[en] In this thesis we present a study on the set of traditional water mills around the basin of the river Támega, with the aim of knowing this set of buildings of traditional Galician and of the North of Portugal architecture and analyse their heritage situation. From a first documentary inventory of the milling heritage of the study area, and once the predominance of water and flour mills with horizontal rolling has been determined, the catalogue has been made identifying those mills of this type, taking as inclusion criteria their location in the main course of the river Támega. The corpus was developed thanks to the creation of a model file, attending to the hydraulic infrastructures, to the architecture of the buildings and to the different mechanisms and their operation, finally resulting in a geographic database. Through the diagnosis methodology used, we concluded the low patrimonial valuation of this set, and we determined the need to make proposals for its sustainable management, which we formulate, on the one hand, around the recovery of the water mills for production of traditional and ecological flour and for the production of proximity and, on the other hand, through dissemination and socialization actions, through cultural tourism and structural incorporation into regular education. The questionnaires on the active population designed and carried out, and the analysis of a specific case in which recovery actions are planned aimed to cultural tourism and the dissemination and promotion of several mills in the Galician part of the study area, revealed positive results in terms of initial feasibility of the proposals.

[gl] Nesta tese presentamos un estudo sobre o conxunto dos muíños tradicionais de auga da contorna da cunca hidrográfica do río Támega, co obxectivo de coñecer este conxunto de bens inmobles da arquitectura tradicional galega e do Norte de Portugal e analizar a súa situación patrimonial. Partindo dun primeiro inventario documental do patrimonio muiñolóxico da zona de estudo, e unha vez determinado o predominio dos muíños de auga fariñeiros de rodicio horizontal, foi realizado o catálogo mediante a identificación daqueles muíños desta tipoloxía, tomando como criterio de inclusión o seu emprazamento no curso principal do río Támega. O corpus foi elaborado grazas á creación dunha ficha modelo, atendendo ás infraestruturas da auga, á arquitectura dos edificios e aos distintos mecanismos e o seu funcionamento, resultando finalmente unha base de datos xeográfica. A través da metodoloxía de diagnose empregada, concluímos a baixa valoración patrimonial deste conxunto e determinamos a necesidade de levar a cabo propostas para a súa xestión sostible, as cales formulamos, por un lado, arredor da recuperación dos muíños de auga para a produción de fariña tradicional e ecolóxica e para a produción de proximidade e, por outro lado, mediante accións de difusión e socialización, a través do turismo cultural e da introdución estrutural na educación regrada. Os cuestionarios sobre a poboación activa deseñados e realizados, e a análise dun caso concreto no cal se proxectan accións de recuperación orientadas ao turismo cultural e á difusión e posta en valor de varios muíños na parte galega da zona de estudo, revelaron resultados positivos de cara á viabilidade inicial das propostas.