[el] Με αυτή τη μελέτη εστιάζουμε στη θέση του ξένου στην ελληνική λογοτεχνία και εξετάζουμε πώς οι συγγραφείς ξεπερνούν τα όρια των ταυτοτήτων για να αποδομήσουν τους ήρωές τους προκειμένου να προτείνουν μια νέα προσέγγιση με σκοπό να ανταποκριθούν στις ανάγκες μιας μεταβαλλόμενης κοινωνίας. Ανατρέχουμε τα έργα της Ρέας Γαλανάκη, Φωτιές του Ιούδα, στάχτες του Οιδίποδα (2000), του Γιάννη Τσίρμπα, Η Βικτώρια δεν υπάρχει (2013) και του Γιάννη Μακριδάκη, Όλα για καλό (2017). Πρόκειται για τρεις πολύ διαφορετικές γραφές – τρεις συμπληρωματικές προοπτικές που διασταυρώνονται για να συνθέσουν το φάσμα της εξέλιξης του πρωταγωνιστή-αφηγητή απέναντι σον ξένο, στους άλλους και στον εαυτό του. Οι συγγραφείς προβάλλουν μια διαλογική ταυτότητα που διαμορφώνεται από διαφορετικές ιστορίες, προσωπικές για κάθε χαρακτήρα που έρχονται αντιμέτωπες με την επίσημη ιστορία. Ο χώρος στον οποίο τα ιδεολογήματα θέτουν τα όρια ενός ιδανικού κόσμου καταργείται σταδιακά. Κατά συνέπεια οι σχέσεις των ηρώων με το περιβάλλον τους υφίστανται αλλαγές που αναπλάθουν τις προσωπικότητες, αναδημιουργούν τους χαρακτήρες επιτρέποντας μια ενδοσκόπηση που φτάνει σε σημείο να αμφισβητεί τους πρωταγωνιστές – και επομένως τον συγγραφέα και, μέσω αυτού, τον αναγνώστη – φέρνοντάς τους αντιμέτωπους με την ίδια τους την καταγωγή. Τα όρια των σχέσεών τους με τους άλλους και των σχέσεών τους με τον εαυτό τους είναι δυσδιάκριτα. Ο (δια)λόγος δεν λαμβάνει πια χώρα αφήνοντας έξω τις αυτάρκεις και περίκλειστες ταυτότητες των πρωταγωνιστών, πραγματοποιείται καλώντας τα πρόσωπα να αποδεχτούν πρώτα τη δική τους καταγωγή που τελικά συμπίπτει με αυτή του άλλου.

[fr] Avec cette étude nous examinons la place de l'étranger dans la littérature grecque ; nous observons comment les auteurs franchissent les frontières identitaires pour déconstruire les héros afin de proposer une nouvelle approche et répondre aux besoins d'une société changeante. Nous faisons référence aux travaux de R. Galanaki, Feux de Juda, cendres d'Œdipe (Φωτιές του Ιούδα, στάχτες του Οιδίποδα, 2000), de G. Tsirbas, Victoria n'existe pas (Η Βικτώρια δεν υπάρχει, 2013) et de G. Makridakis, Tout pour le bien (Όλα για καλό, 2017), trois écritures bien différentes – trois regards complémentaires qui se croisent pour constituer le spectre de l'évolution du protagoniste-narrateur face à l'étranger, à autrui et à soi. Les écrivains tentent de mettre en avant une identité discursive façonnée à partir des diverses histoires propres à chaque personnage concurrentes à l'histoire nationale. L'espace dans lequel les discours constituants délimitent un territoire spécifique est peu à peu aboli. Il s'en suit que les rapports des héros avec leur environnement subissent des changements qui façonnent les personnages, font et défont les caractères permettant une introspection jusqu'à remettre en question les protagonistes – et donc l'auteur et, à travers lui, le lecteur – et les mettre face à leurs propres origines. Enfin, le rapport aux autres et le rapport avec soi-même ne sont qu'illusoirement distinguables ; l'inter-discours ne se trouve plus à l'extérieur d'une identité fermée sur ses propres opérations, mais face à des personnes qui sont invitées à assumer leurs propres origines qui, en fin de compte, sont semblables à celles des autres.