Thống nhất Trung Quốc

Thống nhất Trung Quốc, cụ thể hơn là thống nhất xuyên eo biển, là một khái niệm của Trung Quốc đại diện cho mục tiêu thống nhất Trung Quốc đại lục (Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa - PRC) và Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc) thành một quốc gia có chủ quyền duy nhất của tất cả Trung Hoa và dân tộc Trung Hoa khi hai bờ đang bị chia cắt từ cuối năm 1949 sau Nội chiến Trung Quốc. Thuật ngữ này được phát triển vào những năm 1970 như là một phần trong chiến lược của Đảng Cộng sản Trung Quốc nhằm giải quyết " Vấn đề Đài Loan ", khi Trung Quốc đại lục bắt đầu bình thường hóa quan hệ đối ngoại với một số quốc gia bao gồm Hoa Kỳ và Nhật Bản. Năm 1979, Đại hội Nhân dân Trung Quốc đã công bố Thông điệp của người đồng hương tại Đài Loan () bao gồm thuật ngữ "thống nhất Trung Quốc" là một lý tưởng cho các mối quan hệ xuyên eo biển. Năm 1981, Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội Nhân dân Diệp Kiếm Anh đã công bố "Chín chính sách" cho lập trường của Trung Quốc về quan hệ xuyên eo biển, với "Thống nhất hòa bình Trung Quốc" () là chính sách đầu tiên. Kể từ đó, " Một quốc gia, hai chế độ; Thống nhất Trung Quốc" đã được nhấn mạnh tại các kỳ Đại hội toàn quốc của Đảng Cộng sản như là nguyên tắc để đối phó với Hồng Kông, Ma Cao và Đài Loan; "Một quốc gia, hai chế độ" nói về chính sách của Trung Quốc đối với Hồng Kông và Macao thời hậu thuộc địa, và "Thống nhất Trung Quốc" nói về cách đối phó với Đài Loan.

Trung Hoa Dân Quốc được thành lập vào năm 1912 để cai trị Trung Quốc đại lục, mà PRC hiện đang cai trị, sau khi đánh bại chính quyền nhà Thanh. Vào thời điểm đó, Đài Loan là một phần của Đế quốc Nhật Bản. Năm 1945, các lực lượng Nhật Bản tại Đài Loan đã đầu hàng Tưởng Giới Thạch, lãnh đạo của Trung Hoa Dân Quốc, người thay mặt cho các đồng minh trong Thế chiến II. Trong những năm cuối của Nội chiến Trung Quốc (1946-1949), Trung Hoa Dân Quốc đã mất Trung Quốc đại lục vào tay Đảng Cộng sản Trung Quốc (CPC), và chuyển chính phủ của mình sang Đài Loan. CPC đã thành lập ra nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa trên lãnh thổ Đại lục vào năm 1949. Trước năm 1992, chính quyền Đài Loan vẫn nuôi tham vọng nhằm thu hồi lại đại lục.

Chính phủ Trung Quốc tuyên bố rằng Đài Loan là một "tỉnh nổi loạn" của Trung Quốc và việc khôi phục hòn đảo này là ưu tiên cao. Chính phủ Trung Quốc đã thiết lập chính sách Một Trung Quốc để làm rõ ý định của mình. PRC đe dọa xâm chiếm Đài Loan nếu PRC thấy việc kết hợp hòa bình là không thể. Nước Đài Loan có quan điểm ủng hộ thống nhất nhưng cách định nghĩa về một Trung Quốc thống nhất là khác biệt hoàn toàn khi từ chối sự cai trị của Bắc Kinh.

Hầu hết người dân Đài Loan phản đối việc gia nhập PRC vì nhiều lý do, bao gồm lo ngại về sự mất dân chủ, nhân quyền, do chống cộng và chủ nghĩa dân tộc của Đài Loan. Những người phản đối ủng hộ duy trì hiện trạng của Trung Hoa Dân Quốc quản lý Đài Loan hoặc theo đuổi việc độc lập của Đài Loan. Hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc quy định rằng lãnh thổ của nó bao gồm cả đại lục, nhưng chính sách chính thức của chính phủ Trung Hoa Dân Quốc phụ thuộc vào liên minh nào hiện đang nắm quyền. Vị trí của liên minh Pan-blue, bao gồm Quốc dân Đảng (KMT), Đảng Dân Tiên và Đảng mới là cuối cùng sẽ kết hợp đại lục vào Trung Hoa Dân Quốc, trong khi quan điểm của Liên minh Pan-Green, bao gồm Đảng Tiến bộ Dân chủ (DPP) và Liên minh Đoàn kết Đài Loan, là theo đuổi nền độc lập của Đài Loan dù bị Trung Quốc đại lục phản đối cực kịch liệt.