BangorAI/exl2-wiki-calibration-set-cy huggingface dataset:
Rwy'n siŵr y byddwch yn cofio dod i Gydweli ac ymweld â'r tai newydd oedd yn cael eu hadeiladu ym Morfa Maen yn 2013 o dan arweinyddiaeth y Blaid Lafur bryd hynny ar Gyngor Sir Caerfyrddin - y cyngor cyntaf i adeiladu tai cyngor yng Nghymru ers y 1980au. Erbyn hyn mae gennym 11 awdurdod yng Nghymru sy'n berchen ar gartrefi sydd wedi dod allan o gymhorthdal y cyfrif refeniw tai. Mae hynny'n golygu eu bod bellach yn cadw eu refeniw rhent yn lleol yn hytrach na'i anfon yn ôl i'r Trysorlys, ac maent yn gallu buddsoddi'r arian hwnnw mewn stoc leol. Felly, fy nghwestiwn i chi, Ysgrifennydd y Cabinet, yw a ydych yn teimlo, fel rhan o'r Bil hwn, drwy roi terfyn ar yr hawl i brynu, y bydd yn ychwanegu at y diogelwch y bydd cynghorau yn ei gael, ac mewn gwirionedd yn calonogi awdurdodau lleol i ailafael yn eu swyddogaeth hanesyddol fel adeiladwyr tai mawr?
Diolch, Ddirprwy Lywydd. Ar ôl i chi geryddu Aelodau eraill, rwyf wedi torri i lawr cryn dipyn ar yr hyn yr oeddwn yn mynd i'w ddweud yn wreiddiol. A gaf i ddiolch i Ysgrifennydd y Cabinet am ei ddatganiad derbyniol iawn, gan nodi enghraifft arall o Lywodraeth Lafur Cymru yn cyflawni un o'i haddewidion maniffesto yn ei blwyddyn gyntaf? Byddai'n rhaid i mi ddweud bod hyn yn gwrthgyferbynu'n llwyr â'r addewidion a welwyd yn cael eu torri yn ddiweddar gan y Torïaid o ran eu haddewidion maniffesto ar yswiriant gwladol, ac mewn gwirionedd, o ran adeiladu tai fforddiadwy, y maent wedi newid eu cân arno yr wythnos hon hefyd. Felly, Ysgrifennydd y Cabinet, gadawodd etifeddiaeth yr hawl i brynu yn y 1980au, fel yr ydych eisoes wedi ei grybwyll, ni yn druenus o brin o stoc dai ac, fel yr ydym eisoes wedi clywed, cafodd awdurdodau lleol eu hatal rhag ail-fuddsoddi'r arian o werthu'r tai hynny. Pan glywaf y Ceidwadwyr ac UKIP yn siarad am ail-fuddsoddi hynny, mae'r cyfan - mae arnaf ofn - yn rhy ychydig yn rhy hwyr. Roedd angen hynny arnom yn y 1980au, ac ni chawsom hynny, ac arweiniodd hynny, yn uniongyrchol ac yn anuniongyrchol, at yr argyfwng tai yr ydym yn dal i geisio ymdrin ag ef. Felly, er fy mod yn gallu deall y dyhead o fod yn berchen ar dŷ, rwy'n credu bod angen mynd i'r afael â hynny mewn ffyrdd gwahanol, fel yr amlygwyd eisoes gennych hefyd yn eich datganiad. Rwyf wedi cael rhai trafodaethau diweddar, Ysgrifennydd y Cabinet, â Chartrefi Cymoedd Merthyr am yr hawl i brynu. Gan gofio mai dyma'r awdurdod lleol lleiaf yng Nghymru, maen nhw'n dal i fod wedi gwerthu 93 o'u cartrefi ar gost o £5.5 miliwn - [Torri ar draws.]
Diolch i'r Aelod am ei chwestiwn. Mae'r polisi sydd wedi digwydd yn Lloegr yn fater i Lywodraeth y DU. Rwyf hefyd yn cytuno â'r Aelod bod y Papur Gwyn ar dai a'r materion ynghylch eu haddewid ar ddatblygu cartrefi newydd yn mynd i'r wal, ond nid ydym yn Lloegr - eto. Y ffaith yw, mae'n rhaid i ni ganolbwyntio ar yr hyn y gallwn ei wneud yma. Dyna pam ein bod yn gwneud datganiad cadarnhaol iawn wrth roi terfyn ar yr hawl i brynu, ond hefyd yr holl gamau gweithredu eraill hynny y mae'r Aelod yn eu codi, am gymorth i brynu, rhentu i brynu, a gweithio gyda set ystwyth iawn o sefydliadau. Mae Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig yng Nghymru yn drefnus iawn ac yn cyflawni llawer, mewn nifer o achosion - yn fwy felly yr agenda tai plws. Felly, nid ydynt yn adeiladu cartrefi yn unig; maent yn adeiladu cymunedau, ac mae gennyf ddiddordeb gwirioneddol yn y ffordd yr ydym yn gwneud yn siŵr bod ein harian yn mynd ymhellach o ran sicrhau, pan fyddwn yn creu cymunedau, y gallwn greu rhai cynaliadwy. Felly, nid yw'r is-adran dai hon ond yn rhan o gyfres o ddulliau y byddwch wedi fy nghlywed yn siarad amdanynt, am y ffordd yr ydym yn creu cymuned gydnerth, cymuned gryfach, wedi'i grymuso, ac nid yw hyn ond yn rhan o'r jig-so hwnnw. Gan weithio gyda fy nghydweithwyr, ar draws y Cabinet, gallwn sicrhau Cymru wahanol, a fydd yn rhoi cyfle i bobl sydd eisiau prynu cartrefi yn y dyfodol - mae gennym gynhyrchion i wneud hynny - ond mae ein stoc tai cymdeithasol, sydd dan bwysau eithafol, yn cael ei diogelu ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.
Mae hwnnw'n bwynt diddorol iawn y mae'r Aelod yn ei godi, a'r hyn yr ydym ni'n ei ddweud yma yw nad ydym yn atal pobl rhag bod yn berchen ar eu cartrefi eu hunain. Rydym yn gwneud yn siŵr bod cynnyrch ar gael a fydd yn caniatáu i bobl ymuno â'r farchnad dai, a'r rheini yw'r cynlluniau yr wyf wedi siarad amdanynt: y rhaglenni cymorth i brynu a rhentu i brynu sydd bob amser yn cefnogi gallu pobl i wneud hynny. Nid wyf yn anghytuno â'r Aelod o ran yr economi cylchol a gwneud yn siŵr os ydym yn gwerthu un tŷ, ein bod yn adeiladu un arall. Nid yw hynny wedi digwydd yn y gorffennol, a dyna pam yr ydym yn ceisio diogelu'r stoc sydd gennym yn awr. Yn y gorffennol - a bydd yr Aelod yn ymwybodol o hyn - mae'r cartrefi wedi eu gwerthu ac mae'r Cyfrif Refeniw Tai dim ond wedi caniatáu i'r gwariant cyfalaf o 75 y cant gael ei gadw yn ôl i mewn, felly roeddech bob amser ar eich colled ac ni allech adeiladu eiddo newydd ar hynny. A dyna pam ei bod yn bwysig i ni atal y cynnig hwnnw rhag digwydd. Rydym yn mynd i fod yn adeiladu mwy o dai cymdeithasol ar gyfer pobl sydd eisiau hynny, ond rydym hefyd yn darparu cynnyrch fel y gall pobl gamu ar ysgol y farchnad dai, os mai dyna beth maent am ei wneud.
Diolch yn fawr, Ddirprwy Lywydd. A gaf i ddechrau drwy gofnodi'n gyhoeddus fy niolch i'r awdurdodau lleol am eu gwaith ar gyfer cynlluniau strategol y Gymraeg mewn addysg ar gyfer 2017-20? Dengys rhai o'r cynlluniau berchnogaeth ac ymrwymiad i'r iaith Gymraeg, ac mae hyn i'w groesawu. Fodd bynnag, mae angen i eraill ddangos mwy o gyfrifoldeb am dwf addysg cyfrwng Cymraeg. Nid yw lefel yr uchelgais yr oeddwn i wedi gobeithio amdano ddim mor amlwg ag yr oeddwn wedi ei ddisgwyl. Erbyn hyn, byddwch yn ymwybodol ein bod ni ar drothwy lansio strategaeth newydd sy'n anelu at sicrhau miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050, a byddwn ni fel Aelodau etholedig, fel dinasyddion Cymru, yn methu â chyflawni hyn ar ein pennau ein hunain. Rydym am i bawb yng Nghymru ymuno â ni ar y daith hon.
Mi oeddech chi'n iawn, wrth ysgrifennu'r llythyr, fod yna rywfaint o gynlluniau heb ddigon o uchelgais. Beth rydw i wedi trio'i wneud y prynhawn yma yw ymateb i hynny mewn ffordd bositif, ac nid drwy orymateb, os ydych chi'n licio, ond ymateb mewn ffordd sy'n cadarnhau ein huchelgais a'n gweledigaeth ar gyfer y dyfodol, ac i sicrhau ein bod ni'n cyrraedd ein huchelgais drwy gydweithio. Rwy'n mawr obeithio y byddwn ni'n gallu gwneud hynny. Mi fydd y broses yma yn rhedeg ymlaen ac mi fydd y strategaeth yn dod fel rhan - wel, mi fydd y broses yma yn rhan o'r strategaeth, wrth gwrs. Pan fyddwn ni'n cyhoeddi'r strategaeth yn yr haf, mi fyddwch chi'n gweld bod sawl elfen wahanol i'r strategaeth. Mae'n rhaid i gynlluniau addysg Gymraeg fod yn rhan bwysig o'r strategaeth addysg, ac mi fydd y strategaeth addysg yn ffitio i mewn i fframwaith a strategaeth yn ei chyfanrwydd, os ydych chi'n licio. So, mi fydd yna strategaeth sy'n fwy holistig ar gyfer y dyfodol, ond mi fydd y cynlluniau addysg yma yn rhan hanfodol ohono fe. Rwy'n mawr obeithio y gallwn ni gyhoeddi cynlluniau a fydd â'r uchelgais rydych chi'n dweud eich bod chi eisiau ei weld, ac rwy'n cytuno bod angen ei weld, ac wedyn mi fydd hynny yn rhan bwysig o'r strategaeth ar gyfer y dyfodol. Ac rwy'n mawr obeithio, wrth inni gydweithio gyda'n gilydd, y gallwn ni rannu arfer da a sicrhau ein bod ni'n dysgu gwersi i'n gilydd hefyd. Mae rhyw sôn wedi bod heddiw amboutu sut rydym ni'n mesur y galw ar gyfer addysg Gymraeg, ac mae hynny'n enghraifft, efallai, o sut y gall cynghorau gydweithio i ddysgu oddi wrth ei gilydd i sicrhau ein bod ni ddim jest yn rhannu'r uchelgais, ond ein bod ni'n rhannu'r ffyrdd gwahanol o wireddu'r uchelgais. Fy mhwyslais i y prynhawn yma yw sicrhau bod y broses dros y misoedd nesaf yn broses bositif, lle rydym ni'n cydweithio gyda'n gilydd i gyrraedd y nod rydym ni i gyd yn cytuno ein bod ni eisiau ei gyrraedd.
Mi fydd yr adolygiad yma ac mi fydd y broses yma yn ystyried y cynlluniau addysg drwy gyfrwng y Gymraeg. Dyna yw pwrpas a phwynt y cynlluniau strategol, ac mi fyddwn ni yn ystyried sut rydym ni'n gallu ehangu addysg drwy gyfrwng y Gymraeg dros y blynyddoedd nesaf. Mi fydd hyn yn seilwaith pwysig ar gyfer sut rydym ni'n creu mwy o siaradwyr Cymraeg ar gyfer y dyfodol. Ond bydd hefyd yn galluogi pobl i ddysgu Cymraeg yn gynnar iawn yn eu bywydau, a'r gobaith yw y bydd y Gymraeg yn aros gyda nhw wedi hynny, a bod ganddyn nhw'r cyfle i astudio drwy gyfrwng y Gymraeg drwy'r ysgol, ar ôl 16, ac wedyn, os ydynt yn dewis gwneud hynny, gweithio neu ddefnyddio'r Gymraeg yn y gwaith ar ôl hynny. Rydw i'n mawr obeithio y bydd hynny wedyn yn adlewyrchu ar weddill y system addysg, ac mi fydd mwy o le i'r Gymraeg trwy gydol y system addysg i sicrhau bod pobl ifanc, pan maent yn gadael yr ysgol, pan maen nhw yn 16, lle bynnag maen nhw wedi bod i'r ysgol - ysgol Gymraeg neu ysgol Saesneg - yn gallu defnyddio a siarad y Gymraeg. Achos dyna beth rydym ni eisiau ei wneud os ydym eisiau creu Cymru ddwyieithog.
Yr eitem nesaf ar ein hagenda ni yw'r cynnig cydsyniad deddfwriaethol ar fesur yr economi ddigidol, ac rydw i'n galw ar yr Ysgrifennydd Cabinet i wneud y cynnig - Mark Drakeford.
Dim ond ar y pwynt yna - ac rwy'n falch iawn o glywed bod y Llywodraeth yn mynd i ystyried cynllun dychwelyd blaendal - a wnaiff ef ystyried, ac a wnaiff y Gweinidog ystyried, pan fydd hi'n dychwelyd, y ffaith bod cwmnïau mawr fel Coca-Cola bellach wedi gostwng eu gwrthwynebiad i gynllun fel hwn?
Rwy'n cydnabod y pwyntiau a wnewch. Onid dadl yw honno, fodd bynnag, dros well gorfodaeth, a dros weithio gyda theuluoedd i'w helpu i newid eu hymddygiad, yn hytrach na dim ond dweud y dylem roi'r gorau i'r ymgyrch am fwy o ailgylchu?
Gwrandewais yn astud iawn ar eich cyfraniad yn y fan yna o ran y mater eich bod yn gwneud cyswllt rhwng tipio anghyfreithlon a newidiadau i gasglu. Nid oes gan y Llywodraeth unrhyw ddata a fyddai'n cefnogi hynny. A oes gennych chi ddata sy'n cefnogi hynny?
[Yn parhau.] - awgrymwyd y dylem anghofio targedau ailgylchu sy'n seiliedig ar bwysau a defnyddio targedau sy'n seiliedig ar garbon, er mwyn osgoi cymhellion gwrthnysig ac, yn fwy radical, gallem weddnewid casgliadau gwastraff -
Rydych yn rhannol gywir, ond byddwn yn eich cynghori i edrych ar y darn gwreiddiol a ysgrifennodd Martin Shipton, oherwydd doeddwn i ddim yn beio lleiafrifoedd ethnig yn unig; roeddwn i'n beio myfyrwyr hefyd.
Felly sut y gallant gadw eu canolfannau ailgylchu gwastraff ar agor, a chithau'n cymryd yr arian i wneud hynny oddi arnynt? Gadewch imi hefyd atgoffa'r Aelodau - [Torri ar draws.] Fe dderbyniaf ymyriad. Byddwn wrth fy modd. Gadewch imi hefyd atgoffa'r Aelodau gyferbyn. [Torri ar draws.] Lywydd, gadewch imi atgoffa'r Aelodau gyferbyn: roeddent yn siarad am yr hyn yr ydym yn ei wneud dros yr amgylchedd a'r hyn y gallwn ei wneud i helpu busnesau hefyd. Rwyf hefyd yn cofio pan gyflwynwyd y Ddeddf amgylchedd yn y Llywodraeth ddiwethaf, bod y bobl hynny wedi pleidleisio yn erbyn hynny, hefyd. Felly, peidiwch â honni eich bod yn hyrwyddwyr yr amgylchedd; dydych chi ddim yn hyrwyddwyr yr amgylchedd, gwleidyddol ydych chi - . Dim ond herio'r cylch gwleidyddol ydych chi, yn ceisio ennill pleidleisiau lle nad yw'n helpu. Lywydd, i orffen, rydym yn ail yn Ewrop, yn drydydd yn y byd o ran ein cyfleoedd ailgylchu, ac rwy'n cynnig y cynnig heddiw. [Torri ar draws.]
Rwy'n symud yn syth i'r bleidlais. Mae'r bleidlais gyntaf felly ar y ddadl sydd newydd ei chynnal ar wastraff trefol ac ailgylchu, ar welliant 1. Os derbynnir gwelliant 1, caiff gwelliant 2 ei ddad-ddethol. Rwy'n galw am bleidlais ar welliant 1 a gyflwynwyd yn enw David Rowlands. Agorwch y bleidlais. Cau'r bleidlais. Pedwar o blaid, neb yn ymatal, 46 yn erbyn. Ac felly mae gwelliant 1 wedi ei wrthod.
Galwaf nawr am bleidlais ar welliant 3, a gyflwynwyd yn enw Paul Davies. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 51, neb yn ymatal, un yn erbyn. Ac felly mae gwelliant 3 wedi ei dderbyn.
Galwaf am bleidlais ar welliant 5, a gyflwynwyd yn enw Rhun ap Iorwerth. Agorwch y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 24, neb yn ymatal, 28 yn erbyn. Ac felly mae gwelliant 5 wedi ei wrthod.
Ar Ddiwrnod y Gymanwlad eleni, bydd baton yn gadael Palas Buckingham ac yn dechrau taith hir a hynod. Dros y deuddeng mis nesaf, bydd y baton hwn yn ymweld â phobl sy'n byw yng ngwledydd a thiriogaethau teulu'r Gymanwlad ym mhob cyfandir a chefnfor. Bydd yn cael ei gludo ar ei daith gan filoedd o bobl o bob oed a chefndir. Erbyn iddo gyrraedd ei gyrchfan derfynol, bydd Baton y Frenhines wedi dwyn ynghyd - drwy ei lwybr a'i symbolaeth - bron 2.5 biliwn o bobl sy'n rhannu'r cysylltiad arbennig o fod yn ddinasyddion y Gymanwlad. Bydd y Baton yn cynnwys neges ysgrifenedig a fydd yn cael ei hagor a'i darllen yng Ngemau'r Gymanwlad yn Awstralia y flwyddyn nesaf. Fodd bynnag, mae neges fwy pwerus fyth i'w gweld a'i phrofi wrth i'r Baton gael ei drosglwyddo o law i law, o'r traethau i'r mynyddoedd, drwy ddinasoedd, trefi, a phentrefi. Dyma neges Cymanwlad sy'n hyrwyddo heddwch. Yn syml, parch a dealltwriaeth yw'r conglfeini y mae heddwch wedi'i seilio arnynt. Drwy gydweithio, rydym yn hyrwyddo heddwch drwy amddiffyn urddas pob unigolyn a chymuned. Drwy gynnal cyfiawnder a rheolaeth y gyfraith, a thrwy ymdrechu i greu cymdeithasau sy'n deg ac sy'n cynnig cyfleoedd i bawb, rydym yn goresgyn rhaniadau ac yn cymodi, a hynny er mwyn sicrhau bod buddion unrhyw gynnydd neu ffyniant yn cael eu lluosi a'u rhannu. Fel aelodau o deulu'r Gymanwlad, mae llawer o bethau y gallwn fod yn ddiolchgar yn eu cylch - y pethau hynny yr ydym wedi'u hetifeddu o'n cyndeidiau. Drwy gonsensws a chydweithio, mae pethau mawr wedi'u cyflawni. Gallwn ddod o hyd i fudd a boddhad pellach drwy barhau I gydweithio ag eraill mewn ysbryd o ewyllys da, er mwyn creu dyfodol heddychlon a thoreithiog i bob un o ddinasyddion y Gymanwlad.
Diolch yn fawr. Mae Llywodraeth Cymru yn rhoi cyllid i brosiectau gwasanaethau cyhoeddus, mawr neu fach, o fewn Dinas a Sir Abertawe. Mae hyn yn amrywio o £100,000 o arian buddsoddi i arbed ar gyfer gwasanaeth i blant sy'n derbyn gofal i £100 miliwn tuag at safle Ysbyty Treforys.
Diolch yn fawr am y cwestiwn. Rwy'n gyfarwydd gyda'r pwnc. Gwelais yr ateb roedd arweinydd y sir yn Abertawe wedi rhoi mas, yn dweud bod arian ychwanegol ar gael i'r fferm i roi cais i fewn amdano, i weld os mae nhw'n gallu helpu nhw yn y ffordd yna. Mae'r sir yn mynd i helpu'r fferm gyda manylion am sut i roi i fewn am yr arian, ac rwy'n fodlon siarad ag aelodau eraill y cabinet i weld a oes rhywbeth y gallwn ni ei wneud. Ond nid ydym ni wedi derbyn cais o gwbl gan y fferm fel Llywodraeth eto.
Rwy'n hapus iawn i roi'r ymrwymiad hwnnw y prynhawn yma, Lywydd. Mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn barod i arwyddo bargen ddinesig Abertawe ers rhai wythnosau bellach. Rydym yn teimlo'n rhwystredig oherwydd gweithredoedd Llywodraeth y DU yn y gwahanol negeseuon y mae gwahanol Weinidogion yn y Llywodraeth honno i'w gweld yn eu cyfleu. Roeddwn yn falch o weld y llythyr oddi wrth Ganghellor y Trysorlys i Jonathan Edwards, yr AS dros Ddwyrain Caerfyrddin, lle roedd y Canghellor yn ymrwymo i'r fargen unwaith eto, a dywedodd ei fod yn gobeithio y byddai'r Llywodraeth mewn sefyllfa i symud ymlaen â hynny'n fuan iawn. Rydym yn sicr yn credu y dylent fod yn y sefyllfa honno.
Rwy'n hapus iawn i ddarparu'r ffigurau a'r manylion hynny i'r Aelod. Yn gyffredinol, fel y gŵyr, partneriaid sector preifat yw un o'r prif ffyrdd y gallwn gyflenwi arian Ewropeaidd ochr yn ochr â'n prifysgolion, llywodraeth leol a Llywodraeth Cymru ei hun. Mae partneriaid sector preifat i fyny yno ar y pen hwnnw i'r gynghrair, ac yn cael eu cynrychioli'n llawn yn y pwyllgor monitro rhaglenni, dan gadeiryddiaeth fy nghyd-Aelod, Julie Morgan. Roeddwn yn falch o fod ar y pwyllgor monitro rhaglenni ar ddiwedd Chwefror, ac yn falch o siarad â phartneriaid sector preifat yno, am y ffordd y maent yn gallu defnyddio arian o dan y cylch presennol, a sut y gallant ein helpu i ffurfio syniadau mewn perthynas â pholisi rhanbarthol y tu hwnt i Brexit.
Rwy'n credu bod pobl Abertawe yn cael gwerth da am arian o'r buddsoddiad yr ydym yn ei wneud yn eu gwasanaethau cyhoeddus - gwasanaethau iechyd a gwasanaethau a ddarperir gan awdurdodau lleol. Wrth gwrs, mae angen i ni fod yn uchelgeisiol parthed lefelau boddhad. Mae lefelau boddhad y gwasanaeth iechyd, fel y gwyddoch, mewn gofal sylfaenol ac eilaidd yn eithriadol o uchel a bob amser wedi bod. Gwn fod cydweithwyr mewn llywodraeth leol yn anelu at gyflawni lefelau boddhad tebyg yn y dyfodol.
Diolch. Mae'r ymateb cychwynnol rydw i wedi'i dderbyn gan gynghorwyr yn bennaf, ac o bob rhan o Gymru, yn nodi nifer o bryderon difrifol. Tra'n cefnogi'r ymgais i wneud gwasanaethau cyhoeddus Cymru yn fwy effeithiol, mae llawer yn pryderi fod y cynigion sy'n cael eu hamlinellu yn y Papur Gwyn yn peryglu egwyddorion craidd llywodraeth leol - egwyddorion sy'n ymwneud efo bod yn ymatebol ac yn atebol yn lleol. Fe all eich cynigion chi beryglu rôl llywodraeth leol fel rhan allweddol o ddemocratiaeth Cymru. Mae yna eraill yn gofyn a fydd creu'r haenau rhanbarthol yn arwain at gyfundrefn fwy effeithiol ac effeithlon. Felly, sut ydych chi'n bwriadu cynnal yr atebolrwydd pwysig yma yn y gyfundrefn ranbarthol? A fydd yna ddadansoddiad o gost cynigion y Papur Gwyn yn cael ei wneud?
Ar ymweliad diweddar ag Aberdaugleddau gyda'r Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Materion Gwledig, roeddwn yn synnu clywed uwch-swyddog un o'r cyrff cyhoeddus yn y cyfarfod yn dweud bod syndod wedi'i fynegi, ar lefel uwch, fod arian yn cael ei dalu i sefydliad arall gyflawni swyddogaeth a oedd yn mynd i fod o fudd cyfunol i'r gymuned. Pa mor dda rydych chi'n credu y mae awdurdodau lleol a chyrff cyhoeddus eraill yn manteisio ar gyfleoedd y byrddau gwasanaethau cyhoeddus fel ffordd newydd o weithio ac fel ffordd newydd o feddwl ynglŷn â sut rydym yn darparu'r manteision i'n cymunedau?
Ysgrifennydd y Cabinet, roeddwn am ofyn y cwestiwn ynglŷn â'r ymatebion sy'n dod i mewn ar uno gwirfoddol, a gofyn a oes unrhyw awdurdodau lleol wedi ymateb mewn gwirionedd ac yn awyddus i uno'n wirfoddol, sy'n rhan fawr o'ch cynlluniau sydd ar y ffordd ar gyfer diwygio llywodraeth leol o ran chwilio am arbedion effeithlonrwydd. O ystyried nad ydym ond wedi cael un ymateb - un yn unig o 22 awdurdod lleol - sut rydych yn bwriadu bwrw iddi yn awr? Mae wedi bod yn anhrefn arnom dros y tair blynedd diwethaf o ran diwygio llywodraeth leol. Nid yw'n ymddangos i mi fod yna awydd i ymgysylltu â chi, o ystyried mai un ymateb yn unig a gafwyd. Felly, sut rydych yn bwriadu symud ymlaen yn awr a gweithio gyda'n hawdurdodau lleol i sicrhau nad ydym yn cadw ein gweithwyr rheng flaen a'n haelodau etholedig mewn sefyllfa amwys lle nad oes neb yn gwybod beth sy'n digwydd? Rwy'n siomedig iawn o glywed nad ydym ond wedi cael un ymateb.
Ymddiheuriadau. Roeddem yn ymgysylltu llawer ag awdurdodau lleol er mwyn eu hannog i wneud yn siŵr eu bod yn gwneud y cyflwyniadau hynny, ond bydd yn fanteisiol iddynt wneud hynny, a dyna pam rwy'n teimlo'n hyderus y byddwn yn gweld nifer lawer mwy dros yr ychydig wythnosau nesaf.
Rwy'n ddiolchgar i'r Ysgrifennydd Cabinet am ei ateb ystyrlon. Fe glywom ni yn y Pwyllgor Economi, Isadeiledd a Sgiliau y bore yma gonsýrn gan Sefydliad Bevan, er enghraifft, a gan yr Athro Karel Williams, bod gorddibyniaeth ar y model ac ar y map sydd, yn y de, ar sail y dinas-ranbarthau, yn y gogledd ar y fargen twf i ogledd Cymru, a'r perig o ddiwallu - o lastwreiddio'r ffocws, yn hytrach - ar yr ardaloedd mwyaf difreintiedig yng ngogledd y Cymoedd, er enghraifft, neu yng ngogledd-orllewin Cymru. A fyddai fe yn edrych ar y syniadau amgen sy'n cael eu cyflwyno gan Sefydliad Bevan ynglŷn â chreu parth menter i'r Cymoedd ac, a dweud y gwir, gan fy mhlaid i ynglŷn a chreu fersiwn newydd o'r Bwrdd Datblygu Cymru Wledig mewn ffordd, a hefyd asiantaeth datblygu pwrpasol i'r Cymoedd?
Gadeirydd, clywais y drafodaeth yn y Siambr ddoe rhwng arweinydd y tŷ a'r Aelod mewn perthynas â buddsoddi mewn gwahanol rannau o Gymru. Mae llawer o wybodaeth eisoes ar gael am batrymau buddsoddi dros y blynyddoedd diwethaf ac rwy'n siŵr y gellid sicrhau bod y wybodaeth ar gael. Yn bersonol, rwy'n canolbwyntio mwy ar sicrhau ein bod yn gwneud y buddsoddiadau cywir ar gyfer y dyfodol a'n bod yn buddsoddi ein hadnoddau cyfalaf prin mewn ffordd sy'n sicrhau ffyniant i bawb ym mhob rhan o Gymru. O ran y cwestiwn ar Gylchffordd Cymru, gwn fod fy nghyd-Aelod, Ken Skates, wedi crybwyll yr hyn y mae eisoes wedi ei addo i'r Siambr hon, sef cyfnod o graffu ar y cynlluniau terfynol a ddaeth i law gan Gylchffordd Cymru. Bydd yn dymuno gwneud hynny gydag ymdeimlad priodol o ddiwydrwydd dyladwy a bydd yn rhaid iddo gymryd yr amser sydd ei angen i wneud y gwaith hwnnw. Rwy'n siŵr ei fod yn ymwybodol o'r purdah, ond bydd yn canolbwyntio, rwy'n siŵr, ar sicrhau bod y cynlluniau a gyflwynwyd yn destun i'r lefel gywir o graffu er mwyn iddo allu gwneud argymhelliad i'r Cynulliad Cenedlaethol maes o law.
Wel, diolch i chi, Lywydd. Ers i'r fframwaith cyllidol gael ei lofnodi rhwng Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru ym mis Rhagfyr, rwyf wedi parhau i gyfarfod â Phrif Ysgrifennydd y Trysorlys. Cyfarfûm ag ef ddiwethaf yng Nghaeredin mewn cyfarfod pedairochrog rhwng y Gweinidogion cyllid, lle y trafodwyd datganoli ariannol ym mhob rhan o'r Deyrnas Unedig. Dwy agwedd, mae'n debyg: sut rydym yn gwneud i'r system yr ydym yn awr wedi cytuno arni i weithio'n effeithiol; pa bethau y mae angen i ni eu gweld ar y gorwel y gallem fod eisiau eu rhoi ar ein hagendâu yn y dyfodol ar gyfer cyflawni gwaith rhyngom.
Wel, Lywydd, cyfarfûm â Robert Chote, pennaeth y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol, yng Nghaerdydd ychydig cyn y Nadolig i drafod gwaith y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol a sut y gall gasglu data sy'n bwysig i ni yng Nghymru. Ond fel y bydd Nick Ramsay yn ei wybod, un o'r pethau allweddol a sicrhawyd gennym yn y fframwaith cyllidol oedd ffrwd o gyngor annibynnol - annibynnol ar y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol - a fyddai'n dod o safbwynt Cymreig yn benodol pe bai angen i ni ddefnyddio hwnnw fel rhan o'r cytundeb fframwaith cyllidol. Rhan o'r cytundeb oedd y byddem yn sicrhau gwaith craffu annibynnol ar ragolygon Llywodraeth Cymru ar gyfer y dyfodol agos, ac roeddwn yn falch o gyhoeddi datganiad ysgrifenedig i'r Aelodau ychydig ddyddiau yn ôl, yn cadarnhau bod Prifysgol Bangor wedi llwyddo i ennill y cytundeb i ddarparu'r oruchwyliaeth annibynnol honno.
Lywydd, gadewch i mi ddechrau drwy gytuno â'r pwyntiau cyffredinol y mae Nick Ramsay yn eu gwneud - pwysigrwydd goruchwyliaeth dda, annibynnol o'r broses a data cywir sy'n rhoi'r canlyniadau gorau posibl a mwyaf dibynadwy i ni. Mae creu rhagolygon economaidd yn gelfyddyd, nid gwyddor, a'r Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol - gyda'i hadnoddau na fyddwn byth yn gallu cael eu tebyg - fe fyddwch yn gwybod bod ei rhagolygon, mewn cyfnod o chwe mis, yn gallu symud cryn dipyn mewn rhai meysydd pwysig iawn. Felly, hyd yn oed gyda data da iawn, ac adnoddau da iawn, mae'n dal i fod yn weithgaredd anfanwl. Cyfarfûm â chadeirydd Comisiwn Cyllidol yr Alban, yr Arglwyddes Susan Rice, pan oeddwn yng Nghaeredin rai wythnosau yn ôl i ddysgu oddi wrthynt sut y maent wedi mynd ati i sicrhau'r math hwnnw o gyngor. Rwy'n dal i ystyried gyda swyddogion beth yw'r ffordd orau o ddarparu'r ffrwd honno o oruchwyliaeth annibynnol y tu hwnt i'r cytundeb gyda Bangor, sydd ar gyfer y dyfodol agos. Rwy'n credu bod y cwestiwn pa un a oes angen comisiwn llawn arnom ar gyfer y lefel o ddatganoli cyllidol sydd gennym, yn un y mae'n rhaid i ni fod yn barod i'w ofyn, ond nid yw hynny'n golygu nad oes ffyrdd eraill y gallwn sicrhau'r math o gymorth a mewnbwn annibynnol i'r broses hon y mae Nick Ramsay wedi tynnu sylw ati'n briodol y prynhawn yma.
Wel, mae ffigurau o'r math hwnnw ar gael ar gyfer Cymru, wrth gwrs, ond mae materion yr Alban, Lywydd, yn faterion i Lywodraeth yr Alban ac yna i bobl yr Alban eu pwyso a'u mesur a gwneud penderfyniad.