[en] The aims of this work were: 1) to generate information through variability análisis and establishment of the structure of spatial dependence and linear correlation of some soil attributes, in order to assist in the planning of agricultural activities in six cities in the province of El Oro, Ecuador, 2) to evaluate if the application of amendments improves PR in the short term and describes the spatial variability of PR in the surface horizon of a soil under no-tillage, in the province of Entre Rios, Argentina, and 3) to analyze the spatial distribution of average, máximum and minimum temperatures in the region of Galicia, Spain. The need for soil studies in the province of El Oro, Ecuador, made it possible to carry out this study and generate information through the analysis of variability and establishment of the structure of spatial dependence and linear correlation of some soil attributes, in order to assist in the planning of agricultural activities in the province. In all of them, initial descriptive analysis, geostatistics and simple linear correlation matrix were performed based on a mesh with 368 sample points. The longest range was indicated by magnesium (41.500 m) and the shortest by copper (7.740 m). The Mg pair versus sum of bases was the highest linear correlation among all analyzed attributes. The pH stood out as an intermediary and influencer of other soil attributes. The quest for understanding the influence of organic and inorganic fertilizers on penetration resistance (PR) in the province of Entre Rios, Argentina, generated important data. The four treatments tested, which consisted of Surface applications with: poultry litter (PL) as organic amendment, gypsum (G) as inorganic amendment, a combination of both (PL+G), reapplication of PL over half of plots PL+G and PL, and control (T), were evaluated using descriptive analysis, spatial variability and spatial dependence between sample units. The highest PR was found in the T treatment (1.96 MPa) and the lowest in the PL+G+PL (0.21 MPa). The reapplication over PL+G caused effects in all PR ranges, with the surface represented by the range 1.2 – 1.8 MPa decreased from 54.17 to 6.65%. When analyzing the spatial distribution of the average temperature in the Galicia region, data on average air temperature measured on a monthly scale during the years 2013, 2014, 2015 and 2016, provided by the networks of 167 meteorological stations from AEMET and METEOGALICIA. The geographic coordinates allow the calculation of the experimental semivariogram and interpolations using kriging with external drift L. The semivariograms revealed that the spherical model was adjusted to the monthly average temperature data series with full frequency. The average and minimum average temperature for the month of June 2014 showed the greatest range (4464735.39 meters. The validations for the months of March/2013, January/2014 and February/2014 showed the best fit (R = 0.98) for the variable of average temperature. Regarding the minimum average temperature variable, the months of January/2014 and February/2014 also showed the best adjustment (R = 0.98). Finally, the month of January/2014 showed the best adjustment among all for the maximum average temperature variable (R = 0.99). Using the geostatistical technique, it was possible to analyze the spatial variability of soil and climate variables.

[gl] Os obxectivos deste traballo consistiron en: 1) xerar información a través da análise da variabilidade e o establecemento da estrutura de dependencia espacial e da correlación lineal dalgunhas propiedades do solo, co fin de axudar na planificación de actividades agrícolas en seis municipios da provincia de El Oro, Ecuador, 2) avaliar se a aplicación de fertilizantes orgánicos e inorgánicos mellora a resistencia do chan á penetración de raíces (RP) na curto prazo e describir a súa variabilidade espacial no horizonte superficial dun solo baixo labranza cero, na provincia de Entre Ríos, Arxentina e 3) analizar a distribución espacial das temperaturas medias, máximas e mínimas na Comunidade Autónoma de Galicia, España. A realización de estudos de solos na provincia de El Oro, Ecuador, abriu a posibilidade de xerar información paira a análise da variabilidade e establecemento da estrutura de dependencia espacial e correlación lineal dalgunhas propiedades do solo, co fin de axudar na planificación das actividades agropecuarias na provincia. Paira todas as propiedades estudadas levouse a cabo análise descritiva inicial, matriz de correlación lineal simple e análise xeoestadístico a partir de una rede de mostraxe con 368 puntos. O rango ou alcance de dependencia espacial máis longo foi verificado paira o magnesio (41,500 m) e o máis curto paira cobre (7,740 m). A correlación lineal máis alta entre todos os pares de atributos analizados obtívose paira Mg versus suma de bases. O pH se correlacionou coas restantes propiedades estudadas, pondo de manifesto a influencia que exerce sobre outras propiedades do solo. Levouse a cabo un ensaio paira investigar a influencia dos fertilizantes orgánicos e inorgánicos na resistencia do solo á penetración de raíces (RP) na provincia de Entre Ríos, Arxentina, que xerou datos importantes. Os catro tratamentos ensaiados, consistiron en: aplicación superficiais de: galiñaza (PL) como corrector orgánico, xeso (G) como corrector inorgánico, combinación de ambos os (PL+G), segunda aplicación de PL na metade das parcelas PL+ G e PL, e control (T). Os datos obtidos avaliáronse mediante análise descritiva, variabilidade espacial e dependencia espacial nas parcelas experimentais. O valor de PR máis alto atopouse no tratamento testemuña, T, (1,96 MPa) e o máis baixo en PL+G+PL (0,21 MPa). A segunda aplicación de PL non mostrou efectos sobre os valores de PR. Con todo, a segunda dose sobre PL+G causou efectos en todos os rangos de PR, de modo que a área atopada no intervalo de 1,2 - 1,8 MPa diminuíu de 54,17 a 6,65%. Paira a análise da distribución espacial da temperatura do aire na Comunidade Autónoma de Galicia, utilizáronse os datos de temperatura media, medias da máxima e media das mínimas medidos a escala mensual durante os anos 2013, 2014, 2015 e 2016, que foron proporcionados por unha rede de 167 estacións meteorolóxicas de AEMET e METEOGALICIA. Usando as coordenadas xeográficas de cada estación, púidose calcular o semivariograma experimental e efectuar interpolacions mediante kriging con deriva externa. Os semivariogramas obtidos revelaron que o modelo esférico axustouse ás series de datos de temperatura medias mensuais cunha maior frecuencia. A temperatura media e media das mínimas do mes de xuño de 2014 presentou o maior rango (4464735,39 m). As validaciones da temperatura media paira os meses de marzo/2013, xaneiro/2014 e febreiro/2014 presentaron o mellor axuste (R = 0,98). En canto á temperatura media das mínimas, os meses de xaneiro/2014 e febreiro/2014 tamén presentaron o mellor axuste (R = 0,98); finalmente, o mes de xaneiro/2014 presentou o mellor axuste entre todos paira a temperatura media máxima variable (R = 0.99) Mediante o uso de técnicas xeoestadísticas púidose analizar a variabilidade espacial das series de datos adoito e clima medidos a diferentes escalas.