[en] Anomaly detection is a critical problem in many fields, with applications ranging from intrusion detection to fault diagnosis and predictive maintenance. Unsuper- vised methods have gained widespread popularity due to their ability to learn from data without requiring labeled examples. This doctoral thesis presents a comprehen- sive overview of anomaly detection methods, with a particular focus on unsupervised techniques, and their applications in a wide variety of domains. The thesis also emphasizes sustainability by presenting methods that are de- signed to be scalable, efficient, and able to handle large and complex datasets. The automatic hyperparameter tuning mechanisms, combined with the distributed prop- erties of some of the methods, enable efficient processing and minimize the need for manual tuning, which can be time-consuming and resource-intensive. This results in a more sustainable and efficient approach to anomaly detection, reducing the risk of overloading systems and minimizing the carbon footprint of the processing involved. These approaches are applied to various datasets and domains, including an IoT intrusion detection dataset, a railway system data stream, and tourist preferences based on the TripAdvisor reviews dataset. The performance of the methods is evaluated using a range of metrics, such as classification accuracy, precision, recall, area under the curve ROC, processing time, and statistical tests such as the Nemmenyi post hoc test, showing state-of-art results. The research presented in this dissertation makes a significant contribution to the field of anomaly detection by introducing new methods that are more efficient for dealing with large and complex datasets. Moreover, the methods are scalable and sustainable, which are important factors for their deployment in real-world applications. Overall, the work in this thesis provides a detailed and up-to-date overview of anomaly detection methods, with a focus on unsupervised techniques and their practical applications, specially with the new tendencies towards a greener AI.

[gl] A detección de anomalías é un problema crítico en moitos campos, con aplicación que van desde a detección de intrusións ata o diagnóstico de fallos e o mantemento predictivo. Os métodos non supervisados gañaron unha gran popularidade debido á súa capacidade para aprender de datos sen requirir exemplos etiquetados. Esta tese doutoral presenta unha visión xeral completa dos métodos de detección de anomalías, cun enfoque específico en técnicas non supervisadas e as suás aplicacións en varios dominios. A tese tamén enfatiza a sustentabilidade ao presentar métodos que están deseñados para ser escalables, eficientes e capaces de manexar grandes e complexos conxuntos de datos. Os mecanismos de afinaci´on automática dos hiperparámetros, combinados coas propiedades distribuídas de algúns dos métodos, permiten un procesamento eficiente e minimizan a necesidade de afinación manual, que pode ser consumidora de tempo e recursos. Isto resulta nun enfoque máis sustentable e eficiente para a detección de anomalías, reducindo o risco de sobrecarga de sistemas e minimizando a pegada de carbono do procesamento implicado. Estes enfoques aplícanse a varios conxuntos de datos e dominios, incluíndo un conxunto de datos de detección de intrusións de IoT, un fluxo de datos de sistema ferroviario e as preferencias turísticas baseadas no conxunto de datos de reseñas de TripAdvisor. O rendemento dos métodos avalíase utilizando unha variedade de métricas, como a precisión de clasificación, precisión, recall, curva ROC, tempo de procesamento e tests estatísticos como o test post hoc Nemmenyi, amosando resultados de vangarda. A investigación presentada nesta tese fai unha contribución significativa á detección de anomalías ao introducir novos métodos máis eficientes para lidiar con conxuntos de datos grandes e complexos. Ademais, os métodos son escalables e sostibles, o que son factores importantes para a súa implementación en aplicacións do mundo real. En xeral, o traballo nesta tese proporciona unha visión detallada e actualizada dos métodos de detección de anomalías, co enfoque nas técnicas non supervisadas e as súas aplicacións prácticas, especialmente coas novas tendenciascara unha intelixencia artificial máis verde.