[en] Founded in 1430 by Philip the Good, Duke of Burgundy, the chivalric order of the Golden Fleece met twenty-three times between 1430 and 1559 in various places in the Burgundian territories. During these meetings (called 'chapters'), panels depicting the coats of arms of the thirty knights and of the sovereign of the Order were placed above the seats each of them occupied in the church stalls. The panels with the knights' coats of arms made for the chapter of 1491, preserved in the Cathedral of Saint Rumbold in Mechelen, are one of the most complete series in existence. The Royal Institute for Cultural Heritage's (KIK-IRPA) study of two of these panels with the coats of arms of Philip the Handsome and Philip of Burgundy, Lord of Beveren, casts light on this little-known but important genre, which bears witness to the political history of the Low Countries at the end of the fifteenth century. Modern methods of analysis and examination are used for the first time to describe the nature of the materials and the painting build-up. These paintings are also placed in a broader context of creation by discussing their attribution and reflecting on how they were perceived and used during the chapters of the Order of the Golden Fleece. The discovery of a major change of composition in the panel with the coat of arms of Philip the Handsome stimulated further research into the placement of the knights during the Mechelen chapter, revealing several errors and discrepancies that can be explained by the turbulent context in which the paintings were made.

[nl] De ridderorde van het Gulden Vlies, ingesteld in 1430 door Filips de Goede, Hertog van Bourgondië, kwam tussen 1430 en 1559 drieëntwintig keer samen op verschillende plaatsen in de Bourgondische gebieden. Tijdens deze vergaderingen ('kapittels' genaamd) hingen panelen van de wapenschilden van de dertig ridders en de soeverein van de Orde boven de zitplaatsen die ze elk in h et koorgestoelte innamen. De wapenborden voor het kapittel van 1491, bewaard in de Sint-Romboutskathedraal van Mechelen, vormen een van de meest complete, nog bestaande reeksen. Onderzoek uitgevoerd door het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) op twee van deze panelen met de wapenschilden van Filips de Schone en Filips van Bourgondië, Heer van Beveren, werpt licht op dit weinig bekende, maar belangrijke genre, dat getuigt van de politieke geschiedenis van de Lage Landen aan het eind van de vijftiende eeuw. Moderne analyse- en onderzoekstechnieken worden voor de eerste keer toegepast om de aard van de gebruikte materialen en de opbouw van de verflagen te beschrijven. Verder kijken de onderzoekers naar de bredere ontstaanscontext van deze schilderijen door hun toewijzing te bespreken en na te denken over de perceptie en het gebruik ervan ten tijde van de kapittels van de Orde van het Gulden Vlies. Na de ontdekking dat de schilder van het wapenbord van Filips de Schone de compositie sterk gewijzigd had, gebeurde verder onderzoek naar de plaats van de ridders tijdens het kapittel van Mechelen. Dat bracht verschillende fouten en tegenstrijdigheden aan het licht. Een mogelijke verklaring hiervoor is de turbulente context waarin de schilderijen tot stand kwamen.