BSC-LT/ACAData huggingface dataset:
[en] This article uses early references from historical records on the education of the hearing and speech impaired. Spain was the first country to provide education for deaf-mutes, thanks to figures such as Pedro Ponce de LeOn and his first teacher in the XVI century. Over a period of four centuries there have been a number of people and institutions that have dedicated their efforts to this type 01 education, one 01 the most outstanding of which is the National School lor the Deaf in the XIX-XX centuries.

[gl] Neste artigo partimos das primeiras referencias que encontramos na historia sobre a educación de xordomudos. España foi o primeiro país en dedicarse ó ensino de xordomudos, gracias a figuras como Pedro Ponce de León, o seu primeiro mestre, no século XVI. Á continuación aparecen unha serie de persoas e institucions que se ocuparon deste tipo de educación ó langa de catro séculos, destacando entre todas elas o Colexio Nacional de Xordomudos en Madrid, nos séculos XIX-XX.
[en] The study of the characteristics of children and adolescents with autism spectrum disorder and its link with adaptive behavior becomes increasingly important, both nationally and internationally, which is found in a growing number of publications. It assumes the existence of a relationship between the two concepts, as well as the need to work abilities and skills that make up the adaptive behavior to influence symptomatic autism spectrum characteristics. This research was conducted with 105 participants from Montevideo and Galicia, using two questionnaires: ICAP and GARS-2. We sought to identify the characteristics of the participants in terms of adaptive behavior and autism spectrum symptoms, and identify differences by age, sex and place of origin. The most important results are that the children and adolescents of both cultures have similar characteristics in the behavior of the spectrum of autism. However, significant differences were found by age and place of origin. In connection with adaptive behavior the importance of functional intervention to achieve better results in this population.

[gl] O estudo das características dos nenos e adolescentes con trastorno do espectro do autismo e a súa conexión co o comportamento adaptativo faise cada vez máis importante, tanto nacional como internacional, que se atopa nun número crecente de publicacións. El supón a existencia dunha relación entre os dous conceptos, así como a necesidade de traballar habilidades e competencias que compoñen o comportamento adaptativo para influír características do espectro do autismo sintomáticos. Esta investigación foi realizada con 105 participantes de Montevideo e de Galicia, utilizando dous cuestionarios: ICAP e GARS-2. Buscou-se identificar as características dos participantes en termos de comportamento e do espectro do autismo síntomas adaptativas, e identificar as diferenzas por idade, sexo e lugar de orixe. Os resultados máis importantes son que os nenos e adolescentes de ambas culturas teñen características semellantes no comportamento do espectro do autismo. Con todo, se atopou diferenzas significativas por idade e lugar de orixe. En conexión co comportamento adaptativo a importancia da intervención de servizo para acadar mellores resultados nesta poboación.
[en] The present work has focused on the synthesis, reactivity and characterization of the nucleophilic additives carried out on a Ru (II) organometallic compound, the [Ru{p-C6H4(Me)(iPr)}{Ph2PC(=CH2)PPh2-P,P}Cl][CF3SO3]. [Ilustración 5: General reaction of nucleophilic addition to the double bond C=C] [Ilustración 6: Amines used in the nucleophilic addition to the C=C double bond]. The organometallic compound precursor of the additions was obtained by breaking the chlorine bridges of the starting metal complex of Ru(II) [{(η6- areno)RuCl(μ-Cl)}2] by reaction with the tertiary diphosphine vdpp, wich becomes part of the coordination domain of the metal acting as a bidentate chelate ligand. After obtaining the monomer complex, the corresponding nucleophilic additions of the above-described compounds (2-6) have been made on the C = C double bond of the phosphine. All of the compounds obtained have been characterized by mass spectrometry, 1H NMR spectroscopy, 13C- {1H}, 31P- {1H} and IR spectroscopy.

[gl] O presente traballo centrouse no estudo da síntese, reactividade e caracterización das adicións nucleófilas levadas a cabo sobre un composto organometálico de Ru(II), o [Ru{p-C6H4(Me)(iPr)}{Ph2PC(=CH2)PPh2- P,P}Cl][CF3SO3]. [Ilustración 3: Reacción xeral de adición nucleófila sobre o doble enlace C=C] [Ilustración 4: Aminas empregadas na adición nucleófila ao doble enlace C=C]. O composto organometálico precursor das adicións obtívose mediante a rotura das pontes cloro do complexo metálico de partida de Ru(II) [{(η6-areno)RuCl(μ- Cl)}2], por reacción coa difosfina terciaria vdpp, que entra a formar parte da esfera de coordinación do metal como ligando bidentado quelato. Unha vez obtido o devandito complexo monómero, realizáronse as correspondentes adicións nucleófilas dos compostos enriba debuxados (2-6), sobre o doble enlace C=C da fosfina. Todos os compostos caracterizáronse mediante as técnicas de espectrometría de masas, espectroscopía de RMN de 1H, 13C-{1H}, 31P-{1H} e espectroscopía de IR.
[en] The contraceptive pill is the second most used contraceptive method in Spain. Beyond the debate on its efficacy, this method is questioned, among other several reasons, by its side effects or the lack of an equivalent male hormonal contraceptive. Starting from the theoretical-methodological approach of the Actor-Network and the Cartography of Controversy. I will outline the social debate generated around the pill, delimiting the most hot sports of the debate about its consumption. I will focus the study on the position of the users of the pill under 30 years of age and on the relationship established between them and the health specialists. I will use different research techniques: participant observation, documentary analysis and in-depth interviews with experts in the field and users and ex-users of the pill.

[gl] A píldora anticonceptiva é o segundo método anticonceptivo máis empregado en España. Máis aló do debate sobre a súa eficacia, este método é cuestionado, entre outras razóns, polos seus efectos secundarios ou a inexistencia dun equivalente anticonceptivo hormonal masculino. Partindo do enfoque teórico-metodolóxico do Actor-Red e a Cartografía da Controversia, rastrearei a controversia social xerada en torno á píldora, delimitando os puntos quentes do debate sobre o seu consumo. Focalizarei o estudo nas posicións das usuarias da píldora menores de 30 anos e na relación establecida entre estas e os especialistas da saúde. Emplearei distintas técnicas de investigación: a observación participante, a análise documental e as entrevistas en profundidade a expertos na materia e a usuarias e exusuarias da píldora.
[en] OBJECTIVE: to know the scientific evidence on the psychometric properties of instruments that measure upper limb functionality in working-age adults with orthopedic shoulder pathology. MATERIALS AND METHODS: a systematic search was carried out in PubMed and Scopus databases. Specific inclusion and exclusion criteria were used and tools were employed to assess the methodological quality of the studies such as AMSTAR for systematic reviews and STROBE for scientific articles. RESULTS: 9 articles with heterogeneous methodology, published in the last 5 years and with good methodological quality were identified after applying the STROBE and AMSTAR-2 tools. The pathology studied and the instruments identified are of two types, oriented to measure in a global way the functionality of the upper limb, and in a specific way that of the shoulder. Ten instruments were identified and a detailed analysis of the psychometric properties of each one is presented. CONCLUSIONS: This review provides a comprehensive and updated overview of tools for assessing upper limb functionality in orthopedic shoulder pathologies. The findings underscore the importance of rigorous evaluation of the psychometric properties of the instruments, as well as the need for future studies that continue to explore those areas where limitations have been identified.

[gl] OBXECTIVO: Avaliar as propiedades psicométricas dos instrumentos para medir a funcionalidade do membro superior en adultos en idade laboral con patoloxía ortopédica no ombreiro. MATERIAL E MÉTODOS: Realizouse unha procura exhaustiva en bases de datos científicas relevantes. Utilizáronse criterios de inclusión e exclusión específicos e empregáronse ferramentas como AMSTAR para revisións sistemáticas e STROBE para artigos científicos para avaliar a calidade metodolóxica. RESULTADOS: Identificáronse 9 artigos con metodoloxía heteroxénea, publicados nos últimos 5 anos e cunha boa calidade metodolóxica tras aplicar as ferramentas STROBE e AMSTAR-2. A patoloxía estudada e os instrumentos identificados son de dous tipos, dirixidos a medir globalmente a funcionalidade do membro superior, e concretamente a do ombreiro. Identificáronse 10 instrumentos dos que se presenta unha análise detallada das propiedades psicométricas de cada un. CONCLUSIÓNS: Esta revisión ofrece unha visión completa e actualizada das ferramentas para avaliar a funcionalidade das extremidades superiores nas patoloxías ortopédicas do ombreiro. Os resultados destacan a importancia dunha avaliación rigorosa das propiedades psicométricas dos instrumentos, así como a necesidade de futuros estudos que sigan explorando aquelas áreas nas que se identificaron limitacións.
[en] Technology-enabled social interaction is growing in active users, for reasons both professional and personal. We argue that classic, "analog" entertainment elements such as board games can find their space in this new context and welcome new users in a more accessible way. In this project, we implement a web version of the social deduction game Mafia. Mafia is a social deduction game where players are divided into two groups: the town and the mafia. The mafia is a small subset with wide knowledge and special abilities, trying to wipe out the uninformed, larger crowd of the town. The game is a sequence of repeating play phases (day and night), during which and a set of different actions can be carried out (such as, putting a player on trial during the day, or removing them during the night). The end product of this project is an Elixir application that implements the game logic and a web application developed using the Phoenix framework. The resulting product adapts the rules of Mafia and enables a group of players to easily create and run games. System design is focused on high availability and fault tolerance. In addition, we leverage the power of property-based testing to prove the correctness of the game logic to an extent not achievable by more traditional testing methods.

[gl] A interacción social a través da tecnoloxía está vivindo un grande aumento en usuarios activos, tanto por motivos laborais como de ocio. Porén, entretementos clásicos e "analóxicos"como os xogos de mesa poden atopar o seu lugar neste contexto e acomodar as novas persoasusuarias de xeito máis accesible. Neste proxecto impleméntase unha versión do xogo dededución social Mafia nunha aplicación web. Mafia é un xogo de dedución social onde os participantes están divididos en dous grupos:o campesiñado e a mafia. A mafia é un subconxunto reducido con coñecemento e habilidadesespeciais, que tenta eliminar ao campesiñado, desinformado malia constituír a maioría. Oxogo transcorre por quendas consecutivas e repetitivas (día e noite), durante as que se realizanun certo número de accións (por exemplo, xulgar a alguén sospeitoso polo día ou eliminarinocentes pola noite). O produto final deste traballo é unha aplicación desenvolvida en Elixir, que implementaa lóxica do xogo, e unha aplicación web feita usando o marco de desenvolvemento web dalinguaxe, Phoenix. O sistema resultante adapta as regras de Mafia e facilita a creación de partidas para xogar cun grupo de coñecidos, de forma sinxela e sen obstáculos. O seu deseñoestá orientado a conseguir unha alta escalabilidade e tolerancia a fallos. Ademais, faise un usointensivo de probas baseadas en propiedades para conseguir unha validación da lóxica máisexhaustiva da que se podería obter cos métodos de probas máis tradicionais.
[en] It is essential to know how reality is socially constructed the concep of climate change to understand the responses of people and institutions to this threat. PICC reports are the scientifc reference about climate change, inclued technical perspectives, socials, economics and environmental, but they don't arrived efectively at the citizenship. Considering that everyday knowledge is built through the media, social networks, and also by the education system, we are interesting to analyze the information provided textbooks on climate change, to help understand ideas handling the students and teachers, because it is the most widely used teaching resource in the classroom in the Spain. Textbooks reproduce, transmit and legitimize knowledge chosen and imposed by an elite through the ofcial curriculum, giving the appearance of objective and scientifc. A thorough analysis we can reveal the dim points to take challenges as environmental education programs. Fast forward some fndings of the pilot estudo in which we analyze secondary school texts used in Galician centers. This study is part of the RESCLIMA Project, in which we study the relationship between science and common culture in the public perception of climate change.

[gl] Resulta imprescindible coñecer como se constrúe socialmente a realidade arredor do cambio climático para comprender as respostas das persoas e das institucións ante esta ameaza. Os informes do IPCC son o referente científico sobre o cambio climático, nos que se aúnan perspectivas técnicas, sociais, económicas e ambientais, máis que de feito non chegan de forma efectiva á cidadanía. Tendo en conta que o coñecemento cotidiano se constrúe fundamentalmente a través dos medios de comunicación, as redes sociais e, tamén, polo sistema educativo, consideramos interesante analizar a información que están a ofrecer os libros de texto sobre o cambio climático, para axudar a comprender as ideas que manexa o alumnado e o profesorado, xa que se trata do recurso didáctico máis utilizado nas aulas escolares no Estado español. Os libros de texto reproducen, transmiten e lexitiman o coñecemento elexido e imposto por unha élite a través dos currículos oficias, dandolles a apariencia de obxectivo e científico. Unha análise en profundidade pode desvelar os puntos febles que deben asumir como retos os programas de Educación Ambiental. Adiantamos algunhas achéguedas do estudo piloto no que analizamos textos de Educación Secundaria utilizados nos centros galegos. Este estudo enmárcase no Proxecto RESCLIMA, que estuda a relación entre ciencia e cultura común nas representacións sociais do cambio climático.
[en] Rakonto is an educational project directed towards children between the ages of 3 and 6. It is formed by an 20 animation series of short length episodes, (about 5 minutes) as well as an App for smartphone and tablet that will allow them to enjoy a full experience in which they will be able to learn while they are having fun.

[gl] Rakonto é un proxecto educativo dirixido a nenos e nenas de 3 a 6 anos. Consta dunha serie de animación 20 formada por capítulos de curta duración (5' aprox). Tamén conta cunha App para tablet e smartphone, grazas á que podrán desfrutar dunha experiencia completa que lIes permita aprender mentras se divirten.
[en] Objective. The aim of this work is to identify the work of physical therapy on high blood preassure (HBP). Or, in other words, to find out what proposals are involved in the management of hypertension related to physical therapy. Material and method. A bibliographic review has been carried out looking for information in the Pubmed, Scielo and Dialnet databases. The inclusion criteria established were: A normotensive, prehypertensive or diagnosed HTA situation, therapeutic proposals that belong or may belong to those specialized in physical therapy, articles written in Spanish, English, Portuguese, articles from the last 5 years and, above all, that HTA is one of the main factors in the study. The following were included: meta-analyses, systematic reviews (SR), descriptive observational studies, randomized clinical trials (RCT) and research studies. Results. There is evidence about the effects of exercise in patients with high blood preassure. Low intensity isometric training is the one that offers the best results of all the proposed therapies, in addition, from a preventive point of view, physiotherapy could increase its functions to offer greater health coverage, or at least, is what we can highlight of these 13 articles. Conclusions. There is significant evidence of the implication of exercise on high blood pressure. Physical therapy will be in charge of therapeutic proposals and could acquire functions focused on prevention from a primary care point of view.

[gl] Obxectivo. O obxectivo deste traballo é identificar o labor da fisioterapia na hipertensión arterial (HTA). Ou dito doutromodo, atopar cales son a propostas involucradas no manexo da hipertensión arterial relacionadas coa fisioterapia. Material e método. Realizouse unha revisión bibliográfica buscando información nas bases de datos Pubmed, Scielo e Dialnet. Os criterios de inclusión establecidos foron: Unha situación normotensa, prehipertensiva ou HTA diagnosticada, propostas terapéuticas que pertenzan ou poidan intervir os especializados en fisioterapia, artigos escritos en castelán, inglés, portugués, artigos dos últimos 5 anos e sobre todo que a HTA sexa un dos factores principais no estudo. Incluíronse: metaanálisis, revisións sistemáticas ( RS), estudos observacionales descritivos, ensaios clínicos aleatorizados ( ECA) e estudos de investigación. Resultados. Existe evidencia acerca dos efectos do exercicio en pacientes con HTA. O exercicio isométrico de baixa intensidade é o que mellores resultados ofrece de todas as terapias expostas, ademais dende o punto de vista preventivo a fisioterapia podería aumentar as súas funcións para ofrecer unha maior cobertura sanitaria, ou polo menos, é o que podemos destacar destes 13 artigos. Conclusións. Existe unha evidencia significativa da implicación do exercicio sobre a hipertensión arterial. A fisioterapia será a encargada das propostas terapéuticas e podería adquirir funcións enfocadas á prevención desde o punto de vista da atención primaria.
[en] Actual self-steem perception refers to a set of self schemes that coordinates information procceding from their own experience and from other significant feedback, creating a base of knowledge over their own skills, schievements, preferences, values, etc., being at the same time insed to acknowledge and understand immediate social information contents The self-steem research amongst technical college students in Galicia —educative level that, together with secondary school forms secondary obligatory tuition— shows in the first place, that this self-perceptions shape different kinds of hierarchical structures coordinated around three aspects: academic, social and private. Secondly, academic self-steem is stablished amongst all studied factors as the most powerful source for studetns academic performance. Finally, and at the same level, physical self-steem, dimensions (regarding to appearence as well as to physical ability) a negative influence over academic performance.

[gl] A configuración actual do autoconceito refere un conxunto de autoesquemas que organizan a información derivada da própria experiéncia e do feedback dos outros significativos, formando unha base de coñecimento sobre as próprias habilidades, logros, preferéncias, valores, etc. que à sua vez se utilizan para recoñecer e interpretar a autoinformación procedente do contexto social imediato. A investigación do autoconceito entre o alunado galego de formación profesional de grau médio –a etapa educativa que, xunto ao bacharelato, conforma o ensino secundário pós-obrigatório- mostra en primeiro lugar que estas autopercepcións configuran unha estrutura multidimensional e hierárquica organizada arredor de tres ámbitos: académico, social e privado. Ademais o autoconceito académico constitui, entre todos os factores estudados, o máis poderoso determinante do rendimento do alunado. Paralelamente, as dimensións físicas do autoconceito (referidas tanto à aparéncia como à capacidade física) exercen unha determinación negativa sobre o rendimento.
[en] Corporate Social Responsibility (CSR) is becoming one of the most important fields in a company, as risk prevention and quality were years ago. However, there are not enough studies about non-profit organizations. This is the main reason why the present study will analyse the CSR in a Galician association of entrepreneurs. In this regard, several aspects can be considered: legal issues, stakeholders (importance-influence matrix and impactprobability matrix), insight and quantitative study and, finally, the SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities and Threats) analysis. Conclusions determine where the focus in CSR terms should be in the future.

[gl] A responsabilidade social empresarial (RSE) comeza a ser un dos ámbitos importantes dentro dunha empresa, como noutros días o foron a prevención de riscos laborais ou a calidade. No entanto, os estudos en entidades sen ánimo de lucro son escasos. Por tal motivo, este traballo pretende analizar e diagnosticar a RSE nunha asociación de empresarios galega. Neste sentido, considéranse os aspectos legais, identifícanse os grupos de interese mediante as matrices de importancia-influencia e impacto-probabilidade, lévase a cabo un diagnóstico de percepcións e cuantitativo da situación actual da entidade e, finalmente, realízase unha análise das súas debilidades, ameazas, fortalezas e oportunidades. As conclusións permiten determinar cales son os focos en termos de RSE que a organización pode mellorar no futuro.