# Einstein buzdolabı
Einstein-Szilard veya Einstein buzdolabı, hareketli parçaları olmayan, sabit basınçta çalışan ve çalışması için yalnızca bir ısı kaynağına ihtiyaç duyan bir absorpsiyonlu buzdolabıdır. 1926'da Albert Einstein ve 11 Kasım 1930'da ABD'de patentini alan eski öğrencisi Leó Szilárd tarafından ortaklaşa icat edildi (ABD patent 1,781,541). Bu tasarımdaki üç çalışma sıvısı su, amonyak ve bütandır. Einstein buzdolabı, İsveçli mucitler Baltzar von Platen ve Carl Munters'ın orijinal üç sıvılı patentinin geliştirilmiş halidir.


## Tarihçe.
1926'dan 1934'e kadar Einstein ve Szilárd, ev soğutma teknolojisini geliştirmenin yolları üzerinde işbirliği yaptı. İkili, Berlinli bir ailenin buzdolabındaki bir mühür arızalanıp evlerine zehirli dumanlar sızdırması sonucu öldüklerine dair güncel gazete haberleriyle motive oldu. Einstein ve Szilárd, hareketli parçaları olmayan bir cihazın conta arızası sorununu ortadan kaldıracağını öne sürdüler ve farklı soğutma döngüleri için pratik uygulamaları araştırdılar. Einstein, İsviçre Patent Ofisi'nde çalışmış ve deneyimlerini, buluşları için birçok ülkede geçerli patent başvurusunda bulunmak için kullanmıştı. İkisine sonunda altı ülkede üç farklı model için 45 patent verildi.
Bir takım topluluk asıl icatların çoğunun Szilárd tarafından yapıldığını, Einstein'ın yalnızca bir danışman olarak hareket ettiği ve patentle ilgili evrak işlerine yardım ettiğini öne sürdü ancak diğerleri Einstein'ın projeye tasarım çalışmasına katkıda bulunduğunu söyledi.
Buzdolabı, hareketli parçalarının olmaması sayesinde onu daha güvenilir kılsa da, mevcut cihazlardan daha az verimliydi; Zehirli soğutucu gazların yerini almak için - daha sonra Dünya'nın ozon tabakasının ciddi şekilde delinmesinden sorumlu olduğu anlaşılan - toksik olmayan Freon'un piyasaya sürülmesi, onu ticari olarak daha da az çekici hale getirdi. 1929'daki Büyük Buhran, geliştirme için gerekli olan fonları kuruttu ve mucitlerin yaşadığı Nazi Almanya'nda, özellikle Einstein ve Szilard gibi Yahudilere yönelik yaygın siyasi şiddet, cihazın ticari başarısızlığına katkıda bulundu. (Mucitler 1930'ların başında Almanya'dan kaçtılar.) Patentlerin en umut verici olanları İsveç şirketi Electrolux tarafından hızla satın alınsa da hemen ticari üretime geçirilmedi. Einstein ve Szilárd 750 $ kazandı (2017'de 10.000 $'a eşdeğer). Diğer patentlerden birkaç prototip birimi oluşturuldu.
Bir varyant, Einstein-Szilard elektromanyetik buzdolabı, çalışan bir gaz olan pentanı sıkıştırmak için bir Einstein-Szilard elektromanyetik pompa kullandı. Buzdolabı ticari bir başarı elde etmemiş olsa da, Einstein-Szilard pompası daha sonra doğal güvenilirliğinin ve güvenliğinin önemli olduğu üretken reaktörleri soğutmak için kullanıldı.
2007'de aşı soğutucusu olarak kullanılması amaçlanan ticari bir soğutma cihazının prototipi Adam Grosser tarafından bir TED Konuşmasında gösterildi; bu prototip, sabit basınçta çalışıyor ve ateşte ısıtılarak çalıştırılıyordu. Prototip ısıtıldıktan sonra 24 saat buzdolabı görevi görebiliyordu. 2020 itibarıyla Grosser'in prototipi ticari üretime geçmemişti.
2008 yılında üniversitenin Mühendislik Bilimleri Bölümü'nün bir parçası olan Oxford Üniversitesi Enerji ve Güç Grubu'ndaki elektrik mühendisleri, elektriğin olmadığı kırsal alanlarda kullanıma uygun bir buzdolabı üretme girişimi olarak Einstein buzdolabını yeniden canlandırdı. Malcolm McCulloch liderliğindeki grup, tasarımın hala "ticarileştirilmesinin yakınından bile geçmediğini", ancak orijinal Einstein-Szilárd tasarımının verimliliğinin dört katına çıkmasına izin verebileceğini belirtti.