# Tamer Levent
Tamer Levent (d. 13 Ekim 1950, İzmir), Türk oyuncu, yönetmen, sanat yönetmeni ve yazar.
1971 yılında Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümüne seviye sınavı ile girdi. Ankara Devlet Konservatuvarı Yüksek Bölümünden 1977 yılında mezun oldu. Devlet Tiyatroları'nda önce oyuncu daha sonra yönetmen olarak çalışmalar yaptı. Devlet Tiyatroları genel müdürlüğü ve genel müdür yardımcılığı görevlerinde bulundu. Yönettiği oyunlar; Rusya, Kanada, Güney Kore, İran ve Kuzey Kıbrıs'ta festivallere davet edildi. Hâlen Devlet Tiyatroları'nda rejisör kadrosundadır ve Devlet Tiyatroları Opera ve Balesi Çalışanları Vakfı TOBAV ile Tiyatro Oyuncuları Meslek Birliği TOMEB kurucusu ve ilk genel başkanıdır.


## İlk yılları ve kariyeri.
13 Ekim 1950 tarihinde İzmir Karşıyaka'da ağır ceza hâkimi Zeki Bey'le tasarımcı Meral Hanım'ın oğlu olarak dünyaya geldi. Liseyi İzmir Türk Kolejinde okudu. TRT 2'nin sevilen programı "Akşama Doğru"'nun yapımcı ve sunucusu, televizyon yapımcısı Seynan Levent'le 1982 yılında evlendi. 1984 yılında oğlu Efe ve 1985 yılında kızı Hazel dünyaya geldi. 25 Mart 1994 yılında Devlet Tiyatroları'nda ilk ve son kez yapılan bir uygulama ile seçimle Devlet Tiyatroları Genel Müdürü oldu. 10 Ağustos 1994 yılına kadar yürüttüğü bu görev esnasında Türkiye'de çok ses getiren "Sanata Evet" projesini hayata geçirdi. Tiyatro kültürünün tanımlanması ve yaygınlaşması doğrultusunda teorik ve uygulamalı çalışmalar yaptı. 2003 yılında Çorlu Belediyesi tarafından adına sahne ("Çorlu Belediyesi Tamer Levent Sahnesi") açılan Tamer Levent, Türkiye'de eğitimde drama ve yaratıcı drama çalışmalarını başlattı. Sahneye koyduğu, Ülkü Ayvaz'ın "Yeniden Yaratma" adlı oyunuyla Devlet Tiyatroları'nın ilk Rusya turnesini gerçekleştirdi.


### Çalışmaları.
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesinde, Eskişehir Anadolu Üniversitesinde, New York Üniversitesi Tiyatro Bölümünde, Berlin Yüksek Sanat Okulu Tiyatro Bölümünde; İngiltere Yorkshire Bretton Hall College'de ve Warwick Üniversitesinde "Yaratıcı Oyunculuk" dersleri verdi. Belçika, Lüksemburg ve Macaristan'da Avrupa Parlamentosu'yla birlikte düzenlenen tiyatro buluşmalarının prensiplerinin oluşturulduğu komitelerde ve organizasyonlarda bulundu, seri atölye çalışmaları yönetti. Fransa ve Tunus'ta uzun süreli atölye çalışmaları yaparak sonuçlarını birer gösteri hâline dönüştüren Tamer Levent, radyo ve televizyonlarda da dizi programlar, drama çalışmaları gerçekleştirdi. TRT Radyo-1'de "Gecenin İçinden" programında izleyicilerle canlı iletişim programı yaptı. Çin ve Hindistan belgeselleri gerçekleştirdi. Dünyanın pek çok ülkesinde drama atölyeleri yönetti. "Bernarda Alba'nın Evi" isimli tiyatro oyununun baleye uyarlanmasında, Binnaz Aydan'ın koreografisini yaptığı TV programının reji ve tekst çalışmasını yaptı. Tamer Levent ayrıca FIA (Uluslararası Aktörler Federasyonu) Türkiye Temsilcisidir. IATA (Uluslararası Amatör Tiyatrolar Birliği) yönetim kurulu üyeliğinde bulundu. Yerli ve yabancı dergilerde yazıları yayımlandı. Oyunculuk ve yönetmenlik çalışmalarının yanı sıra TOBAV (Devlet Tiyatro Opera ve Balesi Çalışanları Vakfı) Genel Başkanlığını yürüten Tamer Levent, 1984 yılında kurduğu Sanat Kurumu Deneme Sahnesi'nde drama çalışmaları başlatmıştır. 


## Tiyatro ve opera.
### Rol aldığı oyunlar.
  - İstanbul Efendisi - Musahipzade Celal, 1975 (Kıbrıs'a moral turnesi yapıldı)
  - My Fair Lady (Müzikal) – Bernard Shaw'un Pygmalion adlı eserinden uyarlayan: Alan Jey Lerner Müzik: Frederick Loewe, 1977 Devlet Tiyatroları Ankara 
  - İnsandan Kaçan (Mysantrophe) – Moliere, 1977 Devlet Tiyatroları Ankara 
  - Genç W.'nin Yeni Acıları - Ulrich Plenzdorf, 1977 Devlet Tiyatroları Ankara
  - Billy Budd (Yasalar ve İnsan) - Herman Melville, 1978
  - Sultan Kız (çocuk oyunu) - Osman Güngör Feyzoğlu,
  - Monserrat - Emmanuel Robles, 1979
  - Özgürlüğüne Kavuşturulan Don Kişot – Anatoli Vasilieviç Lunaçarski,
  - Arturo Ui’nin Önlenebilir Yükselişi - Bertolt Brecht,
  - Keşanlı Ali Destanı - Haldun Taner,
  - Bir Sabah Gülerek Uyan - Necati Cumalı,
  - Tam Rolünde - Leonnie Ossowski,
  - Ebedî Koca - Victor Heim,
  - Burgonya Prensesi Ivona - Witold Gombrowicz,
  - Matmazel Helsinka - Georgas Astalos,
  - Karacaoğlan – Dinçer Sümer,
  - Sanatçının Ölümü – Yılmaz Onay,
  - Tartuffe – Moliere,
  - Düşler Yolu - Tennessee Williams
  - Yaşamaya Dair - Nâzım Hikmet'ten uyarlayan Tamer Levent,
  - Ramazan'la Cülide – Erhan Gökgücü,
  - Mutlu Yıllar – Peter Turrini, 2008 Beşiktaş Belediyesi Akatlar Kültür Merkezi İstanbul
  - Galilei'nin Yaşamı – Bertolt Brecht, 2008 Devlet Tiyatroları Ankara
  - Yalancının Resmi - Memet Baydur, 2009 Mask-Kara Tiyatrosu İstanbul
  - Venedik Taciri - William Shakespeare, 2012 Devlet Tiyatroları Ankara
  - Rain Man (Yağmur Adam) - Dan Gordon, 2013 Tiyatro Keyfi İstanbul
  - Kuvayi Milliye (Kurtuluş Savaşı Destanı) - Nâzım Hikmet, 2014 Tiyatro 2000 İstanbul
  - Küheylan, 2016, Müstesna Tiyatro, Peter Shaffer
 - YÖNLENDİRME 


### Yönettiği oyunlar ve operalar.
  - Bir Elin Nesi Var (çocuk oyunu) - Muharrem Buhara
  - Bütün Dünya Oyun Sahnesi - Tamer Levent
  - Bernarda Alba'nın Evi - Federico Garcia Lorca (Binnaz Aydan koreografisi ile TV dans tiyatrosu projesi)
  - Yeniden Yaratma-oyun-Ülkü Ayvaz, ilk SSCB turnesi
  - Önce İnsan - Yılmaz Karakoyunlu (Kanada turnesi)
  - Masal Kadınları - Tamer Levent (Güney Kore, İran turnesi)
  - Carmen - Georges Bizet, İzmir Devlet Opera ve Balesi 
  - Mança'lı Adam - Don Kişot, Mersin Devlet Opera ve Balesi
  - Yaşamaya Dair - Nâzım Hikmet (senaryo), Ankara Devlet Opera ve Balesi (Bu tek kişilik oyunun müziklerini Ali Aykaç yaptı ve Tamer Levent opera orkestrası eşliğinde kendisi oynadı.)
  - Caligula - Albert Camus
  - Bakhai - Euripides
  - Kalpaklılar - Samim Kocagöz'den uyarlayan Tamer Levent 
  - Ney Dans Prodüksiyonu - Tamer Levent (senaryo), (Tamer Levent'in rejisörlüğünü ve sanat yönetmenliğini yaptığı bu gösteri bütün dünyayı dolaştı.) 
  - Ferhat ile Şirin - Nâzım Hikmet, Ankara
  - Domuz Ahırı - Athaol Fughart, İzmir Sahne Tozu Tiyatrosu 
  - Midas’ın Kulakları - Güngör Dilmen, Konya Konya Devlet Tiyatrosu
  - Yalancının Resmi - Memet Baydur, İstanbul, Mask-Kara Tiyatrosu
  - Ölümü Yaşamak - Orhan Asena, Diyarbakır - Diyarbakır Devlet Tiyatrosu
  - Ak Kartalın Oğlu Gılgameş - Orhan Asena, Diyarbakır Devlet Tiyatrosu, 2012 (Oyun Orhan Asena Sahnesi açılışı için sahneye koyuldu.)
 - YÖNLENDİRME 


### Yazdığı oyunlar.
  - Bütün Dünya Bir Oyun Sahnesi
  - Ya Tutarsa
  - Karısına Göre Bir Halk düşmanı
  - Anla Beni
  - Masal Kadınları


## Filmografisi.
  - Tatlı Rüyalar, 1997 - Ahmet Akbayır
  - Yazılar Filmatik Yılmaz Onay'ın romanından 1998 yılında Altuğ Savaşal senaryosu ve rejisi ile çekildi.
  - Sam Rüzgarı (Polonya)
  - Gülpare, Show TV, 2006
  - Yaralı Yürek, Show TV, 2007
  - Vazgeç Gönlüm, Star TV, 2007
  - Akşamdan Kalma, 2008 - Ali Haydar
  - Akşamdan Kalma 2, 2010 - Ali Haydar
  - Kılıç Günü - 2010, atv - Celal Kızıltan
  - Akşamdan Kalma 3, 2012 - Ali Haydar
  - Tepenin Ardı - Emin Alper, 2012 (2012 Berlin Film Festivali, Forum bölümünde (Caligari Film Prize) en iyi film seçildi. İstanbul Film Festivali'nde en iyi film seçildi. 6. Asya Pasifik Sinema Akademi Ödülleri'nde (APSA) en iyi konulu film seçildi
  - Ayaz - Hakan Kurşun, 2012
  - Atlılar - Muharrem Gülmez, 2012
  - İzzet Kaptan ve Oğlu - Mesut Uçakan
  - Su ve Ateş, 2013 - Özcan Deniz
  - Yunus Diye Göründüm - Kürşat Kızbaz
  - Simindis Kundzuli (Mısır Adası) - Giorgi Ovaşvili, 2014, Gürcistan Karlovy Vary en iyi film ödülü,
  - Fatih, Kanal D, 2013, Ali Kuşçu rolünde
  - Kış Uykusu, 2014 - Nuri Bilge Ceylan (2014 Cannes Film Festivali Altın Palmiye ve FIPRESCI En İyi Film ödülünü aldı.)
  - Bana Artık Hicran De, Kanal D, 2014
  - სიმინდის კუნძული "simindis kundzuli" ("Mısır Adası"), 2014, Gürcü filmi, asker rolünde, 2014-2015 Oscar ödüllerinde yabancı film dalında ilk 9'a girdi.
  - Misafir, Mehmet Eryılmaz, 2015, iptal olan İstanbul Film Festivali, yarışma adaylarından
  - Aşk Yeniden, FOX, 2015-2016
  - Ertuğrul 1890 - Süleyman Bey, 2015
  - Cesur ve Güzel, Star TV, 2016-2017
  - İstanbullu Gelin, Star TV, 2017
  - Yol Arkadaşım 2 - Şükran, 2018
  - Çiçero, 2019
  - Maria ile Mustafa, atv, 2020
  - Menajerimi Ara, Star TV, 2021
  - Camdaki Kız, Kanal D, 2021-2023
  - Kendi Yolumda, 2022
  - Sakla Beni, Star TV, 2023-2024
  - Yalı Çapkını, Star TV, 2024
  - Her Şeyin Başı Merkür, 2024
  - Sen Ağlama İstanbul, Star TV, 2024-2025
  - Uykucu - 2025
  - Tek - Yakında
  - Hiç - (Adem Tek) Yakında
  - Sahtekarlar - NOW - 2025-günümüz


## Uluslararası jüri üyeliği.
  - 7. Asya Pasifik Sinema Akademi Ödülleri (APSA) Jüri Üyesi 
 - Ankara kısa film jüri üyeliği, 2014 AB iş birliği ile


## Uyarlamaları.
  - Efruz Bey - Ömer Seyfettin, Sıfırdan Yayınları
  - Ben ki Abdülcanbaz, Sıfırdan Yayınları


## Kitapları.
  - Niçin Tiyatro (Makaleler), Gündoğan Yayınları
  - Ya Tutarsa (oyun), Mitos - Boyut Yayınları
  - "Niçin Tiyatro'dan "Sanataevet"e, Artshop Yayınları, Ağustos 2021 ISBN


## Ödülleri.
  - 45. Ankara Sanat Kurumu Tiyatro Ödülleri 2009, "En İyi Erkek Oyuncu" ödülü (Galileo Galilei - Galileo'nun Yaşamı)
  - 6. Asya Pasifik Sinema Akademi Ödülleri'nde (APSA)  Tepenin Ardı isimli sinema filminde oynadığı rol ile, diğer iki ülke adayı ile birlikte en iyi erkek oyuncu adayı seçildi.
  - 24. Ankara Film Festivali'nde, Tepenin Ardı isimli sinema filminde oynadığı rol ile en iyi erkek oyuncusu seçildi.
  - 3. Malatya Film Festivali'nde, Tepenin Ardı isimli sinema filminde oynadığı rol ile, diğer rol arkadaşları, Mehmet Özgür, Reha Özcan, Berk Hakman ve Furkan Berk Kiran ile birlikte en iyi erkek oyuncu seçildi.
  - 81. Dil Bayramı Onur Ödülü 2013 Dil Derneği
  - 20. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri Seçici Kurul Özel Ödülü ("Kış Uykusu")
  - 4. Yeni Dergi Tiyatro ödüllerinde 2016 Onur Ödülü
  - 2016 İsmet Küntay Onur Ödülü
  - TAKSAV 21. Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali "Festival Onur Ödülü" 2016