# Cutty Sark (viski)
Cutty Sark, İskoçya'da La Martiniquaise tarafından üretilen bir harmanlanmış İskoç viskisi markasıdır. Viskinin adı, hızıyla efsane olmuş ve bugün Greenwich'te müze olarak sergilenen Cutty Sark ticari yük gemisinden almıştır. Gemi ise adını İskoç miili şairi Robert Burns'ün Tam o' Shanter adlı şiirinde anlatılan ve geminin ön yüzünde heykel olarak tasvir edilen, sarhoş bir çiftçi olan Tam o' Shanter'ı kovalayan ve atının kuyruğunu yakalayıp koparan cadı Nannie Dee'nin takma adı olan "Cutty-Sark"'tan gelmektedir.


## Tarihçe.
Viski, 23 Mart 1923'te ünlü şarap üreticisi ve kraliyet ailesinin resmi tedarikçisi Berry Bros. & Rudd'un ortakları Francis Berry ve Hugh Rudd, öğle yemeğinde İskoç sanatçı James McBey ile buluştu. Çok geçmeden, sohbet Viski'ye döndü ve kısa sürede yeni, daha hafif bir harmanlanmış viski yaratma ihtiyacı olduğunu fark ettiler. Küreselleşme hayaliyle, ilk hedefleri ABD içki yasağını kırmaktı.
Orijinal Cutty Sark Whisky etiketi, ünlü bir İskoç sanatçı ve hevesli denizci olan James MacBey tarafından tasarlanmıştır. Efsanevi üç direkli nakliye gemisinin adını taşıyan gemi tasviri, tasarımın ayrılmaz bir parçasıdır.
Etikette kullanılan sarı renk bir baskı hatasının sonucudur. Etiket krem rengi olarak tasarlanmıştı, ancak baskı sonucu parlak sarı olarak çıkınca bu şekilde kaldı.
Cutty Sark harman viski olarak yaratıldı ve karışımın ilk üretildiği yerin İskoçya'nın Speyside bölgesindeki The Glenrothes damıtımevi olduğu düşünülmektedir.
Yasaklama başladıktan çok da uzun olmayan bir süre sonra, Kaptan Bill McCoy, Rum Row'da (Yasaklama döneminde ABD kara sularının hemen dışındaki uluslararası Atlantik sularına verilen isim) kaçakçılıkla uğraşmaya başladı. Kaptan McCoy'un sadece en iyi içkiyi satma konusundaki ünü, Cutty Sark'ın "Gerçek McCoy" olarak anılmasına yol açtı. 1923'ün sonlarında yakalandı ve o zamana kadar Cutty Sark, ABD pazarındaki yerini sağlamlaştırmıştı.
1933 yılında yasaklama sona erdiğinde ve alkol artık yasadışı olmadığında, Cutty Sark satışları fırladı. 1934'e kadar 7.000'den fazla kasa Cutty Sark Harmanlanmış İskoç Viskisi satıldı ve 1936'ya kadar 80.872'den fazla kasa satıldı.
Weel done, Cutty-sark!<br>
And in an instant all was dark
 — Robert Burns, Tam o' Shanter, Mayıs 1790.
1956'da, en yüksek hızda seyreden nakliye gemisinin tam renkli resimlerini kullanan yeni basın reklamları ilk kez görüldü. Cutty Sark'ın çarpıcı tasarımları ödüllüydü ve markanın yükselişine katkıda bulundu.
1961 yılında, yasaklama döneminin sona ermesi ve büyük hayran kitlesi sayesinde Cutty Sark, Amerika Birleşik Devletleri'nde bir milyon kasa satan ilk İskoç viskisi oldu.
1963 yılında, ABD'nin ilk yedi astronotunun en genci olan Gordon Cooper, Mercury 9 görevi sırasında modülde içmek için 5cl'lik bir şişe Cutty Sark'ı gizlice uzay modülüne soktu. Bu yüzden uzaya çıkan ilk viski ünvanını almıştır.
1968 yılında, Cutty Sark 2,4 milyon kasa satarak yeni bir rekora imza attı.
1971 yılında "Kraliçenin Girişimcilik Ödülleri"'nin alt kategorisi olan "Kraliçenin İhracat Ödülleri" kategorisinde ödül aldı. 1981 yılında aynı ödülü tekrar aldı.
2010 yılında Edrington Group, Cutty Sark'ı Berry Bros. & Rudd'tan satın aldı.
2013 yılında, Yasak Dönemi'nin sona ermesinden 80 yıl sonra piyasaya sürülen "Prohibition Edition Whisky", kötü şöhretli Bill McCoy'a bir saygı duruşu ve "Asil Deney"in sonunu kutlamak amacıyla tasarlandı.
2018 yılında, La Martiniquaise'e ait Glen Turner Company Limited, Edrington Group'tan Cutty Sark'ı satın aldı.
2022 yılında,Cutty Sark 12 Yeras Old viskisini tanıttı.
2023 yılında, 100 yaşını kutlama kampanyasında, Cutty Sark Centenery Edition ekspresyonu üretildi.


## İsim ve etiket.
Adını, Clyde Nehri'nde inşa edilen "Cutty Sark adlı" ticari yelkenli gemiden alır. Geminin adı, Robert Burns'ün ünlü "Tam o' Shanter" şiirinde geçen kısa gömlek [etek] anlamına gelen İskoçça "cutty-sark" teriminden gelmektedir.
Viski şişesinin etiketi, ünlü bir İskoç sanatçı ve hevesli denizci olan James MacBey tarafından tasarlanmıştır, ancak etikette bulunan ticari yük (clipper) gemisi "Cutty Sark" çizimi İsveçli sanatçı Carl Georg August Wallin'in bir eseridir. Kendisi bir denizci ressamdı ve bu muhtemelen onun en ünlü gemi çizimidir. Bu çizim 1955'ten beri viski şişelerinin üzerindedir. Büyük yelkenli gemiler için düzenlenen Tall Ships' Races, başlangıçta viski markasının sponsorluğunda "The Cutty Sark Tall Ships' Races" olarak biliniyordu.


## Üretim.
Cutty Sark, tek malt ve tahıl viskilerinin bir karışımıdır. Karışımın omurgasını vanilya yumuşaklığıyla zenginleştirilmiş meyveli bir karakter ortaya çıkaran, Speyside bölgesi malt viskileri oluşturmaktadır. Viski günümüzde Master Blender Stephen Woodcock gözetiminde harmanlanmaktadır. Viskinin olgunlaşması için meşe ve vanilya aromalarının yanı sıra daha yumuşak bir profil sunan Amerikan meşe fıçısı ve kurutulmuş meyvelerin hafif notaları için Sherry fıçıları kullanılmaktadır.
Viskiler 21 günlük bir harmanlama süreciyle harmanlanmaktadır. Bu uzun süreli bekletme, son karışımın nispeten yüksek bir sıcaklıkta (6 °C) filtrelenmesini sağlar. Cutty Sark için soğuk filtrasyondan kaçınılarak narin ve taze aromalarını korunması hedeflenmektedir.
Cutty Sark viskisi, Highland Park, Glenrothes, Macallan ve Bunnahabhain dahil olmak üzere 40 farklı tek malt ve tahıl viskisinden (North British ve Invergordon) oluşmaktadır.


## ABD dağıtımı.
Cutty Sark, başlangıçta 1989'da Allied Lyons (daha sonra Allied Domecq) tarafından satın alınan Buckingham Co. tarafından ABD'de dağıtıldı. Skyy Spirits 1999'da Allied Domeq'ten dağıtım haklarını satın aldı. Edrington Group markayı satın aldıktan sonra, ABD dağıtımını Skyy'den Rémy Cointreau US'ye çevirdi.  Edrington, 2014'te ABD'de kendi dağıtım birimini kurdu.


## Ürünler.
Serinin en popüler üyesi olan "Cutty Sark Original Scots Whisky", sarı etiketli belirgin yeşil bir şişede satılmaktadır. Seride ayrıca diğer karışımlar ve şu anda harmanlamadaki en genç viskinin yaşına göre tanımlanan premium karışımlar da yer almaktadır.
  - "Cutty Sark Original Scots Whisky -" % 40 ABV
  - "Cutty Sark 12 Years Old Whisky" - Bourbon ve Şeri Fıçılarında 12 yıl boyunca olgunlaştırılmış ekspresyon, % 40 ABV
 - "Cutty Sark Centenery Edition" - 23 yıldan uzun süre olgunlaştırılmış viskilerden yaratılan bu fıçı sertliği, sadece 1.435 şişe ile sınırlı üretim, % 52,2 ABV
 - "Cutty Sark Prohibition" - İçki yasağı döneminde, viskiyi ABD pazarına kaçak yolla sokan Kaptan McCoy'a saygı duruşu için sınırlı sayıda üretildi, % 50 ABV
 - "Cutty Sark 33" - Viskinin ABD pazarına yasal yollardan girdiği 1933 yılına ithafen 3.456 şişeden oluşan sınırlı üretim, % 42 ABV


## İncelemeler.
Cutty Sark, uluslararası içki derecelendirme kuruluşlarından mütevazı eleştiriler aldı. Örneğin, 2008, 2009 ve 2011'de San Francisco World Spirits Competition, Cutty Sark harmanlanmış viskiye bronz ve gümüş madalyalar verdi. İçecek Test Enstitüsü, Cutty Sark'a sırasıyla 2008 ve 2011'de 85 ve 87'lik mütevazı puanlar verdi.


## Popüler kültürde.
Viski, Hollywood yapımı, Whoopi Goldberg'in başrol oynadığı "The Associate" (1996), Robert De Niro'nun oynadığı "Raging Bull" (1980), "Goodfellas (Sıkı dostlar)" (1990), "The Sopranos" (1999) ve "Mad Men" (2007) gibi bir dizi klasik filmde görülmüştür.


## İleri Okuma.
  - Buxton, Ian, ed. (2011). Cutty Sark: The Making of a Whisky Brand. Edinburgh: Birlinn Ltd. ISBN 978-1780270265.