[en] The number of people worldwide affected by Parkinson's disease (PD) is increasing every year. This is a worrying trend, which requires new biomarkers to better diagnose and monitor the disease. Research to date has demonstrated that, in addition to brain neurodegeneration, there is a dysfunction of the retina in PD patients. Promisingly, several studies have shown that retinal changes in PD can be detected using optical coherence tomography (OCT) imaging. However, there is no conclusive agreement on the potential of OCT as a reliable biomarker for PD. As a key limitation, most research has focused on a small set of features and standard OCT image analysis. Applying more advanced methods could help identify the specific aspects of the retina affected in PD and potentially uncover new biomarkers. Given this context, the present body of work has two main objectives: 1) to improve and advance existing OCT image analysis techniques and 2) to apply the developed methods to be able to study the retina of PD patients in more detail. First, novel methods were developed for OCT image alignment, quality control, and feature extraction. The developed methods were integrated into an open-source toolbox called RETIMAT, which forms the backbone of this work and is freely available to the community. Subsequently, data from healthy controls was utilized to evaluate the impact of age and sex on retinal morphology and create a normative dataset. The potential of OCT features for the diagnosis, severity assessment, and monitoring of PD was then evaluated, employing both conventional and novel features. Data for this purpose was obtained from two of the largest longitudinal cohorts to date. Our findings reveal that the explored OCT features contain information related to cognitive and motor impairment. Furthermore, the evidence suggests a differential evolution of the retina of PD patients over time. However, accurate diagnosis, severity assessment, and monitoring at an individual level using OCT features does not appear feasible. In can thus be concluded that OCT may be a better tool for understanding general aspects of PD than for guiding clinical decisions on individual patients.

[eu] Munduan, Parkinson gaixotasuna duten pertsonen kopurua handitzen ari da urtero. Joera horren aurrean, premiazkoa da biomarkatzaile berriak garatzea gaixotasuna zehaztasunez diagnostikatzeko eta monitorizatzeko. Gaur egun, jakina da garuneko neuroendekapenaz gain gaixoek erretinaren disfuntzioa garatzen dutela. Izan ere, hainbat ikerketa lanek erakutsi dute gaixotasunak erretinan sorrarazten dituen aldaketak koherentzia optikoko tomografia (OCT, ingelesez) irudien bidez detektatu daitezkeela. Hala ere, OCT irudiak biomarkatzaile fidagarri gisa erabil daitezkeela frogatzear dago oraindik. Hobekuntza puntu gisa, ikerketa gehienek erretinaren ezaugarrien multzo txiki bat baino ez dute ikertu eta OCT irudi analisirako teknika estandarrak erabili dituzte gehienetan. Hemen, ezaugarri eta metodo aurreratuagoak erabiltzeak gaixotasunak eragindako erretina aldaketa konkretuak identifikatzen eta biomarkatzaile berriak garatzen lagun lezake. Aurrekoa kontuan hartuta, lan honek bi helburu nagusi ditu: 1) OCT irudi analisirako teknikak hobetu eta aurreratu, eta 2) garatutako metodoak aplikatu Parkinson gaixotasuna dutenen erretina xehetasun gehiagoz aztertzeko. Lehenik, metodo berriak garatu dira OCT irudiak lerrokatzeko, irudi kalitate ona bermatzeko eta erretina ezaugarri berriak kalkulatzeko. Sortutako metodoak RETIMAT izeneko softwarean integratu dira. Software horrek ikerketa lan honen oinarria osatzen du, eta era librean dago eskuragarri komunitate zientifikoarentzat. Ondoren, gizaki osasuntsuen datuak erabili dira adinak eta sexuak erretinan duten eragina aztertzeko eta datu base normatibo bat sortzeko. Azkenik, OCT ezaugarri konbentzional eta berriak balioztatu dira gaixotasunaren hiru aplikazio esparruetan: diagnostikoa, larritasunaren ebaluazioa eta monitorizazioa. Azken kasuan, gaur arte jarraipen luzeena duten bi datu base longitudinalak erabili egin dira. Emaitzen arabera OCT ezaugarriek Parkinson gaixotasunak eragindako kalte kognitibo eta motorrarekin loturiko informazioa dute. Gainera, gaixoen erretinak aldaketa diferentzialak izaten ditu denborak aurrera egin ahala. Hala ere, norbanako bakoitza zehaztasunez diagnostikatzea eta ebaluatzea OCT ezaugarriak erabiliz ez dirudi bideragarria. Horrela, gaixo indibidualen erabaki klinikoak gidatu baino gehiago, OCTk gaixotasunaren alderdi orokorrak ulertzeko tresna hobea izan daitekeela ondorioztatu daiteke.