# III. István
III. István (, ; ; 1147 yazı - 4 Mart 1172), 1162 ile 1172 yılları arasında Macaristan ve Hırvatistan Kralıydı . Babası II. Géza'nın ölümünden kısa bir süre sonra, 1162 yılının Haziran ayı başlarında kral olarak taç giydi. Ancak Bizans İmparatorluğu'nun sarayına katılan iki amcası Ladislaus ve István, onun taht hakkına itiraz etti. Bizans İmparatoru I. Manuil, taç giyme töreninden yalnızca altı hafta sonra Macaristan'a bir sefer düzenleyerek Macar lordlarını Ladislaus'un yönetimini kabul etmeye zorladı. István, Avusturya'ya sığındı, ancak geri döndü ve Pressburg'u (günümüzde Slovakya'da Bratislava) ele geçirdi. 14 Ocak 1163'te ölen Ladislaus'un yerine István'ın küçük amcası ve adaşı IV. István geçti, ancak yönetimi pek popüler değildi. Genç István, 19 Haziran 1163'te amcasını mağlup etti ve onu Macaristan'dan kovdu.
IV. István, İmparator I. Manuil'in desteğiyle tahtını yeniden kazanmaya çalıştı, ancak I. Manuil, III. István ile barıştı. Küçük kardeşi Béla'yı Konstantinopolis'e göndermeyi ve Bizanslıların Hırvatistan, Dalmaçya ve Sirmium'u içeren Béla'nın dükalığını ele geçirmesine izin vermeyi kabul etti. III. István, bu bölgeleri yeniden ele geçirmek amacıyla 1164 ile 1167 yılları arasında Bizans İmparatorluğu'na karşı savaşlar yaptı ancak Bizanslıları yenemedi.
Tarihçiler, Macaristan Krallığı'ndaki bir kasabaya tanınan kapsamlı ayrıcalıkların ilk örneği olan " Székesfehérvár yasalarının" oluşturulmasını ona atfediyorlar. 1169'da Papalık ile bir konkordato imzalayarak piskoposların atanması üzerindeki kontrolünden vazgeçti. Çocuksuz öldü.


## Çocukluğu (1147-1162).
István, Macaristan Kralı II. Géza ve eşi Eufrozina'nin en büyük çocuğuydu.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 1147 yazında Fransız Haçlıların Macaristan üzerinden Kutsal Topraklar'a doğru yürüdüğü sırada doğdu.#YÖNLENDİRME Fransa Kralı VII. Louis onun vaftizine sponsor oldu.#YÖNLENDİRME Son vasiyetini 1152'de yazan Leydi Margaret, o yıl "Kral Géza'nın oğlu Dük István ile birlikte hüküm sürdüğünü" belirterek, Kral'ın resmi olarak István çocuğunu varisi olarak aday gösterdiğini belirtti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Ancak babasının halefi olarak konumu, özellikle iki amcası István ve Ladislaus'un 1150'lerin sonlarında Macaristan'ı terk etmesinden sonra güvensiz kaldı.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Bizans İmparatoru I. Manuil'in Konstantinopolis'teki sarayına yerleşeceklerdi.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME II. Géza, ölümünden kısa bir süre önce Dalmaçya, Hırvatistan ve Sirmium'u küçük oğlu Béla'ya miras olarak verdi.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 


## Hükümdarlığı.
### Taht mücadelesi (1162-1164).
II. Géza, 31 Mayıs 1162'de öldü.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Estergon Başpiskoposu Lucas, 15 yaşındaki István'ı gecikmeden taçlandırdı.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Bizans tarihçisi İoannis Kinnamos'a göre, II. Géza'nın ölümünü duyan İmparator Manuil, Macaristan'a doğru harekete geçti çünkü ülkenin "efendiliğine büyük değer veriyordu".#YÖNLENDİRME Bir diğer Bizans tarihçisi Nikitas Honiatis, İmparator'un, Sirmium ve Zimony'nin (şu anda Sırbistan'da Zemun) "tartışmasız ve garantili mülkiyetini alabileceği" umuduyla genç Kral'ın amcası ve adaşı olup İmparator'un himayesindeki István'ın tahtı ele geçirmesini desteklemeye karar verdiğini yazar.#YÖNLENDİRME Kinnamos'a göre İmparator, merhum Kral'ın erkek kardeşinin tahta ilişkin iddiasını desteklerken, tacın "her zaman kardeşlerden hayatta kalanlara" geçmesi gerektiğini öngören "Macar kanununa" atıfta bulundu.#YÖNLENDİRME 
İmparator Manuil, Macaristan'a, elçilerinin Macar baronlarıyla müzakereleri başlattığı Haram'a (günümüzde Ram, Sırbistan) kadar ilerleyen bir ordu gönderdi.#YÖNLENDİRME Bizanslılar tarafından rüşvet verilen ve İmparator'un istilasından korkan kodamanlar, genç Kral'ın iki amcasından en büyüğü olan Ladislaus'u "uzlaşma adayı" olarak kabul etmeyi kabul etti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Genç István'ın ordusu Kapuvár'da bozguna uğradı. #YÖNLENDİRME Taç giyme töreninden altı hafta sonra Macaristan'dan kaçtı ve Avusturya'ya sığındı.#YÖNLENDİRME Başpiskopos Lucas, amcasına taç takmayı reddederek genç hükümdara sadık kalan birkaç kişiden biriydi.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Kalocsa Başpiskoposu Mikó, Ladislaus'un taç giyme törenini gerçekleştirdikten sonra Başpiskopos Lucas, tacı yeğeninin elinden hukuka aykırı bir şekilde aldığını belirterek gaspçıyı aforoz etti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 
III. István Avusturya'dan döndü ve Pressburg'u ele geçirdi.#YÖNLENDİRME 14 Ocak 1163'te amcasının ölümünden yararlanamadı çünkü II. Ladislaus'un yerine küçük kardeşi IV. István geçti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Ancak IV. István'ın Bizans İmparatorluğu'nun çıkarlarına açıkça verdiği destek, Macar baronları arasında hoşnutsuzluğa neden oldu.#YÖNLENDİRME Genç István, amcasını terk eden baronlardan oluşan bir ordu topladı ve onu Alman paralı askerlerle destekledi.#YÖNLENDİRME III. István amcasını 19 Haziran 1163'te Székesfehérvár'da yendi.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Yaşlı István yakalandı, ancak III. István, Başpiskopos Lucas'ın tavsiyesi üzerine onu serbest bıraktı.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Başpiskopos, Dul Kraliçe Eufrozina ile birlikte hükümdarlığı boyunca genç hükümdarın baş danışmanları olarak kaldı.#YÖNLENDİRME Tahttan indirilen IV. István, önce Kutsal Roma İmparatorluğu'na kaçtı, ancak kısa bir süre sonra İmparator Manuil'in kendisine tekrar destek sözü verdiği Bizans İmparatorluğu'na gitti.#YÖNLENDİRME 


### Bizans İmparatorluğu ile Savaşlar (1164-1167).
İmparator Manuil, IV. István'ın tahtı yeğeninden geri almasına yardım etmek için Macaristan'a bir ordu gönderdi.#YÖNLENDİRME Genç István, amcasına ve Bizanslılara karşı Bohemya Kralı Vladislaus'tan yardım istedi, ancak Bohemya baronları savaşmayı reddetti.#YÖNLENDİRME Bundan sonra III. István, İmparator Manuil'e elçiler gönderdi, ancak Kinnamos'a göre "gerçek hiçbir şey vaat etmediler".#YÖNLENDİRME İmparator seferine devam etti, ancak kısaca "koruyucusunun" Macar topraklarını yönetmesinin imkansız olduğunu fark etti "ve III. István ile müzakereleri başlattı.#YÖNLENDİRME Barış anlaşmalarına göre İmparator Manuil, genç István'ın hükümdarlığını tanıdı ve genç István, kardeşi Béla'yı Konstantinopolis'e göndermeyi kabul etti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME III. István ayrıca Bizanslıların Béla'nın dükalığının kontrolünü ele geçirmesine izin vereceğine söz verdi.#YÖNLENDİRME 
İmparator Manuil tarafından terk edilen IV. István, Kutsal Roma İmparatoru I. Friedrich'e yaklaştı.#YÖNLENDİRME Yaklaşık aynı sıralarda, bir grup Macar baronu ve piskopos, İmparator Friedrich'e, onun hükümdarlığını kabul etmeye istekli olduklarını belirten bir mektup gönderdi.#YÖNLENDİRME III. István ayrıca elçilerini Friedrich'e gönderdi, o da müdahale etmemeye karar verdi, ancak tebaalarına — Bohemya Kralı, Avusturya Dükü ve Styria Uçbeyi — Macaristan'daki siyasi duruma göz kulak olmalarını emretti.#YÖNLENDİRME Kral Vladislaus'un oğlu Sviatopluk, III. István'ın kız kardeşi Odola ile bile evlendi.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME III. István'ın Halych Prensi Yaroslav Osmomysl'in isimsiz kızıyla nişanlanması da bu sıralarda düzenlendi.#YÖNLENDİRME 
Kinnamos'a göre István, ertesi yıl İmparator I. Manuil ile olan anlaşmasını bozdu ve "Béla'nın mirasını gasbetti".#YÖNLENDİRME Spalato (günümüzde Split, Hırvatistan) Başpiskoposu Peter'ın 1164 tarihli bir tüzüğü, III. István'ın yönetimine ve yasağı Ampud'a atıf yapılarak tarihlendirildi ve o yıl Béla'nın dükalığının en azından bir kısmının — Orta Dalmaçya — III. István'ın yönetimi altında olduğunu öne sürdü.#YÖNLENDİRME Öte yandan, III. István'ın tahttan indirilen amcası, Sirmium'u işgal etti ve burada halk kitleleri onun dönüşünü kutladı.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Bohemya Kralı Vladislaus'un güçleri ile Avusturya ve Halych'ten gelen yardımcı birliklerin eşlik ettiği III. István, ona karşı bir sefer başlattı.#YÖNLENDİRME Ermeni Kilikya'ya karşı yürümek üzere olan İmparator I. Manuil, Tuna'ya döndü ve Macaristan'a hücum ederek Bács'a (günümüzde Bač, Sırbistan) kadar ilerledi.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Kral Vladislaus ile temasa geçti ve onu III. István ile bir barış anlaşması müzakere etmeye ikna etti.#YÖNLENDİRME En önemli müttefiki tarafından terk edilen III. István, Bizans İmparatorluğu lehine Sirmium'dan vazgeçmek zorunda kaldı, ancak İmparator da amcasını asla desteklemeyeceğine dair söz verdi.#YÖNLENDİRME Yine de İmparator Manuil, tahttan indirilen kralın Sirmium'da kalmasına izin verdi.#YÖNLENDİRME 
Oğlum, Macarlara savaş açmak için değil, kardeşin Béla'nın topraklarını geri almak için geldik, gücümüzle kopardığımız değil, senin ve babanın çok önceden bağışladığın bir şey. Ayrıca Majesteleriyle evlilik bağı olan amcanız István'ı tehlikeden kurtarmak için. Eğer Béla'nın damadımız olması sizin isteğinizse, ki bu daha önce sizin de kabul ettiğiniz bir şeydi, neden ona toprakları vermeyerek dostluğumuzu hemen terk ediyorsunuz? Eğer evliliğe karşı çıkıyorsanız ve bu konuda size başka bir şey doğru görünüyorsa, bilin ki sizi daha fazla zorlamaktan kaçınıyoruz.
Kısacası, III. István, Venedik doçesi II. Vitale Michiel'e Dalmaçya kasabalarından çekileceği sözünü vermesine rağmen Dalmaçya'yı işgal etti.#YÖNLENDİRME István'ın gelişi üzerine Zadar vatandaşları Venedik valisini sınır dışı etti ve onun hükümdarlığını kabul etti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Tekrar Sirmium'a hücum etti ve 1165 baharında Zimony'deki amcasını kuşattı.#YÖNLENDİRME İmparator Manuil bir karşı saldırı yapmaya karar verdi ancak kuzeni Andronikos Komnenos'un isyanı onun Tuna'ya yürümesine engel oldu.#YÖNLENDİRME Yine de I. Manuil, daha önce III. István'ı destekleyen hükümdarlara elçiler göndererek onları çatışmada tarafsız kalmaya ikna etti.#YÖNLENDİRME III. István'ın amcası, 11 Nisan'da Zimony kuşatması sırasında zehirlenmeden öldü.#YÖNLENDİRME Kale kısa süre sonra III. István'ın eline geçti.#YÖNLENDİRME Haziran sonunda Bizans'ın karşı taarruzu başladı.#YÖNLENDİRME İmparator I. Manuil'in komutasındaki bir ordu, Zimony'yi kuşattı ve onu yeniden ele geçirdi; başka bir Bizans kuvveti Bosna ve Dalmaçya'yı işgal etti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Venedik filosu Dalmaçya'da Bizanslılar tarafında müdahale ederek Zadar'ı yeniden Doge'nin yönetimini kabul etmeye zorladı.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME III. István, ancak Sirmium ve Dalmaçya'dan vazgeçtikten sonra İmparator Manuil ile yeni bir barış anlaşması imzalayabildi.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 
[Stephen] imparatora, aristokrasinin adamlarına ve piskoposluk görevine sahip birine elçiler gönderdi ve [Sirmium'u] ve ayrıca tüm Dalmaçya'yı tekrar Romalılara vermeyi kabul etti. İmparatorun huzuruna vardıklarında kendilerine emredilenleri söylediler ve imparatora öfkesinden vazgeçmesi için ricada bulundular. İlk başta bunu reddetti ve şöyle dedi: "Elçiler, eğer birisi daha önce çaldığı şeyleri geri getirmenin uygun olacağını düşünürse bu gerçekten takdire şayan olurdu. Biz [Sirmium'u] tutuyoruz, [Zimony'yi] geri aldık, biz zaten bu şeyin efendileriyiz. Dalmaçyalılar, biz, verenlerin mahrum kaldığı tüm bu toprakların efendisiyiz. Öyleyse aranızda başka bir [Sirmium] var mı? Şimdi bize vermeye geldiğiniz başka bir [Zimony] ve Dalmaçya var mı?” önce onlara cevap verdi, sonra fikrini değiştirerek, "Ama sonra, siz Hıristiyanlara hediye olarak barış yapmak istediğimizi bilesiniz diye gelin, yemin edin" dedi.
"Ispán" Denis komutasındaki bir Macar ordusu 1166 baharında bir kez daha Sirmium'a hücum etti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Macarlar Bizans ordusunu bozguna uğrattı ve Zimony hariç tüm eyaleti işgal etti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME İmparator Manuil, Macaristan'a üç ordu gönderdi.#YÖNLENDİRME "Protostrator" Aleksios Aksuh ve III. István'ın kardeşi Béla'nın komutasındaki ilk ordu, Leon Batatzes ve İoannis Dukas komutasındaki Transilvanya'yı yağmalayan diğer iki birimin hareketlerinden dikkati dağıtmak için Tuna Nehri kıyısında konuşlandırıldı.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Bizans seferi, Macaristan Krallığı'nın doğu bölgelerinde büyük yıkıma neden oldu ve III. István'ı uzlaşma aramaya zorladı.#YÖNLENDİRME Karısı İmparator Manuil'in yeğeni olan Avusturya Dükü Heinrich Jasomirgott, onun isteği üzerine ateşkese aracılık etti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Yılın sonunda István, Dük'ün kızı Agnes ile evlendi.#YÖNLENDİRME Yaklaşık aynı sıralarda bir Macar ordusu Dalmaçya'yı işgal etti ve eyaletin Bizans valisi Nikiforos Halufis'i ele geçirdi.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME István, Biograd na Moru'daki mülkleri ve Šibenik'in ayrıcalıklarını sırasıyla 1166 ve 1167'de doğruladı ve bu, iki kasabanın seferden sonra onun hükümdarlığını kabul ettiğini kanıtladı.#YÖNLENDİRME 
İmparator Manuil, Paskalya 1167'den sonra Sirmium'a bir ordu gönderdi ve filosunu Zimony'ye gönderdi.#YÖNLENDİRME Honiatis'e göre Macarlar birliklerini topladılar ve az sayıda müttefik kuvvetini, özellikle de Almanları paralı asker olarak askere aldılar.#YÖNLENDİRME Aynı dönemden Rahewin, III. István'ın kardeşi Béla'yı kabul ettiği ve ona yardım ettiği için "Yunanlıların imparatoruna savaş açtığını" yazıyor.#YÖNLENDİRME Rahewin ve Heinrich von Mügeln'e göre István, kayınpederi Dük Heinrich Jasomirgott'tan destek aldı.#YÖNLENDİRME Ancak Andronikos Kontostefanos komutasındaki Bizans ordusu, 8 Temmuz'da Zimony yakınlarında muharebede "Ispán" Denis komutasındaki Macarları yok etti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Kinnamos, "Macarlara karşı savaşın" muharebe alanında sonuçlandığını yazdı.#YÖNLENDİRME Heinrich von Mügeln'e göre István, babalarının kardeşi Béla'ya miras bıraktığı düklükten vazgeçen bir barış anlaşması imzaladı.#YÖNLENDİRME Ayrıca Doçe Vitale Michiel ile de anlaştı ve 13. yüzyılın başlarındaki "Venedik Doçeleri Tarihi'ne" göre 17 Aralık 1167'de yeğeni Mary'yi Doçe'nin oğlu Nicholas'a verdi.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 


### Sonraki yıllar (1167-1172).
István'ın Bizans İmparatorluğu ile olan savaşını finanse etmek için Kilise gelirlerine el koyduğunu gösteren kanıtlar var.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Thomas Becket ve Salisburyli John'un yazışmaları, 1160'ların sonlarında "laiklerin havarisel kurumlara karşı uyguladığı dizginsiz tiranlık eylemleri nedeniyle" Gregoryen Reformu ilkelerinin Macaristan'da tam olarak uygulanmadığını ortaya koyuyor.#YÖNLENDİRME István, Zagreb Piskoposu Prodanus'u Vatikan'a danışmadan piskoposluğundan transfer etti.#YÖNLENDİRME Papa III. Alexander, 1169'da, kral, anne kraliçe ve piskoposlarla tartışılan konuları tartışmak üzere Papalık temsilcisi Kardinal Manfred'i Macaristan'a gönderdi.#YÖNLENDİRME Müzakereler, hükümdarın piskoposları keyfi olarak görevden almasını veya yerini değiştirmesini veya mülklerine el koymasını yasaklayan bir anlaşmayla sona erdi.#YÖNLENDİRME Başpiskopos, Kral'ın himayesi altındaki Győr Piskoposu András'ın, kanonik olmayan seçimi nedeniyle kutsanmasını engellemeye çalıştığında, Papa, Estergon Başpiskoposu Lucas'a karşı István'ı destekledi.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 
Tapınak Şövalyeleri, István'ın hükümdarlığı sırasında Macaristan'a yerleşti.#YÖNLENDİRME Tarihçiler Ferenc Makk ve Pál Engel'e göre III. István, Székesfehérvár'ın Valon yerleşimcilerine, krallık genelinde gümrük vergilerinden muafiyetler de dahil olmak üzere özel ayrıcalıklar verdi.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 13. yüzyılda " Székesfehérvár yasaları " olarak adlandırılan aynı ayrıcalıklar başka kasabalara da tanınarak onların gelişmesine katkıda bulunuldu.#YÖNLENDİRME 
István, 4 Mart günü öldü.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME O dönemde Macaristan'da bulunan Arnold von Lübeck, ülkede yayılan bir söylentinin, 25 yaşındaki hükümdarın beklenmedik ölümünün zehirlenmeye bağlandığını yazdı.#YÖNLENDİRME István Estergon'a gömüldü.#YÖNLENDİRME 


## Ailesi.
István'ın Halych'li Yaroslav Osmomysl'in kızıyla nişanı 1166'da bozuldu.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Yıl sonunda Avusturyalı Agnes ile evlendi.#YÖNLENDİRME Bu evlilikten 1167'de Béla adında bir oğul doğdu, ancak çocuk aynı yıl öldü.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Agnes kocasından sağ kurtuldu ve öldüğü sırada hamileydi.#YÖNLENDİRME III. István öldüğünde Macaristan'da kalan babası, Agnes'i Avusturya'ya geri götürdü.#YÖNLENDİRME Agnes ikinci bir oğlan doğurdu ama akıbeti bilinmiyor.#YÖNLENDİRME Daha sonra Karintiya Dükü Herman ile evlendi.#YÖNLENDİRME 


### Birincil kaynaklar.
 - "Deeds of John and Manuel Comnenus by John Kinnamos" (Translated by Charles M. Brand) (1976). Columbia University Press. .
 - "O City of Byzantium, Annals of Niketas Choniatēs" (Translated by Harry J. Magoulias) (1984). Wayne State University Press. .
 - "The Deeds of Frederick Barbarossa by Otto of Freising and his Continuator, Rahewin" (Translated and annotated with an introduction by Charles Christopher Mierow with the collaboration of Richard Emery) (2004). Columbia University Press. .


### İkincil kaynaklar.
-  
-  
-  
-  
-