Σάντουκ Ρούιτ

Ο Σάντουκ Ρούιτ (νεπ. सन्दुक रूइत, "Sanduk Ruit", γεννήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 1954) είναι χειρουργός οφθαλμίατρος από το Νεπάλ, που έχει αποκαταστήσει την όραση σε περισσότερους από 130.000 ανθρώπους στην Αφρική και την Ασία με εγχειρήσεις καταρράκτη μικρής τομής. Για την πραγματοποίηση για πρώτη φορά μεγάλου αριθμού ποιοτικών εγχειρήσεων καταρράκτη στη φτωχότερη κατηγορία ανθρώπων παγκοσμίως, ο Ρούιτ έχει αποκληθεί «Θεός της Οράσεως».

Ο Σάντουκ Ρούιτ γεννήθηκε στο μικρό χωριό Ολανγκτσούν-Γκολά, σε υψόμετρο 3.350 μέτρων, κοντά στα σύνορα Νεπάλ-Θιβέτ. Οι γονείς του ήταν αναλφάβητοι αγρότες και το χωριό δεν είχε σχολείο, ούτε κέντρο υγείας. Ο Σάντουκ είχε τρία αδέλφια, αλλά και τα τρία πέθαναν από αρρώστιες προτού ενηλικιωθούν. Ιδιαίτερα, όπως έχει αναφέρει ο ίδιος σε πολλές συνεντεύξεις, τον «σημάδεψε» ο θάνατος της αδελφής του Γιάνγκλα σε ηλικία 15 ετών από φυματίωση, γεγονός που τον οδήγησε στην απόφαση να γίνει γιατρός και να εργασθεί για τους φτωχούς, που δεν θα είχαν διαφορετικά πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Βέβαια το κοντινότερο γυμνάσιο ήταν στην πόλη Ντάρτζηλιν, ένδεκα ημέρες πεζοπορία από το χωριό τους (άλλο μέσο συγκοινωνίας δεν υπήρχε τότε), αλλά ο πατέρας του έθεσε ως πρώτη προτεραιότητα τις σπουδές του και τον έστειλε εκεί. Συνέχισε να τον στηρίζει μέχρι που ο Σάντουκ τελείωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στο λύκειο Βανασθάλι Βιντγιασράμ του Κατμαντού. Στη συνέχεια ο Σάντουκ σπούδασε ιατρική στην Ινδία (στο Λάκναου και στο Δελχί) και κατόπιν μετεκπαιδεύθηκε στην Ολλανδία και ιδίως στην Αυστραλία, όπου ο καθηγητής Φρεντ Χόλοουζ τον καθοδήγησε στην οφθαλμολογία.

Οι Ρούιτ και Χόλοουζ ανέπτυξαν το 1986 τη χρήση φθηνών ενδοφακών (φακών που αντικαθιστούν τον φυσικό φακό μέσα στο μάτι), ώστε να εισαγάγουν τη χειρουργική καταρράκτη μικρής τομής στις φτωχές χώρες. Ωστόσο, οι ενδοφακοί παρέμεναν υπερβολικά ακριβοί για πολλούς ασθενείς με καταρράκτη. Συνακόλουθα, το 1995 ο Ρούιτ εφεύρε έναν νέο ενδοφακό, που μπορούσε να παραχθεί πολύ φθηνότερα και ήδη το 2010 η χρήση του είχε επεκταθεί σε περισσότερες από 60 χώρες. Η μέθοδος του Ρούιτ διδάσκεται σήμερα και στις ιατρικές σχολές των ΗΠΑ. Παρά το ότι είναι κατά πολύ φθηνότεροι, οι φακοί του Ρούιτ έχουν το ίδιο ποσοστό επιτυχίας με τους άλλους: 98% στο πρώτο εξάμηνο.

Το 1994 ο Ρούιτ ίδρυσε μαζί με άλλους το Ινστιτούτο Οφθαλμολογίας Τιλγκάνγκα στο Νεπάλ, ένα εξαιρετικά δύσκολο κατόρθωμα. Αυτό όχι μόνο παρέχει δωρεάν θεραπεία σε όσους δεν έχουν χρήματα να την πληρώσουν, αλλά και κατασκευάζει υψηλής ποιότητας ενδοφακούς, με εξαιρετικά μικρό κόστος (περίπου 4 ευρώ τον ένα) εξαιτίας της νέας μεθόδου. Με τον τρόπο αυτό οι ποιοτικές εγχειρήσεις καταρράκτη έγιναν προσβάσιμες και στους φτωχότερους ανθρώπους.

Ο Ρούιτ τιμήθηκε το 2006 με το υψηλού κύρους Βραβείο Ραμόν Μαγκσαϋσάυ για την Ειρήνη και τη Διεθνή Κατανόηση, θεωρούμενο το «Νόμπελ Ειρήνης της Ασίας», με αιτιολογικό "«την τοποθέτηση του Νεπάλ στην παγκόσμια πρωτοπορία της αναπτύξεως ασφαλών, αποτελεσματικών και οικονομικών επεμβάσεων καταρράκτη, που έδωσαν τη δυνατότητα σε αχρείαστα τυφλούς ακόμα και στις φτωχότερες χώρες να δουν και πάλι.»"

Το 2018 το Ινδικό κράτος τίμησε τον Ρούιτ με το μετάλλιο Πάντμα Σρι για "«την καινοτομία [του] της δεκαετίας του 1980, [που] οδήγησε σε μείωση κατά 90% το κόστος της οφθαλμολογικής εγχειρήσεως καταρράκτη και παρέχει φθηνούς φακούς σε περισσότερες από τριάντα χώρες»". Εξάλλου, ο αστεροειδής 83362 Σαντουκρούιτ (Sandukruit), που ανακαλύφθηκε το 2001, ονομάσθηκε έτσι προς τιμή του Σάντουκ Ρούιτ.

Η βιογραφία του υπό τον τίτλο "Ο ξυπόλητος χειρουργός" ("The Barefoot Surgeon") από τον Αυστραλιανό συγγραφέα Άλι Γκρίπερ (Ali Gripper) κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 2018 στην αγγλική και το 2019 στη νεπαλική γλώσσα.

Ο Σάντουκ Ρούιτ είναι έγγαμος με τη νοσοκόμα Νάντα από το 1987.