[en] Entrepreneurship has been a subject of study since the 30´s during the transformation of economical relations in order to achieve greater market opportunities. It has been driven by the socio-economic conditions of every country: whereas in industrialized economies it has meant high levels of competitiveness and thus, high levels of economic growth together with an improvement in the quality of life of its people; in poor countries like the ones in Latin America, it has been an option for those who have no chance to get a job, or to create alternatives for a population group that is often in marginal conditions. Therefore, in the latter countries developing plans addressed to entrepreneurship have tried to spread an entrepreneurial spirit by growing attitudes and skills in the creation of new activities already from childhood. In the case of Colombia, policies to promote education in entrepreneurship started in 2012, with the Law 1014, in which it is stated that the entrepreneurial spirit and the development of a culture facilitates: skills to create, lead and support business units, ability to identify business opportunities and to manage a business. However, in the universities of Bogotá these policies have reduced to an academic space to promote the creation of small companies with low level of knowledge, technological development and innovation, which are difficult to sustain over time. Most of the new initiatives were the result of familiar personal experiences, or due to opportunities with the expectation of creating individual wealth, which do not favor the solution of problems such as unemployment, inequality, economic growth of regions and communities. Consequently, this research suggests that in order to create innovative, competitive and sustainable companies, it is required that entrepreneurship arises from open minded universities with a global view, where knowledge and research are the foundations in the education of entrepreneurs who will contribute to the transformation of their environment. For this reason, the result of this investigation rescues the proposals of the entrepreneurial process raised by Hernandez (1999) with a holistic, systemic and humanistic vision in which identifying business opportunities considers first the society and the human being as an actor of the transformation in the economic and social context. Training entrepreneurs in a traditional university based on the professional competences for working life and to the development of individual initiatives for economic and social development of endogenous. In cities like Bogotá where people from all over the country live with limited employment opportunities, but at the same time, is the center of the economy greather coordination among the agents present in the meta, meso, macro and microeconomy. Consequently, there is an 14 opportunity for prospective entrepreneurs if the city to be trained in open universities, where knowledge and technological development are harnessed to create innovative and competitive companies with local, regional or local global prospects. In the Mondragon Unibertsitatea, there is a training model for entrepreneurs. The students have different knowledge alternative with a joint university with society, government and companies, allowing them to develop business initiatives with local insight and perspective internationally, as a key part of sustainable enterprises there. The proposed model in this research for the Universities in Bogotá is based in the approximation of entrepreneurship made by open universities like Mondragon Unibertsitatea.

[eu] Harreman ekonomikoen eraldaketan merkatuan aukera handiagoak lortzeko, ekintzailetasuna, ikerketa gaia izan da XX. Mendeko hirugarren hamarkadatik. Bere orientazioa herrien baldintza sozioekonomikoen mende egon da: ekonomia industrializatuetan lehiakortasun maila altuak lortu dira eta horren ondorioz, hazkunde ekonomikoa gorantz joan da eta honek eragin zuzena izan du pertsonen bizi-kalitatearen hobekuntzan.Amerika latindarreko bezalako herri pobreetan berriz, ekintzailetasuna alternatiba bat izan da enplegua lortzeko aukerarik ez dutenentzat edo askotan marjinaltasun egoeran dagoen biztanleria talde batentzat. Beraz, azken herri hauetan, ekintzailetasuna bultzatu duten garapen planek haurtzarotik saiatu dira izpiritu ekintzailea garatzen; hau da, jarduera berriak sortzeko beharrezkoak diren jarrera eta tresnen garapena bultzatzen. Kolonbiaren kasu partikularrean, ekintzailetasunean formakuntza sustatzeko bideratuta dauden politikak, 2012an jaio ziren, 1014 legearekin. Lege honetan ezartzen da, izpiritu ekintzaileak eta kultura baten garapenak honako hau ahalbideratzen dutela: negozio unitateak sortzeko, lideratzeko eta mantentzeko trebetasuna izatea eta baita negozio bat maneiatzeko ahalmena izatea ere. Dena dela, Bogotako unibertsitateko bezalako kasuen esperientziak, gune akademikora besterik ez dira mugatu. Egia da, baliagarriak izan direla ezagutza maila eskasa eta garapen teknologikoa eta berrikuntza baxua dituzten enpresa txikien sorrera bultzatzeko, baina enpresa hauei oso zaila egingo zaie iraunkorrak izatea denboran zehar. Sortutako iniziatiba gehienak, esperientzia pertsonalen, familia esperientzien edo aberastasun pertsonalaren sorreraren espektatibaren aukeren ondorioa izan dira. Hauek ez dituzte konpontzen langabezia, ekitate falta eta herrialde edota eskualdeen garapen ekonomikoa. Aurrekoa kontuan harturik, ikerketa honek beharrezkotzat jotzen du ekintzailetasuna unibertsitate irekiaren ikuspegitik jorratzea. Honen helburua, enpresa berritzaileak, lehiakorrak eta iraunkorrak lortzea izango litzateke. Unibertsitate hauek, ikuspegi orokorrekoak izango dira eta ezagutza eta ikerkuntza enpresarioen oinarrizko ardatzak kontsideratuko dira eta enpresarioek, bere ingurunea aldatzeko ekarpenak egiteko gaitasuna izango dute. Horregatik, ikerketa honen proposamenaren emaitzak, Hernández-ek (1999) planteatutako prozesu ekintzailearen hainbat proposamen berreskuratzen ditu: ikuspegi holistikoa, sistemikoa eta humanista dituztenak hain zuzen ere. Hauetan, negozioaren aukeraren identifikazioak, lehenengo, gizartea eta gizakia edukiko ditu kontuan, eraldaketaren aktore bezala, testuinguru ekonomiko eta sozialean. Norberaren beharrei erantzungo dieten langileak sortzea helburu duen unibertsitate tradizional batetan hezi diren ekintzaileek oso zail daukate inguruko garapen sozio-ekonomikoa garatzen lagunduko 12 duten enpesak sortzea. Bogota bezalako hiriburutan, herrialdeko ekonomia muina izanagatik ere, herrialde horretako leku ezberdineko pertsonak bizi dira eta hauek sarri lanerako aukera eskasak dituzte. Gainera meta, meso, makro eta mikroekonomia ordezkatzen duen ajente ezberdinen artean ere koordinazio falta nabari da Bogotan eta horrek ere enpresa eragileak sortzea asko zailtzen du. Hala ere, aukera dago, etorkizuneko ekintzaileak unibertsitate irekietan hez daitezen, non ezagutza eta garapen teknologikoa aprobetxatzen diren enpresa berritzaile eta lehiakorrak sortzeko eta baita herri zein herrialde ikuspegi orokor bat dutenak. Mondragon Unibertsitatean, ekintzaileen formakuntza eredua, gizartearekin, gobernuarekin eta enpresekin dago artikulatuta. Gainera, eskualdearen garapena ardatz duten enpresak sortzen dira nazioarteko ikuspegia ahaztu gabe, enpresa jasangarriak izateko bokazioz. Ikerketa honetan proposatutako eredua Bogotako Unibertsitatearentzat, oinarrituta dago Mondragon bezalako Unibertsitate irekiak ekintzailetasunekiko egiten duten hurbilketan.