BSC-LT/ACAData huggingface dataset:
[en] This article addresses issues of local memory in Manuel Rivas's novel Todo é silencio (2010) and takes as its starting point Pierre Nora's twin notions of lieu de mémoire and milieu de mémoire. By focusing on a specific site portrayed in the novel —the escola de indianos, a building that once housed a progressive school— we analyze the ways in which the author deploys the building not merely as a setting, but also as aestheticization of the interstices between history, memory, and forgetting.

[gl] Este artigo examina cuestións de memoria local na novela Todo é silencio (2010) de Manuel Rivas, tomando coma punto de partida as nocións parellas de lieu de mémoire e milieu de mémoire propostas por Pierre Nora. Centrámonos nun espazo concreto represen- tado na novela —a escola de indianos, un edificio que nun momento histórico determinado acolleu un modelo escolar progresista— para analizar os diferentes xeitos en que o autor fai uso dese espazo non só coma un escenario senón tamén coma unha estética das físgoas en- tre a historia, a memoria e o esquecemento.
[en] Rectification of the authorial attribution of two texts reproduced in the article "Rosalía de Castro in the press. Two lost writings", published in Abriu, issue 8, and remarks on the Murguía's contributions to La Ilustración de Madrid.

[gl] Rectificación da atribución autorial dos textos reproducidos no artigo "Rosalía de Castro na prensa. Dous escritos perdidos", publicado no número 8 de Abriu e consideracións sobre as colaboracións de Murguía con La Ilustración de Madrid.
[en] This article examines the relationship between food and identity, taking as a case-study the gastronomic literature of the galeguista writer Álvaro Cunqueiro, mediator of Galician culture in the Spanish cultural field. This paper presents a reflection on the cross-pollination of ideas between Cunqueiro and a number of Catalan gourmets which focuses on the threat posed by the industrial revolution to the existence of a national cuisine.

[gl] Este artigo examina a relación entre gastronomía e identidade tomando como estudo de caso a literatura gastronómica do escritor galeguista Álvaro Cunqueiro, mediador da cultura galega no campo cultural español. O traballo presenta unha reflexión sobre a polinización de ideas gastronómicas entre Cunqueiro e unha serie de gastrónomos cataláns que se centra na ameaza que supón a revolución industrial para a existencia dunha gastronomía nacional.
[en] Normally, we do not refer to children's and young adult literature as an area influenced by the feminist movement. However, since the beginning, an instructive conditioning was attributed to children's and young people's literature, placing it often in the educational field. Thus, the feminist movement dealt with the revision of many of these texts, within the context of activities in favour of coeducation. Galician literature was not an exception, so this paper aims to review the tasks carried out by feminists in order to analyze the existing books and streng then a new children's and young adult literature

[gl] Habitualmente non se refi re a literatura infantil e xuvenil como unha das áreas de incidencia do movemento feminista. Porén, dende os seus comezos, á literatura dirixida a infancia e a mocidade apúxoselle un condicionamento instrutor que a situou, en moitas ocasións, no ámbito educativo. Así, o movemento feminista ocupouse, no marco das prácticas a prol da coeducación, de revisar moitos dos textos que a compoñen. O ámbito galego non foi unha excepción a isto, polo que este traballo pretende revisar cales foron as angueiras levadas a cabo polas feministas para analizar as obras existentes e pular por unha nova literatura infantil e xuvenil.
[en] From the current context, the present text investigates some of the possible modes of mediation between the concepts of Art and Education. On the one hand, we analyze the ways in which the so-called "educational turn" has crystallized in the last decade (Rogoff, 2008) and its impact on museum institutions. On the other hand, we place the focus on the use of the terms Art Education and Art educator bringing together some significant experiences, from the artistic field and in the framework of institutional criticism, understanding mediation as an exercise in experiential exchange. As well as projects developed from the regulated education are also stated, choosing educational proposals related to the training of trainers. This analysis considered those initiatives developed in the European and international context of the last fifteen years, a context defined by the transformations of the relations of knowledge and power in the traditional spaces of art. Namely in those artistic practices that incorporated educational practices, critical and postcolonial pedagogies such as the Do-cumenta 12 (2007) or 6ª Biennial of Mercosur (2010).

[gl] O presente texto indaga, desde o contexto actual, nalgúns dos posibles modos de mediación entre os conceptos de arte e educación. Por unha parte, analizamos os modos nos que se ten cristalizado, na última década, o denonimado "xiro educativo" (Rogoff 2008) e seu impacto nas institucións museísticas. Por outra, colocamos o foco no uso dos termos ArtEducación e arteducadora reunindo algunhas experiencias significativas, desde o eido artístico e no marco da crítica institucional, entendendo a mediación como exercicio de intercambio experiencial. Enúncianse tamén proxectos desenvolvidos desde o marco educativo regrado, escolléndose propostas educativas relacionadas coa formación de formadores. Nesta análise tivéronse en conta aquelas iniciativas desenvolvidas no contexto europeo e internacional dos últimos quince anos, un contexto definido polas transformacións das relacións de saber e poder nos espazos tradicionais da arte, nomeadamente naquelas prácticas artísticas que incorporaron prácticas educativas, pedagogías críticas e poscoloniales como foron a Documenta 12 (2007) ou 6ª Bienal do Mercosul (2010).&nbsp;
[en] We try to analyse the self-representation of national or gender identity among current offers in galician music, between ludic and serious, between antagonisms and stereotypes. At the neotraditional tendency can be observed a self-representation from a heteronomous perspective, nearly a subordinate looking, following Bhabha, as it was conformed under the hegemonic subject look. It seems an exotic, mysterious incarnation of an archaic Galician stereotype or beside the image promoted abroad by institutional advertisement. Galicia, as a mixture between tradition and progress, understood as an anthropological comfort. Beside the comfortableness from the modern issues, from a kind of possibility of domestication that it implies, the epic element is there, focusing the elements on the territory to discover or domain. Opposite this, we can see other post-ironic proposals. We try to analyse the self-representation of national or gender identity among some offers from popular Galician music during the last two decades, finding some spaces between stereotype and antagonism. The selection is focused over a more alternative or underground sphere, where the will for self-representation seems to exist and where the individual or collective subject, conformed by different stratifications or sections, seeks to imagine itself. We understand that the deconstruction implies, on a more or less explicit way, the destabilization of that reality that was called deperipheralization.

[gl] Búscase analizar as autorepresentacións da identidade (nacional, de xénero, etc.) nas propostas actuais da música galega, entre o lúdico e o serio, entre o antagonismo e o estereotipo. Na tendencia neotradicional observamos unha autorepresentación desde a heteronomía, coma se a subalternidade, seguindo a Bhabha, se pensase conformándose a través da mirada do suxeito hexemónico. Aparece exotismo, misterio, a encarnación do estereotipo galego arcaico xunto coa imaxe promovida no exterior pola publicidade institucional, Galicia como unha mestura entre tradición e progreso, entendido como comodidade (antropolóxica). Ao carón da confortabilidade do moderno, da certa posibilidade de domesticación que implica, o elemento épico está presente, acentuando os elementos de territorio por descubrir ou dominar. Fronte a isto, vemos outras propostas próximas postirónicas. Búscase analizar as autorrepresentacións da identidade, nacional e de xénero, nalgunhas propostas da música popular galega das últimas dúas décadas, atopando espazos entre o estereotipo e o antagonismo. A escolla céntrase na esfera máis alternativa ou underground, onde parece darse unha vontade de autorrepresentación na que o suxeito, individual e colectivo, atravesado ou constituído por diversos estratos ou seccionalidades, intenta pensarse a si mesmo. Aquí enténdese que esa deconstrución implica, de xeito máis ou menos explícito, a desestabilización do que se deu en chamar desperiferización.
[en] This paper analyses the book Galicia inédita. Diario de viaxe de An nette Meakin, a translation into Galician of the original work published in English in 1909 by Annette Meakin, Galicia the Switzerland of Spain, an ethnographic monograph written by an English woman for the English public and a pioneer of anthropology in Europe. The work and the author provide an opportunity to learn about the logics underlying the ethnographic travelogues on Galicia for the Euro pean public from the 19th to the 20th century, and the socio-cultural values inter twined in the processes of colonisation in its race towards imperialism. The aim is to analyse the research logics employed by the author to uncover the identity of Galicia, its differential values, and the Galician identity in its women and men, without losing sight of the presence or absence of criticism of the gender system, the politics of sexuality, and definitions of class and ethnicity.

[gl] Neste artigo analízase o libro Galicia inédita. Diario de viaxe de Annette Meakin, unha tradución ao galego da obra orixinal publicada en inglés en 1909 por Annette Meakin, Galicia the Switzerland of Spain, unha monografía etnográfica, realizada por unha muller inglesa para público inglés e pioneira da antropoloxía en Europa. Obra e autora brindan a oportunidade de coñecer algo máis das lóxicas subxacentes ás etnografías de viaxe sobre Galiza destinadas ao público europeo no paso do século xix ao xx, e dos valores socioculturais imbricados nos procesos de colonización no seu debagar cara aos imperialismos. O obxectivo é analizar as ló xicas de investigación empregadas pola autora para dar a coñecer a identidade de Galiza, os seus valores diferenciais e a galeguidade nas súas mulleres e homes, sen perder de vista a presenza ou ausencia de crítica ao sistema dos sexos, a política sexual e as definicións de clases e etnicidades
[en] The Peninsular Northwest Corner is projected as a European region with difficulties for its insertion in the axes of global integration. This situation is specified in the stagnation of its urban areas and in the contraction of its rural territory, in particular its extensive mountainous area. The policies of the administration have acted here by declaring it a classified space and, subsequently, generating a protective regulation of the "natural" environment that takes the part for the whole, forgetting the cultural character of the rural landscape and the importance of the linked heritage, for afterwards act as a territorial planning policy. The impertinence of this approach is displayed in the Asturian-Leonese mountain, where its contradictions are accentuated.

[gl] O Canto Noroeste Peninsular proxéctase como unha rexión europea con dificultades para a súa inserción nos eixes de integración global. Situación que se concreta no estancamento das súas áreas urbanas e na contracción do seu territorio rural, en particular o seu extenso ámbito montañoso.As políticas da administración en devandito ámbito territorial actuaron declarándoo espazo clasificado e, a continuación, xerado unha normativa protectora do medio natural que toma a parte polo todo, esquece o carácter cultural da paisaxe rural e a importancia do patrimonio vinculado, para a continuación actuar como política de ordenación do territorio. A impertinencia deste enfoque visualízase na montaña asturleonesa, onde se acentúan as súas contradición
[en] This article aims to provide an interdisciplinary context to reflect on how nationalist historical struggles have configured narratives and identities of political and spiritual redemption, and how both misrecognized narratives and identities are currently challenged by liberal and postnational frameworks. It will first attempt to de-essentialize Galician nationalism through a historical analysis of the struggles faced by Galician women's associations, "galeguistas" and Galician nationalists during Fanco's regime. Moreover, we will review how, far from reifying identity, Galician nationalism has historically helped misrecognized groups and cultures re-enact group identity and galvanize collective action.

[gl] Este artigo proporciona un contexto interdisciplinar para reflexionar sobre o rol do nacionalismo galego na configuración de narrativas e identidades historicamente invisibilizadas polos discursos hexemónicos. A través dunha análise histórica das loitas que afrontaron as asociacións de mulleres en Galicia, os intelectuais galeguistas e o nacionalismo galego durante o franquismo, este texto procura combater as miradas esencialistas que describen o nacionalismo galego. Ademais, repasaremos como lonxe de reificar identidades, o nacionalismo galego axudou historicamente a grupos e culturas invisibilizadas a restablecer a súa identidade e a organizar accións colectivas.
[en] This article offers an overview of the configuration of the I in Xela Arias's work and its complex relationship with the Other in her four poetry books, published between 1986 and 2003. My aim is to analyse Arias's work from this perspective, to discuss several key factors that situate the author in her context, and to assess both the originality of her work and her contribution to modernizing Galician poetry. Some final notes on the re- ception of Arias's poetry at the time of publication and in subsequent years are also offered.

[gl] O artigo presenta un achegamento á configuración dun eu poético particular na obra de Xela Arias, así como á complexa relación que este estabelece co outro ao longo dos seus catro poemarios, publicados entre os anos 1986 e 2003. O traballo ten como obxectivo analizar a obra da autora desde esta perspectiva, proporcionar algunhas claves que permitan situala no seu contexto e valorar tanto a orixinalidade das súas achegas como a contribución destas á modernización do discurso poético galego. Ademais, engádense algunhas notas sobre a recepción da poesía de Arias no momento da súa publicación e nos anos posteriores.
[en] This work takes as its starting point the collection of poems Carnia haikai (2012) by Elvira Riveiro Tobío as a site for the analysis of the representation of non-normative sexualities in the field of contemporary Galician poetry. Starting from the heteronormative configuration of love and sexuality that exists in the collective imagination, this article considers how this issue affects the reading process, since it closes down the possibility of another way of reading that would result in much more poetic messages that rupture or transgress conventional literary labels, making us see and think about what sexual identities refer to.

[gl] O presente traballo toma o poemario Carnia haikai (2012) de Elvira Riveiro Tobío como punto de partida para a análise da representación das sexualidades non normativas no eido da poesía galega contemporánea. Partindo da configuración heteronormativa que existe no imaxinario colectivo no que ao amor e á sexualidade se refire, reflexionarase sobre como este aspecto afecta ao proceso de lectura posto que se pecha a posibilidade dunha outra maneira de ler que daría lugar a mensaxes poéticas moito máis rupturistas e transgresoras do que as convencionais etiquetaxes literarias nos fan ver e pensar no que ás identidades sexuais se refire.
[en] Starting at the observation of the digital and emminently audio-visual ecosystem we inscribe ourselves in, this article questions whether videopoetry (as a singular artistic expression, resulting from this audio-visual era) can help us define ourselves and better navigate the world around us. We will analize the influence of the natural within the digital phenomenon of videopoetry, exploring its intersections in the light of ecofeminism. We will first provide a brief approach to the main theoretical issues around videopoetry and ecofeminism. We analize the influence of the different branches of ecofeminism in a series of selected videopoems from representative international authors. We then comment, from an ecocritical perspective, on how the concepts of body, nature, woman, space and culture are treated in those works, making a particular reference to the Galician reality. We conclude by recognising videopoetry's power to convey through its digital body a much needed ecocritical vision of our natural habitat, our relationship with it, and our very own identity.

[gl] Partindo da observación do ecosistema dixital e eminentemente audio-visual no que nos inscribimos, cuestionámonos se a videopoesía, como expresión artística singular produto desta era audiovisual, pode axudarnos a definírmonos, a interpretarmos e navegarmos mellor o mundo que nos rodea. Analizaremos a influencia do natural no fenómeno dixital da videopoesía, explorando as súas interseccións baixo o prisma do ecofeminismo. Elaboramos primeiramente un breve percorrido polas principais cuestións teóricas arredor do xénero da videopoesía e do movemento do ecofeminismo. Analizamos a pegada das diferentes tendencias do ecofeminismo nunha serie de videopoemas seleccionados, creados por autoras e autores representativas, procedentes de diversos recunchos do mundo. Comentamos, desde unha perspectiva ecocrítica, o tratamento que neles se trasluce dos conceptos de corpo, natureza, muller, espazo e cultura, facendo finalmente unha especial referencia á realidade galega. Concluímos acreditando na capacidade da videopoesía para transportar, no seu corpo dixital, unha necesaria visión ecocrítica do noso hábitat natural, da nosa relación co mesmo e da nosa identidade.
[en] This work tracks the emergency of ecocritical discourses in the disruptive experiences of Novo Cinema Galego [New Galician Cinema] and looks for an alternative way of understanding and relating to non-human nature in the feminine gazes. The strategical alliance of women and nature arises of the similar conditions of oppression that both suffer under anthropocentric and patriarchal structures, obvious in the depiction of conventional cinema: if woman appears as object of desire, nature is represented as passive background. In which way can an ecocinema subvert this condition? What happens when non-human nature takes the leading role? We will try to answer these questions by analysing the landscape in Carla Andrade's work, and contextualising her approach together with those of Ángeles Huerta, Xiana Gómez-Díaz, Diana Gonçalves or Lucía Vilela. All of them propose, from a rich formal and thematic variety, an apology for nature built from the female.

[gl] Este traballo rastrexa a emerxencia de discursos ecocríticos nas experiencias do audiovisual galego recente e procura nas olladas femininas unha forma alternativa de entender e relacionarse coa natureza non humana. Con este obxectivo analízase a paisaxe humana e non humana na obra de Carla Andrade xunto ás obras de Ángeles Huerta, Xiana Gómez-Díaz, Diana Gonzalves e Lucía Vilela. Todas elas propoñen, desde unha rica variedade formal e temática unha apoloxía da natureza elaborada desde o feminino.
[en] We present the Galician version of seven poems of "Lírica inglesa" published by Cabanillas in three issues of La Temporada de Mondariz in 1924 under pseudonyms. Two of them were included by the author in Versos de alleas terras e de tempos idos (Paráfrasis galegas) (1955) and, after comparison with this previous version, the changes are noted. The other five remained unidentified and do not appear in successive editions of his complete works.

[gl] Preséntanse as versións ao galego de sete poemas de "Lírica inglesa" que publicou Cabanillas en tres números de La Temporada de Mondariz no ano 1924 baixo pseudónimos. Dúas delas foran incluídas polo autor en Versos de alleas terras e de tempos idos (Paráfrasis galegas) (1955) e nese caso cotéxase con esta versión previa e sinálanse os cambios. As outras cinco permanecían sen identificar en non aparecen nas sucesivas edicións das súas obras completas.
[en] The present article uses Suso de Toro's Sete palabras as a starting point for analyzing the protagonism of illegitimate children in the Galician novel since the Rexurdimen- to. Considered in a historical context and as a literary trope, the illegitimate child can be read as an expression of anxiety around a national identity rested upon a notion of purity, be it linguistic, ethnic or territorial. These unclear origins, rather than preclude the possibility of identity formation and history —individual or collective— can serve as a source for alternative histories and identities.

[gl] Este artigo emprega a novela Sete palabras de Suso de Toro como punto de partida para analizar o protagonismo dos nenos ilexítimos na novela galega dende o Rexurdimento. Examinado no seu contexto histórico e como un tropo literario, o fillo ilexítimo pode entenderse como expresión de ansiedades sobre a identidade nacional baseada nun concepto de pureza lingüística, étnica ou territorial. Estas orixes ilexítimas, en lugar de descartar a posibilidade de xerar unha identidade e unha historia —xa sexan individuais ou colectivas—, teñen o potencial de axudarnos a concibir historias e identidades alternativas.
[en] Can the poet take charge of the "us" without succumbing to a sentimental idea of community with utopian postponement as its backbone? How can both the cause of women and that of the inferior nation be simultaneously debated without one of them tending to shadow the other beneath a totalizing umbrella? How do you construct a non-heroic epic appropriate to a time when mythic or technique narratives about the origin of a community are no longer possible? In their books of poems (published in 2000), Chus Pato and Ana Romaní present models which interrogate the community through the transformation of the epic's poetic forms so as to question national identity through sexual difference.

[gl] Pode facerse cargo a poeta do nós sen sucumbir a unha idea de comunidade sentimental vertebrada a partir dunha postergación utópica? Como pode pór en debate ao tempo a causa das mulleres e a da nación subalterna sen que unha tenda a abranguer a outra como paraugas totalizador? Como se constrúe unha épica non heroica axeitada a un tempo nos que non son posíbeis as narracións míticas ou técnicas sobre a orixe dunha comunidade? Chus Pato e Ana Romaní ofrecen nos seus poemarios publicados a partir do ano 2000 modelos que interrogan á comunidade desde a transformación das formas poéticas do épico para interrogar a identidade nacional desde a diferenza sexual.