# Viki Anıtları Seviyor
Viki Anıtları Seviyor (İngilizce: Wiki Loves Monuments) (WLM) yerel Wikimedia iştirakleri yardımıyla Vikipedi topluluğu üyeleri tarafından düzenlenen bir yarışma. Katılımcılar yerel ve tarihi anıtların ve alanların fotoğrafını çeker ve Wikimedia Commons'a yüklerler. Bu etkinliğin amacı, yerel ve tarihi anıtların fotoğrafının çekilmesini teşvik ederek katılımcı ülkelerdeki mirası vurgulamak ve daha sonra sadece vikipedide değil, herkes tarafından kullanılabilmesi amacıyla yeniden kullanılabilir özgür lisans altında Commons'a yüklemektir.
İlk Wiki Anıtları Seviyor yarışması pilot proje olarak 2010 yılında Hollandada düzenlendi. Sonraki yıl Avrupanın diğer ülkelerine yayıldı ve 2011 yılında Guinness Rekorlar Kitabına göre dünyadaki en büyük fotoğraf yarışması oldu. 2012'de, toplam 35 katılımcı ülke ile Avrupa ötesine uzandı. Wiki Anıtları Seviyor 2012'de, 15,000 katılımcı tarafından 350,000'den fazla tarihi anıt fotoğrafı yüklendi. 2013'te, Antarktikanın da içinde bulunduğu altı kıtada yapılan ve elli ülkenin resmi katılım gösterdiği bir yarışma haline geldi.


## Tarihçe.
WLM, 2009'da Hollanda da düzenlenen Wiki Sanatı Seviyor'un (Wiki Loves Art) varisidir. Orijinal WLM yarışması olan "Rijksmonuments" (Felemenkçe "ulusal anıtlar"), Hollanda millî miras alanlarında çalışmalar yapmaları için fotoğrafçıları cesaretlendirmişti. Rijkmonuments, genel ilgi duyulan nesnelerin güzelliğini, mimarisini, bilimini ve kültürel önemini barındırır. Örneğin ilk etkinlikte Drenthe arkeoloji alanı, Laheydeki Noordeinde Kraliyet Sarayı ve Amsterdam kanalları kenarındaki evler 12,500 fotoğrafta işlendi.
Bu başarı diğer Avrupa ülkelerinin ilgisini çekti, Avrupa Miras Günleri (European Heritage Days) işbirliği ve yerel Wikimedia bölümlerinin yardımıyla 2011 yılında 18 ülke yarışmaya katıldı, neticede 170,000 civarı görüntü yüklendi. Guinness Rekorlar Kitabı 2011 yılındaki yarışmayı Wikimedia Commons'a 5,000 katılımcı ve 168,208 katkı ile dünyanın en büyük fotoğraf yarışması olarak tanıdı. Toplamda 18 Avrupa ülkesinden 171,000 fotoğrafçı katkıda bulundu. Almanya, Fransa ve İspanya en yüksek katkı sağlayan ülkeler oldular.
2012'de, yarışmaya otuzdan fazla ülke ve bölge resmi katılım gösterdi: Andorra, Katalonya, Arjantin, Avusturya, Belarus, Belçika, Kanada, Şili, Kolombiya, Çekya, Danimarka, Estonya, Fransa, Almanya, Gana, Hindistan, İsrail, İtalya, Kenya, Lüksemburg, Meksika, Hollanda, Norveç, Panama, Filipinler, Polonya, Romanya, Rusya, Sırbistan, Slovakya, İspanya, Güney Afrika, İsveç, İsviçre, Ukrayna ve Birleşik Devletler. 35 katılımcı ülkeden toplam 363,000 fotoğraf yüklenmiştir. Almanya, İspanya ve Polonya en çokkatkı sağlayan ülkeler olmuştur. Delhideki Safdarjung Mezarlığı fotoğrafı ile Hindistan 350,000 den fazla katkı yapılan yarışmayı kazanmıştır. İspanya ikinci, Filipinler üçüncü olmuştur.
2013'te, Antarktikanın da içinde bulunduğu altı kıtada yapılan ve elli ülkenin resmi katılım gösterdiği bir yarışma haline geldi. Yeni katılımcı ülkeler arasında Cezayir, Chine, Azerbaycan, Hong Kong, Ürdün, Venezuela, Tayland, Tayvan, Nepal, Tunus, Mısır, Birleşik Krallık, savaş yaşanan Syuriye ve diğer başka ülkeler vardı. 52 katılımcı ülkeden toplam 370,000 katkı sağlandı. Almanya, Ukrayna ve Polonya en çok katkı sağlayan ülkeler oldular. İsviçre ilk uluslarararsı ödülünü kazandı, Tayvan ikinci Macaristan ise üçüncü oldu.
2014'te dünya çapında 41 ülkeden 8,750 yarışmacı olduğu görüldü, yarışmaya 308,000'den fazla fotoğraf gönderildi. Pakistan, Makedonya, İrlanda, Kosova Cumhuriyeti, Arnavutluk, Filistin, Lübnan ve Irak sahneye çıktı. Pakistan'dan 700 yarışmacı ülke genelinden 12,000'den fazla fotoğraf sundular.
2015'te 33 ülkeden 6,200'den fazla yarışmacı eylül ayı boyunca 220,000'den fazla katkı sağladı.


### Türkiyede.
Türkiye'de yarışmaya katılım gösterilmek istenmiştir, , adıyla 2016 yılında yarışmaya Türkiye'nin de katılması için çalışmış ancak anıtlar listesi oluşturulamadığı için katılım 2017 yılına ertelenmiştir. Türkiye'deki yarışmaya katılım çalışmaları hakkında daha fazla bilgi için ziyaret edebilirsiniz.


## Yarışma kuralları.
Yarışmanın temel kuralları hem düzenleyen ülkelerin kurulları için hem de fotoğrafçılar için oldukça basittir. Katılımcı ülkelerin kurulları anıtların listesini göndermelilerdir, bu şekilde benzersiz tanımlayıcılar kullanılarak yarışmanın seyri takip edilebilir ve katılımcı fotoğrafçılar benzersiz tanımları ile birlikte fotoğraflarını 1 Eylül ile 30 Eylül arasında yüklemelidirler. Katılımcılar fotoğraflarını doğrudan yüklerler, bu anonim gönderiler için hergangi bir ödül kazanılamayacağı ve yarışmaya katılım için bir kullanıcı hesabının gerektiği anlamına gelir. Görüntüler herhangi bir zamanda elde çekilmiş olabilir ancak Commons'a Eylül ayında ve CC-BY-SA 3.0 (ya da CC-by veya CC-0 gibi uyumlu lisanslar) altında özgür lisansı yüklenmelidirler.


### Listeler.
Yarışmanın bir parçası olabilmek için, görüntülerin "ansiklopedik" olmasını dikkate almak gerekmektedir, bu nedenle fotoğraflanacak anıt veya alanlar devletin ilgili listesinde olmalıdırlar. Bu ülkelerin sunduğu anıtlar listesi kullanılarak halledilebilir. Fotoğrafçılar fotoğraflarını resmi tanımları ve coğrafik koordinatları ile beraber yüklemelidirler, genellikle Wiki Anıtları Seviyor internet sitesinden ya da taşınabilir cihazlardan yükleme yapılırken bu ayrıntının farkına varılmamaktadır. Devlet listesinde bu bilgiler yer alır ve yıl boyunca anıta ait bilgi değişiklikleri bu listeye işlenir.


## Kazananlar.
Aşağıda Wiki Anıtları Seviyor yarışmasının uluslararası ödül kazananları bulunmaktadır:


## Spin-off.
Yerel ya da uluslararası Wikimedia hareketleri tarafından birkaç spin-off tabanlı Wiki Anıtları Seviyor organizasynu yapılmıştır. Genelde temel WLM kuralları ve çoğunlukla kendi kapsam ve değişikliklerini içeren kuralları vardır .
  - 2013 baharında, Ukrayna'da Wiki Dünyayı Seviyor (Wiki Loves Earth) (Ukraynaca: Вікі любить Землю) adlı bir fotoğraf yarışması düzenlendi. Bu yarışmanın odak noktası Ukrayna'daki miras alanlarını fotoğraflamak ve daha sonra Wikimedia Commons'a yüklemekti.
  - Birkaç ay sonra, Wikimedia İsveç ve Europeana kamu sanatı fotoğraflarının sayısını arttırmayı amaçlayan Wiki Kamu Sanatını Seviyor (Wiki Loves Public Art) adlı bir fotoğraf yarışması düzenlediler. Bu proje beş ülkede düzenlendi ve 9,250'den fazla fotoğraf yüklendi.
  - 2013 sonbaharında, Makedonya'nın organize ettiği Wiki Kültürel Mirası Seviyor (Wiki Loves Cultural Heritage) (Makedonca: Вики го сака културното наследство) adlı fotoğraf yarışması düzenlendi, Bu yarışmada Wiki Anıtları Seviyor yarışmasının kapsamı, anıtlar, miras alanları, yemekler, kıyafet, halılar, el sanatları, dans ve diğer geleneksel unsurlar gibi maddi ve manevi mirasları kapsayacak şekilde genişletilmiştir.


## Ayrıca Bakınız..
  - Miras alanları