BSC-LT/ACAData huggingface dataset:
[en] This text shows the results of the archaeological works carried out in the megalithic burial mound of Forno dos Mouros, located in A Moruxosa, within the parish of San Paio de Paradela (Toques, A Coruña). The text is organized in three sections. In the first one, the background of this archaeological project is shown, together with the preliminary diagnosis of the monument's condition. This includes a description of the preliminary works conducted to make that diagnosis. The second section describes the results of the archaeological works developed in 2009: clearance, topographic survey, area excavation and documentation of paintings in the burial chamber. The third section includes general considerations about the project and its results, especially with relation to the initial objectives.

[gl] O presente traballo recolle os resultados da actuación arqueolóxica desenvolvida no túmulo megalítico de Forno dos Mouros, no lugar de A Moruxosa, parroquia de San Paio de Paradela (Toques, A Coruña). A estrutura da publicación está presentada en tres partes. Na primeira parte, móstranse os antecedentes da intervención arqueolóxica e faise unha diagnose patrimonial do monumento, detallándose os traballos previos que se desenrolaron no mesmo, así como o seu estado de conservación. A segunda parte, reflicte os resultados das actuacións realizadas dentro do marco do proxecto do ano 2009: os traballos de limpeza, documentación topográfica, excavación en área e documentación e conservación das pinturas. Na terceira parte, faise unha análise global da intervención, valorando os resultados da mesma en relación cos obxectivos marcados no proxecto de actuación.
[en] The aim of this paper is to sketch an axiological foundation for the current archaeological practice, carrying out applied Research in Heritage Management. We want to set a nexus between two seemingly different stands: Pragmatism and Critical Theory. This is the only way to avoid Functionalism and the system recurrence. We try to summarize several philosophical and epistemological positions, that could be the basis of a new concept: Archaeology as Technology, within the Framework of Sustainable Development Policies. This synthesis could result in a practical and instrumental orientation of Archaeology without divesting it from its critical component. We display all that through some of the axiological conflicts in the Archaeological Praxis today, and we propose the involvement of the Public Centers of Research and the assumption of these conflicts on their (our) part.

[gl] O obxectivo do texto é esbozar unha liña de fundamentación axiolóxica para a práctica da arqueoloxía hoxe en día, a través do desenvolvemento dunha liña de investigación aplicada á xestión arqueolóxica do Patrimonio Cultural. Preténdese establecer unha ponte entre posturas en aparencia inconciliables como son o pragmatismo e a teoría crítica, como a única forma de evitar a caída no funcionalismo e na simple reproducción do sistema. Sintetízanse para iso diversas posturas filosóficas e epistemolóxicas que poden servir como base dunha nova concepción da arqueoloxía como tecnoloxía, no marco dunha política de desenvolvemento sostible. Esta síntese tería como resultado fundamentar unha orientación práctica e instrumental da arqueoloxía sen desprover á disciplina do seu compoñente crítico. Amósase todo isto a través dalgúns dos conflictos axiolóxicos que a práctica da arqueoloxía xera hoxe, e de cómo a posta en marcha dunha liña de investigación aplicada en arqueoloxía deberá partir da asunción deses conflictos por parte dos centros públicos de investigación.
[en] The following text belongs to a technical report derived from the assessment works of several fires that took place in the forests of Campo Lameiro and Cotobade (Pontevedra) in 2006 and upon their cultural heritage. Some of the measures to be taken are presented here, as well as the methodology that was applied and the project results. There is a graphical part, along with the boundaries of the areas affected by the fires; archaeological sites; ethnographical elements; prospected areas (Appendix 1) and individualized files to each archaeological site (Appendix 2).

[gl] O presente texto correspóndese coa memoria técnica derivada dos traballos de avaliación dos danos provocados polos incendios forestais do ano 2006 sobre o patrimonio cultural nos concellos de Campo Lameiro e Cotobade (Pontevedra). Preséntanse as diferentes accións a desenvolver, a metodoloxía empregada e os resultados do proxecto. Acompáñase a información textual cun aparato gráfico para a súa axeitada compresión: cartografía coa delimitación das áreas afectadas polos incendios, xacementos, elementos etnográficos e áreas prospectadas (Anexo 1) e fichas individualizadas para cada xacemento (Anexo 2).
[en] The paper summarizes the results of a fieldwork esigned in the mountains of Suído (Galicia). Has included an ethnographic survey aimed to recover the labours of cattle grazing and the memory of the inhabitants of the area, as well as a detailed recording of the traditional place names of the mountain range. In this sense, the paper tries to stress the necessity to combine the archaeological and anthropological methodologies, intended as complementary disciplines to record and preserve a landscape and a series of economic activities on the verge of dissapearence, which in a near future will become part of the fossilized and lifeless archaeological record.

[gl] Este artigo recolle parte dos resultados dun traballo de prospeción superficial e enquisa etnográfica realizado na Serra do Suído. Os resultados correspóndense coa realización de entrevistas etnográficas, con motivo de tentar recuperar a memoria dos habitantes da zona, o funcionamento gandeiro da serra, unha interpretación da mesma e tamén do imaxinario popular, así como unha análise da toponimia menor. Este artigo pretende recalcar a necesidade de conxugar a metodoloxía arqueolóxica e a antropolóxica como disciplinas complementarias á hora recuperar unha paisaxe e unha actividade ao borde da desaparición e de pasar a formar parte do ámbito arqueolóxico.
[en] This text presents the results of an archaeological work on a petroglyph directly affected by the construction of a public infrastructure that was carried out between September 2003 and February 2004. The site consists of a rock engraved with motifs called "rock mills", which was found at the beginning of the Archaeological Monitoring of this work. Due to the severity of the impact, it was decided to perform a specific intervention to document, extract and replace the rock in a new location. We summarize the results of the various phases of the documentation of the original context of the petroglyph (excavation, survey, tracing, etc.), and the process of extraction and relocation in an area near its original location. The text is complemented with a catalog that describes each entity in detail.

[gl] Neste traballo presentamos os resultados dunha actuación arqueolóxica executada entre setembro de 2003 e febreiro de 2004 e centrada nun petróglifo afectado directamente pola construción dunha infraestrutura pública. Trátase dunha rocha gravada cuns motivos denominados "muíños rupestres" que foi catalogada ós inicios das labores de seguimento desta obra. Ante a gravidade da afección, decidiuse executar unha intervención específica que documentara, extraera e recolocara a rocha do petróglifo. Sintetízanse os resultados das diversas fases da documentación do contexto orixinal do petróglifo (escavación, documentación planimétrica, calco, etc.), e o proceso de extracción e recolocación nunha área próxima a súa situación orixinal. Acompáñase cun catálogo no que se describe cada entidade en detalle.
[en] As part of the last intervention conducted in Santa Eulalia de Bóveda by the architect César Portela, are held several jobs from the archeology of architecture and conservation aimed at knowing the constructive evolution of the field and its state current plans to propose a serie of actions view to the correct conservation of the monumental complex in the future.

[gl] No marco da última intervención levada a cabo en Santa Eulalia de Bóveda polo arquitecto César Portela, se realizan unha serie de traballos dende a arqueoloxía da arquitectura e a conservación que teñen como obxectivo coñecer a evolución construtiva do xacemento e o seu estado actual coa intención de propoñer unha serie de intervencións e actuacións de cara á correcta conservación do conxunto monumental no futuro.
[en] This text shows the results of the archaeological excavation of the burial mound identified as the n. 5 of the "Forno dos Mouros" group, in the range of Coriscada (Ortigueira, A Coruña). Despite being one of the most significant mounds of the area, it has been very poorly preserved. The final objective of this project was the gathering of archaeological and historical information about the monument and the preservation and enhancement of the site in order to make it understandable for the public, as part of a broader plan of cultural and touristic presentation at the regional level. The mound is a large site, showing indicators of lost monumental structures (a megalithic chamber), but it was substantially transformed in the last centuries. Its main singularity is the presence of an earlier burial mound that was later covered and preserved by the construction of the currently visible barrow. The further construction of a major mound over it allowed an exceptional preservation of the burial chamber and gave away to a rather complex stratigraphic sequence that reflects a series of long and rich building processes.

[gl] Preséntanse os resultados das diversas campañas de escavación dun dos túmulos máis senlleiros da comarca de Ortigueira e que pola contra, presentaba un estado de conservación pésimo: o túmulo 5 do conxunto de Forno dos Mouros, na serra de Coriscada. O obxectivo final destas intervencións foi, ademais de recuperar información sobre este monumento, preservar e acondicionar as súas estruturas para que fose comprensible á xente en xeral, así como integralo nun plan de posta en valor coma recurso cultural e turístico da comarca. Trátase dun xacemento de gran tamaño, cos restos de estruturas monumentais aínda que moi alterado nestes últimos séculos. A singularidade deste xacemento é a presenza das estruturas dun primeiro túmulo soterrado baixo a masa tumular do segundo, o que permitiu documentar un primeiro monumento que, polas datacións radiocarbónicas, corresponde ós inicios do megalitismo. Coas estruturas centrais nun estado de conservación excepcional, así como a complexidade do proceso construtivo que levou ó xacemento o seu aspecto final.
[en] This texts consist fo a synthesis of the works of Archaeological Impact Assessment in wind farms projects executed since 1996 by the research unit today known as The Heritage Laboratory. This monograph has its origins in a Doctorate Dissertation presented by the author in 2002. It has been reviewed and updated to include projects developed up to the beginning of 2008. The aim of this document is to provide with an overview of the cultural landscapes of Galician uplands, of the heritage elements that characterize them and of how the working processes aimed to assess and alleviate the impact of wind farms development on them.

[gl] Preséntase unha síntese dos traballos de Corrección de Impacto Arqueolóxico en proxectos de construción de Parques Eólicos, realizados dende o ano 1996 polo reconvertido grupo de investigación que deu lugar ao actual Laboratorio de Patrimonio. Este traballo ten coma orixe o Traballo de Investigación de Terceiro Ciclo presentado pola autora no ano 2002, retomado e actualizado máis tarde ate abarcar os primeiros meses do 2008 con novos proxectos e recentes conclusións que de seguro que no momento da súa publicación estarán xa amplamente superados. Pese a elo, deste documento poderá extraerse unha boa perspectiva das paisaxes culturais de montaña en Galicia, dos elementos patrimoniais que as configuran e de como se compatibiliza ou establece a súa relación co desenvolvemento das novas infraestruturas.
[en] We present a short article with the results of the work carried out in 2009 in the Castle of San Felipe, a construction that is part of the landscape fortified of the Ría of Ferrol. The project was promoted by the Institute of Cultural Heritage of Spain (Ministry of Culture) and had the general objective was to ensure the conservation of the monument through the knowledge of the disturbance factors that influence the deterioration of the castle and the development of proposals to stop them or minimize them. The archaeological project was aimed to obtain a deep understanding of the fortification's hydraulic system, regarding not only the water supply, but also the drainage system. The archaeological project is completed with the study of pathologies of the constructive elements of the castle, focused on the building dominating the Hornwork. Both are related in their common objective, which is to guarantee the conservation of the monument, by knowing the alteration factors that contribute to its deterioration.

[gl] Preséntase un breve artigo cos resultados dos traballos levados a cabo no ano 2009 no Castelo de San Felipe, unha construción que forma parte da paisaxe fortificada da Ría de Ferrol. O proxecto foi promovido pola Subdirección General del Instituto del Patrimonio Cultural de España do Ministerio de Cultura e tiña como obxectivo xeral garantir a conservación do monumento a través do coñecemento dos factores de alteración que inflúen no deterioro do castelo e a elaboración de propostas para frealos ou minimizalos. No plano arqueolóxico o obxectivo era afondar no coñecemento do sistema de abastecemento e evacuación de augas da fortificación, mentres que o estudo petrolóxico trataba de documentar as alteracións do edificio que preside a Praza de Armas do Hornabeque, para determinar o estado de conservación, establecendo un diagnóstico xeral das patoloxías que padecen os materiais e definindo as causas que orixinan os seus procesos de alteración.
[en] We present the preliminary results da excavation of O Peto site (Vedra, A Coruña). We were worked there between august of 2001 and july of 2002, during de contruction of the Santiago- Alto de Santo Domingo Motorway. The excavation allows us to asses the site as a rural settlement linked to iron mine near to the hillfort in the Iron Age-Roman Period.

[gl] Preséntanse os resultados preliminares da escavación feita no xacemento de O Peto (Vedra, A Coruña). Esta foi desenrolada na área arqueolóxica de O Peto en dúas fases sucesivas levadas a cabo en agosto e setembro de 2001 e xullo de 2002, no marco das obras de construcción da autoestrada Santiago-Alto de Santo Domingo. Os resultados permítenos valorar que a zona é un asentamento rural orientado á explotación mineira de ferro, nas proximidades dun castro, na Idade do Ferro i en contacto cos romanos.
[en] Different types of agrarian spaces comprise types of Cultural Landscapes with great historical 'depth', the analysis and characterisation of which can be dealt with through Archaeology. A good example of this, on a small scale but for this same reason more easily comprehensible, is the agrarian space of Gaiás, which we had the opportunity to analyse as part of the Impact Evaluation resulting from construction work on a large scale public project, the future City of Culture in Santiago de Compostela (Galicia, Spain). This work meant the dismantling of a specific traditional agrarian space, but at the same time gave us an opportunity to study the genealogy, formation processes and chronology of this landscape. As a result, it has been possible to define a lengthy history of the formation of a complex agrarian landscape from the High Middle Ages.

[gl] As formas dos espacios agrarios constitúen formas de Paisaxe Cultural de amplo abano histórico, cuxa análise e caracterización poden ser abordados desde a Arqueoloxía. Un bo exemplo diso, a pequena escala pero por iso mesmo máis facilmente comprensible, é o espacio agrario de Gaiás, que tivemos ocasión de analizar como parte dos traballos de Avaliación de Impacto ocasionado polas obras de construción dunha gran obra pública, a futura Cidade da Cultura en Santiago de Compostela (Galicia). Estas obras supuxeron o desmantelamento dun espacio agrario tradicional concreto, pero ao tempo proporcionaron unha oportunidade para estudiar a xenealoxía, os procesos de formación e a cronoloxía desa paisaxe agraria. Como consecuencia, púidose debuxar unha historia de longa duración do proceso de formación dunha paisaxe agraria complexa desde época altomedieval.
[en] During the works of archaeological monitoring of a wind farm development in the Xiabre area (CJ 102A 2006/202-0), built up by ENGASA Eólica S.A., a previously unknown series of rock art sites were recognized which is located in municipality of Vilagarcía de Arousa. A total of 31 engraved rocks were documented, grouped in 14 different sites. Detailed tracings were made of either those with more complex motifs, more altered or closer to the development. The archeological works were carried out by the Laboratorio de Patrimonio, Paleoambiente e Paisaxe (IIT, USC), joint unit to the CSIC-Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento, under the management of Rocío Varela and Yolanda Seoane.

[gl] Durante as tarefas de "Control e Corrección de Impacto sobre o Patrimonio Cultural da Ampliación do Parque Eólico Xiabre" (CJ 102A 2006/202-0), documentouse unha estación de arte rupestre descoñecida ata o de agora, situada no concello de Vilagarcía de Arousa. Rexistráronse 31 rochas gravadas, agrupadas en 14 sitios arqueolóxicos, e realizáronse calcos dos máis complexos, alterados ou próximos á obra. Os traballos arqueolóxicos desenvolvéronse baixo a dirección técnica de Rocío Varela e Yolanda Seoane, membros do Laboratorio de Patrimonio (LaPa), Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC) e foron financiados por ENGASA Eólica S.A.
[en] In this paper we inform about a group of finds, discovered during of the archaeological impact assessment in reference to the wind farm of Corme, in Ponteceso council, Galicia, Spain. The principal finds are an exceptional rock art sites with controversial chronology.

[gl] Neste artigo informamos sobre un grupo de achádegos, descubertos durante os estudios de impacto arqueolóxico en relación á construción do Parque Eólico de Corme, en Poneteceso (Galicia, España). Os achádegos principais son unha serie de estacións de arte rupestre excepcionais e cunha cronoloxía controvertida.
[en] This text contains the results of work carried out at the Iron Age site of Monte da Chan. The site had been seriously damaged due to several factors (a chapel, roads, etc.). The objective of the archaeological excavation was to evaluate the state of conservation and the degree of interest of the archaeological remains in order to design a strategy to guarantee the protection and the enhancement of the site. The project proposed an archeological excavation, a geomagnetic survey, a detailed topographic survey of the site and a survey of the surroundings.

[gl] Este texto recolle os resultados dos traballos realizados no xacemento da Idade do Fero de Monte da Chan. O xacemento atopábase gravemente alterado por numerosos axentes (unha capela, numerosas pistas...), e o obxectivo da actuación arqueolóxica pretendía, valorar o seu estado de conservación e a potencialidade dos restos arqueolóxicos, para artellar unha estratexía que garantira a protección e posta en valor do xacemento. A intervención propoñía a apertura dunhas sondaxes valorativas, a realización dunha prospección de susceptibilidade magnética, un levantamento planimétrico de detalle do xacemento, e traballos de prospección do contorno.
[en] The family tree of Gaspar López de Vaamonde, a nobleman from the Terra Cha region of Lugo, is studied. Special attention is paid to his rural housing and their heraldic signs together with the nobleman himself and his succession line. All is complemented with the corresponding illustrations. A contribution to a more accurate overview of what was our common historic and artistic past is made thanks to the precise knowledge of the local elite in every time and place.

[gl] Estúdase a liña xenealóxica de Gaspar López de Vaamonde, fidalgo da comarca da "Terra Cha" lucense, prestando especial atención a súas vivendas rurais e manifestacións heráldicas, del mesmo e da súa liña sucesoria, comprementado todo elo coas correspondentes ilustracións. Co coñecemento preciso das elites locais de cada intre e logar, contribúiese a ter unha visión máis exacta do que foi o noso pasado común histórico e artístico.
[en] This teaching unit is conceived as a mean to internalize concepts on a site of rock art called "A Ferradura" (Amoeiro, Ourense). These concepts will be implemented through several questions and exercises about the site. At the same time, archaeoastronomical matters, and local petroglyphs chronology will be introduced through brief texts. These contents are adapted for Primary School children from 3rd to 6th grade.

[gl] A unidade didáctica está pensada para fixar coñecementos sobre a estación de arte rupestre de A Ferradura (Amoeiro, Ourense). Artéllase a través de varias preguntas e exercicios sobre dita estación. Á vez na unidade introdúcense textos curtos referentes ao caracter arqueoastronómico e á cronoloxía dos petróglifos desta zona. Os contidos están adaptados para escolares de 3° a 6° de Educación Primaria.
[en] This work consists firstly of a theoretical-methodological proposal for the analysis of settlement and territorial organization in the Iron Age societies, in which two elements are basic: Landscape archaeology as the research strategy and Geographic Information Systems as the essential tool for analysis. Secondly, the proposal is practically developed through the analysis of Iron Age settlements in the region of Ortegal, located in the far North side of Galicia (NW Iberian Peninsula).

[gl] Na primeira parte do traballo desenrólase unha proposta teórico-metodolóxica para o estudo do poboamento e organización territorial das sociedades da Idade do Ferro. Para elo, aplícase a Arqueoloxía da Paisaxe como estratexia de investigación e un Sistema de Información Xeográfica como ferramenta de análise. Na segunda, ponse en práctica dita proposta na comarca de Ortegal, área situada na parte máis septentrional do NW peninsular.
[en] Through the analysis of the songs of the band Ataque Escampe this article aims to determine if their musical discourse harbors a political attitude. In this case, the article will explore how the band maintains this critical and resistant character regarding certain sociopolitical conflicts in the Galician context, where two cultures coexist in inequality. Furthermore, it seeks to understand if, within this context, identities are fragmented or in the making, and what kind of social function the songs of the band exert in that hypothetical case.

[gl] Mediante a análise das cancións do grupo Ataque Escampe este artigo pretende pescudar se o seu discurso musical alberga unha actitude política. No caso de ser así, tratará de responder por que o grupo mantén este carácter crítico e resistente con respecto a certos con fiitos sociopolíticos no contexto galego, onde conviven dúas culturas en desigualdade. Tamén busca entender se dentro deste contexto as identidades se atopan fragmentadas ou en vías de formación, e que función social exercen as cancións do grupo nese hipotético caso.