Γιοάχιμ Γιούτεβελ

Ο Γιοάχιμ Γιούτεβελ (ολλανδικά: Joachim Anthoniszoon Wtewael (IPA-nl|ˈyːtəʋaːl, ορισμένες φορές αναγράφεται και ως Uytewael, 1566 - 1 Αυγούστου 1638) ήταν μανιεριστής Ολλανδός ζωγράφος, σχεδιαστής, ιδιαίτερα επιτυχημένος έμπορος λινού και δημοτικός σύμβουλος στην πόλη της Ουτρέχτης.

Ο Γιούτεβελ ήταν μια από τις ηγετικές μορφές του "Μανιερισμού του Βορρά", ενώ το ξεχωριστό και ελκυστικό του ύφος παρέμεινε κατά μέγα μέρος αναλλοίωτο από τις νατουραλιστικές εξελίξεις που συνέβαιναν γύρω του. Παράλληλα "χαρακτηριζόταν από αριστουργηματικά σχεδιασμένες, άμεμπτες μορφές, συχνά τοποθετημένες σε ιδιότροπες στάσεις". Ο Γιούτεβελ εκπαιδεύτηκε στο μανιεριστικό ύφος του Χάαρλεμ και παρέμεινε πιστός σε αυτό, παρά το ότι εργάστηκε κατά την περίοδο της ζωγραφικής της "Χρυσής ολλανδικής εποχής".

Συνολικά κατέλειπε περίπου 100 πίνακες καθώς και σχέδια και ορισμένες υαλογραφίες που σχεδίασε. Ζωγράφισε ένα μείγμα από μεγάλους πίνακες σε καμβά και μικρούς πίνακες σε πλάκες χαλκού, και μάλιστα περισσότερους σε αριθμό και τυπικά είναι οι πλέον ξεχωριστοί. Έχει επίσης ζωγραφίσει και μερικούς πίνακες μεσαίου μεγέθους σε πάνελ. Σε όλους αυτούς τους πίνακες, ανεξαρτήτως μεγέθους, έχει απεικονίσει ένα μείγμα συμβατικών θρησκευτικών θεμάτων και μυθολογικών θεμάτων, ενώ τα μυθολογικά θέματα έχουν έντονο το ερωτικό στοιχείο. Ειδικότερα στα έργα του σε χαλκό επιστρέφει στα ίδια θέματα σε διαφορετικούς πίνακες, αλλάζοντας όμως τη σύνθεσή τους. Η "Προσκύνηση των Βοσκών", "Η Αφροδίτη και ο Άρης αιφνιδιάζονται από τον Ήφαιστο" και "Η γιορτή των Θεών", καθώς και οι γαμήλιες γιορτές Έρωτα και Ψυχής, Πηλέα και Θέτιδας, το τελευταίο συχνά να συνδυάζεται με την "Κρίση του Πάρι" και τον "Λωτ και τις θυγατέρες του" είναι μερικά παραδείγματα των αγαπημένων του θεμάτων. Τα πρώτα τα ζωγράφισε σε όλα τα μεγέθη. Συχνά οι μεγάλοι του πίνακες απεικονίζουν λίγες μόνον μορφές, αλλά οι μικρού και μεσαίου μεγέθους είναι πολυπληθείς συνθέσεις, με τις μυθολογικές απεικονίσεις να περιέχουν πολλά γυμνά. Σε ορισμένα έργα του αναβίωσε θέματα με σκηνές της κουζίνας του Πίτερ Άρτσεν, που ζωγραφίστηκαν μισόν αιώνα πριν. Σύμφωνα με τον Αμερικανό ιστορικό τέχνης και διευθυντή των Μουσείων Τέχνης του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ Σέυμουρ Σλάιβ (Seymour Slive) "Όταν είναι καλά διατηρημένοι, οι μικροί αυτοί πίνακες λάμπουν σαν πετράδια".

Ως έμπορος λινού, για την κατασκευή υφασμάτων και καμβά, ήταν πολύ εύπορος. Στη δραστηριότητα αυτή αναμφίβολα ανάλωνε πολύ από τον χρόνο του, αλλά ήταν εξίσου διάσημος ζωγράφος στην εποχή του, με τη φήμη του να φθάνει ως την Πράγα, όπου ο αυτοκράτορας Ροδόλφος Β΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας αγόρασε τον πίνακά του "Η Χρυσή Εποχή" (σήμερα στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης στη Νέα Υόρκη).

Η μεγάλη του κατοικία, σε ένα από τα κεντρικά κανάλια της Ουτρέχτης, υπάρχει ακόμη, αν και ανακατασκευασμένη, καθώς και τα οικογενειακά πορτρέτα, ενώ το Μουσείο της Ουτρέχτης διαθέτει δύο πολύ εκλεπτυσμένα αντικείμενα της επίπλωσής του. Απέκτησε αρκετά παιδιά και φαίνεται ότι σταμάτησε να ασχολείται με τη ζωγραφική κατά την τελευταία δεκαετία της ζωής του, πιθανόν λόγω της ασθενείας και του θανάτου της συζύγου του. Όπως και ο αδελφός του, ήταν δημοτικός σύμβουλος της Ουτρέχτης και ως μέλος της Αναμορφωμένης Ολλανδικής Εκκλησίας, αναμίχθηκε στις διαμάχες με τους "Remonstrants" (κατά λέξη "διαμαρτυρόμενους", οπαδούς του Γιάκομπους Αρμίνιους).

Το πιο γνωστό έργο του και μάλλον και το μεγαλύτερο σε διαστάσεις είναι "Ο Περσέας και η Ανδρομέδα", με τις μορφές σε πραγματικές διαστάσεις, που βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου. Η δημιουργία των υψηλής τελειότητας μικρών πινάκων δεν ήταν και πολύ προσοδοφόρα, αλλά δεν του έλειπαν τα χρήματα: Η προσωπική του ευχαρίστηση και η φήμη ήταν, κατά πάσα βεβαιότητα, τα βασικά του κίνητρα. Η εγγονή του κατείχε ακόμη 30 πίνακές του το 1669.

Ανακλώντας την αύξηση ενδιαφέροντος για την τέχνη του Γιούτεβελ κατά τις τελευταίες δεκαετίες, διοργανώθηκε έκθεση με αποκλειστικό θέμα τα έργα του, κατά το 2015-16 στην Ουτρέχτη, την Ουάσιγκτον και το Χιούστον του Τέξας, η οποία επιλεγόταν "Ευχαρίστηση και Ευσέβεια: Η Τέχνη του Γιοάχιμ Γιούτεβελ (1566-1638)" ("Pleasure and Piety: The Art of Joachim Wtewael (1566–1638)".