# 2025 Almanya federal seçimleri
 
21. Federal Meclisin 630 üyesini seçmek üzere 23 Şubat 2025 tarihinde federal seçim yapılacaktır. Başlangıçta 28 Eylül 2025'te yapılması planlanan seçimler, 2024 Alman hükûmet krizi sırasında yönetim koalisyonu'nun çöküşü nedeniyle öne alındı. Bu seçim, 1972, 1983 ve 2005 seçimlerinden sonra Almanya'da dördüncü erken seçimdir.
Çıkış anketleri, CDU/CSU'nun zirvede olduğunu gösterdi, ancak en kötü ikinci sonucu aldı. AfD ise tarihi bir yüksek oy oranı ile ikinci sırada yer aldı. SPD, tarihindeki en düşük oy oranını alarak, 1933'ten bu yana ilk kez %20'nin altına düştü ve 1887'deki Alman İmparatorluğu'ndaki federal seçimlerden sonraki en kötü sonucunu elde etti. Bu, CDU/CSU veya SPD dışındaki bir partinin ikinci sıraya yükseldiği ilk II. Dünya Savaşı sonrası seçim oldu. Yeşillerin oy oranı düştü, Die Linke ise beşinci sırada yer aldı. FDP ve BSW, parlamento temsilini kazanmak için gereken %5 barajını aşamadı.
Seçimlere katılım oranı %83 ile Almanya'nın birleşmesinden sonraki en yüksek oran olarak kaydedildi.


## Arka plan.
### Tarih Belirleme Sistemi.
Temel Yasa ve Federal Seçim Yasası, federal seçimlerin bir Pazar günü veya ulusal bayramda yapılmasını sağlar. Mecliste hükûmet çoğunluluğu sağlanamadığı sürece seçimler 46 aydan önce veya 48 aydan sonra yapılamaz. 20. ve şu anki Alman meclisi 26 Ocak 2021 tarihinde başladı. Bundan dolayı normal şartlarda sonraki seçimin 31 Ağustos 2025-26 Ekim 2025 tarihleri arasında yapılması planlanıyordu. Ağustos 2024'te federal kabine seçim tarihi olarak 28 Eylül 2025'i önerdi ve başkan Frank-Walter Steinmeier tarafından onaylandı.


### Ani Seçim.
Başkan Federal Meclis'i feshederse ve erken seçim planlarsa federal seçimler daha erken yapılabilir. Bunu yalnızca Temel Yasada açıklanan iki olası senaryo altında yapabilirler.
  - Federal bir seçimden veya şansölye'nin ofisindeki herhangi bir boşluktan sonra, Federal Meclis, ilk oylamadan sonraki 15. güne kadar üyelerinin salt çoğunluğuna sahip bir şansölye seçemezse, başkan ya çok sayıda oy alan adayı şansölye olarak atamakta ya da şansölyeyi feshetmekte özgürdür. Federal Meclis (Madde 63, Temel Kanunun 4. Bölümü uyarınca).
  - Şansölye başarısız olan bir güven önergesi önerirse, cumhurbaşkanından Federal Meclis'i feshetmesini isteyebilir. Başkan, şansölye'nin talebini kabul etmekte veya reddetmekte özgürdür (Temel Kanunun 68. Maddesi uyarınca).
Her iki durumda da federal seçimlerin, dağılmadan en geç 60 gün sonra bir Pazar veya ulusal bayramda yapılması gerekecekti.#YÖNLENDİRME 
hükümet krizi'nin ardından, FDP lideri Christian Lindner, 6 Kasım 2024'te Olaf Scholz tarafından görevdeki hükümet'ten görevden alındı ve Olaf Scholz tarafından hükûmeti çoğunluk olmadan terk etti. Aynı gün Şansölye Scholz, erken seçim yapmak için bir güven önergesi sunacağını duyurdu; Bu başlangıçta Ocak 2025 için planlanmıştı, ancak muhalefetin baskısının ardından öne alındı.
Scholz, 11 Aralık 2024'te Federal Meclis'e 16 Aralık'ta oylamaya sunulan bir güven önergesi sundu. Önerge, 367 evet oyunun salt çoğunluğunun geçmesini gerektirdi ve 207 evet oyu, 394 hayır oyu, 116 çekimser oy ve 16 oy eksik veya boykot ile başarısız oldu. Hazır bulunan ve oy kullanan üyelerden SPD bloğu oybirliğiyle güven oyu verirken, AfD'den üç üye dışındaki tüm muhalefet blokları güvene karşı oy kullandı. Tüm Yeşil üyeler, önergenin kendi koalisyonuna karşı oy kullanmadan başarısız olmasını sağlamaktan kaçındı.
Oyların başarısızlığından sonra Scholz, Başkan Steinmeier ile görüşmek ve fesih önerisinde bulunmak için Bellevue Sarayı'na gitti. İktidar partileri ve CDU / CSU 23 Şubat 2025'in erken seçim tarihi olması gerektiği konusunda anlaştılar. Steinmeier, mevcut Federal Mecliste olası bir çoğunluk olup olmadığını belirlemek için anayasal bir görevi olduğu için önce tüm parti liderleriyle istişarelerde bulundu. 20 Aralık'ta Steinmeier'in ofisi, görüşmelerin tamamlandığını ve olası bir çoğunluğun olmadığını doğrulayan bir bildiri yayınladı. Steinmeier, Federal Meclis'i 27 Aralık'ta resmen feshetti ve aynı zamanda seçim tarihini 23 Şubat olarak belirledi.


### Seçim Sistemi.
Almanya'nın karma üyeli nispi temsilli bir seçim sistemi vardır. İlk oy, kendi seçim bölgesinde ve ikinci oy doğrudan bir adayı seçmek için kullanılır. Federal Meclis'e girmek için, bir partinin ya ülke çapındaki ikinci oyların yüzde beşini alması ya da üç seçim bölgesinde oyların çoğunluğunu alması gerekir. Her iki dava da o partinin Federal Meclise girmesiyle sonuçlanır ve ikinci oydaki ulusal payıyla orantılı olarak sandalye alır. Federal seçimlere itiraz eden tanınmış azınlıkları temsil eden partiler, şu anda yalnızca SSW, barajdan muaftır.
Başlangıçta, koltuklar federal düzeyde eşiği temizleyen taraflara orantılı olarak tahsis edilir, ardından daha sonra her bir taraf içinde her eyalet içindeki eyalet listelerine tahsis edilir. Her iki hesaplama da Webster/ Sainte-Laguë yöntemi kullanılarak yapılır. Her eyalette her partinin kazandığı seçim bölgesi sayısı, listedeki son sandalye sayısına ulaşmak için tahsisinden çıkarılır.
Bağımsız adaylar, seçim bölgelerinde çok sayıda oy almaları halinde seçilir. Kazanan bağımsız adayın ilk oy olduğu oy pusulalarının ikinci oyları, seçmen eşitliğini korumak için dikkate alınmaz.


#### 2023 Değişikliği.
Bu seçimden önce, bir parti bir eyalette orantılı yetkisini aşacak kadar seçim bölgesi kazanırsa, sözde koltuklarını tutmasına izin verildi. Federal Meclis'in bileşimini orantılı tutmak için diğer partiler için çıkıntılı koltukların eklenmesiyle birlikte, 2017 ve 2021 seçimlerinde çok sayıda ek sandalye görüldü.
2021 Seçimlerinden sonra 736 üyeli bir Federal Meclis oluşturuldu - bu da onu dünyanın en büyük serbest seçilmiş parlamentosu yaptı - 2013 seçimi'nden bu yana yürürlükte olan sistem üzerinde yeniden tartışmalar başladı. Federal Meclis, gelecekteki herhangi bir Federal Meclisin boyutunu 630 üye olarak belirlemek için Mart 2023'te bir reform yasası çıkardı. İki büyük değişiklik getirdi: Koltuk dağılımı, yalnızca her bir partinin ikinci oy kapsamındaki ikinci oy kapsamındaki payı ve üç seçim bölgesi kuralı temel yetki maddesinin ortadan kaldırılması yoluyla belirlenecekti. Partilerin artık oy kullanma yetkisine sahip olmalarına izin verilmiyor; Bir parti bir eyalette oy kullanma yetkisini kazanırsa, seçim bölgesi kazananları ilk oy paylarının azalan sırasına göre Federal Meclis'ten çıkarılır. Ayrıca, bir parti bir veya iki seçim bölgesini kazanırsa ancak eşiği geçmezse - yalnızca bir kez olan bir senaryo, 2002'deki Demokratik Sosyalizm Partisi (Almanya) / PDS - bu kazananlar da artık bunun yerine oturma hakkını kazanamadı. Ancak, bağımsız bir aday bir seçim bölgesini kazanırsa (1949'dan beri gerçekleşmemiş olan), koltuk alabilir.
Hem Bavyera Hristiyan Sosyal Birliği / CSU hem de Sol (Almanya) / Sol yasanın değişikliklerine karşı çıktı. 2021 seçimlerinde Sol, %5 barajının gerisinde kaldı, ancak üç seçim bölgesi kazandığı için Federal Meclis'te kaldı, oysa CSU, Bavyera'daki 46 seçim bölgesinden 45'ini kazanırken ülke çapındaki ikinci oylarıda %5,2 ile barajı zar zor geçti. CSU aynı zamanda o seçimde çıkıntılı sandalye kazanan tek partiydi. Her iki taraf da Başkan Steinmeier'a veto etmesi için çağrıda bulundu; bununla birlikte, Steinmeier tasarının anayasal olduğu sonucuna vardıktan sonra imzaladı. Her iki taraf ve CPU tarafından kontrol edilen Bavyera hükümeti, Federal Anayasa Mahkemesi'ne şikayette bulundu.
Duruşmalar 23-24 Nisan 2024 tarihlerinde yapıldı. 30 Temmuz 2024'te mahkeme, yeni seçim yasasını büyük ölçüde onayladı. Ancak, istisnasız bir %5 barajının anayasaya aykırı olduğuna karar verdi; Barajın parçalanmayı önlemek için gerekli olduğunu kabul etmesine rağmen, boşa atılan oyları en aza indirecek önlemlerin alınması gerektiğine karar verdi. bu seçim zamanı, geçici bir önlem olarak mahkeme, "konuyla ilgili yeni bir düzenleme yapılana kadar" temel yetki maddesini olduğu gibi yeniden yürürlüğe koydu. Bu nedenle, en az üç seçim bölgesinde çok sayıda oy alan bir parti, ulusal oy payıyla orantılı olarak sandalye alarak Federal Meclis'e girmeye devam edecektir.


## Yabancı Etkiler.
Alman güvenlik yetkilileri, federal seçim kampanyasına yurtdışından müdahale beklediklerini söylüyor. Odak noktası, Rusya'dan gelen resmi olarak kontrol edilen dezenformasyon kampanyaları. Federal Anayasa Koruma Teşkilatına göre, yabancı güçler istenmeyen adayları itibarsızlaştırmaya veya seçimin meşruiyeti hakkında şüphe uyandırmaya çalışabilir.
Amerikalı işadamı Elon Musk, X platformunda defalarca AfD lehine yazılar yazdı. Bu, Başkan Steinmeier tarafından dolaylı olarak, CDU, Yeşiller, SPD, FDP, Sol Parti, Alman Gazeteciler Birliği ve diğer medya tarafından doğrudan eleştirildi.


## Sonuçlar.
Seçim, eski Batı ve Doğu Almanya arasında güçlü bir bölünme olduğunu ortaya koydu; AfD, doğuda en güçlü parti haline gelerek eski Doğu Almanya'daki beş eyaletin tamamını kazandı. AfD'nin eski sınır boyunca gösterdiği yüksek performansı iki parti daha yansıttı: aşırı sol Die Linke ve popülist aşırı sol, veya solcu popülist olarak tanımlanan BSW.