BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Sturm Brightblade
Sturm Brightblade, Margaret Weis ve Tracy Hickman tarafından yazılmış kitap serisi Ejderha Mızrağı Destanında ki kurgusal karakterlerden biridir.
Solamniyalı bir lordun oğlu olan Sturm hayatı boyunca Şövalyelik unvanını kazanmak için yaşamıştır. Solace'da Majere kardeşlerden özellikle Caramon ile yakın dostluk bağları kurmuştur. Caramon'un ikizi Raistlin'le yıldızı barışmamıştır. Çünkü şövalyelerde var olan genel kanıya sahiptir. Büyü kullanıcılarından hoşlanmaz, Çünkü büyücülerin başka insanların kendi iradesi dışında hareket etmelerini sağladıklarını bununda bir suç olduğunu benimserler.
Sturm, 5 yıl sonra bir araya gelmek üzere yol arkadaşları ile ayrıldıklarında kendisi gibi babası hakkında iz bulmak amacıyla yola düşen Kitiara ile beraber yola devam etmiştir. Aslında şövalyeyi son derece rahatsız edici bir kişilik olarak gören Kitiara sadecee eğlence için, onu baştan çıkarmış tek gecelik beraberlikleri sonrasında Sturm şerefi uyarıca evlenme teklif etmiştir. Ancak Kitiara teklifini red edip onu küçümseyerek onunla alay etmiştir. Bu tek gecelik birliktelikten Sturm'un Kitiara'dan Steel Brightblade isimli bir oğlu olmuştur.
Yollarını ayırdıklarında Sturm babasının mirasını almak için Solamniya'ya gitmiştir. Pek hoş karşılanmasada onun hakkı olan babasının eşyaları verilmiştir. Ancak Şövalyelik unvanını alamamıştır.
Sturm yol arkadaşlarıyla macerasına devam ederken Silvanesti Prensesi Alhana Yıldızmeltemi ile karşılaşmış, askerlerin tutuklusu olduğu sırada gördüğü son derece güzel, soylu ama mağrur bu elf prensesine âşık olmuştur. Her ne kadar Alhana bu sevgiyi anlamış ve direkt karşılık vermemiş olsa da şimdiye kadar hiçbir insana verilmemiş olan Yıldız ziyneti'ni Sturm'e hediye etmiştir.
Mızrak Savaşları sırasında Yüce Ermişlik kulesini savunurken Solamnia Şövalyelerinin başı olan Lord Gunthar ona taç şövalyeliği rütbesini vermiştir. Fakat ironik olarak eski bir arkadaşı ve en yakın dostunun bir zamanlar sevdiği kadın olan Kitiara tarafından öldürülmüştür. Mezarı Kulenin altına yapılmıştır ve Huma Dragonbane kadar meşhur bir şövalye olmuştur.
 - YÖNLENDİRME
# Flint Fireforge
Flint Fireforge Ejderha Mızrağı serisinde yer alan bir hayali karakterdir. Margaret Weis ve Tracy Hickman ikilisinin yazdığı ilk Ejderha Mızrağı üçlemesinin başkahramanlarından biridir.
Flint aksimi aksi bir tepe cücesidir. Khalkist Dağları'ndaki Hillhome'da AS 212'de doğmuştur. Qualinesti ormanında Elfler tarafından izin verilmiş bir zanaatkardı. Burada Tanis Yarımelf ile tanışmış ve kısa sürede ikisi arasında çok sıkı bir dostluk oluşmuştur. Daha sonra Tanis'i de yanına alarak Solace'a yerleşmiş ve Caramon Majere ve Raistlin Majere kardeşlerin vekil babası olmuştur.
Mızrak Kahramanlarının en yaşlısıydır. Her ne kadar itiraf etmese de Tasslehoff Burrfoot ile çok yakın bir dostluğu vardır. Mızrak savaşları sırasında Neraka'da yaşlılıktan dolayı kalp krizi geçirerek ölmüştür.
 - YÖNLENDİRME
# Metodizm
Metodizm, John Wesley'in yaşamından ve öğretilerinden inançlarını alan, Hristiyanlığın Protestanlık mezhebine bağlı bir manevi düşünce sistemidir. 18. yüzyıl İngiltere Kilisesi içinde bir canlanma akımı olarak ortaya çıktı ve Wesley'in ölümünden sonra ayrı bir mezhep haline geldi. George Whitefield ve John'un kardeşi Charles Wesley de akımın önemli liderleriydi. Akım, bugün dünya çapında yaklaşık 80 milyon yandaş olduğunu iddia eden güçlü misyoner çalışmaları nedeniyle İngiliz İmparatorluğu, Amerika Birleşik Devletleri ve ötesine yayıldı.
Metodist Kiliseleri tarafından desteklenen Wesleyan teolojisi, kutsallığın ve inancın bir Hristiyan'ın karakteri üzerindeki etkisine odaklanır. Metodist doktrinlerde yeni doğum, güvence, dürüstlük doğruluğu, kutsallaştırma, dindarlık eserleri ve İncil'in önceliği yer alır. Çoğu Metodist Tanrı'nın Oğlu İsa Mesih'in tüm insanlık için öldüğünü ve kurtuluşun herkes için geçerli olduğunu öğretir; teolojide bu görüş Arminizm olarak bilinir. Bu öğreti, Tanrı'nın seçkin bir grup insanın kurtuluşu için önceden hazırladığı Kalvinist konumunu reddeder. Bununla birlikte, Whitefield ve akımın diğer bazı ilk önde gelenleri, Kalvinist Metodistler olarak kabul edildi ve Kalvinist pozisyonunda tutuldu. Evanjelizme ek olarak Metodizm, hastalara, fakirlere ve mağdur olanlara hayır işleri aracılığıyla yardım ve desteği vurguluyor. Toplumcu İncil olarak bilinen bu amaçlar, Mesih'in iyi haberi yayma ve tüm insanlara hizmet etme emrini yerine getirmek için hastaneler, yetimhaneler, çorba mutfakları ve okulların kurulmasıyla uygulamaya konulur.
Akımın, ayin için kullanımda yüksek kiliseden alçak kiliseye kadar çok çeşitli ibadet biçimleri vardır. İngiliz Metodist geleneğinden gelen mezhepler genellikle daha az ritüelistiktir, Amerikan Metodizminde ise özellikle Birleşik Metodist Kilisesi'nde daha fazladır. Metodizm zengin müzik geleneği ile bilinir ve Charles Wesley, Metodist Kilisesi'nin ilahisinin çoğunu yazarken etkili oldu.
İlk Metodistler aristokrasi de dahil olmak üzere toplumun her seviyesinden seçildi ancak Metodist vaizler, mesajı o zaman dinin dışında bırakılma eğiliminde olan emekçilere ve suçlulara götürdüler. İngiltere'de Metodist Kilisesi, gelişmekte olan işçi sınıfının (1760-1820) ilk on yıllarında büyük bir etkiye sahipti.
# Cebelü
Tımar sahipleri yıllık gelirlerinin ilk 3 bin akçesini kendi geçimleri için ayırırlardı. Buna "Kılıç Hakkı" denirdi. Geri kalan gelirin her 3 bin akçesi için de tam teçhizatlı 1 adet atlı asker yetiştirmek ve gerektiğinde bunlarla birlikte savaşa katılmak zorundaydılar. Bu askere "Cebelü" adı verilirdi. Tımar sahipleri savaşa çağrıldıklarında bu yetiştirdikleri Cebelülerle beraber savaşa giderlerdi. Savaşta yapılan yoklama sırasında bulunmayan tımarlı sipahinin tımarı elinden alınırdı. Böylelikle Osmanlı İmparatorluğu asker yetiştirmekte sıkıntı çekmemiştir. Ayrıca Akıncılar ve Sipahiler Türktür. Yeniçeriler ise devşirmedir. Devşirmeler ayrıca Enderun denilen mekteplerde okutulmuştur. Bunlar barış zamanı çiftçi, savaş zamanı ise askerdirler. Ancak burada bahsi geçen çiftçilik kavramı toprağı işlemek ve uğraşmak ile ilişkilendirilemez. Ancak toprağı işleyen çiftçiyi denetleyen bir mekanizma oldukları söylenebilir. Nitekim köylü toprağını terk eder ise ilgili şahsı bulup tekrar toprağına yerleştirmek ile mükelleftiler. Bu yüzden toprağın sahipleri olarak kendilerine sahibü'l arz da denilmiştir.
 - YÖNLENDİRME
# Cennet Mahallesi
Cennet Mahallesi, Erler Film imzalı, 11 Haziran 2004 ile 9 Haziran 2007 tarihleri arasında Show TV'de yayımlanan komedi türündeki Türk televizyon dizisidir. 3 sezondan oluşan dizi, 119. bölümü ile ekranlara veda etti. 1981 yılında yayınlanan "Gırgıriye" filminin dizi versiyonudur.


## Konu.
Cennet Mahallesi, İstanbul'un kenar semtlerinden biridir. Dans, müzik, aşkların bol olduğu bir yerdir burası. En güzel kızlar, en afili delikanlılar, en hoş sohbet duygulu insanlar burada yaşar. Bu mahallenin gülü güzeller güzeli dansöz Sultan ile yanık sesli kemancı Ferhat birbirlerine deliler gibi aşıktır ama iki taraf aileleri arasında 4 göbek önceden başlayan düşmanlık bu iki sevgilinin aşkına engel olmaktadır. Sultan'ın anası bohçacı Pembe ile Ferhat'ın babası zurnacı Yunus da yıllar önce birbirlerine büyük sevda ile bağlanmışlar; ama bu düşmanlık onların da mutluluğunu bozmuştur. Fakat 100. bölümde Ferhat ve Sultan evlenmiştir. Sultan 110. bölümde hamile kalıp 112. bölümde kızı Papatya'yı bankada doğurmuştur. Final olan 119. bölümde ise, Ferhat alkollüyken Sultan'ı aldatır ve Almanya'ya gider.
# Kiri-Jolith
Kiri-Jolith, Margaret Weis ve Tracy Hickman ikilisinin yazdığı Ejderha Mızrağı evrenindeki hayali karakterlerden biridir. "Adaletin Kılıcı" ya da "Cennetin Bizonu" olarak da bilinmektedir.


## Tanrılık vasfı.
O gücün büyümesini ruhların bir bütün olarak büyümesiyle olacağına inanır. Kötüleri yenmek için çalışan bütün asker ve savaşçıların tanrısıdır. Kiri-Jolith cesaret ve kahramanlığı barış zamanında ödüllendirir. Savaşı seven bir tanrı olmamasına rağmen bütünlüğün bozulması tehlikesi olduğunda savaşı destekler.
O, Solamnia Şövalyeleri arasında Kılıç Tarikatının tanrısıdır.


## Sembolleri ve isimleri.
Kiri-Jolith'in diğer isimleri, Corij (Ergoth İmparatorluğu Halkında), Bıçak Kijo (Thorbardin Cüceleri arasında), Jolith (Kharolis/Tarsis halkı arasında), Savaşçı Qu'an (Uigan halkı arasında), İmparator (Mithas Minatorları arasında).
Onun sembolleri "bizon bonuzu" ya da "boynuzlu savaş baltası"dır. Krynn'de gökyüzünün açık olarak göründüğü gecelerde Bizon başı olarak isimlendirilen yıldız takımı olarak da görülebilinir. O Paladine ve Mishakal'ın çocuğudur. Avatar'ı büyük bir savaş baltasına sahip dev bir minatordur.
# Ignazio Silone
Ignazio Silone (d. 1 Mayıs 1900, Pescina - ö. 22 Ağustos 1978, Cenevre), İtalyan yazardır.


## Hayatı.
Asıl adı "Secondino Tranquilli" olan yazar, Ignazio Silone takma adıyla eserlerini yayınlamıştır. Annesi, babası ve küçük kardeşini depremde; sağ kalan diğer bir kardeşini faşizm zindanlarında; karısını da bir ayaklanmada kaybetti. Toplumcu Gerçekçilik akımının etkisinin hissedildiği romanları Mussolini İtalya'sında özellikle güneyli fakir köylülerin hayatını anlatır. Abruzzo bölgesinin kurak coğrafyası, köylülerin bâtıl inançları ve faşist polisin baskıları sıkça kullandığı ana temalardır. Kendisi de aktif olarak komünist olan yazar, romanlarında komünizmin idealleri ve başarısızlığını da irdelemiştir. Ayrıca yazar, kimi çevreler tarafından, komünizmi savunduğu dönemlerde Mussolini için bilgi taşıyıp muhbirlik yapmakla suçlanmıştır.
Eserlerinden "Ekmek ve Şarap, Fontamara, Luca'nın Sırrı, Bir Avuç Böğürtlen ve Diktatörlük Dersleri" Türkçeye çevrilmiştir. Fontamara romanı savaş sırasında Amerikalılar tarafından İtalyan halkına dağıtılmıştır.
Silone, 1978 yılında Cenevre'de ölmüştür.


### Eserleri.
  - Fontamara (1931)
  - Ekmek ve Şarap (1937) -- "Vino e Pane "(Çev. Ahmet Hisarlı, Yay. Remzi Kitabevi)
  - Il Fascismo, le sue origini e il suo sviluppo (1934)
  - Un viaggio a Parigi (1935)
  - La scuola dei dittatori (1938)
  - Il seme sotto la neve (1942)
  - Egli si nascose (1944)
  - Una manciata di more (1952)
  - Il segreto di Luca (1956)
  - La volpe e le camelie (1960)
  - Uscita di sicurezza (1965)
  - L'avventura di un povero cristiano (1968)
  - Severina (1981)
# Anton Praetorius
Anton Praetorius 1560 yılında Almanya´nın Lippstadt şehrinde doğmuş ve 6 Aralık 1613 yılında Laudenbach an der Bergstrasse´da ölmüştür.
Kendisi Kalvin öğretisini benimseyen bir Alman papazı, reformcu bir teolog, yazar ve aynı zamanda büyücü mahkemelerine ve işkencelerine karşı mücadele etmiş bir şahıstır.
1586 yılında hanımı Maria Kamen şehrinde oğlu Johannes´i dünyaya getirmiştir. Anton Praetorius Dittelsheim´daki (kalvin öğretisini benimseyen) ilk reformcu papazdır.
İlk büyük tercümesini Latinceye Heidelberg´deki bir sarayda çevirmiştir.
1596 yılında Birstein´da (Frankfurt am Main) saray papazlığına getirilmiştir.
1597 yılında büyücü mahkeme heyetine getirilmiştir. Anton Praetorius işkencelere karşı mücadele etmiş ve bir kadının serbest kalmasını sağlamıştır. Bu olay büyü mahkemelerine karşı kazanılan ilk dini mücadeledir ve artık insan dışı işkencelerinde sonu getirilmiştir. Saraydaki görevini kaybetmiş ve 1598 yılında Laudenbach (Bergstrasse) da papazlığa yeniden getirilmiştir.
1598 yılında oğlu Johannes Scultetus´un takma adını kullanarak ilk kitabını yayınlamıştir (Sihir ve Sihirbazlar).
1602 yılında ikinci kitabını kendi ismiyle yayınlamıştir.
1613 yılında üçüncü kitabını şahsi bir önsözle piyasaya sürmüştür.
1629 yılında bilinmeyen biri tarafından dördüncü kitabı 
yayınlanmıştir (Sihir ve Sihirbazlar).


## Edebiyat (Almanya).
  - Hartmut Hegeler: "Anton Praetorius, Kämpfer gegen Hexenprozesse und Folter", Unna, 2002
  - Hartmut Hegeler und Stefan Wiltschko: "Anton Praetorius und das 1. Große Fass von Heidelberg", Unna, 2003
# Akdağ Saydut
Akdağ Saydut, (d. 9 Ekim 1952, Amasya) Türk karikatürist.
Bali Paşa İlkokulu, Van Atatürk Lisesi (orta okul), Kabataş Erkek Lisesi ve İ.Ü. İktisat Fakültesi mezunudur.
İlk karikatürü Hürriyet Gazetesi'nin BONBON mizah ekinde (1972) yayımlandı, Akbaba, Gırgır mizah dergilerinde de karikatürleri yayımlandı. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin yayını olan günlük BİZİM GAZETE'de 2007 - 2017 tarihleri arasında mizah sayfası hazırlamıştır.
Akdağ Saydut 1977, 2007 ve 2008 dönemlerinde Karikatürcüler Derneği Yönetim Kurulunda görev yaptı.
# Kara alınlı örümcek kuşu
Kara alınlı örümcek kuşu ("Lanius minor"), örümcek kuşugiller familyasına ait bir kuş türü.
Dik duruşlu, uzun kuyruklu ve uzun kanatlı bir örümcek kuşudur. Açık gri, siyah ve beyaz renklidir. Alnında boydan boya uzanan geniş ve siyah bir maske vardır; kanat lekesi büyük ve beyazdır. Alt tarafı parlak pembedir. Ergeninin üst tarafı çizgili, alnı gridir ve gagasından gözünün gerisine dek uzanan bir maskesi vardır. Gagası kalındır. Kanat uçları kuyruk dibine kadar uzanır. Avının arkasından kovalar ya da yere iner, gösteri uçuşu sırasında yuvasının bulunduğu alanın üzerine havada asılı kalır. Sesi pes bir "tıça-tıça".
Alçak fundalıklarda ve tarmsal arazilerde bulunurlar.
# Sierra Entertainment
Sierra Entertainment merkezi Los Angeles'ta bulunan bir yazılım firmasıdır. 1979'da Ken Williams tarafından On-Line Systems olarak kuruldu (daha sonra adı Sierra On-Line olarak değiştirildi). İlk başta Apple II için oyunlar yapan şirket daha sonra "King's Quest" ve "Space Quest" gibi daha popüler macera oyunları yapmaya başladı. Son oyunları Half-Life serileri ve Spyro the Dragon'dur. Şirket şu anda Vivendi Games'in bünyesinde High Moon Studios, Massive Entertainment, Radical Entertainment ve Swordfish Studios için distribütörlük yapmaktadır.
 - YÖNLENDİRME
# Digital Differential Analyzer
Digital Differential Analyzer, doğrunun bilgisayar ekranına çizimi için kullanılan bir algoritmadır.
Ondalıklı sayılarla toplama ve bölme işlemleri içerdiği için Bresenham'ın çizgi algoritması'ndan daha yavaştır. Ayrıca yuvarlama hataları nedeniyle, DDA'nın ürettiği doğru Bresenham'ın çizgi algoritması kullanılarak üretilen doğrudan daha az gerçekçi olabilir.


## Genel algoritma.
 y := ybaşlangıç
 xx:= xbaşlangıç
 deltaxx:= xson - xbaşlangıç
 deltayy:= yson - ybaşlangıç
 eğimm:= deltay / deltax
 if eğim >= 1
 while y < yson
 xx:= x + (1 / eğim)
 y := y + 1
 else
 while
 xx:= x + 1
 y := y + m
# Son Umut (film, 2006)
Son Umut (Özgün adı: Children of Men), 2006 yılı yapımı, bilim kurgu temalı, senaryosu P. D. James'in 1992 yılında yayımladığı aynı isimli eserinden uyarlanan sinema filmi.


## Konusu.
Hikâye 2027 yılında Londra'da başlamaktadır. Theo Faron geleceğin bu dağılmış dünyasında kendi hâlinde yaşayan bir adamdır. Dünya'da büyük yıkımlar yaşanmış ve en sağlıklı kalmış yer olarak İngiltere göze çarpmaktadır. Bu nedenle ülkeye her yerden ciddi bir mülteci akını olmuştur. Ayrıca kısırlık dünyanın üstüne bir felaket olarak çöreklenmiş ve yaşayan en genç insanların yaşı 18 civarına çıkmıştır.
Theo'nun eski eşi Julian bir gün onunla konuşmak ister. Julian şehirde yer alan terörist örgütlerden birinin başıdır. Amaçları mültecilere yardım götürmektir. Theo'dan ellerindeki iki mülteciyi liman şehri Bexhill'e götürmek için izin kâğıdı çıkarmada yardımcı olmasını ister. Kuzeni hükûmet için çalışan Theo para karşılığı bu işi kabul eder.
İzin kâğıtlarını alıp arabayla yola çıktıkları sırada bir başka çetenin saldırısına uğrarlar ve Julian ölür. Theo diğer mültecilerle birlikte çetenin karargâhına gider. Burada mültecilerden Kee'nin hamile olduğunu öğrenir. Bu bir mucizedir ve amacın onu "İnsan projesi" denen bir gruba yetiştirmek olduğu belli olur. Ancak bu arada gece eve gelen kişiler onlara saldıran kişilerdir. Theo konuşmalarını gizlice dinler ve Julian'ın bilerek öldürüldüğünü görür. Kee ve diğer mülteciyi alarak kaçar.
Arkadaşı Jasper'ın evinde saklanır ve dinlenirler ve gidecekleri yol için yardım alırlar. Çete onlar evden ayrılınca Jasper'ın evine ulaşır ve onu da öldürürler. Bexhill'deki mülteci kampına kadar ulaşırlar. Bu arada doğum gerçekleşir ve bir kız çocuk dünyaya gelir. Onu korumak için bir an önce proje gemisine ulaşmalıdırlar.
Çetenin de Bexhill'e ulaşması ile ordu, çete ve mülteciler arasında şiddetli çarpışmalar başlar. Uzun süren kovalamacalar ve gerilimli kaçışlar sonucu anne ve çocuk gemiye ulaşır ancak Theo ölür.


## Oyuncular.
  - Clive Owen, Theo Faron rolünde 
  - Julianne Moore, Julian Taylor rolünde
  - Michael Caine, Jasper Palmer rolünde
  - Claire-Hope Ashitey, Kee rolünde
  - Chiwetel Ejiofor, Luke rolünde (Çetenin yeni lideri)
# Soner Özbilen
Soner Özbilen (d. 1947, Boğazlıyan, Yozgat), TRT İstanbul Radyosu Türk halk müziği sanatçısı, koro şefi.


## Hayatı.
1947 yılında Yozgat'ın Boğazlıyan ilçesinde dünyaya geldi. Ailesi Kosova'dan Boğazlıyan'a göç etmiş Arnavut kökenli bir ailedir. İlkokul ve ortaokulu Boğazlıyan'da, liseyi İstanbul Pendik Lisesi'nde tamamladı. Ardından İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'ne devam etti. Müziğe olan ilgisi orta öğrenimi sırasında öğrenci korolarında başladı. Bir süre Kadıköy Halk Eğitim Merkezi ve Aksaray Musiki Derneği'ne devam ederek Orhan Dağlı, Nida Tüfekçi, Neriman Tüfekçi ve Yücel Paşmakçı'nın öğrencisi oldu.


## Sanat Hayatı.
1966 yılında TRT'nin açmış olduğu THM Ses Sanatçılığı sınavını kazanarak "Stajyer Sanatçı" oldu. 3 yıl süren stajyerlik döneminde Nida Tüfekçi, Neriman Tüfekçi, Halil Bedii Yönetken ve Ahmet Kutsi Tecer gibi üstatlar ile çalıştı. 1969 yılında stajyerliği sona erdi ve TRT İstanbul Radyosu THM Ses Sanatçılığı kadrosuna asaleten atandı. Nida Tüfekçi (Yozgatlı), Ahmet Gazi Ayhan (Kayserili), Hacı Taşan (Keskinli), Refik Başaran (Ürgüplü), Çekiç Ali (Kırşehirli) ve Muharrem Ertaş (Kırşehirli) gibi usta halk sanatçılarının tavır ve üslupları üzerine çalışarak kendi üslubunu geliştiren Soner Özbilen, çalışmalarını son on beş yıldır da Rumeli Türküleri üzerine yoğunlaştırdı.
Soner Özbilen, Ohri-Makedonya, Dijon-Fransa, Barselona-İspanya, Yugoslavya, Kosova, Almanya, İsviçre, Rusya, Libya ve Finlandiya'da yapılan otantik müzik ve folklor festivallerine katıldı. Ayrıca Türkiye'nin pek çok yöresinde yapılan festivallerde konserler verdi. Başta Orta Anadolu ve Rumeli olmak üzere, Türkiye'nin çeşitli yörelerinden birçok türkü derleyerek Türk halk müziği Repertuvarı'na kazandıran Soner Özbilen, halen TRT İstanbul Radyosu THM Ses Sanatçılığı ve Koro Şefliği görevini sürdürmektedir.
# Homo sapiens idaltu
 - YÖNLENDİRME 
Herto Adamı ("Homo sapiens idaltu"), Etiyopya'nın Afar Üçgeni'ndeki Bouri Formasyonunun Üst Herto Üyesinden 1997 yılında keşfedilen 160.000 ila 154.000 yıllık insan kalıntılarına ("Homo sapiens") atıfta bulunur. Herto Adamı'nın keşfi, 300 ila 100 bin yıl önce fosil kayıtlarında uzun bir boşluğa düştüğü için özellikle önemliydi ve 2003'teki tanımında en eski tarihli "H. sapiens" kalıntılarını temsil ediyordu. Orijinal açıklama belgesinde, bu 12 (en az) birey "anatomik olarak modern insan" şemsiyesinin hemen dışında yer alıyor olarak tanımlandı. Böylece, Herto Adamı gibi yeni bir alt türde sınıflandırıldı (H. s idaltu, Afarca: "yaşlı"). Daha arkaik "H. (s.?) rhodesiensis" ve "H. s. sapiens" (yani, bir kronotürdeki bir aşama) arasında bir geçiş formunu temsil ettiği varsayılır. Daha sonraki araştırmacılar bu sınıflandırmayı reddetmişlerdir. Ata ve soyundan gelen türlerin kesin bitiş morfolojisi ve başlangıç morfolojisi doğası gereği çözülemez olduğundan, özellikle bir kronotür tartışılırken, "türler" ve "alt türler"in belirsiz tanımları nedeniyle bu tür alt türlerin geçerliliğini haklı çıkarmak zordur.
Herto Adamı, hem karakteristik olarak hem Aşölyen (arkaik insanlar tarafından yapılmış) hem de Orta Taş Devri (modern insanlar tarafından yapılmış) araçlarıyla uzun süreli kültürel gelenek olan, belirsiz bir şekilde tanımlanan "Geçiş Aşölyeni"ne sığabilecek birçok taş alet üretti. Göl kenarındaki bir ortamda esas olarak su aygırı, aynı zamanda sığırları da kesiyor gibi görünüyorlar. En eksiksiz üç kafatası (biri 6-7 yaş arası bir çocuk), insan yapımı kesik izleri ve morg uygulamalarının kanıtı olabilecek diğer özellikleri taşıyor.


## Anatomi.
"Anatomik olarak modern bir insan" olarak kabul edilebilecek bir şey gibi, Herto kafatasının yüksek bir kafatası kubbesi (kaldırılmış bir alın), yandan bakıldığında genel bir küresel şekli ve düz bir yüzü vardır. Beyin hacmi yaklaşık 1.450 cc idi. Bazı günümüz Yerli Avustralyalılarını ve Pasifik Adalılarını biraz anımsatan kafatası, çıkıntılı bir kaş çıkıntısına, zayıf kavisli paryetal kemiklere ve kafatasının arkasında güçlü bir şekilde bükülmüş bir oksipitale sahip olması bakımından oldukça sağlamdır. Ortalama günümüz insan kafatası ile karşılaştırıldığında, Herto kafatası oldukça uzundur ve elmacık kemikleri nispeten zayıf olmasına rağmen genel olarak büyük boyutlara sahiptir.
# S-125 Neva
S-125 Neva\Pechora, (NATO rapor adıyla "SA-3 Goa"), yüksek performanslı uçaklara, diğer hava hedeflerine angajman yetenekli, çok kanallı, her hava şartında faaliyet kabiliyetine sahip olan, Rus yapımı orta menzilli karadan havaya füze savunma düzeneğidir.


## Teknik veriler.
### SA-3 Goa.
  - Üretici Firma(lar): Altair
  - Üretici Ülke(ler): Rusya
  - Tipi: Orta Menzilli Hava Savunma Sistemi
  - Güdüm Sistemi: Satıhtan Radar Güdümlü
  - Harp Başlığı: ? kg'lık parça tesirli HE
  - Azami Etkili Menzili: 22 km
  - Azami Etkili İrtifası: 14 km
  - Sürati: 3+ Mach
  - İtki Tipi: Katı Yakıtlı Roket Motoru
  - Uzunluğu: 6.70 m
  - Çapı: 600 mm
  - Ağırlık: 400 kg


## SA-N-1 Goa.
Geliştirilme çalışmalarına 1950'li yılların ortalarında başlanan SA-3 füzesinin deniz platformlarına yönelik versiyonudur. II. Dünya Savaşı sonrasında, uçak gemisi olmayan Kızıl Donanması'daki açık deniz muharip güçlerine konuşlandıran ilk hava savunma füze sistemi olma unvanına sahiptir. 1962 yılında ilk kez Kotlin sınıfı bir destroyere monte edilmiş ve aynı yıl denemeleri tamamlanarak operasyonel olarak kullanılmaya başlanmıştır. Atış kontrol ve kılavuz radarı olarak E/F bandda çalışan 4R90 Yatagan'ı kullanan sistem, hedefleri ise D band MR-500 Big Net radarı ile tespit etmektedir. SA-N-1'lerde füze sistemi olarak kullanılan V-600'ün, karşı tedbir sistemleri ve harp başlığı gibi bölümlerinde modernize edilmişversiyonu olan V-601, 1960'lı yılların sonuna doğru Sovyet Donanması'nın yeni sınıf gemilerinde Volna-M(SA-N-1B) adıyla hizmete girmiştir. Bu aşamadan sonra Volna-P adıyla bir kez daha modernize edilen sistemin son versiyonu ise, gelişmiş V-601M füzeleri ile donatılan Volna-N Rus Donanması'ndaki görev süreleri sona ermek üzere olan Kashin sınıfı destroyerler ile Hindistan'ın da dâhil olduğu bazı ülke donanmalarında halen kullanılmaktadır.


## Teknik veriler.
### SA-N-1.
  - Üretici Firma(lar): Altair
  - Üretici Ülke(ler): Rusya
  - Tipi: Orta Menzilli Hava Savunma Sistemi
  - Güdüm Sistemi: Satıhtan Radar Güdümlü
  - Harp Başlığı: 60 kg'lık parça tesirli HE
  - Azami Etkili Menzili: 25 km
  - Azami Etkili İrtifası: 12 km
  - Sürati: 1.8 + Mach
  - İtki Tipi: Katı Yakıtlı Roket Motoru
  - Uzunluğu: 6.1 m
  - Çapı: 375 mm
  - Ağırlık: 639 kg


## Radar fotoğrafları.
SA-3 Goa'nın kullandığı Radar Sistemleri
# Kısık Ateşte 15 Dakika
Kısık Ateşte 15 Dakika, 2006 çıkışlı Türk filmi. Filmin ana mekânı İstanbul'da şık bir Fransız restoranı Le Chic. Film, restoranın sahipleri, çalışanları ve müşterilerini oluşturan çeşitli karakterlerin her birinin bu restoranda geçen 15 dakikasını anlatıyor.
# İmgelem
"İmgelem ile kastınız hayal gücü ise lütfen, hayal gücü maddesine bakınız."
İmgelem, insanın istediği şeyleri gözünde canlandırabilme yetisinin ürünlerini kapsayan evren.
Paylaşılan dünyanın duyu idraklarından elde edilen ögelerin içinden kısmen bulmak veya tamamen kişisel alanlar için doğuştan yetenek ve işlem olarak kabul edilir. Algı duyusunda önceden verilen nesnelerin aklın algıladıklarında canlandırma süreci olarak psikolojide teknik olarak kullanılan bir terimdir. Terimin bu kullanımının sıradan lisan üstündeki karışıklarından beri, bazı psikiyatrlar bu işlemi tarif etmek için hayal (ing. "imaging"), imge (ing. "imagery") veya onun konuşması "üretken" (ing. "reproductive") olarak tersi "yaratıcı" (ing. "productive") veya "yapıcı" (ing. "constructive") hayal gücünü tercih ederler. Hayal edilen imgeler aklın gözüyle görülür.
Günümüzde, imgelem kelimesinin İngilizce karşılığı “Mind's eye”dır ve kastedilen anlam hala değişmemiştir.
# Boğazkere
Boğazkere, Elazığ ve Diyarbakır Bölgesi civarlarında yetişen siyah renkli bir üzüm çeşididir. Boğazkere, Türkiye'nin Dicle - Fırat arasında Elazığ (Maden) ve Diyarbakır (Ergani) kökenlidir. Koyu kırmızı zengin bir üzümdür ve şarap, kuru meyve ve incir aromaları ile iyi yapılandırılmıştır. Diyarbakır'da sertifikalı Boğazkere bağları tarafından üzümden üretilen bir şaraba da adını verir.
Bu şarabın özellikleri; güçlü gövde, çok keyifli uzun bitiş, lacivert tonlu koyu kırmızı renk ve kurutulmuş kırmızı meyve ve baharatların zengin ve güçlü aromalarıdır. 10 yıla kadar yaşlanmaya iyi gelir. Kırmızı et kebapları, hindi, somon ve peynir başta olmak üzere Doğu Anadolu kaşar veya Gruyere peyniri ile tavsiye edilir.
Elazığ ve çevresinde iki tür kırmızı üzüm yetiştirilir. Öküzgözü bir diğeridir.
Boğazkere, Anadolu'nun en eski ve yerli üzümlerindendir. Elazığ'ın Öküzgözü ile, kaliteli ve dengeli bir kupaj şarap oluşturur. Üzümün kabuklarında bulunan ve şaraba burukluk katan tanen oranı bu üzüm cinsinde çok fazladır. Burukluğun yanı sıra, baharlı tadı, şarap üretiminde Boğazkere üzümünü çok değerli kılmaktadır.
Maden, Ergani, Çermik, Çüngüş'de en iyi kalitede üretilmektedir.
# Brown of Harvard
John Wayne'nin rol aldığı ilk filmi olan Brown of Harward, 1926'da çekilmiş Amerikan filmidir. Wayne bu filmde, "Yale Futbol Takımı" oyuncusu olarak rol almıştır.


## Oyuncular.
  - William Haines - Tom Brown
  - Jack Pickford - Jim Doolittle
  - Mary Brian - Mary Abbott
  - Ralph Bushman - Bob McAndrew
  - Mary Alden - Bayan Brown
  - David Torrence - Bay Brown
  - Edward Connelly - Professor Abbott
  - Guinn Williams - Hal Walters
  - Donald Reed - Reggie Smythe
  - John Wayne - Yale Koleji futbol takımı oyuncusu
 - YÖNLENDİRME
# Şaşkın
Şaşkın, 2006 yapımı bir Türk romantik komedi filmidir.


## Konusu.
Mehmet İstanbul'da üniversite öğrencisidir. Tesadüfen dinlediği bir radyo programında bir kızın aşk üzerine konuşmalarından çok etkilenir. Kızı bulmak için ev arkadaşı Çetin'ide yanına alarak Antalya'ya gider. Kız hakkında bildiği tek şey bir otelde staj yaptığı ve adının Deniz olduğudur.
Mehmet ve Çetin otele yerleşip araştırmalara başlarlar. İlk etapta karşılarına çıkan sonuç hayalkırıklığıdır. Çünkü otelde en az elli stajyer vardır ve hiçbirinin adı deniz değildir. Mehmet vazgeçmez. Bir süre sonra tüm otel sakinleride onlara katılınca komik ve duygusal olaylar başlar.


## Oyuncular.
 - Onur Ünsal - Mehmet
 - Evrim Akın - Zeynep
 - Ahmet Mümtaz Taylan - Ali Rıza
 - Serdar Yeğin - Çetin
 - Serkan Keskin - Recai
 - Selin Demiratar - Pelin
 - Esra Soybelli - Elif
 - Çelik Bilge - Haldun
 - Ferdi Alver - Tekin
 - Fatih Dönmez - Tarık
 - Erkan Pekbay - Levent
 - Cem Üngör - Fotoğrafçı Lütfü
 - Serenay Sarıkaya - Itır
 - Umut Özyılmaz - Ömer
 - Fatoş Kara - Öldüren Popo
 - Sabit Keten - Muhittin
 - Gökçe Işıl Tuna - Funda
 - Yekta Kopan - Radyodaki DJ
 - Yakala Co
 - YÖNLENDİRME
# Bardelys the Magnificent
Bardelys the Magnificent, 1926 yılında çekilmiş sessiz drama filmidir. Başrollerde John Gilbert ve Eleanor Boardman rol almıştır. John Wayne bu filmde rol aldığı sıralarda 18 yaşındaydı.


## Oyuncular.
  - John Gilbert - Bardelys 
  - Eleanor Boardman - Roxalanne de Lavedan 
  - Roy D'Arcy - Chatellerault 
  - Lionel Belmore - Vicomte de Lavedan 
  - Emily Fitzroy - Vicomtesse de Lavedan 
  - George K. Arthur - St. Eustache 
  - Arthur Lubin - King Louis XIII 
  - Theodore von Eltz - Lesperon 
  - Karl Dane - Rodenard 
  - Edward Connelly - Cardinal Richelieu 
  - Fred Malatesta - Castelrous 
  - John T. Murray - Lafosse 
  - Joe Smith Marba - Innkeeper (Joseph Marba) 
  - Daniel G. Tomlinson - Sergeant of Dragoons 
  - Emile Chautard - Anatol 
  - John Wayne - Guard
  - Lou Costello
 - YÖNLENDİRME
# Got to Be There
Got to Be There, Michael Jackson'un 13 Eylül 1971 çıkışlı ilk solo albümüdür. "Got to Be There" ve "Rockin' Robin" bu albümde bulunan büyük beğeni kazanmış parçalardır.
13 Eylül 1971'de Motown'dan çıkan albümle birlikte Michael Jackson ismi müzik piyasasında ilk kez "The Jackson 5" isminden ayrı telaffuz edilmiştir. Albüme ismini veren şarkı, "Got to Be There" ise Jackson'nın ilk teklisi olmuştur. Dünya çapında 3.2 milyon kopya satmıştır.


## Şarkı listesi.
  - A1 "Ain't No Sunshine" - 4:13 
  - A2 "I Wanna Be Where You Are" - 3:02 
  - A3 "Girl Don't Take You Love From Me" - 3:51 
  - A4 "In Our Small Way" - 3:41 
  - A5 "Got to Be There" - 3:24
  - B1 "Rockin' Robin" - 2:34 
  - B2 "Wings of My Love" - 3:24 
  - B3 "Maria (You Were the Only One)" - 3:43 
  - B4 "Love Is Here and Now You're Gone" - 2:53 
  - B5 "You've Got a Friend" - 4:52
# Akçıl, Çıldır
Akçıl, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Akçıl köyünün eski adı Çoleti'dir. Çoleti (ჭოლეთი), Megrelce "çoli" (ჭოლი) kelimesinden türemiş olup "sazlık" anlamına gelir. Köyün adı Türkçeye Çolet ve Colet şeklinde girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Çolet (چولیت) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Colet (جولیت) olarak geçer. 
Çoleti, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Cavaheti'de yer alıyodur. Nitekim Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında bu bölgeyi ve köyü Gürcülerden ele geçirmiştir. Bu yerleşim 1595 tarihli ve "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Çıldır livasının Niyaliskur nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 17 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü hane reisleri Kada, Vardzel, İvane, Grigol, Revaza, Mamisa, Lazare, Tsamala, Okra, Batata gibi Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar, keten tohumu, yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor ve domuz besleniyordu.
Çoleti köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde "Çoled" (چولید) olarak geçer. Hicri 1139 (1726/1727) Ahalkalak livasının Niyaliskur nahiyesine bağlı olan köyün hasılası 19.000 akçe idi.
Osmanlı Devleti, 93 Harbi'nin ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Ardahan bölgesini Rusya'ya bırakınca, Çoleti köyü de Osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. Rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde Çolet (Чолет) adıyla kaydedilmiş olan köy, Ardahan sancağının Çıldır kazasına ("uçastok") bağlıydı. Köyün nüfusu 189 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 183 kişi "Türk", 6 kişi "Karapapak" olarak kaydedilmiştir.
Çolet, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Çolet Türkiye'ye bırakıldı.
Çolet, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, 1595 tarihli mufassal defterindeki yazılıştan farklı biçimde "Colet / Colit" (جولیت) olarak kaydedilmiştir. Bu sırada köy Kars vilayetinin Çıldır kazasının Kurt Kala nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 287 kişiden oluşuyordu. Çolet / Colit Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Akçıl olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Akçıl köyünün nüfusu 492 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 161 kişi okuma yazma biliyordu.
Akçıl köyünde, köyün Hristiyanlık döneminden kalma bir köy kilisesi olduğu bilinmekle birlikte akıbeti tespit edilememiştir.


## Coğrafya.
Köy, Ardahan il merkezine 87 km, Çıldır ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır.
# Akdarı, Çıldır
Akdarı, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Akdarı köyünün eski adı, Çamardo'dur. Gürcüce kaynaklarda Çamardo (ჩამარდო) olarak geçen bu yer adı, Türkçeye erken dönemde Çamardo (چاماردە) ve geç dönemde Çamorda (چاموردە) olarak girmiştir.
Çamardo köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Cavaheti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki Çamardo Kilisesi bu dönemden günümüze kalmıştır.
Çamardo köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Ahalkalak livasının Niyaliskuri nahiyesinin köylerinden biriydi. Çamardo (چاماردە) adıyla kaydedilmiş olan köy bu tarihte tamamen boşalmıştı. 1878 yılında köyde 10 hanenin tespit edilmiş olması, Çamardo'nun Osmanlı döneminde yeniden meskun hale geldiğini göstermektedir.
Çamardo, üç yüz yılı aşkın bir süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresince de Çamardo (Чамардо) olarak kaydedilmiş olan yerleşim, 1886 tarihli nüfus tespiti sırasında Ardahan sancağının Çıldır kazasına bağlı Tzkarostavi nahiyesinin 13 köyünden biriydi. Çamardo'nun nüfusu, 65'i erkek ve 54'ü kadın olmak üzere, 14 hanede yaşayan 116 kişiden oluşuyordu. Bu nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmişti. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu artmış, 1896'da 133, 1906'da 152 kişiye ulaşmıştır.
Çamardo köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusların bölgeden çekilmesinin ardından Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya, Artvin sancağını Gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Çamardo köyünü de kapsayan Ardahan bölgesi Türkiye'ye bırakıldı.
Çamardo, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Çamurda / Çamorda (چاموردە) adıyla, Kars vilayetinin Çıldır kazasının Kurt Kale nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Çamurda" adıyla kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 251 kişiden oluşuyordu. Çamardo Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Akdarı olarak değiştirilmiştir. Akdarı köyünün 1965 yılında nüfusu 358 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 105 kişi okuma yazma biliyordu.
Çamardo'da Orta Çağ'dan kalma tek nefli bir yapı olan Çamardo Kilisesi, 20. yüzyılın başında büyük ölçüde ayakta duruyordu. Bununla birlikte bu tarihte ahır ve samanlık olarak kullanılıyordu. Harç kullanılarak inşa edilmiş olan kilise, daha sonra yıkılmış ve günümüze sadece duvar parçaları ile kesme taşlı küçük bir bölüm kalmıştır.


## Coğrafya.
Akdarı köyü, Ardahan il merkezine 83 km, Çıldır ilçe merkezine 41 km uzaklıktadır.
# Aşağıcambaz, Çıldır
Aşağıcambaz, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Aşağıcambaz köyü 1595 tarihli Osmanlı tahrir defteriden Canbaz-i Küçük (جانباز كوچك) olarak geçer. Yukarıcambaz köyü ise, Canbaz-i Büzürg (جانباز بزرك) adıyla kaydedilmiştir. Bu iki yerleşimdeki Canbaz adının Camasp'tan (ჯამასპ) değişime uğradığı tahmin edilmektedir. Samtshe-Saatabago hükümdarı II. Kaihosro ve ailesinin seyahatini anlatan bir kaynak buradaki yerleşimlerden Camasp olarak söz etmektedir. Geç dönemde Canbaz-i Küçük (Küçük Canbaz) köyünün adı Aşağıbambaz, Canbaz-i Büzürg'ün (Büyük Canbaz) adı da Yukarıcambaz'a dönüşmüştür.
Küçük Canbaz köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Çrdili'de yer alıyodur. Nitekim Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında bu bölgeyi ve köyü Gürcülerden ele geçirmiştir. Bu yerleşim 1595 tarihli ve "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Çıldır livasının Canbaz nahiyesine bağlıydı. Küçük Canbaz veya Büyük Cabaz köyünden biri bu nahiyenin merkeziydi. Küçük Canbaz köyünün nüfusu 4 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü hane reisleri Roseb, Revaza, Mamula ve Papula adları taşıyordu. Bu adlardan Küçük Canbaz'ın bir Gürcü köyü olduğu anlaşılmaktadır. Köyde buğday, arpa, çavdar, yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.
Osmanlı Devleti, 93 Harbi'nin ardından 1878'de imzalanan Berlin Antlaşması'yla Ardahan bölgesini Rusya'ya bırakınca, Aşağı Canbaz köyü de Osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. Rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde Aşağı Cambaz (Нижний Джамбаз) adıyla kaydedilmiş olan köy, Ardahan sancağının Çıldır kazasına ("uçastok") bağlıydı. Köyün nüfusu 264 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 258 kişi "Karapapak", 6 kişi "Kürt" olarak kaydedilmiştir.
Aşağı Cambaz, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Aşağı Cambaz köyü Türkiye'ye bırakıldı.
Küçük Canbaz köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Canbaz-i Aşağı" (جانباز آشاغی) adıyla kaydedilmiştir. Bu sırada köy Kars vilayetinin Çıldır kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy "Aşağı Canbaz" adıyla aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 395 kişiden oluşuyordu. Daha sonra Aşağıcambaz biçiminde yazılmış olan köyde 1965 genel nüfus sayımında 670 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 74 kişi okuma yazma biliyordu.


## Coğrafya.
Köy, Ardahan il merkezine 57 km, Çıldır ilçe merkezine ise 15 km uzaklıktadır.
# Başköy, Çıldır
Başköy, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Başköy, bu yerleşimin bilinen en eski adıdır. Rus idaresinin gerçekleştirdiği 1886 tarihli nüfus sayımında Baş-Köv (Баш-Кёв) olarak geçer. Tao-Klarceti bölgesinde Başköy adı, geç Osmanlı döneminde ortaya çıkmış, yaygın olarak coğrafi açıdan yukarıda bulunan yerleşmelere verilmiştir.
Başköy, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Cavaheti'de yer alıyodur. Nitekim Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında bu bölgeyi Gürcülerden ele geçirmiştir. Başköy, komşusu köyler 1595 tarihli ve "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı Osmanlı mufassal defterinde komşu köyler Çıldır livasının yer almasına karşın, bu defterde geçmemektedir. Bu durum, Başköy'ün daha sonra ortaya çıktığı görüşünü desteklemektedir.
Nitekim Osmanlı Devleti, 93 Harbi'nin ardından 1878'de imzalanan Berlin Antlaşması'yla Ardahan bölgesini Rusya'ya bırakmasından sonra Rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde Başköy adına rastlanmaktadır. Baş-Köv (Баш-Кёв) biçiminde yazılmış olan köy, Ardahan sancağının Çıldır kazasına ("uçastok") bağlıydı. Köyün nüfusu, "Karapapak" olarak kaydedilmiş 61 kişiden oluşuyordu.
Başköy, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Başköy Türkiye'ye bırakıldı.
Başköy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Baş Köy" (باش كوی) biçiminde yazılmıştır. Bu sırada köy Kars vilayetinin Çıldır kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 95 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Başköy'de 226 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 29 kişi okuma yazma biliyordu.


## Coğrafya.
Köy, Ardahan il merkezine 68 km, Çıldır ilçe merkezine 26 km uzaklıktadır.
# Damlıca, Çıldır
Damlıca, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Damlıca köyünün eski Gürcüce Kotamahi (კოტამახი) olup 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Kodamahi (قوداماخی) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kodamih (قودامیخ) olarak geçer.
Kotamahi, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Palakatsio'de yer alıyordur. Nitekim Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında bu bölgeyi ve köyü Gürcülerden ele geçirmiştir. Damlıca köyünün bugünkü sınırları içinde yıkık haldeki megalit yapı da bu dönemden kalmış olmalıdır.
Kotamahi veya Kodamahi, 1595 tarihli ve "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Çıldır livasının Canbaz nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 20 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü hane reisleri Sezela, Maharebel, Gogiça, Simon, Davit, Basila, Elisa, Parsadan, Badura, Mindoda gibi Gürcü adları taşıyordu. Simon köyün bu tarihteki rahibiydi. Köyde buğday, arpa, çavdar, keten tohumu, yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu.
Kotamahi köyü, Çıldır Eyaleti’nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde de Kodamahi (قوداماخی) olarak geçer. Hicri 1117 (1705/1706) tarihinde Çıldır livasının Canbaz nahiyesine bağlı olan köyün hasılası 7.000 akçe olarak belirlenmiş ve bu yerleşim Şahin adında birine tahsis edilmişti.
Kotamahi köyü, 93 Harbi'nin ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 yılında Katamuh (Катамух) şeklinde kaydettiği köy, Ardahan sancağının Çıldır kazasına ve nüfusu 89 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 3 kişi "Türk", 86 kişi "Karapapak" olarak kaydedilmiştir.
Kotamahi, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Kotamahi Türkiye'ye bırakıldı.
Kotamahi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kodamih (قودامیخ) biçiminde yazılmıştır. Bu sırada köy Kars vilayetinin Çıldır kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Kodamik" biçiminde yazılmış köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 211 kişiden oluşuyordu. Kotamahi / Kodamih Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Damlıca olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Damlıca köyünün nüfusu 355 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 82 kişi okuma yazma biliyordu.


## Coğrafya.
Köy, Ardahan il merkezine 62 km, Çıldır ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.
# Gölebakan, Çıldır
Gölebakan, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Gölebakan köyünün eski adı Meredisi veya Meradisi'dir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde bu ad altında, Meredis-i Süfla (مرەدیس سفلا) ve Meradis-i Ulya (مرادس علیا) olmak üzere iki köy kaydedilmiştir. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesindeyse bu yerleşim Meredis (مرەدیس) biçiminde yazılmıştır. Meredisi adı, Gürcücede akarsu ve göl kıyısındaki düzlük anlamına gelen "mere" (მერე) kelimesinden türemiş olmalıdır. Nitekim köy Çıldır Gölü'nün batı kıyısında yer alır. Ortadan kalmış bir köy olan Siraurta, Meredisi ile Urta arasında bulunuyordu.
Meradisi, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Çrdili'de yer alıyordur. Nitekim Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında bu bölgeyi ve köyü Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli ve "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı Osmanlı mufassal defterinde Meredis-i Süfla (Aşağı Meredisi) ve Meradis-i Ulya (Yukarı Meredisi) adıyla kaydedilmiş olan bu iki köy, Gürcistan Vilayeti içinde Çıldır livasının Canbaz nahiyesine bağlıydı. Her iki köyde boşalmış ve insansız hale gelmişti.
Meredisi köyü, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Meridis (Мѳридисъ) olarak kaydettiği ve yendin meskun hale gelmiş olan yerleşim, Ardahan sancağıın Çıldır kazasına bağlı Zurzuna nahiyesinin 10 köyünden biriydi. 1886 tarihli nüfus tespitinde Meredisi'de, 67'si erkek ve 70'i kadın olmak üzere, 13 hanede 137 kişi yaşıyordu. İki hane (11 kişi) Kürt, bir hane (8 kişi) Türk ve 10 hane (118 kişi) Karapapak olarak kaydedilmişti. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu artmış, 1896'da 196, 1906'da 240 kişiye ulaşmıştır.
Meridisi, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Meridisi Türkiye'ye bırakıldı.
Meredisi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Meredis (مرەدیس) biçiminde yazılmıştır. Bu sırada köy Kars vilayetinin Çıldır kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 315 kişiden oluşuyordu. Meredisi / Meredis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Gölebakan olarak değiştirilmiştir. Köy, Çıldır Gölü'nü gördüğü için Gölebakan olarak adlandırılmıştır. 1965 genel nüfus sayımında Gölebakan köyünün nüfusu 900 oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 138 kişi okuma yazma biliyordu.
Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1902 yılında, Meredisi köyünün kilisesi olan Meredisi Kilisesi'nin yıkıntıları ile Gürcüce bir yazıtı tespit etmiştir. Bu kilise sonradan tamamen ortadan kalkmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Ardahan il merkezine 52 km, Çıldır ilçe merkezine ise 10 km uzaklıktadır.
# Karakale, Çıldır
Karakale, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Karakale köyü, Osmanlı kayıtlarında Kara Kala olarak geçer. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Kara Kala" (قرە قلعە) şeklinde yazılmıştır. Ağça Kala'nın Gürcüce Tetrtsihe'den (თეთრციხე) çevrilmiş olması gibi, bu yer adının da "Şavtsihe"den (შავციხე) Türkçeye uyarlandığı tahmin edilmektedir. Nitekim aynı defterde Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlı bir köy, Gürcüce yazılışına uygun biçimde "Şavsihe" (شاوسخی) olarak kaydedilmiştir.
Kara Kala, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Palakatsio'da yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında bu bölgeyi ve köyü Gürcülerden ele geçirmiştir. Köye adını veren ve siyah taşlarla inşa edilmiş olan kale de bu dönemden kalmıştır.
Karakale köyü, 1595 tarihli ve "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı Osmanlı mufassal defterinde, Gürcistan Vilayeti içinde Çıldır livasının Canbaz nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 20 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü bu hanelerin reisleri Zesela, Maharebel, Gogiça, Simon, Davit, Basila, Elisa, Parsadan, Badura, Mindoda gibi Gürcü adları taşıyordu. Bu deftere göre köyde buğday, arpa, çavdar, keten tohumu tarımı ve arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.
Karakale köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde de "Kara Kala" (قرە قلعە) olarak geçer. Hicri 1119 (1707/1708) tarihinde aynı idari konuma sahip olan köyün hasılası 10.166 akçe idi ve köy Süleyman adında birine verilmişti.
Osmanlı Devleti, 93 Harbi'nin ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Ardahan bölgesini Rusya'ya bırakınca, Kara Kala da Osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. Rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde Karakala (Каракала) adıyla kaydedilmiş olan köy, Ardahan sancağının Çıldır kazasına ("uçastok") bağlıydı. Köyün nüfusu, "Karapapak" olarak kaydedilmiş olan 224 kişiden oluşuyordu. 1595 tarihli nüfusla kıyaslandığında köyün demografik yapısının tamamen değiştiği görülmektedir.
Gürcü gazeteci Konstantine Martvileli 1917 yılında, köyün eski adının "kara kale" anlamına gelen "Şavi Tsihe" (შავი ციხე) olduğunu, bu adın köyün hemen dışında siyah taşlarla inşa edilmiş kaleden geldiğini yazmıştır.
Karakala, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Karakala Türkiye'ye bırakıldı.
Karakale köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Çıldır kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy, "Karakala" adıyla aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 425 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında köyün adı "Karakale" biçiminde yazılmıştır. Bu sırada köyün nüfusu 765 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 189 kişi okuma yazma biliyordu.


## Coğrafya.
Köy, Ardahan il merkezine 63 km, Çıldır ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır.