William McKinley

William McKinley, Jr. (29 tháng 1 năm 1843 - 14 tháng 9 năm 1901) là Tổng thống thứ 25 của Hoa Kỳ tại nhiệm từ năm 1897 cho đến khi ông bị ám sát vào năm 1901. Trong nhiệm kỳ của mình, Tổng thống McKinley đã dẫn dắt nước Mỹ giành thắng lợi trong Chiến tranh Tây Ban Nha-Hoa Kỳ, tăng mức thuế quan bảo hộ để khuyến khích nền công nghiệp Hoa Kỳ, và mở rộng chính sách tiền tệ bằng cách giữ hệ thống kim bản vị thay vì sử dụng bạc tự do.

McKinley là quân nhân cuối cùng của cuộc Nội chiến Hoa Kỳ được bầu làm Tổng thống. Ngoài ra, ông cũng là vị Tổng thống duy nhất tham gia cuộc Nội chiến với tư cách một Binh nhì, cấp bậc thấp nhất, của lực lượng Liên bang miền Bắc. Tuy nhiên, ông đã được phong hàm Thiếu tá khi chiến tranh kết thúc. Sau cuộc Nội chiến, ông hành nghề luật ở thành phố Canton, Ohio và kết hôn với Ida Saxton. Năm 1876, ông được bầu làm dân biểu ở Hạ viện Hoa Kỳ và trở thành một chuyên gia của Đảng Cộng hòa trong vấn đề mức thuế bảo hộ, điều mà ông tin rằng sẽ mang đến sự thịnh vượng cho đất nước. Do Đạo luật Thuế McKinley ban hành năm 1890 của ông đã gây nên nhiều cuộc tranh cãi, cộng với việc Đảng Dân chủ được quyền phân chia lại các quận Quốc hội tại Ohio để phục vụ lợi ích của họ (tiếng Anh: gerrymandering), McKinley, môt thành viên Đảng Cộng hòa, đã phải rời Hạ viện sau cuộc bầu cử dân biểu năm 1890. Ông được bầu làm Thống đốc Ohio vào năm 1891 và tái đắc cử năm 1893. Trong thời gian này, các chính sách của ông ban hành đều bảo đảm cân bằng quyền lợi cho cả doanh nghiệp và người lao động. Với sự giúp đỡ của cố vấn thân cận Mark Hanna, ông đã được Đảng Cộng hòa đề cử trở thành ứng viên Tổng thống trong cuộc bầu cử năm 1896 - thời kỳ Hoa Kỳ đang phải trải qua một cuộc suy thoái kinh tế nghiêm trọng. Ông đã đánh bại đối thủ đến từ Đảng Dân chủ là William Jennings Bryan sau khi thi hành chiến dịch trước sân nhà (tiếng Anh: front porch campaign) - McKinley sẽ phát biểu trước những người ủng hộ ông ngay tại nhà hoặc một địa điểm nào đó gần nhà. Tại những buổi phát biểu này, McKinley đã nêu rõ quan điểm của mình là ủng hộ sử dụng đồng đô la vàng như một đồng tiền mạnh (trừ khi bị thay đổi bởi quốc tế) và hứa rằng tăng thuế sẽ giúp hồi phục sự thịnh vượng của đất nước.

Chính quyền Tổng thống McKinley đã mang đến một sự phát triển nhanh chóng và mạnh mẽ về mặt kinh tế. McKinley ủng hộ Đạo luật Thuế Dingley ban hành năm 1897 nhằm bảo vệ các doanh nghiệp sản xuất và công nhân nhà máy khỏi các đối thủ từ nước ngoài. Đồng thời, năm 1900, ông đã bảo đảm việc Đạo luật Bản vị vàng được thông qua. McKinley đã hi vọng rằng ông có thể thuyết phục được Tây Ban Nha có thể trao quyền độc lập cho Cuba một cách hòa bình. Tuy nhiên, khi cuộc đàm phán thất bại, ông là người đã dẫn nước Mỹ đến cuộc chiến tranh Tây Ban Nha-Hoa Kỳ năm 1898. Dưới sự lãnh đạo của McKinley, nước Mỹ đã giành được chiến thắng nhanh chóng. Sau đó, theo như một phần của Hiệp định Paris năm 1898, Tây Ban Nha phải giao cho Hoa Kỳ các thuộc địa của mình ở hải ngoại như Puerto Rico, Guam, và Phillippines. Đồng thời, Cuba cũng được trao quyền độc lập, nhưng thời gian đó, phải ở dưới sự quản lý của Quân đội Hoa Kỳ. Cũng trong năm 1898, Cộng hòa Hawaii sáp nhập và trở thành một phần của lãnh thổ Hoa Kỳ.

Các nhà sử học đánh giá rằng chiến thắng của McKinley trong cuộc bầu cử năm 1896 là một cuộc bầu cử tái tổ chức (tiếng Anh: realigning election) đã đánh dấu sự kết thúc của giai đoạn ba của hệ thống đảng phái chính trị thời kỳ hậu Nội chiến bằng cách mở lối cho Đảng Cộng hòa chiếm ưu thế ở giai đoạn bốn của hệ thống đảng phái chính trị và dẫn đến Thời kỳ tiến bộ. McKinley đánh bại Bryan một lần nữa trong cuộc bầu cử năm 1900 do tập trung vào các vấn đề như chủ nghĩa đế quốc, bảo hộ mậu dịch, và hệ thống bạc tự do. Các di sản thời Tổng thống của McKinley bất ngờ bị cắt đứt khi vào năm 1901, ông bị ám sát bởi Leon Czolgosz - một F2 (thế hệ thứ hai) trong gia đình người Mỹ gốc Ba Lan và theo chủ nghĩa vô chính phủ. McKinley qua đời 8 ngày sau sự kiện ám sát, và Phó Tổng thống lúc bấy giờ là Theodore Roosevelt đã lên kế nhiệm vị trí của McKinley. Với vai trò là một nhà cải cách của chủ nghĩa can thiệp (tiếng Anh: interventionism) và là một người đứng về phía các doanh nghiệp, chính quyền của McKinley được các nhà sử học đánh giá trên mức trung bình trong bảng xếp hạng các Tổng thống. Tuy nhiên, về sau, chính quyền Roosevelt đã làm lu mờ các nhận thức tích cực của người dân Mỹ về McKinkey.