BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Munzur Dağları
Munzur Dağları yahut Mercan sıradağları, Yukarı Fırat bölgesinde, Doğu Anadolu Bölgesi'nin batısındadır. Torosların uzantısı olup kalkerli, dişli kütledir. Yerleşim olarak Tunceli ile Erzincan arasındaki platoda 130 km uzunlukta batıdan doğuya Avcı Dağları'na uzanır. Yüksekliği 3.300 m'yi geçer. Yaşı 5 milyon yıldır. Üzerinde buzul gölleri, meşe ormanları, yabani türde çeşitli hayvanlar, sayısız bitki ve çiçek türleri, akarsular, dereler, yaylalar, alabalık gölleri bulunmaktadır.
En yüksek yeri 3463 m. ile Akbaba Tepesi'dir. Dorukları Biçare dağı, Ziyarettepe, Kutlular, Gültepe, Haramitepe, Kuştepe, Gediktepe'dir. Munzur vadileri güneye Ovacık'a iner ve Pülümür vadisiyle birleşir. 
Munzur nehri Murad ırmağıyla şelaleler oluşturarak birleşir. 
Munzur Vadisi Millî Parkı 1971'de kurulmuş 42.000 hektarlık yeryüzü doğal parkıdır. 
Dağları çevreleyen ilçeler güneyde Çemişgezek, Ovacık, batıda Kemaliye, doğuda Pülümür, kuzeyde Kemah'tır. Tırmanış geçitleri arasında Munzur ve Kemah geçitleri önemlidir. 
Köy yolları Sabırlı, Subaşı, Yeşilyayla, Cevizlik, Yeşilyazı, Paşadüzü, Kurutepe köyleriyle güneyden Kılıçkaya, Yaylabaşı, Çubuklu, Çakırlar, Dereköy, Kapıkaya, Doğanköy ile kuzeyden Munzur sıradağlarını çevirir.
# Latince okunuş kuralları
Latince fonolojisi, Latince'de kullanılan ses sistemidir. Klasik Latince, geç Roma Cumhuriyeti'nden erken İmparatorluk'a kadar konuşulmuştur: Telaffuzuna ilişkin kanıtlar, Romalı dilbilgisi uzmanlarının yorumlarından, yaygın yazım hatalarından, diğer dillere yapılan transkripsiyonlardan ve Latin dillerindeki çeşitli seslerin sonuçlarından alınmıştır.


## Harf biçimleri.
Klasik zamanlarda büyük harf ile küçük harf arasında modern benzeri bir ayrım yoktu. Yazıtlar genellikle büyük harfleri, büyük ölçüde modern büyük harflere karşılık gelen harf biçimlerinde kullanırdı ve el yazısı metinler genellikle modern küçük harflere karşılık gelen harf biçimlerini içeren el yazısı biçimindeydi. 
Latince'nin birçok dönemi vardır. Ancak Klasik Latince'nin alfabesi ve okunuşu aşağıdaki gibidir:
Biyolojide organizmaların bilimsel adları Latincedir. Bu Latince kelimelerin özel okunuş kuralları vardır. (Aşağıdaki tablo Bilim Latincesi kelimelerinin, Avrupa dillerinin etkisiyle, genelde Türkçedeki okunuşlarıdır.)
# Sinonim (taksonomi)
Sinonim veya eş anlamlılık, canlıların latince isimlerinin birden fazla olması. Tabiattaki taksonlar bilim alemi içinde ilk defa tespit edildikleri zaman elde edilen ilk örneklere dayanarak morfolojik özellikleri tanımlanır ve takson nomenklatür kurallarına uygun biçimde isimlendirilir. Verilen ismin binominal olmasının yanı sıra, bir tanıma sahip
olması da şarttır.
Örneğin:
  - "Aricia agestis" Schiffermüller, 1775
  - "Aricia asiatica" Obraztsov, 1900
  - "Aricia anatolica" Watson, 1910
  - "Eumedonia afghana" Brulle, 1950
Daha sonraki bir tarihte herhangi bir yazar, bu taksonlar hakkında yeni bilgiler eder ve hepsinin tek bir türe ait olduklarını ortaya çıkarır ise, bu yeni türün, mevcut 4 isimden hangisiyle çağrılacağı sorusunun cevabı, kurallara uygun biçimde teklif edilmiş isimlerin öncelik kuralları da dikkate alınarak değerlendirilmesiyle bulunabilir. Ortaya çıkan bu yeni durumda, önceden 4 ayrı tür imiş gibi tanımlanan taksonlar, eğer birbirlerinden taksonomik açıdan farklı değilseler, o zaman birbirleriyle sinonim sayılırlar. Yayın tarihleri dikkate alınarak genç ve yaşlı sinonimler olarak sınıflanırlar.
Ortaya çıkan yeni durumda, önceden 4 ayrı tür imiş gibi tanımlanan taksonlar eğer birbirlerinden alt tür seviyesinde farklı olsalardı ve aralarındaki coğrafik bölgelerde melez populasyonlarına rastlansaydı, o zaman bunlar yeni bir taksonomik kategoriye (alt tür) transfer edilirdi. Tür olarak tanımlanıp, sonradan farklı bir kategoriye transfer edildiğinde yeni oluşturulan durum “status novum” olarak bir defaya mahsus olarak bunu yapan yazar tarafında çalışmasında belirtilerek yayınlanır.
  - "Aricia agestis" Schiff., 1775
   - A- "Aricia agestis" ssp. "agestis" Schiff., 1775
   - B- "Aricia agestis" ssp. "asiatica" Ob., 1900 (stat.n.)
   - C- "Aricia agestis" ssp. "anatolica" Wt., 1910 (stat.n.)
   - D- "Aricia agestis" ssp. "afghana" (Br.,1950) (stat.n.,comb.n)
   - E- "Aricia agestis" ssp. "iberica" Rebel, 1960
Yukarıdaki örnekte transferler sonrasında yeni durumlar görülüyor. Bu arada (D) taksonu transfer olurken farklı isim kombinasyonu da değişmiştir. Ilk defa tanımlanırken kullanıldığı cinsten başka bir cinse transfer olursa bu yeni kombinasyon da bir defalık belirtilir. “comb. novum”. Tabii olarak, bu türe, sonradan bulunan yeni alttürler tanımlanmak şartıyla ilave edilebilir (E). Tür kategorisinde bir takson, orijinalde tanımlandığı cinsten alınarak bir başka cinse transfer edilirse, o taksonun yazarı ve yayın tarihi, bundan sonraki yayınlarda parantez içinde yazılır. Ancak, tekrar orijinal cinse transfer edildiği takdirde, söz konusu taksonun yazar ve yayın tarihi parantezden çıkartılır.
# Patojen
Patojen, hastalığa neden olan her türlü organizma ve madde.
Bu terim çoğunlukla çok hücreli organizmaların işleyişini ve hücre bütünlüğünü bozan yapılar için kullanılır; ancak bunun yanında, tek hücrelileri etkileyen patojenler de vardır. Patojen kelimesi, Antik Yunanca'daki "pathos" (acı) ve "genesis" (oluşma) kelimelerinin birleşimidir.


## Patojen tipleri.
Aşağıda, yapısal özellikleri ve enfekte ettiği organizmalar temelinde patojenlerin basit bir sınıflandırması bulunmaktadır.
# Cemal Süreya Şiir Ödülü
1990'da ölen şair Cemal Süreya anısına düzenlenen şiir ödülü yarışması.
Ödül, 1991 yılından beri verilmektedir. 2001 yılından sonra 3 yıl ara verilen ödüller, 2004'ten beri Cemal Süreya Kültür ve Sanat Derneği tarafından devam ettirilmektedir. "Yayımlanmış Kitap Ödülü" ve "Yayımlanmamış Dosya Ödülü" olmak üzere iki dalda ödül verilir.
  - 2010
   - Metin Demirtaş, "Türkülerde Gezer Adları"
  - 2009
   - Yayımlanmış Kitap: Arif Berberoğlu, "Zincir İzleri"
   - Yayımlanmamış Dosya: Harun Atak, "Gecel"
  - 2008
   - Yayımlanmış Kitap: Müslim Çelik, "Necatigül"
   - Yayımlanmamış Dosya: Mustafa Erdem Özler, "Erdem Devesi"
Kurul ayrıca Gülce Başer'in "Bir Delinin Gülcesi" adlı kitabı ile Melek Avcı'nın "Odaaltı" adlı dosyasını seçici kurul özel ödülüne layık gördü.
  - 2007
   - Yayımlanmış Kitap: Özkan Mert, Gelincikya
   - Yayımlanmamış Dosya: Eren Aysan, Lalzaman
  - 2006
   - Yayımlanmış Kitap: Erol Özyiğit, Acemi Irmak
   - Yayımlanmamış Dosya: Kaan Koç, Çok Tanrılı Sular
  - 2005
   - Yayımlanmış Kitap: Haydar Ergülen, Keder Gibi Ödünç
   - Yayımlanmamış Dosya: Murathan Çarboğa, Yağmalanmış Hayal
  - 2004
   - Yayımlanmış Kitap: Selahattin Yolgiden, Su Kıyısında Kimse Yoktu 
   - Yayımlanmamış Dosya: Ertan Yılmaz, Asya- Nilay Özer, Ol
  - 2001
   - Yayımlanmış Kitap: İbrahim Baştuğ, Köz
   - Yayımlanmamış Dosya: Güngör Tekçe, Seğiren
  - 2000
   - Yayımlanmış Kitap: Altay Öktem, Şiddet, Elbet
   - Yayımlanmamış Dosya: Bu dalda ödül verilmedi
  - 1999
   - Yayımlanmış Kitap: Mesut Adnan,Yaseminli Mektup - Devrim Dirlikyapan, Karla Gelen
   - Yayımlanmamış Dosya:Oya Uysal, Mevsimini Kaybetmiş Rüzgâr
  - 1998
   - Yayımlanmış Kitap:Ahmet Erhan, Çağdaş Yenilgiler Ansiklopedisi
   - Yayımlanmamış Dosya:Özlem Sezer, Derin
  - 1997
   - Yayımlanmış Kitap: Mehmet Mümtaz Tuzcu, Sevda Adıyla - Sina Akyol, Meğer Söz Gümüş
   - Yayımlanmamış Dosya:Enver Ercan, Geçtiği Her Şeyi Öpüyor Zaman -
  - 1996
   - Yayımlanmış Kitap:Erdal Alova, Bitik Kent
   - Yayımlanmamış Dosya: Bu dalda ödül verilmedi.
  - 1995
   - Yayımlanmış Kitap:Hulki Aktunç, Istıraplar Ansiklopedisi
   - Yayımlanmamış Dosya:Hakan Savlı, Unutulmuş Çocuk Eskizleri
  - 1994
   - Yayımlanmış Kitap:Yıldırım Türker, Cihangir Kedileri
   - Yayımlanmamış Dosya:Ali Asker Barut, Üsküdar Şiirleri
  - 1993
   - Yayımlanmış Kitap:Enis Batur, Perişey
   - Yayımlanmamış Dosya:Sedat Şanver, Haremdeki Kadınlar
  - 1992
   - Yayımlanmış Kitap:Adnan Özer, Zaman Haritası 
   - Yayımlanmamış Dosya:Süreyya Berfe, Şiir Çalışmaları
  - 1991
   - Yayımlanmış Kitap: Metin Altıok, Gerçeğin Öte Yakası 
   - Özendirme Ödülü :Metin Göz Sim ve Delta
# Side Müzesi
Side Müzesi, Side'de Side Antik Kenti'nde kurulu müze.
Side Müzesi, Roma döneminde inşa edilen hamam kompleksi üzerine yapılan restorasyonlarla kurulmuştur.
Müze'ye doğu yönündeki bir kapıdan girilir. Daha sonra tabanı taşlarla kaplı ve hamamın ikinci tepidariumu olduğu anlaşılan bir avludan geçilerek büyük bir bahçeye çıkılır. Bu avlunun etrafında ve bahçenin içinde Side'de yapılan kazılarda bulunan lahitler, sütunlar, büstler, torsolar, yazıtlar, heykeller, heykel kaideleri, sütun başlıkları, frizler, rölyefler ve steller görülmektedir.
Müze bahçesi aslında Roma Hamamı'nın jimnastik salonu ve palaestrasının avlularıdır. Tabanı mermer parçaları ile kaplı olan bu avluların içindeki en önemli eser, avlunun kuzey duvarında görülen denizler tanrısı Poseido‘nun mitolojik öykülerinin yer aldığı friz serisidir. Burada tanrı ve tanrıçaların doğayla olan ilişkileri tasvir edilmektedir.
# Seleukia (Antalya)
Seleukeia (Lyrbe) Antalya ili Manavgat ilçesi yakınlarında bulunan antik kent.
Kent, Büyük İskender'in haleflerinden Suriye Kralı I. Selevkos Nikator (MÖ 321-280) adına kurulmuş olan 9 kentten biridir. Bir Pamfilya kentidir. Toros Dağları'nın eteğinde güneyde eğimli bir dağ yerleşimi olarak kurulmuştur. Güneydoğu yönünden sur duvarlarıyla çevrilmiştir.
1972 ile 1979 yıllan arasında İstanbul Üniversitesi adına Prof. Dr. Jale İnan ve ekibi tarafından kısmen kazılıp onarılarak gezilebilir hale getirilmiş, bu çalışmalar sayesinde gün ışığına çıkarılan iki Hellenistik mozaik buluntusu ile güncelliğini devamlı korumuştur.
Günümüz kalıntılarının birçoğu Hellenistik ve Roma dönemlerine aittir. "Yedi Bilgeler Mozaiği" veya "Filozoflar Mozaiği" olarak adlandırılan mozaik, bunlardan biridir. Antalya Müzesi'nde sergilenmektedir. Bu mozaiğin tam ortasında ünlü düşünür Homeros'un adı geçer, çevresindeki bordürde ise diğer ünlü düşünürlerin -Anaksagoras, Pythagoras, Demosthenes, Lykurgüs, Thukydides ve Salon- portreleri vardır.
Antik kentin kalıntıları arasında Pamfilya bölgesinin en iyi korunmuş agorası, sur duvarları, tapınaklar, hamam, kilise ve mezar yapıları yer alır. Agoranın güney ucundaki yarı daire planlı yapının meclis binası (bouleuterion) veya konser salonu (odeion), kuzeyindeki iyi korunmuş küçük yapınınsa tapınak kalıntısı olduğu anlaşılmaktadır. Bunların dışında bir hamam, nekropol alanı ve geç dönem yapısı olan nekropol kilisesi bulunmaktadır.


## Hakkındaki kitaplar.
Prof. Dr. Jale İnan, "Toroslarda Bir Antik Kent LYRBE? - SELEUKEİA" adında bir kitap yazmıştır.


## Ulaşım.
Manavgat'ın kuzeybatı yönünde, Manavgat şehir merkezine yaklaşık 12 km. uzaklıkta, Bucakşeyhler (Şıhlar) köyü sınırları içinde yer alır.
Seleukeia antik kentine ulaşmak için Side yönünden Manavgat şehir merkezine girmeden sola dönen yoldan 4 km sonra Manavgat Şelalesi'ni, geçtikten sonra barajlar yönüne devam Bucakşeyhler köyüne gitmek gerekir.
# Alptekin Cevherli
Alptekin Cevherli (d. 3 Ocak 1975, Ankara), Türk siyasetçi ve yazardır.
Tüm öğrenim hayatı İstanbul'da geçmiş olup, Aksaray Mahmudiye İlkokulu ardından bir yıl Fatih Erkek Koleji'nde İngilizce eğitimi almıştır. Sonra, Fatih Ahmet Rasim Lisesi, ardından İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü'nden 1998 yılında mezun olmuştur. Ayrıca Anadolu Üniversitesi Halkla İlişkiler Bölümü'nde öğrenim görmüştür.
1992 yılından beri çeşitli gazetelerde Türk dış politikası ve terör konulu yazıları yayınlanmakta olan yazarın ilk olarak 1992 yılında haftalık Ozden Gazetesi'nde başlayan yazı hayatı daha sonra aylık Ufuk Ötesi gazetesinde, Liberal Demokrat Gazetesi'nde, Fatih'in Sesi Gazetesi'nde, Star gazetesinde ve Yeniçağ gazetesinde devam etmiştir. Çeşitli radyo ve televizyonlarda Türk dış politikası ve dünya stratejileri üzerine mülâkatları yapılmaktadır.
2001 yılında Liberal Demokrat Parti Gaziosmanpaşa İlçe Yönetim Kurulu üyesi olarak faaliyet göstermiş olup 2002 Mayıs ayında bu görevden ayrılmış ve LDP İstanbul İl Yönetim Kurulu üyeliğine atanmıştır. Daha sonra 3 Kasım 2002 seçimlerine doğru LDP İstanbul İl Genel Sekreterliği görevine seçilmiştir. 2020 yılında Demokrasi ve Atılım Partisi Kocaeli İl Başkan Yardımcısı olarak seçilmiştir. Kendisinin ayrıca Türk Dünyası ile ilgili pek çok çalışmaları vardır.
USİAD'ın aylık Vizyon dergisinin Genel Yayın Müdürlüğü'nü gerçekleştirdikten sonra halen Bulgaristan Türkleri Kültür ve Hizmet derneğinin yayın organı olan Bul-Türk dergisinin Yazı İşleri Müdürlüğü'nü ve siyasibakis.net adlı İnternet haber sitesinin yönetimini sürdürmektedir. Kocaeli'de Kent Konut A.Ş.'nin Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü görevini yürütmüştür. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nde Basın-Yayın Koordinatörü olarak görevine devam etmiştir. 2019 yılında kendi yayınevini kurarak başına geçmiştir. Balkan Türkleri Derneği, Gaguzya Dostluk Derneği ve Kocaeli Rumeli Türkleri derneğinde çeşitli yönetim görevlerinde bulunmuştur.
2010 yılında 'Kocaeli Şairler ve Yazarlar Birliği' Başkanlığına seçilmiştir. 2020 yılında bu görevi bırakmıştır.
Gönül Gözlü Yâr, Altın Şafak Büyüsü, Kabala, Yapıcı, Sözün Özü, Kafes ve Kimliksiz adlı yayınlanmış yedi kitabı mevcuttur. Ayrıca Kocaeli Büyükşehir Belediyesi yayınlarından çıkan "Zaman Aynasında Bir Ulu Şehir Kocaeli" ve "Açık Hava Müzesi Kocaeli" gibi kitaplar ile yayın kurulunda bulunduğu pek çok eser bulunmaktadır.
# Madaralı Roman Ödülü
Madaralı Roman Ödülü, emekli öğretmen Fikret Madaralı ile eşinin girişimleriyle başlayan bir edebiyat, edebiyat özelinde bir roman ödülüdür.
Madaralı Roman Ödülü, ilk kez 1974 yılında, son kez de 1989 yılında verildi. Her yıl, bir önceki yıl neşredilmiş romanlar arasından seçilen bir romana verilirdi. Ödül sahibi roman, Köy Enstitüleri'nin kuruluş yıl dönümü olan 17 Nisan'da ilân edilirdi.
Vedat Günyol, Ceyhun Atuf Kansu, Oya Bender, Adnan Binyazar, Mehmet Başaran, Oktay Akbal, Cavit Orhan Tütengil ve Mustafa Ekmekçi'den oluşan seçici kurul, "Öldürme tutkusu ve işkence konusunda insanın keşfedilmemiş yanlarını ortaya çıkarmada ve anlatımda gösterdiği başarıdan" ötürü Demirciler Çarşısı Cinayeti'ni "yılın en iyi romanı" olarak değerlendirdi ve ilk Madaralı Roman Ödülü'nü Yaşar Kemal'e verdi.


## Madaralı Roman Ödülü sahipleri.
  - 1974: Yaşar Kemal - "Demirciler Çarşısı Cinayeti"
  - 1975: Abbas Sayar - "Can Şenliği"
  - 1976: Talip Apaydın - "Tütün Yorgunu"
  - 1977: Ömer Polat - "Dilan"
  - 1978: Aziz Nesin - "Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz"
  - 1979: Aysel Özakın - "Alnında Mavi Kuşlar"
  - 1980: Adalet Ağaoğlu - "Bir Düğün Gecesi"
  - 1981: Oktay Rıfat - "Danaburnu"
  - 1982: Rıfat Ilgaz - "Yıldız Karayel"
  - 1983: Sulhi Dölek - "Kiracı"
  - 1984: Orhan Pamuk - "Sessiz Ev"
  - 1985: Mehmet Eroğlu - "Issızlığın Ortasında" ve "Geç Kalmış Ölü"
  - 1986: Ayla Kutlu - "Bir Göçmen Kuştu O"
  - 1988: Öner Yağcı - "Turnalar"
  - 1989: Şemsettin Ünlü - "Toprak Kurşun Geçirmez"
# Parakete (olta)
Parakete (paragat, barigat), suyun içinde asılı veya dibe uzanmış, serili olarak duracak şekilde düzenlenmiş, bir beden üzerinde çok sayıda kösteğe bağlı iğne taşıyan balık avcılığı aracıdır.
# Demokratik Toplum Hareketi (Türkiye)
Demokratik Toplum Hareketi, kısaca DTH, HEP, ÖZEP, ÖZDEP, DEP, HADEP, DEHAP, ÖTP çizgisinin DTP adıyla partileşmesine giden süreçteki oluşumdur. DTH partileşerek Demokratik Toplum Partisi (DTP) ismini almıştır. 11 Aralık 2009'da Demokratik Toplum Partisi kapatıldıktan sonra DTP'li milletvekilleri ve DTP İl ve İlçe Örgütleri Barış ve Demokrasi Partisi'ne (BDP) katılmıştır. Milletvekillikleri düşürülüp siyasi yasak getirilen Ahmet Türk ve Aysel Tuğluk'un meclisten ayrılmasıyla meclis grubu düşmüş daha sonra İstanbul bağımsız milletvekili Ufuk Uras'ın katılımıyla BDP meclis grubunu kurmuştur.


## Seçimler.
  - Milletvekili seçimleri:
  - Yerel seçimler:
  - Cumhurbaşkanlığı seçimleri:
# Orfoz
 - YÖNLENDİRME 
Orfoz ("Epinephelus marginatus"), Serranidae familyasından bir balık türü.
Vücudu yandan yassı ve ovaldir. Başı ve ağzı büyüktür. Derisi kalın olup ufak pullarla kaplıdır. 1. sırt yüzgeci daha yüksek olup, 2. sırt yüzgeci ile birleşmiştir. Kafa, sırt ve yanlarında canlı iken görülen, ölünce kaybolan yeşilimsi, sarı lekeler ve dikey bantlar bulunur. alt tarafı daha açık renklidir. Solungaç kapakları açık ve dikenlidir. Kuyruk yüzgeci yuvarlaktır.
Orfoz hermafrodit olup, cinsel olgunluğa eriştiği zaman dişi cinsiyet organlarına sahiptir. Hayatının belirli bir dönemini dişi olarak geçirdikten sonra 18. yaşına geldiğinde dişi cinsiyet organları kaybolarak yerine erkek cinsiyet organları gelişir ve hayatının geri kalanını erkek olarak yaşar.
Derinliği 100 m. kadar olan suların kaya aralarında yaşar. Büyüklüğü ortalama 60 cm'dir, maksimum 140 cm olur. Ortalama ağrlığı 15 kg. civarındadır, maksimum 60 kg olur. Yaşadığı her yılda bir kilo alır ve 60 yıl yaşar.
Birey sayısının hızla azalması ve türün tehdit altına girmesi akabinde Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın yayınladığı tebliğe göre 1 Eylül 2016'dan 31 Ağustos 2020'ye kadar her türlü avlanması, toplanması yasaklanmış ve tür koruma altına alınmıştır.
# Minekop
Minekop ("Umbrina cirrosa"), Sciaenidae familyasından vücut hafif basık, sırtı kamburca olan bir balık türüdür. Yan çizgide 48-50 pul bulunur. Alt çenede küçük bir bıyık olup, pulları iridir. Burun kısmen küttür, çenede derin bir çıkıntı bulunur. Karın açık renklidir. Yumurtaları demersaldir. Kafasının içinde ve her iki yanında gözlerin arkasına doğru iki küçük beyaz taş bulunur. Büyüklüğü ortalama 30–35 cm dir, maksimum 100 cm olur.
Denizin dip bölgelerinde bulunur. Akdeniz, Marmara Denizi ve Karadeniz'de görülür. 
29 Mayıs 2011 tarihinde, Marmara Denizi'nde 1.96 m boyunda ve 74 kg ağırlığında, sıra dışı büyüklükte bir Minekop yakalandı.
(Haberde geçen balık minekop değil sarıağız (diğer Türkçe adı granyoz) balığıdır
Minekop balığı Karadeniz'de "kötek" Akdeniz kıyılarında "karakulak" adıyla anılır. Diğer ülkelerde en büyük 70 cm boy ve 3.1 kg luk bireylere rastlanırken Türkiye kıyılarında 120 cm ye kadar boyu ve 15 kg ye kadar ağırlıkta bireyler sık sık avlanır.
Kıyıdan surfcasting disiplininde, balığın olta ile avcılığında en çok tercih edilen yemler sulunez ve boru kurdudur.
# Super Mario Bros.
Super Mario Bros. Nintendo tarafından 1985'te piyasaya sürülen bir video oyunudur. Oyun, baş kahramanı Mario'nun yarattığı popülerlik sayesinde halk arasında kısaca "Süper Mario" olarak bilinir.
Super Mario Bros oyundaki kurgusal yaşadığı ülkenin prensesi olan Prenses Peach'i kurtarmaya çalışmaktadır. İlk gerçek sağa ilerlemeli platform oyunu olan Super Mario Brothers (Süper Mario Kardeşler), kendisinden sonra gelen pek çok bilgisayar ve video oyunu için örnek teşkil etmiştir ve aynı zamanda dünyanın en çok satılan oyun serisi olmayı da başarmıştır.
Oyun, ünlü Japon oyun geliştiricisi Shigeru Miyamato tarafından geliştirilmiştir. Miyamato, Legend of Zelda ve Donkey Kong gibi serilerin de geliştiricisi olarak tanınmaktadır.
Süper Mario 1985 yılında piyasaya sürülmüş olmasına rağmen popülerliğinden hiçbir şey kaybetmemiştir. Özellikle çocuklar arasında yarattığı fanatiklik dalgası sebebiyle Nintendo'ya ait olmayan yüzlerce Mario oyunu çıkmıştır. Bu oyunların çoğu flash formatında olup arcade oyun sitelerinde yerini almıştır. Çoğu sadece mario adının popülerliğini kullanmak üzere piyasaya sürülsede orijinal Mario oyununa çok yakın olan oyunlar da çıkmıştır.
Ayrıca bundan başka en önce çıkan oyun Donkey Kong'dan sonra Mario Bros. sonra da bu oyun çıkmıştır. Bu seriye ait konsol oyunları da oldukça fazladır.
# Kablosuz dağıtım sistemi
Kablosuz dağıtım sistemi birden fazla kablosuz erişim noktasının birbirine bağlantısını sağlayan sistemdir. Terimin İngilizce karşılığı WDS (Wireless Distribution System)dir.
IEEE 802.11 standardında belirtildiğine göre erişim noktaları üç türde olabilir.
  - Ana erişim noktası: Kablo aracılığıyla ağa bağlanmış erişim noktasıdır. İnternet paylaşımı söz konusu olduğu zaman bu cihaz Ethernet, USB ya da Firewire gibi yöntemlerle İnternete bağlı olmalıdır.
  - Ara erişim noktası: Uzak erişim noktaları, ana erişim noktaları veya diğer ara erişim noktaları arasında akışı sağlayan erişim noktasıdır.
  - Uzak erişim noktası: Kablosuz istemciler ve ara erişim noktaları tarafından bağlantı kurmak için kullanılır. Uzak erişim noktası gerekirse ara erişim noktalarını kullanarak ana erişim noktasına, oradan da paylaşılan ağa ulaşır.
WDS kullanılacak olan sistemde erişim noktaları aynı kanal, güvenlik kontrolü metodu (WEP,WPA veya hiçbiri) ve varsa aynı anahtarları paylaşmalıdırlar.
WDS aynı zamanda bir tekrarlayıcı modu olarak da görülebilir. Ancak, bu yöntemi kullanan sistemelere kablosuz bağlanan kullanıcılar için verim yarıya iner.
# Stanford Üniversitesi
Leland Stanford Junior Üniversitesi ya da bilinen adıyla Stanford Üniversitesi, ABD'nin Kaliforniya eyaletinde San Francisco'nun 40 km güneydoğusunda bulunan özel bir üniversitedir. Üniversite, şu anda dünyadaki en büyük bütçeye sahip 3. üniversitedir.
Stanford öğrenci, mezun ve öğretim üyelerinin çok sayıdaki buluş ve atılımları arasında, SUN, Cisco, Google, Yahoo, HP ve IP (Internet Protocol) da bulunmaktadır. Silikon Vadisi'nin öncüsüdür.
ABD ve dünya çapındaki üniversitelerin sıralandığı US News & World Report (AİC) listesinde Stanford Üniversitesi 3. sırada yer almaktadır.
Uluslararası akademik sıralama yapan saygın kuruluşlar tarafından tüm dünyada sürekli olarak ilk 3'e girmeyi başarmaktadır. Stanford Üniversitesi'nin özelliği çok farklı alanlarda açtığı tüm bölümlerinin bölüm bazında yapılan sıralamalarda en üstlerde yer almasıdır.


## Tarih.
Stanford Üniversitesi demiryolu şirketi sahibi bir iş insanı ve aynı zamanda Kaliforniya valisi olan Leland Stanford ve eşi Jane Stanford tarafından kuruldu. Üniversitenin adı, çiftin tek oğulları olan ve 16 yaşında tifodan ölen Leland Stanford Jr.'dan gelir.


## Kampüs.
Stanford Üniversitesi 32 kilometrekarelik bir alana kurulmuştur. Kampüste, kurumuş bir göl, alışveriş merkezi, büyük bir stadyum, kapalı ve açık yüzme havuzları, tenis kortları, yiyecek-içecek merkezleri, mimari açıdan son derece ilgi çekici yapılar, çok sayıda Rodin heykeli, golf sahaları, kütüphaneler, 2 adet ilkokul, çocuk bakım merkezleri ve akademik birimler bulunur. Kampüsün geniş olması nedeniyle, öğrenciler için yaya olarak dolaşmak güç olsa da, düzlük bir alana kurulmuş olması ve yerleşkeye ev sahipliği yapan Palo Alto kentinin yaz-kış ılıman iklimi sayesinde, bisikletle kampüsteki tüm birimlere ulaşmak mümkündür.


## Eski rektörler.
  - David Starr Jordan (1891-1913)
  - John Casper Branner (1913-1915)
  - Ray Lyman Wilbur (1916-1943)
  - Donald Bertrand Tresidder (1943-1948)
  - J. E. Wallace Sterling (1949-1968)
  - Kenneth Pitzer (1968-1970)
  - Richard Wall Lyman (1970-1980)
  - Donald Kennedy (1980-1992)
  - Gerhard Casper (1992-2000)
  - John L. Hennessy (2000-2016)
  - Marc Tessier-Lavigne (2016-2023)
  - Richard Saller (2023-2024)
  - Jonathan Levin (2024-)
# Sardalya
 - YÖNLENDİRME 
Sardalya veya sardalye, (Latince: "Sardina pilchardus"), Clupeidae familyasından ticarî değeri yüksek bir balık türüdür.


## Cins.
Sardalyanın birkaç cinsi vardır.
 - "Dussumieria" cinsi
  - Gökkuşağı sardalya ("Dussumieria acuta")
  - İnce gökkuşağı sardalya ("Dussumieria elopsoides")
 - "Escualosa" cinsi
  - İnce beyaz sardalya ("Escualosa elongata")
  - Beyaz sardalya ("Escualosa thoracata")
 - "Sardina" cinsi
  - Sardina (gerçek sardalya) ("Sardina pilchardus")
 - "Sardinella" cinsi
  - Sarı çizgili sardinella ("Sardinella gibbosa")
  - Hint yağı sardalya ("Sardinella longiceps")
  - Yuvarlak sardalya ("Sardinella aurita")
  - Tatlı su sardalya ("Sardinella tawilis")
  - Marquesan sardalya ("Sardinella marquesensis")
 - "Sardinops" cinsi
  - Güney Amerika sardalyası ("Sardinops sagax")


## Fiziksel özellikleri.
Gövdesi yuvarlak, yanlardan hafif basık, solungaç kapakları dalgalı görünümündedir. Vücudun yanlarında ve sırta yakın bölgelerde siyah noktalar bulunur. Vücut üst tarafta yeşilimsi, yanlarda gümüşi beyazdır. Vücut hemen dökülebilen pullarla kaplıdır. Solungaç kapakçıklarının kiremitvari dalgalı gümüşlü olması ve vücudunun yanlarında sıra halinde siyah noktaların bulunması karakteristik özelliğidir. 10–25 cm. arasında boyları değişmektedir. Sağlık için önemli bir yağ asidi olan omega-3 açısından çok zengindir.


## Yaşam şekli.
Ekseriyetle sürü halinde dolaşırlar. Yaklaşık 20.000 yumurta bırakırlar. Ocak, kasım, aralık ayları dışında hemen her mevsim ürerler.


## Tüketim şekli.
Sardalya insanlar tarafından çok tüketilir. Taze sardalyeler genellikle ızgarada pişirilir, salamura edilir, tütsülenir veya konservesi yapılır.
Sardalya, vitamin ve mineral bakımından zengindir. Günde bir kez yenilecek az miktarda sardalya, insan vücudunun B vitamini2 ihtiyacının %13'ünü temin ettiği gözlenmiştir. Bu kabaca niasinin dörtte biri ve önerilen günlük B vitamini12 değerinin yaklaşık %150'sidir. Tüm B vitaminleri, uygun sinir sistemi işlevini desteklemeye yardımcı olur ve enerji metabolizması veya yiyeceği enerjiye dönüştürmek için kullanılır. Ayrıca sardalya, fosfor, kalsiyum ve potasyum gibi ana mineraller ve demir ve selenyum gibi bazı eser mineraller açısından yüksektir.
Sardalya ayrıca, dolaşım sistemi hastalıklarının oluşumunu azaltabilecek doğal bir omega-3 yağ asidi kaynağıdır. Omega-3 yağ asitlerinin düzenli tüketimi Alzheimer hastalığına yakalanma olasılığını azaltabilir. Bu yağ asitleri aynı zamanda kan şekeri düzeylerini de düşürebilir. Ayrıca iyi bir D vitamini, kalsiyum, B12 vitamini ve protein kaynağıdır.
Diğer balıklara kıyasla sardalyalarda cıva gibi zararlı maddelere daha az rastlanır.
# Yuvarlak sardalya
 - YÖNLENDİRME 
Yuvarlak sardalya ("Sardinella aurita"), Clupeidae familyasından bir sardalya türü.
Vücut yuvarlak, karın yüzgeci dokuz ışınlı, solungaç kapaklarında silah lekeler bulunur. (Karakteristik özelliği) Karın girintili çıkıntılıdır. Sırtta renk mavi, yanlar ve karın gümüşi beyazdır. Sırt ve yanlarında bantlar bulunur.
Atlas Okyanusu'nun her iki yakasında ve Akdeniz'de bulunan "Sardinella" cinsindeki ışın yüzgeçli bir balık türüdür. Boyu 15–33 cm arası değişir.
# Larry Page
Lawrence Edward Page veya bilinen adıyla Larry Page (26 Mart 1973, Michigan), web arama motoru Google'ın temel algoritmalarının geliştiricisi ve Sergey Brin ile birlikte Google şirketinin kurucusu olan Amerikalı yazılım mühendisi ve girişimcidir. Şu an Alphabet Inc. şirketinin yönetim kurulu başkanı konumundadır. Yahudi kökenlidir.
Michigan Üniversitesi bilgisayar mühendisliği bölümü mezunudur ve Stanford'da yüksek lisansını bitirmiş, mezun olduktan sonra doktorasını yapmaya başlamış ancak tamamlamamıştır. Forbes'a göre 63,2 milyar dolarlık servetiyle, dünyanın en zengin 100 insanı arasında 5. sıradadır.
# Hamsi
Engraulis encrasicolus, Hamsi veya Avrupa hamsisi, "Engraulis" cinsine bağlı bir balık türüdür.


## Etimoloji.
Hamsi adı arkaik Kolh dili kökenlidir ve "Küçük Sivri Balık" anlamındadır.


## Dağılım ve habitat.
Hamsi, subtropikal iklim denizlerinde 400 metre derinliğe kadar olan alanda yaşayan oseanodrom bir tuzlu su balığıdır. En iyi uyum sağladığı su sıcaklığının 21 °C olduğu kabul edilmektedir. En çok Karadeniz, Azov (Azak) Denizi, Marmara Denizi, Akdeniz ve Peru'da yaşamaktadır. Süveyş Kanalı, Süveyş Körfezi, Norveç ile Londra arasındaki Avrupa kıyıları, Güney Afrika'da az sayıda bulunur. Estonya ve Saint Helena adasında da görüldüğü kaydedilmiştir.


## Yaşam döngüsü.
Sürüler halinde yaşar ve 18 cm'e kadar büyür. Ocak - Mart arasında beslenmek için sahillere yaklaşır. Gündüzleri 30–40 m derinlerde geceleri yüzeye yakınlarda dolaşır. 1 yaşından itibaren olgunluğa erişip 18°-20 °C sularda, 25–60 m derinliklerde ve az tuzlu sularda üreyip yaklaşık 40.000 yumurta döker. Kayıtlara geçmiş en uzun yaşam süresi 5 yıldır.


## Avlanması.
Doğu Karadeniz bölgesinde Ekim ayının ikinci haftasında balıkçılar dualar okuyarak ve kurbanlar keserek denize açılmakta gırgır adı verilen çevirme ağlarıyla avlanmaktadır 1970'li yıllara dek Karadeniz'de hamsi balığı öylesine çok bulunmaktaydı ve öylesine ucuzdu ki halk "hapsi" adını verdiği bu balığın fazlasını tenekelerle tarlalara gübre niyetine dökmekteydi. Örneğin hamsinin bol dolduğu 1937 yılında 1 teneke Karadeniz hamsisi 5 kuruşa satılmaktaydı.
Dünyada hamsi avının en fazla yapıldığı ülke yıllık ortalama 20 - 30 milyon ton ile Peru'dur.
# Kolyoz
 - YÖNLENDİRME 
Kolyoz veya Kolyos ("Scomber japonicus"), uskumrugiller (Scombridae) familyasından bir balık türü.


## Özellikleri.
Vücut uzun, yuvarlak, füze şeklindedir. Başın üzeri açık olduğundan beyin gözükür. Sırtı mavi renkte enine dalgalı hatlı, karına doğru ise gümüşi sarıdır. Sayısız miktarda benekler vardır. Birinci sırt yüzgecinin daha dik bir üçgen şeklinde, kuyruk yüzgecinin ucunun daha sivri ve hava kesesi olmayışı ile uskumrudan ayırt edilirler.


## Dağılımı.
Türkiye'de batı Karadeniz, Akdeniz, Ege Denizi, Marmara Denizinde görülür. Büyüklüğü ortalama 15–25 cm dir, maksimum 50 cm olur. Ağustos-Eylül aylarında ürerler.
# Ali Saydam
Ali Saydam (d. 14 Aralık 1946, Ankara), Türk gazeteci, yazar, iletişim profesyoneli, öğretim görevlisi.
1965 yılında İstanbul Erkek Lisesi'nden mezun oldu. 1965-1974 yılları arasında Bern Üniversitesi'nde kimya öğrenimi gördü. Goethe Enstitüsü'nde Almanca öğretmenliği kurslarına devam etti ve 1978 yılında “Yabancı dil olarak Almanca öğretmenliği” diplomasını aldı.
1978-1982 yıllarında Milliyet gazetesi'nde (Hey Dergisi) muhabir olarak çalışırken aynı dönemde Goethe Enstitüsü'nün İstanbul şubesinde Almanca Öğretmenliği yaptı. 1982-1986 yılları arasında Karacan Yayınları’nda Yönetim Kurulu Üyeliği ile Genel Müdürlük görevlerini üstlendi ve 11 yayının grup editörlüğünü yürüttü. Bravo Dergisi'nden ayrılarak, Aralık 1985'te çıkmaya başlayan Playboy Türkiye Dergisi'nin Genel Yayın Yönetmenliği'ni yaptı. 1986-1988 yılları arasında Sabah Dergi Grubu Genel Müdürü olarak görev yaptı. 1988 yılında Güneş Yayınları’nın kurucu ortağı ve genel müdürü oldu. Her iki yayınevinde de çok sayıda dergi ve kitabın yayınını yönetti.
1998'de kurulan halkla ilişkilerde medya araştırma, değerlendirme ve ölçümleme hizmeti veren PRNET'in kurucularındandır. Halen “Bersay İletişim Danışmanlığı”, “Kesişim Yayıncılık ve Tasarım”, “Gravital Dijital İletişim Danışmanlığı” ve "Bersay İletişim Enstitüsü"nün oluşturduğu "Bersay İletişim Grubu”nun Yönetim Kurulu Onursal Başkanlığını yürütmektedir.
İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde lisans ve yüksek lisans sınıflarına 10 yıl süresince ders veren Saydam halen Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde son sınıflara Özel Müşteri İlişkileri Yönetimi (Account Management) dersi ve Silahlı Kuvvetler Yüksek Sevk ve İdare Akademisi Komutanlığı'nda Algılama Yönetimi ve Stratejik İletişim dersleri vermektedir. 2003-2006 yılları arasında Sabah Gazetesi'nde reklam ve PR üzerine eleştiri yazıları kaleme aldı. 2005-2007 yılları arasında iş dünyasına yönelik yayınlanan Finans Dünyası Dergisi'nde iş iletişimi üzerine yazılar yazdı. 2006-2012 yılları arasında Akşam Gazetesi'nde yazan Saydam, 11 Eylül 2012'den itibaren Yeni Şafak Gazetesi'nde ve 1 Ocak 2005 tarihinden bu yana "Marketing Türkiye" dergisinde yazılarına devam etmektedir.
TBV, TÜYİD, TÜHİD, TESEV, İELEV üyesidir. 2005 yılında "Algılama Yönetimi", 2010 yılında "Eş ve Müşteri Nasıl Kaybedilir?", 2011 yılında "Vazgeçmek Özgürlüktür", 2012 yılında "İktidar Yalnızlıktır" adlı kitapları yayınlanmıştır.
# Itō Hirobumi
Hirobumi Itō(伊藤 博文,Itō Hirobumi)#YÖNLENDİRME (16 Ekim 1841 – 26 Ekim 1909) Japonya'nın ilk başbakanı olan Japon siyasetçi ve askerdir.


## Hayatı.
Bir köylü çocuğu olan Hirobumi, samuray sınıfına alınıp, hızla yükselerek, 1868'de Satsuma-Coşu ittifakını hazırlayanlar arasında Mutsihito'nun hükûmet darbesine katıldı. Yeni Meiji hükûmetinde çeşitli görevler alıp, bir süre batı devletlerinin hükûmetlerini ve teknolojilerini incelemek için Avrupa'da kaldıktan (1882-1883) sonra, yurda dönünce Japonya'nın modernleştirilmesini amaç alan akımın başına geçti. Yeni kabinede başbakanlık yapıp (1855-1858), anayasayı hazırlayan komisyona başkanlık etti (1889). Üç kez daha başbakanlık yapıp (1892-1896; 1898; 1900-1901), Rus-Japon Savaşı'ndan (1904-1905) sonra, Japonya'nın koruması altındaki Kore genel valiliğine atandı. Koreli bir ulusçu tarafından öldürülmesi sonucu Japonya'nın Kore'yi ilhakı hız kazandı.
# Hirata Atsutane
Atsutane Hirata(平田 篤胤,Hirata Atsutane)#YÖNLENDİRME (d. 1776 - ö. 1843), Edo dnemi (1600 - 1867) Japon Ulusal Bilimcisi. Japon Ulusal Bilimi Dört Bilgesinin sonuncusu. Akitalıydı. Motoori Norinaga'nın ölümünden sonra "Eski Yol" hareketine katıldı. Şinto sistemleştirimesine katkıları büyüktür. "İmparatora Hürmet Edelim Gavurları Kovalım" hareketi ondan esinlenmiştir. Din konuları üzerine eserler vermiş Çin'den gelen tüm düşünce ve din akımlarının dışlanmasını savunmuştur. Budizm ve Konfüçyanist düşünceye karşı ikilemsel biçimde Taoculuktan etkilendiği varsayılan Şinto'nun doğrultulmasını savunmuştur.
# Kabuklular
Crustacea veya Kabuklular, Arthropoda şubesine bağlı bir hayvan altşubesidir. Çoğu deniz ve tatlı sularda, az bir miktarı ise karaların nemli bölgelerinde yaşar. Hepsi kanatsızdır. Kabuklu dış iskeletleri, yarık ayak şekilli bacakları, iki çift antenleri ve solungaç solunumları karakteristiktir. Böceklerde bir çift anten bulunur. Akrep ve örümcekler ise antensizdir.
Vücutları baş, göğüs ve karın bölmelerinden meydana gelir. Bazılarında baş ve göğüs kaynaşmıştır. Bunlara, başlıgöğüs ("sefalotoraks") denir. Vücut, kitinden bir kabukla örtülüdür. Deri hücrelerinin salgısı olan bu kutikula, dış iskelet vazifesini görür. Bu kabuklar, vücudu dış etkilerden korur, kaslara tutunma yeri sağlar ve su kaybını önler. Büyümeye mani olduğundan zaman zaman atılarak değiştirilir. Bazılarında CaCO3 ve SiO2'in birikmesiyle direncini artırır. Kabuk, vücudun her tarafında aynı kalınlıkta değildir. Oynak yerlerde incelerek hareketi kolaylaştırır.
Çoğu ayrı eşeyli, iri yapılıdır. Türlere göre bacak sayıları farklılık gösterir. Bazı kabuklularda, göğüs bacaklarının dibine bağlı olan ve dışarı doğru sarkan solungaçları, kabuğun yanlarında bulunan birer odacık içinde yer alır. Bazı türlerde ise, düzleşmiş karın bacakları solungaç görevini ifa eder. Küçük türlerde ise hiç solungaç bulunmaz, bunlar vücutlarının bütün yüzeyiyle solunum yaparlar. Tespih böcekleri, kütükler veya taşlar altında ve çürümüş bitkisel yiyecekler üstünde bulunur. Havanın oksijenini alabilen hassas solungaçlarının nemli kalması için rutubetli yerlerde yaşamak zorundadırlar.
# Peksimet
Peksimet, askerî amaçlarla üretilmiş hamurun nem miktarının en az düzeye indirilmesiyle dayanıklılığı artırılan yiyecek türüdür. Uzun yıllar bayatlamadan dayanabilen ve genellikle savaş, kıtlık gibi durumlarda tüketilen ekmek çeşididir. Etimolojik olarak Yunan kökenli olduğu düşünülse de pek ve simit kelimelerinin birleşiminden oluşmuş olması da mümkündür. Türkiye'de genellikle İzmir başta olmak üzere Ege Bölgesi'nde sıkça tüketilir, Erzincan gibi Doğu yörelerinde de farklı şekilleri bulunmaktadır.


## Yörelere göre çeşitleri.
### Safranbolu Kıtırı.
Safranbolu kıtırı; ekmeklik buğday unu, gıda amaçlı kullanılan buğday kepeği, ayçiçek yağı, su, yumurta, ceviz içi, fındık içi, badem içi, beyaz toz şeker, kabartma tozu, safran ve tarçından üretilen unlu bir mamuldür. Üretimde baharat olarak kullanılan safran; Crocus sativus L. (Iridaceace) türüne giren bitkilerin stigmalarının turuncu-kırmızı renkli uç kısmının yağ ve balmumu içermeyecek şekilde tekniğe uygun olarak kurutulması ile üretilir. Safranbolu ilçesine de adını veren baharat olarak kullanılan safran; Safranbolu kıtırına kendine has tat ve sarı rengini verir. Ayrıca Safranbolu kıtırı üretiminde istenilen gevrekliğin sağlanması adına gıda amaçlı buğday kepeği kullanılması, pişirme, kurutma süresi ve ustalık becerisi son derece önemlidir.
Safranbolu kıtırı Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.


### Mesudiye Kuru Ekmeği / Mesudiye Goliti.
Ordu ili Mesudiye ilçesinde yapılmaktadır. Mesudiye kuru ekmeği / Mesudiye goliti malzemeleri; ekmeklik buğday unu, kuru maya (Saccharomyces cerevisiae), tuz ve sudur. Halka şeklindedir. Mesudiye kuru Ekmeği / Mesudiye goliti 21.11.2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.


### Siirt Kuru Ekmeği.
Siirt kuru ekmeği (İğbeys Keek), halka şeklinde, toprak tandırda pişirilerek hazırlanan bir çeşit peksimettir. Siirt kuru ekmeği 03.07.2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.


### Uşak Peksimeti.
Uşak usulü haşhaşlı peksimet; un, tuz, şeker, su ve mayanın karışımıyla elde edilen hamurun sıvı yağ ile açılıp arasına konan haşhaş ezmesinin belli bir forma sokularak, susamla buluşturulmasıyla yapılır, arasına konulan haşhaş ezmesi oluşurken haşhaş taşta dövülerek ezilir ve bu işlem sırasında ortaya çıkan haşhaş yağı da ayrı bir lezzet katar. Gül peksimeti olarak da bilinir.
# Emilia Galotti
Emilia Galotti, Alman yazar Gotthold Ephraim Lessing'in oyunu. İlk kez 7 Mart 1772'de sahnelendi.
Burjuva trajedisi ("Bürgerliches Trauerspiel") olarak tanımlanan oyun bu özelliğini, karakterlerini burjuvalar oluşturduğundan değil, eserin temsil ettiği burjuva bakış açısı nedeniyle kazanıyor.
Oyunun dahil olduğu Romantik sanat akımını da kalıplamak zordur. Genelde kalıpların dışına taşma anlayışıyla ortaya çıkıyor, özellikle de tiyatroda. Ancak nihayetinde kalıpları yıkmayı amaçlayan bu düşünce, 18. yüzyılın ateşli Avrupa'sının burjuva düşüncesidir. Karşı çıkışı da dönemsel düşmanı aristokrasinin sanatıdır. "Emilia Galotti" işte böyle bir ortamda yazılıyor; 1789'da Fransız Devrimi olacak, sokaklar kan gölüne dönecek ve Bastille yerle bir edilecektir. Feodalizme duyulan nefretin sanatı yansıması da hakkını verir niteliktedir.


## Konusu.
Asker bir babanın kızı olan Emilia Galotti'ye delice âşık olan savruk Prens, entrikacı adamı zalim Marinelli sayesinde kızı ele geçirecek, kızın nişanlısının ölümüne yol açacar. Emilia Galotti'nin kaderi şu halde ahlaksız aristokrasinin zevk konaklarından birinde yozlaşmaktır. Ancak son sahnede baba gelir; kız babasından kendisini öldürmesini ister. Kızının yozlaşmaktansa ölmek istediğini anlayan baba, bu isteği yerine getirir ve kızını öldürür. Zalim aristokrasinin baskısı bir insanı yok eder ama burjuva ahlakı kazanır. Bıçak Prense değil, kıza saplanır.
# Bugünü Yaşama Arzusu
Bugünü Yaşama Arzusu, Irvin Yalom tarafından kaleme alınmış roman. 2004 yılında yayımlanmıştır. Orijinal adı "The Schopenhauer Cure"ken, Türkiye'de "Bugünü yaşama arzusu: Schopenhauer Tedavisi" ismiyle yayımlanmıştır.
Kendisi önemli bir terapist olan Irvin Yalom'un bu romanı grup terapisi ve Schopenhauer üzerine yoğunlaşmıştır. Hikâye ünlü psikoterapist Julius Hertzfeld'in kanser olduğunu öğrenişi ile başlar. Julius başarısız olduğu eski hastası Philip Slate'i arar ve onca uğraşına rağmen tedavi edemediği hastanın kendi kendisini Schopenhauer felsefesiyle tedavi ettiğini öğrenir. Bu Julius'u şaşırtırken, gelişen çeşitli olaylarla Julius Philip'in grup tedavisi halkasına girmesini sağlar ve hikâye birçok farklı sürprizle, okucuya hem felsefi hem de psikoterapik açıdan zevk vererek devam eder. Okuyucu roman boyunca ünlü karamsar Alman filozofu Schopenhauer'in hayat hikâyesini de öğrenir.
# Osmanlı Amele Cemiyeti
Osmanlı Amele Cemiyeti (Amele-i Osmani Cemiyeti) 1894-1895 yıllarında İstanbul'da Tophane fabrikalarında gizli olarak kurulmuş; 1908'den sonra Osmanlı Terakki-i Sanayi Cemiyeti ve daha sonra da Osmanlı Sanatkâran Cemiyeti adlarıyla yasal olarak faaliyet gösterdiği sanılan işçi örgütü.


## Gelişimi.
Osmanlı Amale Cemiyeti, Türkiye'deki işçilerin ilk sınıfsal örgütlenmelerinden biridir. Aydınlık dergisinde yayımlanan ve 1921 yılında yapılmış bir toplantıda "Agah'ın verdiği konferans" olarak nakledilen bilgilere göre, cemiyet II. Abdülhamid döneminde, baskıların yoğunlaştığı yıllarda, 4.000'i aşkın işçinin çalıştığı Tophane fabrikalarında gizli olarak kurulmuştu.
Kurucuları, "gördükleri insanlık dışı muameleden ötürü her şeyi göze almış olan" işçilerdi. Bunlar, aralarından 8 kişilik bir "heyet-i faale" (yürütme kurulu) seçerek güçlü bir örgüt oluşturmakla görevlendirdiler. Faaliyetini ancak bir yıl sürdürebilen cemiyetin kurucuları tevkif edilip sürüldüler. Bundan sonra işyerindeki işçiler de daha sıkı bir baskı altına alındı.
Derneğin sürülmüş olan yöneticileri gizlice İstanbul'a geri dönerek 1901-1902 yıllarında işçileri yeniden toplantılar yapmaya teşvik ettiler. Bu toplantı ve tartışmalarda "işçiler kurtuluş günü için her türlü fedakârlıkta bulunacaklarını" dile getirdiler. Avrupa'daki sosyalist hareketle ilgili haberler Türkçeye çevrilerek dağıtıldı. Dernek Topkapı mezarlığında gizli bir toplantı yaptı, burada alınan kararlar ingiliz, Fransız ve Rus elçilikleri aracılığıyla padişaha duyuruldu. Daha sonra toplantıyı hazırlayanlar tutuklanıp işkenceden geçirildi. Derneğe önayak olanlar yurtdışına kaçtı.
II. Meşrutiyet'in ilanından ve II. Abdülhamit'in tahttan indirilmesinden sonra Osmanlı Terakki-i Sanayi Cemiyeti adlı bir örgüt kuruldu. Yine adı geçen konferansta bu dernek Osmanlı Amale Cemiyeti'nin yasal yoldan devamı olarak değerlendirilmektedir. Bu cemiyet de 1909 yılında çıkartılan Cemiyetler Kanunu'na uymadığı, içinde askerleri barındırdığı gerekçesiyle kapatılmış, yerine 1910 yılında Osmanlı Sanatkâran Cemiyeti kurulmuştur.
Bu örgütlerde Jön Türk geleneğinden kaynaklanan hürriyetçi düşüncelerin ağır bastığı, derneğin Rumeli ve büyük şehirlerdeki sosyalist örgütlerle önemli bağları olmadığı, bu sebeplerle, daha sonraki işçi hareketi ve örgütlenmeleriyle bağ kuramadığı sanılmaktadır.
# El Al
El Al Havayolları (İbranice: אל על, Arapça: إل عال) "(Türkçe: Yukarı çık İsrail)", İsrail Devleti'nin resmi havayolu şirketidir. "Home away from home" ("Evden uzak ev") sloganı ile dünyanın belirli yerlerine düzenli uçuşları vardır. Üst düzey güvenlik önlemleriyle tanınırlar. Uçakların içinde silahlı koruma sistemini ilk kullanan havayolu şirketidir.
# Ameleperver Cemiyeti
Ameleperver Cemiyeti, 1 Nisan 1871'da İstanbul'da kurulmuş bir hayır cemiyeti.
Lütfü Erişçi "Türkiye'de İşçi Sınıfının Tarihi -Özet Olarak-" (Ankara, 1951) adlı eserinde, Osmanlı Devleti'nde kalifiye işçi yetiştirme çabaları üzerinde dururken, "bu arada, İstanbul'da bir de Ameleperver Cemiyeti kurulmuştu" demesine bakılarak, uzun bir süre Ameleperver Cemiyeti adıyla Türkiye'nin ilk işçi örgütlenmesi olarak görülmüş, hatta bazı araştırmacılar tarafından cemiyetin, uluslararası bağlantılar içinde, ülkedeki ilk sosyalist cemiyet olduğu iddia edilmişti. Adı da yine yanlış biçimde Ameleperver olarak biliniyordu.
Gerçek adıyla Amelperver Cemiyeti, Ruzname-i Ceride-i Havadis'in 19-21 Aralık 1866 tarihleri arasındaki nüshalarında yayımlanan nizamnamesinde de açıkça gösterildiği gibi, aralarında Türklerin de bulunduğu Rum ve diğer yabancı ve azınlık gruplardan tanınmış hayırseverlerce kurulmuş bir hayır derneğidir.
Nizamnamede, görüşmeler sırasında ve cemiyetin tutulacak defterlerinde kullanılacak lisanın Rumca olacağının belirtilmesi, cemiyette Rumların ağırlıkta olduğunu kanıtlamaktadır. La Turquie gazetesinin 26 Mayıs 1873 tarihli sayısında yayımlanan bir ilana göre, "Ami du Travail"ın (Amelperver Cemiyeti) yönetim kurulu M. J. Sorakich, Anthrepoulos, Tantalides, Pretos Portakalis, Maurice Mu, Augusto de Castro, Mehmet Nuri Bey, Vassaf Efendi, Ohannes Hekim, M. H. Scalieris, G. Lazopulos'tan oluşuyordu. Adı geçen kişilerden pek çoğu, dönemin önde gelen masonları arasında yer alıyordu. Bu anlamda cemiyetin, Fransız Grand Orient'e bağlı I Proedes locasının dinsel olmayan kollarından biri olduğu da iddialar arasındadır.
Cemiyet mührü, bir yarım ay ve ortasında bir Zenbur resminden oluşuyordu. Yarım ayın etrafında, Rumca "Amelperver Cemiyeti Dersaadet" ibaresi, Zenbur'un çevresinde de "İşsizlik Cehaleti Mucebdir" cümlesi yer almaktaydı. Mührün de işaret ettiği gibi, cemiyetin temel amacı "cins ve mezhep ve millet" farkı gözetmeksizin, işe muhtaç olanlara yeteneklerine göre iş sağlamaktı. Ayrıca, zanaatkarlara araç gereç sağlamak, fukara çocuklarının zanaat öğrenmesine aracılık etmek, zaman içinde bu alanda eğitim veren kurumlar açmak, doğru yoldan ayrılanları çalışmaya yönelterek ıslah etmek gibi amaçlara da sahip olan cemiyetin, bu yöndeki çalışmaları dönemin basınından izlenebilmektedir.
Cemiyet, 22 Aralık 1867'den 31 Ocak 1868'e kadar bir Rum ayakkabıcıya, bir Ermeni kayıkçıya, bir Müslüman kutu yapımcısına, 2 Ermeni ayakkabıcıya, bir Katolik marangoza yardımda bulunmuştu. Nizamnamesinde de belirtildiği gibi, bu yardımlar karşılıksız olarak değil, sonradan geri ödenmek koşuluyla yapılıyordu. Bu anlamda cemiyet, aynı zamanda küçük esnafa kredi sağlayan bir kurum gibi çalışıyordu.
Amelperver Cemiyeti bir işçi örgütlenmesi olmadığı gibi, işçilerle ilgili olmaktan da oldukça uzaktı. En makul niteleme, bu cemiyetin başta Rumlar olmak üzere, Osmanlı üst tabakasında yer alan bazı kişilerin hayırseverlik duygularını tatmin etmek amacıyla oluşturdukları bir örgütlenme olabilir. Cemiyetin ne zamana kadar faaliyette bulunduğu ve ne zaman kapandığı hala bilinmemektedir.
# Akseki
Akseki, Antalya ilinin bir ilçesidir.


## Tarihçe.
Eski adı "Marla" olan Akseki, Toroslar üzerinde kurulmuştur. Daha sonra Selçuklu ve Osmanlı yönetimine geçen ilçede, Roma İmparatorluğu dönemlerinden bu yana toplumların yaşadığı bilinmektedir. Malazgirt Muharebesinden sonra Türk varlığı günbegün artmış daha çok oğuzların Afşar boyuna ait Türkmenler yerleşmiştir. 1872'de Alanya'dan ayrılan Akseki, 1901 yılında Antalya Konya Eyaleti dahilinde bağımsız bir sancak olmuştur. Bu arada Akseki ilçesinin sınırları daraltılmış, bazı köyler Seydişehir ilçesine bırakılmıştır. İbradı, önceleri bir kasabayken, 1991 yılında ilçe yapılarak Akseki'den ayrılmıştır.


## Coğrafi konum.
Kardelen çiçeğinin ana yurdu olarak bilinen Akseki ilçesi, Antalya iline bağlı Batı Torosların güneyinde kurulmuş bir ilçedir. Doğusunda Gündoğmuş, Bozkır, batısında Manavgat, İbradı, kuzeyinde Beyşehir, Seydişehir, güneyinde Manavgat ve Gündoğmuş ilçeleri yer alır.
Yüzölçümü; 2390 kilometrekare, rakımı 1050 m'dir (merkez). İlçenin coğrafi yapısı Manavgat Irmağının oluşturduğu büyük bir vadi ile engebeli ve dağlık bir görünüme sahiptir. İlçenin büyük bir çoğ Kartallı Mağara (Bağarcık) Kuyucak, Düdencik Mağarası (Çınardibi), Bucakalan Mağarası, Göktepe Yaylası, Çimi Yaylası, Irmak Vadisi ilçenin diğer çekiciliği olan yerlerdir. Akseki'de; karasal iklim görülür. Ortalama sıcaklık 13,1 derece olup maksimum sıcaklık 36,7 derecedir. Akseki'de kışın sıcaklık -20 dereceye kadar düşebilmektedir.


## Nüfus.
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.


## Ekonomi.
Yöre halkının başlıca geçim kaynakları; ormancılık, ticaret ve hayvancılık olup bağcılık ve badem yetiştiriciliği de fazladır. Oldukça taşlı olan bölgede sulanabilen arazilerde meyvecilik ve sebzecilik de yapılmaktadır.


## Görseller.
  - M1
# Erol Budan
Erol Budan (d. 24 Nisan 1961, Fatih, İstanbul) Aslen Tekirdağlı fantezi müzik şarkıcısı, söz yazarı, besteci ve müzisyen. Genelde "Arkadaşça Sevsen, Koparamam Kalbimi, Harabe Gönlüm, O Kadın, Kendin Bilirsin" parçalarıyla bilinir. Erol Budan'ın sesi benzerliğinden dolayı Müslüm Gürses'in sesiyle karıştırılmaktadır. Müzikle profesyonel olarak ilgilenmeden önce birçok işte işçi olarak çalışmıştır. Kendi firması olan Bahar Plak ve Kasetçilik etiketi ile ürettiği toplam 9 adet yasal albümü vardır. Bunun dışında piyasada yasal olmayan birçok derleme albümü de bulunabilir. Evli ve iki çocuk babasıdır.