[en] Introduction. Parkinson´s disease is a frequent pathology that affects mainly elderly people, suffering from various motor and non-motor symptoms. Among the motor symptoms we highlight the freezing of gait that generates an increased risk of falls and a loss of independence, impacting on their quality life. For this clinical sign, the therapeutic modalities used are diverse, from the use of auditory and/or visual cueing of different types to the action observation through the use of virtual reality systems to evoke trigger situations of freezing of gait in a safe environment or its combination with other modalities. It has been seen that the action observation is governed by processes similar to imitation but it has never been used for the treatment of freezing of gait, although it is used for other signs of the disease. All these have obtained to a greater or lesser extent positive effects. Therefore, in this project we propose the imitation modality to be used within a virtual reality system. Objective. To determine whether a physiotherapy programme based on imitation using virtual reality is effective in reducing the freezing of gait when walking experienced by patients with Parkinson´s disease. Methodology. 90 subjects older than 65 years with ten or more years of diagnosis of idiopathic Parkinson´s disease will be recruited, who will be randomized into three groups. The experimental group will perform a physiotherapeutic intervention based on imitation with a virtual reality system in a circuit, one of the control groups will do the same but based on visual cueing and the other will perform the same circuit in the real environment. The intervention will last 6 weeks, with 3 weekly sessions of 25 minutes each. Firstly, will perform an evaluation of the following items: freezing of gait, kinetic parameters of gait and fear of falling (quality of life related to falls). At the end of the intervention, the same evaluation will be carried out and then one month and two months later, to see the changes produced and if these are maintained over time. Applicability. Despite the high cost involved in carrying out this project, it will allow us to know if imitation is a possible therapeutic strategy in a such disabling sign. If results are favorable, a physiotherapeutic intervention with possible home applicability will be obtained due to the acceptable cost which may have this VR system. This strategy could also impact the quality of life of patients with Parkinson´s disease.

[gl] Introdución. A enfermidade de Parkinson (EP) é unha patoloxía frecuente que afecta sobre todo a persoas maiores, cursando con diversos síntomas motores e non motores. Entre os motores destacamos o conxelamento da marcha que xera un aumento do risco de caídas e unha pérdida de independencia, repercutindo na súa calidade de vida. Para este signo clínico son diversas as modalidades terapéuticas empregadas, dende o uso de señalización auditiva e/ou visual de distintos tipos ata a observación da acción pasando polo uso de sistemas de realidade virtual para evocar situacións disparadoras de conxelamento da marcha nun entorno seguro ou a súa combinación con outras modalidades. Viuse que a observación da acción réxese por procesos similares á imitación pero nunca se empregou esta para o tratamento do conxelamento da marcha, aínda que sí para outros signos da enfermidade. Todas estas obtiveron en maior ou menor medida efectos positivos. Por elo, neste proxecto plantéxase unha modalidade baseada na imitación empregando un sistema de realidade virtual (RV). Obxectivo. Determinar si un programa fisioterapéutico baseado na imitación empregando RV é efectivo para diminuír o conxelamento da marcha que experimentan os pacientes con Parkinson ao camiñar. Metodoloxía. Recrutaranse 90 suxeitos maiores de 65 anos con dez ou máis anos de diagnóstico de EP idiopática, que serán distribuidos aleatoriamente en tres grupos. O grupo experimental realizará unha intervención fisioterapéutica baseada na imitación cun sistema de RV nun circuito, un dos grupos controis realizará o mesmo pero baseado en señalización visual e o outro realizará o mesmo circuito no entorno real. Levaráse a cabo durante 6 semanas, con 3 sesións semanais de 25 minutos cada unha. Primeiramente, realizarase unha avaliación dos seguintes ítems: conxelamento da marcha, parámetros cinéticos da marcha e medo a caerse (calidade de vida relacionada coas caídas). Á finalización da intervención realizarase a mesma avaliación, igual que ao mes e aos dous meses, para ver os cambios producidos e se estes se manteñen no tempo. Aplicabilidade. Pese ao alto coste que supón a realización deste proxecto, permitiranos coñecer se a imitación é unha posible estratexia terapéutica neste signo tan incapacitante e, se os resultados son favorables, obterase unha intervención fisioterapéutica con posible aplicabilidade domiciliaria debido ao coste asumible que pode presentar este sistema de RV, o que podería, a súa vez, repercutir na calidade de vida dos pacientes.