BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Açkvistavi
Açkvistavi (Gürcüce: აჭყვისთავი), Gürcistan'a bağlı Acara Özerk Cumhuriyeti'nde, Kobuleti Belediyesi sınırları içinde bir köydür.


## Tarihçe.
Açkvistavi köyünün bulunduğu yer, antik çağda Kolheti Krallığı'nın sınırları içindeydi. Orta Çağ'da Gürcü krallıkları ve prenslikleri idaresinde yer alıyordu. Osmanlılar bu yerleşimi 18. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirdiler. Osmanlı idaresinden önce başlamak üzere, bu bölge 17. yüzyılın ortalarından 1770'lere değin Tavdgiridze ailesinin mülküydü.
Açkvistavi köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Açkvistav (اچكوستاو) şeklinde kaydedilmiş olan bu yerleşim, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Çürüksu kazasına bağlıydı. Bu yer adı salnamenin yeni basımında "Açkvista" şeklinde okunmuştur. Salnameye göre köyün nüfusu 50 hanede yaşayan 137 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusu olması ihtimali vardır. Büyük bir yerleşim olan köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 20 inek, 10 at ve 82 keçi kaydedilmiştir.
Açkvistav köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Açkvis-Tavi (Ачквис-тави) şeklinde kaydettiği köy, Batum sancağının Kintrişi kazasına bağlı Açkvistavi nahiyesinin iki köyünde biri ve bu nahiyenin idari merkeziydi. Nahiyenin diğer yerleşimi ise, Zeniti köyüydü. Açkvistavi köyünün nüfusu, 213'ü erkek ve 161'i kadın olmak üzere, 88 hanede yaşayan 374 kişiden oluşuyordu. Köy halkı, Müslüman Gürcü anlamında "Acaralı" olarak kaydedilmiştir.
Açkvistavi köyünün Rusya'ya bırakılmasının ardından iki ülke arasında karşılıklı göçü öngören İstanbul Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma uyarınca, köyde yaşayan Müslüman Gürcülerin bir kısmı Osmanlı ülkesine göç etmiştir. Ancak bu göçün Osmanlıların eliyle zorla gerçekleştiği de bilinmektedir. Nitekim Batum ve Çürüksu bölgelerinin Osmanlıların Ruslara teslim etmesi sırasında bölgede bulunan Aleksandr Frenkel 1879'da yayımlanan kitabında, Osmanlıların Çürüksu Gürcülerini, özellikle kadın ve çocukları zorla toplayıp Batum limanından Trabzon'a yolladığını yazmıştır. Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze de 1891 yılında, köyden 30 hanenin göç ettiğini belirtmiştir. Çiçinadze'nin verdiği bilgiye göre köyde bu tarihte 130 hane yaşıyordu. Köyde bir cami ile bir medrese bulunuyordu. Bir Laz olan hocanın medresede 60 Müslüman Gürcü talebesi vardı. Ali Katamadze (ქათამაძე) ve Ahmed Cinçaradze (ჯინჭაარძე) adlı gençler de hoca olarak yetişiyordu. Hüseyin Habazi (ხუსეინ ხაბაზი) adlı o bölgenin ünlü Gürcü ozanı da bu köydendi.
Tarihçi Oktay Özel, asıl olarak Katamadze (Katamize) ailesinin göçünü anlattığı "Kiske Kuşunun Peşinde" adlı kitabında, Açkvistavi'yi (Açkvistav) bu ailenin yaşadığı ve göç ettiği köyler arasında sayar.


## Coğrafya.
Açkvistavi köyü, Mesheti Dağı'nın batı eteğinde, Açkvi Deresi'nin kaynağına yakın bir yerde ve deniz seviyesinden yaklaşık 24 metre yükseklikte yer alır. Kobuleti kasabasına 18 kilometre uzaklıktadır.


## Nüfus.
Açkvistavi köyünde 1908 yılında 205 kişi, 1911 yılında 565 kişi, 2002 yılında 1.419 kişi, 2014 yılında 1.057 kişi yaşıyordu.
# Müfit Gürsu
26 2024 (82 yaşında) Bursa, Türkiye
 Sağ bek
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Müfit Gürsu (1 Ocak 1942, İstanbul - 26 Nisan 2024, Bursa), Türk futbolcu.


## Başarıları.
 - Bursaspor
  - 1. Lig: 1966-67
  - Başbakanlık Kupası: 1971
# Kagutsuchi
Kagu-tsuchi (, "Kagu-tsuchi-no-kami"), Japon mitolojisinde ateş tanrısıdır. Ayrıca Hi-no-Kami () olarak da bilinir. Ebeveynleri tanrı İzanagi ve tanrıça İzanami'dir.


## Mitoloji.
Kagu-tsuchi, doğarken annesi İzanami'yi yakarak ölümüne neden olur. Bu olay, İzanagi'nin öfkeyle Kagu-tsuchi'yi öldürmesine yol açar. Kagu-tsuchi'nin ölümünden sonra, bedeninden yeni tanrılar ve diğer varlıklar doğar.


## Kült.
Kagu-tsuchi'ye tapınma, yangınları kontrol etmek ve koruma sağlamak amacıyla gerçekleşir. Ateşin gücü ve yıkımı, aynı zamanda yaşamın devamlılığı ile ilişkilendirilir.
# Mikata'nın Beş Gölü
Mikata Beş Gölü (, "Mikata-goko"), Japonya'nın Fukui Prefektörü'nde, Mihama, Fukui ve Wakasa, Fukui şehirlerinde bulunan bir dizi göldür. Beş göl Wakasa Körfezi yakınında yer alır ve Wakasa Wan Yarı Milli Parkı'nın bir parçasıdır. 2005 yılında Ramsar alanı olarak ilan edilmiştir. Suigetsu Gölü ise varvlarıyla ünlüdür ve 2012 yılında jeolojik ve tarihi kalıntıların tarihlendirilmesi için küresel bir standart olarak kabul edilmiştir.


## Coğrafya.
Mikata Beş Gölü; Mikata, Suigetsu, Suga, Kugushi ve Hiruga Gölleri'nden oluşur. Mikata, Suigetsu ve Suga Gölleri doğal boğazlarla birbirine bağlanmıştır. Ayrıca, 1664 yılında inşa edilen Urami Kanalı, Kugushi Gölü'nü Suigetsu Gölü'ne bağlar ve 1934 yılında inşa edilen Saga Tüneli, Hiruga Gölü'nü Suigetsu Gölü'ne bağlar.
# Jewish Colonisation Association
Jewish Colonisation Association (JCA), 11 Eylül 1891 tarihinde Maurice de Hirsch tarafından kurulan bir dernektir. Rusya ve diğer Doğu Avrupa ülkelerinden Yahudilerin kitlesel göçünü kolaylaştırmak ve onları Kuzey Amerika (Kanada ve ABD), Güney Amerika (Arjantin ve Brezilya) ve Osmanlı İmparatorluğu'nda kurulan tarım kolonilerine yerleştirme amacıyla kurulmuş olan dernek, günümüzde daha çok İsrail'deki tarım, eğitim ve ekonomik kalkınma projelerini destekleyen faaliyetler yürütmektedir.
# Scott Travis
Mark Scott Travis (d. 6 Eylül 1961), Amerikalı baterist. İngiliz Heavy metal grubu Judas Priest ve İrlandalı Hard rock grubu Thin Lizzy'nin bateristidir.


## Diskografi.
### Racer X.
 - "Second Heat" (1987)
 - "Extreme Volume Live" (1988)
 - "Extreme Volume II Live" (1992)
 - "Technical Difficulties" (1999)
 - "Superheroes" (2000)
 - "Getting Heavier" (2002)


### Judas Priest.
 - "Painkiller" (1990)
 - "Jugulator" (1997)
 - "'98 Live Meltdown" (1998)
 - "Demolition" (2001)
 - "Live in London" (2003)
 - "Angel of Retribution" (2005)
 - "Nostradamus" (2008)
 - "" (2009)
 - "Redeemer of Souls" (2014)
 - "Battle Cry" (2016)
 - "Firepower" (2018)
 - "Invincible Shield" (2024)


### Fight.
 - "War of Words" (1993)
 - "Mutations" (1994)
 - "A Small Deadly Space" (1995)


### Hawk.
 - "Let the Metal Live" (2009)
# Wakasa Wan Yarı Milli Parkı
 - YÖNLENDİRME 
Wakasa Wan Yarı Milli Parkı (, "Wakasa Wan Kokutei Kōen"), Japonya'nın Fukui Prefektörü ve Kyoto Prefektörü'nde yer alan bir yarı milli parktır. 1955 yılında kurulmuştur ve parkın merkezi özelliği Wakasa Körfezi'nin Ria kıyısıdır. 2005 yılında Mikata Gölleri'ndeki 11 km²'lik bir alan Ramsar Alanı olarak ilan edilmiştir.


## İlgi Çekici Yerler.
  - Kanmurijima
  - Kehi-no-matsubara
  - Kutsujima
  - Mikata'nın Beş Gölü
  - Aoba Dağı
  - Sotomo
  - Obama Körfezi


## İlgili Belediyeler.
  - Fukui: Mihama, Obama, Ōi, Takahama, Tsuruga, Wakasa
  - Kyoto: Maizuru
# Numan Okumuş
27 2022 (81 yaşında) İstanbul, Türkiye
 Defans 
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Numan Okumuş (2 Kasım 1939 - 27 Şubat 2022), defans pozisyonunda görev yapmış Türk eski millî futbolcudur. 1965 yılında Türkiye Milli Futbol Takımı'nda iki maçta forma giydi. 27 Şubat 2022 tarihinde ölen Okumuş, cenazesi Levent Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
# Bergamalı Biton
Pergamonlu Biton veya Bergamalı Biton (), MÖ. ikinci veya üçüncü yüzyılda yaşamış bir antik Yunan yazarı ve mühendisiydi. Sadece iki eseri bilinmektedir: "Optik" ("Optics") başlıklı optik üzerine kayıp bir kitap ve kuşatma makineleri üzerine "Savaş Makineleri ve Mancınıkların Yapımı" (, "Construction of War Machines and Catapults") adlı kısa bir inceleme.
Askeri incelemesi, Attalos () adında bir krala adanmıştır, bu kralın Pergamon kralı olduğu açıktır, ya I. Attalos (241-197) ya da II. Attalos (159-38). Bazı araştırmacılar iç kanıtlara dayanarak metnin 156-55 yılları arasına tarihlenmesini önermişlerdir.
Biton, burulmayan dört mancınık yapımını anlatır. Magnesialı Charon ve Abydoslu Isidoros tarafından inşa edilen ikisini “taş atıcılar” ("lithoboloi") olarak adlandırırken, Tarentumlu Zopyrus'a atfedilen ikisini "gastraphetes" olarak adlandırır. Ayrıca Makedonyalı Poseidonios tarafından inşa edilen "helepolis" (kuşatma kulesi) ve Kolophonlu Damis tarafından inşa edilen bir tür tekerlekli tırmanma merdiveni olan "sambuca"yı da anlatır. Anlaşılması daha zor pasajlardan biri, "kochlias” adı verilen “sambuca", yatay veya belki de dikey olarak monte edilmiş bir makara veya vida olan bir parçasını içerir. Tarihçiler için Biton, İskenderiyeli Heron dışında burulmayan mancınıklardan bahseden tek antik tanık olarak değerlidir.
Optik üzerine kayıp çalışması, sadece Biton'un askeri incelemesinde ona yaptığı atıflardan bilinmektedir. Optik çalışmasında, duvarların yüksekliğini hesaplamak için bir yöntem tarif ettiğini, bunun da bu duvarlara saldıran kuşatma araçlarının uygun boyutlarını hesaplamak için gerekli olduğunu söyler.
# Settimo Milanese
, İtalya'nın Lombardiya bölgesine bağlı Milano ilinde bulunan bir komündür.
# Trezzano Rosa
, İtalya'nın Lombardiya bölgesine bağlı Milano ilinde bulunan bir komündür.
# Tribiano
, İtalya'nın Lombardiya bölgesine bağlı Milano ilinde bulunan bir komündür.
# Truccazzano
, İtalya'nın Lombardiya bölgesine bağlı Milano ilinde bulunan bir komündür.
# Vanzaghello
, İtalya'nın Lombardiya bölgesine bağlı Milano ilinde bulunan bir komündür.
# Pegasus geçidi
Pegasus geçidi (İngilizce: Pegasus crossing) at binicileri için özel olarak düşünülmüş bir sinyalize yaya geçidi türüdür. Bu geçit türü adını efsanevi kanatlı at Pegasus'tan almaktadır.
# Tukan geçidi
Tukan geçidi (İngilizce: Toucan crossing) bisikletlerin de geçmesine izin veren bir tür yaya geçidi için kullanılan terimidir. Genellikle 4 metre genişliğe sahiptirler.
# Fratercula geçidi
Fratercula geçidi (İngilizce: Puffin crossing) Birleşik Krallık'ta kullanılan bir yaya geçidi türüdür. Bu tür geçitlerde trafik ışıklarının yönü yayalara doğrudur.
# Pelikan geçidi
Pelikan geçidi ya da Pelikan yaya geçidi; hem yayalar hem de araç trafiği için trafik sinyalleri bulunan, yayalar için çağrı düğmeleriyle etkinleştirilen ve yürüme sinyalinin yolun karşısında olduğu bir yaya geçidi türüdür.
# David Bivar
Adrian David Hugh Bivar, FRAS (kısaltılmış ADH Bivar) (1926 - 2015), Londra Üniversitesi Doğu ve Afrika Çalışmaları Okulu'nda İran Çalışmaları Emeritus Profesörü olan İngiliz bir nümizmatist ve arkeologdur. Sasani mühürleri ve kaya kabartmaları, Kuşan-Sasani sikkeleri ve kronolojisi, Mithra ikonografisi, Part tarihi ve İslam öncesi folklor konularında uzmanlaşmıştır. Yazılı eserleri arasında "Fischer Weltgeschichte" (cilt 16, 1966) ve "The Cambridge History of Iran" (1983) için yazılmış kitap bölümleri yer almaktadır.
# Karl Friedrich (Holstein-Gottorp dükü)
Karl Friedrich (İsveççe: Karl Fredrik av Holstein-Gottorp, Danca: Karl Frederik; 30 Nisan 1700 - 18 Haziran 1739), 1702 ile 1739 yılları arasında Holstein-Gottop düküydü. Holstein-Gottop dükü IV. Frederik ve XI. Karl'ın kızı Hedvig Sofia'nın oğluydu. 1762'den itibaren tüm rus imparatorlarının (II. Katerina hariç) atasıdır.


## Doğumu ve dük olması.
Karl Friedrich, Holstein-Gottorp dükü IV. Frederik ve İsveç prensesi Hedvig Sofia'nın oğlu olarak 30 Nisan 1700'de doğdu. 2 yaşındayken babası Kliszów Savaşı'nda öldü ve Karl dük oldu. Annesi 1708'deki ölümüne kadar onun naibi oldu. Daha sonra Karl Friedrich reşit oluncaya kadar naibi amcası Christian August oldu.


## İsveç'teki hayatı.
Karl, çocuksuz dayısı XII. Karl'ın vârisi olarak düşünülüyordu. Teyzesi Ulrika Eleonora 1719'da kocası I. Fredrik'e ünvan verdiğinde İsveç'i terk etti. 1723'te, kendisine Kraliyet Altesliği ünvanı verildi, ancak Rus yanlısı politikası, onun İsveç tahtının varisi olma durumunu imkansız hale getirdi.


## Evlilik.
Karl Friedrich, sonrasında Rusya'ya yerleşti. Mayıs 1725'te I. Petro'nun kızı Anna Petrovna ile evlendi. Bunlar olurken Holstein Partisi Karl Friedrich'in İsveç ile ilgili iddialarını devam ettirdi. Ancak Karl Friedrich teyzesinden ve eniştesinden önce öldü. Sonrasında kuzeni Adolf Fredrik İsveç veliaht prensi olarak seçildi.


## Sonraki yaşamı ve ölümü.
1720'de Danimarka ile Frederiksborg Antlaşması imzalandı. Karl bu antlaşmaya İsveçteki verasetini reddettiği için karşı çıktı. Karl Friedrich 1727'de Holstein-Gottorp'a gitti. 1728'de Peter adında bir oğulları oldu. Anna doğumda öldü. Kalan yıllarındaki başlıca amacı İsveç tahtına çıkmak ve oğlunu Rusya tahtına çıkarmaktı. 1739'da Rümpel kasabasının bir parçası olan Rohlfshagen'da öldü. Mezarı Bordesholm'da dır.


## Ailesi.
Karl Friedrich, I. Petro'nun kızı Anna Petrovna ile evlendi. Bu evlilikten 1 oğulları oldu.
  - III. Petro (21 Şubat 1728 - 17 Temmuz 1762) Asıl adı Karl Peter Ulrich tir. 5 Ocak 1762'den 9 Temmuz 1762'ye kadar Rus imparatoruydu. 18 Haziran 1739'dan ölümüne kadar Holstein-Gottorp düküydü.
# 2024 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm - Erkekler 1500 metre
2024 Yaz Olimpiyatları'nda erkekler 1500 metre
 Yer Stade de France, Paris, FransaÜlke sayısı21Sporcu sayısı45Kazanma süresi 3:27.65 Madalya kazananlar
  Cole Hocker
  Josh Kerr
  Yared Nuguse
← 2020
2028
2024 Yaz Olimpiyatları'nda erkekler 1500 metre, 2-6 Ağustos 2024 tarihleri arasında Fransa'nın başkenti Paris'teki Stade de France'da dört tur üzerinden gerçekleştirildi. Bu, erkekler 1500 metrenin Yaz Olimpiyatları'nda 30. kez düzenlenişiydi. Toplam 45 atlet, giriş standardı veya sıralamaya göre etkinliğe katılmaya hak kazandı.


## Arka plan.
Erkekler 1500 metre Olimpiyat atletizm programında 1896'daki ilk edisyondan beri yer almaktadır.


## Elemeler.
Erkekler 1500 metre etkinliği için eleme dönemi 1 Temmuz 2023 ile 30 Haziran 2024 tarihleri arasındaydı. 45 atlet, giriş standardı olan 3:33.50 saniye veya daha hızlı koşarak ya da bu etkinlik için World Athletics Rankings'e göre, ülke başına en fazla üç atlet olmak üzere, etkinliğe katılmaya hak kazanabilmiştir.


## Turlar.
### Eleme serileri.
Eleme serileri 2 Ağustos tarihinde sabah 11.10'da (UTC+2) başladı. Her serinin ilk 6'sı (Q) yarı finale yükselirken diğerleri (Re) repesaj turuna yükseldi (0DNS0, 0DNF0, 0DSQ0 hariç).


### Repesaj turu.
Repesaj turu 3 Ağustos'ta yapıldı ve akşam saat 19.15'te (UTC+2) başladı. Her bir repesaj serisinde ilk 3'e girenler (Q) yarı finale yükselirken diğerleri elendi.


### Yarı finaller.
Yarı finaller 4 Ağustos'ta yapıldı ve akşam saat 21.10'da (UTC+2) başladı. Her bir seride ilk 6'ya girenler (Q) finale yükseldi.


### Final.
Final 6 Ağustos akşamı saat 20.50'de (UTC+2) gerçekleştirildi.
Yarış, beklendiği gibi, son Olimpiyat şampiyonu ve Olimpiyat rekortmeni Jakob Ingebrigtsen tarafından neredeyse baştan sona önde götürüldü. Ancak son 100 metrede Josh Kerr dışarıdan hızla ilerlemeye başladı. Kerr geçmeye çalışırken, Ingebrigtsen biraz iç kulvardan uzaklaşıp Kerr'i dışa doğru zorladı ve bu da Amerika Birleşik Devletleri'nden güçlü sprintiyle tanınan Cole Hocker'ın içten geçmesine olanak sağladı. Kerr son düzlükte öne geçip yarışı kazanacak gibi görünüyordu, ancak dönüşte daha az mesafe koşan Hocker yaklaşık 10 metre kala onu yakaladı ve yarışı kazandı.
Yared Nuguse Kerr'i neredeyse yakalayacak şekilde üçüncü olurken, Ingebrigtsen şok edici bir şekilde madalya pozisyonunun dışında kaldı.
# Hinotzminda
Hinotzminda (Gürcüce: ხინოწმინდა), 2018'e kadar Hino (ხინო), Gürcistan'a bağlı Acara Özerk Cumhuriyeti'nde, Kobuleti belediyesi sınırları içinde bir köydür.


## Tarihçe.
Hino köyünün bulunduğu yer, antik çağda Kolheti Krallığı'nın sınırları içindeydi. Orta Çağ'da Gürcü krallıkları ve prenslikleri idaresinde yer alıyordu. Osmanlılar bu yerleşimi 18. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirdiler. Osmanlı idaresinden önce başlamak üzere, bu bölge 17. yüzyılın ortalarından 1770'lere değin Tavdgiridze ailesinin mülküydü.
Hino köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Zemo Hino (Земо Хино) şeklinde kaydettiği köy, Batum sancağının Kintrişi kazasına bağlı Hino nahiyesinin dört köyünde biri ve bu nahiyenin idari merkeziydi. Nahiyenin diğer köyleri Didvake, Zara Boseli ve Tshemlovani idi. Zemo Hino köyünün nüfusu, 62'si erkek ve 50'si kadın olmak üzere, 22 hanede yaşayan 112 kişiden oluşuyordu. Köy halkı, Müslüman Gürcü anlamında "Acaralı" olarak kaydedilmiştir.
Zemo Hino köyünün Rusya'ya bırakılmasının ardından iki ülke arasında karşılıklı göçü öngören İstanbul Antlaşması imzalandı. Buna bağlı olarak Müslüman Gürcülerin bölgeden göç ettiği bilinmektedir. Nitekim Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, 1891 yılından önce köyden 40 hanenin göç ettiğini yazmıştır. Çiçinadze'nin verdiği bilgiye göre köyde bu tarihte 70 hane yaşıyordu. Köyde bir camisi vardı. Hino köyü eskiden piskoposluk merkeziydi ve piskoposluk kilisesi olan Hinotzminda Kilisesi bulunuyordu. Buranın Hino Tzmindeli (ხინო წმიდელი) diye bilinen ünlü bir piskoposu vardı. Zemo Hino'nun adı, bu geçmişinden dolayı 2018 yılında Hinotzminda olarak değiştirilmiştir.
Tarihçi Oktay Özel, asıl olarak Katamadze (Katamize) ailesinin göçünü anlattığı "Kiske Kuşunun Peşinde" adlı kitabında, Hino'yu bu ailenin yaşadığı ve göç ettiği köyler arasında sayar.


## Coğrafya.
Hinotzminda köyü, Kintrişi Deresi vadisinde, deniz seviyesinden yaklaşık 1040 metrede yer alır. Kobuleti kasabasına 26 kilometre uzaklıktadır.


## Nüfus.
Hinotzminda köyünde 1911 yılında 469 kişi, 2002 yılında 94 kişi, 2014 yılında sadece 1 kişi yaşıyordu.
# Bakterilerin evrimi
 - YÖNLENDİRME 
Bakterilerin evrimi, bundan yaklaşık 3,2-3,5 milyar yıl önce, Prekambriyen dönemde, arkeal/ökaryotik soydan koptukları ilk büyük ayrımlarından bu yana milyarlarca yıldır süregelmektedir. Bu, filogenilerini oluşturmak için bakteriyel nükleoitlerin gen sekansının çıkarılması suretiyle keşfedildi. Üstelik, Avustalya'nın Apex Chert kayalarında, yaklaşık 3,5 milyar yıl öncesinde, Prekambriyen zamanda yaşamış ilkin prokaryotlara ait mikrofosil örnekleri keşfedilmiştir. Bu, Thermotogota (eski adıyla Thermotogae) şubesinde yer alan bir canlının, modern bakterilerin en son ortak atası olduğunu ileri sürüyor.
Antik kayaların ileri kimyasal ve izotopik analizleri, kabaca 2,45 milyar yıl önce, Sideriyen dönemde oksijenin ortaya çıktığını ortaya koyuyor. Bu da gösteriyor ki okyanuslarda yaşayan fotosentetik siyanobakteriler bu dönemde evrildi çünkü bunlar metabolitik süreçlerinin bir yan ürünü olarak oksijen üreten ilk canlılardı. Bu yüzden de bu şubenin yaklaşık 2,3 milyar yıl önce baskın olduğu düşünülüyordu. Ancak kimi bilim adamları ise 2,7 milyar yıl gibi daha uzak bir tarihte yaşamış olabileceklerini öne sürüyor. Şayet doğruysa bu canlılar Büyük Oksidasyon Olayı'ndan önce yaşadı ve dolayısıyla da ekosistemi bu olay sırasında değiştirmelerinden önce atmosferdeki oksijen seviyelerinin artması için zaman vardı.
Atmosferik oksijen seviyelerinin yükselmesi Pseudomonadota (eski adıyla proteobacteria) şubesinin evrilmesini sağladı. Günümüzde bu şube içerisinde birçok nitrojen bağlayan bakteri, patojen ve serbest yaşayan bakteri bulunmaktadır. Bu şube yaklaşık 1,5 milyar yıl önce paleoproterozoyik devirde evrildi.
Herşeye rağmen, bakterilerin kökenine dair hala birbiriyle çelişen birçok teori var. Her ne kadar antik bakterilere ait mikrofosiller keşfedilmiş olsa da bazı bilim insanları, bu fosillerin tanımlanabilir morfoloji eksikliği nedeniyle, bakterilerin evrimsel zaman çizelgesine ilişkin doğru bir sonuca varmak için kullanılamayacağı anlamına geldiğini ileri sürmektedir. Buna rağmen, teknoloji geliştikçe keşfedilen kanıt sayısı da artmakta.
# 2024 Yaz Olimpiyatları açılış töreni
2024 Yaz Olimpiyatları'nın açılış töreninin 26 Temmuz 2024'te Paris'te saat 19:30'da (17:30 UTC) itibarıyla başlaması planlanıyor. Olimpiyat İlkeleri dolayısı ile törende ev sahibi ülke ve şehrin kültürünü, sporcuların geçit törenini ve Olimpiyat meşalesinin yakılmasını kapsayan bir program olacak. Oyunların resmi başlangıcı Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından yapılacak.


## Hazırlıklar.
Açılık planlamasının 2023 yılı sonuna kadar tamamlanması bekleniyordu; bazı provalar etkinlikten önce başka mekanlarda halka kapalı yapılırken diğerlerinin de oyunların oynanacağı mekanda yapılması bekleniyordu. İlk kamera çekimi Eylül 2023'te yapıldı ve açılışın yaklaşık 130 kamerayla görüntülenmesi bekleniyor. Açılış, Seine Nehri güzergahı boyunca konumlandırılan 80 dev ekranda yayınlanacak. Tiyatro oyuncusu ve yönetmen Thomas Jolly tarafından düzenlenen tören, Buenos Aires'te düzenlenen 2018 Yaz Gençlik Olimpiyatları'ndan bu yana Olimpiyat stadyumu dışında düzenlenen ilk açılış töreni olacak.
Mayıs 2023'te, etkinliğin biletleri ilk kez satışa çıktı; fiyatlar 90 € (80 £/99 $) ile 2.700 € (2.390 £ / 2.960 $) arasında değişiyordu.
24 Haziran 2024 tarihinde yapılması planlanan açılış provası, Seine Nehri'ndeki kuvvetli akıntı nedeniyle 16 Temmuz'a ertelendi.


## Törenin kilit ekibi.
  - Sanat yönetmeni: Thomas Jolly 
  - Müzik yönetmeni: Victor le Masne 
  - Dans Yönetmeni: Maud Le Pladec 
  - Koreograf: Maud Le Pladec 
  - Kostüm yönetmeni: Daphné Bürki 
  - Baş Kostüm Ustası: Olivier Bériot 


## Yorumcular.
   - YÖNLENDİRME France Télévisions: Daphné Bürki, Laurent Delahousse, Alexandre Boyon
   - YÖNLENDİRME NBC: Mike Tirico, Kelly Clarkson, Peyton Manning
   - YÖNLENDİRME BBC: Hazel Irvine ve Andrew Cotter
  - YÖNLENDİRME TRT: Cüneyt Kıran ve Eren Koca
   - YÖNLENDİRME Telemundo: (İspanyol versiyonu)
   - YÖNLENDİRME CBC: Scott Russell
   - YÖNLENDİRME Ici Télé: (Fransız versiyonu)
   - YÖNLENDİRME ARD: Tom Bartels, Friederike Hofmann
   - YÖNLENDİRME TV Globo: Luís Roberto, Galvão Bueno, Daiane dos Santos ve Ítalo Ferreira
   - YÖNLENDİRME SporTV: Milton Leite, Fabiana Alvim, César Cielo ve Marcelo Lins


## Marşlar.
   - YÖNLENDİRME Fransa ulusal marşı - TBA
  - Olimpiyat ilahisi - TBA
# 2024 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm - Kadınlar 1500 metre
2024 Yaz Olimpiyatları'nda kadınlar 1500 metre
Yer Stade de France, Paris, FransaÜlke sayısı24Sporcu sayısı44Kazanma süresi 3:51.29 Madalya kazananlar
  Faith Kipyegon
  Jessica Hull
  Georgia Bell
← 2020
2028
2024 Yaz Olimpiyatları'nda kadınlar 1500 metre yarışı, 6-10 Ağustos 2024 tarihleri arasında Fransa'nın Paris kentindeki Stade de France'ta dört tur olarak gerçekleştirildi. Kadınlar 1500 metre yarışı, Yaz Olimpiyatları'nda on dördüncü kez düzenlendi. Toplamda 45 atlet, giriş standardı veya Dünya Atletizm Sıralaması ile elemeleri geçerek yarışmaya katılmaya hak kazandı.


## Arka plan.
Kadınlar 1500 metre yarışı, ilk kez düzenlendiği 1972 yılından bu yana Olimpiyat atletizm programının değişmez bir parçası olmuştur.


## Elemeler.
Kadınlar 1500 metre etkinliği için eleme dönemi 1 Temmuz 2023 ile 30 Haziran 2024 tarihleri arasındaydı. 45 atlet, ülke başına en fazla üç atlet olmak üzere, giriş standardı olan 4:02.50 saniye veya daha hızlı koşarak veya bu etkinlik için World Athletics Rankings'e göre etkinliğe katılabilir.


## Turlar.
### Eleme serileri.
Eleme serileri 6 Ağustos'ta, sabah 10.05'te (UTC+2) başlayacak şekilde planlandı. Eleme kuralı: her seridee ilk 6'ya giren (Q) yarı finale yükselir, diğerleri (Re) repesaj turuna yükselir (0DNS0, 0DNF0, 0DSQ0 hariç)


### Repesaj turu.
Repesaj turu 7 Ağustos'ta öğleden sonra 12.45'te (UTC+2) başlayacak şekilde planlandı. Her repesaj serisinde ilk 3 (Q) yarı finale yükselir.


### Yarı finaller.
Yarı finaller 8 Ağustos'ta akşam 19.35'te (UTC+2) başlayacak şekilde planlandı.


### Final.
Final 10 Ağustos'ta akşam saat 20.15'te (UTC+2) başladı.
# Tayfun Kalkavan
29 1999 (48 yaşında)İstanbul, Türkiye Defans
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Tayfun Kalkavan, (2 Şubat 1951 - 29 Haziran 1999), Türk eski futbolcu.


## Ölümü.
Cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.


## Başarıları.
 - İstanbulspor
  - Spor Toto Kupası: 1970-71
 - Beşiktaş
  - Başbakanlık Kupası: 1974
  - Cumhurbaşkanlığı Kupası: 1974
# Cotswolds damıtım evi
Cotswolds Damıtım evi, 2014 yılında kurulmuş olup, hem İngiliz viskisi, hem de cin üreten birkaç damıtım evinden biridir.
Damıtım evinin ilk gelişimi Harry Cockburn (Baş Damıtımcı ve Bowmore damıtım evinin eski Üretim Direktörü) ve Dr. Jim Swan (önceki projeleri arasında Galler'deki Penderyn, Tayvan'daki Kavalan ve İsrail'deki The Milk & Honey Distillery ile çalışmalar bulunan fıçı olgunlaştırma uzmanı) tarafından desteklendi. Üretim 5 Eylül 2014'te başladı ve ilk tek malt viski fıçıları 22 Eylül 2014'te dolduruldu. Viskinin ilk sürümü (4000 şişe), fıçıların bir kısmı üç yıllık asgari yaşa ulaştığında Ekim 2017'de gerçekleşti.


## Üretim.
Damıtımhanede 0,5 tonluk bir mash fıçı ve sekiz adet 2.500 litrelik yıkama tankı bulunmaktadır. Damıtma, İskoçya'daki Rothes'tan tedarik edilen iki bakır imbikte gerçekleşir.
Cin, Almanya'nın Markdorf kentindeki Arnold Holstein GmbH tarafından üretilen 500 litrelik hibrit bir pot ve kolon damıtma cihazında üretilir. Sadece imbiğin pot damıtma cihazı bölümü kullanılarak, cin 'demleme ve kaynatma' yöntemi kullanılarak düzeltilir ve cin, daha büyük cin markaları tarafından geleneksel olarak kullanılan çoklu-shot yönteminin aksine, tek seferde toplanır.


## Ürünler.
2024 itibarıyla damıtım evi, üç temel içki kategorisine odaklanıyor: viski, cin ve rom. Ayrıca sınırlı sayıda likör, bitter ve cin özü de ürettiler.


### Viski.
  - Tek Malt Viski (Damıtım evinin amiral gemisi ürünü)
  - Single Malt Viski (İspanyol Meşesi)
  - Cask (Fıçı) ekspresyonu 
  - Hearts and Crafts Serisi (Sınırlı Sayıda Üretim)


### Cin.
  - Dry (Sek) Cin
  - Old Tom Cin
  - Wildflower (üç çeşit)
  - Hedgerow
  - 1616 (Fıçıda olgunlaştırılmış)
  - Christmas


### Rom.
  - Cotswolds Treacle Rum (Sınırlı Yıllık Sürüm)
Şirket, 2020 yılında ürün yelpazesine bir likör daha ekledi.
# Jonathan Rea
Jonathan Rea, (d. 2 Şubat 1987) Kuzey İrlandalı profesyonel motosiklet yarışçısıdır. Superbike Dünya Şampiyonası'nda yarışmaktadır ve burada altı kez (2015, 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılları) şampiyonluk yaşamıştır. Ayrıca en fazla birincilik, en hızlı tur ve en fazla toplam puan sahibidir.
Rea, 2007, 2008, 2011 ve 2016 yıllarında Yılın İrlandalı Motosikletçisi seçilmiştir.
# Álvaro Bautista
Álvaro Bautista Arce (d. 21 Kasım 1984) İspanyol motosiklet yarışçısıdır. Ducati takımıyla birlikte 2022 ve 2023 yıllarında Superbike Dünya Şampiyonluğunu kazandı. 2006 yılında 125cc Dünya Şampiyonu oldu. 250cc'de ikinci oldu. 2012 ve 2013'te MotoGP'de ilk altıda yer aldı. 2010'dan 2018'e kadar MotoGP klasmanında yarışmıştır.
# Carl Fogarty
Carl George Fogarty, (d. 1 Temmuz 1965, Blackburn), İngiliz motosiklet yarışçısıdır. 


## Kariyeri.
Jonathan Rea, Álvaro Bautista Toprak Razgatlıoğlu'nun ardından 59 yarış birinciliğiyle en çok yarış kazanan dördüncü Superbike yarışçısıdır. Eski motosiklet yarışçısı George Fogarty'nin oğludur. 2000 yılında emekli oldu. 2011 yılında motosikletteki başarılarından dolayı FIM ("Fédération Internationale de Motocyclisme") Efsanesi seçilmiştir.
# Troy Bayliss
Troy Andrew Bayliss (d. 30 Mart 1969, Taree, Yeni Güney Galler, Avustralya) Avustralyalı motosiklet yarışçısıdır. Bayliss, kariyeri boyunca üç kez Superbike Dünya Şampiyonluğunu ve bir MotoGP yarışını kazanmıştır. Kariyerini 2008 Dünya Superbike şampiyonluğunu kazandıktan sonra bitirmiştir. 52 Dünya Superbike zaferi ile Jonathan Rea, Álvaro Bautista ve Carl Fogarty'nin ardından en çok birincilik kazanan dördüncü isimdir.
# Leğva
Leğva (Gürcüce: ლეღვა), Gürcistan'a bağlı Acara Özerk Cumhuriyeti'nde, Kobuleti belediyesi sınırları içinde bir köydür.


## Tarihçe.
Leğva köyünün bulunduğu yer, antik çağda Kolheti Krallığı'nın sınırları içindeydi. Orta Çağ'da Gürcü krallıkları ve prenslikleri idaresinde yer alıyordu. Osmanlılar bu yerleşimi 18. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirdiler. Osmanlı idaresinden önce başlamak üzere, bu bölge 17. yüzyılın ortalarından 1770'lere değin Tavdgiridze ailesinin mülküydü.
Leğva köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde de Leğva (لغوا) şeklinde kaydedilmiştir. Bu sırada köy, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Çürüksu kazasına bağlıydı. Salnameye göre köyün nüfusu 70 hanede yaşayan 165 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusu olması ihtimali vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 10 öküz, 18 inek ve 12 at kaydedilmiştir.
Leğva köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Batum-Çürüksu bölgesinin Ruslara teslimi sırasında orada bulunan Aleksandr Frenkel, 1879 yılında yayımlanan kitabında, o sırada Leğva köyünün savaştan dolayı boşalmış olduğu yazmıştır. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Legva (Легва) şeklinde kaydettiği köy, Batum sancağının Kintrişi kazasına bağlı Legva nahiyesinin dört köyünde biri ve bu nahiyenin idari merkeziydi. Nahiyenin diğer köyleri Kakuti, Skura ve Tshrapona idi. Leğva köyünün nüfusu, 147'si erkek ve 130'u kadın olmak üzere, 30 hanede yaşayan 277 kişiden oluşuyordu. Köy halkı, Müslüman Gürcü anlamında "Acaralı" olarak kaydedilmiştir.
Leğva köyünün Rusya'ya bırakılmasının ardından iki ülke arasında karşılıklı göçü öngören İstanbul Antlaşması imzalandı. Buna bağlı olarak Müslüman Gürcülerin bölgeden göç ettiği bilinmektedir. Nitekim Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, 1891 yılından önce köyden 25 hanenin göç ettiğini yazmıştır. Çiçinadze'nin verdiği bilgiye göre köyde bu tarihte 70 hane yaşıyordu. Köyün iki katlı yeni bir camisi vardı. Caminin Laz imamın, biri yanında diğeri Osmanlı ülkesinde olmak üzere, iki karısı bulunuyordu. Yeni caminin yapımına öncülük etmiş olan köyün muhtarı yirmi yıl önce Müslüman olmuştu ve köyde okul olmamasından dert yanmıştı.


## Coğrafya.
Leğva köyü, Mesheti Dağının eteğinde, deniz seviyesinden yaklaşık 120 metre yükseklikte yer alır. Kobuleti kasabasına 14 kilometre uzaklıktadır.


## Nüfus.
Leğva köyünde 1908 yılında 60 kişi, 2002 yılında 2.976 kişi, 2014 yılında 2.081 kişi yaşıyordu.
# 2024 Yaz Olimpiyatları'nda badminton
2024 Yaz Olimpiyatları'nda badminton
 Yer Porte de La Chapelle ArenaTarih27 Temmuz-5 Ağustos 2024Ülke sayısı49Sporcu sayısı173← 2020
2028
2024 Yaz Olimpiyatları'nda badminton etkinlikleri 27 Temmuz-5 Ağustos 2024 tarihleri arasında, oyunların düzenlendiği yer olan Fransa'nın Paris kentindeki Porte de La Chapelle Arena'da düzenlenmiştir.


## Madalya tablosu.
 - YÖNLENDİRME 


## Katılımcı ülkeler.
49 ülkeden 173 sporcu katılacaktır:
 -  (2) 
 -  (3)
 -  (1)
 -  (2)
 -  (2)
 -  (2)
 -  (3)
 -  (4)
 -  (16)
 -  (6)
 -  (4)
 -  (7)
 -  (1)
 -  (1)
 -  (1)
 -  (9)
 -  (4)
 -  (3)
 -  (1)
 -  (6)
 -  (7)
 -  (9)
 -  (2)
 -  (1)
 -  (1)
 -  (12)
 -  (1)
 -  (8)
 -  (1)
 -  (2)
 -  (1)
 -  (1)
 -  (1)
 -  (2)
 -  (1)
 -  (1)
 -  (1)
 -  (4)
 -  (1)
 -  (12)
 -  (2)
 -  (1)
 -  (1)
 -  (2)
 -  (9)
 -  (1)
 -  (1)
 -  (7)
 -  (2)
# Maxim De Cuyper
 Sol bek
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 - YÖNLENDİRME 
Maxim De Cuyper (d. 22 Aralık 2000), Premier Lig ekiplerinden Brighton & Hove Albion ve Belçika millî takımında sol bek pozisyonunda oynayan Belçikalı futbolcudur.


## Kulüp kariyeri.
De Cuyper, kariyerine Club Brugge takımının gençlik akademisinde başladı. 20 Şubat 2020 tarihinde De Cuyper, Brugge formasıyla ilk profesyonel maçına, UEFA Avrupa Ligi Son 32 Turu ilk ayağında 1-1 berabere kaldıkları Manchester United karşısında çıktı. İlk 11'de yer aldığı maçta 73 dakika sahada kaldı. Rövanş maçında da ilk 11'de olan De Cuyper, 5-0 yenildikleri maçın tamamında oynadı. 30 Ağustos 2020 tarihinde De Cuyper, Brugge'un rezerv takımı Club NXT formasıyla 1B Pro League'de forma giydi. Takım adına ilk maçına 2-2 berabere kaldıkları Lommel karşısında çıkarken, 64. dakikada oyuna dâhil oldu. 4 Şubat 2022 tarihinde Club Brugge, De Cuyper'ın sözleşmesini 2025 yılına kadar uzattıklarını açıkladı.
2 Ağustos 2021 tarihinde De Cuyper, Westerlo'ya bir sezonluğuna kiralandı. Kiralık sözleşme daha sonra 2022-23 sezonunun sonuna kadar uzatıldı.


## Millî takım kariyeri.
De Cuyper, Belçika millî takımıyla ilk maçına 5 Haziran 2024 tarihinde Karadağ karşısında çıktı. Kral Baudouin Stadyumu'nda oynanan ve 2-0 yendikleri hazırlık maçının tamamında forma giydi.


## Kariyer istatistikleri.
### Kulüp.
"26 Mayıs 2024 itibarıyla"
 }}>


## Başarıları.
Club Brugge
  - Jupiler Pro League: 2023-24
  - Belgische Supercup: 2021
Westerlo
  - 1B Pro League: 2021-22
# Johan Bakayoko
Kanat, forvet
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 - YÖNLENDİRME 
Saint-Cyr Johan Bakayoko (d. 20 Nisan 2003), Bundesliga kulübü RB Leipzig ve Belçika millî takımında kanat veya forvet pozisyonunda oynayan Belçikalı futbolcudur.


## Kulüp kariyeri.
Bakayoko, 2019 yılında PSV Eindhoven'a katılmadan önce OH Leuven, Club Brugge, Mechelen ve Anderlecht gibi Belçika kulüplerinin gençlik takımlarında forma giydi. Jong PSV'de geçirdiği birkaç sezonun ardından, 8 Şubat 2022 tarihinde KNVB Beker çeyrek finalinde 4-0 yendikleri NAC Breda karşısında PSV formasıyla ilk maçına çıktı. Eredivisie'deki ilk golünü 2022-23 sezonunun açılış maçında 4-1 yendikleri FC Emmen'e attı. Aynı yıl, Avrupa müsabakalarındaki ilk golünü, Avrupa Ligi'nde deplasmanda 2-1 yendikleri Bodø/Glimt karşısında attı.
2023-24 sezonunda, Şampiyonlar Ligi'nde deplasmanda RC Lens'e karşı 1-1 berabere kaldıkları maçta ilk Şampiyonlar Ligi golünü atarken, sezonun tüm müsabakalarında toplam 14 gol attı.


## Millî takım kariyeri.
Belçika'da Ruandalı bir anne ve Fildişili bir babanın çocuğu olarak dünyaya gelen futbolcu, bu ülkelerden herhangi birini tercih edebilse de, doğduğu ülkeyi temsil etmeye karar verdi. Belçika formasıyla ilk maçına 24 Mart 2023 tarihinde deplasmanda 3-0 yendikleri İsveç karşısında çıktı ve 61. dakikada oyuna girdi. Aynı yıl 20 Haziran'da, UEFA Euro 2024 elemelerinde deplasmanda 3-0 yendikleri Estonya karşısında millî takımdaki ilk golünü attı.


## Kariyer istatistikleri.
### Kulüp.
"19 Mayıs 2024 itibarıyla"
 }}>


### Millî takım.
"26 Haziran 2024 itibarıyla"
 "Belçika skoru ilk olarak listelenir, skor sütunu her Bakayoko golünden sonraki skoru gösterir."


## Başarıları.
PSV
  - Eredivisie: 2023-24
  - KNVB Beker: 2022-23
  - Johan Cruijff Schaal: 2022, 2023
Bireysel
  - Eredivisie Ayın Yeteneği: Şubat 2023, Ekim 2023, Kasım 2023
  - Eredivisie Ayın Takımı: Şubat 2023, Ekim 2023, Kasım 2023
# Mads Hermansen
 Kaleci
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Mads Hermansen (d. 11 Temmuz 2000), West Ham United takımında kaleci olarak görev yapan Danimarkalı futbolcudur.
# Marija Aleksić
Defansif orta saha
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 - YÖNLENDİRME 
Marija Aleksić (d. 11 Ağustos 1997), Kadınlar Süper Ligi takımlarından Beşiktaş'ta ve 2015 yılından beri Bosna-Hersek kadın millî takımında defansif orta saha pozisyonunda forma giyen Bosnalı futbolcudur.


## Kariyeri.
Aleksić, Bosna-Hersek millî takımında forma giydi ve 2019 FIFA Kadınlar Dünya Kupası eleme döngüsünde oynadı.
Temmuz 2023'te Beşiktaş'a transfer oldu. Profesyonel oyuncu, takımında defansif orta saha pozisyonunda oynamaktadır.
# Saint-Julien-en-Champsaur
Saint-Julien-en-Champsaur, Fransa'nın güneydoğusundaki Hautes-Alpes ilinde bulunan bir komündür.


## Nüfus.
Tarihî nüfus
# Saint-Julien-en-Beauchêne
Saint-Julien-en-Beauchêne, Fransa'nın güneydoğusundaki Hautes-Alpes ilinde bulunan bir komündür.


## Nüfus.
Tarihî nüfus
# Saint-Jean-Saint-Nicolas
Saint-Jean-Saint-Nicolas, Fransa'nın güneydoğusundaki Hautes-Alpes ilinde bulunan bir komündür.


## Nüfus.
Tarihî nüfus
# Saint-Jacques-en-Valgodemard
Saint-Jacques-en-Valgodemard, Fransa'nın güneydoğusundaki Hautes-Alpes ilinde bulunan bir komündür.


## Nüfus.
Tarihî nüfus
# Saint-Firmin, Hautes-Alpes
Saint-Firmin, Fransa'nın güneydoğusundaki Hautes-Alpes ilinde bulunan bir komündür.


## Nüfus.
Tarihî nüfus
# Saint-Étienne-le-Laus
Saint-Étienne-le-Laus, Fransa'nın güneydoğusundaki Hautes-Alpes ilinde bulunan bir komündür.


## Nüfus.
Tarihî nüfus
# Sainte-Colombe, Hautes-Alpes
Sainte-Colombe, Fransa'nın güneydoğusundaki Hautes-Alpes ilinde bulunan bir komündür.


## Nüfus.
Tarihî nüfus
# Saint-Crépin, Hautes-Alpes
Saint-Crépin, Fransa'nın güneydoğusundaki Hautes-Alpes ilinde bulunan bir komündür.


## Nüfus.
Tarihî nüfus
# Saint-Clément-sur-Durance
Saint-Clément-sur-Durance, Fransa'nın güneydoğusundaki Hautes-Alpes ilinde bulunan bir komündür.


## Nüfus.
Tarihî nüfus
# Saint-Chaffrey
Saint-Chaffrey, Fransa'nın güneydoğusundaki Hautes-Alpes ilinde bulunan bir komündür.


## Nüfus.
Tarihî nüfus
# Saint-Bonnet-en-Champsaur
Saint-Chaffrey, Fransa'nın güneydoğusundaki Hautes-Alpes ilinde bulunan bir komündür.


## Nüfus.
Tarihî nüfus
# Donjeta Halilaj
Ofansif orta saha
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 - YÖNLENDİRME 
Donjeta Halilaj (d. 12 Mart 2000), Kadınlar Süper Ligi takımlarından Trabzonspor'da ve Kosova kadın millî takımında ofansif orta saha pozisyonunda oynayan Kosovalı futbolcudur.


## Kariyeri.
Halilaj, UEFA Kadınlar Euro 2021 eleme döngüsünde mücadele eden Kosova millî takımında forma giydi.
Temmuz 2023'te Beşiktaş'a transfer oldu.
# İstanbul Rumcası
İstanbul Rumcası (; veya ), nüfus sayısı birkaç bin kişiye düşmüş İstanbul Rumları tarafından konuşulan, yok olma tehlikesi altında olan Yunanca lehçesi. Kendine has gelişmeler geçirmiş olması, Antik Yunancadan kaynaklanan lâkin Çağdaş Standart Yunancada rastlanmayan özellikler muhafaza etmiş olması ve başta Türkçe, Fransızca, İtalyanca ve Ermenice olmak üzere farklı dillerle sürecini geçirmiş olması, İstanbul Rumcasını Standart Yunancadan farklı kılan özelliklerdir. İstanbul Rumcasının Eski Atina Yunancası ve Çakonca ile ortak özellikleri mevcuttur.
İstanbul Rumcası ağırlıklı olarak İstanbul'da ve Atina'daki İstanbullu Rum göçmen topluluğu tarafından konuşulmaktadır.
# Glory Akumbu Ogbonna
25 1998 ( yaşında)NijeryaDefans
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 - YÖNLENDİRME 
Glory Akumbu Ogbonna (d. 25 Aralık 1998), Kadınlar Süper Ligi takımlarından Beşiktaş ve Nijerya kadın milli takımında defans pozisyonunda oynayan Nijeryalı futbolcudur.


## Kulüp kariyeri.
16 Temmuz 2021 tarihinde, Nijerya'daki Super Falcons'un geri kalanıyla birlikte Avusturya'da, Aisha Buhari'nin davetli turnuvasında kamptayken, Umeå merkezli bir profesyonel futbol kulübü olan ve İsveç'in kadın futbolunun ikinci ligi olan Elitettan'da oynuyordu. IK, Glory'nin 2022 sezonunun sonuna kadar yeni oyuncusu olarak alınacağını duyurdu.
13 Ağustos 2022 tarihinde Gaziantep'in ALG takımı ile sözleşme imzaladı. 18 Ağustos 2022 tarihinde, ilk kez 2022-23 UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi'nde forma giydi.
3 Şubat 2023 tarihinde Beşiktaş'a transfer oldu.


## Millî takım kariyeri.
Genç takım seviyesinde Ogbonna, 2016 ve 2018'de FIFA 20 Yaş Altı Kadınlar Dünya Kupası'nda yer alan Nijerya'da forma giydi.
2018 WAFU Kadınlar Kupası'nda Nijerya teknik direktörü Thomas Dennerby, müsabaka sonrasında Ogbonna'nın performansından çok etkilendiğini belirtti. Turnuvada A takımda ilk kez forma giyen futbolcu, 2018 Afrika Kadınlar Uluslar Kupası elemeleri kadrosuna seçildi ve ardından ana turnuvaya kadroda yer aldı.
16 Haziran 2023 tarihinde 2023 FIFA Kadınlar Dünya Kupası'nın 23 kişilik Nijerya kadrosuna dâhil edildi.
# Vasili Kapnist
Vasili Vasilyeviç Kapnist (; 23 Şubat 1758-9 Kasım 1823), Rus şair, oyun yazarı ve soylu. Rusya'da serfliğin aktif bir eleştirmeni ve güney Ukrayna bölgesindeki Zaporojya ordusunun restorasyonunun savunucusu olarak biliniyordu.
Kapnist, baba tarafından Korfu'daki eski bir Yunan soylusunun soyundan gelirken annesi ise Türk bir esirdi. Birçok devlet dairesinde görev yaptı ve daha sonra Ukrayna'daki mülkünde yaşadı. Gavrila Derjavin'in akrabası ve arkadaşıydı ve onu örnek aldı, çoğunlukla mersiye tonunda sözde klasik şiirler yazdı ve "Horace" eserini tercüme etti. II. Katerina döneminde Ukrayna'da serfliğin getirilmesi nedeniyle memleketinin tarihini yücelten edebi "Serfliğe Hiciv" (1783) ve "Rusya'da Köleliğin Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Hiciv" (1786) ile büyük ilgi gördü. En büyük şöhretini 1798'de bürokratik sahteliğe keskin göndermeler içeren hiciv komedisi "Yabeda" (İftira, iftira) ile kazandı, bu yüzden kısa süre sonra sahneden men edildi. 1796'da Kapnist'in ilk şiir koleksiyonu yayınlandı. Toplu eserleri 1849'da yayımlandı.
# Ece Tekmen
 Defans
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Ece Tekmen (d. 23 Şubat 2002), Kadınlar Süper Ligi takımlarından Beşiktaş ve Türkiye kadın millî takımında defans pozisyonunda oynayan Türk kadın futbolcudur.


## Kulüp kariyeri.
Tekmen, futbol kariyerine Kadınlar 2. Ligi kulübü Kocaeli Harb-İş Spor'da başladı.
Kocaeli Bayan FK takımındayken, 2019 yılında çapraz bağı yırtıldı ve beş ay sahalardan uzak kalarak 2019-20 Kadınlar 1. Ligi sezonunun başını kaçırdı. 2018-19 Kadınlar 2. Ligi'ni ikinci bitiren takım, 1. Lig'e yükselmişti.
2020-21 sezonunda Gaziantep'in ALG takımına transfer oldu. Takımı 2020-21 Kadınlar 1. Ligi'ni üçüncü bitirdi. 2021-22 Kadınlar Süper Ligi'ni şampiyon bitiren takımda yer aldı. 18 Ağustos 2022 tarihinde ilk kez 2022-23 UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi'nde forma giydi.
1 Ağustos 2023 tarihinde Beşiktaş'a transfer oldu.


## Millî takım kariyeri.
Tekmen, 17 yaş altı kadın takımının antrenman kampına çağrıldıktan sonra, 25 Ocak 2017 tarihinde Rusya karşısında ilk maçına çıktı. UEFA Kadınlar 17 Yaş Altı Gelişim Turnuvası'nda beş maça çıktı ve tek golünü Letonya'ya attı. 2018 UEFA U-17 Şampiyonası elemeleri - 7. grup ve Elite tur - 6. grup maçlarında oynadı. 6 Şubat 2018 tarihinde Kuzey İrlanda ile yapılan hazırlık maçında iki gol attı. 2019 UEFA Kızlar U16 Gelişim Turnuvası'nda ve 2019 UEFA U-17 Şampiyonası elemeleri - 6. grup maçlarında forma giydi. She capped 29 timesin total for the Turkey girls' U17 team.
10 Eylül 2019 tarihinde 19 yaş altı kadın takımı ile bir maça çıktı.
Ekim 2020'de Türkiye kadın millî takımı kadrosuna çağrıldı. Arnavutluk ve Ukrayna maçlarında forma giydi.


## Başarıları.
### Kulüp.
 - ALG
 - Kadınlar Süper Ligi
 "Şampiyon" (1): 2021-22


### Bireysel.
  - "Gol kraliçesi"
  - Kadınlar 2. Ligi: Kocaeli Bayan FK (33 gol)
# Konstantin Paustovski
Konstantin Georgiyeviç Paustovski (; 31 Mayıs 1892-14 Temmuz 1968), Rus ve Sovyet yazar. 1965'te Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday gösterildi.
# Shameeka Fishley
Forvet
Sindri
Sindri
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Shameeka Nikoda Fishley (d. 19 Eylül 1993), Kadınlar Süper Ligi takımlarından Beşiktaş'ta forvet pozisyonunda oynayan İngiliz kadın futbolcudur.


## İlk yılları.
Shameeka Nikoda Fishley, 19 Eylül 1993'te İngiltere'nin Leeds şehrinde Tracey Fishley'nin çocuğu olarak dünyaya geldi.
2005 yılında Leeds'deki St Augustine Katolik İlkokulu'na gitti ve 2010 yılında lise eğitimini tamamladı. 2010-2012 yılları arasında İngiltere Merrist Wood College'da Spor Gelişimi, Antrenörlük ve Fitness eğitimi aldı. Mayıs 2011'de İngiltere Futbol Federasyonu'ndan UEFA Pro Lisans'a eşdeğer olan FA Antrenörlük Diploması Seviye 1'i aldı.
Daha sonra Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti ve 2013 ve 2017 yılları arasında Michigan'daki Davenport Üniversitesi'nde İnsan Kaynakları Yönetimi alanında Personel Yönetimi eğitimi aldı.


## Futbol kariyeri.
Fishley lise yıllarında futbol oynamaya başladı. 14 yaş altı Leeds United Women FC, 16 yaş altı Seacroft Colts AFC, Huddersfield Town AFC ve Leeds City Vixens'ta forma giydi. 2011 yılında Chelsea'nin gençlik akademi takımına katıldı ve 2013 yılına kadar burada forma giydi. Amerika Birleşik Devletleri'nde Davenport Panthers takımında oynadı. Daha sonra 2018'de İzlanda kulübü İB Vestmannaeyja'da, 2017-18 sezonunda İtalyan kulübü ASD AGSM Verona'da ve 2018-19 sezonunda US Sassuolo Calcio'da forma giydi. 2019 - 2021 yılları arasında İzlanda'ya gitti ve UMF Stjarnan'a transfer oldu. 2021 yılında İspanyol EdF Logroño takımında oynadı. Kasım 2021'de yeni kurulan Fenerbahçe ile sözleşme imzaladı.
Her iki yeni kurulan takımın da ilk maçı olan, ezeli rakibi Galatasaray'a karşı oynadığı ilk maçta hat-trick yaptı. 2021-22 Kadınlar Süper Ligi başlamadan yapılan hazırlık maçı, "Kadına Şiddete Son" sloganıyla oynandı. Maç, Fenerbahçe'nin 7-0'lık üstünlüğüyle sona erdi.
25 Ocak 2024 tarihinde Beşiktaş'a transfer oldu.
# Malo Gusto
 Defans
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Malo Arthur Gusto (d. 19 Mayıs 2003, Décines-Charpieu), Premier League ekiplerinden Chelsea'de forma giyen Fransız millî futbolcu.


## Kulüp kariyeri.
### Altyapı ve Lyon.
Babası Malo Gusto'yu ragbi oynaması için yönlendirse de Gusto, futbolu seçti. 2012-2015 yılları arasında AS Villefontaine altyapı takımında forma giyerek futbol hayatına başladı. Daha sonra bir yıl FC Bourgoin-Jallieu'de oynadıktan sonra Lyon altyapısına katıldı. Yaklaşık 5 yıl altyapı forması giydikten sonra A takıma yükseldi ve ilk profesyonel maçına Bruno Guimarães'nun yerine oyuna girerek 24 Ocak 2021'de çıktı. Gusto ayrıca Samuel Umtiti'den bu yana Lyon formasıyla Ligue 1'de maça çıkan en genç savunma oyuncusu oldu.


### Chelsea.
29 Ocak 2023 tarihinde Premier League ekiplerinden Chelsea, Malo Gusto ile 2030 yılına kadar sözleşme imzaladığını duyurdu. Lyon, transfer ücretinin 30 milyon € olduğunu basına bildirdi. 30 Ocak 2023 tarihinde Lyon'a kiralandı ve 30 Haziran 2023'te Chelsea'ye geri döndü.


## Kariyer istatistikleri.
### Kulüp.
"19 Mayıs 2024 itibarıyla"
 }}>


### Milli takım.
"13 Ekim 2023 itibarıyla"


## Başarıları.
Chelsea
 - EFL Cup finalist: 2023–24
# Kopenhag Antlaşması (1660)
Kopenhag Antlaşması (, ) 27 Mayıs 1660 tarihinde İsveç İmparatorluğu ile Danimarka-Norveç arasında imzalanan, Danimarka-Norveç'in Lehistan-Litvanya Birliği ittifakını ve İkinci Kuzey Savaşı'nın sonucunu belirleyen antlaşmadır. Bu antlaşma, Danimarka, İsveç ve Norveç'in karşılıklı olarak tanınmış sınırlarını kesin olarak belirleyen Roskilde Antlaşması'nın küçük bir devamı niteliğindeydi.
# Răzvan Marin
 Orta saha
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
  Romanya U-17
Răzvan Gabriel Marin (d. 23 Mayıs 1996, Bükreş), Rumen bir futbolcudur. Orta saha pozisyonunda görev almakta olup Cagliari Calcio'da oynamaktadır.
# Kakuti
Kakuti (Gürcüce: ქაქუთი), Gürcistan'a bağlı Acara Özerk Cumhuriyeti'nde, Kobuleti belediyesi sınırları içinde bir köydür.


## Tarihçe.
Kakuti köyünün bulunduğu yer, antik çağda Kolheti Krallığı'nın sınırları içindeydi. Bronz Çağı'na ait köyde ortaya çıkarılmış ve Ozurgeti Tarih Müzesi'nde korunan bir balta buranın çok eski yerleşim yeri olduğunu göstermektedir. Kakuti adının "Kakutia" soyadını taşıyan ve bu bölgede sürü otlatan bir çobandan geldiği kabul edilmektedir. Orta Çağ'da Gürcü krallıkları ve prenslikleri idaresinde yer alıyordu. Osmanlılar bu yerleşimi 18. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirdiler. Osmanlı idaresinden önce başlamak üzere, bu bölge 17. yüzyılın ortalarından 1770'lere değin Tavdgiridze ailesinin mülküydü. Kakuti, Çoloki Nehri'nin iki yakasında yer alıyordu. 1828-29 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından bu nehir iki ülke arasında sınır olarak belirlenince, köy ikiye bölündü. Çürüksu (Kobuleti) tarafında kalan kısmı "Gağma Kakuti" (გაღმა ქაქუთი / Karşı Kakuti) ve Guria tarafında kalana da "Gamoğma Kakuti" (გამოღმა ქაქუთი / Beri Kakuti) denmiştir.
Kakuti köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde de Kakut (كاكوت) şeklinde kaydedilmiştir. Bu sırada köy, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Çürüksu kazasına bağlıydı. Salnameye göre köyün nüfusu 16 hanede yaşayan 42 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusu olması ihtimali vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 5 inek, 2 at ve 177 keçi kaydedilmiştir.
Kakuti köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı.
Batum-Çürüksu bölgesinin Ruslara teslimi sırasında orada bulunan Aleksandr Frenkel, 1879 yılında yayımlanan kitabında, Kobuleti (Çürüksu) halkının kendilerine "Gurci" („гурджи‟) denmesini hakaret saydığını, Çürüksu'da Kakuti, Açkva, Natshavatevi gibi Guria bölgesine daha yakın olan köylerde halkın İslam dinini 25-30 yıl önce kabul ettiğini yazmıştır. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Kukuti (Кукути) şeklinde kaydettiği köy, Batum sancağının Kintrişi kazasına bağlı Leğva nahiyesinin dört köyünde biriydi. Leğva nahiyesi, Kakuti dışında, idari merkez olan Leğva, Skura ve Tshrapona köylerinden oluşuyordu. Kakuti köyünün nüfusu, 88'i erkek ve 86'sı kadın olmak üzere, 24 hanede yaşayan 174 kişiden oluşuyordu. Köy halkı, Müslüman Gürcü anlamında "Acaralı" olarak kaydedilmiştir.
Kakuti köyünün Rusya'ya bırakılmasının ardından iki ülke arasında karşılıklı göçü öngören İstanbul Antlaşması imzalandı. Buna bağlı olarak Müslüman Gürcülerin bölgeden göç ettiği bilinmektedir. Nitekim Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, 1891 yılından önce köyden 30 hanenin göç ettiğini yazmıştır. Çiçinadze'nin verdiği bilgiye göre köyde bu tarihte 50 hane yaşıyordu. Köyün camisi ve imamı vardı.


## Coğrafya.
Kakuti köyü, Mesheti Dağının batı yakasında, Çoloki Nehri'nin sol kıyısında, deniz seviyesinden yaklaşık 320 metre yükseklikte yer alır. Kobuleti kasabasına 20 kilometre uzaklıktadır.


## Nüfus.
Kakuti köyünde 1908 yılında 122 kişi, 2002 yılında 1.438 kişi, 2014 yılında 1.211 kişi yaşıyordu.