BangorAI/exl2-wiki-calibration-set-cy huggingface dataset:
Diolch am hynny, ond faint o fusnesau sy'n cael eu colbio ac sy'n cael eu colli o ganlyniad i'r ffioedd parcio uchel hyn? Rydym yn galw am ryddhad ardrethi gwell i fusnesau gwerth hyd at £12,000, ac wedi'i leihau'n raddol i fusnesau hyd at £15,000. Mewn ymateb i'r ailbrisiad drafft, mae'r Ffederasiwn Busnesau Bach wedi galw am ailbrisiadau mwy rheolaidd i sicrhau bod biliau'n adlewyrchu amgylchiadau economaidd a rhenti'n well, ac am gytuno safbwynt ar gadw ardrethi busnes yn lleol cyn gynted â phosibl. Byddai eu cadw'n lleol yn sicrhau cefnogaeth awdurdodau lleol i fusnesau, a gellid eu hailfuddsoddi yn y gwaith o hyrwyddo ac adfywio ein strydoedd mawr. Yn olaf, mae'n hanfodol ein bod yn cydnabod mantais siopau bach i economi Cymru a'n cymunedau. Mae 3,096 siopau cyfleustra sy'n darparu bron i 25,000 o swyddi yng Nghymru. Mae 74 y cant yn eiddo i, ac yn cael eu gweithredu gan berchnogion busnesau bach. Mae'r rhain yn cynnig gwasanaethau cymunedol gwerthfawr - hysbysfyrddau lleol, peiriannau arian, gwasanaethau rhoi arian ar ffonau symudol, casglu parseli a chlicio a chasglu. Cymerodd 79 y cant o fanwerthwyr annibynnol Cymru ran mewn rhyw ffurf ar waith cymunedol yn ystod y flwyddyn ddiwethaf - casglu arian ar gyfer elusennau, darparu cefnogaeth i ddigwyddiadau a gweithgareddau cymunedol, noddi tîm chwaraeon lleol neu gynnal cyfarfodydd cymunedol neu gymdeithasau busnes lleol a phrosiectau. Ddirprwy Lywydd, mae'n rhaid i ni gydnabod a gwerthfawrogi ein strydoedd mawr i sicrhau bod canol ein trefi'n parhau'n llewyrchus a bywiog ar ôl Dydd Sadwrn y Busnesau Bach, ar ôl y Nadolig, a thrwy gydol y flwyddyn. Dydd Sadwrn y Busnesau Bach, 3 Rhagfyr - gadewch i ni ei drydar, gadewch i ni ei roi ar Facebook, a gadewch i ni ei ddathlu. [Aelodau'r Cynulliad: 'Clywch, clywch.']
Yn union, ac rwy'n meddwl mai'r cyfan y maent wedi bod eisiau ei wneud yw ceisio dweud wrth y cyngor, 'Edrychwch, dyma ein problemau. Dyma beth rydym yn ceisio'i oresgyn. Rydym am i bobl wario eu harian yma yng nghanol y dref, ond ar hyn o bryd nid ydynt yn gwneud hynny.' Mae'n rhaid i ni oresgyn hynny ac rwy'n meddwl weithiau fod anhyblygrwydd swyddogion awdurdodau lleol yn rhwystro datblygiad yn eu gardd gefn eu hunain mewn gwirionedd, sy'n gyhuddiad llawn embaras iddynt pan nad yw'r busnesau mewn gwirionedd ond eisiau cefnogi'r hyn y mae'r cyngor yn ei wneud mewn perthynas â'r datblygiadau busnes hynny. Rwyf wedi cael ei dweud hi am y dydd, ond rwy'n meddwl ei bod yn bwysig ein bod yn ceisio cefnogi ein busnesau, fel y dywedodd Janet, nid ar ddydd Sadwrn y Busnesau Bach yn unig ond ar bob dydd o'r wythnos, hyd yn oed os yw hynny'n golygu mynd ar-lein.
Rwy'n meddwl y gallai cymhlethdod gweithredu a chael canlyniadau anfwriadol, ei gwneud yn waeth i bobl eraill. Mae bron fel pe baem yn chwarae gêm o Jenga - rydych yn newid un peth a gallai'r holl beth ddisgyn ar ei ben. Felly, rwy'n meddwl y byddai'n dda defnyddio'r 12 mis nesaf i edrych ar yr hyn sy'n digwydd, cael yr adborth a cheisio gwneud y newidiadau hynny. Ond fel rwy'n dweud, byddai'n ddiddorol clywed gan Ysgrifennydd y Cabinet ynglŷn â beth sydd wedi'i gynllunio. I fynd yn ôl i'r dechrau, o ran ardal fenter Cymru gyfan, byddwn yn rhybuddio - ac fe ddefnyddiodd Adam Price yr ymadrodd hwn - unrhyw Aelod rhag ailadrodd yr ymadrodd treuliedig, 'busnesau bach yw anadl einioes yr economi' - nid yn unig Adam a'i blaid sydd wedi ei ddefnyddio. Mae'n awgrymu bod cyfrifoldeb ar reolwyr-berchnogion am dwf economaidd, ac nid yw hynny'n wir wrth gwrs. Nid eu cyfrifoldeb hwy yw twf economaidd. Yn wir, yn aml ceir gwahaniaeth rhwng awydd llunwyr polisi i greu swyddi mewn cwmnïau bach a difaterwch rheolwyr-berchnogion ynglŷn â chyflawni'r amcan hwnnw. Maent yn dod o hyd i ddewisiadau eraill yn lle cyflogaeth ac fel y dywedais o'r blaen, maent yn gyflogwyr amharod mewn llawer o achosion, ac yn briodol felly. Felly, yn lle hynny, dylem geisio gwneud bywyd mor hawdd â phosibl i reolwyr-berchnogion, heb osod y cyfrifoldeb am ein hachubiaeth economaidd ar eu hysgwyddau hwy. Rwy'n credu bod yna berygl os ydym yn meddwl, 'Iawn, rydym yn mynd i symud oddi wrth fewnfuddsoddi i'r syniad fod busnesau bach yn anadl einioes ein heconomi.' Credaf fod hynny'n beth peryglus. Yn olaf, byddaf yn gwario £10 yn lleol ar Ddydd Sadwrn y Busnesau Bach - syniad gwych gan y Ffederasiwn Busnesau Bach. Rwyf wedi mwynhau fideos pawb, ac rwy'n gobeithio y byddwch wedi gweld fy un i. Mae'r ddadl hon heddiw yn ffordd dda iawn o dynnu sylw at yr achos hwnnw.
Diolch i chi, Ddirprwy Lywydd. Mae wedi bod yn drafodaeth eang a chadarnhaol ar y cyfan, ac yn wir, yn un angerddol iawn ar adegau. Diolch i chi, Janet Finch-Saunders, am gyfrannu'r angerdd hwnnw. Nid wyf yn mynd i'w ddweud yn aml, felly, mwynhewch. [Chwerthin.] Yn wir, diolch i Bethan Jenkins hefyd am ein hatgoffa y gallwn wneud ein rhan dros yr economi yn ein pyjamas hyd yn oed, neu beth bynnag yw ein dewis o ddillad nos. [Chwerthin.] I fynd â ni'n ôl at y polisi, mae'n amlwg fod ardrethi busnes wedi bod yn un o'r themâu allweddol am ei fod yn un o'r materion polisi pwysicaf sy'n ein hwynebu ar hyn o bryd. Mae'r Ysgrifennydd Cyllid yn ei sedd, felly rwy'n siŵr y bydd wedi clywed, o bob ochr, yr Aelodau'n cyfeirio at y problemau y mae busnesau'n eu hwynebu, yn enwedig yn sgil yr ailbrisio, a byddem yn annog y Llywodraeth i edrych eto ar ychwanegu at y £10 miliwn sydd yn y rhyddhad trosiannol, neu efallai ailgyflwyno, wrth gwrs, y rhyddhad manwerthu a grëwyd yn 2014 yn rhannol mewn gwirionedd oherwydd yr oedi yn y broses o ailbrisio, a chafodd ei chanslo, yn anffodus, cyn yr etholiad yn gynharach eleni. Felly, gadewch i ni weld rhywfaint o weithredu ychwanegol oherwydd y busnesau bach sy'n wynebu problemau ar hyn o bryd. Mae'n wych gweld bod y polisi parcio yn mynd i fod yno, y pot o £3 miliwn ar draws Cymru. Ydy, mae'n wir fod yna dystiolaeth fod polisi cyffredinol syml o barcio am ddim - . Nid wyf yn meddwl bod neb yn dadlau y byddai hynny'n gweithio. Ond mae data ar gael, a chafwyd arbrofion ar draws Cymru. Mae'n bwysig ein bod yn casglu'r data hwnnw hefyd i weld, lle y mae parcio - a bydd y patrwm yn wahanol mewn gwahanol ardaloedd - yn broblem benodol, a allwn helpu yn hynny o beth mewn gwirionedd? Mae'n -
Wel, nid wyf yn gwybod, ond mae'n gwestiwn y gallwn ei ofyn i'r Llywodraeth ar y cyd. Yn sicr, buaswn yn awyddus iawn i hynny gael ei wneud ar sail casglu data'n briodol fel y gallwn ddysgu'r gwersi ar gyfer y dyfodol hefyd. Rwy'n meddwl bod Hefin David wedi gwneud pwynt da, mewn gwirionedd, fod cymhelliant rheolwyr-berchnogion yn mynd i fod yn wahanol wrth gwrs. Yn y pen draw, maent yno, yn amlwg, i wneud elw fel y gallant gynnal twf eu busnes. Yn sicr, nid ydynt yno'n syml fel crëwyr swyddi. Ond yn bwysig, maent yn grëwyr cyfoeth, wrth gwrs, ac rwy'n cytuno ag ef efallai fod angen i ni symud ffocws ein polisi datblygu economaidd tuag at werth ychwanegol yn hytrach na nifer swyddi'n unig. Felly, rwy'n meddwl ei fod yn gyson â'r hyn roedd yn ei ddadlau yn hynny o beth. Rwy'n meddwl bod y syniad o ardal fenter Cymru gyfan - . Rwy'n ddiolchgar am gefnogaeth fy nghyd-gynddisgybl o Ddyffryn Aman. Cyfeiriais at Blaid Unoliaethol Ulster-Plaid Cymru - os yw honno'n gynghrair dddieflig, yna mae hyn yn ôl pob tebyg yn mynd â ni ar hyd llwybr tywyll iawn yn wir. Ond rwy'n credu mai diben gwneud Cymru gyfan yn genedl fenter, os mynnwch, yw rhoi'r dulliau treth i ni wrth gwrs, yr holl ddulliau treth y gellir eu defnyddio'n wahanol ar gyfer gwahanol sectorau, efallai, a hefyd mewn gwahanol rannau o Gymru. Ond oni bai bod gennym y pwerau treth hynny, wrth gwrs, ni fyddwn yn gallu eu defnyddio'n effeithiol fel cenedl. Dyna, yn y pen draw, yw'r pwrpas, rwy'n credu. Mae'n bwysig iawn, iawn i fusnesau bach, ond i fusnesau o bob maint yn ogystal, ein bod, mewn gwirionedd, yn ogystal â chael strategaeth economaidd newydd, yn meddu ar y dulliau, yr ysgogiadau polisi, sy'n mynd i'n galluogi i gyflawni hynny.
Rwyf wedi dethol y gwelliant i'r cynnig, a galwaf ar Caroline Jones i gynnig gwelliant 1 a gyflwynwyd yn ei henw - Caroline.
Mae angen i ni wneud yn siŵr - . Cytunaf yn llwyr â'ch dyhead na ddylai fod anfantais, ond mae'n rhaid i ni ddechrau gwireddu rhai o'r pethau hyn, ac nid ydym yn mynd i allu eu gwireddu os ydych yn dal heb wybod y ffeithiau - [Torri ar draws.]
Cytunwyd y bydd y cyfnod pleidleisio yn digwydd cyn y ddadl fer. Felly, oni bai bod tri Aelod yn dymuno i'r gloch gael ei chanu, symudaf yn syth at y cyfnod pleidleisio. O'r gorau, iawn.
Os derbynnir gwelliant 1, bydd gwelliannau 2, 3, 4, 5 a 6 yn cael eu dad-ddethol. Ac felly galwaf am bleidlais ar welliant 1 a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt. Agorwch y bleidlais. Caewch y bleidlais. O blaid y gwelliant 28, neb yn ymatal, 21 yn erbyn. Felly, derbyniwyd gwelliant 1.
Symudwn ymlaen yn awr i bleidleisio ar ddadl y Ceidwadwyr Cymreig, a galwaf am bleidlais ar y cynnig a gyflwynwyd yn enw Paul Davies. Os na dderbynnir y cynnig, byddwn yn pleidleisio ar y gwelliant a gyflwynwyd i'r cynnig. Agorwch y bleidlais. Caewch y bleidlais. O blaid y cynnig 48, neb yn ymatal, 1 yn erbyn. Felly, derbyniwyd y cynnig.
Diolch. Diolch, Ddirprwy Lywydd. Rwyf wedi cytuno i roi munud o fy amser i Mark Isherwood. Ceir cyflwyniad agoriadol byr go wahanol ar ddechrau'r ddadl fer hon. Felly, a gaf fi ofyn yn gyntaf i bawb ohonoch gau eich llygaid am funud neu ddwy?
Diolch i chi, arweinydd y tŷ, dylwn ddweud, am ildio ar hynny. Ar gyfer y cofnod, fe wnes nodi un maes lle roedd gwasanaeth iechyd Cymru ar y blaen i'r hyn a geir ar draws y ffin yn Lloegr, ond mae yna feysydd eraill hefyd lle rydym yn colli tir braidd, ac mae angen i ni wneud yn siŵr ein bod ar y blaen ym mhob dim. Rwy'n siŵr eich bod yn cytuno.
Diolch i chi am eich ateb. Rydym yn gwybod, wrth gwrs, fod adroddiad Ffederasiwn y Busnesau Bach ym mis Hydref yn dangos yn glir yr effaith mae hyn yn ei chael ar fusnesau bach - er enghraifft, busnesau'n gorfod cau yn gynt a cholli busnes oherwydd bod yn rhaid teithio'n bellach i fancio'r arian. Ac mae'r British Bankers Association hefyd wedi dangos yn glir fod benthyca i fusnesau mewn ardaloedd lle mae canghennau wedi cau yn disgyn yn sylweddol. Felly, rydych chi wedi cyfeirio at yr adroddiad roeddech yn sôn amdano fe yn eich ateb. A allwch chi ymhelaethu ar beth yn union rydych chi'n mynd i'w wneud fel Llywodraeth, a pha drafodaethau rydych chi wedi'u cael gyda'r banciau, efallai, er mwyn edrych ar fodelau amgen o gadw gwasanaethau yn rhai o'r trefi yma sydd wedi colli canghennau?
Yn y misoedd diwethaf, mae dau fanc mawr wedi cau canghennau yn Nelyn - HSBC yn y Fflint a Barclays yn Nhreffynnon, a NatWest yw'r diweddaraf i gyhoeddi ei fod yn cau cangen yn Nhreffynnon hefyd. Er fy mod yn cydnabod y camau y mae'r banciau hyn wedi eu cymryd i sicrhau y gall cwsmeriaid bancio personol gael mynediad at eu cyfrifon yn y swyddfa bost, mewn llawer o ardaloedd, mae dyfodol y swyddfeydd post hyn yn bell o fod yn sicr hefyd. Ddydd Gwener yr wythnos diwethaf, roeddwn i'n trafod hyn yn siop torri gwallt Sweeney Ted yn Nhreffynnon - a gallaf gadarnhau bod pobl wedi cerdded allan â dim ond eu gwalltiau wedi eu torri - o ran y problemau a grëwyd yn sgil cau'r banc arall hwn a'r effaith benodol efallai ar gymunedau gwledig a'r busnesau hynny sy'n gorfod teithio ymhellach gyda symiau sylweddol o arian. Felly, rwy'n siŵr, eich bod, Brif Weinidog, yn rhannu fy mhryder i, a'r Aelodau eraill, am effaith cau'r canghennau hyn, a hoffwn ofyn pa gyngor a chymorth sydd ar gael gan Lywodraeth Cymru i fusnesau bach yng nghanol trefi sy'n cael eu heffeithio gan achosion o gau o'r fath.
Brif Weinidog, efallai eich bod chi'n ymwybodol bod banc Lloyds yn cynnig cau tair cangen yn fy etholaeth i, a, Llywydd, dylwn i ddatgan diddordeb yn y cwestiwn hwn fel cyn-weithiwr ym manc Lloyds. Nawr, nid yn unig mae cau'r canghennau yma yn fy etholaeth i yn gwbl anghymesur â'r nifer sy'n cau ar lefel Brydeinig, ond maent yn hanfodol i lawer o bobl sy'n byw yn, ac o gwmpas, y cymunedau hynny, ac felly, bydd eu cau yn cael effaith ddinistriol. Rwy'n derbyn mai mater masnachol gan y banc yw hyn, ond, yn dilyn ymlaen ar y cwestiynau blaenorol, pa gefnogaeth benodol y gall Llywodraeth Cymru ei chynnig i'r cymunedau hyn, a beth all Llywodraeth Cymru ei wneud i helpu i liniaru'r effeithiau negyddol y bydd cau'r canghennau hyn yn eu cael ar gymunedau?
Gwnaf. Mae'n galluogi Gweinidogion Cymru i ddirymu cynllun datblygu, os bydd awdurdod lleol yn gofyn iddyn nhw wneud hynny.
Wel, materion i gyngor Caerdydd yw'r rheini. Yn anffodus, ni wrandawodd ar fy ateb. Yr wythnos diwethaf, dywedodd fod gan y Cynulliad y grym i ddirymu cynlluniau datblygu lleol. Nid yw hynny'n wir; Gweinidogion Cymru sydd â'r grym hwnnw. Yn y ddeddfwriaeth wreiddiol, yn 2004, cafodd y Cynulliad ei grybwyll, ond, wrth gwrs, trosglwyddwyd y pwerau hynny i'r Weithrediaeth yn dilyn Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Felly, unwaith eto, fel y dywedais, nid oes unrhyw bleidlais ar lawr y Cynulliad hwn. Mater i awdurdod lleol yw gwneud cais i ddirymu ei gynllun datblygu lleol, a chyfrifoldeb Gweinidogion Cymru wedyn yw ei ystyried, ac nid y Cynulliad Cenedlaethol ei hun.
Wel, awdurdodau lleol sy'n gyfrifol am hynny, ac mae offerynnau ar gael iddyn nhw, wrth gwrs. Mae adran 106 yn eu galluogi i chwilio am fudd cymunedol. Maen nhw'n gallu gweld seilwaith yn datblygu, pa un a yw hynny'n adeiladau fel ysgolion neu ffyrdd, trwy adran 106. Mae'r ardoll seilwaith cymunedol, wrth gwrs - a fydd yn cael ei datganoli yn fuan - yn ffordd arall y gellir sicrhau budd i gymuned leol. Mae'n dibynnu ar ba mor glyfar y mae awdurdod lleol yn barod i fod. Ond ni ddylai fyth fod yn wir bod datblygiad mawr yn digwydd heb unrhyw gyfraniad gan y datblygwyr at seilwaith, ac mae hynny'n rhywbeth y byddem ni'n annog awdurdodau lleol i'w wneud.
Wel, bu rhai gwelliannau mewn rhai meysydd yn y canlyniadau PISA, ond siom mewn eraill. Ac, o'n safbwynt ni, rydym ni eisiau gweld y daith yn parhau, oherwydd, os ydych chi'n credu bod profion PISA yn bwysig - ac rwyf i'n credu eu bod nhw'n bwysig - yna mae'n rhaid i chi gydnabod bod y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd ei hun wedi dweud ein bod ni'n gwneud y pethau iawn, a'n bod ni ar y trywydd iawn. Felly, mae'n fater o sicrhau ein bod ni'n parhau â'r hyn yr ydym ni wedi bod yn ei wneud. Nawr, nid fy ngeiriau i yw'r rheini - geiriau'r OECD yw'r rheini. Ni all neb fod yn hunanfodlon ac ni all neb dderbyn y sefyllfa fel ag y mae hi. Rydym ni wedi gweld rhai gwelliannau ond dim digon. Mae'n fater nawr o gadw ati, fel y mae'r OECD wedi ein cynghori i'w wneud.
Edrychwch ar y canlyniadau TGAU a byddwch yn gweld bod y canlyniadau hynny wedi gwella'n helaeth ers 2010, gwelliant o bron i 10 y cant o ran y rhai sy'n cael y graddau iawn ar lefel TGAU. Maen nhw'n galonogol. Rydym ni wedi gweld gwelliant mewn perfformiad mathemateg, ond siom o ran darllen a gwyddoniaeth. Felly, rydym ni yn gweld y bwlch yn cau. Rydym ni'n ffyddiog y bydd y bwlch yn parhau i gau yn y dyfodol, gan ein bod ni'n gweld y canlyniadau fel TGAU a Safon A, sy'n rhoi'r dystiolaeth i ni fod y system addysg yn symud i'r cyfeiriad iawn. Ond, fel y dywedais, nid oes rhaid i arweinydd yr wrthblaid gredu yr hyn yr wyf i'n ei ddweud, ond os yw'n derbyn, fel y dywedais, bod y profion PISA yn bwysig - ac mae hi, wrth gwrs - yna mae'n rhaid iddi dderbyn yr hyn y mae'r OECD, sy'n llunio'r profion hynny, yn ei ddweud wrthym ein bod ni'n symud i'r cyfeiriad cywir ac y dylem ni aros ar y trywydd iawn. Yr hyn y maen nhw'n gwbl glir ynglŷn ag ef yw na ddylem ni gael diwygio gwyllt neu ddiwygio eang yn sydyn nawr, ond yn hytrach bod y cyfeiriad yn gywir. Os oes ganddi ddewisiadau eraill yr hoffai eu cynnig, mater iddi hi yw hynny, ond rydym ni'n gwrando ar yr OECD. Rydym ni'n gweld bod llawer o le i wella, rydym ni'n derbyn hynny, ond rydym ni yn gwrando ar yr hyn y mae'r OECD yn ei ddweud o ran eu bod nhw'n dweud wrthym ein bod ni ar y trywydd iawn.
Rwy'n hyderus, pan fydd y canlyniadau PISA nesaf yn dod, y byddwn yn gweld mwy o welliant. Y rheswm pam rwy'n dweud hynny yw oherwydd fy mod i'n sôn am y canlyniadau TGAU a Safon Uwch. Rydym ni'n gweld dechrau'r gwelliant hwnnw mewn mathemateg. Rydym ni'n gweld y bwlch yn cau mewn meysydd fel darllen a gwyddoniaeth. Ond nid yw'n ddigon da - nid yw'n ddigon da. Mae gwaith i'w wneud o hyd. Rydym ni'n gwybod, mewn gwledydd eraill lle gwnaed gwelliannau, bod y gwelliannau hynny'n cymryd blynyddoedd. Ni ellir gwneud gwelliannau mewn tair blynedd. Ydym, wrth gwrs rydym ni'n cymryd cyfrifoldeb. Ni yw'r Llywodraeth a ymunodd â PISA yn y lle cyntaf. Mae'n rhaid i ni dderbyn bod PISA yn ffordd y bydd system addysg Cymru yn cael ei mesur. Mae mwy o waith i'w wneud. Bydd yr Ysgrifennydd addysg yn amlinellu hynny'n fanylach pan fydd hi'n gwneud ei datganiad. Rydym ni'n gweld gwelliannau mewn rhai meysydd, ond, na, nid yw pethau fel y dylent fod, ac ni fyddwn byth yn fodlon. Byddwn bob amser eisiau gweld gwelliant yn system addysg Cymru, a dyna'n union yr hyn yr ydym ni'n dymuno ei weld a byddwn yn gweld hynny.
Wel, rwyf eisoes wedi rhoi atebion manwl i arweinydd Plaid Cymru ac wedi derbyn nad oes lle i fod yn hunanfodlon a bod llawer o le i wella. Ond mae'n rhaid i mi ddweud, pan oeddwn i yn yr ysgol yn y 1980au, roedd yr ysgolion yn ofnadwy. Roedd yr adeiladau yn ofnadwy. Nid oedd gennym ni lyfrgell - roedd yn cwympo'n ddarnau. Roedd yr adeiladau - os oedd y ffenestri wedi torri, roedden nhw'n aros wedi torri. Roedd safon yr addysgu yn dda, ac roeddem ni'n ffodus o gael athrawon da. Ond dyna'r gwir amdani i'r rhai ohonom a aeth i ysgol gyfun a'r rhai ohonom ni sy'n cofio fel yr oedd pethau o dan y Torïaid. Nawr, gadewch i ni archwilio polisi addysg ei blaid ef, os yn wir - [Torri ar draws.]
Er mwyn popeth, Brif Weinidog, dangoswch rywfaint o ostyngeiddrwydd - er mwyn popeth. Cyfeirio yn ôl at y 1980au, cyfeirio at bolisïau - rydych chi mewn Llywodraeth. Chi yw'r Prif Weinidog. Mae'r Blaid Lafur wedi bod mewn Llywodraeth ers 1999. Rydych chi wedi anwybyddu cenhedlaeth. A ydych yn barod i anwybyddu cenhedlaeth arall? Eich Ysgrifenyddion addysg eich hun sydd wedi dod i'r Siambr hon dro ar ôl tro - . Dywedodd Huw Lewis, yn ôl yn 2013, Rwy'n disgwyl gweld effaith ein diwygiadau yn cael eu hadlewyrchu yn y gyfres nesaf o ganlyniadau. Dyma'r gyfres o ganlyniadau yr ydym ni'n edrych arni heddiw. Beth sydd wedi digwydd o ran darllen? Beth sydd wedi digwydd o ran gwyddoniaeth? Ac rydym ni'n dal i fod y tu ôl i'r ffigurau mewn mathemateg o 2006. Felly, pam na allwn ni ddisgwyl yn afresymol i chi ddangos rhywfaint o arweiniad? Mae gennych chi fandad newydd. Rwy'n eich llongyfarch chi ar y mandad hwnnw. Ond yr hyn na allwn ddygymod â mwy ohono yw mwy o'r un peth fel ein bod ni'n anwybyddu cenhedlaeth arall. Rhowch rywfaint o weledigaeth i ni, Brif Weinidog. Mae'r allweddi gennych chi, agorwch y drws.
Wel, gyda pharch, does dim ond rhaid i chi edrych ar yr hyn sydd wedi digwydd yn yr Alban o ran y canlyniadau heddiw pan fyddwch chi'n edrych ar rai o'r newidiadau sydd wedi digwydd mewn rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig. Ond rwy'n eich dwyn i gyfrif am y weledigaeth y mae'n amlwg nad oes gennych ar gyfer addysg yn y dyfodol. Rwyf wedi dyfynnu Huw Lewis, sef Ysgrifennydd blaenorol y Cabinet. Rhywun y mae colled ar ei ôl o'r Siambr hon yw'r annwyl Leighton Andrews o'r Rhondda - ac rwy'n llongyfarch yr Aelod dros y Rhondda y collodd ei sedd iddi - ond, yn y pen draw, rhoddodd gynnig arni o leiaf. A dywedodd wrthym yn 2010 mai gonestrwydd, arweinyddiaeth a dull newydd o atebolrwydd oedd eu hangen. Roedd ef eisiau, erbyn y cam hwn yn y cylch - nid dwy flynedd yn ôl, ond yn 2010 - i Lywodraeth Cymru fod wedi rhoi Cymru yn yr 20 uchaf. Nawr, cafwyd gwared ar hynny, fel y clywsom o'r holi cynharach, ac roeddech chi eisiau cyrraedd y marc 500. Nawr, dywedasoch eich bod yn hyderus eich bod chi'n mynd i gyrraedd y marc 500 marc y tro nesaf, ond nid ydym wedi clywed dim gennych chi heddiw i roi ffydd i ni na fyddwn yn yr un sefyllfa ymhen tair blynedd. Pam ar y ddaear na allwch chi roi ymrwymiadau pendant a sicr yma heddiw o ran ein sefyllfa mewn tair blynedd pan fydd PISA yn cynnal ei gyfres nesaf o brofion, fel y gallwn ni farcio'r cerdyn sgorio bryd hynny o leiaf, Brif Weinidog, a pheidio â chael yr un hen esgusodion gan Ysgrifenyddion y Cabinet a'r Prif Weinidog yn sefyll yma yn beio pawb arall ac nid yn edrych yn ofalus yn y drych a meddwl pam mae popeth wedi mynd o chwith?
Diolch yn fawr Iawn, Lywydd. Ers dydd Mawrth diwethaf, rwyf wedi cael y fantais o ddarllen achos argraffedig y Llywodraeth yn yr achos Goruchaf Lys, sy'n cael ei glywed heddiw. Ac ar wahân i'r hyn y mae'n ei ddweud ar y cychwyn y dylai canlyniad y refferendwm i adael yr UE gael ei barchu, mae'n llwyr anwybyddu'r ffaith fod pobl Prydain, trwy fwyafrif, wedi rhoi mandad i'r Llywodraeth ddechrau erthygl 50. Mae'r mandad hwnnw gan bobl Prydain yn cynnwys 26 o'r 29 sedd a enillodd y Blaid Lafur yn yr etholiad ym mis Mai ar gyfer y Cynulliad hwn. Er bod y geiriau coeth ar ddechrau'r achos hwn yn dweud y dylid parchu canlyniad y refferendwm, mae gweddill achos y Llywodraeth yn rhwystr yn ffordd parchu'r canlyniad hwnnw.
Wel, mae'r Prif Weinidog wedi cael y wybodaeth anghywir, oherwydd rwyf i yn aelod o'r Bar, fel y mae yntau. Ond nid dyna'r tro cyntaf y mae'r Prif Weinidog wedi dangos ei anwybodaeth yn y Siambr hon. [Torri ar draws.] Ond yn y 10 mlynedd diwethaf, mae'r Senedd yn San Steffan - [Torri ar draws.] Mae'r Senedd yn San Steffan -
Cyn i'r Prif Weinidog ateb, a gaf i ddweud wrth holl Ysgrifenyddion y Cabinet, yn enwedig yr un yr wyf yn edrych arno, nad oes angen unrhyw gefnogaeth ar y Prif Weinidog gan fainc y Cabinet - neu nid wyf yn credu bod angen unrhyw gefnogaeth arno. Brif Weinidog.
Oes, rwy'n cytuno'n llwyr. Ond mae Llywodraeth Cymru wedi ymyrryd yn yr achos Goruchaf Lys hwn er mwyn ceisio rhwystro dymuniadau pobl Prydain fel y'u mynegwyd yn rhydd mewn refferendwm. Fel arall, ni fyddai unrhyw bwynt ymyrryd yn yr achos yn y lle cyntaf. Mae'r Prif Weinidog wedi dweud sawl gwaith y bydd Llafur yn parchu canlyniad y refferendwm, ac felly ni fydd, neu di ddylai ASau Llafur, gael eu chwipio i bleidleisio yn erbyn dechrau erthygl 50. Wel, os na fydd ASau Llafur yn pleidleisio yn erbyn erthygl 50, beth ar y ddaear yw pwynt yr achos yn y lle cyntaf?
Fe'u disgrifir yn ein strategaeth ar y newid yn yr hinsawdd. Rydym ni'n datblygu ymyraethau pellach nawr sy'n gweithio tuag at ein targed hirdymor o ostyngiad o 80 y cant i allyriadau erbyn 2050, gan sicrhau'r manteision economaidd, cymdeithasol a diwylliannol mwyaf posibl i Gymru.
Oes, mae gan yr Albanwyr fantais drosom ni, na fydd yno mwyach yn 2018, lle maen nhw'n rheoli'r broses gydsynio ar gyfer prosiectau ynni mawr, nad oeddem ni, ac roedd hynny'n anhawster mawr i ni. Dim byd dros 50 MW ar y tir, a dim byd dros 1 MW yn y môr. Ym môr y Gogledd, wrth gwrs, mae'r Albanwyr wedi bod yn llwyddiannus o ran datblygu gwynt ar y môr mewn ffordd nad oedd gennym ni unrhyw reolaeth drosto. Felly, nid oeddem ni'n gallu datblygu - er bod gennym ni leoedd fel Gwynt y Môr - ynni adnewyddadwy yn y ffordd y byddem ni'n dymuno. Ond o gofio 2018, a'r pwerau newydd a fydd yn dod i'r lle hwn, bydd hynny'n rhoi'r cyfle i ni ddal i fyny â'r Alban wedyn. Roedd yr Alban, mewn gwirionedd, ymhellach ymlaen na ni oherwydd y pwerau y gwnaethon nhw eu hetifeddu yn ôl ym 1999, gan gynnwys y pwerau yr oedd ganddyn nhw dros y grid, nad yw'n rhywbeth oedd gennym ni, ond y bydd gennym ni yn y dyfodol.
Yn sicr, rydym ni mewn sefyllfa dda i fanteisio ar ynni'r llanw yn arbennig. Rydym ni'n gwybod y gallai morlyn llanw bae Abertawe greu 1,900 o swyddi tybiedig yn ystod y gwaith adeiladu a thu hwnt. Mae'n hynod bwysig nawr bod Llywodraeth y DU yn cymryd y cam hwnnw o sicrhau bod yr hyn a fydd yn ffynhonnell ynni a fydd yn para am 100 mlynedd neu hwy yn dod i fodolaeth mewn gwirionedd, ac y gallwn gynhyrchu mwy o ynni yn rhatach dros 100 mlynedd, o ran ei ystyried felly, ond hefyd, wrth gwrs, mewn ffordd llawer glanach a gwyrddach.