[en] The general objective of this work was to evaluate the chemical changes in the soil after the renovation of degraded pastures, using Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FTIR) and physical fractionation of soil organic matter (MOS) techniques. The thesis is arranged in chapters, composing, in addition to the bibliographic review presented in Chapter I, Chapters II and III, which have specific objectives. In Chapter II, we sought to understand the spatial distribution of organic compounds characteristic of two bands related to soil organic matter (C aliphatic C–H and C=C aromatic elongation) as a function of soil disturbance and pasture renewal, as well as their relationships with CO2 flux (CO2-F) and changes in soil pH. In Chapter III, the objective was to evaluate the impact of the renewal of degraded pastures on the physical compartment of soil organic matter and its effect on the mitigation of CO2 emissions. The study that involves the two chapters was carried out in two areas of extensive beef cattle, in a region of the Brazilian Cerrado located in Selvíria, Mato Grosso do Sul. Geostatistical meshes were installed in the areas for CO2-F assessment and soil sampling. A semiquantitative analysis of the C–H and C=C vibrational regions was performed by means of spectral deconvolution, guided by the position of the peaks obtained in the second derivative and adjustment of the Gauss curve. The results from Chapter II indicated a spatial correlation between CO2-F and the relative abundance of symmetrical CH2 and asymmetric CH2 compounds in the C–H band. Pasture renovation, followed by sorghum cultivation intercropped with Urochloa brizantha, increased soil pH up to 5.6 and reduced concentrations of aliphatic compounds related to the C–H band. It also reduced CO2-F emissions to a range of 0.94 and 0.97 μmol m-2 s-1. The aromaticity index followed these changes and can be used as an indicator of soil organic matter decomposition, as well as CO2-F emissions. The results of Chapter III indicated that soil management practices, followed by the cultivation of sorghum intercropped with U. brizantha, increased total C stocks (TOC) through the stable fraction (C associated with the mineral fraction) and consequent reduction in CO2- F of the ground. This highlights the spatial variability in CO2 emissions and how soil attributes affect the flow of CO2 to the atmosphere. The use of multivariate geostatistics allowed the prediction of CO2 emissions from the soil. The results obtained suggest that the adoption of management practices, such as sorghum intercropped with U. brizantha and liming, increases soil pH and reduces the lability of organic compounds with the functional groups CH, CH2 and CH3, consequently, reduces emissions of CO2 from the soil. This small-scale work provides a theoretical basis for large-scale spatial monitoring of the biogeochemical processes that control CO2 emissions in agricultural ecosystems, particularly in degraded pasture areas. These practices can help Brazil achieve the goals of COP26.

[gl] O obxectivo xeral deste traballo foi avaliar os cambios químicos do solo tras a renovación de pastos degradados, utilizando técnicas de Espectroscopia Infravermella de Transformada de Fourier (FTIR) e de fraccionamento físico da materia orgánica do solo (MOS). A tese está organizada en capítulos, compoñendo, ademais da revisión bibliográfica presentada no capítulo I, os capítulos II e III, que teñen obxectivos específicos. No capítulo II, buscouse comprender a distribución espacial dos compostos orgánicos característicos de dúas bandas relacionadas coa materia orgánica do solo (C alifático C–H e C=C elongación aromática) en función da alteración do solo e da renovación dos pastos, así como a súa relacións co fluxo de CO2 (CO2-F) e os cambios no pH do solo. No capítulo III, o obxectivo foi avaliar o impacto da renovación de pastos degradados sobre o compartimento físico da materia orgánica do solo e o seu efecto na mitigación das emisións de CO2. O estudo dos dous capítulos realizouse en dúas zonas de vacún extensivo de carne, nunha rexión do Cerrado brasileiro situada en Selvíria, Mato Grosso do Sul. Instaláronse redes xeoestatísticas nas zonas para a valoración do CO2-F e a toma de mostras de solo. Realizouse unha análise semicuantitativa das rexións vibratorias C–H e C=C mediante a deconvolución espectral, guiada pola posición dos picos obtidos na segunda derivada e axuste da curva de Gauss. Os resultados do capítulo II indicaron unha correlación espacial entre o CO2-F e a abundancia relativa de compostos CH2 simétricos e CH2 asimétricos na banda C–H. A reforma dos pastos, seguida do cultivo de sorgo intercalado con Urochloa brizantha, aumentou o pH do solo ata 5,6 e reduciu as concentracións de compostos alifáticos relacionados coa banda C–H. Tamén reduciu as emisións de CO2-F a un rango de 0,94 e 0,97 μmol m-2 s-1. O índice de aromaticidade seguiu estes cambios e pódese utilizar como indicador da descomposición da materia orgánica do solo, así como das emisións de CO2-F. Os resultados do capítulo III indicaron que as prácticas de xestión do solo, seguidas do cultivo de sorgo intercalado con U. brizantha, aumentaron as reservas totais de C (COT) a través da fracción estable (C asociada á fracción mineral) e a consecuente redución do CO2-F do solo. Isto destaca a variabilidade espacial das emisións de CO2 e como os atributos do solo afectan o fluxo de CO2 á atmosfera. O uso da xeoestatística multivariada permitiu a predición das emisións de CO2 do solo. Os resultados obtidos suxiren que a adopción de prácticas de xestión, como o sorgo intercalado con U. brizantha e o encalado, aumenta o pH do solo e reduce a labilidade dos compostos orgánicos cos grupos funcionais CH, CH2 e CH3, polo que se reducen as emisións de CO2 do solo. Este traballo a pequena escala proporciona unha base teórica para o seguimento espacial a gran escala dos procesos bioxeoquímicos que controlan as emisións de CO2 nos ecosistemas agrícolas, en particular nas zonas de pastos degradadas. Estas prácticas poden axudar a Brasil a acadar os obxectivos da COP26.