[en] INTRODCUTION: fibromyalgia (FM) is a pathology whose main symptom is the appearance of generalized pain, with hyperalgesia and allodynia, among others. It is estimated that in the general population the average global prevalence of FM is 2.7%, being more prevalent in women than in men. The etiopathogenesis of FM is still unclear, although it raises great scientific interest. Currently, multiple etiopathogenic hypotheses are proposed which indicate the combination and interaction of various factors. OBJECTIVE: the main objective of this literature review is to know the scientific evidence on which are the etiopathogenic hypotheses that explain the dysfunctions present in patients with FM. MATERIALS AND METHODS: the search was conducted in the Cochrane Library Plus, PubMed, Web of Science, Scopus and CINAHL databases, between the months of April and May 2021. Inclusion criteria were established: written in English and Spanish; systematic reviews, meta-analyses and narrative reviews; performed on humans; in patients diagnosed with FM; published in the last 5 years; and to investigate the etiology and dysfunctions of patients with FM. RESULTS: a total of 12 articles were selected: 3 systematic reviews, 4 systematic reviews with meta-analyses, 2 meta-analyses and 3 review articles. The most investigated etiopathogenic hypotheses were: (i) the presence of various alterations in the gray matter (2 articles); (ii) on the pathology of small fibres (2); (iii) alterations in vitamins and minerals in plasma or serum (2); (iv) alterations of the immune system (3); (v) the relationship with stressors (2); (vi) and, the relationship between various genetic factors and FM (2). CONCLUSIONS: the studies analyzed show high evidence to confirm the relationship between FM and multiple etiopathogenic hypotheses: central sensitization, dysfunctions at the peripheral level, alterations in the endocrine system, alterations in the immune system, influence of environmental stressors and genetic alterations. However, many of these lines of research are still open, so more studies are still needed to support them.

[gl] INTRODUCIÓN: a fibromialxia (FM) é unha patoloxía cuxo principal síntoma é a aparición de dor xeneralizada, con hiperalxesia e alodinia, entre outros. Estímase que na poboación xeral a prevalencia mundial media da FM é do 2,7%, sendo máis prevalecente en mulleres que en homes. A etiopatoxénese da FM aínda non está clara, aínda que suscita un gran interese científico. Actualmente expóñense múltiples hipóteses etiopatóxenas que indican a combinación e interacción de diversos factores. OBXECTIVO: O obxectivo principal desta revisión bibliográfica é coñecer a evicendia científica sobre cales son as hipótesis etiopatóxenas que explican as disfuncións presentes en pacientes con FM. MATERIAL E MÉTODOS: a procura realizouse nas bases de datos Cochrane Library Plus, PubMed, Web of Science, Scopus e CINAHL, entre os meses de abril e maio de 2021. Como criterios de inclusión establecéronse: escritos en inglés e español; revisións sistemáticas, metaanálisis, revisión narrativas; realizados en humanos; realizados en pacientes diagnosticados de FM; publicados nos últimos 5 anos; e que investigasen a etioloxía e disfuncións dos pacientes con FM. RESULTADOS: seleccionáronse un total de 12 artigos: 3 revisións sistemáticas, 4 revisións sistemáticas con metaanálisis, 2 metaanálisis e 3 artigos de revisión. As hipóteses etiopatóxenas máis investigadas foron: (i) a presenza de diversas alteracións na materia gris (2 artigos); (ii) sobre a patoloxía de fibras pequenas (2); (iii) as alteracións en vitaminas e minerais en plasma ou soro (2); (iv) alteracións do sistema inmune (3); (v) a relación con factores de estrés (2); (vi) e, a relación entre diversos factores xenéticos e a FM (2). CONCLUSIÓNS: os estudos analizados mostran evidencia alta para confirmar a relación entre a FM e as múltiples hipóteses etiopatóxenas: sensibilización central, disfuncións a nivel periférico, alteracións no sistema endocrino, alteracións no sistema inmune, influencia dos factores de estrés ambiental e alteracións xenéticas. Con todo, moitas destas liñas de investigación seguen abertas, polo que seguen sendo necesarios máis estudos que as apoien.