[en] Introduction: primary or essential hypertension is an increase in systemic arterial pressure due to an unknown cause, which usually occurs in adult patients. Primary health care professionals should know and apply good practice recommendations that will enable them to eliminate the impact of hypertension in order to improve lifestyle and reduce risk factors for patients. Objective: know the existence of guidelines and protocols in the education of the hypertensive patient, identify the recommendations of good practices and examine the quality and content of such documents. Methodology: bibliographic review of guidelines and protocols on education of adult patients diagnosed with hypertension. The search was carried out between May and July 2017. The following inclusion criteria were used: documents of the indicated type related to essential or primary hypertension, with a hypertensive patient access section free to the full text, published in the last five years (2012-2017). Results: a total of 203 documents were located, of which only 3 met the selection criteria. The quality of the documents was low. Conclusions: The fundamental recommendations for preventing and controlling hypertensive patients with essential or primary hypertension are healthy habits (weight control, physical exercise and nutrition). Evidence of the success of the team consisting of medical staff and primary care nursing staff is recognized. In addition, the existence of abundant guides and protocols outdated or deficient in relation to the object of study is emphasized.

[gl] Introdución: a HTA primaria ou esencial é o aumento da presión arterial sistémica por causa descoñecida, que adoita manifestarse en pacientes adultos. Os profesionais sanitarios de atención primaria deben coñecer e aplicar as recomendacións de boa práctica que lles posibiliten a eliminación do impacto da HTA, co fin de mellorar o estilo de vida e reducir os factores de risco dos pacientes. Obxectivo: coñecer a existencia de guías e protocolos na educación do paciente hipertenso, identificar as recomendacións de boas prácticas e examinar a calidade e o contido de tales documentos. Metodoloxía: revisión sistemática de guías e protocolos sobre educación de pacientes adultos diagnosticados de HTA. A procura foi realizada entre os meses de maio e xullo de 2017. Utilizáronse como criterios de inclusión os seguintes: documentos do tipo indicado relacionados coa HTA esencial ou primaria, que conten cun apartado de educación do paciente hipertenso, de acceso libre ao texto completo, publicados nos últimos cinco anos (2012-2017). Resultados: foron localizados un total de 203 documentos, dos cales só 3 cumpren os criterios de selección. A calidade dos documentos foi baixa. Conclusións: as recomendacións fundamentais para previr e controlar o paciente hipertenso con HTA esencial ou primaria son hábitos saudables (control de peso, exercicio físico e nutrición). Recoñécese a evidencia do éxito do equipo formado polo persoal médico e o persoal de enfermaría de atención primaria. Saliéntase, ademais, a existencia de abundantes guías e protocolos desactualizados ou deficientes en relación co obxecto de estudo.