Đồng tính luyến ái

Đồng tính luyến ái, còn gọi tắt là đồng tính, là sự hấp dẫn tình yêu, hấp dẫn tình dục hoặc việc yêu đương hay quan hệ tình dục giữa những người cùng giới tính với nhau trong hoàn cảnh nào đó hoặc một cách lâu dài. Với vai trò là một thiên hướng tình dục, đồng tính luyến ái là “một mô hình lâu dài thể hiện sự hấp dẫn về cảm xúc, tình yêu, và/hoặc tình dục” đối với những người cùng giới tính. Nó “cũng chỉ cảm giác về bản dạng của một người dựa trên những điểm hấp dẫn, những hành vi liên quan, và sự tham gia vào một cộng đồng những người khác có chung những điểm hấp dẫn đó.” 

Cùng với dị tính luyến ái và song tính luyến ái, đồng tính luyến ai là ba dạng chủ yếu của thiên hướng tình dục con người, thuộc thang liên tục dị tính - đồng tính (Thang Kinsey). Các nhà khoa học không rõ nguyên nhân chính xác của xu hướng tính dục, nhưng họ đưa ra giả thuyết rằng đó là do sự tác động qua lại phức tạp của các nhân tố di truyền, nội tiết tố và ảnh hưởng từ môi trường xã hội, và không coi đó là một lựa chọn cá nhân. Dù chưa có lý thuyết nào về nguyên nhân của xu hướng tính dục nhận được sự ủng hộ rộng rãi, các nhà khoa học nghiêng về phía các lý thuyết dựa trên cả nguyên nhân sinh học và sự ảnh hưởng từ xã hội, đặc biệt là đối với nam giới Một số người cho rằng hoạt động tình dục đồng giới là trái với tự nhiên, nhưng giới tâm lý học coi đồng tính luyến ái là một dạng biến thể trong tính dục của con người. Chưa có đủ bằng chứng khẳng định việc sử dụng các biện pháp can thiệp tâm lý có thể làm thay đổi xu hướng tính dục.

Thuật ngữ phổ biến nhất cho người đồng tính luyến ái là “người đồng tính nữ” hoặc “lét” cho nữ giới (bắt nguồn từ tiếng Anh "lesbian" /ˈlezbiən/ và thường được viết phỏng theo tiếng Anh là “les”) và “người đồng tính nam” hoặc “gay” cho nam giới (bắt nguồn từ từ tiếng Anh “gay” /ɡeɪ/), nhưng “gay” cũng thường được dùng để chỉ cả người đồng tính nam và nữ. Rất khó để ước tính chính xác tỷ lệ người đồng tính nam hoặc nữ và tỷ lệ những người có quan hệ tình cảm đồng giới hoặc đã có trải nghiệm tình dục đồng giới vì nhiều lý do, bao gồm việc nhiều người đồng tính không công khai do định kiến hoặc do phân biệt đối xử. Nhiều người đồng tính đã hoặc đang sống trong một mối quan hệ gắn kết, mặc dù phải đến những năm 2010, các hình thức điều tra dân số và thuận lợi chính trị mới tạo điều kiện thuận lợi cho việc họ được biết đến nhiều hơn và được thống kê chính thức.

Đồng tính luyến ái đã từng được ủng hộ cũng như lên án trong suốt quá trình phát triển nhân loại được lịch sử ghi lại, tùy thuộc vào hình thức của nó và nền văn hóa mà nó diễn ra. Từ cuối thế kỷ XX đã có một phong trào trên phạm vi toàn cầu theo xu hướng tăng khả năng bộc lộ, công khai thiên hướng tình dục bản thân ở người đồng tính, công nhận các quyền lợi về nhân thân, quyền nhận con nuôi và làm cha mẹ, các quyền liên quan đến việc làm, phục vụ trong quân đội, tiếp cận bình đẳng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, chống bắt giữ/tra tấn và sự ra đời của luật chống bắt nạt để bảo vệ trẻ vị thành niên đồng tính.

Ngoài những người đồng tính bẩm sinh, còn có những người có hành vi đồng tính nhưng không phải do bẩm sinh mà là do ảnh hưởng từ môi trường xã hội, bạn bè, sách truyện, phim ảnh... Một số thuật ngữ chỉ xu hướng này có thể là "đồng tính giả" hay "đồng tính tâm lý".