[en] Sustainable development is one of the most influential concepts for business in recent decades. Particularly because of the pressure from citizens to use productive systems that can reduce the devastation of natural resources and minimize social inequalities. Entrepreneurship has the possibility of providing innovative solutions for business and for other challenges faced by new generations to move towards a sustainable future. This research focuses on university entrepreneurs whose ideas are transformed into new companies (Startups). Specifically, it researches startups that, in addition to being profitable, they focus their commercial operations on social and ecological causes. In other words, the products and services that they offer to their local context, intend to create a triple value impact (TBL): economic value, social value and ecological value. Globally they contribute to the Sustainable Development Goals, SDG´s (Lozano, 2019) as stated by the United Nations. Scientific literature recently includes this type of startups under the concept of Sustainable Entrepreneurship (SE). The results of this thesis make a contribution to the development of the theory of SE, mainly in five areas: the identification of the key elements of the SE; the study of sustainable startups from the perspective of processes to create value; the systemic collaboration of the startup with its stakeholders to contribute to the SDGs; the identification of the best business practices for sustainability; and the evaluation of the results generated by the entrepreneurs in the three aspects of sustainability. The case study methodology was used in this research to observe triple impact practices in three startups. We describe innovative business models that were designed and implemented in order to achieve economic profitability, social value and a productive activity that respects the environment (Belz, 2013; Schlange, 2009). It was observed that the absence of evaluation tools limits entrepreneurs, capability of monitoring and reporting positive multiple results (more than just financial results) to their clients, collaborators and investors. To achieve the objectives set forth for this doctoral investigation and considering the complexity of the phenomenon that is analyzed here, it was necessary to apply a set of theoretical and practical approaches. The following three main activities that were carried out were: First, creation of a theoretical framework of an explanatory nature in order to theorize about the key elements that drive young entrepreneurs to undertake sustainability; Second, three cases of startups were studied and compared to learn about the practices and business models they use to contribute to the SDGs; Third, we created and piloted a suitable triple impact evaluation framework for sustainable entrepreneurship, which in this research we call Sustainable Startup Evaluation Framework (or MESS, an abbreviation in Spanish for Marco de Evaluación Startup Sostenible).

[eu] Garapen jasangarria da azken hamarkadetan negozioetan eragin handiena izan duen kontzeptuetako bat; batez ere, herritarrek premia dutelako baliabide naturalen suntsipena gutxitu eta desberdintasun sozialak arindu ditzaketen ekoizpen sistemak erabil daitezen. Ekintzailetzak aukera ematen du belaunaldi berriek aurre egin behar dieten erronka horiei eta beste batzuei irtenbide berritzaileak emateko, guztiontzako etorkizun jasangarri baterantz bilakatu ahal izateko. Ikerketa honek enpresa suspergarriak sortzen dituzten unibertsitateko ekintzaileak aztertzen ditu (Startupak). Zehazki, merkataritza eragiketaren bitartez, kausa sozial eta ekologikoei laguntzen dieten startup errentagarrietan zentratzen da (Belz, 2013; Schlange, 2009). Tokiko testuinguruan enpresek eskaintzen dituzten produktu eta zerbitzuek eragin hirukoitzeko balioa sortzen laguntzen dute (TBL), Garapen Jasangarriaren Helburuei GJH (Lozano, 2019) ekarpena eginez. Literatura zientifikoak enpresak sortzeko modu hori aztertzen du Ekintzailetza Jasangarria kontzeptupean (EJ). Tesi honen emaitzek Ekintzailetza Jasangarriaren teorian aurrera egiten laguntzen dute, bost esparrutan: (a) Ekintzailetza Jasangarriaren funtsezko elementuak eta muga irismenak; (b) balioa sortzeko prozesuen ikuspegia; (c) STARTUPen lankidetza sistemikoa; (d) GJH-ei laguntzeko jasangarritasunaren aldeko negozio jardunbide onenak; eta (e) ekintzaileek jasangarritasunaren hiru alderdietan sortutako emaitzen ebaluazioa. Kasu anitzen azterketa izan da erabilitako metodologia startupetan eragin hirukoitza duten praktikak behatzeko. Negozio eredu berritzaileen ezarpena deskribatzen da, errentagarritasun ekonomikoa, gizarte balioa eta ingurumena errespetatzen duen ekoizpen jarduera lortzeko helburuarekin. Hala ere, ebaluazio tresnarik ez dagoenez, ekintzaileek muga bat daukate bezeroei, laguntzaileei eta inbertsiogileei jarraipena egiteko eta emaitza positiboak eman ahal izateko, adierazle ekonomikoetatik haratago. Hemen aztertzen ari garen fenomenoaren konplexutasuna dela eta, egokia izan da ikuspegi teoriko eta praktiko desberdinak dituen metodologia bakar bat erabiltzea, ikerketaren helburuak hiru etapatan lortzeko: lehena, azalpen-izaerako esparru teoriko baten integrazioa, gazteak jasangarritasunaren alde ekitera bultzatzen dituzten funtsezko elementuei buruz teorizatzeko; bigarrena, startupen hiru kasu sakon integratu ziren, hauen jardunbideak eta negozio ereduak ezagutzeko eta GJH-ei egin beharreko ekarpenak aztertzeko; hirugarrena, Ekintzailetza Jasangarria Ebaluatzeko Esparrua izeneko ebaluazio tresna bat diseinatu zen (MESS). Hau egokia da ekintzailetza jasangarria neurtzeko, inpaktu hirukoitzeko adierazleak erabiltzen dituelako: ekonomikoak, ekologikoak eta sozialak.