# Arjantin'in eyaletleri
Arjantin'in eyaletleri (), Arjantin'in birinci düzey idari bölümleridir. Arjantin, 23 eyalete ve bir özerk şehir olan başkent Buenos Aires'e ayrılmaktadır.#YÖNLENDİRME Tüm eyaletler ve özerk şehrin kendi anayasaları bulunur ancak hepsi federal bir sistem altında birleşmiştir.


## Tarihçe.
Arjantin'in kuzeyi İspanyol sömürgeciler tarafından ülkenin keşfedilen ilk bölümüdür. Bu kaşifler, Peru'da çıkarılan altın ve gümüşü Buenos Aires limanına getirmek için uygun yolları araştırıyorlardı. 1553 yılında Santiago del Estero bu yolun üzerinde dinlenme noktası olarak kurulan ilk şehirdir. Ancak daha sonraları kurulan Tucumán ve Salta şehirlerinin yerel halkların saldırılarından korunarak ekonomik güçlerini artırması üzerine önemini kaybetmiştir.
Ülkenin orta kesimi de kısa sürede keşfedilmiş ve yerleşime açılmıştır. İlk kurulan şehirler arasında bulunan Córdoba şehri yalnızca siyasal merkez olmamış 1622 yılında Arjantin'in ilk üniversitesi olan Universidad Nacional de Córdoba ile birlikte aynı zamanda kültürel merkez hâline de gelmiştir. Orta ve kuzey Arjantin eyaletlerinin başkentlerinin tamamına yakını (La Pampa eyaleti başkenti Santa Rosa ve Chaco eyaleti başkenti Resistencia dışında) 1600 yılından önce kurulmuştur.
Arjantin Bağımsızlık Savaşı sırasında ana şehirler ve onları çevreleyen kırsal alanlar, cabildolarının müdahalesiyle eyalet haline geldi. 20. Yılın Anarşisi bu süreci tamamlayarak orijinal 13 eyaleti şekillendirdi. Jujuy, 1834'te Salta'dan ayrıldı ve eyalet sayısı 14 oldu. On yıl boyunca ayrıldıktan sonra, Buenos Aires eyaleti 1861'de 1853 Arjantin Anayasası'nı kabul etti ve başkenti 1880'de özerk şehir haline getirildi.#YÖNLENDİRME 
Colorado Nehri'nin güneyinde olan Patagonya yerel halkın kontrolü altında kaldı. Nehir doğal bir sınır görevi görüyordu. 1879 yılında Julio Argentino Roca tarafından başlatılan Çöl Fethi ile Patagonya toprakları Arjantin'e katıldı.
1862'de çıkarılan bir yasa, federal kontrol altında olan ancak eyaletlerin sınırları dışında kalan bölgeleri ulusal bölgeler olarak belirledi. 1884'te Misiones, Formosa, Chaco, La Pampa, Neuquén, Río Negro, Chubut, Santa Cruz ve Ateş Toprakları valiliklerinin kurulması için üs görevi gördüler.#YÖNLENDİRME Şili ile 1900'de yapılan sınır anlaşması ile Los Andes Ulusal Toprakları kuruldu, daha sonra toprakları 1943'te Jujuy, Salta ve Catamarca'ya dahil edildi.#YÖNLENDİRME 1944 ile 1955 yılları arasında Chubut eyaletinin güneyi ile Santa Cruz eyaleti'nin kuzeyindeki bir bölümün "Comodoro Rivadavia Askerî Bölgesi" olarak adlandırılmasının dışında idarî yapısını günümüze kadar korudu.
Ulusal Topraklar, 20. yüzyıla kadar eyalet statüsüne sahip değildi. La Pampa ve Chaco 1951'de eyalet oldu. Misiones 1953'te, Formosa, Neuquén, Río Negro, Chubut ve Santa Cruz ise 1955'te eyalet oldu. Son ulusal bölge olan Ateş Toprakları, 1990'da Ateş Toprakları, Antarktika ve Güney Atlantik Adaları adıyla eyalet oldu.#YÖNLENDİRME Bu eyalet, nominal olarak Arjantin'in Falkland Adaları, Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları'na ve bu kıtadaki Britanya ve Şili iddialarıyla örtüşen bir Antarktika parçasına ilişkin iddialarını içerir.
Güneyin geç dönemde fethedilmesi ve soğuk iklim nedeniyle nüfusun çoğu orta ve kuzey eyaletlerde yaşar. Özellikle Buenos Aires'ten güneye doğru olan göç bu farkı azaltma yönündedir.


## Eyalet yönetimi.
Arjantin, 23 eyalet ve bir özerk şehir ("ciudad autónoma", gayriresmî olarak "Capital Federal") olan başkent Buenos Aires'ten oluşan bir federasyondur. Eyaletler, Buenos Aires eyaleti hariç, idari amaçlar için departmanlara ("departamento") ve belediyelere ("municipios") ayrılır. Buenos Aires eyaleti ise tek bir belediyeden oluşan bölümlere ("partido") ve yerleşimlere ("localidades") ayrılmaktadır. Başkent Buenos Aires Şehri ise semtlere ("comuna") ve resmi olmayan mahallelere ("barrios") bölünmüştür.
Eyaletler, federal hükûmete devretmeyi seçmedikleri tüm gücü elinde tutar.#YÖNLENDİRME Her eyaletin kendi eyalet yasaları ve adalet sistemi, bir yüksek mahkemesi, bir valisi, polis teşkilatı ve bir kongresi bulunmaktadır. Arjantin eyaletleri seçimle iş başına gelen valiler tarafından yönetilir. Dört yıllığına seçilen valiler bazı eyaletlerde arka arkaya sınırsız sayıda seçilebildiği gibi bazı eyaletlerde seçilemez. Buenos Aires, Catamarca, Corrientes, Entre Ríos, Mendoza, Neuquén, San Luis, Santa Fe ve Salta olmak üzere sekiz eyalette, yasama organı iki meclisli olup bir üst meclis (Senato) ve bir alt meclis (Temsilciler Meclisi) içerirken, kalan 15 eyalette ve Buenos Aires Şehri'nde tek meclislidir.#YÖNLENDİRME 
İsyan, ayaklanma, işgal veya herhangi bir eyalette veya federal başkentte ulusal yasalara karşı ortaya çıkan başka bir tehdit durumunda, Kongre, etkilenen tarafça resmi bir talep olmasa bile, tehlikeye atılan bölgeye federal müdahale ilan etme yetkisine sahiptir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Kongre tatildeyken ve dolayısıyla müdahale edemediğinde, cumhurbaşkanı böyle bir müdahaleyi kararlaştırma hakkına sahiptir, ancak bu yürütme emri meclislerin derhal yeniden toplanması üzerine Kongre tarafından geçersiz kılınabilir.#YÖNLENDİRME Müdahale ilan edildikten sonra, tehlikeye atılan bölgenin hükûmeti derhal feshedilir ve Kongre kararına bağlı olarak tamamen veya kısmen ve cumhurbaşkanı, acil durum çözülene kadar kısa bir süre görev yapacak bir temsilci veya müdahil atar. 1983'ten bu yana Catamarca, Corrientes (iki kez), Santiago del Estero (iki kez) ve Tucumán olmak üzere dört eyalete müdahale edildi.


## Liste.
Notlar: ¹ km²; ² 2022 yılı itibarıyla; ³ /km²
^a Arjantin tarafından hak iddia edilen Antarktika toprakları ve Güney Atlantik Adaları'nı da kapsamaktadır.
^b Özerk şehir.


## Bibliyografi.
  - Hukuki dokümanlar
  - Kitaplar
 -