BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Demonoloji
Demonoloji veya diğer adıyla demonizm, Hıristiyan teolojisinin sistematik temsilleri, melek bilimine ek olarak bir "demonlar" doktrini içeriyordu, çünkü "demonlar" Hristiyan teolojisi tarafından düşmüş melekler olarak kavramsallaştırıldı. Malzemenin dogmatik işlenmesi genellikle soterioloji veya kristoloji gibi diğer incelemelere de başvurur. "Demon Bilimleri" anlamına gelir. Yunancada "Daimon" olarak yazılır ve ilahiyat, güç anlamına gelir.


## Ortaçağ Teolojisi.
Çoğu Hristiyan yazar, konu demonlar olduğunda Augustinus'un öğretilerine atıfta bulunur. Dünyanın ruhlara ve insanlara, iyiye ve kötüye ayrılabileceğini öğretti. İyi ruhlara "melekler", kötü ruhlara "demon" denirdi. Demonoloji üzerine bir diğer önemli yazar Thomas Aquinas'tır. Bedeni olmayan kötü varlıkların insanları etkileyip etkilemediğini ve nasıl etkileyebileceğini tartıştı. Bu tür varlıklar "demonları" etkileyebiliyorsa, bu özgür iradeyi saçma kılar mı? Aquin, "demonların" insan zihnini yalnızca imgelerle etkileyebileceği sonucuna varır, ancak buna katılan veya katılmayan özgür iradedir.


## Avrupa Modern Çağı ve Modernitesi.
İngiliz tarihçi Stuart Clark, çok beğenilen bir kitabında, demonları olan inancın, erken modern dönemde doğa anlayışının önemli bir parçası olduğunu göstermiştir. Clark'a göre demonoloji, doğal fenomenler için yaygın olarak kabul edilen açıklamalar sunan bir "fizik" idi. Bu değerlendirmeyle Stuart Clark, demonlari olan inancı öncelikle doğa bilimine karşı bir şey olarak gören eski tarih bilimine karşı çıktı. Clark'ın çalışmasından bu yana, farklı temel varsayımlara sahip açıklayıcı modellerin farklılıklarından çok benzerlikleri vurgulanmıştır.
19. yüzyıl yazarları, genellikle demonları olan inancı, animizm, çoktanrıcılık, tektanrıcılık gibi ön aşamalar veya sonraki aşamalar ve kategorilerle ilişkili olarak tarih felsefesi veya din tarihi ve evrim açısından sınıflandırmaya ve yorumlamaya çalışmışlardır. Günümüzün tarihsel anlayışına göre bu yorumlama girişimleri, delil bolluğunun hakkını pek veremez.
# Iğrıp
Iğrıp (Yunancada "gripos"), deniz veya göl dibinden az yukarıda yüzen balıkları avlamak için, kenarlarına ağırlık bağlanarak suya atılan, torbalı büyük balık ağıdır. kıyı sürütme ağlarındandır, hem içsularda hem denizlerde kıyıda belirli bir bölgenin önce çevrilmesi daha sonra halatlar aracılığıyla çekilerek taranması şeklinde kullanılan av aracıdır.
Çeşitli boyutlardaki kıyı sürütme ağları manyat, tarlakoz, trata gibi isimlerle anılır. Genel olarak uzun halat bölümü, yine oldukça uzun kanat ağları ve torba ağı bölümlerinden oluşur.
# Başpiskopos
 - YÖNLENDİRME 
Başpiskopos ya da Başepiskopos sözcüğü, Yunanca "episkopos" sözcüğünden gelir. Episkopos, "epi" (yukarıdan) ve "-skopos" (bakmak) sözcüklerinin birleşiminden oluşur ve "yukarıdan izleyen, gözeten" anlamlarına gelir.


## Ortodoks Kilisesinde.
Başpiskopos, Ortodoks Kiliseleri'nde Kilise'nin ve "Sen Sinod"'un başıdır. Ülkesindeki diğer piskoposlar ve metropolitler tarafından seçilir ve sinoda başkanlık yapar. Bazı ülkelerin başpiskoposları patrik sıfatını da kullanırlar (İstanbul, İskenderiye, Antakya, Kudüs, Rusya, Sırbistan, Romanya, Bulgaristan, Gürcistan, Patrikleri vs.)
Antakya Ortodoks Kilisesi ve Slav Ortodoks Kiliseleri'nde Başpiskoposluk makamı Metropolit'ten daha aşağıdayken diğer ortodoks kiliselerinde tam tersidir.


## Katolik Kilisesinde.
Katolik kiliselerinde ise bu ünvan daha geniş bir yönetim çevresine sahip piskoposlara verilir. Roma başpiskoposu Papa olarak adlandırılır ve Katolik Kilisesi'ndeki en yüksek makamın sahibidir. Katolik başpiskoposlar da piskoposlar gibi evlenemezler, cinsel ilişkide bulunamazlar ve bekar yaşamak zorundadırlar.


## Anglikan Kiliselerinde.
Birleşik Krallık'taki Canterbury başpiskoposu Anglikan toplumunun sembolik lideridir.


### Dipnotlar.
 }}>
# Eskatoloji
 - YÖNLENDİRME 
Eskatoloji "son" anlamına gelen (Yunanca έσχατος) teoloji (dinbilim) terimidir. İnsanlığın nihai kaderi veya dünya tarihini sonuçlandıran olaylar, daha kaba bir tabirle "dünyanın sonu" (İngilizce apocalypse) ile ilgilenir.
Birçok din, öğreti veya kültte dünyanın sonu gelecekte olacak bir olay olarak kutsal metin, mit veya folklorda belirtilir. Daha geniş bir açıdan, eskatoloji Mesih, Mesih Çağı, ahiret ve ruh gibi konuları da kapsayabilir. Farklı inanışların eskatolojik inançları ve düşünceleri farklı olsa da belli benzerlikler var olabilir. Hristiyanlık eskatolojisinde apokaliptik bir felaket sonrası gelecek bin yıllık refah krallığı inanışı vardır.
# Fütüroloji
Fütüroloji, "gelecek bilimi", "gelecekbilim" veya "gelecek araştırmaları"; gelecekte gerçekleşebilecek veya geleceğe dair bilimsel, teknolojik ve sosyolojik gelişmeleri, olağan durumun şartları ve eğilimlerini temel alarak, inceleyen ve tahminler yürüten bilim dalıdır.
TDK tanımına göre: "küresel bir perspektif içinde geleceği öngörmeye çalışan bilim"1
Dünya'da birçok üniversitede fütüroloji kürsüleri mevcuttur. Fütüroloji ile uğraşan kimselere "fütürolog" denir. İlgi çekici bir bilim olmakla birlikte fütüroloji çok geniş bir alanda sosyolojik ve ölçümsel bilgi ve zeka sahibi olmayı gerektirir. Günümüzün ünlü fütürologları Michio Kaku Ve Marc Goodman'dir. Bir fizik profesörü olan Michio Kaku önümüzdeki yüzyıl içinde dünyamızın tamamen bilgisayarlara bağlı bir siber dünya olacağını, bir CIA (Central Intelligence Agency) çalışanı olan Marc Goodman ise bu bilgisayarlarla çevrili dünyanın şu an DeepWeb dedikleri herkesin ulaşamadığı ve internetin % 90'ından fazlasını oluşturduğu söylenen kısmında hackerlara (bilgisayar haydutları) hizmet etmesinden dolayı hackerların istedikleri zaman istedikleri suçu rahatça işleyebilecekleri bir dünya olacağını öngörmektedirler.


## Dipnotlar.
  - 1: Güncel Sözlük YÖNLENDİRME ]
  - Michio Kaku "Geleceğin Fiziği",
  - Marc Goodman "Geleceğin Suçları"
  - Server Tanili "İnsanlığı Nasıl Bir Gelecek Bekliyor?"
# Montana
Montana, ABD'nin kuzeybatı eyaletlerinden birisidir. Eyaletin batısındaki üçte ikilik bölümde, Rocky Dağları bölgesinin dağları yer alır. Eyaletin adı da İspanyolcada dağ anlamına gelen "montaña" sözcüğünden gelir. Yüzölçümü bakımından ABD eyaletleri içinde 4. olmasına karşın, nüfus açısından 44.'dür. Dolayısıyla nüfus yoğunluğu sıralamasında en tenha 3. eyalettir. Ekonomisi tarım, ormancılık ve madenciliğe dayanır. Öte yandan, eyalette yer alan Glacier Millî Parkı ve Yellowstone Millî Parkı nedeniyle turizm de önemli yer tutar.
# Idaho
Idaho (), ABD'nin ülkenin kuzeybatısında yer alan bir eyaletidir. Doğuda Montana ve Wyoming, güneyde Nevada ve Utah, batıda Washington ve Oregon ile komşudur, kuzey ucunda ise Kanada ile küçük bir sınırı bulunur. Nüfusu yaklaşık 1.7 milyon, yüzölçümü ise 216.440 km2 olmaktadır. Eyalet başkenti Boise şehridir.


## Tarih.
Bölgeye 19. yüzyıl başında, kürk ticareti yapan avcılar ve Lewis ile Clark'ın araştırma heyeti girdi (1805). İlk süreli yerleşme mormonların Franklin'e yerleşmesidir (1855); ama bölge ancak 1860'tan sonra altın yataklarının bulunması üzerine gelişme göstermiştir. 1890'da ise Amerika'nın 43. Amerikan Eyaleti olmuştur.
İspanya'dan göç eden Basklar da yaşamaktadır. Boise şehrinde bir Bask Müzesi ve Kültür Merkezi bulunmaktadır.


## Coğrafya.
Idaho, birbirine benzemeyen iki coğrafik bölüme ayrılır. Bir kısmı kayalık dağlara bağlanan ve tortul dağ zincirleri 3500 metreyi bulan yükselmiş batolit kapsayan orta ve kuzey kesimi ve diğer bir kısmı Snake ovasının oluşturduğu güney kesimidir. Bu yarı çorak ovalarda yaygın yöntemlerle koyun yetiştiriciliğine elverişli bir misk otu bozkırı uzanır. Ne var ki burada sulu tarım yapılabilir.
Kurşun, Çinko, Gümüş yatakları Coeur d'Alene yakınlarında işletilmektedir. Eyalette önemli orman kaynakları bulunur. Genellikle nüfus Snake ovasında ve maden yataklarında toplanmıştır.


## Demografi.
Amerika Birleşik Devletleri Sayım Bürosu'nun 2018 tahminlerine göre Idaho'nun nüfusu 1.787.065 kişidir ve 2010'a göre nüfus %14 artmıştır. Bu, eyaleti ABD içerisindeki en hızlı büyüyen eyaletlerden bir yapmaktadır.
2017 tahminlerine göre Idaho etnik açıdan %91 Beyaz Amerikalılardan oluşur. Asyalı Amerikalılar toplumun %1.4'ünü, Amerika yerlileri %1.3'ünü, Afroamerikalılar ise %0.7'sini oluşturur. Geri kalan kişiler diğer etnik gruplara veya birden fazla ırka mensuptur. Herhangi bir ırka mensup Hispanik ve Latinolar ise toplumun yaklaşık %12'sini oluşturmuştur.
Idaho nüfusunun %67'si Hristiyandır. Hristiyanlar içerisinde en büyük grubu Protestanlık, Mormonluk ve Katolikler oluşturmaktadır. %27'si dinsiz olan toplumun %4'ünü Müslümanlar, Yahudiler, Budistler, Hindular gibi azınlık dinleri oluşturur. Geriye kalan kişiler din sorusuna cevap vermemiştir.
# Missouri
Missouri, Amerika Birleşik Devletleri'in ortabatısında bulunan bir eyalettir. 6 milyonu aşan nüfusuyla ülkenin en yüksek nüfuslu 18. eyaletidir. Yüzölçümü bakımından ise 21. sıradadır. Adını eyaletin ortasından geçen Missouri Nehri'nden alır.


## Coğrafya.
Missouri, yalnızca komşusu Tennessee'ye eşit sekiz farklı eyaletle sınır komşusudur. Missouri, kuzeyde Iowa, doğuda Mississippi Nehri boyunca Illinois, Kentucky ve Tennessee, güneyde Arkansas, batıda Oklahoma, Kansas ve Nebraska ile sınırlıdır. Kuzey ve güney sınırları düz hatlı iken Missouri Bootheel, St. Francis ve Mississippi nehirleri arasında güneye uzanır. En büyük iki nehir, Mississippi (eyaletin doğu sınırını tanımlar) ve Missouri Nehri (eyalet boyunca batıdan doğuya akar), esasen Kansas City ve St. Louis'in en büyük iki metropolünü birbirine bağlar.
2005 yılında Missouri, milli parklarına ve diğer eğlence alanlarına toplam 16.695.000 ziyaretçi ağırladı ve işletme giderlerinin %26,6'sı olan yıllık 7,41 milyon $ gelir sağladı.


### Topografya.
Missouri Nehri'nin kuzeyinde ve bazı durumlarda hemen güneyinde, Iowa, Nebraska ve Kansas'a kadar uzanan Kuzey ovaları vardır. Burada, bir zamanlar Kanada Kalkanı'ndan Missouri nehri'ne kadar uzanan buzullaşma'dan geriye engebeli tepeler kaldı. Missouri, Mississippi, Missouri ve Meramec nehri boyunca birçok büyük nehir kayalığı vardır. Güney Missouri, Prekambriyen magmatik St. François dağlarını çevreleyen parçalanmış bir plato olan Ozark dağları'na yükselir. Bu bölge aynı zamanda düdenler ve mağaraların oluşumu ile yüksek kireçtaşı içeriği ile tanımlanan karst topoğrafyasına da ev sahipliği yapar.
# Nebraska
Nebraska, ABD'nin eyaletlerinden birisidir. Büyük bir bölümü kurak topraklar ve çöllerden oluşmaktadır.
Güneyinde Ortabatı Eyaletlerden Kansas, doğusunda Iowa, batısında Wyoming ve Colorado bulunmaktadır. Eyaletin başkenti Lincoln'dur, ancak en büyük şehri Omaha'dır. Eyaletin toplam yüzölçümü 200.356 kilometrekaredir. Bunun 199.099 kilometrekaresi kara, toprak parçalarıdır.
# Oklahoma
Oklahoma (en) (Çerokice: "Asgaya gigageyi"/ᎠᏍᎦᏯ ᎩᎦᎨᏱ; ya da ᎣᎦᎳᎰᎹ ("òɡàlàhoma"), Pavnice: "Uukuhuúwa", Cayuga: "Gahnawiyoˀgeh"), ABD'nin merkezi güney bölgesinde yer alan eyaletidir. Oklahoma, 50 ABD eyaleti arasındaki en geniş 20. ve en kalabalık 28. eyalettir. Eyaletin adı Çoktav dilinde "kızıl millet" anlamına gelen "okla" ve "humma" kelimelerinden türetilmiştir. Eyaletin en büyük şehri ve başkenti Oklahoma City'dir.


## Tarih.
Bölgede 15 bin yıl kadar önce Clovis ve Folsom Yerlilerinin yaşadığına ilişkin kanıtlar ortaya çıkarılmıştır. MS 500-1300 arasında çömlek, dokuma, heykel ve metal eşya yapımı alanında altın çağını yaşayan bölge Francisco Vásquez de Coronado'nun 1541'de bölgeye düzenlediği keşif seferleriyle beraber bir gerileme dönemine girdi. Bölge uzun yıllar İspanyol yönetimi altında kaldıktan sonra 1800'de Fransızların eline geçti. 1803'te Louisiana Alımı çerçevesinde ABD'ye bağlandı. 1828'de ABD Kongresi'nde alınan bir kararla Yerlilere ayrıldı. Amerikan İç Savaşı başlangıcında Beş Uygar Kabile'nin Güney eyaletleriyle bir dizi antlaşma imzalamaları üzerine 1865'ten sonra federal hükûmet bölgeye daha fazla müdahalede bulunmaya başladı. 1880'e gelindiğinde Yerli Toprakları olarak anılan bu bölgeye 60'tan fazla Yerli kabilesi yerleşmişti. 1889'da Kongre kararıyla Yerli Topraklarının bir bölümü beyazların yerleşimine açıldı. 1907'de Yerli Toprakları'nın geri kalan bölümünün Oklahoma topraklarına katılmasıyla oluşturulan Oklahoma Eyaleti ABD'nin 46. eyaleti oldu.
19 Nisan 1995'te eyaletin başkenti Oklahoma City'de bir kamu binasına yönelik olarak bombalı saldırı düzenlendi. 168 kişinin ölümü ve 800'ün üzerinde yaralanmayla sonuçlanan olayın 11 Eylül saldırılarından sonra ABD toprakları üzerinde gerçekleşmiş en büyük ikinci şiddet eylemi olduğu iddia edildiyse de sonraları bu olayın da 11 Eylül gibi derin şüpheler bırakan delillerle birlikte kapatıldığını söyleyen uzmanlar da vardır.


## Coğrafya & iklim.
ABD'nin en büyük coğrafi oluşumlarından üçü kısmen eyalet sınırları içinde kalır. Doğudaki İç Dağlık Bölge, güneydeki Kıyı Düzlüğü ve eyaletin geri kalan kesiminde uzanan İç Alçak Bölge. Kuzeybatıdaki engebeli Ozark Platosu (Ozarks) güzel manzaralarıyla dikkat çeker. Eyaletin kuzey ve orta kesimlerinin sularını toplayan Red Irmağı() aynı zamanda eyaletin güney sınırını çizer.


## Nüfus.
Nüfus olarak ABD'nin 27. büyük eyaleti olan Oklahoma ülkenin en kalabalık yerli nüfusuna sahip ikinci eyaletidir. Amerikan Yerlileri nüfusun % 11.3'ünü oluşturur. Etnik dağılım; Beyazlar % 82,2, Siyahlar % 8,55 ve Asyalılar % 1,9 (2005).


## Spor.
Oklahoma City şehrinin takımı Oklahoma City Thunder NBA basketbol liginde mücadele etmektedir.
# Oregon
Oregon, ABD'nin eyaletlerinden birisidir. Pasifik kıyısında yer alan eyalet, kuzeyde Washington, güneyde Kaliforniya ve Nevada, doğuda ise Idaho ile komşudur. Columbia nehri kuzey, Snake nehri ise doğu sınırlarının büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Willamette nehri vadisi, eyaletin en yüksek nüfus yoğunluğuna sahip olan ve en yüksek tarımsal üretimin yapıldığı bölgesidir.


## Coğrafya.
Oregon'un doğu-batı yönündeki azami uzunluğu 636 km, kuzey-güney yönündeki azami genişliği 475 kilometredir. 254.810 kilometrekarelik yüz ölçümüyle dokuzuncu en büyük eyalettir. En yüksek noktası 3.429 metre yükseklikteki Hood Dağı, en düşük noktası deniz seviyesindeki Büyük Okyanus kıyısıdır. Ortalama rakımı 1.006 metredir. Eyaletin güneyindeki Krater Gölü Ulusal Parkı tek ulusal parkı olup ABD'nin en derin gölü olan Krater Gölü'ne ev sahipliği yapmaktadır.
Eyaletin %46'sı ormanlarla kaplı olup bu ormanların %60'ı federal yönetimin mülküdür. Özellikle Cascade Sıradağları'nın batısında ormanlar yoğunlaşır; bu bölgenin yaklaşık %80'i ormanlıktır. Kıta ABD'sinde en çok kereste üreten eyalet Oregon'dur. Öte yandan eyaletin güneybatısı Yüksek Çöl adı verilen bir çölle kaplıdır.
# New Hampshire
New Hampshire, Amerika Birleşik Devletleri'nin 50 eyaletinden biridir. Avrupa'dan gelen göçmenler ilk defa 1623 yılında buraya yerleştiler. New Hampshire, 4 Temmuz 1776 tarihinde Bağımsızlık Bildirgesi'yle bağımsızlıklarını ilan ederek Amerika Birleşik Devletleri'nin çekirdeğini oluşturan ilk Onüç Koloni'den biri oldu. Eyalet, ABD'nin kuzeydoğusunda New England bölgesinde yer alır. Nüfus ve yüzölçüm bakımında Amerika Birleşik Devletleri'nin en küçük 10 eyaletinden biridir. En büyük şehri olan Manchester'in bile nüfusu sadece 100.000 civarında kalır.


## Coğrafya.
New Hampshire'in kuzeyinde Amerika Birleşik Devletleri'nin Kanada sınırı, güneyinde Massachusetts eyaleti, batısında Vermont eyaleti ve doğusunda Maine eyaleti yer alır. Eyalet güneydoğu köşesinde Atlas Okyanusu kenarında bulunan 29 kilometrelik bir kıyı şeridine sahiptir. Bu kıyı şeridinde Portsmouth ve Hampton Beach gibi turistik kasabalar yer alırlar. Eyaletin en büyük nehirleri Merrimack Nehri ve Connecticut Nehri'dir. New Hampshire'da bulunan Beyaz Dağlar denilen dağ sırası Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusundaki en yüksek dağ olan 2000 metreye yakın yükseklikteki Washington Dağı'nı barındırır.


## Eyaletin önemi.
New Hampshire eyaleti Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerinin ilk aşaması olan ön seçimleri ilk yapan eyalettir. Her 4 yılda bir yapılan bu ön seçimler sırasında bütün ABD'nin gözleri New Hampshire'a çevrilir. Bütün büyük partilerin başkan adayları bu dönemde seçim kampanyalarını New Hampshire eyaletinde odaklaştırırlar. Küçük bir eyalet olduğu için bütün seçmenler, başkan adaylarıyla yüz yüze tanışma olanağına sahiptirler. Bu sürece bazen "perakende siyaset" adı verilir. Bu süreç sonunda başarılı olan adayların prestiji o kadar yükselir ki, o adayların ülke çapında başarılı olmaları şansına çok yüksek gözüyle bakılır.
# Ohio
Ohio (okunuşu: "Oha:yo"), Amerika Birleşik Devletleri'nin Midwestern bölgesinde bir eyaletidir. Elli eyalet arasında, alanlara göre en büyük 34. eyalet ve yaklaşık 11,7 milyonluk bir nüfusa sahip en kalabalık yedinci ve en yoğun nüfusa sahip onuncu eyalettir. Eyaletin başkenti ve en büyük şehir Columbus, Columbus metro alanı, Greater Cincinnati ve Greater Cleveland, en büyük metropol alanlarındandır. Ohio, kuzeyde Erie Gölü, doğuda Pensilvanya, Batı Virginia güneydoğuda, Kentucky güneybatıda Indiana ve kuzeybatıda Michigan ile sınırlıdır. Ohio, tarihsel olarak Ohio buckeye ağaçlarından dolayı "Buckeye Eyaleti" olarak bilinir ve Ohiolular da "Buckeyes" olarak bilinir.
Amerika'da ilk trafik ışığı ve polis arabası uygulamasının kullanıldığı eyalettir. Başlıca şehirleri Cleveland, Columbus ve Cincinnati'dir. ABD'nin en büyük devlet üniversitelerinden biri olan Ohio Devlet Üniversitesi buradadır.
1894 bunalımı sırasında iş insanı Jacob S. Coxey'nin önderliğinde Washington, D.C.'ye yürüyen bir grup işsiz buradan yola çıkmış ve hedeflerine ulaşabilmiştir. Bu gruba Coxey'nin Ordusu adı verilmiştir.
Ohio kelimesinin anlamı, Iroquois Kızılderili dilinde geniş veya güzel nehirdir.
Ohio'nun eyalet bayrağı, Nepal bayrağı gibi dikdörtgen olmayan bayraklardan biridir.


## Sosyal Medyadaki Yeri.
Ohio eyaleti, Instagram, Discord ve Reddit gibi sosyal platformlarda internet mimi haline gelmiştir. Eyalette diğer eyalet ve şehirlere nazaran çok yaşanan serserilik, hırsızlık, paranormal olaylar gibi etkenlerden dolayı Ohio eyaleti, sosyal platformlarda "Paranormal Şehir" olarak adlandırılmaktadır. Video oyunlarından alınan korkutucu karakterler için "Ohio'lu" tabiri kullanılır. Hatta "Swag Like Ohio" adlı şarkı ise bu eyaletle özdeşleşmiştir.
# Tennessee
 
Tennessee (audio=en-us-Tennessee.ogg) veya Tennessee Eyaleti, ABD'nin doğu eyaletlerinden birisidir. Başkenti ve en büyük kenti Nashville'dir.
Güney Bölgesi'nde bulunan Tennessee eyaletinde iklim oldukça ılımandır. Kış aylarında 5 dereceye kadar düşen sıcaklık ortalaması yaz aylarında 23 dereceye kadar çıkar. Amerikan tarihinin en büyük depremi Tennessee'nin kuzeybatısında 1811-1812 kışında meydana geldi, deprem sonucu iki göl oluştu. Sinema oyuncuları Morgan Freeman, Cybil Shepherd, şarkıcılar Aretha Franklin, Tina Turner ve 2000 Başkanlık seçimlerinde Demokrat Parti adayı olan, eski başkan yardımcısı Al Gore, Miley Cyrus Tennessee doğumlu ünlülerden bazılarıdır.
Ekonomisine sağlık, müzik, finans, otomotiv, kimya, elektronik ve turizm sektörleri hakimdir. Başlıca tarım ürünleri sığır, soya fasulyesi, mısır, kümes hayvanları, tütün ve pamuktur. Ülkenin en çok ziyaret edilen milli parkı olan Büyük Smoky Dağları Ulusal Parkı doğu Tennessee'dedir.


## Ekonomi.
2021 itibarıyla Tennessee'nin gayri safi eyalet hasılası 418,3 milyar dolardı. 2020'de eyaletin kişi başına kişisel geliri 30.869 dolardı. Ortalama hane geliri 54.833 dolardı. Nüfusun yaklaşık %13,6'sı yoksulluk sınırının altındaydı. 2019'da eyalet, toplam 2.724.545 istihdam ve toplam 139.760 işveren kuruluşu bildirdi. Tennessee, Güney komşularının çoğu gibi çalışma hakkı olan bir eyalettir. Sendikalaşma ABD'nin çoğunda olduğu gibi tarihsel olarak düşük düzeydeydi ve düşmeye devam etmektedir.


### Vergi.
Tennessee düşük vergili eyalet olarak bilinir ve genellikle bölge sakinleri üzerinde en düşük vergi yüküne sahip beş eyaletten biri olarak gösterilir. Vergisi az olmasına rağmen mali sağlık açısından ABD eyaletleri arasında üçüncü sıradadır. Genel gelir vergisi olmayan dokuz eyaletten biridir; satış vergisi hükûmeti finanse etmenin temel yoludur. Hall gelir vergisi çoğu temettü ve faize %6 oranında uygulandı ancak 2021 yılına kadar tamamen kaldırıldı. Bireysel gelirin ilk 1.250 doları ve ortak gelirin 2.500 doları bu vergiden muaf tutuldu. Emlak vergileri yerel yönetimlerin temel gelir kaynağıdır.
Eyaletin çoğunda ürün satış ve kullanım vergisi oranı %7 olup Mississippi, Rhode Island, New Jersey ve Indiana ile birlikte ülkedeki en yüksek ikinci orandır. Gıda %4 oranında vergiye tabidir, ancak şekerleme, besin takviyeleri ve hazır gıdalar %7 oranında vergiye tabidir. Yerel satış vergileri çoğu yargı bölgesinde %1,5 ile %2,75 arasında değişen oranlarda tahsil edilir ve toplam satış vergisi %8,5 ile %9,75 arasındadır. Ortalama birleşik oran, ülkenin en yüksek ortalama satış vergisi olan yaklaşık %9,5'tir. Maddi olmayan emlak vergisi herhangi bir kredi, yatırım, sigorta veya kar amaçlı mezarlık şirket hissedarlarının hisseleri üzerinden hesaplanır. Değerlendirme oranı, yargı bölgesinin vergi oranının çarpımının değerinin %40'ıdır. Tennessee'de 2016'dan beri miras vergisi yoktur.
# Utah
Utah (en veya -; "yuğtağ"), ABD'nin batı eyaletlerinden birisidir. 4 Ocak 1896'da Birleşik Devletler'e eklenmiştir ve Birleşik Devletler'e eklenen 45. eyalettir. ABD'nin 50 eyaletinin içerisinde büyüklük açısından 13. sırada, nüfus açısından 34. sırada ve nüfus yoğunluğu açısından 41. sırada yer almaktadır. Utah ismi, bölgede yaşayan Amerikan yerli kabilesi olan Utelerden türetilmiş ve Utecede "dağların halkı" anlamına gelmektedir
Eyaleti NBA'de Utah Jazz temsil etmektedir. ABD'de Mormon nüfusunun en kalabalık olduğu eyalettir.
# Vermont
Vermont, ABD'nin eyaletlerinden birisidir. Ülkenin kuzeydoğu kesiminde, New England bölgesinde yer alır. Güneyde Massachusetts, doğuda New Hampshire, batıda New York ve kuzeyde de Québec'le çevrilidir.


## Tarih.
Vermont yöresinde önceleri avcılık ve balıkçılıkla geçinen Amerika Yerlileri yaşıyordu. Fransız kâşif Samuel de Champlain, 1609'da eyaletin kuzeybatı sınırındaki Champlain Gölünü buldu. Fransızlar 1666'da Isle La Motte'ta ilk sürekli Avrupalı yerleşimini kurdular. Hollandalı ve İngilizlerin de 18. yüzyılda yerleşimler kurdukları yöre 1763'te bütünüyle İngilizlerin denetimine girdi. New York ve New Hampshire'ın hak iddialarına karşın Vermontlular 1777'de bağımsız bir cumhuriyet kurdular. Vermont 1791'de 14. eyalet olarak ABD'ye katıldı. Daha sonra hızlı bir gelişme gösterdi, ama 1830'lardan sonra birçok kişi eyaletten ayrılarak ülkenin başka yerlerine göç etti. Amerikan İç Savaşı'nda (1861-1865) Vermont Pensilvanya'nın kuzeyinde çarpışmaya sahne olan tek eyaletti.


## Coğrafya & iklim.
Apalaş dağ sisteminin bir parçası olan Green Dağları, eyaletin neredeyse tamamını kaplar. Eyaletin en yüksek noktası olan Mansfield Dağının denizden yüksekliği 1.339 m'dir. Eyaletin yalnızca %15'i verimli, düz araziden oluşur. Irmakların çoğu Champlain Gölüne dökülür; bütünüyle eyalet içinde yer alan yaklaşık 400 göl vardır.
İklim genelde soğuktur, daha sıcak olan güneyiyle, kuzey bölgeleri arasında bariz sıcaklık farklılıkları vardır. Kış aylarında sıcaklık -37 °C ya da altına düşebilir (en düşük sıcaklık -46 °C (1933) olarak saptanmıştır), yazın da sıcaklık 30 °C'nin üstüne çıkmaz.


## Demografi & kültür.
2005 tahmini nüfusu 623.050 olan Vermont'ta, Beyazların toplam nüfus içindeki payı %98'dir. 50 ABD eyaleti arasında beyaz nüfusun en yoğun olduğu ikinci eyalettir. New England'ın İngiliz ve Protestan Yankee kültürünün uzantısı olmakla beraber, eyaletin kültür yaşamında zamanla öbür etnik gruplar; Fransızlar ya da Fransız kökenli Kanadalılar, İtalyanlar ve Polonyalılar da önem kazanmıştır.


## Ekonomi.
Mandıracılığın temel tarımsal etkinlik olduğu Vermont'ta, turizm en önemli ekonomik faaliyettir. Yazın orman ve dağları, kışın da çok sayıda kayak merkezi birçok ziyeretçiyi eyalete çeker. Turizmin ekonomik üretim içindeki payı %27'dir. Mermer, granit, asbest, akçaağaç şurubu üreticiliği ve arduvaz madenciliği de önem taşır.
# Orfeon Oda Korosu
Orfeon Oda Korosu, 1994 yılında, daha önce çeşitli çok sesli korolarda yer almış, birçok ulusal ve uluslararası festival ve yarışmalara katılmış, çok sesli koro müziği ile amatör olarak ilgilenen, değişik meslek gruplarındaki kişilerce oluşturulmuştur.
Orfeon, erken dönem koral eserlerden çağdaş yapıtlara, türkülerden caza çeşitli dillerden ve coğrafyalardan geniş bir repertuvara sahiptir. Koro, yurt dışında Türk koral müziğini tanıtmanın yanı sıra, yurt içinde de düzenlediği çeşitli dinletilerle çok sesli koro müziğinin daha geniş kitlelere sunulmasını amaçlamaktadır.
Orfeon, Haziran 1994'te çalışmalarına şef İbrahim Yazıcı ile başlamış ve faaliyetlerini Mayıs 1995-1999 tarihleri arasında şef Yiğit Aydın ile sürdürmüştür. Koro, Mayıs 1999'dan bu yana şef Elnara Kerimova ile çalışmaktadır.
Türkiye, Macaristan, Romanya, İngiltere, Belçika, Avusturya, Kanada, Pakistan ve İsrail'de konserler vermiş olan Orfeon, katıldığı festival ve yarışmalarda birçok ödül kazanmıştır. Orfeon'un özellikle 2002'de Kanada'da ve 1999'da İngiltere'de kazandığı birincilik ödülleri ile 2000 yılında Avusturya'daki Koro Olimpiyatları'nda elde ettiği dört gümüş madalya, uluslararası platformda Türk Koro Müziği'nin de sesinin duyurulmasında etken olmuştur.
Kuruluşundan itibaren değişik projelerde yer alan koro, çeşitli illerde düzenlenen sanat etkinliklerine katılmanın yanı sıra, birçok yardım kuruluşu ve dernek için konserler vermiştir. 20. Uluslararası Hitit Festivali, 9. Kalite Kongresi, İş Sanat'ın Can Yücel anısına düzenlediği özel gece, Dışişleri Bakanlığı daveti ile Blackseafor anlaşması imza töreni, Belçika'da depremzedelere yardım amacı ile vermiş olduðu konserler, Orfeon'un aktivitelerinden bazılarıdır. 2002 yılında özel projeler içinde yer alan Orfeon şubat ayında The Swingle Singers ile beraber bir konser vermiş, Ward Swingle ile bir atölye çalışması yapmış ve "Swingle Singing" tekniklerini öğrenmiştir, Mayıs ayında ise 19. Uluslararası Ankara Müzik Festivali'nde sahne almış ve konser gelirini MEB Şura Salonu Yenileme Projesi'ne bağışlamıştır.
Ankara Radyosu'nda çeşitli programlara konuk olmuş, kayıtlar yapmış ve 1998 yılında Nâzım Hikmet'in Yusuf ile Menofis adlı oyununun müziklerini de seslendirmiş olan koro, başarıları ve aktiviteleri ile görsel ve yazılı basında da yer almaktadır.
Koro faaliyetlerini hiçbir kuruma bağlı olmaksızın gerçekleştirmektedir.


## Diskografi.
### Stüdyo albümleri.
  - 2005: "10"
  - 2001: "Orfeon"


## Kaynaklar.
 }}>
# Kataliz
Katalizör (Yunancadan κατάλυσις: çözülme), bir kimyasal tepkimenin aktivasyon enerjisini düşürerek tepkime hızını artıran ve tepkime sonrasında kimyasal yapısında bir değişiklik meydana gelmeyen maddelerdir. Katalizörün tepkime üzerinde yaptığı bu değişikliğe kataliz denir. Kataliz olayı, katalizör ve reaktantlar aynı fazda ise homojen kataliz (ör: gaz-gaz, sıvı-sıvı, katı-katı), katalizör ve reaktantlar farklı fazda olduğunda ise heterojen kataliz olarak adlandırılır (ör: gaz-sıvı, sıvı-katı, katı-gaz). Heterojen kataliz mekanizmaları hâlâ tam olarak aydınlatılmış değildir.
Heterojen katalizör olarak en sık kullanılan katalizörler platin, osminyum, rodyum, rutenyum, paladyum gibi atom numarası büyük geçiş metallerinin kendileri veya kompleksleridir. Heterojen katalizde katalizörler küçük parçacıklar halinde tepkime ortamına konarak yüzey alanları büyütülür ve daha iyi bir tepkime verimi alınır. Organik sentezlerde homojen katalizör olarak sıklıkla asit ve bazlar kullanılır.
Canlıların vücudunda bulunan enzimler de çok iyi birer katalizördürler.
"Kataliz" kavramını icat eden kişi İngiliz kimyager Elizabeth Fulhame'dir.
# Patrik
 - YÖNLENDİRME 
Patrik, Ortodoks Kilisesileri, Oriental Ortodoks Kiliseleri, Süryani Kilisesi ve diğer Doğu Kiliseleri'nde kilisenin başında bulunan en yüksek rütbeli piskopos.
Yunancası πατριάρχης (patriarchis) olan patrik kelimesi πάτερ "pater" (peder) ve άρχων "archon" (lider) kelimelerinden türemiştir.
Patriğin yetkileri sadece kendi patriklik bölgesiyle sınırlıdır. Papa'nın tersine kendi patriklik bölgesi dışında ve bağımsız kiliseler üzerinde karar yetkisi yoktur. Bu bakımdan her ülkenin Ortodoks kilisesi kendi Sinod'unu seçer ve kendi başpiskoposunca idare edilir. Ortodoksluk bu yönüyle Katoliklik'ten farklıdır.


## Patrikler.
Dünya üzerinde Patrik unvanını taşıyan 21 başpiskopos bulunmaktadır bunlar:
  - İstanbul Ekümenik Patriği 
  - Antakya Süryani Ortodoks Patriği
  - İskenderiye Rum Ortodoks Patriği
  - Antakya Rum Ortodoks Patriği
  - Meryem Ana Türk Ortodoks Patriği
  - Kudüs Rum Ortodoks Patriği
  - Moskova Rus Ortodoks Patriği
  - Belgrad-Karlofça Sırp Ortodoks Patriği 
  - Bükreş Rumen Ortodoks Patriği
  - Sofya Bulgar Ortodoks Patriği
  - Kudüs Gürcü Ortodoks Patriği
  - İstanbul Gürcü Ortodoks Patriği
  - Tiflis Gürcü Ortodoks Patriği
  - Roma Latin Katolik Patriği (Papa) 
  - Ecmiyadzin Ermeni Apostolik Ortodoks Patriği
  - Sis Ermeni Apostolik Oriental Ortodoks Patriği
  - Kudus Ermeni Apostolik Oriental Ortodoks Patriği
  - İstanbul Ermeni Apostolik Oriental Ortodoks Patriği
  - İskenderiye Kıpti Oriental Ortodoks Patriği
  - Adis Ababa Habeş Oriental Ortodoks Patriği
  - Asmara Eritrea Oriental Ortodoks Patriği
  - Kerala Hint Oriental Ortodoks Patriği olup,
Uniat kiliselerin (kendi ayin düzenlerini korumakla beraber papaya bağlı olan) 9 kilise'nin başı da Patrik unvanını kullanırlar.
  - Alban Patriği
  - Keldani Patriği
  - Maruni Patriği
  - Melkit Patriği
  - Kıpti Katolik Patriği
  - Süryani Katolik Patriği
  - Malabar Katolik Patriği
  - Ermeni Katolik Patriği
  - Rum Katolik Patriği
  - Gürcü Katolik Patriği
Nesturi olarak da bilinen ve bir kısmı katolikliği benimseyip Keldani adını alan Hristiyanların eski inançlarını koruyan grubuna Asuri adı verilir ve bu kilisenin başı da Patrik unvanını taşır.
  - Doğu Asur Patriği
Toplam 28 Patrik'ten İskenderiye ve Roma patrikleri kendileri için Papa unvanını da kullanır.
# Doğu Katolik Kiliseleri
 - YÖNLENDİRME 
Hristiyanlıkta kendi ayin biçimlerini, dillerini koruyan ama Papa'nın otoritesini kabul eden Ortodoks ve Doğu Ortodoks kiliselerine Doğu Katolik Kiliseleri (veya Uniat Kiliseler) denir. İlk kez 18. yüzyılda ilk örnekleri görülür.


## Özellikleri.
Bu kiliseler, kendi inanç biçimlerini, ibadet biçimlerini ve ibadet dillerini korurlar ancak episkoposları Papa tarafından onaylanmak zorundadır.
Çoğu Doğu Katolik Litürjilerini kullanır.


## Dünyadaki Uniat Kiliseler.
  - Keldani Katolik Kilisesi
  - Maruni Kilisesi
  - Melkit Kilisesi
  - Kıpti Katolik Kilisesi
  - Süryani Malankara Katolik Kilisesi
  - Süryani Malabar Katolik Kilisesi
  - Ermeni Katolik Kilisesi
  - Melkani Rum Katolik Kilisesi
  - Bulgar Katolik Kilisesi
  - Ukrayna Rum Katolik Kilisesi
  - Arnavutluk Katolik Kilisesi
  - Gürcü Katolik Kilisesi
Uniat kiliselerdendir.
# Hardal
 - YÖNLENDİRME 
Hardal, turpgiller (Brassicaceae) familyasından, tohumları baharat olarak kullanılan, sarı çiçekli, otsu bir bitkidir. On kadar farklı türü olmasına karşın üç ana türü genelde baharat olarak bilinir ve kullanılır. Bunlar beyaz hardal (Sinapis alba), kahverengi hardal (Brassica juncea) veya siyah hardal (Rhamphospermum nigrum) olabilir. Kırmızı hardal Hint hardalı olarak da adlandırılır.


## Kullanımı.
Türkiye'de hardal yaygın olarak kullanılan bir baharat değildir. Piyasada bulunabilecek hardal sosları genellikle yerli veya ithal Amerika tipi hardallardır.
Siyah hardal ya da beyaz hardal bitkilerinin tohumları ya da bu tohumların öğütülmüş hâli baharat olarak kullanılır. Keskin ve yakıcı bir tadı vardır. Sos olarak ve soslara sarımsı renk vermek için zerdeçal ile birlikte kullanılır. Bütün hâldeki hardal tohumları turşu salamuralarında, et ve deniz ürünleri pişirmede kullanılabilir. Lahana turşusu ve yağlı salamuraları tatlandırmak için kullanılır. Hindistan'da tereyağında kızartılıp patlatılan tohumlar hoş kokuları ile garnitürlerde veya çeşni olarak yemeklerde kullanılır. Toz hardal da içeceklere ve fırında yapılan bazı yemeklere katılır.
Kahverengi tohumlar köri hazırlamak için diğer baharatlarla karıştırılır. "Brassica juncea" türünden hardal yağı elde edilebilir. Toz hardal, ızgara sosları, fırınlanmış sebzeler ve yumurtalarda kullanılabilir. Tatlıdan acıya ve keskin kokuludan yumuşak tatlara kadar hardal sosları bulmak mümkündür. Et yemeklerinde, özellikle av etlerinden yapılan yemeklerde, yumurta ve sebzelerden yapılan salatalarda da hardal sosu kullanılabilir.


## Hazırlama ve saklama.
Hardal tohumları bütün hâlde yemeklerde kullanılabilir. Toz hâle getirilmiş tohumlar acı değildir. Hardal tozları soğuk su ile karıştırıldığında; kükürt içeren glukozit ve hardal enzimleri kimyasal reaksiyona girerek, karışım 10 dakika içinde acı ve keskin kokulu bir hâl alır. Bu işlemde sıcak su kullanılmamalıdır, sıcak su hardalın yapısındaki enzimleri bozup yağını uçuracağından acılık ve keskin koku oluşmamasına neden olur. Hardal tozundaki bu reaksiyonu sona erdirmek için sirke, koruk suyu gibi asidik malzemeler kullanılabilir.
Hardal sosları yapımındaki önemli nokta; hangi anda reaksiyona son verilmesi gerektiğinin belirlenmesi deneyim gerektirir. Su ile reaksiyonunu tamamlayan hardal soslarına tatlandırıcı ve koku verici malzemeler (limon, sirke, bira, şarap, tuz vb.) ilave edilir. Hardal soslarına renklendirici olarak bazen zerdeçal da (turmerik) eklenebilir. However prepared mustard loses its pungency over time; the loss can be slowed by keeping a sealed container (opaque or in the dark) in a cool place or refrigerator.
Hardal tozu sirke ile karıştırılmışsa continental hardal, su ile karıştırılırsa İngiliz hardalı adını alır.
# Murat Matthew Erdem
Murat Matthew Erdem, 1969 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin Montgomery kentinde doğdu. Müzikle ilgilenmeye Ankara Atatürk Anadolu Lisesi'nde başladı. "Distortion" adlı heavy metal grubu'nda solist olarak çalıştı. ODTÜ Gıda Mühendisliği'nde okudu, daha sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat Bölümü'ne girdi ve mezun oldu. Bilgisayarla müzik konusuna üniversite yıllarında eğilmeye başladı.
Bu esnada Ankara'daki birçok rock bar'da, Raining Cats and Dogs, Grup Anonim, Commercial, Blue Note, Yes Please gruplarıyla klavyeci ve vokalist olarak çalıştı.
1996 yılında İstanbul'a yerleşerek, önce Stüdyo Spectrum'da, daha sonra Istanbul Plak stüdyosunda ses mühendisliği yapmaya başladı. Birkaç sene sonra, İstanbul Plak'da Tarkan ve Ozan Çolakoğlu ile çalışmaya başladı. Bu arada birçok stüdyoda çalışmalarını sürdürdü.
Birçok ünlü sanatçının çalışmalarına, mix, remix, kayıt, vokal yaparak imza attı. Fransa'nın Miravaille stüdyosunda, Los Angeles'da Pacifique stüdyosunda çalışmalar yaptı.
2001 yılından sonra Tarkan ve Nil Karaibrahimgil ile sahnede sampler ve pro tools kullanarak konserlerde çalmaya başladı. Uzun bir süre Sarı Ev stüdyosunda Ozan Çolakoğlu ile çalıştı.
Murat Matthew Erdem, mix, remix ve aranje çalışmalarına, Pro Tools HD Accel 3 sistemi de kurduğu stüdyosunda devam etmekte.
# Biyolojik antropoloji
 - YÖNLENDİRME 
Biyolojik antropoloji veya Fiziksel antropoloji, insanların, Homininilerin ve Primatların biyolojik evrim ve davranışsal yönlerini evrimsel bir bakış açısıyla inceleyen bilimsel bir disiplindir. Hominini canlılarının neslinin tükenmesi nedeniyle fosil kayıtlardan sıkça yararlanılır. Antropolojinin bir alt alanı olan Biyolojik antropoloji, insanları sistematik olarak biyolojik bir perspektiften inceler.


## Dallar.
Antropolojinin bir alt alanı olan Biyolojik antropoloji, kendi içinde de birçok alt dala bölünmüştür. Biyolojik antropolojinin alt dalları şunlardır:
  - Biyoarkeoloji: Geçmiş insan kültürlerinin incelenmesi adına arkeolojik bağlamda ele geçirilen insan kalıntılarını inceleyen alt daldır. Bu çalışmalarda ele geçirilen kalıntılar sıklıkla kemikler olsa da kendini korumuş dokularıda içerebilmektedir. 
  - Evrimsel biyoloji: Tek bir ortak atadan başlayarak, dünyadaki yaşam çeşitliliğini üreten evrimsel süreçlerin inceleyen alt daldır. Bu süreçler doğal seçilim, ortak soy ve türleşmeyi içerir.
  - Evrimsel psikoloji: Psikolojik özellikleri çağdaş evrimsel bir bakış açısıyla inceleyen alt daldır. 
  - Adli antropoloji: Fiziksel antropoloji ve insan osteolojisi biliminin yasal bir ortamda, çoğunlukla mağdurun kalıntılarının ayrışmanın ileri aşamalarında olduğu ceza davalarında uygulandığı alt daldır. 
  - İnsan biyolojisi: İnsanları genetik, evrim, fizyoloji, anatomi, epidemiyoloji, antropoloji, ekoloji, beslenme, popülasyon genetiği ve sosyokültürel etkiler gibi birçok farklı bilgi alanının etkileri ve etkileşimi yoluyla inceleyen alt daldır. 
  - Paleoantropoloji: İnsan soyunun yanı sıra insan evriminin gerçekleştiği çevredeki morfolojik ve davranışsal değişiklikleri belirlemek için esas olarak soyu tükenmiş hominin ve diğer primat türlerinin kalıntılarını kullanan, insan evrimine ilişkin fosil kanıtlarının inceleyen alt daldır. 
  - Paleopatoloji: Fosilleri ve kemik kalıntılarını inceleyerek, geçmişteki insan ve hayvan bedenlerini etkilemiş olan hastalıkları inceleyen alt daldır.
  - Primatoloji: İnsan dışı primatların davranışlarını, morfolojisini ve genetiğini inceleyen alt daldır.
# Primatoloji
Primatoloji, primatların bilimsel çalışmasıdır. Primatoloji, memeli bilimi ve antropoloji arasındaki sınırda yer alan çok çeşitli bir disiplindir ve araştırmacılar, anatomi, antropoloji, biyoloji, tıp, psikoloji, veterinerlik bilimleri ve zooloji gibi akademik bölümlerin yanı sıra hayvan barınaklarında, biyomedikal araştırma tesislerinde, müzelerde ve hayvanat bahçelerinde bulunabilir. Primatologlar, evrimlerini ve davranışlarını anlamak için saha çalışmaları ve deneyler yaparak hem yaşayan hem de soyu tükenmiş primatları doğal ortamlarında ve laboratuvarlarda incelerler.
# Limited şirket
Limited şirket bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulan ticaret şirketi. Limited şirketler, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanırlar. Sermayesi belirli olup, bu sermaye esas sermaye paylarının toplamından oluşur (TK m. 573/1). TK m. 573/3'e göre limited şirket kanunen yasak olmayan her türlü ekonomik amaç ve konu için kurulabilir. Limited şirketler bankacılık ve sigortacılık yapamazlar. Sayısı anonim şirketlerden fazladır. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Altıncı Kısım Birinci Bölüm hükümleri uyarınca tek ortaklı limited şirket kurmak mümkün hale gelmiştir. Ortak sayısı en fazla 50 olabilir.
Ortakların sorumlulukları anonim şirketteki gibi sermayeleri ile sınırlıdır. Limited şirketler 50.000 TL esas sermaye ile kurulabilir.


## Şirket organları.
Limited şirketin kanunen zorunlu olan iki organı vardır. Bunlar tüm limited şirket ortaklarından oluşan genel kurul ile esas sözleşmeyle belirlenen veya genel kurul kararıyla atanan müdür veya müdürlerden oluşan müdürler kuruludur.


### Genel kurul.
Tüm şirket ortaklarından oluşan genel kurulda, limited şirket ortakları şirket işlerine ilişkin haklarını kullanırlar.
Olağan genel kurulun her yıl hesap döneminin sona ermesinden itibaren üç ay içinde yapılması gerekir. Genel kurulu, müdürler toplantıya çağırır. Gerektikçe genel kurul olağanüstü toplantıya çağrılabilir.


### Müdürler.
Limited şirketin yönetim ve temsili, müdür sıfatını taşıyan bir veya birden fazla ortağa veya tüm ortaklara ya da üçüncü kişilere verilebilir. En azından bir ortağın, şirketi yönetim ve temsil yetkisinin bulunması gerekir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca tek kişi ortaklık kurulması mümkün olduğundan, bu tek kişi ortağın aynı zamanda müdür de olması şarttır. Tek kişi ortak dışında üçüncü şahısların da müdür olarak atanmaları mümkündür. Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanununun mükerrer 35 inci maddesi uyarınca amme alacaklarından dolayı limited şirketin müdürleri müteselsilen ve şahsi mal varlıklarıyla sorumludurlar.


## Konuyla ilgili yayınlar.
  - İSMMO, 130 Soruda Yeni Türk Ticaret Kanunu
# Gözleri Tamamen Kapalı
Gözleri Tamamen Kapalı (İngilizce özgün adı: "Eyes Wide Shut"), Arthur Schnitzler'in "Rüya Romanı" eserinden uyarlanan ve yönetmenliğini Stanley Kubrick'in yaptığı 1999 yapımı bir Hollywood filmidir. Film Stanley Kubrick'in son filmi olma özelliğini taşır.


## Konusu.
Avusturyalı yazar ve oyun yazarı Arthur Schnitzler'in romanından uyarlanan aşk, ilişkiler, sadakat ve cinsellik konulu psikolojik gerilim filminde; doktor Bill Hartford (Tom Cruise), eşinin (Nicole Kidman) o güne dek gizlediği cinsel arzularını öğrenince, hayatında şüphe, korku ve cinsel keşiflerle dolu yeni bir sayfa açılır. Piyanist bir arkadaşı vasıtası ile katıldığı bir parti, uzun ve macera dolu bir gecede yaşanan kâbus dolu saatler anlatılmaktadır.
Film 2,5 saat olmasına rağmen yönetmenin ustaca çizdiği kompozisyon sayesinde, evliliği, sadakati, hayatını ve cinselliği sürükleyici bir şekilde anlatarak seyircinin sorgulamasını sağlıyor.


## Film hakkında notlar.
  - Bu film yönetmen Stanley Kubrick'in son filmiydi. Söylendiğine göre filmin son kurgulanmış şeklini Warner Bros'a sunduktan dört gün sonra ölmüştü.
  - Film Sigmund Freud'un takipçilerinden Avusturyalı Arthur Schnitzler'in "Traumnovelle" adlı romanından uyarlandı. Cinsellik ve psikanalizin iç içe geçtiği erotik bir yolculuk, korkutucu bir rüya analizi olan bu film macera filmi kalıplarına uyuyor.
  - Victor Ziegler rolünde izlediğimiz Sydney Pollack'ı daha çok yönettiği filmlerden tanıyoruz (Out of Africa, Tootsie, Akbaba'nın Üç Günü, The Way We Were). Prodüktör ve aktör olarak da sayısız filmi var.
# Aytaç Durak
Aytaç Durak (d. 2 Ağustos 1938, Karaisalı, Adana) Türk siyasetçi. Eski Adana Büyükşehir Belediyesi Başkanı.


## Hayatı ve eğitimi.
1938 yılında Adana'nın Karaisalı İlçesi'nde, tüccar bir ailenin altı çocuğundan ikincisi olarak dünyaya geldi. İlkokulu Adana Gazipaşa İlkokulu'nda, ortaokulu Tepebağ Ortaokulu'nda, liseyi de Adana Erkek Lisesi'nde tamamladı. 1957 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık-Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümünü kazandı. Eğitiminin ardından 1963 yılında mezun oldu. Ardından çalışma hayatına atıldı ve 1963-1965 yılları arasında DSİ Adana İçme Suları Şefi, 1965-1968 yılları arasında YSE yani bugünkü adıyla Köy Hizmetleri Adana İl Müdürü olarak görev yaptı.
Bu sıralarda evlendi. Askerliğini yedek subay olarak Ankara Mamak Muhabere Okulu'nda, kıta hizmetini ise Askeri Araştırma ve Geliştirme Dairesi (ARGE)'nde tamamlayarak terhis oldu ve memleketi Adana'ya döndü.


## Siyasi Kariyeri.
Daha sonraları iki yüksek mühendis kardeşiyle ortak olarak, Adana' da 2000'in üzerinde konut yaptı. İnşaat Müteahitliği yaptığı dönemlerde aktif politikada da yer aldı. 1963-1980 yılları arasında Adalet Partisi'nden 4 dönem Belediye Meclis Üyeliği ve Adana Ticaret Odası Meclis üyeliklerinde bulundu. 11 Aralık 1977 Adana belediye başkanlığı seçimine bağımsız olarak adaylığını koymasına karşın sonradan AP adayı Ali Sepici lehine çekildi ve AP belediye meclis aday listesinin 13. sırasında kendine yer buldu. Durak, müteahhitliği döneminde 3 kez Adana Vergi Rekortmenleri arasında yer aldı. Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Dünya Teşkilatı Dünya Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yaptı.
25 Mart 1984, 27 Mart 1994, 18 Nisan 1999, 28 Mart 2004 ve 29 Mart 2009 tarihinde yapılan yerel seçimlerde beş kez Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevine seçilirken 26 Mart 1989 seçimlerinde 2. sırada yer alarak belediye başkanlığı seçimini kaybetti. 2010 yılında ise Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı tarafından görevinden alındı. 2014 Mart ayında yapılan yerel seçimlerde bağımsız olarak adaylığını koysa da, 4 Mart 2014 tarihinde yapmış olduğu açıklamayla MHP'den Başkan Adayı olan Ceyhan belediye başkanı Hüseyin Sözlü lehine adaylıktan çekildi.
# Osilatör
Osilatör (salıngaç), elektronik devrelerde, sinüs, kare, testere ve üçgen elektrik sinyallerini veren elektronik düzenektir.
Düşük frekans osilatörleri (LFO) 0.1 Hz ile 10 Hz arasında dalgalar üretirler.
Doğru akımdan, herhangi bir devreyi veya cihazı beslemek için yüksek güçte bir alternatif akım oluşturan osilatörlere invertör adı verilir.


## Salıngaç çeşitleri.
Harmonik ve gevşemeli osilatörler olarak iki çeşittir.


## Salıngaçların çalışma prensibi ve kullanım alanları.
Osilatörler belli frekanslarda kare, sinüs, üçgen veya testere dişi biçiminde sinyal üretmeye yarayan, geri beslemeli amplifikatör (yükseltici) lerdir. Diğer bir deyişle kendi kendine sinyal üretebilen elektronik bir elemandır.
Bir osilatör çıkış sinyalinden aldığı sinyali kendi sinyali yapan bir yükselticidir. Osilatör ilk çalıştırıldığında frekans belirleyici devredeki bir akım dalgası istenilen osilasyon frekansında devre karşısında bir gerilim indükler (elektrik akımı oluşturur). Bu gerilimin bir kısmı devre uçlarına tekrar uygulanır ve devrenin karşısında görülecek şekilde yükseltilir. Aynı işlem defalarca yapılarak istenilen seviyeye ulaşılmış olunur.
Osilatörler televizyon, radyo, telsiz, AM alıcı ve vericiler, FM alıcı ve vericiler gibi sistemlerde; genel olarak elektronik haberleşme sistemlerinde ve otomasyon sistemlerinde yaygın biçimde kullanılmaktadır. Kullanım amacı üzerinde durmak gerekirse; komplike sistemlerde elemanlar görevlerini yerine getirebilmek için değişik tipte sinyallere ihtiyaç duyarlar, örneğin bir mikrodenetleyicinin yazılmış olan programı yürütebilmesi için bir kare dalga (clock darbesi) sinyal ile tetiklenmesi gerekmektedir. Yani en genel ifadeyle osilatörde amaç istenilen yerde istenilen miktarda ve istenilen türden sinyalin üretilmesini sağlamak ve elemanların ihtiyaçlarını gidermektir.


### Harmonik salıngaç.
Harmonik osilatör, sinüzoid dalgalar üretir.
Harmonik osilatörleri oluşturmanın çeşitli şekilleri vardır. Bunlar;
  - Armstrong osilatörü
  - Hartley osilatörü
  - Colpitts osilatörü
  - Clapp osilatörü
  - Gecikmeli hat osilatörü
  - Pierce osilatörü (kristal)
  - Faz kaymali osilatör
  - RC osilatör (Viyana köprüsü ve "İkiz-T")
  - Çapraz bağlı LC osilatörü
  - Vačkář osilatörü
  - Optoelektronik osilatör


### Gevşeme osilatörü.
Genelde kare veya testere dişi gibi, sinüs olmayan dalga şekilleri üretmek için kullanılır. Bu tip osilatörler, bir kapasitörü periyodik olarak deşarj eden transistor gibi doğrusal olmayan bir eleman kullanir.
Bu tip osilatörler mikroişlemci ve benzeri lojik sistemlerde saat sinyali üretmede kullanılır.
# Amalgam
Amalgam (Arapça "al-malgam" = merhem), çok kuvvetli çözme özelliğine sahip olan cıvanın, metaller ile yaptığı karışım (alaşım).
Sıvı cıva, birçok metali, özellikle bakır, gümüş, altın ve alkalimetalleri (lityum, sodyum, potasyum, vb.) çözer. Amalgam; katı, yumuşak veya sıvı olabilir. Cıva, bazı metal olmayan maddeler ile de amalgam verir. Amalgamın sertliği ve yumuşaklığı ilave edilen metalin miktarına bağlıdır.
Amalgamın en belirgin özelliği; içlerinde çözünmüş olan metalin aktifliğinin azalmasıdır. Mesela, su ile çok şiddetli reaksiyon veren sodyum, amalgamda oldukça yavaş reaksiyon verir. Gümüş amalgamı diş hekimliğinde dolgu maddesi olarak kullanılır. Yine kalay amalgamı eskiden ayna yapımında kullanılırdı. Metalurjide, çeşitli metaller amalgam yapılarak ayrılır. Kimyasal reaksiyonlarda amalgam, katalizör olarak kullanılır.
Amalgamların çoğu ısıtılınca cıvanın buharlaşmasından dolayı bozunur. Fakat bakır amalgaması ısıtılınca yumuşar, soğuyunca tekrar sertleşir.