# Nedir Ne Değildir?
Nedir Ne Değildir?, Türk progresif rock topluluğu Edip Akbayram Dostlar'ın ikinci stüdyo ve ilk uzunçalar albümü. Ocak 1977'de Burç Plak etiketiyle yayımlandı. Ön yüzü illüstrasyon çizim tekniğiyle oluşturulan albümün iç yüzüne grubun kuklası tasarlandı. Kayıtlarda, bir önceki albümde de olduğu gibi Galip Kayıhan'ın Hollanda'dan getirdiği pedallar ve sentezleyiciler kullanıldı. Albümün uzunçalar kayıtları için yedi tane parça kaydedildi. Daha sonra, ek olarak tekli plaklardan üç tane farklı parça eklendi. Kayıtlar için temmuz ve aralık ayları arasında stüdyoya girilen albüm, 1976'da Unkapanı'ndaki stüdyolarda kaydedildi.
Edip Akbayram'ın ilk albüm çalışması, kendi ismine sahip olan "Edip Akbayram", önceden çıkarmış olduğu tekli albümlerinin bir toplaması olarak piyasaya sürülmüştü. Bu çalışmada ilk kez albüm için kaydedilmiş parçalara yer vermek isteyen ekip, 1976 yılının Temmuz ayında stüdyoya girdi. İlk uzunçalar albüm için Dostlar'la yedi farklı çalışma kaydeden Akbayram, çoğunluğu Mahzuni Şerif'e ait türküleri, progresif rock ağırlıklı bir çizgide yeniden yorumladı. Yedi uzunçalar ve üç tane tekli kaydı içeren albüm, yayımlandığında büyük satış yaptı ve özellikle dönemi gençlerinin ilgisini çekti.
Türkiye'nin yanı sıra, başta İspanya olmak üzere yurt dışında birçok kez yeniden basıldı ve yayımlandı. İçinde yer alan ve siyasi eleştiriler içeren parçalar, özellikle sol kesim tarafından büyük ilgi gördü. İlerleyen dönemlerde siyasi içerikli parçalardan dolayı bazı konserlerinde ölüm tehditleri alan Akbayram, çizgisini ve tarafını değiştirmemeye uğraştı. Gerçekleştirilebilecek saldırılardan korunmak için 1980 darbesi döneminde belince tabancayla gezmeye başladı. Buna rağmen konserlerinde şiddet gördü ve müzik sansürü mağduru oldu.


## Arka plan.
1976'da Dostlar, Galip Kayıhan'ın Hollanda'dan getirdiği synthesizer'larla ve efekt pedallarıyla "Zalim" teklisini kaydetmişti. Babası hakim olan Kayıhan, maddi durumu iyi bir aileden geldiği için yurt dışına çıkma imkanı buluyor ve gerekli müzik araçlarını elde edebiliyordu. Avrupa'dan farklı teknolojilere sahip ekipmanlar getiriyor ve grubun müzikal çizgisini yükseltmeye çalışıyordu. Bu sayede kayıtlarda, Türkiye stüdyolarındaki teknik yetersizliklerin gizlenmesine özen gösteriliyordu. Kaliteli ekipmanlara ulaşmaya çalışan ekip, parçalarıyla büyük başarılara ulaşmayı hedefliyordu.
"Zalim" teklisinden beri dağılmamış olan ekip, yeni albüm çalışmalarına yönelmek istedi ve repertuvar oluşturmaya başladı. Şarkı seçimlerinde Akbayram, "Anadolu'nun Mozart'ı" olarak gördüğü Mahzuni Şerif'ten beş parça belirledi ve albüm listesine ekledi. Bunun yanı sıra halk ozanı Muhlis Akarsu'dan "Haberin Var mı?" ve Türk halk şairi Karacaoğlan'ın şiiri olan bestesi anonim "Ayrılık" parçası da Akbayram tarafından ilk kez bu albümde seslendirildi. Daha sonra, tekli kayıtlarda önceden seslendirilmiş üç parça daha bir araya getirilerek albüm repertuvarı hazırlandı.


## Kayıt süreci.
1973 yılında Mahzuni Şerif'le tanışan ve bu sırada onun izin vermesi sonucu tüm türkülerini ücretsiz şekilde seslendirme hakkı olan Akbayram, Dostlar'la birlikte albüme Mahzuni'den birçok parça repertuvara ekledi. 1976 yılının Temmuz ve Aralık ayları arasında stüdyoya giren ekip, yedi uzunçalar kaydetmeyi planladı. Edip Akbayram'ın yapımcısı Osman Bayşu, stüdyo amirliğini üstlendi ve gerekli ekipmanların oluşturulmasına katkı sağladı. Hazırlıkların ardından kayıtlara başlandı ve tonmayster Sıtkı Acim tarafından sesler kaydedildi. Kayıtlar aralık ayında tamamlandı fakat yayımlamak için 1977 yılının Ocak ayını bekleyeceklerdi.


## Kapak tasarımı.
Albümün iç ve dış kapakları, illüstrasyon tekniğiyle tasarlandı. Ön kapaktaki figür çizimlerinden albüm içi kuklalarına kadar albüm, İngiliz progresif rock grubu Jethro Tull'un 1969 yılında yaptığı "Stand Up" albümünden uyarlandı. Bu uyarlamaya bağlı olarak ön kapakta grup üyelerinin portreleri, portrelerin arka planında ise çiçek ve yaprak desenleri çizildi. Ayrıca albümün plak versiyonunda bulunan albüm içi kuklalar, gruptakilerin temsili amacıyla oluşturuldu.


## Müzikal tarz.
Albümün açılış parçası "Yaralarım", progresif rock ritimleriyle oluşturulmuş bir gitar riff'i ile başlayıp daha sonra psikedelik öğelerle devam etmektedir. Ardından gelen ve ikinci parça olan "Arabam Kaldı Yolda" ise"," Galip Kayıhan'ın elektro gitarı ve Cudi Koyuncu'nun elektro bağlaması ile birleştirilerek bulanıklaştırılan bir melodiyle başlamaktadır. Aynı parçanın orta bölümünde yer alan ve Osman Bayşu tarafından seslendirilen "Dehha!" nidası ile başlayan süreçle birlikte albümde, deneysel bir çalışma hedeflenmiştir.
Bu parçada, kaset veya plak bozulmuş hissiyatı yaratması amacıyla tonmayster Sıtkı Acim tarafından parçanın makara bandı hızlandırılmış, bu efektle dinleyiciyi yanıltmak ve kayıt bozulmuş hissiyatı uyandırmak hedeflenmiştir. Ancak kısa bir süre sonra tekrar Bayşu tarafından seslendirilen "Hayda!" nidası ile bu hissiyatın kaset bozulmasıyla ilgili olmadığı anlaşılmaktadır. Çünkü kasıtlı olarak perde daha da artırıldıktan sonra şarkının hızı, tekrar olması gereken seviyeye gelmiştir.
Kullanılan bu teknikle, Pink Floyd'dan esinlenerek dinleyicide şaşkınlık yaratmak ve parçaya deneysel bir atmosfer katılması düşünülmüştür. Edip Akbayram'ın 2008'de Mehmet Akbay ile yaptığı bir televizyon programı söyleşisinde dediğine göre yapılan bu deneysel rock çalışmaları, uçuk şeylere imza atma isteğinin bir sonucudur. Bu ses efektleriyle, dinleyicinin dikkatini çekmek ve şarkının havasını farklı bir düzeye taşımak amaçlanmıştır.
Albümün sekizinci şarkısı olan "Haberin Var mı?", psikolojik bir riff ile başlamasıyla birlikte daha sonra elektro bağlama da dahil olmaktadır. Bazı İngiliz kaynaklarında bu durum hakkında, "yavaşça bir kafa patlamasına dönüşmektedir" denmiştir. "Kaşların Karasına" ise, albümdeki geleneksel Türk müziği ögeleriyle psikedelik rock tarzının iç içe geçtiği parçalardan biridir. Ses bozulması efektiyle başlayan gitar bölümünün yanı sıra rock öğeleri, bağlama gibi geleneksel Türk çalgılarıyla bir arada kullanılmıştır. Cudi Koyuncu, parçada elektro bağlaması ile oyun havasına özgü ritimler kullanmak istemiştir.


## Albüm notu.
Edip Akbayram Dostlar tarafından albümün iç kapağına (yeni basımlarda arka yüzünde bulunabilmektedir) albüm notu yazıldı. Bu notta grup, albüm hakkında düşündüklerini ve zorlu bir kayıt süreci geçirdiklerine değinmek istedi. Grup tarafından ortaklaşa yazılan not şöyledir:
Evet, nedir ne değildir? 
Öylesine zorlu, öylesine bir çaba ve güç mahsulüdür ki bu yapıt; sanat içinde devrim, kültür içinde evrim ilkeleriyle doğmuştur. Bu denli içe dönük, kısıtlı yaşam sürecimiz içinde kültürel sanat anlayışımızın bir yapıtıdır bu. Gerçek yargı organı olduğuna inandığımız halkımıza biz deriz ki, sizler için hazırladığımız bu yepyeni albümü gelin beraberce izleyelim. 
Nedir ne değildir?
Edip Akbayram, Dostlar
1998'de Edip Akbayram, eskiden kült haline gelmiş olan şarkılarını yeni düzenlemeyle okuduğu "Dün ve Bugün" albümünde, "Nedir Ne Değildir?"'e gönderme yapmak istedi. Bunun için albüm sonu konuşması olarak Dostlar'la yazdığı albüm notunu seslendirdi. On beş şarkılık albümde bulunan konuşma kaydı, albümün son parçası olan "Kibar Gelin"'den sonra gelmektedir.


## Değerlendirmeler.
Müzik eleştirmenleri bu albüm hakkında, önceki "Edip Akbayram" albümüne kıyasla daha funk tarzı dokunuşlarla oluşturulduğunu ve Doğu stili ritimler kullanıldığını söyledi. Ayrıca grubun diğer çalışmalarıyla karşılaştırıldığında albümde, ritimlerin daha basit ve bas ağırlıklı bir çizgide düzenlenmiş olduğu belirtildi.
Türk psikedelik rock müziğinin ilk dönem örneklerinin kültlerinden olan albüm için yurt içi ve yurt dışında yeni basım ve dağıtımlar yapıldı. Başta İspanya olmak üzere Kore ve Almanya'da yayımlanan albümler sanatçı tarafından tescillendi.
Pharaway Sound tarafından İspanya'da yapılan yeni basımlarda, Angela Sawyer (Weirdo Records) tarafından yeniden düzenlenmiş ses, fotoğraflar ve astar notları içeren ek bir kitapçık bulunmaktadır.


## Şarkı listesi.
Tüm şarkılar Mahzuni Şerif tarafından yazılıp bestelendi.
A yüzü
Başlık
Süre
1.
"Yaralarım" 
 5:08
2.
"Arabam Kaldı Yolda" 
 2:56
3.
"Adam Olmak Dile Kolay" 
 4:38
4.
"Dar Ağacı" 
 3:31
5.
"Kolum Nerden Aldın Zinciri" 
 3:36
B yüzü
BaşlıkSöz yazar(ları)ıBesteci(ler)
Süre
1.
"Ayrılık" KaracaoğlanAnonim
 4:22
2.
"Bırak Beni" Mahzuni ŞerifMahzuni Şerif
 3:59
3.
"Haberin Var mı?" Muhlis AkarsuMuhlis Akarsu
 3:12
4.
"Mehmet Emmi" Mahzuni ŞerifMahzuni Şerif
 5:05
5.
"Kaşların Karasına" Neşet ErtaşNeşet Ertaş
 2:57


## Grup üyeleri.
Müzisyen
  - Edip Akbayram – baş vokal
  - Osman Bayşu – baş vokal 
  - Galip Kayıhan – elektro gitar, synthesizer
  - Mithat Danışan – bas gitar, ritim gitar
  - Cudi Koyuncu – bağlama, tef, gırnata , yaylı tambur
  - Ayzer Danga – davul, perküsyon, flüt 
Üretim
  - Osman Bayşu – yapımcı, stüdyo amiri
  - Yavuz Asöcal – yönetici yapımcı
  - Sıtkı Acim – tonmayster