[en] The first industrial hydraulic installations in Europe were built in the early twentieth century, with the change of steam engines, electric motors and submersible pumps, and the introduction of hygienist concepts in the ways of life of people and the development of cities. The aim of this study is to consider as an architectural typology the Water Treatment Plants that emerged in Europe during the second industrial revolution and have similarities among them, in spite of each place has its local specificities. Its construction took advantage of the advances in technology and materials used in engineering, such as concrete and steel, and innovative solutions were experimented with, which later served as reference in other types of buildings. There are few studies from the architectural point of view of this typology, so its general characteristics will be explained and in more detail, the case of study of Cañás, in A Coruña, as one of the most relevant water treatment plants in Spain, because its historical interest (being one of the first built in Spain), for the singularity of continuing in service until today, and for the good quality with which it was designed and built. The Cañás water treatment plant is an industrial facility with two main buildings built between 1922 and 1928 (house of filters and sterilization building) that emerged as the conjunction of a multidisciplinary team, with cultural and technical influence from technology used in Bilbao, France and Germany before, and represents the urban development of A Coruña city at that time of economic resurgence and freedom of design in architecture. Characteristics of the industrial architecture that was been developed in Europe are appreciated in Cañás, as the existence of big spaces to house the machinery, achieved thanks to the new constructive possibilities, the functional design to develop each activity or the integration of modern concepts , like the importance of natural light and adequate ventilation.

[gl] As primeiras instalacións hidráulicas industriais en Europa implantáronse a principios do século XX, co cambio das máquinas de vapor a motores eléctricos e bombas sumergibles, e coa introdución de conceptos higienistas nos modos de vida das persoas e o desenvolvemento das cidades. O obxectivo deste estudo é considerar como tipoloxía arquitectónica as estacións de potabilización de auga xurdidas en Europa durante a segunda revolución industrial, que contan con características comúns entre elas, a pesar das especificidades locais de cada lugar. Na súa construción aproveitáronse os avances da técnica e os materiais utilizados na enxeñería, como o formigón e o aceiro, e experimentáronse solucións innovadoras que serviron de referencia máis tarde noutro tipo de edificacións. Esta tipoloxía foi pouco estudada desde o punto de vista arquitectónico, polo que se presentarán as súas características xerais e con maior detalle o exemplo concreto de Cañás, na Coruña, como unha das plantas de tratamento de auga máis relevantes de España, polo seu interese histórico (ao ser unha das primeiras construída en España), pola singularidade de seguir en servizo ata hoxe en día, e pola calidade arquitectónica coa que foi proxectada e construída. A estación de tratamento de auga de Cañás é unha instalación industrial con dous edificios principais construídos entre 1922 e 1928 (casa de filtros e edificio de esterilización) que xurdiron como a conxunción dun equipo multidisciplinar, con influencia cultural e técnica do que se estaba construíndo en Bilbao, Francia e Alemaña principalmente, e que representan o desenvolvemento urbano da Coruña naquel momento de rexurdimento económico e de aceptación da liberdade de deseño na arquitectura. Neles pódense apreciar as características da arquitectura industrial que se estaba desenvolvendo en Europa, como a existencia de amplos espazos para albergar a maquinaria, conseguido grazas ás novas posibilidades construtivas, o deseño funcional para desenvolver cada actividade ou a integración de conceptos modernos, como permitir entrada de luz natural e unha ventilación adecuada.