BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# T. J. Stiles
Timothy Judd "T. J." Stiles (d. 29 Temmuz 1964, Foley, Minnesota) Amerikalı tarihçi, biyografi yazarı ve çok sayıda ödül sahibi araştırmacıdır. Özellikle 19. yüzyıl Amerika'sının önde gelen figürlerini araştıran eserleriyle tanınır.


## Eğitim ve erken dönem.
Stiles, Minnesota eyaletindeki Foley kasabasında büyüdü. Babası kasabanın iki doktorundan biriydi ve Benton County adli tabibi olarak görev yapıyordu. Carleton College'ta tarih bölümünü üstün başarı derecesiyle tamamladı. Ardından New York'ta Columbia Üniversitesi'nde Avrupa tarihî alanda yüksek lisans (M.A.) ve doktora öncesi araştırma (MPhil) derecelerini aldı. İlk olarak Oxford University Press bünyesinde yayıncılık alanında çalıştıktan sonra metin editörlüğü ve özgür tarih yazarlığına yöneldi.


## Kariyer ve başlıca eserler.
1990'lar boyunca Stiles, Amerikan tarihi üzerine tarih antolojileri serisi üzerinde çalıştı. 1994 yılında "The Citizen's Handbook" adlı bir antolojiyi düzenledi. Daha sonra beş ciltlik "In Their Own Words" tarih antolojileri serisini düzenledi. Aynı dönemde çeşitli gazetelerde Amerikan tarihine ilişkin makaleler yazdı. 2002'de yayımlanan "Jesse James: İç Savaşın Son İsyanı (Last Rebel of the Civil War)" eserinde efsaneleşmiş haydut Jesse James'in siyasi ve sosyal bağlamını yeniden değerlendirdi. Kitap, Büyükelçi Kitap Ödülü ve Peter Seaborg İç Savaş Bursu Ödülü'nü kazandı ve New York Times'ın Önemli Kitapları arasında yer aldı.
2009 yılında çıkan ve 19. yüzyıl sanayi dev adamlarından Cornelius Vanderbilt'ı konu edinen "The First Tycoon: The Epic Life of Cornelius Vanderbilt" (İlk Zengin: Cornelius Vanderbilt'in Destansı Hayatı) adlı biyografisi ile 2009 National Book Award ve 2010 Pulitzer Ödülü (Biyografi/ Otobiyografi) aldı.
2015'te yayımlanan "Custer's Trials: A Life on the Frontier of a New America" (Custer'ın Denemeleri: Yeni Bir Amerika'nın Sınırında Bir Hayat) adlı eseriyle 2016'da Pulitzer Ödülü (Tarih) ile ikinci kez ödüllendirildi.
Stiles, 2019 yılında Amerikan Başarı Akademisi tarafından Altın Tabak Ödülü'ne layık görüldü.


## Tarz ve etkisi.
Stiles'in biyografik çalışmaları, derin arşiv araştırmaları, geniş kaynak kullanımı ve akademik titizlikle dikkat çeker. Geleneksel halk kültürü mitlerini tarihsel bağlama yerleştirerek yeniden okuma imkânı sunar. Ayrıca metinlerinde yaşam öyküsünü dönemin toplumsal, ekonomik ve siyasal çerçevesine yerleştirir; bu yönüyle çağdaş Amerikan biyografi yazımında öne çıkan bir figür olarak değerlendirilir.


## Kişisel yaşam.
Stiles, uzun yıllar New York'ta yaşadıktan sonra ailesiyle birlikte Kaliforniya, Berkeley'e taşınmıştır. Ayrıca Shotokan karate-do çalışmalarıyla da ilgilenmekte olup 6. dan siyah kuşak sahibidir.
# Jordon Crawford
Jordon Benjamin Crawford (d. 17 Temmuz 1990), şutör gard pozisyonunda oynayan Amerikalı profesyonel basketbolcu. Basketbol Süper Ligi ekiplerinden Esenler Erokspor forması giymektedir.
 - YÖNLENDİRME
# Trinity Hall
Trinity Hall, Cambridge Üniversitesi'nin kolejlerinden biridir. 14. yüzyılda Norwich piskoposu William Bateman tarafından kurulmuş olup üniversitenin beşinci en eski kolejidir.
Kolejin önemli mezunları arasında teorik fizikçiler Stephen Hawking ve Nobel ödüllü David Thouless, Avustralya başbakanı Stanley Bruce, Pakistan başbakanı Hoca Nazımüddin, Kanada Genel Valisi David Johnston, filozoflar Marshall McLuhan ve Galen Strawson yer alır.
Trinity Hall, Oxford Üniversitesi'nin All Souls ve University College ile kardeş kolejlerdir.
# Devrimci Gençlik Köprüsü
Devrimci Gençlik Köprüsü, Hakkari ilinde, Hakkari kent merkezine 45 kilometre uzaklıkta Van-Hakkari karayolu kıyısında, “Devrimci Gençlik” olarak anılan kuşağın girişimiyle 1969 yılında Zap Suyu üzerinde inşa edilmiş bir köprüdür. Otuz yıl sonra insan eliyle yıkılmış olan köprü, 2010 yılında yeniden inşa edilmiştir. Köprü, Zap Suyu Köprüsü olarak da bilinir.
Devrimci Gençlik Köprüsü, İstanbul Boğazı’nda inşa edilmesine karar verilen köprü projesine tepki olarak ortaya çıkmıştır. Zap Zuyu çevresinde yaşayan halkın 1962 yılında devlet eliyle bir köprünün inşa edilmesini talep etmiş olması, ancak bu talebin karşılanmaması da bu girişimde etkili olmuştur. Zap Suyu üzerinde gençlerin girişimiyle köprü inşa edilmesine Milliyet gazetesi de destek vermiştir. Nitekim 15 Haziran 1969 tarihli "Milliyet" gazetesinde “Gençler Zap Suyu İçin Köprü Yapacak” başlıklı bir haber yayımlanmış ve bu girişimin gerçekleşmesi için gazetenin yardım kampanyası açtığı belirtilmiştir. Gazetedeki haberde “İstanbul’a milyar harcanarak Boğaz Köprüsü yapılırken Hakkâri’de insanlar Zap Suyu’nu telle geçiyor” denilerek devletin duyarsızlığı dile getirilmiştir. “Devrimci Gençlik” olarak anılan 68 Kuşağı’nın aktif katılımıyla yardım kampanasından gerekli para sağlanmış ve Mimarlar Odası’nın da desteğiyle, Zap Suyu üzerinde, İstanbul Boğazı’nda inşa edilecek olan ilk asma köprüyü andıran bir köprü inşa edilmiştir. Köprü de bu genç kuşağın adına atfen Devrimci Gençlik Köprüsü olarak adlandırılmıştır. Ne var ki söz konusu köprü 1999 yılında havaya uçurulmuştur. Aradan geçen on yıl sonra, yazar ve şair Cezmi Ersöz’ün girişimiyle yeni bir kampanya başlatılmış ve yıkılmış olan köprü yeniden inşa edilmiştir.
Devrimci Gençlik Köprüsü, yönetmen Bahriye Kabadayı Dal’ın aynı adlı belgesel filmine konu olmuştur.
# St Catharine's College
St Catharine's College, Cambridge Üniversitesi'nin kolejlerinden biridir. 15. yüzyılda Robert Woodlark tarafından Katharine Hall adıyla kurulmuş olup 1860 yılında günümüz adını almıştır.
Kolej, adını İskenderiyeli Azize Katerina'dan almıştır. Kolejin arması, Katerina'nın sembolü olan ve efsaneye göre Katerina'nın idam edileceği çıkrığı içerir.
# St John's College (Cambridge)
St John's College, Cambridge Üniversitesi'nin kolejlerinden biridir. 16. yüzyılda Margaret Beaufort tarafından eğitim, din, öğrenme ve araştırmanın teşvik edilmesi amacıyla kurulmuştur. Öğrenci sayısı bakımından Oxbridge üniversitelerinin en büyüklerinden biridir.
Kolejin mezunları arasında 12 Nobel Ödülü sahibi, 7 başbakan, çeşitli ülkelerden 12 başpiskopos, en az iki prens ve üç aziz bulunmaktadır.
# Queens' College (Cambridge)
Queens' College, Cambridge Üniversitesi'nin kolejlerinden biridir. 1448 yılında Marguerite tarafından kurulmuş olup 1465 yılında Elizabeth Woodville tarafından yeniden kurulmuştur.
Kolej mezunları arasında, 1506-1515 yılları arasında İngiltere'ye yaptığı seyahatler sırasında kolejde eğitim gören Desiderius Erasmus ile yazar T. H. White, İsrailli politikacı Abba Eban, Gana'nın kurucu babası William Ofori Atta, haber spikeri ve gazeteci Emily Maitlis, aktör ve yazar Stephen Fry yer almaktadır.
# Pembroke Koleji (Cambridge)
Pembroke Koleji (), Cambridge Üniversitesi'nin kolejlerinden biridir. 14. yüzyılda Marie de St Pol tarafından kurulmuş olup üniversitenin üçüncü en eski kolejidir.
Pembroke Koleji, üniversitenin en büyük kolejlerinden biri olup, kurulduğu günden bu yana neredeyse her yüzyıldan kalma binaların yanı sıra geniş bahçelere de ev sahipliği yapmaktadır.
# FN FNP
FN FNP, FN Herstal'ın bir bölümü olan FNH USA tarafından Güney Carolina’nın Columbia şehrinde üretilen, yarı otomatik tabanca serisidir.


## Kullanıcılar.
   - YÖNLENDİRME Belçika
   - YÖNLENDİRME ABD
  - İspanya
# Peterhouse
Peterhouse, Cambridge Üniversitesi'nin kolejlerinden biridir. 13. yüzyılda Ely piskoposu Hugh de Balsham tarafından kurulmuş olup üniversitenin üçüncü en eski kolejidir.
Peterhouse mezunları arasında Lord Kelvin, Henry Cavendish, Charles Babbage, James Clerk Maxwell, James Dewar ve Frank Whittle gibi bilim insanları da dahil olmak üzere doğa bilimleri alanında önemli isimler yer almaktadır.
# Murray Edwards Koleji
Murray Edwards Koleji (), Cambridge Üniversitesi'nin kolejlerinden biridir. 1954 yılında New Hall adıyla kurulmuş olup 2008 yılında günümüz adını almıştır.
Murray Edwards, yalnızca kadınlara özel bir kolej olarak kurulmuştur. İnşa edildiği dönemde çoğu kolej yalnızca erkek öğrencileri kabul ediyordu. Bu nedenle, New Hall'ın temel amacı üniversitedeki kadın varlığını artırmaktı.
Murray Edwards, dünyanın en büyük ikinci kadın sanat koleksiyonuna sahiptir.
# Ahmed Saib
Kaplanzâde Ahmed Saib Bey (26 Kasım 1860, Aksay, Dağıstan - 28 Kasım 1918, Erenköy), Osmanlı divan şairi, yazar, tarihçi, gazeteci ve politikacı.


## Yaşamı.
St. Pelersburg Harp Akademisi’nde öğrenimini tamamlayarak Rus ordusunda yüzbaşılığa yükseldi. Osmanlı uyruğuna geçtiğinde Mısır olağanüstü komiseri Ahmet Muhtar Paşa’ya yaver atandı. Ordudan ayrılarak Jön Türk hareketine katıldı. Mısır Jön Türklerinin yayın organlarından "Sancak" gazetesini çıkardı. Yazı ve kitaplarının Türkiye’ye sokulması yasaklandı. İkinci meşrutiyetin ilanından sonra İstanbul’a gitti. Darülfünun’da Rusça öğretmenliğine atandı (1911). Türkiye’nin yakın çağdaki tarihsel olaylarını konu alan eserler yazdı.


## Eserleri.
  - "Vaka-ı Sultan Abdülaziz" (Kahire, 1908)
  - "Tarih-i Sultan Murad-ı Hamis" (Kahire, 1908)
  - "Abdülhamit’in Evail-i Saltanatı" (1908)
  - "Son Osmanlı-Rus Muharebesi" (Kahire, 1909)
  - "Rehnüma-yı İnkılab."
# Lüksemburg Uzlaşısı
Lüksemburg Uzlaşısı, Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) Bakanlar Konseyi'nde yaşanan Boş Sandalye Krizi'nin (Haziran 1975) 17-18 ile 28-29 Ocak 1966’da Lüksemburg’ta süren müzakereler neticesinde çözüme kavuşturulduğu uzlaşıdır.
Kriz, Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle'ün izlediği ulusçu politika neticesinde ortaya çıkmıştı. Avrupa Komisyonu'nun kendi bütçesine sahip olma isteği, Topluluk özkaynaklarının kullanımına ilişkin tartışmalar da krizi büyütmüştü. Yaşanan kriz ile Topluluk karar alma ve genişleme süreçlerinde yavaşlık yaşıyordu.
Müzakerelerde Lüksemburg Başbakanı Pierre Werner'in kilit rol oynadığı uzlaşı sonrasında üye ülkeler için "hayati ulusal çıkarlar söz konusu olduğunda" kararların oybirliği ile alınana dek müzakere sürecinin devamı, yani veto yetkisinin olması uzlaşısına varıldı. Komisyon'un bütçesi de kendine özgü değil, üye devletlerin tahsis ettiği miktarda olacaktı. 
Toplulukta uluslarüstü niteliği zayıflatan, hükümetlerarası yaklaşımı güçlendiren bir uzlaşı olmuştur. Böylece üye devletlerin ulusal çıkarları ile Topluluğun uluslarüstü ortak çıkarları arasında denge arayışında önemli bir dönüm noktası olmuştur.
Topluluk bu usulden daha sonra Avrupa Tek Senedi ile "bireysel vetodan kolektif vetoya" geçmiştir.
# Ponziani Açılışı
Ponziani Açılışı, şu hamlelerle başlayan bir satranç açılışıdır:
1.e4 e5
2.Af3 Ac6
3.c3
# Newnham Koleji
Newnham Koleji (), Cambridge Üniversitesi'nin kolejlerinden biridir. 1871 yılında Henry Sidgwick tarafından kadın öğrenciler için kurulmuş olup üniversitede Girton Koleji'nden sonraki ikinci kadınların alındığı kolejdir.
# Magdalene Koleji
Magdalene Koleji (), Cambridge Üniversitesi'nin kolejlerinden biridir. 1428 yılında 
John Lytlington tarafından kurulmuş olup 1542 yılında Thomas Audley tarafından yeniden kuruldu.
Kolej, üniversitenin en küçük kolejlerinden biri olmasına karşın son on yıldır güçlü bir akademik performans sergilemektedir. Magdalene, kolej mezunlarından İngiliz günlük yazarı Samuel Pepys'e ait nadir kitap ve el yazmaları koleksiyonunu barındıran Pepys Kütüphanesi'ne ev sahipliği yapmaktadır.


## Ek okuma.
  - Cunich, Hoyle, Duffy, and Hyam (1994). "A History of Magdalene College Cambridge, 1428-1988". Cambridge: Crampton & Sons. .
  - Hyam, Ronald (2011). "Magdalene Described: A Guide to the Buildings of Magdalene College Cambridge", 2nd edition. Cambridge: Magdalene College Publications.
# Eşref Vural
 
Eşref Vural (5 Mayıs 1911, İstanbul - 25 Ekim 1990, İstanbul), Türk oyuncudur.


## Filmleri.
  - 1931: İstanbul Sokaklarında
  - 1933: Cici Berber
  - 1933: Söz Bir Allah Bir
  - 1933: Karım Beni Aldatırsa
  - 1934: Milyon Avcıları
  - 1939: Allah'ın Cenneti
  - 1940: Akasya Palas
  - 1940: Yılmaz Ali
  - 1940: Şehvet Kurbanı
  - 1940: intikam Alevi
  - 1942: Sürtük
  - 1948: Tuzak
  - 1948: Çıldıran Kadın
  - 1949: Er Meydanı
  - 1951: İstanbul'un Fethi
  - 1951: Allaha Ismarladık
  - 1951: Barbaros Hayrettin Paşa
  - 1951: Sürgün
  - 1951: Pembe Kadın
  - 1951: Vatan ve Namık Kemal
  - 1952: Efelerin Efesi
  - 1952: Kızıltuğ - Cengiz Han
  - 1952: Çakırcalı Mehmet Efe'nin Definesi
  - 1952: Yavuz Sultan Selim Ağlıyor
  - 1953: Zalim
  - 1953: Affet Beni Allahım
  - 1953: Leylaklar Altında
  - 1954: Bulgar Sadık
  - 1956: Ana Hasreti
  - 1956: Beş Hasta Var
  - 1958: Bir Şoförün Gizli Defteri
  - 1958: Düşman Yolları Kesti
  - 1961: Utanmaz Adam
  - 1961: Sokaktan Gelen Kadın
  - 1962: Damat Beyefendi
  - 1962: Çamsakızı
  - 1962: Gurbet Yolcuları
  - 1964: Izdırap Çocukları
  - 1964: Cehennem Arkadaşları
  - 1965: Kadın Isterse
  - 1965: Cennet Fedaileri
  - 1965: Hazreti Yusuf'un Hayati
  - 1974: Sokaklardan Bir Kız
  - 1975: Sevimli Frankenstayn
  - 1981: Ben De Özledim
# Jesus Koleji (Cambridge)
Jesus Koleji (), Cambridge Üniversitesi'nin kolejlerinden biridir. 15. yüzyılda Ely piskoposu John Alcock tarafından esas olarak İngiltere Kilisesi din adamlarına eğitim vermek amacıyla kurulmuştur.
Kolej, spor sahaları ve kayıkhaneye yakınlığı gibi özellikle geniş arazisiyle tanınır. Jesus College'ın üç üyesi Nobel Ödülü almıştır.
# Nazım İnan
 
Nazım İnan (05 Aralık 1916, İstanbul - 01 Ocak 1980, İstanbul), Türk oyuncudur.
# Bertrand Blanchet
Bertrand Blanchet (19 Eylül 1932 – 23 Ekim 2025), Kanadalı Roma Katolik piskopos.


## Hayatı.
Blanchet, 19 Eylül 1932'de Montmagny, Quebec, Kanada'da doğdu. Laval Üniversitesi'nde eğitim gördü. 1956'da rahip olarak atanarak görevine başladı. Ardından 1973'te piskoposluğa yükseltilerek 1973-1992 yılları arasında; Gaspé Piskoposu ve 1992-2008 yılları arasında; Rimouski Başpiskoposu olarak görev aldı. 2008'de köşesine çekildi. Blanchet, 23 Ekim 2025'te La Pocatière, Quebec, Kanada'da doğal nedenlerden 93 yaşında öldü.
# Bad Luck Banging or Loony Porn
Bad Luck Banging or Loony Porn, yönetmenliği ve senaristliği Radu Jude tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Katia Pascariu, Claudia Ieremia ve Olimpia Mălai'ın yer aldığı 2021 çıkışlı sinema filmi. Film, 71. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde Altın Ayı ödülünü kazandı.
# There Is No Evil
There Is No Evil, yönetmenliği ve senaristliği Mohammad Rasoulof tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Ehsan Mirhosseini, Kaveh Ahangar ve Shaghayegh Shourian'ın yer aldığı 2020 çıkışlı Almanya-Çek Cumhuriyeti-İran ortak yapımı sinema filmi. Film, 70. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde Altın Ayı ödülünü kazandı.
# Lale Devri (şarkı)
Lale Devri, Türk pop müzik şarkıcısı Sibel Can'ın 24 Şubat 2005 tarihinde çıkardığı "Özledin mi?" albümünde seslendirdiği aşk temalı şarkısı. Sözleri Sezan Aksu tarafından yazılan şarkının bestesi Bülent Özdemir'e aittir. Şarkının müzik klibi yönetmenliğini de Sezen Aksu yapmıştır, bu Aksu'nun ilk yönetmenlik deneyimi olmuştur. Albümde kliplendirilen son şarkı olmuştur.


## Hikayesi.
Müzik ve albüm çalışmaları için Sezen Aksu ve Bülent Özdemir birlikte Aksu'nun evindeki stüdyoda çalışırlarken Bülent Özdemir annesi için hazırladığını söylediği bir bestesini Sezen Aksu'ya seslendirir. Bunun üzerine Sezen Aksu bu besteye "Lale Devri"'ni yazar. Sözlerini yazdığı şarkıyada Bülent Özdemir'in annesi Lale Hanım'ın ismini koyarlar. Lale Devri ismi tarihte Osmanlı İmparatorluğu'nun altın çağını yaşadığı yıllar içinde söylenen bir terimdir. 


## Yapım ekibi.
 - Selim Çaldıran - düzenlemeler
 - Bülent Altınbaş - klarnet
 - Serhan Yasdıman - gitar
 - Cengiz Ercümer - perküsyon 
 - Özer Özel - tambura 
 - Armağan Yenice, Ferah Demiralp, Selim Çaldıran, Sibel Can - vokaller


## Kazandığı ödüller.
  - MGD Altın Objektif Ödülleri - Yılın Şarkısı (2006)
# Çağatay Yaşmut
Çağatay Yaşmut (d. 1968, İstanbul). Türk yazar. Polisiye türünde romanları ile tanınır.
İstanbul Üniversitesi’nde Ekonometri okudu. Başta bankacılık ve finans olmak üzere, birçok sektörde uzun süre çalıştı. Maltepe Üniversitesi Felsefe bölümünde yüksek lisans yaptı.
2008 yılında Beyoğlu'nun arka sokaklarını anlattığı Beyoğlu Çıkmazı, romanıyla Başkomiser Galip tiplemesini yaratan yazar; bu kahramanını daha sonra kendisinin de yaşadığı Kadıköy yakasına taşımış, Şarkılar Susunca, Beni Yavaş Öldür, Kadıköy Cinayetleri ve Moda Cinayetleri romanlarında mekan olarak bu bölgeyi kullanmıştır. Doktor Ceyda'yı Kim Öldürdü? adlı öykü kitabında Başkomiser Galip maceralarını anlatılmaya devam etti.
Kadıköy Cinayetleri romanı 2012 yılında "Dünya Kitap Altın Sayfa Polisiye Roman Ödülü"ne layık görüldü. Halen çeşitli dergilerde hikâyeleri yayımlanmakta.


## Eserleri.
 - Beyoğlu Çıkmazı 
 - Şarkılar Susunca 
 - Beni Yavaş Öldür 
 - Kadıköy Cinayetleri 
 - Moda Cinayetleri 
 - Felsefe Cinayetleri 
 - Doktor Ceyda’yı Kim Öldürdü? (Öykü)
 - Benim Canım Ailem (Öykü) 
 - Felsefe Cinayetleri 
 - Ölüm Fırsat Kollar 


## Özel Yaşam.
Türkiye Polisiye Yazarları Birliği üyesi olan yazar, evli ve İstanbul'da yaşıyor.
# Kumi Odori
Kumi odori(組踊, Okinawaca: "Kumi wudui")#YÖNLENDİRME , geleneksel Ryukyu dansının bir anlatı biçimidir. "Kumi odori" veya "Kumi wudui", "kombinasyon dansı" veya "toplu dans" anlamına gelir.
1719'da Ryukyu başkenti Okinawa'daki Shuri'de ortaya çıkan bu dansın asıl amacı, Ryukyu'ya seyahat eden Çinli diplomatlar için "ukwanshin" olarak adlandırılan eğlence ve oyalanmalar sağlamaktı. 1684'ten 1734'e kadar yaşayan bir Ryukyu saray mensubu olan Tamagusuku Chokun, "kumi odori'nin" kurulmasıyla tanınır. Birkaç farklı Doğu Asya dansının bir karışımı olan "kumi odori", Okinawa kültüründe yerini korumaya devam etmiş ve Japon hükümeti tarafından Önemli Somut Olmayan Kültürel Varlık olarak tanınmıştır. 2010 yılında UNESCO tarafından İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi'nde listelenmiştir.
# Nuray Atacık
Nuray Atacık (d. 1967, İstanbul). Türk yazar. Polisiye türünde romanları ile tanınır.
Lise eğitimini Nişantaşı Kız Lisesi'nde tamamladıktan sonra, İTÜ Elektrik Mühendisliğinden mezun olmuştur. Yirmi beş yıl yurtiçi ve yurtdışında; Boğaziçi Elektrik Dağıtım, Motorola, Karadeniz Holding gibi enerji kuruluşlarının çeşitli projelerinde görev aldı.
Gümüşlük Akademisi'nde Mario Levi'nin sınıfına kaydoldu. Polisiyeye ilgisi burada başladı. Daha sonra Murat Gülsoy'un yazarlık atölyesine devam etti. 2014 yılında iş hayatını bırakıp tam zamanlı olarak yazarlığa geçmiştir.


## Eserleri.
  - Fener Balığı (2017)
  - Abim (2017) öykü
  - Olsun Alalım Anne (2017) öykü
  - Nazlı (2017) öykü
  - Bukalemun (2019)
# Yūki-tsumugi
Yūki-tsumugi(結城紬)#YÖNLENDİRME , Japonya'da üretilen, çoğunlukla 'de üretilen bir ipek kumaş çeşididir. Japonya'nın Önemli Somut Olmayan Kültürel Varlıkları'ndan biri olarak belirlenmiş ve UNESCO tarafından İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi'nde listelenmiştir.
# San Pedro Ixcatlán (belediye)
San Pedro Ixcatlán, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Ixcatlán şehrindedir.
# San Pedro Ixtlahuaca (belediye)
San Pedro Ixtlahuaca, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Ixtlahuaca şehrindedir.
# San Pedro Jaltepetongo (belediye)
San Pedro Jaltepetongo, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Jaltepetongo şehrindedir.
# San Pedro El Alto (belediye)
San Pedro El Alto, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro El Alto şehrindedir.
# San Pedro Huamelula (belediye)
San Pedro Huamelula, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Huamelula şehrindedir.
# San Pedro Huilotepec (belediye)
San Pedro Huilotepec, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Huilotepec şehrindedir.
# San Pedro Jicayán (belediye)
San Pedro Jicayán, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Jicayán şehrindedir.
# Murray-Darling havzası
Murray-Darling Havzası, Avustralya'nın güneydoğusundaki iç kesimlerde yer alan büyük bir coğrafi alandır ve Avustralya'nın en uzun nehri olan Murray Nehri'nin kollarının ve Murray Nehri'nin sağ kolu ve Avustralya'nın üçüncü en uzun nehri olan Darling Nehri'nin drenaj havzasını kapsar. Avustralya'nın en uzun yedi nehrinden altısını içeren ve Avustralya kara kütlesinin yaklaşık yedide birini kaplayan havza, Avustralya'nın gıda arzının üçte birini sağlayan ülkenin en önemli tarım alanlarından biridir. Büyük Suayırıcı Sıradağları'nın batısında yer alır. Güneybatıda Büyük Avustralya Körfezi'ne dökülür. Yeni Güney Galler ve Victoria eyaletlerinin çoğunu, Avustralya Başkent Bölgesi'ni ve Queensland eyaletlerinin (alt üçte biri) ve Güney Avustralya'nın (güneydoğu köşesi) bazı kısımlarını kapsar.
# Molonglo Nehri
Molonglo Nehri, Murray-Darling havzasındaki Murrumbidgee havzasının bir parçası olan çok yıllık bir nehirdir. Avustralya'nın Yeni Güney Gallereyaletinin Monaro ve Başkent Bölgesi ile Avustralya Başkent Bölgesi'nde yer almaktadır.
# Acton Yarımadası
Acton Yarımadası, Avustralya'nın başkenti Canberra'nın merkezinde, Burley Griffin Gölü'nün kuzey kıyısında yer alan bir yarımadadır.
Göl, Molonglo Nehri'nin önüne set çekilerek yapay olarak oluşturulması ve istenen şekli vermek için çevresinin kazılmasıyla meydana getirilmiştir.
Royal Canberra Hastanesi, göle doğru belirgin bir çıkıntı yapan bölgede bulunuyordu. Hastane 1997'de yıkıldı ve yerine 2001'de Avustralya Ulusal Müzesi inşa edildi.
# Australian Institute of Aboriginal and Torres Strait Islander Studies
Australian Institute of Aboriginal and Torres Strait Islander Studies (Avustralya Aborijin ve Torres Boğazı Adalıları Araştırmaları Enstitüsü (AIATSIS)), 1964 yılında Australian Institute of Aboriginal Studies (Avustralya Aborijin Araştırmaları Enstitüsü (AIAS)) adıyla kurulmuş, bağımsız bir Avustralya Hükümeti yasal kurumudur. Derleme, yayınlama ve araştırma yapan bir enstitüdür ve Aborijinlerin ve Torres Boğazı Adalılarının kültürleri ve toplumları hakkında Avustralya'nın önde gelen bilgi kaynağı olarak kabul edilir.
Enstitü, etik araştırmalar ve kültürel açıdan hassas materyallerin işlenmesinde öncüdür. AIATSIS koleksiyonu, Aborjin ve Torres Boğazı Adalıları toplulukları üzerinde 50 yılı aşkın araştırma ve etkileşim sonucunda oluşturulmuştur ve günümüzde dil ve kültür canlandırma, yerli topluluklar araştırmaları ve yerli aileler ve toplulukların tarihi konularında bir kaynaktır. AIATSIS, Avustralya Başkent Bölgesi, Canberra'daki Acton Yarımadası'nda yer almaktadır.
# 2025-26 NBA sezonu
2025-26 NBA sezonu, Ulusal Basketbol Birliği'nin (NBA) 80. sezonudur. Normal sezon 21 Ekim 2025'te başladı ve 12 Nisan 2026'da sona erecektir. Sezon içi NBA Kupası turnuvasının üçüncü edisyonu 31 Ekim - 16 Aralık 2025 tarihleri arasında düzenlenecektir. 2026 NBA All-Star Maçı, 15 Şubat 2026'da Kaliforniya, Inglewood'daki Intuit Dome'da oynanacaktır. Play-in turnuvasının 14-17 Nisan 2026 tarihleri arasında oynanması ve ertesi gün playoffların başlaması planlanmakta olup, NBA Finalleri 4 Haziran'da başlayacak ve olası bir 7. maç 21 Haziran'da yapılacaktır.


## Transferler.
### Emeklilikler.
  - Bojan Bogdanović, 29 Haziran 2025'te kronik ayak sakatlıkları nedeniyle profesyonel basketboldan emekli olduğunu açıkladı. On yıllık NBA kariyeri boyunca altı takımda oynadı.
  - Marco Belinelli, 18 Ağustos 2025'te profesyonel basketboldan emekli olduğunu açıkladı. NBA'de 13 sezon geçiren oyuncu 2014'te San Antonio Spurs ile NBA şampiyonluğu kazandı.
  - John Wall, 19 Ağustos 2025'te profesyonel basketboldan emekli olduğunu açıkladı. 13 yıllık kariyeri boyunca üç takımda oynadı.
  - Jeremy Lin, 30 Ağustos 2025'te profesyonel basketboldan emekli olduğunu açıkladı. Dokuz yıllık NBA kariyeri boyunca sekiz farklı takımda oynadı. 2011-12 sezonunda New York Knicks formasıyla "Linsanity" fenomeniyle tanındı. 2019'da Toronto Raptors ile NBA şampiyonluğu kazandı.
  - Malcolm Brogdon, 15 Ekim 2025'te profesyonel basketboldan emekliliğini açıkladı.


### Draftlar.
2025 NBA seçmeleri 25-26 Haziran tarihlerinde New York, Brooklyn'deki Barclays Center'da gerçekleşti.


### Önemli takaslar.
6 Temmuz 2025'te NBA tarihinin en büyük takası tamamlandı; yedi takım ve 13 oyuncuyu kapsayan bu takasın en önemli kısmı Houston Rockets'ın Kevin Durant'ı Phoenix Suns'tan Dillon Brooks ve Jalen Green karşılığında almasıdır.
# Tara Kamangar
Tara Kamangar klasik bir piyanist ve bestecidir.


## Biyografi.
Stanford, Kaliforniya’da doğan Tara Kamangar, üç yaşında piyano ve keman öğrenmeye başladı.
Kamangar, ABD ve Avrupa’da birçok İranlı bestecinin eserinin prömiyerini gerçekleştirmiştir. Bunlar arasında Aminollah Hossein’in 2 No’lu Konçertosu’nun ve 3 No’lu Konçertosu’nun ABD prömiyerleri ile Naji Hakim’in "Esquisses Persanes" adlı eserinin dünya prömiyeri bulunmaktadır. Sanatçı, Londra’daki Cadogan Hall, New York’taki Carnegie Hall, Washington DC’deki National Gallery of Art, Oakland’daki Paramount Theatre, San Francisco’daki Masonic Auditorium, Los Angeles’taki Disney Hall ile İsveç’teki Gothenburg Concert Hall ve Södra Teatern gibi birçok mekanda sahne almış; Loris Tjeknavorian, Michael Morgan (conductor) ve Henrik Jul Hansen gibi şeflerle çalışmıştır.
Kamangar, Harvard University’de Antropoloji eğitimi almış ve onur derecesiyle mezun olmuştur. Daha sonra Londra’daki Royal Academy of Music’te Kathleen Bayfield bursiyeri olarak Patsy Toh ile çalışmıştır.


## Kayıtlar.
### East of Melancholy.
Sanatçının solo klasik piyano albümü "East of Melancholy: Piano Music from Russia to Iran", Delos Productions etiketiyle yayımlanmış, uluslararası dağıtımı ise Naxos Records tarafından yapılmıştır. Albüm, Skywalker Sound’daki The Scoring Stage’de, yapımcı ve Grammy Award sahibi ses mühendisi Leslie Ann Jones tarafından kaydedilmiştir. Albüm, Rusya ile İran arasındaki müzikal bağları incelemektedir. Billboard klasik müzik listesinde 12 numaraya kadar yükselmiş ve geniş çaplı övgü almıştır.


### İşbirlikleri.
Kamangar, Mitra Farahani’nin yönettiği "Fifi Howls from Happiness" (Fransa/İran) adlı belgeselin özgün müziklerini bestelemiştir. Etnomüzikoloji alanındaki birikimi sayesinde klasik kompozisyonlarına Kürt halk müziği öğelerini de katmıştır.
Sanatçı, İspanyol klasik gitaristi Angel Romero ve çoklu platin R&B yapımcısı James Poyser dahil olmak üzere farklı türlerden birçok müzisyenle çalışmıştır. Soul şarkıcısı Antoniette Costa ve Pentatonix üyesi çellist/beatboxer Kevin Olusola ile birlikte oluşturduğu klasik hip hop projesi Triptyq’te piyanist, kemancı, ortak besteci ve ortak yapımcı olarak görev almıştır; projenin EP’si Billboard klasik müzik listesinde ilk ona girmiştir. Kamangar, Mohsen Namjoo için piyanoda düzenleme ve kayıt yapmış, ayrıca Kiosk (müzik grubu) grubunun son dört albümünde ve çeşitli turnelerinde keman düzenlemeleri ve kayıtları gerçekleştirmiştir.
# Gruta de Maquiné
Gruta de Maquiné (MG-0243) (Türkçe: Maquiné Mağarası), aynı zamanda Lapa Nova de Maquiné olarak da bilinir, Brezilya'daki en eski ve en çok ziyaret edilen mağara sistemlerinden biridir. Cordisburgo'ya yaklaşık 5 km (3,1 mil) uzaklıkta ve Belo Horizonte'nin 143 km (88,9 mil) kuzeybatısında, Minas Gerais Eyaletinde yer almaktadır. Mağara sistemi, 650 metre uzunluğunda yedi büyük odaya sahiptir ve yalnızca 18 metre derinliğindedir. Aydınlatma, yürüyüş yolları ve korkuluklar gibi güvenlik önlemleri mevcuttur ve deneyimli yerel rehberler tarafından da gezdirilebilmektedir.
# Caverna da Pedra Pintada
Caverna da Pedra Pintada ("Boyalı Kaya Mağarası"), Brezilya'nın kuzeyinde bulunan ve yaklaşık 11.200 yıl öncesine tarihlenen insan varlığına dair kanıtlara sahip bir arkeolojik alandır.
Caverna da Pedra Pintada, Brezilya'nın kuzeyindeki Pará eyaletindeki Amazon Nehri Havzası'nda, Monte Alegre kasabasının yakınında yer almaktadır. 2001 yılında kurulan Monte Alegre Eyalet Parkı'nın ana cazibe merkezidir.
# San Pedro El Alto
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro El Alto Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Huamelula
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Huamelula Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Huilotepec
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Huilotepec Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Ixcatlán
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Ixcatlán Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# Gruta Rei do Mato
Gruta Rei do Mato (MG-3653), Brezilya'nın Minas Gerais eyaletindekiSete Lagoas şehri yakınlarında, BR-040 otoyolunun kenarında bulunan bir mağaradır. Sete Lagoas'tan mağaraya otobüs, taksi veya arabayla kolayca ulaşılabilmektedir. Sete Lagoas, eyaletin başkenti Belo Horizonte'ye 70 km (43,5 mil) uzaklıktadır.
Gruta Rei do Mato, Portekizcede "Orman Kralı Mağarası" anlamına gelmektedir. İsim, "Gruta" (mağara) ve "Rei do Mato" (Orman Kralı) olmak üzere ikiye ayrılır. Çeşitli yerel kaynaklara göre, "Rei do Mato", Gruta Rei do Mato'da veya civardaki başka bir mağarada yaşayan bir kaçaktı. "Dona Brasil" yazarlarına göre ise, mağaranın yakınındaki bir kulübede yaşıyordu.
# San Pedro Ixtlahuaca
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Ixtlahuaca Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Jaltepetongo
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Jaltepetongo Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Jicayán
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Jicayán Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# Adasa
Adasa (Αδασα, Adasa), 1. Makabeler kitabının 7. babında bahsi geçen bir yerdir. Yerel halkın kullandığı Aramice'de adı bilinmemektedir, ancak muhtemelen "Ḥadaša" gibi bir şeydir. 1. Makabeler'e göre, Seleukos döneminin 151. yılında, yani MÖ 161'de Adasa Muharebesi'nin gerçekleştiği yerdi. Savaş, Seleukos İmparatorluğu'na karşı Makkabi İsyanı'nda Yehuda Makkabi liderliğindeki isyancıların zaferiydi ve Yunan komutan Nikanor savaşta öldürüldü.
Adasa, Bethoron yakınlarında ve Kudüs'ün kuzeyindeki ve Ramallah'ın güneyindeki tepelerde bir yerdeydi. 1. Makabeler kitabı yalnızca Yunanca olarak günümüze ulaştığından, Adasa'ya dair başka referanslar bulmak biraz zordur. Yeşu 15:37'nin Yunanca Septuaginta çevirisinde "Adasa" (Senan, Hadaşa, Migdal-Gad) adlı bir yer yer alıyor ve bu da İbranice'deki "Hadashah"ın buna eşdeğer olduğunu gösteriyor. Ancak Yeşu referansı, güney Yahudiye ovalarındaki bir kasabadan bahsediyor ve bu da Yeşu referansının benzer veya aynı adı taşıyan farklı bir yerden bahsettiğini gösteriyor. Talmud'un Eruvin risalesinde, "Yahudiye'de Hadasha"dan sadece 50 nüfuslu küçük bir yerleşim yeri olarak bahsediliyor. Tarihçi Josephus'un "Yahudilerin Eski Eserleri" adlı eseri, kaynak olarak 1. Makabeler kitabını kullanıyor, ancak Adasa'nın Bethoron'dan yaklaşık 30 "stadyum" (3 mil uzaklığa eşdeğer) uzaklıkta olduğunu ekliyor. 
Bazıları Adasa'yı Kudüs'ün 5 kilometre kuzeyinde bulunan bir arkeolojik alan olan Khirbet 'Adasa ile özdeşleştiriyor.
# San Pedro Jocotipac
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Jocotipac Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Juchatengo
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Juchatengo Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Juchatengo (belediye)
San Pedro Juchatengo, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Juchatengo şehrindedir.
# San Pedro Jocotipac (belediye)
San Pedro Jocotipac, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Jocotipac şehrindedir.
# San Pedro Mixtepec -Distrito 22- (belediye)
San Pedro Mixtepec -Distrito 22-, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Mixtepec -Distrito 22- şehrindedir.
# San Pedro Mixtepec -Distrito 22-
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Mixtepec -Distrito 22- Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Mixtepec -Distrito 26- (belediye)
San Pedro Mixtepec -Distrito 26-, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Mixtepec -Distrito 26- şehrindedir.
# San Pedro Mixtepec -Distrito 26-
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Mixtepec -Distrito 26- Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# Lapa do Santo
Lapa do Santo, Brezilya'nın doğu-orta kesimindeki Minas Gerais eyaletinde, Lagoa Santa karstının kuzey kesiminde bulunan bir arkeolojik alandır. Yaklaşık MÖ 8500'den beri insan varlığını belgelemekte olup, erken, orta ve geç Holosen'e karşılık gelen üç ayrı yerleşim evresine dair kalıntılar içermektedir.
# Toca da Tira Peia
Toca da Tira Peia, Brezilya'nın Piauí eyaletinin Coronel José Dias belediyesinde bulunan Serra da Capivara Milli Parkı yakınlarındaki bir kaya sığınağıdır. Güney Amerika'da 22.000 yıl öncesine dayanan tarih öncesi insan varlığına dair kanıtlar barındırdığı düşünülmektedir.


## Bibliyografya.
  - German Dziebel, THE TOCA DA TIRA PEIA SITE AND THE END OF AN ICE AGE IN AMERICAN ARCHAEOLOGY. Anthropogenesis, April 24, 2013
# Hato Mağaraları
Hato Mağaraları, 1991'den beri halka açık olan ve Karayipler'deki Curaçao adasında popüler bir turistik cazibe merkezi olan mağaralardır. Mağaralar, milyonlarca yıl boyunca biriken ve deniz seviyeleri düştükten sonra atmosferik korozyona ve karstik süreçlere maruz kalan mercan kireç taşından oluşmuştur. Yaklaşık uzunluğundadır ve bir alanı kaplamaktadır.
# Kalinago dili
Kalinago dili (Ada Karayip dili ve Igneri (Iñeri, Inyeri vb.) olarak da bilinir), tarihsel olarak Karayipler'deki Küçük Antiller'de Kalinago halkı tarafından konuşulan bir Arawakan diliydi. Kalinago, nüfus azalması ve sömürge dönemi sürgünleri sonucu dilin ölümüyle sonuçlanan nedenlerle 1920 civarında yok oldu, ancak bir kolu Garifuna olarak öncelikle Orta Amerika'da varlığını sürdürmektedir.
# Igneriler
Igneriler, Karayipler'deki Güney Küçük Antiller'de yaşayan yerli bir Aravak halkıydı. Tarihsel olarak, Ignerilerin, Avrupalılarla temas kurmadan kısa bir süre önce, Ada Karayiplileri veya Kalinagolar tarafından bir istila sırasında fethedilip yerlerinden edildiğine inanılıyordu. Ancak, 20. yüzyıldaki dilbilimsel ve arkeolojik çalışmalar, akademisyenleri Ignerilerin geçmişi hakkında daha ayrıntılı teorilere yönlendirdi. Igneriler, Kalinago diline dönüşen bir Arawakan dili konuşuyordu.


## İleri okumalar.
 -
# Pomier Mağaraları
Pomier Mağaraları, Dominik Cumhuriyeti'nin güneyindeki San Cristobal'ın kuzeyinde bulunan 55 mağaradan oluşan bir mağara sistemidir. 2.000 yıl önce başta Taínolar olmak üzere Kalinagolar ve Bahamalar, Büyük Antiller ve Küçük Antiller'in bazı bölgelerinde yaşayan Kolomb öncesi yerli halk Igneriler tarafından çizilen Karayipler'deki en büyük kaya sanatı koleksiyonunu içermektedir. Mağaralar, yakınlarındaki kontrolsüz kireç taşı madenciliği nedeniyle zarar görmüştür.
# Long Mile Mağarası
Yerel olarak Pick'ny Mama Mağarası veya Hell's Gate Mağarası olarak da bilinen Long Mile Mağarası, Jamaika'nın kuzeybatısındaki Cockpit Country'de bulunan bir paleontolojik ve paleoantropolojik alandır.


## Tanım.
Alan, 3 m derinliğinde ve 6 m uzunluğunda, şu anda bir kaya sığınağı olan, büyük ölçüde çökmüş küçük bir kireç taşı mağara odasıdır. Trelawny parişinde, Coxheath-Windsor Yolu'na yakın özel mülkiyete ait bir tarım arazisinde yer alır ve Taino çöplüğünün yanı sıra önemli bir Kuvaterner paleontoloji alanıdır. Alanda keşfedilen soyu tükenmiş fosil hayvanlar arasında, Harold Anthony tarafından 1919-1920'de kazılan materyalden tanımlanan Jamaika maymunu ("Xenothrix mcgregori") ve Jamaika uçamayan ibisi ("Xenicibis xympithecus") yer almaktadır.


### Kaynaklar.
 -
# İbrahim Barangil
İbrahim Barangil (1920, Balıkesir - 1 Kasım 2010), Türk siyasetçi ve emekli Tuğgeneral.
1920 yılında Balıkesir'de doğdu. Babasının adı Ahmet Numan, annesinin adı Esma'dır.
İlk ve ortaokulu Balıkesir'de, liseyi Kuleli Askeri Lisesi’nde bitirdikten sonra Kara Harp Okulu’ndan mezun oldu. Çeşitli kara birliklerinde komutanlık yaptı. 1949'da Hava Kuvvetlerine atandı. Muhabere, Radar, Hava Savunma Eğitimi gördü. Radar teşkilatının ilk kurucularından olup teşkilatın her kademesinde komutanlık yaptı. Hava Harp Akademisi’ni bitirdi ve Akademide öğretmenlik yaptı. 1967 yılında Tuğgeneralliğe yükseldi ve 1970'de kadrosuzluk nedeniyle emekli oldu. Emekli olduktan sonra Balıkesir'de; Hava Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı Yöneticisi, Yaşlılar Bakımevini Kalkındırma, Türkiye Trafik Kazalarını Önleme ve Türkiye Muharipler Derneği Şube Başkanlıklarını yaptı. Derneklerde görevli iken 15 Ekim 1981'de Balıkesir’den Danışma Meclisi Üyeliği’ne seçildi. Danışma Meclisi’nde Adalet Komisyonu’nda I ve II nci Yasama yılında üyelik yapmıştır.
1 Kasım 2010 tarihinde 90 yaşında vefat etmiştir. Paşa Camii’nde düzenlenen askeri törenle Başçeşme Mezarlığı’nda toprağa verilmiştir.
# Borden Sistemi
Borden Sistemi, Kanada genelinde ve Kanada Müze Sistemi tarafından arkeolojik alanları ve bu alanlardan çıkarılan eserleri izlemek için kullanılan bir arkeolojik numaralandırma sistemidir. Kanada, arkeolojik alanları tanımlamak için ulusal bir sistem kullanan birkaç ülkeden biridir.
1952 yılında British Columbia Üniversitesi'nde Charles Edward Borden tarafından oluşturulmuştur.
# Charlie Gölü (Britanya Kolombiyası)
Charlie Gölü, Kanada'nın Britanya Kolombiyası'nın kuzeydoğusunda, Fort St. John'dan 8 km (5,0 mil) batıda, Alaska Otoyolu kıyısında yer alan bir göldür. Göl, Fort St. John şehrinin su kaynağıdır.
# Charlie Gölü Mağarası
Charlie Lake Mağarası ("Tse'KWa"), Kanada'nın Britanya Kolombiyası eyaletinde bulunan bir arkeolojik alandır. Borden Sistemi tanımı HbRf 39'dur. Küçük mağaranın önündeki bir atık çukurunda, Kanada'daki en eski ritüel kanıtları olarak kabul edilen 10.500 yıllık eserler bulunmuştur. Mağara, Fort St. John'un birkaç kilometre kuzeyinde, Charlie Gölü yakınlarında yer almaktadır.
45 m × 6 m ölçülerindeki mağaranın içinde hiçbir eser bulunamamıştır; ancak mağara girişinin önündeki bir tür atık çukurunda kalıntılara rastlanmıştır. Alanda bulunan 11.000 yıl öncesine ait eserler arasında yivli bir uç, altı rötuşlu pul ve küçük bir kemik boncuk bulunmaktadır. Bu bulgular, avcıların ve bizonların kuzeye göç ettiklerine dair kanıtlar sunmaktadır. Ayrıca, Kanada'daki en eski ritüel izleri olan iki gömülü kuzgun bulunmuştur.


## Bibliyografya.
  - Knut R. Fladmark, Jonathan C. Driver and Diana Alexander: "The Paleoindian Component at Charlie Lake Cave (HbRf 39), British Columbia", in: American Antiquity 53/2 (1988) 371–384.
  - Jonathan C. Driver: "Raven Skeletons from Paleoindian Contexts, Charlie Lake Cave, British Columbia", in: American Antiquity 64/2 (1999) 289–298.
  - Jonathan C. Driver: "Stratigraphy, Radiocarbon Dating and Culture History of Charlie Lake Cave, British Columbia", in: Arctic 49/3 (1996) 265–277, online, PDF, 592 kB.
# Bluefish Mağaraları
Bluefish Mağaraları, Kanada'nın Yukon eyaletinde, Old Crow'un Vuntut Gwichin topluluğunun 54 km (34 mil) güneybatısında yer alan bir arkeolojik alandır. Hayvan kalıntılarının radyokarbon tarihlemesine dayanarak insan yerleşiminin Günümüzden 24.000 yıl öncesine dayandığı öne sürülmüştür, ancak bu tarihlendirme arkeolojik kalıntıların tarihlenen hayvan kalıntılarına göre belirsiz stratigrafik bağlamı nedeniyle tartışmalıdır. Bölgede üç küçük mağara bulunmaktadır.
# Girton Koleji
Girton Koleji (), Cambridge Üniversitesi'nin kolejlerinden biridir. 16 Ekim 1869 tarihinde Emily Davies ve Barbara Bodichon tarafından kadın koleji olarak kurulmuş olup adını yakınlarında bulunan Girton köyünden almaktadır. Üniversiteye kadınların kabul edilmesiyle 1948'de resmi statü kazandırıldı. 1979'da ise erkek öğrencilere de izin verilmeye başlandı.
Kolejin mezunları arasında Danimarka kraliçesi II. Margrethe de bulunmaktadır.
# Bethoron
Bethoron (בֵית־חוֹרֹ֔ן;#YÖNLENDİRME 'Horon'un evi Ὡρωνείν), aynı zamanda Beth-Horon, Antik İsrail'de Gibeon - Ayalon yolu üzerinde bulunan iki komşu kasabaydı. Yol boyunca stratejik noktalar olarak hizmet veriyorlardı ve "Bethoron yokuşunu" koruyorlardı. Tanah bazen iki kasaba -Yukarı ve Aşağı Bethoron- arasında ayrım yapsa da, genellikle her ikisinden de yalnızca Bethoron olarak bahseder. Kasabalar Kitab-ı Mukaddes'te ve diğer antik kaynaklarda bahsedilir: Yukarı Bethoron Yeşu 'te, Aşağı Bethoron Yeşu 'te, her ikisi de 1. Tarihler 'te ve Betheron Yokuşu 1. Makabeler 'da geçer.
Yukarı Bethoron ve Aşağı Bethoron'un antik kentleri, günümüzde eski isimleri koruyan Beit Ur al-Fauqa ve Beit Ur al-Tahta Filistin'in Arap köyleriyle özdeşleştirilmiştir. Arkeolojik kanıtlar, Aşağı Bethoron'un ilk olarak kurulduğunu göstermektedir; çünkü orada keşfedilen en eski çanak çömlek parçaları Geç Tunç Çağı'na, yukarı kentteki çanak çömlek parçaları ise Demir Çağı'ndan itibaren ortaya çıkmıştır.


## Kaynakça,.
### Özel.
 }}>


### Genel.
 - Masterman, E. W. G. (1915).BETH-HORON. "International Standard Bible Encyclopedia", Orr, James, retrieved December 9, 2005.
# Çigorin Savunması
Çigorin Savunması, şu hamlelerle başlayan bir satranç açılışıdır:
1.d43 d5
2.c4 Ac6
Adını satranç ustası Mihail Çigorin'den alır.
# Bagirmiler
Bagirmiler (aynı zamanda "Baguirmi" olarak da yazılır) veya Barmalar, Çad'ın Chari-Baguirmi bölgesinde yaşayan bir Orta Afrika etnik grubudur. Çad'ın başlıca etnik gruplarından biridir.
Bagirmi halkının çoğu ana dili olarak Bagirmi dilini konuşur, ancak bazıları Fula veya Çad Arapçası da konuşmaktadır.
# San Pedro Mártir (belediye)
San Pedro Mártir, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Mártir şehrindedir.
# Bagirmi dili
Bagirmi (ayrıca Baguirmi ; özerk adı: "tàrà ɓármà)," Orta Sudan ailesine ait bir dildir ve Çad'daki Bagirmi halkı tarafından konuşulmaktadır. Geçici olarak Nil-Sahra üst ailesinin bir parçası olarak sınıflandırılmıştır. 1993'te çoğunlukla Chari-Baguirmi Bölgesi'nde ve Guéra Bölgesi'nin Mokofi alt prefektörlüğünde olmak üzere 44.761 kişi tarafından konuşuluyordu. Bagirmi Sultanlığı'nın (1522-1871) ve ardından Afrika Talanı'ndan önce Vaday Krallığı'nın konuştuğu dildi.
# San Pedro Mártir, Oaxaca
San Pedro Mártir, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Mártir Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# Joe Gruters
Joseph Ryan Gruters (d. 6 Temmuz 1977), 2025'ten beri Cumhuriyetçi Ulusal Komite'nin (RNC) 67. başkanı olarak görev yapan Amerikalı politikacı ve muhasebecidir. 2018'den beri Florida Senatosu üyesidir ve daha önce RNC'nin hazine sorumlusu olarak görev yapmıştır. Cumhuriyetçi Parti üyesi olan Gruters, 2016-2018 yılları arasında Florida Temsilciler Meclisi'nde görev yapmış ve 2019-2023 yılları arasında Florida Cumhuriyetçi Partisi'nin başkanlığını yürütmüştür. 22 Ağustos 2025'te partinin yaz toplantısında ulusal parti başkanı seçilmiştir. 


## İlk yılları ve eğitimi.
Gruters, 6 Temmuz 1977'de Florida'nın Tampa şehrinde doğdu. Gruters, Sarasota'daki Cardinal Mooney Lisesi'nden mezun oldu. Florida Eyalet Üniversitesi'nden lisans derecesi ve Güney Florida Üniversitesi'nden MBA derecesi aldı.
# Amdanglar
Andang (Amdang), Çad ve Sudan'da yaşayan bir etnik gruptur ve Amdang dilini konuşmaktadırlar. Andangların çoğu Müslümandır.
# Ken Martin
Kenneth Nathan Martin (17 Temmuz 1973) 2025'te Demokratik Ulusal Komite (DNC) başkanlığı görevine seçilmiş olan Amerikalı politkacı. Daha önce Minnesota Demokratik-Çiftçi-İşçi Partisi (DFL) başkanlığı, Eyalet Demokratik Komiteler Birliği başkanlığı ve DNC başkan yardımcılığı görevlerinde bulundu. 
Ayrıca Martin, 2011-2025 yılları arasında Minnesota Demokrat-Çiftçi-İşçi Partisi'nin başkanlığını yaptı.
# Endangered Languages Project
Endangered Languages Project (#YÖNLENDİRME 'Tehlike Altındaki Diller Projesi (ELP), tehlike altındaki dilleri güçlendirmek için yerli dil örgütleri, dilbilimciler, yükseköğretim kurumları ve kilit sektör ortakları arasında yürütülen dünya çapında bir iş birliğidir. Projenin temeli, Haziran 2012'de başlatılan bir web sitesidir.
# Amdang dili
Amdang (ayrıca Biltine; endonimi: "sìmí amdangtí"), Fur ile yakın akraba olan ve birlikte Nil-Sahra dil ailesinin bir kolunu oluşturan bir dildir. Çoğunlukla Çad'da, Biltine şehrinin kuzeyinde ve Ouaddaï Bölgesi'nin bazı kesimlerinde konuşulmaktadır. Ayrıca Darfur'da Woda'a ve Fafa yakınlarında, Ebu Daza bölgesindeki Kordofan'da ve Bara'nın kuzeyindeki Magrur'da da konuşulmaktadır. Etnik grubun çoğu günümüzde Arapça konuşmaktadır.
# Maban dilleri
Maban dilleri, varsayımsal Nil-Sahra dil ailesine dahil edilmiş küçük bir dil ailesidir.
Maban dilleri Çad'ın doğusunda, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Batı Sudan'da (Darfur) konuşulmaktadır.


## İleri okumalar.
  - Edgar, John T. 1991. "Maba grubu Sözlüğü" . (Afrika'da Sprache und Oralität: Frankfurter Studien zur Afrikanistik, 13.) Berlin: Dietrich Reimer.
  - Edgar, John. 1991. Proto-Maba'ya Doğru İlk Adımlar. "Afrika Dilleri ve Kültürleri" 4: 113-133.
# Nachtigal Mimisi
Nachtigal'in Mimisi veya Mimi-N, yalnızca yılında Gustav Nachtigal tarafından derlenen "Mimi" başlıklı bir kelime listesi sayesinde doğrulanan bir Çad dilidir. Nachtigal'in verileri daha sonra Lukas & Voelckers (1938) tarafından yayınlandı.
# San Pedro Mártir Quiechapa (belediye)
San Pedro Mártir Quiechapa, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Mártir Quiechapa şehrindedir.
# Decorse Mimisi
Decorse Mimisi (Gaudefroy-Demombynes Mimisi ve Mimi-D olarak da bilinir), Çad'a özgü bir dil olup, yalnızca civarında G. J. Decorse tarafından derlenen ve Gaudefroy-Demombynes tarafından yayınlanan "Mimi" başlıklı bir kelime listesiyle doğrulanmıştır.
# Mimi dili
Mimi, Çad'ın Ouaddai bölgesinde yaşayan ve en iyi ihtimalle uzaktan akraba olan birkaç Nil-Sahra diline verilen bir isimdir. En yaygın olarak, on binlerce konuşmacısı olan Amdang için kullanılır, ancak aynı zamanda iki soyu tükenmiş ve muhtemelen Maban dili olan Nachtigal Mimisi ve Decorse Mimisi için de kullanılır.
Bu isimler zaman zaman dil listelerinde varsayılan Maban dilleri olarak yer almıştır.
# San Pedro Mártir Yucuxaco (belediye)
San Pedro Mártir Yucuxaco, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Mártir Yucuxaco şehrindedir.
# Fur dilleri
Fur, Furan veya For dilleri, Nil-Sahra dil ailesinin önerilen bir üyesi olan küçük ve yakın akraba bir dil ailesidir. Üyeleri şunlardır:
  - 2004 yılında Batı Sudan ve Doğu Çad'da yaklaşık 745.600 kişi tarafından konuşulan Fur.
  - 2000 yılında Çad'ın doğusunda yaklaşık 41.100 kişi tarafından konuşulan Amdang (Mimi olarak da bilinir).
# San Pedro Mártir Yucuxaco
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Mártir Yucuxaco Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Mártir Quiechapa
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Mártir Quiechapa Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# Fur dili
Fur dili veya For dili; (Fur: poor'íŋ belé'ŋ), Batı Sudan ve Çad'daki Darfur'da yaşayan Fur halkı tarafından konuşulan bir Nil-Sahra dilidir. Fur dilleri olarak bilinen daha geniş bir dil ailesinin parçasıdır.
# Santa Ana (belediye), Oaxaca
Santa Ana, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi Santa Ana şehrindedir.
# Santa Ana, Oaxaca
Santa Ana, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan Santa Ana Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Molinos (belediye)
San Pedro Molinos, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Molinos şehrindedir.
# San Pedro Nopala (belediye)
San Pedro Nopala, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Nopala şehrindedir.
# San Pedro Ocopetatillo (belediye)
San Pedro Ocopetatillo, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Ocopetatillo şehrindedir.
# Furlar
Furlar (Fur: "fòòrà", فور "Fūr"), çoğunlukla Sudan'ın batısındaki Darfur'da yaşayan bir etnik gruptur ve bölgedeki en büyük etnik gruptur. Nil-Sahra ailesine ait olan Fur dilini konuşurlar. Müslüman sığır çobanları ve çiftçiler, etnik çatışmalar sonucunda saldırıya uğramış ve yerlerinden edilmiştir. Darfur, Furların toprakları anlamına gelmektedir.
# San Pedro Ocotepec (belediye)
San Pedro Ocotepec, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Ocotepec şehrindedir.
# Emmanuel Koleji (Cambridge)
Emmanuel Koleji (), Cambridge Üniversitesi'nin kolejlerinden biridir. 16. yüzyılda Hazine şansölyesi Walter Mildmay tarafından Protestan papazların eğitimi için kurulmuştur.
Emmanuel Koleji, sınavlarda çok başarılı olma geleneğine sahiptir.
Kolejin mezunları arasında Thomas Young ve Graham Chapman bulunmaktadır.
# San Pedro Ocotepec
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Ocotepec Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Ocopetatillo
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Ocopetatillo Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Nopala
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Nopala Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Molinos
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Molinos Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# Nilotik diller
Nilotik diller ya da Nil dilleri, Güney Sudan ve Tanzanya arasında geniş bir alanda Nil halkları tarafından konuşulan bir grup ilişkili dildir.
Nilotik kelimesi Nil Nehri veya Afrika'nın Nil bölgesi veya bu bölgeyle ilgili anlamına gelmektedir.