BSC-LT/ACAData huggingface dataset:
[en] In this paper, we present the results of the archaeological study of one of the largest hillfort occupations located in Galicia. Even though the site is well-known by academia, it has not yet been the object of thorough archaeological research. Apart from a morphological characterization and an architectural analysis, a collection of historical data is also presented. On this basis, we intend to provide unpublished information about this site, and thus to better understand the site in the context of post-Roman times through its comparison with some of the main historical hypothesis for this historical moment.

[gl] No presente artigo, presentamos os resultados do estudo arqueolóxico realizado arredor dun dos maiores asentamentos fortificados localizados na Galiza. Malia ser un xacemento coñecido na historiografía, apenas foi obxecto dunha investigación arqueolóxica en profundidade. A maiores da caracterización morfolóxica e a análise arquitectónica, tamén se realizou unha recompilación de datos históricos. Ao longo deste texto, pretendemos aportar información inédita sobre este xacemento e, paralelamente, comezar a comprender a súa ocupación na época posromana, a través da comparación con algunhas das hipóteses historiográficas existentes para este momento histórico.
[en] The work is based on the study of six votive epigraphs from the north of the Iberian Peninsula, whose interpretation posed problems for the understanding of local cults in Hispania. To this end, we have been able to discover that in one of the altars, found at the foot of the Serra do Larouco, the traditional interpretation of the theonym was incorrect and, instead, it was one of the names of divinities already known: Reve Larauco. This name has also been discovered in another inscription found, like the previous one, in the surroundings of the aforementioned mountain range, raising the number of offerings to this god to five. We also study two altars found in Granjinha (Chaves), in which we correct the name of the dedicator and the theonym, and in Folgoso (Xinzo de Limia, Orense), in which details about the theonym are specified, linking it with present-day place names. Finally, we study two epigraphs found in Angostina (Álava) dedicated to the god Baelibius, also related to mountains and, specifically, to the cliffs of Bilibio. In the first of these it was possible to discover the origin of the dedicator and, in the other, the name of the devotee is established, which until now had not been resolved.

[gl] O traballo baséase no estudo de seis epígrafes votivos do norte peninsular, cuxa interpretación supuxo problemas para a comprensión dos cultos locais en Hispania. Neste sentido, puidemos descubrir que nun dos altares, atopado ao pé da Serra do Larouco, a interpretación tradicional do teónimo era incorrecta e, en cambio, era un dos nomes de divindades xa coñecidas: Reve Larauco. Este nome tamén foi descuberto noutra inscrición atopada, como a anterior, na contorna da citada serra, elevando a cinco o número de ofrendas a este deus. Tamén se estudaron dous altares atopados en Granjinha (Chaves), nos que corriximos o nome do dedicador e o teónimo, e en Folgoso (Xinzo de Limia, Orense), nos que se especificaban detalles sobre o teónimo, vinculándoo co topónimos actuais. Por último, estudamos dous epígrafes de Angostina (Álava) dedicados ao deus Baelibius, tamén relacionados coas montañas e, concretamente, cos penedos de Bilibio. No primeiro deles púidose coñecer a orixe do dedicador e, no outro, estableceuse o nome do oferente, que ata agora non se puido resolver.
[en] Currently, there are few studies on the production of phraseological units (PhU) in minors, as research is focused on comprehension. Regarding humor, it is characterized by being social, intentional, and displaying a certain degree of figurativeness (incongruence). Thereby, in this research we analyse the creation of humorous situations (styles of humor, Martin, Puhlik-Doris, Larsen, Gray & Wir 2003) in which some phraseologism appears. In stories written by children aged 9-11, idioms and syntagmatic compounds play several roles that contribute to the absurd situation. Some notable results are the use of PhU as indicators and markers of humour (Timofeeva-Timofeev & Ruiz-Gurillo 2021), phraseological manipulation and the presence of phraseologisms in three of the four styles of humor.

[gl] Na actualidade son escasos os estudos sobre a produción de unidades fraseolóxicas (UF) en menores de idade, xa que as investigacións céntranse na comprensión. Respecto ao humor, este caracterízase por ser social, intencional e mostrar certo grao de figuratividade (incongruencia). Deste modo, na presente investigación analizamos a creación de situacións humorísticas (estilos de humor, Martin, Puhlik-Doris, Larsen, Gray e Wir; 2003) nas que aparece algún fraseoloxismo. Nos contos elaborados por menores de 9-11 anos as locucións e os compostos sintagmáticos representan varios papeis que contribúen á situación absurda. Algúns resultados destacables son o emprego das UF como indicadores e marcas de humor (Timofeeva-Timofeev e Ruiz-Gurillo, 2021), a desautomatización fraseolóxica e a presenza de fraseoloxismos en tres dos catro estilos de humor.
[en] Almost all notes of A. Colocci in the Cancioneiro da Biblioteca Nacional 10991 (B) have been studied and evaluated by the researchers of Galician-Portuguese Lyric, who often was looking for answers to different problems. In the f. 35v, a sketch of a hand points to the singular razo that introduces the first tenzón in B, Vi eu donas encelado (B142), by the brothers Pero Velho de Taveirós and Paai Soarez de Taveirós. This hand is located between the attributive rubric Pero Velho de Taveirós (col. a) and the razo (col. b). So J.-M. D'Heur understood that the signal was used for relocate the attributive rubric; consequently, B140 (Par Deus, dona Maria, mia senhor ben talhada) and B141 (Quand'ora for a mia senhor veer) would belong to the precedent troubadour in B, Nun'Eanes Cerzeo. This doubt about the authorship has appeared in subsequent studies, but it never has driven to an analyze of the contextual occurrence and the fonction of the Colocci's sketch inside B. With the intention of reappraising this problem, our work drives to the exam of the sketch.

[gl] Case todas as anotacións de A. Colocci no Cancioneiro da Biblioteca Nacional 10991 (B) teñen sido estudadas e valoradas polos investigadores da lírica galego-portuguesa, con frecuencia procurando respostas a diferentes problemas. No f. 35v, encóntrase o debuxo dunha manciña que sinala cara á singular razo que introduce a primeira tenzón no cancioneiro B, Vi eu donas encelado (B142), dos irmáns Pero Velho de Taveirós e Paai Soarez de Taveirós. A partir da situación desta marca colocciana, deseñada entre a rúbrica atributiva Pero Velho de Taveroos (na col. a) e a razo (na col. b), J.-M. d'Heur entendeu que o sinal estaba destinado a corrixir a disposición da rúbrica atributiva, pasando a asignar B140 (Par Deus, dona Maria, mia senhor ben talhada) e B141 (Quand'ora for a mia senhor veer) ao trobador que ten a súa obra nos folios anteriores do cancioneiro B, isto é, Nun'Eanes Cerzeo. A dúbida na autoría destas dúas cantigas callou en estudos posteriores, pero en ningún caso conduciu a unha análise dos contextos de aparición e da función da manciña colocciana no interior do cancioneiro. Con intención de reavaliar a cuestión, o noso traballo derivará no exame desta singular marca.
[en] The aim of this article is to assess the information offered by Spanish monolingual dictionaries and bilingual Spanish-French / French-Spanish dictionaries for a particular type of phraseological units: verbal idioms. That assessment, together with a systematic analysis of those units, will help us to offer a more regular and appropriate information and presentation which will allow both native and foreign speakers to have access to all the information necessary to understand and use them.

[gl] O propósito deste artigo é analiza-lo tratamento que os dicionarios monolingües en español e bilingües español-francés / francés-español dan a un tipo concreto de unidades fraseolóxicas: as locucións verbais. Para conseguir posteriormente, a partir dunha análise sistemática destas unidades, un tratamento máis uniforme que lles permita ós usuarios, nativos e estranxeiros, dispor de toda a información necesaria para a súa correcta comprensión e utilización lingüística.
[en] Using English subject pronoun gender pairs ("he or she" and "she or he") is a non-sexist language technique based on gender specification which makes women visible and replaces the "generic" masculine. The goal of this paper is to analyse the extent to which the resulting European institutional English Spanish translation is affected through pronoun specification and other neutralising or feminising language techniques. We will carry out a quantitative and qualitative study of aligned fragments in both language versions of three large European Union plurilingual corpora: EUR-Lex Judgments, EUROPARL 7 and EUR-Lex 2/2016. The analysis of gender flexions in the Spanish translation is complemented by a non-sexist translation proposal.

[gl] O desdobramento léxico dos pronomes persoais tónicos ingleses (he or she e she or he) é unha técnica da linguaxe non sexista baseada na especificación dos xéneros que aporta visibilidade ás mulleres e substitúe o masculino "xenérico". O obxectivo deste artigo é analizar ata que punto afecta ás decisións de tradución institucional europea inglés-castelán mediante a explicitación de pronomes ou outras técnicas neutralizadoras ou feminizadoras da linguaxe. Para iso, realizaremos un estudo cuantitativo e cualitativo de segmentos aliñados de ambas versións lingüísticas en tres grandes corpus multilingües da Unión Europea: EURLex Judgments, EUROPARL7 e EURLex 2/2016. A análise das marcas de xénero na tradución castelá compleméntase cunha proposta de tradución non sexista.
[en] This essay deals with a little study over some stylistic features and tematic themes seen in the poetry of Galician writer Ánxel Fole. In addition, we offer a poem which is not included in Fole's complete published works to this day.

[gl] No presente artigo realizamos un achegamento sucinto a algúns aspectos estilísticos e temáticos observados na poesía do escritor galego Ánxel Fole, amais de exhumarmos un texto non incluído no corpus lírico recollido na Obra literaria completa deste autor.
[en] Any film-maker who wishes to take on the task of making a film version of a play may of course take into account classical productions; but standard productions are best forgotten. The former are examples of a good solution lo a difficult problem, but they always run the risk of themselves becoming 'models' which end up saving the producer from that thought-process which is essential lo a good film. Any play of any worth-and of course the worthless play should not be made into a film!-needs a careful analysis of its cinematographic potential. And the first thing lo take into account is coherence. A play should clearly inspire a new work, which need not necessarily be exactly the same as the original: but it must have this internal coherence. Many different methods of adaptation can comply with this essential requirement, which, most importantly, may overcome a multitude of prejudices and commonplaces which surround a subject which is so often debated, but which is impossible to classify from a single perspective.

[gl] Calquera cineasta que afronta a tarefa dunha adaptación dun texto teatral pode ter en conta adaptacións modélicas, pero convén que esqueza os modelos de adaptación. As primeiras son exemplos dunha boa resolución do problema que sempre presenta unha adaptación, pero é posíbel que se se converten en modelos para outras acaben anulando a necesaria reflexión específica que o cineasia debe formularse á hora de realizar esa tarefa. Calquera obra teatral cun mínimo de interese, e se non o ten non debe ser adaptada, require unha lectura das súas posibilidades cinematográficas. En calquera caso, só se debe respectar un principio: o da coherencia. A obra teatral debe inspirar unha nova obra que non ha de ser necesariamente fiel ao orixinal, pero si coherente co mesmo. Este obxectivo é compatíbel con moi diversas maneiras de afrontar as adaptacións e, sobre todo, permite superar non poucos prexuízos e lugares comúns acerca dun proceso tan debatido como alleo a unha codificación de validez universal.
[en] The objective of this article is to present a confirmation of a privilege that Alfonso IX, king of León, granted to the hospital of pilgrims of Santa María de O Cebreiro in 1186. Considered a lost document and, therefore, absent from the diplomatic collection that Julio González published in 1944 about this king, it has the peculiarity of having been made while Alfonso was still an infant during the reign of his father, Fernando II, so this document is also a good instrument to study a son's behavior during his father's reign

[gl] O obxectivo deste artigo é dar a coñecer unha confirmación de privilexios que Afonso IX, rei de León, concedeu ao hospital de peregrinos de Santa María de O Cebreiro en 1186. Considerado un documento perdido e, por tanto, estando ausente na colección diplomática que deste monarca publicou Julio González en 1944, presenta a peculiaridade de ser realizada mentres Afonso aínda era un infante durante o reinado do seu pai, Fernando II, o que permite incidir no estudo das actuacións dos fillos durante o reinado dos seus pais.
[en] ABSTRACT: The domains of computing and the new technologies have undergone dramatic changes over the last decades, transforming radically the way we communicate. As was already the case in other disciplines, these changes prompted the systematic borrowing of terms from English, which is often inevitable. The present paper reviews some of the most recent neologisms in the field of the new technologies and social networks, analysing their origin and degree of use in Galician, and additionally proposes an alternative Galician name for these concepts.

[gl] RESUMEN: Os campos da informática e das novas tecnoloxías experimentaron importantes avances nas últimas décadas e mesmo revolucionaron as nosas formas de comunicación. Todo isto trouxo consigo, como xa ten acontecido noutros ámbitos, unha inxente cantidade de anglicismos, aos que na maior parte das veces resulta case imposible facerlles fronte con éxito. Este artigo ofrece unha revisión dalgúns dos neoloxismos máis recentes nas áreas das novas tecnoloxías e das redes sociais, analiza a súa orixe e uso na lingua galega e propón denominacións propias alternativas.
[en] Strengthening sufficiency and financial levelling within the framework of the powers assumed by the Autonomous Communities was one of the main objectives of the last reform of the Regional Financing System fourteen years ago. Throughout this work, the results of this current model of decentralisation of public services and regional financing are analysed and evaluated, with special reference also to its effects in terms of solidarity between territories. Recently, the Ministry of Finance sent to the Autonomous Communities a Report of the Working Group on the calculation of the Adjusted Population, which means formally resuming the process of reforming the Financing model based on the proposals of the last Commission of Experts for the Review of the Regional Financing Model. In our analysis, it is indicated that, in the absence of knowing the volume of resources that are going to be distributed, it is essential to review the normative definitions and adjust them to the current empirical evidence. For this reason, we quantitatively consider various financing scenarios that allow us to gauge the degree of regional disparity in the medium term, and to simulate the possible results derived from them. Finally, if the reform supposes, as on other occasions, an increase in resources for the model, this should adequately balance the regional tax burden without undermining the budgetary limits and margins of manoeuvre.

[gl] O fortalecemento da suficiencia e nivelación financeira no marco das competencias asumidas polas comunidades autónomas foi un dos obxectivos principais da última reforma do sistema de financiamento hai xa catorce anos. Ao longo deste traballo analízanse e avalíanse os resultados dese modelo actual de descentralización de servizos públicos e de financiamento autonómico, con especial referencia tamén aos seus efectos en canto á solidariedade interterritorial. Recentemente, o Ministerio de Facenda enviou ás comunidades autónomas un Informe do Grupo de Traballo sobre o cálculo da poboación axustada que supón retomar formalmente o proceso de negociación do modelo de financiamento toman-do como base as propostas da última Comisión de Expertos para a Revisión do Modelo de Financiamento Autonómico. Na nosa análise indícase que, á falta de coñecer o volume de recursos que van ser repartidos, é fundamental revisar as definicións normativas e o axuste á evidencia empírica actual. Por iso, consideramos cuantitativamente diversos escenarios de financiamento que permiten calibrar o grao de disparidade rexional a medio prazo, ademais de simular os posibles resultados derivados destes. Finalmente, se a reforma supón, como outras veces, un incremento de recursos ao modelo, este debería equilibrar axeitadamente a presión fiscal autonómica sen menoscabo dos propios límites e marxes de manobra orzamentarios.
[en] Tourism is the main source of wealth for many regions, which make their territories available to the tourist industry for the creation of infrastructures and facilities for tourist services. The peculiarities of the tourist product encourage the emergence of intermediaries outside the destination, who compete to obtain a part of tourism spending, largely with the help of new technologies, taking resources away from the destinations that could be aimed at improving their growth and welfare. In the present paper, we use tourist data from the Canary Islands destination, covering the years 2006-2017, to study the share of the total tourist expenditure paid directly to the service provider in the destination, identifying their determinant variables and the evolution over the years studied. The results show that the percentage of expenditure at the destination is affected by economic, sociodemographic, travel-related characteristics and by ICT use, but, ceteris paribus, this percentage is systematically decreasing over time, even when new technologies are used in the process of buying holidays.

[gl] O turismo é a principal fonte de creación de riqueza para moitas rexións. Estas poñen a disposición da industria turística o seu territorio, que é utilizado para a creación de infraestruturas e para a instalación das empresas provedoras dos servizos turísticos. As peculiaridades do produto turístico favorecen a aparición de intermediarios alleos ao destino que compiten para quedar cunha parte da renda turística, en gran medida da man das novas tecnoloxías, detraendo recursos ao destino que poderían ser dirixidos á mellora do seu crecemento e benestar. Neste traballo, usando datos turísticos do destino Illas Canarias que abarcan o período temporal 2006-2017, estúdase que parte do gasto total que realiza un turista se paga directamente ao provedor do servizo no destino, identificando cales son os factores que o determinan e como evolucionou esta porcentaxe nos últimos anos. Os resultados mostran que a porcentaxe de gasto en destino se ve afectado por características económicas, sociodemográficas, polas relativas á viaxe e polo uso das novas tecnoloxías pero, en calquera caso, e en termos ceteris paribus, a porcentaxe de gasto en destino decae sistematicamente no tempo, mesmo cando se fai uso das novas tecnoloxías no proceso de compra das vacacións.
[en] The aging process and new family structures significantly affect the choice of housing typeand residence area. These results are relevant in the design of public policies, e.g. in orderto adjust the housing supply to the characteristics of the demand, so as to make a moreefficient use of scarce resources such as the ground and foreseeing a greater care demandin big cities, not only due to the aging of the population, but also because of the greaterconcentration of the elderly around big cities.

[gl] O avellentamento demográfico e as novas estruturas familiares afectan significativamente ás preferencias relativas á escolla do tipo de vivenda, e á escolla da zona de residencia. Estes resultados teñen relevancia no deseño das políticas públicas en materia de vivenda aefectos de axustar a oferta de vivenda ás características da demanda coa finalidade defacer un uso máis eficiente dun recurso escaso como é o solo, prevendo unha maior demanda asistencial nas cidades grandes non só por mor do avellentamento demográfico,senón tamén, pola maior concentración dos maiores en torno ás cidades grandes.
[en] Crime in Compostela was published in 1984 by Carlos G. Reigosa, considered the inaugural work of the criminal novel in Galician. Despite the relative editorial success of the genre, few women writers will cultivate it: the frst, Laura Caveiro, author of Polas inmensas e alleas fortunas (1995). This paper reviews the later contributions of Galician women writers to criminal narrative –Matei un home (2003) de An Alfaya, Sete caveiras (2014) de Elena Gallego, O faro escuro (2015) de María López Sández e Compostela Noire (2016) de Blanca Riestra–, to place them in relation to the clichés of the genre and with the defnition of archetypes of female (and male) characters.

[gl] En 1984 foi publicada Crime en Compostela, de Carlos G. Reigosa, considerada a obra inaugural da novela criminal en galego. A pesar do relativo éxito editorial do xénero, poucas escritoras o frecuentarán: a primeira, Laura Caveiro, autora de Polas inmensas e alleas fortunas (1995). Neste traballo revísanse as achegas posteriores das escritoras galegas á narrativa criminal –Matei un home (2003) de An Alfaya, Sete caveiras (2014) de Elena Gallego, O faro escuro (2015) de María López Sández e Compostela Noire (2016) de Blanca Riestra–, para as situar en relación cos clixés do xénero e coa defnición de arquetipos de personaxes femeninos (e masculinos).
[en] The text follows the steps of Ibn 'Arabī on his journey to the East: an outer path which is also an inner path, that crosses the geographies of language and becomes at the end a circular journey.

[gl] O texto segue os pasos de Ibn ʻArabī na súa viaxe cara a Oriente: camiño exterior que é tamén interior, que atravesa as da xeografías da lingua e acaba por devir itinerario circular.
[en] The presence of a refrain is observed throughout most of the text corpus of Galician-Portuguese cantiga poetry (especially among the cantigas de amigo) and is generally characterised by repetition of the same verse (or combination of verses) in each strophe. Analysis of the manuscript, however, reveals a number of differences between refrains that contradict this rule. The aim of this article is to present a preliminary manuscript analysis of spelling, phonetic, linguistic and stylistic variation in the refrains of medieval Galician troubadour poetry, and to expose the (questionable) tendency among most editions to standardise these differences.

[gl] O refrán das cantigas galego-portuguesas, con presenza maioritaria no corpus textual, nomeadamente no xénero de amigo, caracterízase, aparentemente, pola súa repetición íntegra en todas as estrofas; non obstante, os manuscritos ofrecen con certa frecuencia mudanzas que contrastan con esa esperada reiteración literal. Este artigo visa realizar unha primeira aproximación á variación (gráfico-fonética, lingüística, estilística…) que se rexistra nos refráns das cantigas trobadorescas, oculta en numerosas ocasións polo (discu­tíbel) apagamento que se produce na maioría das edicións da lírica profana galego-portuguesa.