[en] This thesis introduces a framework for information retrieval combining natural language processing and a domain knowledge, dealing with the whole process of creation, management and interrogation of a documental collection. The perspective used integrates automatically linguistic knowledge in a formal model of semantic representation directly manageable by the system. This allows the construction of algorithms that simplify maintenance tasks, provide more flexible access to non-specialist user, and eliminate subjective components that lead to hardly predictable behavior. The linguistic knowledge adquisition starts from a dependency parse based on a midly context-sensitive grammatical formalism. In this way, we combine computational efficiency and expressive power. The formal interpretation of the semantics is based on the notion of conceptual graph, providing a basis for the representation of the collection and for queries that interrogate. In this context, the proposal addresses the automatic generation of these representations from linguistic knowledge acquired from texts and constitute the starting point for indexing. Then operations on graphs are used and the principle of projection and generalization to calculate and manage replies, so that is considered the inherent inaccuracy and incompleteness of the recovery. In addition, the visual aspect of graphs allow the construction of user-friendly interfaces, balancing precision and intuition in management. At this point, the proposal also includes a framework for formal testing.

[gl] Este traballo introduce un marco para a recuperación de información combinando procesamento da linguaxe natural e o coñecemento dun dominio, abordando a totalidade do proceso de creación, xestión e interrogación dunha colección documental. A perspectiva empregada integra automáticamente coñecementos lingüísticos nun modelo formal de representación semántica, directamente manexable polo sistema. Isto permite a construción de algoritmos que simplifican as tarefas de mantemento, proporcionan un acceso máis flexible ao usuario non especializado, e eliminan compoñentes subxectivos que levan a comportamentos difícilmente predicibles. A adquisición de coñecementos lingüísticos parte duhna análise de dependencias basada nun formalismo gramatical suavemente dependente do contexto. Conxugamos deste modo eficacia computacional e potencia expresiva. A interpretación formal da semántica descansa na noción de grafo conceptual, servindo de base para a representación da colección e para as consultas que a interrogan. Neste contexto, a proposta resolve a xeración automática destas representacións a partires do coñecemento lingüístico adquirido dos textos e constitúe o punto de partida para a súa indexación. Logo, empréganse operacións sobre grafos así como o principio de proxección e xeneralización para calcular e ordenar as respostas, de tal maneira que se considere a imprecisión intrínseca e o carácter incompleto da recuperación. Ademáis, o aspecto visual dos grafos permiten a construción de interfaces de usuario amigables, conciliando precisión e intuición na súa xestión. Neste punto, a proposta tamén engloba un marco de probas formais.