BSC-LT/ACAData huggingface dataset:
[el] Το Σύμφωνο της Βαλκανικής Συνεννόησης της 9ης Φεβρουαρίου 1934 μεταξύ Ελλάδας, Ρουμανίας, Γιουγκοσλαβίας και Τουρκίας είχε ως στόχο την προστασία των συμβαλλομένων κρατών όχι μόνο από το Βουλγαρικό αλυτρωτισμό αλλά και από την ιταλική επεκτατική πολιτική και τη γερμανική επέλαση.Η Διάσκεψη του Βουκουρεστίου είναι η προτελευταία. Λίγες εβδομάδες μετά η Γερμανία εισβάλλει στη Μοραβία και τη Βοημία, η Ιταλία στην Αλβανία. Την 1η Φεβρουαρίου 1940 η Διάσκεψη του Βελιγραδίου θα είναι η τελευταία. Μέσα από τον ελληνικό, ρουμανικό, γαλλικό και τουρκικό Τύπο και τις μαρτυρίες των δύο πρωταγωνιστών της Διάσκεψης Γκριγκόρε Γκαφένκου και Ιωάννη Μεταξά, θα μελετήσουμε τις ενδοβαλκανικές τριβές και τις παλινοδίες της γαλλικής και βρετανικής εξωτερικής πολιτικής που συνέτειναν στην αποδόμηση της Βαλκανικής Συνεννόησης.

[fr] L'Entente balkanique, créée en février 1934 entre la Turquie, la Yougoslavie, la Roumanie et la Grèce, avait comme objectif la défense de ses États membres contre le danger du révisionnisme bulgare. Fruit de l'initiative du ministre des Affaires étrangères de Roumanie, Nicolae Titulesco, l'Entente balkanique exprimait aussi le désir de préserver ses États membres de la poussée vers l'est de l'Allemagne hitlérienne et de la politique maximaliste de Mussolini. Le Conseil permanent de l'Entente balkanique qui s'est réuni à Bucarest du 20 au 22 février 1939 fut l'avant-dernier. En intégrant l'Entente balkanique dans le cadre politique européen, nous tenterons de suivre son évolution, ses frictions et ses fractures, afin de rendre compte des raisons de sa dissolution. Nous tracerons donc les grandes lignes des différents aspects des relations interbalkaniques et des enjeux de la politique des puissances européennes. Pour ce faire, nous nous appuierons sur les mémoires du ministre des Affaires étrangères de Roumanie, Grigore Gafencu, et sur les discours de Ioannis Metaxás prononcés lors de la session du Conseil permanent. Nous évoquerons aussi des articles de la presse grecque, roumaine et française ainsi que des documents diplomatiques.
[el] Δύο "θησαυροί" της Φραγκοκρατίας, ο ένας με 2130 και ο δεύτερος με 233 νομίσματα, που αποκαλύφθηκαν το έτος 2005 σε σωστική ανασκαφή της Δ΄ ΕΠΚΑ στο Άργος, αποτελούν πολύτιμη πηγή πληροφοριών για τη νομισματοκοπία στη Ελλάδα (τύποι νομισμάτων, κοπές, χρονολόγηση, τόποι παραγωγής και διάδοσής τους) αλλά και για την αυξανόμενη εισαγωγή νομισμάτων από τη Δύση κατά τον 13ο αι. και 14ο αι. Περαιτέρω, η μαρτυρία των νομισμάτων αυτών είναι ιδιαίτερα σημαντική για τις πολιτικές και στρατιωτικές εκφάνσεις του δημόσιου βίου, τις εμπορικές δραστηριότητες στην περιοχή αλλά και ευρύτερα για τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες στην Πελοπόννησο κατά την ταραγμένη εποχή μετά το 1204.

[fr] Deux trésors de l'époque franque, composés pour l'un de 2130, pour l'autre de 233 monnaies, ont été exhumés en 2005 à Argos à l'occasion d'une fouille d'urgence conduite par la IVe Éphorie des Antiquités préhistoriques et classiques. Ils constituent une riche source d'information pour l'histoire monétaire de la Grèce (types monétaires, émissions, chronologie, lieux de production et circulation monétaire), autant que pour l'intensification des échanges monétaires avec l'Occident au cours des xiiie s. et xive s. En outre, ces monnaies nous renseignent utilement sur les aspects civiques et militaires de la vie publique, les activités commerciales dans la région et, plus largement aussi, les conditions socio-économiques et politiques dans le Péloponnèse au cours de la période troublée qui suit 1204.
[el] Από το 2008 η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις πιο σοβαρές κρίσεις στην ιστορία της. Η οικονομική χρεωκοπία, η οποία είναι συνάμα καταστροφή κοινωνική, ακόμη και ανθρωπιστική, τροφοδοτεί μια ενδιαφέρουσα, αν και άνιση, λογοτεχνική παραγωγή. Στο τελευταίο της βιβλίο, Η Άκρα Ταπείνωση (εκδ. Καστανιώτη, 2015), η Ρέα Γαλανάκη, μία από τις μεγαλύτερες σύγχρονες Ελληνίδες μυθιστοριογράφους, πραγματοποιεί μια ακτινογραφία της "ελληνικής κρίσης" μέσα σε ένα έργο πολυφωνικό με χαρακτήρες αντιπροσωπευτικούς της σημερινής ελληνικής κοινωνίας (δύο τσακισμένες από τη ζωή γυναίκες στη σύνταξη που οδηγούνται στην επαιτεία, ένας διεφθαρμένος πολιτικός, ένας αναρχικός κόντρα στο κατεστημένο, ένας νεοναζί έτοιμος να πιαστεί στα χέρια με τους ξένους, μία καθαρίστρια μετανάστις, μία αφοσιωμένη κοινωνική βοηθός). Ποια είναι η ματιά της "ελληνικής κρίσης" της Ρέας Γαλανάκη, που πάντα με ευαισθησία αφουγκράζεται τα σκαμπανεβάσματα της κοινωνίας της χώρας της; Kαι ως εκ τούτου, ποιες οι κοινωνικές προεκτάσεις της σύγχρονης νεοελληνικής λογοτεχνίας;

[fr] Depuis 2008, la Grèce est confrontée à l'une des plus graves crises de son histoire. Cette faillite financière, qui est aussi un désastre social, et même humanitaire, alimente une production littéraire intéressante quoiqu'inégale. Dans son dernier ouvrage, l'Ultime Humiliation (éd. Kastaniotis, 2015 ; éd. Galaade, 2016 pour la traduction française), Rhéa Galanaki (1947‑), l'une des plus grandes romancières contemporaines, propose une radiographie de la " crise grecque " dans un roman polyphonique mettant en scène des personnages représentatifs de la société hellénique actuelle ; ce sont deux retraitées abîmées par la vie et transformées en mendiantes, un homme politique véreux, un anarchiste en lutte contre l'ordre établi, un néonazi prêt à en découdre avec les étrangers, une femme de ménage immigrée, une assistante sociale dévouée, une femme à tout faire originaire de Crète. Quel regard Rhéa Galanaki, toujours très attentive aux soubresauts de la société de son pays, propose‑t‑elle sur la " crise grecque " ? Partant, quels sont les usages sociaux de la littérature néo‑hellénique contemporaine ?
[el] Το ακατέργαστο γυαλί, στο τέλος της πρωτογενούς φάσης παραγωγής παρουσιάζει ένα γαλαζωπό ή πράσινο χρωματισμό, που οφείλεται στις ακαθαρσίες που περιέχονται στην άμμο που χρησιμοποιείται. Για την παραγωγή άχρωμου γυαλιού, οι αρχαίοι κατέφευγαν στον αποχρωματισμό με τη βοήθεια του μαγγανίου ή του αντιμονίου ή διάλεγαν πολύ καθαρή άμμο. Ανάμεσα στο δεύτερο μισό της δεύτερης χιλιετίας π.Χ. και στον 1° αι. μ.Χ., το άχρωμο γυαλί χρησιμοποιείται σποραδικά, καθώς κυριαρχεί η προτίμηση για τα έντονα χρώματα τόσο στην κλασική και ελληνιστική εποχή, όσο και στην αρχή της ρωμαϊκής αυτοκρατορικής εποχής μετά την εφεύρεση του φυσητού γυαλιού. Στο τελευταίο τρίτο του 1ου αι. μ.Χ. παρατηρείται μια αντιστροφή της τάσης αυτής και το άχρωμο γυαλί γίνεται πολύτιμο υλικό για δύο αιώνες, όπως μαρτυρεί το διάταγμα του Μάξιμου. Χρησιμοποιείται τόσο για επιτραπέζια σκεύη, όσο και για την κατασκευή αρχιτεκτονικού γυαλιού και φαίνεται ότι αποτελεί ιδανικό υπόβαθρο για κοίλο και έξεργο σκάλισμα, καθώς και για επίθετο διάκοσμο, που ήταν και αυτός άχρωμος, ή πολύχρωμος. Η χρήση του άχρωμου γυαλιού περιορίζεται στον 4ο αι., ενώ φαίνεται να εγκαταλείπεται κατά τη διάρκεια του 5ου αι. μ.Χ. Επιχειρούμε εδώ να εξηγήσουμε την αιτία των μεγάλων αυτών αλλαγών, που οφείλονται σε ένα σύνολο παραγόντων, που συνδυάζουν παραγωγή και προμήθεια, απομίμηση και ανταγωνισμό με την ορεία κρύσταλλο, προτίμηση για διαφάνεια και αντανάκλαση του φωτός.

[fr] Le verre brut, à l'issue de la phase de la production primaire, présente une coloration bleutée ou verte due aux impuretés contenues dans le sable employé. Pour obtenir un verre incolore, les Anciens avaient recours à la décoloration à l'aide de manganèse ou d'antimoine, ou bien sélectionnaient des sables particulièrement purs. Entre la seconde moitié du IIe millénaire av. J.-C. et le ier s. apr. J.-C., le verre incolore est utilisé de manière sporadique, le goût pour les couleurs vives étant dominant aussi bien aux époques classique et hellénistique, qu'au début de l'époque impériale après l'invention du verre soufflé. Dans le dernier tiers du ier s. apr. J.-C., un renversement s'opère et le verre incolore devient pour deux siècles un matériau de prix, comme en témoigne l'édit du Maximum. Employé aussi bien dans le service de table que dans le verre architectural, il semble être le support idéal des gravures en creux et en relief, mais aussi des décors appliqués, eux-mêmes incolores, ou bien de couleurs variées. Son emploi se restreint au ive s. et il semble disparaître dans le courant du ve s. apr. J.-C. On tentera ici d'expliquer l'origine de ces grands mouvements qui relèvent d'un faisceau de données conjuguant production et approvisionnement, imitation et rivalité avec le cristal de roche, goût pour la transparence et le miroitement de la lumière.
[el] Κατά τη διάρκεια ανασκαφικών εργασιών για τη διάνοιξη του τούνελ RW2 του σιδηροδροµικού δικτύου Τράπεζα-Διακοφπτό της νέας σιδηροδροµικής γραµµής Κορίνθου-Πάτρας, στην περιοχή Τράπεζα Αιγιαλείας, ήρθαν στο φως λείψανα κτηρίων που χρονολογούνται από την αρχαϊκή έως την ελληνιστική περίοδο και τα οποία ανήκουν σε µια εγκατάσταση που ανήκε στη Βούρα, σπουδαία πόλη στα ανατολικά της Αιγιαλείας. Μεταξύ των αρχαιολογικών ευρηµάτων συγκαταλέγεται ένας σηµαντικός αριθµός χάλκινων νοµισµάτων προερχοµένων από τις γείτονες Σικυώνα, Κόρινθο και Αθήνα, πόλεις που υπερείχαν από πολιτική και οικονοµική άποψη στην περιοχή, καθώς και κοπές άλλων πόλεων (Οπούντιοι Λοκροί, Κοινό των Ηπειρωτών και Εύβοια). Παρουσιάζοντας τις ανωτέρω κοπές, που βρέθηκαν στην Τράπεζα, στην πλειονότητά τους χάλκινες και µικρής διαµέτρου, θα θέλαµε να επισηµάνουµε τη σπουδαιότητα τους στην οικονοµική ζωή της περιοχής. Θα θέλαµε επίσης να αποδείξουµε ότι οι πόλεις αυτές κόβοντας νοµίσµατα τόνωσαν σηµαντικά την οικονοµία τους.

[fr] À l'occasion du creusement du tunnel RW2 sur le trajet Trapeza-Diakopto de la nouvelle ligne ferroviaire Corinthe-Patras, dans la région de Trapeza Aigialeias, ont été mis au jour des vestiges de bâtiments datant de l'époque archaïque à l'époque hellénistique, qui font partie d'un habitat dépendant de Voura, importante cité située à l'Est d'Aigialeia. Au nombre des trouvailles archéologiques, on compte beaucoup de monnaies de bronze provenant des cités voisines de Sicyone, Corinthe et Athènes, qui constituent l'horizon politique et économique naturel de la cité, ainsi que des pièces émises par d'autres États, notamment les Locriens d'Oponte, le koinon des Épirotes et l'Eubée. En présentant les monnaies trouvées à Trapeza, majoritairement des petites dénominations en bronze, nous entendons souligner leur apport pour une étude de la vie économique de la région et démontrer par ailleurs que les cités, en frappant monnaie, stimulaient de manière significative leur économie.
[el] Αυτό το άρθρο εξετάζει τον ρόλο των τοπικών ελίτ στην ενίσχυση της εθνικής ταυτότητας με βάση τη μέλετη δύο ελληνικών χωριών κατοικημένων στην αρχή από τουρκόφωνους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας. Και στις δύο περιπτώσεις η ελληνική τους ταυτότητα είναι αναμφισβήτητη, όμως υπάρχουν μεταξύ τους μερικές διάφορες οι οποίες μπορούν να εξηγηθούν από το κοινωνικό-ιστορικό και γεωγραφικό περιβάλλον και από τον ιδιαίτερο ρόλο των ελίτ.

[fr] Cet article interroge le rôle des élites locales dans la consolidation du sentiment national dans deux communautés en Grèce, initialement habitées par des réfugiés d'Asie Mineure qui, lors de leur déplacement forcé, étaient turcophones. Si l'intégration de la communauté nationale est certaine dans les deux cas, il semble que les quelques différences constatées puisent leur source aussi bien dans le contexte sociohistorique et géographique des communautés que dans le rôle de leurs élites locales.
[el] Μια βάση που εντοπίστηκε το 1965 κατά τη διάρκεια των ερευνών κοντά στην Πύλη του Ερµή, φέρει ανάθεση σε µια θεότητα, τη Φωσφόρο. Το άρθρο κάνει αναφορά σε όσα πληροφορούµαστε για τον αναθέτη και τη θεότητα στην οποία γίνεται η ανάθεση, ενώ προτείνεται η ταυτοποίηση του αναθήµατος ως Εκαταίου. Η επιγραφή αυτή αποτελεί ένα πρόσθετο τεκµήριο στη Θάσο για την παρουσία της Εκάτης, µε την ιδιότητα της προστάτιδος, κοντά σε πύλες.

[fr] Une base, trouvée lors de sondages menés près de la Porte d'Hermès à Thasos en 1965, porte une dédicace à une déesse Phôsphoros. L'article fait le point sur ce qu'elle apprend du dédicant et de la déesse dédicataire et propose de voir dans cette offrande un hekataion. Cette inscription constitue ainsi un témoignage supplémentaire à Thasos de la présence prophylactique d'Hécate près des portes.
[el] Περίληψη : η σχέση κινηματογράφου και ιστορίας έχει αναμφίβολα λάβει συγκεκριμένο βάρος στον τρόπο προσέγγισης και ανάλυσης των ταινιών. Τα γεγονότα της αποστολής και της Μικρασιατικής Καταστροφής έχουν μεταφερθεί στην οθόνη σε ταινίες που εικονογραφούν διάφορες πτυχές του ελληνικού κινηματογράφου και έχουν δώσει την πρώτη ύλη για ταινίες ντοκιμαντέρ αλλά και για ταινίες μυθοπλασίας. Όταν ο ελληνικός στρατός αποβιβάστηκε στη Σμύρνη το 1919, ένας μεγάλος αριθμός δημοσιογράφων, φωτογράφων, χειριστών, ζωγράφων, Ελλήνων και ξένων, βρέθηκαν στη Μικρά Ασία για να ακολουθήσουν τα στρατεύματα. Όμως, αρχικά, οι ταινίες μυθοπλασίας για το θέμα είναι σπάνιες. Θα χρειαστεί να περιμένουμε μέχρι το 1955 να βρούμε αναφορές στη Μικρασιατική Καταστροφή, μέσα από το προσφυγικό δε μια ταινία του Νίκου Κουνδούρου, και την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974 να δούμε μια ιστορική ταινία -του ίδιου σκηνοθέτη- που ασχολείται με το 1922. Οι αρχές του 21ου αιώνα είδαν διάφορες αναφορές στο θέμα σε ντοκιμαντέρ ή ταινίες μυθοπλασίας, πριν από τη Σμύρνη του 2021.

[fr] Résumé : le rapport entre le cinéma et l'histoire a sans conteste pris un poids spécifique dans la manière d'aborder et d'analyser les films. Les événements de l'expédition et de la Catastrophe d'Asie Mineure ont été transposés à l'écran dans des films qui illustrent diverses facettes du cinéma grec, et ils ont fourni la matière première de films documentaires, mais aussi de films de fiction. Lors du débarquement de l'armée grecque à Smyrne en 1919, un grand nombre de journalistes, photographes, opérateurs, peintres, grecs et étrangers, se trouvaient en Asie Mineure pour suivre les troupes. Mais, dans un premier temps, les films de fiction sur le sujet sont rares. Il faut attendre 1955 pour trouver des références à la Catastrophe d'Asie Mineure, à travers la question des réfugiés et le rétablissement de la démocratie dans un film de Nikos Koundouros, 1974 pour voir un film historique – du même cinéaste – traiter de 1922, et les débuts du xxie siècle pour voir enfin diverses références au sujet dans des films documentaires ou de fiction, avant le Smyrne de 2021.
[el] Η Θεσσαλονίκη είναι η ελληνική πόλη η οποία περισσότερο υπέφερε από το Ολοκαύτωμα. Αυτή που ονομάστηκε η "Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων" βρέθηκε "άνευ Ιουδαίων" στο τέλος της γερμανικής κατοχής. Στο έργο του Γιώργου Ιωάννου [1927-1985], ο οποίος υπήρξε ένας από τους πιο σημαντικούς πεζογράφους της μεταπολεμικής Ελλάδας, το Ολοκαύτωμα κατέχει μια ιδιαίτερη θέση, καθώς τα φαντάσματα του παρελθόντος στοιχειώνουν τον συγγραφέα. Στις παρακάτω σελίδες ο αναγνώστης θα διαβάσει δύο από τα επτά κείμενα τα οποία ο Ιωάννου, μάρτυρας του Ολοκαυτώματος στην Θεσσαλονίκη, έγραψε από την προσωπική του εμπειρία.

[fr] Salonique est la ville grecque qui a le plus souffert de la Shoah. Longtemps surnommée " la Jérusalem des Balkans ", la capitale historique de la Macédoine grecque est devenue presque judenrein à la fin de l'Occupation. Dans l'œuvre de Georges Ioannou (1927-1985), l'un des plus grands prosateurs de la Grèce d'après-guerre, la Shoah occupe une place particulière, parce que l'auteur est hanté par les fantômes du passé. Dans les pages qui suivent, le lecteur pourra lire deux des sept textes écrits par Ioannou sur son expérience de témoin de la Shoah à Salonique.
[el] Παρουσιάζονται 21 νοµίσµατα Πελοποννήσου, που ανήκουν στη Συλλογή του Ιδρύµατος Μείζονος Ελληνισµού, την οποία αγόρασε το ΙΜΕ, το Νοέµβριο του 2007, από το Γερµανό συλλέκτη K. E. Reinhard Donat. Εκπροσωπούνται τα ακόλουθα νοµισµατοκοπεία: ένας στατήρας Κορίνθου και δύο χαλκοί του 4ου‑3ου αι. π.Χ. Ένα τριώβολον Σικυώνος και δύο χαλκοί του 4ου, 2ου αι. και 1ου αι. π.Χ. Ένα χάλκινο νόµισµα των Αιγείρων, κοπή Πλαυτίλλας. Ένα αδηµοσίευτο χάλκινο νόµισµα της Βούρας, κοπή Σεπτιµίου Σεβήρου. Ένα χάλκινο νόµισµα Πατρών, κοπή Αυγούστου. Ένα τετράχαλκον Ολυµπίας περί το 146‑43 π.Χ. Δύο ασσάρια Θουρίας, κοπής Καρακάλλα. Ένα ασσάριον Κυπαρισσίας, κοπή Γέτα. Τρία ασσάρια Πύλου, κοπή Σεπτιµίου Σεβήρου, κοπή Γέτα (αδηµοσίευτο) και κοπή Πλαυτίλλας. Τρία ασσάρια Γυθείου, κοπή Ιουλίας Δόµνας (αδηµοσίευτο), κοπή Γέτα (αδηµοσίευτο), κοπή Πλαυτίλλας. Ένας χαλκούς Άργους του 4ου‑3ου αι. π.Χ. ´Ενα ασσάριο Μαντινείας, κοπής Καρακάλλα.

[fr] Nous présentons 21 monnaies du Péloponnèse appartenant à la collection de la Fondation du monde hellénique (FHW), qui fut achetée en novembre 2007 au collectionneur allemand K. E. Reinhard Donat. Dans cette collection sont représentés les ateliers suivants : Corinthe, un statère et deux pièces en bronze du ive‑iiie s. av. J.‑C. ; Sicyone, un triobole et deux pièces en bronze datant respectivement du ive s., du iie s. et du ier s. av. J.‑C. ; Aegira, une pièce en bronze de Plautilla ; Boura, une pièce en bronze inédite de Septime Sévère ; Patras, une pièce en bronze d'Auguste ; Élis, une pièce en bronze, vers 146‑43 av. J.‑C. ; Thouria, deux pièces en bronze de Caracalla ; Kyparissia, une pièce en bronze de Géta ; Pylos, trois pièces en bronze de Septime Sévère, de Géta (inédite) et de Plautilla ; Gytheion, trois pièces en bronze de Julia Domna (inédite), de Géta (inédite) et de Plautilla ; Argos, une pièce en bronze, ive‑iiie s. av. J.‑C. ; Mantinée, une pièce en bronze de Caracalla.
[el] Η μακεδονική γλώσσα, ομιλούμενη σ'όλη τη Βόρεια Ελλάδα στα χρόνια του 30, σαν γλώσσα της σλαβόφωνης μειονοτήτας, καταστέλλεται συστηματικά από το ελληνικό κράτος κατά την διδακτορία του Μεταξά [1936-1941] αφού απαγορεύεται η διδασκαλία της, ακόμη και η χρήση της σε δια-οικογενειακές σχέσεις. Οι διαφορετικές απαγορεύσεις εντάσσονται σε ένα κρατικό εθνικισμό ο οποίος θέλει να χτίσει μία μονογλωσσική και μονοθρησκευτική Ελλάδα. Κατά την Κατοχή και τον Εμφύλιο, η προ-κομουνιστική Αντίσταση και ο Δημοκρατικός Στρατός αργότερα ενθάρρυναν την διδασκαλία της Μακεδονικής γλώσσας και τις αξιώσεις των Σλαβοφώνων για αναγνώριση της ταυτότητάς τους. Η διδασκαλία της Μακεδονικής έγινε σ'αυτό το πολιτικό περιβάλλον ένα μείζον πολιτικό ζήτημα σαν προσπάθεια να αλλαχτούν οι προπολεμικές σχέσεις κυριαρχίας και να αναγνωριστούν η ισονομία και τα γλωσσολογικά και πολιτισμικά δικαιώματα των μειονοτήτων. Η νίκη των Βασιλικών το 1949 σημάδεψε το τέλος αυτού του κινήματος χειραφέτησης και το στιγματισμό των Σλαβοφώνων σαν εχθρούς του Ελληνικού Έθνους.

[fr] La langue macédonienne, très répandue dans le nord de la Grèce dans les années 1930, où une importante minorité slavophone la pratique, fait l'objet d'une répression étatique systématique sous la dictature de Metaxás (1936-1941) qui en interdit l'enseignement et toute forme de transmission intrafamiliale. Les différentes pratiques d'interdit s'inscrivent dans un nationalisme d'État qui promeut l'idéal d'une société unilingue et mono-confessionnelle. Pendant l'occupation nazie et la guerre civile qui s'ensuivit, la résistance procommuniste d'abord, et les forces de l'Armée démocratique par la suite, favorisèrent l'enseignement du macédonien et soutinrent les revendications identitaires des populations slavophones. La didactique de la langue macédonienne dans ces conditions constitua un enjeu politique majeur, s'inscrivant dans une tentative de modifier les rapports de domination de la période précédente et de mettre en place des dispositifs reconnaissant l'égalité des droits des minorités linguistiques et culturelles. La victoire des forces royalistes en 1949 mit un terme à ce mouvement d'émancipation et signa le retour à des pratiques de stigmatisation des locuteurs macédoniens, assimilés à des " ennemis de la nation grecque ".
[el] Οι ταξιδιώτες επαίνεσαν την στρατηγική θέση της Κρήτης στις πύλες της Ανατολικής Μεσογείου και τον πλούτο της αγροτικής παραγωγής της. Αλλά για τους Βενετούς, το νησί των ονείρων ήταν πολλές φορές δύσκολο. Έπρεπε να ζουν σε μια περιοχή με δύσκολη πρόσβαση, υπερβολικό κλίμα, απότομο έδαφος και υψηλή σεισμική δραστηριότητα, έπρεπε να μετράνε με τις επιδημίες, τους πειρατές και τους λιμούς. Αυτό το υπόβαθρο πρέπει να παραμείνει παρόν στο μυαλό των ανθρώπων και εξηγεί τη μακρά στασιμότητα των δημογραφικών αριθμών. Παρόλα αυτά, όπως οι προσεχτικοί διοικητικοί υπάλληλοι της Βενετίας μας έχουν αφήσει ακριβείς και συχνές απογραφές και οι μηχανικοί χαρτογράφοι της προετοίμασαν λεπτομερείς και χρησιμότατους χάρτες του νησιού και των οικισμών της.

[fr] Les voyageurs ont célébré la position stratégique de l'île de Crète aux portes de la Méditerranée orientale, et la richesse de sa production agricole. Mais pour les Vénitiens l'île de rêve fut parfois difficile. Ils ont dû s'accommoder d'un territoire d'un accès souvent malaisé, au climat excessif, au relief abrupt et à forte activité sismique, ils ont dû compter avec les épidémies, les pirates et les famines. Cette toile de fond doit rester présente dans les esprits et elle explique la longue stagnation des effectifs démographiques. Néanmoins, en administrateurs pointilleux les fonctionnaires vénitiens nous ont laissé des recensements précis et fréquents et leurs ingénieurs cartographes ont dressé des cartes détaillées de l'île et des établissements humains.
[el] H παρούσα έρευνα επικεντρώθηκε αρχικά σε οκτώ Ρωμιούς Κωνσταντινουπολίτες μεταφραστές της τουρκικής λογοτεχνίας που ζουν τώρα στην Αθήνα, οι οποίοι ενεργούν ως πολιτιστικοί διαμεσολαβητές μεταξύ των ελληνικών και τουρκικών κοινωνιών. Τέσσερις από αυτούς – ο Ηρακλής Μήλλας, η Νίκη Σταυρίδη, η Ιώ Τσοκώνα και η Στέλλα Βρετού – έχουν εκδώσει, στην Αθήνα, εν μέρει αυτοβιογραφικά έργα μεταξύ των ετών 2013 και 2019, "μεταφράζοντας" τη μνήμη της κοινότητάς τους τον περασμένο αιώνα. Αυτά τα βιβλία διαφέρουν ως προς τη λογοτεχνική μορφή, αλλά έχουν μια κοινή αφηγηματική στάση. Ενώ απεικονίζονται η καταπιεστική κατάσταση που βιώθηκε από τη μειονότητα και ο πόνος του ξεριζωμού, σε όλα τα βιβλία αποφεύγεται να διατυπωθούν τα κυρίαρχα εθνικιστικά ή συντηρητικά στοιχεία του ελληνικού ρεπερτορίου αφηγημάτων σχετικά με τις ταυτότητες και την παρελθούσα συνύπαρξη των δύο λαών, μια πτυχή που είναι ιδιαίτερα αισθητή στις αναπαραστάσεις του "Τούρκου". Αυτό θα μπορούσε να αποκαλύψει ένα είδος υποκειμενικής δράσης του μεταφραστή, στο πλαίσιο της αναζήτησης μιας αφηγηματικής φωνής που διατηρεί την αξιοπρέπεια τόσο για τον "Εαυτό" όσο και για τον "Άλλο".

[fr] Cette recherche porte initialement sur huit Grecs d'Istanbul vivant aujourd'hui à Athènes, traducteurs de littérature turque et médiateurs culturels entre les sociétés grecque et turque. Parmi eux, Iraklis/Herkül Millas, Niki Stavridi, Io Tsokona et Stella Vretou ont publié entre 2013 et 2019 des livres de mémoire en partie autobiographiques, " traduisant " la mémoire de leur communauté au xxe siècle. Ces œuvres diffèrent dans leur forme littéraire, mais partagent un positionnement significatif à l'égard des récits/représentations. Si l'oppression subie en tant que minorité et la souffrance de l'exil sont présentes, les récits dominants nationalistes οu conservateurs du répertoire grec sur les identités et la coexistence passée sont évités dans tous les ouvrages, aspect visible notamment dans les représentations du " Turc ". Une forme d'agentivité du traducteur pourrait être à l'œuvre dans la recherche d'une voix narrative qui préserve la dignité du Soi comme celle de l'Autre.