[el] Τον 7ο αιώνα, η έκταση της επικράτειας του Άργους και της Σπάρτης στην Πελοπόννησο ήταν τέτοια, ώστε το όρος Πάρνωνας να αποτελεί τη ζώνη επαφής των δύο πόλεων-κρατών: µετά την προσάρτηση της Θυρεάτιδας στη Σπάρτη τον 6ο αιώνα, η κλασική περίοδος συνεχίζει να χαρακτηρίζεται από τις συγκρούσεις των δύο κρατών, µε το Άργος να προσπαθεί να ανακτήσει τον έλεγχο της περιοχής. Οι αρχαίοι συγγραφείς δεν συνεισφέρουν ιδιαίτερα στην διασαφήνιση της πολιτικής ιστορίας της περιοχής, η οποία βρίσκεται στα όρια της αργείας, σπαρτιατικής και αρκαδικής επικράτειας κατά τη διάρκεια του 5ου και 4ου αιώνα. Οι µνείες για την περιοχή είναι σπάνιες, καθώς βρίσκεται εκτός του πεδίου των µεγάλων συγκρούσεων. Επιπροσθέτως, οι αρχαιολογικές πηγές καθίστανται σηµαντικές. Η παρούσα συµβολή επιχειρεί να επεκτείνει τις τοπογραφικές έρευνες, που διεξήγαγαν παλαιότεροι µελετητές, στρέφοντας την προσοχή στις οχυρώσεις, ως πηγών για την κατανόηση της τοπικής ιστορίας. Έτσι, η µελέτη των οχυρωµατικών έργων της Θυρεάτιδας (οχυρωµατικοί περίβολοι οικισµών, µεµονωµένοι πύργοι) φωτίζει την τοπική ιστορία αυτής της διεκδικούµενης περιοχής, καθώς επίσης και ορισµένα σηµεία της ιστορίας της Πελοποννήσου κατά την κλασική περίοδο. Από την αρχαϊκή έως την ελληνιστική περίοδο, η Θυρεάτιδα υπήρξε ένα συνεκτικό σύνολο αλλά και τµήµα των ορίων (εσχατιαί) ενός µεγαλύτερου πολιτικού συνόλου, µια µεθοριακή περιοχή, στα σύνορα της επικράτειας Λακεδαιµονίων και Αργείων, το οποίο οδήγησε στην δηµιουργία ενός δικτύου οχυρωµένων πόλεων και φρυκτωριών. Μετά τη σύνταξη του ευρετηρίου των εν λόγω οχυρώσεων, η αρχιτεκτονική τους ανάλυση, καθώς και ο τοπογραφικός τους προσδιορισµός, µας επέτρεψαν συχνά, να διακρίνουµε κατ' αρχήν περισσότερες οικοδοµικές φάσεις, εν συνεχεία να εντάξουµε τις κατασκευές αυτές στο οχυρωµατικό δίκτυο στο οποίο ανήκουν. Τέλος, µπορέσαµε να προτείνουµε ορισµένες φορές, ποιος εκ των Σπάρτης και Άργους, κατασκεύασε αυτά τα οχυρωµατικά έργα και εναντίον ποιου αντιπάλου στρέφονταν αυτά. Επίσης, µπορέσαµε να δείξουµε ότι πολλά από τα έργα που αποδίδονταν στη Σπάρτη, πρέπει να αντιµετωπίζονται µάλλον ως έργα των Αργείων.

[fr] Au viie s., l'extension des territoires d'Argos et de Sparte dans le Péloponnèse était telle que le mont Parnon est devenu la zone de contact entre les deux cités : après l'annexion de la Thyréatide par Sparte, au vie s., l'époque classique continue à être ponctuée de conflits entre les deux cités, Argos cherchant à en reprendre le contrôle. Les auteurs anciens sont de peu de secours pour démêler l'écheveau de l'histoire politique de cette région, sise aux confins des territoires argien, arcadien et spartiate, aux ve et ive s. : ils la mentionnent rarement, celle‑ci étant demeurée hors des grands conflits. Aussi, les sources archéologiques prennent‑elles toute leur importance. Cette contribution s'efforce de prolonger les enquêtes topographiques conduites par nos aînés en recourant à l'étude des fortifications, source de choix pour appréhender l'histoire régionale. Ainsi, l'étude des ouvrages fortifiés de Thyréatide (enceintes urbaines, tours isolées) permet d'éclairer l'histoire de cette région si convoitée ainsi que certains points de l'histoire du Péloponnèse à l'époque classique. De la période archaïque à l'époque hellénistique, la Thyréatide a été à la fois un ensemble cohérent et une partie des confins (eschatiai) d'un ensemble politique plus vaste, une région frontalière, aux marges du territoire lacédémonien ou argien, qui a conduit à l'implantation d'un réseau de villes fortifiés et de tours de guet. Après avoir fait l'inventaire de ces fortifications, leur analyse architecturale comme celle de leur implantation topographique nous ont souvent permis, d'abord d'y distinguer plusieurs phases de construction, ensuite de replacer ces ouvrages dans le réseau fortifié auquel ils appartiennent. Enfin, on a pu proposer parfois qui, de Sparte ou d'Argos, était le commanditaire de ces ouvrages fortifiés et vers quels ennemis ceux‑ci étaient tournés. Nous avons ainsi pu montrer que plusieurs de ceux qui étaient attribués à Sparte sont en fait à considérer plutôt comme argiens.