# Artı ve eksi işaretleri
Artı işareti (#YÖNLENDİRME ) ve eksi işareti (#YÖNLENDİRME ), matematiksel semboller olarak kullanılmakta olup, pozitif ve negatif fonksiyonların gösterilmesinde sırasıyla kullanılırlar. Bunun yanı sıra, #YÖNLENDİRME toplama işlemi için kullanılır ki bu işlem bir toplam sonucunu üretir, #YÖNLENDİRME ise çıkarma işlemi için kullanılır ve bir fark sonucunu meydana getirir. Bu işaretlerin kullanımı zamanla, daha az veya daha çok benzer diğer anlamlar kazanmıştır. "Plus" ve "minus", Latincede sırasıyla "daha fazla" ve "daha az" anlamına gelmektedir.
Dünya genelinde birçok ülkede ⟨+⟩ ve ⟨−⟩ sembolleri kullanılmaktadır. Diğer semboller arasında ⟨﬩⟩ artı ve ⟨⁒⟩ eksi işaretleri için yer almaktadır.


## Tarihçe.
Günümüzde alfabe veya Hint-Arap rakamları kadar aşina olduğumuz matematiksel sembollerin kökenleri eski dönemlere dayanmamaktadır. Örnek olarak, toplama işlemi için kullanılan Mısır hiyeroglif sembolü, metnin yazılış yönünde ilerleyen bir çift bacak biçiminde tasvir edilmiştir. Bu tasvir, Mısırcanın sağdan sola veya soldan sağa doğru yazılabilme özelliğine bağlı olarak değişkenlik gösterirken, bu işaretin tersi çıkarma işlemini ifade eder:
15. yüzyıl Avrupa'sında, "P" ve "M" harfleri yaygın olarak kullanılmaktaydı.
Bu simgeler (üstü çizili P, "p̄", İtalyanca "più" (artı) anlamına gelmektedir ve üstü çizili M, "m̄", İtalyanca "meno" (eksi) anlamına gelmektedir) ilk defa Luca Pacioli'nin matematik derleme eseri olan, 1494 yılında Venedik’te ilk baskısı yapılan Summa de arithmetica, geometria, proportioni et proportionalità" adlı çalışmada ortaya çıkmıştır.
 - YÖNLENDİRME işareti, Latincede "et" kelimesinin basitleştirilmesiyle ortaya çıkmıştır (ampersand  YÖNLENDİRME sembolünün evrimine benzer bir süreçten geçmiştir).  YÖNLENDİRME işareti ise, çıkarma işlemi belirtmek için kullanılan ve üzerine tilde işareti eklenen "m" harfinden ya da "m" harfinin kısaltma biçiminden evrilmiştir.
1489 yılına ait bir risalesinde, Johannes Widmann, #YÖNLENDİRME ve #YÖNLENDİRME simgelerini sırasıyla 'minus' ve 'mer' (Modern Almanca "mehr"; "daha fazla") olarak adlandırmıştır: "[...] was − ist das ist minus [...] und das + das ist mer das zu addirst". Bu işaretler, risalede toplama ve çıkarma işlemleri için değil, fazlalık ve eksiklik göstermek amacıyla kullanılmıştır; bu işaretlerin modern anlamdaki kullanımı, Henricus Grammateus tarafından 1518 yılında yayımlanan bir kitaba atfedilmektedir.
Robert Recorde, eşittir işaretini tasarlayan kişi olarak, 1557 yılında "The Whetstone of Witte" adlı eseri ile artı ve eksi işaretlerini İngiltere'de tanıtmıştır. Recorde, eserinde şu ifadeleri kullanmıştır: "Sıklıkla kullanılan diğer iki işaret vardır; bunlardan ilki + şeklinde yapılmış olup daha fazlasını temsil eder, diğeri ise − şeklinde yapılmış olup daha azını temsil eder."


## Artı işareti.
Artı işareti (#YÖNLENDİRME ), bir ikili işlemci olarak, örneğin #YÖNLENDİRME formülünde görüldüğü üzere, toplama işlemini ifade eder. Bu işaret, tekli işlemci olarak da işlev görebilir ve işlenenin değiştirilmeden kalmasını sağlar (#YÖNLENDİRME ifadesi, #YÖNLENDİRME ile aynı anlamı taşır). Sayının pozitif olduğunu vurgulamak, özellikle negatif sayılarla karşılaştırma yapıldığında, bu gösterim tercih edilebilir (#YÖNLENDİRME ile #YÖNLENDİRME arasındaki fark).
Artı işareti, incelenen matematiksel sisteme bağlı olarak birçok farklı işlemi gösterebilir. Cebirsel yapılar içinde yer alan vektör uzayları ve matris halkaları gibi yapılar, genellikle toplama işlemine eşdeğer ya da toplama olarak adlandırılan bir işlemi içerir. Ancak, artı işaretinin yalnızca değişmeli işlemler için kullanılması yaygındır.


## Eksi işareti.
Eksi işareti (#YÖNLENDİRME ), matematikte üç temel işlevde kullanılmaktadır:
  - Çıkarma operatörü:  YÖNLENDİRME şeklinde çıkarma işlemini göstermek için bir ikili işlemci olarak kullanılır. Çıkarma, toplamanın tersidir.
  - Herhangi bir reel veya karmaşık argüman için, ilgili argümanın toplamaya göre tersini temsil eden bir fonksiyon. Örneğin,  YÖNLENDİRME iken  YÖNLENDİRME olur  ancak  YÖNLENDİRME iken  YÖNLENDİRME olur. Aynı zamanda,  YÖNLENDİRME şeklindedir.
  - Sayısal bir sabitin ön eki olarak. İşaretsiz bir sayıdan hemen önce yerleştirildiğinde, bu birleşim, rakamın aksi takdirde adlandıracağı pozitif sayının tersi olarak bir negatif sayıyı adlandırır. Bu kullanımda, ' YÖNLENDİRME ', bir geometrik şekil adlandıran 'yarım daire' gibi bir sayı adlandırır  fakat 'yarı' terimi fonksiyon adı olarak ayrı bir kullanıma sahip değildir.
Birçok durumda, bu işaretlerin ikinci veya üçüncü kullanımları arasında ayrım yapılmasının bir önemi bulunmamaktadır; örneğin #YÖNLENDİRME , her iki durumda da aynı sayıyı ifade eder. Bu işaretlerin farklı kullanımlarını belirginleştirmek gerekirse, negatif sabitler için genellikle yükseltilmiş eksi işareti (#YÖNLENDİRME ) kullanılır; bu kullanım ilkokul eğitimi, APL programlama dili ve bazı eski grafik hesap makineleri örneklerinde görülebilir.#YÖNLENDİRME 
Bu işaretlerin üç ana kullanımı günlük dilde genellikle "eksi" olarak adlandırılırken, ikili işlemci çoğu zaman "çıkarma" (İng. "take away") olarak telaffuz edilebilir. Modern Amerikan İngilizcesinde, genellikle −5 (örneğin) "negatif beş" olarak tanımlanır; ancak 1950 öncesinde doğmuş bireyler genellikle bu ifadeyi "eksi beş" olarak kullanır. Sıcaklık değerleri eski kullanımı sürdürür; örneğin, −5° genellikle "eksi beş derece" olarak ifade edilir. Ek olarak, bazı Amerikan ders kitapları, #YÖNLENDİRME ifadesinin "tam tersi #YÖNLENDİRME " veya "toplam tersi #YÖNLENDİRME " olarak okunmasını teşvik eder, böylece #YÖNLENDİRME 'in mutlaka negatif olmadığı vurgulanır—zira #YÖNLENDİRME zaten negatif olabilir.
Matematik ve çoğu programlama dilinde, işlem sırası kurallarına göre #YÖNLENDİRME ifadesinin değeri #YÖNLENDİRME olarak belirlenir: Üs alma işlemi, unary (tekli) eksi işaretinden daha öncelikli bağlanma özelliğine sahiptir, bu unary eksi işareti de çarpma veya bölme işlemlerinden daha öncelikli olarak ele alınır. Ancak, bazı programlama dillerinde (Microsoft Excel bu diller arasında öne çıkar) unary operatörler en üst düzeyde öncelikli bağlanır, bu sebeple bu tür dillerde #YÖNLENDİRME ifadesi 25 olarak değerlendirilirken, #YÖNLENDİRME ifadesi −25 olarak değerlendirilir.


## İlköğretimdeki kullanımı #YÖNLENDİRME.
Bazı ilköğretim öğretmenleri, sayıları çıkarma işlemi ile karıştırmamak için sayıların önüne yükseltilmiş eksi işaretleri koymayı tercih ederler. Bu uygulama, aynı zamanda bazı programlama dillerinde de benimsenmiştir. Örnek olarak, 3 sayısından −5 sayısının çıkarılması "pozitif üçten negatif beş çıkar" şeklinde ifade edilebilir ve bu işlem şu şekilde gösterilebilir:
 - YÖNLENDİRME bu durumda  YÖNLENDİRME olarak hesaplanır,
bu ifade ayrıca şu şekillerde de okunabilir:
 - YÖNLENDİRME )
veya daha da açık bir şekilde
 - YÖNLENDİRME bu durumda  YÖNLENDİRME olarak dönüşür.


## Nitelendirici olarak işlevi.
Bir sayının hemen ardına konulduğunda, artı işareti genellikle sayıların belirli bir aralığını göstermek için kullanılır. Örneğin, "18+" ifadesi çoğunlukla "18 yaş ve üstü" anlamına gelen bir kısaltma olarak tercih edilir.
Değerlendirme sistemlerinde (örneğin sınav notlarında), artı işareti notun bir üst düzeyini, eksi işareti ise bir alt düzeyini ifade eder. Örneğin, #YÖNLENDİRME ("B eksi") ifadesi, #YÖNLENDİRME notundan bir derece düşüktür. Bazı özel durumlarda, bu durum iki artı veya iki eksi işareti ile daha da belirginleştirilebilir (örneğin, #YÖNLENDİRME ifadesi, #YÖNLENDİRME 'dan iki derece yüksektir).
Özellikle video hizmetleri olmak üzere markalama stratejilerinde, marka isimlerinin sonuna artı işareti eklemek yaygın bir eğilim haline gelmiştir; örneğin, Google+, Disney+, Paramount+ ve Apple TV+. "Plus" kelimesi, bir avantaj veya ekstra bir miktarı ifade edebileceğinden, bu tür "+" işaretleri, bir ürünün ek özellikler veya faydalar sunduğunu ima eder.
İngilizcede, pozitif ve negatif terimleri, bazen #YÖNLENDİRME ve #YÖNLENDİRME olarak kısaltılmaktadır.


### Matematik.
Matematik alanında, tek taraflı limit kavramı #YÖNLENDİRME ile ifade edilir; bu, #YÖNLENDİRME değişkeninin #YÖNLENDİRME değerine sağdan (sağ taraflı limit olarak) yaklaşması anlamına gelir. Benzer şekilde, #YÖNLENDİRME ifadesi, #YÖNLENDİRME değişkeninin #YÖNLENDİRME değerine soldan (sol taraflı limit olarak) yaklaşmasını gösterir. Örnek olarak, #YÖNLENDİRME durumunda #YÖNLENDİRME ; fakat #YÖNLENDİRME durumunda #YÖNLENDİRME olur.


### Kan.
Kan grupları, Rh faktörünün varlığını veya yokluğunu belirten artı veya eksi işaretleri ile sıklıkla nitelendirilir. Örneğin, A+ ifadesi A tipi kanda Rh faktörünün mevcut olduğunu, B− ise B tipi kanın Rh faktöründen yoksun olduğunu ifade eder.


### Müzik.
Müzik terimlerinde, arttırılmış akorlar genellikle artı işareti ile gösterilir, ancak bu yöntem evrensel değildir çünkü bu akorlar farklı yöntemlerle de ifade edilebilir. Örneğin, "C+" ifadesi "C arttırılmış akor" olarak yorumlanır. Bazı durumlarda, artı işareti üst simge şeklinde yazılır.


## Bilişim alanında kullanımı.
Matematiksel işlevlerin ötesinde, artı ve eksi işaretleri bilişimde çeşitli amaçlar için kullanılmaktadır.
Bilgisayar ekranlarında, ağaç görünümündeki bir klasörün genişletilip genişletilmediğini belirtmek için artı ve eksi işaretleri yaygın olarak tercih edilir.
Bazı programlama dillerinde, dizelerin birleştirme işlemi #YÖNLENDİRME şeklinde ifade edilir ve bu işlem #YÖNLENDİRME olarak sonuçlanır.
Çoğu programlama dilinde, çıkarma ve negasyon işlemleri ASCII "hyphen-minus" karakteri, #YÖNLENDİRME ile temsil edilir. APL'de yükseltilmiş eksi işareti (Unicode U+00AF MACRON kullanılarak) negatif bir sayıyı ifade etmek için kullanılır, örnek olarak #YÖNLENDİRME ; J dilinde ise negatif bir sayı bir alt çizgi ile temsil edilir, örneğin #YÖNLENDİRME .
C ve diğer bazı programlama dillerinde, iki artı işareti artırma operatörünü ve iki eksi işareti ise azaltma operatörünü belirtir; operatörün değişken öncesinde ya da sonrasında konumu, değişkenden alınan değerin yeni mi yoksa eski mi olduğunu gösterir. Örneğin, x değeri 6 iken #YÖNLENDİRME ifadesi x değerini 7'ye yükseltirken y değerini 6 olarak belirler, ancak #YÖNLENDİRME ifadesi hem x hem de y değerlerini 7 olarak ayarlar. Bu bağlamda, #YÖNLENDİRME terimi, bir iyileşme veya gelişme anlamında kullanılır, örneğin C++ dilinin adında olduğu gibi.
Programlamada kullanılan + Birleştirmek veya Toplamak için kullanılır. + ekrana yazı yazmada kullanılırken :
  - C  'da System.Console.WriteLine("Yazılacak Yazı" + "Birleştirilecek Yazı") 
  - Javascript 'de document.write ("Yazılacak Yazı" + "Birleştirilecek Yazı") 
  - Java'da System.out.print("Yazılacak Yazı" + "Birleştirilecek Yazı") şeklinde kullanılır.
Düzenli ifadelerde, #YÖNLENDİRME işareti genellikle bir kalıpta "bir veya daha fazla" anlamına gelir. Örneğin, #YÖNLENDİRME ifadesi "x harfinden bir veya daha fazla" anlamına gelir. Bu, Kleene artı gösterimidir.
Matematikte negatif sıfır kavramı bulunmamakla birlikte, bilişimde −0, sıfırdan farklı bir temsile sahip olabilir. IEEE 754 standardında, 1 / −0 negatif sonsuzluk (-∞) olarak ifade edilirken, 1 / 0 pozitif sonsuzluk (∞) olarak ifade edilir.


## Diğer kullanım alanları.
Fizik alanında, Georg Christoph Lichtenberg tarafından başlatılan bir uygulama ile farklı elektrik yükü türleri için artı ve eksi işaretleri kullanılmaktadır.
Kimya biliminde ise, artı ve eksi işaretlerinin üst simge biçiminde kullanılması, birer pozitif veya negatif yük taşıyan iyonları ifade etmek amacıyla gerçekleştirilir (örneğin, NH4+). Eğer iyonun taşıdığı yük birimden büyükse, yük miktarını gösteren numara işaretten önce yer alır (örneğin, SO42- gibi).
Bir telefon numarasının başına eklenen artı işareti, Uluslararası Direkt Arama için kullanılan biçimi göstermek üzere kullanılır. Bu kullanımın ayrıntıları, teknolojik altyapıya ve ulusal standartlara bağlı olarak farklılık gösterebilir. Uluslararası Fonetik Alfabe'de, konuşma seslerinin ileri veya geriye doğru artikülasyonlarını göstermek amacıyla kullanılan alt simgeli artı ve eksi işaretleri, diakritik işaretler olarak işlev görür.
Eksi işareti, Dan, Krumen, Karaboro, Mwan, Wan, Yaouré, Wè, Nyabwa ve Godié dillerinin yazım sistemlerinde ton belirten harf olarak kullanılmaktadır. Bu dillerde ton harfi olarak kullanılan Unicode karakteri (U+02D7), matematikteki eksi işaretinden farklı bir karakterdir.
Huichol dilinin yazım sisteminde artı işareti bazen ɨ sesini ifade etmek için kullanılır.
Satrançta, oyun kayıtları için kullanılan cebirle gösterimde, artı işareti #YÖNLENDİRME , rakibin şah durumuna geçirildiğini gösteren hamleleri belirtmek amacıyla kullanılırken, çift artı #YÖNLENDİRME bazen çift şah hamlesini ifade etmek için kullanılır. Artı ve eksi işaretlerinin çeşitli kombinasyonları, bir hamlenin değerlendirilmesinde kullanılır (+/−, +/=, =/+, −/+).
Dilbilim alanında, üst simge olarak yer alan artı işareti #YÖNLENDİRME , zaman zaman doğrulanmamış dilbilimsel rekonstrüksiyonları belirten yıldız işaretinin yerine geçer.
Botanik isimlendirmede, artı işareti bir aşı-kimerasının varlığını belirtir.
Katolizmde, bir kişinin soyadından önce yer alan artı işareti, o kişinin bir piskopos olduğunu gösterirken, çift artı işareti bir başpiskoposu ifade eder.


## Karakter kodları.
   - YÖNLENDİRME Artı işareti
   - YÖNLENDİRME Eksi işareti
   - YÖNLENDİRME Hypen-eksi
   - YÖNLENDİRME Küçük hypen eksi
   - YÖNLENDİRME Küçük artı işareti
   - YÖNLENDİRME Tam geniş artı işareti
   - YÖNLENDİRME Tam geniş hypen eksi


## Alternatif eksi işaretleri.
Almanya ve İskandinavya'da kullanılmakta olan, ticari faaliyetlerde eksi işareti olarak kullanılan #YÖNLENDİRME sembolü bulunmaktadır. İskandinavya'da ise #YÖNLENDİRME sembolü, çıkarma işlemini belirtmek amacıyla kullanılır. Bu uygulama, belirli bir belgeden alınmış bir örnekte gösterildiği üzere, "÷" işaretinin bölme yerine eksi işareti olarak kullanıldığı durumları içerir.
Dijital belgelerde sıklıkla kullanılan kısa çizgi-eksi sembolü (#YÖNLENDİRME ), genellikle kısa çizginin en yaygın biçimi olarak kabul edilir. Çoğu klavyede, bir eksi işareti veya çizgiyi andıran tek karakter olması nedeniyle bu işlevler için tercih edilir. "Kısa çizgi-eksi" terimi, orijinal ASCII standardından gelmektedir; bu standarda göre "kısa çizgi–(eksi)" olarak adlandırılmıştır. 
Bu karakter, kullanıldığı bağlama göre ya bir "kısa çizgi", "eksi işareti" ya da "çizgi" olarak isimlendirilir.


## Alternatif artı işaretleri.
19. yüzyıldan itibaren bilinen bir Yahudi geleneği, "artı" işaretini #YÖNLENDİRME sembolü ile gösterme pratiğidir. Bu uygulama, İsrail'deki eğitim kurumları tarafından benimsenmiş ve özellikle ilkokul düzeyinde yaygın olarak devam ettirilmekte olup, laik okullar da dahil olmak üzere bu geleneği sürdürmektedir. Ancak bu uygulama, ortaokul düzeyinde daha az yaygındır. Bu simge, dini içerikli yazarların eserlerinde zaman zaman kullanılmakla birlikte, genellikle yetişkinler için yazılan kitaplarda uluslararası kabul görmüş #YÖNLENDİRME işareti tercih edilir. Bu tercihin sebebi, Hıristiyan haçı görünümüne sahip bir #YÖNLENDİRME işaretinin kullanımından kaçınılmasıdır. Unicode, bu özel sembolü #YÖNLENDİRME kod noktasında tanımlamıştır.