Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία

Η Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία (Росси́йская Сове́тская Федерати́вная Социалисти́ческая Респу́блика - РСФСР, μεταγραφή: Ρασιίσκαϊα Σαβιέτσκαϊα Φεντερατίβναϊα Σατσιαλιστιτσέσκαϊα Ρεσπούμπλικα), προηγουμένως γνωστή ως Ρωσική Σοβιετική Δημοκρατία και Ρωσική Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Σοβιετική Δημοκρατία ή συντομότερα Σοβιετική Ρωσία, ανεπίσημα γνωστό ως Ρωσική Ομοσπονδία ή απλώς Ρωσία ήταν η μεγαλύτερη και πολυπληθέστερη από τις δεκαπέντε Σοβιετικές Δημοκρατίες. Μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, μετεξελίχθηκε στη σημερινή Ρωσική Ομοσπονδία. Πρωτεύουσά της ήταν η Μόσχα, που ήταν και πρωτεύουσα ολόκληρης της Σοβιετικής Ένωσης. Οι Ρώσοι αποτελούσαν την πλειοψηφία του πληθυσμού. Πρωτεύουσα ήταν η Μόσχα και οι μεγαλύτερες πόλεις πέρα από τη Μόσχα ήταν το Λένινγκραντ, το Νοβοσιμπίρσκ, το Σβέρντλοφσκ, το Γκόρκι και το Κουιμπίσεφ.

Η οικονομία της Ρωσίας έγινε βαριά βιομηχανική και παρήγαγε περίπου τα δύο τρίτα της ηλεκτρικής ενέργειας της Σοβιετικής Ένωσης. Μέχρι το 1961 είχε γίνει η τρίτη μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγός χώρα, λόγω των νέων ανακαλύψεων στην περιοχή Βόλγα-Ουραλίων και στη Σιβηρία, υπολειπόμενη μόνο των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σαουδικής Αραβίας. Το 1974 υπήρχαν 475 ιδρύματα ανώτερης εκπαίδευσης στη δημοκρατία, που παρέδιδαν μαθήματα σε 47 γλώσσες και σε περίπου 23.941.000 φοιτητές. Ένα δίκτυο περιφερειακά οργανωμένων υπηρεσιών δημόσιας υγείας παρείχε υγειονομικές υπηρεσίες. Μετά το 1985, μέσω της πολιτικής της περεστρόικας και με την εισαγωγή μη κρατικών επιχειρήσεων όπως οι συνεταιρισμοί, η κυβέρνηση Γκορμπατσώφ φιλελευθεροποίησε μερικώς την οικονομία, η οποία ήταν στάσιμη από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 υπό τον Γενικό Γραμματέα Λεονίντ Μπρέζνιεφ.

Η Σοβιετική Ρωσία ιδρύθηκε στις 7 Νοεμβρίου 1917. Στα επίσημα ρωσικά έγγραφα της εποχής αναφέρεται ως «Ρωσική Δημοκρατία» (Российская Республика) και «Σοβιετική Δημοκρατία» (Советская Республика). Αρχικά αναγνωρίστηκε διεθνώς μόνο από την Ιρλανδία, την Εσθονία, τη Φινλανδία και τη Λιθουανία. Οι τρεις τελευταίες την αναγνώρισαν με την Συνθήκη του Τάρτου, στις 14 Οκτωβρίου και στις 2 Φεβρουαρίου του 1920.

Η Ρωσική ΣΟΣΔ έγινε ιδρυτικό μέλος της Σοβιετικής Ένωσης το 1922, πράξη που επισημοποιήθηκε από το Σοβιετικό Σύνταγμα του 1924. Μέχρι τότε ήταν ανεξάρτητο κράτος. Έγινε κυρίαρχο μέρος της Σοβιετικής Ένωσης το 1990 και οι ρωσικοί νόμοι ήταν ανώτεροι από τους Σοβιετικούς νόμους το 1990 (δήλωση κρατικής κυριαρχίας της Ρωσικής ΣΟΣΔ, 12 Ιουνίου 1990) και το 1991, τα τελευταία δύο χρόνια ύπαρξης της ΕΣΣΔ. Η Ρωσική ΣΟΣΔ αποτελούταν από δεκαέξι αυτόνομες δημοκρατίες, πέντε αυτόνομες περιφέρειες, δέκα αυτόνομους θύλακες, έξι κράι και σαράντα περιφέρειες. Στις 12 Ιουνίου 1991 έγιναν οι μόνες προεδρικές εκλογές στην ιστορία της ΡΣΟΣΔ. 

Στις 17 Απριλίου 1946 προσαρτήθηκε η Περιφέρεια Καλίνινγκραντ, το βόρειο μέρος της πρώην γερμανικής περιοχής της Ανατολικής Πρωσσίας, και έγινε μέρος της Ρωσικής ΣΟΣΔ.
Ο Νικίτα Χρουστσόφ μετέφερε την Κριμαία από την Ρωσική ΣΟΣΔ. στην Ουκρανική ΣΣΔ το 1954. 

Η Σοβιετική Ένωση διαλύθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 1991 μετά από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης από το Ανώτατο Σοβιέτ. Ο τελευταίος αρχηγός της ΡΣΟΣΔ ήταν ο Μπόρις Γέλτσιν, ο οποίος ανέλαβε την προεδρία της Ρωσίας το 1990 και συνέχισε ως πρόεδρος της χώρας μέχρι το μεσημέρι της 31ης Δεκεμβρίου 1999, όταν παρέδωσε την προεδρία στον Βλαντίμιρ Πούτιν. Η Ρωσία θεωρείται διάδοχο κράτος της Σοβιετικής Ένωσης. Μετά την διάλυση της ΕΣΣΔ, η Ρωσία δήλωσε ότι αναλαμβάνει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τις διαλυμένης Σοβιετικής κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της ιδιότητας μέλους στον ΟΗΕ και την ιδιότητα μόνιμου μέλους στο Συμβούλιο Ασφαλείας, ωστόσο αρχικά εξαίρεσε το διεθνές χρέος και τα περιουσιακά στοιχεία της ΕΣΣΔ στο εξωτερικό (ενώ επίσης τμήματα του πρώην Κόκκινου Στρατού της Σοβιετικής Ενώσεως και πυρηνικά όπλα παρέμειναν υπό την ηγεσία της ΚΑΚ ως μέρος των Ενωμένων Ενόπλων Δυνάμεων των ΚΑΚ).

Το Συνέδριο των Σοβιέτ της ΡΣΟΣΔ ψήφισε την αποχώρηση από την Σοβιετική ένωση στις 12 Δεκεμβρίου 1991 και η χώρα μετονομάστηκε σε Ρωσική Ομοσπονδία στις 25 Δεκεμβρίου. Το τελευταίο Σύνταγμα της Ρωσικής ΣΟΣΔ άρχισε να ισχύει το 1978 και τροποποιήθηκε αρκετές φορές λόγω της μετάβασης στη δημοκρατία, την οικονομία της αγοράς και την ιδιωτική ιδιοκτησία. Το Ρωσικό Σύνταγμα άρχισε να ισχύει στις 25 Δεκεμβρίου 1993 μετά από μια συνταγματική κρίση, καταργώντας τη σοβιετική μορφή διακυβέρνησης και έκανε τη Ρωσία ημιπροεδρική δημοκρατία.