[en] The current interest in titanium alloys arises from the properties of these kind of materials, making them ideal for high added value applications, such as that of the aeronautical sector. The use of titanium components in turbines is allowing significant aircraft consumption reduction, and thus in the pollution levels. However, since manufacturing titanium components requires meeting high quality specifications, specific manufacturing processes are required. In this regard, the investment casting highlight such as efficient and versatile manufacturing method, capable for the complex component mass production and leading to a minimum level of material waste. The drawback is the high reactivity of the titanium alloys, a fact which involves unusual melting technologies and specific mould materials in order to control the defect formation. The present research work studies the titanium part casting manufacturing process. Hereof, the cold crucible technology is used, allowing the titanium melting under lack of ceramics and controlled atmosphere conditions. The complexity of this technology requests an accurate control of the most relevant parameters, necessary for the process characterization and defining the most efficient improvement strategies so as to reduce the energy losses and improve the properties of the melt. Simulation tools allow defining the most appropriate mould geometry and studying the influence of different process parameters on the correct cavity filling. The results here obtained are experimentally contrasted. The formation of internal defects is also analyzed and different controlling methods are proposed. Finally, a deep analysis of the mould-metal interaction is carried out, a fact which implies the formation of the well-known α-case surface defect. The degradation of the mould provoked by the effect of liquid titanium is studied, and the influence of certain reaction products on the diffusion of free detrimental elements is identified. This leads to a new concept of more stable and cost-effective mould materials to achieve a less polluted titanium casting parts.

[eu] Gaur egungo arreta titaniozko aleazioetan material hauen ezaugarri singularretan dauka jatorria. Honi esker material hauek balio handiko aplikazioentzako ezin hobeak dira, aeronautika izanez aplikazio hauen adibide nabarmenetarikoena. Titaniozko osagarrien erabilera egazkin turbinetan hauen kontsumo murrizketa lortzen ari ditu, eta honen ondorioz kutzadura ere. Hala ere, osagarri hauek kalitate handiko baldintzak bete behar dituzte, eta horretarako fabrikazio prozesu bereziak beharrezkoak dira. Horrela, mikrofuzioa da pieza anitzak fabrikatzeko prosezu eraginkorrenetako bat, osagarri konplexuak sortzeko gai eta hondakin gutxiko fabrikazio modua. Baina arazorik nagusiena titaniozko aleazioen erreaktibotasuna da, zeren galdatzeko teknologia eta moldeentzako material bereziak beharrezkoak dira. Ikerketa lan honek titaniozko fundizioz lortutako piezen fabrikazioa aztertzen du. Horretarako arrago hotzeko labea erabiltzen da, honen bidez galdaketa prosezua zeramiko gabezian eta atmosfera inerte baldintzan burutzen da. Teknologia honen konplexutasuna parametro garratzitsuen kontrol zehatza behartzen ditu, prozesuaren karakterizazioa lortzekotan eta bohetze estrategia ezberdinak eratu nahian energi galerak murrizteko eta metal urturen propietateak hobetuz. Simulazio tresnak moldearen geometria egokiena finkatzeko erabili izan dira, eta baita parametro desberdinen eragina aztertzeko moldearen betetze prozesuan. Lortutako emaitzak enpirikoki egiaztatu dira. Simulazio tresnen bitartez barneko akatsen eraketa aztertu izan da ere, eta hainbat aukera proposatu dira hauek kontrolatu nahian. Azkenik, metal-moldearen arteko elkarrekintzagaitik gainazalean sortzen den α-case akats ezagunaren azterketa sakona eginten da. Titanio urtutak eragindako moldearen degradazioa ikertuz erreakzio produktu espezifiko batzuen eragina antzeman izan da helburuzko piezarentzako elementu kaltegarrien difusioan. Honen bitartez moldeentzako material egonkorrago eta merkeago bat zehaztu da kutsadura gutxiko piezak lortzeko.