BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Güneş kursu
Güneş kursu, Hitit uygarlığı ve sanatının simgesi sayılan bir nesnedir. Güneşi simgeleyen dairesel biçimin etrafına yerleştirilmiş öğelerden oluşur. Bazılarının üstünde ses çıkarması için sallanan parçalar, kimisinin üstünde barışı simgeleyen geyik imgesi, kimisinde ise üremeyi simgelemek üzere kuş, ağaç figürleri vardır. Ahşap asaların ucuna takılarak dini törenlerde veya at koşum takımlarının arasında kullanıldığı sanılmaktadır. Genellikle tunçtan yapılır. En seçkin örnekleri Çorum yakınlarında Alacahöyük'te bulunmuştur. Hititlerin sembolü haline gelmesine rağmen, aslında Anadolu'nun en eski uygarlığı olan Hattilere ait bir eserdir. Hatti kralları öldükleri zaman güneş kursu ve benzeri 4-5 sembolle birlikte gömülmekteydi.
Eskiden astrologlar tarafından yıldızların birbirlerine göre konumlarını belirlemekte kullanıldığı, daha sonra bu amaçla başka araçlar geliştirilince törensel bir nesneye dönüştüğü sanılmaktadır. Ortadoğu uygarlıklarında hükümdarlığın simgesi olan “alem”lerin atası kabul edilir.
Çorum Alacahöyük'te bulunmuş olan bu tarihî eser, Çorum'un simgesi olarak valilik ve belediye dahil birçok resmi ve sivil kurum tarafından kullanılmaktadır. Çorum'un sivil toplum kuruluşlarının itirazına rağmen Türk Patent ve Marka Kurumu (TPE), "Güneş Kursu"nu, Ankara Üniversitesi'nin marka ve logosu olarak tescilledi. Bu konudaki tartışmalar devam etmektedir.
Ankara'nın Sıhhiye Meydanı'nda yapılmış olan "geyik figürlü güneş kursu anıtı" yine Alacahöyük'teki kazılarda ele geçirilmiş bir Hitit eserinin kopyasıdır. 1973'te belediye başkanı Vedat Dalokay tarafından şehrin simgesi yapılmış ve 1995'te yine belediye tarafından değiştirilmiştir. Bu konudaki tartışmalar sürmektedir.
Hitit krallarının mezarlarından çıkan Güneş Kursu örnekleri Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde görülebilir.
# Hemera
Hemera (Yunanca: Ημέρα), Yunan mitolojisinde, gündüzün kişileştirilmiş halidir. Hesiodos'a göre, Erebos (Karanlık) ve Niks'in (Gece) kızı ve Aether'in kız kardeşidir. Birbirinden farklı varlıklar olsalar da, Hesiodos'un Theogonia'sında Hemera ve Eos (Şafak) birbirleriyle özdeşleşmişlerdir.
Hemera'nın Roma Miteolojisindeki muadili Dies'dir.
# Tethis
 - YÖNLENDİRME 
Tethys, Yunan mitolojisinde bir titandır. Denizin, bereketli okyanusun tecessümüdür. Deniz tanrıçası olan Tethys, Uranus ile Gaia'nın kızıdır. Kocası ve erkek kardeşi olan Okeanos'dan birçok çocuğu olmuştur. Antik çağda onun dünyadaki büyük nehirlerin (Nil nehri vb) annesi olduğuna inanılırdı. Aynı zamanda Tethys Okeanos'dan çok güzel 3 bin kadar peri kızı doğurmuştur. Bütün insanoğluna bakıcılık yapmaktadır. Bazı kaynaklarda Hera'nın kocasıyla birlikte bakıcılığını üstlenmiştir, sonraları Hera da araları dargın olan bu iki çiftin arasını yeniden yapar.
Oğlu, Yunan deniz tanrılarından biri olan Peneus'tur.
Deniz tanrıçası Tethys'in adı antik bir okyanus olan Tetis Okyanusu'na verilmiştir.
# Pausanias (coğrafyacı)
Pausanias (Gezgin), MS 2. yüzyılın sonlarında yaşamış Lidyalı gezgin ve coğrafyacı.
Yunanistan'dan Mısır'a kadar yaptığı seyahatlerinde gördüklerini Yunanistan'ın Tasviri" (Grekçe: Ἑλλάδος περιήγησις, "Hellados Periegesis") isimli ünlü 10 ciltlik eserinde aktardı.
Roma imparatorlarından Antoninus Pius (MS 138-161) ve Marcus Aurelius (MS 161-180) zamanında yaşamıştır. Hayatı hakkında bilinenler azdır. Magnesia ad Sipylum (Manisa) şehrinden olduğu düşünülür.
"Yunanistan'ın Tasviri" adlı eserini aşağı yukarı 150 yılında yazdığı sanılır. Eser, dönemin Yunan mitolojisi, kültleri ve dinleri ile dönemin anıtları ve topografyası açısından çok önemlidir. Klasik çağ üzerine yapılan modern arkeolojik çalışmalarda sıklıkla kullanılmıştır. Olympia ve Delphi'nin mimarisinden ve dinî özelliklerinden, yolculuğunda gördüğü her türlü dinî gruptan ve doğal özelliklerden bahsetmiştir.
Seyyah, Orta Doğu (Kudüs dahil), Mısır, İtalya ve Makedonya'yı gezmiş; eserinde tüm bu bölgelerdeki yaşantı hakkında bilgi vermiştir.
# Mehmet Başaran (yazar)
Mehmet Başaran (25 Nisan, 1926, Kırklareli - 27 Haziran 2015, İstanbul), köy edebiyatı hareketinin şiirdeki temsilcilerinden biri olan şair, eğitimci ve yazardır.
1926'da Kırklareli'nin Lüleburgaz ilçesindeki Ceylanköy'de doğdu. Kepirtepe Köy Enstitüsü'nü (1943) ve Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü'nü bitirdi (1946). Köy Enstitülü Hatun Birsen Başaran ile evlendi. Askerliğini yaparken Yedeksubay Okulu'ndan çavuşa çıkarıldı. Köy enstitüsü öğretmenliği, gezici başöğretmenlik, ilkokul öğretmenliği, Türkçe öğretmenliği yaptı ve Türkiye Öğretmenler Sendikası'nın (TÖS) kuruluş çalışmalarına katıldı, 1979'da emekli oldu. 1950'li ve 1960'lı yıllarda güçlenen köy edebiyatı hareketinin şiirdeki önde gelen temsilcilerinden birisidir. İlk şiiri "Köy Enstitüleri Dergisi"nde yer aldı. "Adam Sanat", "Gösteri", "Kıyı", "Varlık", "Yansıma", "Yazko Edebiyat", "Yeditepe", "Yeni Biçem", "Yeni Ufuklar" ve
"Yücel" gibi dergilerde şiirleri yayınlandı. Toplumcu düşünceyi didaktizme düşmeden şiirlerine sindirmeyi bildi. Şiirlerinde direnme ve umut temalarını iç içe işledi. Aynı temalar gözlem ve deneyimleriyle bütünleşmiş olarak "Ahlat Ağacı" ve "Nisan Haritası"ndan sonra şiir kitaplarına damgasını vurdu.
27 Haziran 2015 tarihinde hayatını kaybeden Başaran'ın cenazesi doğduğu yer olan Ceylanköy'de toprağa verildi.


## Ödülleri.
  - 1970 TRT Sanat Ödülleri Yarışması başarı ödülü 
  - 1979 Orhan Kemal Roman Armağanı


## Eserleri.
  - "Ahlat Ağacı", 1953
 - "Çarığımı Yitirdiğim Tarla," 1955
  - "Karşılama", 1958
  - "Nisan Haritası", 1960
 - "Aç Harmanı," 1962
  - "Kocakent", 1963
 - "Zeytin Ülkesi," 1964
  - "Pıtraklı Memleket", 1969
 - "Sürgünler," 1970
 - "Tonguç Yolu," 1974
  - "Gök Ekin", 1975
 - "Elif Diye Bir Türkü," 1976
 - "Mehmetçik Mehmet," 1978
  - "Meşe Seli", 1982
  - "Günler Tuz Rengi", 1986
 - "Sabahattin Eyüboğlu ve Köy Enstitüleri," 1990
  - "Sis Dağı'nın Başında Borana Bak Borana", 1990
 - "Giz Kokan Suskunluk," 1991
  - "Yasaklı - Acının ve Sevginin Yurttaşı", 2. baskı 2003, Cumhuriyet Kitapları
  - "Köy Enstitüleri Özgürleşme Eylemi", 3. Baskı 2003, Cumhuriyet Kitapları
  - "Kuşatılmış Yaşam Günaydın Aşk", 2006, Cumhuriyet Kitapları
  - "Eylülün Kızgın Soluğu", 2007, Cumhuriyet Kitapları
  - "Yüreğinin Sesi Zeytin Ülkesi", 2007, Cumhuriyet Kitapları
 - "Öğretmenim Hasan Âli Yücel", 2009, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
# Hatun Birsen Başaran
Hatun Birsen Başaran (1927 - 1997) eğitimci. Yazar Mehmet Başaran'ın eşi. Başaran'ın roman ve öykülerinde Elif adıyla anılan kişidir.
Kayseri, Pazarören yakınında küçük bir köyde doğdu. Bir toprak davasından cezaevine düşen babası içeride ölünce annesi yirmi yaşlarında dul kaldı. Zor yaşama koşulları içinde çocukluğunu yaşayamadı. Pazarören Köy Enstitüsü'ne girişi kurtuluş oldu. Çalışkan bir öğrenciydi. Burayı bitirdikten sonra Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü'ne girdi. Bitirme tezi Kömagil Köyü'nde Giyim'di. Yüksek Köy Enstitüsü'nün çıkardığı "Köy Enstitüsü" dergisine yazdığı Elif Teyze adlı yazı, köy kadınının ve kadınlarımızın çilesini dile getiren çarpıcı gerçekleri sergiliyordu. Hasan Ali-Kenan Öner Davası sırasında karşı tarafça suçlanan bir yazı oldu.
Yüksek Bölümü bitirince Mehmet Başaran'la nişanlandı. Başaran yedek subay okulundan çavuş olarak çıkarılınca üç yıl onu bekledi. Kaynarca köyünde ilkokul öğretmeni olarak çalıştı. Sonra Balıkesir Havran-Edremit ilkokullarında öğretmenlik yaptı. İstanbul Erenköy Kız Lisesi'nde müdür yardımcılığı görevini yaptığı sırada başarısı ödüllendirilerek bir yıllığına Londra'ya gönderildi. Buradan İngiltere eğitimi üzerine gözlemlerini ve izlenimlerini İmece dergisine yazdı. Elif Teyze'yle başlayan yazarlığı gizli yazarlık olarak sürmüştü.
Hatun Başaran'ın meslek hayatı başarıyla sürerken, özel hayatı acılar içinde geçti. İlk kızı Filiz Başaran'ın kalbinde bir delikle doğmuştu. Açık kalp ameliyatı geçirdi. İkinci kızı Deniz, İktisat Fakültesini bitirdi. O zamanlar olaylı yıllardı. Kızı Deniz, bir devrimci grubun üyesiydi ve yaşamına intihar ederek son verdi. Hatun Başaran bu olaydan çok etkilendi; kızının ölümünden yedi yıl sonra, 1997'de akciğer kanserinden öldü. Ölümünden sonra günlüklerinin kanserle savaştığı dönemi anlatan bölümü eşi tarafından Can Evimde Mor Isırgan adlı kitapta yayımlandı.
# Ekvator
Ekvator ya da eşlek, kuzey ve güney yarımküreleri birbirinden ayıran hayalî dairesel hattır. Kuzey ve güney kutup noktalarına eşit uzaklıkta olan noktaların birleştirilmesiyle elde edilen çizgidir. Ekvatorun enlemi tanım gereği 0°dir. Yerkürenin Ekvator uzunluğu 40.076,4 km'dir.
  - Paralel (enlem) dairelerinin başlangıcıdır. 0° paraleli dünyayı kuzey ve güney olmak üzere iki yarım küreye ayırır.
  - Çizgisel hızın en fazla, yerçekiminin en az olduğu yerdir.
  - Ekvator üzerinde yıl içinde güneş ışınları iki iki kez dik düşer.
  - Ekvator üzerinde meridyenlerin (boylamların) birbirlerine uzaklığı eşit ve 111 km'dir.
 - Gine Körfezi'ndeki Greenwich meridyeni ile kesişiyor.
  - Ekvatorun kuzeyinde bulunan 23°27' Kuzey enlemi olan Yengeç Dönencesi ve güneyinde bulunan 23°27' Güney enlemi olan Oğlak Dönencesi arası ekvatoral bölgedir.
  - 21 Haziran günü 23°27' kuzey enlemi (Yengeç Dönencesi) güneş ışınlarını tam dik açı ile alır. Yerin eksen eğikliğine ve yıllık hareketine bağlı olarak güneşin tam dik açıyla geldiği alan güneye doğru kaymaya başlar. 23 Eylül günü 0° enlemi olan ekvatora dik gelir ve güneye doğru kaymaya devam eder. 21 Aralık'ta ise 23°27' güney enlemine (Oğlak Dönencesi) dik açı ile gelir. Bu tarihten sonra ise kuzeye kaymaya başlar. 21 Mart günü ise tekrar Ekvatora dik gelir.
  - Ekvator enlemi güneş ışınlarını yılda iki kez tam dik açı ile alır (21 Mart ve 23 Eylül). Diğer günlerde ise dike yakın açı ile alır. Buna rağmen üzerinde gece ve gündüz süreleri her gün eşittir. Çünkü aydınlanma dairesi her zaman ekvator çizgisini iki eşit parçaya böler.
  - Tropikal alçak basınç alanıdır, 30° kuzey ve 30° güney enlemlerinde hâkim olan subtropikal yüksek basınç alanlarından Ekvatora doğru sürekli rüzgarlar olan alizeler eser.
  - Ekvatoral iklimde sıcaklık bütün yıl boyunca 20 dereceden aşağı düşmez. Yıl içinde sıcaklık oynamaları sadece birkaç derecedir. Her mevsimi yağmurludur. Güneşin baş ucundan geçtiği iki defaya uyan iki bol yağmurlu zaman vardır. Bunlar arasındaki zamanlarda da yağmur yağar fakat biraz azalmış bulunur. Bununla ilgili olarak buralarda yerleşmiş olan Avrupalılar bol yağmurlu zamana kış mevsimi anlamına gelen "invierno" (İspanyolca) ve "hivernage" (Fransızca) adını vermiş, az yağmurlu zamanlara da yaz mevsimi anlamına gelen "verano" (Portekizce) demişlerdir. Gerçekte ise burada kış ve yaz mevsimleri, öbür ülkelerde bilinen biçimiyle yoktur.
 - Ekvator çizgisi, dünyanın şeklinden dolayı gökyüzüne en yakın noktadır. Aynı zamanda deniz seviyesinin, dünyanın çekirdeğinden en uzak noktası yine Ekvator çizgisidir.
  - Ekvatorun üzerinden geçtiği ülkeler:
Afrika kıtasında Gabon, Kongo Cumhuriyeti, Kongo DC, Uganda, Kenya, Somali.
Asya kıtasında Maldivler, Endonezya.
Güney Amerika kıtasında Ekvador, Kolombiya, Brezilya.
# Asamblaj
Asamblaj terimi ilk defa Jean Dubuffet tarafından 1953'te doğal veya hazır malzemelerin parçalarından oluşturulan sanat eserlerini tanımlamak için kullanılmıştır. Bazı eleştirmenler bu terimin, iki boyutlu olan kolajdan ayrı olarak sadece üç boyutlu nesneler için kullanılması gerektiğini ifade etseler de konuda ulaşılmış bir fikir birliği yoktur. Genel anlamıyla asamblajın, fotomontajlardan mekân düzenlemelerine kadar geniş bir yelpazede yer alan sanat eserlerini kapsadığı söylenebilir.
# Kolaj
Kolaj (Fransızca "collage") ya da kesyap, düz bir yüzey üzerine fotoğraf, gazete kâğıdı ve benzeri nesnelerin yapıştırılmasıyla ve bazen boya ile de karıştırılarak uygulanan bir resimleme tekniğidir.
Resim alanından gelme bu terim, hazır ünitelerin bir araya getirilmesiyle oluşan kompozisyondur.
Kâğıt üzerine yapılan fıkra veya benzeri şeylerin fotoğrafların üzerlerine farklı malzemeler ile yapıştırma sanatıdır. Resimde de görüldüğü gibi kolaj, eski fotoğrafların saklanmasında da büyük rol oynar.
# Vartan İhmalyan
Vartan İhmalyan (22 Mart 1913, Konya - 29 Ocak 1987, Moskova), Türkiye Ermenisi yazar.
Gizli Türkiye Komünist Partisi üyelerinden Türkiye Ermenisi yazar. İhmal Amca olarak bilinen Vartan İhmalyan, yazdığı masallarla tanınır. Ressam Jak İhmalyan'ın kardeşidir.


## Hayatı.
22 Mart 1913 tarihinde Konya'da doğdu. İstanbul Kadıköy Lisesi'ni bitirdikten sonra İkinci Dünya Savaşı nedeniyle askere alındı. Askerliğini 1937-1939 yılları arasında er olarak Denizli'nin Çivril ilçesinde taş kırarak yaptı. 1944 yılında Robert Kolej'in inşaat mühendisliği bölümünü bitirdikten sonra Güzel Sanatlar Akademisi'nde mimarlık eğitimine başladı. Mimar olarak çalışırken bir yandan 20 yaşında okul arkadaşı Rasih Güran aracılığı ile girdiği Türkiye Komünist Partisi'nde çalıştı. 1944'te yakalanıp Sirkeci'deki Sansaryan Han'da yargılandı. 1946'da tekrar yargılanıp Sansaryan Han'da 3 ay yattı ve Türkiye'yi terk etmeye karar verdi.
Eşiyle birlikte Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne geçmek düşüncesiyle Paris'e gitti, ancak Paris'e varıncaya kadar göç durdurulduğu için transit vizesi ile sekiz yıl Fransa'da yaşamak zorunda kaldı. 1956'da Türkiye Komünist Partisi tarafından Budapeşte Radyosu Türkçe bölümüne gönderildi. Macaristan'da karşı-devrim yapılması üzerine Çekoslovakya'ya sığındı. Prag'da Nâzım Hikmet ile tanışarak yakın dost oldu. Onun aracılığı ile Varşova'ya atandı. Varşova Radyosu Türkçe bölümün kapanınca Pekin Radyosu Türkçe servisinde çalışmak üzere Polonya'dan Çin'e gönderilir. Çin-Sovyet anlaşmazlığı üzerine 1961'de Çin'den ayrılıp Moskova'ya geldi ve Moskova Radyosu Türkçe Servisi'nde çalıştı. 1987'de Moskova'da öldü.
Nâzım Hikmet'in yönlendirmesi ile masal yazmaya başlamıştır. İlk masal kitabı Bulgaristan'da Türkçe olarak yayınlanan "Sihirli Çiçek" adlı kitaptır. 1972'de "Duş" adlı masalı Türkiye'de bir yarışmada ödül kazandı. "Şeytan Uçurtması", "Güneşe Vurgun Çocuk", "Eşek Eşekken" ve "Boyalı Kırlangıç" adlı masal kitapları vardır. Türkiye'de, çocuklar için yazdığı "İhmal Amca" adlı öykü kitabı ile "Bir Yaşamın Öyküsü" adlı hatıraları Cem Yayınevi tarafından piyasaya sunuldu.


## Kitapları.
 - "Sihirli Çiçek"
 - "Şeytan Uçurtması"
 - "Güneşe Vurgun Çocuk"
 - "Eşek Eşekken"
 - "Boyalı Kırlangıç"
 - "İhmal Amca"
 - "Bir Yaşamın Öyküsü"
# Jak İhmalyan
Jak İhmalyan (Rusça "Жак Ихмальян") (d. 30 Temmuz 1922 - ö.1 Nisan 1978) Türkiye Ermenilerinden ressam.


## Yaşamı.
Babası Konyalı Garbis ile annesi Kayserili Verkin'in ikinci oğlu olarak İstanbul'da doğdu. Resimle ilk ilişkisi 1936'da Abidin Dino ile başladı. 1942'de İDGSA Resim Bölümü Bedri Rahmi atölyesinde okudu. Akademi'de birinci sınıfı sınavla atladı. 1939'de TKP'ye girdi. 1944'te yeraltı faaliyetlerinden dolayı tevkif edildi. Tutukluluğu yaklaşık üç yıl sürdü. 1949'da pasaport almadan Suriye yoluyla Beyrut'a gidip yerleşti. Orada bazı okullarda resim öğretmenliği yaptı. Bir ara, Beyrut Havaalanı için, Fransız ressamı Simon Baltax ile birlikte, "Halkların Dostluğu" konulu bir pano yaptı.
 1956'da Polonya'ya geçerek Varşova Radyo Komitesinde çizgi filmler stüdyosunda çalıştı. Nâzım Hikmet'in "Güneşi İçenlerin Türküsü" adlı kitabının Leh dilindeki çevirisini resimledi. Jak, Moskova güdümlü Türkiye Komünist Partisi'nin unsurlarından olması nedeniyle partidaşı Şair Nazım Hikmet'in yakın dostları arasındaydı.
 1959'da Çin'e giderek ailece Pekin'e yerleşti. Daha çok Türkiye'ye yönelik yayın yapan Radyoda çalıştı ve bir yandan da ülkenin geleneksel ve çağdaş resmini inceledi.
 1961'de Sovyetler Birliği'ne geçti. 1963'te Moskova Devlet Üniversitesi Doğu Dilleri Enstitüsü Türkoloji bölümünde öğretim üyeliğine atandı. Türkçe öğretmenliğinin yanında, aynı zaman resimle de uğraştı. Arbat bölgesinde Taniyevih Sokağında atölyesi vardı. 1968 - 1978 arasında çeşitli sergiler düzenledi. 1974'te Sovyet Ressamlar Birliği'nde üye oldu. 1 Nisan 1978'de Moskova'da öldü, Erivan'da yakıldı.
 Ölümünden sonra çeşitli ülkelerde sergiler açıldı. Ölümünün 15. yılında 1993'te İstanbul'da (Galeri MD) bir anma sergisi yapıldı.13 resmini içeren bir kitap, galeri tarafından yayımlandı.
Jak İhmalyan'ın resimleri Türkiye'de, Ermenistan'da ve Fransa'da pek çok özel koleksiyonda yer almaktadır. Bazı yapıtları Rusya Doğu Halk Sanatı Devlet Müzesi ve Orhan Kemal Müzesi gibi müzelere girdi. Jak İhmalyan yazar Vartan İhmalyan'ın kardeşidir.


## Sergiler.
  - 2013 Şişmanoğlu Megaro, İstanbul
  - 1993 Galeri MD, İstanbul
  - 1991 Galeri Marie-Therese Cochin, Paris
  - 1985 Galeri İstasyon Sanat Evi, İstanbul
  - 1982 Eçmiyadzin Katedrali Müzesi, Vagharshapat
  - 1980 Ankara
  - 1980 Bakü, Tiflis, Erivan
  - 1979 Moskova
  - 1979 Ankara
  - 1978 Tartu
  - 1973 Astronomi Shternberg Enstitüsü, Moskova
  - 1972 Asya ve Afrika Kültür Evi Enstitüsü, Moskova
  - 1971 Vilnius
  - 1968 Yaratıcı İşçiler Merkezi, Moskova
# Yeşil
Yeşil renk elektromanyetik tayf'ın insan gözüyle görülebilen renklerinden biridir. Turuncu ve mor ile birlikte ara renklerden birini oluşturur. Dalgaboyu 550 nanometre kadardır. Karşıt rengi kırmızı'dır.
Bitkilerin yaprakları klorofil maddesi yüzünden yeşildir. Yeşil renk, çevreci hareketler tarafından da kullanılmaktadır.
Yeşil renginin hex değeri "#00FF00", RGB değeri "0, 255, 0" ve CMYK değeri "100, 0, 100, 0" dır.


## Sözcüğün kökeni.
Yeşil Türkçe bir sözcüktür. "Taze, diri" anlamındaki "yaş"tan (yaş meyve ve sebzelerin rengi) önce yaşıl sonra yeşil olarak bugüne ulaşmıştır. Yeşil renk adının bilinen ilk biçimi yaşıldır. Bu konuda Clauson, “ (? ya:şıl < *yaşsıl, ya:ş ‘taze sebzelerin rengi’ +sıl; Osmanlıca (XIV-XVI. yy.) dönemine ait pek çok metinde sözcüğün hâlâ art damaksıl olarak yaşıl biçiminde yaşadığını; çok açık olmamakla birlikte bazen kök renk adı gibi “açık mavi” anlamına geldiğini ve günümüz Türk dil ve lehçelerinde de varlığını sürdürdüğünü, Türkçenin Güneydoğu kolundaki dil ve lehçelerde yeşil/yėşil/yişil biçimleriyle yaşarken Güneybatı kolunda Azerice (yaşıl) ve Türkmencede (ya:şıl) art damaksıl biçimiyle yaşadığını; ayrıca Güneydoğu kolunda renk adı için yeşil kullanılırken söz konusu bitki ise kök ot biçiminde kök renk adının devreye girdiğini; Türk dil ve lehçelerinde sözcüğün değerli bir taşın adı olması durumunda yaşıl olarak kullanıldığını bunun da “yeşil (veya açık mavi; belki de turkuaz)” anlamına geldiğini belirtmektedir.


## Yeşil ışık.
Yeşil ışık, elektromanyetik tayfın "(spektrum)" yaklaşık 510 nm'lik dalga boyuna sahip aralığına denk gelen kısmıdır. Örneğin, çimen yeşildir çünkü görünür ışığın yeşil hariç diğer tüm dalga boyları çimeni oluşturan moleküller tarafından emilir. Söz konusu moleküller tarafından emilmeyen ve geri yansıtılan tayf aralığı da insan gözü tarafından yeşil olarak algılanır. Yeşil ayrıca iki ana rengin "(mavi ve sarı)" birleşmesinden oluşan bir ara renktir. Küresel ölçekte ise trafik kurallarına göre "geç, hareket et", siyasal bilimlerde ve halk arasında da "onay" vermek veya almak anlamına gelebilir.
# Meymuniye
Meymuniye, Hariciler mezhebinden oluşan bir gruptur. Meymûn ibn-i Hâlid el-Acrâd'ın taraftarları tarafından kurulmuştur. Farsi geleneklerden gelen bir doktrinleri vardır, zaten antik İran medeniyetlerinde sıkça rastlanan bir gruptur. Meymuniye, birçok antik gelenekten ve efsanelerden etkilenmiştir.


## İslam ile ilişkisi.
Meymuniye grubu, Yusuf Suresi'nin kutsal bir anlam taşımadığını, aksine bir aşk hikâyesi olduğunu savunurlar. İslam dininde bulunan birçok yasağı mübah görürler. Örneğin; kişilerin kendi çocuklarının kızlarıyla veya kardeşlerinin çocuklarının kızlarıyla evlenebilmesi mübahtır. Bu grubun kurallarıyla İslam'ın bazı kuralları çeliştiğinden dolayı bu iki grup birbirlerini reddetmişlerdir.
# Batı Sahra
Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti (Arapça: الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية, "Aljumhuriat Alearabiat Alsahrawiat Aldiymuqratia", İspanyolca: "República Árabe Saharaui Democrática", Berberice: Tagduda Taɛrabt Tamegdayt Taṣeḥrawit), Afrika kıtasının kuzeybatısında yer alan ve 1975 yılında koloni ülkesi İspanya tarafından terk edildikten sonra Fas tarafından hak iddia edilen ve günümüzde de üçte ikisini Fas'ın fiilen yönettiği bölgedir. Bölgenin tümü üzerinde 1976 yılında bağımsızlığı ilan edilen Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti'nin bu ilanı Fas tarafından kabul edilmemektedir. Bölgenin sınır komşusu olarak kuzeyinde Fas, kuzeydoğusunda Cezayir, doğu ve güneyinde Moritanya yer alırken, bölgenin batısında Atlas Okyanusu yer almaktadır.


## Coğrafya.
Bölgenin toplamda sahip olduğu 2.049 km sınırın 41 km'si Cezayir, 1.564 km'si Moritanya ve 444 km'si bölgenin üçte ikisini ilhak ederek elinde bulunduran Fas ile oluşurken, ülkenin ayrıca Atlas Okyanusu ile 1.110 km'lik sahil şeridi bulunmaktadır.
Toplamda 266.000 km² bir alana sahip olan Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti'nde kıyı kesiminden iç kesimlere ilerledikçe 400 m'ye çıkan yükseltiler yer almaktadır. Bölgenin en yüksek noktasını 805 m ile Cezayir sınırına yakın konumda yer alan ve herhangi bir ismi bulunmayan nokta oluşturmaktadır.


## Nüfus.
Batı Sahra bölgesinde 2013 tahmini nüfus sonuçlarına göre 570.866 kişi yaşamaktadır.
Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti genç bir nüfusa sahip olup, 2015 tahmini verilerine göre nüfusun %57,46'sı 0-24 yaş aralığındadır. Ülkenin sadece %3,75'i 65 yaş ve üzerindedir.
0-14 yaş: %37.83 (erkek 109,147/kadın 106,789) 
15-24 yaş: %19.63 (erkek 56,412/kadın 55,624) 
25-54 yaş: %33.93 (erkek 95,296/kadın 98,391) 
55-64 yaş: %4.87 (erkek 12,974/kadın 14,829) 
65 yaş ve üzeri: %3.75 (erkek 9,406/kadın 11,998)


### Etnik gruplar.
Asıl Sahra Demokratik Arap Cumhuriyetliler "Sahravi" olarak bilinmektedir. Bunun haricinde bölgede Araplar ve Araplaşmış Berberiler yaşamaktadır.


### Dil.
Bölge genelinde Arapçanın yanı sıra belli bir kesim tarafından eski koloni ülkesi İspanya'dan miras kalan İspanyolca konuşulmaktadır.


### Din.
Bölgede yaşayan nüfusun neredeyse tamamı Sünni İslam inancına göre yaşamını sürdürmektedir.


## İdari yapılanma.
Fas kontrolü altında tuttuğu bölge üzerine kendi idari yapılanmasına uygun bir idari yönetim planlaması yapmaktadır. Buna göre Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti olarak adlandırılan bölgede Fas'ın on iki idari bölgelerinden olan Guelmim-Oued Noun bölgesinin küçük bir kısmı ile birlikte Laâyoune-Sakia El Hamra ve Dakhla-Oued Ed Dahab idari bölgeleri bulunmaktadır.
Fas bölgenin sadece üçte ikisini fiilen elinde tutmasına rağmen bölgenin tamamında hak iddia etmektedir. Bölgenin geri kalan üçte biri üzerinde yönetimi elinde tutan ve bu bölgeleri "özgür bölge" olarak adlandıran Polisario ise ilan ettiği Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti üzerindeki iddiasını sürdürmektedir.
# Kromozom
Kromozom, (Yunanca, "chromos" (renk), "soma" (vücut)); DNA'nın "histon" proteinleri etrafına sarılmasıyla, yoğunlaşarak oluşturduğu, canlılarda kalıtımı sağlayan genetik birimlerdir. Kromozomlar mikrometre boyutunda olup hücre bölünmesinin metafaz aşamasında ışık mikroskobu ile görüntülenebilmektedirler.
Hücre, bitkisel ya da hayvansal her türlü yaşam biçiminin en küçük birimidir. Her hücre bir sitoplazma ve çekirdekten meydana gelir. (Prokaryot canlılar hariç) Kromozomlar hücre çekirdeği içinde bulunurlar ve ipliksi yapıdadırlar. Kromozomlar, molekül yapıları çok iyi bilinen DNA (deoksiribo nükleik asit) zinciri ile "histon" denilen protein zincirinden oluşur. DNA zincirleri de özgül proteinleri sentezlemekle görevli gen adı verilen birimlerden oluşur.


### Oluşum.
Karyokinez bölümü sırasında mitoz bölünmenin interfaz evresinde kromatin ağı şeklinde bulunan DNA, profaz evresinde kısalıp kalınlaşmaya başlar ve metafaz evresinde en kısa duruma gelir. Yaklaşık 10.000 kat kısalmış haliyle ışık mikroskobunda 100'lük objektifte incelenebilir. Kromozomlar, İ, V, J harfleri gibi biçimlerde görünür ve boyutları mikronla ölçülür. Kromozomların sayısı canlı türlerinde değişiklik gösterir. Örneğin sirke sineğinde 8, kurbağada 26, farede 42, köpekte 78 kromozom vardır. İnsanın kromozom sayısı ise 46'dır. 22'si çift otozom kromozomdur. İnsan hücresinde 1 çift de eşeysel kromozom bulunur ve toplam sayı 46 eder. Eşey kromozomları kadınlarda XX, erkeklerde XY dir. 
Döllenme sırasında annenin yumurtasındaki 23 kromozom, babanın spermindeki 23 kromozomla birleşir. İşte bu 46 kromozom insanın yaşamında belirleyici rol oynar. Kromozomlarda yer alan ve sayıları 25 bin ile 30 bin arasında olduğu tahmin edilen genlerin oluşturduğu zincir, kişinin göz renginden boyuna, yaşam süresinden yakalanacağı hastalıklara kadar pek çok şeyi programlar. Bu genetik programlar, nükleotit denen (A, T, C, G) yapıların farklı dizilimleriyle şifrelenir.
Kromozomların mikroskop altında incelendiği bilim dalına "Sitogenetik" adı verilir. Bu şekilde kromozom sayısında (ör. Down sendromunda 47, Turner sendromunda 45) veya yapısındaki (delesyon veya translokasyon vb.) değişiklikler bu şekilde saptanabilir. Ancak kromozomlardaki bir değişikliğin mikroskopta görülebilmesi için en az 3 milyon nükleotitlik bir kısmın değişmesi gerekir, daha küçük değişiklikler ancak moleküler genetik yöntemlerle incelenebilir.


## İnsan Kromozomları.
Hücrede bölünme zamanının dışındaki dönemlerde uzun ve ipliksi şekil alır. Bu şekle "kromatin ağ" denir. Bölünme esnasında kromatin ağ kısalır ve kalınlaşır. Böylece kromozomu oluşturur. Kromozomun yapısında DNA ve protein vardır. Kromozomların şekli, büyüklüğü ve sayısı her tür için farklı ve sabittir. Aynı kromozom sayısına sahip olma iki canlının birbirine benzemesini gerektirmez. Canlıların benzerliği farklılık ve gelişmişlik kromozom sayısına değil DNA'daki bazı dizilişlere bağlıdır.
İnsan hücresinde
46 adet kromozom bulunur. Bunların içerdiği baz sayıları şöyledir:
# İbnü'l-Cevzî
İbnü'l-Cevzî (1116 - 1201), 12. yüzyılda yaşamış Arap din, tarih ve tıp bilgini.


## Yaşamı.
Tam ismi 'Ebu'l-Ferec İbnü'l-Cevzî Ebu Abdurrahman bin Ebi'l Hasan' olan İbnü'l-Cevzî, 1116 yılında doğmuştur. Doğum tarihi üzerinde bazı ihtilaflar olmuştur, bazı alimler doğum tarihinin 1116 değil, 1114 olduğunu söylerler. Daha çok küçük yaşlarda dönemin büyük alimlerinin yanına girmiş, onların himayesinde yetişmiştir. Özellikle hadis ve tefsir alanında birçok çalışmaya imza atmıştır. Her ne kadar en çok hadis ve tefsir alanında kaleme aldığı eserlerle adı duyulsa da, özellikle tarih üzerine birçok önemli eseri vardır. Bunların dışında dil üzerine de bazı çalışmaları olmuştur. 1201 yılında ölmüştür.


## Kişiliği.
Çok fazla okumaya düşkünlüğüyle bilinir ölmeden kısa süre önce hala öğrenmeye doymadığını söylemektedir. Çok fazla okumasıyla eşit şekilde yazmıştır. Çoğu eseri günümüze ulaşmamıştır. Ölmeden önce ev hapsine mahkûm edilmiştir. Beş yıl orada kalmış ve kendi ihtiyaçlarını kendisi karşılamış hapsi bittikten bir hafta sonra ölmüştür. Üçü erkek sekiz çocuğu olduğu söylenmektedir. İyi bir aile babasıdır. Çok fazla maddi sıkıntı çekmemesi, kitaplara düşkünlüğü ve kütüphanesini geliştirmekteki avantajlarından olmuştur.


## Eserleri.
  - El-Muntazım fi tarihil-mûluk vel-ümem adlı 10 ciltlik eseri vardır.
  - Kitâbu'l Ezkiyâ(Zekiler Kitabı)
  - Telbisu El-İblis(Şeytanın Kandırması)
  - Ahmaklar ve Dalgınlar Kitabı
  - Def'u şübheti't-teşbih
# Bursa Arkeoloji Müzesi
Bursa Arkeoloji Müzesi, Bitinya ve Misya bölgelerinde bulunmuş MÖ 3000'den Bizans devri sonlarına kadar olan devirlere ait eserlerin sergilendiği arkeoloji müzesidir.
1904 yılında İstanbul Arkeoloji Müzesi'nin bir şubesi olarak kurulan müze, İstanbul Arkeoloji Müzesi (1899) ve Konya Arkeoloji Müzesi'nden (1902) sonra Türkiye'nin en eski üçüncü müzesidir. Günümüzde Bursa Kültürparkı içinde yer alır. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı müzede 25 bin eser bulunur, 2 bin kadarı sergilenmektedir.


## Tarihçe.
Bithynia ve Mysia bölgesinde bulunmuş, MÖ 3000 yılından Bizans dönemi sonuna kadar devirlere ait ele geçen buluntular, 1904 yılından itibaren Bursa İdadi-i Mülkîsi'nin (Bursa Erkek Lisesi) bir bölümünde toplanmaya başlandı. Sultan II. Abdülhamit'in tahta çıkış yıldönümü olan 1 Eylül 1904'te, Bursa Maarif Müdürü Azmi Bey'in (Akalın) çabaları ve valilik onayı ile lise binasının bir bölümünde Müze-i Hümâyun'un şubesi açıldı. Müzenin ilk kataloğu Fransız arkeolog "Gustav Mandel" tarafından hazırlandı. 1908 yılında basılan bu Fransızca katalog, 189 sayfadan oluşmaktaydı.
Müzeyi 1929'a değin içinde bulunduğu lisenin ilgilileri tarafından yönetildi. 1929'da lisedeki yapıtlar Yeşil Medrese'ye taşındı ve 8 Nisan 1930'dan itibaren bu yeni yerinde sergilenmeye başladı.
Müze, 1972 yılında mimar Ertem Yücel'in projesi uyarınca Bursa Kültürpark içinde inşa edilen yeni binaya taşındı 15 Temmuz 1972'de ziyarete açıldı.
Müzenin MÖ 650 yılından MS 1453'e kadar ikibin yılık döneme ait sikkelerden oluşan “"sikke teşhir kataloğu"” 2007 yılında, Türkçe- İngilizce olarak arkeolog Recep Okçu tarafından hazırlandı.
2010-2013 arasında restorasyon nedeniyle kapalı bulunan müze, Mayıs 2013'te yeniden ziyarete açılmıştır.


## Eserler.
Müzede sergilenen eserler arasında; 15 milyon yıl öncesine dayanan fosiller; Aktopraklık Höyüğü'nden Kalkolitik Döneme ait kadın cesedi ve diğer buluntular; Yortan kültürüne ait pişmiş toprak mezar buluntuları; Antandros (Edremit) Nekropolü'nden figürin, kap kacak ve süs eşyaları; Bursa ovasında bulunmuş Greko-Pers mezar steli (ikisi İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde olan dünyadaki üç örnekten birisidir); Roma dönemine ait taş eserler; Zeus ve Herakles tasvirleri, Kibele heykelleri, Athena ve Apollon'un bronz büstleri; değişik formdaki keramik kaplar, Bizans dönemine ait gümüş, bronz ve pişmiş toprak eserler ile Arkaik, Klasik, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait altın, gümüş ve bronz sikkeler bulunmaktadır.
Müze bahçesinde ise zengin bir stel koleksiyonu sergilenmektedir.
# Bursa Kent Müzesi
Bursa Kent Müzesi, 2004 yılından bu yana kentin eski adliye binasında hizmet veren, Bursa'nın 7000 yıllık süreçte geçirdiği değişim ve dönüşümlerin sergilendiği müzedir. Bursa Kent Müzesi, şehrin tarihini ve kültürünü sergileyen bir müzedir. Müzenin amacı, Bursa'nın tarihi ve kültürel mirasını koruyup ziyaretçilere sunmaktır.
Bursa Kent Müzesi, kentin merkezi konumundaki Heykel Meydanı'nda, Atatürk Anıtı'nın güneyinde, Bursa Valilik Binası'nın yanında yer almaktadır.


## Tarihçe.
Müze, 14 Şubat 2004 tarihinde dönemin DSP'li Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Erdoğan Bilenser tarafından oluşturulmuş ve ziyarete açılmıştır. Müze binası 1926 yılında Ekrem Hakkı Ayverdi tarafından aslen Adliye Binası olarak inşa edilmiştir. Mimarının Kemalettin Bey olduğu sanılmaktadır. 1999 yılında Adliye'nin yeni binasına taşınmasından sonra boşalan bina, 2001-2004 yıllarındaki restorasyon sürecinden sonra müze binasına dönüştürülmüştür. Bu süreçte yüksek mimar Naim Arnas görev almıştır.
Bursa Kent Müzesi'nin binasının, bir süre Adliye olarak kullanılmasının ardından, taşınma süreciyle birlikte lokanta veya gazino yapılması gibi farklı öneriler gündeme gelmiştir. Ancak, sonuçta kent müzesi olmasına karar verilmiştir. Müzede sergiler, tanıtım metinleri, resimler, fotoblok canlandırmalar, maketler, bilgisayar destekli bilgilendirme ile obje teşhiri yapılmaktadır.


## Koleksiyon.
İki katlı binanın, birinci katında kronolojik, ikinci katında tematik bir düzen vardır. Bursa'da yaşamış altı Osmanlı padişahının balmumu heykelleri, geleneksel ticaret hayatını canlandıran dekorlar, kentin topoğrafik maketi gibi objelerle şehir hakkında bilgi sunulmaktadır.
Müzenin düzeni, her biri farklı içeriklere sahip sergilerden oluşmaktadır. Bodrum kat, 18. yüzyıl Bursa'sına dair tematik bir sergi olan El Sanatları Çarşısı'na ev sahipliği yapmaktadır. Avrupalı seyyahların çektiği dönemin Bursa fotoğrafları referans alınarak yemenici, bıçakçı, şekerci gibi el sanatlarına ait 16 dükkân canlandırması yapılmıştır. Hafta sonları düzenlenen atölye çalışmaları ile zanaatkârlar işlerini tanıtmaktadır. Zemin katta, Bursa'nın tarihini kronolojik olarak anlatan sergiler bulunmaktadır. “Uygarlıklar Kenti Bursa,” “Bursa’da İlk Ayak İzleri,” “Uygarlıklar Geçidi,” “Bir İmparatorluk Doğuyor,” “Osmanlı İmparatorluğu,” “Kurtuluş Savaşı” ve “Çağdaş Bursa” bölümleri zemin katta yer alır.
Birinci katta dört ayda bir değişen geçici sergiler ile “Yaşam ve Kültürüyle Bursa” temalı sergiler yer alır. Bu bölümde eğlence ve yemek kültürü, Karagöz ve Hacivat'ın öyküsü, Bursa'nın ünlü kişileri, gelenek ve görenekler gibi konular sergilenmektedir.
# Uluumay Osmanlı Halk Kıyafetleri ve Takıları Müzesi
Uluumay Vakfı Osmanlı Halk Kıyafetleri ve Takıları Koleksiyonu, Koleksiyoner, Halk Bilimci ve Folklor Araştırmacısı Esat Uluumay'ın topladığı 18 değişik koleksiyondan oluşmaktadır.
Unesco Kültür Mirası listesine alınmış olan Muradiye Külliyesi'nin tampon bölgesinde, "Şair Ahmet Paşa Medresesi" içinde yer alan koleksiyon, 18 Eylül 2004'te ziyarete açılmıştır. Koleksiyonda, Anadolu Folklor Vakfı kurucu üyelerinden Esat Ulumay'ın kendi araştırma ve çabalarıyla 50 yılda toparladığı, Kafkasya'dan Macaristan'a, Irak'tan Yemen'e kadar tüm Osmanlı coğrafyasından tamamı orijinal halk kıyafetleri, gümüş halk takıları, kahve kültürü, Türk hamamı, Atçılık ve koşum takımları, musiki aletleri ve halk sanatlarından nadide örnekler sergileniyor.


## Tarihçe.
Şair Ahmet Paşa Medresesi 1999 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla Bursa Valiliğince hazırlanan bir protokolle Uluumay'a teslim edilmesinden sonra; Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) tarafından masrafları karşılanan restorasyon çalışmaları tamamlanarak 2004 yılında sürekli sergi olarak ziyarete açılmıştır.. Esat Uluumay ayrıca, Osmanlı coğrafyası içindeki farklı semavi dinlerden, dini önderlerin kıyafetlerini içeren koleksiyonun sergilendiği bir galeriyi de 2010 yılında Profesör Nurhan Atasoy'la birlikte açmıştır. Osmanlı Halk kıyafet takı ve yaşam objeleri hakkında toplanmış en büyük koleksiyonu korumak, tanıtmak ve geliştirmek üzere; Esat Uluumay tarafından 2013 yılında Uluumay Vakfı kurulmuştur.2018 yılından itibaren Vakfın yönetim kurulu başkanı Feyza Uluumay Gökalp'dir.
# Ekrem Hakkı Ayverdi
Ekrem Hakkı Ayverdi (22 Aralık 1899, İstanbul - 24 Nisan 1984, İstanbul), Türk mühendis, mimar, tarihçi, yazar. Türk mimarisine çok sayıda eser kazandırmış ve pek çok eseri de restore etmiştir.
Ekrem Hakkı Ayverdi, 22 Aralık 1899'da İstanbul Şehzadebaşı'nda, Kalenderhane Mahallesinde doğdu. 1920 yılında Mühendis Mektebi'nden (İstanbul Teknik Üniversitesi) mezun oldu. 1950 yılına kadar inşaat mühendisliği ve müteahhitlik yaptı. 1950 yılından sonra mimari tarihi araştırmacılığı yaptı. 1952, 1956 ve 1976 yıllarında Yugoslavya, Yunanistan, Bulgaristan, Romanya ve Macaristan'daki Türk yapıtlarını inceledi. Fazlı ve Aligül adlarında iki oğlu oldu.
İstanbul Fetih Cemiyetinin kurucusudur. Kubbealtı Akademisi, İstanbul Enstitütsü, Yahya Kemal Enstitüsü gibi birçok kuruluşta aktif rol aldı. 'Osmanlı Mimarisinin İlk Devri', 'Osmanlı Mimarisinde Fatih Devri', 'Avrupa'da Osmanlı Mimari Eserleri' gibi bazıları ortak imzalı 16 kitap yazdı.
İstanbul'da, 24 Nisan 1984'te Fatih'teki evinde öldü.
Yazar Samiha Ayverdi'nin ağabeyidir. Sekiz ciltlik mimarlık eserinin ilk dört cildi Ertuğrul Gazi'den Fatih Sultan Mehmed döneminin sonuna kadarki eserleri, son dört cildi ise Avrupa'daki Osmanlı eserlerini anlatır.
Restore edilen yapılardan biri, 1950 'de Ekrem Hakkı Ayverdi tarafından yeniden onarılan İstanbul Üniversitesi Rektörlük Binası'dır.
# Aristo mantığı
Aristo mantığı, MÖ 4. yüzyılda yaşamış olan Yunan filozofu Aristo'nun mantık bilimine ve yorumuna verilen isimdir. "Organon" isimli kitabı Aristo mantığı ve düşüncesi üzerinedir. Aristo'nun "Organon" adı altında toplanan 6 kitap vardır. Bunlar:
  - Kategoriler
  - Önermeler
  - Birinci Analitikler
  - İkinci Analitikler
  - Topikler
  - Sofistik Deliller
# Fasulyacıyan Topluluğu
Fasulyacıyan Topluluğu, Osmanlı döneminin ilk tiyatro topluluklarındandır. Ermeni aktör Tomas Fasulyacıyan tarafından kurulmuştur. Ahmet Fehim ve Küçük İsmail toplulukta yer alan diğer ünlü isimlerdir.
Topluluk, Bursa'da dönemin Osmanlı valisi Ahmet Vefik Paşa himayesinde yerleşik bir salonda oyunlar sergilemiş, bizzat Ahmet Vefik Paşa'nın çevirdiğı veya adapte ettiği Moliere oyunlarını başarıyla sahnelemiştir. Topluluğun Bursa'daki çalışmaları Paşanın valilikten ayrılması ile sona erdi.
# Odense
 - YÖNLENDİRME 
Odense, Danimarka'nın üçüncü büyük şehridir. Nüfusu 150 binden fazladır. Ayrı zamanda Fyn adalarının başkentidir. Ünlü yazar ve şair Hans Christian Andersen, 2 Nisan 1805 günü Odense şehrinde doğmuştur. Odense şehrinin 2021 nüfus sayımına göre nüfusu 180.760'tır. İsmi Odense tanrısı Norse'den gelir. Bölgesi Syddanmark'tır.


## Kardeş Şehirler.
Odense'nin aşağıdaki şehirlerle kardeş şehir anlaşması vardır.
# Lucina
Lucina, Roma mitolojisinde doğum tanrıçasıdır. Daha sonraları, evlilik, aile ve doğum tanrıçası olan Juno'ya (Yunan mitolojisinde Hera) hitaben kullanılan bir isim olmuştur.
Latince ""lux", ışık kelimesinden türemiştir. Kullanılırken anlamı genelde "bebekleri ışığa getiren""dir. Zaman zaman bereket ve ay ile ilgili tanrıçalar (Diana vs.) için bir hitabet tarzı olarak kullanılmıştır.
# Concordia (mitoloji)
Concordia, Roma mitolojisinde barış, esenlik, anlaşma ve uyum tanrıçasıdır. Zıttı Discordia'dır. Ona tapılan birçok tapınak mevcuttur, bunlardan en eskisi MÖ 376 tarihinde Marcus Furius Camillus tarafından yaptırılan ve Forum Romanum'da bulunan tapınaktır. Bu tapınak aynı zamanda Roma senatosu için bir toplantı yeri haline gelmiştir, Roma senatosu sık sık burada toplanmıştır. Çoğu zaman bir kâse ve barışın, zenginliğin sembolü olan içinden meyveler fışkıran bir boynuz (cornucopia) ile resmedilmiştir.
 - YÖNLENDİRME
# Dea Dia
Dea Dia, Roma mitolojisinde büyüme, gelişmenin tanrıçasıdır.
Sıklıkla Ceres (Yunan mitolojisinde Demeter) ile beraber anılır. "Fratres Arvales" diye anılan rahipleri, Mayıs ayında düzenlenen Ambarvalia festivalinde onu anarlar, kutlarlardı.
 - YÖNLENDİRME
# Spes
Spes, Roma mitolojisinde umut tanrıçasıdır, umutun tecessümüdür, cismanileşmesidir. "Son tanrıça" olarak anılırdı, bu umudun insana kalan son kaynak, son şans olduğuna bir göndermedir. Forum Holitorium'da ona adanmış bir tapınağı bulunurdu. Genellikle elinde barışı ve bolluğu temsil eden meyve saçan boynuz - "cornucopia" ve bir çiçek ile resmedilmiştir. Yunan mitolojisinde Elpis olarak geçer.
 - YÖNLENDİRME
# Bernard Bolzano
 - YÖNLENDİRME 
Bernhard Bolzano (5 Ekim 1781, Prag - 18 Aralık 1848, Prag), İtalyan asıllı bir Çek filozof, matematikçi ve Katolik rahip.


## Hayatı.
Babası bir İtalyan göçmeni ve küçük bir esnaftı. Annesi de, Prag'da madeni eşya ile ilgilenen bir ailenin kızıydı. Bolzano, Prag Üniversitesi'nde, felsefe, fizik, matematik ve ilahiyat çalıştı. 1807 yılında Prag'da aynı üniversiteye din ve felsefe profesörü olarak atandı. 1816 yılına kadar bu üniversitede başarılı dersler verdi. 1816 yılında, Hristiyan kilisesince benimsenen inanç, duygu ve düşünceye ters düştüğü için, bu inançlarından dolayı suçlandı. 1820 yılında Avusturya hükûmeti Bolzano'nun bu yıkıcı ve kendileri için kırıcı olan konuşmalarından dolayı onu ülkeden uzaklaştırdı.
Bolzano, İtalya asıllı bir Çek filozofuydu. Aynı zamanda iyi bir mantıkçı ve çok iyi de bir matematikçiydi. Bolzano, 1820 yılında daha çok akılcılıkla suçlandı. Onun matematiğe dayalı bir felsefesi ve düşüncesi vardı. Bu nedenle Kant'ın idealizmine karşı çıktı. Kendisi aslında bir Katolik papazıydı. 1805 yılından sonra Prag Üniversitesi'nde din felsefesi okuttu. Matematikte, sonsuzluk ve sonsuz küçükler hesabı üzerinde çalıştı. ""Sonsuzluk Üzerine Paradokslar" adlı kitabı 1851 yılında yayımlandı. Noktasal kümeler üzerine de çalışmaları olmuştur.
Bolzano'nun en acıklı yılları, 1819 ile 1825 yılları arasına rastlar. Prag Üniversitesi'nce, tam 7 yıl ders vermeme ve yayın yapmamak üzere cezalandırılır. Bu üniversitece profesörlüğü de elinden alınır. Tüm bu baskılara karşı onun yüksek kafası hiç durmadan çalışmıştır. Analizde, geometride, mantıkta, felsefede ve din üzerinde çok sayıda yayınını gerçekleştirmiştir. Bugün, analizde bildiğimiz ünlü Bolzano-Weierstrass teoremi'ni ilk kez "Fonksiyonlar" adlı kitabında o kullandı. Fakat, teoremin ispatını daha önceki çalışmalarında yaptığını ve kaynak olarak da bu çalışmasını verir. Fakat, sözü edilen bu çalışma ve kaynak bugüne kadar bulunamamıştır. Çok kullanılan ve kendisinin de çok kullandığı bir teoremin ispatının Bolzano tarafından verilmiş olması olasılığı çok fazladır. Zaten bu teoremin ispatı verilmeseydi, Bolzano tarafından bu kadar çok kullanılmazdı. Sonraki yıllarda bu teoremin ispatı tam olarak Weierstrass tarafından verilmiştir. Bu nedenle, bu teorem analizde Bolzano-Weierstrass teoremi olarak bilinir.
Bolzano'nun temel çalışmaları, sonsuzlar paradoksu üzerinedir. Bolzano'ya yayın yapma yasağı konduğu için, yaşamı sürecinde bu eserlerini yayımlayamamıştır. "Sonsuzlar Paradoksları"" adlı çalışması ancak onun ölümünden iki yıl sonra 1850 yılında basılmıştır. Bu çalışması, sonsuz terimli serilerin birçok özelliğini içerir. Diğer birçok matematikçide olduğu gibi yaşam sürecinde çok hırpalanan, şanssızlıklarla ve baskılarla horlanan Bolzano, 18 Aralık 1848 günü Prag'da öldü.
# Cevher Dudayev
Cevher Musayeviç Dudayev (, "Dudin Musa-khant Dƶoxar"; ; 15 Şubat 1944 – 21 Nisan 1996), Sovyet Hava Kuvvetleri generali olmuş Çeçen lider. 1991'den 1996'daki ölümüne kadar Kuzey Kafkasya'da ayrılıkçı bir bölge olan Çeçen İçkerya Cumhuriyeti'nin cumhurbaşkanlığını yapmıştı.


## Yaşamı.
Cevher Dudayev 15 Şubat 1944'te Çeçenistan’ın Yelhoroy Köyü’nde Musa ve Rabia Dudayev çiftinin 13. çocuğu olarak dünyaya geldi. 27 Şubat 1944’te henüz kundaktayken Kazakistan’a gönderildi. 1957'deki geri dönüşüne kadar da Çimkent şehrinde yaşadı.


### Askerî kariyeri.
Orta okulu eğitimini Sibirya'da tamamladı ve Tambov Hava Harp Okulu’na girdi. 1966 yılında Uzun Mesafe Uçak Pilotluğu ve Mühendisliği Okulu’nu, devamında da Gagarin Hava Harp Akademisi’ni bitiren Dudayev, 1. Sınıf pilot ve mühendis ünvanını kazandı.
SSCB hükûmeti tarafından kendisine 12 madalya verildi. Tümgeneralliğe terfi etti. Stratejik Hava Kuvvetleri'nde tümen komutanı olarak atanan ilk müslüman oldu.
1989'da Estonya'da stratejik hava kuvvetleri filoları komutanlığında görev yaparken Baltık Ülkeleri'nde başlayan bağımsızlık hareketlerinin kuvvet kullanılarak bastırılması için Moskova'dan emir aldı ancak bu emri yerine getirmedi. Moskova bu itaatsizliği üzerine Dudayev'i ceza olarak askerî birliği ile birlikte Grozni'ye sürgüne gönderdi. Dudayev, ordudaki görevinden 1990 yılının Mayıs ayında istifa etti.


### Politika kariyeri.
Kasım 1990'da toplanan Çeçen Halkı Milli Kongresi'ne davet edildi ve sonradan "Çeçen Milli Kongresi" adını alan bu halk meclisinin icra heyeti başkanlığına seçildi.
19-21 Ağustos 1991'de Gorbaçov'a karşı başarısız darbe teşebbüsü sırasında darbecilerin karşısında yer aldı. Sonrasında, darbecilerle işbirliği yapan Çeçen-İnguş Cumhuriyeti hükûmetini düşürmek için başlatılan halk hareketinin başına geçti. 27 Ekim 1991'de yapılan seçimlerde %85 oranında oy alarak Çeçenistan Cumhurbaşkanlığı'na seçildi.
Cevher Dudayev, Rusya'nın 11 Aralık 1994 tarihinde Çeçenistan'a karşı başlattığı askerî harekâta karşı cihat ilan etti, Dudayev'in liderliğindeki Çeçen halkı, iki yıla yakın bir süre devam edecek çatışmalara başladı.
Cevher Dudayev, 21 Nisan 1996'da Rus bir senatörle telefonda görüşürken telefon sinyalinden konumu tespit edildi ve lazer güdümlü savaş uçağı füzesiyle öldürüldü. Ölümünün ardından Rus asıllı eşi Alla Dudayeva, Cahar Dudayev'in mücadelesini anlatan "Milyon Birinci" isimli kitabını yazdı. Kitap, Türkçeye de çevrildi. Kitap, ismini Reuters ile yaptığı röportajda söylediği, "Çeçenlerin bir milyon generali var, ben milyon birinciyim" sözünden almıştı.
# Bolzano-Weierstrass teoremi
Bolzano-Weierstrass teoremi klasik matematik analizin temel teoremlerinden biridir. İlk kez "Fonksiyonlar" adlı kitabında Bernhard Bolzano tarafından kullanıldı. Sonraki yıllarda bu teoremin ispatı tam olarak Karl Weierstrass tarafından verilmiştir. Bu nedenle, bu teorem analizde Bolzano-Weierstrass teoremi olarak bilinir.
ℝ, reel sayılar kümesinin, sınırlı ve sonsuz elemana sahip her alt kümesinin en az bir yığılma noktası vardır. Bir diğer deyişle R de her sınırlı dizinin yakınsak bir alt dizisi vardır. Bu teoremin ispatından önce 2 lemma ispatlanırsa daha anlaşılabilir aşağıdaki ispata göre. 1. Lemma:Bütün sınırlı monoton diziler yakınsar. 2. Lemma:Bütün dizilerin monoton bir altdizisi vardır. Bu iki lemma ispatlandıktan sonra elimize bir sınırlı dizi aldığımızda 2. Lemma ya göre monoton bir alt dizisi elde edilir sonra 1. lemma kullanılarak bu monoton altdizinin yakınsadığı sonucuna ulaşılarak teorem ispatlanır.
ispat:
reel sayılarda sınırlı ve sonsuz elemanlı bir küme A olsun. Reel sayılar tamlık aksiyomunu sağladığından A kümesinin supremum ve infimum'u vardır. infA=x, supA=y olsun. Bu durumda her aЄA için x≤a≤y elde edilir. [x, y] aralığını iki kapalı aralığa bölelim. Bu aralıklardan en az bir tanesi sonsuz eleman kapsar. Böylece devam edilerek tümevarımla artan(xn) ve azalan (yn), xn<yn dizilerini oluştururuz. [xn,yn] aralığının uzunluğu
yn-xn=y-x/2n ve A∩[xn,yn] kümesinin sonsuz çoklukta elemanı vardır. (xn) artan sınırlı, (yn) azalan sınırlı dizi olduklarından yakınsar.
limnxn=supnxn=p ve
limnyn=infnyn=q olsun. 
yn-xn=y-x/2n olduğundan supnxn=infnyn=p olur. ε>0 verilsin. y-x<y-x/2n olacak biçimde nЄN seçelim. bu durumda
yn-p≤yn-xn<ε ve p-xn≤yn-xn<ε elde edilir. (p-ε,p+ε)aralığı A∩[xn,yn] kümesinin sonsuz çoklukta elemanını kapsadığından p noktası A kümesinin bir yığılma noktasıdır.
# Sure
 - YÖNLENDİRME 
Sure (Arapça: سورة), Kur'an'da ayetlerden meydana gelen 114 bölümden her biri.
Bugünkü mushaflarda ilk sure Fatiha ve son sure ise Nas'dır. Surelerin sıralanması kronolojik değildir, 1. Halife Ebubekir zamanında mushaf halinde derlenirken Peygamber hadisleri kaynaklı temel bilgiler doğrultusunda surelerin önce uzunluklan, iniş tarihleri ve birbirleriyle münasebetleri göz önünde tutularak sıralanmıştır. En uzun sure 286 ayetten meydana gelen Bakara Suresi, en kısa sure ise 3 ayetten meydana gelen Kevser Suresidir. Kuranda Tevbe Suresi dışındaki sureler besmeleyle başlar. Neml Suresi'nde de iki kez besmele geçer. Surelerin yerlerinin Peygamber tarafından tayin edildiği ve üçüncü Halife Osman'ın, Hicret'in 25. senesinde yazdırdığı altı mus'haf'ta bu sureleri yerlerine konulduğu bilinmektedir.


## Etimoloji.
Sure'nin İbranice sıra, Arapça sur' veya Suriye dilinde yazıt anlamına gelen bir kökten türemiş bir kelime olduğuna inanılmaktadır.


## Surelerin kronolojik sırası.
Kur'an yazımının ilk vahiy ile birlikte başlamadığı, yazım işlemine Mekke dönemi sonları veya Medine dönemi başlarında başlandığı bilinmektedir.
Mekke dönemi; Kur'an yazımında 13 yıl kadar süren ve hacimsel olarak Kur'an'ın 2/3 kısmını oluşturan Mekke dönemi "sözlü kültür dönemi" olarak değerlendirilir. Bu dönemde ayet ve surelerin hemen yazıya geçirilmesi gibi bir uygulamanın bulunmadığı, sözlü olarak ezberlendiği, bu dönemde Kur'an'ın şiirselliğinin ezberlenerek korunmasına yardım ettiği, daha sonraki hicrete yakın birkaç yıl ile Medine dönemi olarak ifade edilen yazım döneminde bu hafıza bilgilerine dayanılarak ayetlerin kayda geçirildiği ifade edilmektedir.
Surelerin kronolojik sırasını veren birkaç liste bulunmakla birlikte bu listeler birbiri ile uyumsuzdur. Genellikle tarihsel sıralamada ilk sure Alak ve son sure Nasr kabul edilir.
Kur'an ayetleri ve surelerinden Mekke'de yazılanlara "Mekki", hicretten sonra Medine'de yazılanlara ise "Medeni" ismi verilir. Araştırmacılar arasında farklı görüşler olmakla birlikte, Mekki surelerin sayısı 86, Medeni surelerin sayısı ise 28' olarak ifade edilir.
Yukarıdaki sıralamada Zilzal, İnsan, Rahman ve Ra'd sureleri Medeni Sureler arasında yer almıştır. Fakat çağdaş araştırmacılara göre bu sureler Mekke döneminde yazılmıştır. Üslup ve içerik itibarıyla incelendiğinde bu sureler Mekki sureler ile benzerlik göstermektedir. 
 - YÖNLENDİRME
# İrhas
İrhas, bir peygamberin, vahiy gelmeden (peygamber olarak gönderilmeden) önce, ileride peygamber olacağını gösteren, buna delil olan olağanüstü olaylardır.
Örnek olarak, İsa'nın beşikte iken konuşması verilebilir. (Meryem sûresi 29-33. ayetler)
İslamda Muhammed'in doğumu, çocukluğu ve gençlik dönemine ait anlatılan birçok irhasat haberi bulunmakta, bu rivayetlerin ilk dönem siyer anlatılarında çok az görülen örneklerinin sonraki dönem yazmalarında giderek çoğaldığı üzerinde durulmaktadır.