BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Karni Geçidi
Karni Geçidi (Arapça: معبر كارني, İbranice: מעבר קרני) İsrail'in Gazze'ye malzeme girişi yaptığı tek noktadır. Bu girişin İsrail tarafından büyük oranda kapalı tutulması, Filistinlilerin açlık tehlikesiyle karşı karşıya kalması ve hastanelerde malzeme kalmaması gibi sonuçlar doğurmaktadır.
 - YÖNLENDİRME
# Guantanamo Kampı
Guantanamo Kampı, 2002 yılından itibaren askerî hapishane olarak kullanılmakta olan, Küba'daki Guantanamo körfezi askerî üssünün bir bölümüne verilen isimdir. Burada, başta Afganistan olmak üzere çeşitli ülkelerde ele geçirilen, El-Kaide ve Taliban ile ilgisi olduğundan şüphelenilen kişiler tutulmaktadır. Üç bölüme ayrılmaktadır: Kamp Delta (ki buna Kamp Echo da dâhildir), Kamp İguana ve artık kapatılmış olan Kamp X-Ray. Tesis, zaman zaman Guantanamo, Gitmo veya Kamp X-Ray olarak anılmaktadır.
Guantanamo Körfezinin bir askerî hapishane olarak kullanılması insan hakları örgütleri ve birçok farklı kesimin eleştiri ve protestolarına neden olmuştur. Bu örgüt ve kesimler tutukluların işkence gördüğü veya kötü şart ve uygulamalara maruz kaldığını belirtip, buradaki tutuklularının yasal durumlarının belirsizliğine işaret etmektedirler. Zira Guantanamo'da tutulanlar, ne savaş suçlusu ne de adi suçlu olarak tanımlanmıştır. ABD yasal sistemine başvuramadıkları gibi ABD yasal sisteminden herhangi bir gözden geçirme de talep edememektedirler.
Bush yönetimi 3. Cenevre Antlaşması'nın tutuklanmış el-Kaide veya Taliban savaşçılarını kapsayamayacağını öne sürmektedir. Hiçbir dış devlet ise bu noktada Bush yönetimiyle aynı görüşte olduğunu belirtmemiştir. ABD politikasını eleştirenler, yönetimin "savaş suçluları" ile "yasa dışı savaşçıları" arasında bir ayrım yaratmaya çalışmak suretiyle Cenevre Antlaşması'nı ihlal ettiğini öne sürmektedirler.
Guanatanamo Tutukevi'ndeki yasa dışı uygulamalara dair Avrupa Parlamentosu da bir rapor hazırlamıştır. Daha güncel olarak, Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International) ve BM çıkardıkları raporlarda durumu bir "insan hakları skandalı" olarak tanımlamışlardır.
1903'ten beri ABD'nin 4.000 dolar gibi senelik bir kira karşılığında kullandığı 121 km²'lik Küba'ya ait bir alandır ve sadece iki ülkenin karşılıklı anlaşması sonucu feshedebileceği bir anlaşmadır. 20. yüzyılın son çeyreğinde, Guantanamo Askerî Üssü denizlerde yakalanan Kübalı ve Haitili mültecileri tutmakta kullanılmıştı. 1990'ların başında, askerî darbe sonucu Haiti'den kaçan Haitilileri barındırmıştır. Bu mülteciler ABD yasal sisteminden Yargıç Sterling Johnson Jr. kampın anayasaya aykırı olduğu kararını 8 Haziran 1993'te verene kadar Kamp Bulkeley isimli bir tutuklu bölgesinde tutulmuşlardır. Son Haitili göçmenler Guantanamo'yu 1 Kasım 1995'te terk etmiştir.
16 Haziran 2005'te Birleşik Devletler Savunma Bakanlığı, savunma müteahhiti Halliburton'un üs etrafında 30 milyon dolarlık bir güvenlik çemberi ve tutukevi inşa edeceğini ilan etmiştir.
10 Haziran 2006 üç tutuklu ölü bulunmuştur. Pentagon'a göre "kendilerini bariz bir intihar sözleşmesiyle öldürmüşlerdir".
# Yeni dinî hareket
Yeni bir dini hareket (NRM ), alternatif maneviyat veya yeni bir din olarak da bilinir, modern kökenlere sahip ve toplumunun baskın dini kültürüne dışsal olan dini veya manevi bir gruptur. NRM'ler köken olarak yeni olabilir veya daha geniş bir dinin parçası olabilir, bu durumda önceden var olan mezheplerden farklıdırlar. Bazı NRM'ler, modernleşen dünyanın kendilerine sunduğu zorluklarla bireyciliği benimseyerek başa çıkarken diğer NRM'ler sıkı sıkıya örülmüş kolektif araçları benimseyerek bunlarla başa çıkar.  Bilim insanları, NRM'lerin dünya çapında on binlerce üyeye sahip olduğunu tahmin ediyor. Çoğu NRM'nin sadece birkaç üyesi var, bazılarının binlerce üyesi var ve birkaçının bir milyondan fazla üyesi var.
"Yeni bir dini hareket"i tanımlamak için tek ve üzerinde anlaşılmış bir ölçüt yoktur.  Bu bağlamda "yeni" teriminin nasıl yorumlanması gerektiği konusunda tartışmalar vardır.  Bir bakış açısı, Hinduizm, Yahudilik, Budizm, Hristiyanlık ve İslam gibi büyük, köklü dinlerden kökenleri bakımından daha yeni olan bir dini ifade etmesi gerektiğidir .  Bazı akademisyenler tanımlayıcı zaman olarak 1950'leri veya 1945'te İkinci Dünya Savaşı'nın sonunu görürken,  diğerleri 1830'da Son Zaman Azizleri hareketinin  ve 1838'de Tenrikyo'nun  kuruluşuna kadar geriye bakarlar.
Yeni dinler bazen yerleşik dini örgütler ve laik kurumlardan muhalefetle karşı karşıya kalmıştır. Batı ülkelerinde, ortaya çıkan gruplara karşı çıkmak için 1970'lerde ve 1980'lerde laik bir kült karşıtı hareket ve bir Hristiyan karşı kült hareketi ortaya çıkmıştır.
1970'lerde, dinin akademik çalışması içinde belirgin bir yeni din çalışmaları alanı gelişti. Konuya adanmış birçok akademik kuruluş ve hakemli dergi bulunmaktadır. Din çalışmaları akademisyenleri, modernitede NRM'lerin yükselişini, sekülerleşme, küreselleşme, geleneksizleşme, parçalanma, refleksiflik ve bireyselleşme gibi modern süreçlerin bir ürünü ve cevabı olarak bağlamlandırmaktadır.
1970'lerden sonra başlayan New Age akımı ile karıştırılmamalıdır.


## Dipnot.
 }}>
# Andrey Kirilenko (basketbolcu)
Andrey Gennadyeviç Kirilenko (; d. 18 Şubat 1981), eski Rus basketbolcudur. 2001 yılında Utah Jazz tarafından draft edilmiştir. Çok yönlü bir oyuncudur, uzun kolları sayesinde yaptığı blok ve top çalmalar ile öne çıkmaktadır. Rusya millî takımının da en önemli oyuncusu konumuna gelen Kirilenko oynadığı sert basketbolla ve yaptığı sıkı savunmayla zamanında NBA'de kendine önemli bir yer edinmiştir.
Kirilenko basketbol dışında da çok önemli sivil toplum kampanyalarına ve eylemlerine katılarak bu konuda üstüne düşeni yapmıştır.
47 numaralı formayı giymektedir. Bunun sebebi ise ad ve soyadının baş harfleri ve forma numarası yan yana gelince AK-47 (Kalaşnikov) adlı Rus silahını akla getirdiği içindir. Lakabı da zaten "AK-47"dir
Bir dönem Utah Jazz'da oynayan Türk oyunculardan Mehmet Okur ile beraber forma giymiştir. 2011-2012 sezonunda ülkesinin CSKA Moskova takımına transfer olmuştur. Bu sezonda Rusya kupası, Rusya lig şampiyonluğunu yaşamış ve EuroLeague'de final oynamıştır. Ayrıca Euroleague'de sezonun MVP'si olmuştur. Rusya'da geçirdiği 1 sezonun ardından 2012-2013 sezonu öncesi tekrar NBA'ye dönerek Minnesota Timberwolves'a 2 yıllık 20 milyon dolardan imzayı atmıştır. Timberwolves'ta geçirdiği 1 sezonun ardından serbest oyuncu konumuna geçen Kirilenko, Brooklyn Nets'e transfer olmuştur. 2014-15 NBA sezonunda Philadelphia 76ers takımıyla sözleşme imzaladıktan sonra şubat ayında serbest bırakılmıştır. Sezonun geri kalanı için CSKA Moskova ile sözleşme imzalamıştır.Şu anda Rusya Basketbol Federasyonu başkanıdır.


## NBA istatistikleri.
### Normal sezon.
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME
# Gaga Gölü
Gaga (Grago) Gölü, Ordu'nun Fatsa ilçesinde, Fatsa-Aybastı karayolunun 8. kilometresinde ve Yassıtaş, Fatsa mahallesinde yer alan, heyelan neticesinde oluşmuş bir göldür.
Gaga Gölü heyelan sonucunda oluşmuştur. Heyelan sonrasında çok sayıda ve değişik boyutlarda çukurluklar oluşmuş ve çukurların yağışlarla dolmasıyla doğal olarak göl haline gelmiştir. Bu alandaki çok sayıdaki küçük göl sonraları kendiliğinden kurumuş ya da yöre halkı tarafından tarla yapmak amacıyla drenajla kurutulmuştur. Gaga Gölü iki ayrı çanağa sahip olup, bunlardan büyük olanı yaklaşık 200 x 250 m genişliğinde ve 15 m derinliktedir. Bunun batısında, aralarındaki küçük bir eşikle bağlanan bir bölümü daha vardır. Buranın genişliği yaklaşık 150 x 180 m olup, derinliği 1–2 m'yi geçmemektedir
Gölün ortasında küçük bir ada bulunmakta ve bu adaya eski bir yapının kalıntılarının varlığı ile bağlantı kurulmaktadır.
Göle akan akarsu olmamakla beraber küçük bir kanal ile Bolaman Irmağı'na bir çıkarı olan gölde kerevit, sazan ve yerel balıklar bulunmaktadır.
# Sen Nehri
Sen Nehri, (Fransızca: "La Seine") kuzeybatı Fransa'da önemli bir akarsu. Fransa'nın ikinci en uzun nehridir. Burgonya'dan doğar ve Manş Denizi'ne Le Havre yakınlarında dökülür. 776 km uzunluğundaki nehrin debisi ortalama 500 m³/s.dir.
Paris'in ortasındaki adalarda (Île de la Cité ve Île Saint-Louis) ve iki kıyısına kurulduğu bu nehir, turistik açıdan da önemlidir. Sen nehri iki şehri ortadan ayırır.
Açık deniz gemileri Sen'in aşağı çığırı üzerindeki Rouen'e kadar yol alabilmektedir. Sen Irmağı; Meuse (Maaş), Schelde, Ren ve Rhöne gibi Avrupa'nın öteki önemli ırmaklarına çeşitli kanallarla bağlanmıştır. Bu yüzden de Fransa'nın en önemli su yoludur.
Sen nehri boyunca Paris'te 37 köprü (en ünlüleri Pont Alexandre III ve Pont Neuf'dir) ve Paris'in dışındaysa düzinelerce köprü vardır. Nehir boyunca son köprü, Normandiya Köprüsü olup Le Havre ve Honfleur'u birbirine bağlar ve dünyanın en uzun dokuzuncu askılı köprüsüdür.


## Kaynaklar.
Sen, Source-Seine'nin komün'ünde, Dijon'un yaklaşık kuzeybatısında yükselir.
Kaynak 1864'ten beri Paris şehrine aittir. Bir dizi yakından ilişkili küçük hendek veya çöküntü, varsayılan bir ana kaynağı vurgulamak ve içermek için düzenlenmiş yapay bir mağara ile kaynak suları sağlar. Mağara bir peri, bir köpek ve bir ejderha heykeli içerir. Aynı yerde gömülü bir Gallo-Roma tapınak kalıntıları da vardır. Buradaki "dea Sequana" "Sen tanrıçası" ve diğer eski votoların küçük heykelleri şimdi Dijon arkeoloji müzesinde sergilenmektedir.


## Kültürel Yönler.
### Resimde.
Sen nehri aşağıda adları listelenmiş birçok ressama ilham vermiştir:
  - Richard Parkes Bonington,
  - Joseph Mallord William Turner,
  - Jean-Baptiste Corot|Camille Corot,
  - Eugène Isabey,
  - Constant Troyon,
  - Charles-François Daubigny,
  - Joseph-Félix Bouchor,
  - Émile-Louis Minet,
  - Eugène Boudin,
  - Johan Barthold Jongkind,
  - Claude Monet,
  - Pierre-Auguste Renoir,
  - Théodore Rousseau
  - Camille Pissarro,
  - Alfred Sisley,
  - Frédéric Bazille,
  - Gustave Caillebotte,
  - Paul Signac,
  - Édouard Vuillard,
  - Félix Vallotton,
  - Raoul Dufy,
  - Othon Friesz,
  - Albert Marquet,
  - Robert Antoine Pinchon,
  - Emilio Grau Sala,
  - Gaston Sébire,
  - Maurice Boitel,
  - Nicolas-Jean-Baptiste Raguenet.
# Makedonya
Makedonya ( "Makedoniya", "Makedoniya", "Makedonia"), Balkanlar'da bir devlet olan Kuzey Makedonya'yı, Bulgaristan'ın güneybatısında yer alan Blagoevgrad ilini ve Yunanistan'ın Güney Makedonya olarak da bilinen kuzeyinde üç idari bölüme ayrılmış (Batı, Orta ve Doğu Makedonya ve Trakya) araziyi kapsayan kültürel, coğrafi bölgedir.


## Coğrafya.
Makedonya bölgesi, kuzeyde Karadağ ve Şar Dağları; doğuda Rila ve Rodop Dağları; güneyde Selanik, Olimpos Dağı ve Pindus Dağları boyunca Ege kıyısı; ve batıda Ohri ve Prespa Gölü ile çevrilidir. Bölgenin toplam yüzölçümü 67.000 km²'dir. Bölgenin nüfusu 4.900.000 civarında belirtilmektedir.


## Tarih.
### Eski Tarih.
Makedonya bölgesinin sınırları tarih boyunca sık sık değişmiştir. 19. yüzyıl Makedonya'sının sınırları ile 12. yüzyıl Makedonya'sının sınırları birbirinden oldukça farklıdır. Bunun sebepleri, bölgede yaşayan halkların etnik köken, dil ve din yapıları bakımlarından diğer bölgelerden daha karışık olması ve stratejik konumundan dolayı güçlü devletlerin çıkarları için öncelikli değer taşımasıdır.
Bölge tarihte birçok siyasi egemenlik içinde yer almıştır. İlk Makedonya Krallığı MÖ 700-600 yıllarında yaşamıştır. MÖ 336 yılında Büyük İskender bölgenin hâkimi olarak tahta çıktı. Birinci (MÖ 215-205) ve İkinci Makedonya Savaşları (MÖ 200-197), bölgenin o dönemde de değerli olduğunu göstermesi açısından önemlidir. MS 15-20 tarihlerinde Makedonya, Roma İmparatorluğu'nun bir eyaleti hâline geldi. 300 yılında Moesia eyaletine bağlanan bölge, 326 tarihinde bu eyaletten ayrıldı. Roma egemenliğinden sonra 578 yılında Makedonya ilk Slav akınına uğradı. 896-900 yıllarında bölge, Türklüğünü kaybedip Slavlaşmış olan Simeon'un Bulgar İmparatorluğu'na dâhil oldu. 1230-1246 tarihlerinde Asen tarafından ilhak edilen Makedonya, 1345-1355 tarihleri arasında Sırp çarı Stefan Duşan'ın hâkimiyeti altına girdi.


### 1870.
Ortodoks Piskoposluğu kilisesinin 1870'te kurulması Makedonya'daki Yunanları Bulgarlara karşı kışkırttı ve Ayastefanos Antlaşması'nın, Berlin Antlaşması ile iptal edilen kısa ömürlü "Büyük Bulgaristan"ı, yeni Bulgaristan devletini sürekli olarak revizyonist hâle getirdi. Berlin Anlaşması'nın bir başka yönü, Bosna-Hersek 'in Avusturya-Macaristan İmparatorluğu tarafından yönetilmesi, Sırbistan ile Karadağ'ı bölen Yeni Pazar Sancağı'na asker yerleştirilmesi oldu. Bu durum aynı zamanda, Sırbistan'ın Makedonya'ya, geçici olarak Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'ın denetimi altında bulunan kendi doğal alanı ve gelecekte yayılacağı bölgeler (aynı zamanda büyük Sırp nüfusuna sahip bölgeler) olarak bakmasıyla sonuçlandı.
# Aymaralar
Aymara, bir Güney Amerika yerli kavmi ve konuştukları dil. Yaşam alanları And Dağları çevresi olup ağırlıklı nüfus Bolivya'da bulunur(toplam nüfusun yaklaşık % 30-40 ı). Ayrıca Peru'nun güneyi (toplam nüfusun yaklaşık % 5'i) ve Şili'nin kuzeyinde (toplam nüfusun yaklaşık %0.3 ü) yaşarlar. Çok az sayıda nüfus da İspanyol sömürgesi zamanında göç ettirildikleri Ekvador'dadır.
Bolivya Devlet Başkanlığına 22 Ocak 2006'da seçilen Evo Morales de bir Aymara yerlisidir.
# Menzelet Barajı ve Hidroelektrik Santrali
Menzelet Barajı, Kahramanmaraş'ta, Ceyhan Nehri üzerinde, enerji üretimi amacıyla 1980-1989 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
1989 yılında su tutmaya başlayan baraj, Kahramanmaraş' ın 26 km kuzeybatısında Ceyhan Nehri üzerinde yer almaktadır. Barajı besleyen diğer akarsular ise; Tekir, Güredin, Bertin ve Zeytin çaylarıdır. Baraj göl alanında yaşayan balık türleri; Yayın, Pullu ve Aynalı Sazan, Bıyıklı balık, Siraz balığı, Tatlı Su Kefali, Kangal balığı, İnci balığı ve Çöpçü balığı gibi türlerdir.
Kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 8.700.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 136,50 m, normal su kotunda göl hacmi 1.950,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 42,00 km²'dir. 124 MW güç ile de yıllık 466 GWh'lik elektrik enerjisi üretmektedir.
# Makedonya (Yunanistan)
 
Makedonya, (Yunanca: Μακεδονία, Makedonía), aynı zamanda "Ege Makedonyası" (Bulgarca: Егейска Македония, Egeyska Makedoniya, Makedon Kiril alfabesiyle "Егејска Македонија"), Yunanistan'ın kuzeyinde, tarihî Makedonya'nın günümüzde Yunanistan sınırlarında kalan kısmını kapsayan coğrafî bir bölgedir.
İdarî olarak bölge, Batı Makedonya ve Orta Makedonya bölgelerinin tüm bölgesel ilçelerinden, Doğu Makedonya ve Trakya bölgesinin üç batı bölgesel ilçesinden ve özerk manastır cumhuriyeti Aynoroz'dan oluşmaktadır.
Makedonya'nın en büyük şehri ve aynı zamanda ekonomik ve kültürel merkezi Selanik'tir.


## Tarihi.
Makedonya, günümüzde küçük bir bölge olmakla birlikte, Makedonlar tarihte önemli izler bırakmış, Büyük İskender gibi önemli şahsiyetler yetiştirmiş bir millettir.
Antik Makedonya, MÖ. 8. yüzyıldan Roma İmparatorluğu'nun çöküşüne kadar varlığını sürdürdü. Makedonya devleti MÖ. 808-778 yılları arasında yöneten Kral Karan'ın zamanında başladı. MÖ. 6. yüzyılda, Pella ve Aigai başkentleri kuruldu.
MÖ. 359-336 yılları arasında, II. Filip döneminde Makedonya Krallığı, tarihinin en parlak dönemini yaşadı. Filip idaresinde Makedonya Krallığı Kuzey Yunanistan, Bulgaristan ve şu anki Yugoslavya topraklarının büyük bölümünü kapsamaktaydı. Filip'in oğlu Büyük İskender zamanında krallık tarihinin zirvesine çıktı. MÖ. 336-323 tarihleri arasında İskender (Alexander) krallığı genişleterek Mısır'dan Kuzey Hindistan'a kadar uzanan büyük Makedonya İmparatorluğu'nu yarattı. İskender'in ölümünden sonra, imparatorluk çok sayıda krallıklara bölündü.


### Harita.
  - (Δυτική Μακεδονία) Batı Makedonya: Batı Makedonya (Yun) Harita 
  - (Κεντρική Μακεδονία) Orta Makedonya: Kentriki Makedonya (Yun) Harita 
  - (Ανατολική Μακεδονία και Θράκη) Doğu Makedonya ve Trakya: Doğu Makedonya (Yun) ve Thraki (Yun) Harita


## Coğrafya.
  - Başkent: Selanik
  - Yüzölçümü: 34.177 km2 
  - Nüfus:2.625.681


### İdarî Birimler.
Makedonya, 3 coğrafi bölgeye ayrılmıştır. Bu coğrafi bölgeler de 13 vilayeti kapsar:
# Adıgüzel Barajı ve Hidroelektrik Santrali
Adıgüzel Barajı, Denizli'de, Büyük Menderes Nehri üzerinde, sulama, enerji ve taşkın kontrolü amacıyla 1976-1989 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 7.125.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 144 m, normal su kotunda göl hacmi 1.076 hm³, normal su kotunda göl alanı 25,90 km²'dir. Baraj 94.825 hektarlık bir alana sulama hizmeti verirken, 62 MW güç ile de yıllık 280 GWh'lik bir elektrik enerjisi üretmektedir.
# Özlüce Barajı ve Hidroelektrik Santrali
Özlüce Barajı, Elazığ, Bingöl sınırında bulunan, Peri çayı üzerinde, enerji üretmek amacıyla 1992-2000 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 14.000.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 144,00 m., normal su kotunda göl hacmi 1075,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 25,80 km²'dir. Baraj 170 MW güç ile yıllık 413 GWh'lik elektrik enerjisi üretmektedir.
  - İşveren: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 
  - Yer: Elazığ - Bingöl
  - Irmak: Fırat (Peri Suyu)
  - Tip: Kil Çekirdekli Kaya Dolgu 
  - Projenin Amacı: Enerji 
  - Gövde Hacmi: 15 000 000 m³
  - Rezervuar Hacmi: 2 x 109 m³
  - Temelden Yükseklik: 155 m 
  - Talvegten Yükseklik: 130 m 
  - Kret Uzunluğu: 500 m 
  - Derivasyon Tüneli Sayısı: 2 
  - Derivasyon Tünellerinin Uzunluğu: T1: 900 m, T2: 850 m 
  - Derivasyon Tüneli İç Çapı: 8,5 m (Her biri) 
  - Dolusavak Proje Debisi : 5500 m³/sn 
  - Kurulu Güç: 200 MW 
  - Ünite Sayısı: 2 
  - Yıllık Toplam Enerji: 600 Gwh 
  - Kuvvet Tüneli Sayısı: 1 
  - Kuvvet Tüneli Uzunluğu: 500 m 
  - Kuvvet Tüneli İç Çapı: 6 m ~ 7,5 m 
  - Enjeksiyon Galerilerinin Uzunluğu: 1 511 m
  - Toplam Kazı: 51 600 000 m³ 
  - Toplam Beton: 550 000 m³ 
  - Toplam Dolgu: 22 000 000 m³ 
  - Enjeksiyon Delik Uzunluğu: 375 000 m 
  - Toplam Yeraltı Kazısı: 250 000 m³ 
  - Karayolu Rölekasyonu: 73 km
# Suna Tanaltay
Suna Tanaltay (22 Nisan 1933, Mersin - 5 Mart 2021, Mersin), Türk psikolog, yazar, şair ve televizyoncu.


## Biyografi.
İlkokulu, ortaokulu ve liseyi Mersin'de bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde psikoloji (tezli), felsefe tarihi, eski ve yeni Türk edebiyatı sertifikalarının yanı sıra İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, Çapa Psikiyatri Kliniği'nden psikiyatri Sertifikası alarak öğrenimini tamamlamıştır. Aynı dönemde Kandilli Kız Lisesi’nde ve Kabataş Erkek Lisesi’nde Psikoloji, Sosyoloji, Felsefe ve Türkçe öğretmenliği yapmış olan Tanaltay, Çapa Psikiyatri Kliniği’nden emeklidir. Eşi psikiyatrist Erdoğan Tanaltay’la birlikte muayenehane açmışlardır.
Üç yıl süre ile Inter-Star’da "İyi Günler Türkiye" programında ve yıllardır TRT’de konuşan Tanaltay, HBB’de iki yıla yakın bir süre "Sevgiyi Paylaşalım" programında eşi Erdoğan Tanaltay’la birlikte konuşma ve yorumlarını sürdürmüşlerdir.
Kanal 6’da "Derdini Söyle" ve bir yıl boyunca "Sorun Dertleşelim – Sevgiyi Paylaşalım", 9. Kanal’da "Medya Terapi" ve "Bir Yudum Sevgi" programlarında Erdoğan Tanaltay’la canlı yorumları paylaşarak konuşmuşlardır.
Ayrıca, Flash TV, NTV, TRT, Show TV, Kanal D, atv, TGRT ve çeşitli kanallarda söyleşiler yapmıştır. Radyo I Ortak Yayın’da yıllarca "Gececi" ’lerine seslenen Tanaltay, Radyo Kulüp ve çeşitli özel radyolarda da sık sık konuşmaya devam etmiştir.
Yıllar yılı çeşitli gazete ve dergilerde yazan Suna Tanaltay, Günaydın Gazetesi yanı sıra, eski Posta Gazetesi’nde günlük, Meydan Gazetesi’nde de haftalık köşe yazarlığı yapmıştır.
Yirmi yıldır "Sanat Çevresi" ve "Size" dergilerinde devamlı olarak yazan Tanaltay, Bebek Dergisi’nin de köşe yazarıdır.
Türkiye’nin hemen her yöresinde eşi Erdoğan Tanaltay’la birlikte bin beş yüzü aşkın söyleşinin yanı sıra Şırnak'ta da bir seminer vermiştir. 23. Jandarma Tümen Komutanı Ömer Keçecigil’den eşi ile birlikte "Takdir" belgesi almışlardır.
Dikili ve Akçakoca Belediye Meclisleri'nden "Fahri Hemşehrilik Beratı" alan Tanaltay’ların Dikili ve Balıkesir'de "Suna-Erdoğan Tanaktay Sokağı" bulunmaktadır. Suna Tanaltay, Oriflame firmasının yaptığı bir Halk Araştırması sonucunda 1997 yılında sağlık hizmetleri konusunda "Yılın en Başarılı Kadını" seçilmiştir.
5 Mart 2021'de bir süredir tedavi gördüğü Mersin Alzheimer Derneği Yaşlı Yaşam Merkezi'nde kalp yetmezliği nedeniyle 87 yaşında hayatını kaybetti. Tanaltay, Mersin Akbelen Mezarlığına defnedildi.


## Eserleri.
  - Her Yaşta Ruh Sağlığı (Çocuk ve Aile Bölümü)
  - Sevdikçe (Deneme)
  - Önce Sevgi Vardı (Deneme-Öykü)
  - Çocuklar Ağlamasın (Psikoloji)
  - Sonsuzu Paylaşanlar(Sanat Yazıları)
  - Kapıda Bir Gül Açtı (Öyküler)
  - Gül Kokusu (Öyküler)
  - Ben Sevgiyim (Deneme)
  - Gençlik Sevgidir (Deneme)
  - Düş Sevginin Peşine (Deneme)
  - Şakayık Sokak (Öyküler)
  - Yaşam Nehri (Deneme)
  - Sevdalar Çocuk Kalır (Şiir)
  - İskambil Evler (Anı-Öykü)
  - Seviyorum  öyleyse varım (Sesli Kitap)
# Calvin Coolidge
John Calvin Coolidge, Jr. (d. 4 Temmuz 1872 - ö. 5 Ocak 1933), Amerika Birleşik Devletleri'nin 29. Başkan Yardımcısı ve 30. Başkanıdır. Yaşamının büyük bir bölümünü Massachusetts eyaletinde geçirmiştir. 1899 ve 1920 yılları arasında eyâlet içinde seçimle çeşitli görevlere gelmiş, 1919 yılında Massachusetts valiliğine kadar yükselmiştir. Başkanlığa 1923 yılında Warren G. Harding'in görev başında ölmesi sonucu o sırada Başkan Yardımcısı olduğu için gelmiştir. 1924 yılındaki seçimleri kazanarak 1929 yılına kadar başkanlığa devam etmiştir. İki dünya savaşı arasındaki başkanlık dönemi nispeten olaysız geçmiştir. 1928 yılındaki seçimlerde aday olmayarak siyâsetten ayrılmış, 1933 yılında da ölmüştür.
# Warren G. Harding
Warren Gamaliel Harding (2 Kasım 1865 - 2 Ağustos 1923), Amerika Birleşik Devletleri'nin 29. Başkanıdır. 1921-1923 yılları arasında 2 yıl başkanlık yapmış ve görev başında ölmüştür.
# Walt Disney
Walter Elias "Walt" Disney (5 Aralık 1901, Illinois – 15 Aralık 1966, Kaliforniya); Amerikalı yapımcı, yönetmen, senarist, seslendirmen ve animatör.
Flora Disney ve Elias Disney'in oğludur. Üç erkek, bir kız kardeşi vardır. Kardeşi Roy O. Disney ile Walt Disney Productions'ı kurmuştur. Şirketi dünyanın en ünlü film yapımcılarından biri olmuştur. Kurduğu Walt Disney Şirketi, şu an yıllık 30 milyar dolar geliri olan bir medya devi haline gelmiştir.
Walt Disney; Orlando, Florida'daki Walt Disney Dünyası açılmadan birkaç yıl önce gırtlak kanserinden 15 Aralık 1966'da yaşamını yitirmiştir. 17 Aralık 1966'da cenazesi yakılmıştır ve külleri Kaliforniya'daki Forest Lawn Anıt Mezarlığı'na defnedilmiştir.


## Ödüller.
Walt Disney, 59 adaylıktan 22 tanesini alarak en çok Oscar kazanan kişi olarak tarihe geçmiştir. 7 defa Emmy Ödülleri'ne aday olmuştur. 3 kez Altın Küre Ödülü'ne aday gösterilmiş, ancak kazanamamıştır. Lakin kendisine iki Özel Başarı Ödülü "(Bambi (1942) ve The Living Desert (1953))" ve Cecil B. DeMille Ödülü verildi. Ayrıca Disneyland televizyon dizisi için En İyi Yapımcı dalında 4 Emmy Ödülü adaylığından birinde ödülü kazandı. Günümüzde de en fazla Oscar'a aday olan kişi ünvanını korumaktadır. Walt Disney ve çalışanları; dünyanın en ünlü prodüksiyonlarını üretmiştir.
Disney'in iç kişiliği olarak görülen; farelerden korkmasına rağmen Mickey Mouse da başta olmak üzere bugün Disney İsmiyle özdeşleşen pek çok karakter, Disneyland ve Walt Disney Resort gibi mekanlar da onun eseridir. Steamboat Willie, The Three Little Pigs, Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler, Fantasia 2000, Pinokyo, Bambi, Dumbo ve Mary Poppins isimli filmleri, Kongre Kütüphanesi tarafından Amerika Birleşik Devletler Ulusal Film Arşivi'ne, "kültürel, tarihsel veya estetik açıdan önemli" olarak eklenmiştir. 1998'de, Amerikan Film Enstitüsü endüstri uzmanlarına göre en iyi 100 Amerikan filminin listesine, Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler (49 numara) ve Fantasia (58 numara) olarak eklendi.


## Özel hayatı.
Walt Disney, çocukluğunda harfleri ters gördüğünden okuma-yazmayı öğrenmekte güçlük çekmiştir.
Diane ve Sharon isimli iki kızı vardır.
# Kayaboğazı Barajı
Kayaboğazı Barajı Kütahya'da, Kocaçay üzerinde, sulama ve taşkın kontrolü amacıyla 1976-1987 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Toprak ve kaya dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 628.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 45,00 m, normal su kotunda göl hacmi 38,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 3,00 km²'dir. Baraj 7.080 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.
# Yılmaz Köksal
Yılmaz Köksal (15 Temmuz 1939, Kırşehir – 22 Ekim 2015, İstanbul), Türk sinema, dizi ve tiyatro oyuncusudur.


## Hayatı.
15 Temmuz 1939 tarihinde Kırşehir'de doğan Köksal, aslen Adana'nın o zamanki ilçesi Osmaniye'lidir. Daha sonra ilkokulu bitirerek Osmaniye'den İstanbul'a geldi ve Tophane Sanat Enstitüsünde okudu. Bir süre gemilerde çalışarak Avrupayı dolaştı. 1950’lerin sonlarında Dormen Tiyatrosu’nda sahneye çıktı; ‘Kamp 17’ adlı oyunda rol aldı. Tunç Başaran'ın sinemaya uyarladığı, Orhan Kemal'in “Murtaza” eserinde “Dubara” rolünü oynayarak sinema tarihine geçti. Uzun bir süre ikinci derecede rollerde oynadıktan sonra 1970'te Çetin İnanç’ın yönettiği “Çeko” filminde başrole yükseldi. Filmin başarısıyla halkın beğenisini kazanıp, macera filmlerinin aranan oyuncusu ve sinema tarihinin sevilen oyuncularından biri oldu.
Senaryosunu Mehmet Aslan'ın yazdığı ve başrollerini Canan Perver ile paylaştığı “Aybiçe Kurt Kız”, o dönem Türk sinemasinin ürettigi ender kült filmler arasındadır. (Filmde Türk obasına hain saldırıda bulunan barbarlar, herkesi öldürürler.
Türk kahramanı Aybiçe "Kurt Kız" bu katliamın öcünü almaya yemin eder.) 1965'ten 2005'e kadar 182 filmde oynamıştır. Birçok film senaryosu yazmıştır. Özel televizyonların çoğalmasıyla birlikte sinema ve dizi filmlerinde oyunculuk hayatına devam etmiştir.


## Ölümü.
Kanser hastalığına yakalanan Köksal, 22 Ekim 2015 tarihinde 76 yaşında ölmüştür.
# Çatören Barajı
Çatören Barajı, Eskişehir'de, Seydi Çayı üzerinde sulama amacıyla 1983-1987 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Toprak dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 499.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 45,00 m, normal su kotunda göl hacmi 47,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 4,04 km²'dir. Baraj 10.816 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.
# Tiyazin
Tiyazin, formülü C4H4S+Cl- olan altılı halka yapısına sahip üç heterosiklik bileşiğin ortak adı. Bu üç izomer bileşikten en önemli olanı 1,4 tiyazindir. 1,4 tiyazinin bir türevi olan fenotiyazin çiftlik hayvanlarında solucan düşürücü ve böcek ilacı olarak kullanılmıştır. Müsekkin olarak kullanılan klorpromazin; uzun etkili bir antihistaminik olan prometozin hidroklorür ve Parkinson tedavisinde kullanılan dietazin hidroklorür fenotiyazin türü ilaçlar arasındadır. Ayrıca metilen mavisi gibi birçok boya maddesi fenotiyazin yapısındadır.
 - YÖNLENDİRME
# Büyükçekmece Barajı
Büyükçekmece Barajı, İstanbul'da, Büyükçekmece Gölü üzerinde, içme-kullanma ve sanayi suyu temini amacıyla 1983-1988 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Toprak dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 2.020.000 m³, su yatağından yüksekliği 13,00 m, normal su kotunda göl hacmi 161,61 hm3, normal su kotunda göl alanı 43,00 km²'dir. Baraj yılda 102 hm3 içme-kullanma suyu sağlamaktadır.
# Karakaya Barajı ve Hidroelektrik Santrali
Karakaya Barajı, Diyarbakır ili Çüngüş ilçesi sınırları içinde, Fırat Nehri üzerinde, Güneydoğu Anadolu Projesi'nin bir parçası olarak elektrik enerjisi üretimi amacıyla 1976-1987 yılları arasında inşa edilmiştir. Barajın yapılmasıyla birlikte birçok köy boşaltılmıştır.
Diyarbakır'a 150 km uzaklıkta bulunan baraj adını yakınında bulunan Karakaya Köyünden almıştır.
Beton kemer gövde ağırlık tipi olan barajın gövde hacmi 2.000.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 173,00 m, normal su kotunda göl hacmi 9.580,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 268,00 km²'dir. Baraj 1.800 MW güç ile yıllık 7.354 GWh'lik elektrik enerjisi üretmektedir.


## Köprüler.
Karakaya Baraj gölü üzerinde şu an faal olan iki köprü vardır. Kömürhan Köprüsü ve İsmet Paşa Demiryolu Köprüsü'dür.
Ayrıca bu köprülerin eski tarihte yapılanları ise barajda su tutulması ile su altında kalmıştır.


## 50 Yılda 50 Eser.
İnşaat Mühendisleri Odası odanın kuruluşundan itibaren 50 yıl içerisinde ülkede gerçekleştirilmiş 50 büyük inşaat projesini bir juri tarafından saptayarak bu projeleri 50 Yılda 50 Eser adı altında ilan etmiştir. Liste bölgesel kalkınma, binalar, ulaşım, hidroloji ve endüstri alt başlıklarını taşımaktadır. Bu proje de o liste içerisinde yer almaktadır.
# Manavgat Barajı ve Hidroelektrik Santrali
Manavgat Barajı, Antalya'nın Manavgat ilçesinde, Manavgat Çayı üzerinde, elektrik enerjisi üretimi amacıyla 1986-1987 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 1.200.000 m³, su yatağından yüksekliği 29,00 m, normal su kotunda göl hacmi 88,98 hm³, normal su kotunda göl alanı 8,60 km²'dir. 48 MW güç kapasiteli HES (hidroelektrik santralı) yılda 220 GWh elektrik enerjisi üretimi sağlamaktadır.
# Yerölçüm
Yerölçüm, yeryüzünün büyüklüğü, biçimi, yerçekim alanları ve üzerindeki değişmez noktaları konu alan bilim dalıdır.
Uygulamada en yaygın kullanımı, yeryüzü üzerinde varsayilan noktalar ağı ve yükseklikler aracılığı ile nesnelerin yerlerinin saptanmasıdır. Yerölçüm bu ve öteki uygulamalarında, matematik, gökbilim ve fizik ilkelerini çağdaş teknolojinin olanakları ile birleştirir.
# Çakmak Barajı (Samsun)
Çakmak Barajı, Samsun'da, Abdal Deresi üzerinde, içme suyu temini amacıyla 1985-1988 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 2.550.000 m³, su yatağından yüksekliği 58,00 m, normal su kotunda göl hacmi 106,50 hm³, normal su kotunda göl alanı 6,28 km²dir. Baraj yılda 126 hm³ içme-kullanma suyu sağlamaktadır.
# Gödet Barajı
Gödet Barajı, Karaman'da, Gödet Çayı üzerinde, sulama amacıyla 1983-1988 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 570.000 m³, su yatağından yüksekliği 94,00 m, normal su kotunda göl hacmi 158,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 6,75 km²'dir. Baraj 24.000 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.
# Güldürcek Barajı
Güldürcek Barajı, Çankırı'da, Devrez Çayı üzerinde, sulama amacıyla 1981-1988 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 1.550.000 m³, su yatağından yüksekliği 68,00 m, normal su kotunda göl hacmi 53,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 3,10 km²'dir. Baraj 7.281 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.
# Gölova Barajı
Gölova Barajı, Sivas'ta Kelkit Çayı üzerinde, sulama amacıyla 1981-1990 yılları arasında inşa edilmiştir.
Kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 1.300.000 m³, su yatağından yüksekliği 26,00 m, normal su kotunda göl hacmi 65,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 4,85 km²'dir. Baraj 6.150 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.
# WGS84
WGS84, Küresel Konumlama Dizgesi'nin kullandığı yerlem yöntemlerinden birisidir.
WGS84, üç boyutlu kartezyen yerlem dizgesi ve ilişkili elipsoit'ten oluşur. WGS84 konumları ya X-Y-Z kartezyen yerlemleri olarak ya da enlem, boylam ve elipsoit yükseklik yerlemleri olarak tanımlanırlar. Yeryüzü kütlesinin ortası bu dizgenin ortası olarak alınmıştır.
Günümüzde otomobillerde kullanılan araç seyir sisteminin haritalarındaki konumlar WGS84 olarak aygıtın belleğinde tutulur.
1984 yılında kurulan ve 2004 yılında gözden geçirilmiş son sürümü WGS 84 (4326 diğer adıyla WGS 1984, EPSG) 'dir. Daha önceki taslakları WGS 72, WGS 66 ve WGS 60 'dır. WGS 84 Küresel Konumlama Sistemi tarafından kullanılan referans koordinat sistemidir.


## Ana parametreleri.
WGS 84 koordinat kökeni Dünya kütlesinin merkezinde bulunmak üzere tasarlanmıştır; hatanın 2 cm'den az olduğuna inanılmaktadır.
Kraliyet Gözlemevinde Greenwich meridyeni sıfır boylamı, WGS 84 meridyeni IERS referans meridyeni olan 5.31 yay saniye veya 102.5 metre (336.3 ft) doğusundadır. WGS 84 datum yüzeyi, kutuplardan basık ve ekvatorda ana (ekvatoryal) yarıçapı a = 6.378.137 m ile küremsi (elips biçiminde) ve düzleştirme f = 1 / 298,257223563 olmaktadır. Kutupsal yarım tali B ekseninde daha sonra bir katı (ürün 1-f) ya da 6356752,3142 metreye eşittir.
Şu anda, WGS 84 2004 yılında gözden geçirilen EGM96 (Dünya Yerçekimi Modeli 1996 - "Earth Gravitational Model 1996") jeoidini kullanır. Bu jeoid (100 km yatay çözünürlük içerir) derecesi 360 olan bir küresel harmonik dizisi vasıtasıyla nominal deniz seviyesi yüzeyini tanımlar. WGS 84 referansından EGM96 jeoidin sapmaları yaklaşık -105 m ve yaklaşık 85 m elipsoit aralığındadır. EGM96 EGM84 olarak anılacak esas WGS84 jeoidinden farklıdır.


## Tarihçe.
Çeşitli ulusal ölçüm sistemlerini tamamlamak F.R. Helmert'in ünlü kitapları Fiziksel Jeodezi Matematik ve Fizik Kuramı ("Mathematische und Physikalische Theorien der Physikalischen Geodäsie") ile 19. yüzyılda başlar. Avusturya ve Almanya'da kurulan Uluslararası Jeodezi Merkez Bürosunca ("Zentralbüro für die Internationale Erdmessung") Dünya'nın küresel elipsoit bir dizisi elde edilmiştir.
Tüm dünya için bir birleşik jeodezi sistemi birçok nedenle 1950'lerde temellenmiştir:
 - Uluslararası uzay bilimleri ve uzay bilimleri başlangıcı.
 - Kıtalar arası jeodezi bilgi eksikliği.
 - Avrupa datum (ED50) olarak incelendiğinde büyük jeodezi sistemlerinin yetersizliği, Kuzey Amerika Verisi (NAD) ve Tokyo datumu (TD), dünya çapında bir coğrafi veri temelini sağlamaktadır.
 - Seyir, havacılık ve coğrafyaya yönelik küresel haritalar için gereklidir.
 - Batı'nın Soğuk Savaş'a hazırlıklı olması için NATO Standardizasyon Anlaşması uyarınca, standartlaştırılmış, (NATO çapında) coğrafi bir referans sistemine sahip olmayı zorunlu kılmaktadır.
# Araç seyir sistemi
Araç seyir sistemi, (bir tür yol bilgisayarı olarak da tanımlanabilir), Küresel Konumlandırma Dizgesini (GPS) kullanarak yol bulmaya yarayan aygıtır. Tümleşik bellekteki haritayı kullanarak otomobilin sürücüsüne kılavuzluk yapar.
İlk yol bilgisayarını hangi kuruluşun yaptığı tartışmalıdır. Honda 1983'te bulduğunu öne sürdüğü yol bilgisayarını, 1990 yılı yapımı Acura Legend modeli ile kullanıma sürmüştür. Analog olan bu aygıt, küresel konumlandırma dizgesi kapsamı o yıllarda kısıtlı olduğu için, konum belirlemede ivme ölçme yöntemini kullanmıştır. Pioneer ise küresel konumlandırma dizgesi tabanlı ilk yol bilgisayarını 1990 yılında bulduğunu öne sürmektedir.
# TOEFL
TOEFL ("Test of English as a Foreign Language", Türkçe: Yabancı Dil Olarak İngilizce Sınavı), standart Amerikan İngilizcesini üniversite düzeyinde kullanabilme ve anlayabilme yeteneğini ölçen bir sınavdır. Pek çok Amerikan ve İngilizce eğitim veren üniversite başvuruculardan bu sınavı ister. Dünyanın çoğu ülkesinde yılda birkaç kere verilen bu sınavı ABD'de Educational Testing Services şirketi düzenler. Test, 190'dan fazla ülke ve bölgede 11.000'den fazla üniversite ve diğer kurum tarafından kabul edilmektedir. TOEFL, IELTS, Duolingo English Test, Cambridge Assessment English ve Trinity College London sınavları da dahil olmak üzere dünya çapındaki birçok önemli İngilizce dil sınavından biridir. ETS, kurumlara bağımsız olarak gönderilen ve sınavı takip eden iki yıl boyunca geçerli olan resmi puan raporları düzenler.


### Sınavın biçimi ve içeriği.
Nerede yapıldığına bağlı olarak sınav, aşağıdaki üç biçimden birinde olabilir:
  - Bilgisayarlı test (TOEFL® CBT), dört bölümden oluşur. Bu bölümler okuduğunu anlama, gramer bilgisi, dinlediğini anlama ve yazma yeteneklerini değerlendirir. Dinleme ve gramer bilgisi bölümlerindeki soruların güçlüğü, verilen cevapların doğruluğuna bağlı olarak bilgisayar tarafından sınav boyunca ayarlanır. İnternet üzerinde test uygulamasının başlaması ile bilgisayarlı test uygulaması sona ermiştir.
  - Yazılı test (TOEFL® PBT), İnternet üzerinden testin verilemediği sınav merkezlerinde ya da İnternet üzerinden testi tercih etmeyenlere seçenek sağlamak amacıyla verilir. Bu test de bilgisayarlı testin sınadığı alanları sınar, ama bilgisayarlı testten daha çok sayıda soru içerir ve yazılı kısmın puanı test kısmından ayrı değerlendirilir.
  - İnternet üzerinden test (TOEFL® iBT), 2006 yılından beri uygulanmaktadır. Bu sınav biçiminde dil bilgisi bölümü kaldırılmış  ama yeni olarak bir konuşma yeteneği bölümü eklenmiştir. Dört bölümden oluşur: Okuma, Dinleme, Konuşma ve Yazma.
# Sedef Adası
Sedef Adası ( "Terebinthos", Antikite'de Androvitha veya Andircuithos), İstanbul'da bulunan Adalar'ın yerleşime açık olan en küçük adası.
İdari bakımdan Büyükada Maden Mahallesi muhtarlığına bağlıdır. 1.300 x 1.100 metre büyüklüğündedir. Üzerindeki bitki örtüsü uzaktan bakıldığında sedefe benzetildiği için "Sedefadası" adı verilmiştir. Eskiden tavşanı bol olduğu için Tavşanadası adı da kullanılmıştır. Eski adı Terebinthos'tur. Adanın arka tarafından yerleşik olmayan Tavşan (Balıkçı) Adası ve Büyükada görünebilir.
Sedefadası da, diğer İstanbul adaları gibi Bizans döneminde sürgün yeri olarak kullanılmıştır. Adanın en önemli sürgünlerinden biri, miladi 857 yılında adaya gönderilen Patrik Ignatios'tur. Ignatios, 10 yıl adada çeşitli işkencelere maruz kalarak yaşadıktan sonra, 867 yılında yeniden patrik seçilmiştir.
Ada, 1850'de Tophane Müşiri Fethi Ahmet Paşa'nın mülkiyetine geçmiş, paşa adaya zeytin ağaçları dikmiş ve sebze yetiştirmiştir. Paşa'nın ölümü üzerine ada bakımsız kalmış, 1. Dünya Savaşı sırasında da adanın tüm ağaçları kesilmiştir. İstanbul'un işgali sırasında müttefiklerin eline geçen Yavuz Zırhlısı uzun süre buraya demirlemiştir.
Fethi Ahmet Paşa'nın torunları, adayı seçkin insanların yaşadığı bir yerleşim yeri yapmaya çalışmış, bu amaçla bir konut kooperatif kurmuş, binlerce ağaç diktirmiş ve villalar inşa ettirmişlerdir. Kooperatifleri inşa eden mimar Tarabya Oteli'nin mimarı Kadri Erdoğan'dır.
# Tiyazol
Tiyazol, bir azot ve bir kükürt atomu bulunduran beşli halka yapısına sahip heterosiklik bileşiklerin ortak adı. Bu bileşiklerin en basit üyesi tiyazol C3H3NS kapalı formülündedir.
Tiyamin (B1 vitamini), basitrasin ve penisilinler gibi biyolojik aktif tabii bileşiklerin yanı sıra sentez yoluyla elde edilen birçok ilaç aktif maddesi, boya ve sanayide kullanılan bazı kimyasal maddeler tiyazol halkası ihtiva eder. Yine rodanin, kırmızı renkli rodanin boyası ve sarı renkli primulin boyası tiyazol bileşikleri arasındadır. Sulfatiyazol sülfasüksidin ve promizol tiyazol grubundaki suni ilaç aktif maddeleridir. Kauçuğun vulkanizasyonunda kullanılan mertax da bir tiyazol türevidir.
# Tiyosülfat
Kararsız bir asit olan tiyosülfat asidinden türeyen S2O3−2 formülüne sahip olan eksi yüklü bir kök. Bir maddede tiyosülfat iyonunun olup olmadığını anlamak için madde üzerine asit ilave edilir. Eğer çözeltide bulunma, yani serbest kükürt meydana gelmesi olursa maddede tiyosülfat vardır. Ayrıca, kendine has kokusuyla kükürt dioksit gazı da meydana gelir. Bu olaylar tiyosülfatın kararsız olduğunu da gösterir:
2H + S2O2-3 → H2S2O3 → S + H2O + SO2
Sodyum sülfat (Na2SO4) kükürtle ısıtılırsa sodyum tiyosülfat meydana gelir. Bundan tiyosülfat kökünde farklı fonksiyonlarda iki kükürt atomunun olduğu anlaşılıyor. Bu iyonun şeması [O-S-S)−2 şeklindedir. Ortadaki kükürt +6, ikinci kükürtse -2 değerliklidir.
Sodyum tiyosülfat, fotoğrafçılıkta, film üzerinde reaksiyona girmemiş gümüş halojenür bileşiklerini sabitleştirmekte kullanılır. Sodyum tiyosülfat iyodometri reaksiyonlarında kullanılır. Bu reaksiyonla kemmi (kantitatif-nicel) titrasyonlar yapılır.
# Tiyoüre
Tiyoüre, ürenin oksijen atomu yerine kükürt atomunun geçmesiyle oluşmuş üreye benzeyen organik bileşik. Sülfokarbamit, "sülfoüre" veya "tiyokarbamit" olarak da bilinir. Kimyasal formülü CS(NH2)2dir. 172 °C'de eriyen bir katıdır. Suda ve alkolde çözünür. Ticari önemi pek fazla olmamakla beraber başlıca fotoğrafçılıkta, termoset reçinelerin üretiminde, böcek öldürücülerde, dokumacılıkta, bazı boya ve ilaçlarda kullanılır. Zehirli bir maddedir.
# Nikolay Nekrasov (yazar)
Nikolay Alekseyeviç Nekrasov (Rus. Никола́й Алексе́евич Некра́сов), (10 Aralık 1821, Nemyriv - 8. Ocak 1878, Sen Petersburg) Rus şâir ve yazardır.
Eserlerinde çağdaşlarından önce Rus İmparatorluğu'nun içinde bulunduğu çöküşü dile getirmiştir. Birçok yazar ve şaire gerek sanatsal, gerek fikirsel, gerekse yeni kalemlerin hakettiği değeri almasında öncü ve yardımcı olmuştur.
I. Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında gelişen olayları birebir önceden görmüş ve Ekim Devrimi'ni tahmin etmiştir. Eserlerinde kuru bir yalınlık ve gösterişten ziyâde, duygulara rastlanabilir. Etkileyici bir tarzı vardir. "Bayiska Bayu..." "(Uyu bebek uyu...)" başlıklı şiiri Rus İmparatorluğu'nun çöküşünün ipuçlarını verir.
Türkçeye çevrilmiş eserleri nâdirdir. Yeni basımları ise yapılmamaktadır.
 - YÖNLENDİRME
# John Tyler
John Tyler (d. 29 Mart 1790 Charles City ilçesi, Virginia - ö. 18 Ocak 1862 Richmond, Virginia) Amerikalı siyasetçi.
1840 başkanlık seçimlerini kazanan William Henry Harrison'un göreve başlamasından bir ay sonra zatürreden ölmesi üzerine Başkan Yardımcısı olarak seçim yapılmadan Başkan oldu. 4 Nisan 1841 - 4 Mart 1845 tarihleri arasında 10. Amerika Birleşik Devletleri başkanı olarak görev yaptı.
# James K. Polk
James Knox Polk (2 Kasım 1795; Pineville, Kuzey Karolina - 15 Haziran 1849; Nashville, Tennessee), 11. Amerika Birleşik Devletleri başkanı'dır. Bundan önce de 11. Tennessee Eyalet Valisi ve 17. Temsilciler Meclisi Başkanı ("Speaker of the House of Representatives") idi.
Dış politikada kaydettiği başarıları – özellikle Meksika-Amerika Savaşı'nda başarılı liderliği – için meşhurdur. Gümrük tariflerini azaltıp 1913 yılına kadar uygulamada bulunmuş olan yeni bir mali sistemini kurmuştur. Amerika Birleşik Devletleri başkanı olarak yeniden seçilmekten vazgeçip sadece bir görev döneminden sonra istifa eden ilk ABD başkanıydı. Başkanlığından sadece üç ay sonra ölmüştür.
Demokratik Parti üyesi olarak ülkenin coğrafî yayılmasına ("Manifest Destiny") arka çıkıp, Whig Partisi'nin itirazlarına karşı çıkarak ABD'nin bütün tarihinde en büyük genişlemesini gerçekleştirmiştir. ABD'ye bugünkü Oregon, Washington ve Idaho eyaletlerini kapsayan "Oregon Territory"yi temin edip Meksikan-Amerikan Savaşı'nı bitiren Guadalupe Hidalgo Antlaşması'yla 3,1 milyon kilometre kare toprak daha edindi. 1846 yılında, Whig'lerin 1842 tarihli Black Tariff'i iptal eden Walker Tariff'i imza ederek 1861'e kadar süren neredeyse tamamen özgür ticaretin bir süresine yol açtı. Polk'un görev süresine United States Naval Academy ile Smithsonian Institution'ın kurulmasının yanında Washington Monument'in inşa edilmesi ve ABD'nin ilk posta pulunun kullanması rastlamıştır.
# Zachary Taylor
Zachary Taylor (24 Kasım 1784, Barboursville (Barboursville, Virginia), Virginia - 9 Temmuz 1850, Washington), Amerikalı general.
Amerika Birleşik Devletleri'nin 12. başkanıdır. 4 Mart 1849-9 Temmuz 1850 tarihleri arasında görev yaptı.
# Nötron tomografisi
Nötron tomografisi; nötronların, elektronlar ve protonlar gibi yansıma, saçılma ve tutulma özelliğinin kullanıldığı izleme yöntemine denir.
Nötronların madde içinden difüzyonu, ilgilenilen maddenin özelliklerine göre değişir. Bu durum maddelerin içini (yüzey özelliklerinin tersine) araştırabilmemize imkân tanır. Bu tür analizler genellikle nötron saçılma teknikleri olarak adlandırılır. Bertram Brockhouse ve Clifford Shull, bu çalışmaya öncülük etmelerinden dolayı 1994 yılında Fizik dalında Nobel Ödülü almışlardır.
Genel anlamda, nötron saçılma deneyleri atomların nerede oldukları ve ne yaptıklarını anlamamıza yardım eder.
# Millard Fillmore
Millard Fillmore (d. 7 Ocak 1800, Cayuga County, New York - ö. 8 Mart 1874, Buffalo, New York) 13. Amerika Birleşik Devletleri başkanıdır. 10 Temmuz 1850'den 4 Mart 1853'e kadar başkanlık yapmıştır.
1828 yılında kurulan masonluk karşıtı bir siyasi parti olan Anti-Masonik Parti'den aday oldu. New York Eyalet Meclisine girmeyi başardı ve 1829-1831 yılları arası görev yaptı.
# Franklin Pierce
Franklin Pierce (d. 23 Kasım 1804, Hillsborough, New Hampshire - ö. 8 Ekim 1869, Concord, New Hampshire), Amerikalı siyasetçi. 14. Amerika Birleşik Devletleri başkanı (1853-1857). Pierce, kölelik karşıtı hareketi ülkenin temel birliğine ve beraberliğine karşı asli bir tehlike olarak gören kuzeyli bir Demokrat Partiliydi. Kansas-Nebraska Kanunu'nu desteklemesi ve Kaçak Köle Kanunu'nu yürürlüğe sokması gibi bölücü politikaları sonucunda Güney eyaletlerinin ayrılığına imkân sağladı.
New Hampshire'da doğan Pierce, 1842'de istifa edinceye kadar Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisi'nde ve Amerika Birleşik Devletleri Senatosu'nda görev yaptı. Eyaletinde kurduğu özel hukuk şirketinin yakaladığı başarı sonucunda 1845'te New Hampshire eyaleti Başsavcısı olarak atandı. Pierce Meksika-Amerika Savaşı sırasında orduda Tuğgeneral olarak görev aldı. Demokratlar tarafından Kuzey ve Güney eyaletleri arasında uzlaşmacı bir aday olarak görülen Pierce, partisinin 1852 Demokratik Ulusal Kongresi'nde başkan adayı olarak belirlendi. 1852 seçimlerinde, seçim ortağı William R. King ile birlikte rakipleri Winfield Scott ve William A. Graham'ı kolayca alt ederek seçimleri üstünlükle kazandı.
Kuzey eyaletlerindeki popülerliği Kansas-Nebraska Kanunu'nu desteklemesi ile hızlıca düşüşe geçmiştir. Kanunun yürürlüğe girmesi, özellikle Batı eyaletlerinde kölelik yandaşları ve karşıtları arasında şiddetli çatışmalara sebep oldu. Pierce hükûmetinin popülaritesi, bazı kabine üyeleri ve diplomatlarının Küba'yı kuşatmaya yönelik olan ve hayli eleştiri alan Ostend Manifestosu'na imza atmalarıyla daha da azaldı. 1856'da partisinin ikinci dönem adaylığını desteklememesi sonucunda yeniden başkan adayı olamadı. Başkanlık sonrası Kuzey eyaletlerindeki itibarı Amerikan İç Savaşı sırasında Abraham Lincoln'ün sert eleştirileri sonucunda iyice azaldı. Hayatının büyük bölümünde alkole olan ilgisiyle bilinen Pierce, 1869 yılında karaciğer sirozu sebebi ile öldü. Pierce, tarihçiler ile politik yorumcular tarafından Amerika Birleşik Devletleri'nin en kötü başkanlarından biri olarak sayılmaktadır.
# James Buchanan
 - YÖNLENDİRME 
James Buchanan (23 Nisan 1791, Mercersburg, Pensilvanya - 1 Haziran 1868, Lancaster, Pa.), 15. Amerika Birleşik Devletleri başkanıdır.#YÖNLENDİRME Döneminde ilk denizaşırı telgraf iletişimi İngiltere kraliçesiyle yapıldı.#YÖNLENDİRME 


## Kullanılan kaynaklar.
 - YÖNLENDİRME
# Salix fragilis
Salix fragilis (Gevrek söğüt), Salicaceae (söğütgiller) familyasından anavatanı Avrupa, Asya ve Türkiye olan olan bir söğüt türü.


## Ayrım.
Diğer "Salix" türlerinden genç dallar (1-3 yaşında), tomurcuklar ve yaprakların yaş olarak tüylü veya tüysüz, yaprakların amfistomatöz (stomalar her iki yüzeyde aynı şekilde yoğun), altta mumlu (mavimsi-yeşil), gevşek çiçekli kedicikler (eksende açıkça görülebilir) ve ince olmasıyla ayrılır.


## Morfolojik özellikleri.
20 m'ye kadar yükselir, gövde 1 m çap yapar. Kabuk koyu, çatlaklı, tacı yuvarlak veya ince uzundur. Dallar kahverengimsi yeşil, kalın, düz, parlak, önceleri tüylü, sonraları tüysüz, kolay kırılır. Tomurcuklar ince uzun, ucu sivridir. Kulakçıklar vardır veya yoktur. Yaprak sapı 2–7 mm, tüylü veya tüysüz, yapraklar mızraksı veya geniş mızraksı, 8-10 × 1-1.6 cm'dir. Üst yüzü soluk, tüysüz, alt yüzü donuk yeşil, orta damar tüylü; dibi kama şeklinde, kenarı dişli, ucu uzun ve sivridir. Erkek kedicikler 3–5 cm × 4–6 mm'dir. Çiçek sapı 1 cm, 0-3 yaprakçıklı, ekseni tüylüdür. Brahteler sarı veya donuk sarıdır. Erkek çiçekler 2 Stamenli (erkekorgan), filamentlerin dibi bazen tüylüdür. Anterler ise sarıdır. 2n = 76, bazen 38, 114.


## Ekoloji ve fenoloji.
Çiçek ve yapraklar Nisan ayında açar. Çiçekler dir. Tohumlar Mayıs ve Haziran aylarında olgunlaşır. Ortalama ömrü 200 yıl kadardır. En iyi gelişmeyi drenajı kötü, taşmış, derin topraklarda yapar. Fakat ağır topraklarda bol güneş ister. Kireçli topraklarda da iyi gelişme gösterir.


## Odun yapısı ve kullanımı.
Odunu, pembemsi, yumuşak, hafif, gevrektir (kolay yarılır) ve kolay eğrilir. Oyuncak yapımında ve mangal odunu olarak kullanılır. Ayrıca halk tarafından hastalıkların tedavisinde kullanılır. İçeresinde, aktif bir karışım olan salisilik asit bulunur.


## Üretimi.
Tohumlar rüzgarla dağılır. Tohumlar kısa ömürlüdür. Çelikle çok kolay üretilir. Mart aylarında yarı odunsu çelikler toprağa dikilmek suretiyle kolayca köklendirilir.


## Kültivarlar.
  - "Salix fragilis" cv.'Bullata' - Büyük çalı veya küçük bir ağaçtır  3–6 m'ye kadar uzanır. İlk yıllarda sarı-yeşil renklidir. Yapraklar mızraksı koyu yeşildir. Çıplak saplı gösterişli büyük kedicikleri ile dikkat çeker.
  - "Salix fragilis" cv.'Belgium Red' - 15–20 m uzunluğunda büyük bir ağaçtır. İlk yıllarda doygun kırmızı renklidir.