# Bilimkurgu tarihi
Bilimkurgu edebî tarzı geniş bir yelpazeye yayılmaktadır ve tam tanımı ise âlimler/bilginler ile tutkunlar arasında tartışmalara sebep olmaktadır. Ortak bir tanımda anlaşılamaması, bilimkurgunun tarihçesi, özellikle tam kökeni, üzerine yapılan tartışmalara da yansımıştır. Genel olarak iki adet geniş düşünüş safı bulunmaktadır, saflardan birisi bilimkurgu tarzının köklerini Sümerlerin (en erken Sümer yazılı versiyonu M.Ö. 2150–2000 arasına tarihlenmiş) "Gılgamış Destanı"na dayandırmaktadır. Diğer safı oluşturan yaklaşıma göre ise bilimkurgunun sadece 17. ve erken 19. yüzyıllar arasında bir tarihte, bilimsel devrimi takiben astronomi, fizik ve matematik alanlarındaki büyük keşifler sayesinde, mümkün olabilmiştir.
20. yüzyılda; bilimin ve buluşların günlük hayata derin bir şekilde bütünleşmesi, teknoloji, toplum ve birey arasındaki ilişki inceleyen/keşfeden edebiyat türlerine karşı daha büyük bir ilgiyi körüklerken, bilimkurgu iyice gelişerek ilgi patlaması yaşamıştır. Âlim, eleştirmen ve teorisyen Robert Scholes, bilimkurgunun tarihçesi hakkında "insanlığın uzay ve zaman dair sürekli değişen tavrı ... evrenimizi ve türümüzün o evrendeki yerini giderek daha fazla anlayışımızın tarihçesi" demiştir. Geçtiğimiz birkaç onyılda, bilimkurgu edebi tarzı çok çeşitlenerek, küresel kültür ve düşünce üzerinde çok büyük nüfuz haline gelmiştir.


## Erken bilimkurgu.
### Antik ve erken modern öncüler.
Bilimkurgunun erken öncülerini arayanlar için, en erken örneklerden ve en genel olarak atıfta bulunulan metinlerden birisi antik Mezopotamyadan "Gılgamış Destanı"dır.En erken metin versiyonları millatan önce 2000 civarlarına tarihlenmiştir.Gılgamış destanını bir başlangıç noktası olarak kullanmayı destekleyenlerden biri olan, Amerikan bilimkurgu yazarı Lester del Rey, "bilimkurgu tam olarak ilk kaydedilen kurgu metin kadar yaşlıdır. O metin de "Gılgamış Destanı"dır." diyerek bu tutumunu savunmuştur. Fransız bilimkurgu yazarı Pierre Versins de ayrıca, insanın akıl yürütmesi ve ölümsüzlük arayışı konularının işlenmesi sebebiyle, "Gılgamış"ın ilk bilimkurgu çalışması olduğu tezini savunmuştur. Ek olarak, "Gılgamış" destanındaki büyük sel afeti betimlemesi, bir yönden kıyamet sonrası bilimkurgusu çalışmalara benzemektedir. Ancak, bilim ve teknolojinin hikayedeki eksikliği, bazılarının destanın fantastik edebiyat kapsamında olduğu fikrini desteklemlerine yol açmıştır.
Hindu destanı "Ramayana" (M.Ö. 5.-4. yüzyılları), gibi antik Hint şiirlerinde, Vimana adı verilen uçan makinelerden sözedilmektedir. Bu fantastik makineler, uzaya ya da su altına seyahat edilmektedirler ve şehirleri tekpare bir şekilde, gelişmiş silahlar yardımıyla yok edebilmektedirler. "Rigveda"nın Sanskrit ilahileri koleksiyonunun (M.Ö. 1700–1100 ) ilk kitabında "mekanik kuşlar"ın "ateş ve su kullanan bir araç ile hızla uzaya zıpladı ... on iki adet stamgha (sütun), bir teker, üç makine, 300 pivot, ve 60 adet enstrüman" olduğundan bahseden betimlemeler vardır. 
Antik Mitolojik Hint destanı, "Mahabharata" (M.Ö. 8. ve 9.), göklere yolculuk ederek yaratıcı Brahma ile görüşen ve Dünya'ya döndüğünde pek çağ geçmiş olduğunu görerek şok olan, Kral Kakudmi'nin hikayesini içermektedir. Bu hikayede zamanda yolculuk konseptinin işlendiği düşünülüyor.
Sıklıkla atıfta bulunulan başka bir metin ise Suriye Rumu bir yazar olan Samsatlı Lukianos'un 2. yüzyılda yazdığı hiciv türündeki "Gerçek Tarih" (ing:True History, Latince: Vera Historia) adlı eseridir. Bu eserinde Lukianos, dış uzaya yolculuk temasını ve uzaylı yaşam formlarıyla konuşmaları kullanarak gezi edebiyatı ve münazara eserlerinde yapılan mübalağayı eleştirmektedir. "Gerçek Tarih" içerisinde kullanılan Bilimkurgu temaları ve toposlar (ing:Literary topos) arasında dış uzaya yolculuk, uzaylı yaşam formlarıyla temas (buna uzaylılarla ilk temas olayı tecrübesi de dahil), gezegenler-arası savaş ve gezegenler-arası emperyalizm, devlik motifi, insan teknolojisinin ürünü yaratıklar,farklı bir grup fizik yasaları ile işleyen dünyalar, başkahramanın keşfetmeye ve maceraya dair bariz arzusunun işlenmesi bulunmaktadır. Ay İnsanları ile Güneş İnsanları arasında, Sabah Yıldızını kolonize etme hakkını elde etme kavgası olan gezegenler-arası çatışmaya tanık olunmasıyla, Lukianos "Ay ve Sabah Yıldızı arasındaki havada ağ örmek ile görevlendirilmiş olan dev uzay örümceklerinin bu ağı bir anda bitirebilmesini ve bu ağ üzerine savaşan erlerin yerleştirilmesini" betimler. L. Sprague de Camp ve bazı diğer yazarlara göre bu eser, en eski örneği olmasa bile, bilimkurgunun ya da proto-bilimkurgunun erken örneklerinden birini temsil etmektedir. Ancak, metnin açıkça hicivsel ve abartılı olması amaçlanmış olduğundan diğer eleştirmenler eserin haklı bir şekilde Bilimkurgu öncülü sayılabileceği konusunda kararsızdır. Örneğin İngiliz eleştirmen Kingsley Amis bir yazısında, eserin "komik etki elde edebilmek adına saçmalık üzerine saçmalık yığdığı için zar zor bilimkurgu sayılabileceğini" yazmış ancak eserin bilimkurgu karakteristiğine sahip olduğunu, eserin olay örgüsünü 20. yy uzay operalarıyla karşılaştırmak suretiyle dolaylı olarak kabullenmiştir: "Sadece şunu belirteyim ki "Gerçek tarih" eserinin canlılığı ve kapsamlılığı, eserin neredeyse tüm erken-modern bilimkurgu eserlerinin, örneğin 1910 ve 1940 arasında yazılmış olanların, alaya alındığı bir şaka gibi okunmasına sebebiyet veriyor.". Lukianos çevirmeni Bryan Reardon, eseri daha açık bir şekilde tanımlıyor "Aya, yeraltı dünyasına (cehenneme), bir balinanın karnına ve daha nice yerlere yapılan fantastik bir yolcuğulun anlatımı. Aslında tam olarak Bilimkurgu değil, bazen öyle olduğu söylense de hikayenin içerisinde 'bilim' yok."
Erken dönem Japon hikayesi zaman ileriye doğru uzak geleceğe bir yolculuktan bahseder ve bu hikaye ilk defa, 720 yılında yazılmış olan "Nihongi" adlı Japon tarihini işleyen eserde bahsedilmiştir. Hikaye, Urashima Tarō adlo bir balıkçının denizler altındaki bir sarayı ziyaret ederek orada 3 gün kalması hakkındadır. Köydeki evine döndüğünde, kendisini 300 yıl sonra gelecekte bulur, köyede kendisini hatırlayan kimse kalmamıştır, evi viran haldedir ve ailesi uzun zaman önce ölmüştür. 10. yüzyıl Japon hikayelerinden olan "Bambu Kesicisinin Hikayesi" proto-bilimkurgu olarak kabul edilebilir. Bu hikayenin ana kahramanı olan, Kaguya-hime, bir Ay prensesidir ve bir göksel savaş/uzay savaşı sırasında güvende olması için Ay'dan Dünya'ya gönderilir. Japonyadaki bir bambu kesicisi tarafın bulunur ve büyütülür. Prenses daha sonra gerçek dünya-dışı ailesi tarafından geri götürülür. Bir elyazmasındaki bulunan illüstrasyonda uçan daireye benzeyen yuvarlak bir uçan makine betimlenmiştir.


### "Binbir Gece Masalları".
 - YÖNLENDİRME 
"Binbir Gece Masalları" ("Arap Geceleri", milattan sonra 8.–10. yüzyıllar arası) içerisindeki bazı hikayeler bilimkurgu elementleri içermektedir. Bunlardan birisi olan "Bulukiya'nın Maceraları"'nda, başkahraman Bulukiya'nın ölümsüzlük bitkisini bulmak için çıktığı yolculuk kendisini denizleri keşfetmeye, Aden Bahçesi'ne, (Islam'daki) cehenneme , kosmosu aşarak kendi dünyasından çok daha büyük dünyalara götürmüş ki bu kısmın galaktik bilimkurgu öğeleri içerdiği kabul edilir. Bu yolculuk sırasında cinler, deniz kızları, konuşan yılanlar, konuşan ağaçlar gibi toplumlarla ve başka diğer yaşam formlarıyla karşılaşmıştır.
"Balıkçı Abdullah ve Balık-adam Abdullah" hikayesinde, başkahraman suyun içinde nefes alabilme yetisi kazanır ve bir denizaltı medeniyeti keşfeder. Bu medeniyet karadaki medeniyetin ters/baş-aşağı yansıması olarak tasvir edilmiştir. Bu denizaltı medeniyeti, paranın ve elbiselerin var olmadığı bir tür ilkel komünizmi yaşamaktadır.
Diğer "Arap Geceleri" masallarında antik kayıp teknolojiler, gelişmiş ama yoldan çıkmış olan antik medeniyetler ve bu medeniyetleri kahreden felaketler ele alınır. "Pirinç Şehir" (bkz. pirinç alaşımı) adlı hikayede; bir grup gezginin, Sahra çölünü aşarak antik bir kenti bulup İncil'de bahsi geçen Kral Süleyman'ın bir keresinde bir cini tuzağa düşürüp hapsetmek için kullandığı ve pirinçten kap olduğu rivayet edilen antik eşyayı elde etmek için çıktıkları arkeolojik sefer anlatılır. Gezginler bu yolculukta; Mumyalanmış bir kraliçe, taşlaşmış yerliler, canlı gibi görünen insansı robotlar,otomatlar, cezbedici ve ipler olmadan dansedebilen kuklalar ve gezginleri antik şehre doğru yönlendiren, pirinçten yapılmış bir robot süvari ile karşılaşırlar.
"Abanoz At" hikayesinde; tuşlarla kontrol edilebilen uçan at şeklinde bir robot betimlenir. Bu uçan at, dış uzaya çıkıp Güneş'e doğru uçabilmektedir. "Üçüncü Kalender'in Hikayesi"ndeki, esrarengiz denizci olarak tasvirlenen robot başka bir bilimkurgu öğresi örneği olarak gösterilebilir. "Pirinçten Şehir" ve "Abanoz At" hikayeleri, proto-bilimkurgunun erken örnekleri olarak kabul edilebilirler. Erken Arabik proto-bilimkurgu örnekleri arasında Fârâbî'nin ütopik toplum hakkındaki "Muhteşem Bir Şehrin Sakinlerinin Görüşleri" adlı eseri ile uçan halı gibi bazı "Arap Geceleri" hikaye öğeleri sayılabilir.


### Diğer Ortaçağ Literatürü.
Dr. Abu Shadi al-Roubi'ye göre; "Theologus Autodidactus" (Kendi kendine öğrenmiş ilahıyatçı) olarak da bilinen ve yaklaşık 1270 yılında polimat Arap yazar İbnü'n-Nefîs (1213–1288) tarafından yazılmış olan, "Fādil ibn Nātiq" adlı, Arap teolojik romanının son iki bölümü bilimkurgu olarak tanımlanabilir. Bu teolojik romanda kendiliğinden oluşum, fütüroloji, kıyamet temaları, eskatoloji, diriliş ve ölümden sonra yaşam gibi bilimkurgu öğeleri işlenir, ancak bu olaylar için doğaüstü ya da mitolojik açıklamalar vermek yerine, İbnü'n-Nefîs bu hikaye öğelerini, anatomi, biyoloji, fizyoloji, astronomi, kozmoloji ve jeoloji alanlarında edinmiş olduğu derin bilimsel irfanını kullanarak açıklamaya çalışmıştır. Örneğin, roman aracılığıyla İbnü'n-Nefîs kendisinin metabolizma hakkındaki bilimsel teorisini sunmuş, ve vücutsal yeniden dirilişi açıklamak için kendisinin bilimsel keşfi olan küçük kan dolaşımı konusuna gönderme yapmıştır. Bu roman daha sonra 20. yüzyılın başlarında İngilizceye "Theologus Autodidactus" (tr: Kendi kendine öğrenmiş ilahıyatçı) başlığı ile çevrilmiştir.
Avrupada orta çağ döneminde, bilimkurgusal temalar pek çok şövalye romantizmi eserinde ve efsanevi hikayelerde ortaya çıkmıştır. Robotlar ve otomatlar 12. yüzyıldan itibaren romantizm türündeki eserlerde kullanılmaya başlanmıştır. Bunlar ilk örnekleri olarak (tr: Charlemagne Haccı) ve Enéas (tr: Aeneas'nın romansı). 12. yüzyılda yazılmış bir başka örnek olan Roman de Troie (tr: Truva Romansı) adlı eserde ünlü "Chambre de Beautes" (tr: Güzeller Odası) işlenir. Bu odada dört adet otomat bulunmaktadır. Bir tanesi büyülü bir ayna tutmaktadır, bir başkası saltolar atmaktadır, yine bir başkası müzik aletleri çalarken sonuncusu da insanlara en çok ihtiyaç duydukları şeyi göstermektedir. Bu tür eserlerdeki otomatlar sıklıkla muğlak bir şekilde nekromansi ile ilişkilendirilirler ve bu tür hikayelerin çoğunluğunda girişleri koruyor olurlar ya da korunan alana ya da binaya izinsiz olarak giriş yapanların olduğuna dair anons/uyarı yaparlar. Bu nekromansi ile olan ilişkilendirme yüzünden, otomatların genellikle mezarları koruyor olarak tasvir edilmelerine yol açar. Bunun örneği Aeneas,"Floris ve Blancheflour", "Le Roman d'Alexandre" (tr: İskenderin romansı) hikayelerinde görülebilirken, Lancelot hikayesinde yer altındaki bir saray orta çıkarlar. Otomatlar insan şeklinde olmak zorunda değildi. Geoffrey Chaucer'ın "Squire Hikayesi" (ing:The Squire's Tale) adlı eserinde "Cambyuskan"a (Cengiz Han), verilen harika hediyeler arasında Prinçten bir at da bulunmaktaydı. Orta doğu edebiyatında rastlanılan metal atları anımsatan bu metal at, kulağındaki bir çubuğu çevirerek bazı kelimeleri fısıldadıktan sonra, binicisini Dünya'nın herhangi bir yerine olağanüstü bir hızla götürebilmekteydi. Pirinçten At, "Squire Hikayesi"nde tasvir edilen teknolojik harikalardan sadece biriydi: Cambyuskan veya Han, ayrıca uzaktaki yerleri gösteren bir aynayı hediye olarak alır. Çalışmasına tanık olan kalabalık bu harikanın, açıların ve optiklerin manüpülasyonu ile çalıştığını belirtir. Han'a ayruca ölümcül yaralar açabilen ve ölümcül yaraları iyileştirebilen bir kılıç hediye edilmiştir.Benzer şekilde, toplanmış kalabalık harika kılıcın bu işlevinin gelişmiş demircilik teknikleri sayesinde mümkün olabildiğini belirtir.
Teknolojik buluşlar ayrıca İskender romansları içinde de bolca görülmektedir. Örneğin, John Gower'a ait Confessio Amantis (tr: Aşığın İtirafı) adlı eserde, Büyük İskender iki adet griffonu bir platforma bağlayıp, bir çubuğun ucuna bağlanmış eti önlerinde sarkıtıp uçmalarını sağlayarak bir tür uçan makine inşa eder. Bu macera sadece Tanrı'nın doğrudan müdahale etmesiyle nihayete erer. Tanrı uçan makineyi yok ederek İskenderi tekrar yere fırlatır. Ancak bu, Efsanevi İskender'i durduramaz. İskender camdan devasa bir küre yapıp bu kürenin içerisinde su altına yolculuk eder. Orada, niyahetinde kavrayışını aşan olağanüstü harikalarla karşılar.
Geçici ölüm'e (ing:suspended animation) benzer durumlar, Historia destructionis Troiae (tr: Truva'nın Yokuluşunun Tarihçesi) ve Roman d’Eneas (tr: Aeneas'nın romansı) gibi ortaçağ romanslarında görülmektedir. İlkinde, Kral Priamos, Hektor adlı kahramanın naaşını, vücudun içinden geçen ve altın tüplerden oluşan bir ağ ile kaplar. Bu tüplerin içinden yarı-efsanevi bir sıvı olan balsam akmaktadır. Bu yarı-efsanevi sıvının yaşamı koruduğu rivayet edilmektedir. Hikayeye göre bu sıvı, Hektor'un naaşını, sanki canlı ve hayattaymışcasına korumuş, sürekli bir vejetatif durumda tutarak, yüzdeki kılların uzaması gibi otonom süreçlerin devam etmesini sağlamıştır.
Bilimkurgu öğeleri içeren ortaçağ kurgusu ile ortaçağ biliminin arasındaki sınırlar en fazla muğlak olarak tanımlanabilir. Geoffrey Chaucer'in "Şöhret Evi" (ing:The House of Fame) adlı eseri gibi çalışmalarda, ünlü Şöhret Evi'nin, ses'in doğal evi olduğu iddia edilir ve tüm seslerin nihai olarak cezbedildiği, havada bir yırtılma olarak tasvir edilir, tam da eskiden Dünyanın, herşeyin nihai olarak cezbedildiği doğal Dünya evi olduğuna inanılmış olması gibi. Benzer şekilde, ortaçağ yolculuk günceleri sıklıkla bilim-kurgusal temalar ve öğeler içermektedir. "John Mandeville'in Yolculukları" gibi eserlerde; otomatlara, Sinosefaliler ve Devler gibi alternatif türlere ile alt-insan türlerine ve elmasların seksüel üremesi gibi öğelere rastlanmaktaydı. Ancak, "Mandeville'in Yolculukları" ve aynı tarzdaki diğer yolculuk günceleri gerçek coğrafi bilgiler ile kurgu olduğu bilinen yerlerin bilgilerini içiçe bir şekilde sunmaktaydılar. Dolayısıyla hangi kısımların bilim kurgusal kabul edilmesi gerektiğinin ya da orta çağdayken öyle kabul edilmiş olduğunun ayırdına varmak oldukça güçtür.


### Aydınlanma ve Akıl çağında Bilimkurgu öncülleri.
Aydınlanmayı karakterize eden bir dizi bilimsel keşfi takiben, 16. yüzyıl Avrupası'nda bir kaç yeni yazın türü şekillenmeye başlamıştır. Hümanist düşünür Thomas More'a ait 1516 tarihli ve "Ütopya" başlıklı kurgu ve politik felsefe eserinde kurgusal bir adadan ve bu adanın sakinlerinin toplumlarını her bakımdan mükemmelleştirmiş olduklarından bahsedilir. Bu romandaki toplumun adı zaman içinde popülerleşerek dimağlara yerleşmiş ve nihayetinde , daha sonraları bilimkurgu eserlerinde tasvir edilir hale gelecek olan, görünürde mükemmel olan ancak sonuçta ulaşılamayacak ya da yozlaşma ile çürümeye maruz kalmış olduğu ortaya çıkan toplumları anlatan Ütopya motifine isim kaynaklığı etmiştir. 1587 tarihli Faust efsanesi, çılgın bilim adamı hikaye kalıbının erken bir örneğini içermektedir
17. ve 18. yüzyıllarda, ünlü Akıl Çağı ve bilimsel kefişlere dair geniş kitlelerde uyanmaya başlayan yoğun ilgi, spekülatif kurgu oluşumunu beslemiştir. Bu dönemdeki spekülatif kurgu, daha sonraları yazılmış olan bilimkurgulardaki pekçok çok hikaye kalıbını öngörebilmiştir. İlerleyen yıllardaki pek çok çalışma, bu dönemde Johannes Kepler tarafından yazılmış olan "Somnium" ("Rüya", 1634) adlı eserdeki Ay'a yapılan hayali yolculuklar konusunu daha genişletilmiş bir şekilde ele almıştır. Kepler'in bu eseri hem Carl Sagan hem de Isaac Asimov tarafından ilk bilimkurgu çalışması olarak değerlendirilmiştir. Benzer şekilde, bazı başka kişiler ise Francis Godwin'e ait "Aydaki Adam" (The Man in the Moone,1638) adlı eseri İngilizce dilindeki ilk bilimkurgu eser, ve Cyrano de Bergerac'a ait "Ayın Devletlerinin ve İmparatorluklarının Komik Tarihçesi" (Comical History of the States and Empires of the Moon,1656) adlı eseri ise Fransızca dilindeki ilk bilimkurgu eser olarak kabul ederler. Uzay yolculuğu konusu da Voltaire'in Micromégas (1752) adlı eserinde yoğun bir şekilde işlenmektedir. Bu kapsamda, eser ayrıca, başka dünyaların insanlarının bizden bazı alanlarda daha gelişmiş olabileceklerinden bahsetmesi yönünden dikkat çekmektedir.
17. ve 18.yüzyıllarının Akıl Çağından bilimkurgu-öncülü hikaye elementleri ve motifleri içeren diğer çalışmalar, kronolojik olarak aşadağıda sıralanmıştır:
 - Shakespeare'in "Fırtına" (1610–11) adlı eseri "Margaret Cavendish]]'e ait ", Parlayan-Dünya adlı Yeni Dünya'nın Tasviri" (The Blazing World,1666), adlı romanda, Kuzey Kutbundaki bir portal aracılığıyla erişebilen ve gökyüzünde farklı yıldıların parladığı bir başka bir dünya tasvir edilmektedir. 
 - Daniel Defoe'ya ait "Konsolidatör" (The Consolidator,1705) adlı eserin konusu Ay'a yapılan bir yolculuk etrafında örülür.
 - Simon Tyssot de Patot'ya ait Voyages et Aventures de Jacques Massé (1710) adlı eser Kayıp Dünya (ing: Lost World sub-genre) konusunu işlemektedir.
 - Simon Tyssot de Patot'ya ait La Vie, Les Aventures et Le Voyage de Groenland du Révérend Père Cordelier Pierre de Mésange (1720) adlı eser Oyuk Dünya konusunu işlemektedir. 
 - Jonathan Swift'in "Gulliver'in Gezileri" (1726) adlı eseri yabancı ve garip kültürler ile "garip bilim"i ele alır.
 - Samuel Madden'a ait "Yirminci Yüzyılın Anıları" (Memoirs of the Twentieth Century,1733) adlı eserde, hikayeyi anlatan ve 1728 yılında yaşayan bir karaktere Koruyucu Meleği tarafından, 1997 - 1998 yılları arasına ait bir dizi devlet belgesi verilir. Bu hikaye kalıbı daha sonraki yıllarda popülerlik kazanacak olan zaman yolculuğu romanlarını anımsatmaktadır. Ancak hikaye Melek'in bu belgeleri nasıl elde ettiğini açıklamamaktadır.
 - Ludvig Holberg'e ait "Niels Klim'in Yeraltı Yolculukları" (Niels Klim's Underground Travels,1741) adlı eser, Oyuk Dünya türünün erken örneklerindendir.
 - Louis-Sébastien Mercier'nin L'An 2440 (1771) adlı eseri 25. yüzyıldaki yaşamı tahmin-edici bir kaydı sunmaktadır.
 - Nicolas-Edme Rétif'in La Découverte Australe par un Homme Volant (1781) adlı eserinde kehanetsel buluşlar ele alınır.
 - Giacomo Casanova'nın "Icosameron" (1788) adlı eseri, Oyuk Dünya hikaye kalıbını kullanan romanlardan bir başkasıdır.


## 19. yüzyıl geçişleri.
### Shelley ve erken 19. yüzyılda Avrupa.
19. yüzyılda bu bilimkurgu eğilimlerinin ve hikaye kalıblarının kullanımında bir büyük bir hızlanma görülmüştür. Bu durum en çok Mary Shelley'nin çığır açan eseri "Frankenstein; veya, Modern Prometheus" (1818) bünyesinde görülebilir. Bu kısa romanda, ileri bir teknoloji ile deneyler gerçekleştiren "çılgın bilim adamı" arketipi işlenmektedir. "Milyar Yıllık Çılgınlık" (ing: Billion Year Spree) adlı kitabında, Brian Aldiss "Frankenstein" adlı eseri "mantıklı bir şekilde bilimkurgu olarak etiketlenebilecek ilk öncü çalışma" olarak tanımlar. Ayrıca da "çılgın bilim adamı" alttürünün ilk net örneğidir. Genel olarak Gotik Korku türüyle ilişkilendirilse de; bu roman, yayımlandığı tarihteki bilimsel bilginin sınırlarının ötesindeki bir teknolojinin kullanılması, yabancı/garip yaratıkımsı bir karakterin (ing:Alien) antagonist olarak gösterilmesi ve insanlığının durumunun (ing:Human Condition) dışardan bakan bir perspektif ile sunulması gibi bilimkurgusal temaları ve hikaye kalıplarını okuyucuyla tanıştırmıştır. Aldiss'e göre; bilimkurgu, aslında, genel olarak hikaye anlatım tekniklerini gotik roman türünden almaktadır. Mary Shelley'nin kısa hikayelerinden olan "Roger Dodsworth: Tekrar-Canlanmış İngiliz" (Roger Dodsworth: The Reanimated Englishman,1826) adlı eserde, buzlar içerisinde donmuş olan bir adamın günümüzde tekrar hayata dönmesi anlatılır. Hikaye, günümüzde artık alışagelmiş bir hikaye kalıbı olan kriyonik bilimkurgu temasının işlendiği erken örnekler arasındadır. Hikayedeki bu tema ayrıca Shelley'nin hikayelerindeki olay akışını sağlayabilmek için bilimi genişletilmiş metafor olarak kullanışını örneklemektedir. Bir başka fütüristik Shelley romanı olan, "Son Adam" (ing:The Last Man) ilk distopik roman olarak kabul edilmektedir.
1836 yılında Alexander Veltman tarafından yayımlanan ve ilk orijinal Rus bilimkurgusu olarak bilinen, "Predki Kalimerosa"": Aleksandr Filippovich Makedonskii" (tr: Kalimeros Öncüleri: İskender, Makedonyalı Filip'in oğlu; ing:The forebears of Kalimeros: Alexander, son of Philip of Macedon) adlı eser; her ne kadar zamanda yolculuğu teknolojik olanaklar ve cihazlar yerine büyülü bir Hipogrif yardımıyla başarılmış olarak tasfir etmiş olsa da, zamanda yolculuk temasını kullanan ilk romandır. Hikayeyi anlatan kişi geçmişe giderek Aristoteles ile görüşmeyi başarır, ve ayrıca Büyük İskender ile de bir yolcuğa çıktıktan sonra 19. yüzyıla geri döner.