# Kelebek ve Dalgıç
"Aynı isimli roman için Kelebek ve Dalgıç Giysisi sayfasına bakınız."
Dalgıç ve Kelebek, Amerikalı yapımcı Julian Schnabel tarafından çekilen, 23 Mayıs 2007'de gösterime başlayan Fransız filmi. 2007 Cannes Film Festivali'nde mizansen ödülü kazandı.


## Konusu.
Film, "Elle" dergisi editörü Jean-Dominique Bauby'nin (okunuşu: "Jan Dominik Bobi") gerçek hayat hikâyesinden alınmıştır. Bauby kendine geldiğinde, hiçbir uzvunu kıpırdatamadığını fark eder. Locked-in adı verilen felç hastalığına tutulmuştur. Konuşamamakta, yardım olmadan nefes alamamaktadır. Kıpırdatabildiği tek organı, sol göz kapağıdır. Bu sayede basit sorulara evet-hayır karşılıkları verebilir. Bu, dış dünyayla tek bağlantısıdır.
Bir konuşma terapisti, Bauby'nin daha etkin iletişim kurabilmesi için, harfleri Fransızcadaki kullanılma sıklığına göre sıralar ("E, L, A, O, I, N, S, D, vs.") ve yüksek sesle okur. Doğru harfe geldiğinde Bauby göz kırpmakta ve bir sonraki harfe geçilmektedir. Bu yöntemi kullanarak Bauby filmle aynı addaki kitabı yazar.
Filmin önemli bir kısmı, Bauby'nin bakış açısından çekilmiştir. Öyle ki, Bauby sorulara cevap vermek için gözünü kırptığında, perde kısa süre kararmaktadır.


### Filmin adı.
Filmin adı, Bauby'nin kendi bedeninde hapsolmasını ve özgürlük çabasını simgelemektedir. Söz konusu dalgıç, sünger avcılarının kullandığına benzer eski tip, metal bir dalgıç elbisesi giymektedir. Bauby, rüyalarında kendisini, bedenini simgeleyen bu elbisenin içinde görmektedir. Hareket edememekte, elbise ile birlikte derinliklere batmaktadır. Bağırır, çırpınır, ancak kimse sesini duyamaz. Kelebek ise özgürlüğün, bedeni durmuş bir insanın içinde yaşamaya devam eden insanlığın simgesidir. Kitabı yazmak için göz kırpması, kelebeğin uçmak için kanatlarını çırpmasına benzemektedir.


## Yapım.
Schnabel, yapımcı şirketin filmin İngilizce çekilmesi yönündeki baskılarına direndi. İngilizcenin, kitapta kullanılan karmaşık Fransızcayı yansıtamayacağını düşünüyordu. Filmi daha iyi çekebilmek için Fransızca öğrendi.
Başlangıçta Bauby'yi Johnny Depp'in oynaması düşünülüyordu. Ancak programının filmiyle çakışması nedeniyle Depp bu projeden çekildi.


## Ödüller ve adaylıklar.
Kazandıkları
  - 61. BAFTA Ödülleri
   - En İyi Uyarlama Senaryo
  - 65. Altın Küre Ödülleri
   - En İyi Yabancı Dilde Film
   - En İyi Yönetmen (Julian Schnabel)
  - 60. Cannes Film Festivali
   - En İyi Yönetmen
   - Teknik Büyük Ödül
  - National Board of Review
   - En İyi Yabancı Film
  - Boston Society of Film Critics
   - En İyi Yönetmen
   - En İyi Sinematografi
   - En İyi Yabancı Dilde Film
  - New York Film Critics Online
   - En İyi Film ("There Will Be Blood" ile paylaştı)
  - Los Angeles Film Eleştirmenleri Birliği
   - 2. En İyi Film
   - 2. En İyi Yönetmen
   - 2. En İyi Yabancı Dilde Film
   - En İyi Sinematografi
  - Washington D.C. Area Film Critics Association
   - En İyi Yabancı Dilde Film
  - San Francisco Film Critics Circle
   - En İyi Yabancı Dilde Film
  - Amerikan Film Enstitüsü Ödülleri 
   - Yılın Top On Filmi
  - Satellite Ödülleri
   - En İyi Sinematografi
  - EDA Ödülleri
   - En İyi Kurgu
   - En İyi Yabancı Film
   - 2007'de Üstün Başarı Gösteren Kadın
  - Toronto Film Eleştirmenleri Derneği
   - 2. En İyi Yabancı Film
Adaylıklar
  - 80. Akademi Ödülleri
   - En İyi Yönetmen (Julian Schnabel)
   - En İyi Uyarlama Senaryo (Ronald Harwood)
   - En İyi Sinematografi (Janusz Kaminski)
   - En İyi Kurgu (Juliette Welfling)
  - 60. Cannes Film Festivali
   - Altın Palmiye
  - 65. Altın Küre Ödülleri
   - En İyi Senaryo (Ronald Harwood)