Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας

Η Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας (ΛΔΠ, πολωνικά: "Polska Rzeczpospolita Ludowa", PRL) ήταν χώρα στην Κεντρική Ευρώπη που υπήρχε από το 1947 έως το 1989 και η προκάτοχος της σύγχρονης Δημοκρατίας της Πολωνίας. Με πληθυσμό περίπου 37,9 εκατομμυρίων κατοίκων κοντά στο τέλος της ύπαρξής της, ήταν η δεύτερη πιο πυκνοκατοικημένη κομμουνιστική χώρα του Ανατολικού Μπλοκ στην Ευρώπη. Η επιβολή μιας ενιαίας Μαρξιστικής-Λενινιστικής κυβέρνησης μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν επίσης ένα από τα κύρια συμβαλλόμενα μέρη της συμμαχίας του Συμφώνου της Βαρσοβίας. Η μεγαλύτερη πόλη και επίσημη πρωτεύουσα από το 1947 ήταν η Βαρσοβία, ακολουθούμενη από τη βιομηχανική πόλη του Λοτζ και την πολιτιστική πόλη της Κρακοβίας. Η χώρα συνόρευε με τη Βαλτική Θάλασσα στα βόρεια, τη Σοβιετική Ένωση στα ανατολικά, την Τσεχοσλοβακία στα νότια και την Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας στα δυτικά.

Μεταξύ 1952 και 1989, η Πολωνία διοικούνταν από μια κομμουνιστική διοίκηση που εγκαταστάθηκε μετά την κατάληψη του εδάφους της από τον Κόκκινο Στρατό από τη γερμανική κατοχή στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το επίσημο όνομα του κράτους ήταν «Δημοκρατία της Πολωνίας» ("Rzeczpospolita Polska") μεταξύ 1947 και 1952 σύμφωνα με το προσωρινό Μικρό Σύνταγμα του 1947. Το όνομα «Λαϊκή Δημοκρατία» εισήχθη και ορίστηκε από το Σύνταγμα του 1952. Όπως και άλλες χώρες του Ανατολικού Μπλοκ (Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας, Τσεχοσλοβακική Σοσιαλιστική Δημοκρατία, Λαϊκή Δημοκρατία της Ουγγαρίας, Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ρουμανίας, Λαϊκή Δημοκρατία της Βουλγαρίας και Λαϊκή Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Αλβανίας), η Πολωνία θεωρούταν ως κράτος-δορυφόρος στη σοβιετική σφαίρα επιρροής, αλλά δεν ήταν ποτέ μέρος της Σοβιετικής Ένωσης.

Η Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας ήταν ένα μονοκομματικό κράτος που χαρακτηριζόταν από συνεχείς εσωτερικούς αγώνες για τη δημοκρατία. Το Πολωνικό Κόμμα Ενωμένων Εργατών έγινε η κυρίαρχη πολιτική παράταξη, κάνοντας επίσημα την Πολωνία ένα σοσιαλιστικό κράτος, αλλά με πιο φιλελεύθερες πολιτικές από άλλα κράτη του Ανατολικού Μπλοκ. Καθ΄ όλη την ύπαρξή της, οι οικονομικές δυσκολίες και οι κοινωνικές αναταραχές ήταν κοινές σχεδόν κάθε δεκαετία. Το έθνος χωρίστηκε μεταξύ εκείνων που υποστήριξαν το κόμμα, εκείνων που ήταν αντίθετοι σε αυτό και εκείνων που αρνήθηκαν να ασκήσουν πολιτική δραστηριότητα. Παρ΄ όλα αυτά, ορισμένα πρωτοποριακά επιτεύγματα καθιερώθηκαν κατά τη διάρκεια της Λαϊκής Δημοκρατίας, όπως βελτιωμένες συνθήκες διαβίωσης, ταχεία εκβιομηχάνιση, αστικοποίηση και πρόσβαση σε δωρεάν υγειονομική περίθαλψη και εκπαίδευση. Το ποσοστό γεννήσεων ήταν υψηλό και ο πληθυσμός σχεδόν διπλασιάστηκε μεταξύ 1947 και 1989. Το πιο επιτυχημένο επίτευγμα του κόμματος, ωστόσο, ήταν η ανοικοδόμηση της κατεστραμμένης Βαρσοβίας μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και η πλήρης εξάλειψη του αναλφαβητισμού.

Ο Πολωνικός Λαϊκός Στρατός ήταν το κύριο παρακλάδι των Ενόπλων Δυνάμεων, αν και οι μονάδες του Σοβιετικού Στρατού ήταν επίσης τοποθετημένες στην Πολωνία όπως και σε όλες τις άλλες χώρες του Συμφώνου της Βαρσοβίας. Το Υπουργείο Δημόσιας Ασφάλειας ήταν επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών που λειτουργούσε ως μυστική αστυνομία, παρόμοια με την ανατολικογερμανική Στάζι και τη σοβιετική Κα Γκε Μπε. Η επίσημη αστυνομική οργάνωση, υπεύθυνη για την υποτιθέμενη διατήρηση της ειρήνης και τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων, μετονομάστηκε σε Πολιτοφυλακή ("Milicja Obywatelska"). Τα ελίτ στρατεύματα της Πολιτοφυλακής, ZOMO, διέπραξαν σοβαρά εγκλήματα για να διατηρήσουν τους κομμουνιστές στην εξουσία, συμπεριλαμβανομένης της σκληρής μεταχείρισης διαδηλωτών, της σύλληψης ηγετών της αντιπολίτευσης και σε ακραίες περιπτώσεις δολοφονίας, με τουλάχιστον 22.000 ανθρώπους να σκοτώνονται από το καθεστώς κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας του. Ως αποτέλεσμα, η Πολωνία είχε υψηλό ποσοστό φυλάκισης, αλλά ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά εγκληματικότητας στον κόσμο.