# Leopard 2
Leopard 2, Alman yapımı 3. nesil bir ana muharebe tankıdır. 1970'lerde geliştirilmeye başlanan tank, 1979'da Bundeswehr bünyesine katılmış ve Leopard (şimdiki adı Leopard 1) tankları ile değiştirilmiştir. Değişik çeşitleri Alman ordusu tarafından kullanılmaktadır. Ayrıca İngiltere ve Fransa dışındaki birçok AB ülkesi de bu tankı tercih etmektedir.
Tankın iki gelişim süreci vardır. Leopard 2A4 tipine kadar olanları düz bir kuleye (→ İngilizce, "turret". Ayrıca "döner top - taret") sahipken Leopard 2A5 tiplerinden itibaren eğimli kuleye geçilmiştir. Bütün tipler elektronik atış sistemine, lazer mesafe ölçücüye, tamamen stabile edilmiş topa ve termal kameraya sahiptir. 4 metre derinlikteki suları geçebilir ve şnorkel bacak (→ İngilizce "schnorchel". Ayrıca "şnorkel"), sayesinde suyun içinde kalabilir, 1 metre yüksekliğindeki duvarları aşabilir. 1500 beygir gücünde V12 dizel motoruna sahiptir, bu motor tankın 70 km/s hız yapmasına olanak sağlar.


## Gelişim süreci.
SSCB'nin geliştirdiği yeni 2. nesil tanklara karşı yeni bir ana muharebe tankına ihtiyaç duyan Alman ordusu 1970'lerde Leopard tankına Rheinmetall L 44 120 mm'lik topunu takarak bu ihtiyacını giderebileceğini düşünüyordu. Ancak sonraları ABD ile birlikte MBT-70 süper tank tasarısına girildi. Bu tank devrim niteliğinde bir tasarıma sahipti ancak yüksek maliyeti nedeniyle bu tasarı geri çekildi.
1974 yılında 17 ilk prototip arasından seçilen yeni tank tipi önceki tasarımdan daha iyi zırha, daha büyük bir topa, geniş mühimmat kapasitesine sahipti.
ABD 1976 yılında bu yeni tank tasarısı ile ilgilendiğini belirtti. Bunun sonucunda ABD için birkaç deneme modeli üretildi. Bunların kuleleri farklı iken diğer bölümleri aynıydı. Kuleler ABD standartlarına getirilmek için L7A3 105 mm'lik topu ve Hughes atış denetleme düzeneği ile donatıldı. Ayrıca bu modelin Rheinmetall 120 mm'lik topu ile olan çeşitlemesi de yapıldı. Başka tiplerde de bu iki top çeşidi değişmezken Hughes-Krupp Atlas Elektronik EMES 13 atış sistemi denendi.
ABD'ye ulaşan ilk prototipler XM1(M1 Abrams ilk-örnek adı) ile karşılaştırıldı. Leopard 2'lerin atış gücü ve hareket kabiliyeti olarak XM1'den daha iyi olduğuna karar verildi. Ancak yapılan sınamalarda Leopard 2'nin zırhının XM1'den daha kötü olduğu anlaşıldı. ABD XM1 tasarısında karar kıldı. Bugün Leopard 2 tanklarının zırh olarak da XM1'lerden daha iyi olduğu bilinmektedir. Leopard 2 tankların atış kontrol sistemlerinin değişimiyle birlikte atış yüzdeleri artmıştır. İlk atımda vuruş ihtimalleri dururken %65'ten %87'ye hareketli iken %30'lardan %80'lere kadar çıkmıştır. Leopard 2 A5-A6 ve Hell lerde bu atış yüzdelerinin daha üst seviyeye çıkarıldığı bilinmektedir.
Türk Silahlı Kuvvetleri, Leopard 2A4 tanklarından 298 adet ve 56 adetlik iki paketle toplam 354 adet ikinci el satın almıştır. Türkiye'ye toplam maliyeti 429 milyon doları bulmuştur. 2011 yılında Leopard 2 NG (Next Generation) adıyla ASELSAN tarafından yenileme modernizasyonuna başlanmış ancak bu proje ile ilgili resmi bir sonuç kamuoyuna sunulmamıştır.


## Varyantlar.
### Leopard 2.
Leopard 2, bazen gayriresmî diğer versiyonlardan ayırmak için "AO" olarak anılır, seri olarak ilk yapılan versiyonudur. Araç Ocak 1979'dan Mart 1982'ye kadar üretildi ve tamamı 380 araçtır. 209'unu Krauss Maffei, 171'ini MaK üretti. Temel ekipmanları: elektrikli hidrolik WNA-H22, bir ateş kontrol bilgisayarı, bir lazerli mesafe bulucu, bir rüzgar sensörü, bir genel maksat EMES 15 teleskobu, bir PERI R17 panorama periskobu, FERO Z18 kule görüşü.


### Leopard 2A1.
Birkaç küçük değişiklik yapılmıştır ve topçuya termal kemara kurulmuştur ve ikinci partide 450 araç yapılmıştır, bunlardan 248'ini Krauss-Maffei, 202'sini MaK yapmıştır. 2A1 modelinin teslimleri Mart 1982'de başlamış ve Kasım 1983'te bitirilmiştir. İki göze çarpan değişikliği, cephane raflarına M1 Abrams'taki raflar gibi yapılan küçük değişiklikler ve yakıt filtresidir.
Üçüncü partide 300 Lepard 2A1; 165', Krauss-Maffei, 135'i MaK tarafından Kasım 1983 ile Kasım 1984 yılları arsında yapılmıştır ve küçük değişikliklerle yenilenmiştir.


### Leopard 2A4.
4. partidir. 300 araç yapılmıştır. Bunlardan 165'i Krauss-Maffei tarafından 135'i Mak tarafından Aralık 1984 ile 1985 arasında teslim edilmiştir. Ana değişiklik SEM80/90 dijital radyo seti eklemesi ve mühimmat yükleme kapağıyla ilgili değişikliklerdir.


### Leopard 2A5.
Leopard 2 ailesinin en yaygın versiyonudur, Görünüş itibarıyla önceki üç modelle aynıdır, fakat bazı değişiklik ve geliştirmeleri içerir. Bunlar, bir otomatik yangın bastırma sistemi, bir dijital ateş kontrol sistemi ve geliştirilmiş taret ve tungsten/titanyum zırh içerir.
Leopard 2'ler 1985 ve 1992 arasında 7 parti şeklinde üretilmiştir. Bütün yaşlı modeller standart Leopard 2A4'lere dönüştürülmüştür. Almanya toplam 2.125 2A4, Hollanda 445 tank kullanmıştır. İsviçre 2A4'leri Pz87 adında lisanslı olarak üretmiştir. Bu versiyon İsviçre yapımı makineli tüfekler, iletişim ekipmanları ve NBC koruma özelliği içermektedir. İsviçre 380 Pz87 kullanmaktadır.
Soğuk savaş bittikten sonra, Almanya ve Hollanda tankların geniş stoklarını buldu.Bu tanklar NATO'ya ve diğer dost ülke ordularına başarılı bir şekilde satıldı. Üretim fazlası tanklar Avusturya (114), Kanada (80), Şili (140), Danimarka (51), Finlandiya (124), Yunanistan (183), Norveç (52), Polonya (128), Portekiz (37), Singapur (66), İspanya (108), İsveç (160) ve Türkiye'ye (354) satıldı.
Pz 87WE
İsviçre'nin Leopard 2A4'e uyguladığı modifikasyon ve geliştirme sonucu oluşmuştur. Geliştirmeler iyi bir şekilde koruması geliştirilmiştir, ilaveler içinde Leopard 2A6Mler mayın koruma kiti, ön eğimli yüzeyde kalın zırh oluşturulmuştur ve taret ekipmanı İsviçre tarafından geliştirilmiş titanyum alaşımıdır. Taret çatısı geliştirilmiş ve sis havanı yeniden dizayn edilmiştir.İlave olunan geliştirmeler hayatta kalma olasılığını ve çatışma kabiliyetini artırmıştır, elektrikli taretlerin kullanılışı Leopard2A5'e benzer, arka için bir sürücü bakış kamerası, doldurucu için bağımsız silah istasyonu oluşturulmuştur, komut ve kontrol sistemi artırıldı. Ateş kontrol sistemi geliştirildi, Carl Zeiss Optronics GmbH PERI-R17A2 ateş kontrol sistemi kullanılmaktadır. Bir Mg 64 0.50 kalibrelik silahtan oluşan istasyon vardır.
Leopard 2A4CAN/M
Hollanda Kraliyet Ordusundan ihtiyaç fazlası Kanada'ya satılan Leopard 2A4 tankının geliştirilmiş Kanada varyantıdır. Özellikle Afganistan Savaşı için geliştirilmiştir. Bu tanklardan ilk 20 adedi Ekim 2010'da sipariş edilmiştir.
Leopard 2A4CHL
Şili Kara Kuvvetleri tarafından Leopard 2A4 üzerinden türetilmiş ana muharebe tankıdır. 2007 yılında yapılan son modernizasyon ile araçların kabiliyetleri arttırılmaya çalışılmıştır.
Leopard 2A4 NG (Next Generation)
Leopard 2A4 tankına ASELSAN tarafından yurt dışından tedarik edilen hazır koruma paketi, yeni nesil atış kontrol sistemi, elektrikli top kule, lazer uyarı sistemi, sürücü görüş sistemi ve yangın söndürme sistemlerinin eklenmesi sonucu ortaya çıkan ve "Leopard 2A4 NG" olarak isimlendirilen varyanttır. Modernizasyon projesi kapsamında ilk modernize edilmiş tank 2011 yılında üretilmiştir. Ancak proje ile ilgili herhangi bir resmî açıklama yapılmamış ve proje devam ettirilmemiştir.


### Leopard 2A5.
Soğuk Savaş sonrası değişen tehditler ve gelişen anti-tank silahlarından dolayı Leopard 2A4 ana muharebe tankı üzerinde önemli modernizasyon çalışmaları yapılmıştır. 1990'lı yılların başında ilk prototipinin tanıtılmasıyla, ön tarete ve yan taraflara ilave zırh eklenmiş ve ana top zırh örtüsünün içine yeniden konumlandırılmıştır. Modernizasyon çalışmalarıyla birlikte Leopard 2 serisi tanklar dış görünüş anlamında en radikal değişikliğe uğramış ve ön taret zırhı düz olmak yerine köşeli hale getirilmiştir. Tankın ilk müşterisi 225 siparişle Alman Kara Kuvvetleri olurken ilk aracı, Eylül 1995'te teslim almıştır. Polonya Danimarka, Norveç ve İsveç'te bu tankı tercih ederek kendi ihtiyaçları doğrultusunda değişiklikler uygulamıştır.
Leopard 2(Strv 122) İsveç Kara Kuvvetleri'nin Leopard2A5 varyantıdır, yerel olarak Strv 122 adını almıştır. "Leopard 2 Geliştirmesi" olarak söylenmiş ve taret topuna ve ön zırh gövdeye zırh eklenmiştir ve komut, kontrol ve ateş kontrol sistemi geliştirmiştir. Bunun dışında, Leopard 2A5'ten Fransız GALIX sis dağıtıcısı, farklı depolama yerleri ve daha kalın mürettebat kapakları ayrılmıştır. Bir de yeni komut ekipmanı oluşturulmuştur. 2016 yılında İsveç Silahlı Kuvvetleri, elindeki tankları bir kez daha geliştirmek için yeni bir modernizasyon programı başlatmıştır. Bu program ile tanklara hem yeni zırh eklemeleri yapılırken tank nişangahı ve optik sistemlerinde daha modern sistemler tercih edilmiştir. Devam eden modernizasyon çalışmalarının 2023 yılında tamamlanacağı öngörülmektedir.
Leopard 2A5 DK
Leopard 2A5'in varyantıdır. 25 Haziran 2000'de 51 adet tankı kapsayan bir anlaşma ile Danimarka Kara Kuvvetlerine katılmaya başlamıştır. Araç, Leopard 2A6'a benzemekle beraber Danimarka Kara Kuvvetleri tarafından bazı küçük değişikler yapılmıştır. 2002 yılında teslimatı başlayan aracın 2025 yılına kadar Danimarka Silahlı Kuvvetlerinin ana muharebe tankı olması beklenmektedir.


### Leopard 2A6.
120 mm L55 yivsiz top (Rheinmetall DeTec AG), yardımcı motor, mayın koruması ve yeni bir havalandırma sistemi içermektedir. Bütün Alman tank taburlarında A6 ile birlikte "crisis intervention forces" donanımlıdır ve tüm Hollanda operasyon birimlerinde kullanılır. Bir de Kanada Hollanda'dan 40 Leopard 2A6 almak istediğini ilan etmiştir. Bunlar 2007'de teslim edilmiştir.
Leopard 2A6M
bir 2A6 versiyonu olmakla beraber mayın korumasının altındaki şasi geliştirilmiştir ve mürettebatın hayatta kalma olasılığını artırmak için içe birkaç ilave yapılmıştır. Kanada 2007 yazının sonlarında Afganistan'a yerleşmek için Almanya'dan 20 A6M borç olarak alınmıştır.Yeni tankların hepsi elektrikli tarete sahiptir.
Leopard 2A6 HEL
bir 2A6 türevidir, Yunan ordusu 2003'te sipariş etmiştir. "Hel" "Hellenic"'ten gelmiştir. 170 tankın teslimi 2006 ile 2009 arasında yapılmıştır. Toplam 140 tankın taret ve gövde kısmı ve bazı parçaları ELBO tarafından gerek üretilip gerek Almanyadan getirilmiştir ve birleştirilmiştir. İlk birimler 2006 sonlarında teslim edilmiştir.
Leopard 2E
Leopard 2A6 türevidir (büyük zırh koruması ile birlikte), İspanya ve Almanya firmaları arasında geliştirme programıdır. Her iki ülkenin savunma bakanlığı arasında tasarlanan işbirliği 1995'te kararlaştırılmıştır. Almanya'dan İspanya'ya devredilen 108 Leopard 2A4 5 yıl süre ile kullanmayı kapsar. Bununla birlikte, bu süre 2016'ya kadar uzatıldı ve sonra bu tanklar İspanya Kara Ordusu'nun malları oldu, 24 Haziran 2006'da halka açılımı yapıldı, ağır bir şekilde 15.124.014 euronun ödemesi 10 yıl içinde taksitlere bölünerek yapılacaktır, giving the Spanish coproperty from 2006. 1998'de İspanya hükûmeti 219 Leopard 2E, 12 kurtarma tankı Leopard 2ER (Bufalo) ve 4 eğitim aracı alımına razı olmuştur. Ana üstlenici Santa Bárbara Sistemas'dir. Bu program 1.939,4 milyon euro ile lojistik desteği, mürettebat eğitimi için eğitimcilerin ücretini ve bakım ve sürücü mühendislerini, taret bakım nişan ve atış simülatörlerine ayrılan bütçedir. İlk parti 2004'te yapılmış tamamı ise 2008'de planlanmıştır.


### Leopard 2 PSO.
Leopard 2 PSO (Peace Support Operations) MOUT (Kentsel operasyonlar) için barış sonrası tehlikelerle karşılaşmak durumuna özel olarak tasarlanmıştır. Bu nedenle Leopard 2 PSO daha etkili bir koruması olmakla birlikte iki silah istasyonu ile birleştirilmiş, geliştirilmiş keşif kabiliyeti, bir buldozer ağzı, öldürücü olmayan silah, kısa menzil izleme kabiliyeti (kamera sistemi), bir projektör ve onun sebat ve değişkenliğini geliştirmeye yönelik değişimler, gereğinden fazla olmayan TUSK malzemeleri ile donatılmıştır.


### Leopard 2A7.
Atış kontrol sistemleri değiştirilmiş ve işletim sistemi dijitalleştirilmiştir. Modernizasyon programından Danimarka faydalanmıştır. Danimarka Kara Kuvvetleri elindeki 44 Leopard 2A5DK'yı 2022 yılına kadar bu seviyeye çıkaracaktır.


### Leopard 2A7+.
İlk kez halka Eurosatory 2010 sırasında gösterilmiştir. "Bundeswehr" tarafından test edilmiştir. 2012 yılından itibaren kadar 50 adet Alman Leopard 2 tankının 2A7 seviyesine çıkarılması planlanmaktadır.


### Leopard 2A8.
Leopard 2A8, mevcut Leopard 2A7HU üretim modelini temel alacak ancak ek iyileştirmeler içerecek; Bunlar arasında Trophy Aktif Koruma Sistemi ve sensör füzyonu özelliğine sahip çok yönlü durumsal farkındalık sistemi yer alıyor.


#### Leopard 2 140mm.
1990'da başlamış olan geleceğin Rheinmetall 140 mm yivsiz top geliştirilmesidir. Buna karşılık Sovyet bloğunda yeni geliştirilmiş zırhlı savaş aracı geliştirilmiştir, özellikle daha ısrarlı olarak Sovyet MBT'si 135 mm ya da 152 mm top olduğu varsayılır. This program was contemplated as the third stage in the KWS program of modernizing Leopard 2 tanks. KWS I L44 120 mm top ile 55 kalibrelik modeliyle değişimdir. KWS II Leopard 2A5'in modernizasyon programıdır ve KWS II ana silahla 140 mm top değişimdir. KWS III edinilmemiştir, ancak 140 mm top sisteminin geliştirilmesi devam etmekle birlikte Rheinmentall Fransa'dan GIAT, İngiltere'den Royal Ordnance ile koordine olmaktadır.


## İstihkam, kurtarıcı ve sürücü eğitim tankları.
 - Bergepanzer BPz3 Büffel: BPz3 zırhlı kurtarıcı vinç ve dozer hasarlanmış araca yaklaşmaya izin verir, engebeli bölgeyi düzler ve savaş bölgesine gider ve emniyetli bir şekilde hasarlı aracı çeker. Güvenliği için bir makineli tüfek, bir sis havanı, NBC koruması ile donanımlıdır. Tanka benzer, 1,500 PS (1,479 hp, 1,103 kW) gücündeki dizel bir motora sahiptir. Almanya'nın, Hollanda'nın (Buffel olarak söylenir), Avusturya'nın, Yunanistan'ın, İspanya'nın (Leopard 2ER Bufalo olarak söylenir), İsveç'in (Bgbv 120'den modifiye edilmiştir), Kanada'nın ve İsviçre'nin servisindedir. 
 - Panzerschnellbrücke 2: Bu aracı MAN Mobile Bridges GmbH oluşturmuştur, bir zırhlı köprücü tankıdır, Leopard 2 tank şasisinden oluşturulmuştur. Katlanabilir hareketli köprü taşır. Bir defasında mevzilendirilmiş ve ve birkaç araçla birlikte Leopard 2'lere düz alan sağlamıştır. Geçiş eksiksiz olarak tamamlanmış ve köprü düzenli bir şekilde yerine oturmuştur. Panzerschnellbrücke 2'yi sadece Almanya ve Hollanda kullanır, Bruglegger MLC 70 olarak söylenir. 
 - Pionierpanzer 3 Kodiak: Silahlı istihkam aracıdır, Leopard 2'den dönüştürülmüştür, Kodiak İsviçre Kara Ordusu'nda kullanılır ve Hollanda Kara Ordusu ve İsveç Kara Ordusu sipariş vermiştir. Ekipmanları buldozer, ekskavatör ve çift bocurgat vinçtir ve taretsizdir ancak remote weapon system (uzak silah sistemi)'ne sahiptir. Leopard 2 tank şasisinden oluşturulmuştur. Görevi engellerin temizlenmesidir (mayın tarlası dahil). Hollanda versiyonunda mürettebat için bomblet koruması yapılacaktır. Sürücü Eğitim Tankı (Fahrschulpanzer): Leopard 2 Sürücü eğitim tankıdır, 60 tondan fazladır ve silahsızdır ve sürücü eğitimi vermek amacıyla yapılmıştır. Sürücü için gözetleme yeri, yantarafta pencere ve eğitim topuna sahiptir. Eğitmen kuledeki kabinde eğitileni kontrol eder ve gözlem yerinde 2 öğrenci için yer sağlanmıştır.
 - Leopard 2R: Finlandiya Ordusu için RUAG ve Krauss-Maffei firmaları tarafından tasarlanmış zırhlı mayın temizleme aracıdır. 10 Finlandiyalı Leopard 2A4 bu tasarıma dönüştürüldü. Leopard 2L:Krauss-Maffei ve RUAG tarafından, Leopard 2A4'ler üzerine Finlandiya Ordusu için geliştirilmiş zırhlı köprücü tankıdır. 2018 yılında Fin Savunma Bakanlığı'nın açıklamasına göre 10 Leopard 2A4 tankı 28.6 milyon € 'ya bu bu tasarıma dönüştürmüştür.


## Kullanıcılar.
  - Türkiye: Türkiye Kasım 2005'te 298 Leopard 2A4 tankı satın almak için Almanya ile anlaşma imzaladı. İlk paketi 298, ikinci paketi 56 adet olmak üzere toplamda 354 adet ikinci el Leopard 2 alındı. Bunlardan 15 adeti yedek parça olarak kullanılmaktadır. Toplam 40 adet tankın ROKETSAN tarafından modernize edilip, Leopard 2A4 T1 konfigürasyonuna getirilip Türk Kara Kuvvetleri'ne teslim edilmesi bekleniyor.
  - Almanya
  - Avusturya
  - Kanada
  - Yunanistan: 2006 yılında Yunanistan 170 adet Leopard 2A6 HEL sipariş etti. 30 adet tank Alman KMW şirketi tarafından, geri kalan tanklar ise Yunanistan'da ELBO şirketi tarafından monte edildi. İlk parti 2006 yılının sonlarında teslim edildi. Yunanistan'da 183 adet Leopard 2A4, 170 adet Leopard 2A6/HEL tankı bulunmaktadır.
  - Şili
  - Danimarka
  - Finlandiya
  - Hollanda
  - Norveç
  - Polonya
  - Portekiz
  - Katar
  - Singapur
  - İspanya
  - İsveç
  - İsviçre