Sân vận động Hàng Đẫy

Sân vận động Hàng Đẫy là một sân vận động nằm ở đường Trịnh Hoài Đức, Hà Nội, Việt Nam với sức chứa khoảng 22.580 chỗ ngồi. Trước khi có Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, Hàng Đẫy là nơi tổ chức các trận thi đấu của Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam cũng như các đội tuyển nữ, Olympic. Đây cũng là nơi tổ chức nhiều sự kiện thể thao, văn hóa của Hà Nội và Việt Nam. Năm 1998, các trận khai mạc, bảng B và chung kết Cúp Tiger đã diễn ra tại đây.

Trong khoảng thời gian từ năm 2000 đến năm 2006, sân vận động Hàng Đẫy được đổi tên thành sân vận động Hà Nội

Sân vận động Hàng Đẫy hiện là sân nhà của Hà Nội và Viettel.

Nằm giữa làng Bích Câu và phố Hàng Đẫy cũ, sân vận động Hàng Đẫy ban đầu được xây dựng và sử dụng cho Trường thể dục Hà Nội (Hanoi's École d’éducation physique - EDEP) từ năm 1934. Sau đó được đổi tên thành Hội thể dục Bắc Kỳ (Socíeté d'éducation physique du Tonkin - SEPTO). Từ năm 1936 - 1938, sân được gọi là sân SEPTO với chỉ 400 ghế ngồi bằng gỗ và hàng rào bao quanh với diện tích gần 20m2, nhưng mặt sân rất gồ ghề, không có hệ thống thoát nước không có cả nơi ăn ở, vệ sinh cho cầu thủ, khán giả.

Sau khi Việt Minh tiếp quản Hà Nội (10/10/1954), do yêu cầu tăng cường sức khỏe cho nhân dân và phát triển phong trào TDTT, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã cho xây lại sân Hàng Đẫy với chủ trương "đẹp, tốt, rộng, đúng quy cách hiện đại". Khởi công vào ngày 16/2/1957 và khánh thành vào ngày 24/8/1958, một tiến độ thi công được xem là cực kỳ tốc độ vào thời bấy giờ, sân Hàng Đẫy mới chính thức ra đời với diện tích 21.844m2, bao bọc bởi tường cao có 14 cửa nhỏ và 3 cửa lớn, chính giữa là sân bóng đá, xung quanh có đường chạy điền kinh, có sân bóng chuyền, bóng rổ... Khán đài xây theo hình lòng chảo có 20 bậc chứa xấp xỉ 2,5 vạn người.
nhỏ|Kế hoạch xây dựng lại sân Hàng Đẫy 1957
Những con số xây dựng khi đó đã cho thấy tầm cỡ, quy mô của sân Hàng Đẫy: Xi măng 670 tấn; Gạch 1.825,50 viên; Than xỉ 2.112 tấn 600; Sắt 69 tấn 359; Vôi 292 tấn 690. Đặc biệt, công trình này gắn với nhân dân Thủ đô, khi tham gia vào việc xây dựng là 101.304 công. Riêng toàn bộ việc cấy thảm cỏ mặt sân đều do các em thiếu nhi đảm trách. Trận đấu khai sân diễn ra giữa 2 đội tuyển PhnomPenh (Campuchia) và Hải Phòng.

Đội bóng Khmer lúc ấy được giới chuyên môn đánh giá cao nhờ lối chơi có thể lực và chiến thuật mà nòng cốt là các cầu thủ Quân đội (FARK), còn tuyển Hải Phòng cũng chẳng hề kém cạnh với thủ môn Coóng; Te, Đức, Pố, Túc... Theo những tài liệu cũ, thì trận đấu này diễn ra trong 80 phút (theo luật cũ), chung cuộc đội tuyển PhnomPenh đã giành thắng lợi trước Hải Phòng, rồi sau đó thắng tiếp Tuyển Hà Nội thời đó với Tòng, Luyến, Thì, Đức, Tuất, Thịnh cũng trên sân Hàng Đẫy.

Và cũng từ đó, sân Hàng Đẫy trở thành "địa chỉ đỏ" của thể thao miền Bắc nói chung và thể thao Hà Nội nói chung. Bên cạnh các kỳ Đại hội TDTT toàn quốc, Đại hội TDTT Hà Nội... Hàng Đẫy là điểm đến hàng đầu của làng cầu Việt, từ giải bóng đá Quân đội các nước XHCN - SKDA trước đây, đến Tiger Cup 1998, thậm chí cả SEA Games 22 năm 2003 sau này dù đã có sân quốc gia Mỹ Đình.
nhỏ|273x273px|Sân Hàng Đẫy năm 2010
nhỏ|Sân Hàng Đẫy năm 2017 với bên ngoài được T&T sơn sửa lại
Hàng Đẫy cũng là đại bản doanh của nhiều đội bóng lừng danh của Thủ đô trước đây như: Công An Hà Nội, Tổng cục Đường sắt, hay kể cả Thể Công... và sau này là những Hòa Phát, Hà Nội ACB... Giai đoạn đỉnh cao, vào mùa giải 2011 Hàng Đẫy là sân nhà của 4 đội bóng chuyên nghiệp là Hà Nội T&T, Hà Nội ACB, CLB Hà Nội và Hòa Phát Hà Nội khi HN T&T đã lên ngôi vô địch mùa giải 2010 còn HN ACB giành quyền thăng hạng trên sân nhà Hàng Đẫy; Viettel đổi tên sang thành CLB Hà Nội cùng thi đấu với Hòa Phát Hà Nội. Trước đó thường xuyên sân đấu này được 3 đội bóng chuyên nghiệp đồng thời lựa chọn là sân nhà, điển hình như năm 2017 là Hà Nội FC, Viettel và Công an Nhân Dân, trong khi mùa giải 2018 là Hà Nội FC, CLB Hà Nội B (thực chất là đội U.19 Hà Nội) và Viettel.

Trong suốt lịch sử dài đến 60 năm, sân Hàng Đẫy đã nhiều lần được sửa chữa, nâng cấp nhằm hoàn thiện theo tiêu chuẩn quốc tế. Đáng kể nhất là vào thập niên 90 nhằm phục vụ cho Tiger Cup 1998 với hệ thống chiếu sáng mới hiện đại; chỉnh sửa mặt sân, thay cỏ; lắp ghế ngồi, đồng hồ điện tử, bảng điện tử; mở rộng và nâng sức chứa lên hơn 3 vạn chỗ ngồi. Năm 2017, công trình này cũng được nâng cấp lần nữa với số kinh phí hơn 10 tỷ đồng sau khi thành phố Hà Nội quyết định giao sân cho đội bóng Hà Nội T&T. Vào đầu những năm 2000, nhằm chuẩn bị cho SEA Games 22 năm 2003 tại Việt Nam, sân đấu này cùng không gian xung quanh được nâng cấp, quy hoạch lại. Tuy nhiên tới sau năm 2010 sân bắt đầu xuống cấp và đạt tới mức nghiêm trọng và nguy hiểm vào năm 2015. Năm 2017, công trình này cũng được nâng cấp lần nữa với số kinh phí hơn 10 tỷ đồng sau khi thành phố Hà Nội quyết định giao sân cho đội bóng Hà Nội T&T. Tới đầu năm 2018, tập đoàn này công bố kế hoạch đập bỏ và xây mới lại toàn bộ sân Hàng Đẫy với kinh phí lên đến 250 triệu euro (khoảng hơn 7 ngàn tỷ đồng). Tập đoàn Bouygues (Pháp) đã nhận được nhận gói thầu này và bất đầu thi công từ Quý IV/2018. Theo thiết kế, sân Hàng Đẫy mới có 4 tầng hầm, 2 tầng nổi và khán đài tạo thành quần thể văn hoá thể thao và dịch vụ, thay vì chỉ phục vụ cho thể thao như hiện tại. Sân Hàng Đẫy mới dự kiến không còn đường piste, có sức chứa 2 vạn khán giả, có mái che theo tiêu chuẩn FIFA. Đặc biệt, sân thi đấu bóng đá được đặt ở tầng nổi thứ 2, phía trên một loạt công trình dịch vụ, văn hoá như rạp chiếu phim, trung tâm tổ chức sự kiện hay hệ thống tầng hầm để xe, phục vụ cho toàn khu vực dân cư kế cận.

nhỏ|Phối cảnh sân Hàng Đẫy trong tương lai