# Orta Doğu krizi (2023-günümüz)
Orta Doğu krizi, Hamas öncülüğündeki savaşçı grupların İsrail'de yaklaşık 1.200 kişiyi öldürüp yaklaşık 250 kişiyi rehin aldığı 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından başlayan Gazze Savaşı ve İsrail'in Gazze Şeridi'ni abluka altına alması ile süren, çatışmalar ve artan istikrarsızlıklar dizisidir. İsrail işgalindeki bombardıman ve katliamlar 60.000'den fazla Filistinlinin ölümüne yol açmıştır.
Gazze savaşı başladıktan kısa bir süre sonra, Direniş Ekseni'ndeki İran destekli birkaç milis, İsrail'e karşı çatışmaya katıldı. Lübnan'da Hizbullah, İsrail'in kuzeyine roket atarak, Ekim 2024'te İsrail'in güney Lübnan'ı işgaline kadar tırmanan ve Kasım ayı sonunda ateşkesle büyük ölçüde sona eren on dört aylık bir çatışmayı ateşledi. Kızıldeniz'de Yemen merkezli Husiler, Hamas'la dayanışma içinde nakliye gemilerine saldırdı ve uluslararası tepki çekti. ABD ve Birleşik Krallık tarafından Husi mevzilerine yönelik bir dizi hava saldırısı ile karşılık verdi. Bu çatışmalar, Mayıs 2025'te ABD-Husi ateşkesiyle sona erdi. Irak İslamî Direnişi liderliğindeki Irak milisleri de Irak, Suriye ve Ürdün'deki ABD üslerine saldırılar düzenledi, ancak çoğunlukla Aralık 2024'te durdu.
Kriz sırasında İran ve İsrail üç kez doğrudan karşı karşıya geldi. İki ülke Nisan ve Ekim 2024'te ve Haziran 2025'te birbirlerinin topraklarına saldırılarda bulundu; Haziran 2025'te ilan edilmemiş bir savaş başlattı. Bu çatışma, ABD'nin İran nükleer tesislerine saldırmasını içeriyordu ve İran'ı Katar'daki bir ABD üssünü hedef alarak misilleme yapmaya yöneltti.
Kasım 2024'te Hey'et-i Tahrîrü'ş-Şâm öncülüğünde ve Türkiye destekli silahlı grupların da içinde yer aldığı Suriyeli muhalif gruplar, Suriye iç savaşını yeniden alevlendiren ve 8 Aralık'ta Esed rejiminin devrilmesi ve eski Baas hükûmetinin yerine bir geçiş hükümetinin kurulmasıyla sonuçlanan bir saldırı başlattı. Aynı gün, İsrail güçleri İsrail-Suriye sınırı çevresindeki bölgeyi işgal etti. İsrail, Temmuz 2025'te Süveyda'daki Dürzi-Bedevi çatışmasında Dürziler adına Suriye'ye tekrar saldırılarda bulundu.
Krizin diplomatik ve siyasi etkileri geniş kapsamlı oldu. Gazze'deki yıkımın boyutu, İsrail'in diplomatik izolasyonuna ve İsrail ile Suudi Arabistan arasındaki normalleşme görüşmelerinin duraklatılmasına yol açtı. Öte yandan, krizin İran ve müttefiklerinin bölgesel gücünü ve nüfuzunu ciddi şekilde azalttığı ifade edildi. İsrail, Uluslararası Adalet Divanı'nda Güney Afrika tarafından açılan dava kapsamında soykırım suçlamalarıyla karşı karşıya kaldı. Uluslararası Ceza Mahkemesi, Başbakan Binyamin Netanyahu da dahil olmak üzere İsrail liderleri hakkında iddia edilen savaş suçlarından tutuklama emri çıkardı.


## Filistin ve İsrail.
### İsrail.
7 Ekim 2023'te Filistinli silahlı grup Hamas Gazze Şeridi'nden İsrail'e sürpriz bir saldırı düzenleyerek güney İsrail'de toprak ele geçirdi ve yaklaşık 1.200 kişiyi öldürdü. Ayrıca, yaklaşık 250 İsrailli ve yabancı, Hamas ve diğer Filistinli silahlı gruplar tarafından rehin olarak Gazze'ye alındı. Saldırı, İsrail'e 4.000'den fazla roket ve yamaç paraşütü saldırısıyla başladı. Hamas savaşçıları ayrıca Gazze-İsrail bariyerini aştı ve çeşitli topluluklardaki İsraillileri öldürdü. Saldırı, İsrail tarihindeki en ölümcül gün olarak tarihe geçti. Buna karşılık, İsrail hükûmeti 1973 Yom Kippur Savaşı'ndan bu yana ilk kez savaş ilan etti.


### Gazze Şeridi.
 - YÖNLENDİRME 
7 Ekim'deki Hamas saldırısından sonra İsrail, Gazze Şeridi'ne yönelik bir bombardıman ve abluka başlattı ve bu, 13 Ekim'de Gazze Şeridi'nin kuzeyine yönelik geçici baskınlara ve 27 Ekim'de Hamas'ı yok etme ve rehineleri serbest bırakma açıklanan hedefleri ile Gazze'nin tam ölçekli bir işgaline dönüştü. İşgalin ilk aşaması, 2 Kasım'da başlayan İsrail'in Gazze Şehri kuşatması da dahil olmak üzere Gazze Şeridi'nin kuzeyinde gerçekleşti. Hamas ve İsrail, 24 Kasım'dan 30 Kasım'a kadar altı günlük bir ateşkes üzerinde anlaştılar ve bu ateşkese göre Hamas, İsrail'in elinde tuttuğu Filistinli tutsaklarla İsrail rehinelerini takas etti.
Aralık ayında ateşkesin sona ermesinin ardından İsrail birlikleri, Gazze'nin merkezindeki Han Yunus şehrini kuşattı. İsrail, Şubat ayında güneydeki Refah şehrine yönelik bir bombardıman başlattı ve İsrail, Refah ve çevresinde bir saldırı başlatırken 7 Mayıs 2024'te Refah sınır kapısını ele geçirdi. İsrail güçleri 14 Mayıs'ta Refah'ın daha da derinlerine ilerledi. Temmuz ayında İsrail, Han Yunus'ta ikinci bir savaş başlattı. 16 Ekim 2024'te İsrail ordusu, Hamas lideri Yahya Sinvar'ı öldürerek İsrail'in Gazze'yi işgalinin önemli bir hedefine ulaştı.
15 Ocak 2025'te İsrail ve Hamas, onaylanması halinde Gazze Şeridi'ndeki çatışmaların durdurulacağı ve Filistinli tutuklular karşılığında 33 İsrailli rehinenin serbest bırakılacağı bir ateşkes üzerinde anlaştılar. Dört gün sonra yürürlüğe girdi ve Hamas Gazze Şeridi üzerindeki kontrolünü korudu. 18 Mart'ta İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas'ın daha fazla rehineyi serbest bırakmayı veya ABD'nin ateşkesi uzatma teklifini kabul etmeyi reddettiğini söyleyince İsrail Gazze'ye hava saldırıları başlattı. 10 Ekim 2025'te Trump'ın önerdiği Gazze barış planı kapsamında ateşkes yürürlüğe girdi.
Savaş, Gazze Şeridi'nde bir insani kriz başlattı ve İsrail işgali, Gazze'nin savaş öncesi 2,2 milyonluk nüfusunun yaklaşık 1,9 milyonunu yerinden etti. Gazze Sağlık Bakanlığı'na göre, İsrail'in Gazze Şeridi'ni işgalinin başlamasından bu yana, Temmuz 2025 itibarıyla Gazze'de 60.000'den fazla Filistinli öldürüldü. "The Lancet"'te yayınlanan bir araştırma, Haziran 2024 itibarıyla Gazze'de travmatik yaralanmalardan kaynaklanan ölümlerin 64.260 olduğunu tahmin ederken, "dolaylı" ölümler de dahil edildiğinde potansiyel olarak daha büyük bir ölüm sayısına dikkat çekti. Mayıs 2025 itibarıyla, travmatik yaralanmalardan kaynaklanan ölümler için karşılaştırılabilir bir rakam 93.000 olurdu. Gazze'de 146.000'den fazla Filistinli savaşta yaralandı. Gazze Sağlık Bakanlığı siviller ile savaşçılar arasında ayrım yapmaz; İsrail Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü, İsrail'in 17.000'den fazla militanı öldürdüğünü söylerken Hamas, Nisan 2024'te savaşçılarının yüzde 20'sinden fazlasını veya yaklaşık 6.000'ini kaybetmediğini söyledi. Associated Press'in Nisan 2024'e kadar Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine ilişkin analizi, kadınların ve çocukların tespit edilen tüm ölülerin yüzde 54'ünü oluşturduğunu buldu ; bu istatistik genellikle sivil kayıpların bir vekili olarak kullanılır. Uluslararası Af Örgütü ve B'Tselem gibi çeşitli insan hakları örgütleri, çeşitli soykırım çalışmaları ve uluslararası hukuk bilimcileri ve diğer uzmanlar, Gazze'de bir soykırım gerçekleştiğini söylüyor, ancak bazıları buna itiraz ediyor.
Gazze insani krizi, hem gıda kıtlığı hem de sağlık hizmetlerinin çöküşünü içeriyor. Savaşın başında İsrail, Gazze Şeridi'ndeki ablukasını sıkılaştırdı ve bu da yakıt, gıda, ilaç, su ve temel tıbbi malzemelerde önemli kıtlıklara yol açtı. Bu kuşatma, elektrik bulunabilirliğinde %90'lık bir düşüşe neden oldu, hastanelerin elektrik kaynaklarını, kanalizasyon tesislerini etkiledi ve içme suyu sağlayan tuzdan arındırma tesislerini kapattı. İsrail hava saldırılarının yoğun bombardımanı, Gazze'nin altyapısına feci zararlar vererek krizi daha da derinleştirdi. Mart 2025 başlarında İsrail, Gazze'ye giden tüm gıda ve yardım malzemelerini tamamen ablukaya aldı ve bu abluka, ABD merkezli tartışmalı bir kuruluş olan Gazze İnsani Yardım Vakfı'nın sınırlı dağıtımıyla ancak Mayıs ayı sonlarında sona erdi. O zamandan beri, birçok kişi gıda temin etmeye çalışırken öldürüldü veya yaralandı. Tahminler, nüfusun %100'ünün "yüksek düzeyde akut gıda güvensizliği" yaşadığını ve Temmuz 2025 itibarıyla yaklaşık %20'sinin felaket düzeyinde gıda güvensizliği yaşadığını gösteriyor.
Bir grup BM uzmanına göre, Temmuz 2024 itibarıyla İsrail'in "hedefli açlık kampanyası" tüm Gazze Şeridi'ne yayılmış ve çocukların ölümüne neden olmuştur. Aynı ayda, Kuzey Gazze'de tespit edilen çocukluk çağı yetersiz beslenme vakaları Mayıs 2024'e kıyasla %300 artmıştır. Eylül 2024'te, Uluslararası Mülteciler Örgütü, gıda koşullarının Mayıs ayından bu yana "kötüleştiği" konusunda uyarıda bulunarak, "Kıtlık koşullarının bir kez daha tırmanma riski hala devam ediyor." dedi. Dünya Gıda Programı (WFP), Ekim 2024'te bir milyon insanın açlık riski altında olduğu konusunda uyarıda bulundu. Tahminler, nüfusun %100'ünün "yüksek düzeyde akut gıda güvensizliği" yaşadığını ve Temmuz 2025 itibarıyla yaklaşık %20'sinin felaket düzeylerinde olduğunu gösteriyor. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail'in yardım girişine getirdiği kısıtlamaların açlığı bir savaş silahı olarak kullanabileceğini ve bunun da bir savaş suçu teşkil edeceğini belirtti. Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu da İsrail'in açlığı bir savaş yöntemi olarak kullandığını tespit etti.
İsrail, Gazze Şeridi'nde Tarabin kabilesinden bir Bedevi ve uyuşturucu kaçakçılığından mahkûmiyeti olan yerel bir çete lideri olan Yasir Ebu Şebab'ın kurduğu Hamas karşıtı silahlı grup olan Halk Kuvvetleri'ne destek sağlamaktadır. Halk Kuvvetleri, Gazze savaşı sırasında zayıflamış Hamas'ın bıraktığı güç boşluğunda Refah'ta iktidara alanı bulabildi. Halk Güçleri, Mısır-Gazze sınırına yakın toprakları ve yardım yollarını kontrol ediyor ve Gazze Şeridi'ne giren insani yardımları yağmalamakla suçlanıyorlar. Halk Kuvvetleri ve İsrail Savunma Kuvvetleri, Gazze İnsani Yardım Vakfı yardım merkezinde yardım arayan çok sayıda Gazzeliyi vurarak öldürmekle suçlandı İsrailli yetkililer, Gazze Şeridi'ndeki Hamas karşıtı unsurları ve aşiretleri silahlandırma ve destekleme programının bir parçası olarak Halk Kuvvetleri'ne silah gönderdiklerini kabul ettiler. Ebu Şebab, İsrail ile işbirliğini kabul etti Avrupa Dış İlişkiler Konseyi'nden bir üye, Ebu Şebab'ın grubunun çoğunluğunun "Sina'da veya Gazze'de hüküm giymiş katiller, hırsızlar, işbirlikçiler, uyuşturucu satıcıları veya DAİŞ üyelerinden" oluştuğunu belirtti.
Güney Afrika, 29 Aralık 2023'te İsrail'i, Gazze Savaşı sırasında Gazze Şeridi'ndeki Filistinlilere karşı soykırım yapmakla ve Soykırım Sözleşmesi'ni ihlal etmekle suçlayarak Uluslararası Adalet Divanı'nda İsrail'e karşı dava açtı Güney Afrika, Uluslararası Adalet Divanı'ndan diğer geçici koruma önlemlerinin yanı sıra İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarının derhal durdurulmasını emretmesini talep etti İsrail, Gazze'deki eylemlerinin yalnızca Hamas'ı hedef aldığını ve uluslararası hukuka göre meşru müdafaa olduğunu ileri sürdü 26 Ocak 2024'te Uluslararası Adalet Divanı, ön kararında Güney Afrika'nın iddialarında iddia ettiği bazı eylemlerin Soykırım Sözleşmesi kapsamına girebileceğini ve İsrail'in Gazze'de soykırımı önlemek için "gücü dahilindeki tüm önlemleri alması" gerektiğini söyledi.
Ocak 2025'te Gazze savaşını durduran ateşkes öncesinde, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ateşkes müzakereleri için çok sayıda girişimde bulundu . Amerika Birleşik Devletleri, 7 Ekim saldırısını kınamayan Şubat 2024 tarihli bir ateşkes kararını veto etti. ve 22 Mart'ta Rusya ve Çin, rehinelerin serbest bırakılması koşuluyla altı haftalık acil bir ateşkes çağrısı yapan ABD taslak kararını veto etti. 25 Mart'ta BM Güvenlik Konseyi, Ramazan ayı boyunca ateşkes, tüm rehinelerin "derhal ve koşulsuz" serbest bırakılması ve Gazze'ye insani yardım yapılması çağrısında bulunan 2728 sayılı Kararı kabul etti. ABD, Kasım 2024'te daha sonraki bir ateşkes kararını veto etti ve bunun nedeninin kararın tüm rehinelerin derhal serbest bırakılmasını gerektirmemesi olduğunu söyledi.


### Batı Şeria.
Gazze savaşı sırasında, İsrail güçleri Batı Şeria'nın İsrail işgali altındaki topraklarında Filistinli topluluklara neredeyse her gün baskınlar ve hava saldırıları düzenledi ; bunlardan bazıları yerel Filistinli milislerle çatışmalara yol açtı. Savaştan önce bile, bölgede İsrailliler ile Filistinliler arasında şiddet tırmanıyordu. 2022, Batı Şeria'daki Filistinliler için kayıtlardaki en ölümcül yıldı. 2023'te İsrail güçleri, savaş başlamadan önce bile bölgede 234 Filistinliyi öldürdü. Hamas, 7 Ekim saldırısının kısmen Filistinlilere karşı artan şiddete bir yanıt olduğunu söyledi.
Hamas'ın saldırısından sonraki ilk haftalarda İsrail, Tulkarim'da 63 Hamas üyesini tutukladı. Hamas ve Filistin İslami Cihat Örgütü tarafından kullanıldığı söylenen Cenin'deki bir camiye saldırdı. Aynı zamanda, İsrailli yerleşimcilerin saldırıları savaşın ilk ayında iki kattan fazla arttı. Bu, savaş sırasında 1.500'den fazla Filistinlinin yerinden edilmesine neden olan yerleşimci şiddetindeki genel artışın bir parçasıydı.
28 Ağustos 2024'te İsrail, Batı Şeria'da baskınlar, hava saldırıları ve Cenin ile Tulkarim'daki giriş noktalarının bloke edilmesini içeren kapsamlı bir askeri operasyon başlattı. Bu, İkinci İntifada'dan bu yana bölgedeki en büyük saldırı olarak kayıtlara geçti. 21 Ocak 2025'te İsrail, Cenin'i hedef alan ilk büyük ateşkes sonrası baskınını başlattı ve şehirde uzun vadeli bir askeri varlık sürdürmeyi planladığını duyurdu; bu da stratejide bir değişikliğe işaret ediyordu.
Ek olarak, Batı Şeria'da Filistin Yönetimi ile ona karşı çıkan milis gruplar arasında çatışmalar yaşandı. Filistin Yönetimi'nin bölgede kısmi idari yetkisi var ve bölge güvenlik için İsrail ordusuyla iş birliği yapan Fetih'in hakimiyeti altında bulunmakta. Bu durum, Hamas ve İslami Cihad dahil milisler tarafından eleştiriliyor. Milisler ile Filistin Yönetimi arasındaki çatışmalar Temmuz 2024'te tırmandı ve Ekim ayında Filistin Yönetimi, İran'ın yerel milisler lehine Filistin Yönetimi'ni zayıflatma çabalarına yanıt olarak Tubas'taki milislere karşı bir saldırı başlattı. Aralık ayında, yerel milislerin bir şemsiye grubu olan Cenin Tugaylarını hedef alan ikinci bir saldırı başlattı
Batı Şeria'da, Ağustos 2024'e kadar 607 Filistinli öldürüldü, bu ölümlerin başlıca nedeni İsrail askeri saldırılarıydı. Ayrıca, Filistin Yönetimi'nin Cenin'e yönelik saldırısı altı Filistin Yönetimi askerinin, dört Filistinli milisin ve üç sivilin ölümüne yol açtı.


## Lübnan.
 - YÖNLENDİRME 
İsrail ile Lübnanlı militan grup Hizbullah arasında İsrail-Lübnan sınırında bir dizi sınır çatışması 8 Ekim 2023'te başladı, Hizbullah, bir gün önce Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısını desteklemek için Şeba Çiftlikleri bölgesine saldırdığında ve İsrail, Güney Lübnan'daki Hizbullah mevzilerine saldırarak karşılık verdi. İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar daha sonra Güney Lübnan'da ve İsrail'in kuzeyinde, İsrail işgali altındaki Golan Tepeleri de dahil olmak üzere devam etti. Hizbullah başlangıçta İsrail'e, İsrail Gazze'deki saldırılarını sonlandırana kadar saldıracağını söyledi, ve Hizbullah'ın saldırıları 96.000 İsraillinin Kuzey İsrail'den göç etmesine neden oldu.
2 Ocak 2024'te İsrail, Beyrut'un Dahieh semtinde Hamas'ın ikinci lideri Salih el-Aruri'yi öldüren bir hava saldırısı düzenledi. Hizbullah, 6 Ocak'ta Meron Dağı yakınlarındaki bir İsrail üssüne roket fırlatarak karşılık verdi iki gün sonra İsrail, bu saldırıyı gerçekleştirdiğini söylediği Hizbullah komutanını öldürdü. 27 Temmuz'da, İsrail'in Hizbullah'ı suçladığı bir saldırıda Golan Tepeleri'nde 12 çocuk öldürüldü ; buna karşılık İsrail, 30 Temmuz'da Beyrut'ta Hizbullah komutanı Fuad Şükr'ü öldürdü.
Eylül 2024'te, bir İsrail operasyonu, 17 Eylül'de Hizbullah tarafından kullanılan binlerce çağrı cihazının aynı anda patlamasıyla sonuçlandı ve 42 kişi öldü ve ertesi gün yüzlerce telsizin Hizbullah'a karşı yoğun bir İsrail kampanyasının başlangıcını işaret etti ve sonraki günlerde İsrail, Lübnan'daki saldırılarına devam etti ve 700'den fazla kişiyi öldüren büyük bir hava bombardımanı gerçekleştirdi, bunlar arasında Hizbullah Rıdvan Kuvvetleri komutanı İbrahim Akil'i öldüren 20 Eylül saldırısı da vardı.
27 Eylül 2024'te İsrail, Beyrut'taki Hizbullah karargahına düzenlediği bir saldırıda Hizbullah lideri Hasan Nasrallah'ı öldürdü.
1 Ekim 2024'te İsrail, Hizbullah'ın oluşturduğu tehdidi ortadan kaldırmak ve hâlâ yerinden edilmiş 63.000 İsraillinin evlerine dönmesini sağlamak amacıyla Güney Lübnan'ı işgal etmeye başladı. 15 Ekim'e kadar Lübnan'ın yüzde 25'inden fazlası İsrail tahliye emri altındaydı ve işgal sırasında İsrail, ülke genelinde hava saldırılarını sürdürürken Güney Lübnan'daki birçok köy ve kasabayı ele geçirip yok etti. Çatışma sırasında Lübnan'da 3.700'den fazla kişi öldürüldü ve yaklaşık 1,3 milyon kişi yerinden edildi.
27 Kasım'da İsrail ve Hizbullah, çatışmaya kalıcı bir son vermeyi amaçlayan 60 günlük bir ateşkes üzerinde anlaştılar. Hem İsrail hem de Hizbullah'ın saldırılarını sürdürmesine ve birbirlerini ateşkesi ihlal etmekle suçlamasına rağmen, anlaşma büyük ölçüde geçerliliğini korudu. Temmuz 2025'te yayınlanan yeni bir raporda Hizbullah'ın 10.000 savaşçısını kaybettiği ve askeri kabiliyetlerinin çoğunun da önemli ölçüde kötüleştiği iddia edildi.
7 Ağustos 2025'te, özellikle Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını ele alan bir hükûmet toplantısında, hükûmetin çoğunluğu kararı onaylamak için oy kullandı. Lübnan Ordusu, Lübnan'daki silahlar üzerinde yalnızca devletin kontrol sahibi olmasını sağlayacak bir plan oluşturmakla görevlendirildi. Karar, ABD'nin Hizbullah'ı silahsızlandırma planına dayanıyor.
Çatışmalar boyunca, Lübnan'da İsrail saldırıları 4.047 kişiyi öldürdü ve 16.638 kişiyi yaraladı. Hizbullah 521 üyesinin ölümünü doğruladı, ve Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, Gazze savaşının patlak vermesinden bu yana Suriye'de 67 Hizbullah üyesinin öldürüldüğünü bildirdi. İsrail ordusu çatışmada yaklaşık 3.800 Hizbullah üyesinin öldüğünü tahmin ederken, medya raporları Hizbullah'ın ölü sayısının 4.000'e kadar çıkabileceğine inandığını iddia etti. Güney Lübnan'daki ilk çatışmalarda Hamas ve Filistin İslami Cihat'ının en az 20 üyesi de öldürüldü. Lübnan Halk Sağlığı Bakanlığı'na göre, çatışma hakkında haber yaparken on dört gazeteci İsrail saldırılarında öldürüldü.


## Yemen.
2011'den beri Yemen, savaş ve kriz ortamı yaşamaktadır. Bu süreç, 33 yıl boyunca Yemen'i yöneten Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih'e karşı Arap Baharı protestolarının bir parçası olarak gerçekleşen 2011-2012 devrimiyle başlamıştı. Yemen hükûmeti ile muhalefet grupları arasında arabuluculuk yoluyla varılan bir anlaşmanın parçası olarak Salih, 2012 başlarında istifa etti. Yerine yardımcısı Abdurabbu Mansur el-Hadi geldi. Eylül 2014'te Husilerin Devrik lider Salih'e sadık güçlerle ile ittifak kurarak başkent Sana'yı işgal etmesiyle çatışmalar bir iç savaşa dönüştü. 2015'te Husilerin Aden'e dayanması üzerine Suudi Arabistan liderliğindeki bir koalisyon askeri operasyonlar başlattı. Aynı dönemde El Kaide, Mukalla gibi önemli şehirleri ele geçirirken, Birleşik Arap Emirlikleri de özellikle Güney Yemen'de etkin bir güç haline geldi. 2017'de Güney Geçiş Konseyi sahneye çıktı, aynı yıl Ali Abdullah Salih eski müttefiki, Husiler tarafından öldürüldü ve savaş sonraki yıllarda da çok aktörlü ve karmaşık biçimde sürdü.
Ekim 2023'te Gazze savaşı başladıktan kısa bir süre sonra, Yemen'de konuşlu Husilerin Kızıldeniz'den geçen sivil ticaret ve donanma gemilerini hedef almaya başladı. Husiler, saldırılarının İsrail'in "Gazze'deki suçlarını" sona erdirene kadar devam edeceğini söyledi. Grup, İsrail ile bağlantılı gemileri hedef alacağını söyledi, ancak öncelikle ülkeyle hiçbir ilgisi olmayan birçok gemiye ayrım gözetmeksizin saldırdı. Mayıs 2024'e kadar Husiler 50'den fazla saldırı gerçekleştirdi; Husi lideri Abdülmelik el-Husi, kuvvetlerinin Kızıldeniz, Babülmendep Boğazı, Aden Körfezi ve Hint Okyanusu genelinde İsrail ve müttefiklerine bağlı 107 gemiye 606 balistik füze ve insansız hava aracı fırlattığını söyledi. Husiler üç denizciyi öldürdü, bir gemiyi ele geçirdi ve bir diğerini batırdı. Saldırıdan kaçınmak için birçok gemi, Afrika'nın güney ucundaki Ümit Burnu'nu dolaşarak Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz'i tamamen atlattı ve bu da nakliye maliyetlerinde artışa neden oldu.
İlk çatışma, 19 Ekim 2023'te, Kızıldeniz'deki bir ABD Donanması güdümlü füze destroyerinin İsrail'i hedef alan Husi füzelerini ve insansız hava araçlarını düşürmesiyle gerçekleşti. Sonraki ay, Husiler Galaxy Leader'ı kaçırdı ve 25 yolcusunun tamamını rehin aldı. Aralık ayında, ABD, Kızıldeniz'deki saldırılarla mücadele etmeyi amaçlayan çok uluslu bir deniz koalisyonu olan Refah Muhafızı Operasyonunu oluşturdu. Koalisyonda ABD, Birleşik Krallık, Avustralya, Bahreyn, Kanada, Fransa, İtalya, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, Seyşeller ve İspanya yer alıyor. Şubat 2024'te, Avrupa Birliği; Yunanistan, İtalya, Fransa, Almanya, Belçika ve diğer AB üyelerini içeren koalisyon Aspides Operasyonunu başlattı; Refah Muhafızı'nın aksine, Aspides tamamen savunma koalisyonudur. 3 Ocak 2024'te ABD ve 12 diğer ülke, Husilere saldırılarını durdurmaları veya askeri müdahaleyle karşı karşıya kalacakları konusunda uyarıda bulunan bir ültimatom yayınladı. 12 Ocak'ta ABD ve İngiltere, Husi saldırılarını kınayan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararının ardından Husi kontrolündeki Yemen'de hava saldırılarına başladı. Saldırılar, ABD başkanı Joe Biden tarafından emredildi ve İngiltere başbakanı Rishi Sunak, İngiliz katılımını onayladı. İki ülke, Mayıs 2024'e kadar Husi topraklarına 452 saldırı düzenledi, ancak Husiler saldırılarını tamamen durdurmadı.
Temmuz 2024'te ABD'nin Tel Aviv Büyükelçiliği yakınında gerçekleşen bir Husi İHA saldırısının ardından bir kişi öldü ve 10 kişi yaralandı, İsrail Yemen'deki el-Hudeyde'deki askeri tesislere ve petrol depolarına saldırarak karşılık verdi, en az altı kişiyi öldürdü ve en az 83 kişiyi yaraladı. İsrail Eylül ayında Yemen'e tekrar saldırarak altı kişiyi öldürdü ve 57 kişiyi yaraladı. Aralık 2024'teki Husi saldırılarının ardından İsrail, el-Hudeyde ve Sana'daki Husi topraklarına karşı iki dalga saldırı başlattı ve toplam 13 kişiyi öldürdü. İsrail'in Yemen'deki Husilere yönelik saldırıları 2025'e kadar devam etti.
15 Mart 2025'te ABD, Başkan Donald Trump'ın Husilere karşı askerî harekât emri vermesinin ardından Yemen'deki düzinelerce Husi hedefine hava ve deniz saldırıları başlattığını söyledi. Mart 2025'te İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarından sonra Husiler 18 Mart'ta saldırıları artırma sözü verdi. Nisan ayında İran kuvvetleri Yemen'den çekildi, ve ABD saldırıları batı Yemen'deki Res İsa petrol terminalini hedef aldı ve Yemen'in Saada Vilayetindeki bir gözaltı merkezini vurdu. 4 Mayıs'ta bir Husi saldırısı İsrail'deki Ben Gurion Havaalanı'nı vurdu ; buna karşılık İsrail, Sana Uluslararası Havaalanı'na saldırı da dahil olmak üzere Yemen'e misilleme saldırıları düzenledi, 6 Mayıs'ta, Umman'ın arabuluculuğunda ABD-Husi ateşkes anlaşması yürürlüğe girdi ve Amerikan ve İngilizlerin Yemen'e yönelik saldırılarına son verildi. Husiler, Kızıldeniz'deki saldırılarına son vermeyi kabul ettiler ancak anlaşmanın İsrail'e yönelik saldırılar için geçerli olmadığını söylediler.
28 Ağustos'ta, İsrail, Husi liderlerini hedef alan Sana'daki bir yerleşkeye hava saldırıları düzenledi ve Yüksek Siyasi Konsey isimli Husi hükûmetinin başbakanı Ahmed er-Rehevi, Genelkurmay Başkanı Muhammed Abdülkerim el-Gamari ile diğer bazı Husi bakanları öldürdü.
Kızıldeniz krizi sırasında Husiler Kızıldeniz'de dört denizciyi öldürdü, Aralık 2023'te ABD'nin Kızıldeniz'deki Husi botlarına düzenlediği saldırılarda en az 10 Husi üyesi öldü, ve Mayıs 2024'ün sonuna kadar ABD ve İngiltere'nin Husi kontrolündeki Yemen'deki hava saldırılarında 56 kişi öldü ve 77 kişi yaralandı. Ocak 2024'te beş ABD askeri öldü: ikisi İran silahlarını ele geçirme görevi sırasında denizde kayboldu ve üçü Ürdün'de 47 kişinin yaralandığı bir İran saldırısında öldü.


## Irak.
 - YÖNLENDİRME 
17 Ekim 2023'te başlayarak, Irak İslamî Direnişi ve İran liderliğindeki Direniş Ekseni'ndeki diğer milisler, Gazze Savaşında İsrail'e verilen ABD desteğine yanıt olarak Irak, Ürdün ve Suriye'deki ABD askeri üslerine karşı bir dizi saldırıya başladı. Saldırılar, ABD'nin ele geçirdiği Kuzey Irak'taki ABD'nin Ayn'ül Esed Hava Üssü'ne yönelik bir İİD saldırısıyla başladı. Bölgesel milisler, Ocak 2024'e kadar bölgedeki ABD güçlerine karşı 170'ten fazla saldırı gerçekleştirmişti; bu saldırılar, ABD'ye bölgedeki birliklerini geri çekmesi için baskı yapmayı amaçlıyordu ve bu birlikler Irak ve Şam İslam Devleti'ne karşı savaş sırasında konuşlandırılmıştı. 28 Ocak 2024'te Ürdün'deki bir ABD üssüne düzenlenen bir İİD saldırısında üç Amerikan askeri öldürüldü; ABD, 2 Şubat'ta Irak ve Suriye genelinde yedi bölgeye saldırarak karşılık verdi. İran İslam Cumhuriyeti, Ekim 2023'te başlayarak İsrail'e karşı saldırılar düzenledi ve Ocak 2024'te Gazze'deki Filistinlilere verdiği destek kapsamında "operasyonların ikinci aşaması" olarak tanımladığı bir saldırıyla İsrail'in Aşdod şehrine saldırdı ; Irak'tan yapılan drone saldırılarında iki İsrail askeri öldürüldü. ABD üslerine yönelik saldırılar büyük ölçüde İran'ın isteği üzerine 4 Şubat 2024'te sona erdi —ancak bazıları aynı yılın Nisan ayında yeniden başladı — ve Irak milisleri, Aralık 2024'te İsrail'e saldırmayı durdurmak konusunda Irak hükûmetiyle anlaştı.
Ocak 2024'te İran'da IŞİD'in yaklaşık 100 kişiyi öldürdüğü Kerman bombalamalarından sonra İran, Irak ve Suriye'de bir dizi saldırı gerçekleştirdi ve bu saldırıların Irak Kürdistanı'ndaki bir İsrail casusluk karargahını ve Suriye'deki IŞİD güçlerini hedef aldığını söyledi. Kısa bir süre sonra İran, Pakistan'da Sünni İslamcı grup Ceyş'ül Adl'i hedef alan saldırılar düzenledi ve Pakistan buna İran'a karşı misilleme saldırılarıyla karşılık verdi.


## Suriye.
 - YÖNLENDİRME 
2023 yılı itibariyle Suriye, 12 yıldır devam bir iç savaşla boğuşan bir ülke durumundaydı. Bu süreç, Mart 2011’de Beşşar Esed’in Baas rejimine karşı Arap Baharı protestolarının bir parçası olarak Suriye genelinde büyük ölçekli gösterilere ve demokrasi yanlısı mitinglere yol açmasıyla başlamıştı. Çok sayıda protestocu, Esed’in emriyle güvenlik güçleri tarafından ölümcül baskınlarla şiddetle bastırıldı; bunun sonucunda çoğu sivil on binlerce kişi gözaltına alındı ve öldürüldü. Suriye’deki ayaklanma, kısa sürede ülke genelinde direniş milislerinin kurulmasıyla genişledi ve 2012’de tam bir iç savaşa dönüştü. İç savaş, zamanla çok taraflı bir vekalet savaşına evrildi. İran, Rusya ve Hizbullah, Baas rejimini askeri olarak destekledi; İran, 2013’te; Rusya ise Eylül 2015’te doğrudan müdahalede bulundu. 2014’te ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon, SDG’yi sahadaki kara gücü olarak kullanarak askeri operasyonlara başladı. Türkiye, 2016’dan itibaren SMO ile birlikte askeri harekâtlar düzenledi; Suriye’nin bazı bölgelerini kontrol altına aldı. Milyonlarca insanın Türkiye, Lübnan, Ürdün, Irak ve Almanya'ya sığınması büyük bir mülteci krizine yol açtı. Savaşta %88’i Esed rejimi ve müttefikleri tarafından olmak üzere 219-306 bin sivil öldürüldü. Sivil ve savaşçı toplam can kaybı 470-610 bine ulaştı ve bu, Suriye iç savaşını 21. yüzyılda başlayan en ölümcül savaş hâline getirdi. Mart 2020’deki İdlib ateşkesi sonrasında Esed rejimi ile muhalifler arasındaki cephe çatışmaları büyük ölçüde azaldı. 2023'e gelindiğinde iç savaş büyük ölçüde çıkmaza girmişti; rejim değişikliği umutları tükenmiş, barış görüşmeleri sonuçsuz kalmıştı. Bölgedeki bazı hükümetler Esed ile diyaloğa girme konusundaki tutumlarını değiştirmeye başladı. Ülkenin yaklaşık üçte ikisini kontrol eden Esed'in iktidarı güvence altına alınmış gibi görünüyordu. 
Ekim 2023'te başlayan Gazze Savaşından Ekim 2024'e kadar İsrail, hava saldırıları ve topçu saldırıları yoluyla Suriye'ye 220'den fazla saldırı düzenledi ve 296 kişiyi öldürdü, ancak Devlet Başkanı Beşşar Esed yönetimindeki Suriye hükûmeti bölgesel çatışmanın büyük ölçüde dışında kaldı.
Savaşın ilk ayında İsrail, Suriye havaalanlarına ve güneybatı Suriye'ye saldırılar düzenledi. Şam ve Halep dahil olmak üzere 2024'te Suriye'deki saldırılarına devam etti. Ocak ayında İsrail, 12 kişiyle birlikte İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) Kudüs Gücü'nden bir İranlı generali öldürdü. 1 Nisan'da Şam'daki İran büyükelçiliğinin konsolosluk ek binasını bombalayarak Suriye ve Lübnan'daki Kudüs Gücü komutanı Muhammed Rıza Zahidi de dahil olmak üzere 16 kişiyi öldürdü. Eylül ayında İsrail Masyaf'a baskın düzenleyerek en az 18 kişiyi öldürdü, ve Ekim ayında İsrail saldırılarında Şam'da 13 kişi öldü ve el-Kuseyr'de 10 kişi öldü Kasım ayında İsrailliler Suriye'de Filistin İslami Cihat Örgütünü hedef alan saldırılarda 23 kişiyi öldürdü, ve aynı ayın sonlarında Palmira'da çeşitli gruplardan 92 İran destekli savaşçıyı öldürdü.
27 Kasım 2024'te Suriye muhalif gruplarından oluşan bir koalisyon, ülkenin kuzeybatısında Beşşar Esed liderliğindeki Suriye hükümetine karşı beklenmedik bir taaruz başlattı. Saldırı, Esed hükûmetinin kilit müttefikleri olan Rusya, İran ve Hizbullah'ın diğer çatışmalar nedeniyle zayıflamasının ardından gerçekleşti. Hey'et-i Tahrîrü'ş-Şâm (HTŞ) liderliğinde ve Türkiye destekli isyancılar tarafından desteklenen saldırı, 2011'de başlayan Suriye iç savaşındaki büyük çatışmaları büyük ölçüde durduran 2020 ateşkesinden bu yana ilk saldırıydı.
30 Kasım'a kadar, HTŞ Halep'in büyük bir bölümünün kontrolünü ele geçirmişti ardından Rusya oradaki isyancı mevzilerine hava saldırıları düzenlemek için müdahale etti. 1 Aralık'a kadar, isyancılar Hama, İdlib ve Halep vilayetlerinde önemli miktarda arazinin kontrolünü ele geçirmişti ve Hama şehrine doğru bir taarruz başlatıyorlardı. Hama, 5 Aralık'ta HTŞ'nin eline geçti ve 7 Aralık'ta Humus şehrini ele geçirmek için güneye doğru hareket ettiler, Şam'daki hükûmeti Suriye kıyılarından etkili bir şekilde ayırdılar. Bu arada, Güney Operasyonları Odası, Deraa'da hükümete bir taarruz başlattı ve Şam'ın güney banliyölerine doğru ilerlemeye başladı, Palmira'yı ele geçiren Suriye Özgür Ordusu ise doğudan Şam'a yaklaştı.
Şam, taarruzun başlamasından 11 gün sonra, 8 Aralık sabahının erken saatlerinde isyancıların eline geçti ve HTŞ, Esed'in Moskova'ya kaçmasıyla birlikte Esed rejiminin sonunu ilan etti. HTŞ lideri Ahmed eş-Şara, Suriye'nin fiili lideri oldu ve Mart 2025'e kadar ülkenin geçici başbakanı olarak Muhammed el-Beşir liderliğinde bir geçiş hükümeti kurdu.
Esed rejiminin düşmesinden sonra Netanyahu, 1974 İsrail-Suriye sınır anlaşmasının "çöktüğünü" söyledi ve İsrail ordusuna Golan Tepeleri boyunca Suriye'deki tampon bölgeyi işgal etme emri verdi. İsrail, Hermon Dağı'nın Suriye tarafını ele geçirdi, Golan Tepeleri'nin Suriye kontrolündeki bölgelerindeki sınır köylerini işgal etti ve Suriye Arap Silahlı Kuvvetleri'nin silah stoklarını ve hava üslerini terk etmenin yanı sıra Şam ve Güney Suriye'deki hedefleri bombaladı. 9 Aralık'ta İsrail, Lazkiye Limanı'na yapılan saldırı da dahil olmak üzere Suriye genelinde 100'den fazla hava saldırısı gerçekleştirdi İsrail, eski Suriye Arap Silahlı Kuvvetleri'nin deniz ve hava varlıklarının ve hava savunmasının çoğunu yok eden saldırılarını, "aşırılıkçıların" terk edilmiş silahları ele geçirmesini önlemek için gerekli olarak haklı gösterdi; eş-Şara İsrail'in eylemlerini kınadı ancak Suriye'nin yeni bir çatışmaya girmeyeceğini söyledi.
13 Temmuz 2025'te, Güney Suriye'deki Süveyda şehri ve çevresindeki köylerde Dürzi ve Bedevi silahlı grupları arasında çatışmalar başladı . Suriye geçiş hükümeti, 14-16 Temmuz tarihleri arasında düzeni sağlamak için Suriye Silahlı Kuvvetlerini bölgeye konuşlandırdı . 15 Temmuz'da Dürzi liderler ve hükûmet arasında ateşkes anlaşmasına varıldı, ancak Dürzi liderlerden biri olan Hikmet el-Hicri, hükûmete ve Bedevi gruplarına karşı silahlı direniş çağrısında bulundu. Çatışmalar sonucunda hem Dürzi hem de Bedevi sivillere yönelik yargısız infazlar ve kötü muameleler bildirildi. İsrail, Dürzileri savunma amacıyla Suriye hükûmet güçlerini ve Bedevi savaşçılarını hedef alan hava saldırıları başlattı. İsrail yakın zamanda güneybatı Suriye'nin daha derinlerine doğru işgalde bulunmuş ve Suriye ordusunun bölgeden uzak durmasını talep etmişti . Suriye dışişleri bakanlığı, İsrail'i yeni Suriye hükûmetini baltalamak için mezhepsel gerginlikleri körüklemekle suçladı . 16 Temmuz'da başka bir ateşkes anlaşmasına varıldı ve Suriye Silahlı Kuvvetleri, Süveyda'dan çekilmeden önce Bedevilerin yanında yer aldı.
16 Temmuz'da İsrail Savunma Kuvvetleri, Suriye ordusunun güney Suriye çatışmaları sırasında düzeni sağlamak için Süveyda'ya konuşlandırılmasına ilişkin güvenlik endişelerini gerekçe göstererek, uyarı amacıyla Şam'daki Suriye Silahlı Kuvvetleri'nin Genelkurmay Komuta Binası ve Savunma Bakanlığı'nın karargahı olan Heyet'ül-Erkan'ın girişini bombaladı Daha ağır saldırılar Suriye askeri karargah kompleksini hedef aldı ve ana binada büyük hasar ve yıkıma yol açtı, sonraki saldırılar Şam'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı çevresini hedef aldı. Aynı gün İsrail tarafından Süveyda ve Deraa vilayetlerindeki, aralarında el-Tahla Askeri Hava Üssü ve diğer askeri hedeflerin de bulunduğu çok sayıda hedefe hava saldırıları düzenlendi. Geri çekilmenin ardından Dürzi gruplarının yerel Bedevi kabilelerine karşı katliamlar gerçekleştirdiği ve bunun komşu Deraa Vilayetine kitlesel bir göçe yol açtığı bildirildi 41 kabileden 50.000'e kadar Bedevinin raporlara yanıt olarak Süveyda'ya seferber olduğu bildirildi.
Ortak bir "Körfez-Arap-Türkiye" bildirisinde, Suriye'nin bütünlüğüne destekleri yeniden teyit edildi ve eş-Şara'nın "istismarlara" katılan savaşçılardan hesap sorma taahhüdü "memnuniyetle" karşılandı. Suriye'deki Dürzilerin ruhani liderliğine göre, 19 Temmuz'dan itibaren imzalanan ateşkes anlaşması, bölgedeki çatışmaların sona ermesi ve sükûnetin sağlanması amacıyla bir dizi önemli adım içeriyordu. Anlaşma kapsamında, silahlı grupların sızmasını önlemek ve çatışmaları durdurmak amacıyla ilçenin idari sınırları dışında Genel Güvenlik Kuvvetleri'ne ait kontrol noktaları konuşlandırılacak. Sınırdaki köylere giriş, güçlerin konuşlandırılmasına olanak sağlamak ve ani saldırıları önlemek için 48 saat boyunca yasaklanacak. İlçede kalan Bedevi aşiret mensuplarının güvenli refakat altında ve herhangi bir müdahale olmaksızın ayrılmalarına izin verilecek ve acil durumlarda Busra el-Harir ve Busra eş-Şam üzerinden insani geçişler açılacak. Ruhani liderlik, tüm yerel grupları ilçe sınırlarını terk etmemeye ve provokasyonlardan kaçınmaya çağırdı ve anlaşmayı ihlal eden herhangi bir tarafın anlaşmaların çökmesinden sorumlu tutulacağını açıkça belirtti. Ayrıca, kendilerini etkileyen krizin sonlandırılması için vilayet sakinlerine sorumlu ve koordineli hareket etmeleri çağrısında bulunuldu.
Çatışmalar nedeniyle binlerce Süveydalı bedevi yerinden edildi.


## İran.
13 Nisan 2024'te İran, İsrail'e doğru 300'den fazla füze ve insansız hava aracı fırlattı ve İsrail bunların yüzde 99'undan fazlasını engellediğini söyledi. İran'ın İsrail'e yönelik ilk doğrudan saldırısı olan saldırı, İran, Lübnan, Suriye ve Yemen'den başlatıldı ve 1 Nisan'da İsrail'in Şam'daki İran Büyükelçiliğini bombalaması ve diğerlerinin yanı sıra iki İranlı generalin de öldürülmesinin ardından gerçekleşti; İran buna karşılık misilleme sözü vermişti.. Saldırıdan kaynaklanan balistik füzeler, güney İsrail'deki bir hava üssüne hasar verdi, ancak üs faaliyette kaldı. İsrail savunmasına Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Fransa ve Ürdün askeri olarak yardım etti e Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri de dahil olmak üzere birçok Arap devleti istihbarat desteği sağladı. Buna karşılık İsrail, 19 Nisan'da İran'a yönelik sınırlı bir hava saldırısı başlattı ve bu saldırıda bir hava savunma tesisi hedef alındı.
1 Ekim 2024'te, İsrail'in Temmuz ayında Tahran'da gerçekleştirdiği İsmail Haniye suikastı ve 27 Eylül'de Hasan Nasrallah ile Abbas Nilfuruşan'ı öldüren Beyrut saldırısı gibi çeşitli suikastlara misilleme olarak İran, yaklaşık 200 balistik füzeden oluşan İsrail'e ikinci bir doğrudan saldırı başlattı. ABD, İngiltere, Fransa ve Ürdün, İsrail'in İran saldırısının çoğunu püskürtmesine tekrar yardım etti. Saldırıdan çıkan şarapnel parçaları Batı Şeria'da bir Filistinli sivili öldürdü. İsrail, 26 Ekim'de İran-Irak Savaşı'ndan bu yana İran'a yönelik en büyük saldırıda misilleme yaptı ve 100'den fazla İsrail uçağı İran'ın radar ve hava savunma sistemlerini hedef aldı. İsrail, saldırının İran'ın hava savunma ve füze üretim kapasitelerine ciddi zarar verdiğini söyledi.
Trump'ın İran'a yazdığı mektubun ardından, İran Devrim Muhafızları Donanması, Mart 2025'te Basra Körfezi'nde Suudilere ait iki petrol tankerine el koydu. Ertesi ay, Fransız dışişleri bakanı, İran'ın nükleer silah yapması durumunda savaşın neredeyse kaçınılmaz olacağını belirtti, ABD Başkanı Trump, İran'ın doğrudan müzakereler istediğini belirtti ve İran Devrim Muhafızları Generali Hüseyin Selâmi, ABD'nin önce saldırması halinde İranlıların savaşa hazır olduğunu açıkladı. İran Dışişleri Bakanı ayrıca İran ve ABD'nin Umman'da üst düzey dolaylı müzakerelere başlayacağını duyurdu
İsrail, 13 Haziran 2025'te İran'ın çeşitli bölgelerindeki hedeflere karşı büyük çaplı saldırılar başlattı. İsrail, nükleer tesisleri, askeri tesisleri ve üst düzey yetkililerin özel konutlarını hedef aldı , önemli nükleer tesislere zarar verdi ve İran'ın üst düzey askeri liderliğini öldürdü. İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) komutanı Hüseyin Selâmi İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Muhammed Bakıri, ve nükleer bilim insanları Feridun Abbasi ve Muhammed Mehdi Tahrançi, İran devlet medyasına göre saldırılarda öldürüldü. Saldırılarda hem İranlı askerler hem de İranlı siviller öldürüldü.
ABD Başkanı Trump, 21 Haziran'da ABD'nin, İsrail'e destek olmak ve İran nükleer programını tamamen yok etmek amacıyla Fordo Nükleer Tesisi, Natanz Nükleer Tesisi ve İsfahan'daki üçüncü bir tesis de dahil olmak üzere İran'daki birden fazla nükleer tesise saldırdığını duyurdu. Uluslararası toplum, bu tırmanış karşısında endişeyle tepki gösterdi.


## Diğer ülkeler.
### Mısır.
Mısır, Gazze Şeridi ile 12 kilometrelik sınırını paylaşmasına rağmen, Gazze savaşında büyük ölçüde tarafsız ve müdahil olmayan bir tutum sergilemiştir. Müdahalesi, sınırlı sayıda yaralı çocuğun tahliyesi ve yüksek maliyetleri karşılayabilenlerin Refah sınır kapısından geçişiyle kısıtlı kalmıştır. İsrail-Mısır barış anlaşması, Gazze'ye bitişik “D Bölgesi”ni askerden arındırılmış bir alan olarak tanımlamış, burada İsrail'in en fazla 4.000 askerden oluşan sınırlı bir güç bulundurmasına izin vermiştir. Bölge, Birleşmiş Milletler gözlemcileri tarafından denetlenmektedir. Mısır, savaş öncesi ablukaya bağlı kalarak Refah kapısını nadiren açmış, sınır boyunca tampon bölge oluşturmak için Mısır'ın Refah şehrini yıkmış ve sakinlerini yerinden etmiştir. Mısır, barış anlaşmasından bu yana ABD'den yıllık 1 milyar dolar askeri yardım almaktadır.
Ekim 2023'te Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi, Alman Başbakanı Olaf Scholz ile yaptığı görüşmede, Filistinlilerin Necef Çölü'ne taşınabileceğini önererek tartışma yaratmıştır. Sisi, Filistinlilerin Sina'ya yönlendirilmesinin bölgeyi İsrail'e karşı bir operasyon alanı haline getirebileceğini ve İsrail'in Mısır topraklarını hedef alabileceğini belirtmiştir. Aralık 2023'te Hamas ve İslami Cihad, Mısır'ın kalıcı ateşkes karşılığında yetkilerini bırakma önerisini reddetmiştir. Mayıs 2024'te İsrail'in Refah sınır kapısını ele geçirmesi, barış anlaşmasının ihlali olarak görülse de Mısır düşük profilli bir tepki vermiştir. Yabancı aktivistlerin geçişine izin vermemiş, onları sınır dışı etmiştir. Mısır, Sina’daki terörizm ve yerinden edilme endişeleriyle bu politikayı savunmaktadır. Filistinli mültecilere ev sahipliği yapma konusunda tarihsel bir emsal bulunmamaktadır. Mısır, İsrail’in Gazze’deki ihlallerine karşı somut bir muhalefet göstermekten kaçınmıştır. Bir protesto biçimine en yakın hareket, Mayıs 2025 itibarıyla İsrail büyükelçisinin Kahire'ye varışının geciktiğinin bildirilmesi olabilir. Mısır büyükelçisi Eylül 2024'te görevinden ayrılıncaya kadar Tel Aviv'de kaldı.
Sisi hükûmeti, Gazze'deki sivillerin acılarını hafifletmek için daha fazla adım atması yönündeki baskılara direnmektedir. Aktivistler Refah kapısının sivillere açılmasını talep etse de, büyük uluslararası aktörler bu çağrıya katılmamıştır. Kızıldeniz'deki aksamalar Mısır'ı ekonomik olarak etkilese de, Kahire Gazze savaşını sona erdirmek için aktif bir rol üstlenmemiştir. Mısır'ın tutumu, soykırıma ortaklık olarak nitelendirilmiş ve uluslararası mahkemelerde kovuşturma riski doğurmuştur. Ülke genelinde protestolar düzenlenmiş, Refah kapısının insani yardımlar için açılması talep edilmiştir. Mısır'ın birçok kentindeki büyükelçilik ve konsoloslukların önünde protesto gösterileri düzenlendi ve Gazze'ye insani yardımların girmesine olanak sağlamak için Refah sınır kapısının açılması çağrısı yapıldı.


### Ürdün.
 - YÖNLENDİRME 
Ekim 2023'te, Gazze Savaşı sırasında Kral Abdullah, İsrail'in Gazze Şeridi'ne uyguladığı ablukayı ve Gazze'deki Filistinlilere yönelik "toplu cezalandırmayı" kınadı. 1 Kasım 2023'te Ürdün, İsrail'deki büyükelçisini geri çağırarak ülkeyi "eşi benzeri görülmemiş bir insani felaket" yaratmakla ve "Gazze'de masum insanları öldürmekle" suçladı. Ürdün ayrıca, Gazze savaşının başlamasının ardından Amman'dan ayrılan İsrail büyükelçisinin geri dönmesine izin verilmeyeceğini açıkladı. Kasım 2023'te Ürdün Başbakanı Bişer el-Hasavneh, Ürdün'ün İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırısına ve bunun sonucunda ortaya çıkacak sonuçlara yanıt olarak tüm mevcut seçenekleri değerlendirdiğini söyledi.
Gazze Savaşı sırasında, Kasım 2023'ün başlarında ve Mart 2024'te Ürdün, Gazze'ye acil tıbbi yardım sağladı. Ürdün Hava Kuvvetleri, Fransa, Hollanda ve ABD Hava Kuvvetleri ile işbirliği yaparak insani yardım içeren birkaç hava indirme gerçekleştirdi.
28 Ocak 2024'te Irak İslamî Direnişi tarafından Ürdün'deki bir ABD üssüne düzenlenen saldırıda üç Amerikan askeri öldürüldü; ABD, 2 Şubat'ta Irak ve Suriye genelinde yedi bölgeye saldırarak karşılık verdi.
Nisan 2024'te İran'ın İsrail'e yönelik saldırıları sırasında Ürdün, hava kuvvetleriyle hava sahasını ihlal eden İran mermilerini engelledi.


### Suudi Arabistan.
 - YÖNLENDİRME 
Mart 2023'te Suudi Arabistan, İsrail ile normalleşme için ABD'den sivil nükleer program desteği, silah satış kısıtlamalarının kaldırılması ve güvenlik garantileri talep etti. Bu talep, Suudi Arabistan-İran arasındaki Çin aracılığıyla çözülen diplomatik anlaşmazlığın duyurulmasından kısa süre önce geldi. Ancak, İsrail ile olası bir anlaşmanın detayları belirsizdi ve bazı ABD milletvekilleri buna karşı çıktı. Anlaşma, İsrail-Filistin çatışmasını ve İran'a karşı bölgesel muhalefeti etkileyebilirdi. Suudi Arabistan, 2023-2024'te ders kitaplarındaki İsrail karşıtı içerikleri kaldırarak daha ılımlı bir tutum sergiledi.
Veliaht Prens Muhammed bin Selman liderliğinde normalleşme görüşmeleri yapıldı, ancak Ekim 2023 Gazze Savaşı nedeniyle askıya alındı. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken'a bu karar bildirildi ve normalleşme çabaları sekteye uğradı. Ekim 2023 Gazze savaşı Suudi Arabistan'ın müzakereleri durdurmasına yol açtı. Kasım-Aralık 2023'te yapılan bir ankette, Suudi halkının %96'sı İsrail ile bağların kesilmesini destekledi, %95'i Hamas'ın sivilleri öldürdüğüne inanmadı ve yalnızca %16'sı iki devletli çözümü savundu. Ocak 2024'te Suudi Büyükelçi Halid bin Bender Âl-i Suud, Filistin devleti kurulursa İsrail ile normalleşmenin mümkün olduğunu belirtti. Blinken da benzer açıklamalar yaptı.
Gazze Savaşı sırasında, Suudi nüfusunun çoğunluğu Filistinlilerin arkasında durdu ve onların acılarına ortak oldu ve Şam'daki İran büyükelçiliğinin İsrail tarafından bombalanmasının ardından Suudi Arabistan liderliği, herhangi bir gerekçeyle diplomatik tesislerin hedef alınmasını kesin bir dille reddetti. Ancak, Nisan 2024'te İran'ın İsrail'e yönelik saldırıları sırasında Suudi Arabistan, Ürdün ile birlikte İsrail'in ve kendi topraklarının savunulmasında İsrail'e yardım etti. Bu olaylar, Suudi Arabistan'ın İran ile ilişkilerini daha da karmaşık hale getirdi. Ekim 2024'te İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Riyad ziyaretinde ateşkesi ve İsrail'in eylemlerini görüşeceğini duyurdu. Suudi Arabistan çatışmada tarafsızlığını teyit etti. Aynı ayın ilerleyen günlerinde İran, tüm Körfez ülkelerini hava sahalarını kullanarak İran'a karşı herhangi bir eyleme izin vermemeleri, aksi takdirde misilleme yapılacağı konusunda uyardı. Kasım 2024'te Suudi Genelkurmay Başkanı Feyyaz el-Ruvaili, İranlı mevkidaşı Muhammed Bakıri ile Tahran'da bir araya geldi. Ruvaili, görüşmede iki ülke güvenlik güçleri arasındaki işbirliğinin artırılması konusunu ele aldı. Gazze Savaşı'nın patlak vermesinden bu yana Suudi Arabistan, İran ile diplomatik ilişkilerini yeniden tesis etti. Körfez ülkeleri, savaş ve gerginliğin azaltılması yerine bölgesel diplomasiyi tercih etti. 2024'ün sonlarında, Filistin, İsrail ve Lübnan'daki devam eden çatışmalar ışığında İbrahim Anlaşmaları'nın tıkandığı görülüyor. 2025 İran-İsrail savaşında Suudi Arabistan, İsrail saldırılarını kınadı ve diplomatik olarak İran'ı destekledi.


### Birleşik Arap Emirlikleri.
 - YÖNLENDİRME 
13 Ağustos 2020'de İsrail ve BAE, ABD Başkanı Donald Trump'ın arabuluculuğunda bir anlaşma imzaladı. Anlaşma, İsrail ile BAE arasında tam diplomatik ilişkiler kurulmasını sağladı; BAE, Mısır ve Ürdün'den sonra İsrail'i tanıyan üçüncü Arap devleti oldu. İsrail, anlaşma kapsamında Ürdün Vadisi’nin ilhak planlarını askıya aldı. Mossad Direktörü Yossi Kohen, bir yıldan fazla süredir BAE'yi gizlice ziyaret ederek anlaşmanın zeminini hazırladı. Anlaşma, 15 Eylül 2020'de Washington DC'de Beyaz Saray'da resmiyet kazandı. BAE'nin ABD Büyükelçisi Yusuf El Uteybe, Jared Kushner ile iş birliği yaparak müzakerelerde kilit rol oynadı ve anlaşmayı “diplomasi için bir zafer” olarak nitelendirdi. İbrahim Anlaşmaları, Filistin ile BAE ve Bahreyn arasındaki ilişkilerde gerilim yarattı. 2002 Arap Barış Girişimi’ne göre, Arap ülkeleri İsrail’le normalleşmeyi Filistin’le bir devlet anlaşmasına bağlamıştı. Ancak Filistinli yetkililer, anlaşmayı eleştirdi; Saib Irekat, bunun İsrail’in işgalini teşvik ettiğini savundu. Birleşik Arap Emirlikleri, 2018'den bu yana İsrail ile ilişkilerini iyileştirerek Eylül 2020'de BAE ile İsrail arasında İbrahim Anlaşmaları'nı imzaladı. Ramallah, İsrail ile yapılan anlaşma nedeniyle BAE'deki büyükelçilerini geri çağırdı. 30 Ekim 2020'de, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın uzun süredir rakibi olan ve Gazze Şeridi'ndeki eski Fetih lideri Muhammed Dahlan'ın Arap ülkeleri ile İsrail arasındaki bağların normalleştirilmesi çabalarına destek verdiği ve Abbas'ı kızdırdığı bildirildi. Filistin, BAE’den gelen yardımları reddetti ve büyükelçilerini geri çağırdı. BAE’nin UNRWA’ya sağladığı fonun 2020’de %98 azalması da dikkat çekti.
2023'te Hamas liderliğindeki saldırının ardından, BAE Dışişleri Bakanlığı 8 Ekim'de yaptığı açıklamada, İsrailli sivillerin evlerinden rehin alındığına dair haberlerden "dehşete düştüğünü" belirtti ve Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırılarını "ciddi ve ağır bir gerilim" olarak nitelendirdi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 16 Ekim 2023'te BAE Başkanı Muhammed bin Zayid Âl-i Nehyan ile görüştü. Gazze savaşının diplomatik etkisine rağmen, BAE, İsrail ile bağlarını sürdürdü ve bu da BAE'nin Gazze'de El Helal El Emirati Doğum Hastanesi adında bir doğum sahra hastanesi kurmasına olanak sağladı. Savaş boyunca BAE, "İsrail'in sürekli ihlallerini" ve sivillerin ölümlerini ve yaralanmalarını kınadı.


### Katar.
 - YÖNLENDİRME 
2006'da Hamas'ın Gazze'de seçilmesiyle Türkiye ve Katar, Hamas'ın meşru bir hükûmet olduğunu savundu ve bu, iki ülkeyi Filistin meselesinde yakınlaştırdı. 2007'de Katar, Türkiye ile birlikte, Hamas'ın Gazze Şeridi'nde Filistin Yönetimi'ni devirmesinin ardından Hamas'ı destekleyen az sayıdaki ülkeden biriydi. 2008-2009'da Halid Meşal'in Doha Zirvesi'ne davetiyle Hamas-Katar ilişkileri güçlendi. Katar Emiri Hamed bin Halife Âl-i Sani, İsrail'in Gazze'ye verdiği zarar için 250 milyon dolar bağış sözü verdi. Katar, Gazze ablukasını haksız ve ahlaksız bulduğunu açıklayarak Hamas'a siyasi, maddi ve insani destek sağladı. Katar, 2009 yılında Dökme Kurşun Harekatı nedeniyle İsrail ile diplomatik bağlarını kopardı. Halid Meşal, Hamas'ın Katar'a yaklaşması için lobi faaliyetlerinde bulundu. Hamas, 2012 yılında Katar'da bir siyasi ofis açtı. Gazze'ye memur maaşları ile yakıt için 30 milyon dolar ödenek gönderildi. Katar'ın Hamas'a yıllık 1 milyar dolar destek verdi ve Gazze'ye yardım düzenlemeleri yaptı. 2012 yılında Katar'ın eski Emiri Hamed bin Halife Âl-i Sani, Hamas yönetimi altındaki Gazze'yi ziyaret eden ilk devlet başkanı oldu. Yeniden inşa için 400 milyon dolar toplama sözü verdi. Hamas'ı desteklemek, Katar hükûmetine halk nezdinde siyasi desteği artırdı. 2017'de Katar, Gazze'de büyükelçilik inşa planını duyurdu. 2018'de Katar insani krize yardımcı olmak amacıyla Gazzeli işçilere 13 milyon avro ödeme yaptı. Katar'ın Gazze elçisi Muhammed el-Emadi aracılığıyla 2014'ten beri İsrail ile düzenli temaslar kuruldu.
7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e saldırısı ve Gazze Savaşı'nın başlamasıyla Katar, İsrail-Hamas müzakerelerinde arabulucu oldu. Kasım 2023’te yaklaşık 100 İsrailli rehinenin serbest bırakıldığı ateşkes anlaşmasına aracılık etti. Katar, Gazze Savaşı sırasında Hamas'tan rehinelerin serbest bırakılması için müzakerelerde bulunmak üzere Merkezi İstihbarat Teşkilatı ve Mossad şeflerini ağırladı. Kasım 2023'te İsrailli askerler, Gazze'deki Katar konsolosluğunun duvarına Davut Yıldızı çizdi. Konsolosluk binası savaşta ağır hasar gördü. Katar'ın Gazze'yi Yeniden İnşa Komitesi'nin merkezi, İsrail tarafından Gazze'de hedef alındı. Katar, 6 Mart 2024'te Katar Kızılayı aracılığıyla Gazze'ye gıda da dahil olmak üzere 34 ton yardım ulaştırdı. Katar Emirliği Hava Kuvvetleri toplamda 80'den fazla yardım uçağı gönderdi ve 18 grup yaralı Filistinliyi tahliye etti.
Mayıs 2024'te ABD, Hamas liderlerini Katar'dan çıkarması için baskı yaptı. Kasım 2024'te Katar'ın arabuluculuğu bıraktığı ve Hamas'a ülkeyi terk etme emri verdiği iddia edildi, ancak Hamas bunu yalanladı. Aralık 2024'te El Fetih, Katar merkezli El Cezire’yi Cenin mülteci kampında Filistinli güvenlik güçleri ile İslamcı militanlar arasındaki çatışmaları haberleştirdiği için kınadı ve Filistinlileri kanalla iş birliği yapmamaya çağırdı.
23 Haziran 2025'te İran, ABD'nin İran-İsrail savaşı kapsamında 22 Haziran'da nükleer tesislerine düzenlediği saldırılara misilleme olarak Katar'daki El Udeyd Hava Üssü'ne füze saldırısı gerçekleştirdi. Kod adı Zafer Müjdesi Operasyonu olan saldırı, İran'ın 16 Haziran'da Irak'ın Erbil kentindeki ABD konsolosluğuna düzenlediği bir insansız hava aracı saldırısını takip etti. Bu, İran'ın 2020'deki Şehit Süleymani Harekâtı'ndan sonra bir ABD üssüne yaptığı ikinci saldırıydı. İran, Kasım Süleymani suikastına verdiği yanıttan önce olduğu gibi, saldırıdan saatler önce Katar'ı ve ABD'yi uyardı. Kısa bir süre sonra, Irak'taki Taci askeri üssü ve İmam Ali üssü insansız hava araçlarıyla saldırıya uğradı.
Katar, füzeler gelmeden önce hava sahasını kapatmış ve hepsini engellediğini duyurdu. Saldırıdan sonra Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Kuveyt ve Irak da hava sahalarını kapattı. Saldırı bazı ülkeler tarafından kınandı. İran, saldırının "dost ülke Katar ile hiçbir ilgisi olmayan bir meşru müdafaa eylemi" olduğunu söyledi. İran Devrim Muhafızları, yaptığı açıklamada, altı füzenin El Udeyd Hava Üssü'ne isabet ettiğini iddia etti ve operasyonu yıkıcı ve güçlü olarak nitelendirdi. Katar, saldırıyı kınayarak hava savunma sistemlerinin füzeleri durdurduğunu ve can kaybı olmadığını belirtti. Katar, uluslararası barışa tehdit oluşturduğunu söyleyerek misilleme hakkını saklı tuttu. İran'ın Katar büyükelçisi, Dışişleri Bakanlığına çağrılarak, egemenlik ihlalinin güçlü bir şekilde kınadığı ifade edildi. Katar'ın New York'taki BM temsilcisi, BM Güvenlik Konseyi'ne bir mektup göndererek "bu bariz saldırının niteliği ve ölçeğiyle eşdeğer ve Şart ile uluslararası hukuka uygun bir şekilde doğrudan yanıt verme hakkını saklı tuttuğunu" vurguladı. ABD Başkanı Donald Trump, İran saldırısını "çok zayıf bir yanıt" olarak nitelendirdi ve İran'a, ABD'ye saldırılar hakkında erken bildirimde bulunduğu için teşekkür ettive ateşkes çağrısı yaptı. Beş saat sonra İran ve İsrail, Katar arabuluculuğunda ateşkese razı oldu.
9 Eylül 2025'te İsrail Hava Kuvvetleri, Katar'ın başkenti Doha'daki Hamas karargâhını bombaladı ve bildirildiğine göre Halil el-Hayya, Halid Meşal, Muhammed İsmail Derviş , Musa Ebu Merzuk ve Zahir Cebarin de dahil olmak üzere Hamas geçici komitesinin üyelerini hedef aldı. Hamas, üst düzey liderliğinin saldırıdan sağ kurtulduğunu doğruladı, ancak el-Hayya'nın oğlu Humam, yardımcısı, üç koruması ve Katar Devlet Güvenliği mensubu bir onbaşı da dahil olmak üzere altı kişi hayatını kaybetti.


### Türkiye.
 - YÖNLENDİRME 
Türk hükûmeti, ilk olarak Filistin seçimlerindeki zaferinin ardından Şubat 2006'da Hamas liderleriyle bir araya gelmiştir. Türkiye Hamas'ı hiçbir zaman terör örgütü olarak listelememiş, 2010 yılında Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Hamas'ı "topraklarını savunmak için mücadele eden direniş savaşçıları" olarak tanımlamıştır. Türkiye, Salih el-Aruri de dahil olmak üzere üst düzey Hamas yetkililerine ev sahipliği yapmıştı. Hamas lideri İsmail Haniye ve eski lider Halid Meşal, Türkiye'yi sık sık ziyaret ediyorlardı. Şin Bet, Hamas'ın, Türkiye'de ajan toplamak ve Orta Doğu'daki operasyonları denetlemek için kullandığı bir komuta merkezi kurduğunu iddia etmiş, 2020'de ise İsrailli diplomatlar, Türkiye'yi İstanbul'daki Hamas üyelerine pasaport ve kimlik kartı vermekle suçlamıştı.
7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'in güneyine düzenlediği saldırının ve Gazze Savaşının patlak vermesinin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan, Hamas'ı "topraklarını ve halkını korumak için savaşan bir kurtuluş grubu, "mücahitler" olarak övdü. ve Erdoğan, İsrail'in Gazze ablukasını ve bombalamasını bir katliam olarak nitelendirdi. Kasım 2023'te İsrail'i "terörist devlet" olarak nitelendirdi ve Filistinlilere karşı soykırım yapmakla İsrail'in Gazze'deki operasyonunun Haçlı işgali ve II. Dünya Savaşı kadar acımasız olduğunu ve İsrail'in "açıkça savaş suçları işlediğini" ekledi. Erdoğan'ın açıklamaları sonrası İsrail Dışişleri Bakanı Eli Kohen,iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden değerlendirmek üzere 28 Ekim 2023'te Türkiye'deki diplomatlarını geri çekti. Şubat ayı sonlarında Türkiye, Uluslararası Adalet Divanı'nda İsrail aleyhine sözlü bir sunum da yaptı. Mart 2024'te, Türkiye Cumhurbaşkanı, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ile Türkiye'de düzenlediği ortak basın toplantısında, İsrail'i Batı'nın desteğiyle soykırım ve yüzyılın en büyük barbarlıklarından birini işlemekle suçladı. 22 Mart 2024'te, İsrail Dışişleri Bakanı Israel Katz, Erdoğan'ın bir seçim mitinginde "Netanyahu'yu Allah'a göndereceğine" yemin etmesinin ardından, Türkiye'nin İsrail büyükelçisini çağırması talimatını verdi.
Aralık 2023'te Şin Bet başkanı Ronen Bar, İsrail'in Filistin toprakları dışındaki Hamas üyelerine suikast planladığını söyledikten sonra, Türk istihbaratı İsrail'i Türkiye'deki Hamas üyelerini hedef almaması konusunda uyardı. Sonraki aylarda, Türk yetkililer İsrail adına çalışmak suçlamasıyla çok sayıda şüpheliyi tutukladı. Ocak 2024'te, 33 kişi Türkiye'de yaşayan yabancı uyruklulara yönelik keşif, takip, saldırı ve kaçırma gibi farklı faaliyetler nedeniyle tutuklandı. Türk İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, "Ülkemizin milli birlik ve beraberliğine karşı casusluk faaliyetlerinde bulunulmasına asla izin vermeyeceğiz" dedi. Şubat'ta, Hamas bağlantılı Filistinliler hakkında bilgi toplamakla suçlanan 7 kişi tutuklandı. Mart 2024'te Mossad için çalışmakla suçlanan 7 şüpheli, Nisan 2024'te 8 şüpheli tutuklandı. Temmuz 2024'te 57 kişiye casusluk davası açıldı.
Nisan 2024'te Türk yetkililer, Hamas liderleriyle İstanbul'da görüştü; Dışişleri Bakanı, Katar'da da Hamas'la bir araya geldi. Ayrıca, Erdoğan, Türkiye'deki hastanelerde 1.000'den fazla Hamas üyesinin tedavi gördüğünü söylerken sonrasında Türk yetkili, Hamas'ı değil Gazzelileri kastettiğini belirtti. Erdoğan bir başka konuşmasında Türkiye'nin Libya ve Dağlık Karabağ'da yaptığı gibi İsrail'e girebileceğini söyledi. Türkiye, İsmail Haniye Suikastının ardından 2 Ağustos 2024'te bir günlük millî yas ilan etti ve Türk bayrakları yarıya indirildi. MİT Başkanı, İsrail ile devam eden ateşkes görüşmeleri hakkında Ankara'da Hamas liderleriyle bir toplantı yaptı. Ekim 2024'te İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından Erdoğan, İsrail'in Batı'nın da yardımıyla bölgesel bir çatışmayı alevlendirmeye çalıştığını söyledi. Ayrıca, İran hükûmetine ve halkına destek verdi. 13 Kasım 2024'te Erdoğan, İsrail'in Gazze'deki savaşı sona erdirme konusundaki isteksizliği nedeniyle Türkiye'nin İsrail ile tüm diplomatik ilişkilerini kestiğini duyurdu.
27 Kasım 2024'te Suriyeli muhaliflerin Suriye rejimine karşı hızlı ilerlemesi, SDG güçlerine karşı yeni bir Türk harekâtının yolunu açtı. 30 Kasım 2024'te SMO, SDG ikmal hatlarını kesmek ve Türk kontrolü altındaki El Bab'ı Tel Rıfat'a bağlayan bir koridor oluşturmak için Özgürlük Şafağı Harekâtı'nı başlattı. Aslında, Esed karşıtı güçlerin Halep'e yönelik bir taarruz planlaması 2023'ün sonlarında başlamıştı ancak Türkiye'nin itirazları nedeniyle ertelendi. Türkiye, Esed rejimine müzakereler teklif etse de olumsuz bir yanıt aldı. Ardından Türkiye, HTŞ öncülüğündeki muhaliflerin Halep'e taarruz başlatmasına izin verdi. Türkiye'nin Suriye iç savaşına müdahil oluşu, Temmuz 2011'de MİT vasıtasıyla Özgür Suriye Ordusu'nu silahlandırması ve eğitmesi ile başlamış, 2012'de sınır çatışmaları ile devam etmiş, 2016 yılına kadar uluslararası diplomasi ve hedefli yaptırımlar gibi daha diplomatik yollar kullanarak izlenen daha yumuşak bir yaklaşımın ardından ve 2016-2017, 2018, 2019, 2020 ve 2022'de doğrudan askeri müdahalelerle sürmüştü.
30 Kasım 2024'te başlayan Özgürlük Şafağı Harekatı'nda Türkiye'nin vekil gücü SMO, ilk olarak Halep Vilayetinin kuzeyindeki Tadif'i rejim güçlerinden ele geçirdi. SDG, rejimin çekildiği kuzey Halep kasabalarına girince SMO ile çatışmalar başladı. 1 Aralık 2024'te SMO, es-Safira, Hanasır ve Kuveyris Hava Üssünü ele geçirirken, Halep şehrinin Şeyh Neccar ilçesinde SMO ile SDG arasında çatışmalar yaşandı. Kuveyris Hava Üssünün ele geçirilmesi, SDG'nin Tel Rifat merkezli Şahba Kantonu ile Menbiç arasında kurduğu "koridor"u kesti. Operasyondai, SMO yaklaşık 850 km²'lik bir alan ele geçirdı. 1 Aralık 2024 akşamı, SMO, SDG'nin elindeki Tel Rıfat'a bir taarruz başlattıçok sayıda kasabayı ele geçirdi. Taarruz sırasında Türkiye, saldırılarını desteklemek için SDG'ye harekât başlattı. 6 Aralık 2024'te, Özgürlük Şafağı Operasyon Odası, SDG'nin elindeki Menbiç şehrine bir taarruzu duyurdu. 8 Aralık 2024'te Türkiye, SDG mevzilerine drone saldırıları düzenledi. 9 Aralık 2024'te SDG Menbiç'ten, Rusya, Menbiç ve Ayn el Arab'daki üslerinden çekildi.
8 Aralık 2024 devriminin ardından Doğu Halep'te Türkiye/SMO ile SDG arasındaki çatışmalar Aralık 2024 ve Ocak 2025 boyunca M4 Otoyolu, Kara Kozak Köprüsü ve Tişrin Barajı'nda sürdü. Taraflar insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenledi. Türkiye destekli topçu ve hava saldırıları sürerken SDG de dronlarla SMO mevzilerini hedef aldı. Şubat ve Mart aylarında cephe hatlarında çatışmalar durdu; çatışmalar Kara Kozak, Tişrin ve Deyr Hafir'de daha çok mevzi savaşı şeklinde devam etti. 
 Karşılıklı bombardıman Mart ayına kadar devam etti ve önemli bir bölgesel değişiklik olmadı. Mart sonunda uluslararası arabuluculukla ateşkes görüşmeleri başladı. 12 Nisan'da SDG ve Suriye geçiş hükümeti, SDG'nin Fırat'ın doğusuna çekilmesi için anlaştı; hükûmet güçleri Tişrin Barajı’na konuşlandı ve böylece cephe sakinleşti.
Mart 2025 sonlarında Suriye'nin Palmira bölgesindeki T4 olarak da bilinen Tiyas Hava Üssünün kontrolünün Suriye geçiş hükümeti tarafından İsrail saldırganlığını caydırmak için Türkiye'ye verileceğine ve Türkiye'nin oraya Hisar veya SIPER hava savunma sistemleri konuşlandırmaya hazırlandığına ilişkin haberler medyada yer aldı. Tiyas Hava Üssü günler sonra İsrail Hava Kuvvetleri tarafından bombalandı ve pisti kullanılamaz hâle getirildi.
12 Mayıs 2025’te PKK’nın 12. kongresinde aldığı kararla kendini feshettiğini duyurmasıyla 1978’den beri devam eden Türkiye-PKK çatışması sona erdi. Yürütülen barış görüşmelerinin başlangıcı, 22 Ekim 2024’te MHP lideri Devlet Bahçeli’nin Abdullah Öcalan’a “PKK’yı feshetme” çağrısında bulunmasına dayanıyordu. Şubat 2025'te Öcalan, örgüte kongre toplama, silahsızlanma ve fesih talimatı verdi. Bunun üzerine PKK, 1 Mart'ta tek taraflı ateşkes ilan etti. 5-7 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirilen 12. kongrede örgüt, aldığı karar doğrultusunda resmen feshedildi. Kimi analistlere göre, Türk hükûmetinin bu süreçle asıl hedefi, Orta Doğu'da giderek tırmanan çatışma ortamında PKK'nın gelecekte İsrail veya İran gibi aktörlerle olası işbirliğini engellemekti. Sürecin kritik noktalarından biri ise PKK'nın Suriye kolu olan YPG öncülüğündeki SDG’nin nasıl bir tutum alacağıydı. 10 Mart 2025'te SDG lideri Mazlum Abdi'nin eş-Şara ile görüşmesinin ardından SDG'nin kendini fesh ederek, Suriye Silahlı Kuvvetleri ile entegrasyonunu kabul eden bir anlaşma imzaladı. İlerleyen aylarda SDG'nin fesih sonrası Suriye ordusuna Suriye geneline dağıtılmadan "blok halinde" katılma talebi süreçte anlaşmazlığa yol açtı. 13 Ağustos 2025'te Türk Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, SDG'nin "ağır silahlarını teslim etme" ve "Suriyeli olmayan savaşçılarını ülkeden çıkarma" taahhütlerini yerine getirmediğini belirtti ve SDG'yi "İsrail ile işbirliği umutlarından vazgeçmeleri" gerektiğini vurgulayarak sert bir üslupla uyardı.
7 Kasım 2025'te İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Binyamin Netanyahu, Yisrael Katz, Eyal Zamir ve İtamar Ben-Gvir dahil 37 İsrailli yetkiliyi Gazze'de soykırım ve insanlığa karşı suç ile suçlayarak yakalama kararı çıkardı. Savcılığın suçlamaları, sivillere, hastanelere ve temel altyapıya yönelik sistematik saldırılara, El Ehli Arap Hastanesi'nin bombalanması, Türk-Filistin Dostluk Hastanesi'nin yıkılması, Hind Receb'ın öldürülmesi ve Gazze'ye yardım ulaştırırken İsrail donanması tarafından durdurulan Küresel Sumud Filosu'na yönelik saldırılarına dayanıyordu.