# Türlerine göre değerli taşlar listesi
Bu, tür ve çeşitlerine (varyantlarına) göre düzenlenmiş bir değerli taşlar listesidir.


## Adlarına göre sıralanmış mineraller.
Maden olarak kullanılan 300'den fazla mineral türü vardır. Örneğin:


### A–B.
 - Aktinolit
  - Nefrit ()
 - Adamit
 - Aegirin
 - Afganit
 - Agrellit
 - Algodonit
 - Alunit
 - Amblygonit
 - Analkim
 - Anataz
 - Andaluzit
  - Kiastolit
 - Andesin
 - Anglesit
 - Anhidrit
 - Annabergit
 - Anortoz
 - Antigorit
  - Bowenit
 - Apatit
 - Apofilit
 - Aragonit
 - Arfvedsonit
 - Asbest
 - Astrofilit
 - Atacamit
 - Augelit
 - Austinit
 - Aksinit grubu:
  - Ferroaksinit
  - Magnezyumakksinit
  - Manganaaksinit
  - Tinzenit
 - Azurmalakit
 - Azurit
 - Barit
 - Bastnaesit
 - Bayldonit
 - Benitoit
 - Beril alt grubu:
  - Akuamarin
   - Maxixe
  - Zümrüt
   - Trapiche zümrüt ()
  - Goshenit
  - Altın beril
  - Heliodor
  - Morganit
  - Kırmızı beril (Bixbit)
 - Beryllonit
 - Beudantit
 - Bismutotantalit
 - Biyotit
 - Boleit
 - Boracit
 - Bornit
 - Brezilyait
 - Breithauptit
 - Brookit
 - Brukit
 - Bustamit
 - Bytownit


### C–F.
 - Kalsit
  - Manganoan kalsit ()
 - Kaledonit
 - Kanazit
 - Kankrinit
  - Vishnevit
 - Carletonit
 - Karnalit
 - Kassiterit
 - Katapleiit
 - Kavansit
 - Selestit
 - Seruleit
 - Serusit
 - Chabazit
 - Kalkopirit
 - Chambersit
 - Charlesit
 - Charoit
 - Childrenit
 - Chiolit
 - Kondrodit
 - Krizoberil
  - Alexandrit ()
  - Simofan
 - Kromit
 - Chrysocolla
 - Krizotil
 - Cinnabar
 - Klinoklor
 - Klinohumit
 - Klinozoisit
 - Klintonit
 - Kobaltit
 - Kolemanit
 - Kordierit
  - Iolit ()
 - Cornwallit
 - Korindon
  - Yakut ()
  - Safir ()
   - Padparadscha
  - Altın parlaklığında safir
 - Kovelit
 - Creedit
 - Krokoit
 - Kriyolit
 - Cumberlandit
 - Kuprit
 - Danburit
 - Datolit
 - Descloizit
 - Elmas
  - Bort
   - Ballas
  - Karbonado
 - Diyaspor
 - Dickinsonit
 - Diopsit
 - Dioptas
 - Dolomit
 - Dumortierit
 - Ekanit
 - Elbait
 - Enstatit
  - Bronzit
  - Hipersten
 - Eosforit
 - Epidot
  - Piemontit
 - Eritrit
 - Esperit
 - Ettringit
 - Öklaz
 - Eudialit
 - Euksenit
 - Fayalit
 - Feldspat
  - Andesin
  - Albit
  - Anortit
  - Anortoklaz
  - Amazonit
  - Bytownit
  - Celsian
  - Mikroklin
  - Aytaşı
   - Adularia ()
   - Gökkuşağı ()
  - Ortoklaz
   - Unakit
  - Plagioklaz
   - Albit
   - Labradorit
   - Oligoklaz
  - Sanidin
  - Güneş taşı
   - Oregon güneş taşı
   - Gökkuşağı kafes güneş taşı
 - Fergusonit
 - Ferroaksinit
 - Florapatit
 - Florapofilit
 - Florit
 - Forsterit
 - Friedelit


### G–L.
 - Gadolinit
 - Gahnit
 - Gahnospinel
 - Granat grubu:
  - Pyralspit
   - Almandin
   - Pyrope
   - Spessartin
  - Ugrandit
   - Andradit
    - Demantoid
    - Melanit
    - Topazolit
   - Grossular
    - Hessonit
    - Hidro-grossular
    - Tsavorit
   - Uvarovit
  - Almandin-pirop
   - Rodolit
  - Andradit-grossular
   - Grandit (Mali granat)
  - Pirop-almandin-spessartin
   - Malaya granat
  - Pirop-spessartin
   - Umbalit
 - Gaspeit
 - Gaylussit
 - Geminit
 - Gibbsit
 - Glaukofan
 - Goetit
 - Goosecreekit
 - Grandidierit
 - Jips
 - Gyrolit
 - Halit
 - Hambergit
 - Hanksit
 - Hardystonit
 - Hauyne
 - Helenit
 - Hematit
 - Hemimorfit
 - Herderit
 - Heksagonit
 - Hibonit
 - Hiddenit
 - Hodgkinsonit
 - Holtit
 - Howlit
 - Huebnerit
 - Humit
 - Hureaulit
 - Hurlbutit
 - Hiperitdiabas
 - Ilmenit
 - Inderit
 - Yeşim
  - Jadeit
   - Kloromelanit
  - Nefrit
 - Jasper
 - Jeremejevit
 - Kainit
 - Kämmererit
 - Kaolinit
 - Kornerupin
 - Kutnohorit
 - Kurnakovit
 - Kiyanit
 - Langbeinit
 - Lawsonit
 - Lazulit
 - Lazurit
 - Legrandit
 - Lepidolit
 - Lösit
 - Lösfanit
 - Linarit
 - Lizardit
 - Londonit
 - Ludlamit
 - Ludwigit


### M–Q.
 - Magnezit
 - Malakit
 - Marialit-meionit
  - Wernerit ()
 - Markazit
 - Melifanit
 - Mellit
 - Mesolit
 - Mikroklin
 - Mikrolit
 - Milarit
 - Millerit
 - Mimetit
 - Moissanit
 - Musgravit
 - Nambulit
 - Narsarsukit
 - Natrolit
 - Nefelin
 - Neptunit
 - Nikelin (Nikolit)
 - Nosean
 - Nuummit
 - Olivin
 - Opal
  - Ateş opal
  - Yosun opal
 - Painit
 - Palygorskit
 - Papagoit
 - Pargasit
 - Parisit
 - Pektolit
  - Larimar
 - Pentlandit
 - Peridot
 - Periklaz
 - Pertit
 - Petalit (kastorit)
 - Pezzottait
 - Fenakit
 - Flogopit
 - Fosgenit
 - Fosfofilit
 - Fosfosiderit
 - Piemontit
 - Pietersit
 - Plumbogummit
 - Pollucit
 - Polihalit
 - Poudretteit
 - Powellit
 - Prehnit
 - Prismatin
 - Prosopit
 - Proustit
 - Psilomelan
 - Pumpellyit
  - Klorastrolit ()
 - Purpurit
 - Pirit
 - Pyrargirit
 - Piromorfit
 - Pirofillit
 - Piroksmangit
 - Pyrrhotit
 - Quartz
  - Ametist ()
  - Ametrin ()
  - Aventurin ()
  - Kalsedon ()
   - Akik
    - İris akik
    - Oniks
    - Sardonyx
   - Kan taşı (Heliotrop)
   - Carnelian
   - Krom kalsedon
   - Krizopraz
   - Dendritik akik
    - Yosun akik
   - Ateş akik (yanardöner )
   - Jasper
   - Petrified wood
   - Sard
  - Sitrin ()
  - Druzy ()
  - Çakmak taşı ()
  - Herkimer elması ()
  - Sütlü kuvars ()
  - Prasiolit ()
  - Radyolerit ()
  - Gül kuvars ()
  - Kaya kristali ()
  - Şok kuvars ()
  - Dumanlı kuvars ()
 - Kuvarsit


### R–Z.
 - Realgar
 - Rodizit
 - Rodokrosit
 - Rodonit
 - Richterit
 - Riebeckit
  - Crocidolit ()
 - Rosasit
 - Rutil
 - Samarskit
 - Sanidin
 - Safirin
 - Sarkolit
 - Skapolit
  - Marialit
  - Meionit
 - Scheelit
 - Schizolit
 - Skorodit
 - Selenit
 - Sellait
 - Senarmontit
 - Sepiolit (Meerschaum)
 - Sérandit
 - Seraphinit
 - Serendibit
 - Serpantin alt grubu
  - Antigorit
  - Bowenit
  - Krizotil
  - Lizardit
  - Stichtit
 - Shattuckit
 - Shigait
 - Shortit
 - Shungit
 - Siderit
 - Sillimanit
 - Simpsonit
 - Sinhalit
 - Smaltit
 - Smithsonit
 - Sodalit
  - Hackmanit ()
 - Sogdianit
 - Sperrilit
 - Spessartit
 - Sfalerit
 - Spinel
  - Seylanit ()
 - Spodumen
  - Hiddenit ()
  - Kunzit ()
  - Triphan ()
 - Spurrit
 - Staurolit
 - Stibiotantalit
 - Stichtit
 - Stolzit
 - Strontianit
 - Strontium titanat
 - Sülfür
 - Sugilit
  - Bustamit ()
  - Richterit ()
 - Sylvit
 - Taaffeit
 - Talk
 - Tantalit
 - Tektitler
  - Moldavit
 - Tephroit
 - Thomsonit
 - Thaumasit
 - Tinaksit
 - Titanit (sfen)
 - Topaz
 - Turmalin alt grubu:
  - Akroit ()
  - Krom ()
  - Dravit
  - Elbait
  - Flor-liddicoatit
  - Indicolit
  - Olenit
  - Paraiba ()
  - Rossmanit
  - Rubellit ()
 - Tremolit
  - Hexagonit ()
 - Triphilit
 - Triplit
 - Tugtupit
 - Turkuaz
 - Uleksit
 - Ussingit
 - Vanadinit
 - Variscit
 - Väyrynenit
 - Vesuvianit (idokras)
  - Kalifornit ()
 - Villiaumit
 - Vivianit
 - Vlasovit
 - Wardit
 - Wavellit
 - Weloganit
 - Whewellit
 - Wilkeit
 - Willemit
 - Witherit
 - Wollastonit
 - Wulfenit
 - Wurtzit
 - Xonotlit
 - Yugawaralit
 - Zektzerit
 - Zeolitler
  - Analkim 
  - Apofilit
  - Chabazit
  - Goosecreekit
  - Natrolit
  - Skolesit
  - Stellerit
  - Stilbit
  - Thomsonit
 - Zincit
 - Zinnwaldit
 - Zirkon
   - Jacinth ()
 - Zoisit
  - Tanzanit ()
  - Thulit ()
 - Zultanit
 - Zunyit


## Menşeye göre sıralanmış mineraller.
### Yapay ve laboratuvarda üretilmiş.
Mücevher taşları üretmek için kullanılan bir dizi yapay ve laboratuvarda yetiştirilen mineral vardır. Bunlar arasında şunlar bulunur:
 - Laboratuvarda üretilmiş alexandrit
 - Laboratuvarda üretilmiş korendon
 - Kübik zirkonya
 - Laboratuvarda üretilmiş elmas
 - Laboratuvarda üretilmiş zümrüt
 - Fordit
 - Gadolinyum galyum granat
 - Laboratuvarda üretilmiş moissanit
 - Sentetik opal
 - "Gökkuşağı kuvars" olarak tanıtılan "metal kaplı kristaller"
 - Laboratuvarda üretilmiş spinel
 - Sentetik turkuaz
 - Terbiyum galyum granat
 - Trinitit
 - İtriyum alüminyum granat
 - İtriyum demir granat


### Organik.
Mücevher olarak kullanılan bir dizi organik malzeme vardır, bunlardan bazıları şunlardır:
 - Kehribar
 - Ammolit
  - Ammonoidea
 - Kemik
 - Kopal
 - Mercan
 - Fildişi
 - Jet
 - Sedef
 - Operculum
 - İnci
 - Deniz kabuğu


## Mineral agregalar ve diğer kayalar.
Bazı kayalar mücevher olarak kullanılır, bunlardan bazıları şunlardır:
 - Antrasit
 - Anyolit
 - Boksit
 - Konkresyonlar
 - Kan taşı (Heliotrop)
 - Eilat taşı
 - Epidosit
 - Glimmerit
 - Altıntaş (ışıltılı cam)
 - Şahin gözü
 - Helenit (volkanik külden yapılan yapay cam)
 - Iddingsit
 - Kimberlit
 - Lamproit
 - Lapis lazuli
 - Libya çöl camı
 - Llanit
 - Maw sit sit
 - Moldavit
 - Obsidiyen
 - Apache gözyaşları
 - Pallasit
 - Peridotit (olivinit olarak da bilinir)
 - Siilinjärvi karbonatit
 - Sabuntaşı (steatit olarak da bilinir)
 - Taktit
 - Kaplan gözü
 - Unakit


## Özelliklerine göre sıralanmış mineraller.
### Renk değiştiren mücevherler.
Mücevher haline getirilen bazı mineraller chatoyancy#YÖNLENDİRME veya "kedi gözü" etkisi gösterebilir, bunlar arasında şunlar bulunur:
  - Aktinolit
  - Andaluzit
  - Apatit
  - Beril
  - Akuamarin
  - Zümrüt
  - Heliodor
  - Morganit
  - Berilyum
  - Berillonit
  - Kalsit
  - Serusit
  - Krizoberil
  - Danburit
  - Diyaspor
  - Diopsit
  - Enstatit
  - Granat
  - Grandidierit
  - Şahin gözü
  - Hipersten
  - İolit
  - Kornerupin
  - Kunzit
  - Kiyanit
  - Aytaşı
  - Opal
  - Peridot
  - Peristerit (Albit çeşidi)
  - Pezzottait
  - Fenakit
  - Prasiolit
  - Prehnit
  - Kuvars
  - Rodonit
  - Rutil
  - Scapolit
  - Selenit
  - Serpentin
  - Antigorit
  - Bowenit
  - Sillimanit
  - Dumanlı Kuvars
  - Spinel
  - Güneş Taşı
  - Tanzanit
  - Kaplan Gözü
  - Topaz
  - Turmalin
  - Uleksit
  - Zirkon


### Asterizm.
Mücevher taşına dönüştürülen bazı mineraller, genellikle rutil ve hematit safsızlıklarının neden olduğu asterizm veya "yıldız ışığı" etkisi gösterebilir. Bunlar arasında şunlar bulunur:
  - Korindon
   - Yakut
   - Safir
  - Diopsit
  - Topaz
  - Granat
  - Spinel
  - Aytaşı
  - Gül Kuvars


## Konuyla ilgili okumalar.
 - Gemstones of the World revised 5th edition, 2013 by Walter Schumann 
 - Smithsonian Handbook: "Gemstones" by Cally Hall, 2nd ed. 2002 
 - YÖNLENDİRME