BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Ilıkaynak, Olur
Ilıkaynak, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Ilıkaynak'ın eski adı Argunisi veya Eregunisi'dir. Argunisi (არგუნისი) veya Eregunisi (ერეგუნისი), Murgul ilçesindeki Ereguna köyünün adını çağrıştırması asçısından dikkat çekici bulunmuştur. Bu yer adı Türkçeye Ergunis, Arkonis gibi biçimlerde girmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Ergunis veya Eregunis (اركونسی) olarak geçer.
Argunisi, tarihsel Gürcistan'ın bir bölgesi olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü köyün sınırları içinde bulunan kale de bu dönemden kalmış olmalıdır.
Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Argunisi köyünde 38 hanede 101 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 202 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Argunisi, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Arkunis (Аркунисъ) olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu, 112'si erkek ve 121'i kadın olmak üzere, 40 hanede yaşayan 233 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Arkunis köyünün nüfusu 1896 yılında 302 kişi, 1906 yılında 355 kişiye yükselmiştir.
Okami, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Ergunsi / Eregunsi (اركونسی) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Arkonis" biçiminde yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 376 kişiden oluşuyordu. Argunisi veya Arkonis "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Ilıkaynak olarak değiştirilmiştir. Ilıkaynak köyünün nüfusu 1965 yılında 447 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 183 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 179 km, Olur ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup, bir köy yoluyla, doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.
# Olgun, Olur
Olgun, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Olgun mahallesinin eski adı Akurtisi'dir. Gürcüceye özgü "-is-i (–ის-ი) sonekine sahip bir yer adı olan Akurtisi (აქურთისი), 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Akurtis (اكورتس) olarak geçer.
Akurtisi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.
Akurtisi, 15595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde, Gürcistan Vilayeti içinde, Ardanuç livasının Tavusker (Taoskari) nahiyesinde, "Akurdis-i Süfla" (Aşağı Akurdis) ve "Akurdis-i Ulya" (Yukarı Akurdis) olma üzere, iki köy olarak kaydedilmiştir. Bu sırada iki yerleşimin nüfusu 43 Hristiyan haneden oluşuyordu. Bu yerleşim, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde ise tek köy olarak geçer. Vergi toplama ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusu tespit edildiği bu sırada köyde 30 hanede 80 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 160 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Akurtisi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Akurtis (Акуртисъ) şeklinde kaydettiği yerleşim, Oltu sancağının Tausker kazasının Olor nahiyesinin 18 köyünden biri ve bu nahiyenin idarî merkeziydi. Nüfusu, 111'i erkek ve 120'si kadın olmak üzere, 35 hanede yaşayan 231 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.
Akurtisi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Akurtis" şeklinde geçen köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 264 kişiden oluşuyordu. Akurtisi veya Akurtis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Olgun olarak değiştirilmiştir. Olgun köyünün nüfusu 1965 yılında 339 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 79 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 180 km, Olur ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup, numaralı Ardanuç-Olur il yolu kenarındadır.
# Olurdere, Olur
Olurdere, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı kırsal bir mahalledir.


## Tarihçe.
Olurdere'nin eski adı Olorishevi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Olorishevi (ოლორისხევი), "Olor deresi" anlamına gelir.
Olorishevi köyü, tarihsel Gürcistan'ın bir paçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içinde yıkık haldeki kiliseler ve Gürcüce yazılı taş da bu dönemden kalmıştır.
Olorishevi köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, Ardanuç livasının İşhani nahiyesine bağlıydı. Nüfusu sadece 5 Hristiyan haneden oluşuyordu. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi salma amacıyla 1835 yılında yaptığı tespitte de Müslim defterine göre 5 hanede 11 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenice, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 22 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu tarihte Olurdere köyü Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı.
Olurdere köyü, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında "Kışlak" olarak "Olor Darasi" (Олор-дараси) adıyla kaydedilmiş olan köy, Oltu sancağının Oltu kazsına ("uçastok") bağlı Dodikanlı nahiyesinin 10 köyünden biriydi. Köyde, 42'si erkek ve 44'ü kadın olmak üzere, 10 hanede 86 kişi yaşıyordu. Hem köyün hem de nahiyenin nüfusu Dodikanlı aşiretine bağlı Kürtlerden oluşuyordu.
Olurdere, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Olurdere (اولوردرە) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 101 kişiden oluşuyordu. Olurdere köyünün nüfusu 1965 yılında 194 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde 28 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Olurdere'deki kiliselerden biri, yerleşimin 1,3 km güneydoğusunda küçük bir vadide bir kaya üzerinde yer alır. Kayaya bitişik inşa edildiği bugüne kalan kalıntılardan anlaşılmaktadır. Bu yapıdan geriye harçlı duvar kalıntıları, kesme taşlar kalmıştır. Kilisenin bulunduğu yer “Kiliseler Deresi” olarak adlandırılmaktadır. İkinci kilise ise, yerleşimin 1,5 km güneybatısında, derenin sol kıyısında bir kayanın üzerinde inşa edilmiştir. Kayadaki izler, bu yapının kayaya bitişik inşa edildiğini göstermektedir. Yapının kabaca yontulmuş taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edildiği kalıntılardan anlaşılmaktadır. Bu kiliselerden birine ait olduğu tahmin edilen ve üzerinde Gürcü alfabesinin Nushuri karakteriyle bir yazının kazınmış olduğu taş, köyün camisinin 50 metre doğusunda, yıkılmış olan eski bir evin şöminesinde yapı malzemesi olarak kullanılmıştır.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 171 km, Olur ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un güneydoğusunda olup, numaralı Olur-Oltu il yolu kenarındadır.
# Soğukgöze, Olur
Soğukgöze, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Soğukgöze mahallesinin eski adı Kapi'dir. Kapi (ქაფი), Gürcü dilinde köpük anlamına gelir. Bu yer adı 1574 ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterlerinde ise Kab (كاب) şeklinde geçer.
Kapi veya Kab köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.
Kapi veya Kab köyü, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde, Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 37 haneden oluşuyordu. Altı hane Müslüman, 31 hane Hristiyan olarak kaydedilmişti. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre ise, köy 23 Hristiyan haneden oluşuyordu. Bu tarihte Kapi, Penek livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Köyde buğday ve darı tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Bir adet su değirmeni bulunuyordu.
Kapi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde "Kap" (كاپ) şeklinde geçer. Hicri 1131 (1718/1719) tarihinde Penek livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı ve hasılas 9.000 akçe idi.
Köyün adı 1835 tarihli nüfus sayımında “Kapki” veya Kapk” olarak geçer. Bu yerleşimin adının sonraki dönemde değişikliğe uğradığı görülmektedir. Bu sırada Kapk köyünün nüfusu 17 haneye düşmüştü. Vergi toplama ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köyde 53 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün yaklaşık toplam nüfusunun 106 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Kapi vey Kapk köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitine Kapk (Капкъ) olarak kaydettiği köy, Oltu sancağının Tavusker kazasına bağlı Olur nahiyesinin 18 köyünden biriydi. Nüfusu, 53'ü erkek ve 46'sı kadın olmak üzere, 15 hanede yaşayan 99 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.
Kapi veya Kapk köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kapk (قاپق) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinde Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Kapk" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 106 kişiden oluşuyordu. Kapi veya Kapk Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Soğukgöze olarak değiştirilmiştir. Soğukgöze köyünde 1965 yılında 341 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 113 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 193 km, Olur ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup, numaralı Olur-Oltu il yoluna, 19,3 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yaylabaşı, Olur
Yaylabaşı, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Yaylabaşı'nın eski adı Kamrisi'dir. Nitekim Kamrisi (ქამრისი), 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Kamris (كامریص) olarak geçer. Bu yerleşimin adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kamis (كامیس) şeklinde yazılmıştır. 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde ise köy "Kyamis" (Кямисъ) adıyla kaydedilmiştir.
Kamrisi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.
Kamrisi köyü, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Ardahan-i Büzürg livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı. Büyük bir yerleşim olan köyün nüfusu, tamamı Hristiyan olan 90 haneden oluşuyordu. 1595 tarihli ve "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı Osmanlı tahrir defterine göre ise, Gürcistan Vilayeti içinde, Penek livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 58 Hristiyan haneye düşmüştü. Köyde çoğu Ermeni olmak üzere, Ermeniler ve Gürcüler yaşıyordu.
Kamrisi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Kamris (كامریس) şeklinde geçer. Bu defterde aynı idari konumla kaydedilmiş olan köyün hasılası Hicri 1109 (1697/1698) tarihinde 1.500 akçe, Hicri 1118 (1706/1707) tarihinde 4.000 akçe idi.
Kamrisi, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağının köylerinden biriydi. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köyde 15 hanede 32 Müslüman erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 64 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Kamrisi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfusu sayımında "Kyamis" (Кямисъ) şeklinde kaydettiği köy, Oltu sancağının Tausker kazasına bağlı Olur nahiyesinin 18 köyünden biriydi. Nüfusu, 47'si erkek ve 35'i kadın olmak üzere, 18 hanede yaşayan ve tamamı Türk olarak kaydedilmiş 82 kişiden oluşuyordu. Havdos veya Havdosi köyünün nüfusu, 1896 yılında 132 kişi, 1906 yılında 123 kişi olarak tespit edilmiştir. Bu tespitlerde de köyün nüfusunun tamamı Türklerden oluşuyordu.
Kamrisi veya Kyamis, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kamis (كامیس) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Olur nahiyesinin köylerinden biriydi. Kamrisi veya Kamis köyü, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 181 kişiden oluşuyordu. Kamrisi veya Kamis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yaylabaşı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Yaylabaşı köyünde 323 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 135 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Yaylabaşı, Erzurum il merkezine 189 km, Olur ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup, numaralı Ardanuç-Olur il yoluna, Boğazgören Mahallesi üzerinden 12,7 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Süngübayır, Olur
Süngübayır, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Süngübayır mahallesinin eski adı Uniseti'dir. Gürcüceye özgü sonekle biten Uniseti (უნისეთი), 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Uniset olarak geçer. Bu yer adı sonradan İniset'e dönüşmüştür.
Uniseti köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.
Uniseti köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Çıldır Eyaleti'nin Tavusker sancağına bağlıydı. Vergi toplama ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu sırada köyde 29 hanede 93 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 186 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Uniseti köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında İniset (Инисетъ) şeklinde kaydettiği yerleşim, Oltu sancağının Tausker kazasına bağlı Tausker nahiyesinin 17 köyünden biriydi. Nüfusu, 37'si erkek ve 45'i kadın olmak üzere, 20 hanede yaşayan 82 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.
Uniseti veya İniset köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "İniset" (انیست) yerine "Enit" (انیت) şeklinde yazılmıştır. Bu sırada İniset köyü, Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "İniset" şeklinde geçen köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 238 kişiden oluşuyordu. Uniseti veya İniset Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Süngübayır olarak değiştirilmiştir. Süngübayır köyünün nüfusu 1965 yılında 371 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 169 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 185 km, Olur ilçe merkezine 19 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup, numaralı Ardanuç-Olur il yolu kenarındadır.
# Oğuzkent, Olur
Oğuzkent, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Oğuzkent'in eski adı Horketi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Horketi (ხორქეთი), Türkçe kaynaklarda Horket veya Horkit (خوركیت), Horket olarak geçer.
Horketi, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Mahallenin bugünkü sınırları içinde bulunan Horketi Kalesi de bu dönemden kalmıştır.
Horketi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak, Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Horkert (Хоркертъ) adıyla kaydettiği yerleşim merkezi, Oltu sancağının Tausker kazasına ("uçastok") bağlı Tausker nahiyesinin 21 köyünden biriydi. Nüfusu, 36'sı erkek ve 38'i kadın olmak üzere, 11 hanede yaşayan ve tamamı Türk olarak yazılmış 74 kişiden oluşuyordu..
Horketi köyü 1928 yılında Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. Köyde 1935 yılında 129 kişi yaşıyordu. Horketi Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Oğuzkent olarak değiştirilmiştir. Oğuzkent köyünün nüfusu 1965 yılında 215 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 53 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Oğuzkent mahallesindeki kale, yerleşim merkezinin 1 kilometre kuzeydoğusunda bulunmaktadır. Yapı ilk kez 2016 yılında bir Gürcü araştırma grubu tarafından tanımlanmıştır. Ulaşımı zor bir kayanın üzerinde inşa edilmiş olan kalenin günümüze alan duvarlarının yüksekliği 5 metreyi bulur. Kaleden geriye ayrıca seramik parçaları ile kayaya oyulmuş bir adet su toplama havuzu kalmıştır.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 196 km, Olur ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup, numaralı Ardanuç-Olur il yolu kenarındadır.
# Köprübaşı, Olur
Köprübaşı, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Köprübaşı adı, Gürcüce aynı anlamdaki Hidistavi'den (ხიდისთავი) geliyor olabilir. Bu yer adı 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde Köpri-başı (Кёпри-баши) olarak geçer. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de "Köpri Başi" (كوپری باشی) şeklinde yazılmıştı. 
Köprübaşı köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak bu yerleşim merkezi eski Osmanlı kayıtlarında yer almamıştır. Bununla birlikte Norbert Kalesi ile Norbert Kilisesi'nin Köprübaşı köyünün sınırları içinde bulunması, eski Norbert'in bugünkü Köprübaşı köyünü de kapsadığını göstermektedir.
Köprübaşı köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Köpri-başı (Кёпри-баши) şeklinde kaydedilmiş olan köy, Oltu sancağının Oltu kazasına ("uçastok") bağlı Dodekanlı nahiyesinin 10 köyünden biri ve bu nahiyenin idari merkeziydi. Köydeki 32 hanede, 74'ü erkek ve 66'sı kadın olmak üzere, 140 kişi yaşıyordu. Bu nüfus, Dodikanlı aşiretine bağlı Kürtlerden oluşuyordu. Dodikanlı nahiyesi, Köprübaşı köyü dışında, "Gafiz Aga Bagi" (Гафиз- Ага-Баги), "Gatitan" (Гатитабъ), "Kazihan" (Казиханъ), "Olor Darasi" (Олор-Дараси), "Kuzey-Kom" (Кузей-Комъ), "Sakuret" (Сакуретъ), "Verhniy Sevkyar" (Верхний Севкяръ), "Tapilyar" (Тапиляръ) ve "Egri Kilisa" (Эгри-Килиса) köylerini kapsıyordu.
Köprübaşı köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 132 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Köprübaşı köyünün nüfusu 203 kişiye ulaşmıştı ve bu nüfus içinde 34 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Orta Çağ'dan kalma Norbert Kalesi, bugün Köprübaşı mahallesinin sınırları içinde yer alır. Köyün 1 kilometre kuzeydoğusunda konumlanan kale, Olur Çayı'nın sol kıyısında bir kayanın üzerinde inşa edilmiştir. Kalenin surları günümüze büyük ölçüde sağlam ulaşmıştır. Kalenin giriş kapısı, su sarnıcı ve silindirik bir kule de bugüne ulaşmıştır. Norbert köyünün kilisesi de günümüzde Köprübaşı mahallesinin sınırları içindedir. Yerleşim merkezinin batısında yer alan bu kiliseden geriye sadece harçlı duvar parçaları kalmıştır.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 164 km, Olur ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un güneydoğusunda olup, numaralı Artvin-Kars (Yusufeli-Olur) devlet yolu ve Oltu Çayı kenarındadır.
# Ürünlü, Olur
Ürünlü, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Ürünlü'nün eski adı Culekari veya Çulekari'dir. Megrelce-Gürcüce bir yer adı olan Çulekari (ჭულეკარი) "küçük kapı" anlamına gelir. Çulekari 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine Culakar (جولاكار) olarak girmiştir.
Çulekari, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki kale de bu dönemden kalmış olmalıdır.
Çulekari, 1595 tarihli ve "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı Osmanlı tahrir defterinde "Culakar-i Vasat" (Orta Culakar), "Culakar-i Süfla" (Aşağı Culakar) ve "Culakar-i Ulya" (Yukarı Culakar) olmak üzere üç yerleşim olarak kaydedilmiştir. Bu yerleşimler Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasına bağlı Panaskert nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tarihte Aşağı Culakar köyünde 36 hane, Yukarı Culakar köyünde 8 hane yaşıyordu. Orta Culakar köyü ise bu tarihte boşalmıştır.
Çulekari, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde tek yerleşim olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte bu yerleşim, Penek sancağının köylerinden biriydi. Vergi belirleme ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu nüfus sayımında Çulekari köyünde 26 hanede 58 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün yaklaşık nüfusunun 116 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Çulekari köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Culakar (Джулакаръ) olarak kaydettiği yerleşim, Oltu sancağında Tausker kazasının Olur nahiyesine bağlı 18 köyden biriydi. Çulekari'nin nüfusu, 70'i erkek ve 71'i kadın olmak üzere, 22 hanede yaşayan 141 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Rus idaresi sırasında Çulekari köyünün nüfusu 1896 yılında 181 kişi ve 1906 yılında 221 kişi olarak tespit edilmiştir.
Çulekar köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine "Culekar" (جولەكار) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Olur nahiyesinde yer alıyordu. 1940 genel nüfus sayımında "Cüleker" biçiminde yazılmış olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 333 kişiden oluşuyordu. Çulekar veya Cüleker Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Ürünlü olarak değiştirilmiştir. Ürünlü köyünün nüfusu 1965 yılında 332 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 68 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Ürünlü mahallesinde varlığı tespit edilmiş kale, kireç harcı kullanılmadan inşa edilmiştir. Yerleşim merkezi girişinde yer alan Çulekari Kalesi (75 × 23 m) temellerine kadar yıkılmıştır.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 189 km, Olur ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup, numaralı Olur-Oltu il yoluna, 15,1 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Şalpazarı, Olur
Şalpazarı, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Şalpazarı mahallesinin eski adı Malakisi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Malakisi (მალაქისი), kişi adı Malakia'dan (მალაქია) gelir. Bu yer adı Osmanlı cebe defteri (1694-1732) ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Malakis (ملاكیس) olarak geçer.
Malakisi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Nitekim Malakisi'de Gürcülerin yaşadığı ve bu bölgede Gürcü dilinin en geç untulduğu köyün Malakisi olduğu bugün de bilinmektedir.
Malakisi, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde, Tavusker nahiyesine bağlı olarak "Malakis-i Süfla" (Aşağı Malakis) ve "Malakis-i Ulya" (Yukarı Malakis) olmak üzere, iki köy olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte iki köyün nüfusu 15 Müslüman haneden oluşuyordu.
Malakisi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Ardanuç livasının Tavusker nahiyesine bağlıydı. Malakis (مالاكیس) şeklinde kaydedilmiş olan köyün hasılası Hicri 1132 (1719/1720) tarihinde 1.150 akçe, Hicri 1140 (1727/1728) tarihinde 2.740 akçe idi.
Malakisi köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre ise, Çıldır Eyaleti'nin Tavusker sancağına bağlıydı. Vergi toplama ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu sırada köyde 35 hanede 78 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 156 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Malakisi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Malakez (Малакезъ ) şeklinde kaydettiği yerleşim, Oltu sancağının Tausker kazasına bağlı Tausker nahiyesinin 17 köyünden biriydi. Nüfusu, 35'i erkek ve 23'ü kadın olmak üzere, 14 hanede yaşayan 58 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.
Malakisi veya Malakis köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Malakis" şeklinde geçen köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 274 kişiden oluşuyordu. Malakisi veya Malakis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Şalpazarı olarak değiştirilmiştir. Şalpazarı köyünün nüfusu 1965 yılında 398 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 173 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 218 km, Olur ilçe merkezine 52 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeybatısında olup, numaralı Ardanuç-Olur il yoluna, Yıldızkaya, Keçili ve Eğlek Mahalleleri üzerinden 33,8 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Sarıbaşak, Olur
Sarıbaşak, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Sarıbaşak mahallesinin eski adı Hainisi'dir. Gürcüceye özgü sonekle biten Hainisi (ხაინისი), 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Haynis (خاینس) olarak geçer.
Hainisi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içindeki kilise ile megalit yapı da bu dönemden kalmış olmalıdır.
Haynisi köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Çıldır Eyaleti'nin Tavusker sancağına bağlıydı. Vergi toplama ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusu tespit edildiği bu sırada köyde 12 hanede 50 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 100 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Hainisi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Haines (Хайнесъ) şeklinde kaydettiği yerleşim, Oltu sancağının Tausker kazasına bağlı Olor nahiyesinin 18 köyünden biriydi. Nüfusu, 52'si erkek ve 39'u kadın olmak üzere, 15 hanede yaşayan 91 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.
Hainisi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Haynis" şeklinde geçen köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 113 kişiden oluşuyordu. Hainisi veya Haynis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Sarıbaşak olarak değiştirilmiştir. Sarıbaşak köyünün nüfusu 1965 yılında 211 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 55 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Sarıbaşak köyünde bir kale olduğu tahmin edilen megalit yapı kalıntısı, yerleşimin 2 kilometre kuzeydoğusunda yer alır. Bu yapıdan geriye iri taşlardan örülmüş kalın duvarlar kalmıştır. Ayrıca yapının ortasında, iri taşlar kullanılarak inşa edilmiş olan bir yapının kalıntıları bulunmaktadır. Bu kalıntıların bulunduğu yer köylülerce "Sarı Baba" olarak adlandırılmaktadır. Köyde Hristiyan nüfusun yaşadığı dönemden kalmış olan Hainisi Kilisesi, yerleşimin 2 kilometre kuzeyindedir. Kiliseden geriye kireç harçlı duvar parçaları ve kesme taşlar kalmıştır. Kilisenin olduğu yerde, parçalanmış büyük bir mezar taşı bulunmaktadır. Yapının olduğu yer defineciler tarafından kazılmıştır. Burasıköylülerce “Susuz” olarak adlandırılmaktadır.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 181 km, Olur ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup, numaralı Ardanuç-Olur il yoluna 5,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yukarıçayırlı, Olur
Yukarıçayırlı, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Yukarıçayırlı ile Aşağıçayırlı mahallelerinin ortak eski adı Karmiri (კარმირი) veya Kızıl Köy’dür. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Karmir (قارمر) , ikinci isim olarak da Kızıl Köy (قزل كوی) şeklinde geçer. Bu yerleşim geç dönemde iki ayrı köye dönüşmüştür.
Karmir veya Kızıl Köy, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün kilisesi de bu dönemden kalmış olmalıdır.
Karmir veya Kızıl Köy, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde, Karmrik (ქარმრიქი) adıyla geçer. Bu sırada bu yerleşim, Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 45 Hristiyan haneden oluşuyordu. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre ise, köyde 21 Hristiyan hane kalmıştı. Bu tarihte Karmir veya Kızıl Köy, Penek livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı. Köyde buğday, arpa ve darı tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu.
Karmir veya Kızıl Köy, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Kızıl Köy (Кизил-Кёй) şeklinde kaydettiği yerleşim, Oltu sancağının Tausker kazasına bağlı Olur nahiyesinin 18 köyünden biriydi. Köyde 35 hanede, 95'i erkek ve 67'si kadın olmak üzere 162 kişi yaşıyordu. Köy halkının tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Kızıl Köy'ün nüfusu 1896 yılında 245 kişiye, 1906 yılında 313 kişiye yükselmiştir.
Kızıl Köy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Kızıl Köy-i Ulya (قزیل كوی علیا) ve Kızıl Köy-i Süfla (زیل كوی سفلا) olmak üzere, iki ayrı köy olarak kaydedilmiştir. Bu sırada bu iki köy, Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. Kızıl Köy-i Ulya (Yukarı Kızıl Köy), bugünkü Yukarıçayırlı köyüdür. Yukarı Kızıl Köy, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 147 kişiden oluşuyordu. Yukarı Kızıl Köy'ün adı, "iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yukarı Çayırlı olarak değiştirilmiştir. Yukarı Çayırlı köyünün nüfusu 1965 yılında 233 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 54 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Kızıl Köy'ün eski sakinleri Hristiyan nüfusun kilisesi, günümüzde Aşağıçayırlı'nın sınırları içinde bulunmaktadır.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 192 km, Olur ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup, numaralı Olur-Oltu il yoluna, Filizli Mahallesi üzerinden, 18,8 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Ambaralan, Pazaryolu
Ambaralan, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı halk dilinde "mahalle" yerine geçen Mehle, 1928 yılı kayıtlarında ise Küçük Kocuktur ya da Kocoktor olarak geçmektedir.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 153 km, Pazaryolu ilçe merkezine 31 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun kuzeydoğusunda olup, numaralı Rize-Erzurum (Pazayolu-Aziziye) devlet yoluna Kumaşkaya ve Yiğitbaşı mahalleleri üzerinden 15 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Ayçukuru, Pazaryolu
Ayçukuru, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı 1928 yılı kayıtlarında Ermenicede "Kisag deresi" anlamına gelen Kıskasor ya da Kızkasor olarak geçmektedir.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Edebiyatta yeri.
Şule Gürbüz'ün Kıyamet Emeklisi adlı romanında olayların büyük bir parçası 'Erzurum'un Pazaryolu ilçesine bağlı Ayçukuru Köyü'nde geçmektedir.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 148 km, Pazaryolu ilçe merkezine 26 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun güneybatısında olup, numaralı Bayburt-Artvin devlet yoluna Hacılar, Kılıçcı ve Dikmetaş mahalleleri üzerinden 19,9 km.lik bir yoluyla bağlıdır.
# Bayındır, Pazaryolu
Bayındır, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahalle, 1942 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 157 km, Pazaryolu ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun güneybatısında olup, numaralı Bayburt-Artvin devlet yoluna Köşeyolu, Karakoç, Kılıçcı ve Dikmetaş mahalleleri üzerinden 17,6 km.lik bir yoluyla bağlıdır.
# Büyükdere, Pazaryolu
Büyükdere, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı 1928 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Büyük Kocuktur ya da Gocuktur olarak geçmektedir.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 153 km, Pazaryolu ilçe merkezine 31 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun kuzeydoğusunda olup, numaralı Rize-Erzurum (Pazayolu-Aziziye) devlet yoluna Kumaşkaya ve Yiğitbaşı mahalleleri üzerinden 15,2 km.lik bir yoluyla bağlıdır.
# Cevizlidere, Pazaryolu
Cevizlidere, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı 1910 ve 1946 yılı kayıtlarında Çopurgens ya da Çöpürgens olarak geçmektedir.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 140 km, Pazaryolu ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun kuzeybatısında olup, numaralı Bayburt-Artvin devlet yoluna Sadaka Mahallesi üzerinden 10,1 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Çatakbahçe, Pazaryolu
Çatakbahçe, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı 1642 yılı kayıtlarında Ğadmonir, 1910 ve 1928 yılı kayıtlarında ise Kadmir olarak geçmektedir.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 133 km, Pazaryolu ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun batısında olup, numaralı Bayburt-Artvin (Bayburt-Pazaryolu) devlet yolu ve Çoruh Nehri kenarındadır.
# Çaydere, Pazaryolu
Çaydere, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı 1910 ve 1946 yılı kayıtlarında Vakşen ya da Vaşkın olarak geçmektedir.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 153 km, Pazaryolu ilçe merkezine 31 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun kuzeydoğusunda olup, numaralı Rize-Erzurum (Pazayolu-Aziziye) devlet yoluna Kumaşkaya ve Yiğitbaşı mahalleleri üzerinden 20,8 km.lik bir Köy yoluyla bağlıdır.
# Çiftepınar, Pazaryolu
Çiftepınar, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Badirges ya da Bedirgens olup, Ermenicede "badırgents" sözcüğü "patrikler" anlamına gelmektedir.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 144 km, Pazaryolu ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun güneybatısında olup, bir köy yoluyla, doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.
# Demirgöze, Pazaryolu
Demirgöze, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1910 yılı kayıtlarında Kilens Yaylası/Mezrası olarak geçmektedir.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 143 km, Pazaryolu ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun güneydoğusunda olup, numaralı Rize-Erzurum (Pazayolu-Aziziye) devlet yoluna 4,1 km.lik bir Köy yoluyla bağlıdır.
# Dikmetaş, Pazaryolu
Dikmetaş, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı 1902 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli  Kıpants, 1946 yılı kayıtlarında ise Kıpans olarak geçmektedir.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 140 km, Pazaryolu ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun güneybatısında olup, numaralı Bayburt-Artvin (Bayburt-Pazaryolu) devlet yolu ve Çoruh Nehri kenarındadır.
# Esenyurt, Pazaryolu
Esenyurt, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı 1910 yılı kayıtlarında Hırdemos, 1928 yılı kayıtlarında ise Ermenice kökenli Hırdanuş ya da Hırdamuş olarak geçmektedir.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 136 km, Pazaryolu ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun kuzeyinde olup, numaralı Bayburt-Artvin (Pazaryolu-İspir) devlet yoluna 8,1 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Gölyanı, Pazaryolu
Gölyanı, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1919 ve 1946 yılı kayıtlarında Hontas ya da Hontus olarak geçmektedir.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 140 km, Pazaryolu ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun güneybatısında olup, bir köy yoluyla, Göztepe Mahallesi üzerinden, ilçe merkezine bağlıdır.
# Göztepe, Pazaryolu
Göztepe, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Osmanlı kaynaklarında Mezehrek olarak geçen yerleşimin adı büyük çiftlik anlamına gelen Ermenice "Mezexrek" den gelmektedir. 1642 tarihli avarız defterinde toprağı verimli bir köy olarak belirtilmiş ancak yaşayanlar hakkında bir bilgi verilmemiştir. 1835 yılı nüfus sayımına göre 66'sı Müslüman, 42'si Hristiyan olmak üzere toplam 108 erkek nüfus bulunurken, 1896 sayımında 143'ü Müslüman, 84'ü Hristiyan olmak üzere toplam 227 erkek nüfus bulunmaktaydı.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 136 km, Pazaryolu ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun güneybatısında olup, bir köy yoluyla, doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.
# Gülçimen, Pazaryolu
Gülçimen, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Tarihi kayıtlarda yerleşimden Varzenis, Varzens, Varicenis adlarıyla bahsedilmektedir. 1835 yılında yapılmış olan nüfus yoklamasında Varzenis adıyla kaydedilen köyde 71 Müslüman, 16 Hristiyan erkek nüfusu bulunmaktaydı. 1896 yılında Ahmed Şakir Paşa' nın gerçekleştirdiği ıslahat çalışmaları çerçevesinde yaptırılan nüfus sayımında ise Norgah nahiyesine bağlı Varzens adıyla kaydedilen köyde sadece Müslümanlardan oluşan 163 erkek nüfusu yaşamaktaydı. 1935 yılı nüfus sayımında İspir kazasının Norgah nahiyesine bağlı köyden Varzens adıyla bahsedilmekte olup ilerleyen yıllarda günümüzdeki adını almıştır.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 127 km, Pazaryolu ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun güneyinde olup, bir köy yoluyla, Burçaklı Mahallesi üzerinden, ilçe merkezine bağlıdır.
# Güneysu, Pazaryolu
Güneysu, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı 1642 yılı kayıtlarında Hırdemos, 1928 yılı kayıtlarında ise Süneru olarak geçmektedir.
Daha önceleri Kındız köyüne bağlı Süneyli mahallesi iken, 6 Haziran 1956'da bugünkü adıyla köy statüsü kazandı. Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 157 km, Pazaryolu ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun batısında olup, Bayburt il sınırına yakın, numaralı Bayburt-Artvin (Bayburt-Pazaryolu) devlet yoluna 3,1 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Hacılar, Pazaryolu
Hacılar, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1877 yılı kayıtlarında Decerek olup, Ermenicede "dacarig" sözcüğü "kilisecik" anlamına gelmektedir. Mahallenin eski adı, 1910 ve 1946 yılı kayıtlarında ise Decehrek olarak geçmektedir.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 147 km, Pazaryolu ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun güneybatısında olup, bir köy yoluyla, Pamukludağ, Gülyanı ve Göztepe mahalleleri üzerinden, ilçe merkezine bağlıdır.
# Karakoç, Pazaryolu
Karakoç, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahalle, 1642 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 142 km, Pazaryolu ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun güneybatısında olup, numaralı Bayburt-Artvin (Bayburt-Pazaryolu) devlet yoluna 7,1 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Karataş, Pazaryolu
Karataş, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1910 yılı kayıtlarında Engücek ya da Inguzek olup, Ermenicede "ınguzig" sözcüğü "kozlu" anlamına gelmektedir
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 143 km, Pazaryolu ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun kuzeybatısında olup, numaralı Bayburt-Artvin devlet yoluna Karataş Deresi vadisini izleyerek, Sadaka Mahallesi üzerinden 10,9 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Kılıççı, Pazaryolu
Kılıççı, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahalle, 1919 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 
Osmanlı kaynaklarında yerleşimden İspir kazasına bağlı Kılıç/Kılıççı adlı bir köy olarak bahsedilmiştir. 1642 tarihli avarız defterinde 9 Müslüman, 1 Hristiyan hanenin yaşadığı belirtilen köyde 3 asker bulunmaktaydı. 1835 yılı nüfus sayımına göre 42'si Müslüman, 23'ü Hristiyan olmak üzere toplam 65 erkek nüfus bulunurken, 1896 sayımında ise sadece Müslümanların yaşadığı belirtilen köyde 143 erkek nüfus bulunmaktaydı.
Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesine bağlı olan köy, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pazaryolu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 139 km, Pazaryolu ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun güneybatısında olup, numaralı Bayburt-Artvin (Bayburt-Pazaryolu) devlet yoluna 3,7 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.