Χαμάς

Η Χαμάς (αραβικά: حركة حماس, ακρωνύμιο του حركة المقاومة الاسلامية ή "Harakat al-Muqāwama al-Islāmiyya" ή «Ισλαμικό Κίνημα Αντίστασης») είναι μία παλαιστινιακή σουνιτική παραστρατιωτική οργάνωση και πολιτικό κόμμα που κατέχει σήμερα την πλειοψηφία των εδρών του εκλεγμένου νομοθετικού συμβουλίου στην Παλαιστινιακή Εθνική Αρχή.

Η Χαμάς ιδρύθηκε το 1987 από τον Σεΐχη Αχμέντ Γιασίν και τον Μοχάμεντ Ταχά της Παλαιστινιακής πτέρυγας της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, κατά την έναρξη της πρώτης Ιντιφάντα με βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας και άλλες επιθέσεις κατά ισραηλινών αμάχων και των δυνάμεων ασφαλείας.

Η Χαμάς έχει επίσης εκτεταμένα κοινωνικά προγράμματα και έχει αποκτήσει δημοτικότητα στην παλαιστινιακή κοινωνία με τη δημιουργία νοσοκομείων, εκπαιδευτικών συστημάτων, βιβλιοθηκών και άλλων υπηρεσιών σε όλη τη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας. Η διακήρυξη της Χαμάς κάνει έκκληση για την καταστροφή του Κράτους του Ισραήλ και την αντικατάστασή του με ένα παλαιστινιακό ισλαμικό κράτος στην περιοχή που είναι τώρα το Ισραήλ, τη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας. Η Χαμάς περιγράφει τη σύγκρουση με το Ισραήλ ως πολιτική και όχι θρησκευτική ή αντισημιτική. Ωστόσο, η ιδρυτική της διακήρυξη, συγγράμματα, και πολλές από τις δημόσιες δηλώσεις αντικατοπτρίζουν την επίδραση αντισημιτικών θεωριών συνωμοσίας.

Η πολιτική πτέρυγα της Χαμάς κέρδισε πολλές τοπικές εκλογές στη Γάζα, την Καλκίλια, και την Ναμπλούς. Τον Ιανουάριο του 2006, η Χαμάς πήρε μια νίκη έκπληξη στις παλαιστινιακές βουλευτικές εκλογές, λαμβάνοντας 76 από τις 132 έδρες στη βουλή, ενώ η κυβερνούσα Φατάχ πήρε 43. Η διακήρυξη της Χαμάς αναφέρει: "Δεν υπάρχει λύση για το παλαιστινιακό ζήτημα εκτός μέσω της Τζιχάντ", και αυτή η στάση έχει βρει ένα δεκτικό ακροατήριο μεταξύ των Παλαιστινίων· πολλοί αντιλαμβάνονται την προηγούμενη κυβέρνηση της Φατάχ ως διεφθαρμένη και αναποτελεσματική, και οι υποστηρικτές της Χαμάς την θεωρούν ως κίνημα «ένοπλης αντίστασης» για την υπεράσπιση των Παλαιστινίων από την ισραηλινή κατοχή των παλαιστινιακών εδαφών. Ωστόσο, μετά την εκλογική νίκη της Χαμάς, έχει επέλθει ιδιαίτερα άγρια διαμάχη μεταξύ της Χαμάς και της Φατάχ, που οδηγεί σε πολλούς θανάτους παλαιστινίων.

Μετά τη Μάχη για τη Γάζα τον Ιούνιο του 2007, εκλεγμένοι αξιωματούχοι της Χαμάς εκδιώχθηκαν από τις θέσεις τους στην κυβέρνηση στην Παλαιστινιακή Εθνική Αρχή στη Δυτική Όχθη, και αντικαταστάθηκαν από αντιπάλους της Φατάχ και ανεξάρτητους, μια δράση που πολλοί Παλαιστίνιοι και άλλοι εμπειρογνώμονες θεώρησαν παράνομη. Στις 18 Ιουνίου 2007, ο παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς (Φατάχ) εξέδωσε ένα διάταγμα που έθεσε εκτός νόμου την στρατιωτική και εκτελεστική δύναμη της Χαμάς.

Η Χαμάς αναφέρεται ως τρομοκρατική οργάνωση από τον Καναδά, την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ισραήλ, την Ιαπωνία, και τις Ηνωμένες Πολιτείες, και απαγορεύεται στην Ιορδανία. Η Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο περιλαμβάνουν μόνο την στρατιωτική πτέρυγα της Χαμάς, τις Ταξιαρχίες Izz ad-Din al-Qassam, ως τρομοκρατική οργάνωση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν εφαρμόσει περιοριστικά μέτρα κατά της Χαμάς σε διεθνές επίπεδο.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, η Χαμάς χρηματοδοτείται από τη Σαουδική Αραβία, το Ιράν, την Τουρκία, την παλαιστινιακή ομογένεια, και ιδιώτες ευεργέτες σε άλλα αραβικά κράτη.

Τον Μάιο του 2017, ανέλαβε επίσημα αρχηγός της Χαμάς, ο Ισμαήλ Χανίγια.