[en] This PhD thesis makes contributions in modelling behaviours found in different types of data acquired from the Internet and in the field of clustering evaluation. Two different types of Internet data were processed, on the one hand, internet traffic with the objective of attack detection and on the other hand, web surfing activity with the objective of web personalization, both data being of sequential nature. To this aim, machine learning techniques were applied, mostly unsupervised techniques. Moreover, contributions were made in cluster evaluation, in order to make easier the selection of the best partition in clustering problems. With regard to network attack detection, first, gureKDDCup database was generated which adds payload data to KDDCup99 connection attributes because it is essential to detect non-flood attacks. Then, by modelling this data a network Intrusion Detection System (nIDS) was proposed where context-independent payload processing was done obtaining satisfying detection rates. In the web mining context web surfing activity was modelled for web personalization. In this context, generic and non-invasive systems to extract knowledge were proposed just using the information stored in webserver log files. Contributions were done in two senses: in problem detection and in link suggestion. In the first application a meaningful list of navigation attributes was proposed for each user session to group and detect different navigation profiles. In the latter, a general and non-invasive link suggestion system was proposed which was evaluated with satisfactory results in a link prediction context. With regard to the analysis of Cluster Validity Indices (CVI), the most extensive CVI comparison found up to a moment was carried out using a partition similarity measure based evaluation methodology. Moreover, we analysed the behaviour of CVIs in a real web mining application with elevated number of clusters in which they tend to be unstable. We proposed a procedure which automatically selects the best partition analysing the slope of different CVI values.

[eu] Doktorego-tesi honek internetetik eskuratutako datu mota ezberdinetan aurkitutako portaeren modelugintzan eta multzokatzeen ebaluazioan egiten ditu bere ekarpenak. Zehazki, bi mota ezberdinetako interneteko datuak prozesatu dira: batetik, interneteko trafikoa, erasoak hautemateko helburuarekin; eta bestetik, web nabigazioen jarduera, weba pertsonalizatzeko helburuarekin; bi datu motak izaera sekuentzialekoak direlarik. Helburu hauek lortzeko, ikasketa automatikoko teknikak aplikatu dira, nagusiki gainbegiratu-gabeko teknikak. Testuinguru honetan, multzokatzeen partizio onenaren aukeraketak dakartzan arazoak gutxitzeko multzokatzeen ebaluazioan ere ekarpenak egin dira. Sareko erasoen hautemateari dagokionez, lehenik gureKDDCup datubasea eratu da KDDCup99-ko konexio atributuei payload-ak (sareko paketeen datu eremuak) gehituz, izan ere, ez-flood erasoak (pakete gutxi erabiltzen dituzten erasoak) hautemateko ezinbestekoak baitira. Ondoren, datu hauek modelatuz testuinguruarekiko independenteak diren payload prozesaketak oinarri dituen sareko erasoak hautemateko sistema (network Intrusion Detection System (nIDS)) bat proposatu da maila oneko eraso hautemate-tasak lortuz. Web meatzaritzaren testuinguruan, weba pertsonalizatzeko helburuarekin web nabigazioen jarduera modelatu da. Honetarako, web zerbizarietako lorratz fitxategietan metatutako informazioa soilik erabiliz ezagutza erabilgarria erauziko duen sistema orokor eta ez-inbasiboak proposatu dira. Ekarpenak bi zentzutan eginaz: arazoen hautematean eta esteken iradokitzean. Lehen aplikazioan sesioen nabigazioa adierazteko atributu esanguratsuen zerrenda bat proposatu da, gero nabigazioak multzokatu eta nabigazio profil ezberdinak hautemateko. Bigarren aplikazioan, estekak iradokitzeko sistema orokor eta ez-inbasibo bat proposatu da, eta berau, estekak aurresateko testuinguruan ebaluatu da emaitza onak lortuz. Multzokatzeak balioztatzeko indizeen (Cluster Validity Indices (CVI)) azterketari dagokionez, gaurdaino aurkitu den CVI-en konparaketa zabalena burutu da partizioen antzekotasun neurrian oinarritutako ebaluazio metodologia erabiliz. Gainera, CVI-en portaera aztertu da egiazko web meatzaritza aplikazio batean normalean baino multzo kopuru handiagoak dituena, non CVI-ek ezegonkorrak izateko joera baitute. Arazo honi aurre eginaz, CVI ezberdinek partizio ezberdinetarako lortzen dituzten balioen maldak aztertuz automatikoki partiziorik onena hautatzen duen prozedura proposatu da.