# Osmanlı İmparatorluğu'nda Tanzimat öncesi ıslahat hareketleri


## II. Osman döneminde yapılan ıslahat hareketleri.
II. Osman döneminde birçok ıslahat hareketine girişilmiş ancak başarılı olunamamıştır. Bunlar:
  - Yeniçeri Ocağı'nı kaldırarak yerine Anadolu Türkleri ve Türkmenlerden yeni bir ordu kurmak
  - Başkenti İstanbul'dan Anadolu'daki bir şehre taşımak
  - Kıyafet inkılabı yapmak
  - Fatih Kanunnamesi'ni kaldırarak yeni bir kanun hazırlamak
  - İlmiye sınıfın siyasi ve mali hakimiyetini kırarak din ocağı haline getirmek
gibi fikirlerden oluşuyordu ancak II. Osman'ın 1622 yılında katledirilerek öldürülmesi üzerine bu ıslahatlar uygulamaya konamamıştır.


## IV. Murad döneminde yapılan ıslahat hareketleri.
IV. Murad, 2 Eylül 1633'ten itibaren bir takım ıslahat hareketleri gerçekleştirdi. Bunlar;
  - Kahvehaneler yıktırıldı.
  - Tütün içmek yasaklandı.
  - Gece fenersiz sokağa çıkılmadı.
  - Koçi Bey ve Katip Çelebi Risaleleri
Bizzat IV. Murad akşamları kıyafet değiştirerek kontrole çıkar, kurallara uymayanları cellat yardımıyla başlarını keserdi.


## III. Selim döneminde yapılan ıslahat hareketleri.
III. Selim döneminde önemli ıslahatlar yapıldıysada Kabakçı Mustafa isyanı sonucu geçerliğini yitirmiştir.Bunlar;
  - Yeniçerilerin Esame alımı yasaklandı.
  - Osmanlı-Rus savaşına katılmayan tımarlıların dirlikleri kesildi.
  - 1792 yılında ise Halıcıoğlu'nda bir Humbaracı ocağı kurmuştur. Bu kışlanın bir bölümünde istihkamcı, diğer bir kısmında ise humbaracı yetiştiriliyordu.
  - 1800 yılında Humbaracı Ocağına bağlı olarak Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn kuruldu.
  - 1805 yılında yine bu okul inşaat ve seyrü sevafin adlı iki ana bölüme ayrılmıştır.
  - 1793 yılında Nizam-ı Cedit ordusu kuruldu.1.600 asker İstanbul'da, diğer 12.000 kişi ise diğer vilayetlere gönderildi.
  - Nizam-ı Cedit ordusunda uygulanan talim zamanla imparatorluğun çoğu yerinde uygulanmaya başlandı.


## I. Mahmud döneminde yapılan ıslahat hareketleri.
  - Humbaracı Ahmed Paşa tarafından Humbarahane ve Hendesehane kurulmuş, fakat yeniçerilerin kazan kaldırmasıyla kaldırılmıştır.
  - Matbaa-i Âmire'nin faaliyetlerini devam ettirebilmesi için Yalova'da kâğıt imalâthanesi kuruldu.


## I. Abdülhamid döneminde yapılan ıslahat hareketleri.
  - Sürat topçuları ocağının kontenjanı geliştirilerek 250'den 2.000'e çıkarıldı.
  - Haliç'teki istihkam okulu Camialtı'na taşındı.


## II. Mahmud döneminde yapılan ıslahat hareketleri.
II. Mahmud döneminin en önemli ıslahatı yeniçeri ocağını kaldırmasıdır.
  - 1808 yılının ocak ayında Nizam-ı Cedit ordusunun devamı olan Sekban-ı Cedit ordusu kuruldu. Daha sonra Yeniçerilerin baskısıyla kaldırıldı.
  - Yeniçeri Ocağı kaldırılarak yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediyye (17 Haziran 1826) ordusunu kurmuştur.
  - Asakir-i Mansure-i Muhammediye Ordusu'nun finansmanını sağlamak amacıyla Evkâf-ı Hümayûn Nezareti'ni kurdu. Bu nezaret sayesinde vakıfların denetimi ve vergilendirilmesini sağladı.
  - Kıyafet inkılabı yaparak başlık, cepken ve şalvar yerine fes, ceket ve pantolon getirilmiştir.
  - İlk posta teşkilatı kuruldu.
  - İlk gazete olan "Takvim-i Vekayi" çıkarıldı (1831).
  - Divan-ı Hümayun kaldırılarak yerine Nazırlıklar kuruldu.
  - 1827 yılında cerrahhane ve tıbhane birleştirilerek "Mektebi Tibbiyeyi Adliyeyi Şahane" kuruldu.
 - Tulumbacılar Ocağı kuruldu.
 - PTT kuruldu.
 - Telgraf müdürlüğü kuruldu.
 - İlk buharlı gemi "Buğu" kullanılmaya başlandı.
 - Şehir hatları kuruldu.
 - Darülmuallimin, Darülmuallimat, İstanbul Üniversitesi, Mektebi Maarifi Adliyye kuruldu.