BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# İvan Maksimoviç Sinelnikov
İvan Maksimoviç Sinelnikov ("Иван Максимович Синельников"; d. 1741, Rus İmparatorluğu – ö. 9 Ağustos 1788, Özi), Rus devlet adamı ve tümgeneral. 1784-1788 yılları arasında Yekaterinoslav Genel Vâliliği'ni sürdürdü. Osmanlı-Rus savaşlarında aktif bulunan Sinelnikov, Ağustos 1788'deki Özi Kuşatması sırasında ağır yaralandı. Osmanlı askerlerinin attığı bir gülle ile bacağı neredeyse koparılan kumandan, yapılan ameliyatta bacağı kesildikten sonra öldü. Ukrayna'daki Synelnykove şehri soy ismini taşımaktadır. Herson'daki Azize Katerina Katedrali'ne defnedildi; mezarı, General Stepan Maksimoviç'in yanındadır.
# 2025 Dünya Okçuluk Şampiyonası - Kadınlar bireysel klasik yay
2025 Dünya Okçuluk Şampiyonasında kadınlar bireysel klasik yay müsabakaları 9-12 Eylül 2025 tarihleri arasında Güney Kore'nin Gwangju kentinde düzenlenmiştir.


## Program.
"Tüm saatler Kore Standart Saati ()."


## Sıralama turu.
72 oktan sonraki sonuçlar. 104 okçu eleme turuna katılmaya hak kazandı.
Koyu yeşil en az bir tur bay geçmeyi ifade eder.‘’<br>Açık yeşil ilk turdan başlamayı ifade eder.


## Eleme turu.
(+) "Hedefin merkezine daha yakın okla atış kazandı."
# Ayden Heaven
Stoper
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 - YÖNLENDİRME 
Ayden Edford Heaven (d. 22 Eylül 2006), İngiliz profesyonel futbolcudur. Premier Lig takımlarından Manchester United'da stoper pozisyonunda oynamaktadır.


## Kulüp kariyeri.
### Arsenal.
Heaven, sekiz yaşındayken West Ham United altyapısına katıldı ve burada dört yıl kaldı. Chelsea tarafından denenen futbolcu, çocukluğundan beri desteklediği kulüp olan Arsenal'ın altyapısına geçti. 2023 yazında Arsenal ile genç takım sözleşmesi imzaladı. 2023-24 sezonu boyunca zaman zaman Arsenal'in A takım kadrosuyla antrenmanlara katıldı.
2024-25 sezonunun öncesinde A takım antrenmanlarına alındı ve Ağustos 2024'te teknik direktör Mikel Arteta tarafından Myles Lewis-Skelly ve Ethan Nwaneri ile birlikte övülen üç genç oyuncudan biriydi. Sonraki ay, Premier League'de Tottenham Hotspur ile oynanan Kuzey Londra derbisinde yedek kulübesinde yer aldı. Arsenal ile ilk maçına 30 Ekim 2024'te, EFL Cup'ta 3-0 yendikleri Preston North End karşısında çıktı.


### Manchester United.
1 Şubat 2025'te açıklanmayan bir bedel karşılığında Manchester United'a transfer oldu ve bir yıl daha opsiyonlu olmak üzere dört buçuk yıllık sözleşme imzaladı. 2024-25 FA Cup beşinci turunda Fulham ile oynadıkları maçta oyuna sonradan dâhil oldu ve takımıyla ilk maçına çıktı.


## Millî takım kariyeri.
Mayıs 2024'te, İngiltere 18 yaş altı millî takımı formasıyla ilk maçına Kuzey İrlanda karşısında çıktı.


## Oyun tarzı.
Doğal olarak sol ayaklı bir defans oyuncusu olan Heaven'a Manchester United'ın üç kişilik defans hattının solunda yer verildi. Burada kanal savunması ve topla olan yeteneğiyle öne çıktı.


## Kariyer istatistikleri.
"27 Ağustos 2025 itibarıyla"
 }}>


## Başarıları.
Manchester United
  - UEFA Avrupa Ligi finalisti: 2024-25
# Przesłuchanie
Przesłuchanie, yönetmenliği Ryszard Bugajski tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Krystyna Janda, Adam Ferency ve Janusz Gajos'un yer aldığı 1989 çıkışlı Polonya yapımı sinema filmi. Krystyna Janda filmde gösterdiği performansla 1990 Cannes Film Festivali'nde En İyi Kadın Oyuncu ödülünü aldı.
# Mostene
Mostene (), ayrıca Mosteni veya Mostenoi () ya da Mostina () veya Mustene ya da Moustene () olarak da anılan, antik Lidya'nın eyalet başkenti Sardes yakınlarında "Hyrcanian" ovasında bulunan bir Roma ve Bizans dönemi kentidir. Kent, kendi sikkelerini basmıştır ve günümüze kadar bu sikkelerin birçok örneği ulaşmıştır. MS. 17 yılındaki depremle sarsılan şehir ve İmparator Tiberius'tan yardım almıştır.
Tacitus'un bir metnine dayanarak, Mostene'nin bir Makedon kolonisi olup olmadığı konusunda tartışmalar bulunmaktadır. Cranmer, Makedon etnik kökenini savunurken, Getzel M. Cohen yerli Lidya halkından yana görüş belirtmektedir.
Yerleşim yeri günümüzde Manisa'nın Şehzadeler ilçesine bağlı Sancaklıbozköy yakınlarında bulunmaktadır.
Mostene aynı zamanda bir piskoposluk makamıdır. Piskoposluk, Sardis kilise eyaletine bağlıydı ve bugüne kadar Roma Katolik Kilisesi'nin unvanlı piskoposlukları listesinde yer almaktadır. Bu piskoposluk, İstanbul Patrikliği'ne bağlı Sardis kilise eyaletinin bir "suffragan" (yardımcı piskoposluk) makamıydı.
# Motella
Motella, Metello(u)polis veya Pulcherianopolis, Anadolu'da yer alan Roma eyaleti Frigya Pacatiana'da bulunan bir kent ve büyük olasılıkla günümüzde Denizli'nin Bekilli ilçesine bağlı Yeşiloba (eski adı "Medele") yerleşiminin bulunduğu yerdedir.
Yazıtlarda, adının Motalis gibi Frigya kadın isimleriyle ve Motales gibi Kilikya erkek isimleriyle, ayrıca Kuzey Kommagene'nin antik Hitit kralı Mutalli veya Mutallu'nun adıyla bağlantılı olduğu düşünülen "Motella" adında bir Frigya kasabasından bahsedilir. Bu yazıtlardan biri, antik adı açıkça koruyan Medele köyünde bulunmuştur.
Hierokles'in Pulcherianopolis olarak adlandırdığı kasabanın burası olduğu düşünülmektedir.


## Eklesiyastik (Dini) Tarihçe.
Motella'nın, İmparatoriçe Pulcheria (414-53) tarafından bir piskoposluk rütbesine yükseltildiği varsayılabilir. 553'ten kısa bir süre önce, belki de 535'te, İmparator I. Justinianus, Hierapolis'i metropolitlik (başpiskoposluk) rütbesine yükseltmiş ve daha önce Laodikeia'ya bağlı olan bir dizi yardımcı piskoposluk ("suffragan") makamını ona bağlamıştır. "Notitiae Episcopatuum" belgeleri, dokuzuncu yüzyıldan on ikinci veya on üçüncü yüzyıla kadar, "Metellopolis" ve hatta bir ara "Metallopolis" olarak adlandırdıkları bu "Motella"'dan bahsetmektedir.
Bir yazıt 556 yılında "Piskopos Michael"'den bahsederken, bir diğeri 667 yılı civarında "Piskopos Cyriacus"'tan bahsetmektedir. 787'deki İznik Konsili'nde, piskoposluk bir rahip ve keşiş olan "Eudoxius" tarafından temsil edilmiştir. Piskopos Michael, 869 ve 879 yıllarındaki iki Konstantinopolis konsiline katılmıştır.
Metellopolis piskoposluğu, Katolik Kilisesi'nin unvanlı piskoposluklar listesine dâhildir. 1660'ta "Ignace Cotolendi" (1630-62), Kuzeydoğu Çin, Tataristan ve Kore'deki üç eyalette yetkili olmak üzere Metellopolis (Medele) unvan piskoposu olarak atanmıştır.
# Amalia Macías
Amalia Macías (İspanyolca okunuşu: [aˈmalja maˈsias]; 22 Mart 1934 - 24 Temmuz 2025), Meksikalı şarkıcı ve aktris. 


## Hayatı.
Macías, 22 Mart 1934'te Irapuato, Guanajuato, Meksika'da doğdu. 1947'de başladığı müzik kariyerini 2025 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. Henüz 13 yaşındayken memleketi Irapuato'daki Rialto Sineması'nda düzenlenen bir müzik yarışmasında "Dos arbolitos" adlı parçayla birinci olmasının hemen ardından profesyonel müziğe adım attı. Arkasından 1970'lerde ve 1980'lerde ülkesi Meksika'ya ait parçalar eşliğinde farklı Avrupa ülkelerine turneler düzenledi.
Meksiko Şehri'ne gitmesini söyleyerek ranchera tarzı müzikte ivme kazanmasını sağlayan şarkıcı Luis Pérez Meza ile işbirlikleri oldu. 
Meksiko Şehri'nde ünlü dörtlü Los Tecolines vasıtasıyla anlaşma yaptığı Peerless Plakçılık bünyesinde "Si volviera a nacer" adlı liste başı ilk teklisini yayınladı. Bu teklinin başarısı sayesinde radyoda parçalar seslendirdi ve ülke çapında turneye çıktı. Irma Serrano, Lucha Moreno, José Juan ve Juan Gallardo gibi diğer tanınmış sanatçılarla beraber "Müzik, kahkaha ve yıldızlar" adlı programda ilk kez televizyon ekranlarına geldi. 
Aynı zamanda "El tigre de Santa Julia" (1974) adlı filmde başrolde yer alarak oyunculuğa adım atmış ve yapımda yer alan bazı parçalarıda seslendirmiştir. 
1982'de ülkesi Meksika'yı tanıtmak amacıyla İspanya'ya bir turne yapmaya karar verdi. Son olarak Kaliforniya'da bir organizasyonda tanıştığı Pepe López'le Mariachi México 70 grubu eşliğinde İspanya'ya gitmeden önce Meksikalı gazeteci Jacobo Zabludovsky'e verdiği röportaj ile televizyon tanıtımı sonrasında İspanya'ya giderek buradaki Bilbao, Zaragoza, Torremolinos, Marbella, Madrid ve Barselona şehirlerinde konserler vermiştir. 
Macías, 24 Temmuz 2025'te Meksiko Şehri, Meksika'da doğal nedenlerden 91 yaşında öldü.


## Diskografi.
  - "Para puras vergüenzas contigo"
  - "Ay! mi gordo"
  - "Amalia Macías"


## Filmografi.
  - "El tigre de Santa Julia" (1974)
# Myloukome
Myloukome, antik Lidya bölgesinde Roma döneminde yerleşim yeri olan bir kasabadır.
Yerleşim yeri günümüzde Manisa ilinin Alaşehir ilçesine bağlı Kemaliye köyü yakınlarında bulunmaktadır.
# Hammet ve Hasan mezarları
Hammet ve Hasan mezarları "(Türkengräber von Hammet und Hasan)", Almanya'nın Hannover kentinde yer alan 17. yüzyıldan kalma iki müslüman mezarını ifade eder. Bu mezarlarda, II. Viyana Kuşatması sonrasında Hannover prensi Georg Ludwig'in sarayına getirilen osmanlı askerleri Hammet (Mehmed) ve Hasan gömülüdür.


### Tarihçe ve mezarların özellikleri.
Hammet ve Hasan (Mehmed und Hasan), 1683 yılında II. Viyana Kuşatması sırasında savaş esiri olarak Hannover'e getirildi. Hammet'in (Mehmed) kökeni Temeşvar'a dayanır ve prensin maiyetinde bulunmuştur. Her iki asker de yaklaşık 1691 yılında ölmüştür. Mezarlar, müslüman geleneklerine uygun olarak, başları kıbleye dönük şekilde hazırlanmıştır.


### Dini ve kültürel anlamı.
Almanya'daki müslüman mezarlıklarının en eski örnekleri arasında sayılan bu iki mezar, Alman topraklarında İslam ritüeline uygun defin işlemleri açısından öne çıkar. Döneminde müslüman savaş esirlerinin çoğu din değiştirmeye zorlanırken, Hammet ve Hasan kendi dinlerinde kalmış, bu nedenle mezarları istisnai bir konumdadır.


### Günümüzdeki durumu.
Mezar taşlarının bir kısmı savaş ve çevresel etkiler nedeniyle kaybolmuştur. Hammet ve Hasan'a ait mezar alanı günümüzde korunmaktadır. 2023 yılında mezarların bulunduğu yolun adı "Hammet ve Hasan Yolu" olarak değiştirilmiştir.
# Herbert Pankau
25 2025 (83 yaşında)Münih, Almanya
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
! colspan="3" style="text-align:center" | Erkekler futbol
! colspan="3" style="text-align:center" |  Almanya adına
! colspan="3" style="text-align:center;" | Olimpiyat Oyunları
  Doğu Almanya
Herbert Pankau (4 Ekim 1941 – 25 Temmuz 2025), orta saha mevkiinde oynayan Doğu Alman eski millî futbolcu.


## Hayatı.
Pankau, 4 Ekim 1941'de Blankwitt'te doğdu. 1950-1960 yılları arasında altyapısında oynadığı BSG Einheit Grevesmühlen kulübü bünyesinde profesyonel futbola geçiş yaptı. Aktif futbol kariyerini ise orta saha bölgesinde 1960-1975 yılları arasında; Hansa Rostock ve SV Hafen Rostock 61 ekiplerinde sürdürdü. Sahaya çıktığı 257 maçta 30 gol kaybetti. Aynı zamanda 1964 Yaz Olimpiyatları'nda üçüncü olup bronz madalya aldıkları müsabka dahil 25 maçta formasını giydiği Doğu Almanya millî futbol takımı bünyesinde dört gol attı. Futbol dışında mühendislik yapan Pankau, 25 Temmuz 2025'te Münih'te doğal nedenlerden 83 yaşında öldü.
# Überherrn
Überherrn, Saarland eyaletinde, Saarlouis ilçesinde bir belediyedir. Belediye; Altforweiler, Berus, Bisten, Felsberg, Überherrn merkezi ve Wohnstadt olmak üzere altı yerleşimden yerinden oluşur.


## Coğrafi konum ve topoğrafya.
Überherrn, Fransa sınırında, Metz'e yaklaşık 40 kilometre mesafede konumlanmıştır. Yüzölçümü 34,31 km² olup, denizden yüksekliği 192–377 metre arasında değişir.
Bölgenin güneyinde Warndt ormanları, kuzeybatısında Saargau yükseltisi "(Höhenzug des Saargaus)", doğusunda ise Saar havzası yer alır. Arazinin önemli bir bölümü ormanlık ve tarıma açıktır. Sandık ocakları "(Sandgruben)", doğal ve rekultive edilmiş araziler ile özgün köy dokusu korunmuştur.


## Tarih.
Taş ve demir çağlarından, Roma dönemine kadar kalıntılar bölgeden elde edilmiştir. Überherrn'in adı ilk kez 1293 yılında belgelenmiştir. Orta Çağ'da bölge, Saarbrücken kontluğu ve Lothringen dukalığına bağlıydı. 1767'da Lothringen'in Fransa'ya geçmesiyle bazı beldeler Fransa topraklarına dahil olmuştur.
1815'te, Viyana Kongresi sonrası Prusya, bölgede hâkim olmuştur. Birinci ve İkinci Dünya Savaşı'nda sınır değişiklikleri yaşanmış; 1955 referandumuyla Saarland Almanya'ya katılmıştır.


## Yerleşim ve demografi.
2024 yılı itibarıyla belediyenin toplam nüfusu yaklaşık 12.400'dür.


## İdari yapı ve siyaset.
2024 belediye meclisi seçimlerinde üyeler: SPD 11, CDU 17, GRÜNE 1, LINKE 4 olarak belirlenmiştir.
Belediye başkanları: 1990-1999 Reinhard Jennewein, 1999-2011 Thomas Burg, 2011-2019 Bernd Gillo, 2019–günümüz Anne Yliniva-Hoffmann.


## Ekonomi ve altyapı.
Überherrn'de sanayi ve lojistik işletmeleri faaliyet göstermektedir. Häsfeld sanayi bölgesi Saarland'ın önde gelen endüstri sahalarından biridir. Tarım ve gıda üretimi, otomotiv yan sanayi ve lojistik ön plana çıkmaktadır.


## Kültür ve spor.
En belirgin yapılar "Bonifatiuskirche" ve "Linslerhof" ile "Teufelsburg" 'dur. Futbol, tenis ve handbol en yaygın spor dallarındandır. 2018 itibarıyla SSV Überherrn, TuS Bisten ve SV Felsberg ilçenin önde gelen futbol takımlarıdır.
# La Grande Dame
Yannick Martin Androf ya da daha bilinir sahne adıyla La Grande Dame (d. 19 Mart 1999), Fransız drag queen, model ve reality televizyon kişiliği.
La Grande Dame'nın en bilinen işi "Drag Race France" yarışmasının 1. sezonuna, ardından 'ün una katılmasıdır.
# Soa de Muse
Soa de Muse (d. 31 Ocak 1989), Fransız drag queen ve reality televizyon kişiliği.
Soa de Muse'ün en bilinen işi "Drag Race France" yarışmasının 1. sezonuna, ardından "RuPaul's Drag Race Global All Stars"a ve son olarak "Drag Race France All Stars"a katılmasıdır.
# 211 (sayı)
211 (iki yüz on bir), bir sayı. Doğal sayı sisteminde 210'dan sonra gelir ve 212'den önce yer alır. Ayrıca bir asal sayıdır.
 - YÖNLENDİRME
# Anahtar Parti 1. Olağan Kurultayı
Anahtar Parti 1. Olağan Kurultayı veya Anahtar Parti 1. Olağan Büyük Kongresi, 20 Nisan 2025 tarihinde Ankara'da düzenlenen, Anahtar Parti'nin birinci olağan kurultayıdır. Kurultay, parti yönetiminin yenilenmesi ve genel başkanlık seçimi amacıyla toplanmıştır. Genel başkan Yavuz Ağıralioğlu'nun liderliğinde gerçekleştirilen kurultay, partinin politikalarını ülkeye duyurmak için ve parti ekonomisinin yönetimi için önemli bir fırsat olmuştur.
Kurultay; Ankara, Çankaya, Üniversiteler Mahallesi İhsan Doğramacı Bulvarı No:6 Bilkent adresinde gerçekleştirilmiştir.


## Arkaplan.
22 Ekim 2024 tarihinde Milliyetçi Hareket Partisi genel başkanı Devlet Bahçeli, Abdullah Öcalan’a, örgütü lağvetmesi koşuluyla, "Umut hakkı için başvurması ve TBMM’de DEM Parti Grup Toplantısı'nda konuşması" için çağrı yapmasının ardından, Yavuz Ağıralioğlu 28 Ekim 2024 tarihinde Anahtar Parti'yi kurdu.


## Kongre süreci.
### Yavuz Ağıralioğlu'nun konuşması.
Genel Başkan Yavuz Ağıralioğlu, kurultayın açılışında yaptığı konuşmada, Anahtar Parti’nin milliyetçi bir hareket hassasiyetiyle sorun çözme odaklı bir vizyon sunduğunu vurguladı. Türk milletinin parti kavgalarından yorulduğunu, enflasyon, işsizlik, sığınmacı sorunu ve eğitimdeki bozulma gibi sorunların siyasetçilerden kaynaklandığını belirtti. Ağıralioğlu, mevcut iktidarı 23 yıllık yönetiminde sorunları çözememekle eleştirerek, Anahtar Parti’nin “lekesiz” bir duruşla iktidarın rahatını bozmayı hedeflediğini ifade etti. Ayrıca, Türk Devletler Teşkilatı’nın Kıbrıs ve Suriye’deki gelişmelere duyarsız kaldığını, Güney Kıbrıs’ın uluslararası alanda tanındığını ve Türkiye’nin adada işgalci durumuna düştüğünü eleştirdi. Ağıralioğlu, 20 Nisan 2024’ten itibaren esnaf ve köy ziyaretleriyle sahada aktif olacaklarını duyurdu.


### Seçimler.
Kurultay sonucunda, parti içi organların seçimi tamamlanmış, ancak detaylı seçim sonuçları kamuoyuna açıklanmamıştır.
# White Lives Matter
White Lives Matter (Beyazların Yaşamları Değerlidir; kısaca WLM), 2015 yılında, birkaç yıl önce başlamış olan Black Lives Matter sosyal adalet hareketine bir tepki olarak ortaya çıkan beyaz üstünlükçü bir slogandır. Bu ifade, neo-Naziler, Neo-Konfederasyoncular ve diğer beyaz üstünlükçü gruplar tarafından, beyaz üstünlüğü hareketlerine ve gösterilerine yeni üyeler kazandırmak için kullanılmıştır. Sloganın savunucuları, bunu sözde bir ‘beyaz soykırımı’na karşı farkındalık yaratmak ve bir beyaz etno-devlet için destek toplamak amacıyla kullandıklarını iddia etmektedir. Ayrıca bu slogan, ABD genelinde düzenlenen ‘beyaz yanlısı’ mitinglerde sıkça görülmüştür.


## Gösteriler.
### Finlandiya.
Aşırı sağcı Finler Partisi’nin Ekonomi İşlerinden Sorumlu Bakanı Vilhelm Junnila, Turku’da düzenlenen bir White Lives Matter gösterisinde konuşma yaparak tartışmalara yol açtı. Gösteriye katılanlar, “"Finlandiya’daki neo-Nazilerin en bilinen isimleri"” olarak tanımlandı.


### Hollanda.
#### Seçim afişleri.
2022 Hollanda yerel seçimleri sırasında, Rotterdam’da 50Plus, DENK, GroenLinks ve PvdA partilerine ait seçim afişlerine, orijinal hâliyle bırakılan “White Lives Matter” veya “hain” (Flemenkçe: "landverrader") yazılı etiketler yapıştırıldı. Partiler ortak bir açıklama yaptı ve olayı soruşturması için polise suç duyurusunda bulundu. Ulusal parti liderleri Lilianne Ploumen (PvdA) ve Jesse Klaver (GroenLinks) bu yazılardan uzak durduklarını açıkladı. Etiketler, başka yerleşim bölgelerinde de “Irklar arası karışım beyaz soykırımıdır” iddiasını içeren diğer etiketleri yayımlayan, söz konusu ifadeyi taşıyan bir Telegram grubuna atıfta bulunuyordu.


#### Köprüye yansıtma.
2022-2023 yılbaşı gecesinde, orijinal hâliyle bırakılan ifade Erasmus Köprüsü’ne yansıtıldı; buna ek olarak, "Fourteen Words" ve "“black pete did nothing wrong”" (Flemenkçe: "zwarte piet deed niets verkeerd") gibi diğer ırkçı sloganlar da projeksiyon olarak gösterildi. Polis, bunun bir tekneden yapıldığına inanıyor. Kamu Savcılığı soruşturma başlattı.
# FIRST Şampiyonası
FIRST Şampiyonası, her yıl nisan ayında düzenlenen ve FIRST öğrenci robotik takımlarının yarıştığı dört günlük bir robotik şampiyonasıdır. Etkinlik birkaç yıl boyunca Atlanta, Georgia'daki Georgia Dome'da düzenlendi ancak 2011'de St. Louis, Missouri'deki Edward Jones Dome'a taşındı ve 2017'ye kadar orada kaldı. 2017'de Şampiyona iki etkinliğe bölündü ve ayrıca Houston, Teksas'taki George R. Brown Kongre Merkezi ve Minute Maid Park'ta da düzenlendi. 2018 ve 2019'da Şampiyona, Houston ve Detroit, Michigan'daki TCF Center ve Ford Field'da düzenlendi. Etkinlik dört yarışmadan oluşuyor; FIRST Robotik Yarışması Şampiyonası, FIRST Tech Challenge Dünya Şampiyonası, FIRST Lego League Dünya Festivali ve FIRST Lego League Explore World Expo.
# 2025 Avrupa Basketbol Şampiyonası finali
2025 Avrupa Basketbol Şampiyonası finali, grup ve elemelerden geçerek finale gelen Türkiye ve Almanya arasındaki karşılaşmadır. 14 Eylül 2025 tarihindeki karşılaşmada Türkiye ikinci, Almanya ise üçüncü kez bir Avrupa Basketbol Şampiyonası'nda finalinde sahaya çıkmıştır. 
Her iki takımın da yenilgisiz şekilde geldiği bu turnuvanın finallerinde, son olarak 2017 yılında Slovenya bütün maçlarını kazanarak şampiyon olmuştu. 2023 yılındaki Dünya Kupası'nda birinci olan Almanya, 1993 yılındaki Avrupa Basketbol Şampiyonası'nın da kazananıydı. Final oynadığı diğer turnuvada ise 2005'te Yunanistan'a yenilmişti. Diğer finalist Türkiye ise ülkesinde düzenlenen 2001 Avrupa Basketbol Şampiyonası'nda finale çıkmış ancak Yugoslavya'ya mağlup olmuştu.
Karşılaşmayı 88-83 kazanan Almanya ikinci kez Avrupa Şampiyonu olurken, Alman oyuncu Dennis Schröder de turnuvanın MVP'si seçildi. Karşılaşmanın en skoreri 28 sayıyla Türkiye'den Alperen Şengün oldu. Almanya'da ise Isaac Bonga 20 sayıyla en çok sayı atan oyuncu oldu.


## Final yolu.
Türkiye, turnuvanın grup aşamasında A grubunda Letonya, Çekya, Portekiz, Estonya, Sırbistan ile karşılaştı ve bütün maçlarını kazanarak grubunu lider tamamladı. Son 16 turunda İsveç'i 85-79, çeyrek finalde Polonya'yı 91-77 ve yarı finalde de Yunanistan'ı 94-68 yendi. Almanya ise B grubunda Karadağ, İsveç, Litvanya, Büyük Britanya ve Finlandiya ile karşılaştı ve bütün maçlarını kazandı. Bu maçlarda Finlandiya karşılaşması dışındaki tüm mücadelelerde 100 sayıdan fazla sayı attı. Daha sonra son 16 turunda Portekiz'i 85-58, çeyrek finalde Slovenya'yı 99-91, yarı finalde Finlandiya'yı 98-86 yendi.
# İlya Zaaloviç Çolokaşvili
Prens İlya Zaaloviç Çolokaşvili ("ილია ზაალოვიჩ ჩოლოყაშვილი") veya İlya Zaaloviç Çelokayev ("Илья Заалович Челокаев"; d. 26 Ocak 1823, Tiflis Guberniyası – ö. 23 Mayıs 1877, Uzun Zayim), Gürcü asıllı Rus süvâri tümgeneralidir. Kafkas Savaşı, 1848 Macar Devrimi ve Kırım Savaşı'nda bulundu. 93 Harbi'nde Çolokaşvili, 16 Mayıs 1877'de Kars yakınlarında gerçekleşen bir çatışma sırasında Osmanlı askerleri tarafından kaburgasından vurularak ağır yaralandı. Yedi gün sonra, tedâvi edildiği Uzun Zayim köyünde öldü.
# Kaesong'daki Tarihî Anıtlar ve Alanlar
Kaesong'daki Tarihi Anıtlar ve Alanlar, Kuzey Kore'nin Kaesong şehrinde bulunan bir UNESCO Dünya Mirası Alanıdır. Alan, 10. ila 14. yüzyıllar arasında Koryo Hanedanı'nın tarihine ve kültürüne tanıklık eden 12 ayrı bileşenden oluşmaktadır. Eski başkent Kaesong'un jeomantik düzeni, sarayları, kurumları ve mezar kompleksi, savunma duvarları ve kapıları, bölge tarihinin önemli bir döneminin siyasi, kültürel, felsefi ve manevi değerlerini yansıtmaktadır. Kayıtlı anıtlar arasında bir astronomi ve meteoroloji gözlemevi, iki okul (biri ulusal memurların eğitimine adanmış) ve anıt steller de bulunmaktadır. Alan, Doğu Asya'da Budizmden neo-Konfüçyüsçülüğe geçişe ve Kore'nin Koryo Hanedanı altında birleşmesinden önce var olan devletlerin kültürel, manevi ve politik değerlerinin asimile edilmesine tanıklık etmektedir. Budizm, Konfüçyüsçülük, Taoizm ve jeomantik kavramların bütünleştirilmesi, alanın planlanmasında ve anıtlarının mimarisinde açıkça görülmektedir. Alan 2013 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi'nde listelenmiştir. Dünya Mirası Alanı 494,2 hektar alan kaplar, tampon bölgesi ise 5.222,1 hektardır.


## Bileşenler.
Dünya Mirası Alanı 12 ayrı bileşenden oluşmaktadır. Bunlardan beşi Kaesong Surları'nın bir parçasıdır.
# Diquís
 Diquis kültürüne ait taş küre.Diquis insan figürü kolyesi.Diquis taş baykuşuDiquis kültürü (bazen Diquís olarak yazılır), MS 700'den 1530'a kadar gelişen, Kosta Rika'nın Kolomb öncesi yerli kültürüydü. "Diquís" kelimesi Boruca dilinde "büyük sular" veya "büyük nehir" anlamına gelir. Diquis, güney Kosta Rika'dan batı Panama'ya kadar uzanan Büyük Chiriqui kültürünün bir parçasını oluşturuyordu.


### Taş küreler.
Diquis, bazen Diquís Küreleri olarak da adlandırılan, Kosta Rika'da bulunan üç yüzden fazla petrosferden oluşan taş küreleriyle tanınır.
Taş küreler, benzersiz bir plastik olgunluk derecesini gösteren resmi bir sentez oldukları için, Kosta Rika'nın İspanyol öncesi geçmişinin tarihi bir dönüm noktası olarak kabul edilirler. Kosta Rika'daki boyutları ve sayıları, dünyanın başka hiçbir kültüründe benzerlerine rastlanmamıştır. Günümüzde taş küreler, Kosta Rika'nın ulusal sembolüdür ve UNESCO tarafından Dünya Mirası Alanı ilan edilmiştir.
# San Antonio Misyonerlik Yerleşimleri Millî Tarih Parkı
San Antonio Misyonerlik Yerleşimleri Millî Tarih Parkı, ABD'nin Teksas eyaletine bağlı San Antonio şehrindeki beş İspanyol sınır misyonerlik yerleşiminden dördüne ev sahipliği yapan bir Millî Tarih Parkı ve UNESCO Dünya Mirası Alanı'dır. Bu yerleşimler, Katolik dini tarikatları tarafından Amerika yerlileri arasında Hristiyanlığı yaymak amacıyla kurulmuştur ve 17., 18. ve 19. yüzyıllarda İspanyol Güneybatısı'na yayılan bir sömürge sisteminin parçasıydı.
Coğrafi olarak kuzeyden (San Antonio Nehri'nin yukarısı) güneye (aşağısı) doğru bu yerleşimler, Concepción Misyonerlik Yerleşimi, San Jose Misyonerlik Yerleşimi, San Juan Misyonerlik Yerleşimi ve Espada Misyonerlik Yerleşimi'dir. Parkın bir parçası olan Espada Su Kemeri, nehrin karşısında, San Juan Misyonerlik Yerleşimi'nin tam batısındadır.
San Antonio'daki beşinci (ve en bilinen) misyonerlik yerleşimi olan Alamo, Park'ın bir parçası değildir. San Antonio şehir merkezinde, Concepción Misyonerlik Yerleşimi'nin yukarısında yer alır ve Teksas Eyaleti'ne aittir. Alamo, Temmuz 2015'e kadar TDaughters of the Republic of Texas tarafından işletildi ve ardından koruma görevi Texas General Land Office'e devredildi.
5 Temmuz 2015'te San Antonio Misyonerlik Yerleşimleri Millî Tarih Parkı, San Antonio'daki Alamo Misyonerlik Yerleşimi ile birlikte UNESCO Dünya Mirası alanı olarak listelendi.
Temmuz 2015'te San Antonio Misyonerlik Yerleşimleri UNESCO Dünya Mirası Alanları listesine eklendi.
# Antigua Donanma Tersanesi ve İlgili Arkeolojik Alanlar
Antigua Donanma Tersanesi ve İlgili Arkeolojik Alanlar Antigua ve Barbuda'nın, Saint Paul parişinde bulunan ve alan kaplayan bir UNESCO Dünya Mirası Alanıdır. George dönemine ait denizcilik yapıları, deniz tersanesi ve ilgili destek tesislerinden oluşan bir komplekstir. Bu deniz kompleksi, Doğu Karayipler'deki kârlı şeker üretim adaları üzerinde hakimiyet kurmak için denizde rekabet eden Avrupa ülkeleri arasında yoğun bir rekabetin yaşandığı bir dönemde kurulmuştur. 10-17 Temmuz 2016 tarihleri arasında Türkiye'nin İstanbul ilinde düzenlenen Dünya Miras Komitesi'nin 40. Oturumu sırasında Dünya Miras Listesi'ne dahil edildi.
# Transbaykal Uluslararası Koruma Alanı
Transbaykal Uluslararası Koruma Alanı (tam resmi adı: Çin-Moğolistan-Rusya "Transbaykal" Uluslararası Koruma Alanı, CMR DIPA), 29 Mart 1994'te imzalanan bir anlaşmayla göre tarihi Transbaykal bölgesinde kurulan Asya'daki ilk üçlü koruma alanıdır.
Rusya ve Moğolistan'daki Transbaykal Doğa Koruma Alanı Dünya Mirası Alanı ve Çin'deki Dalai Gölü Millî Doğa Koruma Alanı'nı (a.k.a. Hulunhu Ulusal Doğa Biyosfer Rezervi (HNNR), Dalainor Biyosfer Rezervi) içerir.
# Torey Gölleri
Torey Gölleri, Rusya'nın Moğolistan sınırındaki Zabaykalski Krayı'nda bulunan Barun-Torey ve Zun-Torey adlı bir çift sodalı göldür ve Moğolistan-Rusya sınırı, Zun-Torey gölünün güney ucundan geçer.


## Korunan alanlar.
Gölleri, bitişiğindeki sulak alanları ve yüksek arazileri içeren bir alan, 13 Eylül 1994 tarihinde Ramsar Alanı olarak ilan edilmiştir. RAMSAR alanı %65 göl, %22 karasal step ekosistemi, %7 nehir, %5 ekilebilir arazi ve %1 insan yerleşimi ve yollardan oluşmaktadır; rakımı 591 m ile 769 m arasında değişmektedir.
Transbaykal Doğa Koruma Alanı veya Zapovednik-Daursky Devlet Biyosfer Rezervi, 1997 yılında UNESCO Biyosfer Rezervi olarak belirlenmiş olup hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Aynı zamanda 2017 yılında Dünya Mirası Alanı olarak listelenen Transbaykal Doğa Koruma Alanı'nın da bir parçasıdır.
# Transbaykal Bölgeleri
Transbaykal Bölgeleri, Rusya ve Moğolistan arasında paylaşılan bir Dünya Mirası Alanı olup, kuzeydoğu Çin'e kadar uzanan Transbaykal orman bozkırı ekolojik bölgesinin bir parçasıdır. Transbaykal Uluslararası Koruma Alanı'nın bir parçasıdır ve Torey Gölleri'ni de içerir.


## Bileşen alanları.
Alan şunları içerir:
  - Rusya'dai Transbaykal Devlet Doğa Biyosfer Koruma Alanı'nın (SNBR) orman bozkırı bölümü, alan ve bir tampon bölge
  - Transbaykal SNBR ve Dzeren Vadisi Doğa Koruma Alanı, Rusya, alan ve dönümlük bir tampon bölge (Dzeren, Moğol ceylanının Rusça adıdır)
  - Moğolistan Transbaykalı Biyosfer Rezervi (Moğolistan Transbaykalı Özel Korumalı Doğa Alanı, SPNA), Moğolistan, alan ve dönümlük bir tampon bölge
  - Chuh-Nuur Gölü kümesi, Moğolistan, 
  - Ugtam Doğa Sığınağı, Moğolistan,
# Demon 79
"Demon 79" Birleşik Krallık yapımı bilimkurgu dizisi "Black Mirror"ın altıncı sezonunun beşinci bölümüdür. Toby Haynes'in yönettiği yapımın olay örgüsü Charlie Brooker tarafından kaleme alınmıştır. Bölüm, ilk kez 15 Haziran 2023'te Netflix'te yayınlanmıştır.
 - YÖNLENDİRME
# Padova'nın 14. yüzyıl fresk döngüleri
Padova'nın 14. yüzyıl fresk döngüleri, İtalya'nın Padova ilinde yer alan UNESCO Dünya Mirası Alanı'dır.
Alan, dört küme halinde hem dini hem de seküler sekiz binadan oluşmaktadır. 1302 ile 1397 yılları arasında Giotto, Guariento di Arpo, Giusto de' Menabuoi, Altichiero da Zevio, Jacopo d'Avanzi ve Jacopo da Verona gibi birkaç önemli ressam tarafından boyanmış fresk döngülerine ev sahipliği yapmaktadır. Freskler, alegorik anlatıyı tasvir etme ve yeni bir bakış açısı kullanma biçimleri bakımından yenilikçidir. Karakterlerin duyguları gerçekçi bir şekilde gösterilir. Bazı fresklerde, onları sipariş eden patron bir hikâyedeki karakterlerden biri olarak tasvir edilir. Bu yeni fresk stili, İtalyan Rönesansı'nda ve sonrasında yüzyıllarca süren fresk çalışmalarının ilham kaynağı olmuştur.


## Listelenen alanlar.
Dünya Miras Alanı dört bileşenden oluşmaktadır:
# İlerleyici supranükleer felç
İlerleyici supranükleer felç (PSP) (), zamanla kötüleşen beynin dejeneratif bir hastalığıdır. Denge kaybı, hareketin yavaşlaması, gözleri hareket ettirmede zorluk, yutma güçlüğü, depresyon ve bilişsel bozukluk gibi belirtiler gösterir. Komplikasyonlar arasında zatürre ve düşmeler yer almaktadır.
Neyin sebep olduğu bilinmeyen hastalığın kısmen genetik olduğu düşünülmektedir. Genellikle aile geçmişinin hastalık ile bir ilşkisi yoktur. Atipik parkinson sendromunun alt türü olan hastalığa neden olan şey, beyinde tau proteininin birikmesidir. Tanı semptomlara bakılarak konulur ve tıbbi görüntüleme ile desteklenmektedir. Benzer şekilde ortaya çıkabilecek diğer sorunlar arasında Parkinson, frontotemporal demans ve Alzheimer yer almaktadır.
2021 itibarıyla spesifik bir tedavi bulunmamaktadır ve semptomları gidermek için müdahale yapılır. Levodopa ve amantadin gibi ilaçlar bazı kişilerde semptomları geçici olarak iyileştirebilmektedir. Yürüteç, özel ayakkabılar veya özel gözlük kullanımıyla semptomlar giderilebilir. Tanı sonrasındaki yaşam beklentisi yaklaşık 7 yıldır.
PSP her 100.000 kişiden yaklaşık altı kişide görülmektedir. Belirtilerin başlangıcı genellikle 45-75 yaş arası kişilerde görülür. Erkekler ve kadınlar benzer oranlarda etkilenmektedir. Herhangi bir ırk, yer veya meslekle herhangi bir ilişki bulunamamıştır. Durum ilk olarak 1964 yılında Steele, Richardson ve Olszewski tarafından tanımlanmıştır.
# Chinchorro kültürü
Güney Amerika'daki Chinchorro kültürü, GÖ 9.100 ila 3.500 yıl (MÖ 7.000 ila 1.500) arasında süren bir seramik-öncesi kültürdü. Chinchorro kültürünü oluşturan insanlar, günümüzdeki Kuzey Şili ve Güney Peru'nun Pasifik kıyı bölgesinde yaşayan yerleşik balıkçılardı. Kıyıdaki kurak bölgede tatlı suyun bulunması, bu bölgede insan yerleşimini kolaylaştırdı. Chinchorro halkı, ayrıntılı mumyalama ve cenaze törenleri uygulamalarıyla ünlüydü. Chinchorro kültürünün bulunduğu alan, MÖ 4.000 civarında And Dağları Platosu'ndan etkilenmeye başladı ve bu da tarımın benimsenmesine yol açtı. Chincorro halkı daha sonra Tiwanaku İmparatorluğu'nun etkisi altına girdi.
2021 yılında Chinchorro kültürü UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi'ne dahil edildi.
# Temazepam
Temazepam, Restoril ve diğer marka adları altında satılan, uyku problemlerini tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Kullanım genellikle on günden az olmalıdır. Ağızdan alınarak kullanılan ilacın etkisi genellikle bir saat içinde başlar ve sekiz saate kadar sürer.
Yaygın yan etkiler arasında uyuşukluk, anksiyete, kafa karışıklığı ve baş dönmesi yer alır. Ciddi yan etkiler arasında halüsinasyonlar, kötüye kullanım, anafilaksi ve intihar gösterilmektedir. Genellikle opioidlerle birlikte kullanılması önerilmemektedir. Doz hızla azaltılırsa yoksunluk meydana gelebilir. Hamilelik veya emzirme döneminde kullanılması önerilmez. Temazepam, orta etkili bir benzodiazepin ve hipnotiktir. Beyindeki GABA'yı etkileyerek çalışır.
Temazapam 1962'de patenti alınarak 1969'da tıbbi kullanıma girdi. Jenerik bir ilaç olarak bulunur. Birleşik Krallık'ta bir aylık tedarikin NHS'ye maliyeti 2019 itibarıyla yaklaşık 1,40 £'dur. Amerika Birleşik Devletleri'nde bu miktarın toptan maliyeti yaklaşık 1,76 ABD dolarıdır. 2017 yılında, dört milyondan fazla reçeteyle Amerika Birleşik Devletleri'nde en sık reçete edilen 142. ilaç olmuştur.
# Garance Franke-Ruta
Garance Franke-Ruta son olarak GEN by Medium'un genel yayın yönetmeniydi. Yahoo News'in Washington editörü ve Yahoo Politics'in genel yayın yönetmeni, "The Atlantic" Online'ın Voices köşe yazarı ve siyaset editörü, "Washington Post"un ulusal web siyaset editörü, "American Prospect"in kıdemli editörü ve Washington'un alternatif haftalık gazetesi "Washington City Paper"ın kıdemli yazarı olarak çalıştı. Çalışmaları ayrıca "Medium" dergisi, "New York", "The" "Wall Street Journal", "The Atlantic", "The New Republic", "Slate", "Salon", "The Washington Monthly", "Legal Affairs", "Utne Reader" ve "National Journal" dergilerinde de yer aldı. İlk olarak Hunter College'a gittikten sonra Harvard Üniversitesi'ne geçti ve 1997'de yüksek onur derecesiyle mezun oldu.


## Erken yaşam.
Franke-Ruta, 29 Temmuz 1972'de Cavaillon'da doğdu, ailesi ise Lacoste, Vaucluse'da kalıyordu ve Chiapas, Meksika'daki San Cristóbal de las Casas'ta, Santa Fe, New Mexico'da ve New York City'de büyüdü. Adı, kırmızının bir tonu olan rose rooter'e atıfta bulunan Fransızca bir kelimedir ve "Les Enfants du Paradis" adlı romanın ana karakterinin adıdır. Franke-Ruta, ressam Peter Ruta'nın kızı, Nelson Frank'ın torunu, 2019 MacArthur Üyesi Vanessa Ruta'nın kız kardeşi, Johanna Hurwitz'in yeğeni ve Ted Frank'in kuzenidir.
1988'de New Mexico eyaletinden GED almadan önce, Santa Fe Lisesi'ne ve Santa Fe, New Mexico'daki özel bir liseye birer yıl boyunca gitti.
Daha sonra New York City'e taşındı ve ACT UP aktivist grubunun önemli bir parçası oldu, "How to Survive a Plague" adlı belgeselde görüldüğü gibi AIDS ile mücadele etmek için birçok protestoya katıldı.


## Ödüller.
 - 2019 Vermont Stüdyo Merkezi ikamet programı
 - 2019 pocoapoco ikametgahı, Oaxaca, Meksika
 - 2018 Rockefeller Vakfı Bellagio Merkezi uygulayıcı ikametgahı
 - 2018 Las Vegas Şehir Merkezi Plympton-Writer's Block ikametgahı
 - 2016 Gazeteci Hukuk Fakültesi bursu, Loyola Hukuk Fakültesi
 - 2013 2013'ün En İyi 140 Twitter Akışı, "Time" dergisi
 - 2007 "Iowa Independent" kıdemli üyesi, Des Moines, Iowa
 - 2007 Hillman Ödülü "Tapped", "The American Prospect" için
 - 2006 Shorenstein Merkezi üyesi, Harvard Üniversitesi John F. Kennedy Hükümet Okulu
 - 2004 11 Eylül Güvenlik ve Özgürlük bursiyeri, USC Annenberg Adalet ve Gazetecilik Enstitüsü
# Andorra eş prenslerinin temsilcileri listesi
Bu madde, Andorra'nın eş prenslerinin temsilcilerini listelemektedir - başlangıçta Urgell Piskoposu ve Foix Kontu; günümüzde ise Urgell Piskoposu ve Fransa cumhurbaşkanı. Eşprensler, genel vali veya viceroy gibi, devlet işlerinde kendilerini temsil edecek temsilcileri atarlar. 1993 Anayasası yürürlüğe girene kadar, piskopos ve Fransız temsilcilerin unvanları sırasıyla Veguers ve Viguiers idi. Artık kendi eşprenslerinin Kişisel Temsilcileri unvanını taşımaktadırlar.
# Odessa'nın Tarihî Merkezi
Odesa'nın Tarihî Merkezi (Історичний центр Одеси), Odesa'nın Tarihî Şehir Merkezi veya Odesa'nın Merkezi, Ukrayna'nın Odesa şehrinde yer alan bir şehir merkezi ve Dünya Mirası Alanıdır . 2023 yılında listeye alınan bölge, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali nedeniyle aynı yıl Tehlike Altındaki Dünya Mirası Alanları listesine dahil edilmiştir.
Alan, 6 Ocak 2009'ta UNESCO'nu geçici listesine alınmıştı. Ukrayna Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Dünya Miras Komitesi'ne başvuru yapıldı. Ocak 2023'te acil bir prosedür kapsamında UNESCO şehrin tarihi bölgesini hem Dünya Mirası Listesi'ne hem de Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne ekledi.
# Toprak ve su
"Toprak ve su" (; ) Ahameniş İmparatorluğu'nun teslim olan şehirlerden ve uluslardan resmi haraç talebini ifade eden bir ifadedir. Yunan tarihçi ve coğrafyacı Herodot'un yazılarında, özellikle Pers-Yunan savaşları ile ilgili olarak görülür.


## Herodot'un kullanımı.
Herodot, 4. Kitapta ilk kez İskit Kralı İdanthyrsos'un Kral Darius'a verdiği cevapta "toprak ve su" teriminden bahseder. 5. Kitapta Darius'un Makedonya Kralı I. Amintas'a "toprak ve su" talep eden elçiler gönderdiği ve Amintas'ın da bunu kabul ettiği bildirilir. MÖ 507'de Artaphernes'e giden Atina elçiliğinden de bu talepte bulunulmuş ve elçiler bu talebe uymuştur. 6. Kitapta Darius, kral için "toprak ve su" talep eden elçiler Yunanistan'ın her yerine göndermiştir (Hdt. 6.48). Reddeden çok fazla şehir devleti olmamıştır. 7. Kitapta, Perslerin Spartalılara ve Atinalılara elçiler göndererek geleneksel teslimiyet sembolü olan toprak ve su teklifini talep ettiklerini, Spartalıların onları bir kuyuya, Atinalıların da bir vadiye attıklarını ve bunun da dibe vardıklarında "kendileri için orayı kazabileceklerini" ima ettiğini anlatır.
Serhas'ın Yunanistan'ı ikinci kez Pers istilasından hemen önce, Spartalılar, Darius'un habercilerinin ölümünün kefareti olarak gönüllü olarak asil doğumlu iki adamı Susa'ya idam edilmek üzere gönderdiler. Bu, Yunanları Sparta Ordusunu yenerek ve Atina'yı yok ederek cezalandıran Serhas'ı tatmin etmemiştir.


## Simgenin yorumu.
"Toprak ve su" talebi, Perslere teslim olanların toprakları ve topraktan elde edilen her ürün üzerindeki tüm haklarından vazgeçtiklerini simgeliyordu. "Toprak ve suyu" vererek, Perslerin her şey üzerindeki otoritesini tanıyorlardı; hatta canları bile Pers kralına ait oluyordu. Daha sonra, bağlıların yükümlülükleri ve menfaatlerinin belirlenmesi için müzakereler yapılırdı.
Modern tarihçi J. M. Balcer'e göre, toprak ve suyun önemi, Zerdüşt sembolleri olmaları ve Pers İmparatorluğu'na bağlılığın temsilcileri olmalarıdır. "Pers elçileri, Pers Egemenliğinin ve Zerdüşt toprak ve su sembollerinin, yani bağlılığın işaretlerinin tanınmasını talep ederek Yunanistan'ın dört bir yanına seyahat ettiler..."
Ancak Daniel Beckman'ın yeni bir analizine göre, "toprak ve su" ritüeli, bir şehrin şiddet yoluyla fethini temsil eden Neo-Asur uygulamasından kaynaklanırken, Ahameniş İmparatorluğu'nda barışçıl, gönüllü teslimiyeti sembolize ediyordu.
# Viktor Alekseyeviç Kliyentov
Viktor Alekseyeviç Kliyentov ("Виктор Алексеевич Клиентов"; d. 1836, Moskova Guberniyası – ö. 17 Temmuz 1877, Şıpka Geçidi), Rus piyâde yüzbaşısıdır. Ocak Ayaklanması ve Kırım Savaşı'nda bulundu. 93 Harbi'nde Kliyentov, I. Şıpka Geçidi Muharebesi sırasında Osmanlı askerleri tarafından ağır yaralandı. Birkaç saat sonra geri çekildiği Palanga'da yaralarından ötürü öldü.
# Erfurt'taki Yahudi-Orta Çağ Mirası
Erfurt'taki Yahudi-Orta Çağ Mirası, Almanya'nın Erfurt şehrinin Eski Kent bölgesinde bulunan ve Yahudi kültürel mirasının bir parçası olarak kabul edilen bir dizi yapıdır. 2023 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiştir. Avrupa'nın en eski sinagogu olan Erfurt Eski Sinagogu, 2007 yılında yeniden keşfedilen bir "mikve," Erfurt Mikveh ve 13. yüzyıldan kalma, günümüze kadar Yahudi mülkiyetinde olan Taş Ev de bu listeye dahildir.
# Eski Sinagog (Erfurt)
Eski Sinagog (Alte Synagoge; אלטע שול, ערפורט; בית הכנסת הישן (ארפורט)) Almanya'nın Thüringen eyaletinin Erfurt şehrinde bulunan eski bir Yahudi cemaati ve sinagogudur .
11. yüzyıl sonlarından kalma sinagog, Avrupa'nın en iyi korunmuş Orta Çağ sinagoglarından biridir. Binanın çoğu bölümü 1250-1320 yıllarına tarihlenmektedir. 1349 yılında Kara Ölüm'ün ardından yerel Yahudi cemaatinin katledilmesi ve sürülmesinin ardından, bina sonraki yüzyıllarda depo, restoran ve balo salonu gibi çeşitli amaçlarla kullanıldı. Nazi Almanyası döneminde, sinagog olarak geçmişi çoktan unutulmuştu ve bu da binanın dokunulmadan kalmasına olanak sağladı; ancak 1980'lerin sonlarında yeniden ilgi görmeye başladı. Çatısı sağlam olduğu için, dünyanın en eski sağlam sinagog binası olduğu düşünülmektedir.
2009'dan beri yerel Yahudi tarihi müzesi olarak kullanılmaktadır. 1998 yılında bulunan ortaçağ sikkeleri, kuyumcu işçiliği ve mücevherlerden oluşan Erfurt Hazinesi'ne ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca, Erfurt'taki Orta Çağ Yahudi cemaatine ait 12.-14. yüzyıl dini metinlerinden oluşan önemli bir koleksiyon olan Erfurt İbranice El Yazmaları'nın faksimileleri de burada bulunmaktadır.
2023 yılında, Eski Sinagog, Mikve ve Erfurt'un ortaçağ şehir merkezinde bulunan, Yahudi sahipleri olan, yaklaşık 1250 yılından kalma seküler bir bina olan Taş Ev, olağanüstü korunmuş olmaları ve ortaçağ Yahudi topluluklarının yaşamına tanıklık etmeleri nedeniyle UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi'ne kaydedildi.
# Taş Ev (Erfurt)
Taş Ev, Erfurt'ta bulunan bir konut binasıdır. 1250 yılında inşa edilmiştir. 13. yüzyılın sonlarından beri Yahudilerin mülkiyetindedir. 2023 yılından beri Eski Sinagog ve Mikve ile birlikte Erfurt'taki Yahudi-Orta Çağ Mirası altında bir UNESCO Dünya Mirası Alanıdır.
Taş Ev 1250 yılında inşa edildi. 1293 yılından itibaren Yahudi mülkiyetindeydi. 1992 yılında üst kattaki ahşap tavan araştırılmıştı. 2015'ten 2017'ye kadar bina kapsamlı bir şekilde incelendi. Taş Ev, 2023'te UNESCO Dünya Miras Komitesi'nin 45. toplantısında, Erfurt'taki Yahudi-Orta Çağ Mirası'nın bir parçası olarak UNESCO Dünya Mirası listesine alındı.
# Nesteren
Nesteren, Abdülhak Hâmit Tarhan'ın beş fasıllık bir dramı. 
1878 yılında Paris’te yazılmış ve yayımlanmıştır. Duraksız, kafiyeli hece vezni ile yazılmıştır. Türk edebiyatında hece ölçüsü ile yazılan ilk tiyatro eseridir. 
Konusunu Pierre Corneille’in "Le Cid" isimli eserinden almıştır. Abdülhak Hamit Tarhan, Nesteren ile "Le Cid" arasındaki ilişkiye dair, “Türkçesi değil, başka türlüsüdür” demiştir. 
"Nesteren"’in konusu, belirsiz bir zamanda Kabil şeyhliğinde geçer. İki kardeş arasındaki iktidar mücadelesi sırasında gelişen ve sonu ölümle biten bir aşk anlatılır. Eser, Türk-Rus savaşının ilhamı ile yazılmıştır. Eserde alegorik olarak ele alınan konular: yöneticilerin savaşta ordularının başında olması gerektiği; ne kadar güçlü olurlarsa olsunlar başkalarını küçümsememeleri ve halka karşı zor kullanmamaları gerektiği; yönetici seçerken liyakata önem verilmesi gerektiğidir. Alegorik okuma düzeyinde, yazarın II. Abdülhamid’i Türk-Rus savaşı başta olmak üzere çeşitli savaş yenilgilerinden sorumlu tuttuğu söylenebilir.


## Konusu.
Nesteren’in konusu Kabil’de geçer. Gazanfer ile Behram adlı kardeşlerden Gazanfer halk tarafından sevilmeyen, Behram ise sevilen birer yöneticidir. Gazenfer'in Nesteren adında bir kızı, Hüsrev 'in ise Behram adında bir oğlu vardır ve ikisi birbirine aşıktır.
Gazanfer, halk tarafından sevilmemesinin sorumlusu olarak kardeşi Behram’ı görmektedir ve ondan ülkeyi terk etmesini ister. Bu nedenle aralarında tartışma çıkar. Gazanfer'in Behram tokat atması üzerine Behram, bunun bir namus meselesi olduğunu söyleyerek oğlundan Gazanfer'i öldürmesini ister. Hüsrev, Gazanfer’i düelloya davet eder ve düelloda onu öldürür. Cinayeti Hüsrev'e aşık olan Gazanfer'in karısı Nesrin üstlenir. Mahkemede Nesrin"in idamına karar verilir. Ancak Hüsrev cinayeti işleyenin kendisi olduğunu itiraf eder. Mahkeme Hüsrev’in ülke için gösterdiği yararlılıkları göz önünde tutarak asılması yönündeki talepleri reddeder. Babasını öldürenin Hüsrev olduğunu öğrenen Nesteren, ona düşmanlık besler ve onu öldürmeye yemin eder. Hüsrev'i öldürmesi için Bender ile anlaşır. Karşılığında kendisiyle evleneceğinin sözünü verir. Ancak bir yandan da Hüsrev'i sevmeyi sürdürür ve ikilem içine düşer. Bender, Nesteren'in aslında Hüsrev"i sevdiğini anlar. Onu öldürmez, sadece yaralar. Bu arada Hüsrev, ülke sınırlarına gelen düşmanı kovmak için ordunun başına geçer. Zaferle dönmesi hâlinde kendisiyle evleneceğine dair Nesteren’den söz alır. Hüsrev, savaştan zaferle döner. Nesteren, babasının öcünü almak için Hüsrev ile evlenip gerdek gecesi onu öldürmeyi planlar, ancak o gece geldiğinde, zehir içerek kendini öldürür. Sevgilisinin öldüğünü gören Hüsrev ise, hançer ile kendisini öldürür.


## Etkileri.
Abdülhak Hamit Tarhan'ın bu eseri üzerine operet bestelenmiştir. Nesteren adlı bu operetin bestecisi ve liberetto yazarı Mehmet Baha Pars'tır. Eser, ilk Türk operetidir.
# Karl Bushby
Karl Bushby, (30 Mart 1969)’da İngiltere’nin Hull kentinde doğan ingiliz eski paraşütçü ve askerı'dir. Askerlikten sonra ise hayatını sıra dışı bir projeye adamış, dünyayı yürüyerek dolaşmayı hedeflemiştir. böylece Karl Bushby, yürüyüşüne 1998 yılında başlamıştır. Başlangıç noktası ise Şili’nin güneyindeki Punta Arenas şehri olmuştur.
11 Haziran 2025 itibarıyla Bushby, meydan okumasını tamamlamak için Türkiye'ye giriş vizesi beklemek üzere Ermenistan'da bulunuyor. Ağustos 2025'te yolculuğuna devam etmeyi umuyor; ardından 2026 yılına kadar Hull'a döneceği tahmin ediliyor.


## Erken yaşamı.
Bushby, 30 Mart 1969'da İngiltere'nin Hull kentinde doğdu. Yerel bir devlet okuluna gitti ve 16 yaşında İngiliz Ordusu'na katıldı. Bushby, 11 yıl boyunca Paraşüt Alayı 3. Taburunda görev yaptı.


## Seferi.
Goliath Expedition, Bushby'nin Şili'nin Punta Arenas kentinden İngiltere'nin Hull kentindeki evine kadar “kesintisiz adımlarla” dünyayı dolaşma girişimidir. Yolculuğuna 1 Kasım 1998'de başlayan Bushby, başlangıçta 58.000 km uzunluğundaki bu yürüyüşü sekiz yılda tamamlamayı planlamıştı; ancak, sayısız gecikme nedeniyle, 8 Eylül 2025 itibarıyla yolculuk hâlâ devam etmektedir.
Bushby, 1 Kasım 1998'de Şili'nin Punta Arenas kentinden yola çıktı ve 2006 itibarıyla Güney, Orta ve Kuzey Amerika'yı yürüyerek 27.000 km yol kat etti. 31.000 km üzerinde yürüyecek ve mevcut hızını koruyacak olan Bushby, 2010 yılına kadar Hull'a döneceğini tahmin etti.
Mart 2006'da Bushby ve Fransız maceracı Dimitri Kieffer, Alaska'dan Sibirya'ya uzanan 93 km genişliğindeki boğazı geçmek için donmuş 240 km uzunluğundaki bir bölümü 14 gün süren dolambaçlı bir yoldan yürüyerek geçtiler. Çukotka köyü Uelen yakınlarında Rus sınırını geçerken, doğru giriş limanından Rusya'ya girmedikleri için Rus sınır muhafızları tarafından gözaltına alındılar. Rusya'dan sınır dışı edilmekle tehdit edildiler, bu da yolculuklarının sona ermesi anlamına geliyordu. 5 Mayıs 2006'da, Rus temyiz mahkemesinin Bushby'nin başvurusunu kabul ettiği ve yürüyüşünün devam edeceği açıklandı. Bunun, dönemin İngiliz Başbakan Yardımcısı (ve Bushby'nin memleketi Hull'un milletvekili) John Prescott ile dönemin Çukotka Valisi Roman Abramovich arasındaki görüşmelerin sonucu olduğu bildirildi.
# Mithridatis Hanedanı
Mithridatis Hanedanı ayrıca Pontus Hanedanı olarak da bilinir, Pers kökenli olup,#YÖNLENDİRME MÖ 281'de I. Mithridatis Ktistes ("Kioslu III. Mithridatis") tarafından kurulmuştur.#YÖNLENDİRME kökenleri Kios'taki yönetici Pers soylularının en yüksek çevrelerinde bulunuyordu.#YÖNLENDİRME III. Mithridatis, babası ve selefi Kioslu II. Mithridatis'un öldürülmesinden sonra Paflagonya'ya kaçmış ve sonunda Pontus Krallığı'nı ilan etmiş ve "Ktistes" (kelimenin tam anlamıyla, "İnşaatçı") unvanını benimsemiştir. Hanedan, Pontus Krallığı'nın en büyük hükümdarı olarak kabul edilen VI. Mithridatis'in yönetimi altında en geniş haline ulaşmıştır.
MÖ 60'ların sonuna kadar VI. Mithridatis'in hükümdarlığı sırasında Mithridatis Savaşları sırasında Roma Cumhuriyeti'nin önde gelen düşmanlarıydılar.#YÖNLENDİRME MÖ 48'de, Kırım'ın Roma'ya bağlı kralı II. Farnakis, Pontus üzerindeki iddiasını ileri sürmeye çalıştı ancak Zela Muharebesi'nde Jül Sezar tarafından kesin bir şekilde mağlup edilmiştir.


## Tarih.
Mithridatisler, komşu Kolhis ve Trapezos topraklarını fethetmiş ve V. Paerisades'in ölümünden sonra Bosporos Krallığı'nın hükümdarı olmayı başarmış VI. Mithridatis'in yönetimi altında en geniş sınırlarına ulaşmışlardırlar
Ancak bu durum uzun sürmemiştir. Zela'daki yenilgisinin ardından oğlu ve halefi Pontus Krallığı'nın yönetiminden uzaklaştırılmış ve geriye yalnızca Bosporos Krallığı doğrudan Mithridatis kontrolü altında kalmış; ancak Mithridatisler de general Asander tarafından iktidardan uzaklaştırılmışlardır.
Hanedan, VI. Mithridatis'in kızı Dynamis ve onun soyundan gelenler aracılığıyla MS 342 yılına kadar Bosporos Krallığı'nı yönetmeye devam etmiştir. Bosporos Krallığı, Roma İmparatorluğu'nun en uzun süreli kukla devleti olarak kalmıştır. Bu krallığın soyundan gelenler şunlardır:
  - Bosporos-Roma Savaşı sırasında Roma yönetimine karşı çıkan III. Mithridatis.
  - Kardeşi Mithridatis'e karşı Romalıları destekleyen I. Cotys.
  - Krallığını genişleten ve İskit ve Siraki kabilelerine ağır zararlar veren II. Sauromates.
  - MS 342 yılında ölen Bosporos Krallığı'nın son hükümdarı VI. Rhescuporis.


## Pontus kralları Mithridatislerin soy ağacı.
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME