# Runway (şirket)
Runway AI, Inc. (aynı zamanda Runway ve RunwayML olarak da bilinir), New York City merkezli bir Amerikan şirketi. Üretken yapay zekâ alanında araştırma ve geliştirme üzerine kurulmuştur. Şirket, esas olarak video, görüntü ve çeşitli multimedya içerikleri üretmeye yönelik ürünler ve modeller geliştirmektedir. En dikkat çekici projeleri arasında metinden videoya üretken yapay zekâ modelleri olan Gen-1, Gen-2 ve Gen-3 Alpha yer almaktadır.
Runway'ın araçları ve yapay zekâ modelleri, Her Şey Her Yerde Aynı Anda gibi filmlerde, A$AP Rocky gibi sanatçıların müzik videolarında, Kanye West, Brockhampton ve The Dandy Warhols gibi grupların videolarında, ayrıca The Late Show ve Top Gear gibi televizyon programlarının kurgularında da kullanılmaktadır.


## Tarihçe.
Şirket, 2018 yılında Şilili yazılımcı Cristóbal Valenzuela, Alejandro Matamala ve Anastasis Germanidis tarafından New York Üniversitesi Tisch Sanat Okulu ITP'de tanıştıktan sonra kurulmuştur. Şirket, 2018 yılında multimedya uygulamalarında makine öğrenimi modellerini ölçeklendirerek dağıtmak için bir platform geliştirmek amacıyla 2 milyon ABD doları topladı.
2020 Aralık ayında Runway, Seri A finansman turunda 8.5 milyon ABD doları yatırım elde etti.
2021 Aralık ayında, şirket Seri B finansman turunda 35 milyon ABD doları topladı.
Ağustos 2022'de, şirket geliştirilmiş latent difüzyon modeli'nin bir versiyonunu Ludwig Maximilian Üniversitesi, Münih'teki CompVis Grubu ile birlikte yayımladı.
21 Aralık 2022'de Runway, Seri C finansman turunda 50 milyon ABD doları topladı. Bunu, Haziran 2023'te 1.5 milyar dolarlık değerlemeyle 141 milyon dolarlık bir Seri C genişletme turu izledi. Bu fonlama Google, Nvidia ve Salesforce ile birlikte içerik üretimi için film ve video prodüksiyonunda kullanılacak temel çok modlu yapay zekâ modelleri geliştirmek amacıyla yapıldı.
Şubat 2023'te Runway, ilk ticari ve halka açık temel videodan videoya ve metinden videoya üretim modeli olan Gen-1 ve Gen-2'yi yayımladı. Bu modeller, basit bir web arayüzü aracılığıyla erişilebilmektedir.
Haziran 2023'te Runway, TIME dergisi tarafından dünyadaki 100 En Etkili Şirketten biri olarak seçildi.


## Hizmetler ve Teknolojiler.
Runway, video, medya ve sanat için üretken yapay zekâ üzerine odaklanmaktadır. Şirket, film yapımı, post prodüksiyon, reklamcılık, kurgulama ve görsel efektler gibi profesyonellerin kullanabileceği özgün temel model teknolojisi geliştirmeye önem vermektedir. Ayrıca, Runway, genel kullanıcılara yönelik bir iOS uygulaması da sunmaktadır.
Runway ürünü, bir web platformu ve yönetilen bir hizmet olarak bir API aracılığıyla erişilebilmektedir.


### Gen-1.
Gen-1, bir görüntü veya metin isteminin kompozisyonunu ve stilini bir kaynak videonun yapısına uygulayarak yeni videolar sentezleyen bir videodan videoya üretken yapay zekâ sistemidir. Model, Şubat 2023'te yayımlanmıştır. Gen-1 modeli, Runway Araştırma tarafından yayınlanan "Structure and Content-Guided Video Synthesis with Diffusion Models" adlı orijinal makaleye dayanarak eğitilmiş ve geliştirilmiştir. Gen-1, video oluşturma için bir üretken yapay zekâ örneğidir.


### Gen-2.
Gen-2, metin, görüntüler veya video klipleri kullanarak yeni videolar üretebilen çok modlu bir yapay zekâ sistemidir. Model, Gen-1'in bir devamıdır ve metne bağlı olarak video üretebilme yeteneği içermektedir. Gen-2, ticari olarak sunulan ilk metinden video üretme modellerinden biridir.


### Gen-3 Alpha.
Gen-3 Alpha, Runway tarafından büyük ölçekli çok modlu eğitim için yeni bir altyapıda eğitilen, gelecek modeller serisinin ilki olarak öne çıkmaktadır. Gen-2'ye göre model, tutarlılık ve hareket açısından önemli bir gelişim elde etmiş ve Genel Dünya Modelleri oluşturma yönünde bir adım kademe etmiştir.


### AI Film Festivali.
Runway, her yıl Los Angeles ve New York City'de bir AI Film Festivali düzenlemektedir.