BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# FK Lokomotiv Moskva
Lokomotiv Moskova (Rusça: "Локомотив Москва"), Rusya futbol kulüplerinden birisidir. 1923 yılında demiryolu işçileri tarafından kurulan kulüp maçlarını Moskova'daki 28.800 kişilik Lokomotiv Stadyumu'nda oynamaktadır.
Lokomotiv Moskova tarihinde 3 kere Rossiyskaya Premyer-Liga şampiyonluğu, 2 kere Sovyetler Birliği Kupası, 9 kere Kubok Rossii, 3 kere de Superkubok Rossii'yi kazanmıştır. Avrupa'da da başarılı maçlar çıkartan ekip 1997/98 ve 1998/99 sezonlarında UEFA Kupa Galipleri Kupası'nda yarı final oynamıştır.


## Tarihçe.
### Sovyet Dönemi (1922 - 1991).
Lokomotiv Moskova Kulübün öncesi Kazanka (Moskova - Kazan demir yolları ) kulübü 1922 meydana geldi daha sonra Ekim Devriminin Kulübü (Klub Oktyaborskoy Revolyutsii (KOR)(Клуб Октябрьской Революции (КОР)) ve tekrar Kazanka (Moskova - Kazan demir yolları) kulüp 1931 - 1935 senelerde oynamıştı. A. V. Savinin kitabında «Futbollü Moskova» başkent şampiyonasının B ve V grubu ile ilgili bilgi verilmektedir, orada ilk olarak demir yollu işçilerin kulübün adı «Krujok Futbolistov Kazanskoy Dorogi» (Tur: Kazan Demir yolların futbolcülerin çalışma grubu) «Кружок футболистов Казанской дороги» kısaca Kazanka olarak 1922 yılında geçer.
22 mayıs 1936 Sovyet Şampiyonluğun ilk doğum yıllı olur, ilk maç Dinamo Leningrad ve Lokomotiv Moskova arasında oynandı, ilk gollünü Viktor Lavrov Lokomotiv Moskova'nın oyuncusu kaydetti ama sonuçta maç 3:1 Dinamo Leningrad tarafından kazanıldı. O sezonu Lokomotiv Moskova 5'inci olarak bittirirken o sezonda da ilk kupasını kazanır o kupada ilk Sovyetler birliğin kupası son maçı Dinamo Tbilisi karşısında 20.000 kişilik seyirci karşısında oynandı.


## Takım kadrosu.
"27 Temmuz 2025 itibarıyla"
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 


## Başarıları.
### Sovyetler Birliği.
  - Çempionat SSSR Po Futbolu
   - İkincilik: (1) "1959"
  - Kubok SSSR
   - Şampiyonluk: (2) "1936, 1957"
   - İkincilik: (1) "1990"
  - Sovyet Birinci Ligi
   - Şampiyonluk: (3) "1947, 1964, 1974"
   - Üst lige çıkış: (4) "1953, 1971, 1987, 1990"


### Rusya.
  - Rossiyskaya Premyer-Liga
   - Şampiyonluk: (3) "2002, 2004, 2018"
   - İkincilik: (6) "1995, 1999, 2000, 2001, 2019, 2020"
  - Kubok Rossii
   - Şampiyonluk: (9) "1996, 1997, 2000, 2001, 2007, 2015, 2017, 2019, 2021"
  - Superkubok Rossii
   - Şampiyonluk: (3) "2003, 2005, 2019"


### #YÖNLENDİRME Avrupa.
  - BDT Kupası
   - Şampiyonluk: (1) "2005"
  - UEFA Kupa Galipleri Kupası
   - Yarı final: (2) "1998, 1999"
# Dil yeterliliği
Dil yeterliliği ya da yalnızca yeterlilik (veya "yeterlik") (), bireyin dili, üretme ve anlama açısından aktaracak düzeyde doğrulukla ve akıcı şekilde kullanabilmesidir.
Dil yeterliliğinin birden çok tanımı vardır: bazı gruplar yeterliliğin kapsamını konuşma becerisiyle sınırlarken, diğerleri ise hem üretici dil hem de alıcı dil becerilerini ve bunların çeşitli pratik bağlamlarda etkili bir şekilde uygulanmasını kapsayacak şekilde genişletmektedir. Bununla birlikte, bu çeşitliliğin okuryazarlık, test, tehlike altındaki diller, dil bozukluğu gibi diğer dil alanlarında uygulanması için etkileri vardır. Farklı kuruluşların bunu nasıl sınıflandırdığı konusunda çok az tutarlılık olmakla birlikte 2014 yılı itibarıyla, ana dil düzeyinde akıcılık için bir kişinin 20.000 ila 40.000 kelime arasında sözcük bilmesi gerektiği tahmin edilmektedir, ancak temel konuşma akıcılığı 3.000 kelime kadar az kelime gerektirebilir.
Ayrıca bazen üniversitelere yeni gelen öğrencilerin İngilizce seviyesinin bölümlerde okuyabilmek için yeterli olup olmadığını ölçen sınava da bu isim verilir. Her üniversitenin sınavda istediği İngilizce seviyesi farklıdır. Tüm üniversitelerde TOEFL geçerlidir. TOEFL'dan alınması gereken notu gene üniversite belirler. 
Bilkent Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi kendileri sınav yaparken; TOEFL ile geçmek isteyenlere TOEFL CBT'den 203, TOEFL İBT'den 74 alma zorunluluğu koymuştur. Koç Üniversitesi ise kendi sınav yapmamaktadır. Onun yerine TOEFL sonuçlarını dikkate almaktadır.
# Hoşgörü
Hoşgörü, müsamaha, tahammül, tesamuh, katlanma, görmezden gelme, göz yumma veya tolerans başkalarını eylem ve yargılarında serbest bırakma, kendi görüşümüze ve çoğunluğun görüş biçimine aykırı düşen görüşlere sabırla, hem de yan tutmadan katlanma demektir. İzin verme, aldırmama, iyi karşılama anlamlarına da gelir.
Sosyal ilişkilerde bir tarafın, bazen farkında olmadan, kasıtlı olmayarak, bazen de kasıtla diğer tarafa (maddi/manevi) zarar verebilecek bir sahne yaratması durumunda, diğer tarafın bunu görmezden gelerek veya cevabından vazgeçerek ödün vermek tahammülünü (erdem) gösterebilmesidir. Tasavvufta Mevlana hoşgörüye örnektir.
# Baskça
Baskça ("euskara"), Baskların konuştuğu izole dil. Baskça, dil bilimcileri tarafından Hint-Avrupa dilleri Avrupa'ya yayılmadan önce Avrupa'da konuşulan dillerden arta kalan biri olarak kabul edilir. Bu sebepten bu dilin dünyada konuşulan başka hiçbir dille yakından akraba olmayan çok eski bir dil olduğu düşünülür. Hint-Avrupalılar buraya gelmeden önce çok geniş bir bölgede, tüm İber yarımadasında (İspanya ve Fransa) ve Gaskonya/Akitanya bölgesinde (Güneybatı Fransa), konuşulmakta idi.


## Köken.
Baskça ile dünya üzerinde konuşulan bazı diller arasındaki fonetik ilişkinin ve yakınlığın belirlenmesi üzerine araştırma sonucunda Baskçanın fonetik olarak Avrupa kıtasında yaygın Hint-Avrupa dil ailesinden daha çok diğer dillere benzediği sonucuna ulaşılmıştır.
Fonetik açıdan Baskça "0" ise diğer dillerin ona uzaklığı şu şekildedir.


## Dil Bilgisi.
Baskça, tek heceli diller grubunda yer alır.


### Baskça Bazı Kelimeler.
Swadesh listesinden örnek Baskça sözcükler:
# Aleksandre Kazbegi
Aleksandre Kazbegi (Gürcüce ალექსანდრე ყაზბეგი "aleksandre q'azbegi" 20 Ocak 1848, Stepantsminda, Gürcistan - 22 Kasım 1893, Tiflis), Gürcü roman ve oyun yazarı, şair, çevirmen ve tiyatro oyuncusudur. Yazar olarak “Akaki Moçhubaridze”, tiyatroda “Moheve” takma adlarını kullanmıştır. 1882'de yayımlanan "Baba Katili" adlı yapıtıyla tanınır. Kitap, Kafkaslar'ın Robin Hood'u Koba'yı anlatır. Daha sonra Stalin olarak anılan İoseb Cugaşvili, Aleksandre Kazbegi'nin bu önemli yapıtının kahramanından esinlererek "Koba" takma adını almıştır. Yazarın birkaç öyküsü ve "Elguca" adlı romanı Türkçe yayımlanmıştır.


## Biyografi.
Aleksandre Kazbegi, yerel bir feodal olan Kazi-Beg Çopikaşvili'nin büyük torunuydu. Tiflis, Petersburg ve Moskova'da öğrenim gördü. Gürcistan’a dönünce Dağlıların arasında bir süre çobanlık yaptı ve hayatının en ilginç deneyimi olan bu iş daha sonra eserlerine de yansıdı. Ardından bir gazeteci olarak çalıştı. Eserleri, Çarlık rejimince gazete sansür edildiği için boş kalan sayfalarında tefrika edildi. Daha sonra romancı ve oyun yazarı olarak ünlendi. Tiflis'te öldü ve mezarı daha sonra memleketi Kazbegi'ye taşındı. Burada çocukluğunu geçirdiği eve yazarın anısına müzeye dönüştürüldü.


## Eserleri.
Aleksandre Kazbegi Rus ve Fransız edebiyatlarından etkilendi. Eserlerinin çoğunun 1880-85 arasında yazdı. "Eliso" („ელისო“; 1882), "Baba Katili" („მამის მკვლელი“ / "mamis mk'vleli"; 1882), "Tsiko" („ციკო“; 1883), "Suçlu" („განკიცხული“ / "gank'itsh'uli, 1884) adlı öyküleri ile "Elguca" („ელგუჯა"; 1881) ve "Hevisberi Goça" („ხევისბერი გოჩა“ / "h'evisberi goça"; 1884) adlı romanları en önemli eserleri sayılır.


## Türkçe çevirileri.
Aleksandre Kazbegi'nin “Ateria” ve Eliso” adlı öyküleri Türkçeye çevrildi ve 1936'da "Kafkas Hikâyeleri" adlı kitapta yayımlandı. "Elguca" adlı romanı iki kez Türkçeye çevrildi. Niyazi Ahmet Banoğlu'nun çevirisi "Bir Kafkas Romanı - Elguca" (1941) ve "Elguca: Kafkas Aşkı" (1964), Ahmet Özkan'ın çevirisi "Gürcü Yiğidi Elguca ile Çerkes Güzeli Mzağo" (1973) adıyla yayımlandı.
# Koba
Koba, (Gürcüce: კობა), Gürcü yazar Aleksandre Kazbegi'nin romanı Baba Katili'nin kahramanlarından biridir. 1882 yılında yayımlanan ve Gürcistan'ın 19. yüzyıldaki politik ve toplumsal ortamını ele alan romandaki Koba karakteri, fakirlerin yanında yer alır ve otoriteye karşı savaşır. Şiddete de başvurarak zenginlerin mallarına el koyar ve fakirlere dağıtır.
Daha sonra Stalin olarak anılan İoseb Cugaşvili, Aleksandre Kazbegi'nin bu önemli yapıtının kahramanından esinlererek Koba takma adını almıştır.
# Oçokoçi
Oçokoçi veya Oçi Koçi (Gürcüce: ოჩოკოჩი), Gürcü-Megrel-Laz mitolojisinde dağda yaşayan bir kişilik. Megrel halk inanışında kışın köylere dadanan ve erkek çocuklarla ahırdaki inek yavrularını yiyen vücudu kıllarla kaplı insan görünümünde bir iblistir. Oçokoçi, konuşmasını bilmez, ama çıkardığı ses insanlar için dayanılmaz bir sestir. Oçokoçi'nin bütün vücudu simsiyah tüylerle kaplıdır. Uzun ve keskin pençeleri vardır. Yanında baltaya benzer bir alet taşır ve kendisine karşı gelen insanları bu aletle ikiye ayırır. İnsanlar tarafından öldürülen Oçokoçi, ikinci kez ateş edildiğinde canlanır.
# Philadelphia Bildirgesi
Philedelphia Bildirgesi, II. Dünya Savaşı sonlarına doğru Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)'nun, tarihsel bildirgelerinden biri olarak bilinen ve ILO'nun amaç ve hedeflerinin belirtildiği "Filadelfiya Bildirgesi" 1944 yılında yayınladı.
# Nicemleme (sinyal işleme)
Sayısal işaret ve görüntü işleme alanlarında sürekli ya da büyük bir değerler kümesinin daha az sayıda ve ayrık değerlere eşlenmesine nicemleme veya "kuantalama" denir.
# Thom Yorke
Thomas Edward "Thom" Yorke, (d. 7 Ekim 1968), Radiohead'in solisti/söz yazarı/bestecisi. Özellikle, grubun ilk dönemlerinde "Bir sonraki intihar Thom Yorke mu?" tipindeki sorulardan çok sıkılmış ve basına röportaj vermekten kaçınmıştır. Bu tutumu, o dönemki kadar katı olmamakla beraber, günümüzde de devam etmektedir. Radiohead'in Kid A ve Amnesiac ile geçirdiği metamorfozun Jonny Greenwood ve Nigel Godrich ile mimarlığını yapmış olan Yorke, son dönemlerde elektronik müziğe eğilim göstermiştir. Yorke, 2002'de müzik endüstrisinde en etkileyici figürlerden biri olarak belirtilmiştir; Q Magazine Yorke' u müzik endüstrisindeki en güçlü 6. kişi olarak seçilmiştir.


## The Eraser.
Thom Yorke 2006 yılında, önceki Radiohead albümlerinden de tanıdığımız Nigel Godrich'in prodüktörlüğünde The Eraser adlı ilk solo çalışmasını kaydetti. Elektronik soundda olan albüm, Radiohead'in konseptüel Kid A albümüne göre daha anlaşılır ve daha doğrudan bir çalışma olarak değerlendirilir. Yorke, besteleri oluştururken Jonny Greenwood'un önceki çalışmalarda kaydettiği materyallerden yararlanmıştır. Bu argümana dayanarak, basında bu albüm için "Kid A den arta kalanlar" yorumları da yapılmıştır. Yorke, albümün çıkışının grup arkadaşları tarafından onaylanmış olmasına çok sevindiğini ve bu albümün asla Radiohead'in sonu olarak değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir.
Twilight serisinden New Moon adlı filmde de Hearing Damage adlı şarkıyı seslendirdi. Prestige filminin bitiş jeneriğinde de Analyse şarkısına yer verilmiştir.
Parça Listesi
  - Eraser
  - Analyse
  - The Clock
  - Black Swan
  - Skip Divided
  - Atoms For Peace
  - And It Rained All Night
  - Harrowdown Hill
  - Cymbal Rush
Black Swan parçası A Scanner Darkly adlı filmde de yer alır.
# Fulgencio Batista
Fulgencio Batista Zaldívar, (es; d. 16 Ocak 1901 - ö. 6 Ağustos 1973), Kübalı asker ve diktatör. Küba'nın 1933-1940 arası gayri resmi (de facto) askeri lideri. 1940-1944 ve 1952-1959 yılları arasında Küba'nın resmi başkanı.
Yoksul bir çiftçi ailesinin oğludur. 1921'de stenograf olarak orduya girmeden önce çok çeşitli işlerde çalıştı. Orduda çavuşluğa yükseldi ve geniş bir taraftar topluluğu edindi. Gerardo Machado y Morales diktatörlüğünün yerini alan Carlos Manuel de Céspedes'in geçici rejimini, Eylül 1933'te örgütlediği çavuşlar ayaklanması'yla devirdi ve Küba'nın en güçlü adamı durumuna geldi.
İnsanları iyi tanıyan Batista, teröre başvurmaktansa, çevresindekileri hoş tutarak denetimini pekiştirme yolunu seçti. Böylelikle ordunun, devlet memurlarının ve örgütlü işçilerin desteğini kazandı. İlk birkaç yıl ülkeyi yakınları aracılığıyla yönettikten sonra 1940 yılında başkan seçildi. Kendisine büyük servetler sağlamakla birlikte, etkili bir yönetim kurdu. Eğitim sistemini yaygınlaştırdı; dev bir kamu girişimleri programı uyguladı ve ekonomik büyümeyi hızlandırdı.
1944 yılında görevinden ayrılarak yurt dışında gezilere çıktı. Bir süre Florida'da yaşadı ve Küba'da elde ettiği büyük servetin bir bölümünü buraya yatırdı. Onun iktidarda olmadığı sekiz yıl süresince Küba'da yozlaşma alabildiğine yayıldı ve kamu hizmetleri çöküntüye uğradı, bu nedenle 1952 yılında yeni bir askeri ayaklanma yoluyla tekrar iktidara gelmesi halkın geniş kesiminde onay gördü. Ama bu kez üniversiteyi, basını ve kongreyi denetimi altına alan zalim bir diktatör oldu, ekonominin çöküntü içinde olmasından yararlanarak büyük miktarda parayı zimmetine geçirdi. ABD'nın Küba'yı içki, kumar ve fuhuş merkezi yapmasına göz yumdu. Sonunda, 1958 sonbaharında Fidel Castro öncülüğündeki devrimci güçlerin başlattığı saldırıya yenik düşerek devrildi.
Rejimin çöktüğünü görerek 1 Ocak 1959 tarihinde ailesiyle birlikte Dominik Cumhuriyeti'ne kaçtı. Portekiz'e bağlı Madeira Adaları'na sürgüne, oradan da Lizbon yakınlarındaki Estoril'e gönderildi. Hayatının geri kalanını kitaplar yazarak geçirdi. İspanyol hayat sigortası şirketinde Yönetim Kurulu Başkanı oldu.
İspanya'da Marbella yakınındaki, Guadalmina'da, 6 Ağustos 1973 tarihinde bir kalp krizi sonucu öldü.
# Turşucuzade Ahmed Muhtar Efendi
Turşucuzade Ahmed Muhtar Efendi (d. 1823 - ö. 15 Ekim 1875) 1872 - 11 Haziran 1874 döneminde Osmanlı Şeyhülislamı


## Hayatı.
Ahmet Muhtar Efendi 1823'te İstanbul'da doğmuştur. Ayasofya'da turşucu olup 1829'da ölen Tosyalı İbrahim Ağa'nın oğludur.
Genç yaşta tahsilini tamamlayıp Arap ve Fars Edebiyatlarında kendini yetiştirdi. Çeşitli medreselerde müderrislik yaptıktan sonra 26 Eylul 1865'te Mecli-i Vala üyesi, Ekim 1866'da Galata kadısı, Ocak 1868'de Dar-ı Şura müftüsü ve Mayıs 1868'de Divan-ı Ahkam-ı Adliye üyesi grevlerinde abulundu. Mekteb-i Mülkiye fıkıh hocalığı da yaptı. Sultan Abdülaziz, Ayasofya Camiinde Ahmet Muhtar Efendi'nin bir vaazını dinledikten sonra, onu şehzade Yusuf İzzeddin Efendi'ye özel hoca tayin etti.
Ahmet Muhtar Efendi Haremeyn ve İstanbul kadılığı payelerini aldıktan sonra 6 Kasım 1872'de şeyhülislam tayin edildi. Görevi süresince şeyhülislamlık makamının itibarını korumaya itina gösterdi. 11 Haziran 1874'te görevinden azledildi.
15 Ekim 1875'te ölen Ahmet Muhtar Efendi'nin cenazesi Karacaahmet Mezarlığında babasının yanına defnedildi.
# Hâlid Bağdâdî
Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî (Kürtçe "Mewlana Xalid", 1779, Süleymaniye - 1827, Şam), Kürt asıllı İslâm âlimi, mutasavvıf ve şairdir.
Nakşibendi Hâlidîlik yolunun öncüsüdür.
Irak'ta Süleymaniye'ye 8 km uzaklıktaki Karadağ kasabasında doğmuştur. 1813-1823 yılları arasında Bağdat'ta yaşamış bir sûfîdir.


## Hayatı.
Tam adı Ebü'l-Behâ Ziyâüddîn Hâlid b. Ahmed b. Hüseyn eş-Şehrezûrî el-Kürdî olup, zamanın ünlü hoca ve âlimlerinden eğitim görmüştür. 1804 yılında Medine'ye, dört yıl sonra da Hicrî 1224 yılında Hindistan'ın Cihanabad şehrinde Şeyh Abdullâh Dehlevî'nin yanına giderek Nakşibendîlik tarîkatının terbiyesini almıştır. Burada "irşad icazeti" alarak beş ayrı tarîkata halife olmuştur. "(Nakşibendî, Kadiri, Sühreverdî, Kübrevî, Çeştî)". Süleymaniye'ye geri dönüp iki yıl sonra Bağdat'a giderek yerleşti. Burada öğrencilerine tefsir, hadis, tasavvuf, fıkıh gibi çeşitli dersler verdi. On yıl sonra müritleri ve halifeleriyle birlikte Şam'a yerleşti.


## Şahsiyeti.
Babası Pir Mikail'dir. Mevlânâ Halid Bağdadî, Müslümanların birliğini Osmanlı Devleti'nin sağlayacağı düşüncesindeydi. En büyük özelliği medreselerinde eğitim dili olarak Osmanlı Türkçesi, Arapça ve Farsçanın yanında Kürtçeyi kullanmış olmasıdır. İki temel özelliği, şeriata bağlılık ve genelde diğer tarikatlarda yaygın olan cehrî, yani sesli zikir yerine hafî, yani sessiz zikri tercih etmesidir. Halifeleri aracılığıyla gerek Irak'ın kuzeyinde gerekse Şam, Kudüs, Bağdat ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde binlerce müridi oldu. Sonradan "Mevlânâ" mahlasını aldı. 1827 yılında Şam'da veba hastalığından ölmüştür. Türbesi Şam'da Salihiye'de olup ziyarete açıktır.
# Artı değer
Artı değer (), Karl Marx'ın emek değer teorisine dayanan bir kavram olup, işçilerin üretim sürecinde yarattığı ancak karşılığını ücret olarak almadığı değeri ifade eder; bu fazla değer kapitalist tarafından kâr olarak elde edilir.
Genel anlamda, gerekli-zorunlu olandan daha fazlasının üretilmesi anlamını taşır. Klasik iktisatçılar olarak bilinen Adam Smith ve David Ricardo gibi isimlerde bu kavramın kullanımda olduğu görülür. Ancak Marx'a gelindiğinde, bütün klasik iktisadın kavramlarına yapıldığı gibi bu kavramda da tamamen başka bir yol izlenmeye başlandığı görülür. Nitekim Marx, bu klasik iktisatçılara olan borcunu reddetmemekle birlikte onların neden ve nasıl burjuva düşünüş biçimi içinde kaldıklarını açıklar ve buna bağlı olarak ekonomi-politiğin kapitalist sistemin bir ögesi olarak kaldığını belirtir.
Artı değer, bir üretim sürecinde zorunlu olanın ötesinde yaratılan fazladan değeri ifade eder. Klasik iktisatçılar, özellikle Adam Smith ve David Ricardo, bu kavramı belirli bağlamlarda kullanmışlardır. Ancak Karl Marx, artı değer kavramını kapitalist üretim ilişkileri çerçevesinde yeniden ele alarak, onun sermaye birikimi ve sömürü ile olan bağlantısını vurgulamıştır.
Marx, klasik iktisatçılardan farklı olarak, artı değerin işçinin ürettiği ancak karşılığını ücret olarak almadığı emek zamanından kaynaklandığını ileri sürer. Ona göre, kapitalist sistemde işçiye yalnızca yaşamını sürdürebilmesi için gerekli olan ücret ödenirken, üretim sürecinde ortaya çıkan fazladan değer sermaye sahibi tarafından elde edilir. 
Marx, bu analizini ekonomi-politiğin eleştirisi bağlamında geliştirerek, artı değerin nasıl üretildiğini ve sermaye birikimi sürecinde nasıl bir rol oynadığını incelemiştir. Kapital’de, mutlak ve nispî artı değer ayrımını yaparak, kapitalistlerin ya işçi başına çalıştırılan saatleri artırarak (mutlak artı değer) ya da üretim sürecini daha verimli hale getirerek (nispî artı değer) sermaye birikimini sağladığını belirtmiştir.


### Özel.
 }}>


### Genel.
  - "Artı-Değer Teorileri", K. Marx, Sol yayınları.
  - "Ekonomi-politiğin Eleştirisine Katkı", K. Marx, Sol Yayınları
  - "Kapital". Cilt I, II, III. Karl Marx, Sol Yayınları.
  - ve 
  - , Friedrich Engels'in değerlendirmesi
# Leonti Mroveli
Leonti Mroveli (Gürcüce: ლეონტი მროველი), 11. yüzyılda yaşamış Gürcü tarihçi ve din adamı. "Mroveli" soyadı değildir ve bu ad, Ruisi'de (Urbnisi yakınları) kullanılan piskoposluk unvanıdır. Leonti bu unvanı 1066 yılında almıştır. Leonti Mroveli, ünlü Gürcü vakayinamesi Kartlis Tshovreba'nın pek çok bölümünün yazarı olarak ünlenmiştir.
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME
# Olimpiakos SFP
Olympiakos SFP (Yunanca: "Ολυμπιακός Σύνδεσμος Φιλάθλων Πειραιώς, Olympiakos Sindesmos Filathlon Peiraios"), Yunanistan'ın Pire şehrinde kurulan spor kulübü. Futbol ve basketbol branşlarıyla öne çıkan kulüp toplam 20 spor dalında faaliyet göstermektedir. 1925 yılında kurulan kulübün futbol takımı maçlarını 33.500 kişilik Karaiskakis Stadyumu'nda oynamaktadır. Yunanistan'ın en başarılı futbol takımına sahip olan Olympiakos, Super League'de 17 sezonda 15 şampiyonluk kazanarak tarihe geçmiştir.


## Branşlar.
 - Futbol
 - Basketbol
 - Kadın basketbol
 - Erkek voleybol
 - Kadın voleybol
 - Erkek hentbol
 - Sutopu
 - Kadın sutopu
 - Yüzme
 - Atletizm
 - Masa tenisi
 - Yelken
 - Kano
 - Kürek
 - Boks
 - Kickboks
 - Tekvando
 - Eskrim
 - Atıcılık
# Köksap (felsefe)
Köksap (rhizome) terimi, botanik biliminin bir kavramı olan köksapın çağrıştıdığı fikirler üzerine temellenen bir metafor olarak kullanıldı.
Carl Jung "köksap" terimini, kimi zaman "miselyum" olarak da adlandırarak, hayatın görünmeyen yeraltındaki doğasını vurgulamak için kullandı.
"Hayat bana her zaman köksapının üzerinde yaşayan bir bitki gibi görünmüştür. Yaşamın görünmez olduğu, köksapta gizli olduğu doğrudur. Toprağın üzerindeki kısmın yaşamı ancak bir mevsim sürer. Sonra yok olur, gelip geçici bir hayal. Sonsuz büyümeyi, hayatın ve uygarlıkların sonsuz çürümesini düşünürsek, mutlak hiçlik düşüncesinden kaçamayız. Yine de bir şeylerin sonsuz akışın ötesinde yaşadığı ve devam ettiği düşüncesini asla yitirmedim." ("Anılar, Düşler, Fikirler" kitabına önsözden)
Gilles Deleuze ve Félix Guattari de "köksap" terimini kullandılar. Yalnız metafor olarak değil de, bilginin sunulmasındaki ve yorumlanmasındaki çoklu ve hiyerarşik olmayan giriş ve çıkış noktalarının teorisini ve araştırmasını mümkün kılan teorinin tanımlanması amacıyla. Bin Yayla'da ikili kategorilerle ve seçimlerle işleyen ağaç biçimli bir bilgi kavramına karşı çıktılar. Köksap yataydı ve tüm üyeler birbirine sonsuz bağla bağlıydı, ağaç biçimli model ise dikey ve yalnızca doğrusal bağlantılara sahipti. Onların "orkide ve eşekarısı" şeklindeki kullanımı, biolojik bir kavram olan mutualismden alınmıştır. Buna göre iki ayrı tür birbiriyle birçokluk oluşturacak şekilde iletişmektedir. Yatay gen transferi de buna iyi bir örnek olabilir.
Terim Jeff Vail tarafından hiyerarşik olmayan bir toplum yapısını tanımlamak için kullanılmıştır.
# Bin Yayla
Bin Yayla (Fransızca: Mille Plateaux, İngilizce: A Thousand Plateaus) (1980) Fransız filozof Gilles Deleuze ve psikanalist Felix Guattari tarafından yazılmış bir kitaptır. Bu iki yazarın beraber yazdıkları ve başyapıtları olarak kabul edilen Kapitalizm ve Şizofreni adlı eserlerinin ikinci bölümünü oluşturur (ilk kitap Anti-Ödipus'tur). Bu kitap her biri özel bir tarihle ve başlıkla belirtilmiş bir dizi "yayla"dan oluşmaktadır (bu ifade Gregory Bateson'dan alınmıştır). Her bir yayla dünyada merkezi bir rolü olan kendine özgü bir çağa ya da tarihe karşılık gelir. Kitap Deleuze ve Guattari'nin hiyerarşik (ya da ağaç biçimli) örgütlenmeye olan bakışlarını ortaya koyar. Yazarlar bunun karşısına daha az yapısal, "köksapsal" bir büyümeyi koyarlar. Göçebe savaş makinesi devlet aygıtının karşısına yerleştirilir. Son yaylada noosfere çağrı yapılır.
İngilizceye Brian Massumi tarafından çevrilmilştir. Türkçede kitabı oluşturan temel metinlerden Savaş Makinası ve Kapma Aygıtı ise Ali Akay çevirisiyle 1990 yılında Bağlam Yayıncılık'tan yayınlanmıştır. Savaş Makinası metni İngilizcede yine Massumi çevirisiyle Nomadology: The War Machine başlığıyla ayrı kitap olarak bulunmaktadır.
Türkçe çeviri 2023 yılında Emre Sünter çevirisiyle Norgunk Yayıncılık tarafından yayınlanmıştır.
# Zorn lemması
Zorn lemması veya Kuratowski-Zorn lemması, seçme aksiyomuna eşdeğer bir önerme olup şunu ifade eder: Kısmî sıralanmış bir kümedeki her zincir için zincirin her elemanından daha büyük bir eleman kümede olsun. Bu durumda kümede maksimum bir eleman vardır.


## Örnekler.
### Triviyal olmayan her halka içinde maksimal bir ideal barındırır.
R, triviyal olmayan bir halka ve P
 ise R
'deki tüm gerçek idealleri barındıran küme olsun. O halde R'de maksimum bir ideal bulmak ile P'de maksimum bir eleman bulmak eşdeğerdir. Ek olarak R triviyal olmadığı için (0)
∈P
 ve P set dahiliyetini kullanarak kısmi olarak sıralanabilir.
Zorn önsavını uygulamak için P'nin içinde bir zincir olarak T tanımlansın. Eğer T boş bir zincir ise, O halde (0) ideali T'nin elemanları için maksimum bir idealdir. T boş değil ise Zorn önsavına göre T'nin bir üst limiti olduğu gösterilmedilir. Yani öyle bir gerçek ideal I ⊆R olmalı ki, T'nin bütün elemanları I'nin içinde olsun ama I ≠R.
Buna göre I, T'deki bütün ideallerin birleşimi olsun. I'nin bir idealin şartlarını karşıladığını gösterilmeli. Yani:
  - I ≠∅
  - Her a, b ∈I için a + b ∈I 
  - Her a ∈I , r ∈R için ra ∈I
T'nin boş olmadığı varsayıldığı için (0) ∈T ve I; T'deki bütün ideallerin birleşiminden oluştuğu için boş değildir.
I, T'deki bütün ideallerin birleşiminden oluştuğu için a,b ∈I için öyle iki ideal J , K vardır ki a ∈J , b ∈K . Fakat T bir zincir olup tam sıralı olduğundan ötürü ya J ⊆K veya K ⊆J geçerlidir. Birinci senaryoda a , b ∈K varsayılabilir ancak K halihazırda bir ideal olmasından ötürü tanımı gereği a + b ∈K ⊆I . İkinci senaryoda ise aynı argüman J için kullanılabilir.
a ∈I ise öyle bir ideal J ⊆I vardır ki a ∈J. J bir ideal olmasından ötürü yapısı gereği her r ∈R için ra ∈J ⊆I sağlanmaktadır.
Son olarak I'nin gerçek bir ideal olduğu teyit edilmeli. I, gerçek bir ideal değil ise I = R ve 3. şarttan ötürü 1 ∈I. Ancak 1 ∈I doğru ise T'nin içinde öyle bir ideal J vardır ki 1 ∈J yani J = R. Fakat P'nin tanımında R idealı kümenin dışında tutulmuştur ve bu sebepten T zincirinin de bir parçası olamaz. Dolayısıyla I ≠R.
Zorn Lemmasının şartlarının sağlanmasından ötürü P'de maksimum bir eleman olduğu çıkarılabilir. Başka bir deyişle R'de maksimal bir ideal vardır.
# Bayamo
Bayamo, Küba'nın Granma ili'nin merkezi ve "Oriente" bölgesinin en büyük şehirlerinden biridir.
Bayamo 5 Kasım 1513'te "Bayamo" nehrinin kıyısında kurulmuştur. 1827'de şehir statüsüne erişmiştir. Şehir şiddetli Bayamo rüzgârından etkilenmektedir.
Belediye'nin diğer bölümleri Arroyo Blanco, Barrancas, Bueycito, Cauto, Cayamas, Cristo, Dátil, Guamo, Guisa, Hornos, Julia, Laguna Blanca, La Sal, San Juan ve Veguita'dır.
# Işıldama
Işıldama veya lüminesans, bazı maddelerin, ısısı değişmeksizin elektromanyetik ışınım yaymasıdır Işıldama olarak da bilinir.
Başka elektromanyetik ışınım kaynaklarından temel farkı, kaynağın ısısında bir değişme olmamasıdır. Bu yönüyle ışıldama, Kara cisim ışımasından farklıdır, "soğuk ışık" olarak da adlandırılır. Işıldama, herhangi bir cismin dış bir kaynaktan herhangi bir şekilde aldığı enerjinin bir kısmını elektromanyetik ışınım olarak salmasıdır.
Işıldama, neon ve fluoresans lambaları, televizyon, yıldırım, kutup ışıması, ateşböcekleri gibi bazı canlılardaki organik bileşikler, bazı sentetik boyalarda görülür.
Işıldamaya yol açan enerji kaynakları, elektron akışı, elektrik ya da manyetik alan, morötesi ışınım, alfa parçacıkları salınımı şeklindedir. Bu yolla uyarılmış atomlar, kararlı hallerine dönerken dışarıya ısı ya da elektromanyetik ışınım -ya da her ikisi birden- yoluyla enerji verirler. Atomdaki bu uyarılma en dıştaki elektron kabuğunda oluşur. Belirtilen şekilde uyarılan atomun en dış elektron kabuğundaki elektron valans ya da değerlilik elektronu, bir üst enerji düzeyine yükselir. Ancak bu enerji düzeyi kararsız olduğundan tekrar eski enerji düzeyine düşecektir. Bu, elektronun aldığı enerjiyi geri vermesidir ve bir foton salınımı olarak gerçekleşir.
Herhangi bir atom tarafından yayınlanan ışımanın frekansı, elektronun çekirdek çevresindeki dönüş frekansına bağlıdır. Farklı atomların dış elektron kabuğu farklı olduğu için salınan ışınımın frekansı da değişik olacaktır. Elektron çekirdeğe yakınsa dönüş frekansı artacaktır. Bunun sonucunda da yayınlanan ışımanın frekansı yüksek olacaktır.
Işıldama özelliği minerallerin değişik koşulları altında aktivatör denilen yabancı maddelerin etkileri sonucunda gelişmektedir. Işıldamanın tetikleyici enerji kaynağına göre sınıflandırılması aşağıdaki gibidir:
  - Isıl ışıldama (termolümünesans)
  - Optik uyarmalı ışıldama (OSL)
  - Sürtünmeyle ışıldama (tribolüminesans)
  - Kimyasal ışıldama
  - Elektriksel ışıldama
  - Radyo ışıldama
Işıldama ile görünür ışık yayılması (fotolüminesans) olayının gerçekleşme süresine (elektronun temel enerji düzeyine geri dönmesi için geçen süre) sınıflandırılması ise aşağıdaki gibidir :
  - Flüro ışıldama (fluoresans) : t < 10−8sn
  - Fosfor ışıldama (fosforesans) : t > 10−8sn
# Granma (yat)
Granma, 1956'da Küba Devrimi savaşçılarını taşımak için kullanılan yattır.


## Arka plan.
"Granma" 1943 yılında inşa edilen, 12 kişilik ve 18 metre uzunluğunda bir yattır. 10 Ekim 1956'da büyükannesinin anısına yata bu adı veren Amerikalı bir emekliden 50.000 Meksika pezosuna satın alınmıştır (grandma İngilizcede büyükanne kelimesinin kısaltmasıdır).


## Küba'ya doğru yola çıkış.
Satışın ardından, 82 Kübalı sürgün Fulgencio Batista'ya karşı bir devrim başlatma amacındaki Fidel Castro'nun liderliğinde bu yata binmiştir. Yattaki diğer isyancılar arasında (bunlar "expedicionarios del yate Granma" diye de bilinmektedir) Camilo Cienfuegos, Ernesto Che Guevara ve Raúl Castro da bulunmaktaydı. 25 Kasım 1956 günü Meksika'nın Tuxpan, Veracruz limanından denize açıldılar.


## Karaya çıkış.
2 Aralık'ta şu anda Granma Eyaleti diye bilinen yerde karaya ayak basan devrimciler 3 gün sonra burada Fulgencio Batista rejimine bağlı askerler tarafından pusuya düşürüldü. Alegría de Pío çatışması olarak bilinen muharebede ağır kayıplar veren 26 Temmuz Hareketi mensupları buna rağmen kuşatmayı kırmayı başarmış ve Sierra Maestra'ya ulaşarak Küba Devrimi'ne giden süreci başlatmıştır.


## Geleneği.
Yat şu anda Havana'daki Devrim Müzesi'ne bitişik Granma Anıtında sergilenmektedir. Eski Oriente Eyaleti'nin, devrimcilerin karaya ayak bastığı yerdeki bir bölümüne, yatın anısına Granma Eyaleti adı verilmiştir. Ayrıca, Küba Komünist Partisi Merkez Komitesi'nin resmî gazetesinin başlangıcından beri adı Granma'dır.
# Belfast
Belfast (İrlandaca: "Béal Feirste"), Birleşik Krallık'ta bir şehir. Kuzey İrlanda'nın hem en büyük şehri, hem de başkentidir. Aynı zamanda güneydeki Dublin'den sonra İrlanda adasındaki en büyük ikinci şehirdir. 2019 Birleşik Krallık nüfus sayımına göre şehirsel alan nüfusu 341.877 kişiyken, 671.559 kişi de Belfast Metropolitan Yerleşim Alanı'nda yaşamaktadır.
Şehir gemi ticareti için çok uygun olan Belfast Halici'nin güneybatısında, Lagan Nehri'nin ağzı yakınında kurulmuştur. Güneyinde Castlereagh Tepeleri, kuzeyinde Antrim Tepeleri ile çevrili olan Belfast, Antrim ve Down kontlukları arasındadır.
Belfast isminin kaynağı İrlanda dilinde 'Farset nehrinin ağzı' anlamındaki "Béal Feirste"'dir.


## Şehir manzarası.
### Konum ve topografya.
Belfast, Kuzey Kanalı'ndan İrlanda Denizi'ne ve Kuzey Atlantik'e açılan Belfast Lough'un başındaki Lagan Nehri'nin ağzındadır. 19. yüzyıl boyunca, konumun haliç özellikleri yeniden tasarlandı. Tarama ve ıslahla, lough derin bir deniz limanına ve geniş tersanelere ev sahipliği yapacak hale getirildi. Lagan kıyıya çekildi (1994'te bir baraj su seviyesini yükselterek gelgit çamur düzlüklerinin kalanını örttü) ve çeşitli kolları menfezlendi 2008'de Connswater Community Greenway tarafından öncülük edilen modele göre, bazıları artık "gün ışığına çıkarma" için değerlendirilmektedir.


## Kültür.
 - YÖNLENDİRME 


### Sanat mekanları ve festivaller.
Georgian Belfast'tan, şehir bir kentsel mirası korumaktadır. Clifton House'a (Belfast Charitable Society, 1774) ek olarak, buna Linen Hall Kütüphanesi (Belfast Society for Promoting Knowledge, 1788), Ulster Müzesi (Belfast Doğa Tarihi Derneği tarafından 1833'te Belfast Belediye Müzesi ve Sanat Galerisi olarak kurulmuştur) ve Botanik Bahçeleri (Belfast Botanik ve Bahçe Derneği tarafından 1828'de kurulmuştur) dahildir. Bunlar önemli kültürel mekanlar olmaya devam edmektedir: Bahçeler örneğinde, şehrin küresel kültürlerinin yıllık kutlaması olan Belfast Melā'sı da dahil olmak üzere açık hava şenlikleri için kullanılmaktadır.


## Kardeş şehirler.
Belfast şehrinin şu resmî kardeş şehir anlaşmaları vardır:
  - Bonn, Almanya
 -
# İsa'nın ırkı
İsa'nın ırkı en azından 19. yüzyıldan beri bir tartışma konusudur. Nasıralı İsa'nın fiziksel görünüşü Hristiyanlık tarihinin başından beri dinbilimcileri tarafından tartışılmaktadır. Değişik toplumlar İsa'yı ve Kutsal Kitap'ta adı geçen diğer kişileri sanat eserlerinde kendi etnisitelerine özgü olarak belirtmişlerdir. Örneğin Batı dünyasında İsa çoğunlukla beyaz ırktanken, Afrika'da ise siyah ırktandır. Bu eserler günümüzde tarihsel anlamda doğru oldukları kabul edilmez. Laik tarihçiler ve bilim insanları arasındaki baskın olan görüş İsa'nın günümüz Orta Doğu kökenlilerin bronz tenine benzer bir kişi olduğudur. Diğerleri ise Afrika ve Hint kökenli olabileceğini belirtmektedirler. Ortodoks Hristiyanlar için ise bu soru, İsa'nın doğumunun "tanrısal maddenin vücuda gelişi" mucizesi olarak nitelenmesi nedeniyle oldukça karmaşık hâle gelmektedir.
# Lagan Nehri
Lagan Nehri, Kuzey İrlanda'da Down ilçesindeki Slieve Croob dağlarından Belfast Halici'ne kadar uzanan, Belfast'tan İrlanda Denizi'ne dökülen 60 km uzunluğunda bir akarsudur. Nehir Antrim ile Down ilçeleri arasında sınır oluşturur.
# İrlanda Denizi
İrlanda Denizi (İrlandaca: Muir Éireann), İrlanda Adası ile Büyük Britanya arasında bulunan deniz. Güneyde Atlas Okyanusu'ndan (Kelt Denizi) İrlanda ile Galler arasındaki St. George Kanalı ile, kuzeydoğuda Kuzey İrlanda ile İskoçya arasındaki Kuzey Kanalı ayrılır. Man Adası kanalın ortasında bulunur. İrlanda denizinin yüzölçümü 104.000 km²'dir.


## Kökeni.
İrlanda Denizi, son 20 bin yıl boyunca, Buzul Çağı'ndan ılıman iklime geçiş sürecinde önemli değişimlere uğramıştır. Buzul Çağı'nın ortasında büyük olasılıkla bir tatlı su gölü olduğu düşünülen deniz, 10.000 yıl önce buzulların çekilmesiyle tekrar diğer denizlerle bağlantıya geçmiş ve tuzlu suyla dolmuştur.


## Denize kıyısı olan ülkeler.
Doğu;
  - Birleşik Krallık
   - İngiltere
   - Galler
   - İskoçya
Batı;
  - İrlanda
  - Birleşik Krallık
   - Kuzey İrlanda
# Robespierre (yemek)
Robespierre ince dilimlenmiş bonfileden yapılan bir yemektir. Fransız ekolünü takip eden bir aşçı tarafından yaratıldığı öne sürülmektedir, fakat İtalyan mutfağında da rastlamak mümkündür.


## Hazırlanması.
Yemeğin ana unsuru kas yapısı yumuşak, yağlı bir ettir. Bonfile veya iyi bir antrikottan yapılabilir. Etin çok pişirilmemesi önemlidir, en fazla orta derece pişmesi gereklidir, az pişmiş olanı daha makbuldur. Et pişirilirken dışına biberiye, kekik, adaçayı gibi aromatik otlar sarılabilir, soğan ve sarımsakla tatlandırılabilir.


## Sunum.
Fırından çıkarıldıktan sonra dinlendirilmiş et çok ince olarak dilimlenir.Etler biberiye, roka, iri çekilmiş kara biber ile servis edilir, sarımsaklı yağ eklenebilir. Başka bir servis usulü et dilimlerini sıcak tabaklara açıp üzerine sos gezdirmek, hafif bir salatayla sunmaktır. Bearnez ve Dömiglas bu servis yönteminde tercih edilebilecek soslardır.


## Tarihçe.
Bir rivayete göre Robespierre yemeği Maximilien Robespierre'in idamından esinlenerek yapılmış bir yemektir. Maximilien Robespierre'in idamına tanık olanlardan biri olan Antoine Alciatore yıllar sonra kendisine aşçılığı öğretenlerden biri bonfile dilimlerken onu izlemektedir. Etin yuvarlak, kırmızı görüntüsü Alciatore'nın aklına Robespierre'ın idamındaki görüntüsünü getirir. Yıllar sonra kendi restoranı Antoine'si açtığında uykuluk parçalı dömiglas sos ile servis ettiği dilimlenmiş bonfile tabağına "filet de boeuf Robespierre" (Robespierre usulü sığır filetosu) adını verir. [#endnote_]
# Ayçiçek Hatun
Ayçiçek ("Türkmence": Aýçiçek; ? - 1221), Harezmşah Muhammed'in eşlerinden biri ve Celâleddin Harezmşah'ın annesidir. Zamanında cariye olmuştur.


## Hayatı.
Nesli ve menşei bilinmeyen Ayçiçek Hatun, Alâeddin Muhammed'in hareminde, sultanın en büyük oğlu olan Celâleddin Harezmşah'ı dünyaya getirir.
Kayınvalidesi Terken Hatun alt sınıftan olduğu için Ayçiçek'i sevmediği kaynaklarda belirtilmiştir. 1220'de Moğol istilası sırasında torununa sığınması önerilir. Ancak Terken Hatun:
Asla olmaz! Bir Cariye olan Ayçiçek'in oğlu himayesine, onun koruması altına nasıl sığına bilirim ki... Cengiz Han'ın esareti, şu anki rezilliğim ve utancım bile benim için bundan bin kat daha beter olur!
1221'de Celaleddin, Cengiz Han'ın önderliğindeki Moğol savaşçılarına yenilir. Ayçiçek, oğlunun savaşta yenildiğini öğrenince haremdeki eşleriyle birlikte onları esaretten kurtarması için yardım ister:
Sana Allah adına yalvarıyoruz, bizi öldür ve bu beladan kurtar!
Celaleddin'in emriyle nehre atılan kadınlar İndus nehrine düşerek ölür. Derhal öldürülmesi emredilen Celaleddin'in yedi yaşındaki oğluysa Cengiz Han'a esir düşer.


## Popüler kültürdeki yeri.
2021 yılında yayınlanan Bozkır Arslanı Celaleddin dizisinde Rano Şodiyeva tarafından canlandırılmıştır.
# Mimesis
Mimesis, (Kadim Yunanca: μίμησις, mīmēsis) Klasik Yunan'da "öykünmek" anlamına gelen felsefî terimdir.Eflâtun ve Aristo düşüncesinde mimesis, doğaya öykünmek, doğa ve gerçeği yansıtmaktır. Maddeci estetikçilerden H. Koch'a göre ise, sanat, özel bir gerçekliği yansıtma biçimidir. Ancak bu yansıtma biçimini toplumsal değerler belirler. Belki bazı sanat dallarında, mesela resimde, heykelde, tiyatroda taklidin daha fazla yer aldığını, ama mimari, edebi sanatlar gibi alanlarda hayal gücünün taklidi aştığını söylemek daha gerçekçi olur. Zaten eski Yunan düşünürlerinden Philostratus taklidi ikinci plana atarak hayal gücü ve yaratma ilkesini savunmuştur. Hayal gücü taklitten daha kuvvetlidir. Eski Yunan Tanrılarının heykellerini yapanlar onları görerek yapmamışlardır. Alman filozofu G.W.Fr. Hegel (1770-1831) de tabiat güzelliğini reddederek sanat güzelliğini tabiat güzelliğinden üstün tutar. Fr.W.-J. Shelling (1775-1854) de sanatı tabiatın taklidi sayanlara karşıdır.
# Meta
 - YÖNLENDİRME 
Meta (metâ, çoğulu: "emtia"), sözcük anlamı olarak ticari amaçla üretilmiş, alınır-satılır mal anlamına gelip Karl Marx'ın kapsamlı çalışması olan "Kapital"'in başlangıcını oluşturan konudur. Burada açıkça metadan, "toplumun en temel hücresi" olarak sözedildiği görülür ve bu durum Marx'ın tahlillerine buradan başlamasının sebebidir.
Meta, elbette Marx'tan önceki iktisatçıların da bildiği bir şeydir ancak Marx, metayı bu bağlamda, kapitalist toplumsal yapının çözümlenmesinin merkezine koyunca klasik iktisadın ötesine geçer. Kapitalizm bir meta üretimi sistemidir, bu yapısı gereği her şeyi metalaştırır, her şey para aracılığıyla kullanım değerinin ötesinde değişim değeri dolayısıyla da üretilir. Marx, bu noktada metanın "değişim amacıyla üretilen bir şey" olduğunu söyler.
"Kapital"'de metayı tanımlayan ve bu bağlamda çözümleyen birçok açıklayıcı ifade vardır. Örneğin Marx, genel meta tanımlamasında şöyle der:
"Meta, her şeyden önce, bizim dışımızda bir nesnedir ve taşıdığı özellikleriyle şu ya da bu türden insan gereksinmelerini gideren bir şeydir. Bu gereksinmelerin niteliği, örneğin ister mideden, ister hayalden çıkmış olsun, bir şey değiştirmez. Burada nesnenin, bu gereksinmeleri, geçim aracı olarak doğrudan doğruya mı, yoksa üretim aracı olarak dolaylı yoldan mı, nasıl giderdiği de bizi ilgilendirmemektedir"
Ve ayrıca başka bir yerde;
"Metalar, dünyaya, kullanım-değerleri ya da demir, keten bezi, buğday gibi ticari mallar olarak gelirler. Bu, onların, sade, yalın, maddi biçimidir. Bununla birlikte, bunlar, yalnızca iki yanlı bir şey oldukları, hem yararlılığın nesneleri ve hem de değerin taşıyıcıları oldukları için metadırlar. Birisi fiziksel ya da doğal biçim, birisi de değer-biçim olmak üzere, iki biçime sahip oldukları sürece, ancak meta olarak görünürler ya da meta biçimine bürünürler."
Yalnızca kullanım amacıyla üretilen nesneler ya da kullanım değerinden ibaret olan maddeler meta değildirler; ancak başka bir ürünle değiştirmek ya da satmak için bir şey yapılırsa, yani nesnede bir değişim değeri söz konusu ise, o nesne bir metadır. Kapital'in ilgili bölümleri metanın bu niteliklerini çözümler. Nesnenin ya da üretimin "niteliksel değeri", yani onun kullanım değeri ve bunun karşısında "niceliksel değeri", yani değişim değeri vardır. Bunlar nesnede bir bütün halinde bulunur ya da öyle algılanır; ancak, Marx'tan itibaren böyle olmadığı anlaşılır; metayı meta yapan onun değişim değeridir. Alınıp satılabilen bir şey olarak emek gücü de bir metadır ve işçinin metalaşması sürecinin temeli de buradadır.
# Pekinez
Pekinegez ya da Pekingese, kısa boylu, uzun tüylü ve basık yüzlü bir köpek cinsidir. Çin ırkı köpekler arasında en popüler olanlarından biridir. Tibetan Spaniel cinsiyle yakın akrabadır.


## Tarihçesi.
Çin kraliyet ailesinin soylu bir köpeği olarak tanınan bu köpek cinsinin 700 yıl kadar öncesine dayanan bir geçmişi vardır. Bu köpeğin yaklaşık tarihi, Budizm ’in yükselmeye başladığı dönemlerle paraleldir. Aslana benzemesinden dolayı Budizm’in sembollerinden biri sayılan bu köpek Budizm inancında önemli sembol olarak kabul edilmektedir.


## Özellikleri.
Boyunun küçük olmasına rağmen gözleri boyuna göre daha büyük olan Pekinegez köpeğinin namlu ile gözleri arasında “V” şeklinde olan burnunun kırışık olması, bu köpeğin en önemli belirginliklerinden biridir. Pekinegez köpeklerinin boyu ortalama 13–15 cm. arasındadır, ağırlıkları ise 6–7 kg. arasında değişmektedir. Ortalama yaşam süreleri 12-15 yıl olan bu köpekler, doğru şekilde bakıldığında daha uzun süre yaşayabilirler.
# Paul Lafargue
Paul Lafargue (15 Ocak 1842-26 Kasım 1911); Fransız uyruklu düşünür ve eylem adamı. Küba'nın Santiago kentinde doğdu. Dokuz yaşındayken ailesiyle birlikte göçtüğü Fransa'da Tıp Akademisi'ne yazıldı. Üniversitede, kralcı hükûmete karşı giderek genişleyen gençlik devinimine katıldı. Yine aynı dönemde yoğun bir okuma uğraşına daldı. Hegel'den Feuerbach'a, Fourier'den Comte'a kadar pek çok düşünürün yapıtlarını okumasına karşın, özellikle Proudhon'dan etkilendi.
1865'te Marx'la tanışmasının, üzerindeki Proudhon etkisinin kırılmasında büyük rolü oldu. Marx "yakışıklı, zeki, enerjik ve sportif" bulduğu bu gencin, kızı Laura'yla evlenerek aileye katılmasına da izin verdi.
Siyasal etkinlikleri nedeniyle Akademi'den uzaklaştırılınca, öğrenimini Londra'da tamamladı ve karısı Laura'yla birlikte yeniden Paris'e döndü. Art arda üç çocuğunu da yitirmesi üzerine tıptan soğudu; kendini tümüyle sosyalist düşünce ve eyleme adamaya karar verdi. Fransız Sosyalist Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı, işçi devinimlerinin örgütlenmesine yazılarıyla katkıda bulundu.
1911 yılında karısıyla birlikte kendini öldürdü. Yaşlılığın, beden ve zihin güçlerini azar azar kemirdiğini görmek istemeyen Lafargue, yetmiş yaşını aşmamak üzere kendine verdiği sözü tutmuş oluyordu.


## Kitapları.
  - "Le matérialisme économique de Karl Marx", (1883)
  - "Cours d'économie sociale", (1884)
  - "Le droit à la paresse", (1880, sonraki revize 1883)
  - "The Evolution of Property from Savagery to Civilization", (1891), (yeni basım, 1905)
  - "Le socialisme utopique", (1892)
  - "Le communisme et l'évolution économique", (1892)
  - "Le socialisme et la conquête des pouvoirs publics", (1899)
  - "La question de la femme" Paris, 1904
  - "Le déterminisme économique de Karl Marx", (1909)
  - "The Right to Be Lazy", 1883 (1883 Versiyonunun İngilizce çevirisi "Le droit à la paresse") (İnternet ) (Türkçesi: Paul Lafargue (1991). Tembellik Hakkı (Çev. Vedat Günyol). İstanbul: Telos. ISBN 975-545-003-3)
# James Blake (tenisçi)
James Riley Blake (d. 28 Aralık 1979, Yonkers, ABD) Amerikalı profesyonel tenis oyuncusudur.
İngiliz bir anne ve siyahi bir babanın oğlu olarak New York eyaletinde doğan Blake, kendisi gibi profesyonel bir erkek kardeşe ("Thomas Blake") sahiptir. Gençliğinde skolyoz sorunu olan James, 5 yıl boyunca günde 18 saat korse takmak zorunda kalmıştır.
# Pergrinos Proteus
Pergrinos Proteus (MS. 100 - 165), Misya'da Parion kentinde doğan, Olimpiyat Oyunları ateşinde kendini yakmasıyla tanınan Kinik bir Yunan filozoftur.
# Ludwik Lejzer Zamenhof
Ludwik Lejzer Zamenhof (Yidiş: ; , doğum ismiyle Eliezer Levi Zamenhof); – ), Polonya doğumlu Aşkenazi Yahudisi göz doktoru ve dilbilimciydi. Dünya'da en yaygın kullanılan ve yapılandırılmış uluslararası yardımcı dil olan Esperanto'nun yaratıcısıdır.
Zamenhof, Esperanto dilini ilk olarak 1873'te, okuldayken geliştirmeye başladı. Savaşsız bir dünya fikrinden büyülenerek büyüdü. Yeni yaratacağı dilin yeni uluslararası yardımcı bir dil olabileceğine inanıyordu. Anadili, ailesinin içinde konuştukları Yidiş'ti; Rusça ve Lehçeyi ise neredeyse anadili gibi konuşuyordu. Zamanla çok iyi İbranice konuşur oldu; Latince, Almanca, Fransızca, İngilizce, Yunanca, İtalyanca ve İspanyolca da öğrendi.
Dilbilimle alakalı çalışmalarının yanı sıra Zamenhof, Homaranismo diye adlandırdığı bir dinî felsefe de yayımladı. Bu felsefeye ithafen "Şüphesiz o bütün hayatımın nesnesidir, onun uğruna her şeyimi veririm." demiştir.
# Klezmer
Klezmer sözcüğü, etimolojik olarak müzik enstrümanı anlamına gelen İbranice "kle" ve "zemer" sözcüklerinden oluşmuş bir müzik türüdür.
Klezmer içinde sözlü parçalar barındırsa da, genel olarak baktığımızda enstrümantal bir müzik
türüdür. Klezmer Müziği'ne yön veren ve iskeletini oluşturan temel, kullanılan enstrümanlardır.
Müziği oluşturan karakteristik keman ve klarnet gibi enstrümanlar olmazsa Klezmerin yapısı ortaya çıkmaz. Duyguları enstrumanlarla bir insan gibi ifade eden Klezmer, çağlar boyunca kullandığı enstrumanlarla yapılanmıştır.


## Tarihçe.
15. yüzyılda dini temalar içermeyen ilk Yahudi müziği olarak ortaya çıkmıştır. 1850'lerden sonra orta ve doğu Avrupa halklarının folklorik ezgileriyle kendi yerel müzikal geleneklerini özel bir uyumla bir araya getiren Yahudi müzisyenler, sonraları Amerika'da sınırlı ölçüde de olsa cazla beslenecek klezmer müziğinin ilk örneklerini üretmeye başladılar.
Balkan, Türk, Yunan gibi yerel müziklerin etkileri dışında; Sinagog Müziği, 1700'lü yıllarda müziği ibadette kullanan Hasidik Cemaati'nin müziği, Abraham Goldfaden'ın 1800'lü yıllarda Romanya'da başlattığı Yidiş Tiyatrosu yani halk için opera çalışmaları Klezmerin oluşumunda çok etkili olmuştur.
# Podolya
 Podolya ("Podolia, Поділля"), Ukrayna'nın güneybatı ve orta batısını kapsayan tarihi bir bölgedir. 17. yüzyılda Osmanlı-Lehistan Savaşlarının yoğun olduğu bir bölgedir. Osmanlı Devleti egemenliğinde, bölgede Podolya Eyaleti kurulmuştur. Rus İmparatorluğu egemenliğinde, bölgede Podolya Guberniyası kurulmuştur.
Slavların yaşadığı bölge, 13. yüzyılda Tatarlar tarafından fethedildi; 1362'de Litvanya büyük prensi Olgierd tarafından kurtarıldı ve Jagellon'ların Polonya-Litvanya devletine katıldı; o tarihte nüfusu hızla arttı (Polonya göçmenleri) ve iktisadi bakımdan hızla gelişti. Türklerin 1672'de aldığı bölge, Polonya'ya 1699'da geri verildi; sonra 1772'de bölüşüldü: Batı Podolya Habsburgların topraklarına katılan (1918'de bağımsız Polonya'ya geri verildi), Doğu Podolya Rusya'ya katıldı (daha sonra Ukrayna Sovyet Cumhuriyeti topraklarına katıldı). S.S.C.B.'nin 1945'te ilhak ettiği Batı Podolya da Ukrayna cumhuriyetine katıldı.
# Napalm
Napalm bombası, belirli sayıda yanıcı sıvıların pelteleştirilmiş benzin ile karışımıdır. İsim, orijinal koyulaştırıcı ve jelleştirici maddelerin iki bileşeninin bir birleşimidir: naftenik asit ve palmitik asitin birlikte çökeltilmiş alüminyum tuzları.
II. Dünya Savaşı'nda, Harvard Üniversitesi'nden Louis Fieser'in başkanlık ettiği bir kimya grubu tarafından geliştirildi. İlk olarak Pasifik'te Tinian Savaşı'nda kullanıldı. Vietnam Savaşı fotoğrafçısı olan Nick Ut, bir sözünde "Napalm hayal edebileceğiniz en korkunç silahtır. Su 100 derecede kaynar, napalm 800-1200 derece sıcaklık üretir" demiştir. Bazı durumlarda, hızlı öldürdüğünden dolayı kurbanlar fazla acı çekmez, fakat sağ kurtulanlarda 2. ve 3. derece yanıklar oluşur.
ABD, Vietnam Savaşı'nın sonlarına doğru daha güçlü bir Napalm'a ihtiyacı olduğunu, başlıca Napalm tekeli olan DOW Chemical'a bildirdi. Böylece daha korkunç olan Napalm-B karışımı ortaya çıktı. Bu karışımda ana yanıcı madde olarak, geleneksel Napalm'dan daha farklı bir yön çizilerek kerosen kullanıldı. Bu da daha yüksek bir ısı ortaya çıkmasını sağladı. Hiçbir uluslararası kanun askerî amaçlı Napalm kullanımını yasaklamıyor fakat sivil halka karşı kullanım 1980 yılında Birleşmiş Milletler kararıyla yasaklanmıştır.


## Bileşenleri.
Napalm B, napalm'ın (polistiren türevlerini kullanan) daha modern versiyonudur ve kimyasal bileşiminde belirgin bir şekilde farklı olmasına rağmen, genellikle basitçe "napalm" olarak anılır. Günümüzde kullanılan Napalm-B'nin (Süper Napalm) bileşenleri şunlardır:
  - %60 benzin (Araç yakıtı ya da JP-4  Uçak yakıtı)
  - %40 benzen (Kullanımı zorunlu değildir, bileşende bunun yerine %100 benzin de kullanılabilir.)
  - Jel kıvamına gelinceye kadar Polistiren (Birçok alanda kullanıldığından kolayca elde edilir.)