[en] Introduction. Ventilator-associated pneumonia (VAP) is one of the most frequent complications in critical units. Its incidence ranges from 27-70%, and accounts for 80% of nosocomial respiratory infections in patients undergoing mechanical ventilation (MV). The VAP produces a significant increase in mortality, the average stay and hospital costs so nursing plays a key role in the implementation of interventions to cut the impact of these high rates. Objective. The purpose of this review is to know the nursing preventive measures to be carried out for the prevention and control of VAP in critical patients. Methodology. Performed a literature search in the databases of Cochrane, Medline, Scopus, and Cinahl. Included systematic reviews, clinical practice guidelines and randomized clinical trials of adult patients admitted to intensive care units with MV and measured the incidence of ventilator-associated pneumonia (VAP) to apply the following nursing interventions: hand hygiene, oral hygiene, patient positioning , bronchial secretions suction , pressure control endotracheal tube (ET). Results. 15 articles were analyzed (5 systematic reviews, a guide clinical practice and 9 randomized clinical trials) that meet inclusion criteria. Conclusions. Results show the importance of nursing care in the prevention of VAP. However it is advisable to carry out further studies to clarify various aspects that are not defined at all in the current studies as well as training staff nurse to increase compliance with these interventions.

[gl] Introducción. A neumonía asociada á ventilación mecánica (NAVM ) é unha das complicacións más frecuentes nas unidades de críticos. A súa incidencia oscila entre o 27-70 %, e representa o 80% das infeccións respiratorias nosocomiais en pacientes sometidos a ventilación mecánica (VM). A NAVM produce un importante aumento da mortalidade, da estancia media e dos custos hospitalarios polo que a enfermería desempeña un papel fundamental na aplicación de intervencións que permitan reducir o impacto destas altas taxas. Obxectivo. O obxectivo desta revisión é coñecer as medidas preventivas de enfermería que se deben levar a cabo para a prevención e control da NAVM en pacientes críticos. Metodoloxía. Realizouse unha búsqueda bibliográfica nas bases de datos Cochrane, Medline, Cinahl e Scopus. Incluíronse revisións sistemáticas, guías de práctica clínica e ensaios clínicos aleatorizados de pacientes adultos ingresados en unidades de coidados intensivos, con VM e que medían a incidencia de neumonía asociada á ventilación (NAV) ao aplicarse as seguintes intervencións de enfermería: hixiene de mans, hixiene oral, posicionamento do paciente, aspiración secrecións bronquiais , control presión neumotaponamento do tubo endotraqueal (TET). Resultados. Analizáronse 15 artigos (5 revisións sistemáticas, unha guía de práctica clínica e 9 ensaios clínicos) que cumprían cos criterios de inclusión. Conclusións. Os resultados mostran a importancia dos coidados de enfermería na prevención da NAV. Sen embargo é recomendable a realización de máis estudos que clarifiquen diversos aspectos que non están de todo definidos nos estudos actuais así como a formación do persoal enfermeiro para aumentar o cumplimento destas intervencións.