BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# 2010 Macaristan Grand Prix
2010 Macaristan Grand Prix (resmi adı: XXV Eni Magyar Nagydíj), 1 Ağustos 2010 tarihinde Hungaroring, Mogyoród'da yapılmış olan Formula 1 yarışı. Macaristan 2010 Formula 1 sezonu'nun toplamda 12. mücadelesiydi. Aynı zamanda bu mücadele toplamda 25. Macaristan Grand Prix yarışı oldu.


## Yarış raporu.
Pistte toplam 24 pilot start aldı. Toplam 70 tur atan pilotlardan ancak 19 pilot onu tamamlaya bildi. 5 pilot ise tamamlayamadı.
Yarışı Avustralyalı pilot Mark Webber birinci olarak tamamlamıştır. Bu onun 2010 Formula 1 sezonu'nda birincilik kazandığı son yarış olmuştur. İspanyol Fernando Alonso Mark Webber'in ardından yarışı ikinci olarak tamamlamıştır. Almanya temsilcisi Sebastian Vettel ise yarışı üçüncü sırada tamamlamıştır. Onların ardından Felipe Massa, Vitaly Petrov ve Nico Hülkenberg gelmiştir.
Bir önceki sene sene burada büyük bir kaza geçiren ve sezonun geri kalanında yarışamayan Brezilyalı Felipe Massa 4. sırayı aldı. Sürpriz yaparak 5. olan Rus Vitaly Petrov F1 kariyerindeki en iyi sonucunu almayı başardı.


## İstatistikler.
Sıralama turları sonucunda pol pozisyonunu 1:18.773'lik derecesiyle Red Bull-Renault pilotu Sebastian Vettel elde etti. Aynı takımdan Mark Webber ise ikinci cebin sahibi oldu.
70 turluk yarışın sonuncu, 70. turu 1:22.362 zamanla bu yarışın en hızlı tur'u olmuştur. En kısa sürede koşulan bu turda Almanya temsilcisi Sebastian Vettel 1. olmuştur.


## Sonuçlar.
### Sıralama turları.
  - ^ - Sıralama turları sonunda Kamui Kobayashi′ye beş yerde BS cezası verildi.


### Yarış.
1.^ - Michael Schumacher ve Rubens Barrichello arasındaki bir olay yarıştan sonra incelenmiştir. İncelenme sonucunda Michael Schumacher′e bir sonraki yarışta 10 sıra geriden başlama cezası verilmesi karara alınmıştır. O, duvara sıkıştırarak tehlikeli bir şekilde Rubens Barrichello’yu engellediği için böyle cezalandırılmıştır.


## Posta pulunda.
Turnuva ile ilgili olarak 30 Temmuz 2010 yılında Macaristan tarafından posta pulu basılmıştır.
# 2011 Dünya Halter Şampiyonası - Kadınlar 53 kg
 - YÖNLENDİRME 
Kadınlar – 53 kg mücadelesi 6 Kasım 2011 tarihinde düzenlenmiştir.
# 2011 Dünya Halter Şampiyonası - Kadınlar 58 kg
 - YÖNLENDİRME 
Kadınlar – 58 kg mücadelesi 7 Kasım 2011 tarihinde düzenlenmiştir.
# 2011 Dünya Halter Şampiyonası - Kadınlar 63 kg
 - YÖNLENDİRME 
Kadınlar – 63 kg mücadelesi 7-8 Kasım 2011 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir.
# Molecule Man
Molecule Man, Amerikalı sanatçı Jonathan Borofsky tarafından alüminyumdan yapılmış bir dizi heykeldir. Heykeller, Berlin ve Council Bluffs, Iowa, ABD dahil olmak üzere dünyanın çeşitli bölgelerine dikilmiştir.
İlk "Molecule Man" heykeli 1977-1978 yıllarında Los Angeles'ta yapılmıştır. Heykeller, birbirine yaslanmış vücutları deliklerle dolu üç insandan oluşur. Delikler, "İnsanların varlığımızı oluşturmak için bir araya gelen moleküller"i temsil etmektedir.


## Berlin'de Molecule Man.
Berlin'de bulunan heykel Mayıs 1999'da buraya getirilmiştir. Heykel, merkezi heykelin hemen arkasındaki Treptowers'da bulunan Allianz SE tarafından finanse edilmiştir.
Üç figürün birleşimi üç eski bağımsız Berlin bölgesi Friedrichshain, Kreuzberg and Treptow'u temsil etmektedir. Aynı zamanda heykel, birleşmiş Doğu ve Batı Berlin'in bir arayüzüdür. Heykel, bu üç mahallenin ve iki bölgenin birleştiği bölgede yer almaktadır.
Heykel, 30 metre yüksekliğinde üç erkek figüründen oluşur. Yapımında suya dayanıklı, delikli, birbirlerine dönük ve ortada birleşen alüminyum levhalar kullanılmıştır. Heykelin toplam ağırlığı 45 ton civarındadır.
# Mono palet
Monopalet - tam Türkçe karşılığı ile "’tekpalet’", özel olarak fiberglas'tan veya karbon'dan imal edilmiş, geniş yüzeyli tek parça palet. Monopalet sayesinde sporcunun ayakları sabit kalır, yani birbirinden ayrılmaz. Paletin teknik hareketi, bir yunusun suda süzülüşünü andırır. Serbest dalışta akıcılık sağlar. Mono paletin popülaritesi dünya genelinde artmakta ve spor yaygınlaşmaktadır.
# MP 34
 - YÖNLENDİRME 
MP 34 ("Maschinenpistole 34", Türkçe: "Makineli Tabanca 34"), Avusturya üretimi makineli silah. Waffenfabrik Steyr tarafından Avusturya polisinin kullanması amacıyla tasarlanmış ve Avusturya polisi tarafından kullanılmıştır. II. Dünya Savaşı sırasında Alman Ordusu'nun Waffen-SS bölümü tarafından kullanılmıştır. Bu silah 1970'lere kadar çeşitli birlikler tarafından kullanılmıştır.


## Tarihçe.
Versay Antlaşması gereği Almanya'nın 8'den fazla mermi taşıyan ve 4 inç'ten uzun mermiye sahip silah üretimi yasaklanmıştı. Bundan dolayı bu silah Avusturya'da gizli bir şekilde tasarlanmaya başladı. Silahın açık açık üretime başladığında en iyi malzemelerden üretildi. Bu yüzden bu silahın üretim maliyeti oldukça yüksekti. Hatta silaha Rolls Royce makineli tabanca adı takıldı.


## Servis.
Silah, 1930 yılında Steyr MP 30 adında Avusturya polisi tarafından kullanıldı. Şili, Bolivya, El Salvador, Uruguay ve Venezuela'ya ihraç edildi. Çin'e ise sınırlı sayıda satıldı. Ayrıca Avusturya Ordusu tarafından kullanıldı. 1938 yılında Almanya, MP 34'lerin çoğunu satın aldı.
# Amazon Ormanları
Amazon yağmur ormanları, Amazon Havzası'nın çoğunu kaplayan bir yağmur ormanıdır.


## Coğrafya.
Güney Amerika'da yaklaşık beş buçuk milyon kilometrekarelik bir alanı kaplar. Brezilya, Peru, Kolombiya, Venezuela, Ekvador, Bolivya, Guyana, Surinam ve Fransız Guyanası olmak üzere dokuz ülkenin sınırları içerisinde bulunur. Ormanların %60'ı Brezilya, %13'ü Peru sınırları içerisindedir.


## Önemi.
Amazon ormanları dünyada kalan yağmur ormanlarının yarısından fazlasını oluşturur ve dünyanın en büyük ormanıdır. Amazon ormanları, dünyadaki su kaynaklarının yüzde 20'sini oluşturur. Amazon ormanlarının en büyük özelliklerinden biri, atmosferdeki oksijen ve karbondioksit dengesini korumasıdır. Dünyadaki hayvanların çoğunun ihtiyaç duyduğu oksijenin bitkilerin ürettiği kısmının %20'si Amazon ormanlarında üretilmektedir.


### Biyolojik çeşitlilik.
Amazon Ormanları içerisinde 40.000 ağaç çeşidi, 2.000 kuş çeşidi ve memeli hayvan, 2.200 balık çeşidi ile 128.843 çeşit omurgasız hayvan bulunur ve bu nedenle dünya üzerinde en fazla türe sahip olan ormandır. Dünyadaki hayvan ve bitki türlerinin de yüzde 10'unu barındıran Amazonlar, 8 ayrı Güney Amerika ülkesinde yaşayan 400'den fazla yerli kabileye de ev sahipliği yapıyor.
Denizde yaşamayan tek denizineği türü olan amazon denizineği gibi çok sayıda endemik hayvan ve bitki barındırmaktadır.


## Ormansızlaşma.
Amazon Ormanları'ndaki ormansızlaşmanın ana kaynakları insan yerleşimi ve arazilerin genişletilmesidir. 2018 itibarıyla Amazon yağmur ormanlarının yaklaşık %17'si zaten yok edilmiş durumdadır. Bilim insanları, yok edilen alanın %20-25 oranına ulaştığında, artık doğu, güney ve orta Amazon Ormanları'nın orman dışı ekosistemlere, bozulmuş savanlara dönüşmesi için kritik eşike varılmış olacağını göstermektedir.
1991 ve 2000 yılları arasında, Amazon'da kaybedilen toplam orman alanı 415.000 km²'den 587.000 km²'ye yükseldi ve kaybolan ormanın çoğu sığırların otlak alanı (ranç) haline geldi. Amazon'da önceden ormanlaştırılmış arazinin yüzde yetmişi ve 1970'ten beri ormansızlaştırılmış arazinin yüzde 91'i hayvancılık meraları için kullanılmıştır.
Çevre savunucuları, bölgenin ekonomik kalkınması adına ormanı yok etmek için yasadışı tomrukçular, madenciler ve arazi spekülatörlerini cesaretlendirdiği için Brezilya devlet başkanı Jair Bolsonaro’yu sorumlu tutuyor. Bolsonaro ise, bölgeyi yoksulluktan kurtarmanın bir yolu olarak korunmuş rezervlerde madencilik ve çiftçiliği teşvik etmeyi savunuyor.


### Yangınlar.
2019'un ilk 8 ayında, Brezilya'da -yarısından fazlası Amazon bölgesinde olmak üzere- 72.843 yangın meydana geldi. Ağustos 2019'da rekor sayıda yangın çıktı. Brezilya Amazonundaki ormansızlaşma, 2018'in aynı ayına kıyasla Haziran 2019'da %88'den fazla arttı.
2019 Amazon orman yangınları küresel ölçekte bir kez daha dikkatleri bölge üzerinde topladı. 11 Ağustos 2019'da Brezilya'nın en çok bakir yağmur ormanı alanına sahip ve en büyük eyaleti olan Amazonas, olağanüstü hâl ilan etti. Yalnız 2019’un Ağustos ayında 30.900 yangın yaşandı.
Resmî veriler, Brezilya'daki yangınların sayısının 2020'nin Temmuz ayında, bir önceki yılın aynı dönemine oranla %28 arttığını gösterdi.
# İşbara Teriş Tunga
İşbara Teriş Tunga Kağan (Geleneksel Çince: 沙缽羅咥利失可汗 / 沙钵罗咥利失可汗), 634 - 639 yılları arasında Batı Göktürk Kağanlığı'nı yöneten kağan. Kendisinden önceki kağan olan Bağaşa Tulu Kağan'ın kardeşidir.


## Yaşamı.
Bağa Şad'ın oğludur. Ağabeyi Bağaşa Tulu Kağan'ın tahttan el çektirilmesinden sonra olumsuz şartlar altında 634'te tahta geçmiştir. Bu nedenle, kendisine bağlı olmakla birlikte Batı Göktürklerden daha güçlü olan beyliklere güvenmek zorunda kalmıştır. 635'te, kendisine bağlı on boya 10 adet ok göndermiştir. Bunun anlamı bu boyların beylerini şad olarak tanıdığını göstermektedir. Bunu yaparken, Göktürk demografisinin iki büyük kolu olan Tulu-ok ve On-oklar arasındaki hassas dengeyi korumak istemiştir. Bu yüzden kendi kolu olan On-oklara 4, Tulu-oklara 5 ok göndermiştir. Ancak bu siyaset başarılı olmamıştır. On-oklar ve Tulu-oklar arasında yapılan İli Nehri Antlaşması ile tahttan indirilmiştir. Toplanan Göktürk boylar meclisi Toygun, yıkılan Doğu Göktürk Kağanlığı tiginlerinden Yukuk Kağan'ı kendi hükümdarları ilan etmişlerdir. İşbara Teriş, hayatının geri kalanını kendisine bağlı On-oklarla birlikte geçirmiştir.
# MP 35
 - YÖNLENDİRME 
MP 35 ("Maschinenpistole 35", Türkçe: "Makineli tabanca 35"), Nazi Almanyası tarafından üretilip ve kullanılan tam otomatik silah. Silahı Alman ordusu ve polisi kullanmıştır. Emil Bergmann tarafından tasarlanan silah Bergmann Silah Fabrikası tarafından üretildi.


## Tarihçe.
MP 35'in öncüsü olan MP 32 Danimarka'nın Schultz ve Larsen fabrikası tarafından üretildi (Bergmann Şirketi lisansı altında).
Ayrıca Carl Walther tarafından BMP 34 adıyla yaklaşık 2000 tane üretilip satıldı. Bu silah MP35'in basit sürümüydü.
II. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle bu silahın üretimine hız verilmiştir. II. Dünya Savaşı boyunca yaklaşık olarak 40.000 adet üretilmiştir. Bunların hemen hemen hepsi Waffen-SS'ye verilmiştir. Silahın üretimi II. Dünya Savaşı'nın bitmesiyle son bulmuştur.


## Servis.
Silah, II. Dünya Savaşı'ndan önce Alman polisi tarafından kullanıldı. II. Dünya Savaşı sırasında Alman ordusunun Wehrmacht ve Waffen-SS birlikleri tarafından kullanılmıştır. Ayrıca Bolivya, Etiyopya, İspanya ve İsveç'e (M39 adıyla) ihraç edilmiştir.
# ASK Arena
ASK Arena ya da eski adıyla Şefa Stadyumu, Azerbaycan'ın Bakü şehrinde yer alan UEFA standarlarında bir stadyumdur. 2001 yılında açılmıştır. Şamahı'ya ev sahipliği yapan stadyum 8125 kişi koltuk kapasitelidir.
# İnşaatçı Stadyumu
İnşaatçı Stadyumu, Azerbaycan'ın Sumgayıt şehrinde bulunan bir stadyumdur. 1956 yılında açılmıştır. Mehdi Hüseyinzade Stadyumu'ndan sonra Sumgayıt'ın en büyük futbol stadyumudur. 2011 yılı itibarıyla stadyum harabe haldedir. Stadyumda koltuklar bulunmadığı için kapasitesi belirsizdir.
# Tovuz Şehir Stadyumu
Tovuz Şehir Stadyumu, Azerbaycan'ın Tovuz şehrinde bulunan bir stadyumdur. 1979 yılında açılmıştır. Turan Tovuz takımı tarafından kullanılan stadyum 6800 kapasitelidir.
# İmaret Stadyumu
İmaret Stadı, Azerbaycan'ın Ağdam şehrinde yer alan bir stadyum. 1952'de açılmıştır. Uzun yıllar Azerbaycan spor kulüpleri tarafından kullanılan stadyum, 23 Temmuz 1993'te Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nin desteğindeki Ermeni güçler tarafından işgal edilmişti.
2020 Dağlık Karabağ Ateşkes Antlaşması kapsamında Ağdam rayonu 20 Kasım 2020 tarihinde Azerbaycan'a iade edilmiş, 28 Kasım 2020 tarihinde stadyumun ev sahibi Karabağ, 27 yıl sonra çimlere ayak basmıştır.
19 Eylül 2024 tarihinde Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından yeni İmaret Stadyumunun temeli atılmıştır. Stadyumun inşasının tamamlanması ve kompleksin hizmete açılması 2026 yılı için planlanmıştır.


## Yeni stadyum.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ağdam ziyareti sırasında Ermeniler tarafından yıkılan stadyumunun yeniden inşa edileceğini ve stadyumun adının "İmaret" olacağını açıkladı.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 16 Kasım 2022 tarihli kararnamesi ile onaylanan "Azerbaycan Cumhuriyeti'nin işgalden kurtarılmış bölgelerine Büyük Dönüş ile ilgili I. Devlet Programı" kapsamında stadyumun inşasına 2023 yılında başlanması ve 2026 yılında hizmete açılması öngörülmüştür.
2024 yılı 19 Eylül tarihinde Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından İmaret Stadyumunun temeli atıldı. Yeni stadyum için 19,2 hektarlık arazi tahsis edilmiştir. Stadyumun UEFA'nın 4. kategori gereksinimlerine uygun olarak inşa edilmesi ve 11.700 seyirci kapasitesine sahip olması planlanmıştır.
# Zakatala Şehir Stadyumu
Zakatala Şehir Stadyumu, Azerbaycan'ın Zakatala şehrinde yer alan bir stadyum. 2008'de açılmıştır. Simurg Zakatala takımın ev sahipliği yaptığı stadyum yapılan restorasyonlarla UEFA standartlarına kavuşmuştur.
# Bakü Olimpiyat Stadyumu
Bakü Olimpiyat Stadyumu, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de bulunan bir stadyumdur. 69.870 seyirci kapasitesiyle ülkenin en büyük stadyumudur. Temeli 6 Haziran 2011'de atılmıştır. Törene Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, FIFA Başkanı Sepp Blatter UEFA Başkanı Michel Platini, Azerbaycan futbol kamuoyunun önemli temsilcileri, federasyon yöneticileri, futbol veteranları ve çok sayıda davetli katılmıştır.
Geriye çekilebilir birbirine entegre şeffaf çatı bloklarıyla dikkat çeken stadyum 6 Mart 2015 tarihinde tamamlandı ve aynı yıl 1. Avrupa Oyunları'na ev sahipliği yaptı. Türk şirketi TOCA tarafından tasarlanan stadyuma Azerbaycan millî futbol takımı ev sahipliği yapmaktadır.


## Euro 2020.
Stadyum, EURO 2020'de A grubunda oynanan üç maç ve bir çeyrek final maçına ev sahipliği yapmıştır.
# 5. Uluslararası İstanbul Sinema Günleri
5. Uluslararası İstanbul Sinema Günleri, 7 - 20 Nisan 1986 tarihleri arasında İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından gerçekleştirilen film günleri.


## Yarışma.
### Jüriler.
  - Uluslararası yarışma: André Delvaux (Başkan), Lütfi Ömer Akad, Michel Ciment, Nikolai Goubenko, Hülya Koçyiğit, Emir Kusturica, László Lugossy, Dorothea Moritz, David Robinson, Peter Stein
  - Ulusal yarışma: (Büyük Jüri) Türkân Şoray (Başkan), Mahmut Tali Öngören, Selim İleri, Sungu Çapan, Süreyya Duru
# TCG Hızırreis (S-344)
TCG "Hızırreis" (S-344), (İlk adı USS "Mero" (SS-378)) Balao sınıfı bir denizaltıdır. Mero, Manitowoc Gemicilik Şirketi tarafından 22 Temmuz 1944 tarihinde inşa edilmiştir. Türk Deniz Kuvvetleri tarafından TCG Hızırreis (S-344) olarak yeniden adlandırılmıştır. Adını Barbaros Hayreddin Paşa'nın asıl adı olan Hızır'dan alır. Türk Donanması'nda 20.04.1960-09.10.1980 tarihleri arasında hizmet vermiştir. San Fransisko'dan ayrılıp 23 Ağustos 1960'ta Türk Donanması'nda göreve başlamıştır.
# Anatoli Banişevski Stadyumu
Anatoli Banişevski Stadyumu, Azerbaycan'ın Masallı şehrinde yer alan çok amaçlı bir stadyumdur. FK Masallı kulübünün ev sahipliği yaptığı stadyumun kapasitesi 7500'dür.
# Türkiye millî futbol takımı futbolcuları listesi
Bu liste, Türkiye millî futbol takımında 10 ve üstü maçta forma giymiş oyuncuları derlemektedir. Liste oluşturulurken tüm resmî ve hazırlık karşılaşmaları dikkate alınmıştır. Karma millî takım maçları listeye dahil değildir.
Millî takım formasını en fazla giyen futbolcu 120 maçla Rüştü Reçber'dir ve en fazla gol atan futbolcu 51 golle Hakan Şükür'dür. En iyi gol/maç ortalamasına sahip olan futbolcu 4 karşılaşmada 6 gol kaydeden ve böylelikle 1,5 ortalamaya ulaşan Reha Eken'dir.


## Liste.
<onlyinclude>*Koyu yazım aktif futbol hayatı devam eden oyuncuları gösterir. Liste sıralaması için ilk olarak maç sayısı, ardından gol sayısı kullanılmıştır. "Son güncelleme: 19 Kasım 2025".
</onlyinclude>
# Sirte Muharebesi (2011)
Sirte Muharebesi, 2011 Libya İç Savaşı'nda Ulusal Geçiş Konseyi güçlerinin Kaddafi yanlılarının elinde kalan son şehirlerden olan Sirte'yi ele geçirmek üzere düzenlediği hücumlarla başlayan bir muharebeydi. Eylül 2011 itibarı ile Kaddafi güçlerinin elinde kalan son iki şehir Sirte ve Beni Velid'di ve Kaddafi'nin memleketi ile Trablus'un düşmesinin ardından başkent ilan ettiği Sirte'nin düşmesiyle iç savaşın biteceği düşünülüyordu. Muharebe 42 yıllık Kaddafi rejiminin tamamen yok oluşuna yol açtı ve Muammer Kaddafi şehirden kaçmaya çalışırken yaralandı ve ele geçirildi. Kaddafi bir saat kadar sonra öldü.
Bir aydan uzun bir süre süren çatışmalarda pek çok bina tamamen veya kısmen yıkıldı ve Sirte şehri harabeye döndü.
# Zoran Ubavič
21 2015 (50 yaşında) Forvet
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 Slovenya
Zoran Ubavič (28 Ekim 1965, Yugoslavya SFC - 21 Kasım 2015), Sloven eski millî futbolcudur.


## Kariyeri.
### Kulüp takımları kariyeri.
Kariyerinin tamamını ülkesi Slovenya'da geçiren Ubavič, PrvaLiga'nın açılış sezonu olan 1991-92 sezonunu kaydettiği 29 golle gol kralı olarak tamamladı.


### Millî takım kariyeri.
Slovenya millî futbol takımı formasını ilk ve son kez 3 Haziran 1992'de Tallinn'de Estonya karşısında oynanan ve 1-1 berabere tamamlanan bir dostluk maçında giydi. Bu maç aynı zamanda Slovenya'nın bağımsızlığını kazandıktan sonra yaptığı ilk millî maç olarak kayıtlara geçti.
# Yevlah Şehir Stadyumu
Yevlah Şehir Stadyumu, Azerbaycan'ın Yevlah şehrinde yer alan bir stadyum. FK Kervan kulübü tarafından kullanılmaktadır. 5000 koltuk kapasitelidir.
# Göyçay Şehir Stadyumu
Göyçay Şehir Stadyumu Azerbaycan'ın Göyçay şehrinde yer alan bir stadyumdur. Azerbaycan'nın yüksek kapasiteli stadyumlarından biridir. AzNar FK Göyçay kulübü tarafından kulanılmaktadır.
# Şemkir Şehir Stadyumu
Bahtiyar Salmanov Şemkir Şehir Stadyumu, Azerbaycan'ın Şemkir şehrinde yer alan bir stadyum. Azerbaycan'nın yüksek kapasiteli stadyumlarından biridir. 2002 yılında hizmete girmiştir. 11.500 kişilik stadyuma FK Şemkir kulübü ev sahipliği yapmaktadır.
# İsmet Gayibov Stadyumu
İsmet Gayibov Stadyumu, Azerbaycan'ın Bakü şehrinde yer alan bir stadyum. Azerbaycan'daki çok amaçlı stadyumlardan biridir. 2500 kişi kapasiteli olan olan stadyum Neftçi kulübü tarafından kullanılmaya başlandıktan sonra 5000 kişiye yükseltilmiştir.
# Tevfik İsmailov Stadyumu
Tevfik İsmailov Stadyumu, Azerbaycan'ın Bakü şehrinde yer alan bir stadyum. Azerbaycan'nın yüksek kapasiteli stadyumlarından biridir. 15.000 koltuk kapasitelidir.
# AZAL Stadyumu
AZAL Stadyumu, Azerbaycan'ın Bakü şehrinde yer alan bir stadyum. 2011 yılında açılmıştır. 3000 kişi kapasitelidir.
# Ezra-Nehemya
Ezra ve Nehemya, Ezra'nın Nehemya ile birlikte bulunduğu bileşik bir kitaptı. Ardından Yahudiler bu kitabı ikiye bölüp Birinci Ezra ve İkinci Ezra diye adlandırdılar. Modern zamanlarda Tanah'ta ve tercümelerinde bu kitaplar Ezra ve Nehemya kitapları olarak yer alır. "Ezra ve Nehemya" ilk olarak iki parçaya 3. yüzyılda teolog Origenes tarafından bölündü, bunun ardından Hieronymus, Vulgata versiyonunu yaratırken aynı modeli kullandığında Batı Avrupa Hristiyanları tarafından bu bölünme benimsendi. Bu kitapların Yahudilerin Tanah'ında Ezra ve Nehemya olarak bölünmesi Orta Çağ zamanında gerçekleşti.
# Şevket Orduhanov Stadyumu
Şevket Orduhanov Stadyumu, Azerbaycan'ın Kusar şehrinde yer alan çok amaçlı stadyumlardan biridir. Stadyuma FK Şahdağ kulübü ev sahipliği yapmaktadır.
# Delain Sasa
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Devis Sasa Delain (d. 9 Mart 1976, Kinşasa, Zaire), eski Demorkatik Kongolu futbolcudur.
Almanya'nın Bayer 04 Leverkusen ve KFC Uerdingen 05 kulüplerinde top koşturan Delain, 24 Ocak 2000'de Türkiye'nin Erzurumspor kulübüne transfer oldu. 2 sezon kaldığı Erzurumspor'da fazla forma şansı bulamayan Delain'in sözleşmesi 31 Mayıs 2002'de son buldu. Sonrasında ise Arnavutluk'un Partizani Tiranë ve Flamurtari Vlore takımlarında forma giydi.
# Kabala Şehir Stadyumu
Kabala Şehir Stadyumu, Azerbaycan'ın Kabala şehrinde yer alan stadyumlardan biridir. 2000 kişi kapasiteli stadyuma Kebele kulübü ev sahipliği yapmaktadır.
# Neftçi Arena
Neftçi Arena veya Sekizinci Kilometre İlçe Stadyumu, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de inşa edilmiş stadyumlardan biridir. 30 Nisan 2010'da temeli atılan stadyum 14 Eylül 2012 tarihinde hizmete girmiştir. 11.000 kapasiteye sahip stadyum Azərbaycan Premyer Liqası takımlarından Neftçi'ye ev sahipliği yapmaktadır.
# MOİK Stadyumu
MOİK Stadyumu, Azerbaycan'ın Bakü şehrinde yer alan stadyumlardan biridir. 3000 kişi kapasiteli stadyuma MOİK Bakü kulübü ev sahipliği yapmaktadır.
# Zabrat Stadyumu
Zabrat Stadyumu, Azerbaycan'ın Zabrat şehrinde yer alan stadyumlardan biridir. 3000 kişi kapasiteli stadyuma belirli zamanlarda Neftçi kulübü ev sahipliği yapmaktadır.
# TCG Turgutreis (S-342)
TCG "Turgutreis" (S-342) (ilk adı USS "Bergall" (SS-320)), Balao sınıfı bir denizaltıdır. Bergall, General Dynamics-Electric Boat Şirketi tarafından Groton, Connecticut'ta 13 Mayıs 1943 tarihinde inşa edilmiştir. Türk Deniz Kuvvetleri tarafından TCG Turgutreis (S-342) olarak yeniden adlandırılmıştır. Türk Donanması'nda 17.10.1958-05.04.1983 tarihleri arasında hizmet vermiştir. Adını ünlü Türk denizci Turgut Reis'ten almıştır. 1983'te aktif görevinin bitmesinin ardından adı "TCG Ceryan Botu-6" olarak değiştirilmiş ve 1996'ya kadar Gölcük Deniz Üssü'nde diğer denizaltıların bataryalarının şarj edilmesinde kullanılmıştır. Nisan 2000'de bir Türk metal şirketi tarafından satın alınmıştır.
# Asar (mitoloji)
Asar (Bulgarca: "Аси", Boşnakça: "Æsiri", Rusça: "Асы", Azerice: "Asar") - Türk, Altay, Moğol ve Tibet mitolojilerinde Tanrılar Yurdu. Azar olarak da söylenir. Tanrıların yaşadığı Gökyüzü demektir. Aynı sözcük ilah anlamına da gelir. Azeri ulus adının buradan türediğini ileri süren bazı görüşlerde mevcuttur. Tibet ve Moğol metinlerinde de yer alan, hatta İskandinav mitolojilerinde dahi benzer bir sözcükle “Aesir” şeklinde Tanrılar topluluğunu ifade eden ortak bir unsurdur. Asarı sözcüğü de Tibetçede Göksel Tanrıları tanımlamakta kullanılır. Moğolcada asar çadır demektir. Çok Tanrılı dinlerin neredeyse tamamında Tanrılar topluluğunun insanlardan uzak bir yerde (genelde göklerdeki bir dağda) yaşadığı inancı yaygındır.


## Asarılar.
Anlatılanlara göre, yeni dünyanın yaratılma zamanı geldiğinde, uzak bir yerde, şiddetli bir kasırga kopar, karanlık çöker ve karışıklık olur. O zaman, Asarı tanrılarının yurdu olan gökyüzünde büyük bir kavga çıkar ve bu kavga savaşa dönüşür. Asarılar dağılır ve yurtlarının kalıntıları üzerinde yeniden yedi katlı bir ülke kurulur. Ancak Asarılar arasında karışıklık hâlâ devam etmektedir. Tekrar şiddetli çatışmalar başlar. Bu nedenle Asarılar günahları yüzünden, eski tanrısal özelliklerini yitirirler. Uzun yıllar geçer ve Asarılar Sümer Dağı'nın geniş
tepesine yerleşirler. Cennette karışıklık daha da artar. Asarılar, gökteki yerlerinden aşağı düşerek, en sonunda toprakta yaşamaya başlarlar. Sümer Dağı ve çevresindeki çöllerde kimse yaşamadığından kaçak tanrılar oralara yerleşip, yeryüzünün ilk sakinlerini oluştururlar. Bir gün, bunlardan biri toprakta yetişen bal gibi lezzetli bir meyveden tadar. Diğerleri de onun yaptığının aynısı yapınca kendi tanrısal doğalarını tamamıyla yitirirler ve insana dönüşürler. 


## Etimoloji.
(As/Az) kökünden türemiştir. Asılı yer demektir. Ayrıca asarmak fiili, korumak, saklamak anlamı içerir. Mançuca ve Moğolcada Asar/Asarı sözcüğü çadır manası taşır.
# Turkmenistan Airlines
Türkmen Hava Yolları (Türkmence: Türkmenhowaýollary), Türkmenistan 'ın ulusal havayolu şirketi yani bayrak taşıyıcısıdır. Türkmen Hava Yolları 'nın merkezi Aşgabat Havalimanı'ndadır. Türkmen Hava Yolları'nın uçuş ağı Avrupa, Orta Asya ve Güneydoğu Asya kadar uzanmaktadır.
# Türk kılıcı
Türk kılıcı, Türkler tarafından kullanılan tek elli, tek kenarlı ve orta derecede kavisli bir kılıç türüdür. Geçmişte Hunlar zamanında başlayıp Avarlar, Göktürkler, Uygurlar, Selçuklular, Timurlar, Memlûkler, Osmanlılar ile Orta Asya ve Avrasya steplerindeki diğer Türk hanlıkları tarafından kullanılmıştır.


## Popüler kültür.
  - Türk kılıcı, "" video oyununda Yusuf Tazim'in kişisel silahıdır.
# Atlama (mitoloji)
Atlama - Mitolojik bir terim olarak Olağanüstü Yolculuk demektir. Genel olarak sıçrayarak bir engeli aşma, Ayakların yerden kesilmesiyle birlikte başka bir yere konma anlamına gelir.


## Anlam ve içerik.
Özellikle Türk masallarında ve mitolojisinde yer alan söylencelerde başka alemlere geçmek, boyut değiştirmek anlamında kullanılır. Anadolu'da atlak sözcüğü ırmak üzerine koyulmuş taşlardan oluşan geçit demek olduğu kadar köprü anlamını da ihtiva eder. Yer altına atlama yoluyla gidilir. Atlamada bu dünya ile diğer dünya arasındaki sınırlar ortadan kalkar. Atlama üç yolla yapılır.
 - Kuş veya başka bir hayvan kılığına girerek: Bu şekilde pek çok olumsuz dışsal etkenin varlığı zarar veremez. İnsanların veya kötücül varlıkların dikkatini çekmeden hızlı bir biçimde öteki aleme gidilir.
 - Sıradışı bir hayvana binip yolculuk yaparak: Böylece söylencesel bir göl, deniz, ateş okyanusu geçilir. Bu hayvan genellikle bir at olup, uçabilme yeteneğine sahiptir. At zaten özü itibarı ile kutlu bir varlık ve Tanrının bir armağanı olarak görülür.
 - Bir geçit kullanılarak: Bu geçitler çoğu zaman kuyular, mağaralar, yer altı tünelleri şeklinde görülür. Bu tür yerler Türk kültürünün daima odak noktalarından olmuş ve her yerde o yöredeki mağaraların çok derinlere indiği, dibinin bulunamadığı, çok uzak yerlerdeki başka mağaralara bağlı olduğu söylenmiştir.


## Etimoloji.
(At/Et/Ed) kökünden türemiştir. Geçmek, aşmak anlamları vardır. Atın başka alemlere gidebilen bir hayvan olduğu inancı ve atlamanın atın yaptığı hareket olmasıylada ilgisi bulunmaktadır.
# Aza
Aza - Türk, Altay, Yakut, Çuvaş ve Moğol mitolojisinde kötü ruh. Asa şeklinde de söylenir. Moğollar Ada derler. Azalar biçiminde çoğul olarak kullanılır.


## Özellikleri.
Yeraltındaki karanlık yurtlarında yaşarlar. Genel olarak kötücül ruhların ve kötü varlıkların tamamına verilen bir addır. Çoğu zaman, görüntüleri yoktur, yalnızca sesleri ve çıkardıkları gürültüler işitilir. İnsanlar onlardan korktukları için harabelerde ve kalıntılarda gezmeye çekinirler. Oyrotlarda 13 farklı kötücül ruh kategorisinin tamamını anlatır. Karşıtı Aya’dır. Bazı kaynaklarda üç türü sayılır.
 - Azabuk: Kötücül ruhlar. 
 - Azaşulbus: Kötücül cadılar. 
 - Azahortan: Kötücül hortlaklar.
Bu sözcüklerin hepsi de farklı niteliklerde olmak üzere hep kötü ruh demektir. Azarlamak fiili de buradan türemiştir. İnsanlara kötü ruhları göndermek demektir. Yakut mitolojisinde Abası adı ile kullanılır. Kumandılarda ise iki farklı sınıf olarak yer alırlar.
A. Çertegri: Şeytan.
B. Çor: Cin.
Ruhsal ve fiziksel hastalıkları tanımlamakta kullanılan Azar-Bazar (Asar-Masar, Eser-Meser, Azar-Pazar, Ezar-Bezar) veya Azar-Kazar (Ezer-Kezer) ya da Kasar-Pasar (Kazar-Pazar) tamlamaları da yine bu kavramla yakından alakalıdır ve olasılıkla üç tür kötücül varlıkla ilgilidir:
"1. Azar (Ezer), 2. Kazar (Kezer), 3. Pazar (Bezer)."
Çertegriler Türk ve Altay mitolojisinde ve halk inanışında Şeytan ile özdeşleşmiştir. Azaların en tehlikeli ve en kötüleridir. İnsanlara geri dönüşü olmayan zararlar verebilirler. Korkunç ve güçlü yetenekleri vardır. Yertanrı (Cer Tengri) ile de alakalı görünmektedir. Çorlar ise daha çok cinlere benzeyen varlıklardır.


## Azar-Bazar.
Azar-Bazar, Azerbaycan Türkçesinde, "her tür hastalık" manasına gelir. Yılın son Çarşamba gününde, Azerbaycan kırsal bölgelerinde tüm evlerin önünde ateşler yakılır ve herkes ateşin üstünden atlayarak, "Azarım-Bazarım, bu ateşin üstüne dökülsün" der. Buradaki "Azar-Bazar", şeytanî ruhların adlarıdır. Sonradan anlam kaymasına uğrayarak "her türlü hastalık" içeriğini ifade etmeye başlamıştır.


## Etimoloji.
(Az/Ad) kökünden türemiştir. Azmak, azarlamak fiilleri ile aynı kökene sahiptir. Yas tutmak anlamını da içerir. Aşırılık, sapkınlık, suç gibi anlamlar içeren ve Az- ile başlayan sözcükler bu kökten türemiştir. Moğolcada Az/Azh sözcüğü varoluş anlamına gelir. Eski Moğolca Ad/Ada, Eski Türkçe Ada/Aza sözcükleri tehlike ifade eder.
# Offshore finans merkezi
Offshore finans merkezi, kıyı ötesi finans merkezi veya denizaşırı finans merkezi, yerleşik olmayan offshore şirketlere kurumsal ve ticari hizmetler sunma ve offshore fonlarının yatırımı konusunda uzmanlaşmış, düşük vergi oranları olan küçük bölgelerdir. Bu terim 1980'lerde icat edildi. Uluslararası Para Fonu, offshore finans merkezini "iç ekonomisinin büyüklüğü ve finansı ile uyuşmayan bir ölçekte, yurt dışında yerleşik kişilere finansal hizmetler sağlayan bir ülke veya yasal bölge" olarak tanımlamaktadır.
Offshore finans merkezleri arasında itibar ve yönetmelik standartları farklılık göstermektedir. 2012 Küresel Finansal Merkezler Endeksi (GFCI), uluslararası finans merkezleri ile ilgili tüm verileri topladıktan sonra dünyanın önde gelen 10 offshore finans merkezini sırasıyla Jersey, Guernsey, Man Adası, Bermuda, British Virgin Adaları, Cayman Adaları, Cebelitarık, Mauritius, Malta ve Bahamalar olarak belirledi.
# Aysar
Aysar - Türk ve Anadolu halk inancında değişken karakterli kişi ve onun değişken karakteri. Ay'a (ayın hareketleri ile evrelerine ve belki de dünyaya olan mesafesine) bağlı olarak karakteri ve huyu değişen kişi ve onun yaşadığı psikolojik durum. Aysamak fiili de aynı şekilde bu değişken ruh halini ve sonuçlarını anlatmakta kullanılır. Ayın hareketleri ve evreleri insanoğlunun daima ilgisini çekmiş ve bunlara değişik anlamlar yüklenmiştir.


## Ayın Etkileri.
Eskiden insanların Ay'ın hareketleriyle ilgili gördükleri etkilerin büyük bir kısmının boş inançlar olduğu kesinleşmiş durumdadır. Eski uygarlıklarda ve halk inançlarında insanların uykularında gezinmeleri dolunay ışığı tarafından çekilmelerine bağlanmıştır. Dolunayın ışığının pencereden içeri girmesinin rüyaları bile etkilediğine, dolunayda cinsel içgüdülerin, tarlaların bereketlerinin arttığına hatta Kurt Adama dönüşüldüğüne bile inanılmıştır.
Günümüzde ise Ay'ın evrelerine bağlı olarak depremlerin, kasırgaların arttığı, hatta cinayetlerin, intiharların, kazaların çoğaldığı; kadınların aybaşları ve hastaların sara nöbetleri ile ayın çekim gücü arasında ilişki bulunduğu öne sürülmektedir. Ancak Ay ile ile bahsedilen olaylar arasında henüz bilimsel bir ilişki saptanamamıştır.
Ay'ın dünyadaki denizlerde ve okyanuslarda ‘gel-git’ denilen, suların alçalması ve yükselmesi olayı üzerinde doğrudan etkisi olduğu bilimsel bir gerçektir. İnsan bedeninin büyük kısmı sudan oluştuğuna göre, Ay'ın hareketleri vücudumuzu da etkileyebilir mi? sorusu ise bazı bilim adamlarının dikkatini çekmiştir. Fakat insan vücudunda suyun oranı, okyanuslardaki su miktarı ile kıyaslanamayacak kadar azdır. Dolunay evresinde Ay'ın parlaklığı da çok önemli bir etken değildir, çünkü en parlak olduğu anda bile Ay'ın dünyaya gönderdiği ışık miktarı Güneş'in gönderdiğinin 600 binde biri kadardır.


## Etimoloji.
(Ay) kökünden türemiştir. Aylamak (gezmek, dolaşmak) ile de kökensel bağı vardır, bu anlamda karakterin değişkenliğini ifade eder.
# Azna Han
Azna Han - Türk ve Altay mitolojisinde Fesat Tanrısı. Yaygın olarak Ayna Han adıyla da bilinir. Adna Han da denir. Yeryüzünde kargaşa çıkarır. Kötülüğe dair tüm nitelikleri bünyesinde barındırır. Fırsat bulduğunda İnsanlara ve yeryüzüne zarar verir. Yeraltında yaşar. Yeryüzünde kötülük çıkarmak istediği zaman bu ruhları gönderir. Aynalar bu anlamda şeytan kavramı ile özdeşleşmişlerdir. İnsanların ruhlarını çalıp götürerek hastalık verirler. Bazen Ayna Han, çocukları çalar ve kaçırır. Bazı Türk boylarında Cuma veya Perşembe gününe Ayna Gün adı verilmiştir. Burada bu günlere yüklenen olumsuz bir anlamdan daha çok, yeraltındaki ruhların sadece o gün izin verilerek dünyadaki evlerini görmelerine izin verildiği için bu adı taşıdığı anlaşılmaktadır. Bazen destanlarda Ayına Hotun (Ayna Hanım) adlı dişi bir karaktere de rastlanır.


## Halk kültüründe Ayna.
Halk ağzında pek çok yörede aynaya Gözgü adı verilir (Göz sözcüğünden türemiştir). Güzgü, Közgö, Küzgü, Közgü, Gözgeç, Közgeç de denir. Aynalar halk inancında dikkat çekmiş bir nesnedir ve farklı anlamlar yüklenmiştir. Bu dünya ile öteki arasındaki sınırı simgeler. Ruhlar alemine açılan bir pencere gibi algılanır. Şaman aynaya bakarak gelecekten haber verir veya kendi ruhunu görebilir. Gözle görünmeyen varlıkları gösterir. Erlik Han yanında bir ayna gezdirir ve buna baktığında insanların işledikleri tüm günahları görür. Gece aynaya bakmak uğursuzluk getireceği düşüncesiyle hoş karşılanmaz. Ayna yere bırakıldığında bir denize dönüşür. Tarak da yere bırakıldığında bir ormana dönüşür. Bazı şamanların anormal güçleri olan aynaları vardır. Öbür dünyada dorukları gökyüzün değen iki dağın arasında bulunan bir sandıkta duran ve tüm dünyayı gösteren bir ayna vardır. Gömülen cenazelerin üzerine ters bir ayna bırakmak eski bir Türk geleneğidir ve Anadolu'da uygulamaya devam eden yöreler vardır. Görme eylemi ve görüntülerin Türk kültüründe farklı bir önemi vardır. Görüntü gerçeğin en önemli parçası kabul edilir. Bu nedenle geriye dönüp bakma yasağı (arkaya bakma yasağı) veya kimseye bakmama yasağı şeklinde söylence motifleri vardır. Sınavdan geçen kahraman bu yasağa uymazsa taş kesilir (taşa dönüşür). Geriye dönüldüğünde tıpkı aynada olduğu gibi bir yansıma algısı ile ruhlar alemine olumsuz bir yöneliş gerçekleşir. Masallarda sihirli aynalar gelecekten haber verir, uzak yerleri gösterir, insanlarla konuşur.


## Etimoloji.
(Az/Ay/Ad) kökünden türemiştir. Ayırmak anlamını içerir. Karışmak, şaşırmak gibi anlamlar da mevcuttur. Farsça Ayna (yansıtıcı nesne, Türkçe Gözgü) ile söz-kökensel bir bağı yoktur. Fakat ilginç bir tesadüf olarak, Ayna öte alemi simgeleyen bir nesnedir. Ayanga Moğolca da gökgürültüsü demektir.
# Aylanu
Aylanu, Türk halklarının şaman inancında bir kişinin (örneğin bir hastanın) canının kurtarılması için başka bir insanın canının feda edilmesi veya bir hayvanın kurban edilmesi demektir. Bir örneği Deli Dumrul öyküsünde yer alır. "Aylanu" veya "Aynalu" kelimeleri Kırgızca ve Kazakçada kullanılır, "başına dolayım, azizim, canım" gibi anlamları olduğu söylenir. Kırgızcada "Köçöt" olarak da ifade edilir. Aldacı (İslam sonrası Azrail) ile karşılaşan Deli Dumrul'un ana babası onun yerine ölmeyi kabul etmezler. Yalnız karısı kabul eder. Bunun üzerine Aldaçı, Dumrul ve karısını bağışlar, ana babasını ceza olarak öldürür.
# Necati Özçağlayan
 Defans
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Necati Özçağlayan (d. 15 Mayıs 1953, Trabzon), Türk eski millî futbolcu, teknik direktör. Trabzonspor'un tüm 6 Süper Lig şampiyonluklarında takımda bulunmuştur. Türk futbolunun en iyi liberoları arasında görülmektedır,


## Futbolculuk kariyeri.
### Kulüp kariyeri.
Futbola Trabzonspor'da başladı ve yaşı as takım'da oynama seviyesine geldiğinde as takım için oynamaya başladı. 1973-74 sezonunda 1. Lig'de mücadele eden takımıyla 1. Lig şampiyonluğu yaşayarak Süper Lig'e yükselmeyi başardı. Ardından Trabzonspor'un bütün 6 Süper Lig şampiyonluklarında takımda bulundu. 1985-86 sezonunun bitimiyle faal futbolu bıraktı.


### Millî takım kariyeri.
4 kez ümit millî, 22 kez A millî takımı için forma giydi.


## Teknik direktörlük kariyeri.
Teknik direktör olarak sadece bir kez 1998-99 sezonunda Adana Demirspor'da çalışmıştır.


## Başarıları.
### Kulüp takım.
 - 6: "1975-76, 1976-77, 1978-79, 1979-80, 1980-81, 1983-84 
 - 1: "1973-74 
 - 3: "1976-77, 1977-78, 1983-84 
 - 5: "1975-76, 1976-77, 1977-78, 1979-80, 1982-83 
 - 4: "1975-76, 1977-78, 1984-85 
 - 1: "1974-75
# Kuzanlı Olimpik Kompleks Stadyumu
Kuzenli Olimpik Kompleks Stadyumu, Azerbaycan'ın Ağdam rayonunda yer alan stadyumlardan biridir. 2000 kişi kapasiteli stadyuma Karabağ kulübü ev sahipliği yapmaktadır. Stadyum, Ağdam şehrinin Ermeni kuvvetleri tarafından 1993 yılında işgal edilmesi sonrası rayonun geçici merkezi ilan edilen Kuzanlı köyünde inşa edilmiştir.
# Salyan Olimpik Spor Kompleksi Stadyumu
Salyan Olimpik Spor Kompleksi Stadyumu, Azerbaycan'ın Salyan şehrinde yer alan stadyumlardan biridir. 2000 kişi kapasiteli stadyuma FK Muğan kulübü ev sahipliği yapmaktadır.
# Bayil Stadyumu
Azerbaycan'ın Bakü şehrinde yer alacak yeni stadyumlardan biridir. 5000 kapasiteli olacak stadyum Kadınlar Dünya Kupası Şampiyonasına ev sahipliği yapacaktır.
# Aydın Ata
 - YÖNLENDİRME 
Aydın Ata, Türk mitolojisinde efsanevi ozan. Aşık Aydın olarak da bilinir. Müzisyenlerin, şairlerin, aşıkların, ozanların atasıdır. İnsanların rüyalarına girip şairlik ve ozanlık yeteneği verir. Rüyasına girdiği kişiler onu aydınlık bir ışık huzmesi içinde görürler. Kutsal ışık (nur) şeklindeki bu aydınlık suyu ve saflığı simgeler. Sıradışı güçleri vardır.
Aşık Aydın'ın mezarı, günümüzde bile ziyaretgah olarak saygı görür. Elbette ki bu mezarın gerçekte ona ait olup olmaması tartışması veya bu mezardan farklı yerlerde birkaç tane bulunması diğer kutlu kişilerin mezarlarında da sık rastlanan bir durumdur. İnanışa göre o, mezarı üstünde yatanların rüyalarına girip âşıklık, şairlik ve bahşılık gücü verir. Köroğlu Destanı'nın Türkmen versiyonunda da yer alan Aşık Aydın, "Neceb Oğlan" adlı halk öyküsünde çırağına hayır duası edip, ona sihirli güçler bahşeder. 


## Etimoloji.
(Ay) kökü. Işıklı, nurlu demektir. Ayrıca bilgeliği, bilinci ve içsel anlamda aydınlanmışlığı ifade eder. Moğolca Aya sözcüğü müzik ve ezgi anlamlarına gelir. Ayıtmak sözcüğü ise hitap etmek, konuşmak demektir.
# Ayaz Ata
 - YÖNLENDİRME 
Ayaz Ata (Türkmence: "Aýaz Baba" ve "Aýaz Ata", Özbekçe: "Ayoz Bobo" veya "Ayaz Ota", Kırgızca: "Аяз Ата", Kazakça: "Аяз Ата"), Türk, Altay ve Orta Asya mitolojilerinde, özellikle Kazaklarda ve Kırgızlarda soğuk tanrısı. Noel Baba ile de özdeşleşmiş durumdadır. Ayas Han olarak da bilinir. Ay ışığından yaratılmıştır. Soğuk havaya neden olur. “Ak Ayas” olarak adı geçer. Ülker burcunun altı yıldızı göğün altı deliğidir ve oradan soğuk hava üfler. Böylece kış gelir. Ayaz, tüm Türk coğrafyasında yakıcı soğuk anlamına gelir ki, Ay'ın gökte rahatlıkla görüldüğü açık havalarda meydana geldiği için Ay Tanrısı'nın (veya ona bağlı Ayas Han'ın) gönderdiği düşünülmüştür. Bir tür Noel Baba olarak düşünülebilir. Hatta Kazaklarda birebir Noel Baba ile özdeşleşmiştir. Hristiyan azizi olduğu yönünde görüşler de vardır. Kimi görüşlere göre Ayas Han ile aynı kişidir. Kazaklarda kışın karşılanması ile ilgili olarak Soğumbası isimli bir eğlence bulunmaktadır. İlk karın yağması ve ilk soğuğun vurması ile kutlanan bayramdır. Bu bayramla bir ilgisi olması muhtemeldir. Azericedeki Şahta Ata "Şaxta Baba (Azerice)" sözcüğü de yine birebir çeviriyle Soğuk Ata veya Ayaz Ata anlamına gelir. Özbekçede Şahta ("Shaxta", Şaxta) sözcüğünün "ocak" mânasına gelmesi ise kelimenin anlamı açısından dikkat çekicidir.


## Diğer kültürlerde.
### Azerbaycan.
Şaxta Baba olarak bilinir. Torunun adı ise Qar Qızı'dır ("Kar Kızı"). Yeni yılda çocuklara hediye dağıtırlar.


### Başkurtya.
Başkurt dilinde, Ayaz Ata ("Qïš babay" "Kış Babası") olarak yer alır. Torunu ise ("Qarhïlïw" "Kar Güzeli") adıyla anılır.


### Tataristan.
Tatar kültüründe Qış Babay (Кыш Бабай "Kış Babası") ve Rus kültüründe "Sneguroçka" olarak anılan torunu ise "Qar Qızı" (Кар Кызы "Kar Kızı") isimleriyle tanınır.


## Etimoloji.
Ay kökünden türemiştir. Soğuk ve ayışığı anlamı vardır. Zemheri, kara kış anlamlarına gelir. Ayas aynı zamanda mehtap (ayışığı) demektir. Açık ve bulutsuz havada ay göründüğü zaman çıkan soğuk demektir. Eski Altayca'da Ayas/Hacas kelimesi açık gökyüzü manası taşır.
Slav milletlerinde de Rusça Дед Мороз, Belarusça Дзед Мароз, Ukraynca Дід Мороз, Sırpça Деда мраз, Bulgarca Дядо мраз, Slovence Dedek Mraz, Makedonca Дедо мраз, Hırvatça Djed Mraz aynı anlamdadır ve aslında Orta Asya ile komşuluğu bulunmayan bu toplumlarda da bulunması bunun Ruslar'dan Orta Asya'ya ve Azerbaycan'a geçtiğinin göstergesi gibidir.
# Dimas Teixeira
 Sol bek
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Dimas Manuel Marques Teixeira ya da kısaca Dimas (d. 16 Şubat 1969, Johannesburg), Portekizli eski millî futbolcudur. Kariyeri boyunca Primeira Liga, Serie A, Süper Lig, Pro League ve Ligue 1'de çeşitli takımların formasını giymiştir.


## Futbolculuk kariyeri.
### Kulüp kariyeri.
Güney Afrika'daki Portekizli göçmen bir ailenin çocuğu olan Dimas, Johannesburg'da doğdu ve erken yaşta Avrupa'ya geri döndü. Profesyonel futbol kariyerine 1987 yılında Académica kulübünde adım attı ve takımın küme düşmesine rağmen üç yıl burada kaldı.
Daha sonra Taça de Portugal'nı yeni kazanan Lizbon ekibi Estrela Amadora'ya transfer oldu. Böylece ilk Avrupa Kupası deneyimini de bu takımın formasıyla yaşamış oldu. 1990-91 UEFA Kupa Galipleri Kupası'nda takımının ikinci tura çıkmasına katkıda bulundu. Buradan sonra ise Vitória de Guimarães takımına geçerek iki sezon burada forma giydi.
Defanstaki başarılı oyunu sayesinde 1994-95 sezonunda Benfica kulübüne transfer edildi. Burada da iyi performans göstermesinin ardından Kasım 1996'da Serie A takımı Juventus'la sözleşme imzaladı. 1997-98 sezonunda 21 maçta oynayan futbolcu, sonraki sezon sadece 1 maça çıktıktan sonra 1 Ekim 1998'de Süper Lig ekibi Fenerbahçe'nin yolunu tuttu.
Fenerbahçe'de tam 1 yıl kalan Dimas, 2000 yılında yine bir ara transfer döneminde takımdan ayrılarak R. Standard de Liège'ye geçti ve burada 6 ay kaldı. 2000 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda Portekiz millî futbol takımı formasıyla gösterdiği performans sonrası ülkesine dönen oyuncu Sporting ile anlaştı.
Takımdaki forma savaşında millî takımdan arkadaşı Rui Jorge'nin arkasında kalan Dimas, takımının iki kupa birden kazandığı 2001-02 sezonunda birkaç maçta forma giydiyse de daha sonra Marseille'ye kiralık verildi. 44 kez millî olan ve Portekiz Ligi'nde 200'ün üzerinde maçta forma giyen futbolcu, 2002 yılında, 33 yaşında futbolu bıraktı.


### Millî takım kariyeri.
İlk millî maçına 1995 yılında Benfica'da oynarken çıkan Dimas, toplamda 44 maçta millî formayı giyerken hiç gol kaydedemedi. 1996 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda takımınının oynadığı 4 maçta da forma giyerken, 2000 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda Almanya ile oynanan grup maçı haricindeki 4 maçta forma giydi.


## Futbolculuk sonrası.
Dimas, Temmuz 2009'da Estoril Praia takımının başına getirilen teknik direktör Helder Christopher ile birlikte takımda sportif direktör olarak görev yapmaya başladı. Fakat takımın ilk beş haftada 3 beraberlik, 2 yenilgi alarak 15. sırada kalmasının ardından Christopher'ın Eylül ayında görevine son verilmesiyle kendisi de görevinden ayrıldı.


## Başarıları.
 - Juventus:
  - Serie A: 1996-97, 1997-98
  - Supercoppa Italiana: 1997
  - UEFA Şampiyonlar Ligi: Finalist 1997-98
 - R. Standard de Liège:
  - Beker van België: Finalist 1999-2000
 - Sporting Lizbon:
  - Portekiz Ligi: 2001-02
  - Taça de Portugal: 2001-02
# Badraç
Badraç, Türk mitolojisinde Yedibaşlı Ejderha; Padraç da denir. Yedi tane başı vardır. Ölmesi için yedisinin de kesilmesi gerekir. Ağzından ateşler saçar. Kuyruğu bir kamçı gibi şaklar. Derisi zırh gibi pullarla kaplıdır. Ejderha kavramına farklı adlarla olsa da hemen her toplumda yer alması son derece ilgi çekicidir. Bu durumu insanın doğuştan gelen yılan korkusuna (bu korkunun doğuştan geldiği de tartışmalı bulunmakla birlikte) bağlayanlar olduğu gibi, geçmiş çağlarda nesli tükenmiş böylesi bir varlığa insanoğlunun henüz yaşarken tanık olduğunu ileri sürenler dahi bulunmaktadır. Örneğin 12 hayvanlı Türk takviminde tıpkı yaşayan diğer hayvanlar gibi, onlarla birlikte adının bir yıla verilmesi bu duruma küçük de olsa bir kanıt olarak öne sürülmektedir. Kimileri ise dinozorlarla bağdaştırmaya çalışmaktadır.


## Etimoloji.
(Bad/Bat) kökünden türemiştir. Batırmak fiili ile aynı köke sahiptir. Moğolca'da Badrah yangı/yakıcı yara anlamına gelir. Badırdamak homurdanmak, gürültülü ve anlaşılmaz konuşmak demektir.
# Hollanda Muharebesi
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
Hollanda Muharebesi, II. Dünya Savaşı'nda Batı Cephesi'nde Alman ve Hollanda orduları arasında yapılan muharebedir. Muharebeler Hollanda'nın teslim olmasıyla sonuçlanmıştır. Almanya Avrupa'yı ele geçirmek için Benelüks ülkelerine saldırdı. Hollanda bu ülkelerden biriydi. Luftwaffe, (Alman Hava Kuvvetleri) Rotterdam şehrini yerle bir etti. Ardından B Grubu Ordusu Komutanı Generalfeldmarschall Fedor von Bock 750.000 kişi, 759 tank, 1.378 top ve 1.150 uçak ile Hollanda'ya saldırdı. Hollanda ise bu saldırıya karşı 280.000 kişi, 124 uçak, 679 top ve 1 tankla savunma yapıyordu. Ancak Alman orduları kısa sürede zafere ulaştı ve kraliçe ve hükûmeti Britanya'ya kaçtı. Hollandalı general Henri Winkelman birlikleriyle beraber teslim oldu.
# Britanya Muharebesi
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
Britanya Savaşı (İngilizce: "Battle of Britain"), Alman Hava Kuvvetleri olan Luftwaffe'nin Kraliyet Hava Kuvvetlerine karşı, Büyük Britanya'ya yönelik planlanmış çıkarma ve işgal harekâtını gerçekleştirmek için hava üstünlüğü elde etmek amacıyla giriştiği hava savaşlarıdır.
Alman Hava Kuvvetleri (Luftwaffe), Britanya adalarına saldırılara 10 Temmuz 1940 tarihinde başladı. Kraliyet Hava Kuvvetlerini (RAF) imha edemeyen Alman Hava Kuvvetleri (Luftwaffe), 31 Ekim 1940 tarihinde saldırılarına son verdi. Kraliyet Hava Kuvvetlerinin imha edilememesi üzerine Almanya'nın hazırlamış olduğu İngiltere'ye karadan saldırı planı olan Denizaslanı Harekâtı iptal edildi.
Hitler ve Wehrmacht, Kraliyet Hava Kuvvetleri etkisiz hale getirilmeden Britanya'ya amfibik bir saldırı yapmanın olanaksız olduğunu biliyorlardı. Britanya Savaşı'nın ikincil amaçları ise İngiliz uçak üretim tesislerini yok etmek, yer hedeflerine zarar vermek, politik önemi olan alanlara saldırmak ve İngiliz halkını korkutarak teslimiyet sürecini hızlandırmaktı.
Birleşik Krallık Ordusu radar sistemini henüz kullanmaya başlamıştır. Bu radarlar düşman uçağını 4–5 km öteden görebilmiş, böylece Birleşik Krallık birlikleri hazırlıklı olmuştur. Dünya tarihinde radarın kullanıldığı ilk savaş olarak tarihe geçmiştir.
Havada kazanılan zafer sonrasında Winston Churchill, RAF pilotları için şunları söylemiştir; "Savaş tarihinde hiçbir vakit bu kadar çok kişi bu kadar az kişiye bu kadar şey borçlu olmamıştır. "
Britanya'nın ada konumunda olması ve o dönemin en büyük donanmasına sahip olması ülkenin güvenliğini sağlamıştır. Britanya Savaşının başarısızlığı adanın işgal edilemeyeceğini göstermiştir. Daha sonra Hitler gözünü doğuya, Sovyetler Birliği'ne çevirmiş ve Barbarossa Harekatını başlatmıştır.
# Barak Ana
Barak Ana - Türk mitolojisinde Köpek Tanrıça. Köpek Ana (Köbek Ene) ve Moğollarda Nokay Eçe olarak da bilinir. Bazı Moğol boyları köpekten türediklerine inanırlar. Barak sıradan bir köpek olmayıp kutlu sayılır. Nogay adlı Türk-Moğol boyu ile ilişkilidir. Masallarda Köpük olarak tercüme edilen Köbek, Kübek adlı kahramanın bu motifle ilgili olma ihtimali yüksektir. Oğuz destanında Barak Boyu'nun (Oğuz Han'ın İtbarak akınları) erkeklerinin yüzlerinin köpek yüzü (veya o kadar çirkin) olduğu fakat kadınlarının ise aksine inanılmaz derecede güzel ve çekici oldukları anlatılır. Bu nedenle Barak Ana kavramı bu boyun türediği Ana şeklinde algılansa da, kafasının köpek kafası olduğu şeklinde kesin bir bilgi mevcut değildir.


## Nokay.
Pek çok kaynakta köpeğin (Moğolca "Nokay") Moğollarca kutsal (totem hayvanı olarak) kabul edildiği yazılır. Türkler ise köpeği inanç sistemleri içerisinde değerli olarak görmez. Bu durum iki kültür arasındaki önemmli farklardan birisi olarak anlaşılır. Oysaki Lessing'e ait Moğolca Sözlük'te, geçmişte Moğolların da tıpkı Türkler gibi kutlu bir hayvan olarak gördükleri kurdun adını anmaktan çekindikleri için (tabu, yasak) onun yerine “Nokay” (köpek) diyerek bahsettiklerini fakat duruma göre bu kavramı Kurt olarak algıladıklarını yazmıştır.


## Etimoloji.
  - Barak: (Bar/Var). "Barmak" (Varmak) fiili ile ilgili anlamlar içerir. Efsanevi bir köpek türüdür.
  - Nokay: Moğolca köpek demektir.


## Dipnotlar.
 }}>
# Azerbaycan Futbol Akademisi
Azerbaycan Futbol Akademisi (Azerice: Azərbaycan Futbol Akademiyası) Azerbaycan Futbol Federasyonları Birliği tarafından oluşturulan gençlik akademisidir. Bu akademinin amacı Azerbaycan futbolunun en yüksek düzeyde ilerleme yapmasını sağlamaktır.
Azerbaycan Futbol Akademisi resmen 23 Şubat 2009 yılında açılmıştır. UEFA Başkan Yardımcısı Şenes Erzik ve eski İspanya kaptanı Fernando Hierro tarafından sık sık ziyaret edilmektedir.
# TCG Cerbe (S-341)
TCG "Cerbe" (S-341), (İlk adı USS "Hammerhead" (SS-364)) Gato sınıfı bir denizaltıdır. Hammerhead, Manitowoc Gemicilik Şirketi tarafından 5 Mayıs 1943 tarihinde inşa edilmiştir. Türk Deniz Kuvvetleri tarafından TCG Cerbe (S-341) olarak yeniden adlandırılmıştır. Öncelikle S-03 olarak numaralandırılmış, sonradan S-341 olarak yeniden numaralandırılmıştır. Türk Donanması'nda 07.08.1954-04.05.1972 tarihleri arasında hizmet vermiştir.
# TCG Preveze (S-340)
TCG "Preveze" (S-340), (İlk adı USS "Guitarro" (SS-363)) Gato sınıfı bir denizaltıdır. Guitarro, Manitowoc Gemicilik Şirketi tarafından 7 Nisan 1943 tarihinde inşa edilmiştir. Türk Deniz Kuvvetleri tarafından TCG Preveze (S-340) olarak yeniden adlandırılmıştır. Öncelikle S-22 olarak numaralandırılmış, 1965'te S-340 olarak yeniden numaralandırılmıştır. Türk Donanması'nda 07.08.1954-04.05.1972 tarihleri arasında hizmet vermiştir.