a ŵyr beth y gallant ei wneud gyda'r swyddfeydd post yn y dyfodol.
Mae'r Aelod yn iawn; bwriad yr ymgynghoriad sy'n mynd rhagddo ar hyn o bryd yw llywio'r cais nesaf am gymorth gwladwriaethol er mwyn caniatáu i'r Llywodraeth barhau i ariannu elfennau aneconomaidd rhwydwaith Swyddfa'r Post, a chredaf y dylent edrych ar hynny'n ofalus iawn. Bydd Llywodraeth Cymru yn gwneud sylwadau a byddwn yn annog yr Aelod i wneud yr un peth.
Credaf y byddai'n anodd pe baem yn dechrau cael cwestiynau brys gan y 'Telegraph' bob wythnos - am ei fod yn y 'Telegraph'. Buaswn yn awgrymu nad oedd hynny'n wir yn yr achos hwn, ond gwelais innau'r erthygl yn y cyhoeddiad hwnnw. Byddaf yn hapus i rannu ymateb y Llywodraeth gyda'r Aelodau yn ogystal â'r ymateb gan Weinidogion y DU.
A gaf fi ddiolch i'r Gweinidog am y datganiad hwnnw a chroesawu'r cyhoeddiad heddiw, a nodi, yn wir, fod Ysgrifennydd y Cabinet, pan wnaeth ei ddatganiad diwethaf ar hyn ar 3 Hydref, wedi dweud y byddai'n dechrau heb fod yn hwyrach na 31 Mawrth y flwyddyn nesaf? Felly, mae'n newyddion da y bydd yn dechrau fis yn gynharach na'r dyddiad hwyraf posibl. Disgrifiwyd sefyllfa bresennol y tagfeydd ar yr M4 gan David Cameron, yn un o'i ddatganiadau mwy cofiadwy, yn 'droed ar bibell wynt economi Cymru'. Mae'n hanfodol, felly, fod yr ymchwiliad hwn yn cael ei gwblhau cyn gynted â phosibl. A all y Gweinidog roi unrhyw awgrym ynglŷn â pha mor hir y mae'r ymchwiliad yn debygol o bara? Yn y datganiad ym mis Hydref, dywedwyd y byddai'n para oddeutu pum mis. A yw'r amcangyfrif hwnnw wedi newid? Ers mis Hydref, mae rhagolygon traffig yr M4 ar gyfer y dyfodol wedi cael eu diwygio i lefel is, a thybed a yw brwdfrydedd y Llywodraeth dros y llwybr du wedi cilio - [Torri ar draws.] Rwy'n gofyn cwestiwn yn awr. [Torri ar draws.] Os yw brwdfrydedd y Llywodraeth dros y llwybr du wedi cilio gan olygu y bydd y llwybr glas yn cael ei ystyried yn briodol fel dewis arall, tybed a all y Gweinidog ddweud wrthyf hefyd a yw hi neu unrhyw un o'i chyd-Aelodau wedi cael unrhyw gyfarfodydd gyda'r Athro Stuart Cole neu unrhyw un sydd wedi bod yn dadlau dros y llwybr glas i weithio ar yr achos drosto fel dewis arall yn lle'r llwybr du yng nghyd-destun yr ymchwiliad hwn, ac felly a wnaiff hi gadarnhau y bydd y Llywodraeth yn cadw meddwl agored mewn perthynas â hyn, fod mwy nag un ffordd o ddatrys y broblem hon ac y bydd tystiolaeth y Llywodraeth i'r ymchwiliad yn rhoi ystyriaeth lawn i'r cynigion eraill sydd ar gael. [Torri ar draws.]
Weinidog, a allwch gadarnhau - ? Dywedodd Ysgrifennydd y Cabinet heddiw y byddai gwaith yn dechrau yn 2018, ond yn amlwg mae 24 mis tan ddiwedd 2018. A allwch gadarnhau pryd yn 2018 y gallai ddechrau? A allwch roi dyddiad ychydig yn fwy manwl, yn amodol, wrth gwrs, ar ganlyniad yr ymchwiliad cyhoeddus? Yn eich datganiad heddiw, dywedwch fod Ysgrifennydd y Cabinet wedi dweud bod yr asesiad diweddaraf yn dangos y bydd lefelau traffig yn y dyfodol, gan ystyried y cynigion diweddaraf ar gyfer y metro, yn parhau i dyfu, ond ychydig yn arafach nag a ragwelwyd yn flaenorol. A fydd y modelu newydd yn effeithio ar brosiectau seilwaith eraill sydd ar y gweill? Ac yn olaf, a allwch gadarnhau bod y prosiect yn dal yn hyfyw ar y costau amcangyfrifedig, gyda'r data poblogaeth diwygiedig wedi'i ychwanegu?
Diolch, Ddirprwy Lywydd. Rwyf o ddifrif yn chwilio am eglurhad fel Aelod newydd yn y Cynulliad hwn. Rwy'n edrych am eglurhad - ac nid yw'r llyfr rheolau gennyf o fy mlaen - ynglŷn â'r rhan berthnasol o'r Rheolau Sefydlog sy'n cyfeirio at gwestiynau brys, a beth sy'n cyfrif fel cwestiwn brys. Nid wyf yn dweud hynny er amarch i'r cwestiwn a glywsom yn awr ond ymddengys nad yw rhai cwestiynau brys yn rhai brys nac yn newydd, nac yn gwestiynau [Chwerthin.] O'r herwydd, rwy'n gofyn i chi'n ddiffuant, fel Aelod newydd, am eich cyngor a'ch arweiniad ynglŷn â'r hyn y dylem ei gyflwyno, yn y dyfodol, fel cwestiwn brys.
Diolch, Ddirprwy Lywydd. Ganed Griffith Morgan, a gâi ei alw'n Guto, yn 1700, ac roedd yn byw ar fferm Nyth Brân yn Llanwynno. Roedd Guto'n rhedwr heb ei ail, a gallai gorlannu defaid y teulu ar ei ben ei hun, a hyd yn oed dal adar wrth iddynt hedfan. Mae un stori'n ei ddisgrifio'n rhedeg y 7 milltir i Bontypridd ac yn ôl adref cyn i'r tegell ferwi. Yn ei ras fwyaf, rhedodd Guto 12 milltir mewn 53 munud, ond bu farw'n fuan wedi hynny, ac yntau ond yn 37 mlwydd oed. Er ei fod wedi marw, roedd ei hanes yn dal yn fyw. Ar Nos Galan 1958, trefnodd Bernard Baldwin, un o drigolion Aberpennar, y ras Nos Galan gyntaf i dalu teyrnged i chwedl Guto, gyda'r ras drwy ganol y dref am hanner nos yn uchafbwynt i'r digwyddiad. Bob blwyddyn, mae rhedwr dirgel, ffigwr amlwg o fyd chwaraeon a gedwir yn gyfrinach bob tro, yn arwain y ras, gan ymgorffori ysbryd Guto mewn gweithred o bererindod sy'n dechrau wrth fedd Guto yn Eglwys Sant Gwynno. Mae cefnogaeth gref y gymuned wedi bod yn sylfaen i'r digwyddiad wrth iddo fynd o nerth i nerth, gyda rasys i'r elît, i amaturiaid ac i blant yn llawn dop o redwyr. Erbyn hyn mae ras Nos Galan yn wirioneddol ryngwladol, ac yn denu bron i 10,000 o bobl i Aberpennar bob blwyddyn. Cynhelir y 59fed ras Nos Galan yn 2016, gyda phobl o bob cwr o'r byd yn cymryd rhan ac yn codi arian ar gyfer elusennau. Y llynedd, daeth cystadleuwyr o lefydd mor bell â De Affrica a Texas. Byddaf yn stiwardio yn y rasys Nos Galan eto eleni, gan chwarae fy rhan yn coffáu Guto Nyth Brân a dathlu ei chwedl.