BSC-LT/ACAData huggingface dataset:
[en] A group of sculptors worked on the great transept of the Romanesque cathedral of Santiago de Compostela in the early years of the 12th century to make the capitals for the columns of the pillars and perimeter walls. Among the overwhelming presence of vegetal motifs, a Romanesque reinterpretation of the classic Corinthian capital, there is a series of figurative capitals that have not yet been the subject of a comprehensive study.A formal analysis is therefore carried out of these examples of Hispano-Languedocian sculpture in which, despite the stylistic hybridization detected in the workshop, it is possible to identify specific masters who create works of the highest quality despite their apparently marginal location.Furthermore, the location of the works of each stylistic trend in the topography of the transept helps to understand both the distribution of work within the workshop and the evolution of the construction of this space over time.

[gl] En el gran transepto de la catedral románica de Santiago de Compostela trabaja en los primeros años del siglo XII un grupo de escultores que realizan los capiteles para las columnas de los pilares y muros perimetrales. Entre la abrumadora presencia de temas vegetales, reinterpretación románica del clásico capitel corintio, aparece una serie de capiteles figurados que no habían sido hasta ahora objeto de un estudio de conjunto.Se realiza así un análisis desde el punto de vista formal de estos ejemplos de escultura hispano languedociana en los que a pesar de la hibridación estilística que se detecta en el taller, es posible identificar maestros concretos que crean obras de altísima calidad a pesar de su posición aparentemente marginal.Además, la situación de las obras de cada tendencia estilística en la topografía del transepto ayuda a entender tanto la distribución del trabajo en el seno del taller como la evolución de la construcción de este espacio en el tiempo. &nbsp; [gl] No gran transepto da catedral románica de Santiago de Compostela traballa nos primeiros anos do século XII un grupo de escultores que realizan os capiteis para as columnas dos piares e muros perimetrais. Entre a abafadora presenza de temas vexetais, reinterpretación románica do clásico capitel corintio, aparece unha serie de capiteis figurados que non foran ata o de agora obxecto dun estudo de conxunto.Realízase así unha análise desde o punto de vista formal destes exemplos de escultura hispano languedociana nos que a pesar da hibridación estilística que se detecta no taller, é posible identificar mestres concretos que crean obras de altísima calidade a pesar da súa posición aparentemente marxinal.Ademais, a situación das obras de cada tendencia estilística na topografía do transepto axuda a entender tanto a distribución do traballo no seo do taller como a evolución da construción deste espazo no tempo.
[en] The paper shows the results of a filedwork project carried out in the mountain range of Serra do Suído. The project was part of a plan of Counterbalance Measures designed to compensate the cultural impact caused by the construction of a wind farm. The results shown correspond to a superficial survey developed to record the cultural heritage elements in the Su ido range, consisting basically of a wide variety of constructions related to traditional stockbreeding. The range was, until recent time, the space for the development of a series of practices of cattle raising quite particular and specifíc of sorne mountain areas of Galicia. Simultaneously the paper recalls the personality of D. Xaquín Lorenzo, the most significant Galician etnoghapher, since his reserach on the cattle rising on the range of Serra de Leboreiro were extremely helpful in the foundations of this piece of research.

[gl] Expoñemos os resultados dun traballo realizado na Serra do Suído con motivo da aplicación dun plan de Medidas Compensatorias deseñadas para paliar o impacto cultural motivado pola posible implantación dun parque eólico. Os resultados aquí expostos correspóndense coa realización dunha prospección arqueolóxica superficial realizada na mesma serra, con motivo de tentar rexistrar o patrimonio cultural existente. Neste senso atopámonos cunha ampla diversidade tipolóxica de construcións relacionadas coa economía gandeira que hasta fai pouco desenvolvíase na serra de xeito tradicional. Ó tempo, lembramos a figura do etnógrafo galego por excelencia, D. Xaquín Lorenzo, non só por ser imprescindible a consulta da súa obra, senón porque a lectura dos seus artigos referidos ó pastoreo na Serra de Leboreiro axudaron a apoiar a nosa incipiente investigación.
[en] This paper summarizes the results of the archaeological works made in some sites with rock-art in the municipality of Pazos de Borbén (Pontevedra-Galicia). We will present the discovered petroglyphs and make an analysis that studies their placement, distribution and their relation with zones of transition.

[gl] Este artigo resume os resultados dunha prospección arqueolóxica realizada en certas zonas do concello de Pazos de Borbén (Pontevedra- Galicia) seleccionadas pola presenza de Arte Rupestre. Preséntanse os petroglifos achados nesta zona e faise unha breve análise de conxunto que se fixa na distribución e emprazamento dos mesmos, advertindo da súa vinculación con zonas de tránsito.
[en] Biographical Portrait of don Jacobo López Elizagaray, one of the most prominent figures of Compostelan Medical School accredited in Madrid. True master of Internal Medicine of the last third of the nineteenth and twentieth first, pioneer in the modernization of Spanish medicine, was teacher and fellow of extraordinarily distinguished medical personalities from Galicia and from all Spain, as Drs. Varela y Varela, Santiago Carro García, Nóvoa Santos Gómez Ulla, Marañón, Jimenez Diaz, Goyanes Capdevila, Varela Radio and many others.

[gl] Retrato biográfico de don Jacobo López Elizagaray, una de las más destacadas figuras de la Escuela Médica Compostelana acreditada en Madrid. Auténtico maestro de la Medicina interna del último tercio del siglo XIX y primero del XX, pionero en la modernización de la Medicina española, fue maestro y compañero de destacadísimas personalidades médicas gallegas y de toda España, como los Dres. Varela y Varela, Santiago Carro García, Nóvoa Santos, Gómez Ulla, Marañón, Jiménez Díaz, Goyanes Capdevila, Varela Radío y muchos otros. [gl] Retrato biográfico de don Jacobo López Elizagaray, unha das máis destacadas figuras da Escola Médica Compostelana acreditada en Madrid. Auténtico mestre da Medicina Interna do último tercio de século XIX e primeiro do XX, pioneiro na modernización da Medicina española, foi mestre e compañeiro de moi salientables personalidades médicas galegas e de toda España, como os Dres. Varela e Varela, Santiago Carro García, Nóvoa Santos, Gómez Ulla, Marañón, Jiménez Díaz, Goyanes Capdevila, Varela Radío e moitos outros.
[en] The Order of the Holy Sepulchre, despite its early presence in the old kingdom of Galicia, possibly favored by the good relations between jerosilimitana and compostelana churches, failed to achieve in the visibility of the Santiago Order in Galicia, the mitifi cation of the Temple or the importance and significance of St. John of Jerusalem. However, even though the usual precariousness and brevity of the mediaeval sources worth of orders in Galicia, it´s posible to reconstruct with contextualized and solid documented properly its implementation, development and decline; this was until late in Galicia in mid-sixteenth century, a few years after the abolition of the Order (1489) and the integration of their property in St. John. These pages are complete with the release of a unique document, the will and testament of one of the last knight commanders of the Holy Sepulchre in Galicia, friar Juan de Loureiro (1467), which is so far the only maintained of a knight friar in the Middle Ages.

[gl] La Orden del Santo Sepulcro, a pesar de su temprana presencia en el viejo reino gallego, posiblemente favorecida por las buenas relaciones entre la iglesia jerosilimitana y la compostelana, no llegó a alcanzar en Galicia la notoriedad de la de Santiago, la mitificación de la del Temple o la importancia y trascendencia de la de San Juan de Jerusalén. Sin embargo, y aún a pesar de la habitual precariedad y parquedad de las fuentes medievales de las órdenes en Galicia, se puede dibujar con cierta nitidez un panorama sólido debidamente contextualizado y documentado de su implantación, desarrollo y ocaso, retrasado en Galicia hasta mediados del siglo XVI, años después de la supresión de la Orden (1489) y de la integración de sus bienes en la de San Juan. Estas páginas se completan con la edición de un documento singular, el testamento de uno de los últimos comendadores de los bienes del Santo Sepulcro en Galicia, frey Juan de Loureiro (1467), que es hasta el momento el único conservado de un freire medieval. [gl] A Orde do Santo Sepulcro, a pesar da súa temperá presenza no vello reino galego, posiblemente favorecida polas boas relacións entre a igrexa xerosilimitana e a compostelá, non chegou a alcanzar en Galicia a notoriedade da de Santiago, a mitificación da do Temple ou a importancia e transcendencia da de San Xoán de Xerusalén. Non obstante, e aínda a pesar da habitual precariedade das fontes medieváis das ordes en Galicia, pódese debuxar con certa nitidez un panorama sólido debidamente contextualizado e documentado da súa implantación, desenvolvemento e ocaso, atrasado en Galicia ata mediados do século XVI, anos despois da supresión da Orde (1489) e da integración dos seus bens na de San Xoán. Estas páxinas complétanse coa edición dun documento singular, o testamento dun dos últimos comendadores dos bens do Santo Sepulcro en Galicia, frei Xoán de Loureiro (1467), que é ata o momento o único conservado dun freire medieval.
[en] In this paper we examine the distribution, in North-western Iberia, of the Andalusian Arabic term Almofalla, meaning 'military camp', and analyse its microtoponymic use in medieval documentation, notably on the outskirts of the episcopal centres in Calahorra, Oca, and León. Accepting that all the appearances of the term do not necessarily have the same origin, we will explore three different historical contexts that may explain its use: the 8th century Islamic invasion, Arab raids (aceifas) during the 9th and 10th centuries, or as a loan word used in Iberian Romance dialects during the 12th century, particularly with regard to the campaigns of Alfonso I of Aragón.

[gl] Este trabajo se centra en la distribución de la voz árabe andalusí Almofalla, con el significado de 'campamento militar', en el noroeste de la Península Ibérica. Observamos su uso como microtopónimo en la documentación medieval, concentrada, sobre todo, en las afueras de algunas sedes episcopales como Calahorra, Oca y León. Sin presuponer que todas las apariciones de esta voz tengan necesariamente el mismo origen, contemplamos diferentes dinámicas históricas que podrían explicar su presencia. En concreto, son tres los contextos que exploramos: la invasión islámica de principios del siglo VIII, las aceifas de los siglos IX y X, o su empleo como préstamo en los dialectos romances del siglo XII, sobre todo en relación con las campañas de Alfonso I 'el Batallador'. &nbsp; [gl] Este traballo céntrase na distribución da voz árabe andalusí Almofalla, co significado de 'campamento militar', no noroeste da Península Ibérica. Observamos o seu uso como microtopónimo na documentación medieval, concentrada, sobre todo, nos arredores dalgunhas sedes episcopais como Calahorra, Oca e León. Sen supor que todas as aparicións desta voz teñen necesariamente a mesma orixe, contemplamos diferentes dinámicas históricas que poderían explicar a súa presenza. En concreto, hai tres contextos que exploramos: a invasión islámica de principios do século VIII, as aceifas dos séculos IX e X ou o seu uso como préstamo nos dialectos románicos do século XII, especialmente en relación ás campañas de Afonso I 'o Batallador'.
[en] After the introduction and criteria of transcription, 31 papers are published from the twelfth and thirteenth centuries belonging to the Cistercian monastery of Santa Maria de Melon, specifically those that permit the reconstruction of old possessions, focusing on the current council of O Porriño -which was the monastery of San Miguel de Cans, absorbed by the cistercian monks of Melon. A paleographic and historical approximation of this documentation is done, which is complemented with the corresponding index of names and place names.

[gl] Trala introducción e criterios de transcripción, edítanse 31 documentos dos séculos XII e XIII pertencentes ó mosteiro cisterciense de Santa María de Melón, concretamente aqueles que permiten reconstruír as antigas posesións –centradas sobre o actual concello de O Porriño- do que foi o mosteiro de San Miguel de Cans, absorvido polos monxes cistercienses de Melón. Faise unha aproximación paleográfica e histórica da documentación, que se complementa cos correspondentes índices onomásticos e toponímicos.
[en] In this paper, we study the relations between medieval history and medieval memory. We will do a historiographical historical and conceptual analysis. The conclusion is that it is impossible to separate history and memory. Also, The historians are important in this balance with his subjectivity and his work.

[gl] En el presente trabajo estudiaremos las relaciones entre historia y memoria medievales. Para ello recurriremos a un análisis historiográfico, histórico y conceptual de ambos términos. La conclusión es la imposibilidad de separar ambos conceptos y la importancia del historiador con su subjetividad y su trabajo para mantener ese equilibrio. [gl] No presente traballo estudaremos as relacións entre historia e memoria medievais. Para iso recorreremos a unha análise historiográfica, histórica e conceptual de ambos os dous termos. A conclusión é a imposibilidade de separar ambos os dous conceptos e a importancia do historiador coa súa subxectividade e o seu traballo para manter ese equilibrio.
[en] The proceedings of the Lugo city council allow us to know of the existence of a black slave who was bought by the city in the early 18th century. The aim was to achieve the same status as more renowned cities, as the possession of a slave was a symbol of prestige. It is not common in the Galician world, and even less in the province of Lugo. The fact that his short life in the city is well-documented makes him worthy of special interest.

[gl] Las actas del consistorio lucense nos permiten conocer la existencia de un esclavo negro que fue comprado por la ciudad en los primeros años del siglo XVIII. Se buscaba con ello, sin duda, estar a la altura de otras más reconocidas, a las que se trataba de emular a través de nuevos símbolos de prestigio, como daba la posesión de un esclavo. No es algo muy habitual en el mundo gallego y menos todavía en la provincia lucense. El hecho de encontrarse bien documentada su corta existencia en la ciudad lo hace acreedor de un especial interés. [gl] As actas do consistorio lugués permítennos coñecer a existencia dun escravo negro que foi mercado pola cidade nos primeiros anos do século XVIII. Buscábase, sen dúbida, estar á altura doutras máis sobranceiras, ás que se trataba de imitar a través de novos símbolos de prestixio, como daba a posesión dun escravo. Non é algo moi habitual no mundo galego e menos aínda na provincia lucense. O feito de se atopar ben documentada a súa curta existencia na cidade faino acredor dun especial interese.
[en] In an archaeological context before a works execution took place (an electric half tension line), some engraved gravestones were found around the area of Fonte Touron, Council of Lalín. These gravestones have engravings representative of megalithism and nowadays they became boundary markers of the yards in which they are. The features of the engravings, besides the very shape of the stones and the context where other mounds are located, and above everything, the information provided by local neighbors that relate the stones of this mound to one set apart some years ago, points that they were part of a megalithic monument, and it is highly probable that they were the orthostats of a chamber.

[gl] No contexto dos traballos arqueolóxicos previos á execución dunha obra (unha liña eléctrica de media tensión), localizáronse unhas lousas con gravados na zona de Fonte Tourón, en Lalín. Trátase dunhas lousas que presentan uns gravados de estilo propio do megalitismo e que agora forman parte dos lindes das fincas nas que se atopan. As características destes gravados, sumado á propia forma das pedras, a un contexto onde se localizan outras mámoas e sobre todo, á información dos veciños que vinculan estas pedras cunha mámoa desfeita fai uns anos, apuntan a que formaron parte dun monumento megalítico, e que moi probablemente se trata dos esteos dunha cámara.
[en] The armones of the lineage of the Taboada in Deza's Former Earth show a differential fact with regard to the rest of Galicia, adopting not a few indivividual emblems, but an union of them that transmitted from generation to generation. In this article it is reflectet, doing a tour for his genealogy, the variations that the weapon of the family. They were suffering throughout the centuries in thos "region pontevedresa".

[gl] As armerías da liñaxe dos Taboada na antiga Terra de Deza amosan un feito diferencial con respecto ó resto de Galiza, adoptando non uns emblemas individuáis, senón unha unión deles que se transmitiron de xeración en xeración. Neste artigo reflíctense, facendo un percorrido pola súa xenealoxía, as variacións que as armas da familia foron sufrindo ó longo dos sáculos nesta comarca pontevedresa.
[en] The present documentary review offers a global perspective of the work by the sculptor from Lugo, Agustín Baamonde, during the 18th century in the Diocese of Lugo. Working in the libraries and archives of Lugo has made it possible to discover a collection of documents linked to this master who, since his arrival at the Cathedral of Lugo in 1737, was able to settle into the profession and undertake important works in that church, such as the altarpiece of Saint Catherine (1764). His undertakings outside the cathedral were noteworthy thanks to works such as the altarpiece of the main chapel of the Convent of San Jacinto in Monforte de Lemos (1761) or the altarpiece canopy of the Ecce Homo in the Chapel of the Venerable Orden Tercera of Lugo (1769), and he was regarded as the main sculptor of the diocese in that time period.

[gl] La presente revisión documental presenta una perspectiva global de la obra del escultor lucense Agustín Baamonde durante el siglo XVIII en la Diócesis de Lugo. El trabajo en las bibliotecas y archivos lucenses ha permitido localizar un conjunto de documentación vinculada a este maestro que, desde su entrada en la Catedral de Lugo en 1737, consiguió asentarse en la profesión y acometer importantes obras en este edificio, como el retablo de Santa Catalina (1764). Su obra fuera de la catedral fue notable gracias a trabajos como el retablo de la capilla mayor del Convento de San Jacinto en Monforte de Lemos (1761) o el pabellón del retablo del Ecce Homo de la capilla de la Venerable Orden Tercera de Lugo (1769), pudiendo ser considerado el principal escultor de la diócesis en ese periodo temporal. &nbsp; [gl] A presente revisión documental presenta unha perspectiva global da obra do escultor lucense Agustín Baamonde durante o século XVIII na Diocese de Lugo. O traballo nas bibliotecas e arquivos lucenses permitiu localizar un conxunto de documentación vinculada a este mestre que, dende a súa entrada na Catedral de Lugo no ano 1737, conseguiu consolidarse na profesión e facer importantes obras nese templo, como o retablo de Santa Catalina (1764). A súa obra fóra da catedral foi notable grazas a intervencións como o retablo da capela maior do Convento de San Jacinto en Monforte de Lemos (1761) ou o pavillón do retablo do Ecce Homo da capela da Venerable Orde Terceira de Lugo (1769), podendo ser considerado como o mellor escultor da diocese nese período temporal.
[en] In the case of the Galician language, the translation of comics is quite important, because it contributes to the normalization of use of the Galician language and allows young readers to become familiar with the norm. The article focusses on an analysis of the Galician translation with the French original and a Spanish version of the text.

[gl] A traducción de comics, no caso do galego xoga un papel moi importante xa que o seu obxectivo é sobre todo normalizar o uso da lingua galega ñas xeracións novas e familiariza-la xuventude coa norma. A contribución pretende unha análise ben polo miúdo dunha traducción galega de Asterix comparándoa co orixinal francés e coa traducción española.
[en] This paper makes an initial approach to the documentation of an archaeological site in Canexol beach in the Ons islet (Pontevedra, Galicia). According to the evidences documented so far, it looks like a series of fish salting facilities. Tha site, that was previously unknown within the achaeological literature, fills a void in the sequence of occupation of the islet, that should have been inhabited since the earlier prehistory to the present day. At the same time, this site underlines the importance of the sea resources for the live in the islet, very evident in the present day but also remarkable in the ancient times.

[gl] Neste artigo trátase de documentar un xacemento arqueolóxico na illa de Ons, concretamente na praia de Canexol (Pontevedra, Galicia) que polos seus indicios arqueolóxicos, podería tratarse dunha factoría de salgadura de época romana destinada á conservación do peixe. Este xacemento que pasou desapercibido ata fai pouco tempo, ven a ocupar o baleiro crono-cultural da illa e que pon de manifesto a ocupación continua deste territorio dende épocas prehistóricas ata a actualidade. O tempo ven a remarcar a paisaxe mariñeira que caracterizou desde sempre este territorio insular onde os seus recursos mariños foron e seguen sendo un dos elementos fundamentais da economía e formas de vida dos habitantes da illa.
[en] The Partido Galeguista (PG) was created in December 1931 as the expression of Galician nationalism during the Second Republic (1931-1936). Prior to that, the Galician nationalists had been very influential in the cultural sphere but rather powerless from a political point of view. The PG regarded agriculture and peasantry as a priority, not only because of their objective importance in the Galician economy and society in the 1930s but also because they were seen as the bulwarks of the national identity. In fact, the characteristics, needs and paths of development of the Galician agrarian sector were usually defined as opposed to those of the rest of Spain. It is then understable that the PG tried to win the agrarian unions over, and that it is arguable that it had plenty of common features with the so-called Agrarian Parties in other European regions.

[gl] O Partido Galeguista (PG) foi creado en decembro de 1931 como expresión do nacionalismo galego durante a Segunda República (1931-1936). Con anterioridade, os nacionalistas galegos foron moi influíntes no eido cultural pero maiormente inoperantes dende o punto de vista político. O PG consideraba a agricultura e o campesiñado como unha prioridade, non só pola súa importancia obxectiva na economía e sociedade galegas dos anos trinta senón tamén porque eran vistos como os baluartes da identidade nacional. De feito, as características, necesidades e vías de desenvolvemento do sector agrario galego eran normalmente definidas en oposición ás do resto de España. É daquela comprensible que o PG tentase gañarse ás sociedades agrarias, e mesmo se pode afirmar que tiña moitos puntos en común cos chamados Partidos Agrarios doutras rexións europeas.