Grateful Dead

Οι Grateful Dead (προφέρεται Γκρέιτφουλ Ντεντ, ελληνικά: Ευγνώμονες Νεκροί) ήταν ένα Αμερικανικό ροκ συγκρότημα που σχηματίστηκε το 1965 στο Πάλο Άλτο της Καλιφόρνια Το συγκρότημα είναι γνωστό για το εκλεκτικό στυλ του, που συνδύαζε στοιχεία από ροκ, παραδοσιακή, κάντρι, τζαζ, μπλουγράς, μπλουζ, γκόσπελ και ψυχεδελικό ροκ, για τις ζωντανές ερμηνείες μεγάλων τζαμαρισμάτων, και για την βάση αφοσιωμένων θαυμαστών, γνωστή ως "Deadheads".«"Η μουσική τους"», γράφει ο Λένι Κέι, «"πατά σε έδαφος που τα περισσότερα άλλα συγκροτήματα δεν γνωρίζουν καν ότι υπάρχει"». Αυτές οι διάφορες επιρροές ενσταλάχθηκαν σε ένα ποικίλο και ψυχεδελικό σύνολο που ανέδειξε τους Grateful Dead ως «"πρωτοπόρους Νονους στον κόσμο των συγκροτημάτων τζαμ" ». Το συγκρότημα κατατάχθηκε στο Νο. 57 από "το" περιοδικό "Rolling Stone στο" τεύχος του με τους Μεγαλύτερους Καλλιτέχνες Όλων των Εποχών. Το συγκρότημα μπήκε στην Αίθουσα Φήμης του Ροκ εντ Ρολ το 1994, και η ηχογράφηση της συναυλίας τους της 8ης Μαΐου 1977, στο Πάρτον Χωλ του Πανεπιστημίου Κορνέλ, προστέθηκε στο Εθνικό Μητρώο Ηχογραφήσεων της Βιβλιοθήκης του Αμερικανικού Κογκρέσου το 2012. Οι Grateful Dead έχουν πραγματοποιήσει πάνω από 35 εκατομμύρια πωλήσεις άλμπουμ παγκοσμίως. 

Οι Grateful Dead ιδρύθηκαν στην περιοχή του Κόλπου του Σαν Φρανσίσκο εν μέσω της ανόδου της αντικουλτούρας της δεκαετίας του 1960. Τα ιδρυτικά μέλη ήταν οι Τζέρι Γκαρσία (πρώτη κιθάρα, φωνητικά), Μπομπ Γουέιρ (ρυθμική κιθάρα, φωνητικά), Ρον Μακέρναν (πλήκτρα, φυσαρμόνικα, φωνητικά), Φιλ Λες (μπάσο, φωνητικά) και Μπιλ Κρέτζμαν (ντραμς). Τα μέλη των Grateful Dead είχαν παίξει μαζί με διάφορα συγκροτήματα του Σαν Φρανσίσκο, με συμπεριλαμβανόμενα τα Mother McCree's Uptown Jug Champions και Warlocks. Ο Λες ήταν το τελευταίο μέλος που μπήκε στους Warlocks πριν εξελιχθούν σε Grateful Dead, αντικατέστησε τoν Ντέινα Μόργκαν το Νεότερο που έπαιξε μπάσο σε μερικές εκδηλώσεις. Ο ντράμερ Μίκι Χαρτ και ο στιχουργός Ρόμπερτ Χάντερ μπήκαν το 1967. Εξαιρουμένου του Μακέρναν, ο οποίος πέθανε το 1973, και του Χαρτ, ο οποίος έκανε διάλειμμα το 1971-1974, το συγκρότημα έμεινε ενωμένο στον πυρήνα του σε όλη την 30ετή ιστορία του. Τα άλλα επίσημα μέλη του συγκροτήματος είναι ο Τομ Κονσταντέν (πλήκτρα, 1968-1970), ο Τζον Πέρι Μπάρλοου (στιχουργός, 1971-1995), ο Κιθ Γκοντσο (πλήκτρα, 1971-1979), ο Ντόνα Γκοντσο (φωνητικά, 1972-1979), ο Μπρεντ Μίντλαντ (πλήκτρα, φωνητικά, 1979-1990) και ο Βινς Ουέλνικ (πλήκτρα, φωνητικά, 1990-1995). Ο Μπρους Χόνσμπι (ακορντεόν, πιάνο, φωνητικά) ήταν μέλος στις περιοδείες του 1990-1992, καθώς και έκτακτο μέλος του συγκροτήματος περιστασιακά πριν και μετά τις συναυλίες. 

Μετά το θάνατο του Γκαρσία το 1995, τα πρώην μέλη του συγκροτήματος, μαζί με άλλους μουσικούς, περιόδευσαν ως "the Other Ones" το 1998, το 2000 και το 2002, και ως "the Dead" το 2003, το 2004 και το 2009. Το 2015, τα τέσσερα επιζώντα μέλη σηματοδότησαν την επέτειο των 50 χρόνων του συγκροτήματος με μια σειρά συναυλιών που εκλήφθηκαν ως οι τελευταίες εμφανίσεις τους μαζί. Έχουν υπάρξει, επίσης, πολλά παραρτήματα του συγκροτήματος με ένα ή περισσότερα βασικά μέλη, όπως οι Dead & Company, Furthur, Rhythm Devils, Phil Lesh & Friends, RatDog και Billy &the Kids .