# Üretim biçimi
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
Marksist tarihsel materyalizm teorisinde, üretim tarzı veya üretim biçimi (Almanca: Produktionsweise) şu ikisinin belirli bir bileşimidir:
  - Üretici güçler: Bunlar insan emek gücünü ve üretim araçlarını (aletler, makineler, fabrika binaları, altyapı, teknik bilgi, hammaddeler, bitkiler, hayvanlar, yararlanılabilir toprak) içerir.
  - Üretimin toplumsal ve teknik ilişkileri: Bunlar toplumun üretim araçlarını düzenleyen mülkiyet, iktidar ve denetim ilişkilerini (hukuki düzen), işbirliğine dayalı çalışma birliklerini, insanların emek nesneleriyle kurdukları ilişkileri ve toplumsal sınıflar arasındaki ilişkileri kapsar.
Marx, bir kişinin üretici yeteneği ve toplumsal ilişkilere katılımının, toplumsal yeniden üretimin iki temel niteliği olduğunu ve kapitalist üretim tarzındaki bu toplumsal ilişkilerin belirli bir biçiminin, insanların üretim kapasitelerinin ilerici gelişimiyle doğası gereği çeliştiğini söylemiştir. Bu kavrama öncülük eden bir düşünce olarak, bir toplumun vatandaşlarının maddi ihtiyaçlarını nasıl karşıladıklarına dayalı olarak toplum türlerinin ilerlemesini tanımlayan Adam Smith'in "geçim tarzı" kavramı gösterilebilir.


## Kavramın önemi.
İskoç Aydınlanması'nın insan gelişimine ilişkin dört aşamalı teorisini (her biri kendine özgü sosyo-kültürel özelliklere sahip olan avcılık, çobanlık, tarım ve ticaret toplumları) temel alan Marx, üretim tarzı kavramını şöyle ifade etmiştir: "Maddi yaşamın üretim tarzı, yaşamın toplumsal, siyasi ve manevi süreçlerinin genel karakterini belirler."
Marx, insanların fiziksel dünyayla kurdukları ilişkiler ile birbirleriyle kurdukları toplumsal ilişki biçimlerinin belirli ve zorunlu bir biçimde birbirine bağlı olduğunu düşünüyordu: "Kumaş, keten, ipek üreten insanlar... aynı zamanda kumaşı ve keteni ürettikleri "toplumsal ilişkileri" de üretirler." İnsanlar hayatta kalmak için tüketmek zorundadır, ancak tüketmek için üretmek zorundadırlar ve üretirken kaçınılmaz olarak kendi iradelerinden bağımsız bir biçimde var olan ilişkilere girerler.
Marx'a göre, bir toplumsal düzenin neden ve nasıl var olduğu ile toplumsal değişimin sebepleri, bir toplumun sahip olduğu üretim tarzında aranmalıdır. Ayrıca, üretim tarzının, ekonomik alanı oluşturan bölüşüm tarzı, dolaşım tarzı ve tüketim tarzının doğasını esaslı bir biçimde şekillendirdiğini ileri sürer. Zenginliğin nasıl bölüşüldüğünü ve tüketildiğini anlamak için, onun hangi koşullarda üretildiği anlamak zorunludur.
Marx'a göre bir üretim tarzı, kendi başlangıç koşullarını sürekli olarak yeniden üretebilen ve böylece yüzyıllar, hatta binyıllar boyunca az çok istikrarlı bir şekilde varlığını sürdürebilen organik bir bütünün (veya kendi kendini yeniden üreten bir bütünün) bir parçasını oluşturduğu için tarihsel olarak ayırt edicidir. Emekçi sınıflar, belirli bir mülkiyet ilişkileri sistemi içinde toplumsal emek fazlası oluşturarak toplumsal düzenin temellerini sürekli olarak yeniden üretirler. Bir üretim tarzı normalde bölüşüm, dolaşım ve tüketim tarzını şekillendirir ve devlet tarafından düzenlenir. Marx'ın Annenkov'a yazdığı gibi, "Üretim, ticaret ve tüketimde belirli gelişme aşamalarını varsayın ve buna karşılık gelen bir toplumsal düzen, bir aile ve sınıf örgütlenmesi, kısacası, buna karşılık gelen bir medeni toplum elde edersiniz."
Bununla birlikte herhangi bir üretim tarzı, (az ya da çok) önceki tarzların kalıntılarını ve yeni tarzların tohumlarını da bünyesinde barındırır. Yeni üretim güçlerinin ortaya çıkışı, mevcut üretim tarzında çatışmaya yol açar. Çatışma ortaya çıktığında, üretim tarzları mevcut yapı içinde evrimleşebilir veya komple bir çöküşe neden olabilir.


### Sosyoekonomik değişim süreci.
Toplumsal ve ekonomik sistemlerin evrimleşme süreci, teknolojinin iyileştirilmesi öncülüne dayanır. Özellikle, teknoloji düzeyi arttıkça, mevcut toplumsal ilişki biçimleri teknolojiden tam anlamıyla yararlanmak için giderek yetersiz hale gelir. Bu durum, daha geniş sosyoekonomik sistem içinde, özellikle de sınıf çatışması biçiminde, iç verimsizliklere yol açar. Eski toplumsal düzenlemeler, daha fazla toplumsal ilerlemeyi engellerken, teknoloji düzeyi (üretim güçleri) ile toplumsal yapı (toplumsal ilişkiler, gelenekler ve üretim örgütlenmesi) arasında giderek artan şiddetli çelişkiler yaratır. Bu çelişkiler, sistemin artık kendini sürdüremeyeceği ve mevcut teknoloji düzeyiyle (üretici güçler) uyumlu yeni toplumsal ilişki biçimlerinin ortaya çıkmasına olanak tanıyan iç toplumsal devrimle yıkılacağı bir noktaya kadar gelişir.
Medeniyetin sosyoekonomik örgütlenmesindeki yapısal değişimlerin ardındaki temel itici güç, altta yatan maddi kaygılardır; özellikle de teknoloji düzeyi, insan bilgisinin kapsamı ve bunların mümkün kıldığı toplumsal örgütlenme biçimleri. Bu, Marx'ın materyalist tarih anlayışı olarak adlandırdığı şeyi kapsar (ayrıca bkz. materyalizm) ve Marx'ın Proudhon'da eleştirdiği gibi idealist bir analizle çelişir; bu analize göre sosyoekonomik değişimin ardındaki temel itici güç, aydınlanmış bireylerin fikirleridir.