# Microsoft Flight Simulator X
Microsoft Flight Simulator X, FSX olarak da bilinir, Microsoft Flight Simulator 2004'ten sonra çıkan Microsoft Flight Simulator'ün onuncu sürümüdür. Grafik motoru güncellemesi ve Windows Vista desteği içermektedir. Serinin teknolojik açıdan en donanımlı sürümü olarak pazarlanmıştır. Serinin DVD-ROM olarak piyasaya sürülen ilk sürümüdür. Ayrıca serideki ilk elektronik dağıtım önleme yöntemi kullanan oyundur, bu yöntemle kullanıcının oyunu oynayabilmesi için bilgisayara oyun diskini koyma zorunluluğunu ortadan kaldırmıştır.


## Genel bakış.
"Flight Simulator X," yaygın uçuş simülatörü serisinin onuncu sürümüdür. Amerika Birleşik Devletleri'nde resmi olarak 17 Ekim 2006 tarihinde piyasaya sürülmüştür. Microsoft'un oyun için hazırlanmış sitesindeki bilgilere göre oyunun standart sürümü, Radyo ile yer bulmadan Küresel Konumlama Sistemi'ni ve havayollarını içermektedir. Ayrıca oyunun standart sürümünde; 18 uçak, 28 ayrıntılı işlenmiş şehir ve 24.000'den fazla havaalanı bulunur. Oyunun bir üst sürümü olan Deluxe sürümde ise 24 uçak ve 38 ayrıntılı işlenmiş şehir bulunmaktadır.
"Flight Simulator X",resmi olarak 2006 yılında Uluslararası Tüketici Elektroniği Şovu'nda (CES) Microsoft Windows Vista oyun şovunda tanıtıldı. Oyun; Windows 7, Windows 8 ve Windows 10 ile de uyumludur. Microsoft, ekran görüntülerinin yanı sıra Microsoft Flight Simulator Insider basın açıklamasında ve çok sayıda uçuş simülatörü topluluklar gibi sık sorulan soruların bir listesini yayınladı. Misyon özel uçağı ile bu da dahil görev tabanlı oyun yanı sıra artan detay yeteneğine yükseltilmiş render motoru. Mayıs 2006'da Electronic Entertainment Expo (E3) aşağıdaki Microsoft yeni ekran görüntüleri, videolar ve resmi fragmanı yayınlandı. Toplum tarafından genel olarak tepki oldukça olumlu oldu ve simülatörün grafik kalitesi büyük ölçüde artmıştır.


## Yeni sürümü.
22 Ocak 2009'da, ürünün arkasındaki geliştirici ekibin Microsoft bünyesinde yapılan işten çıkarmalardan önemli bir şekilde etkilendiği, "Flight Simulator" serisinin üretim ve desteğinin sonlandırıldığı haberleri yayılmıştır. Bu haberleri daha sonra Microsoft yetkilileri Flight Simulator serisinin devam oyunlarının çıkarılacağını umduklarını açıklayarak doğrulamışlar ancak belirli bir tarih ve ürün adı vermemişlerdir. Microsoft, 17 Ağustos 2010 günü daha gelişmiş grafik motoru ve simülasyon özelliklerine sahip "Microsoft Flight"'ı duyurdu.


## Özellikler.
### Standart ve Deluxe Sürüm arasındaki farklar.
"Flight Simulator X" üç sürüm olarak piyasaya sürülmüştür: Standart, Deluxe ve daha sonra Gold. Deluxe sürüm ek özellikler içermektedir: bunlar; disk içinde bulunan yazılım geliştirme kiti (SDK), Garmin G1000 uçuş güvertesiyle uçan üç uçak ve kullanıcının diğer çevrimiçi oyuncularla radar ekranı olan bir hava kontrolörü olarak oynayabilmesidir.
Deluxe sürüm; Standart sürümden farklı olarak 18 yerine 24 uçak, 40 yerine 45 çok detaylı havaalanı, 28 yerine 38 çok detaylı şehir ve 30 yerine 51 yapılandırılmış görev içermektedir.
"Microsoft Flight Simulator X: Gold sürüm," Deluxe sürüm ve Acceleration ek paketini tek pakette sunmaktadır.


### Yeni Özellikler.
"Flight Simulator X'in içerdiği yeni özellikler":
  - Gelişmiş doku çözünürlüğü içeren gelişmiş grafikler  kutuplu uçuşları kolaylaştıran  gerçek yol verisi, bölgeye özel dokular, minimum 3 boyutlu hayvanlar, takımyıldızlar gibi şeyleri içeren yeni Dünya modeli. Ayrıca, ortam dokuları otomatik oluşturulan (Autogen) ile hizalanır. Oluşturma motorunun desteklediği maksimum ortam çözünürlüğü 7 cm/pikseldir (bu özellik, varsayılan ortamda bulunmaz). 
  - Artık havalimanlarında Ctrl+J tuş kombinasyonuyla uçağa doğru yaklaşan uçak körükleri bulunur (bu özellik, uçak yapay zekası için otomatik gerçekleşir). Ayrıca havalimanı araçları, havalimanı etrafında yapay zeka ve oyuncu uçaklarına doğru gider (Bagaj araçları, uçak çeken araçlar, yakıt araçları gibi)
  - Dahili GPS desteği, Garmin G1000 entegre cam kokpitini içerecek şekilde geliştirildi (Sadece Deluxe sürümdeki bazı uçaklarda bulunur).
  - Uygun olduğunda bazı FAA dışı prosedürleri (örneğin, metrik birimlerde altimetre / QNH ölçeği) ve geliştirilmiş aşamalı taksi özelliği gibi çok sayıda küçük güncellemeyi içeren geliştirilmiş ATC.
  - Örneğin Airbus A321 dahil olmak üzere geliştirilmiş ve yeni varsayılan uçak. Varsayılan uçak sistemleri modellemesi, örneğin APU, yangından korunma, yolcu danışma işareti anahtarları vb.
  - Daha iyi görüş modellemesini de içeren gelişmiş hava sistemi
  - Birden çok kullanıcının aynı kokpiti paylaşmasına izin veren "Paylaşılan Gökyüzü" özelliği bulunan yenilenmiş çoklu oyuncu (multiplayer) modu.
  - Tower Controller, Deluxe versiyonda yer alan ve çok oyunculu oyun sırasında kullanıcıların dünya çapında birçok havaalanında yerel kontrolü simüle etmelerini sağlayan bir özellik.
  - 5.1 surround sound desteğine sahip, yenilenmiş ses sistemi.
  - Flight Simulator X, Deluxe sürümde 50'den fazla farklı görevin yanı sıra Acceleration Pack ile yüklenebilecek başka görevler içerir.
  - Flight Simulator işlevlerine ve değişkenlerine FSUIPC benzeri erişim sağlamak için tescilli SimConnectAPI.
  - Kullanıcının ne yaptığına bağlı olarak birçok simülasyon değişkeninin geliştirici kontrolü, ses dosyası oynatımı, AI uçak trafiği vb. İle dinamik görevlerin oluşturulmasına izin veren görev motoru - esasen APL ve ABL macera programlama dilleri üzerinde bir evrim, yazılım. Düzinelerce görev ürünle birlikte gönderilir.
  - DC-3 ve Piper J-3 haricinde, önceki sürümde ana tema olan eski uçakların çoğu iptal edildi. Her iki uçak, ürünle birlikte gönderilen varsayılan görevlerde yer alır.
  - Oyundaki maksimum irtifa 100.000.000 ft'e çıkarılmıştır. Bu nedenle, FSX'deki maksimum yükseklik ekvatorda Dünya çapının yaklaşık 2,39 katıdır.
  - Sanal kokpitte uçağın yana yatması, hızlanması, yavaşlaması, türbülanstan geçmesi gibi durumlarda kameranın sallanması.
  - Bazı ticari uçaklarda gerçekçi esnek kanatlar: türbülanstan geçerken kanatlar esniyor, yükselme veya alçalma oranını artırıyor, büyük uçak hareketlerine maruz kalıyor, kanatlar tamamen uzatılıyor, uçağa genel titreşimler, vb. Bu kanat hareketine sahip bir uçak örneği, Boeing 747-400.
  - Dalga hareketlerine göre kıvrılmış nesne kırılması ve güneş ışığı yansıması ile 3 boyutlu dalgalara sahip yeni su efekti.
 - Oyunu oynarken kolayca ekran görüntüsü alma özelliği. "V" düğmesine basmak oyun içi ekran görüntüsü alır ve görüntüyü "Resimlerim" dosyasına .bmp dosyası olarak kaydeder.
  - Uçakların üstünde gölgeler.
  - Uçakların iç ve dışı farklı dosyalar kullanır. This allows an advanced user to take one exterior model and merge it with an interior made by someone else.
  - Red Bull Air Race Dünya Şampiyonası hızlandırma paketinde yarışır, ancak standart ve lüks versiyonlar oyuncunun takıma katılmaya hak kazanabileceği bir görev içerir.


### Uçaklar.
Bazı görevlerde, ek yapay zeka tarafından kontrol edilen ancak özgür uçuşta kullanıcı tarafından kullanılamayan uçaklar bulunnmaktadır. Bu uçaklar arasında:
  - TBM Avenger Flight 19'un hayalet uçakları - from Lost in the Triangle although it is tough to know that they are there
  - Boeing 787-9 - Paris Havaşovu Gösteri Uçuşunda, Loopy Larry & Jet Kamyon Drag Yarışında
  - Caspian Sea Monster - Aleutian Kargo Yarışı & Tokyo Yetkili Taşımacılığında
  - Airbus A380-800 - Paris Havaşovu Gösteri Uçuşunda, Loopy Larry & Jet Kamyon Drag Yarışında
  - Boeing 747-8 - Loopy Larry & Jet Kamyon Drag Yarışında
  - Antonov AN-225 - Paris Havaşovu Gösteri Uçuşunda, Loopy Larry & Jet Kamyon Drag Yarışında
  - Aerospatiale-BAC Concorde - Loopy Larry & Jet Kamyon Drag Yarışında (in British Airways livery)
  - İki tür UFO - a flying saucer is seen while flying and nearly crashes into you and two black triangular UFOs  one is seen landing at Area 51 just before the player lands and launches again while the player is taxiing, and a larger, similar one parked on skids - all from Secret Shuttle
  - İki tür UFO - küçük UFO ve çok daha büyük bir UFO, Yüksek irtifa alıkoyma görevinde arkada görülebiliyor (Ek Paket Acceleration'da)
  - Askeri Jet ve Helikopterleri çeşitli türleri (F22 Raptor, Boeing B-52 Stratofortress vb.)- çeşitli tür Öğreti 1'de: İlk Kalkış, Öğreti 1'de: Helikopter Manevra 1, Flour Power, Loopy Larry, Jet Kamyon Drag Yarışı, Civil Air Patrol Search, Africa Relief and Catalina Day Spa
  - Lockheed SR-71 Blackbird - Öğretici 1'de: İlk kalkış ve gizli mekik.
  - Lockheed Martin F-35 Lightning II - Parked next to the Lockheed SR-71 Blackbird in Secret Shuttle
  - Boeing B-52H Stratofortress - Öğreti 1'de: İlk kalkış ve Yetkili Uçuş ve Loopy Larry
  - V-22 Osprey Öğreti 1'de: İlk kalkış ve Yetkili Uçuş (Ek Paket Acceleration'da)
  - F-117 Nighthawk Öğreti 1'de: İlk kalkış ve Yetkili Uçuş
  - F-22 Raptor Paris Hava şovu Gösteri Uçuşunda, Öğreti 1'de: İlk Kalkış ve Gizli Mekik
  - Su-37 Flanker Paris Hava şovu Gösteri Uçuşunda. Bir F-22 yanında 2 adet uçuş pisti.
  - "Delta V" adındaki bir NASA roketi (that visually appears to be an Atlas V 500 series rocket) in Rocket Launch Air Cover.
  - Hughes XF-11 Haberalma uçağı
  - Douglas XB-19 Ağır Bombardıman
  - Antonov An-32 Taşımacı/Bombardıman
  - British Aerospace Jetstream 41 Bölgesel Havayolu/Feederliner
  - Messerschmitt Bf 109 Avcı
  - Focke Wulf Fw 190 Avcı
  - Antonov An-12 Askeri Taşıma Uçağı
  - Messerschmitt Me 410 Çok yönlü avcı-bombardıman/haber alma Uçağı
  - Convair B-58 Hustler Askeri jet avcı Arama ve Kurtarma Bölümünde (Ek Paket Acceleration'da)


### Havayolları.
FSX birkaç kurgusal havayoluyla birlikte gelir. Tek gerçek havayolu Kenmore Air adlı havayolu şirketidir. Oyunda bulunan havayolları aşağıdaki gibidir;
Her oyuncu, uçakları bu hava yollarının herhangi birinin çağrı kodu (callsign) ile kullanılabilir.


### Görevler ve ödüller.
Görevler, göreve yönelik hedefler eklemek ve kullanıcıları dünya çapında uçmaya teşvik etmek simülasyona yeni bir yüz katıyor. Önceki sürümlere benzer bir konsept mevcut olmasına rağmen, yeni çok yönlü ve olaya yönelik durumlar, kullanıcı etkileşim potansiyelini önemli ölçüde genişletmektedir.
Pilotlar çeşitli özel görevleri tamamladıkları ve oyun boyunca belirli başarılara ulaştıkları zaman ödüller kazanırlar (Serbest Uçuşta). Ödüllerin bazıları gizlidir ve pilotların bu 'easter eggs'leri bulması beklenir. Ek eylemler gerçekleştirmeye bağlı olarak bazı görevlerin birden fazla ve gizli ödülü vardır.
Bazı gizli ödüller şunlardır:
  - İlgilenilen bir ögeyi tespit etmek için kartpostal kazanmak.
  - Özel bir havalimanına iniş için rozet kazanma, örneğin  en yüksek, en uzak, en alçak havalimanı.
  - Görevlerden bağımsız bir 'challenge' tamamlama ödülü kazanmak.
 - İniş sayısı veya iniş yapılan havalimanı sayısına göre ödüller kazanmak.
Oyuncu ayrıca test sürüşlerini (checkrides) başarıyla tamamladığı zaman sertifikalar alır (öğrenme merkezinde).
Her görev açıklamasında, bir harita bulunur. Eğlence amaçlı olduklarını belirtmekte fayda var. Bu haritalar ve çizelgeler Jeppesen tarafından sağlanmaktadır.


#### Görev çizelgesi.
Flight Simulator X'in bütün görevlerinin listesi aşağıdadır (Standart, Deluxe Edition ve Acceleration görevleri dahildir).


### Öğrenme Merkezi.
Öğrenme Merkezi (The Learning Center) kullanıcıya FSX'de bulunan çeşitli özellikler ve parametreler hakkında kullanıcıyı bilgilendirir. Ayrıca, Öğrenme Merkezi önceki simülasyonlarda bulunan hava araçları hakkında bilgi içeren bir Adobe Acrobat dosyası bulundurur.
Öğrenme Merkezinde gerçek hayatta pilot ve eğitmen olan Rod Machao tarafından verilen uçuş dersleri barındırır (önceki sürümlerden geliştirilmiş). Kullanıcı eğitim sürecinin sonunda deneme uçuşları yapabilir. Bu deneme uçuşlarının tamamlanması sayesinde kullanıcıya farklı pilot dereceleri verilir. (Örnek olarak Private Pilot, Commercial Pilot, Airline Transport Pilot vb.).


### Yapay zeka.
Yapay Zeka (YZ) uçakları kullanıcı tarafından uçurulamayan sadece görüntü ve ortam için yapılmış uçaklardır. Bazı görevlere ana rollerde bulunmaktadırlar. McDonnell Douglas MD-83, Piper Cherokee ve DeHavilland Dash 8 uçakları Microsoft tarafından sadece yapay zeka olarak sunulmaktadır, ancak çeşitli uçuş simülatörü siteleri bu uçakların simülatör içinde uçurulabilmesine olanak sağlayan eklentiler sunmaktadır.


## Deneme sürümleri.
"Flight Simulator X" Microsoft'un Uçuş Simülatörü serisindeki demosu olan ilk oyundur. Demosu oyunun ana sürümünün sınırlı özelliklerini kullanıma sunmaktadır (uçuş süresi sınırı da buna dahildir) ve kurulum için WindowsXP Hizmet Paketi 2 veya WindowsVista gerektirmektedir.
Flight Simulator X'in ilk demosu kendi sitesinde bulunan indirme linki ile birlikte 9 Ağustos 2006'da yayımlandı. Herkes için oynanabilir olsa da, Ağustos demosu ürünün beta sürümünü temsil etti ve resmi kurulumun README dosyasında birtakım hatalar içeriyordu. 2 Ekim 2006'da, demo önceki ile neredeyse aynı ve daha az hataya neden olan yeni bir sürümle değiştirildi. DHC-2 Beaver çıkarılarak yerine Learjet 45 koyuldu. Havalimanı çevresi dünyadaki bütün havalimanlarının aksine sadece St. Maarten, Netherlands Antilles ve oyunun ana havalimanı olan Princess Juliana International Airport'da bulunmakta.
Şu anki demo uçaklar:
 - Beechcraft Baron 58
 - Bombardier Learjet 45
 - Bombardier CRJ700
 - Air Creation üç tekerli Ultrahafif
 - Robinson R-22


## Yamalar ve eklentiler.
### Hizmet Paketi 1.
Microsoft, 15 Mayıs 2007'de aşağıdaki sorunları telafi etmek için ilk "service pack"'ini (SP1) piyasaya sundu:
  - Aktivasyon ve kurulum sorunları
  - Performans geliştirme, including multithreading of texture synthesis and autogen to provide modest performance improvements on multi-core computers
  - 3. şahıs eklenti sorunları
  - İçerik sorunları


### Hizmet Paketi 2.
Microsoft, Flight Simulator X için genişletme paketi ile aynı zamanda (aşağıda) başka bir hizmet paketi yayınladı. Güncelleme öncelikle DirectX 10 (DX10) uyumlu grafik adaptörlerine sahip Vista kullanıcıları içindir. DX10 sürümü, XP'deki genel FSX performansına yaklaşarak DX10'un geliştirilmiş gölgelendirici modelinden ve daha fazla piksel pipeline'ı ve Vista için artan performanstan yararlanır. Ayrıca, genişletme paketine sahip olmayan oyuncuların, çok çekirdekli işlemcilerle birlikte genişletme paketinin kullanıcılarıyla çok oyunculu etkinliklere katılma özelliğini de ekler. FSX-SP2 (hizmet paketi 2) ayrıca Flight Simulator X'in orijinal sürümü üzerindeki bazı hataları da giderir. SP1 (hizmet paketi 1), SP2 veya Çok Oyunculu Hızlandırma ile uyumlu değildir. HP1'li kişiler, Çok Oyunculu'da SP2 veya Hızlandırma olan oyuncularla bir oturuma giremez. Belgelere göre, kullanıcıların hizmet paketi 2'yi kurmadan önce hizmet paketi 1'i kurmaları gerekmektedir.


### "Flight Simulator X: Acceleration".
Microsoft, yıllar içinde "Flight Simulator X: Acceleration" adındaki ilk genişletme paketini 2007 yılında ABD ve Avustralya'da yayımladı. Paket birçok yeni özellik içermektedir; çok oyunculu hava yarışları, yeni görevler, F/A-18A Hornet, EH-101 helikopteri ve P-51D Mustang olmak üzere üç yeni hava taşıtı. Çoğu kullanıcı görüşüne göre paketin ilk sürümünde birçok yazılım hatası bulunmaktaydı.
Pakette ayrıca; Berlin, İstanbul, Cape Canaveral and the Edwards Hava Kuvvetleri Üssü dahil olmak üzere yüksek kaliteli ve üç boyutlu yeni manzaralar eklendi.


## Donanım uyumluluğu.
FSX hakkındaki yaygın bir eleştiri nedeni de oyunun çok yüksek performanslı donanım istemesidir ve oyun genel olarak yüksek işlemci güçlü bir bilgisayara bel bağlamakta ve çok çekirdekli işlemcileri desteklememektedir. Ayrıca oyunda Windows 7 ile uyumsuzluk yaratan ve 'ölümcül hata' (fatal error) veren bir sorun bulunmaktadır, Microsoft bu sorunla ilgili halen bir yama yayımlamamıştır.