BSC-LT/ACAData huggingface dataset:
[en] In this work we will study essentially the ecclesiastical members of king João I's royal chapel. We will begin by presenting a list containing the number and category of the clerics who constituted it, and their respective salaries. We discriminate the functions of its principal members – head chaplain, singers, almoner – and give particular attention to the king's confessors, recruited among the mendicant friars, who played a fundamental role in the court's adoption of lines of spirituality and devotion, as well as in the kingdom's politics, due to their proximity to the king and the royal family. We then take a closer look at the political-religious dimension of this organ, stressing the infl uence exerted by those clergymen on the king – both at the personal level, acquiring assets, positions, benefi ts and privileges, and in their contribution to defi ning and carrying out the kingdom's policies.

[gl] A lo largo de estas páginas se estudia a los eclesiásticos al servicio de la Capilla Real de don Juan I de Portugal. En primer lugar, se da a conocer una lista que representa el número y categoría de clérigos que la componían, así como sus respectivos salarios; se detallan las funciones de sus principales miembros, tales como capellán mayor, cantores o limosnero; y se presta especial atención a los confesores del rey reclutados entre los mendicantes, los cuales tenían un papel fundamental tanto en la adopción de las líneas de espiritualidad y devoción de la corte, como también por su proximidad con el rey y la familia real en la política del reino. A continuación, se profundiza en la dimensión político-religiosa de este órgano, poniendo de relieve el peso de estos religiosos próximos al rey, tanto a nivel personal, consiguiendo bienes, cargos, beneficios y privilegios, como en su contribución para la definición y concreción de la política del reino. [gl] Ao longo destas páxinas estúdase os eclesiásticos ao servizo da Capela Real de don Xoán I de Portugal. En primeiro lugar, dáse a coñecer unha lista que representa o número e categoría de clérigos que a compoñían, así como os seus respectivos salarios; detállanse as funcións dos seus principais membros, tales como capelán maior, cantores ou esmoleiro; e préstase especial atención aos confesores do rei recrutados entre os mendicantes, os cales tiñan un papel fundamental tanto na adopción das liñas de espiritualidade e devoción da corte, coma tamén pola súa proximidade co rei e a familia real na política do reino. A continuación, afóndase na dimensión político-relixiosa deste órgano, poñendo de relevo o peso destes relixiosos próximos ao rei, tanto a nivel persoal, conseguindo bens, cargos, beneficios e privilexios, como na súa contribución para a definición e concreción da política do reino.
[en] On the South of one of the islands of the Cies archipelago called Medio Island, there is an ironaged settlement, "Castro das Hortas", inventoried since 1992. A project was entrusted by the "Dirección Xeral de Xuventude" to evaluate tehe site, using the International Labour Camp voluntaries of the Cies Islands.

[gl] No sur da Illa do Medio do arquipélago das Cíes, localízase o "Castro das Hortas", inventariado dende 1992. A Dirección Xeral de Xuventude encargou un proxecto para a posta en valor do xacemento, utilizando ós voluntarios do Campo Internacional de Traballo das Illas Cíes.
[en] This paper aims to offer a summary of a process that took place at the Landscape Archaeology Laboratory (Institute of Galician Studies "Padre Sarmiento"), between 2002 and 2003: the Archaeological Impact Workshops. The Archaeological Impact Workshops involved a forum, halfway between a discussion group and a workshop, amongst different sectors working in professional archaeology (the public, private and academic sectors). The aim was to reach common agreement on methods for the management of archaeological impact, aimed at progressively harmonizing archaeological practice in Galicia.

[gl] Este texto é unha síntese do proceso que tivo lugar, organizado polo Laboratorio de Arqueoloxía da Paisaxe (Instituto de Estudos Galegos "Padre Sarmiento"), entre novembro de 2002 e marzo de 2003: os Obradoiros de Impacto Arqueolóxico. Os obradoiros consistiron nunha serie de reunions, entre o grupo de discusión e o obradoiro, entre os diferentes sectores que forman a arqueoloxía profesional (a Academia, a Administración e os arqueólogos independentes). O obxectivo era buscar un consenso en cuestións metodolóxicas relacionadas coa xestión de impacto arqueolóxico, co fin de contribuir a unha progresiva normalización da actividade arqueolóxica na Galiza.
[en] From the end of 1835 to the beginning of 1836 the inventories of the blacksmithies that belonged to the monastery of San Julián de Samos were written, within the expropriation process that affected all the religious houses in Spain. The aim of the present article is to use these documents as a tool to study the appearance that these blacksmithies had when the secularization took place. Our last goal is to show one part of their history, to recover some lost values and, in the end, to understand how this present but missing monastic industrial heritage was, and how it was organized in a certain moment of the past.

[gl] Entre finales de 1835 y principios de 1836 se redactaron los llamados inventarios de las herrerías del monasterio de San Julián de Samos, dentro del proceso desamortizador en el que, de forma general, se vieron envueltas todas las casas religiosas españolas. En el presente artículo proponemos utilizar estos documentos como recurso de aproximación al estudio de dichas herrerías en el momento de producirse su secularización, con el objetivo final de dar a conocer una parte de su historia, recuperar valores hoy perdidos y, en definitiva, entender cómo eran y cómo estaban organizados los distintos espacios de lo que hoy es un patrimonio industrial monacal desaparecido o muy transformado. [gl] Entre finais de 1835 e comezos de 1836 redactáronse os chamados inventarios das ferrerías do mosteiro de San Xulián de Samos, dentro do proceso de desamortización no que, de forma xeral, se viron envoltas tódalas casas relixiosas españolas. No presente artigo propoñemos utilizar estes documentos como recurso de aproximación ao estudo de ditas ferrerías no momento de producirse a súa secularización, co obxectivo final de dar a coñecer unha parte da súa historia, recuperar valores hoxe perdidos e, en definitiva, entender como eran e como estaban organizados os distintos espazos do que hoxe é un patrimonio industrial monacal desaparecido ou moi transformado.
[en] This study offers a critical edition of the unpublished letter that Benito Jerónimo Feijoo addressed to Fray Diego Vítores de Lasanta, General of the Congregation of San Benito de Valladolid, in 1755, regarding the regional division of offices and responsibilities that the Congregation had taken on in 1749, after receiving the papal bull from Benedict XIV, allowing the reform of its secular regime of government. This paper has two main objectives: first of all, to contribute to the knowledge of the Feijonian epistolary; secondly, to study the participation of the Galician monk in the affairs of the Congregation, in this case, through his trial in a matter of unequivocal significance: the acceptance of new criteria for the election of officials within the order.

[gl] En el presente estudio se ofrece en edición crítica la carta inédita que Benito Jerónimo Feijoo escribió a fray Diego Vítores de Lasanta, General de la Congregación de San Benito de Valladolid, en 1755, a propósito de la división regional de oficios y responsabilidades que la Congregación había asumido en 1749, una vez obtenida la Bula de Benedicto XIV, que permitía la reforma de su secular régimen de gobierno. Los objetivos que nos proponemos son, en primer lugar, contribuir al conocimiento del epistolario feijoniano, con el estudio de una carta hasta el momento inédita; en segunda instancia, procederemos a valorar la participación del monje gallego en los asuntos de la Congregación, a través, en este caso, de su juicio en un asunto de inequívoca trascendencia: la asunción de nuevos criterios para la elección de sus cargos. [gl] Este estudo ofrece unha edición crítica da carta inédita que Benito Xerónimo Feixoo escribiu a Fray Diego Vítores de Lasanta, xenal da Congregación de San Benito de Valladolid, en 1755, relativa á división rexional de oficios e responsabilidades que a Congregación tiña asumido en 1749, unha vez obtida a bulla de Benito XIV, o que permitiu a reforma do seu réxime secular de goberno. Os obxectivos que nos propoñemos son, en primeiro lugar, contribuír ao coñecemento do epistolario feixoniano, co estudo dunha carta ata agora inédita; en segundo lugar, procederemos a avaliar a participación do relixioso galego nos asuntos da Congregación, mediante, neste caso, o seu xuízo en cuestión de transcendencia inequívoca: a asunción de novos criterios para a elección das súas posicións.
[en] Bartolomé Calderón (1861-1931) was a highly influential Galician journalist specialized in economic issues, particulary agrarian ones. He thought Galicia was to follow a development path similar to Denmark, with dairy specialization and cooperatism as pillars and focused on exports to the European markets. He was very critical with the Spanish state because of its centralism and protectionism in order to protect the interests of grain-producers in the Center and South, thus colliding with the development route he promoted for the Galician agrarian system. Calderón's ideas were very popular among agrarian and galicianist leaders during the 1900s and 1910s but his influence slowly declined afterwards and fell into oblivion after his death in France, where he lived for more than forty years, in 1931.

[gl] Bartolomé Calderón (1861-1931) fue un muy influyente periodista gallego especializado en cuestiones económicas, en especial agrarias. Creía que Galicia estaba llamada a seguir una vía de desarrollo semejante a la de Dinamarca, sobre los pilares de la especialización láctea y el cooperativismo y centrada en las exportaciones a los mercados europeos. Mantenía posiciones muy críticas hacia el Estado español debido a su centralismo y proteccionismo diseñados para proteger los intereses de los productores de cereal de las regiones centrales y meridionales, chocando pues con el desarrollo que él promovía para el sistema agrario gallego. Las ideas de Calderón fueron muy populares entre los líderes agraristas y galeguistas durante las dos primeras décadas del siglo XX pero su influencia decayó posteriormente y cayó en el olvido tras su muerte en Francia, donde residía desde hacía más de cuarenta años, en 1931. [gl] Bartolomé Calderón (1861-1931) foi un moi influínte xornalista galego especializado en cuestións económicas, en especial agrarias. Cría que Galicia estaba chamada a seguir unha vía de desenvolvemento semellante á de Dinamarca, sobre os piares da especialización láctea e o cooperativismo e centrada nas exportacións ós mercados europeos. Mantiña posicións moi críticas cara ó Estado español debido ó seu centralismo e proteccionismo deseñados para protexer os intereses dos produtores de cereal das rexións centrais e meridionais, chocando daquela co desenvolvemento que el promovía para os sistema agrario galego. As ideas de Calderón foron moi populares entre os líderes agraristas e os galeguistas durante as dúas primeiras décadas do século XX pero a súa influencia decaeu posteriormente e caeu no esquecemento despois da súa morte en Francia, onde residía dende había máis de corenta anos, en 1931.
[en] The founding and development of Coruña's waterworks followed a pattern to that which took place in other Spanish cities. The project phase lasted a long time and was very problematic. The financial and managerial incapacity of the local authorities to set the utility in motion provoked the intervention of local banking capital. During the first ten years of the utilities existence a "basic" service was established, and with the help of the City Council consumption habits were modified. The Company's network expanded greatly during the twenties and early thirties, and the Great Depression was to have little effect.

[gl] A creación e desenvolvemento do abastecemento de auga na cidade de A Coruña amosa unhas características bastante similares ó acontecido noutras cidades españolas. A fase de efectiva posta en marcha dende que se efectúa a concesión resulta dilatada e problemática. Terá que ser o capital bancario local o que lie dea un pulo definitivo ó proceso, ante a incapacidade fínanceira e xestora municipal. Logo dunha década de conformación do servicio básico e de exitosas presións para modificar os hábitos tradicionais de consumo (con apoio do concello), a empresa coñece unha forte expansión durante os anos vinte e principio dos trinta, sen que a depresión daqueles anos semelle terlle afectado significativamente.
[en] This teaching unit is conceived as a mean to internalize concepts on Galician rock art through several questions and exercises on general topics about distribution, chronology, composition and petroglyph manufacture. At the same time, short relevant texts on these engravings attributes and state of preservation are introduced in the teaching unit. These contents are adapted for Primary School children from 3rd to 6th grade.

[gl] Esta unidade didáctica está pensada coma medio para fixar coñecementos sobre a arte rupestre galega a partir de diversas preguntas e exercicios sobre temas xerais de distribución, cronoloxía, composición e factura dos petróglifos. Ao mesmo tempo na unidade introdúcense textos curtos referentes a aspectos relevantes dos atributos e estado de conservación destes gravados. Os contidos están adaptados para escolares de 3° a 6° de Educación Primaria.
[en] The aim of this monograph is to show the results of an archaeoethnological work developed in the area of As Brañas de Sar, in the surroundings of the town of Santiago de Compostela. The area comprises a basin around the Sar river that holds a traditional agrarian landscape that preserves in a fairly good shape the remains of a long time peasant work. Along with cultivation terraces and fields, a number of architectural features are scattered on the area, many of them related to the management and distribution of water. The Sar river, and the different channels, reservoirs and water mills related to it, are the basic features that shape the whole landscape here. In the very recent past, a progressive ruin of the area has begun to grew, which is visible in the abandonmet of both the river course itself and its environments. A thorough knowledge of that space would allow for a better understanding of its origins and historical value, that, in its turn, would allow a more coherent development of new uses in the area.

[gl] Presentase un traballo de índole arqueoetnolóxica realizado en As Brañas do Sar, zona rural situada na periferia da cidade de Santiago de Compostela e emprazada no fondo de val por onde discorre o río Sar. En termos xerais, esta é unha zona depositaria dunha paisaxe agraria tradicional constituída basicamente polas pegadas das actividades agrícolas e gandeiras levadas a cabo polos seus poboadores ao longo do tempo. Así mesmo, abundan as construcións relacionadas co uso, xestión e distribución da auga nun medio onde o río Sar é o elemento fundamental a partires do cal se organiza a paisaxe. Actualmente estamos a asistir a unha grande degradación deste espazo, evidenciada tanto polo acusado abandono do río como do seu contorno. Polo tanto, o seu coñecemento permitirannos valorar o legado que nos queda do pasado e así intentar integralo no noso espazo actual.
[en] This paper offers a global approach to the archaeological work of Federico Maciñeira Pardo de Lama (1870-1943). Maciñeira was a multifaceted personality (farming entrepreneur, politician, etc.). His research was decisive in the consolidation of the discipline of archaeology in Galicia and served as a bridge between the romantic historiography of the 19th century and the first experiences of institutionalised research in the university and in organisations such as the Seminario de Estudos Galegos. Here we analyse his theoretical proposals, his archaeological methodology, his principal lines of research and his role in the institutionalisation of Galician archaeology. Finally, we look at his role as a collector of archaeology and we highlight the importance of his archaeological collection in our knowledge of the prehistory of the As Pontes de García Rodríguez area.

[gl] Este traballo ofrece unha aproximación global da obra arqueolóxica de Federico Maciñeira Pardo de Lama (1870-1943). Maciñeira foi unha personalidade polifacética (empresario agrónomo, político ...); as súas investigacións resultaron decisivas para a consolidación da disciplina arqueolóxica en Galicia e serven de ponte entre a historiografía romántica do século XIX e as primeiras experiencias de investigación institucionalizada na universidade e en organizacións como o Seminario de Estudos Galegos. Aquí se analizan os seus presupostos teóricos, a súa metodoloxía arqueolóxica, as súas principais liñas de investigación e o seu papel na institucionalización da arqueoloxía galega. Finalmente, considérase o seu papel como coleccionista arqueolóxico e destácase a importancia da súa colección arqueolóxica para o coñecemento da prehistoria da área de As Pontes de García Rodríguez.
[en] This text corresponds with the technical report resulting from the archaeological work developed in the ´Program Correction of Archaeological Impact in the Morrazo Fast Route (Pontevedra)´. These works consisted in an excavation, transfer, and value enhancement of the petroglyph in Devesa do Rei, which has been affected by the fast route. The excavation tries to prove the existence of remains related to the site, at the same time, a surface was provided for carrying out the cutting and the extraction of the rock. Nonetheless, this last one didn´t fulfil the forethought expectations, due to the fact the engravings zone suffered several damages that made impossible a complete relocation, as it was first thought. The blocks that were saved were relocated in the closest place that could be thought nearby the original one.

[gl] O texto correspóndese coa Memoria Técnica resultado dos traballos arqueolóxicos desenvolvidos no marco do Programa de Corrección do Impacto Arqueolóxico do Corredor do Morrazo (Pontevedra). Estes traballos consistiron na realización da escavación, traslado e posta en valor do petróglifo de Devesa do Rei, afectado polas obras do corredor. A escavación tratou de determinar a posible existencia de restos relacionados con xacemento, ao tempo que se proporcionaba unha superficie de traballo para acometer o corte e extracción da rocha. Porén esta última non cumpriu as expectativas previstas, posto que a zona dos gravados sufriu graves danos que fixeron imposible a súa reubicación completa. Os bloques que se conseguiron salvar quedaron reubicados nun lugar o máis próximo posible ao orixinal; non foi viable respectar a súa orientación orixinal, aínda que se situou nun punto no que se conserva a súa visibilidade cara á valgada onde estaba emprazado, ao mesmo tempo contemplouse a accesibilidade para as visitas, e situouse o gravado nunha zona facilmente accesible desde o corredor.
[en] In 2008 we conducted an intervention in the external facade of the building situated in Entremuros 18, whose purpose was to try to recover the facing-preserved ancient city walls of Santiago. In 2009, a second intervention consisted of the restoration of the wall and in the individualization of the reconstructions and post screeds, corresponding with their integration into a home, as well as the dating of the filling materials of the wall and the mortar coating by 14 C and Optically Stimulated Luminescence (OSL), respectively.

[gl] En 2008 levouse a cabo unha intervención na fachada exterior do inmoble situado en Entremuros 18, cuxa finalidade era intentar recuperar o lenzo conservado da antiga muralla de Santiago. En 2009, unha segunda intervención consistiu na restauración do lenzo e na súa individualización das reconstrucións e recrecidos posteriores, que corresponden coa súa integración nunha vivenda, ademais da datación dos materiais de recheo da muralla e dos morteiros de revestimento, mediante 14C e Luminiscencia Opticamente Estimulada (OSL) respectivamente.
[en] In August 2005, at the time when the coalition took over the Regional Government of Galicia, the magazine Tempos Novos asked a number of authors and specialists to provide specific contributions on what could and should be expected from the new government (based on an alliance between the Socialist Party and the nationalist Bloque Nacionalista Galego) in different fields of science and culture in Galicia. This text contains the contribution that was requested from Felipe Criado Boado on cultural heritage and heritage policy. It explores some of the main challenges facing the promising area of heritage management and administration in Galicia, not only characterised by important projects that are already underway (the City of Culture and the Galician Archaeological Heritage Network), but also the opportunity to modernise the relationship with heritage assets in order to optimise critical knowledge of heritage, to reinforce its value as a cultural resource, and to contribute towards the establishment of innovative socio-economic projects. The heritage management carried out by the Bloque from the Regional Ministry of Culture, and in particular by Felipe Arias Vilas as Director-General for Heritage, did not precisely make progress in this regard.

[gl] En agosto de 2005, perante da toma de posesión do Goberno Bipartito á fronte da Xunta de Galicia, a revista Tempos Novos solicitou a distintos autores e especialistas contribucións específicas sobre o que se podería e debería esperar do novo goberno (baseado nunha alianza entre o PSOE e o Bloque) en diferentes campos da ciencia e da cultura de Galicia. Este texto recolle a contribución que solicitaron a Felipe Criado Boado sobre patrimonio cultural e política do patrimonio. Nel revísanse algún dos principais retos que se plantexaban no prometedor campo da xestión e administración do patrimonio de Galicia, caracterizado non só por importantes proxectos en marcha (Cidade da Cultura, Rede Galega do Patrimonio Arqueolóxico), senón pola oportunidade de modernizar a relación cos bens patrimoniais para maximizar o coñecemento crítico do patrimonio, potenciar o seu valor coma recurso cultural, e coadxuvar á posta en marcha de innovadores proxectos socieconómicos. A xestión que do patrimonio fixo o Bloque dende a Consellería de Cultura, e en particular Felipe Arias Vilas coma director xeral de patrimonio, non avanzou precisamente nese senso.