BSC-LT/ACAData huggingface dataset:
[en] Our object is to get to know the Álava hospital network in the Modern Age. For this we base ourselves fundamentally in the responses of the Province to a Royal Provision of 1739, which allows an approach to its functioning, aims, target group, services and workers. Hospitals made up a network of solidarity that limited the helplessness of its inhabitants without family support, made available means of subsistence to the needy, avoided the settling of vagabonds and offered security to pilgrims and travellers making the roads passable. In 1739 this system was already in crisis.

[eu] Aro Modernoko arabar ospitaleen sarea ezagutzea da gure helburua. Horretarako, Probintziak 1739ko Errege Agindu bati emandako erantzunetan oinarritu gara batik bat, eta horri esker sare horren funtzionamendura, helburuetara, zerbitzuetara eta langileengana hurbiltzeko aukera izan dugu. Ospitaleek elkartasun-sarea osatu zuten, familiarik gabeko herritarren babesgabezia arintzen zuena, behartsuei bizirauteko modua eskaintzen ziena, eskaleak kalean ezartzea galarazten zuena eta erromesei eta pasadizoko jendeari segurtasuna eskaintzen ziena, bideetan harathonat zebiltzanen mesedetan. 1739rako sistema hori krisian zegoen.
[en] The aim of this project is to study the economical and technical viability of the implantation of a mechanical workshop and its complementary services. It includes a detailed description of the plant where this commercial activity is going to take place. In addition to that, topics as the structure of the building, the materials that are going to be used for the edification and the initial investments must to be carefully studied in order to make the most accurate estimations of the initial investment. At last, the expected incomes and outgoings are going to be calculated so as to determine an analysis of the investment with the Payback, NPV and IRR indicators.

[eu] Proiektu honen xedea, ibilgailuak erreparatzeko tailer mekaniko baten konponketa eta mantenua, eta honen zerbitzu osagarrien inplementazioaren bideragarritasun tekniko eta finantzarioa aztertzea da. Horretarako, ekintza komertziala burutuko den planta industrialaren deskribapen zehatza azaltzen da . Honetaz gain, eraikinaren egiturari, egituran erabiliko diren materialei eta hasierako inbertsioei dagozkien gaiak xehetasunez aztertuko dira, egin beharko diren inbertsioen estimazioak burutu ahal izateko. Amaitzeko, diru-sarreren eta gastuen gutxi gorabeherako aurrekontua estimatuko da Payback, VAN eta TIR adierazleen bidez, inbertsioaren analisia egiteko.
[en] This document presents an inventory of the atmospheric emissions due to road traffic in the city of Bilbao in years 2007 and 2012. Warmed up motor emissions of the primary contaminants have been calculated, specifically nitrogen oxides, hydrocarbons, carbon monoxide and particulate matter, as well as carbon dioxide (responsible for the greenhouse effect). A methodology developed in ETSI-Bilbao University has been applied. Such technique uses traffic data and emission factors, being necessary firstly a classification of the city traffic by measurements at street level. As a result, daily average and total emissions have been obtained for each road sector. Moreover maps showing emission concentration locations have been developed and a comparative of the contaminants emitted as a function of the type of vehicle has been performed.

[eu] Agiri honetan, Bilboko ibilgailuen trafikoari zor izandako emisio atmosferikoen inbentarioa aurkezten da, 2007 eta 2012 urteetarako. Lehen mailako poluitzaileen emisioak, motorra bero dagoenean, kalkulatu dira, hain zuzen ere, nitrogenoaren oxidoak, hidrokarburoak, karbonoaren monoxidoa eta partikulak, hala nola, karbonoaren dioxidoa (berotegi-efektuko gasa). Horretarako, Bilboko Ingenieritza Goi Eskola Teknikoan garatutako metodologia aplikatu da, honek trafikoaren datuak eta emisio-faktoreak erabiltzen ditu, kasu honetan, hirierrepideetan zundaketak egitea beharrezkoa izanez, trafikoa sailkatzeko. Lortutako emaitzak errepide-tarte bakoitzeko eguneko emisio ertainak eta erabateko emisioak izan dira, hala nola, emisioak kokatzeko mapak eta ibilgailu motaren arabera kutsatzaile ehunekoetako gonbaraketa landu dira.
[en] Presently many people interpret the Energy Performance Certificate of a household as a tax to make money. However, it is nothing more than a useful tool to know and avoid wastage of the energy consumption. The project is divided into two main parts. On the one hand, we have the Energy Certificate of a real household performed through the CE3X program. And on the other hand, some improving proposals calculated by this same program, but these will not be implemented.

[eu] Gaur egun, oraindik ere, etxebizitza baten kalifikazio energetikoa dirua irabazteko zerga edo tasa barri bat bezala ikusten duen jendea dago. Ala ere, azkenaldian hain kontuan hartzen den energia kontsumoa ezagutzeko eta honen xahutzea ekiditzeko tresna erabilgarri bat besterik ez da. Proiektu honek bi atal nagusi ditu. Alde batetik benetako etxebizitza baten kalifikazio energetikoa daukagu, CE3X programaren bitartez lortua. Eta bestetik, programa bardinarekin kalkulatutako, baina aurrera eramango ez diren, zenbait hobekuntzen proposamenak.
[en] ABSTRACT: The sight to first childhood has changed according to scientific advances and especially concerning psychomotor development. Conceptions of the baby as a passive human being have evolved to more respectful ways in front of the individual earlier domains. In this article, we will revise Emmi Pikler´s contributions. She was a Hungarian pediatrician who developed a kind of qualified institutional breeding with some pedagogic principles in which she proposes a different way of watching the newborn and toddler and a transformation of the roll that we make as educator with each girl or boy we take charge of. All this leads to question the traditional teaching institution to construct a didactic system based on love and respect to the child.

[eu] LABURPENA: Aurrerapen zientifikoek aurrera egin ahala, lehen haurtzarorako begirada eraldatu egin da, bereziki garapen motorraren alorrean. Haurtxoa izaki pasibo bezala ikusten zuten ikuskerek, subjektuaren konpetentzia goiztiarren aurrean begiruneko jarrerak gartu dituzte. Lan honetan kalitatezko hezkuntza eredu instituzionalizatua garatu zuen Emmi Pikler-en ekarpenak aztertuko ditugu. Eredu honek printzipio pedagogiko zehatz batzuen arabera jaioberria eta haurtxo txikia ikusteko beste era bat eta hezitzaile bezala zaintzen dugun ume bakoitzarekiko betetzen dugun rolaren eraldaketa proposatzen du. Honek hezitzailearen jardunbide tradizionala birplanteatzera bultzatzen gaitu, haurrenganako maitasuna eta begirunea oinarritzat duen hezkuntza sistema bat eraiki ahal izateko.
[en] This paper shows the realization of a forensic criminological report in the field of criminal justice. Also, the paper explains some criminological areas and theories. It shows the characteristics of forensic reports and some forensic criminological reports services are presented. Finally one criminal case is explained to prepare a criminological report, specifically, the report aims to assess whether the case meets the criteria to transfer the case to mediation services.

[eu] Lan honek zigor-justizian egin ahal den auzitegiko txosten kriminologikoari buruzkoa da. Honetaz gain, kriminologiaren zenbait arlo eta teoriak azaltzen dira. Ondoren, auzitegiko txostenen ezaugarriak adierazten dira, honekin batera, auzitegi txosten kriminologikoaren zenbait zerbitzuak zerrendatzen dira. Bukatzeko, auzitegiko kasu bat aurkezten da txosten bat egiteko. Txosten honen helburua, epaitegira heltzen den gatazka, bitartekaritza zerbitzura bideratzeko baldintzak betetzen diren aztertzea da.
[en] Present tendencies of research to reach the ctiminological knowledge are explained bringing out comparative studies as the leading method, and beside this some lines of research are explained. In the same way the consequences of this tendencies are expounded and it is shown the importance of Statistics, to conclude pointing out the difficulties to incorporate the penal system to the comparative research.

[eu] Ezaguera kriminologikoa lortzeko ikerketaren gaurko tendentziak azaltzen dira, nagusia den ikasbidearekin ikerketa konparatua azpimarratuz, eta ikerketa bide batzuk agertuz. Baila ere tendentzia honen ondorioak adierazi eta Estatistikako garrantzia azpimarratzen dira, ikerketa konparatuan sistema penalaren barneratzearen zailtasunak erakutsiz bukatzeko.
[en] Resumen en Ingles: At a time when there is increasing awareness of climate change and where renewable energies are booming, it is necessary to opt for alternatives that are in solidarity with the environment. With this in mind, it was decided to study a solar pumping system in the town of Palencia. As is well known, a large percentage of the land in Castilla y León goes to agriculture. In addition, along with its amount of solar radiation is the perfect combo for the installation of a solar pump system. In this particular case, the solar pumping will be destined to the sprinkler irrigation of 1.39 ha of sugar beet.

[eu] Resumen en Esukera: Klima aldaketari buruzko sentsibilizazioa handitzen ari den garaian eta energia berriztagarrien gorakada dela eta, beharrezkoa da ingurumenarekin bat egiten duten aukerak aukeratzea. Hori kontuan hartuta, Palentziako udalerrian eguzki ponpaketa sistema aztertzea erabaki zen. Jakina den bezala, Gaztela eta Leongo lurzoruaren ehuneko handi bat nekazaritzan jarduten da. Horrez gain, eguzki-erradiazio ugari du, eguzki-ponpa sistema instalatzeko konbinazio ezin hobea bilakatuz. Kasu horretan, eguzki-ponpaketa 1,39 ha-ko azukre erremolatxa ureztaketarako erabili egingo da.
[en] A reflection about human nature, about human responsibiity towards each others is needed, understanding that man, as a subject of rights, is built on the basis of obligations we are willing to assume. But we must take into consideration that obligation concept pprevail over the Law concept. The problem is to translate obligation into juridical terms, not into moral terms.

[eu] Giza-izaerari buruzko eta beste gizakien aurrean gizakiaren erantzukizunari buruzko gogoeta bbat egitea behar beharrezkoa da; kontutan hartuz gizakiak -zuzenbide subjetu bezala- berak onartzeko prest dagoen betebeharretan oinarrituz bere burua eraikitzen duela. Baina, betebehar kontzeptuak eskubidearen gainean nagusitzen duela aintzat hartu behar da. Betebeharra gitz juridikoetan itzulean datza arazoa, kontutan hartuz betebeharrak ez duela razorik planteatzen hitz moraletan.
[en] This work presents the evolution of business administration from its first manifestations and collects the theories and approaches arising as from the 19th century to the present, as well as the latest trends in this area and the new style of relations of Koldo Saratxaga.

[eu] Lan honek enpresa-zuzendaritzaren bilakaera aurkezten du, lehenengo agerpenetatik, eta XIX mendetik gaur egun arte azaldu diren ikuspuntu eta teoriak biltzen ditu. Azken arlo honen joera berrienak eta Koldo Saratxagaren harreman estilo berria ere bai aipatzen dira.
[en] Nowadays it is very common to use machines in the industry. Those machines require some mechanisms to make the action that is needed, and depending on that action, different mechanism is going to be used. This report represents the study, kinematic analysis and subsequent classification of different planar mechanisms with one degree of freedom which are used in industry currently. With previous knowledge and complementing it with specialized sources that exists of the subject, it has been possible to carry out this report. The classification of mechanisms that is found in this report is one possibility of a wide variety because due to the complexity of the task it has not been possible to do a standardized classification. The guideline of this report consists on doing a kinematic analysis of different mechanisms with the purpose of create a prototype of one of them. This is the structure that has been followed in this report: First of all, a search of planar mechanisms that fulfill the condition of having one degree of freedom and a proved utility has been done. Then, a compilation of the kinematics results of each mechanism has been done, including graphical constructions and also videos of each mechanism has been added. Next, all the mechanisms has been classified in different groups depending on their function or application. To conclude, a prototype has been done with one of the mechanisms to verify the operation of the mechanism.

[eu] Gaur egun makineriaren erabilera industrian oso ohikoa da. Makineria honek, hainbat mekanismoren beharra izaten du nahi den funtzioa betetzeko, eta funtzio horren arabera, mekanismo bat edo bestera joko da.Lan honek,askatasun gradu bakarra duten mekanismo planoen ikasketa, analisi zinematikoa eta ondorengo sailkapen bat azaltzen du, industrian erabiltzen direnenak bereziki. Lan hau posible egiteko, aldez aurretik gaiari buruz jakituriatik abiatu da eta noski ondoren iturri espezializatuek emandako informazioarekin osatu egin da.Lan honetan egin den sailkapena gaur egun dauden aukera askotarikoen bat da, gaiaren zailtasuna dela eta ezinezkoa delako sailkapen bakar bat egitea.Lan honetan jarraitzen den ibilbidea mekanismo bakoitzaren analisi zinematikoa egin eta ondoren prototipo bat sortzean datza. Hau izan da jarraitu izan den egitura: Lehendabizi, askatasun gradu bakar bat duten mekanismo planoak eta industrian erabilpen bat dutenen bilaketa bat egin da. Ondoren, mekanismo bakoitzaren emaitza zinematikoen bilketa bat egin da, eraikuntza grafikoak eta baita mekanismo bakoitzaren animazio bat ere sartuz. Gero, talde ezberdinetan sailkatu dira mekanismoak haien funtzio edo aplikazioaren arabera. Azkenik, mekanismo baten prototipo bat sortu egin da bere funtzioa betetzen duela egiaztatzeko.
[en] With the title Opportunities and Risks of Hyperconnected Journalism this SEP's 25th International Conference (Bilbao, Bizkaia Aretoa venue, 30 and 31 May 2019) has aimed to be an specialized forum that offers active professionals, researchers and educators the chance to share expert views on possibilities for continuous improvement in journalism in a current disruptive context of multiple hyperconnections. As a profession, journalism today depends on a great variety of voices and parameters of behaviour that are often very different from those that have traditionally defined the profession (fake news, influencers, etc.); at the same time, journalism is ready and waiting for the opportunities that technological innovation can offer when it comes to connecting with audiences and their needs. All this has an influence and can interfere with the attitudes and commitment that journalists show every day as they confront the world through the decisive processes of topic selection, mediation, etc. Promoting a critical review of these main key questions has been the main objective of this international annual meeting organised by the Spanish Journalism Association, in charge from its beginning of studying and supporting journalism profession, its evolution and values.

[eu] Kazetaritza hiperkonektatuaren aukerak eta arriskuak izenburupean SEP-en XXV. Nazioarteko Biltzarrak (Bilbo, Bizkaia Aretoa, 2019ko maiatzaren 30ean eta 31n) foro espezializatu eta erreferentziazkoa izatea nahi izan du jardunean gabiltzan profesional, ikertzaile eta prestatzaileok kazetaritza hobetzeko aukeren inguruan ditugun aditu ikuspegiak bateratzeko, Izan ere, kazetaritza lanbidea askotariko hiperkonexioen testuinguru disruptibo batean gauzatu, analizatu eta irakatsi behar da. Badira kazetaritzan eragina duten hainbat ahots eta portaera parametro, sarritan zerikusirik ez dutenak tradizioz lanbidea definitu izan dutenekin (fake news, influencers delakoak); era berean, negozio eremu gisa, kazetaritza oso erne eta itxaroten dago berrikuntza teknologikoak audientziarekin eta haren beharrekin konektatzeko aukerak. Horrek guztiak eragina du eta arriskuan jar ditzake kazetariek eguneroko errealitatearen aurrean dituzten jarrerak eta konpromisoa, gaiak aukeratu, bitartekaritza egin, eta beste hainbat prozesu erabakigarriren bidez. Gako hauen inguruan berrikuspen kritikoa sustatzea izan da Espainiako Kazetaritza Elkarteak aurten antolatu duen topaketaren helburu nagusia, kontuan hartuta sortu zenenetik SEP kazetaritza.
[en] The technological innovation is a systematic process conducted to the resolution of technological problems. Upon the time to carry out activities to achieve technological innovation, it is essential to know the influence of the different elements in the organization. These elements can drive or complicate the process of technological innovation, depending on the situation. Therefore, it is quite interesting to do a statistic analysis with the objective of finding out which are the factors that have the biggest influence in the activities to achieve technological innovation.

[eu] Berrikuntza teknologikoa, arazo teknologikoen ebazpenera bideratutako prozesu sistematiko bat da, non, prozesuaren arrakasta edo porrota alderdi ezberdinen arabera izango den. Berrikuntza teknologikoko jarduerak aurrera eramaterako orduan, ezinbestekoa izango da enpresako barne faktore ezberdinek duten eragina ezagutzea. Faktore hauek jarduera teknologikoak bultzatu edo oztopatu dezakete, egoeraren arabera. Lan honen bitartez, jarduera teknologikoek enpresetako faktore ezberdinekin duten erlazioa aztertu nahi da.
[en] Throughout history, levitation phenomena have been intriguing to humans. Different levitation methods have been developed for research and technological applications, as well as toys or gadgets,such as aerodynamic, acoustic, optic, electric and magnetic. Among them, magnetic levitation has become highly fruitful, with examples of Maglev trains that avoid friction. Although magnetic levitation is the main focus of this work, the bases of other levitation methods will be described at the beginning. Therefore, the physical conditions required to obtain magnetic levitation will be explained and the mathematical tools used to analyze the stability of the object that is levitated will be reported. As an example, suspension using electromagnets and the Thomson ring system, which is based on electromagnetic induction, will be described. Next, the levitation based on two materials that have sparked scientists' interest over the last decades will be described. On the one hand, the magnetic levitation through the Meissner effect in superconductors and, on the other hand, the electric and magnetic levitation that can be obtained through metamaterials, and their bases will be analyzed.

[eu] Historian zehar, lebitazio-fenomenoek gizakiongan jakin-nahi handia sorrarazi dute. Lebitazio-metodo desberdinak garatu dira, ikerketa eta aplikazio teknologikoetarako, eta baita jostailu edo gadget modura ere, besteak beste, aerodinamikoa, akustikoa, optikoa, elektrikoa eta magnetikoa. Horien artean, lebitazio magnetikoa oso emankorra bilakatu da, eta horren adibide ditugu marruskadura ekiditen duten Maglev trenak. Lebitazio magnetikoa lan honen ardatz nagusia bada ere, hasieran beste lebitazio-metodoen funtsak deskribatuko dira. Horrenbestez, lebitazio magnetikoa lortzeko behar diren baldintza ﬁsikoak azalduko dira eta lebitatzen duen objektuaren egonkortasuna aztertzeko erabiltzen diren tresna matematikoen berri emango da. Adibide gisa, elektroimanen bidezko suspentsioa eta indukzio elektromagnetikoan oinarritzen den Thomson-en eraztunaren sistema deskribatuko dira. Ondoren, azken hamarkadetan zientzialarien arreta handia piztu duten bi materialetan oinarritutako lebitazioa deskribatuko da. Alde batetik, supereroaleek aurkezten duten Meissner efektuaren bidezko lebitazio magnetikoa eta, bestetik, metamaterialen bitartez lor daitezkeen lebitazio elektrikoa eta magnetikoa, eta horien oinarriak aztertuko dira.
[en] Summary (Ingles): The proyect consist of the creation of a marl quarry in the municipality of Rio de Losa, located in the valley with the same name, to supplay a cement plant that can be located in the area, since the envioronment it this rich in limestone and marls necessary for the production of cement. The extraction will be done in open sky through the use of the technique of driling and blasting. In the development of this project, the environment that surrounds the area to be explored is studied in order to make a correct mining desing that always tries to optimize reservers and maintain safety as a basic pillar. The study of the machinery, both mobile and fixed, necessary to carry out drilling, loading, trasport and comminution tasks is also carried out. Finally, an economic study of the feasibility of the proyect will be made.

[eu] Laburpena (Euskera): Lan hau tuparri harrobi baten eraikitzean datza. Harrobia Rio de Losa izeneko udalerrian egongo da finkatuta, izena ematen dion haranean, hain zuzen. Esplotasioaren helburua tuparriaren ustiapena izango da, haranean finkatu litekeen zementu lantegi bat ornitzeko asmoz. Zementuak kareharria zein tuparria erabiltzen ditu lehengai moduan, ugaria leku honetan. Tuparriaren ustiapena beharanzko bakuntzearen bidez egingo da zulaketa eta leherkuntza tecnikaren bitartez. Proiektu honen bidez esplotazioaren ingurua ikertuko da; honen bitartez disenu egokia egiteko asmoz eta erreserbak modu egokian ustiatzekotan, beti segurtasuna kontutan hartuz. Honetaz gain zulaketa, karga, garraio eta birrintze lanak egingo dituzten makinariak hautatuko dira. Azkenik, ikerketa ekonomiko bat egingo da proiektuaren biabilitatea jakiteko.
[en] The permeable pavement area in the renovated district of Txomin-Enea in Donostia-San Sebastián, monitored to analyze the evacuation flow to the sanitation network, makes it possible to compare the advantages of its use with the traditional waterproof finish. The aim of this work is to give value to the investment made with its establishment, emphasizing, on the one hand, the advantages of soil permeability, and, on the other hand, the real follow-up of a case study. By configuring permeable layers, rainwater infiltrates the ground and its emptying stops and slows down, significantly reducing the load of the drainage network. The introduction of this technique, included among sustainable urban drainage systems, on roads where waterproof soil is normally chosen, becomes more important with the increase and intensity of hydrological phenomena. From the evidence obtained through monitoring, it can be concluded that they effectively manage rainwater in both mild and violent storms, mitigating the emergence of wells, runoff and loads in the municipal sewerage network. Investing in this seemingly invisible infrastructure for citizens adapts the urban environment to the natural cycle of water and protects it, creating a city that increases the resilience of these events hardened by climate change.

[eu] Donostiako Txomin-Enea auzo berrituan dagoen zoladura iragazkorreko zonak, saneamendu-sarera husteko emaria aztertzeko monitorizatua, erabileraren abantailak ohiko akabera iragazgaitzarekin alderatzeko aukera ematen du. Lan honen bidez, haren ezarpenarekin egindako apustuari balioa eman nahi zaio, lurzoruaren iragazkortasunak alde batetik dituen abantailak azpimarratuz eta, bestetik, azterketa-kasu baten benetako jarraipena eginez. Geruza iragazkorren konfigurazioaren bidez, euri-ura lurrera infiltratzen da eta haren hustuketa geldiarazi eta moteldu egiten da, drainatze-sareko karga nabarmenki gutxituz. Drainatze jasangarriko hiri-sistemen artean jasotako teknika hau normalean lurzoru iragazgaitza aukeratzen den galtzadetan ezartzeak garrantzi handiagoa hartzen du fenomeno hidrologikoen gorakadarekin eta intentsitatearekin. Monitorizazioari esker lortutako ebidentziei esker, ondoriozta daiteke modu eraginkorrean kudeatzen dutela euri-ura, bai ekaitz arinetan, bai bortitzetan, putzuen, isurketen eta udal-estolderiako sareko kargen agerpena arinduz. Itxuraz herritarrentzat ikusezina den azpiegitura horretan inbertitzeak hiri-ingurunea uraren ziklo naturalera egokitzen du eta babestu egiten du, klima-aldaketaren ondorioz gogortutako gertaera horien erresilientzia handitzen duen hiria sortuz.