BSC-LT/ACAData huggingface dataset:
[en] This article focuses on Luis Rafael Sánchez's play La pasión según Antígona Pérez: crónica americana en dos actos (1968). The Puerto Rican author rewrites the tragic myth of Sophocles' Antigone by reconfiguring the dramatic core of antagonistic powers in the context of a Latin American dictatorship. The article investigates the way in which the play rejects the determining and universal worldviews contained in the structural models of Greek tragedy and Christianity, and instead centers on the question of power within a contemporary space of media and sensationalism. The purpose is to show how Antígona Pérez uncovers the State as a sense-producing entity and reveals its propagandistic apparatus and material limits through an act of interpretation and political difference. The article concludes stressing the protagonist's dramatic and revolutionary power in her ability to disarticulate the ideological coherence of a totalitarian system.

[eu] Artikulu honek Luis Rafael Sánchez idazle puertorricarraren La pasión según Antígona Pérez: crónica americana en dos actos (1968) antzezlana du hizpide. Sánchezek Sofoklesen Antigona mito tragikoa berridazten du, eta horretarako botere antagonikoen funtsa berregiten du diktadurazko testuinguru hispanoamerikar baten baitan. Artikuluak erakusten du antzezlanak tragedia grekoaren eta kristautasunaren egitura-ereduen mundu ikuskera unibertsala eta erabakigarria baztertzen duela, eta, horren ordez, boterearen auzia espazio garaikide mediatiko eta sentsazionalista baten barruan proposatzen du. Helburua da zehatz adieraztea zer modutan erakusten duen Antígona Pérezek estatua zentzua ekoizten duen instantzia bat dela eta nola uzten dituen agerian estatuaren muga materialak eta propaganda-aparatua interpretazio eta diferentzia politikoko ekintza apurtzaile baten bidez. Azkenik, protagonistaren balio dramatikoa eta iraultzailea berresten du artikuluak, sistema totalitario baten koherentzia ideologikoa desartikulatzea lortzen baitu.
[en] This paper intends to carry out a description and analysis of one of the first elements in any dubbing process: the script list delivered by a film distribution company to a dubbing studio for its translation. This is done with a twofold purpose: first, to offer a close description of a document that is not normally included in audiovisual translation studies, and second, to present it as one of the symptoms of the risks involved in any translation: misinterpretation and manipulation. At the same time, this paper provides some documents that support the analysis.

[eu] Lan honek bikoizketa prozesu ororen lehen osagaietako baten analisi eta deskribapena burutzea bilatzen du: enpresa batek estudio bati haren itzulpenerako entregatzen dion elkarrizketa-zerrenda. Hura helburu bikoitzarekin egiten da: ikus-entzunezko itzulpenetan aintzat hartu ohi ez den dokumentu baten karakterizazioa eskaintzea; eta itzulpen orok, interpretazio okerrek eta manipulazioek eragiten duten arriskuaren sintometako bat gisa aurkeztea. Era berean, analisiak oinarritzen diren dokumentu batzuk eskaintzen ditu.
[en] This paper sets out to explore the possibility as well as the impossibility of representing a seemingly untranslatable term: jianghu (江湖), which literally means "rivers and lakes" in the Chinese language. The paper discusses how the term evolves almost like an organic entity of its own, stretching from Chinese literature, cinema to the everyday use of the term as slangs and idioms. By looking at how the term is translated from one language to another, from an ancient context to a (post)modern context, and further away from one generation to another, this paper attempts to study the process of adaptation and translation beyond a linguistic scope, but towards a broader field of literary, cultural and film studies. The paper also examines how the process of translating, adapting and imagining jianghu can be deemed a manifestation of the Derridian concept of "supplementarity".

[eu] Artikulu honek itzulezina omen den termino bat adierazteko posibilatea edo ezintasuna ikertzea du helburu, jianghu (江湖) terminoa alegia, txineraz hitzez hitz "ibaiak eta lakuak" esan nahi duena. Artikuluan zehar terminoa bere baitango entitate organiko bat bailitzan nola eboluzionatu duen aurkezten da. Izan ere, txinatar literatura eta zinematik eguneroko hizkuntzako argot eta esamoldeetara hedatu da. Terminoa hizkuntza batetik bestera, antzinako testuingurutik testuinguru (post)modernora eta, are gehiago, belaunaldi batetik bestera itzultzeko moduari erreparatuta, artikuluak moldaketa eta itzulpen prozesua ikertzen du eremu linguistikoaz haratago, literatura, kultura eta zine ikasketen arloei begira. Horrez gain, jianghu terminoaren itzulpen, moldatze eta iruditze prozesua Derridak aurkeztutako "osagarritasuna" kontzeptuaren adierazpentzat har daitekeela azaltzen da.
[en] In this paper I want to analyze the assembly and the different narrative mechanisms of El astillero written by Juan Carlos Onetti. With this purpose, in the first point I analyze the different narrative situations which take part in the creation of two contrary worlds, the reality and the phantom world of the El astillero, always described in an uncertain time. The second part analyses the way that the different narrations are crossed, setting up a discontinuity effect in the narration and the duplicity of the characters. In the third part we can see how, through the different narrative voices, the narrator sets up a story marked by uncertainty and ambiguity. This uncertainty is the reflection of existence, because behind the farce what remains is the trap of existence.

[eu] Artikulu honetan aztertzen da Juan Carlos Onettiren El astilleroko muntaia eta trikimailu narratiboak. Horretarako lehen puntuan bi mundu kontrajarriak, errealitatea eta El astilleroko alegiazko mundua, sortzeko parte hartzen duten egoera narratibo desberdinak ikertzen dira, beti denbora zehaztugabean deskribatuta. 2. puntuan narrazioen gurutzaketa nola ezartzen den aztertzen da, honela pertsonaien bikoiztasunaren zerbitzuan jartzen den disjarraitasun narratiboa sortuz. 3. puntuan ahots narratibo desberdinen bidez narratzaileak nola sortzen duen anbiguotasunez eta ziurtasun ezaz markaturiko kontakizuna ikus daiteke. Zehaztasun falta hau existentziaren isla baino ez da, fartsaren atzean irauten duena existentziaren iruzurra da eta
[en] The goal of this article is to analyze the functioning of theater censorship in Portugal based on the analysis of three theatrical plays: La Casa de Bernarda Alba, by Federico García Lorca (presented in 1947); Las Quinas de Portugal, by Tirso de Molina (presented in 1968), and El Triciclo, by Fernando Arrabal (presented in 1968). The study focuses on two distinct periods of the Estado Novo: the final years of the 1940s, when censorship apparatus underwent a period of reorganization, and the 1960s, when censorship grew stronger once again as a result of Salazar regime's increasing rigidity. Relying on archival evidence, we attempt to reveal the representation of censorship processes and their effects on Portuguese society and culture.

[eu] Artikulu honen helburua Portugalgo antzerkiaren zentsuraren funtzionamendua aztertzea da, hiru antzezlanen azterketatik abiatuta: La Casa de Bernarda Alba, Federico García Lorcarena (1947an aurkeztua); Las Quinas de Portugal, Tirso de Molinarena (1968an aurkeztua); eta El Triciclo, Fernando Arrabalena (1968an aurkeztua). Ikerketak Estado Novoaren bi une ezberdin ditu oinarrian: 40ko hamarkadaren amaiera, antolamendu zentsuratzailea zaharberritze prozesuan sartu zen garaia; eta 60ko hamarkadako urteak, Salazarren erregimena gogortzearen ondorioz zentsura prozesuak gogortu zireneko urteak. Lan honek, dokumentu-iturrien ikerketan oinarrituta, zentsura prozesuen errepresentazioen eta horiek gizartean eta Portugalgo kulturan izan zituzten ondorioen berri eman nahi du.
[en] The link between Comparative Literature and translation creates a new reading framework that challenges the classic approach to translation, and allows the widening of the scope of the translated text. This paper explores this relationship through the analysis of two versions of Charles Baudelaire's Les fleurs du mal published in Argentina during the 20th century, stressing the nature of translation as an act of rewriting.

[eu] Literatura konparatuaren eta itzulpenaren arteko loturak literatura lan baten irakurketarako esparru berri bat eraiki dezake, eta horrela itzulpenaren ikuspegi klasikoari erronka bota eta testu itzuliari irismen handiagoa eman. Artikulu honek lotura horren aukerak aztertzen ditu Argentinan egindako Charles Baudelaire-ren Les fleurs du mal-en bi itzulpenen eredu hartuta. Itzulpen oro berridazketa lan bat dela oinarrizko elementua izango da.
[en] In this paper, I read Myriam Ben's Leïla, poème scénique en deux actes et un prologue as a reinterpretation of Sophocles'Antigone. I contend that this blend of Algerian theatre, history and Greek tragedy yields a variety of 'minor theatre' that sets out to undermine established dramaturgical structures and prevailing historical narratives about the Algerian Revolution (1954-1962). Working in the outline of a canonical work, the playwright decentres the classic tragedy by way of a thought-provoking technical adaptation while, at the same time, refuting the fictions shrouding the events of the liberation struggle, the Front de Libération Nationale (FLN) and, especially, the military overthrow of President Ahmed Ben Bella by his Defence Minister Houari Boumediene in 1965. Despite the specificity of its context, however, the allegorical nature of the play allows for a sense of universality. While its milieu is undoubtedly post-revolution Algeria, the story it communicates might take place in any country past or present – dictatorships not being limited to North Africa.

[eu] Artikulu honetan, Myriam Benen Leïla, poème scénique en deux actes et un prologue (Leila, antzez poema bi ekitaldi eta sarrera batean) Sofoklesen Antigona lanaren berrinterpretaziotzat hartu dut. Aljeriar antzerkigintza, historia eta tragedia greziarraren nahaste honek 'antzerki minoritario' mota bat sortzen duela esan nahi dut, honen eraginak Aljeriako iraultzari (1954-1962) buruzko antzerki egitura ezarriari eta orokorrean dabiltzan narrazio historikoei azpiak jaten dizkiolarik. Lan kanonikoaren mugatik at ekinez, antzerkigilea tragedia klasikoaz gain doa, pentsatu arazten digun moldapen tekniko baten bidez eta, era berean, askatasun borrokaren inguruan dauden fikzioak ukatzen ditu, Front de Libération Nationale (FLN) eta, bereziki, 1965ean Houari Boumediene defentsa ministroaren esku, Ahmed Ben Bella presidentea kargutik kendu zuen estatu kolpe militarra. Testuinguru honen berezitasuna gora behera, hala ere, antzezlanaren izaera alegorikoak unibertsaltasun zentzua baimentzen du. Ingurunea, zalantzarik gabe, iraultza osteko Aljeria den arren, eskaintzen duen istorioa edozein herrialdetan eta edozein denboratan gerta daiteke, diktadurak ez baitira Ipar Afrikan mugatzen.
[en] The birth of science fiction takes place along the 19th century, following the progressive settlement of scientific discourse. This allows the development of the novum, a concept established by Suvin. According to this concept, those elements alien to the expectations of reality shared by writer and reader are validated by the scientific discourse, and therefore become plausible. Even though Edgar Allan Poe uses certain motives that will afterwards configure science fiction, his distrust for scientific discourse does not allow us to consider him a pioneer in the genre. In his texts he proposes a synthesis between Reason and Imagination inspired by Pascal, and recurrently satirizes the gullibility of those that accept as true any event that poorly resembles scientism.

[eu] Zientzia fikzioa XIX mendean sortu zen, diskurtso zientifikoa finkatzen joan zen heinean. Horregatik garatu ahal izan zen novuma. Kontzeptu hau Suvinek sortu zuen azaltzeko irakurle eta idazlearen errealitatetik at dauden elementuak diskurtso zientifikoak berresten dituela, eta, ondorioz, posibleak bezala ikusten ditugula. Ezin dugu Edgar Allan Poe zientzia fikzioaren sortzailetzat hartu, gerora zientzia fikzioaren diskurtsoarenak izango ziren elementuak erabiltzen baditu ere, ez zuelako inolako konfiantzarik izan zientziarekiko. Bere testuak Pascalengan inspiratua dagoen Arrazoia eta Irudimenaren arteko sintesi bat dira. Haietan, behin baino gehiagotan barre egiten dio satira bidez zientziak dioen guztia itsuki sinesten duen orori.
[en] The present paper focuses on analyzing the images of violence through the representation of heroes associated to combat contexts. Specifically, we will examine those cases in which that hero, despite its champion condition, appears defeated, overcome by the context. The reflections of artists such as Marcos Lora Read (Dominican Republic), Javier Castro (Cuba) and Ebony Patterson (Jamaica), by using various artistic mediums, have used the image of the hero to deconstruct elements of their societies, offering a discourse able to produce subversive values from the heroic tragedy.

[eu] Lan honek Karibeko arte garaikidean presente dauden indarkeriaren ikuskerak aztertzen ditu, borrokarekin lotutako heroiaren irudikapenen bitartez. Bereziki, heroia suntsiturik azaltzen zaizkigun kasuak izango ditugu aztergai, testuinguruak gain hartuta, txapeldun izaerak izaera. Bada, Marcos Lora Read (Dominikar Errepublika), Javier Castro (Kuba) edo Ebony Patterson (Jamaika) artisten hausnarketek, hainbat espresiobideren bitartez, heroia baliatu dute euren gizarteetako elementuak deseraikitzeko eta begirada urratzailea proposatu dute, tragedia heroikoaren balio iraultzaileak eskuratuko dituena.
[en] This article is a description of the situation of comparative humanities in the Western hemisphere with attention to the discipline of comparative literature and the fields of world literature, cultural studies, and comparative cultural studies. With brief discussions of the said fields, the authors propose that to make the study of literature and culture as a socially relevant activity of scholarship today humanities scholars must turn to contextual and evidence-based work parallel with attention to and responsibility with regard to humanities graduates' employment. This does not mean that the traditional study of literature including close-text study would be relegated to lesser value; rather, the objective ought to be to perform both and in a parallel fashion. Their final analysis is that comparative cultural studies as based on tenets of the comparative approach and thought in comparative literature, world literature, and cultural studies practiced in interdisciplinarity, and employing the advantages of new media technology could achieve a global presence and social relevance of which comparative humanities would prove a relevant component.

[eu] Artikulu hau mendebaldeko hemisferioan gizarte zientzia konparatuen egoeraren deskribapena da. Horretarako, arreta literatura konparatua diziplinan eta munduko literatura, ikasketa kulturalak eta ikasketa kultural konparatuen alorretan jarriko du. Aipatutako arloetako eztabaida laburren bitartez, autoreek literaturaren eta kulturaren ikerketa sozialki adierazgarria den ekintza bilakatzea proposatuko dute. Egungo ikerle lanean gizarte zientzietako azterlariek testuinguruan eta ebidentzietan oinarritutako lanera jo behar dute, gizarte zientzietako graduatuak lan-merkaturatzeko arreta eta erantzukizuna albo batera utzi gabe. Horrek ez du esan nahi literatura ikerketa tradizionalari (testuaren irakurketa zehatzari bezala) balio gutxiago emango zaionik. Helburua biak maila berean jorratzea izango da. Autoreen azken analisia ikasketa kultural konparatuak hurbilketa konparatzaileen printzipioetan, eta diziplina-artekotasunarekin landutako literatura konparatuan, munduko literaturan eta ikasketa kulturaletan oinarritu beharko lukeela da. Ondorioz, diziplina horrek media berrien teknologien abantailak erabiltzearekin presentzia globala eta gizarte eragina lor lezake.
[en] Juan Eduardo Cirlot (1916-1973), a peculiar and iconoclastic poet, creates with Bronwyn, a collection of poems, one of the most suggestive and attractive imaginary universes in 20th century Spanish literature. Interested in musical serialism, cabbala, simbolism and almost all ancient and modern literary traditions, Cirlot chooses topics from all these sources to combine them with his own spiritual search. Our critical method is based in symbolic analysis the study of the nature and meaning of elements (Bachelard, Poulet, Cassirer, etc.), in order to understand those aspects of Cirlot's poetry related with his creation.

[eu] Juan Eduardo Cirlot (1916-1973) poeta berezi eta ikonoklasta izan zen. Bronwyn poema bilduman aurreko mendean gazteleraz sortu zen alegiazko unibertso zabalena, iradokitzaileena eta erakargarriena eraiki zuen. Serialismo musikala, kabala, sinbolismoa eta antzinateko eta modernitateko joera artistiko guztiak praktikatzea interesatu zitzaion, eta horregatik, Cirlotek arlo guzti horietako motiboak erabili zituen bere azken etapa sortzailean, eta bere bilaketa espiritualekin lotu. Lan honetan, aztertuko ditugun obraren ezaugarriek haren sorkuntzaren zentzua, abiapuntuak eta garapena ulertzen lagunduko digute. Eredu modura, analisi sinbolikorako eta elementuen natura eta esanahia aztertzeko metodo kritiko bat erabiliko dugu (Bachelard, Poulet, Cassirer, etab.).
[en] In this article, several versions of the poem "My father's house" by Gabriel Aresti are analysed. The author studies in depth the theory and the practice of translation with the example of several translators. In the article, several specific examples of diverse translations by K. Gamsakhurdia, M. Tsvetaeva, V. Nabokov, J. Borges, etc, are quoted. At the end of his work, the author suggests his own version of the russian translation of the poem by Gabriel Aresti "My father's house".

[eu] Arestiren "Nire aitaren etxea" poemaren bi itzulpen desberdin hartuta, errusieraz, idazlea itzulpengintzaren teorian eta praktikan murgiltzen da, zenbait maisu-itzultzaileren iritzia eta praxia ekarriz. Honela Gamsakhurdiak, Tsvetaevak, Borgesek, Nabokovek eta bestek itzulpengintzari buruz teorizatu zutena islatzen da testuan. Itzulpen zehatz batzuen nondik norakoa ere irakur dezakegu. Amaitzeko, egileak Arestiren poema ezagunaren itzulpen propioa eskaintzen du.
[en] The different ideologies ―Jansenism, armed struggle, and the current monstrous neoliberal market― that have had an influence on the Basque Country, did not left much space to women. For that reason I analyzed the works of different authors (Leire Bilbao, Miren Agur Meabe and Ana Urkiza, Katixa Agirre, Beatriz Urruspil, and Eider Rodriguez), as well as Jasone Osoro's report Bi marra arrosa. The sense of intimacy in the writing of these women is terrifying. It becomes the last place left to occupy. Page after page, intimacy assaults like an act of resistance, drown by fears, blood, and desire. For women who write in Basque, intimacy becomes the instrument to make us hear their excluded voices and dismantle the nation's structure.

[eu] Euskal Herrian eragin duten ideologia ezberdinek –jansenismoa, borroka armatua eta gaurko merkatu-piztia itxurekiko neoliberalismoa– ez diote toki askorik utzi emakumeari. Horregatik aztertu ditut Leire Bilbaoren obrak, Miren Agur Meaberen lanak eta Ana Urkizaren poemategia; narratzaileen artean Katixa Agirre, Beatriz Urruspil donapauletarra eta Eider Rodriguez, bai eta erreportaje antzera irakurtzen ahal dugun Jasone Osororen Bi marra arrosa delakoa. Emazte idazleon testuetako intimitatea beldurgarria da. Hondarrean okupatzeko geratzen zaigun leku huts bakarra. Intimitatea erresistentzia akta baten pare jaukitzen zaigu orrialdez orrialde, antsiaz, beldurrez, odolez eta desiraz itoa. Intimitatearen erabilpena, euskaraz idazten duten emakumeentzat, bazterketaren ezpondatik beraien boza oraindik ere entzunarazteko eta aberriaren ereduaren deseraikitzeko baliabidea dela ematen du.
[en] Since the 1960s, the German-born US-American poet, Rosmarie Waldrop, has translated over 40 different works, largely from French and German, including 14 volumes by the Jewish French-language writer, Edmond Jabès (Jabès was expelled from Egypt in 1956 during the Suez Crisis). In 2003, Waldrop was made a Chevalier des Arts et des Lettres by the French Government, and in 2008 she received the PEN Award for Poetry in Translation in 2008, for her translation of Ulf Stolterfoht's book, Lingos I-IX. As well as practising translation, however, Waldrop has also written several significant essays which reflect on different theories of translation and their implications for practice. Much of these considerations are taken up with the question of the relation between translation and writing, of thinking the ways in which theories of writing might suggest the lines for developing a specific form of poetic practice.This essay provides an overview of Waldrop's central thoughts on translation and contextualises these in relation to some of the major theories of literary translation. In the latter part of the essay, these ideas are developed in specific relation to Waldrop's translations of the work of Edmond Jabès and to the notion of writing practice it suggests.

[eu] 60ko hamarkadatik hona, Alemanian jaiotako eta AEBko poeta Rosmarie Waldropek 40 obra inguru itzuli ditu, frantses eta alemanetik nagusiki, frantsesez idazten duen idazle judutar Edmond Jabèsen 14 liburuki barne (Egiptotik kanporatu zuten Jabès 1956an, Suezko krisialdian). Frantziako gobernuaren eskutik, 2003an Chevalier des Arts et des Lettres izendatu zuten, eta 2008an poesia itzuliaren kategoriako PEN saria jaso zuen, Ulf Stolterfohten Lingos I-IX liburuaren itzulpenagatik. Itzulpengintzan aritzeaz gain, Waldropek zenbait saiakera idatzi ditu ere bai, eta horien bidez itzulpen teoria batzuei buruz hausnartu du, eta baita horiexek itzulpen jardueran dituzten eraginei buruz ere. Gogoeta horietako askori heldu die itzulpengintzaren eta idaztearen arteko harremanaren harira, idaztearen inguruko teoriek poesiagintza-forma zehatza garatzeko bideak iradokitzeko erak pentsatzearen harira. Idazlan honek itzulpengintzari buruzko Waldropen burutazio nagusien ikuspegi orokorra ematen du, eta burutazio horiek kokatzen ditu literatur-itzulpenaren teoria nagusietako batzuekin harremanak ezarrita. Idazlanaren azken zatian, ideia horiek garatzen dira Waldropek eginiko Edmond Jabèsen obraren itzulpenak aintzat hartuta, eta obra horrek iradokitzen duen idazte jardueraren nozioari lotuta.
[en] Sábado en ciudad gótica (Saturday in Gotham City) is a poem by the Mexican writer Daniel Chávez. It uses the Batman figure as intertextual substrate. The poem creates meanings through extracts from scenes, states and atmospheres of Batman. The poetic text has a meaning that is completed with the symbolic world of the character. Thus, the image becomes an intertextual element of the poem. The result is a poetic text governed by a character of popular culture, whose image works as the anchor between the meanings of the two texts. Finally the scenes create the tragic myth of Batman.

[eu] Sábado en ciudad gótica Daniel Chávez idazle mexikarraren poema da, testuarteko oinarritzat Batmanen irudia hartzen du. Poemak esanahiak sortzen ditu Batmanen ingurugiro, egoera eta eszena desberdinen aipamenen bidez. Testu poetikoak duen esanahia osatzen da pertsonaiaren mundu sinbolikoarekin. Honela, irudia poemaren testuarteko osagai bihurtzen da. Emaitza testu poetikoa da, kultura herrikoiaren pertsonaia batek arautua, honen irudiak bi testuen arteko lotura osatzen du: amaieran poeman deskribatzen diren irudiek Batmanen mito tragikoa osatzen dute.