BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# 810


## Doğumlar.
  - 21 Temmuz - İmam Buharî, Buharalı Fars muhaddis (ö. 869)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - I. Fotios, Konstantinopolis Patriği (ö. 893)
   - Abbas İbn Firnas, Berberî astronom, simyacı, fizikçi, şair ve İslam bilgini (ö. 888)
   - Huneyn bin İshak, Abbasi döneminde yaşamış ünlü bir mütercim ve hekim (ö. 873)
   - Kassia, Bizanslı başrahibe, şair, besteci ve ilahi yazarı (ö. 865)


## Ölümler.
  - Ebu Nuvas, İranlı şair (d. 756)
# 811


## Doğumlar.
  - 15 Haziran - Muhammed el-Cevâd, Şiîliğin bir fırkası olan İsnâaşeriyye'nin dokuzuncu imamı (ö. 835)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - I. Basileios, gaspçı Bizans imparatoru (ö. 886)


## Ölümler.
  - 26 Temmuz - I. Nikiforos, Bizans imparatoru
# 812


## Doğumlar.
  - Vâsik, Abbasi halifesi (ö. 847)


## Ölümler.
  - 11 Ocak - Stavrakios, Bizans imparatoru
  - "tarihi bilinmeyen"
   - İbrahim bin Agleb, Kuzey Afrika'da Abbasiler'e bağlı olarak hüküm süren Aglebiler hanedanının kurucusu (d. 756)
# 813


## Olaylar.
  - Konstantinopolis Kuşatması gerçekleşti.
  - Versinikia Muharebesi gerçekleşti.


## Doğumlar.
  - Theofilos, Bizans imparatoru (ö. 842)


## Ölümler.
  - 1 Eylül - Emîn, Abbasi halifesi (d. 787)
# 814


## Ölümler.
  - 28 Ocak - Şarlman, Frank ve Lombard kralı (d. 748)
  - 13 Nisan - Krum, Tuna Bulgar Devleti hanı
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Hasan bin Ziyad, Hanefi fıkıh bilgini (d. 734)
# 815


## Olaylar.
  - Konstantinopolis'te imzalanan Bizans-Bulgaristan Antlaşması ile Bulgar Hanı Omurtag ile Bizans İmparatoru V. Leon arasında Bulgarlar lehine 30 yıllık bir barış yapıldı.
  - Konstantinopolis Konsili toplandı.


## Doğumlar.
  - Johannes Scottus Erigena, İrlandalı Orta Çağ düşünürü (ö. 877)
  - Theodora, Bizans İmparatoriçesi, Bizans imparatoru Theofilos'un eşi


## Ölümler.
  - Câbir bin Hayyan, Farsî çok yönlü bir fen bilgini  simyacı, kimyacı ve eczacı (d. 721)
# 816
816 (DCCCXVI) salı günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - 5 Ekim - I. Louis Kutsal Roma İmparatorluğu tahtına çıktı.


## Doğumlar.
  - Formosus, papa (ö. 896)


## Ölümler.
  - 12 Haziran - III. Leo, papa (d. 750)
# 817


## Doğumlar.
  - Davud ez-Zahirî, İslam'daki fıkıh mezheplerinden olan Zahiri mezhebinin kurucusu (ö. 884)
  - Ebu Davud - Sünen-i Ebu Davud olarak anılan eserin müellifi, muhaddis (ö. 889)


## Ölümler.
  - IV. Stephanus, İtalyan din adamı, papa (d. 770)
# 818
818 (DCCCXVIII) cuma günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Coenwulf komutasındaki Anglosaksonlar Dyfed'i (Galler) yağmaladı.


## Ölümler.
  - Ali er-Rızâ, İslâm Peygamberi Muhammed'in yedinci göbekten torunu (d. 765)
# 819


## Olaylar.
  - Abbasiler'in başkenti Bağdat oldu.
  - Sâmânîler hanedanı kuruldu (dağılışı 999).
# 820


## Olaylar.
  - Müslüman matematikçi Hârizmî, cebri buldu.


## Doğumlar.
  - Álmos, Macar kabilelerinin öncüsü, hükümdarı (ö. 895)
  - Ebu Hanife Dineverî, astronomi, botanik, metalürji, coğrafya, matematik ve tarih gibi çok çeşitli alanlarda çalışmalarda bulunmuş bilim insanı (ö. 896)
  - İbn Hurdâzbih, günümüze kadar ulaşan Kitâbü'l-mesâlik ve'l-memâlik'in yazarı, Fars coğrafyacı (ö. 912)


## Ölümler.
  - 19 Ocak - İmam Şâfiî, Şâfiî Mezhebi'nin kurucusu (d. 767)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - V. Leon, Bizans imparatoru (d. 775)
   - Adi Şankara, Hint filozof, mistik ve teolog (d. 788)
# 821


## Olaylar.
  - Tang Mu Zong, Çin imparatoru oldu.
  - Tâhirîler hanedanı kuruldu. (dağılışı 873)


## Doğumlar.
  - Sabit bin Kurre, Arap matematikçi ve gökbilimci (ö. 901)
# 822


## Olaylar.
  - 23 Mayıs - Endülüs Emevi Devleti hükümdarı II. Abdurrahman tahta çıktı.
  - Abbasilerin Horasan valisi Tahir bin Hüseyin burada bağımsızlığını ilan ederek Tahiriler hanedanını kurdu.


## Doğumlar.
  - Mart - Mütevekkil, Abbasi halifesi (ö. 861)


## Ölümler.
  - 26 Haziran - Saichō, Budizmin Tendai mezhebinin kurucusu olan Japon Budist keşiş (d. 767)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Grigorios Pterotos, Bizanslı general
# 823


## Doğumlar.
  - 13 Haziran - Dazlak Karl, Kutsal Roma imparatoru, Frank kralı (ö. 877)
  - 27 Eylül - Orléanslı Ermentrude, Dazlak Karl ile evliliği sayesinde Frank Kraliçesi (ö. 869)


## Ölümler.
  - Ekim - Slav Thomas, Bizans askerî komutanı (d. y. 760)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Thekla, II. Mihail'in eşi, imparatoriçe
# 824


## Olaylar.
  - Papa Eugenius Secundus, Episcopus Romanus Papa oldu.


## Doğumlar.
  - İbn Mâce, İranlı hadis bilgini ve düşünür (ö. 887)
  - Tirmizî, Fars hadis bilgini (ö. 892)


## Ölümler.
  - 5 Ağustos - İmparator Heizei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 51. imparatoru (d. 773)
# 825


## Doğumlar.
  - II. Ludwig, İtalya kralı ve Kutsal Roma imparatoru (ö. 875)


## Ölümler.
  - Meymûn el-Kaddâh, Bâtınîliğin ve İsmâ‘îl'îyye mezhebinin, özellikle de Nizârî fıkhının kurucusu
# 826


## Doğumlar.
  - 22 Ocak - İmparator Montoku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 55. imparatoru (ö. 858)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Kiril, Hristiyan misyoner


## Ölümler.
  - Theodoros, Hristiyan aziz, kilise babası, keşiş ve teolog (d. 759)
# 827


## Doğumlar.
  - İbnü'r Râvendî, Fars İslam âlimi, filozof ve yazar (ö. 911)
  - Methodios, Hristiyan misyoner
# 828


## Ölümler.
  - 5 Nisan - I. Nikiforos, Rum Ortodoks Patriği (d. 758)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Abdulmelik el-Esmaî, Arap zooloji ve filoloji bilgini (d. 740)
   - Vâfî Ahmed, İsmâilîyye İmâmı
# 829


## Doğumlar.
  - Ali el-Hadî, 12 İmam'ın onuncusu (ö. 868)


## Ölümler.
  - II. Mihail, Bizans imparatoru (d. 770)
# 830


## Doğumlar.
  - Cüneyd-i Bağdâdî, sufi ve filozof (ö. 909)
  - İmparator Kōkō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 58. imparatoru (ö. 887)
# 831


## Ölümler.
  - 10 Temmuz - Zübeyde bint Cafer, Abbasi halifelerinden Hârûnürreşîd'in hanımı, Emîn'in annesi
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Omurtag, Birinci Bulgar İmparatorluğu Hanı
# 832
832 (DCCCXXXII) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - Külüg Beg, Uygur Kağanı oldu.
  - Bizans-Arap savaşları: Bizans kalesi Loulon (modern Türkiye) Abbasiler tarafından ele geçirildi. Garnizon, uzun bir kuşatmadan sonra Halife Memun'a teslim oldu.
# 833


## Ölümler.
  - 9 Ağustos - Memun, Abbasi halifesi (d. 786)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Hacac bin Yusuf bin Matar, Müslüman matematik bilgini (d. 786)
# 834
834 (DCCCXXXIV) perşembe günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - 1 Mart - I. Louis Frank kralı oldu.


## Doğumlar.
  - I. Efthimios, Konstantinopolis ekümenik patriği (ö. 917)


## Ölümler.
  - I. Odo, Orléans Kontu
# 835


## Olaylar.
  - Maride Kalesi'nin yapımı tamamlandı.


## Doğumlar.
  - Eylül - Ahmed bin Tolun, Tolunoğlu Hükümdarı (ö. 884)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - II. Lothar, Lotharingiya Kralı (ö. 869)
   - Huang Chao, Çin'in Qi Hanedanı'nın kurucusu ve tek imparatoru olan tuz tüccarı ve ayaklanmacı (ö. 884)


## Ölümler.
  - 25 Kasım - Muhammed el-Cevâd, Şiîliğin bir fırkası olan İsnâaşeriyye'nin dokuzuncu imamı (d. 811)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Kūkai, Japon Budist keşiş, şair, mühendis ve sanatçı (d. 774)
# 836


## Doğumlar.
  - Müstaîn, Abbâsî halifesi (ö. 866)


## Ölümler.
  - Malamir Han, Slav kökenli Tuna Bulgar Devleti hanı
# 837


## Olaylar.
  - Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti (önceki: 760   sonraki : 912).


## Doğumlar.
  - İbn Huzeyme, Sahih ibn Huzeyme ile tanınan, Müslüman hadis ve Şafii mezhebi fıkıh alimi (ö. 923)


## Ölümler.
  - I. Antonios, Rum Ortodoks Patrikhanesi patriği
# 838


## Olaylar.
  - 22 Temmuz - Dazimon Muharebesi: Halife El-Mu'tasim, Orta Anadolu'nun iki büyük Bizans kale şehrini (Ancyra ve Amorium) hedef alarak Bizans İmparatorluğu'na karşı büyük bir sefer başlattı. Tarsus'ta iki ana kuvvete bölünmüş geniş bir orduyu (80.000 kişilik) seferber eder. El-Afşin komutasındaki kuzey kuvveti, şehrin emiri Umar al-Aqta'nın güçleriyle birleşerek Melitene bölgesinden Ermeni Teması'nı işgal eder. El-Mu'tasım komutasındaki güneydeki ana kuvvet, Kilikya Kapılarını geçerek Kapadokya'ya girer. İmparator Theophilos, Abbasilere saldırır ve 3.000 zayiat verir, ancak daha sonra 10.000 Türk atlı okçusunun karşı saldırısıyla ağır bir yenilgiye uğrar. Theophilos ve muhafızları kuşatılır ve zar zor yarıp kaçmayı başarır.


## Ölümler.
  - Babek Hürremi, Fars kökenli komutan (d. 795 / 798)
# 839


## Doğumlar.
  - 13 Haziran - III. Charles, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu imparatoru (ö. 888)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Ebu Cafer Taberî, din ve tarih bilgini (ö. 923)


## Ölümler.
  - Egbert, Wessex kralı (d. 771 / 775)
  - İbrahim bin el-Mehdî, Abbasi halifesi (d. 779)
  - Külüg Beg, Uygur Kağanı
# 840


## Olaylar.
  - Uygur Devleti, Kırgız Devleti tarafından ele geçirildi.
  - Karahanlı Devleti kuruldu.


## Doğumlar.
  - 25 Ekim - Yakûb bin Leys es-Saffâr, Saffârî emiri, (ö. 879)
  - 19 Ocak - III. Mihail, Amorian (Phrygian) hanedanının üçüncü ve son üyesi olarak Bizans imparatoru (ö. 867)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Eudokia İngerina, Bizans İmparatoriçesi (ö. 882)


## Ölümler.
  - 11 Haziran - İmparator Junna, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 53. imparatoru (d. 785)
  - 20 Haziran - I. Ludwig, 781'den itibaren Akitanya kralı ve ortak Kutsal Roma İmparatoru, 813'ten itibaren babası Şarlman ile Frank kralı (d. 778)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Muhammed et-Taki, Şii inancına göre dokuzuncu imam (d. 813 / 814)
# 841


## Ölümler.
  - Afşın, Abbasi Devleti Ordu Komutanı (d. ?)
  - Bişr-i Hâfî, mutasavvıf (d. 767)
# 842


## Doğumlar.
  - I. Pietro Candiano, Venedik Cumhuriyeti "Doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 16'inci Venedik Dükü (ö. 887)


## Ölümler.
  - 20 Ocak - Theofilos, Bizans imparatoru (d. 813)
  - 24 Ağustos - İmparator Saga, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 52. imparatoru (d. 786)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Mutasım, Abbasi halifesi (d. 794)
# 844


## Doğumlar.
  - Flandralı Judith, İngiliz Krallarından Ethelwulf'un karısı (ö. 870)
  - Hasan el-Utruş, Şii imam (ö. 917)
  - Mutemid, Abbasi halifesi (ö. 892)


## Ölümler.
  - 11 Ocak - I. Mihail, Bizans imparatoru (d. y. 770)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Abdullah bin Tâhir, Abbasiler devlet adamı ve kumandan (ö. 798)
# 845


## Olaylar.
  - 6 Mart - Amorion'un 42 Şehidi, dinlerini değiştirmeyi kabul etmedikleri için Dicle kıyısında kafaları kesilerek öldürüldü.


## Doğumlar.
  - 1 Ağustos - Sugawara no Michizane, Heian dönemi Japon bilgin, şair ve siyasetçi (ö. 903)


## Ölümler.
  - Ebu Said Gürgani, Fars matematikçi ve astronom
  - İbn Sa'd, hadis, siyer, tarih ve neseb bilgini (d. 777)
  - İbrahim Nazzam, filozof ve teolog (d. 775)
# 846


## Olaylar.
  - Toskana Marklığı kuruldu. (yıkılışı 1198)


## Doğumlar.
  - Rollo, Viking soyundan gelen Norman asilzade (ö. 930)
# 847


## Olaylar.
  - 10 Nisan - Dördüncü San Leo, İkinci Sergius'un yerine papa oldu.
  - 24 Kasım - 847 Şam depremi: Suriye'de Şam ve çevresinde meydana gelen depremde tahmini 70.000 kişi öldü.
  - Bari Emirliği kuruldu (dağılışı 871).


## Doğumlar.
  - Mutez, Abbasi halife (d. 869)


## Ölümler.
  - 24 Ocak - II. Sergius, papa
  - "tarihi bilinmeyen"
   - I. Methodios, Rum Ortodoks patriği
   - Vâsik, Abbasi halifesi (d. 812)
# 848


## Olaylar.
  - Chola hanedanlığı, Tamil imparatorluğu'nu yönetmeye başladı (1279 yılına kadar).
# 849


## Doğumlar.
  - Büyük Alfred, Wessex kralı (ö. 899)
  - İsmail bin Ahmed, Samanî hükümdarı (ö. 907)


## Ölümler.
  - İbn Ebu Şeybe, hadis, tefsir ve tarih bilgini (d. 776)
# 850


## Olaylar.
  - Japon İmparator Montoku, İmparator Ninmyō'dan tahtı devraldı.
  - Vikingler tarafından, Galler kıyılarına ilk kez saldırı düzenlendi.


## Doğumlar.
  - Ahmed bin Sehl el-Belhî, İranlı Müslüman coğrafyacı, matematikçi, hekim ve psikolog (ö. 934)
  - İmparator Seiwa, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 56. imparatoru (ö. 878)


## Ölümler.
  - 6 Mayıs - İmparator Ninmyō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 54. imparatoru (d. 808)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Hârizmî, matematik, gökbilim, coğrafya ve algoritma alanlarında çalışmış Fars bilim insanı (d. 780)
# 851


## Olaylar.
  - Vikingler, Londra ve Canterbury şehirlerini yağmaladı.
  - García Íñiguez, babasının (Íñigo Arista) yerine Navarra kralı oldu.


## Ölümler.
  - II. Abdurrahman, Endülüs Emevi Devleti hükümdarı (d. 792)
# 852


## Doğumlar.
  - Nikolaos Mistikos, Konstantinopolis Patriği (ö. 925)


## Ölümler.
  - I. Presyan, Tuna Bulgar Devleti hanı
  - Aurelius ve Natalia, Kurtuba Emiri II. Abdurrahman'ın hükümranlığı esnasında katledilen Hristiyan şehitler
# 853


## Olaylar.
  - Mayıs - Bizans ordusu, Dimyat'ı yok etti.


## Doğumlar.
  - Ebu Cafer et-Tahavî, Hanefi fıkıh ve akaid bilgini (ö. 933)
# 854


## Olaylar.
  - II. Horik, Danimarka kralı olarak I. Horik'in yerine tahta geçti.
  - III. Jayavarman, Khmer İmparatorluğu'nun hükümdarı olarak babasının (II. Jayavarman) yerine geçti.


## Ölümler.
  - I. Horik, Viking saldırılarıyla bilinen Danimarka kralı
# 855


## Olaylar.
  - 17 Temmuz - Papa III. Benedict, Papa IV. Leo'dan görevi devraldı.


## Ölümler.
  - 17 Temmuz - IV. Leo, papa (d. 790)
  - 29 Eylül - I. Lothar, Bavyera kralı (d. 795)
  - 20 Kasım - Theoktistos, kıdemli Bizans yetkilisi ve III. Mihail'ın 842–867 arası hükümdar naibi
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Ahmed bin Hanbel, Hanbeli mezhebinin öncüsü (d. 780)
# 856
856 (DCCCLVI) çarşamba günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - 1 Ekim - Wessex kralı Æthelwulf ile Flandralı Judith evlendi.
# 857


## Olaylar.
  - Vikingler, Hollanda'nın eski bir kenti olan Dorestad'a saldırdı.


## Doğumlar.
  - Mutazıd, Abbasi halifesi (ö. 902)


## Ölümler.
  - Hâris el-Muhâsibî, İslam alimi (d. 781)
  - Ziryâb, Müslüman şair, müzisyen, şarkıcı, botanikçi ve coğrafyacı (d. 789)
# 858


## Doğumlar.
  - Battanî, Arap astronom, astrolog ve matematikçi (ö. 929)
  - Hallâc-ı Mansûr, spiritüalist yazar ve mistik şâir (ö. 922)
  - Rudekî, Fars şair (ö. y. 941)


## Ölümler.
  - 7 Ekim - İmparator Montoku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 55. imparatoru (d. 826)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Æthelwulf, Wessex kralı (d. 795)
# 859
859 (DCCCLIX) pazar günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Karaviyyin Medresesi kuruldu.
# Her Dem Yeşil Parti
Herdem Yeşil Parti (Yaprak Dökmeyen Parti), 1852'de Adolf Anderssen ve Jean Dufresne arasında oynanmış ünlü satranç oyunudur.
Adolf Anderssen zamanın en kuvvetli oyuncularından olup, ilk uluslararası turnuva olan, 1851 Londra turnuvasını kazandıktan sonra, birçokları tarafından Dünya Satranç Şampiyonu olarak kabul edilmişti. Jean Dufresne ise popüler satranç kitapları yazan, Anderssen kadar olmasa da hatırı sayılır satranç ustalarındandı.
Bu oyun, Ölümsüz Parti gibi dostça oynanmış bir oyundu. Bu partinin isim babası olan Wilhelm Steinitz, daha sonra bu parti için şu sözleri söylemişti: “Herdem Yeşil parti, Anderssen’in defne yapraklarından yapılmış Tacıydı..”


## Adolf Anderssen - Jean Dufresne.
"1. e4 e5 2. Af3 Ac6 3. Fc4 Fc5 4. b4"
Bu açılış 1800'lerde popüler olan ve günümüzde de ara sıra oynannan Evans Gambiti'dir. Beyaz gelişim avantajı için bir piyon feda ediyor.
"4...Fxb4 5. c3 Fa5 6. d4 exd4 7. O-O d3?! (Diyagram)" 
Bu iyi bir karşılık olarak kabul edilemez; burada dxc3 veya d6 yapılabilirdi.
"8. Vb3!?"
Bu hamle ile derhal f7 piyonuna saldırıyor, fakat Burgess burada Ke1'i öneriyor.
"8... Vf6 9. e5 Vg6"
Beyazın e5 piyonu alınamaz; eğer 9... Axe5, sonra 10. Ke1 d6 11. Vb5+, Şaha ve File çatal atarak bir alet kazanır.
"10. Ke1! (diyagram) Age7 11. Fa3 b5?!"
Pozisyonunu korumak yerine, siyah Vezir Kalesini tempo sayesinde etkinleştirmek için, bir feda ile karşılık veriyor. Burgess burada b piyonunun ilerlemesine izin vermek yerine tempo ile 11...a6 önermektedir.
"12. Vxb5 Kb8 13. Va4 Fb6"
Siyah burada O-O oynayamaz, çünkü 14.Fxe7 ile bir alet kazanır c6'daki At hem e7'deki Atı hem de a5'te Fili aynı anda koruyamaz.
"14. Abd2 Fb7 15. Ae4 Vf5? 16. Fxd3 Vh5 17. Af6+!?"
Bu güzel bir fedadır, her ne kadar Burgess 17. Ag3 Vh6 18. Fc1 Ve6 19. Fc4 ile basitçe alet kazanmayı önerse de.
"17... gxf6 18. exf6 Kg8 19. Kad1! Vxf3"
Siyah Vezir alınamaz, çünkü g8'deki Kale, g2'deki piyonu açmaza almıştır. (Diyagrama bakınız)
"20. Kxe7+! Axe7? 21. Vxd7+!! Şxd7 22. Ff5+"
Çifte şahlar tehlikeli çünkü Şahı oynamaya zorluyor. Sadece tehlikeli değil sonuca götüren.
"22... Şe8 23. Fd7+ Şf8 24. Fxe7# 1-0"
Savielly Tartakover demişti ki, "Bu kombinezonun satranç oyunu literatüründe bir eşi daha yoktur.”
# 860


## Olaylar.
  - Konstantinopolis Kuşatması gerçekleşti.
  - İzlanda adası keşfedildi.


## Doğumlar.
  - Gorm, Danimarka kralı (ö. y. 940)


## Ölümler.
  - Zünnûn-ı Mısrî, Mısırlı Arap düşünür (d. 796)
# 861
861 (DCCCLXI) çarşamba günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Kutsal Roma imparatoru II. Charles, Güçlü Robert'ı Neustrasya margrafı olarak atadı.


## Doğumlar.
  - Mutazıd, Abbasi halifesi
  - İmam-ı Şibli, evliya (ö. 945)


## Ölümler.
  - Aralık - Mütevekkil, Abbasi halifesi (d. 822)
# 862


## Olaylar.
  - Flandra Kontluğu kuruldu (dağılışı 1405).
  - Rurik Hanedanı kuruldu.


## Ölümler.
  - 8 Haziran - Müntasır, Abbasi halifesi
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Tâhir bin Abdullah, Horasan Tahirîler'in valisi
# 863


## Doğumlar.
  - Mâtürîdî, İslam alimi (ö. 944)


## Ölümler.
  - Ömer bin Abdullah, Abbâsîlere bağlı yarı özgür Malatya emiri
# 864
864 (DCCCLXIV) cumartesi günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - II. Louis komutasındaki Doğu Frank güçleri Büyük Moravya'yı ele geçirdi.


## Doğumlar.
  - Küleynî, Şii hadis ve fıkıh bilgini (ö. 941)


## Ölümler.
  - Yahya bin Ömer, Şii imam
# 865


## Doğumlar.
  - Râzî, Fars simyacı, kimyager, hekim ve filozof (ö. 925)


## Ölümler.
  - Kassia, Bizanslı başrahibe, şair, besteci ve ilahi yazarı (d. 810)
  - Petronas, Bizanslı kumandan ve asilzade
# 866


## Doğumlar.
  - 19 Eylül
   - VI. Leon, Bizans İmparatoru (ö. 912)
   - Aleksandros, Bizans İmparatoru (ö. 913)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - I. Robert, Fransa Kralı (ö. 923)


## Ölümler.
  - 21 Nisan - Bardas, Bizans soylusu ve yüksek dereceli bakan
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Müstaîn, Abbâsî halifesi (d. 836)
# 867


## Doğumlar.
  - 10 Haziran - İmparator Uda, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 59. imparatoru (ö. 931)
  - Kasım - I. Stefanos, Rum Ortodoks patriği (ö. 893)


## Ölümler.
  - 21 Mart - Ælla, İngiltere'deki Anglosakson Northumbria kralı
  - 23-24 Eylül - III. Mihail, Amorian (Phrygian) hanedanının üçüncü ve son üyesi olarak Bizans imparatoru (d. 840)
  - 13 Kasım - I. Nicolaus, papa (d. y. 800)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Lazaros Zografos, Bizanslı keşiş ve ressam
# 868


## Olaylar.
  - 11 Mayıs - Çince Elmas Sutra, dünyada bilinen en eski kalıp baskı kitap.
  - Portekiz Kontluğu kuruldu.
  - Ahmed bin Tolun, Mısır'da Tolunoğulları Türk Devletini kurdu.
  - Tunus'un Aglebiler sülalesi Malta'yı aldı.


## Doğumlar.
  - Mehdi el-Muntazzar, Şiilerin 12. ve son imamı


## Ölümler.
  - Ali el-Hadî, 12 İmam'ın onuncusu (d. 829)
# 869


## Olaylar.
  - 5 Ekim - Dördüncü Konstantinopolis Konsili başladı.


## Doğumlar.
  - 2 Ocak - İmparator Yōzei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 57. imparatoru (ö. 949)
  - 30 Temmuz - Muhammed Mehdi, Şii imam


## Ölümler.
  - 14 Şubat - Aziz Kiril, Hristiyan misyoner (d. 826)
  - Temmuz/Ağustos - Mutez, Abbasi halife (d. 847)
  - 8 Ağustos - II. Lothar, Lotharingiya Kralı (d. 835)
  - 31 Ağustos - İmam Buharî, Buharalı Fars muhaddis (d. 810)
  - 6 Ekim - Orléanslı Ermentrude, Dazlak Karl ile evliliği sayesinde Frank Kraliçesi (d. 823)
# 870


## Olaylar.
  - Abbasi halifesi Mühtedî'nin ölmesi sonucunda Mutemid yeni halife oldu.


## Doğumlar.
  - I. Romanos, tahtı damadı VII. Konstantinos'la paylaşan ve gerçek iktidarı elinde tutan Bizans imparatoru (ö. 948)
  - Fârâbî, ünlü filozof ve bilim insanı, aynı zamanda gök bilimci, mantıkçı ve müzisyen (ö. 950 / 951)


## Ölümler.
  - 21 Haziran - Mühtedî, Abbasi halifesi
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Fergânî, Türk Müslüman astronom (d. 800 / 805)
   - Flandralı Judith, İngiliz Krallarından Ethelwulf'un karısı (d. 844)
# 871
871 (DCCCLXXI) pazartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Bari Emirliği dağıldı (kuruluşu 847).
# 872


## Doğumlar.
  - II. Pietro Candiano, Venedik Cumhuriyeti'ne "Doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 13'uncu dük (ö. 939)
  - Ki no Tsurayuki, Heian döneminde yaşamış bir Japon şair, hattat ve yazar (ö. 945)
  - Yelü Abaoji, Çin'in Liao Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (ö. 926)


## Ölümler.
  - II. Hadrianus, papa (d. 792)
# 873


## Olaylar.
  - Tâhirîler hanedanı sona erdi (kuruluşu 821).


## Doğumlar.
  - 31 Temmuz - Ubeydullâh el-Mehdî, Fâtımîler Devleti'nin kurucusu ve ilk İsmâilî imamı (ö. 934)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Ebü'l Hasan Eş'arî, Eşarilik itikadi mezhebinin kurucusu (ö. 935)


## Ölümler.
  - Huneyn bin İshak, Abbasi döneminde yaşamış ünlü bir mütercim ve hekim (d. 810)
  - İvar Ragnarsson, yarı efsanevi Dublin kralı ve ünlü Viking savaşçısı Ragnar Lodbrok'un oğlu
  - Kindî, felsefe, tıp, matematik astronomi, ilahiyat, psikoloji, fizik, kimya ve müziğe kadar pek çok bilim dalında eser yazan Arap bilim insanı (d. 801)
# 874


## Doğumlar.
  - Yaşlı Edward, babası Büyük Alfred'in ölümüyle kral olan Wessex kralı (ö. 924)
# 875
875 yılı (DCCCLXXV), Jülyen takvimine göre cumartesi günü başlayan bir takvim yılıdır.


## Olaylar.
<onlyinclude>


### Yere göre.
#### Avrupa.
  - 12 Ağustos – İmparator II. Ludwig, Doğu Frank Kralı II. Louis'in oğlu olan kuzeni Carloman'ı halefi olarak atadıktan sonra Brescia'da öldü. Louis, Milano'daki Sant'Ambrogio Bazilikası'na gömülür.
  - 29 Aralık – Kral II. Charles, Papa VIII. Ioannes tarafından desteklenen bir İtalya seyahatine çıktı. Pavia'da İmparatorluk Regalia'sını alır ve Roma'da Kutsal Roma İmparatoru olarak taç giydi.
  - II. Charles'ın oğlu II. Louis, gizlice evlendiği Burgonyalı Ansgarde'dan boşandıktan sonra ikinci kez Parisli Adelaide ile evlendi.
  - Norveç Kralı I. Harald, Orkney Adaları ve Shetland Adaları'ndaki gezginleri kontrol altına alarak bu toprakları krallığına ekledi.
  - Samanoğulları, Buhara'ya girdi.


## Doğumlar.
  - Samonas, Bizans İmparatorluğu Parakoimomenos'u


## Ölümler.
  - 12 Ağustos - II. Ludwig, İtalya kralı ve Kutsal Roma imparatoru (d. 825)
# 877
877 yılı (DCCCLXXVII), Jülyen takviminin Salı günü başlayan bir yılıdır.


## Olaylar.
  - Yaz – Batı Frank Kralı II. Charles (Kel), eşi Richilde ve birkaç baş vasalıyla birlikte İtalya'ya doğru yola çıktı. Bir sefer emri verdi, ancak Dük Boso (kayınbiraderi) orduya katılmayı reddetti. Aynı dönemde, Doğu Frank Kralı II. Louis'in oğlu Carloman, bir Frank ordusunun başında Alpleri aşarak Doğu Lombardiya'ya ulaştı. Charles, Richilde'i Kutsal Roma İmparatorluğu imparatoriçesi olarak taç giyme töreni ve takviye kuvvetleri için Galya'ya geri gönderdi. Ancak Frank aristokrasisi, Güney İtalya'daki Araplarla savaştan çok, ülkelerindeki Viking saldırılarıyla ilgilenmekteydi. Papa VIII. Ioannes, Charles'ı Vercelli'de kabul etti ve Güney İtalya'daki Arapların saldırılarına karşı yardım istedi. Charles, Traetto'da İtalyan devletleriyle ittifak kurdu.
  - Ağustos – Siraküza Kuşatması: Ağlebîler, Sicilya'nın doğusundaki Bizans topraklarına akınlar düzenlemeye başladı. Siraküza'yı kuşattılar ve kale şehrini denizden ve karadan ablukaya aldılar.


## Doğumlar.
  - 31 Ocak - Goryeolu Taejo, Kore'de hüküm süren Goryeo Hanedanlığı'nın kurucusu (ö. 943)


## Ölümler.
  - 6 Ekim - Dazlak Karl, Kutsal Roma imparatoru, Frank kralı (d. 823)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - I. İgnatius, Konstantinopolis Patriği (d. 797)
   - Johannes Scottus Erigena, İrlandalı Orta Çağ düşünürü (d. 815)
# 878


## Doğumlar.
  - Bardas Fokas, Bizans generali ve İmparator II. Nikiforos Fokas'ın ve kouropalates Genç Leo Fokas'ın babası (ö. 968)


## Ölümler.
  - 31 Aralık - İmparator Seiwa, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 56. imparatoru (d. 850)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Ahmed bin Musa, matematik ve astronomi alanında eserler veren müslüman âlim (d. 803)
# Gölevez
Gölevez ("Colocasia esculenta"), yılanyastığıgiller (Araceae) familyasından bolca potasyum içeren bir bitki. Taro veya kolokas olarak da bilinir.


## Dağılımı.
Asya'nın güney doğusundan Afrika kıtasına ve Pasifik adalarına kadar üretimi yayılmıştır. Gölevez; Asya, Afrika, Orta Amerika ve Pasifik adalarında yaşayan 400-500 milyon insanın temel gıda kaynağıdır. Türkiye'de Antalya ilinin Alanya ve Gazipaşa, Mersin'in Bozyazı, Anamur ilçeleri ve civarında yetişir.


## Üretimi.
Dünya üzerinde 43 devlette yaygın olarak üretilen gölevezin Dünya üretimi 5.695.000 ton olup Türkiye üretimi ise 1000 tondur. Üretimin % 60'ı Afrika'da, % 32'si Asya'da ve % 8'i ise Pasifik adalarındadır. Bu ülkelerde özel kabuk soyma, kurutma, öğütme, dilimleme, parçalama, presleme ve yıkama makineleri mevcuttur.


## Bileşimi.
Gölevez yaprakları vitamin ve mineraller açısından zengindir. Tiamin, riboflavin, demir, fosfor, çinko, vitamin B6, vitamin C, niasin, potasyum, bakır ve mangan açısından zengindir. Yumruları yüksek oranda nişasta ve lif içerir. Yumrularda veya yapraklarda oksalik asit bulunabilir. Bu yüzden bitki kesinlikle pişirmeden yenilmemelidir, oksalat iyonu sindirim sisteminde yüksek oranda tahrişe neden olabilir. Oksalat iyonu alımından kaynaklanabilecek riskleri elimine etmek için bitkinin kalsiyum içeren gıdalarla tüketilmesi de önerilmektedir. Kalsiyum oksalatla reaksiyona girerek suda çözünmez olan kalsiyum oksalatı oluşturur.


## Yetiştirilmesi.
Gölevez yarı gölgeli veya güneşli yerlerde yetişen tropikal bir bitkidir. Suyu cok sever. Çoğalması, ana yumrulardan ayrılarak alınan yavru yumrularla olur. Yavru yumrular 10–15 cm derine ve 60–70 cm aralıklarla ekilir. Boyları 1.5-2 metreye kadar çıkar.
Nisan ayında dikim yapılıp, 7-8 ay sonra aralık ayında hasat edilmeye başlanıp hasadı kış boyunca devam etmektedir.
Bitki, süs bitkisi olarak da kullanılmaktadır.


## Kullanımı.
Gölevez yumrusunu damak zevkine uygun sunmak için özel pişirme metodları geliştirilmiştir; sınırlı haşlama, kurutma, kızartma, öğütme, rendeleme, fırınlama. Gölevez kuru fasulye ve nohut yemekleri gibi isteğe bağlı olarak et ile haşlanarak yemeği yapılmaktadır. Yumrudan suda pişme esnasında bamyadaki gibi musilaj madde salgılanmaktadır. Bunu önlemek için pişirme esnasında limon sıkılması gerekir.
Gölevezin diğer değerlendirilme şekilleri;
  - Tropik ve subtropik ülkelerde gölevez yumrusu  konserve, un, cips, şehriye ve dondurulmuş gıda olarak değerlendirilmektedir.
  - Fırınlanarak ve haşlanarak mantı ve börek yapılıp Hindistan cevizi ile tüketilmektedir.
  - Kurutulup öğütülmüş ince tozu  ekmek, pasta, mama ve makarnalarda katkı maddesi olarak kullanılmaktadır.
  - Gölevez nişastası, plastik ve kozmetik endüstrisinde kullanılmaktadır.
  - Gölevez yumrusu %10 müsilaj içerir.Gölevez zamkı(müsilaj) diyet ürünlerine katılmaktadır.
  - Yaprak saplarından Vietnam çorbası yapılmaktadır.
  - Gölevez yaprakları sarma ve çorba olarak değerlendirilmektedir.
  - Yumru haşlanarak sebze yemekleri yapılabilmektedir.
Taro kökleri ve yaprakları güzel bir tada sahiptir. Yaprakları lahana tadında iken pişirilebilir.
# 879


## Olaylar.
  - Dördüncü Konstantinopolis Konsili başladı.


## Ölümler.
  - 5 Haziran - Yakûb bin Leys es-Saffâr, Saffârî emiri, (d. 840)
  - Rurik, Rurik Hanedanı'nın kurucusu
# 880


## Olaylar.
  - Dördüncü Konstantinopolis Konsili sona erdi.
  - Nea Ekklisia kilisesinin inşası tamamlandı.


## Ölümler.
  - Fatma el-Fihri, Karaviyyin Camii ve medresesinin kurucusu
# 881
Yıl 881 (DCCCLXXXI) Jülyen Takvimine göre Pazar günü ile başlayan artık olmayan bir yıldır.


## Olaylar.
### Yere göre.
#### Avrupa.
 - 12 Şubat - Alman Louis'in üçüncü oğlu olan Kral Şişman Karl, Roma'da Papa VIII. Ioannes tarafından Kutsal Roma İmparatoru olarak taç giydi
 - 3 Ağustos - Saucourt-en-Vimeu Muharebesi: Batı Frank kralları Louis III ve kardeşi Carloman II, Viking akıncılarını (Abbeville yakınlarında) bozguna uğrattı.


#### Britanya.
 - Conwy Savaşı: Gwynedd (Galler) Kralı Anarawd, Mercia ordularına bir intikam saldırısı başlatır ve onları Conwy Nehri'nde yener.
 - Anarawd ve kardeşleri Cadell ve Merfyn, Powys ve Seisyllwg'deki direnişi bastırmak için kapsamlı askeri kampanyalar başlattılar (yaklaşık tarih).


#### Arap İmparatorluğu.
 - Zanj İsyanı: Abbasi generali Al-Muwaffaq, üssünü Dicle Nehri'nin karşı yakasında kullanarak Zenc'in başkenti Muhtara'yı kuşatıyor.


#### Asya.
 - Kumtaşından yapılmış ilk Tapınak Dağı olan Bakong, Angkor'da ]Kmer İmparatorluğu'nun (modern Kamboçya) yöneticileri tarafından inşa edilmiştir.
 - 881 Akka Depremi: Akka yakınlarında meydana geldi . İskenderiye'nin de aynı depremden etkilendiği bildirildi.


### Konuya göre.
#### Din.
Aziz Sesilya Kilisesi (Cäcilienkirche) kadınlar için bir kolej olarak kurulmuştur. Şu anda Köln'deki Schnütgen Müzesi'nde muhafaza edilmektedir.


## Doğumlar.
 - I. Konrad, Doğu Frank Krallığı'nın kralı (yaklaşık tarih)


## Ölümler.
 - Razi Abdullah, Onuncu Müslüman ve Şii İmam
# 882


## Olaylar.
  - Kiev Knezliği kuruldu (dağılışı 1240).


## Ölümler.
  - 16 Aralık - VIII. İoannes, papa
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Eudokia İngerina, Bizans İmparatoriçesi (d. y. 840)
   - García Íñiguez, ikinci Pamplona Kralı (d. y. 805)
# 883
883 (DCCCLXXXIII) salı günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Büyük Moravya hükümdarı I. Svatopluk Aşağı Pannonia'yı fethetti.


## Doğumlar.
  - İbni Meserre, Endülüslü Arap filozof (ö. 931)
# 884


## Ölümler.
  - 6 Ocak - Hasan bin Zeyd, Taberistan'daki Alavîler Zeydî Hânedanlığı'nın kurucusu
  - Mart - Ahmed bin Tolun, Tolunoğlu Hükümdarı (d. 835)
  - 13 Temmuz - Huang Chao, Çin'in Qi Hanedanı'nın kurucusu ve tek imparatoru olan tuz tüccarı ve ayaklanmacı (d. 835)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Davud ez-Zahirî, İslam'daki fıkıh mezheplerinden olan Zahiri mezhebinin kurucusu (d. 817)
# 885


## Olaylar.
Tevahin Muharebesi: Abbâsîler'in, Mutazıd yönetimindeki Müslüman güçleri (4.000 asker), Ramla (modern İsrail) yakınlarında Tolunoğulları hükümdarı Humâreveyh tarafından yenilgiye uğratıldı. Bu, Abbasilerin Suriye'yi Tolunoğulları'ndan kurtarma girişimini sona erdirdi. Abbâsî ordusunun büyük bir kısmı ele geçirildi ve Mısır'a nakledildi. Humâreveyh, halifelik hükûmetiyle uzlaşmayı hedefliyor ve günümüzün Irak topraklarına dönmek isteyen askerlerin fidye olmadan ayrılmalarına izin verirken geri kalanlara Mısır'a yerleşme fırsatı sunmuştur.


## Doğumlar.
  - 6 Şubat - İmparator Daigo, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 60. imparatoru (ö. 930)


## Ölümler.
  - 8 Nisan - Methodios, Hristiyan misyoner (d. 827)
# 886


## Ölümler.
  - 29 Ağustos - I. Basileios, gaspçı Bizans imparatoru (d. y. 811)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Ebu Ma'şer el-Belhi, Batı dünyasında Albumasar diye bilinen Fars astronom (d. ?. 785)
# 887


## Ölümler.
  - 26 Ağustos - İmparator Kōkō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 58. imparatoru (d. 830)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - I. Pietro Candiano, Venedik Cumhuriyeti "Doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 16'inci Venedik Dükü (d. 842)
   - İbn Mâce, İranlı hadis bilgini ve düşünür (d. 824)
# 888


## Olaylar.
  - Endülüs Emevi Devleti hükümdarı Abdullah bin Muhammed tahta çıktı.


## Ölümler.
  - 13 Ocak - III. Charles, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu imparatoru (d. 839)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Abbas İbn Firnas, Berberî astronom, simyacı, fizikçi, şair ve İslam bilgini (d. 810)
# 889
889 (DCCCLXXXIX) çarşamba günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Spoleto dükü III. Guido, Lombardiya kralı I. Berengar'ı Trebbia yakınlarında yenilgiye uğrattı.


## Ölümler.
  - Ebu Davud - Sünen-i Ebu Davud olarak anılan eserin müellifi, muhaddis (d. 817)
# 890


## Doğumlar.
  - İbn Hibbân, Müslüman alim, muhaddis, tarihçi (ö. 965)


## Ölümler.
  - I. Aşot, Ermeni Pakraduni Hanedanlığı'nın ilk kralı
# 891


## Doğumlar.
  - 7 Ocak - III. Abdurrahman, Endülüs Emevi Devleti hükümdarı (ö. 961)


## Ölümler.
  - 14 Eylül - V. Stephanus, papa
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Yazman el-Hadım, Abbasi Tarsus valisi
# 892


## Ölümler.
  - 9 Ekim - Tirmizî, Fars hadis bilgini (d. 824)
  - Ekim - Mutemid, Abbasi halifesi (d. 844)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Belâzürî, İran asıllı tarihçi
# 893


## Olaylar.
  - Oğulcak Kağan, Karahanlı Devleti'nin başkentini Kaşgar'a taşıdı.


## Ölümler.
  - 18 Mayıs - I. Stefanos, Rum Ortodoks patriği (d. 867)
  - 10 Kasım - Theofano, Bizans İmparatoru VI. Leon'un ilk karısı
  - "tarihi bilinmeyen"
   - I. Fotios, Konstantinopolis Patriği (d. y. 810)
# 894


## Olaylar.
  - Bizans-Bulgar Savaşı başladı.


## Ölümler.
  - 12 Aralık - III. Guido, Kutsal Roma imparatoru
# 895


## Olaylar.
  - Macaristan Prensliği kuruldu.


## Doğumlar.
  - Muktedir, Abbâsî halifesi (ö. 932)


## Ölümler.
  - Álmos, Macar kabilelerinin öncüsü, hükümdarı (d. 820)
# 896


## Olaylar.
  - Bizans-Bulgar Savaşı sona erdi.


## Doğumlar.
  - Mesûdî, Arap tarihçi, coğrafyacı ve gezgin (ö. 956)


## Ölümler.
  - 18 Ocak - Humâreveyh bin Ahmed bin Tolun, 884 – 896 döneminde Tolunoğlu Hükümdarı olmuştur (d. 864)
  - 4 Nisan - Formosus, papa (d. 816)
  - 24 Temmuz - Ebu Hanife Dineverî, astronomi, botanik, metalürji, coğrafya, matematik ve tarih gibi çok çeşitli alanlarda çalışmalarda bulunmuş bilim insanı (d. 820)
# 897
897 (DCCCXCVII) cumartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Halife Mutazıd Avasım'ı yeniden ele geçirdi.


## Ölümler.
  - Yakubî, Müslüman tarihçi, coğrafyacı ve seyyah
# 898
898 yılı Jülyen takviminin Pazar günü başlayan ortak yılıdır.


## Olaylar.
  - Macar ordu başkanı Álmos Kiev'i kuşattı.
  - Macaristanın Székesfehérvár şehrinde Macar kabileleri bulundu.
  - Bologna, İtalyan Krallığının oldu.
  - Kral Odo Fransa'nın Batısında öldü ve tahta oturmak isteyen rakibi Charles the Simple başarılı oldu.


## Doğumlar.
  - Büyük Hugues, Frank dükü ve Paris kontu


## Ölümler.
  - 15 Ekim - Lambert, Kutsal Roma imparatoru (d. y. 880)
  - Eudes, Batı Frank kralı
# 899


## Doğumlar.
  - Kahir, Abbasi halifesi (ö. 950)


## Ölümler.
  - 26 Ekim - Büyük Alfred, Wessex kralı (d. 849)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Stilianos Zaucis, Ermeni asıllı Bizans yüksek görevlisi, Zoi Zaucena'nın babası
   - Zoi Zaucena, Bizans İmparatoru VI. Leon'un ikinci karısı
# 900
900 (CM) salı günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - Gunnbjorn Ulfsson, Grönland'ı keşfetti.


## Doğumlar.
  - Ebu Ca'fer el-Hazin, Pers gökbilimci (ö. 971)


## Ölümler.
  - 26 Mart - IX. İoannes, papa
# 901


## Ölümler.
  - 1 Şubat - II. Antonios, Rum Ortodoks patriği
  - 18 Şubat - Sabit bin Kurre, Arap matematikçi ve gökbilimci (d. 821)
  - 12 Nisan - Eudokia Baïana, Bizans İmparatoru VI. Leon'un üçüncü karısı
  - 10 Kasım - Parisli Adelaide, Batı Fransa Krallığı'nın kralı Kekeme Louis'in ikinci eşi (d. 850 / 853)
# 902


## Olaylar.
  - Mallorca Adası, Córdoba Sultanlığı tarafından fethedildi.


## Ölümler.
  - Ekim - Mutazıd, Abbasi halifesi (d. 857)
# 903


## Olaylar.
  - Vikingler, İngiltere'ye saldırdı.


## Doğumlar.
  - Aralık - Abdurrahman es-Sufî, Farisi gök bilimci (ö. 986)


## Ölümler.
  - 26 Mart - Sugawara no Michizane, Heian dönemi Japon bilgin, şair ve siyasetçi (d. 845)
# 905


## Olaylar.
  - Tolunoğulları devleti yıkıldı (kuruluşu 868 veya 875).


## Doğumlar.
  - 17-18 Mayıs - VII. Konstantinos, Bizans imparatoru (ö. 959)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Müstekfî, Abbasi halifesi (ö. 949)
# 906
906 (CMVI) çarşamba günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - 27 Şubat - Fritzlar Muharebesi


## Doğumlar.
  - II. Nasr, Mâverâünnehir ve Horasan emiri (ö. 943)


## Ölümler.
  - Tuğç bin Cuff, Türk subay
# 907


## Olaylar.
  - 4 Haziran - Çin'de Tang Hanedanı sona erdi.
  - Rus-Bizans Savaşı gerçekleşti.
  - Bizans-Rus Antlaşması yapıldı.
  - Bavyera Dükalığı kuruldu (dağılışı 1623).


## Doğumlar.
  - Râzî, Abbâsî halifesi (ö. 940)


## Ölümler.
  - 2 Mayıs - I. Boris, Tuna Bulgar Devleti'nin ve Ön Bulgarların ilk Hristiyan hanı
  - 24 Kasım - İsmail bin Ahmed, 892-907 arasında Samanî hükümdarı (d. 849).
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Árpád, Macar prensi (d. y. 845)
# 908
908 (CMVIII) cuma günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - 3 Ağustos - Eisenach Muharebesi


## Doğumlar.
  - Müttaki, Abbasi halifesi (ö. 968)


## Ölümler.
  - Müktefî, Abbasi halifesi
# 909


## Olaylar.
  - Rüstemîler yıkıldı, Fatımiler Devleti kuruldu.


## Ölümler.
  - Cüneyd-i Bağdâdî, sufi ve filozof (d. 830)
# 910
910 (CMX) pazartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - 12 Haziran - Lechfeld Muharebesi


## Doğumlar.
  - I. Harald, Danimarka kralı (ö. y. 985)
# 911
911 (CMXI) salı günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Macarlar Svabya ve Frankonya'yı ele geçirdi.


## Ölümler.
  - 14 Nisan - III. Sergius, papa (d. y. 860)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - İbnü'r Râvendî, Fars İslam âlimi, filozof ve yazar (d. 827)
# 912


## Olaylar.
  - Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti (önceki: 837   sonraki : 989).


## Doğumlar.
  - 23 Kasım - I. Otto, Kutsal Roma imparatoru (ö. 973)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - II. Nikiforos, Bizans imparatoru (ö. 969)


## Ölümler.
  - 11 Mayıs - VI. Leon, Bizans İmparatoru (d. 866)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Abdullah bin Muhammed, Endülüs Emevi Devleti hükümdarı
   - İbn Hurdâzbih, günümüze kadar ulaşan Kitâbü'l-mesâlik ve'l-memâlik'in yazarı, Fars coğrafyacı (d. 820)
   - Oleg, Novgorod knezi, Kiev knezi
# 913


## Ölümler.
  - 6 Haziran - Aleksandros, Bizans İmparatoru (d. 866)
  - 9 Haziran - Konstantinos Dukas, Bizans generali
# 914
914 (CMXIV) cumartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Vikingler Galler kıyısını geçip Severn Nehri yakınlarına yerleşti.


## Doğumlar.
  - Eylül - Mutî, Abbasi halifesi (ö. 974)
# 915


## Doğumlar.
  - 13 Ocak - II. Hakem, Kurtuba Halifesi (ö. 976)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Hasday bin Şaprut, Endülüs Yahudisi, halife III. Abdurrahman'ın veziri ve özel hekimi (ö. 970)
   - Mansûr, Fâtımî Devleti halifesi (ö. 953)
# 916


## Olaylar.
  - Tunus'ta Mahdia şehri kuruldu.


## Doğumlar.
  - 22 Haziran - Seyfü'd Devle, Hamdaniler'in Halep kolunun kurucusu ve ilk emiri (ö. 967)
# 917


## Olaylar.
  - 20 Ağustos - Achelous Muharebesi gerçekleşti.
  - Katasyrtai Muharebesi gerçekleşti.


## Ölümler.
  - 5 Ağustos - I. Efthimios, Konstantinopolis Patriği (d. y. 834)
  - 20 Ağustos - Konstantinos Lips, Bizanslı aristokrat ve amiral
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Hasan el-Utruş, Şii imam (d. 844)
# 918


## Ölümler.
  - 23 Aralık – Frankonyalı Konrad, Konradlar olarak bilinen güçlü Franken Hanedanından gelen Almanya (Germanya) kralı
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Himerios, Bizanslı idareci ve amiral
# 919
919 (CMXIX) cuma günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - 25 Mart - Bizanslı amiral I. Romanos, Konstantinopolis'teki Bukoleon Sarayı'nı ele geçirdi.


## Doğumlar.
  - I. García Sánchez, Pamplona kralı (ö. 970)
# 920


## Doğumlar.
  - 10 Eylül - IV. Louis, Batı Francia Kralı
  - "tarihi bilinmeyen"
   - I. Haakon, Norveç Kralı (ö. 961)
# 921


## Olaylar.
  - Mart - Pegae Muharebesi gerçekleşti.


## Doğumlar.
  - 21 Şubat - Abe no Seimei, Japonya'da Heian döneminde önde gelen bir onmyōji (ö. 1005)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - I. Edmund, İngiltere Kralı (ö. 946)
# 922


## Olaylar.
  - Haziran - Konstantinopolis Muharebesi gerçekleşti.


## Doğumlar.
  - Liutprando di Cremona, Lombardiyalı tarihçi, yazar ve rahip (ö. 972)
  - Satuk Buğra Han, Karahanlılar Hükümdarı (ö. 955)


## Ölümler.
  - 20 Şubat - Theodora, I. Romanos'un eşi
  - 26 Mart - Hallâc-ı Mansûr, spiritüalist yazar ve mistik şâir (ö. 922)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Aleksios Mosele, Bizanslı amiral
   - Fortún Garcés, Pamplona kralı
# 923


## Doğumlar.
  - 7 Eylül - İmparator Suzaku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 61. imparatoru (ö. 952)
  - Eadred, İngiltere Kralı (ö. 955)


## Ölümler.
  - I. Robert, Fransa Kralı (d. 866)
  - Ebu Cafer Taberî, din ve tarih bilgini (d. 839)
  - İbn Huzeyme, Sahih ibn Huzeyme ile tanınan, önde gelen Müslüman Hadis ve Şafii mezhebi fıkıh alimi (d. 837)
# 924


## Ölümler.
  - Tarsuslu Damyanah, İslam dinine geçmiş Bizanslı Yunan asıllı lider
  - Yaşlı Edward, babası Büyük Alfred'in ölümüyle kral olan Wessex kralı (d. 874)
# 925


## Doğumlar.
  - I. İoannis, Bizans imparatoru (ö. 976)
  - Gwangjong, Goryeo Krallığı'nın dördüncü kralı (ö. 975)


## Ölümler.
  - 10 Aralık - I. Sanço, orta çağ Pamplona kralı (d. y. 860)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Nikolaos Mistikos, Konstantinopolis Patriği (d. 852)
   - Râzî, Fars simyacı, kimyager, hekim ve filozof (d. 865)
# 926


## Olaylar.
  - Kore krallıklarından biri olan Balhae krallığı yıkıldı.


## Doğumlar.
  - 14 Temmuz - İmparator Murakami, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 62. imparatoru (ö. 967)


## Ölümler.
  - 6 Eylül - Yelü Abaoji, Çin'in Liao Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (d. 872)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - İbni Asem el-Kûfi, Arap tarihçi
# 927


## Olaylar.
  - 7 Aralık – Sâcoğulları emiri, Yusuf bin Ebü’s-Sâc, Kufe yakınlarında Karmatîler tarafından mağlup edildi ve esir alındı.
  - İngiltere Krallığı kuruldu (dağılışı 1707).


## Doğumlar.
  - 21 Mart - İmparator Taizu, Çin'in Song Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (ö. 976)


## Ölümler.
  - 27 Mayıs - I. Simeon - Birinci Bulgaristan İmparatorluğu çarı
  - "tarihi bilinmeyen"
   - İbnü'd-Dahhâk, İslam'ı terk edip Hristiyanlığa geçen ve Bizans İmparatoru I. Romanos'un hizmetine giren bir Kürt şefi
# 928


## Olaylar.
  - Endülüs Emevi Devleti hükümdarı III. Abdurrahman, İspanya'da Babastro'yu ele geçirdi.


## Ölümler.
  - Haziran - X. İoannes, papa
  - 19 Temmuz - II. Stefanos, Konstantinopolis Ekümenik Patriği
  - "tarihi bilinmeyen"
   - II. Aşot, Ermeni Krallığı hükümdarı
   - Tomislav, Orta Çağ'da Hırvatistan hükümdarı
   - Yusuf bin Ebü’s-Sâc, Sâcoğulları emiri
# 929


## Olaylar.
  - III. Abdurrahman, Endülüs Emevi Devleti'nde sultanlığını ilan etti.


## Ölümler.
  - Battanî, Arap astronom, astrolog ve matematikçi (d. 858)
# 930


## Olaylar.
  - Dünyadaki en eski parlamento olan Alþingi kuruldu.


## Ölümler.
  - 23 Ekim - İmparator Daigo, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 60. imparatoru (d. 885)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Rollo, Viking soyundan gelen Norman asilzade (d. 846)
# 931


## Olaylar.
  - Emir Merdâvîc bin Ziyâr, rakibi Asfar'ı yenmeyi ve öldürmeyi başardı. Abbâsî şehirleri olan Hemedan, Dinavar ve Kaşan'ı ve son olarak başkenti olan İsfahan'ı hızla ele geçirmeye başladı. Daha sonra kardeşi Vuşmgîr'i Amol (Günümüzde İran) valisi olarak atadı.


## Doğumlar.
  - 26 Eylül - Muiz, Fâtımî halifesi (ö. 975)


## Ölümler.
  - 3 Eylül - İmparator Uda, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 59. imparatoru (d. 867)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Hristoforos, I. Romanos'un oğlu, ortak imparator
   - İbni Meserre, Endülüslü Arap filozof (d. 883)
# 932


## Olaylar.
  - Karahanlılar, İslamiyet'i devlet dini olarak kabul etti.
  - Endülüs Emevi Devleti hükümdarı III. Abdurrahman, uzun bir kuşatma sonucunda İspanya'da Tuleytule'yi ele geçirdi.
  - Bizanslılar ile Peçenekler arasında yapılan Velender meydan savaşında Peçenekler Bizanslıları yenilgiye uğrattı ve Velender Kalesi ve şehrini ele geçirdi.


## Doğumlar.
  - Tâi, Abbasi halifesi (ö. 1001)


## Ölümler.
  - Hâkim et-Tirmizî, Fars hadis bilgini ve sufi
  - Muktedir, Abbâsî halifesi (d. 895)
# 933


## Doğumlar.
  - 3 Mart - Hâkim en-Nişaburî, Fars hadis ve tefsir bilgini (ö. 1014)


## Ölümler.
  - I. Harald, Norveç kralı (d. y. 850/860)
  - Ebu Cafer et-Tahavî, Hanefi fıkıh ve akaid bilgini (d. 853)
# 934


## Olaylar.
  - İngiltere Kralı Athelstan, İskoçya'ya saldırdı.


## Ölümler.
  - 3 Mart - Ubeydullâh el-Mehdî, Fâtımîler Devleti'nin kurucusu ve ilk İsmâilî imamı (d. 873)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Ahmed bin Sehl el-Belhî, İranlı Müslüman coğrafyacı, matematikçi, hekim ve psikolog (d. 850)
   - Melias, Ermeni prensi, Bizans generali
# 935


## Olaylar.
  - Kore Krallıklarından biri olan Silla yıkıldı.


## Doğumlar.
  - II. Harald, Norveç Kralı (ö. 970)


## Ölümler.
  - Ebü'l Hasan Eş'arî, Eşarilik itikadi mezhebinin kurucusu (d. 873)
  - Merdâvîc, Ziyârî hanedanının (İran) kurucusu
# 936


## Doğumlar.
  - Ebu'l Kasım El-Zehravi, Arap-Müslüman hekim ve cerrah (ö. 1013)
  - Fena Hüsrev, Büveyhoğulları hükumdarı (ö. 983)
# 937
937 (CMXXXVII) pazar günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Macar ordusu Burgonya'yı ele geçirdi.


## Doğumlar.
  - XII. İoannes, papa (ö. 964)


## Ölümler.
  - 11 Temmuz - II. Rudolf, Burgonya Kralı
# 938
938 (CMXXXVIII) pazartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Macar ordusu Kuzey İtalya'yı ele geçirdi.


## Doğumlar.
  - II. Sanço, Pamplona kralı (ö. 994)
# 939


## Olaylar.
  - Vietnam, "Đại Việt" adı altında, Çin'den bağımsızlık kazandı.
  - İngiliz kralı I. Edmund tahta geçti.
  - Araplar, Madrid'i León Krallığı'na teslim etti.


## Doğumlar.
  - 20 Kasım - İmparator Taizong, Çin'in Song Hanedanı'nın ikinci imparatoru (ö. 997)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - II. Romanos, Bizans imparatoru (ö. 963)
   - Hugh Capet, Capet Hanedanı mensubu ilk Fransa Kralı (ö. 996)


## Ölümler.
  - 13 Temmuz - Papa VII. Leo
  - 27 Ekim - Athelstan, İngiliz kralı
  - "tarihi bilinmeyen"
   - II. Pietro Candiano, Venedik Cumhuriyeti'ne "Doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 13'uncu dük (d. 872)
# 940


## Doğumlar.
  - 10 Haziran - Ebu'l-Vefâ el-Bûzcânî, İranlı matematikçi ve astronom (ö. 998)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Firdevsî, Fars şair (ö. 1020)
   - Kuhi, Müslüman Orta Çağ astronomi ve matematik bilgini (ö. 1000)


## Ölümler.
  - Gorm, Danimarka kralı (d. y. 860)
  - Râzî, Abbâsî halifesi (d. 907)
# 941


## Doğumlar.
  - Eadwig, İngiltere kralı (ö. 959)


## Ölümler.
  - 21 Nisan - Baykam, Abbâsî emiri ve naibi
  - Ebü'l-Hüseyin Beckem, Abbasiler'in Türk kumandanlarından
  - Küleynî, Şii hadis ve fıkıh bilgini (d. 864)
# 942


## Doğumlar.
  - I. Svyatoslav, savaşçı Kiev knezi (ö. 972)


## Ölümler.
  - 13 Şubat - İbn Râik, Abbâsî emiri ve naibi
  - Saadia Gaon, döneminin ünlü hahamı, Yahudi filozofu ve Tanah yorumcusu (d. 882 / 892)
# 943


## Doğumlar.
  - Edgar, I. Edmund'un en küçük oğlu, İngiltere kralı (ö. 975)


## Ölümler.
  - 23 Şubat - Vermandoislı II. Herbert, Fransız asilzade  Vermandois, Meaux ve Soissons kontu
  - 4 Temmuz - Goryeolu Taejo (Wang Kon), Kore'de hüküm süren Goryeo Hanedanlığı'nın kurucusu (d. 877)
# 944
944 (CMXLIV) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - 16 Aralık - Bizans imparatoru I. Romanos, oğulları Stefanos ve Konstantinos tarafından tahttan indirildi.


## Ölümler.
  - Mâtürîdî, İslam alimi (d. 863)
# 945


## Olaylar.
  - Büveyhî emiri Müizzüddevle, Bağdat'ı ele geçirdi.


## Doğumlar.
  - I. Mieszko, Polonya kralı (ö. 992)
  - Ramiro Garcés, Pamplona prensi, ilk Viguera kralı (ö. 981)
  - Siczi, İranlı müslüman astronom ve matematik bilgini (ö. 1020)


## Ölümler.
  - 30 Haziran - Ki no Tsurayuki, Heian döneminde yaşamış bir Japon şair, hattat ve yazar (d. 872)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - I. İgor, Kiev büyük knezi
   - İmam-ı Şibli, evliya (d. 861)
# 946


## Olaylar.
  - Baekdu Dağı patlaması gerçekleşti. (kayda geçen büyük patlamalardan biridir ve Volkan Patlama İndeksi-7 olarak sınıfladırılmıştır)


## Doğumlar.
  - II. Silvester, papa (ö. 1003)
  - Theodora, VII. Konstantinos'un kızı


## Ölümler.
  - 26 Mayıs - I. Edmund, İngiltere Kralı (d. 921)