# Gemini (dil modeli)
Gemini dil modeli, Google DeepMind tarafından geliştirilmiş olan ve LaMDA ve PaLM 2'nin ardılı olarak hizmet veren çok modlu büyük dil modelleri ailesinin adıdır. Gemini Ultra, Gemini Pro ve Gemini Nano'dan oluşan bu ürün, OpenAI'nin GPT-4'üne rakip olarak konumlandırılarak 6 Aralık 2023'te duyurulmuştur. Aynı adı taşıyan üretken yapay zeka sohbet robotunun ardındaki esas gücü oluşturmaktadır.


## Tarihçe.
### Geliştirme Süreci.
Google, 10 Mayıs 2023'teki Google I/O açılış konuşmasında, yan kuruluşu Google DeepMind tarafından geliştirilen büyük bir dil modeli (LLM) olan Gemini'yi duyurdu. Etkinlikte de tanıtılan PaLM 2'nin daha güçlü bir halefi olarak konumlandırıldı.
Google CEO'su Sundar Pichai, Gemini'nin hâlâ erken gelişim aşamalarında olduğunu açıklamıştı. Diğer LLM'lerden farklı olarak Gemini'nin, yalnızca bir metin külliyatı üzerinde eğitilmemesi ve çok modlu olacak şekilde tasarlanması nedeniyle benzersiz olduğu söyleniyordu; bu, metin, resimler, ses, video ve bilgisayar kodları da dahil olmak üzere birden fazla veri türünü aynı anda işleyebileceği anlamına geliyordu.
Google DeepMind olarak birleştirilen Google'ın iki kolu olan DeepMind ve Google Brain arasındaki işbirliğiyle geliştirildi DeepMind CEO'su Demis Hassabis, Wired ile yaptığı bir röportajda, Gemini'nin gelişmiş yeteneklerinin övgüsünü yaptı; bu yeteneklerin, algoritmanın, Google'ın LaMDA ve Bard ile birlikte artan popülaritesine agresif bir şekilde meydan okuyan OpenAI'nin GPT-4 üzerinde çalışan ChatGPT'sini geride bırakmasına olanak sağlayacağına inandığını söyledi.
Hassabis, 2016 yılında Go şampiyonu Lee Sedol'u yenerek dünya çapında ilgi gören DeepMind'ın AlphaGo programının güçlü yönlerini vurguladı ve Gemini'nin AlphaGo ve diğer Google – DeepMind LLM'lerin gücünü birleştireceğini açıkladı.
Ağustos 2023'te The Information'ın yaptığı açıklamada Google, çoğu LLM'de bulunan konuşma metni yeteneklerini birleştirerek OpenAI ve diğer rakiplerini geçmeyi umuyordu. Yapay zeka destekli görüntü oluşturma özelliği, bağlamsal görüntüler oluşturmasına ve daha geniş bir kullanım senaryosuna uyarlanmasına olanak tanıyor. Tıpkı Bard projesinde olduğu gibi Google'ın kurucu ortağı Sergey Brin ise, Google Brain ve DeepMind'dan yüzlerce diğer eski mühendislerle birlikte Gemini'nin geliştirilmesine yardımcı olmak üzere emeklilikten çağrılıp Gemini'ye katkıda bulunan kişiler olarak anılmıştır. Gemini, YouTube videolarının transkriptleri konusunda eğitim aldığından, adil kullanım materyalleri filtrelemek için deneyimli avukatlar çağrıldı.


### Lansman.
6 Aralık 2023'te Pichai ve Hassabis, sanal bir basın toplantısında "Gemini 1.0"ı duyurdu. Üç modelden oluşuyordu: Gemini Ultra, "Son derece karmaşık görevler" için Gemini Pro, "çok çeşitli görevler" için ve Gemini nano ise “cihaz içi temel görevler" için kullanıcılara üç model sunuluyordu. Lansman sırasında Gemini Pro ve Nano sırasıyla Pixel 8 akıllı telefonlara entegre edilecek, Gemini Ultra ise "Bard Advanced"ı güçlendirip geliştiriilerek sadece yazılım geliştiricileri için kullanımına sunulacak.
Google'ın insan davranışlarını taklit etmek üzere tasarlanmış "en büyük ve en yetenekli yapay zeka modeli" olarak lanse edilen Gemini'nin "kapsamlı güvenlik ihtiyacı" nedeniyle gelecek yıla kadar yaygın olarak kullanıma sunulmayacağını söyledi.
Gemini, Google'ın Tensör İşleme Birimleri (TPU) üzerinde çalıştırılır ve bu birim tarafından desteklenir ve adı, NASA'nın Gemini Projesi'nin yanı sıra DeepMind-Google Brain birleşmesine de bir göndermedir Gemini Ultra'nın çeşitli endüstri karşılaştırmada ise GPT-4, Anthropic'in Claude 2'si, Inflection AI'nin Inflection-2'sinden, Meta'nın LLaMA 2'sinden ve xAI'nin Grok 1'inden daha iyi performans gösterdiği söyleniyor. Gemini Pro ise diğerlerinden daha iyi bir performans gösterdiği saptandı. Gemini Ultra aynı zamanda insan uzmanlardan daha iyi performans gösteren ilk dil modeliydi ve 57 konuluk Massive Multitask Language Understanding (MMLU) testinde 100 üzerinden 90 puan aldı.
Gemini Pro, 13 Aralık'ta AI Studio ve Vertex AI aracılığıyla Google Cloud müşterilerinin kullanımına sunulacak, Gemini Nano ise Android geliştiricilerinin kullanımına sunulacak.
Hassabis ayrıca DeepMind'ın Gemini'nin "dünyayla fiziksel etkileşime geçmek için robotikle nasıl birleştirilebileceğini" araştırdığını açıkladı.
ABD Başkanı Joe Biden'ın Ekim 2023'tw imzaladığı bir yürütme emri uyarınca Google, Gemini Ultra'nın test sonuçlarını ABD federal hükümetiyle paylaşacağını bildirdi Benzer şekilde şirket, Kasım ayında Bletchley Park'ta düzenlenen Yapay Zeka Güvenlik Zirvesi'nde ortaya konan ilkelere uymak için Birleşik Krallık hükûmetiyle görüşmelerde bulunuyor.


### Güncellemeler.
Google, Ocak 2024'te Gemini Nano ve Gemini Pro'yu Galaxy S24 akıllı telefon serisine entegre etmek için Samsung ile anlaşmıştı.
Önceki ay Google, 1.0 Ultra'dan daha güçlü ve yetenekli bir model olarak konumlanan "Gemini 1.5"i sınırlı versiyon ile piyasaya sürdü.. Aynı ay Google, Gemini'nin lite versiyonu diye tabir edilen ücretsiz ve açık kaynaklı Gemma'yı piyasaya sürdü.