BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Sağlık Bakanlığı (Türkiye)
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışan, sağlık işlerinden sorumlu olan bakanlıktır.


## Görevleri.
Herkesin bedensel, zihinsel ve sosyal bakımdan tam bir iyilik hâli içinde hayatını sürdürmesini sağlamak amacıyla kurulmuş olan Sağlık Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır:
  - Halk sağlığının korunması ve geliştirilmesi, hastalık risklerinin azaltılması ve önlenmesi için çalışmalar yapmak.
  - Teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerinin yürütmek.
  - Uluslararası öneme haiz halk sağlığı risklerinin ülkeye girmesini önlemek.
  - Sağlık eğitimi ve araştırma faaliyetlerini geliştirmek.
  - Sağlık hizmetlerinde kullanılan ilaçlar, özel ürünler, ulusal ve uluslararası kontrole tâbi maddeler, ilaç üretiminde kullanılan etken ve yardımcı maddeler, kozmetikler ve tıbbî cihazların güvenli ve kaliteli bir şekilde piyasaya sunulması, halka ulaştırılması ve fiyatlarının belirlenmesi için çalışmalar yapmak.
  - İnsan gücünde ve maddî kaynaklarda tasarruf sağlamak ve verimi artırmak, sağlıklı insan gücünün ülke sathında dengeli dağılımını sağlamak ve bütün paydaşlar arasında işbirliğini gerçekleştirmek suretiyle yurt genelinde eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu sağlamak.
  - Kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişiler tarafından açılacak sağlık kuruluşlarının ülke genelinde planlanması ve yaygınlaştırılması için çalışmalar yapmak.
  - Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile verilen diğer görevleri yapmak.


## Bağlı birimler.
### Merkez teşkilatı.
 - Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü
 - Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü
 - Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü
 - Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü
 - Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü
 - Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
 - Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü
 - Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü
 - Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu
 - Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü
 - Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü
 - Teftiş Kurulu Başkanlığı
 - Strateji Geliştirme Başkanlığı
 - Hukuk Müşavirliği
 - Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
 - Özel Kalem Müdürlüğü


### Taşra teşkilatı.
  - İl Sağlık Müdürlükleri
  - İlçe Sağlık Müdürlükleri


### Bağlı kurumlar.
  - Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB)
# Javier Pérez de Cuéllar
Javier Pérez de Cuéllar (19 Ocak 1920, Lima, Peru - 4 Mart 2020, Lima), Perulu diplomat ve Birleşmiş Milletler'in beşinci genel sekreteri. 1 Ocak 1982'de Avusturyalı Kurt Waldheim'ın yerine BM genel sekreteri olmuş ve 1991 sonuna değin bu görevi sürdürmüştür.
1940'ta Dışişleri Bakanlığı'na girdi, 1944'te diplomatik göreve başladı. Peru'nun Fransa, İngiltere, Bolivya ve Brezilya elçiliklerinde görev yaptıktan sonra 1961'de ülkesine döndü ve iki yıllık (1964-1966) Bern büyükelçiliği dışında 1969'a değin merkezde kaldı. Peru'nun ilk Moskova büyükelçisi olan (1969-1971) Pérez de Cuéllar 1971'de ülkesinin BM daimi temsilciliğine atandı ve BM genel sekreteri oluncaya değin bu görevini sürdürdü. Ekim 1986'da ikinci bir dönem için tekrar seçildi. Ağustos 1988'de İran-Irak Savaşı'nı sona erdiren ateşkes görüşmelerini bizzat yürüttü.
1995'te ülkesinde Alberto Fujimori 'ye karşı giriştiği devlet başkanlığı seçimini kaybetti. 2000 yılında yolsuzluk iddiaları nedeniyle Fujimori'nin görevden çekilmesinden sonra Kasım 2000 - Temmuz 2001 arasında ülkesinin dışişleri bakanlığını üstlendi. 4 Mart 2020'de doğum yeri Lima, Peru'da 100 yaşında öldü.
# Çaykışla, Eşme
Çaykışla, Uşak ilinin Eşme ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
1530 tarihli Muhâsebe-i Vilâyet-i Anadolu Defteri'nde Kula kazasına bağlı Davala isminde bir köyden bahsedilmektedir. 1830'lu yılların kayıtlarında "Yukarı Davala" adıyla bahsedilen Çaykışla köyü, Yörüklerin Kacar/Kacarlu cemaatinin yerleşmesiyle kuruldu. Çaykışla köyünün yaklaşık 5 km kuzeybatısında bulunan, Manisa ilinin Kula ilçesine bağlı Yurtbaşı köyüde "Davala" adıyla bilinmekte olup 1530'lu yıllarda kayıtlarda yer alan köyün Çaykışla köyü olması muhtemeldir. 1890 yılı Aydın Vilâyet Salnâmesinde, Davala adıyla Saruhan Sancağının Sirke nahiyesine bağlı bir köy olarak bahsedilmiştir.
Köyde daha eskiden yaşamış toplumlara ait kalıntılar da bulunmaktadır. Köyün yaklaşık 1 km doğusundaki Kepez Mevkiinde mezar odası olduğu düşünülen tarihi yapı bulunmuş olup bu yapının hangi döneme ait olduğu ya da yakınlarında antik dönemlere ait yaşama ait olduğuna dair araştırmalar henüz yapılmamıştır.


## Coğrafya.
Köy; Uşak il merkezine 63 km, Eşme ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Köy merkezi bir yerde toplanmış olmasına karşın, çok uzak mesafelerdeki küçük çiftlikler, mahalleler, evler de bu köye bağlıdır.
# Abalı, Gevaş
Abalı, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Daha önceleri Van ili merkez ilçeye bağlı Kirs isimli bir köy iken, 3 Mart 1947'de Gevaş ilçesine bağlandı.


## Coğrafya.
Van il merkezine 33 km, Gevaş ilçesine 10 km uzaklıktadır.
# Aladüz, Gevaş
Aladüz, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 36 km, Gevaş ilçesine 7 km uzaklıktadır.
# Altınsaç, Gevaş
Altınsaç, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van Gölü'nün güneyinde bulunan Deveboynu Yarımadası üzerinde ve göl kıyısındadır. Van il merkezine 86 km, Gevaş'a 46 km uzaklıktadır.
# Anaköy, Gevaş
Anaköy, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir. 


## Coğrafya.
Van il merkezine 90 km, Gevaş ilçesine 50 km uzaklıktadır.
# Atalan, Gevaş
Atalan, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Eski bir Ermeni yerleşim yeri olan Atalan 1910'lu yıllarda Ermenilerin boşaltması üzerine yerli halk tarafından tekrar yerleşime açılmış ve Kürt kökenli vatandaşlarımız mahallede yaşamaya başlamışlardır. Mahallede tarihi yapılanma adına herhangi bir yapı söz konusu olmayıp var olan eski Ermeni kilisesi 1980'li yıllarda halkın kilisedeki taşları evlerinin yapımında kullanmak için yıkmışlardır.
Van il merkezine 36 km, Gevaş ilçesine 4 km uzaklıktadır.
# Aydınocak, Gevaş
Aydınocak ya da eski adıyla Şetwan, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir. 2011 Van depreminden sonra, Van şehrinin büyükşehir statüsüne girmesi nedeniyle mahalleye dönüştürülmüştür. Bu tarih öncesindeki statüsü ise köydür.
Van il merkezine 79 km, Gevaş ilçesine 39 km uzaklıktadır.
# Bağlama, Gevaş
"Bağlama"', Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı Pagan'dır. Türkiye Cumhuriyetinin kurulması ile Bağlama ismi verilmiştir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 66 km, Gevaş ilçesine 26 km uzaklıktadır.
# Dağyöre, Gevaş
Dağyöre, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 52 km, Gevaş ilçesine 10 km uzaklıktadır.


## Nüfus.
Köy halkının bir bölümü İstanbul'a taşınmıştır.
# Daldere, Gevaş
Daldere, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin kuruluşu veya ilk yerleşenleri hakkında kesin bir bilgi yoktur fakat 15. yüzyılda (1487) Mir Hasan Veli'nin ("kendi adıyla anılan camisi vakfı vardır".) ve mahallede mezarı bulunan Pir İsiv Daldere'nin, bilinen en eski şahsiyetleri oldukları bilinmektedir.[""]


## Coğrafya.
Van il merkezine 100 km, Gevaş ilçesine 60 km uzaklıktadır.
# Değirmitaş, Gevaş
Değirmitaş, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 69 km, Gevaş ilçesine 29 km uzaklıktadır.
# Dilmetaş, Gevaş
Dilmetaş, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 57, Gevaş ilçesine 17 km. uzaklıktadır.
# Dokuzağaç, Gevaş
Dokuzağaç, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 50 km, Gevaş ilçesine 11 km uzaklıktadır.
# Göründü, Gevaş
Göründü, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin hâlen halk arasında kullanılan eski adı "Mérxapét" olup, Ermenice "Kül Kalesi" anlamına gelir. Göründü adı, mahallenin yakınında bulunan ve uzaktan Ahtamar Adasındaki kiliseyi gören tarihi Ermeni kilisesinden gelmektedir. Kilise, Garmravank Manastırıdır.
Ermeniler zamanında önemli bir yerleşim yeri iken 16. yüzyılda Osmanlı-İran savaşları sırasında yakılıp yıkılmış ve ondan beri bir daha kalkınamamıştır. Her bahçede ve bağda tarihi kalıntılara rastlamak mümkündür.


## Coğrafya.
Van il merkezine 65 km, Gevaş ilçesine 25 km uzaklıktadır.
# Gündoğan, Gevaş
Gündoğan, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Daha önceleri Van ili merkez ilçeye bağlı Hırç isimli bir köy iken, 3 Mart 1947'de Gevaş ilçesine bağlandı.


## Coğrafya.
Van il merkezine 45 km, Gevaş ilçesine 26 km uzaklıktadır.
# Hasbey, Gevaş
Hasbey, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 60 km, Gevaş ilçesine 22 km uzaklıktadır.
# İkizler, Gevaş
İkizler, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 59 km, Gevaş ilçesine 17 km uzaklıktadır.
# İnköy, Gevaş
İnköy, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin halk arasında hâlen kullanılan eski adı İnê'dir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 88 km, Gevaş ilçesine 48 km uzaklıktadır.
# Kayalar, Gevaş
Kayalar, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 61 km, Gevaş ilçesine 21 km uzaklıktadır.
# Kazanç, Gevaş
Kazanç, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 65 km, Gevaş ilçesine 25 km uzaklıktadır.
# Kızıltaş, Gevaş
Kızıltaş, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Daha önceleri Van ili merkez ilçeye bağlı bir köy iken, 3 Mart 1947'de Gevaş ilçesine bağlandı.


## Coğrafya.
Van il merkezine 47 km, Gevaş ilçesine 16 km uzaklıktadır.
# Koçak, Gevaş
Koçak, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin yolu yapılırken yol açılışında kesilmiş olan bir ak koç olduğu bunun içinde bu köye eski ismi değiştirilerek Koçak ismi verilmiştir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 67 km, Gevaş ilçesine 27 km uzaklıktadır.
# Kurultu, Gevaş
Kurultu, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 67 km, Gevaş ilçesine 27 km uzaklıktadır.
# Kuşluk, Gevaş
Kuşluk, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir


## Coğrafya.
Van il merkezine 75 km, Gevaş ilçesine 35 km uzaklıktadır.
# Timar, Gevaş
Timar, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 81 km., Gevaş ilçesine 41 km. uzaklıktadır.
# Reçel
Reçel, meyvelerin çeşitli şekillerde şekerle kaynatılması ile yapılan bir tür tatlı ve meyve konservesi türüdür. Kahvaltıda tüketilmesi tercih edilmekle beraber günün her saati yenilir ve bazı kek, pasta ve çöreklerin üzerine sürülerek onları tatlandırmada da kullanılır.


## Yapımı.
İki türlü reçel yapımı bulunmaktadır. Bunlardan birincisi reçel yapılacak meyvelerin önce şekerde bekletilerek daha sonra kaynatılması, ikincisi ise reçel yapılacak meyve ya da sebzenin reçel şurubu ile beraber kaynatılarak hazırlanmasıdır. Kaynama sonucu kıvama gelen reçel, hava almayacak şekilde saklama kaplarına (genellikle cam kavanozlara) konularak kapakları kapatılır.
Birçok meyve ve sebzenin reçeli yapılmaktadır. Ayrıca gül reçelinde olduğu gibi çiçeğin yapraklarının da kullanıldığı reçel türleri de vardır. Endüstriyel reçel üretiminde son yıllarda yeni gıda işleme teknolojileri uygulanmaya başlanmış olup, pastörize dolum veya diğer ismi ile sıcak dolum (hot fill) olarak adlandırılan yöntemler sayesinde uzun raf ömrü, doğal bir tat ve görünüm, aroma bakımından zengin reçel üretimi mümkün hale gelmiştir.


## Malzemesine Göre Reçel Çeşitleri.
 - Çilek reçeli 
 - Vişne reçeli
 - Elma reçeli
 - Armut reçeli
 - Ahududu reçeli
 - Böğürtlen reçeli
 - Taze ceviz reçeli
 - Ayva reçeli
 - Bergamot reçeli
 - Turunç reçeli
 - Gül reçeli
 - Domates reçeli
 - Patlıcan reçeli
 - Enginar reçeli
 - Kayısı reçeli
 - Mayıs çileği reçeli
 - Kocayemiş reçeli
 - Kavun reçeli
 - Karpuz reçeli
 - Erik reçeli
 - Kiraz reçeli
 - Şeftali reçeli


## Etimoloji.
Farsça aynı anlama gelen "rīçāl" veya "riçāl" ريچال/رچال  sözcüğünden alıntıdır. Tarihte en eski kaynak: "rīçāl vulg. reçel" [ Meninski, Thesaurus (1680) ]
# Töreli, Gevaş
Töreli, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 85 km, Gevaş ilçesine 45 km uzaklıktadır.
# Uğurveren, Gevaş
Uğurveren, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 32 km, Gevaş ilçesine 8 km uzaklıktadır.
# Yanıkçay, Gevaş
Yanıkçay, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski ismi Arpettir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 70 km, Gevaş ilçesine 30 km uzaklıktadır.
# Piskopos
 - YÖNLENDİRME 
Piskopos, bazı Hristiyan kiliselerinde, birkaç cemaatten oluşan bir bölgenin başpapazı olan, fetva verme yetkisine sahip üst kademeden din adamı.
Roma başpiskoposu Papa olarak adlandırılır ve Katolik Kilisesi'ndeki en yüksek makamın sahibidir. İngiltere'deki Canterbury başpiskoposu Anglikan toplumunun sembolik lideridir.


## Etimoloji.
"Piskopos" sözcüğü Antik Yunanca ἐπίσκοπος ("episkopos") sözcüğünden gelir. "Epi" (yukarıdan) ve "-skopos" (bakmak) sözcüklerinin birleşiminden oluşur ve "yukarıdan izleyen, gözeten" anlamlarına gelir. 2. yüzyılda kurumlaşmıştır.


## Tarihçe.
Piskoposlar İsa'nın Havarileri'nin ardılları sayılır ve ruhbanlık yetkilerini kesintisiz biçimde onlardan kaynaklandığına inanılır..
2. yüzyılda, piskopos kilise ayinlerinin başlıca yöneticisiydi; ayrıca kilisenin mali işlerini yönetir, tartışmalı sorunları çözüme bağlardı. 4. yüzyılda Hristiyanlığın devletçe tanınmasından sonra, piskoposlar kilise dışı yönetim işlerinde de sorumluluk almaya başladı. Piskoposların görevleri arttıkça ve cemaatler genişledikçe, bazı görevlerini papazlara aktarmaları kaçınılmaz oldu. Ama konfirmasyon ayinlerini yönetmek, papazları atamak ve öteki piskoposları kutsamak gibi yetkiler gene piskoposların elinde kaldı..


### Orta Çağ'da piskoposluk.
Orta Çağ'da kilisede sorumluluk dağılımı daha örgütlü bir biçim aldı ve bir kilise bürokrasisi doğdu. Piskopos adına davranan karmaşık bir alt görevliler hiyerarşisi gelişti. 16. yüzyılda Reform hareketi sırasında birçok Protestan kilisesi, bir ölçüde yozlaştığı, bir ölçüde de Yeni Ahit'te böyle bir kurum olmadığı gerekçesiyle piskoposluk kurumuna karşı çıktı. Günümüzde Katolik, Ortodoks, Anglikan, Eski Katolik ve İsveç Lutherci kiliselerinde piskoposluk temeline dayalı kilise örgütlenmesi geçerlidir. Katolik Kilisesi'nde tarihsel nedenlerle belirli bir ülke ya da bölgenin başlıca piskoposu sayılan din adamları "primas" unvanını taşır; ama bunların kendi bölgeleri dışında yargı yetkileri yoktur. Hristiyanların çoğu, kilisede "episkopos"un sözcük anlamına uygun bir "gözetim" görevinin gerekli olduğu görüşündedir. Ama bu gözetim konusunda görüş ayrılıkları vardır. Katolik Kilisesi, Ortodoks piskoposların yetkilerinin Havariler'e dayandığını kabul etmekle birlikte Anglikan din adamlarının yetkilerini tanımaz. Anglikanlar ise piskoposluğu kilisenin varlığı için değil, yalnızca "esenliği" için zorunlu saydıklarından, hem öteki kiliselerin din adamlarının yetkilerini tanırlar, hem de Havariler ardıllığı kuramına karşı çıkan Protestan gruplarıyla yakın ilişkiyi sürdürürler.
# Yemişlik, Gevaş
Yemişlik, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin hâlen halk arasında kullanılan eski adı Narek'tir. 10. yüzyılda burada kurulan Narek Manastırı, Orta Çağ Ermeni mimarisinin en önemli eserlerinden biri olarak anılır. 1951 tarihinde Valilik kararıyla tamamen yıktırılmıştır. Hâlen köylülerin ev duvarlarında kullandığı taşlardan başka izi bile kalmamıştır. Büyük Ermeni şairi Narek'li Grigor (Krikor Naregatsi - 951–1003) bu manastırda yaşamıştır. 95 manzum duadan ibaret olan "Kirk Ağotis" (Yakarışlar Kitabı) adlı eseri dünya dinî edebiyatının şaheserleri arasında sayılır.


## Coğrafya.
Van il merkezine 64 km, Gevaş ilçesine 24 km uzaklıktadır.
# Yoldöndü
Yoldöndü, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 80 km, Gevaş ilçesine 40 km uzaklıktadır.
# Yuva, Gevaş
Yuva, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 66 km, Gevaş ilçesine 26 km uzaklıktadır.
# Yarı korunumlu çoğalma
Yarı korunumlu çoğalma, hücre bölünmesi sırasında DNA'nın eşlenirken niceliğinin bozulmadan kopyalanmasıdır. Yeni DNA molekülünün bir zinciri ata DNA'ya aittir. Karşısındaki zincir ise yeni nükleotitlerden oluşmuşur.
# Bakışık, Saray
Bakışık, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 87 km, Saray ilçesine 10 km uzaklıktadır.
# Baltepe, Saray
Baltepe, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı olan "Tum", eski yerlileri olan Ermeniler'den almıştır. Şimdiki adını ise, köy heyetinin ortak kararıyla almıştır.


## Coğrafya.
Van iline 93 km, Saray ilçesine 16 km uzaklıktadır.
# Beyarslan, Saray
Beyarslan, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Beyarslan mahallesinin eski ismi Şerefhane'dir.Ve halk arasında halen bu isim kullanılmaktadır. 1940'lı yıllarda köy iki defa yakılmıştır.İran'a sınır olan mahallesi bu ülkeden Zağros Dağları'nın uzantıları ayırmaktadır. 33 Kurşun Olayı'nda da bu mahalleden çok sayıda insan öldürülmüştür. Köy geçmişinden beri Saray'ın merkez köylerinden biridir.


## Coğrafya.
Van iline 84 km, Saray ilçesine 7 km uzaklıktadır.
# Çakmakköy, Saray
Çakmakköy, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Köy 1925 yılında kurulmuştur.


## Coğrafya.
Van iline 119 km, Saray ilçesine 42 km uzaklıktadır.
# Değirmigöl, Saray
Değirmigöl, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Nüfus.
  - 782 (2010 yılı verilerine göre) 390 (erkek) 392 (kadın)
  - 792 (2009 yılı verilerine göre) 386 (erkek) 406 (kadın)
  - 791 (2008 yılı verilerine göre) 384 (erkek) 407 (kadın)
  - 776 (2007 yılı verilerine göre) 373 (erkek) 403 (kadın)
  - 730 (2000 yılı verilerine göre)
# Dolutaş, Saray
Dolutaş, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 82 km., Saray ilçesine 5 km. uzaklıktadır.
# Kapıköy, Saray
Kapıköy, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir. Rakımı 2220 metredir.


## Tarihçe.
Mahallenin adının yakın bir geçmişe kadar HERETİL olduğu, 1960 lardan bu yana KAPIKÖY olarak resmi kayıtlarda yer aldığı mevcut bilgiler arasındadır.


## Coğrafya.
Van iline 90 km, Saray ilçesine 23 km uzaklıktadır.
# Karahisar, Saray
Karahisar, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 117 km, Saray ilçesine 40 km uzaklıktadır.
# Seydi
Seydi, Türkmenistan'ın Lebap vilayetinde yerleşen şehir. Şehirde Tükmenistan'ın ikinci büyük petrol arındırma fabrikası bulunmaktadır.
Seydi şehri Türkmenabat şehrinin kuzey batısında yerleşiyor. Şehir nüfusu yaklasık olarak 70.000. Şehrin en önemli fabrikalarından birisi petrolu yeniden isleme fabrikasıdır.
Şehir ismini büyük usta şair Seydi'den alıyor. Onun hurmetine bu ismi vermişler. Şehrin Sovyetler zamanındaki ismi Neftozawodskiy.
# Kargalı, Saray
Kargalı, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin adı Kürtçe adı olan zağ kelimesinden gelir. Zağ, Kürtçe karga anlamındadır.


## Coğrafya.
Van iline 119 km, Saray ilçesine 42 km uzaklıktadır.
# Kazlıgöl, Saray
Kazlıgöl, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 92 km, Saray ilçesine 15 km uzaklıktadır.
# Keçikayası, Saray
Keçikayası, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.
Van iline 102 km, Saray ilçesine 55 km uzaklıktadır.
# Kekikdüzü, Saray
Kekikdüzü, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 133 km, Saray ilçesine 56 km uzaklıktadır.
# Kepir, Saray
Kepir, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 134 km, Saray ilçesine 57 km uzaklıktadır.
# Koçbaşı, Saray
Koçbaşı, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 127 km, Saray ilçesine 50 km uzaklıktadır.
# Kurucan, Saray
Kurucan, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 87 km, Saray ilçesine 10 km uzaklıktadır.
# Örenburç, Saray
Örenburç, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski Ermeni yerleşimindeki adı "Setmanis"dir. Bu adı nereden aldığı tam olarak bilinmese de çeşitli rivayetler vardır "Setmanis"in anlamı "yüz ev"dir. Yerleşimin ismi Türkçe Örenburç olarak değiştirilmiştir. Günümüzde Kürtçe Setmanıs olarak kullanılır. Setmanis'de eski bir kale bulunmaktadır. Bu kalenin eski zamanlardaki Ermeni yerleşiminden kaldığı düşünülmektedir.


## Coğrafya.
Van iline 102 km, Saray ilçesine 25 km uzaklıktadır.
# Sırımlı, Saray
Sırımlı, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin bilinen tek eski ismi Harapsorik'tir. 1940'larda 10-15 evden oluşan Harapsorik, bu tarihten sonra hızla gelişerek daha sonra Sırımlı mahallesi ismini almıştır. Geçimini kaçakçılık tan saglayanan sırımlı mahhalesi çoğunluğu Milan aşireti ne bağlı olup pek çok aşireti bünyesinde barındırmaktadır 


## Coğrafya.
Van iline 81, Saray ilçesine 4 km. uzaklıktadır.
# Turanköy, Saray
Turanköy, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 140 km, Saray ilçesine 60 km uzaklıktadır.
# Kot
 - YÖNLENDİRME 
Kot veya denim, pamuk ipliğinden dokunan veya çoğunluğu pamuktan oluşan, dimi örgüsüne sahip bir tür kumaştır. Örgüdeki çözgüsünün dışarıda olması dolayısıyla rengini kumaşın çözgüsünün renginden alır. Türk Dil Kurumu tarafından "giysi yapılan bir tür mavi, kaba pamuklu kumaş, blucin" olarak tanımlanmaktadır.


## İsminin kökeni.
"Kot" sözcüğünün Türkçeye yerleşmesinin asıl nedeni, bu ismin Türkiye'de blucini (özgün dil, ing.: "blue jeans") üreten ilk kişinin soyadından geliyor olmasıdır. Türkiye'deki ilk kot üretimini yapan, Muhteşem Kot, 1940 yılında Fransa'ya yaptığı bir gezide blucinle karşılaşır. Sağlamlığına ve dikim tarzına hayran kalan Muhteşem Kot, bu kumaşı Türkiye'de üretmeye karar verir.
Türkiye'ye döndüğünde bu kumaşı üretmeyi başarır ve 1960 yılına gelindiğinde günde 200 adet üretimi yakalamıştır. Bu kumaş o dönemde özellikle köylüler ve işçiler tarafından çok tutulur. 1960 yılında "KOT" adını markalaştırırlar.
Ancak 1980'li yıllara Turgut Özal dönemi gelindiğinde serbest piyasa ekonomisiyle kapılar açılır ve yabancı markaların yerli piyasaya girmesiyle o günlere kadar birinci sırada olan "Kot" marka blucin artık ikinci sınıf olmuştur. Böylece satışları düşen firma 1992 yılında üretimi durdurur ve fabrikayı kiraya verir.


## Denim Kumaşın Tarihi.
Denim kumaşın kökeni, Fransa'nın Nîmes kasabasında üretilen bir kumaş türüne dayanır. Fransızca "serge de Nîmes" (Nîmes kumaşı) ifadesi, zamanla "denim" olarak kısaltılmış ve bu kumaş türünü tanımlamak için kullanılmaya başlanmıştır. Bu kumaş, çözgü yüzlü pamuklu bir dokuma türüdür ve özellikle dayanıklılığı ile öne çıkmıştır.
Denim kumaşın popülerliği, Fransa'dan komşu ülke İtalya'ya yayılmıştır. İtalya'nın Genoa (Cenova) şehri, bu kumaşın üretiminde önemli bir merkez haline gelmiştir. Fransızcada Genoa, "Gênes" olarak adlandırılır ve bu isim, Amerikan Altına Hücum döneminde denim kumaşın yeniden popülerlik kazanmasıyla birlikte "jeans" (kot) olarak benimsenmiştir.
19. yüzyılda, özellikle Amerikan Batısı'ndaki Altına Hücum döneminde, denim kumaş madenciler arasında büyük bir talep görmüştür. Madenciler, denim kumaşın dayanıklılığını, uzun ömürlülüğünü ve kolayca onarılabilir olmasını beğenmişlerdir. Bu dönemde, Levi Strauss gibi üreticiler, denim kumaşı iş kıyafetleri ve pantolonlar için kullanmaya başlamıştır.
Denim kumaşın karakteristik indigo mavisi rengi, Genoalı kumaş tüccarlarının zorunluluktan kullandığı bir boya türüdür. Bu renk, zamanla denim kumaşın simgesi haline gelmiş ve günümüzde hala en yaygın kullanılan renk olarak kalmıştır.
# Yamanyurt, Saray
Yamanyurt, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.
Van iline 92 km, Saray ilçesine 15 km uzaklıktadır.
# Zincirkıran, Saray
Zincirkıran, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 92 km, Saray ilçesine 15 km uzaklıktadır.
# Çaybağı, Saray
Çaybağı, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 100 km, Saray ilçesine 23 km uzaklıktadır.
# Andaç, Edremit
Andaç, Van ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 38 km, Edremit ilçesine 20 km uzaklıktadır.
# Ayazpınar, Edremit
Ayazpınar, Van ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Ayrıca mahallenin bilinen adı Siverkâk'tır.


## Coğrafya.
Van il merkezine 28 km, Edremit ilçesine 15 km uzaklıktadır.
# Bakacık, Edremit
Bakacık, Van ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Eski adı Keşişoğlu'dur.


## Coğrafya.
Van iline 7 km., Edremit ilçe merkezine 10 km. uzaklıktadır.
# Çayırbaşı, Edremit
Çayırbaşı, Van ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.
Mahallede Surp Sarkis isimli bir Ermeni manastırı vardır. Van iline 78, Edremit ilçesine 48 km uzaklıktadır.
# Dilkaya, Edremit
Dilkaya, Van ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı Xorkom veya Khorkom'dur. Bu ad Ermenicedir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 35, Edremit ilçesine 17 km uzaklıktadır.
# Dönemeç, Edremit
Dönemeç, Van ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Asıl adı Engil'dir. Cumhuriyet döneminde Türkçeleştirme politikası çerçevesinde ismi Dönemeç olmuştur. Engil ismi Ermenice olup içinden geçen Engil Çayından gelmektedir. 1915 Ermeni olaylarından sonra Ermeniler bölgeyi terk etmişler. 1918 yılından sonra bölgeye Kürt aşiretlerinden Banoki Aşireti yerleşmiştir. Bugün hâlâ varlıklarını sürdürmektedirler. Köyde Ermenilerden kalma kilise kalıntısı iki küçük şelale ve balık bendi bulunmaktadır.


## Coğrafya.
Van iline 30 km, Edremit ilçesine 15 km, Gevaş ilçesine 10 km uzaklıktadır.
# Köşkköy, Edremit
Köşkköy, Van ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 17 km, Edremit ilçesine 35 km uzaklıktadır.
# Kıyıcak, Edremit
Kıyıcak, Van ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin adı Su vatanı anlamına gelen bir Ermenice kelimeden türemiştir. Eski ismi Suvartan olan mahallenin yeni ismi Kıyıcak Mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Van iline 23 km, Edremit ilçesine 5 km uzaklıktadır.
# Köklü, Edremit
Köklü, Van ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Daha önceleri Van ili merkez ilçeye bağlı bir köy iken, 3 Mart 1947'de Gevaş ilçesine bağlandı. Köklü, 28 Nisan 1995 tarihinde ise Edremit ilçesine bağlandı.


## Coğrafya.
Van iline 22 km, Edremit ilçesine 40 km uzaklıktadır.
# Köprüler, Edremit
Köprüler, Van ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 42 km, Edremit ilçesine 24 km uzaklıktadır.
# Doğanlar, Edremit
Doğanlar, Van ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 12 km, Edremit ilçesine 15 km uzaklıktadır.
# Davutlar, Eşme
Davutlar, Uşak ilinin Eşme ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Daha önceleri Eşmeli köyüne bağlı bir mahalle iken, 9 Temmuz 1949'da yine aynı köye bağlı Velibeyler ve Ahmetali mahalleleri ile birleşerek köy statüsü kazandı.


## Coğrafya.
Köy; Uşak il merkezine 81 km, Eşme ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır.
# Enginsu, Edremit
Enginsu, Van ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 38 km, Edremit ilçesine 15 km uzaklıktadır.
# Akyayla, Bahçesaray
Akyayla, Van ilinin Bahçesaray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 133 km, Bahçesaray ilçesine 25 km uzaklıktadır.
# Gözlemevi
Gözlemevi ya da Rasathane; rasat gözlem, hane ise ev anlamına gelir. Uzaydaki her çeşit değişikliği gözlemlemek, veriler toplamak, incelemek için kurulabilirler. Rasathaneler yıldızların hareketlerini gözlemek için kurulmuşlardır.
Rasathaneler uzayı gözlemlemek için yapılırlar. Dolayısıyla en iyi gözlem yapılabilecek yüksek ve havasının yıl boyunca açık olan yerler tercih edilir. Türkiye'de Antalya'da Toroslarda kurulu olan rasathane en çok bilinen ve gelişmiş olanıdır. İstanbul Sancaktepe'de de 14inch çapında teleskoba sahip halka açık bir gözlem evi bulunmaktadır.
Osmanlı'da ilk gözlemevi Takiyüddin Mehmet tarafından 1577 yılında İstanbul'da kurulmuş, ancak birkaç yıl sonra yıkılmıştır. Greenwich rasathanesi boylamların başlangıcıdır.
# Delibaşlı, Eşme
Delibaşlı, Uşak ilinin Eşme ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
1830-31 yılı Osmanlı kayıtlarına göre Sirge kazasına bağlı 5'i kadim yerli (muhtemelen daha önceden yerleşik düzene geçmiş) ve 18'i Kaçar aşiretinden olmak üzere 23 hanelik Delibaşlı köyünden bahsedilmekte olup 1845 yılına gelindiğinde köyde yaşayan hane sayısı 12'ye düşmüştü. 1890 yılı Aydın Vilâyet Salnâmesinde yerleşim Saruhan Sancağı Eşme kazasının Sirke nahiyesine bağlı bir köy olarak bahsedilmiştir.


## Coğrafya.
Köy; Uşak il merkezine 50 km, Eşme ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır.
# Altındere, Bahçesaray
Altındere, Van ilinin Bahçesaray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Köyün eski adı Arinç olarak bilinmektedir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 23 km, Bahçesaray ilçesine 15 km uzaklıktadır.
# Bağcılar, Bahçesaray
Bağcılar, Van ilinin Bahçesaray ilçesine bağlı bir mahalledir.
Van iline 120 km, Bahçesaray ilçesine 1 km uzaklıktadır.
# Cevizlibelen, Bahçesaray
Cevizlibelen, Van ilinin Bahçesaray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van il merkezine 116 km, Bahçesaray ilçesine 8 km uzaklıktadır.
# Tavukgöğsü
Tavukgöğsü, süt, şeker, pirinç unu ve tavuğun göğüs etiyle yapılan, Türk mutfağına ait bir tatlıdır. Topkapı Sarayı'nda Osmanlı padişahlarına sunulan bir lezzetti ve şimdi Türkiye'de iyi bilinen bir yemektir.
Uzun zamandır bu tavuk pudinginin Roma tarif koleksiyonu Apicius'ta ortaya çıktığına ve daha sonra Doğu Roma İmparatorluğu'na (Bizans) ve ardından Osmanlı İmparatorluğu'na geçtiğine inanılmaktadır. Ancak Apicius'un günümüze ulaşan hiçbir nüshasında böyle bir tarif bulunmamaktadır. Onuncu yüzyıla ait benzer Arap yemekleri mevcuttur. Roma bağlantısına dair kanıt eksikliği göz önünde bulundurulduğunda, tavukgöğsünün Türk mutfağına girişinin Arap kökenli olması muhtemeldir.
Geleneksel versiyonda beyaz tavuk göğüs eti kullanılır. Et kaynatılarak ve çok ince liflere ayrılarak ya da pürüzsüz hale gelene kadar dövülerek yumuşatılır. Süt, şeker, kırık pirinç ve diğer kıvam arttırıcılarla ve genellikle tarçın gibi bir çeşit aroma ile karıştırılır. Sonuç, genellikle sunum için şekillendirilen kalın bir pudingdir.


## Hazırlanışı.
Haşlanmış tavuğun göğüs etleri üç-dört saat soğuk suda bekletildikten sonra lif lif oluncaya değin parçalanır. Bir miktar kaynamış sütle iyice ezilir. Ayrı bir yerde şeker, süt ve pirinç unu ile yapılan bulamaca katılıp sakız kıvamına gelinceye değin ezilerek pişirilir. Küçük kaplara alınarak üzerine tarçın serpilir ve soğumaya bırakılır.


## Geçmişi.
Orta Çağ Arap mutfağındaki muhallebilerin birçoğuna tavuk göğsü katılırdı. Avrupa'da ise Tavukgöğsüne benzeyen blancmange veya me’mûniyye, Orta Çağ döneminde tavuk ile yapılırdı ancak bugünün tarifleri artık bu geleneksel tarifden uzaklaşmıştır.
Tuğrul Şavkay'a göre Romalı kitap yazarı Apicus'un kitabında tavukgöğsüne benzeyen bir tarif bulunmaktadır. En erken bilinen üç muhallebi tarifi 10. yüzyıldandır. Bu tariflerin arasında pirinç ve tavuk ile yapılan bir tarif yer alır. Osmanlı saray kayıtlarına göre II. Mehmed muhallebiyi daima tavuklu yerdi. Basılı ilk yemek kitabı Melceü’t-Tabbâhîn'de de tarifi vardır.
# Çatbayır, Bahçesaray
Çatbayır, Van ilinin Bahçesaray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 117 km, Bahçesaray ilçesine 9 km uzaklıktadır.
# Çömlekçi, Bahçesaray
Çömlekçi, Van ilinin Bahçesaray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 120 km, Bahçesaray ilçesine 12 km uzaklıktadır.
# Doğanyayla, Bahçesaray
Doğanyayla, Van ilinin Bahçesaray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 120 km, Bahçesaray ilçesine 12 km uzaklıktadır.
# Elmayaka, Bahçesaray
Elmayaka, Van ilinin Bahçesaray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 115 km, Bahçesaray ilçesine 7 km uzaklıktadır.
# Güneyyamaç, Bahçesaray
Güneyyamaç, Van ilinin Bahçesaray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 125 km, Bahçesaray ilçesine 17 km uzaklıktadır.
# Kaşıkçılar, Bahçesaray
Kaşıkçılar, Van ilinin Bahçesaray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 124, Bahçesaray ilçesine 16 km uzaklıktadır.
# Paşaköy, Bahçesaray
Paşaköy, Van ilinin Bahçesaray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 120 km, Bahçesaray ilçesine 12 km uzaklıktadır.
# Ulubeyli, Bahçesaray
Ulubeyli, Van ilinin Bahçesaray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında pek fazla bilgi yoktur.


## Coğrafya.
Van iline 125 km, Bahçesaray ilçesine 17 km uzaklıktadır.
# Yaşlıkavak, Bahçesaray
Yaşlıkavak, Van ilinin Bahçesaray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Van iline 126 km, Bahçesaray ilçesine 18 km uzaklıktadır.
# Yaylakonak, Bahçesaray
Yaylakonak, Van ilinin Bahçesaray ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Eski ismi Teremağ'dır.


## Coğrafya.
Van iline 128 km, Bahçesaray ilçesine 18 km uzaklıktadır.
# Ortaç, Yüksekova
Ortaç, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında Bavanis olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 30 km, Yüksekova ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın kuzeybatısında olup, numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yoluna 2,6 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Dilekli, Yüksekova
Dilekli, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Şüke olarak geçmektedir. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmış ve köye büyük dönüş olmuştur. Ancak 2008 yılından sonra köyden ayrılış hızlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 138 km, Yüksekova ilçe merkezine 66 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneybatısında olup yapımı süren numaralı Çukurca-Dağlıca il yolu yakınındadır.
# Dereköy, Eşme
Dereköy, Uşak ilinin Eşme ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün bulunduğu bölgede antik dönemlerden itibaren yerleşim görülmektedir. Dereköy'ün yaklaşık 2,5nbsp;km kuzeydoğusunda Erken Tunç Çağı ve Roma dönemine ait kalıntılar bulunan "Divlit Höyüğü" bulunmaktadır. Osmanlı dönemine ait 1530 yılı 438 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Anadolu Defteri'nde "Dere" adıyla yerleşimden bahsedilmiştir. 1890 yılı Aydın Vilâyet Salnâmesinde, Dere adıyla Saruhan Sancağı Eşme kazasının Sirke nahiyesinin nahiye merkezi de dahil olmak üzere nüfusça en kalabalık yerleşim yeri olarak görülmektedir.


## Coğrafya.
Köy; Uşak il merkezine 74 km, Eşme ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Yerleşim Eşme'nin kuzeyinde yer almakta olup, Uşak-Eşme yoluna 5 km uzaklıktadır. Köyün güneyinde, Dereköy Deresi üzerinde inşa edilmiş Dereköy göleti bulunmaktadır.
# Suüstü, Yüksekova
Suüstü, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında Şakitan ya da Sakitan olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 65 km, Yüksekova ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın kuzeybatısında olup, numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yoluna 1,8 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Dilektaşı, Yüksekova
Dilektaşı, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında Mans ya da Manis olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 39 km, Yüksekova ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın kuzeybatısında olup numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yoluna 4 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Örnekköy, Yüksekova
Örnekköy, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında Mergiç olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 96 km, Yüksekova ilçe merkezine 19 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneydoğusunda olup numaralı Yüksekova-Şemdinli il yolu kenarındadır.
# Vezirli, Yüksekova
Vezirli, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Kürtçede "vezir imareti" anlamına gelen Vezirava olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 79 km, Yüksekova ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneybatısında olup, numaralı Yüksekova-Dağlıca il yolu kenarındadır.
# Yoncalık, Yüksekova
Yoncalık, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Pirsalan olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 79 km, Yüksekova ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneyinde olup, bir köy yoluyla doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.
# Değerli, Yüksekova
Değerli, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "Mehmetçik suyu" anlamına gelen Memikava olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 87 km, Yüksekova ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın doğusunda olup numaralı Yüksekova-Şemdinli il yoluna 5,2 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Akalın, Yüksekova
Akalın, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Kürtçede "pazar yeri" anlamına gelen Deştan, 1946 yılı kayıtlarında ise Temirbey Bacirgesi olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 71 km, Yüksekova ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın batısında olup numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yolu üzerindedir.
# Beşatlı, Yüksekova
Beşatlı, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1946 yılı kayıtlarında Hilhis olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 59 km, Yüksekova ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın kuzeybatısında olup numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yoluna 2,7 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Gökyurt, Yüksekova
Gökyurt, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında Tekurabad olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 60 km, Yüksekova ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın kuzeybatısında olup numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yoluna 5,7 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Yeniışık, Yüksekova
Yeniışık, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, kayıtlarda Kürtçede "tilkiini" anlamına gelen Kuneruvi olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 60 km, Yüksekova ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın kuzeybatısında olup, Akocak ve Suüstü köyleri üzerinden, numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yoluna 14 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Dedeli, Kırşehir
Dedeli, Kırşehir ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köy, 1926 yılından beri aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Kırşehir il merkezine 35 km uzaklıktadır.
# Karlı, Yüksekova
Karlı, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında Beprişen, 1928 yılı kayıtlarında ise Befircan ya da Befrican olup, "befirçan" sözcüğü, Kürtçede "karlı" anlamına gelmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 89 km, Yüksekova ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneyinde olup, numaralı Yüksekova-Dağlıca il yolu kenarındadır.
# Onbaşılar, Yüksekova
Onbaşılar, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1946 yılı kayıtlarında Hirmi ya da Hirmin olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 103 km, Yüksekova ilçe merkezine 29 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneydoğusunda olup, Çamdalı ve Ölçekli köyleri üzerinden, numaralı Yüksekova-Şemdinli il yoluna 20,3 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Köprücük, Yüksekova
Köprücük, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1891 yılı kayıtlarında Kerpel, 1916 yılı kayıtlarında ise Kerpil olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 69 km, Yüksekova ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın batısında olup, numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yoluna 1,4 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Altınoluk, Yüksekova
Altınoluk, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında Alwar, 1946 yılı kayıtlarında ise Matulanis olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 79 km, Yüksekova ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneydoğusunda olup numaralı Yüksekova-Şemdinli il yoluna 2,2 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Pınargözü, Yüksekova
Pınargözü, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Xalikan olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 104 km, Yüksekova ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneybatısında olup Sürekli köyü üzerinden, numaralı Yüksekova-Dağlıca il yoluna 6,7 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Gürkavak, Yüksekova
Gürkavak, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Şahkulurd olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 135 km, Yüksekova ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneybatısında olup numaralı Yüksekova-Dağlıca il yolu üzerindedir.
# Yürekli, Yüksekova
Yürekli, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1946 yılı kayıtlarında Herink olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 97 km, Yüksekova ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneydoğusunda olup, numaralı Yüksekova-Şemdinli il yoluna 3,5 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Dedeler, Yüksekova
Dedeler, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Zîzan olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 87 km, Yüksekova ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneydoğusunda olup numaralı Yüksekova-Şemdinli il yoluna 4,9 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Bağdaş, Yüksekova
Bağdaş, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı Ermenice kökenli Peranis olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 80 km, Yüksekova ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın kuzeybatısında olup numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yoluna Dilektaşı Köyü üzerinden 12,2 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Yeşiltaş, Yüksekova
Yeşiltaş, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında İştazin olarak geçmektedir. İştazin, ayni zamanda bir düzine kadar köyü içeren bölgenin de adıdır.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 119 km, Yüksekova ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneybatısında olup, Rubarışın Çayı ve numaralı Yüksekova-Dağlıca il yolu kenarındadır.
# Etüv
Etüv, belirli sıcaklıklarda mikrop üretme, sterilize etmekte, ısıtma, pişirme veya kurutma amaçlı kullanılan bir laboratuvar fırınıdır. Etüvler değişik hacimlerde olup, sıcaklık 60 °C ile 250 °C arasında analog veya dijital termostat ile ayarlanabilen, iki kat saç levhadan oluşmuş, hava geçirmez yapıdadırlar.
Genel kullanım alanları:
  - Mikrop öldürmede, (Bu tür etüvler 160 ile 180 °C arası sıcaklıklarda çalışırlar.)
  - Cerrahi aletlerin dezenfekte edilmesinde,
  - Deneysel mikrop üretiminde,
  - Çeşitli kumaş, kürk, kauçuk, vb. dezenfekte edilmesinde (Bu tür etüvler sıcak su buharı ile çalışırlar) kullanılır.
# Dibekli, Yüksekova
Dibekli, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Avard ya da Averd, 1946 yılı kayıtlarında ise Avart olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 49 km, Yüksekova ilçe merkezine 33 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın kuzeybatısında olup numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yoluna 3,4 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Köşkönü, Yüksekova
Köşkönü, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "köşk önü" anlamına gelen Pişkasır olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 109 km, Yüksekova ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneybatısında olup numaralı Yüksekova-Dağlıca il yoluna 3,2 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Akçalı, Yüksekova
Akçalı, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1946 yılı kayıtlarında Kertinis olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 61 km, Yüksekova ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın kuzeybatısında olup numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yoluna 2,9 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Akpınar, Yüksekova
Akpınar, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Kürtçe kökenli Soriyan olan köyün ismi, 1916 yılı kayıtlarında Kürtçede "Süryaniler" ya da "kızıllar" anlamına gelen Suriyan olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 100 km, Yüksekova ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın kuzeydoğusunda olup numaralı Yüksekova-Esendere (İran Sınırı) devlet yolu üzerindedir.
# Güçlü, Yüksekova
Güçlü, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Peylan, 1928 yılı kayıtlarında ise Pelan ya da Pavilan olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 77 km, Yüksekova ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın doğusunda olup numaralı Yüksekova-Şemdinli il yoluna 1,1 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Güldalı, Yüksekova
Güldalı, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında Bilinbasan olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 99 km, Yüksekova ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın kuzeydoğusunda olup numaralı Yüksekova-Esendere (İran Sınırı) devlet yoluna 1,4 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Kısıklı, Yüksekova
Kısıklı, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında Delasi, 1928 yılı kayıtlarında ise Dilezi ya da Delezi olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 89 km, Yüksekova ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın kuzeydoğusunda olup numaralı Yüksekova-Esendere (İran Sınırı) devlet yoluna 1,9 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Adaklı, Yüksekova
Adaklı, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1919 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Bajirge olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 89 km, Yüksekova ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneybatısında olup numaralı Yüksekova-Dağlıca il yoluna 4,8 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Aksu, Yüksekova
Aksu, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Gagawra olup, "gagewran" sözcüğü, Kürtçede "boz öküzler" anlamına gelmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 66 km, Yüksekova ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneybatısında olup numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yoluna 2,7 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Bulaklı, Yüksekova
Bulaklı, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Mamekân, 1928 yılı kayıtlarında ise Kürtçede "Mehmetçikler" anlamına gelen Memkân olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 87 km, Yüksekova ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneybatısında olup numaralı Yüksekova-Dağlıca il yoluna 3 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
# Dağlıca, Yüksekova
Dağlıca, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1916 yılı idari bölge kayıtlarında Oramar ve Kürtçe kökenli Soryan olarak geçmektedir. Eski bir bucak merkezidir.


## Coğrafya.
Köy, Hakkâri il merkezine 134 km, Yüksekova ilçe merkezine 60 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneybatısında olup numaralı Yüksekova-Dağlıca yolunun bitiş noktasıdır. Yolun Çukurca'ya devam eden kısmının yapımı sürmektedir.