[en] The present PhD dissertation deals on the diversity of the small- and medium-sized vertebrates from the latest ecosystems of the Late Cretaceous (Maastrichtian) represented in the fossil record of the Tremp Formation (Catalonia, Spain). The studied microfossils belong to chondrichthyan, osteichthyan, amphibian, squamate and crocodilian groups. Regarding fishes, the results show a low diversity of chondrichthyans, but a diverse assemblage of osteichthyans representing a good example of the teleost diversification during the end of the Cretaceous. Likewise, the fossil remains referred to osteoglossiforms and cypriniforms are the oldest evidence for these groups in Europe and in the world, respectively. The results of this thesis also point to a diverse assemblage of amphibians and squamates, among which the gekkotan fossil is the only occurrence of this group in the Mesozoic record of the Iberian Peninsula, and one of the little evidence in Europe. The fossil record of crocodylomorphs is mainly composed of shed teeth from different notosuchian, neosuchian and eusuchian clades. Moreover, two new species of the genus Allodaposuchus were erected based on two partial skeletons. These two specimens have been relevant to know the postcranial bones of this extinct crocodilian group. These species have also allowed us to propose new hypotheses about the ecological diversity of allodaposuchids and the evolutionary history of living crocodiles. Besides of systematics and taxonomic contributions, the study of the fossil microvertebrates has enabled us to assess the palaeoecology of the aquatic and continental environments from the Maastrichtian of the Iberian Peninsula, as well as the origin and biogeographical relationships of the Maastrichtian vertebrate faunas. These new data are contributing to reconstruct the ecosystems from the northeastern Iberian plate during the end of the Cretaceous; and to understand the dynamics and evolution until the massive extinction event in the Cretaceous-Palaeogene boundary.

[gl] A presente tese doutoral trata da diversidade dos pequenos e medianos vertebrados nos derradeiros ecosistemas do Cretáceo Superior (Maastrichtiense) representados no rexistro fósil da Formación Tremp (Cataluña, España). Os microfósiles estudados pertencen ós grupos dos condrictios, osteíctios, anfibios, escamados e crocodilomorfos. No concernente ós peixes, os resultados mostran unha baixa diversidade de condrictios, pero unha rica asociación de osteictios que ademais reflexa un bo exemplo da diversificación dos teleósteos durante o final do Cretáceo. Pola outra banda, o rexistro fósil dos cypriniformes e osteoglossiformes son os máis antigos a niveis mundial e europeo respectivamente. Os resultados tamén sinalan unha diversa asociación de anfibios e réptiles escamados, entre os cales os restos de xecónidos son a única evidencia deste grupo no rexistro mesozoico da Península Ibérica e unha das poucas a nivel europeo. O rexistro fósil dos crocodilomorfos está composto maiormente por dentes illados pertencentes a diversos clados de crocodilos notosuquios, neosuquios e eusuquios. Ademais describíronse dúas novas especies do xénero Allodaposuchus a partires de dous esqueletos parciais. Estas dúas especies foron relevantes pra coñece-los restos post-craniais deste grupo extinto de crocodilos, e permitiron propor novas hipóteses sobre a diversidade ecolóxica dos allodaposúquidos, así como da historia evolutiva dos crocodilos actuais. A maiores das contribucións taxonómicas e sistemáticas, os microfósiles de vertebrados estudados permitiron mellora-lo coñecemento da paleoecoloxía dos ambientes acuáticos e continentais do Maastrichtiense ibérico, así coma do orixe e relación bioxeográfica dos vertebrados que compuxeran estas faunas maastrichtienses. Estes novos datos contribúen a reconstruí-los ecosistemas do nordeste ibérico durante o final do Cretáceo e entende-la súa dinámica e evolución ata o momento da extinción masiva do límite Cretáceo-Paleóxeno.