[en] In Spain the housing refurbishment hasn't reached the 25% respect new construction, even though more than the half of the house has been built before 1980. Besides, the construction environmental impact is one of the highest between all the industrial activities due to the high consumption of resources (raw materials) and the generation of low value waste in the construction and demolition stage. The way to reduce the sector set environmental impact is to intervene in the built park, optimising the resources and the waste generation. Actually, the refurbishments principal objective use to be reducing the energy consumption of the houses. However, the refurbishment of the housing state should not be limited to just energetic considerations, but ought to consider also architectural, functional and technical aspects. The introduction of a new refurbishment model is considerate necessary, focused in providing and optimising the habitability of the housing state and in reducing the environmental impact, by optimization the resources and the waste generation. The adaptability introduction involve understanding the building as a system in constant technical and functional evolution, being able to incorporate changes or to be upgraded, tailoring to the society and their needs evolution in time. The introduction of a new refurbishment model require the observation of the actually generalised model and the exploration of refurbishment with a special interest, due to the solution peculiarity in regard to the widespread model. In this way, a sample composed by 42 singular refurbishment done in Europe case studies is developed. The objective is to identify which interventions are viable actually, but, on the contrary, are not being considerate in the generalised refurbishment model. The knowledge of the theory linked to the concept objet to be incorporated in the refurbishment is also needed. This learning is elaborated by studying the principal theories that link together the adaptability with the residential building: Open Building, Flexible Housing and Design for Disassembly. The Open Buildings theory recognizes the change like a reality in a built environment, the Flexible Housing theory studies the different ways of achieving a flexible house and, for last, the Design for Disassembly theory seek to manage the end of life of the building materials to reduce the raw materials consumption trough the reuse and/or the recycle. The analysis of the singular refurbishment case study sample and the theoretical study of the adaptability in the residential buildings leads to proposal of the new guidelines that should take into consideration the model of refurbishment proposed and their viability, based on the sample.

[eu] LABURPENA. Espainian, eraikinen birgaitze lanak eraikuntza berrien aldean %25era ere ez dira iristen, nahiz eta etxebizitzen erdiak 1980. urtearen aurretik eraikiak izan diren. Gainera, jarduera industrial guztien artean, eraikuntza da ingurumenean eragin handienetakoa duena, bai eraikuntza prozesuan kontsumitutako baliabide kopuru handiagatik (lehengaiak), baita eraikuntza eta eraisketa prozesuetan sortutako hondakinengatik eta hauen balio baxuagatik. Sektoreak gaur egun duen ingurumen-inpaktu hau murrizteko, eraikitako higiezinetan esku hartu beharra dago, xahututako baliabideak eta hondakinen sorrera optimizatze aldera. Gaur egungo birgaitze lanen helburu nagusia etxebizitzen kontsumo energetikoa murriztea da. Dena den, etxebizitzen birgaitze lanek ez lituzkete faktore energetikoak soilik kontutan izan behar. Horiez gain, aspektu arkitektoniko, funtzional eta teknikoak ere barneratu beharko lituzkete. Hala, ezinbestekoa da birgaitze eredu berri baterantz abiatzea, kontzeptu berri gisa moldakortasuna barneratuko duena; alde batetik, gaur egun eraikiak dauden etxebizitzak mantendu eta optimizatu ahal izateko, eta, bestetik, ingurumen-inpaktua murrizteko. Moldakortasunaren kontzeptuak gaur egungo eraikinarekiko ikuspegia aldaraziko du, eraikina garapen tekniko eta funtzional etengabea duen sistema gisa ulertzera eramango gaituelako; etxebizitzak aldaketak eta hobekuntzak jasateko gaitasuna izan beharko du eta gizartearen behar aldakorrei egokitzeko ahalmena izan. Baina birgaitze eredu berri bat ezartzeak, lehenik, egungo eredu zabalduaren inguruko hausnarketa behar du, eta, bigarrenik, Europa mailan burututako birgaitzeen artean soluzio bereziak izan dituzten kasuen analisia. Analisi horretatik Europan burututako interes bereziko 42 birgaitzez osaturiko lagina eskuratu da, ikerketarako tresna izango dena. Honi esker, gaur egun aplikagarriak diren estrategiak identifikatzen dira, eta aipatutako eredu zabalduak aplikatzen ote dituen aztertzen da. Era berean, birgaitze eredu berrian barneratu nahi den moldakortasunaren kontzeptuaren inguruan existitzen den teoriaren ezagutzan sakondu beharra dago. Ikasketa prozesu honetan, etxebizitza eraikuntza eta moldakortasuna erlazionatzen dituzten teoria nagusiak aztertzen dira: Open Builiding, Flexible Housing eta Design for Disassembly. Open Building teoriak eraikitako ingurunearen errealitate bezala aitortzen du aldaketa; Flexible Housing teoriak, berriz, etxebizitza moldakor bat lortzeko erak aztertzen ditu; eta, azkenik, Design for Disassembly teoriak eraikinen materialen baliobizitzaren amaiera kudeatzea du helburu, lehengaien kontsumoa murriztu ahal izateko berrerabilpenaren edota birziklapenaren bitartez. Balio bereziko birgaitze kasuen laginaren analisitik, eta moldakortasunaren kontzeptua etxebizitza eraikuntzan aplikatzen duten teorien hausnarketatik atera dira birgaitze eredu berriaren oinarri izan beharko liratekeen irizpideak. Honez gain, laginaren bitartez, ereduaren baliagarritasuna konprobatu da. Irizpide berri hauek deskribatu eta sailkatu egin dira, eta, azkenik, burututako birgaitze lanak edota proiektu faseko erabakiak ebaluatu ahal izateko tresna bat eskaintzen da