[en] The popularity of the eXtensible Markup Language (XML) has been continuously growing since its first introduction, being today acknowledged as the de facto standard for semi-structured data representation and data exchange on the World Wide Web. In this scenario, several query languages were proposed to exploit the expressiveness of XML data, as well as systems to provide an eficient support. At the same time, as research in compression became more and more relevant, works also focused their efforts on studying new approaches to provide eficient solutions, using the minimum amount of space. Today, however, there is a lack of practical available tools that join both eficient query support, and minimum space requirements. In this thesis we address this problem, and propose a new approach for storing, processing and querying XML documents in time and space eficient way, by specially focusing on XPath queries. We have developed a new compressed selfindexed representation of XML documents that obtains compression ratios about 30%-40%, over which a query module providing eficient XPath query evaluation has also been developed. As a whole, both parts make up a complete system, we called XXS, for the eficient evaluation of XPath queries over compressed self-indexed XML documents. Experimental results show the outstanding performance of our proposal, which can successfully compete with some of the best-known solutions, and that largely outperforms them in terms of space.

[gl] A popularidade do eXtensible Markup Language (XML) non fixo máis que medrar dende a súa introdución inicial, sendo recoñecido hoxe en día como o estándar de facto para a representación de datos semi-estruturados e o intercambio de datos na Rede. Baixo este escenario, son varias as linguaxes de consulta que se propuxeron para explotar a expresividade dos datos en formato XML, así como sistemas que proporcionasen un soporte eficiente a eles. Ó mesmo tempo, e conforme a investigación en compresión se fixo cada vez máis relevante, os esforzos tamén foron dirixidos a estudiar novas aproximacións que ofrecesen solucións eficientes, pero usando ademáis a menor cantidade de espacio posible. Actualmente, sen embargo, existe unha clara ausencia de ferramentas prácticas dispoñibles que agrupen ambas características: un soporte á realización de consultas eficiente, xunto con requisitos de espacio mínimos. Nesta tese abordamos ese problema, e propoñemos unha nova solución para o almacenamento, procesamento e consulta de documentos XML, eficiente tanto en tempo como en espacio, centrándonos, en particular, na linguaxe de consulta XPath. Así, desenvolvimos unha nova representación comprimida e auto-indexada de documentos XML, que obtén ratios de compresión en torno ó 30%-40%, e sobre a cal se creou tamén un módulo de consulta para a eficiente evaluación de consultas XPath. En conxunto, ambas contribucións conforman un sistema completo, que chamamos XXS, para a evaluación eficiente de consultas XPath sobre documentos XML comprimidos e auto-indexados. Os resultados experimentais amosan o destacado comportamento da nosa ferramenta, que é capaz de competir exitosamente con algunhas das solucións máis coñecidas, ás que ademáis supera claramente en termos de espacio.