# Cengiz Han (film, 2007)
Cengiz Han ( Monɡol), Amerika Birleşik Devletleri'nde Cengiz Han'ın Yükselişi ve Birleşik Krallık'ta Monɡol: Cengiz Han'ın Gücünün Yükselişi olarak da bilinen, Sergei Bodrov tarafından yönetilen, daha sonraları Cengiz Han olarak bilinen Temüjin'in erken yaşamını konu alan 2007 yapımı epik bir filmdir. Hikâye, Bodrov ve Arif Aliev tarafından yazılan bir senaryodan tasarlandı. Yapımcılığını Bodrov, Sergei Selyanov ve Anton Melnik'in üstlendiği filmin başrollerinde Tadanobu Asano, Sun Honglei ve Chuluuny Khulan yer almaktadır. "Mongol" kaçırılmayı, akrabalığı ve savaşın sonuçlarını araştırmaktadır.
Film, Rusya, Almanya ve Kazakistan ortak yapımıydı. Çekimler esas olarak Çin Halk Cumhuriyeti'nde, özellikle İç Moğolistan'da (Moğol özerk bölgesi) ve Kazakistan'da yapıldı. Çekimler Eylül 2005'te başladı ve Kasım 2006'da tamamlandı. 10 Ağustos 2007'de Vyborg'daki Rus Film Festivali'nde ilk gösteriminin ardından "Cengiz Han", 20 Eylül 2007'de Rusya'da gösterime girdi. 6 Haziran 2008'de Amerika Birleşik Devletleri'nde sınırlı bir şekilde ɡösterime ɡirdi ve yurt içi bilet satışlarında 5,7 milyon dolar hasılat elde etti. Ayrıca, toplam 26,5 milyon dolarlık brüt gelirle uluslararası yayın yoluyla yaklaşık 21 milyon dolarlık satış kazandı. Film, gösterime girdikten sonra küçük bir malî başarı elde etti ve genellikle olumlu eleştiriler aldı. Film, Kazakistan'da 2007 En İyi Yabancı Film Akademi Ödülü'ne aday gösterildi.


## Konusu.
1192'de Tangut krallığında bir mahkûm olan Temüjin, hikâyesini bir dizi geri dönüşle anlatmaktadır.
20 yıl önce (1172) bir sefere çıkan dokuz yaşındaki Temüjin'e, müstakbel eşi olarak bir kız seçmesi için babası Yesügei eşlik eder. Babasının istememesine karşın Börte ile tanışır ve onu eş olarak seçer. Yesügei, eve giderken düşman bir kabile tarafından zehirlenir; son nefesinde oğluna artık kendisinin Han olduğunu söyler. Ancak Yesügei'nin yardımcısı Targutay kendini Han ilan eder ve genç rakibini öldürmek üzeredir. Çocuğun annesi tarafından bunu yapması engellenen Targutay, Temüjin'nin gitmesine izin verir ve yetişkin olur olmaz onu öldürmeye ant içer.
Donmuş bir göle düşen Temüjin, Camuka tarafından kurtarılır. İkili kısa sürede arkadaş olur ve kan kardeşi olurlar. Targutay daha sonra onu yakalar, ancak gecenin karanlığında kırsala doğru kaçar.
Yıllar sonra (1186), Temüjin bir kez daha Targutay tarafından yakalanır. İkinci kez kaçar, Börte'yi bulur ve ailesine kavuşturur. O gecenin ilerleyen saatlerinde Merkit kabilesinin saldırısına uğrarlar. At sırtında kovalanırken Temüjin bir okla vurulur ama hayatta kalır. Ancak Börte kaçırılarak Merkit kampına götürülür.
Temüjin, artık kabilesinin Hanı olan Camuka'ya gider ve karısını kurtarmak için ondan yardım ister. Camuka kabul eder ve bir yıl sonra Merkitlere bir saldırı başlatırlar ve başarılı olurlar. Temüjin bir gece zaferlerini kutlarken askerlerinin yağmadan eşit pay almasına izin vererek cömertliğini gösterir. Camuka'nın adamlarından ikisi, bunu Han'ın davranışlarıyla tam bir tezat olarak görür ve ertesi sabah yeni efendilerinin peşinden giderek onu terk eder. Camuka onu kovalar ve adamlarını geri vermesini ister, ancak bunu reddeder. Biyolojik kardeşinin Temüjin'in adamlarından biri tarafından istemeden öldürülmesiyle ağırlaşan bu eylem, Camuka'ya (Targutay ile müttefik olarak) ona savaş ilan etmekten başka seçenek bırakmaz. Sayıca üstün olan Temüjin'in ordusu hızla yenilir. Kan kardeşini bağışlayan Camuka, onu köle olarak satmaya karar verir.
Temüjin, bir Tangut asilzadesine satılır. Börte, bir tüccarın cariyesi kılığında Tangut sınır kasabasına sızar ve ikisi kaçar.
Temüjin, tüm Moğol kabilelerini birleştirmeyi taahhüt eder ve uymaları için üç temel yasa koyar: asla kadınları ve çocukları öldürmeyin, sözlerinizi her zaman yerine getirin ve borçlarınızı geri ödeyin ve "asla" Han'a ihanet etmeyin. Daha sonra 1196'da, bir ordu toplar ve daha da büyük bir güce sahip olan Camuka ile çatışır. Savaş sırasında bozkırda Camuka ve Temujin'in ordularını dehşete düşüren bir fırtına çıkar. Ancak Temujin korkmaz ve ordusu onun korkusuzca at sürdüğünü görünce, aynı zamanda korkusuz olmaları ve Camuka'nın hemen teslim olan çaresiz ve sinmiş ordusuna saldırmaları için ilham alırlar. Temüjin, Camuka'nın yaşamasına izin verir ve Camuka'nın ordusunu bayrağı altına alır. Targutay kendi askerleri tarafından öldürülür ve onu yatıştırmak için cesedi Han'a sunulur, ancak kanuna uymadıkları için idam edilirler.
Temüjin'in 1206'da tüm Moğolların Hanı - "Büyük Bozkırın Cengiz Hanı" olduğu gösterilir. Daha sonra, keşişin kehanetini yerine gelir, 1227'de Tangut krallığını işgal edip fetheder.


## Oyuncular.
  - Tadanobu Asano - Cengiz Han/Temüjin
   - Odnyam Odsuren - genç Temüjin
  - Sun Honglei - Camuka
   - Amarbold Tuvshinbayar - genç Camuka
  - Chuluuny Khulan - Börte
   - Bayertsetseg Erdenebat - genç Börte
  - Amadu Mamadakov - Targutay
  - Ba Sen - Yesügei
  - Sai Xing Ga - Chiledu
  - Bu Ren - Taichar
  - Aliya - Oelun
  - He Qi - Dai-Sechen
  - Deng Ba Te Er - Daritai
  - Zhang Jiong - Garnizon Şefi
  - Ben Hon Sun - Keşiş


### Çekimler.
Çekimler 2005 yılında başladı, 25 hafta sürdü ve Çin, Moğolistan ve Kazakistan'da çekildi. Bodrov, ata binen dublör sahneleri için, "Nomad'ın" yapımından aşina olduğu Kazakistan ve Kırgızistan'dan deneyimli dublörler çağırdı. Bazı dublör çalışmalarını anlatan Bodrov, "Bu filmde tek bir at bile yaralanmadı. Filmde genç Camuka'nın Temüjin'e 'Moğol için at kadından daha önemlidir' dediği bir replik vardır. Kazak ve Kırgız dublörlerinde de durum böyledir. Atlara çok iyi baktılar ve çok vicdanlıydılar" dedi. Bodrov, filmde editörler Zach Staenberg ve Valdís Óskarsdóttir ile işbirliği yaptı.


### Övgüler.
Film aday çeşitli ödüllere gösterildi ve 2007-09'da birçok ödül kazandı. Çeşitli eleştirmenler filmi 2008'in en iyi 10 filmi listelerine dahil etti. "The Oregonian'dan" Mike Russell, filmi 2008'in en iyi beşinci filmi olarak adlandırdı. "The Charlotte Observer'dan" Lawrence Toppman filmi 2008'in en iyi sekizinci filmi olarak adlandırdı. ve "New York Post'tan" VA Musetto da 2008'in en iyi sekizinci filmi olarak adlandırdı.


## Devam filmi.
Moğol pop şarkıcısı Amarkhuu Borkhuu'ya bir rol teklif edildi, ancak reddetti. Üçleme projesi sonunda rafa kaldırıldı, ancak Temmuz 2013'te Ulan Batur'daki yıllık Naadam Festivalini ziyareti sırasında Bodrov basına devam filminin yapımının yeniden başladığını söyledi. Devam filmi artık "Mongol II: The Legend" olarak adlandırılıyor ve çekimlerine başlandı.


## Film müziği.
"Mongol'un" film müziği, 29 Temmuz 2008'de Amerika Birleşik Devletleri'nde Varèse Sarabande müzik şirketi tarafından yayınlandı. Filmin müzikleri Tuomas Kantelinen tarafından bestelendi ve ek müzikler Moğol folk rock grubu Altan Urag tarafından yönetildi.