BSC-LT/ACAData huggingface dataset:
[en] In this work we present the results of the study of common pottery from the Hillfort of Saa, located in A Pastoriza, in the interior of the province of Lugo. We will concentrate on the characterization of the common pottery productions from the campaigns that took place between 2016 and 2018, focused on the western sector of the deposit. This hillfort, according to the data provided by the excavations carried out, seems to begin its occupation at a time before the change of era, showing a high-imperial occupation to date. In this work we will try to typologically characterize these pottery productions and determine their evolution, aided as much as possible by the phases previously established regarding their context. This study will help to define in greater detail the pottery productions of this time and to specify the sphere of influence of the ancient Roman city of Lucus Augusti, located about 40 km away from the settlement.

[gl] En este trabajo presentamos los resultados del estudio de la cerámica común procedente del castro de Saa, situado en A Pastoriza, en el interior de la provincia de Lugo. Nos centraremos en la caracterización de las producciones de cerámica común procedentes de las campañas que tuvieron lugar entre el año 2016 y el año 2018, centradas en el sector oeste del yacimiento. Este castro, según los datos que aportan las excavaciones realizadas, parece iniciar sus ocupaciones en un momento anterior al cambio de era, mostrando, por el momento, una ocupación altoimperial. En este trabajo trataremos de caracterizar tipológicamente estas producciones cerámicas y determinar su evolución, ayudándonos, en la medida de lo posible, de las fases establecidas previamente sobre su contexto. Su estudio nos ayudará a definir en mayor profundidad las producciones cerámicas de esta época y a precisar el ámbito de influencia de la antigua ciudad romana de Lucus Augusti, situada a unos 40 km de distancia del asentamiento. [gl] Neste traballo presentamos os resultados do estudo da cerámica común procedente do castro de Saa, situado na Pastoriza, no interior da provincia de Lugo. Centrarémonos na caracterización das producións de cerámica común procedentes das campañas que tiveron lugar entre o ano 2016 e o ano 2018, centradas no sector oeste do xacemento. Este castro, segundo os datos que achegan as escavacións realizadas, parece iniciar as súas ocupacións nun momento anterior ao cambio de era, mostrando, polo momento, unha ocupación altoimperial. Neste traballo trataremos de caracterizar tipolóxicamente estas producións cerámicas e determinar a súa evolución, axudándonos, na medida do posible, das fases establecidas previamente sobre o seu contexto. O seu estudo axudaranos a definir en maior profundidade as producións cerámicas desta época e a precisar o ámbito de influencia da antiga cidade romana de Lucus Augusti, situada a un 40 km de distancia do asentamento.
[en] The Liber de miraculis constitutes an outstanding section of the Liber Sancti Iacobi, composed of twenty-two miracles preceded by an in-troduction. This part has known an independent treatment in the translation into Galician of Miragres de Santiago, preserved in the only known ms. 7455 of the National Library of Madrid. Although the Liber Sancti Iacobi is the model that is considered for the writing of the Miragres, we must recog-nize that the internal program and the narrative pattern of each story are not followed faithfully by the anonymous galician, but there are omissions as well as interpolations that are difficult to pinpoint. Starting from the "joint vision" that has traditionally been the only critical approach reserved to the study of the sources of the Miragres, and encouraged by a lack of particular studies on each collection's miraculous account, this contribution will offer a research on the eleventh miracle of Codex Calixtinus. The aim is to warn its recurrence in contemporary or later haxiographic literature, because this narration not only reaches the borders of literature in vernacular languagesin its translation into the Galician Miragres de Santiago, but is considered a deserving account of being preserved in other important Latin-language compilations. Toponymic indications that refer to an Italian environment will be also analyzed and, through a new reading, we may suggest a horizon of creation for this story related to the Jacobean route.

[gl] O Liber de miraculis constitúe unha sección destacada do Liber Sancti Iacobi, composta por vinte e dous milagres precedidos dunha introdución.Esta parte coñeceu entidade independente na tradución ao galego na obra os Miragres de Santiago, conservada no único manuscrito coñecido, o ms. 7455 da Biblioteca Nacional de Madrid. A pesar de que o modelo que se ten en consideración para a redacción dos Miragres é o Liber Sancti Iacobi, debemos recoñecer que non se seguiu fielmente o seu programa interior ou a fisionomía narrativa de cada relato, senón que existen omisións, así como interpolacións que son difíciles de precisar. Partindo dos "estudos de conxunto" que, tradicionalmente, foron a maioría no ámbito da indagación das fontes dos Miragres, e animados por unha falta de traballos particulares sobre cada relato miraculístico da colección, o obxectivo da presente contri-bución é presentar unha análise particular sobre o milagre décimo primeiro do Codex Calixtinus. O fin é o de advertir a súa recorrencia na literatura haxiográfica contemporánea ou posterior, pois esta narración non só chega a traspasar as fronteiras da literatura en linguas vernáculas na súa tradución ao galego nos Miragres de Santiago, senón que se considera un dos relatos merecedores de ser preservados noutras compilacións en latín de moita envergadura. Na parte final, son obxecto de análise tamén as indicacións toponímicas que remiten a un ambiente italiano e que, a través dunha nova lectura, poden suxerir un horizonte de creación deste milagre relacionado coa ruta xacobea.
[en] The aim of this study is to analyse the different ways in which the Galician language conceptualises sunrise, sunset and dusk, understood as natural processes and as periods of time. For this purpose, we created a corpus of expressions drawn mainly from sources that collect oral language, and, within the framework of cognitive semantics, we studied the different motivations underlying the expressions. The study presents a considerable wealth of expressions and source domains. Due to their productivity and frequency, the most outstanding source domains are the apparent movement of the sun and the presence / absence of light. At the same time, the analysis shows the existence of prominent parallelisms in the conceptualisation of sunrise and sunset / nightfall.

[gl] O obxectivo deste traballo é analizar as diferentes maneiras de conceptualizar en lingua galega o amencer, o atardecer e o anoitecer, entendidos como procesos naturais e como períodos temporais. Con esta finalidade, conformamos un corpus de expresións tiradas sobre todo de fontes que recollen lingua oral, e estudamos, no marco da semántica cognitiva, as diferentes motivacións subxacentes ás expresións. O traballo amosa unha considerable riqueza de expresións e dominios fonte e entre estes últimos destacan, pola súa produtividade e frecuencia, o aparente movemento do sol e a presenza / ausencia de luz. Ao mesmo tempo, a análise mostra a existencia de paralelismos destacados na conceptualización do amencer e do atardecer / anoitecer.
[en] The "real" death of the lady is not a common topic in the troubadoresque lyric poetry. Pero da Ponte, an innovative and reformist author of the lyric tradition, writes the "only" female lament conserved in Galician- Portuguese school, Nosso Senhor Deus! Que prol vus ten ora. This paper will study this compostition, which deplores the death of Beatrice of Swabia. It will analyse the contextualization in the elegiac tipology, the character of the queen, and the analysis of the text. The structure of the lament the model of the Occitan planh and reveals that the shadow of Alfonso X is present in the text.

[gl] A morte "real" da dama no corpus da lírica trobadoresca non é un tema habitual. Pero da Ponte, un autor innovador e renovador da tradición poética, compón o "único" pranto feminino conservado na lírica galegoportuguesa, Nosso Senhor Deus! Que prol vus ten ora. No artigo estudarase este lamento que deplora a morte de Beatriz de Suabia. Atenderase á contextualización da cantiga na tipoloxía elexíaca, ao personaxe da raíña, e á análise do texto. A arquitectura deste pranto segue o paradigma do planh occitano e, ademais, revela que a sombra de Alfonso X está presente na súa articulación.
[en] In the Cantigas de Santa Maria of Alfonso X, the medieval society is represented in a realistic manner. Into the collection, texts and images show the movement of different social groups. In addition, their travels involved marvels and miracles, so they were transforming adventures with risks and emotions. This paper aims to explore some narratives of the Cantigas de Santa Maria that include a journey across the sea, which is usually described as a wild and unsafe environment for medieval people, paying attention to the emotions that are triggered in those episodes of danger.

[gl] Nas Cantigas de Santa Maria de Alfonso X, a sociedade medieval aparece representada dun modo máis ou menos realista. Textos e imaxes dan conta da mobilidade característica dos distintos grupos sociais que aparecen retratados nesta colección. Ademais, estas viaxes adoitan presentarse en estreita relación ao marabilloso, de tal modo que se presentan como unha aventura transformadora, non exenta de risco e emocións. Este traballo céntrase naquelas narracións das Cantigas de Santa Maria que incorporan unha travesía por mar, que normalmente aparece descrito como un medio indómito e perigoso para os homes, atendendo ás emocións que se desencadenan neses episodios de perigo mariño.
[en] The granite massif of Pasarela and Traba is located in Costa da Morte (Galicia, NW Spain) and their orientation is North-South. This area is dominate by biotite granodiorite, of late hercinic age, whose main mineral is the feldspar rich in potassium. This is a granite material with a great uniformity and coarse grain, which distinguishes it from two micas granites. that appear further east. The officially called Penedos de Pasarela e Traba was declared as protected landscape on January 12, 2009, by the autonomous government of Galicia. For the present investigation, a 2-meter resolution Digital Elevation Model has been created. From this data and with the 15 cm of spatial resolution orthophotographys, slope maps have been constructed and 7,038 polygons with very varied limits and 1,785 fracture lines have been drawn. The surface area of the first ones has been obtained and with the second ones a fracture density map has been elaborated. All of this and the fieldwork surveys, has made it possible to identify and geolocate 92 singular geoforms with geometric, anthropomorphic or zoomorphic designs that make the Penedos a place of international importance.

[gl] O macizo granítico de Pasarela e Traba atópase na Costa da Morte (Galicia, NO de España) e presenta unha disposición Norte-Sur. Na zona predomina a granodiorita biotitítica de idade hercínica tardía, cuxo mineral principal é o feldespato rico en potasio. Tratase dun material granítico de grande uniformidade e grao groso, que o distingue dos granitos de dúas micas que aparecen máis cara o leste. O lugar oficialmente chamado Penedos de Pasarela e Traba foi declarado o 12 de xaneiro de 2009 como paisaxe protexida pola Xunta de Galicia. Para a presente investigación creouse un modelo dixital de elevacións (MDE) de 2 metros de resolución. A partir deste e con ortofotografías cunha resolución espacial de 15 cm construíronse mapas de pendentes e debuxáronse 7.038 polígonos con límites moi variados e 1.785 liñas de fractura. Obtívose a superficie das primeiras e coas segundas elaborouse un mapa de densidade de fracturación. Todo iso, xunto co traballo de campo, permitiu identificar e xeolocalizar 92 xeoformas singulares con deseños xeométricos, antropomórficos ou zoomórficos que fan dos Penedos un lugar de importancia internacional.
[en] The Serra dos Ancares is located to the north of the Sil river valley and stretches between the Miravalles Peak (1,967 m) and the Penarrubia Peak (1,822 m). The mountain range acts as a watershed between the basins of the rivers Navia and Sil and is articulated around a narrow-elongated ridge in a NE-SW direction, where the highest peaks are located. The ice cover in the Serra dos Ancares reached an extension of 141.6 km2 . The result of its activity is the great diversity of forms and deposits generated during the Upper Pleistocene. The traces of the ice are evidenced by the extent and magnitude of the forms of erosion and accumulation. Among the former, the U-shaped or cradle-shaped valleys, cirques, amphitheatres, shoulder ridges or the boulders and striated rocks stand out. The latter include a wide range of glacial moraines and fluvioglacial deposits. The research carried out in different stages was based on intensive field and desk research. Field research allowed us to locate, analyse and describe forms and deposits. GIS mapping using high-resolution digital elevation models gave a more precise location of the glacial moraines and their precise geo-localisation facilitated the subsequent detailed mapping carried out in the office, which allowed the reconstruction of three glacial phases: Glacial Maximum, which should be placed chronologically between about 44 and 27 ka. Last Global Glacial Maximum, which would be between 19 and 26.5 ka and Deglaciation, which would occur between 19 and 11 ka.

[gl] A serra dos Ancares atópase ao norte do val do río Sil e esténdese entre o pico Miravalles (1967m) e o pico Penarrubia (1822 m). A serra actúa como divisoria hidrográfica entre as concas dos ríos Navia e Sil e artéllase arredor dunha estreita crista alongada en dirección NL-SO, onde se sitúan os picos de maior altitude. Os xeos na serra dos Ancares chegaron a ocupar unha extensión de 141,6 km2 . Resultado da súa actividade é a gran diversidade de formas e depósitos xerados durante o Plistoceno superior. A pegada do xeo evidénciase pola extensión e magnitude das formas de erosión e de acumulación. Entre as primeiras sobresaen os vales en U ou en berce, os circos, anfiteatros, ombreiros ou as rochas ovelladas e estriadas. Entre as segundas sobresae un amplo cortexo de moreas glaciares e depósitos fluvioglaciares. A investigación levada a cabo en diferentes etapas baseouse nun intenso traballo de campo e de gabinete. As pescudas sobre o terreo permitiron localizar, analizar e describir formas e depósitos. A cartografía mediante SIX empregando modelos dixitais de elevacións de alta resolución proporcionou unha maior precisión na situación das moreas glaciares, e a súa xeolocalización precisa facilitou a posterior cartografía detallada que se levou a cabo no gabinete, o cal permitiu reconstruír tres fases glaciares: máximo glaciar, que habería que situar cronoloxicamente entre arredor dos 44 e 27 ka; último máximo glaciar global, que se situaría entre os 19 e 26,5 ka e deglaciación, que se daría entre os 19 e 11 ka.
[en] The purpose of this article is to show the form in which diverse theoretical approaches to the study of language with different (socio)linguistic interests –if they are classified this way or not in the specialized bibliography– can achieve diverse, but also complementary results, in the analysis of variation and language change in Spanish. From this general aim, the paper is devoted to discuss two interrelated objects: a) to review the main sides of contemporary sociolinguistic research, highlighting those having a clearer relationship with disciplines that also show an interest for the study of language in communicative context, like pragmatics and the analysis of interactions; and b) approaching from these different perspectives some outstanding questions in the research of Spanish language from synchronic as well as diachronic points of view. In this regard, the author comments diverse references of recent Hispanic bibliography about some topics (discourse markers, conversational routines, paralinguistic aspects of conversations, code-switching, pronouns, politeness strategies…), including his own research about some of them. As a main conclusion of this review, and contrary to more purist and restrictive approaches to the study of language, he concludes that this community of theoretical and methodological interests is not only licit from a scientific point of view, but also very beneficial for present sociolinguistics, whose seminal objective should be the analysis of language in social as well as in communicative context.

[gl] O obxectivo deste artigo é mostrar a forma en que diversas teorías de raiceira (socio)lingüística –sexan catalogadas ou non como tal na bibliografía especializada– poden presentar intereses diversos, pero tamén complementarios, na análise dos feitos de variación e cambio lingüístico en español. A partir de aquí, o traballo destínase ao exame de dúas cuestións interrelacionadas: a) explicar as principais vertentes da investigación sociolingüística contemporánea, destacando principalmente aquelas que teñen un entroncamento máis claro con disciplinas próximas, como a pragmática e a análise das interacciós; e b) tratar desde estas perspectivas algunhas cuestións relevantes na investigación recente sobre a lingua española, que foron obxecto de estudios nos cales se imbrican intereses sociolingüísticos e pragmático-discursivos (marcadores discursivos, rutinas conversacionais, aspectos paralingüísticos da conversación, cambio de código, pronomes de tratamento, estratexias de cortesía…). Para isto o autor sérvese de diversos exemplos da bibliografía hispánica máis recente, entre os que se inclúen algunhas das súas investigacións sobre os ditos temas. Unha das principais conclusións do artigo é que a comunidade de intereses entre diferentes disciplinas non só é cientificamente lícita, senón sumamente beneficiosa para a sociolingüística contemporánea, que debe ter como obxecto de estudio a análise da lingua no seu contexto non soamente social senón tamén comunicativo.
[en] The Courel Mountains are located in Galicia, Northwest Iberian Peninsula (between 42.715° N; 42.32° N and 7.023° W; 7.42° W). Their relief is characterized by a group of embedded valleys and cramped watersheds that expand in a North-South direction. The sector is lithologically dominated by slabs, quartzites and limestones with small outcrops of diabase. The materials are intensively fractured by tectonic dynamics set up after the Cenozoic, with strike slip faults showing a prevailing NNE-SSW direction. Also, other fracture systems appear in this sector with directions NW-SE and W-E that fragmented the terrain and delimited a great cluster of blocks with sigmoidal shapes defining large sectors. The fluvial network is very much conditioned by this system of discontinuities that direct the general course of the valleys, but also, and in a singular way, by lithology. During the recent Pleistocene, possibly between ca. 40.000 and 11.000 years, the dominant climate was cold with alternating phases of different temperature and moisture conditions. This caused the remodelling of large sectors by glacial and periglacial processes. Glacial activity favoured the development of erosive landforms, such as glacial cirques and glacial threshold, and accumulative features such as the moraine systems. Periglacial processes favoured the deposition of thick debris mantles covering the slopes.

[gl] As Montañas do Courel atópanse en Galicia, no Noroeste da Península Ibérica, entre as coordenadas 42,715° N; 42,32° N e 7,023° O; 7,42° O. O seu relevo está caracterizado pola presenza dun conxunto de vales encaixados e interfluviais estreitos que se alonga practicamente de Norte a Sur. Litoloxicamente dominan as lousas, cuarcitas e calcarias con pequenos afloramentos de diabasas. Os materiais están intensamente fracturados por mor da dinámica tectónica que se puxo en marcha a partires do Cenozoico. Destacan de xeito especial as fallas de desgarro (strike slip fault) que presentan unha dirección xeral NNL-SSO. Ademais, óllanse outros sistemas de fracturas que levan direccións NO-SL ou O-L, que fragmentaron o terreo e delimitaron un amplo conxunto de bloques con formas sigmoides que marcan o deseño xeral de moitos sectores do territorio. A rede fluvial está moi condicionada por este sistema de descontinuidades que dirixen o percorrido xeral dos vales, pero tamén, e dun xeito singular, pola litoloxía. Durante o Plistoceno recente, nunha data que está por determinar mais posiblemente vai entre máis de 40.000 anos e 11.000, o clima dominante era frío con intres de diferente temperatura e humidade. Iso provocou a remodelación de moitos sectores por mor de procesos glaciares e periglaciares. As pegadas dos primeiros quedaron marcadas en formas erosivas, caso de circos e umbrais rochosos, ou acumulativas, caso de cristas morénicas. Os segundos en depósitos estratificados de aba ou en espectaculares abas de bloques.
[en] This work deals with the usefulness of the creation of a Neighborhood Ombudsman in the local administration, as a tool to prevent arbitrary actions that the municipal executive may carry out. The regulation that allows its creation is addressed and how this has been expanded by regional legislation. Likewise, the legal regime for appointing ombudsmen, the powers assigned and the resources that have been made available to them are studied. All of this, with the aim of highlighting a figure that, although unknown at the local level, can help, notably, to guarantee good government in the territorial entities closest to citizens.

[gl] Este traballo versa sobre a utilidade que ten na Administración local a creación dunha Defensoría Veciñal, como unha ferramenta para previr actuacións arbitrarias que poidan levar a cabo o executivo municipal. Abórdase a regulación que permite a súa creación e como iso se viu ampliado pola lexislación autonómica. Así mesmo, estúdase o réxime xurídico de designación das defensorías, as competencias asignadas e os recursos que se puxeron á súa disposición. Todo iso, co obxecto de poñer en valor unha figura que, malia que descoñecida no ámbito local, pode axudar notoriamente a garantir o bo goberno nas entidades territoriais máis próximas á cidadanía.