BangorAI/exl2-wiki-calibration-set-cy huggingface dataset:
Diolch. Ysgrifennydd y Cabinet, byddwn yn ddiolchgar iawn felly - . Roedd gwrando ar yr hyn a oedd gennych i'w ddweud yn galondid gan fod hwn yn faes y bûm yn bryderus iawn yn ei gylch gydag adolygiad Donaldson. Felly, o ystyried yr hyn a ddywedwch ynglŷn â chael pum TGAU gradd C neu uwch fel dull o fesur y bobl yma yng Nghymru - ac mae gennym gymaint o bobl ifanc, bron i chwarter y bobl ifanc, ag anawsterau dysgu ac a fydd yn ei chael yn anodd cyrraedd y lefel honno, a wnewch chi siarad â'r Ysgrifennydd addysg, ac adolygu dau beth yn ystod Adolygiad Donaldson - un ynglŷn â sut y gallwch edrych ar yr ymarfer ticio blychau hwnnw sydd gennym i raddau helaeth, i fesur cyflawniad academaidd unigolion, ac yn ail, sut y gallem gyflwyno'r hyn y sonioch amdano, y sgil dysgu hwnnw, i ddatblygu'r unigolyn cyflawn? Oherwydd rydych yn hollol gywir - nid yw addysg dda yn ymwneud ag arholiadau, na'r maes llafur, ond yn hytrach mae'n ymwneud â datblygu dinesydd da.
Wrth gwrs, a chredaf fod yr Aelod yn iawn i grybwyll y mater hwnnw hefyd. Edrychwch, rydym yn sôn am bobl arbennig iawn yma. Y rhaglen sydd gennym yw Pan Fydda i'n Barod, a sicrhau bod hynny'n golygu pan fo'r unigolyn yn barod, nid pan fo'n gyfleus i ddarparwyr gwasanaethau. Mae hyn yn ymwneud â phobl go iawn - dyna sy'n rhaid i ni ei ddirnad. Waeth beth fo'r proffil oedran, credaf fod yn rhaid i ni ddeall yn well sut i fynd ati i ddarparu gwasanaethau o safon uchel. Felly, yn olaf Lywydd - rwy'n ymwybodol iawn o'r amser ac mae hi wedi bod yn garedig iawn wrthyf y prynhawn yma - a gaf fi ddweud mai'r hyn sydd angen i ni ei wneud yw gweithio gyda'n gilydd? Bydd y grŵp trawsbleidiol yn parhau i weithio gyda ni - byddaf yn cael cyngor, ac yn gwrando'n ofalus iawn arnoch. Byddaf yn adrodd yn ôl i'r Senedd ar ein cynnydd yn y maes hwn, sy'n bwysig iawn i mi. Gwn ei fod yn bwysig i'r Aelodau hefyd, ac mae ganddo gefnogaeth drawsbleidiol. Felly rwy'n annog yr Aelodau heddiw i gefnogi'r cynnig; bydd y Llywodraeth yn gwneud hynny.
Yr eitem nesaf ar yr agenda yw dadl yn enw Plaid Cymru ar y system etholiadol, ac rwy'n galw ar Sian Gwenllian i gyflwyno'r cynnig.
Diolch. Rwyf wedi dethol y gwelliant i'r cynnig, a galwaf ar y Prif Weinidog i gynnig y gwelliant hwnnw, a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt. Y Prif Weinidog.
Rwyf am gael ychydig o wybodaeth ar y cychwyn. Fe ddywedoch nad oes gennych safbwynt. Serch hynny, a ydych yn derbyn argymhelliad comisiwn Richard y dylid defnyddio pleidlais sengl drosglwyddadwy ar gyfer llywodraeth leol yng Nghymru, hyd yn oed os nad ydych wedi penderfynu ynglŷn â'r Cynulliad ei hun?
A fyddech yn cytuno bod y sefyllfa bresennol, lle mae gennym wardiau mawr wedi'u cynrychioli gan nifer o aelodau yng nghanol ein dinasoedd mawr, wedi'i chyfuno â system y cyntaf i'r felin, yn wrth-ddemocrataidd mewn gwirionedd, yn union fel roedd yr enghraifft yn ei ddisgrifio?
Rydym wedi cael democratiaeth yn y DU ers peth amser ond mae wedi esblygu'n raddol dros y blynyddoedd. Cafwyd dwy Ddeddf ddiwygio fawr yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg a ymestynnodd y bleidlais yn sylweddol ac a ddileodd lawer o fwrdeistrefi pwdr. Efallai y bydd rhai o'r Aelodau'n cofio enghraifft Old Sarum yn Hampshire, o'u gwersi hanes, lle y dywedwyd mai cath oedd yr unig etholwr. Wel, mae bwrdeistrefi pwdr o fath yn dal i fodoli yma yng Nghymru: llefydd fel Blaenau Gwent, lle yr enillodd un blaid - ac ni ddywedaf pwy - 81 y cant o seddi'r cyngor â 55 y cant o'r bleidlais. Ceir enghreifftiau tebyg eraill. Ni waeth pa blaid sy'n elwa, mae system y cyntaf i'r felin yn amlwg yn system etholiadol sy'n aml yn creu sefyllfa y mae'r Aelodau Llafur yn hoffi cyfeirio ati fel y diffyg democrataidd. Mae'r gwaith o graffu a goruchwylio cyngor yn amlwg yn anos mewn sefyllfa lle mae mwyafrif helaeth y seddau gan un blaid. Mewn amgylchiadau o'r fath, efallai y bydd darpariaeth gwasanaethau'r cyngor yn dioddef yn sgil hynny. Yma yn UKIP, rydym yn cefnogi cyflwyno pleidlais sengl drosglwyddadwy fel system fwy democrataidd. Byddwn yn gweithio gyda phwy bynnag arall yn y Siambr sy'n ein cefnogi yn y mater hwn. Diolch.
Rwy'n ddiolchgar iawn i'r Prif Weinidog. Efallai gallai fo helpu fi gyda'r anhawster cyfansoddiadol sydd gen i, hefyd, gyda'r cynnig sydd gerbron, sef bod y Cynulliad hwn yn gofyn unwaith eto i San Steffan i ddeddfu, fel rydw i'n deall y cynnig, ar faterion cyfansoddiadol ddylai fod yn perchen i ni yn y lle hwn.
Diolch yn fawr iawn. Y cynnig yw derbyn y cynnig heb ei ddiwygio. A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [Gwrthwynebiad.] Diolch. Byddwn yn gohirio'r bleidlais hon, felly, tan y cyfnod pleidleisio.
Diolch. Rwyf wedi dethol tri gwelliant i'r cynnig hwn, a galwaf ar y Prif Weinidog i gynnig gwelliant 1, a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt.
A gawn ni i gyd ymdawelu a gwrando ar yr hyn y mae'r Aelod sydd ar ei draed yn ei ddweud? Yna caiff eraill y cyfle yn nes ymlaen.
Hoffwn ofyn i chi feddwl am y frawddeg olaf ac a fyddai modd i chi newid y geiriad yn y frawddeg olaf honno. Nid oes neb yn dweud celwydd yn y Siambr hon tra rwyf fi yn y gadair.
Diolch i chi, Ddirprwy Lywydd. Hoffwn ddiolch i'r rhan fwyaf o'r Aelodau am eu cyfraniadau. [Chwerthin.] I egluro yn gyntaf oll - i ymdrin â'r gwelliannau. Gwn fod yr Aelodau'n pryderu y dylai cod y gweinidogion fod yn agored - mae'n agored; ei fod yn cael ei ddiwygio a'i adolygu o bryd i'w gilydd - mae hynny'n digwydd; a bod yr Aelodau'n ymwybodol o'r hyn y mae cod y gweinidogion yn ei ddweud mewn gwirionedd. Yr hyn a wna'r gwelliant, wrth gwrs, yw sicrhau fy mod yn parhau i adolygu cod y gweinidogion ac yn wir, y ffordd y mae'n gweithredu a bydd hynny'n parhau yn y dyfodol. Mae'r ail welliant, yn enw Paul Davies, ynglŷn â'r comisiynwyr, yn gysylltiedig, am wn i, â'r angen i fod yn agored fel Llywodraeth, ond rwy'n gofyn y cwestiwn mewn gwirionedd: a yw hon yn broblem o ddifrif? Gwyddom y dylai'r comisiynwyr fod yn annibynnol ac maent yn annibynnol ar ôl iddynt gael eu penodi. Ni fyddent yn fwy annibynnol pe baent wedi'u penodi gan y Cynulliad Cenedlaethol; rhaid i rywun eu penodi. Yr hyn sy'n bwysig yw eu bod yn gallu gweithredu'n annibynnol cyn gynted ag y cânt eu penodi. Rwy'n credu bod hynny'n rhywbeth sydd wedi digwydd. Nid ydynt yn gweithredu yn enw'r Llywodraeth fwy nag y byddent yn gweithredu yn enw'r Cynulliad pe bai'r Cynulliad wedi'u penodi, ac felly, fy safbwynt i yw fy mod yn sicr yn credu bod comisiynwyr wedi gweithredu'n annibynnol ac wedi cyflawni eu dyletswyddau'n briodol. Nid oes neb wedi awgrymu ar unrhyw adeg fod y comisiynwyr yn cael eu llyffetheirio mewn unrhyw fodd o ran eu gallu i fynegi eu safbwyntiau a mynegi'r safbwyntiau hynny'n briodol. O ran cynghorwyr arbennig, nid yw hyn yn rhywbeth sy'n digwydd yn San Steffan. Penodir cynghorwyr arbennig gennyf fi; maent hwy hefyd yn ddarostyngedig i god ac mae hynny'n rhywbeth rwyf fi, unwaith eto, yn ei gadw mewn cof wrth iddynt gael eu penodi. Wrth gwrs, disgwylir i gynghorwyr arbennig gadw at y rheolau yn eu swydd ac yn benodol o ran y ffordd y maent yn cadw eu bywyd gwleidyddol, o ran ymgyrchu, ar wahân i'w gwaith fel cynghorwyr arbennig. Ynglŷn â'r trydydd gwelliant -
Fy ateb i hynny yw: pam newid rhywbeth sy'n gweithio? Ni fu amheuaeth erioed ynglŷn ag ymddygiad cynghorwyr arbennig. Disgwylir iddynt ymddwyn yn unol â'u cod eu hunain. Ni welaf unrhyw reswm pam y dylid cael gwrandawiadau ar gyfer penodi cynghorwyr arbennig. O ran y trydydd gwelliant yn enw Paul Davies, mae hwn yn welliant drygionus, gadewch i ni fod yn onest, fel y mae'r blaid gyferbyn yn gwybod yn iawn. Mae yna Aelodau yma a fydd yn gwybod y rhoddir camau ar waith lle rwyf fi o'r farn fod cod y gweinidogion wedi'i dorri. Nid wyf yn meddwl y gellir fy nghyhuddo o wneud dim byd os oes yna faterion sy'n galw am sylw. Mae'r penderfyniadau hynny wedi bod yn anodd ac yn boenus i bawb a oedd ynghlwm wrthynt, ond serch hynny mae'n bwysig fod y penderfyniadau hynny wedi'u gwneud. Yr awgrym yw na wneir unrhyw benderfyniadau byth mewn perthynas ag achosion o dorri cod y gweinidogion. Gŵyr yr Aelodau fel arall. Beth bynnag, rwy'n gwybod y gall Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg, gan ei bod yn rhan o'r Llywodraeth bellach, weithredu fel gwarcheidwad yn hyn o beth. Nid oes gennyf unrhyw amheuaeth o gwbl y caiff cod y gweinidogion ei ddilyn gan y Llywodraeth a sefydlwyd gennym yn yr ychydig wythnosau diwethaf. Mae pob Gweinidog yn gwbl ymwybodol o'r cod ac wedi cael gwybod bod yn rhaid iddynt ddarllen y cod hefyd.
Yr ateb yw 'gallaf' a do, fe wnaeth, fel y mae hi newydd ddweud wrthych. Gan fod yr holl Weinidogion wedi'u rhwymo gan god y gweinidogion, nid oes unrhyw fodd iddynt allu dewis a dethol, ac ni fu erioed. Bydd y cod hwnnw'n berthnasol i bawb ac mae'n hysbys beth yw'r canlyniadau os torrir y cod. Wel, ni wnaf lawer o sylwadau ar yr hyn a ddywedodd yr Aelod Neil McEvoy. Mae ei obsesiynau'n hysbys i'r Siambr hon. Mae ganddo ei gŵys ei hun y mae'n dymuno ei thorri. Nid oedd yn ddigon dewr i wneud unrhyw honiadau ac felly, nid yw ei sylwadau yn y Siambr hon yn haeddu ymateb. Felly, o ran gwelliant 1, fel y dywedais, mae hynny'n rhywbeth - [Torri ar draws.] Rydych wedi cael eich cyfle i ddweud eich barn. Mae hwnnw'n rhywbeth rwyf eisoes wedi'i gynnig yn ffurfiol. Ni fyddwn yn cefnogi gwelliannau 2 a 3, nac yn wir y cynnig ei hun heb ei ddiwygio.
Diolch yn fawr iawn. Y cynnig yw derbyn y cynnig heb ei ddiwygio. A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [Gwrthwynebiad.] Gwrthwynebiad. Diolch. Felly, gohiriwn yr eitem hon tan y cyfnod pleidleisio.
Diolch i chi am gymryd yr ymyriad. 9.5 ar raddfa o 10 ydyw, rwy'n meddwl. Ceir graddfa a ddyrennir, ac mae'n 9.5 ar y raddfa honno. Felly, dyna'r gwerth uchaf.
Efallai y dylwn ddatgan diddordeb mewn cefnogi gwelliant 1, ar ôl cael y llythyr a ofnwyd gan Volkswagen yn ddiweddar mewn perthynas â fy nghar fy hun. Os byddaf yn gadael ffenestr fy ystafell wely ar agor dros nos yn fy nghartref yn Abertawe, byddaf yn deffro gyda pheswch smygu, ond wrth gwrs, nid peswch smygu ydyw, peswch Port Talbot ydyw. Mae'n fy nghyrraedd ar draws y bae o ran o fy rhanbarth -
Ymddengys bod ffocws y ddadl y prynhawn yma ar geir, diwydiant ac unigolion, yn bennaf, ac wrth gwrs dylid canmol ymdrechion synhwyrol i leihau allyriadau o'r ffynonellau hyn. Fodd bynnag, mae yna un llygrwr sy'n llawer mwy na cheir neu bobl. Ceir oddeutu 90,000 o longau cargo ar foroedd y byd. Maent yn llosgi 7.29 miliwn o gasgenni y dydd o'r tanwydd butraf a mwyaf llygrol a adewir dros ben o'r broses puro olew. Mae'r peth mor fudr a thrwm fel y gallwch gerdded arno pan fo'n oer. Mae llongau cargo yn cynhyrchu 260 gwaith y llygredd sy'n cael ei gynhyrchu o geir yn y byd bob blwyddyn. Oherwydd hynny, gallai Cymru a'r DU gau pob cyfleuster sy'n cynhyrchu carbon a llygryddion eraill a thynnu pob car oddi ar y ffordd ac ni fyddai hyd yn oed yn creu tolc o ran faint o lygredd aer sy'n cael ei greu gan y llongau cargo hyn. Mae llygredd aer yn broblem fyd-eang ac mae angen i Gymru a'r DU weithio gyda'r Sefydliad Morol Rhyngwladol a chyrff byd-eang eraill i annog gwaith ar ddatblygu a chyflwyno tanwydd amgen ar gyfer y llongau cargo hyn neu leihau'r llygredd mewn ffyrdd eraill, megis ei gwneud yn ofynnol i longau cargo gario offer technolegol megis sgwrwyr, cyfarpar trosi catalytig a datblygu ffynonellau ynni amgen. Fel arall, rydym yn ceisio gwagio'r cefnfor â gwniadur.
Fel y dywedodd fy nghyd-Aelod yn gynharach, mae Sefydliad Iechyd y Byd yn datgan bod 29,000 o bobl yn y DU yn marw yn gynamserol o ganlyniad i lygredd aer, a 1,500 yn marw o ganlyniad i ddamweiniau ffordd. Mae gwrando ar yr hyn a ddywedwyd o gwmpas y Siambr yn y ddadl hon yn peri pryder mawr, ac mae'n dda clywed geiriau brwd gan bob AC. Ond rwy'n credu mai rhan o'r rheswm rwy'n sefyll yma yn awr yn ôl pob tebyg yw'r gwrthgyferbyniad enfawr rhwng y geiriau brwd yn y Siambr hon gan yr Aelodau Llafur a realiti a chanlyniadau eu polisïau mewn gwirionedd. Am newid, fe siaradaf am gynllun datblygu lleol Caerdydd a chynlluniau datblygu lleol eraill yn fy etholaeth, oherwydd yr hyn y mae'r Blaid Lafur yng Nghyngor Dinas Caerdydd, yma, yr hyn rydych chi - . [Torri ar draws.] Fe ildiaf.
Wel, â siarad ar ran fy etholaeth, y camau a gymerwyd gan eich Llywodraeth a'ch Cyngor - [Torri ar draws.] - eich Llywodraeth a'ch cyngor - yw cynyddu llygredd aer ble rydym yn byw. A dyna'r eironi - dyna'r eironi - oherwydd efallai'n wir eich bod yn ei fonitro ond mae eich polisïau yn ei gynyddu, a dyna'r pwynt allweddol. Nawr, rhoddaf rai enghreifftiau lleol i chi. Ffordd Llantrisant - os ydych yn tisian yn y bore, rydych drwyn wrth din, a'r hyn y mae eich polisïau yn ei wneud yw dod â degau o filoedd o geir ychwanegol ar y ffyrdd, ac mae'n mynd i fod yr un fath yng Nghaerffili oni bai eich bod yn rhoi camau ar waith yno. Yr hyn sy'n digwydd yng Nghaerdydd, ac yn wir, ledled Canol De Cymru, yw bod safleoedd tir glas yn diflannu a safleoedd - . [Torri ar draws.] Nid wyf am ildio y tro hwn. Mae safleoedd tir glas yn diflannu ac rydym yn gweld cynigion lle bydd y traffig drwyn wrth din. Y perygl yn awr gyda'r posibilrwydd o golli cyllid y metro yw nad oes unrhyw gynllun trafnidiaeth hyfyw ar gyfer ein rhanbarth - ar gyfer y cyfan o dde Cymru, mewn gwirionedd. A'r hyn y dylem ei wneud, yn hytrach na siarad a dweud, 'Onid yw'r llygredd aer hwn yn ofnadwy, wyddoch chi, mae'n wirioneddol ddrwg, a hoffem wneud pethau'n well', yr hyn y dylem fod yn ei wneud yn y Siambr hon yw deddfu - deddfu - defnyddio Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 i atal y cynlluniau datblygu lleol hyn rhag dinistrio ein hamgylchedd lleol a gorfodi pobl yn y rhanbarth hwn i anadlu aer llygredig, oherwydd dyna yw canlyniadau'r polisïau y mae'r corff hwn yma wedi'u pasio a'r hyn y mae eich cynghorau yn yr ardal hon hefyd yn ei wneud. Felly, yr hyn rwy'n gofyn amdano, mewn gwirionedd, yw diwedd ar y rhagrith o ddweud, 'Onid yw hyn yn ofnadwy, hoffem wella pethau', a rhoi camau pendant ar waith i wella'r amgylchedd ac ansawdd bywyd yn rhanbarth hwn. Diolch. Diolch yn fawr iawn.
Wel, rwy'n meddwl ei fod yn ymwneud â chael cydbwysedd rhwng llygredd aer a llygredd sŵn, ond mae'n ymwneud, fel y dywedais, â sicrhau'r cydbwysedd hwnnw. Nid yw hynny wedi cael ei ddwyn i fy sylw o'r blaen, ond rwy'n hapus iawn i edrych arno. Y tu hwnt i Gymru, mae yna nifer o feysydd gweithgaredd heb eu datganoli sydd eu hangen er mwyn lleihau allyriadau cyn gynted â phosibl. Er enghraifft, mae Pwyllgor yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig Tŷ'r Cyffredin wedi argymell i Lywodraeth y DU y dylid lansio cynllun sgrapio diesel a fyddai'n rhoi grantiau i dorri costau cerbyd allyriadau isel i berchennog sy'n sgrapio ei gerbyd diesel. Felly, ar ôl cyffes Simon Thomas, efallai fod hynny'n rhywbeth rwyf fi'n sicr am ei wylio'n ofalus, ond efallai y byddai Simon Thomas yn hoffi gwneud hynny hefyd. Mae gwaith hefyd yn mynd rhagddo ar hyn o bryd ar lefel yr UE, ond fel y dywedais eisoes, nid cefnogi deddfwriaeth yr UE yn erbyn ein hewyllys a wnaethom: roeddem yn ei wneud am mai dyna sy'n iawn i bobl Cymru, roeddem yn ei wneud am mai dyna sy'n iawn i iechyd y cyhoedd, ac rwy'n credu bod hwn yn gyfle i ni ystyried cryfhau'r ddeddfwriaeth yn y dyfodol. Cefais gyfarfod y bore yma gyda Chomisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol ac yn amlwg, mae ansawdd aer yn rhywbeth sy'n rhan o'r broses barhaus o weithredu'r Ddeddf. Cyfeiriodd un Aelod at dacsis, ac un peth a drafodais gyda'r comisiynydd y bore yma oedd y modd y maent wedi cyflwyno fflyd o geir tacsi trydan yn Quebec. Felly, unwaith eto, mae yna enghreifftiau. Gofynnodd rhywun i mi os wyf fi'n edrych ar draws Ewrop; wel, mewn gwirionedd rwy'n edrych ar draws y byd i weld pa enghreifftiau o arferion gorau y gallwn ddysgu gwersi ohonynt. Yn olaf, yn amlwg, byddaf yn cefnogi'r cynnig, ond mewn perthynas â'r ail welliant gan Blaid Cymru, rwy'n bendant yn cefnogi hwnnw. Mae'n cyd-fynd ag amcanion Deddf Teithio Llesol (Cymru) 2013 a'n cynllun gweithredu teithio llesol a gyhoeddwyd yn ddiweddar. Diolch.
Rŷm ni'n symud yn awr at y cyfnod pleidleisio. Cytunwyd y dylid cynnal y cyfnod pleidleisio cyn y ddadl fer. Oni bai fod tri Aelod yn dymuno imi ganu'r gloch, symudaf yn syth i'r cyfnod pleidleisio.
Rwy'n galw am bleidlais ar welliant 1, a gyflwynwyd yn enw Jane Hutt. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid y gwelliant 39, yn ymatal un, ac 11 yn erbyn y gwelliant. Mae'r gwelliant wedi'i dderbyn.
Symud yn awr i'r bleidlais ar ddadl Plaid Cymru ar y cod gweinidogol, ac rwy'n galw am bleidlais ar y cynnig, a gyflwynwyd yn enw Simon Thomas. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 13, yn erbyn 39. Felly gwrthodwyd y cynnig.
Rwy'n galw am bleidlais ar welliant 2, a gyflwynwyd yn enw Paul Davies. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid y gwelliant 22, yn ymatal dim, yn erbyn y gwelliant 30. Felly mae'r gwelliant wedi'i wrthod.
Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 29, yn ymatal un, yn erbyn 21. Mae'r cynnig wedi ei ddiwygio wedi ei dderbyn.
Diolch, Lywydd. Anrhydedd mawr i mi, wrth gynrychioli pobl Islwyn, yw codi i gyflwyno'r ddadl fer gyntaf yn y pumed Cynulliad gan Aelod Cynulliad a etholwyd ym mis Mai 2016. Fel cyn-athro, darlithydd a chyn-aelod cabinet dros addysg mewn llywodraeth leol nid yw'n syndod fy mod wedi penderfynu canolbwyntio'r ddadl hon ar y mater mwyaf y mae cartref democratiaeth Cymru yn y fan hon yn gyfrifol amdano - addysg. Lywydd, rwy'n ddiolchgar i'r Aelodau Cynulliad Llafur Cymru canlynol sydd wedi gofyn i mi i siarad yn y ddadl hon. Yn dilyn fy araith byddaf yn ildio munud o'r pymtheg munud a glustnodwyd ar fy nghyfer i'r canlynol: Mike Hedges AC, Hannah Blythyn AC, Hefin David AC, David Rees AC a Huw Irranca-Davies AC.
Diolch, Ddirprwy Lywydd. A gaf fi'n gyntaf oll ddiolch i Rhianon am roi cyfle i mi siarad? Yn Nwyrain Abertawe, adeiladwyd dwy ysgol uwchradd newydd ac un ysgol gynradd newydd. Mae un ysgol gynradd newydd yn cael ei hadeiladu a gwnaed cais cynllunio i adeiladu ysgol uwchradd newydd arall. Cafwyd adeiladau parhaol yn lle adeiladau dros dro. Mae'r ysgolion newydd hyn yn gwella'r amgylchedd addysgol ar gyfer eu disgyblion. Siaradais â phennaeth un o'r ysgolion hyn a ddywedodd nad oes pryder rhagor pan fydd hi'n bwrw glaw ynglŷn â lle bydd y dŵr yn dod i mewn. Maent yn gwella'r strydoedd yn yr ardal ac yn gwneud iddi edrych yn well ar gyfer y rhai sy'n byw o'i hamgylch. Maent yn darparu gwaith ac yn hwb i'r economi leol. Rwy'n cofio pan oedd adeiladu ysgolion newydd yn golygu ein bod yn disgwyl iddynt bara ymhell dros 400 o flynyddoedd. Gadewch i ni obeithio y bydd y cynllun hwn yn parhau am flynyddoedd lawer i ddod.
Diolch, Ddirprwy Lywydd. Byddaf yn gyflym iawn, iawn. [Chwerthin.] A gaf fi ddiolch i'r Aelod yn gyntaf oll am ddod â'r mater pwysig hwn i'r Siambr, oherwydd yr hyn rydym yn ei wneud yw darparu cyfleoedd i'n plant ifanc mewn cyfleusterau newydd modern er mwyn sicrhau eu bod yn gallu datblygu i mewn i'r unfed ganrif ar hugain? Ysgrifennydd y Cabinet, rwyf am ofyn un peth. Byddaf yn gyflym. Mae'r cynllun busnes, pan edrychwn ar y pethau hyn, yn bwysig, oherwydd weithiau rydym yn symud ysgolion allan o gymunedau. Mae angen i ni sicrhau na niweidir y cymunedau hynny mewn unrhyw ffordd, a hefyd ein bod yn darparu llwybrau diogel i'r ysgol i rai o'r plant hynny hefyd. Felly, fel rhan o'r cynllun, a fyddech cystal â sicrhau bod hynny'n digwydd pan fyddwn yn adeiladu'r cyfleusterau newydd sy'n wych ar gyfer y plant ifanc hynny?
Da iawn. Nawr, Rydych i gyd wedi profi y gallwch wneud areithiau byr iawn a dal i wneud eich pwyntiau, felly rydym yn disgwyl i hynny barhau. Galwaf yn awr ar Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg, Kirsty Williams.
Mae Llywodraeth Cymru yn gweithio i gefnogi'r diwydiant ffermio yn sir Benfro er mwyn iddo ddod yn fwy proffidiol a chynaliadwy ac, wrth gwrs, i sicrhau bod ffermwyr yn gwneud elw yn y pen draw.
Maen nhw'n dal i barhau, wrth gofio'r ffaith bod y gyfraith amgylcheddol sydd wedi cael ei throsglwyddo i gyfraith Cymru yn mynd i aros er bod y Deyrnas Unedig yn gadael yr Undeb Ewropeaidd. Byddai'n fater wedyn i Lywodraeth Cymru benderfynu pa gyfreithiau i gadw yn y pen draw, a pha gyfreithiau na fyddent yn cael eu cadw yn y pen draw.
Mae'n wir i ddweud ein bod ni wedi cefnogi ffermwyr i wneud hynny dros y blynyddoedd diwethaf drwy gynlluniau fel Cyswllt Ffermio er enghraifft, a thrwy'r cynllun datblygu gwledig. Mae'n bwysig dros ben ein bod ni'n sicrhau bod pob ffordd i wneud arian yn cael ei roi o flaen ffermwyr er mwyn sicrhau bod eu ffermydd nhw yn fwy cynaliadwy.
Bydd hyn yn hollbwysig, ond rydym yn ansicr ar hyn o bryd ynglŷn â beth yw'r sefyllfa. Pe bai statws PGI yn cael ei golli, byddai hynny'n bwrw nid yn unig tato yn sir Benfro, ond cig oen yn enwedig. Mae'r farchnad allforio cig oen yn bwysig dros ben, ac un o'r pethau sydd yn sicrhau ein bod ni'n gallu gwerthu ar draws y byd yw'r ffaith ein bod ni'n gallu rhoi gwarant i brynwyr bod y cig oen yn dod o Gymru a bod y cig oen hynny o'r safon uchaf. Mae'r un peth yn digwydd gyda thato, felly, petaem ni'n colli PGI a statws PDO hefyd, byddai'n rhaid sicrhau bod gyda ni statws cyfartal yng Nghymru er mwyn i brynwyr allu cael yr un hyder.
Y metro yw un o elfennau allweddol y cytundeb dinas, a gallai weddnewid gwasanaethau trafnidiaeth yn y de a'r cymoedd. Fel y mae'r Prif Weinidog wedi ei ddweud, mae swm sylweddol o arian y prosiect nad yw wedi ei gadarnhau hyd yn hyn. Pa gyfle fyddai gan y Prif Weinidog i drafod yn uniongyrchol ag Ewrop am barhad yr arian hwnnw neu gael gweddill yr arian hwnnw?
Cyn i mi ddod at gwestiwn, cefais fy heclo gennych chi yr wythnos diwethaf, ac fe wnaethoch chi fy ngalw i'n llwfrgi yn eglur. Byddwn yn awgrymu, yn y dyfodol, eich bod yn ymddwyn mewn ffordd fwy -
Rwyf i yn gofyn fy nghwestiwn, gyda pharch, Lywydd, os gwnewch chi ganiatáu i mi wneud hynny. [Torri ar draws.] Rwyf newydd gadeirio cynhadledd ar y cytundeb dinas. [Torri ar draws.]
Roedd cannoedd o gynadleddwyr, o'r trydydd sector, o'r Llywodraeth, ac eto dim ond un person oedd yno o fusnes lleol. Fy nghwestiwn i yw: pam nad yw cymunedau lleol a pham nad yw busnesau lleol yn cael eu cynnwys yn y cytundeb dinas? Busnesau bach yw asgwrn cefn yr economi hon ac eto prin y mae eu llais yn cael ei glywed. Pam mae hynny?
Brif Weinidog, rydym ni wedi clywed bod y cytundeb metro yn ganolog i'r holl gysyniad hwn. Yn anffodus, bythefnos yn ôl, rwy'n meddwl ein bod wedi sylweddoli bod gagendor mawr rhwng ardaloedd fel Caerdydd ac ardaloedd y cymoedd i'r gogledd, ac adlewyrchwyd hyn yn y patrwm pleidleisio. Ac mae'r metro yn rhoi cyfle i ni integreiddio dyfodol economaidd y ddwy ran bwysig iawn hyn o economi'r de.
Diolch yn fawr. Brif Weinidog, mae system wleidyddol San Steffan mewn argyfwng, gyda thwyll ac anfadwaith yn digwydd yn y Blaid Geidwadol a'ch plaid eich hun yn Llundain. Ac mae hyn wedi cael effaith fawr ar Gymru ac ar ddyfodol ein gwlad. A fyddai'r Prif Weinidog yn barod i gael gair gydag ASau Cymru i ddweud wrthynt am gallio ac i wneud eu gwaith, sef dwyn y Llywodraeth Geidwadol i gyfrif, a gwneud yn siŵr bod Cymru'n cael pob ceiniog o'r arian a addawyd i ni pe byddai pleidlais i adael yr Undeb Ewropeaidd?