BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Crozet, Ain
Crozet Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesine bağlı Ain ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2012 yılı itibarıyla 1,964'tür.
# 2015 Gümrü Katliamı
2015 Gümrü katliamı, 12 Ocak 2015 tarihinde Ermenistan'ın Gümrü kentinde yaşamış Ermeni Avetisyan ailesinin yedi üyesinin topluca öldürülmesini tanımlar. Şüpheli, Rusya 102. Askeri Üssü'nden bir asker olan Valery Permyakov, Ermenistan merkezli Rus Sınır Muhafızları tarafından Türkiye sınırına yakın bir mevkide yakalandı ve Gümrü üssünde, Rusya'nın yargı yetkisi altında, daha fazla soruşturma yürütülebilmesi için gözaltına alındı.
Gümrü ve Erivan'da yapılan protestolar, Permyakov'un Ermenistan'da yargılanmasını ve cezasına burada çekmesi talepleri sonucunda başladı. Halk tarafından yetersiz görülen hükûmetin olaylara müdahalesi, olayı takiben 2015 yılının başlarında Ermenistan'daki kamuoyunun tepkisini daha da çok çekti. Ağustos 2016'da Permyakov, bir Ermeni mahkemesi tarafından cinayet suçlamasıyla ömür boyu hapise mahkûm edildi ve mahkemenin kararı Aralık 2016'da Erivan Temyiz Mahkemesi tarafından onaylandı.


## Arka plan.
Ermenistan'da Rus askeri üslerinin varlığı tartışmalı bir konu olmaktadır. Üsleri destekleyenler, olası bir Türk işgali durumunda Rusya'nın Ermenistan'la birlikte savaşmaya zorlanacağını savunurken, eleştirenler yabancı askeri üslerin varlığının Ermenistan'ın egemenliğini tehdit ettiğini ve siviller için tehlike oluşturduğunu savunmaktadır.


## Cinayet.
12 Ocak 2015'te Ermenistan'ın Gümrü kentinde altı kişi ölü bulundu. Ermeni Soruşturma Komitesi, şüpheli olarak, Gümrü'deki Rus 102. Askeri Üssü'nde görev yapan Rus bir asker olan Valery Permyakov adını verdi. Permyakov'un üssü terk ettiği bildirildi. Suç mahallinde bir silah ve askeri üniforma bulundu.
Altı kurban aynı gün teşhis edildi. Kurbanlar, bir çift ve bu çiftin oğulları ve oğlun karısını, 2 yaşındaki torunu ve evlenmemiş kızını içerir.
Kurbanlar:
  - Seryozha Karapeti Avetisyan (1961 doğumlu, baba)
  - Hasmik Rafiki Avetisyan (1959 doğumlu, anne)
  - Aida Seryozhahi Avetisyan (1979 doğumlu, kız)
  - Armen Seryozhahi Avetisyan (1981 doğumlu, oğul)
  - Araks Avetisyan (1990 doğumlu, Armen'in karısı)
  - Hasmik Armeni Avetisyan (2012 doğumlu, Araks ve Armen'in kızı)
  - Seryozha Armeni Avetisyan (Araks ve Armen'in 6 aylık oğlu) saldırıdan kurtuldu ve kritik bir durumdayken yerel bir hastaneye götürüldü. Bebek 19 Ocak'ta bir Erivan hastanesinde yaralarından dolayı öldü.


## Komplo teorileri.
Olay hakkında çoğu zaman Azerbaycan'ı veya Türkiye'yi kapsayan katliamın olası nedenleri üzerine pek çok komplo teorisi üretilmiştir. "Miras" partisinden bir milletvekili olan Tevan Poghosyan katliamın "yabancı bir yıkıcı operasyonun parçası" olduğunu öne sürdü. Poghosyan aynı zamanda, "Azerbaycan istihbarat servisi Permyakov'u işe almış olabileceğini ve bunun Rus askerinin Türkiye sınırını geçme girişimini açıklayabileceğini" söyledi.
# Chevry, Ain
Chevry Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesine bağlı Ain ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2016 yılı itibarıyla 1,643'tür.
# InuYasha
InuYasha ( "Sengoku Otogizōshi Inuyasha"), Rumiko Takahashi tarafından yazılan bir manga serisidir. Seri, Kasım 1996-Haziran 2008 tarihleri arasında Shogakukan'ın "Weekly Shōnen Sunday" dergisinde 56 tankōbon cilt halinde yayınlandı.
Sunrise tarafından hazırlanan bir anime uyarlaması, Ekim 2000-Eylül 2004 tarihleri arasında yayınlandı. "InuYasha: The Final Act" adlı manga serisinin geri kalanını kapsaya ikinci sezonu ise Ekim 2009-Mart 2010 tarihleri arasında yayınlandı. Ek olarak dört anime film uyarlaması film ve bir orijinal video animasyonu da yayınlandı. Bunun dışında çeşitli video oyunları ve bir adet light novelde bulunmaktadır.


## Konusu.
Kagome Higurashi, Tokyo'da ailesine ait bir tapınakta annesi, erkek kardeşi, dedesi ve kedisiyle birlikte yaşayan lise öğrencisi bir kızdır. Bir gün tapınakta kedisini kurtarmak isterken bulduğu bir kuyuda bir yaratık tarafından aşağı çekilmesi sonucunda kendisini eski Japonya'da Sengoku döneminde bulur.
Kendisinin nerede olduğunu anlayamayan Kagome ormanda dolanırken, bir ağaca oklarla tutturulmuş olan yarı köpek demon (yōkai) olan InuYasha'yı bulur. Bu sırada, Kagome'yi gören etraftaki köyün halkı kendisini yaşlı rahibelere götürür. Kaede adındaki bir yaşlı rahibe, Kagome'yi görünce onun kız kardeşi Kikyo'nun reankarnasyonu olduğunu anlar ve kendisine InuYasha ve Kikyo'yu anlatır.
Kagome, kendisine anlatılanları dinledikten sonra Inuyasha'nın yanına gider. Bu esnada, kuyudan kendisini aşağı çeken yaratık ortaya çıkar ve kendisine saldırır. Shikon no Tama(四魂の玉,"Dört Ruhun Mücevheri")#YÖNLENDİRME adı verilen bir kolyenin peşinde olan bu yaratıktan kendisini kurtarması için Kagome, InuYasha'yı serbest bırakır. Ancak Inuyasha'da kolyenin peşindedir. InuYasha, yaratığı öldürdükten sonra Kogome'ye de saldırsa da Kaede'nin yardımıyla InuYasha'yı sakinleştirir. Bununla birlikte Shikon no Tama'nın peşinde birçok kişi vardır. Üstelik, bir de Shikon no Tama'nın parçaları tüm ülkeye dağılmıştır. Bunun üzerine Kagome, InuYasha ve dostları kolyenin tüm parçalarını kötü ellere düşmeden önce toplamaya çalışırlar.
# Chazey-sur-Ain
Chazey-sur-Ain Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesine bağlı Ain ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2016 yılı itibarıyla 1,513'tür.
# Ceyzériat
Ceyzériat Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesine bağlı Ain ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2016 yılı itibarıyla 3,138'dir.
# Bressolles, Ain
Bressolles Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesine bağlı Ain ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2016 yılı itibarıyla 891'dir.
# Arbigny
Arbigny Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesine bağlı Ain ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2016 yılı itibarıyla 462'dir.
# Neapolis (Kolhis)
Neapolis () Kafkasya'daki Kolhis krallığının bir şehriydi. Dioscurias şehrinin güneyi ve Fasis şehrinin kuzeyindeki Çobos veya Çorsos adlı nehrin yanında konumlanmıştı.
# 2019 Avustralya Grand Prix
 - YÖNLENDİRME 
2019 Avustralya Grand Prix (resmi adıyla 2019 Formula 1 Rolex Avustralya Grand Prix) 17 Mart 2019 tarihinde Melbourne'deki Melbourne Grand Prix Pisti'nde yapılan Formula 1 yarışı. Mücadele 1928'deki 100 Mil Yol Yarışı ile başlayan Avustralya Grand Prix tarihindeki 83. yarışı oldu.
Yarışı Mercedes takımı sürücüsü Valtteri Bottas kazandı. Bu birincilik Bottas'ın 2017 Abu Dabi Grand Prix'İnden
beri ilk zaferi oldu. Yarışta ikinciliği son iki yılda olduğu gibi sıralama turlarında pol pozisyonunu kazanan Mercedes'ten Lewis Hamilton alırken, üçüncülüğü ise Red Bull Racing-Honda'dan Max Verstappen podyumu tamamlayan isim oldu.
# Nikos Kapetanidis
Nikos Kapetanidis (, 1889, Rize – 1921, Amasya) Osmanlı Rumu gazeteci ve gazete yayıncısıydı. Rum Kırımı kurbanlarındandır.


## Hayatı.
Kapetanidis Osmanlı İmparatorluğu'nun Rize şehrinde doğmuştur. Eğitimini Trabzon'daki Frondistirio Trapezundas'ta tamamlamıştır. Mezuniyetinden sonra Pontus Rum basınının en aktif ve tanınmış üyelerinden biri olmuştur. Kapetanidis, aynı zamanda "Epochi" (Mevsim) adındaki kendi gazetesini de yayınlamıştır. Bölgedeki okullarda modern Rumcanın kullanılmasını savunmuştur. Aynı zamanda eğitimin İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi gibi dini kurumlarca kontrol edilmesine karşı çıkmıştır. Evinde bulunan ve Pontus'un bağımsızlığından bahseden bir mektup nedeniyle gözaltına alınmıştır. Sivas İstiklâl Mahkemesindeki duruşmasında ise "Hayır sayın başkan. Ben Pontos’un Yunanistan ile doğrudan birleşmesini istedim" şeklinde bir açıklama yapmış ve 68 Pontuslu ile beraber Amasya'da asılarak idama mahkûm edilmiştir. Ölmeden önceki son sözleri "Yaşasın Helenlerin ülkesi" olmuştur.
# 2019 Bahreyn Grand Prix
 - YÖNLENDİRME 
2019 Bahreyn Grand Prix 31 Mart 2019 tarihinde Bahreyn'in Sakhir kentinde gerçekleşen 2019 Formula 1 sezonu'nun 2. yarışı. Bahreyn Uluslararası Pisti'nde 57 tur üzerinden gerçekleştirilen yarış Bahreyn'de gerçekleştirilen on beşinci yarıştır.
Sıralama turlarını Monakolu pilot Charles Leclerc 1:27.866'lık derecesi ile yarışa ilk sıradan başladı. Bu Leclerc'in kariyerindeki ilk pole pozisyonu oldu.
Yarışı Mercedes'nin pilotu Britanyalı pilotu Lewis Hamilton kazanırken bu zafer Hamilton'in Bahreyn'deki 3. zaferi olmuştur. Mercedes'in Fin Valtteri Bottas yarışı ikinci bitirirken, yine Ferrari'den Fin pilotu Charles Leclerc podyumun üçüncü basamağında yer aldı.
# RUB A535
RUB A535 (Antiphlogistine olarak da bilinir), 1919'da tanıtılan ve Montreal, Québec, Kanada'da Church & Dwight tarafından üretilen bir yakıdır.
Kanada dışında göreceli olarak bilinmese de (ABD'de satılmamaktadır), gerçekte sert kas ağrıları, artrit ağrıları, romatizma ağrıları, bursit, lumbago vb. tedavisi için popüler bir üründür. Church - Dwight (web sitelerinde) RUB A535'in neredeyse tüm araştırma, geliştirme ve üretiminin Kanada'da yapıldığını ve hala yapıldığını iddia ediyor. Salisilatlara (ASA bazlı ilaçlar, Aspirin gibi ilaçlar) alerjisi olan veya antikoagulan ilaçları alan hastalar ürünün kullanılmasından kaçınmalıdır. Ayrıca günde 3-4 defadan fazla kullanmamak önerilir.
# Damir Džumhur
Damir Džumhur (sh, d. 20 Mayıs 1992) Bosnalı profesyonel tenis oyuncusu, şu anda Bosna Hersek'in 1 numaralı oyuncusudur. Bosna Hersek Davis Kupası Takımı'nın bir üyesidir ve 2016 Yaz Olimpiyatları'nda yarışmak için ülkesinden seçilen ilk erkek tenisçi olmuştur.
# Gundam
Gundam ( "Gandamu" veya Gundam serisi(ガンダムシリーズ,Gandamu Shirīzu)#YÖNLENDİRME , Sunrise tarafından yaratılan ve Gundam adında dev robotlar (mecha) odaklı bir bilimkurgu medya imtiyazıdır. İlk olarak 7 Nisan 1979 tarihinde Mobil Suit olarak bilinen dev robotları kullanarak "gerçek robot" mecha anime türünü tanımlayan "Mobile Suit Gundam" ile başladı. Serinin ve ticari ürünlerinin popülaritesi, anime serileri, orijinal video animasyonları, filmler, mangalar, romanlar ve video oyunları ile Gunpla olarak bilinen bir dizi model robot içeren bir imtiyazı yarattı.
Gunpla, Japon karakter plastik modeli pazarının %90'ını oluşturmaktadır. Japonya'daki akademisyenler, diziden ilham alarak 2008 yılında animasyonlu bir TV dizisine dayanan ilk akademik kurum olarak sanal Gundam Akademisi'ni planladılar.
Gundam serisi 2000 yılı itibarı ile 5 milyar dolara ulaştı. 2014 yılı itibarı ile Gundam serisi yılda 80 milyar yene ulaşmış olup, 18.4 milyarı ise oyuncak ve hobi eşyalarının perakende satışıdır. 2018 yılı itibarı ile "Gundam", 20 milyar dolardan fazla gelir ile tüm zamanların en büyük 15 medya imtiyazından biridir.


## Medya.
"Mobile Suit Gundam 00" (mevcut takvim dönemini takip eder) dışındaki tüm ana akım Gundam serileri, sert bir olaydan veya olaylar zincirinden sonra başlayan kurgusal bir döneme kuruludur. Senaryo, Dünya, uzay, uzay kolonileri ve bazı durumlarda Ay ve gezegenler arasında ilerledikçe senaryo genellikle değişimektedir.
# Bosanska Krajina
Bosanska Krajina (Kiril : Босанска Крајина) sh) ya da sadece Krajina, Bosna Hersek'in batısında etrafında nehirler olan bir bölgedir. Etrafındaki nehirler şöyle ki: Sava (kuzey), Glina (kuzeybatısında), Vrbanja (doğusunda) ve Vrbas (güneydoğusunda). Bölge aynı zamanda doğal güzellikleri ve tabiat çeşitliliği ile ünlüdür.
En büyük şehri ve tarihi merkezi Banja Luka'dır . Diğer şehirler şunlardır: Bihaç, Cazin, Velika Kladuşa, Prijedor, Sanski Most, Gradiska, Kozarska Dubica, Novi Grad, Bosanska Krupa, Kljuc, Bosanski Petrovac, Kotor Varos, Šipovo, Mrkonjiç Grad, Drvar, bosansko grahovo, Gornji Vakuf, Bugojno, Donji Vakuf, Jajce, Kneževo, Bužim, Laktaši ve Čelinac.
Bosanska Krajina, Bosna Hersek'in yapısı içerisinde resmi bir varlık değildir; ancak, çeşitli tarihi ve ekonomik olaylarla oluşan önemli bir kültürel ve tarihi kimliğe sahiptir. Bosanska Krajina bölgesi şu anda Bosna-Hersek'in iki kuruluşu arasında bölünmüş durumda. Bu kuruluşlar Sırp Cumhuriyeti ve Bosna-Hersek Federasyonu'dur.


## Adlandırma.
16. ve 19. yüzyıllar arasında, Una ve Vrbas nehirleri arasındaki bölgeye "Türk Hırvatistan" olarak biliniyordu. Bu isim ilk olarak 1699 tarihli Karlowitz Antlaşması'ndan sonra Avusturya-Osmanlı sınır komisyonunda görev yapan Avusturya askeri topoğrafları tarafından kullanıldı. 19. yüzyılın ortalarında kartograflar tarafından "Türk Hırvatistanının" adı "Bosanska Krajina olarak" değiştirildi.


## Coğrafya.
En büyük şehri ve tarihi merkezi Banja Luka'dır . Diğer şehirler şunlardır: Bihac, Cazin, Velika Kladuşa, Prijedor, Sanski Most, Gradiska, Kozarska Dubica, Novi Grad, Bosanska Krupa, Kljuc, Bosanski Petrovac, Kotor Varos, Šipovo, Mrkonjiç Grad, Drvar, bosansko grahovo, Yayce, Kneževo, Buzim, Laktaši ve Čelinac.


## Tarih.
### Orta çağ.
15. yüzyılın sonlarında yerel bir Hırvat lordu ("knez") Juraj Mikuličić, ilerleyen Osmanlı ordusundan korktuğundan dolayı Bihać yakınlarındaki Bužim köyünde bir kale inşa etti. Mikuličić 1495 yılında öldü, ancak Bužim kalesi 1576 yılına kadar Osmanlıların kontrolüne geçmedi.


### Osmanlı devrimi.
Osmanlı saldırıları Bosna Sancağın kuzeyine doğru genişleyince Styria Charles 1579'da Karlovac adlı yeni bir müstahkem şehri inşa etti. 1580’de Osmanlılar günümüzde Hırvatistan’da bulunan topraklar dahil olmak üzere, tüm sancakları bir araya getiren Bosna Eyaletini ilan ederek cevap verdiler. Bu savaşlar ve sınır değişikliklerin bir sonucu da Katolik Hırvat nüfusun kuzeye taşınması ve yerlerine Ortodoks Sırpların ve Vlachların yerleşmesiydi.
# Jazz Jackrabbit (video oyunu)
Jazz Jackrabbit, Epic Games (o zamanlar Epic MegaGames olarak bilinmekte) tarafından geliştirilmiş ve yayınlanmış bir platform oyunu. 1994 yılında DOS ile işleyen bilgisayarlar için çıkmıştır. 30 Kasım 2017 tarihinde GOG.com'da serinin ikinci oyunu olan Jazz Jackrabbit 2 ile beraber yeniden çıkarılmıştır. Oyunun ana karakteri Jazz Jackrabbit adlı yeşil bir kır tavşanıdır.


## Hikâye.
Oyun bir fantezi dünyasında yer alıp Ezop'un kır tavşanları ve kaplumbağaların 3000 yıldır süregelen rekabetini konu alan "Kır tavşanı ile kaplumbağa" adlı fablına dayanır. Oyunda kaplumbağaların yavlak başçısı olan Devan Shell, gezegenleri teker teker illeyip yerlilerin direnişini kırmaktadır. O gezegenlerden biri olan "Carrotus", barışçıl bir tavşan krallığını barındırır. Bu krallık Devan Shell'e karşı başarıyla direnip onu savabilmiştir. Uğradığı bozgundan dolayı iyice sinirlenen Shell, kır tavşanlarını zayıflatmak için Carrotus prensesi Eva Earlong'u kaçırıp konumu bilinmeyen uzak bir üste saklar. Buna cevaben tavşanların kralı, Carrotus'un kahramanı olan Jazz Jackrabbit'i Eva'nın konumu hakkında ipuçları bulmak amacıyla Devan tarafından fethedilmiş gezegenlere yollar. Mavi bir LFG-2000 silahı taşıyan Jack, farklı dünyaları gezip yeni silahlar toplar ve prensesi kurtarma yolunda yeni düşmanlarla karşılaşır.


## Oynanış.
Oyun 6 bölümden oluşur. Her bölümde 3 gezegen (dünya) vardır. Gezegenler ise 2 seviyeden oluşur ancak kimisinde gizli ek seviyeye rastlanabilir. Bir bölümü bitirmek için son seviyedeki patronu yenmek gerekir. Jazz farklı kabiliyetlere iyedir. Mesela kulaklarını pervane gibi kullanıp uçabilir ve hızlı koşarak yükseğe atlayabilir. Silahların kullanıldığı oyunda, orijinal silah dışında diğer silahların kurşunları bitebiliyor. Her silahın değişik artıları ve eksileri vardır.
Ayrıca gezegenlerde Jazz'in işine yarayan başka nesneler de bulunur. Bunlar Jazz'in sağlığını iyileştiren havuçlar, kısa süreliğine dokunulmazlık ve yüksek hız sağlayan yıldızlar ya da onu düşmanlarına ateş ederek destekleyen bir kuş olabilir. Bir bölümü bitirmek için sınırsız süre yoktur, zira geri sayım sıfıra indiğinde Jazz bir canından olur. Bir bölüm ne kadar erken bitirilirse o kadar çok puan toplanılır.
# Sezin Eligül
Sezin Eligül (d. 29 Mayıs 1999, İstanbul), Türk yüzücüdür. Serbest ve kelebek branşlarında mücadele etmektedir.
İslami Dayanışma Oyunları'nda iki altın ile birer gümüş ve bronz madalyası bulunan Eligül; 2013 Avrupa Gençlik Olimpik Oyunları, 2014 Dünya Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası, 2015 Avrupa Oyunları, 2018 Akdeniz Oyunları ve 2018 Avrupa Su Sporları Şampiyonası'nda mücadele etmiştir. Uzun kulvarda, Ekaterina Avramova, Selen Özbilen ve Viktoriya Zeynep Güneş ile birlikte kadınlar 4x100 m serbest bayrak yarışı ile Gizem Bozkurt, Selen Özbilen ve Esra Kübra Kaçmaz ile birlikte kadınlar 4x100 m serbest bayrak yarışı; kısa kulvarda ise Gizem Güvenç, Selen Özbilen ve Sıla Bilgi ile birlikte kadınlar 4x100 m serbest bayrak yarışı kategorilerinde Türkiye rekorlarının sahibidir.
# Mark Famiglietti
Mark Famiglietti (d. 26 Eylül 1979; Providence, Rhode Island), Amerikalı oyuncudur.


## Yaşamaı ve kariyeri.
Famiglietti, 26 Eylül 1979'da Providence'da doğdu ve Clinton, Connecticut'ta yetişti. Lisede sınıf başkanı ve beyzbol takımının kaptanıydı.
Daha sonra New York Üniversitesi'nde oyunculuk üzerine eğitim gördü.
1998'de oyunculuk kariyerine başlayarak televizyon dizisi "Hang Time" ile 2000 yılına kadar ekranlara geldi.
Oyuncu Famiglietti günümüze kadar olan kariyerinde 60'ın üzerinde yapımda irili ufaklı rollerle kariyerini sürdürmüştür.


## Filmografi (seçme).
  - 1998–2000: "Hang Time"
  - 1999: "Zoe, Duncan, Jack and Jane"
  - 1999: "Sagamore"
  - 2000: "Brawley High"
  - 2002: "Full Ride"
  - 2003: "Fastlane"
  - 2003: ""
  - 2005–2007: "Eyes"
  - 2006: "Cold Case"
  - 2007: "Premonition"
  - 2009–2010: "FlashForward"
  - 2010: "Gun"
  - 2011: "Bones"
  - 2012: "Live at the Foxes Den"
  - 2012: Stealing Roses
  - 2012: Dark Power
  - 2015: "Grimm" 
  - 2015: "Secret in Their Eyes"
# Türkiye'de hava kirliliği
Türkiye'de hava kirliliği, ülkedeki en ölümcül çevre sorunudur: her yıl binlerce insan hava kirliliği ile ilişkili hastalıktan ölmektedir.
Türkiye'de hava kirliliği ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ilgilenmektedir.
Temiz Hava Hakkı Platformu'nun hazırladığı ve 2016-2019 yılları arasındaki istatistikleri baz alan rapora göre, 3 yıl üst üste Türkiye'de havası en temiz olarak ölçülen iller Rize, Artvin, Ardahan ve Tunceli'yken; son dört yıl boyunca yüksek miktarlarda kirli hava soluyan Muş, Denizli, Ağrı, Kayseri, Iğdır, Tokat, Malatya, Çorum, Erzincan ve Edirne, hava kirliliği sorununun çözülemeyen kronik bir sorun haline geldiğini gösteriyor.
Hava kirliliğin önlememesinin nedenleri olarak; 25 ilde alım gücü düşük vatandaşların kalitesiz kömür kullanımı, 15 ilde arazi şartları, 14 il toplumsal bilincin eksikliği, 6 ilde yetersiz denetim, 6 ilde ateşçi eğitimsizliği, 6 ilde meteorolojik nedenler, belirlenmiştir.


## Kirliliğin kaynakları.
### Trafik.
Trafikte solunan kirli hava sonucu her yıl İstanbul'da yüz binde 460, Ankara'da ise yüz binde 410 çocuğa astım teşhisi konuyor. 2023 yılı rakamlarına göre 11 milyon 23 bin 923 araca egzoz emisyon ölçümü yapıldı ve bu araçlardan %2,6'sına denk gelen 287 bin 275 araç ilk muayenede uygunluk alamadı.


### Kömür yakan termik santraller.
Greenpeace Akdeniz'e göre Afşin-Elbistan ve Soma termik santralleri sağlığa, Avrupa'daki termik santrallerinden daha fazla tehlikelidir. Kömür yakan termik santrallerin bazıları yüksek miktarlarda kükürt dioksit salınmaktadır, bunların arasında Kemerköy, Afşin-Elbistan, Seyitömer, Kangal ve Çayırhan termik santralleri bulunur.


## Türler.
### Partikül.
Dünya Sağlık Örgütüne göre bazı şehirlerde partikül seviyesi tehlikeli miktarlara ulaşmıştır. Türkiye'deki mevzuatlarda, insanların sağlığını tehdit eden en zehirli hava kirletici PM 2,5'lere dair hiçbir kısıtlama yer almamaktadır.


## Konumlar.
Iğdır'ın hava kirliliği 5 yıldır artmış durumda. İstanbul, Bursa, Karabük, Düzce, Kocaeli, Hatay ve Bilecik sanayi nedeniyle hava kirliliği yaşamaktadır. Sakarya, Aydın, Eskişehir, Malatya ve Kayseri'de kara yolu trafiği, Çanakkale'de termik santral öncelikli kirleticilerdir.


## Sağlık.
Göğüs hastalıklarına#YÖNLENDİRME } neden olan PM 2,5 gibi kirleticilere dair de herhangi bir kısıtlama Türkiye'deki mevzuatlarda yer almamaktadır.


## Masraflar.
Erzincan'da yapılan araştırmaya göre PM10 hastane masraflarını yükseltiyor.


## Çözümler.
İstanbul için trafiğin yoğun olduğu yerleri araçlara düşük emisyon alanı ve Türkiye'nin vergi sisteminin emisyonları da dikkate alacak şekilde revize edilmesi gerekir.
# Tarsus Ulu Camii
Tarsus Ulu Camii, Mersin ilinin Tarsus ilçesinde yer alan tarihi bir camidir.


## Yerleşim.
Cami Tarsus merkezde genellikle eski eserlerin yer aldığı Camiinur mahallesindedir ve koordinatlarındadır.


## Tarihi.
Cami aynı yerde bulunan bir kilisenin yerine yapılmıştır. Kitabeye göre cami önce 9. yüzyılda Abbasi İmparatorluğu zamanında yaptırılmış, Abbasilerin bölgeden çıkması ve bölgenin yeniden Bizans ve Kilikya Ermeni Krallığı'na geçmesinden sonra, kiliseye çevrilmiştir. Daha sonra, bölge Ramazanoğlu Beyliği tarafından ele geçirilmiştir. Cami ikinci defa, 1579 yılında yani Ramazanoğulları Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı özerk bir beylikken Ramazanoğlu 3.İbrahim Bey tarafından yaptırılarak, bugünkü halini almıştır. İbrahim Bey ayrıca, aynı tarihte caminin giderlerinin karşılanması amacıyla bir de bedesten yaptırmıştır. ("Kırkkaşık Bedesteni") Bu bedesten caminin batısındadır.


## Bina.
Cami 47x13 m2 boyutlarındadır Cami alanına kuzeyden gösterişli bir kapı ile girilir. Son cemaat yerinin üstündeki 16 adet küçük kubbe 14 mermer sütunla desteklenir. Ana yapı malzemesi kesme taştır. Caminin iç mekan sütunları "İran Kemeri" adı verilen yarı sivri kemerlerle birbirine bağlanmıştır. Caminin minber, mihrap ve müezzin mahfili mermerden yapılmıştır.


## Türbeler.
Camiye bitişik doğu bölümünde üç adet türbe yer alır. Bu türbeler Lokman Hekim, Şit ve Tarsus'ta ölen Abbasi halifesi Memûn'a aittir.
# Dıraç Güzeli mozaiği
 - YÖNLENDİRME 
Dıraç Güzeli mozaiği () MÖ 4. yüzyılın bir polikromatik mozaiktir. Arnavutluk'da keşfedilen en eski ve önemli mozaikdir. Elips şeklinde olan siyah bir arka plan üzerinde bir kadının kafasını gösteriyor. Etrafında çiçekler ve çiçekli motifler var. 1916'da Dıraç'ta keşfedildi ve 1982'den beri Tiran'daki Arnavutluk Ulusal Tarih Müzesi'nde sergileniyor.


## Tarih.
Mozaik MÖ 4. yüzyılın ikinci yarısında özel ve lüks bir banyonun dekoratif zemini olarak o zamanlar Epidamnos olarak tanınan Dıraç'da yapılmış. Mozaik 1916'de I. Dünya Savaşı sırasında Dıraç'ın Avusturya-Macaristan kuvvetleri tarafından işgal edildiğinde keşfedildi.
Savaş sonrası Dıraç Güzeli mozaiği kapatıldı. Ancak 1947'de Dıraçlı bir arkeolog Vangjel Toçi tarafından yeniden keşfedildi. Sanat tarihi dünyasında ancak 1959'dan sonra yaygın olarak tanınmıştır.
1982 yılında mozaik, Dıraç'tan dikkatlice taşındı ve bugün hâlâ Tiran'daki Ulusal Tarih Müzesi'nde görülebilir.


## Mozaik açıklaması.
2400 yıl önce yapılan Dıraç Güzeli mozaiği olarak bilinen mozaik yaklaşık dokuz metrekarelik bir yüzeye sahipdir. Mozaik işlenmemiş renkli çakıl taşlarından yapılmış ve hala oldukça iyi durumda. Helenistik sanatın İlirya sanatının yerel motifleriyle birleştiği Antik Çağ dönemin önemli bir örneğini olduğu düşünülüyor. Bir zamanlar Antik Makedonya'nın bir parçası olan Pella'da keşfedilen aynı döneme ait olan mozaikleri andırıyor.


### Kadın portresi.
Mozaikte gösterilen konu hakkında en az iki teori var. Tarihçi ve arkeolog Dr. Moikom Zeqo'nın teorisine göre mozaikteki kadının Güney İtalya ve Puglia'da bulunan amforaların üzerinde bulunan bir arketip ile aynıdır. Ona göre, Dıraç Güzeli mozaiği Girit tanrıçası İlithiya'yı temsil eder. Dıraç'ın Arkeoloji Müzesi başkanı olan arkeolog Dr. Afrim Hoti ise kadının portresinin muhtemelen avcılık tanrıçası Artemis'in bir arkadaşı olan Aura olduğunu öne sürüyor.


### Teknik.
Mozaik, opus vermiculatum tekniği kullanılarak yapıldı, böylece koyu siyah arka plan ile kontrast oluşturan tesseralar kullanılarak şekillerin etrafına hafif bir taslak çizilidir. Farklı renklerden oluşan nehir çakılları büyük bir ustalık ile birbirine yapıştırılmış. Portrenin plastik etkisi, modelde sıra dışı bir beceriye sahip olan biri tarafından birkaç beyaz çakıl taşın verdiği nüans ile elde ediliyor. Oysa siyah çizgiler sadece portrenin temel özellikleri için kullanılıyor.
# 2019 Avrupa Güreş Şampiyonası - Erkekler serbest 57 kg
Erkekler serbest 57 kg, 2019 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda yer alan bir yarışmadır ve 8 Nisan ve 9 Nisan'da Romanya'nın Bükreş şehrinde düzenlenmiştir.


## Sonuçlar.
  - Açıklama
  - T — Tuş ile kazandı
# Argis
Argis Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesine bağlı Ain ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2016 yılı itibarıyla 438'dir.
# 2019 Avrupa Güreş Şampiyonası - Erkekler serbest 61 kg
Erkekler serbest 61 kg, 2019 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda yer alan bir yarışmadır ve 9 Nisan ve 10 Nisan'da Romanya'nın Bükreş şehrinde düzenlenmiştir.


## Sonuçlar.
  - Açıklama
  - T — Tuş ile kazandı


### Repesaj.
 - YÖNLENDİRME
# 2005 Kazakistan cumhurbaşkanlığı seçimi
2005 Kazakistan başkanlık seçimleri, Kazakistan'ın yeni devlet başkanının belirlenmesi için 4 Aralık 2005 tarihinde yapılmıştır. Nursultan Nazarbayev, adaylarının karşısında tekrar devlet başkanı seçilmiştir. Muhalefetin baş figürü olarak nitelendirilen Zamanbek Nurkadilov, seçimden kısa bir süre önce hayatını kaybettiği için katılamamıştır.


## Seçim sonuçları.
Kazakistan Merkez Seçim Komisyonu Başkanı Onalsyn Zhumabekov, seçimi geçerli ilan etti. Avrupa'daki etkili Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT)'in 465'i de dahil olmak üzere seçimleri yaklaşık 1.600 gözlemci ile izledi.
 - YÖNLENDİRME
# Gusinyeli Ali Paşa
Ali Paşa Şabanagay (1828 – 5 Mart 1888, Sırpça: Али-паша Шабанагић "Ali-paša Šabanagić"; ; ), Osmanlı Arnavutu askeri komutanı ve Prizren İttifakı'nın liderlerinden biriydi. Bugün Platon ve Gusinye olarak bilinen Doğu Karadağ'ın civarındaki bölgeyi Osmanlı "kaymakamı" olarak yönetti. Novšiće Savaşında Karadağ Prensliğine karşı Prizren İttifakı'nda savaşan gayri nizami Arnavut kuvvetlerin lideriydi.


## Biyografi.
Ali 1828 yılında Gusinye'de toprak sahibi Hasan Bey Şabanagay'ın oğlu olarak doğdu. Peć'de (bugünkü İpek, Kosova) Medrese'yi bitirdi. Medresedeki derslerini Türkçe dilinde okudu ve bitirdikten sonra İstanbul'da askeri okul'da okudu. 1845'te Gusinye'nin "kaymakamı" olarak atandı ve bu pozisyonda babasının yerini aldı. 1860'larda, kuzey Arnavut Müslüman kabilelerinin Tanzimat reformlarına karşı ayaklanmasını destekledi.
Berlin Kongresi Müslüman nüfusun yoğun olduğu Plav ve Gusinye kasabalarını Karadağ'a devrettikden sonra 1878'de Osmanlıların desteğiyle Prizren İttifakı kuruldu. Ali Paşa'nın arazileri devredilen topraklara dahildi. Toprak kayıplarına karşı direnmek amacıyla Ali Paşa yerel Arnavut liderlerin bir araya gelmesini sağladı ve bölgedeki Arnavutları seferber hale getirdi. Prizren İttifakı'nın kurucuları ve Plav ve Gusinye bölgelerin askeri komutanlarından biri oldu. 10.000-20.000 Arnavut'u seferber hale getirmiş olan Ali Paşa gayri nizami Arnavut kuvvetlerin komutanlarından biriydi. Novšiće Muharebesinde Karadağ Prensliğine karşı savaşan Arnavutluk Prizren İttifakın lideriydi. Novšiće Muharebesi'nde Karadağlıları yenmeden önce kuvvetlerini Osmanlı İmparatorluğu'na karşı da kullandı. Mehmed Ali Paşa'ya yapılan saldırının ilk aşamalarında Yakova'dan Osmanlı-Karadağ sınırına giden yolları kapatan kuvvetlerin komutanıydı.
Prizren İttifakı'nın gayri nizami kuvvetleri 1881'de Osmanlılar tarafından ezildikten sonra Gusinyeli Ali Paşa tutuklandı, ama Sultan genel af verdikten sonra serbest bırakıldı. Ali Paşa'nın birinci önceliği Karadağlıların Plav ve Gusinye'yi ele geçirmesini engellemekti. Osmanlı yönetimine itiraz etmediği için savaş sonrası Ali Paşa İpek Sancağında mutasarrıf oldu. Osmanlı devleti ayrıca Gusinye'yi Karadağlılara karşı savunması için ormanlık alan verdi. Daha sonra Ali Paşa bölgedeki bazı Arnavut gençleri Sultan II. Abdulhamid'in hizmetine verdi. 1881 yılında İstanbul ziyareti sırasında beylerbeyi rütbesine yükseltildi.


## Ölüm.
Ali Paşa'ya 29 Kasım 1887'de Rugova Kanyonu'nda Arnavut milliyetçisi Hacı Zeka tarafından düzenlenen bir suikast girişiminden kurtuldu ancak 5 Mart 1888'de Adem Guska tarafından düzenlenen suikatte öldü.


## Lahuta e Malcis.
Gusinyeli Ali Paşa'nın efsanesi, Gjergj Fişta tarafından yazılan Arnavut epik şiiri "Lahuta e Malcís"de () bulunmaktadır. 8. kantonun ana figürü ve 9. kantonun önemli figürlerinden biridir.
# Don Cumhuriyeti
Don Cumhuriyeti () veya Yüce Don Oblastı (), Ekim Devrimi sonrası Don Sovyet Cumhuriyet'e karşıt anti-bolşevik Don Kazaklarının ilan ettiği devlet. Don Cumhuriyeti, Rusya İmparatorluğu'nun dağılmasından sonra Rus İç Savaşı yıllarında 1918-1920 arası hüküm sürdü. Kızıl Ordu'nun müdahalesi sonucu yıkıldı.


## Tarihçe.
Krug adındaki Don Kazakları Meclisi 18 Mayıs 1918'de Don Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ilan etti. Bu ilan Bolşeviklerin Don Host Oblastı topraklarını kontrol altına alınmasından sonra Don Sovyet Cumhuriyeti’ni ilan ettiği 10 Mayıs 1918 tarihinden hemen sonra gerçekleşti.
Don Cumhuriyeti, Don Nehri yakınındaki Novocherkassk kentini başkenti olarak ilan etti. İdari olarak, Don Cumhuriyeti, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin Rostov ve Volgograd oblastılarında ve komşu Donetsk-Krivoy Rog Sovyet Cumhuriyeti'nin Lugansk ve Donetsk Oblastı'nda bulunan bir bölgeyi kapsayan 10 okruga bölündü.
Don Cumhuriyeti kendisini Don Kazaklarının tarihsel mirası olarak gördü. Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti ile savaş halindeydi ve bu kapsamda Anton Denikin liderliğindeki ordu ile müttefik ilişki içerisindeydi. Ayrıca Ukrayna Devleti (Hetmanate) lideri Pavlo Skoropadskyi ile iyi ilişkiler sürdürdü. Don Cumhuriyeti yöneticileri 1918 yılında Ukrayna Devleti ve Kuban Halk Cumhuriyeti ile birlikte federasyon ile birleşme için görüştüler.
Don Cumhuriyeti, Beyaz Ordunun vazgeçilmez bir parçasını oluşturan Don Kazaklarının, Rus İç Savaşı’nda Kızıl Ordu tarafından mağlup edilmesinden sonra gücünü kaybetti. İktidardakilerin birçoğu 1919-1921 arasında idam edildi ve Sovyetler Birliği'ne direnişi tamamen bitti.


## Devlet sembolleri.
 - Devlet arması: 4 Mayıs 1918'e kadar, bir varil üzerine kılıç, tüfek ve cephane ile duran bir Kazak erkeği figürü devlet arması olarak kullanıldı. 4 Mayıs 1918'den sonra "bir okla vurulmuş geyik figürü devlet arması idi.
 - Bayrak: Eşit genişlikte üç uzunlamasına navi, sarı ve kırmızı şeritten oluşur. Renkler Don bölgesindeki yerli vatandaşların renklerini sembolize eder. 
 - Devlet dili: Rusça
# Arbent
Arbent Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesine bağlı Ain ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2016 yılı itibarıyla 3.379'dur.
# Mobile Suit Gundam SEED
Mobile Suit Gundam SEED (), Sunrise tarafından hazırlanan 2002 yapımı bir anime televizyon serisidir. Seri, Gundam serisinin dokuzuncu bölümü olup gelecekteki takvim döneminde Kozmik Çağ'da gerçmektedir. Hikâye, üçüncü bir tarafsız grubun uzay kolonisinin ardından Coordinators tarafından işgal edildikten sonra iki ırk arasındaki savaşa katılan genç bir Coordinator Kira Yamato'nun etrafında dönmektedir.
Anime televizyon dizisi, 2002-2003 yılları arasında Tokyo Broadcasting System ve Mainichi Broadcasting System ağlarında yayınlandı ve Gundam serisi ile yayın ortaklığı kurdu. Seri, ek olarak üçlü film, bir mangaya ve light novellere uyarlandı. 2004'te bunu bir devamı serisi olan "Mobile Suit Gundam SEED Destiny" izledi. Modeller, CD müzik parçaları ve video oyunları da dahil olmak üzere birçok ticari ürünü de piyasaya sürüldü. Bunun yanı sıra sıra spin-off serisi "Mobile Suit Gundam SEED Astray" üç manga ve bir orijinal video animasyonu olarak yayınlandı.
"Mobile Suit Gundam SEED", Japonya'da halk arasında oldukça popülerdi ve dizi DVD ve müzik satışlarının yüksek olduğu birçok ödül kazandı. Karakter gelişimi ve canlandırma birçok kez övgü aldı ancak önceki Gundam serileriyle benzerlikler nedeniyle hayranları tarafından hem karşılaştırmalar hem de eleştiriler aldı.


## Konusu.
Seri, insanlığın dünyada yaşayan Naturals ile doğal insanların zulümden kaçmak için insan yapımı yörünge kolonilerine göç eden şaşırtıcı akıl yürütme yeteneklerine sahip genetik olarak geliştirilmiş insanlar olan Coordinators olmak üzere iki alt tür haline geldiği Kozmik Çağ'da geçmektedir.
Dünya Birliği'ne ait tarafsız bir koloni olan Heliopolis Kolonisi'nde, gizli bir araştırma merkezinde ileri düzey mobil suit geliştirilmektedir. Coordinators'dan oluşan birkaç Zaft askeri, bu araştırma merkezine baskın düzenleyerek beş Gundam prototipinden dördünü çalarlar. Bu çatışma sırasında arada kalan Kira Yamato, geri kalan Gundam prototipini kullanarak insanları korumak zorunda kalır. Çatışma sırasında en iyi arkadaşı olan Athrun Zala'nın prototipleri çalan grupta olduğunu görmesi ileride kendisini bir seçim yapmaya zorlayacak ve Dünya Birliği'nin safında savaşmaya başlayacaktır.
# Anglefort
Anglefort Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesine bağlı Ain ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2016 yılı itibarıyla 1.124'tür.
# Servas, Ain
Servas Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesine bağlı Ain ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2008 yılı itibarıyla 1,174'tür.
# Lugarde
Lugarde, Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesinin Cantal departmanında yer alan bir yerleşim yeridir. Burada yaşayan insanlar kendilerini Lugardois ya da Lugardais biçiminde adlandırmaktadırlar. Kırsal ve dağlık bir bölgede bulunması nedeniyle günümüzde nüfusun hızlıca düştüğü şehirde daha çok çiftçiler yaşamakta ve hayvancılık, peynircilik gibi meslekler ile uğraşmaktadırlar. Şehrin merkezinde 1191 ila 1221 yılları arasında inşa edilmiş Aziz Martin Kilisesi bulunmaktadır. Kilise yakınında Lugarde'ın II. Dünya Savaşı şehitlerinin isimlerinin yazılı olduğu bir yazıt bulunmaktadır.
# Saint-Didier-de-Formans
Saint-Didier-de-Formans Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesine bağlı Ain ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2008 yılı itibarıyla 1,782'dir.
# Montracol
Montracol Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesine bağlı Ain ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2008 yılı itibarıyla 925'tür.
# Frignano
Frignano İtalya'nın Campania bölgesine bağlı Caserta ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 9,131'dir.
# 2011 Kazakistan cumhurbaşkanlığı seçimi
2011 Kazakistan erken başkanlık seçimleri, Kazakistan'ın yeni devlet başkanının belirlenmesi için 2012 yılında yapılması planlanmıştı fakat 3 Nisan 2011 tarihinde yapılmıştır. Nursultan Nazarbayev, üç adaya karşı %95 oyla ve %90 katılımla üçüncü bir dönem için tekrar seçildi. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) ise oylamada şeffaflık ve rekabet eksikliğinden şikayetçi oldu.


## Arka plan.
Devlet Başkanı'nın görev süresinin uzatılmasına ilişkin referandumun Mart 2011 civarında yapılması önerildi.


## Bütçe.
Kazakistan hükûmeti tarafından seçim bütçesi olarak 4,7 milyar tenge (32 milyon dolar) tahsis edildi, 2005 başkanlık seçimlerine kıyasla 11,6 milyon dolar daha fazla bütçe ayrıldı.


## Seçim sonuçları.
 - YÖNLENDİRME
# 2019 Avrupa Güreş Şampiyonası - Erkekler serbest 65 kg
Erkekler serbest 65 kg, 2019 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda yer alan bir yarışmadır ve 8 Nisan ve 9 Nisan'da Romanya'nın Bükreş şehrinde düzenlenmiştir.


## Sonuçlar.
  - Açıklama
  - T — Tuş ile kazandı
  - HG — Rakibi maça çıkmadığı için hükmen galip sayıldı
# Geçimlik tarım
Geçimlik tarım bir çiftçinin kendisi ve ailesinin temel gıda gereksinimini karşılamaya yönelik yürüttüğü tarımsal etkinliktir. Tarlaya ekilecek bitkilerin seçiminde ailenin beslenme öncelikleri ve pazar tutarları öne çıkmaktadır. Bu tarımsal yönteme gelişmekte olan ülkelerde sıkça rastlanmaktadır.
# Doğrusal molekül geometrisi
Kimyada, doğrusal moleküler geometri 180°'lik bir açıya yerleştirilmiş diğer iki atoma (veya "ligandlara") bağlanmış merkezi bir atom etrafındaki geometriyi tarif eder. Asetilen (HC≡CH) gibi doğrusal organik moleküller genellikle karbon merkezleri için sp orbital hibridizasyonu teşvik edilerek tarif edilir.
VSEPR modeline göre, merkez atoma bağlı iki atom ile sıfır veya üç yalın çiftin AXE gösteriminde (AX2 veya AX2E3) oluşması durumunda doğrusal bir geometri mevcut olur. Doğrusal geometrili nötr AX2 molekülleri, iki tek bağ içeren berilyum florür (F−Be−F), iki çift bağlı karbon dioksit (O=C=O), bir tek ve bir üçlü bağ içeren hidrojen siyanürdür (H−C≡N). Üçten fazla atoma sahip en önemli lineer molekül, her bir karbon atomunun bir hidrojene tekli bir bağ yaptığı ve diğer karbon atomuna üçlü bir bağ yapması ile karbonun merkezi atom olarak kabul edildiği asetilendir (H−C≡C−H). Doğrusal iyonlara örnek anyonlar azid (N3-) ve tiyosiyanat (SCN-) ve doğrusal bir katyon olan nitronyum iyonudur (NO2+).
Doğrusal geometri AX2E3 moleküllerinde de oluşur, örneğin; ksenon diflorür (XeF2) ve bir iyodürün diğer ikisine bağlı olduğu triiyodür iyonu (I3-). VSEPR modeli tarafından tarif edildiği gibi, merkezi atom üzerindeki beş değerlik elektron çifti bir üçgen çiftpramit oluşturur, burada üç yalın çift daha az kalabalık ekvatoryal pozisyonları işgal eder ve bağlı iki atom, bir eksenin zıt uçlarında iki eksenel pozisyonu işgal ederek doğrusal bir molekül oluşturur.
# Bojnice Kalesi
Bojnice Kalesi (Slovakça: "Bojnický zámok", Macarca: "Bajmóci vár"), Slovakya'nın Bojnice şehrinde yer alan bir Orta Çağ kalesidir. 12. yüzyılda inşa edilmiş bazı orijinal Gotik ve Rönesans unsurları ile romantik bir kaledir. Bojnice Kalesi, her yıl yüz binlerce ziyaretçiye ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca fantezi ve masal filmleri için popüler bir mekân olan kale, Slovakya'da en çok ziyaret edilen kalelerden birisidir.


## Tarihçe.
Bojnice Kalesi'nden ilk olarak 1013 yılında Zobor Manastırı'nda düzenlenen bir belgede yazılı kayıtlarda bahsedilmiştir. Başlangıçta ahşap bir kale olarak inşa edilse de, zamanla taşla değiştirildi. Dış duvarlar düzensiz kayalık araziye göre şekillendi. İlk sahibi, 1302 yılında Macaristan Kralı Ladislaus V'den alan Matthew III Csák idi. Daha sonra, 15. yüzyılda, onu 1489'da gayri meşru oğlu John Corvinus'a veren Kral Matyas Corvinus'a aitti. Matthias, Bojnice'yi ziyaret etmeyi severdi ve burada kraliyet kararnameleri üzerinde çalışırdı. Ölümünden sonra kale Zápolya ailesinin mülkü haline geldi (bkz. John Zápolya). Macaristan'ın kuzeyindeki en zengin aile olan Thurzó ailesi, 1528'de kaleyi devraldı ve kale büyük bir tadilattan geçti. Eski kale bir Rönesans kalesi haline getirildi. 1646'dan itibaren kalenin sahipleri, kaleyi yeniden inşa etmeye devam eden Pálffy ailesi idi.
Sonunda, Pálffy ailesinin en ünlü kale sahibi Kont János Ferenc Pálffy (1829-1908), 1888'den 1910'a kadar karmaşık bir takım tadilat gerçekleştirdi ve bugün Loire vadisindeki Fransız kalelerinin güzel taklidini yarattı. O sadece kaleyi inşa ettirmedi, aynı zamanda mimar ve grafik tasarımcısıydı. Güzel sanat zevkini ve sevgisini, sanat eserlerini toplamak için kullandı. Çağının en büyük antika, duvar halısı, çizim, resim ve heykel koleksiyonerlerinden biriydi. Ölümünden ve uzun süren kavgalardan sonra, mirasçıları kaleden birçok değerli sanat eserini sattı. Kale 25 Şubat 1939'da, Çek girişimci Jan Antonín Baťa'ya (Ayakkabı şirketi Bata'nın sahibi ) satıldı.
1945'ten sonra Bata'nın mülküne Çekoslovak hükûmeti tarafından el konulduğunda kale birçok devlet kurumunun merkezi oldu. 9 Mayıs 1950'de şatoda büyük bir yangın çıktı, ancak hükûmet pahasına yeniden inşa edildi. Bu rekonstrüksiyondan sonra, burada mimari neo-stiller döneminin dokümantasyonu ve sunumu konusunda uzmanlaşmış bir müze açıldı. Bojnice Müzesi günümüzde artık Slovak Ulusal Müzesi'nin bir parçası konumundadır.
1970 yılında Ulusal Kültür Anıtı ilan edildi.


## Tanım.
Kale, aynı zamanda "Fantaghirò" gibi masal filmlerinin çekildiği popüler bir mekândır. 2006 yılında kaleyi yaklaşık 200.000 kişi ziyaret etti.


## Kale parkı.
Bojnice Kalesi, çok sayıda ağaç türünün bulunduğu kale parkı ile çevrilidir. Parkta ayrıca en eski ve en çok ziyaret edilen hayvanat bahçelerinden biri olan, Bojnice Hayvanat Bahçesi'de yer alır. Kale parkı, Strážov Dağları'ndaki bir orman parkı şeklinde devam eder.
# Slovakya cumhurbaşkanı
Slovakya cumhurbaşkanı (Slovakça: "Prezident Slovenskej republiky"), Slovakya devletinin başı ve Silahlı Kuvvetler'in başkomutanı. Cumhurbaşkanı, beş yıl boyunca doğrudan halk tarafından seçilir ve art arda iki dönem için seçilebilir. Cumhurbaşkanlığı büyük ölçüde sembolik görev görüyor, ancak cumhurbaşkanı mutlak takdir yetkisi ile belirli sınırlı yetkileri kullanıyor. Cumhurbaşkanının resmi ikametgâhı Bratislava'daki Grassalkovich Sarayı'dır. 15 Haziran 2024'ten bu yana görevdeki başkan Peter Pellegrini'dir.


## Son seçim.
İlerici Slovakya partisinin adayı Zuzana Čaputová, diğer adayların çok ötesinde oyların %40,6'sını aldı. Smer-SD'nin yönetiminde bağımsız olarak çalışan Avrupa Enerji Birliği'nin Başkan Yardımcısı Maroš Šefčovič, oyların %18,7'sini alarak ilk tur seçimde ikinci sırayı aldı. İlk turdaki seçmen katılımı %48.74'tü, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin bu aşaması için en yüksek oran 1999'daki seçimlerin oranıdır.
İkinci turda, Čaputová oyların %58.4'ünü alarak cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazandı, diğer aday Šefčovič oyların %41.6'sı topladı. Bu makama seçilen ilk kadın oldu ve 15 Haziran 2019'da göreve başlayarak Slovakya'nın en genç cumhurbaşkanı olacak.


## Slovak Cumhuriyeti cumhurbaşkanları.
 - Partiler
      HZDS
      SOP
      HZD
      PS
      Bağımsız
# Bosna-Hersek-Türkiye ilişkileri
Bosna-Hersek-Türkiye ilişkileri, Bosna-Hersek ile Türkiye arasındaki karşılıklı ilişkileri ifade eder. Bosna-Hersek bir güneydoğu Avrupa ülkesi iken, Türkiye İstanbul çevresindeki Balkan yarımadasında küçük bir Avrupa kesimi olan bir Küçük Asya ülkesidir. İki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler 29 Ağustos 1992'de başladı. Bosna-Hersek'in Ankara ve İzmir'de iki elçilik misyonu ve İstanbul'da bir konsolosluk misyonu varken, Türkiye'nin Saraybosna’da bir elçilik ve Mostar’da bir konsolosluk misyonu var.


## Tarihi.
Balkanlara yönelik Osmanlı müdalesinden sonra Bosna bölgesiyle Osmanlı İmparatorluğu arasındaki bağlar nedeniyle önemli ilişkiler kuruldu. Osmanlı hakimiyetinden sonra Bosna'da önemli miktarda Türk nüfus bulunmuştur. Çoğu Türk, Avusturya-Macaristan bu bölgeyi işgal ettikten sonra Bosna-Hersek'ten ayrıldı. Bölgede, I. Dünya Savaşı'nın sonucu resmen Osmanlı dönemini sona erdirdi.


### Bosna-Hersek Sosyalist Cumhuriyeti dönemi.
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin 1945 yılında kurulduğunda, federal cumhuriyeti oluşturan ülkelerden birisi olarak bu sosyalist cumhuriyet yapısı da kurulmuştur. 1990 yılı ile beraber Yugoslavya SFC devlet yapısı çözülünce, sosyalist sistemin yerine pazar ekonomisi uygulanmıştır. Bu dönemde sosyalist cumhuriyet de bağımsızlığını ilan etmiştir. Bağımsızlık talebinin Belgrad idaresi tarafından geri çevrilmesi sonrasında ülkede savaş çıkmıştır. 1 Mart 1992 tarihinden 14 Aralık 1995 tarihine kadar sürmüş olan Bosna Savaşı sırasında Bosna-Hersek'te 100.000-110.000 kişi hayatını kaybetmiş, 2 milyon kadar insan da yerini yurdunu terk etmek zorunda kalmıştır.


### Bosna Savaşı.
Türkiye, 6 Şubat 1992'de Bosna Hersek'i bağımsız bir devlet olarak kabul ederken, her iki ülke de 29 Ağustos 1992'de diplomatik ilişkiler kurdu. 22 Temmuz 1995'te Türkiye Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, her iki ülkenin de Bosna-Hersek ve Hırvatistan'ın Sırp kuvvetlerine karşı savunmasına katılmasını sağlayan anlaşmayı imzaladığı zaman Bosna-Hersek ile Hırvatistan arasında arabuluculuk yaptı.


## Savaş sonrası ilişkiler.
Bosna-Hersek İslam toplumunun başkanı Mustafa Cerić, “Türkiye bizim annemiz, öyleydi, öyle kalacaktır” dedi. Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, 11 Temmuz 2012 tarihinde Srebrenitsa Katliamı'nın Srebrenitsa'daki anma törenlerine katıldığı zaman, Aliya İzzetbegoviç'in kendisini hastanede ziyaret ederken, "Bosna, size emanet, buralar Osmanlı’nın bakiyesidir" dediğini söylemiştir. Son yıllarda Boşnak politikacılar arasında Türk nüfuzu artıyor. Erdoğan, iki büyük Boşnak siyasi partisinin, Demokratik Eylem Partisi'nin ve Bosna-Hersek Sosyal Demokrat Partisi'nin uzlaştırılması konusundaki gayretiyle bilinmektedir.
Boşnak çoğunluğa sahip birçok Boşnak kentinde Osmanlı politikacılarının isimlerini taşıyan caddeler bulunmaktadır. Saraybosna'nın merkezinde Sokollu Mehmed Paşa'nın adını ve Bihać'ta Kanuni Sultan Süleyman'ın adını taşıyan caddeler yer almaktadır.
# Mobile Suit Gundam SEED Destiny
Mobile Suit Gundam SEED Destiny ( "Kidō Senshi Gandamu Shīdo Desutinī"), Sunrise tarafından hazırlanan 2004 yapımı bir anime serisidir. Seri, Gundam serisinin 10. bölümü olup "Mobile Suit Gundam SEED" serisinin devamıdır. Hikâye, önceki seriden iki yıl sonrasında bir Zaft askeri olan Shinn Asuka'nın etrafında dönmektedir. Seri, Ekim 2004-2005 tarihleri arasında Tokyo Broadcasting System ve Mainichi Broadcasting System ağlarında yayınlandı.
Aralık 2005'te Sunrise, dizinin son bölümündeki olayları yeniden düzenleyen özel bir bölüm yayınladı. Diziyi derleyen dört filmden oluşan bir seri 2006-2007 yıllarında gösterime girdi. Gundam SEED, Kodansha ve Kadokawa Shoten tarafından yayınlanan çeşitli manga uyarlamalarına ve light novellere uyarlandı. Ek olarak CD müzikleri ve video oyunları da dahil olmak üzere çeşitli ticari ürünler de piyasaya sürüldü.
"Gundam SEED Destiny", Japonya'da bir milyondan fazla DVD cildi ve film müzikleri ile üst sıralara çıkan satışlarda oldukça popüler oldu. Seri, 2004 ve 2005 anketlerinde Anime Grand Prix'nin galibi oldu. Kritik alım, dizi boyunca meydana gelen temalar ve olaylara odaklanarak da olumlu olmuştur. Ancak, "Gundam SEED Destiny", benzer durumların paylaşılması konusundaki öncülüyle sık sık karşılaştırıldı ve yönetmenin kesimdeki OVA'sının zayıf hissettiği bir sonun iyileştirilmesine yardımcı oldu.
# Kosova'nın dış ilişkileri
Kosova'nın dış ilişkileri, Kosova Dışişleri Bakanlığı'nın çabalarıyla gerçekleştirilir. Kosova, yurtdışında 24 elçilik işletiyor ve Priştine'de 21 elçiliğe ev sahipliği yapıyor. Kosova'nın birçok uluslararası örgüte üyeliği var.
17 Şubat 2008 tarihinde Kosova Meclisi üyeleri Sırbistan'dan bağımsızlık ilan etti. Bu hareket uluslararası toplum arasında tartışmalıydı. Meclis üzerindeki uluslararası denetim Eylül 2012'de sona erdi ve Kosova kendi yönetiminden sorumlu oldu. Kosova Cumhuriyeti, 113 Birleşmiş Milletler üyesi ülkeler, Tayvan,Cook Adaları ve Niue tarafından tanınmıştır. Ek olarak, Kosova Cumhuriyeti'ni (Çin, Rusya, Romanya, Slovakya, Yunanistan) resmen tanımayan bazı ülkeler Kosova'da diplomatik olmayan resmi “irtibat büroları” bulundurmaktadır; Avrupa Birliği gibi.


## Diplomatik ilişkilerin durumu.
Kosova Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, yeni misyonlar açarak ya da bu ülkelerle yerleşik olmayan büyükelçilerin akreditasyonu ile Kosova Cumhuriyeti'ni tanıyan tüm devletlerle diplomatik ilişkiler kurma sürecini başlattı.
Kosova Cumhuriyeti'nin 89 ülkeyle diplomatik ilişkisi var:
# Cannabis ruderalis
Cannabis ruderalis, düşük miktarlarda THC içeren, Orta ve Doğu Avrupa ile Rusya'ya özgü bir "kenevir" türüdür. Birçok bilim insanı "Cannabis ruderalis"'i, "Cannabis sativa" ve "C. indica""'dan" farklı özellikleri ve fenotipi nedeniyle ayrı bir tür olarak kabul eder, ancak "ruderalis'in" bir "Cannabis sativa" alt türü olup olmadığı konusunda geniş çapta tartışmalar bulunmaktadır.


## Morfoloji.
"Cannabis ruderalis", diğer kenevir türlerinden daha küçüktür ve nadiren 50 cm'den daha fazla büyür. Bitkiler az miktarda dallanma gösterirler ve ince, hafif lifli gövdeleri vardır. Büyük yapraklara sahip bitki diğer kenevir türleriyle kıyaslandığında çok daha hızlı büyür ve beş ila yedi haftalık bir sürede tohumdan olgunluğa ulaşır.


## Kullanım.
"Cannabis ruderalis", geleneksel olarak Rus ve Moğol halk hekimliğinde depresyon tedavisinde kullanılmıştır. "C ruderalis" düşük oranda THC ihtiva ettiğinden nadiren keyif verici madde olarak kullanılır.


### Kenevir yetiştiriciliği.
"C. ruderalis" diğer "Cannabis" türlerinin aksine"," vejetatif aşamadan çiçeklenme aşamasına, aldığı ışık miktarındaki mevsimsel değişimler yerine bitkinin yaşına bağlı olarak geçtiği için, diğer "sativa" ve "indica" türleri ile melezlenerek "kendi kendine çiçeklenen kenevir türleri" yaratmak için yetiştirilir. Bu melez bitkiler "ruderalis" bitkilerinin dayanıklılığını sergilerken, "sativa" ve "indica" türlerinin tıbbi etkilerini koruduklarından ötürü yetiştiriciler için elverişlidir.
"Otomatik çiçeklenme" özelliği son derece rağbet görmektedir, çünkü yetiştirilen bitkilerin mevsimlerden bağımsız olarak büyümesini ve çiçeklenmesini sağlayarak bir yetiştirme sezonu boyunca birden fazla hasada müsaade eder.