[en] Business activities have life cycles, and just like is formulated in Darwin's theory of evolution by natural selection, if they are not able to evolve in order to adapt to the changing environment, they would finish disappearing. The day-to-day running of the organizations can be summarized as the struggle for survival and for achieving strong strategic positions in order to continue evolving. In such a way, that supremacy would perpetuate its own "specie". Nowadays, in our surrounding, many business activities can be considered mature. Those business activities have difficulties to grow, though growth is an important part of the nature of business activities. There has been a change in the competitive context, going from the "comfort" or certainty of local and niche markets to global markets, in which uncertainty prevails and it's necessary to compete at international level. It is necessary, therefore, that companies deploy strategies according to their needs and particular possibilities. The diversification is among the different strategic options. The fact is that companies do not seem to know how to make a more holistic approach to the management of it. The literature review shows that there is a gap in the study of diversification processes and its management in companies. In order to fill this gap, the proposed research takes a step in this direction. A theoretical model is proposed and empirically contrasted in order to make easier the approach to a possible diversification activity. The fieldwork has been made through an explanatory embedded multiple case study, in which three specific cases of MONDRAGON group have been analysed altogether with its common context, which it's the group itself. Moreover, the academic literature shows that there is a possible link between the field of diversification and the field of innovation, with a special relevance of open innovation. Taking that into account, we have proceeded also to analyse this possible relationship, integrating it into the carried out fieldwork. Although not conclusive, the results can be helpful for researchers that are interested in those fields of study, and for professionals whom their work is linked to the fields of diversification and innovation.

[eu] Espezieekin gertatzen denaren antzera, enpresa jarduerek ere beraien bizi zikloak dituzte, eta biziraun behar duten ingurune aldakorraren beharrizanetara egokitzeko gai ez badira desagertzeko berebiziko arriskua dute. Erakundeen egunerokotasunak, beraien garapen jarraia ahalbidetuko duen biziraupen eta posizio estrategiko indartsuak lortzean datza, modu horretan, beraien nagusitasuna dela medio, beren espeziea den horren nolabaiteko betikotasuna lortuaz. Gure inguruko enpresa jardueretako asko, jarduera helduak direla esan genezake, eta hasten jarraitzeko arazoak dituzte, nahiz eta haste hori enpresa jardueraren berezko izatearen parte izan. Bizi dugun testuinguru lehiakorra aldatu egin da, merkatu lokal eta merkatu-nitxoen erosotasun eta segurtasunetik mundu-mailako merkatuetara jauzi eginez, zeinetan ziurgabetasuna eta mundu-mailako lehia gailentzen diren. Ezinbestekoa da, beraz, enpresek beraien beharrizan eta baliabideetara egokitutako estrategiak baliatzea. Aukera estrategiko ezberdinen artean, dibertsifikazioarena dago. Kontua da, itxuraz, enpresek ez dakitela nola heldu dibertsifikazioaren kudeaketa holistikoago bati. Literaturaren azterketak enpresetako dibertsifikazio prozesu eta hauen kudeaketaren inguruko azterketan gabezia bat dagoela erakusten du, eta hortaz, hemen proposatutako ikerketak norabide honi heltzen dio. Dibertsifikazio jarduera bati heltzeko baliogarri izan daitekeen eredu teoriko bat proposatzen eta egiaztatzen da enpirikoki, izaera argitzailea duen txertatutako kasu anizkoitz baten azterketa baliatuz horretarako. MONDRAGON taldeko partaide diren hiru kasu espezifiko aztertzen dira, batzen dituen testuinguruarekin batera (MONDRAGON taldea bera). Era berean, literatura akademikoan dibertsifikazio eta berrikuntza alorren arteko balizko lotura bat identifikatu denez, batez ere berrikuntza irekiarekin erlazionaturik, erlazio hori aztertzeari ekin zaio, burututako kasu azterketa kontzeptu honekin osatuz. Emaitzak, nahiz eta ez izan eztabaidaezin, lagungarri eta argigarri suerta daitezke jakintza alor hauetan interesa duten ikerlarientzat, eta baita dibertsifikazio eta berrikuntza esparruetan lan egiten duten profesionalentzako ere.