BangorAI/exl2-wiki-calibration-set-cy huggingface dataset:
Rwy'n croesawu'r cyhoeddiad, ond dylwn ychwanegu ein bod wedi aros yn hir iawn amdano a dweud y lleiaf. Af yn syth bin at yr amryw gwestiynau sydd gennyf. Mae canolfan £350 miliwn yn ddiwerth heb y staff medrus angenrheidiol i weithio ynddi. Dylwn i ofyn: a yw Ysgrifennydd y Cabinet yn siŵr na fydd recriwtio yn broblem? Rwy'n dyfalu pa ateb a roddir i mi, y dylai cyfleuster o'r radd flaenaf fel hwn fod yn atyniad gwirioneddol i bobl weithio yn y GIG. Sut mae Ysgrifennydd y Cabinet yn bwriadu defnyddio'r cyfleuster SCCC fel offeryn recriwtio ynddo'i hun? Yn ail, pa mor hyblyg y bwriedir i'r adeilad hwn fod? Rwy'n meddwl yma am addasiadau yn y dyfodol a pha addasiadau yn y dyfodol y gallai fod gan y Llywodraeth mewn golwg. Yn drydydd, beth yw'r bwriad o ran defnyddio'r prosiect hwn fel hwb caffael i gwmnïau o Gymru, gan gynnwys y defnydd o ddur Cymru wrth ei adeiladu? Ac yn olaf, o ran trafnidiaeth, rwy'n pryderu bod gennym ddatblygiad mawr yma a adeiladwyd gyda'r car mewn golwg, yn hytrach na thrafnidiaeth gyhoeddus ac yn hytrach na, yn sicr, rheilffyrdd, gan nad yw ar y rhwydwaith rheilffyrdd. Pa ymrwymiad all Ysgrifennydd y Cabinet ei roi ar sicrhau bod trafnidiaeth gynaliadwy yn cael ei hystyried o ddifrif wrth gynllunio datblygiadau seilwaith y GIG yn y dyfodol o ystyried, efallai, nad yw'r cydamseru rhwng anghenion trafnidiaeth ac iechyd wedi'i gyflawni cystal ag y gellid efallai yn yr achos penodol hwn?
Diolch am y sylwadau. Gallaf gadarnhau nad yw'n ben-blwydd arnaf - dim eto, ac mae'n rhaid i mi aros am beth amser er mwyn i hynny ddigwydd eto. O ran y sefyllfa yr ydym ynddi, mae'r Aelodau'n gwneud cyfres o bwyntiau ynghylch yr amser a lle'r ydym yn awr, ond, ar y cyfle y mae'r penderfyniad hwn yn ei gynrychioli, mae'r bwrdd iechyd wedi dweud erioed eu bod nhw am i benderfyniad gael ei wneud a fyddai'n datgloi eu gallu i fynd ymlaen i wneud y cam nesaf o ddatblygu'r cynllun gofal iechyd cyfan: systemau iechyd a gofal yn gweithio gyda'i gilydd. A dweud y gwir, fel y dywedais yn gynharach, rwy'n meddwl bod gan Aneurin Bevan stori dda i'w hadrodd ar eu datblygiad gofal sylfaenol a chymunedol. Maent yn gwneud mwy o symud gwasanaethau allan o'r ysbyty ac i mewn i gymunedau nag y mae rhannau eraill o Gymru wedi'i gyflawni mewn rhai meysydd, yn enwedig ym maes gofal llygaid, a dylai hyn mewn gwirionedd helpu i weld y trosglwyddo hwnnw'n cael ei symud ymlaen ar y cyflymder hwnnw. Felly, rwy'n dal i fod yn obeithiol am y dyfodol ar gyfer yr holl heriau sydd gennym, ond bydd yn rhaid cael, fel y dywedais yn fy natganiad, ymrwymiad gwirioneddol i gyflawni ar gyflymder y diwygio gwasanaethau a'r trawsnewid sy'n angenrheidiol i gyd-fynd â'r penderfyniad hwn.
Diolch am y sylwadau. Gan fynd yn ôl at y pwynt am drafnidiaeth eto, mae'n fater o bwys i'w gael yn iawn ar gyfer hurio preifat a thrafnidiaeth breifat, yn ogystal â thrafnidiaeth gwasanaeth cyhoeddus, i'r safle, gan feddwl am anghenion cleifion a'u galluoedd a hefyd fynediad i wasanaethau brys. Rwy'n disgwyl bod Aelodau lleol oedd yn cymryd rhan yn uniongyrchol yn eu sgyrsiau gyda'r bwrdd iechyd - rwy'n gwybod eu bod wedi briffio Aelodau lleol; maen nhw'n eithaf rhagweithiol, mewn gwirionedd, yn gwneud yn siŵr bod Aelodau lleol yn cytuno ac yn deall yr hyn sy'n digwydd mewn gwirionedd. Rwyf hefyd yn meddwl ei bod yn ddefnyddiol i glywed yr ystod eang o wasanaethau yr oedd yr Aelodau yn atgoffa eraill fydd yn awr yn digwydd ar y safle newydd hwn pan gaiff ei gyflwyno. Ond mae'n bwysig cydnabod hefyd fod hwn yn brosiect sydd wedi cynnal cefnogaeth, nid yn unig o fewn y gymuned glinigol, ond gwasanaethau cyhoeddus eraill yng Ngwent hefyd. Felly, mae'n mwynhau cefnogaeth, ac yn parhau i fwynhau cefnogaeth, yr holl awdurdodau lleol yn ardal Gwent. Ni waeth ble mae wedi ei leoli yn gorfforol, cafwyd cydnabyddiaeth gan yr awdurdodau lleol partner hynny a fydd yn elwa ar gael model sy'n ganolfan gofal arbenigol i gyflwyno model priodol o ofal yn y pen hwn â'r holl wasanaethau o'i chwmpas. Byddaf yn edrych ymlaen at weld hynny'n cael ei gyflawni gan awdurdod lleol partner, gan y gwasanaeth iechyd a rhanddeiliaid ehangach eraill yn ogystal.
Diolch i chi am eich datganiad, Ysgrifennydd y Cabinet. Amcangyfrifir bod tua 20,000 o gartrefi yn sefyll yn wag yng Nghymru. Pe byddech yn dod â'r rhain yn ôl i ddefnydd, byddech yn cyrraedd eich targed ar gyfer y tymor. Rwy'n cydnabod yr addewid o ran gwariant, ond faint o'r £1.3 biliwn hwn mewn gwirionedd fydd yn cael ei wario ar gartrefi, a faint fydd yn cael ei wario ar weinyddu a faint fydd yn mynd i mewn i bocedi datblygwyr fel elw? Mae cynlluniau adfywio ac adnewyddu yn cynnig gwell gwerth am arian, ac yn creu llawer mwy o gartrefi fesul punt. Beth y mae Llywodraeth Cymru yn mynd i'w wneud i adfywio ac adnewyddu cartrefi gwag, a sut y mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu helpu perchnogion ddod â'r eiddo hynny yn ôl i ddefnydd?
Rwy'n croesawu'r datganiad gan Ysgrifennydd y Cabinet a'r cynnig ar gyfer y 20,000 o gartrefi fforddiadwy i bobl fyw ynddynt. Bydd diddymu'r hawl i brynu a'r hawl i gaffael yn rhoi terfyn ar golli tai cyhoeddus i'w rhentu. Mae adeiladu cartrefi nid yn unig yn dda ar gyfer y bobl a fydd yn byw yn y cartrefi hyn, ond yn dda i economi Cymru a chael pobl i mewn i waith. Mae gennyf dri chwestiwn i'r Gweinidog. Yn ogystal â datblygiadau preifat a datblygiadau gan landlordiaid cymdeithasol cofrestredig, mae hefyd tai cyngor a thai cydweithredol i'w hadeiladu. Pa swyddogaeth y mae Ysgrifennydd y Cabinet yn ei gweld ar gyfer tai cydweithredol? Gwelaf fod Ysgrifennydd y Cabinet yn disgwyl adeiladu 500 o dai cyngor yn ystod y cyfnod. Mae hynny'n llai nag yr oedd cyngor Abertawe yn arfer ei adeiladu bob blwyddyn rhwng 1945 a 1979. Felly, rwy'n credu bod angen i ni fod yn fwy uchelgeisiol wrth adeiladu tai cyngor. Mae cyngor Abertawe wedi dechrau adeiladu tai cyngor unwaith eto, gyda'r rhai yn Milford Way eisoes yn cael eu hadeiladu a chais wedi'i wneud am ganiatâd cynllunio ar gyfer Rhyd-yr-Helyg. A fydd Ysgrifennydd y Cabinet yn ymuno â mi i longyfarch cyngor Abertawe ar y datblygiad hwn? Gadewch i ni obeithio y gellir adeiladu llawer mwy o dai cyngor. Hefyd yn Abertawe, mae Cartrefi Hygrove yn datblygu 200 a mwy o dai fforddiadwy a chartrefi cymdeithasol ar safle tir llwyd. A yw Ysgrifennydd y Cabinet yn cefnogi'r defnydd o safleoedd tir llwyd ar gyfer y math hwn o ddatblygiad tai? A yw Ysgrifennydd y Cabinet hefyd yn meddwl ei fod yn syniad da i gael cymysgedd o dai cymdeithasau tai a thai cost isel yn hytrach na dim ond ei sefydlu mewn rhai ardaloedd?
Diolch, Lywydd. Dau gwestiwn, un ohonynt nad yw'n anghyfarwydd i chi. Soniais yn y Cynulliad diwethaf am y posibilrwydd i chi siarad â landlordiaid mewn ardaloedd o orgyflenwad o HMOs er mwyn iddynt allu ystyried eu trosi i mewn i gartrefi mwy parhaol ar gyfer teuluoedd un a dwy ystafell wely, os gallaf eu galw yn hynny. Tybed pe gallech roi'r wybodaeth ddiweddaraf imi ar y cynnydd ar hynny. Yn ail, Cymorth i Brynu: a ydych chi wedi ystyried ymestyn hyn i eiddo sy'n cael ei ddwyn yn ôl i ddefnydd, yn hytrach nag adeiladu o'r newydd? Oherwydd, yn amlwg, mae gennym nifer fawr o adeiladwyr bach yng Nghymru, a gallai rhai o'r rheiny gael eu hannog i gymryd prentisiaid pe byddai ganddynt y math o waith rheolaidd y gallai Cymorth i Brynu ei ddarparu, o ran adfer adeiladau yn hytrach nag adeiladu rhai newydd. Diolch.
Symudwn ymlaen at yr eitem nesaf ar yr agenda, sef y datganiad gan Weinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes ar yr wybodaeth ddiweddaraf am y tasglu gweinidogol ar gyfer y Cymoedd. Galwaf ar Alun Davies i gynnig y datganiad. Alun.
Nid wyf yn siŵr a ddylwn i fod yn ddiolchgar am y sylwadau hynny ai peidio. Gadewch i mi ddweud hyn: mae gan UKIP hanes eithaf rhyfedd yn hyn o beth, lle nad yw cofnod pleidleisio ei Aelodau etholedig bob amser yn cyd-fynd â'r rhethreg a gyflwynir ar wahanol adegau. Mae arweinydd UKIP yn y lle hwn o hyd yn ein hatgoffa ei fod wedi bod yn falch o bleidleisio dros y gyllideb ym 1981 a arweiniodd at lefelau anhygoel o dlodi a dad-ddiwydiannu yng Nghymoedd y de. Roedd yr Aelod UKIP sy'n eistedd wrth eich ymyl ar y meinciau hyn yn hapus iawn fel Ceidwadwr i bleidleisio dros gyni, sydd wedi arwain yn uniongyrchol at golli'r £350 miliwn gan rai o'r bobl fwyaf agored i niwed yng Nghymoedd y de, y cyfeiriais ato yn gynharach. Rwy'n gwrando ar yr hyn y mae UKIP yn ei ddweud, ac wedyn yn edrych ar eu cofnod pleidleisio, ac mae'n rhaid imi ddweud mai prin yw'r sefydliadau sydd â hanes o fod mor ddinistriol i gymunedau Cymoedd y de ag UKIP. Rydych yn gofyn beth sy'n wahanol am yr hyn yr ydym yn dechrau arno heddiw i'r mentrau hynny yn y gorffennol. Gadewch i mi ddweud hyn: mae hon yn fenter sy'n cael ei harwain gan bobl o'r Cymoedd, yn y Cymoedd; sy'n cael ei harwain gan weledigaeth ac uchelgais ar gyfer pobl yn y Cymoedd, o'r Cymoedd; mae'n cwmpasu'r Llywodraeth gyfan ac nid un o adrannau'r Llywodraeth yn unig; mae'n dwyn ynghyd holl uchelgeisiau a gweledigaethau amrywiol y Llywodraeth hon ar gyfer y cymunedau yr ydym yn ceisio eu cynrychioli a'r cymunedau lle cawsom ein geni. A gadewch i mi ddweud hyn: rydym yn gwbl ymrwymedig i sicrhau y byddwn yn cyflawni ar gyfer y cymunedau hynny ac y byddwn yn buddsoddi yn y cymunedau hynny yn yr un modd ag yr ydych chi wedi hau hadau dad-ddiwydiannu economaidd yn y cymunedau hynny.
Rwyf wedi ystyried yn ofalus rai o'r sylwadau a wnaed heddiw, ac, wrth wrando ar Jeremy Miles, nid y Cymoedd gorllewinol yn unig sy'n bwysig, ond y Cymoedd gogleddol hefyd. Mae cymunedau fel Deri, Brithdir, Tir-phil, Pontlotyn a Rhymni o ddifrif yn bodoli yn etholaeth fy nghyfaill ym Merthyr Tudful a Rhymni - etholaeth Dawn Bowden - ond bydd pobl Bargoed yn llawer mwy cyfarwydd â'r cymunedau hynny nag y bydden nhw â'r rhai yn ne fy etholaeth i yng Nghaerffili, fel Llanbradach neu Ystrad Mynach; bydden nhw'n cysylltu'n agos â'r rheini. Y peth arall, wrth gwrs, yw y byddai pobl ym Margoed, Tir-phil ac ati yn teimlo bod llai o gysylltiad rhyngddynt â phobl y Rhondda a Blaenau Gwent. Mae'n adlewyrchu natur unionlin y cymunedau. Un o lwyddiannau dinas-ranbarth Manceinion yw ei bod yn ardal gonsentrig. Pa bethau penodol yr ydych yn mynd i'w gwneud i gysylltu'r cymunedau unionlin hyn? Mae'n her wirioneddol, a chredaf mai dyma fydd un o'r pethau mwyaf anodd i'r fargen ddinesig. Efallai y gallech chi roi rhywfaint o fanylion am hynny. Fy ail gwestiwn i: Sylwaf fod gennych academyddion ar y grŵp gorchwyl gweinidogol, sy'n hynod bwysig. Ond nid yw o reidrwydd yn dilyn bod y prifysgolion eu hunain yn cymryd rhan lawn oherwydd bod academyddion ar y tasglu. Felly, sut yr ydych chi'n mynd i gael y prifysgolion i ymrwymo i'r rhaglen hon? Yn olaf, rwyf wedi sefydlu grŵp trawsbleidiol ar fentrau bach a chanolig, lle'r ydym yn meddwl yn benodol am sut y gallwn greu busnes yn y Cymoedd gogleddol. Felly, mae croeso mawr i'r Aelod Ceidwadol dros Ddwyrain De Cymru, Oscar Asghar, ymuno â'r grŵp trawsbleidiol hwnnw os hoffai ganolbwyntio ar y sector preifat yn y Cymoedd gogleddol.
Rwy'n credu'n gryf mewn cydraddoldeb, ond mae un math o anghydraddoldeb ac un grŵp o bobl nad wyf wedi clywed neb yn ei grybwyll yn y Senedd eto, ac, mewn cysylltiad â cham-drin domestig, dynion yw'r grŵp hwnnw. Rwy'n cytuno ag Erin Pizzey, sylfaenydd y lloches i fenywod gyntaf yn y DU, ac mae hi'n dweud nad yw cam-drin domestig yn benodol i ryw, ei fod yn berthnasol i'r ddau ryw, oherwydd gall dynion a menywod gam-drin a bod yn dreisgar. Rwy'n tueddu i deimlo y caiff cam-drin dynion ei oddef yng Nghymru; yn wir, rwy'n credu ei fod wedi ymwreiddio yn y drefn. Caiff cam-drin dynion yn emosiynol ei ganiatáu. O ystyried Heddlu De Cymru, er enghraifft, mae'n gwbl amhosibl eu cael nhw i dderbyn cwyn gan ddyn sy'n cael ei gam-drin yn emosiynol. Mae gennyf i achos arall yn fy ngofal yn awr; rwyf am weld sut yr ydym yn dod ymlaen yr wythnos nesaf. Yn y ddinas hon, mae'n gywilyddus nad oes unman o gwbl i mi, fel dyn - dim unman - i fynd iddo i gael cymorth heb feirniadaeth mewn cysylltiad â cham-drin domestig. Rwy'n edrych o gwmpas y Siambr hon ac, fel yr wyf i'n siarad, rwy'n gweld pobl yn gwenu, ac mae hynny wirioneddol yn fy mhoeni. Mae hefyd yn dweud llawer am y rhagfarn a geir yn y Siambr hon. Nawr, mae 13.2 y cant o ddynion yn dioddef cam-drin domestig; mae 23 y cant, lleiafrif mawr iawn - mae'n lleiafrif ond mae'n lleiafrif mawr iawn - mae 23 y cant o bob dioddefwr yn ddynion; lladdwyd 19 o ddynion gan eu partneriaid neu gynbartneriaid ddwy flynedd yn ôl, yn ôl y ffigurau; a'r hyn sy'n agoriad llygad mewn gwirionedd yw bod 29 y cant o ddynion yn annhebygol o siarad am eu profiadau - yn syml, ni fyddan nhw'n siarad am eu profiadau. Mae deuddeg y cant o fenywod yn yr un sefyllfa. Felly, yr hyn yr wyf yn ei wneud yma heddiw, wrth dynnu sylw at ffeithiau hynny, mewn gwirionedd, yw galw am wir gydraddoldeb i bawb, ni waeth beth yw eu ffydd, eu rhyw, eu rhywioldeb, eu dosbarth, eu lliw. Yr hyn y mae gwir angen inni ei gofleidio, fel y dywedais, yw'r gair syml iawn, iawn hwnnw sef cydraddoldeb, ac mae'n rhywbeth yr wyf yn credu yn gwbl angerddol ynddo. Diolch.
Yr eitem gyntaf y prynhawn yma yw'r cwestiynau i Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg, a'r cwestiwn cyntaf, Paul Davies.
Diolch i Ysgrifennydd Cabinet am yr ymateb hwnnw. Nawr, bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn ymwybodol fod nifer o ymgynghoriadau wedi cael eu cynnal ynglŷn â'r ddarpariaeth uwchradd yn Hwlffordd dros y ddwy i dair blynedd diwethaf, sydd wedi oedi'r broses o wella addysg i blant a phobl ifanc. Mae'n bwysig yn awr fod Cyngor Sir Penfro yn dechrau cyflawni, gan fod y nifer hon o ymgynghoriadau, sydd wedi arwain at oedi enfawr, wedi bod yn niweidiol i ddyfodol plant yn yr ardal. Felly, o dan yr amgylchiadau, a wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet ddweud wrthym pa rôl y mae Llywodraeth Cymru yn ei chwarae i sicrhau nad oes unrhyw oedi pellach, a'n bod yn gweld ysgol cyfrwng Saesneg 11 i 19 oed yn cael ei sefydlu yn Hwlffordd cyn gynted ag y bo modd?
Rwyf eisiau gofyn y cwestiwn yn Gymraeg. A oes gan y Gweinidog unrhyw dystiolaeth i gefnogi'r sylw a glywais i yn ddiweddar bod ysgolion sydd yn cynnig addysg dim ond o 11 i 16 oed - hynny yw, lefel TGAU - yn gwneud yn well yn gyffredinol nag ysgolion sydd yn cynnig addysg i blant o 11 i 18? A oes yna unrhyw wirionedd yn y sylw yna?
Mae'r ddau gwestiwn yn creu penbleth diddorol, rwy'n credu - y saga sydd wedi digwydd yn Hwlffordd, a chwestiwn Eluned Morgan. Ac mae'n dasg anodd, oherwydd yr hyn sy'n debygol o ddigwydd yn awr yn Sir Benfro yw ein bod yn debygol o gael rhai ysgolion 11 i 16 oed, rhai ysgolion â chweched dosbarth, a rhywfaint o ddarpariaeth mewn coleg addysg bellach, ond mewn darpariaeth chweched dosbarth ar wahân yn y coleg addysg bellach hwnnw. Ac mae'n ymddangos bod gennym ymagwedd dameidiog mewn cenedl fach o 3 miliwn o bobl, gan ganiatáu'r atebion lleol hyn sydd, ar yr olwg gyntaf, yn ymddangos yn wych, ond a ydynt mewn gwirionedd yn sicrhau'r safonau addysgol uchaf? A dyna ble y daw Llywodraeth Cymru i mewn i bethau. Felly, a yw hi wedi gallu ffurfio barn eto ai dull campws ysgol, neu ddull coleg addysg bellach yw'r ffordd orau o ddarparu addysg ôl-16?
Mae angen inni weld cynnydd sylweddol yn nifer y plant a phobl ifanc sydd mewn addysg cyfrwng Cymraeg os ydym am gyflawni'n targed uchelgeisiol o sicrhau miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050. Bydd y fersiwn derfynol o strategaeth y Gymraeg yn cynnwys targedau i fesur canlyniadau a chyflawniad yn ystod y blynyddoedd nesaf.
Mi wnaf i barhau'r awyrgylch o gytundeb y prynhawn yma trwy gytuno â'r dadansoddiad yn y cwestiwn. Mae'n bwysig ein bod ni yn sicrhau targedau sydd yn gyraeddadwy ond hefyd yn ein helpu ni i gyrraedd ein targed uwch ar gyfer Cymru gyfan. Rwy'n disgwyl cynlluniau addysg Gymraeg gan awdurdodau lleol ym mis Rhagfyr eleni, a fydd yn dangos sut mae awdurdodau lleol yn disgwyl cyrraedd eu targedau nhw yn ystod y pum mlynedd nesaf. A byddaf i'n sicr o edrych ar y rhain ac yn sicrhau eu bod nhw yn dargedau uchelgeisiol a'u bod nhw'n ein helpu ni i gyrraedd ein targedau cenedlaethol ni. Pan fyddwn ni'n cyhoeddi strategaeth y Gymraeg yn y gwanwyn y flwyddyn nesaf, mi fydd yna dargedau cenedlaethol a bydd cyswllt cryf rhwng y targedau cenedlaethol a thargedau pob awdurdod lleol. So, ydw, rydw i yn gweld y cyswllt. Mae'r cyswllt yn hynod o bwysig, a bydd y cyswllt yn rhan bwysig o'r cynllun ar gyfer y dyfodol.
Gwnaf, yn bendant. Rwy'n credu y bydd Aelodau ar draws y Siambr am ymuno i groesawu'r datblygiadau rydym yn eu gweld ac mae'r datblygiadau yn yr etholaeth yn sicr i'w croesawu, fel y maent mewn mannau eraill. Ond mae galluogi plant a phobl ifanc i fynychu'r sefydliadau addysgol hyn yn gwbl hanfodol. Nid oes pwynt agor drysau os nad oes modd i fyfyrwyr gyrraedd yno. Felly, byddwn yn sicrhau, a byddwn yn gweithio gyda chyd-Aelodau yn y Cabinet i sicrhau bod gennym bolisi cynhwysfawr a chyfannol sy'n cynnig darpariaeth addysg cyfrwng Cymraeg a thwf mewn addysg cyfrwng Cymraeg, ond sydd hefyd yn galluogi myfyrwyr i gyrraedd addysg cyfrwng Cymraeg ar ba lefel bynnag.
Mae'r cynlluniau datblygu'r gweithlu wedi bod yn llwyddiannus yn y maes addysg, ac rydym ni'n parhau i fuddsoddi yn y maes addysg i sicrhau bod y llwyddiant yn parhau a'n bod ni'n gallu adeiladu ar y sylfaen sydd gennym ni. Mae gennym ni, fel yr oeddwn yn ei drafod gyda'r Aelod yn y pwyllgor y bore yma, gytundeb yn y gyllideb ar hyn o bryd a byddwn ni'n parhau i drafod sut rydym ni'n gweithredu'r cytundeb yn y gyllideb i weld sut ydym ni'n datblygu Cymraeg i oedolion, a hefyd i ddatblygu'r Gymraeg yn y gweithlu, sy'n cynnwys y gweithlu addysg, lle rydym ni'n disgwyl gweld cynnydd yn y ddarpariaeth o addysg, ac mae hynny'n meddwl gwneud yn sicr bod gennym ni ddigon o athrawon sy'n gallu dysgu trwy gyfrwng y Gymraeg.
Diolch i chi, Lywydd. Pa ddarpariaeth y mae Ysgrifennydd y Cabinet yn ei rhoi ar waith i sicrhau y gall pobl ifanc yng Nghymru ganolbwyntio ar addysg dechnegol a galwedigaethol heb gael eu dargyfeirio gan bynciau nad oes ganddynt unrhyw ddiddordeb ynddynt o bosibl?
Diolch am eich ateb, Ysgrifennydd y Cabinet. Mae ysgolion yn y sector preifat a'r sector annibynnol yn cyflawni canlyniadau gwell na rhai yn sectorau'r wladwriaeth. A ydych yn ceisio dysgu o arferion gorau yn y sector preifat a'r sector annibynnol?
Nodaf fod Ysgrifennydd y Cabinet wedi gwahodd y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd i asesu a yw diwygiadau addysgol Llywodraeth Cymru ar y trywydd iawn. Rwy'n credu bod hwn yn syniad da, ond onid yw'n gyfaddefiad, ar ôl 17 mlynedd, fod Llywodraeth Cymru mewn dyfroedd dyfnion mewn perthynas â pholisi addysg?
Diolch, Lywydd. Mae Ysgrifennydd Cartref y Deyrnas Unedig wedi sôn am fwriad ei Llywodraeth i leihau nifer y myfyrwyr rhyngwladol sy'n astudio yn y Deyrnas Unedig trwy gyflwyno amryw o gyfyngiadau newydd. O gydnabod pwysigrwydd myfyrwyr rhyngwladol i brifysgolion ac, yn wir, economi ehangach Cymru, a gaf fi ofyn pa asesiad y mae'r Llywodraeth wedi'i wneud o effaith y fath newidiadau ar Gymru ac, yn arbennig efallai, y cynnig i gysylltu cais ar gyfer fisa myfyrwyr gydag ansawdd y sefydliad y maen nhw'n gwneud cais amdano - rhywbeth y mae rhai arweinyddion prifysgolion Cymru wedi'i ddisgrifio fel ergyd cwbl ddinistriol?
Diolch i chi am eich ateb cynhwysfawr, ac rydw i'n falch o glywed bod yna gyfarfod i ddigwydd, oherwydd mae'r fath datganiadau ag yr ŷm ni wedi'u clywed gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig yn mynd i danseilio statws y Deyrnas Unedig, ac, wrth gwrs, Cymru, yn sgil hynny, o safbwynt bod yn gyrchfan ar gyfer myfyrwyr rhyngwladol, ac ŷm ni wedi gweld, wrth gwrs, gydag ystadegau UCAS yr wythnos diwethaf ar geisiadau cynnar ar gyfer y flwyddyn academaidd nesaf, fod yna draean o gwymp wedi bod, o safbwynt prifysgolion yng Nghymru, o safbwynt myfyrwyr o'r Undeb Ewropeaidd, ac 11 y cant o gwymp o ran myfyrwyr rhyngwladol. Nawr, rŷch chi'n dweud bod yna gyfarfod yn digwydd, wrth gwrs, ond liciwn i wybod yn fwy pa gamau rhagweithiol rŷch chi yn eu cymryd i adfer ac i ategu enw da Cymru a'n prifysgolion ni yma yng Nghymru fel cyrchfan ar gyfer myfyrwyr. Pa raglenni rŷch chi yn eu cyflwyno er mwyn hyrwyddo Cymru fel cyrchfan yn wyneb y datganiadau yma o gyfeiriad Llywodraeth y Deyrnas Unedig?
Diolch i chi unwaith eto, ac mae'n amlwg fod eich barn yn eithaf diamwys, ond rhaid i mi ddweud bod safbwynt Llywodraeth Cymru ar symudiad rhydd pobl wedi bod yn hynod o anghyson, wrth gwrs. Rydym yn gwybod ei fod wedi'i hepgor o egwyddorion y Llywodraeth ar gyfer gadael yr UE dros doriad yr haf. Ym mis Medi, dywedodd y Prif Weinidog wrthym fod mater symudiad rhydd pobl yn rhywbeth y bydd angen ei archwilio, ac erbyn 25 Medi, dywedodd Ysgrifennydd y Cabinet dros yr economi wrth y BBC ni allwn gynnal symudiad rhydd pobl. Ar yr un pryd, wrth gwrs, mae symudiad rhydd yn un o saith maes allweddol cynllun y Democratiaid Rhyddfrydol ar gyfer Prydain yn Ewrop, felly efallai y gallech egluro i ni heddiw, Ysgrifennydd y Cabinet, a ydych yn cytuno gydag arweinydd eich plaid ar hyn, neu a ydych yn cytuno ag arweinydd eich Llywodraeth.
Diolch eto, Lywydd. Mae Mudiad Meithrin wedi colli £470,000 y llynedd, ac yn mynd i gau'i 'crèche' yng nghanolfan yr Hen Llyfrgell yng Nghaerdydd oherwydd diffyg diddordeb yn y gwasanaeth. Ar yr un pryd, rwy'n clywed wrth staff y cylchoedd eu hunain eu bod nhw wedi ennill llai na'r cyflog byw yn ymarferol oherwydd na allant gwblhau eu holl waith paratoi, clirio a gwaith gweinyddol cyffredinol o fewn yr amser maent yn cael eu talu. Mae Mudiad Meithrin yn rhan sylfaenol o'r strwythur i ddatblygu defnydd y Gymraeg a hyrwyddo addysg Gymraeg. A yw'r broblem yn fodel ariannol gwael, neu a oes angen i chi edrych yn agosach ar hyn i weld beth sydd wedi mynd o'i le?
Wel, rydw i'n fwy na falch o glywed hynny, ac, wrth gwrs, hefyd, rŷm ni'n rhannu eich nod i ddatblygu defnydd y Gymraeg mewn bywyd bob dydd, hyd yn oed mewn ardaloedd di-Gymraeg. Mae cyn-weithwraig Mudiad Meithrin wedi agor siop lyfrau ddwyieithog ym marchnad dan do Caerffili, lle mae hi'n gobeithio datblygu boreau coffi, clybiau ar ôl ysgol, a sesiynau darllen i annog defnydd lleol yr iaith Gymraeg. Mae'r stryd fawr yn lle delfrydol i bwnio pobl i ddefnyddio eu sgiliau cudd yn y Gymraeg, hyd yn oed os ŷm ni'n eu defnyddio nhw yn wael. Dyna'r egwyddor y tu ôl i'n menter ni, Tipyn Bach, Tipyn Mwy, sy'n cael ei gyflwyno yn araf yn fy rhanbarth gyda chymorth gan y fenter iaith leol. Faint o arian ychwanegol yn y gyllideb ddrafft sy'n mynd i gael ei ddefnyddio i sicrhau dyfodol a chael y canlyniadau gorau gan Mudiad Meithrin a'r mentrau iaith hefyd?