# Osmanlı-Hırvatistan Yüzyıl Savaşı
 - YÖNLENDİRME 
Yüz Yıllık Hırvat-Osmanlı Savaşı (Hırvatça: Stogodišnji hrvatsko-turski rat, Stogodišnji rat protiv Turaka, Stogodišnji rat s Osmanlılijama, çoğunlukla Osmanlı İmparatorluğu ile Orta Çağ Hırvatistan Krallığı (Jagiellon ve Zápolya hanedanları tarafından yönetilen) ve daha sonraki Hırvatistan'ın Habsburg Krallığı arasındaki nispeten düşük yoğunluklu ("Küçük Savaş", Hırvatça: Mali sıçanı). Çatışma, küçük ölçekli sınır savaşı dönemlerinin yanı sıra, özellikle 16. yüzyılda Osmanlılar tarafından Hırvat topraklarına yönelik büyük fetih seferlerine de sahne oldu.


## Savaşın uzunluğu.
Çoğu tarihçiye göre, savaş 1493 yılında Krbava Muharebesi ile başlar, 1593 yılında Sisak Muharebesi ile biter. Diğer tarihçilere göre, 15. yüzyılın ikinci yarısı başlar, 16. yüzyılın tamamını kapsar ve 1606 yılında Zitvatorok Antlaşması'yla biter.


## Arka plan.
14. yüzyılın ortalarına gelindiğinde Osmanlı İmparatorluğu Gelibolu kenti çevresinde Avrupa'da bir dayanak noktası oluşturdu. Oradan Bulgar İmparatorluğu'na doğru genişlediler ve Bizans'ın başkenti Konstantinopolis'i kuşattılar. 1361'de Osmanlılar Edirne'yi ele geçirdi ve burayı başkent ilan etti.#YÖNLENDİRME 
Moravya Sırbistan'ının büyük kısmı 1389'daki Kosova Savaşının ardından Osmanlı kontrolüne girerken, Bulgaristan 1396'da ele geçirildi.#YÖNLENDİRME 
Sırp Despotluğu Osmanlı tebaası oldu. Bu fetihler batının yolunu açarak [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı'nın [[Bosna Krallığı]]'nın yanı sıra [[Hırvatistan Krallığı]] ve [[Macaristan Krallığı]]'na da ulaşmasını sağladı.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]
[[Hırvatistan]] ve [[Macaristan]] 1102'den beri kişisel bir birlik içindeydiler ve Hırvatistan toprakları kraliyet ileri gelenleri tarafından yasakla yönetiliyordu. #YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]
Orta Çağ Slovenya Krallığı ayrı bir yasakla yönetiliyordu 
 - YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]] ve kraliyet unvanının bir parçası değildi. YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]
[[Macaristan]] ve [[Hırvatistan]] kralı [[Sigismund (Kutsal Roma imparatoru)|Sigismund]], 1396'da [[Osmanlı İmparatorluğu]]'na karşı [[Niğbolu Muharebesi (1396)|Niğbolu Haçlı Seferi]]'ne liderlik etti ve bu, Hristiyan ordusunun bozguna uğramasıyla sonuçlandı. Daha sonra kendi ülkesindeki sınır bölgelerinin güçlendirilmesine yöneldi.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]][[Sigismund (Kutsal Roma imparatoru)|Sigismund]]'un yönetimi hanedan mücadeleleriyle damgasını vurdu. [[Venedik]] bundan yararlandı ve 1409 ile 1420 yılları arasında [[Dalmaçya]] üzerinde kontrol sağladı.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]
1453'te [[Konstantinopolis]]'in düşmesi, [[Osmanlı İmparatorluğu]]'nun [[Balkanlar|Balkan]] seferlerine daha fazla birlik katabilmesini sağladı.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]
Bosna, Bobovac'ın yakalanması ve son Bosna kralı Stephen Tomašević'in idam edilmesinin ardından Mayıs 1463'te Sultan [[II. Mehmed]] tarafından fethedildi.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]
Osmanlı kuvvetleri daha sonra komşu [[Hırvatistan]]'a ve [[Venedik]] [[Dalmaçya]]'sına baskın düzenledi.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]
Sana ve [[Una]] nehirlerinin vadileri 1463 yazında [[Hırvatlar|Hırvat]] Ban Pavao Špirančić tarafından başarılı bir şekilde savundu. Osmanlılar daha sonra saldırılarını güneye, [[Hırvatistan]]'ın [[Krbava]] bölgesine ve sahil kasabası [[Senj]] çevresine yöneltti.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]Špirančić Eylül ayındaki savaşta yakalandı ve esaret altında öldü. #YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]
Kral [[Hunyadi Mátyás|Matthias Corvinus]], Osmanlı birliklerinin çoğunun bölgeyi terk etmesini bekledi.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]
1463 sonbaharında Corvinus bir orduya komuta etti ve üç aylık bir kuşatmanın ardından Aralık ayında [[Jajce]] kalesi de dahil olmak üzere kuzey Bosna'nın bazı kısımlarını ve Vrbas ve Usora nehirleri boyunca uzanan kasabaları ele geçirdi. [[Hırvat Ban]] Stephen III Frankopan, Corvinus'un kampanyasında yer aldı. Sultan Mehmed saldırıya hemen karşılık vermedi. Osmanlı'nın [[Hırvatistan]]'a yönelik akınlarının başlangıç noktası olan eski [[Bosna Krallığı]] topraklarında [[Bosna Sancağı]]'nı kurdu. Corvinus, savunmayı organize etmek için Slav asilzadesi Emeric Zápolya'yı Bosna valisi olarak atadı. #YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]
Mehmed 1464'te kaybedilen toprakları geri almak için bir ordu topladı. Haziran ayında Bosna'ya geldi ve bir ay boyunca [[Jajce]] kuşatmasına başladı, ancak garnizon saldırıyı durdurdu. Corvinus kuzeydoğu [[Bosna]]'ya ve [[Drina|Drina Nehri]] boyunca bir saldırı düzenledi ve [[Srebrenik]]'i ele geçirdi.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]


## Osmanlı Savaş Tarzı.
[[Dosya:Yasyr 3.jpg|küçükresim|upright=1.2|Osmanlı birlikleri köleleştirilmiş Hristiyan esirleri alıyor.|left]]
Olağan Osmanlı taktiği, genellikle [[Akıncı]]lar adı verilen düzensiz hafif [[süvari]]ler tarafından yürütülen ısrarlı yağma ve kavurucu baskınlardan oluşuyordu. Bu baskınların amacı (Yüz Yıl Savaşları sırasında gerçekleştirilen chevauchée'lere biraz benzeyen), yerel sivil halkı korkutmak ve morallerini bozmak, ekonomik fırsatları tüketmek ve sınır bölgelerindeki normal ekonomik yaşamı devre dışı bırakmak, böylece barışı yumuşatmaktı. düşman savunması. Taktik aynı zamanda "küçük savaş" (Almanca: Kleinkrieg) olarak da biliniyordu.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]][[Krbava]] ve [[Lika]] bölgeleri başlangıçta düzenli olarak yerel sancak beylerinin#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]önderlik ettiği Osmanlı akınlarının#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]ana hedefiydi. Orta Çağ Hırvatistan'ının dağları ve ormanları, Osmanlı baskın ekiplerine koruma sağlayarak onların Hırvat topraklarında daha uzun süre kalmalarını sağladı.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]] Daha sonra Carniola, Styria ve Carinthia düklükleri, Gorizia Bölgesi ve Venedik'in elindeki bölgeler de bu baskınlarda hedef alındı.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]
Öte yandan, [[Hırvatlar|Hırvat]] ve [[Kutsal Roma İmparatorluğu|müttefik Hristiyan kuvvetleri]], özellikle savaşın ilk aşamalarında, karşı saldırı veya saldırı taktiklerini hâlâ uygulayabildikleri sırada karşı saldırılar gerçekleştirdiler. Akıncı baskın ekipleri düşman askeri oluşumlardan kaçmaya çalışsa da ordular bazen çatışıyordu. Bazen yerel ordular dönüşlerinde akıncıları durduruyor veya takip ediyorlardı. Bu noktada Akıncıların ele geçireceği esirlerin varlığı ve taşıdıkları ağır ganimetler, geri dönüşlerini daha yavaş hale getirdi ve dolayısıyla 1483'teki [[Una Muharebesi]]'nde olduğu gibi düşman saldırılarına karşı savunmasız hale geldi. Osmanlı köle pazarlarında genellikle köle olarak satılırdı.


## Hırvatistan Macaristan'la kişisel birlik içinde.
### Erken çatışmalar.
[[Dosya:Kingdom of Croatia 1469.png|left|küçükresim|[[Macar]] ve [[Hırvatlar|Hırvat]] kralı [[Hunyadi Mátyás|Matthias Corvinus]], 1463'te [[Bosna]]'nın düşmesi ve [[Jajce Kalesi]]ni yeniden ele geçirmesinin ardından "banates" adı verilen iki savunma vilayeti kurdu. [[Jajce]] Banate'nin amacı, [[Hırvatistan]]'ı [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]] akınlarına karşı savunmaktı. [[Jajce]] banate haritada parlak turuncu renkte gösterilmiştir.]]
Orta Çağ Bosna Krallığı'nın 1463 yılında Osmanlılar'ın eline geçmesinin ardından, [[Macarlar|Macar]] kralı [[Hunyadi Mátyás|Matthias Corvinus]], yeni savunma sisteminin merkezini oluşturan [[Jajce]] ve [[Srebrenik]] banatlarını kurdu. Koordinasyon ve finansman konusunda zorluklarla karşı karşıya kalsa da,#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]
sistem kuzey [[Hırvatistan]], [[Slovenya]] ve güney [[Macaristan]]'ı Osmanlı baskınlarından koruyordu, ancak [[Adriyatik Denizi|Adriyatik]] kıyısı ve güney [[Hırvatistan]] hâlâ açıktaydı.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]] [[Hırvatistan]]'da [[Knin]], [[Kilis Sancağı|Klis]] ve [[Skradin]] kaleleri ana savunma hattını oluştururken, [[Krupa]], [[Bihaç|Bihać]], [[Otočac]] ve [[Senj]] arka hattı oluşturdu. Daha sonra 1469 yılında savunma sistemi içerisinde askeri ve idari bir birim olarak [[Senj]] Kaptanlığı oluşturuldu.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]] 
1467'de [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]] [[Akıncı]]ların Zadar ve Şibenik çevresini yağmaladı. Bu durum 1468 ve 1469'da Senj çevresine ve [[Kulpa]] Nehri üzerinden Carniola Dükalığı'na yapılan baskınlarla birlikte tekrarlandı. Bunu Haziran 1469'da güney [[Hırvatistan]]'a yapılan bir başka baskın izledi ve binlerce kişi esir alındı.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]] Frankopan ve Kurjaković ailelerinin mülkleri bu [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]] baskınlarından özellikle etkilendi. Frankopanlar ayrıca Corvinus'un merkezileştirme tedbirlerinden de etkilendiler ve Senj ile diğer birçok mülkten mahrum bırakıldılar.#YÖNLENDİRME [[Şablon:Kdn]]