[en] The demands of the top competition led to a greater specialization of the players' roles within the teams. In fact, the complexity of the game is huge and the athletes have different specific positions within the field, with different performances depending on the specialization in each position. Keeping the perspective of the complexity of the handball game in acquaintance, the pivot player emerges with very special functions comparing to all the other athletes and its role in the game is crucial for the competitive performance of the team. Having resorted to the broad scientific functionality of the Observational Methodology, this research work has as its main purpose the analysis of the pivot player's activity in the handball game in a qualitative dimension, by trying to seek and describe sequential patterns of behaviour used by this player, within the offensive process of national teams in the male 2007 World Championship, in the European Championship and in the 2008 Olympic Games. This research intends to achieve some specific purposes such as: (1) the construction of an observation instrument resorting to the field shapes associated to the category systems which enable the characterization of the pivot's actions in the offensive process of the teams observed; (2) to analyze and describe sequential patterns of successful operation conducts of the pivot, concerning the offensive process within high-level teams; (3) to identify the previous tactical processes, in which the pivot is directly involved and that are subsequent to a possible ball reception possible to be materialized, amongst teams of high-level offensive process; (4) to know the spatial location, within the playing field, of the sequential success conduct patterns found in the pivot's actions along the offensive process in high-performance teams; ( 5) to identify, analyze and describe sequential conduct patterns of the pivot's operations in high-level performance teams, in which the player participates by cooperating, without the ball, for the success of the ball carrier within the attacking process; (6) to know the ways which are prior to the pivot's completion; (7) to know the ways how the pivot finishes the offensive process. To achieve the aims intended was built an ad hoc method observation instrument which linked the field formats and the categories systems. The validity of the instrument's content was carried out by handball experts and the observational sample consisted of twenty-four games, eight in each of the competitions referred to above. The use of the statistical tool THÈME 5.0 (Magnusson et al., 2004) allowed the reliability study of the data of this instrument by revealing agreement values of above about 95%. The data analysis of this sample, 5097 multievento code lines, had led to the achievement of 1882 conduct standards. The finding of hidden patterns (tpattern), enhanced the characterization of the pivotal player's behaviour in the offensive process, through the events observed, which otherwise would not be possible to characterize. In what the results are concerned, despite the lack of complete standards concerning the conduct of the pivot player, because of the high degree of randomness of the game and of the many technical tactical actions, the study of the incomplete patterns made it possible to characterize the offensive actions of the pivot in a phased manner. We conclude that the Observational Method has proven to be an asset in the observation methology, in the analysis of competitive team game behaviours and patterns within its competitive process. We also consider the observation instrument feasible to be used in similar conditions if its reliability and validity is ensured. Finally, we conclude that this isntrument can be used for the pivot player observation, since identical analysis conditions are kept. Gathering all the conclusions obtained, it is possible to state that the pivot handball player of our days, is a player who relies on individual technical-tactical procedures, on the positional advantage, on the unmark and on the groups, namely groups with two, three and four players. In the offensive process of the team, the pivot works primarily in the pitch areas where the events organized in the Z13 attack zone, towards the opposing goal, most often occur.

[gl] As esixencias da alta competición conducen a unha maior especialización das funcions dos xogadores dentro dos equipos. Por suposto, a complexidade do xogo é enorme e os atletas ocupan diferentes posicións especificas dentro do campo, con rendimentos distintos en función desa especialización posicional. Nesta perspectiva de complexidade que se presenta no xogo de Balonmán, o xogador pivote xurde con funcións moi especiais con relación a todos os outros atletas e a súa función no xogo é de importancia decisiva na presentación competitiva do equipo. Recúrrese á ampla funcionalidade científica da Metodoloxía Observacional, este traballo de investigación ten como obxectivo principal: Analizar a actividade do xogador pivote, no xogo de Balonmán, nunha dimensión cualitativa, procurando detectar e describir patróns secuenciais de conducta utilizadas por este xogador, no proceso ofensivo das Seleccións Nacionais masculina no Campionato Mundial 2007. Campionato Europeo e Xogos Olímpicos. Os obxectivos específicos que esta investigación pretende atinxir son os seguintes: (1) Construción dun instrumento de observación recurrindo ós formatos de campo asociados ós sistemas de categorías que posibilite a caracterización das accións do xogador pivote no proceso ofensivo dos equipos observados; (2) Analizar e describir patróns secuenciais de conducta de éxito das accións do xogador pívote en equipos de alto nivel, referente ao proceso ofensivo; (3) Identificar os procesos tácticos previos, nos que o pivote intervén directa ou indirectamente ante unha posible recepción do balón que poida ser concretizada, en equipos de alto nivel no proceso ofensivo; (4) Coñecer a localización espacial, dentro do terreo de xogo, dos patróns secuenciais de conducta de éxito atopados, nas accións do xogador pivote no proceso ofensivo en equipos de alto rendemento; (5) Identificar, analizar e describir patróns secuenciais de conducta das accións do xogador pivote en equipos de alto nivel, que participa colaborando sen balón para o éxito do portador do balón no proceso ofensivo; (6) Coñecer as formas que anteceden á finalización do xogador pivote; (7) Coñecer as formas de conclusión do xogador pivote no proceso ofensivo. Para concretar os obxectivos pretendidos construíuse un instrumento de observación ad hoc, que se asociou ós formatos de campo e sistemas de categorías. A validación do contido do instrumento realizouse a través de expertos da modalidade de Balonmán. A mostra observacional constou de vinte e catro xogadores, oito de cada competición. A utilización das ferramentas estatísticas THÈME 5.0 (Magnusson et al., 2004) posibilitou o estudo da fiabilidade dos datos deste instrumento, revelando valores de concordancia superior ó 95%. O tratamento dos datos inclue 5097 liñas de código multievento. Esta mostra levará á obtención de 1882 patróns de conducta. A deteción de patróns ocultos (t-pattern), posibilitou a caracterización do comportamento do xogador pivote no seu proceso ofensivo a través dos eventos observados que non poderían ser caracterizados doutro xeito. No que se refire ós resultados, aunque escasean os patróns completos, referentes ao comportamento do xogador pivote, debido ó elevado grao de aleatoriedade do xogo e ó elevado número de accions técnico-tácticas. O estudo dos patróns incompletos posibilitou, dun xeito gradual, caracterizar as accions ofensivas do xogador pivote. Concluímos que, a Metodoloxia Observacional aporta un plus no campo da observación, análise dos comportamentos e patróns de xogo dun equipo no seu proceso competitivo; consideramos a ferramenta de observación, viable para a súa utilización en condicións similares, garantindo que é fiable e válida. Podendo ser utilizada na observación do xogador pivote sempre que manteña condicións idénticas de análise. Agrupando todas as conclusións obtidas, o xogador pivote do Balonmán de hoxe, é un xogador que apoiase nas formas téctico-tácticas individuais (Ventaxa Posicional, Demarcación) e grupales (traballo grupal de dous, tres e catro xogadores) no proceso ofensivo do seu equipo. Traballa fundamentalmente nas zoas do campo donde acontecen con maior frecuencia os eventos no ataque organizado na zoa Z13, frontal a portaría do adversario.