BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Petro Konaşeviç-Sahaydaçni
Petro Konaşeviç-Sahaydaçni (Ukraynaca; Петро Конашевич-Сагайдачний, Lehçe; Piotr Konaszewicz-Sahajdaczny; y. 1582 Kulçıtsi'de doğdu, bugün Sambir Bölgesi - 20 Nisan 1622, Kiev'de öldü) Ukraynalı bir Kazak siyasi ve sivil liderdi. 1616'dan 1622'ye kadar Zaporojya Kazaklarının Hetman'ı, Polonya-Litvanya Topluluğu'nun kara ve deniz askeri lideri idi. Bir hetman iken, Kazak Ordusunu düzensiz bir askeri oluşumdan düzenli bir orduya dönüştürdü. Onun liderliğinde Ukrayna'nın Kazakları, Ortodoks din adamları ve köylüleri birleşik bir ulus olarak ortaya çıkmaya başladı. Birlikleri, 1621'de Türklere karşı yapılan Hotin Savaşı'nda ve 1618'de Polonya Prensi Władysław'ın Rusya tahtını ele geçirme girişiminde önemli rol oynadı.
2011 yılında Ukrayna Ortodoks Kilisesi'nde Sağa İnanan bir hetman olarak aziz ilan edildi. 20 Nisan 2022'de Metropolitan Epifaniy tarafından Ukrayna askeri kuvvetlerinin koruyucu azizi ilan edildi.


## Miras.
  - Fırkateyn "Hetman Sahaidachny" - 20 yılı aşkın bir süredir Ukrayna Donanmasının amiral gemisi.
  - Lviv'deki Ulusal Kara Kuvvetleri Akademisi adını hetman Petro Sahaydachyi'den almıştır.
  - 2001 yılında Kiev'de Kontraktova Meydanı'na Petro Konashevich-Sagaydachniy'e adanmış bir anıt dikildi. Anıtın yazarları Valeriy Shvetsov, Oles Sydoruk ve Boris Krylov'dur.
  - Mart 2014'te Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesinden sonra, Sivastopol'daki Konashevych-Sahaidachny anıtı kaldırıldı ve Kharkiv'e teslim edildi. (Ağustos 2015'te tanıtıldığı yer.)
  - Ukrayna'da bir dizi Petro Sahaidachny caddesi vardır.
  - Petro Sagaydachny'nin onuruna, daha yüksek bir askeri eğitim kurumu kuruldu - Hetman Petro Sagaydachny'nin adını taşıyan Ulusal Kara Kuvvetleri Akademisi


## Ek okuma.
 -  
 -
# Faimalaga Luka
Faimalaga Luka OBE (d. 15 Nisan 1940 - ö. 19 Ağustos 2005), Tuvalulu siyasetçi. Luka, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 2001 yılında on ay süreyle başbakanlık makamında bulunmuştur. Luka, 2003-2005 yılları arasında da Tuvalu genel valisi görevini yürütmüştür.


## Arka plan.
40 yılını kamu hizmetinde ve siyasette geçiren, 1994'ten 1996'ya kadar Sağlık Bakanı ve 1999'dan 2001'e kadar İçişleri Bakanı gibi görevlerde bulunan bir yayıncı ve politikacıydı. Sikiona Luka ile evliydi.
1995 Yeni Yıl Şereflerinde, kamu hizmeti için OBE ile ödüllendirildi.


## Başbakanlık dönemi.
8 Aralık 2000'de görevdeki başbakan Ionatana Ionatana'nın ölümünden sonra, Lagitupu Tuilimu 8 Aralık 2000'den 24 Şubat 2001'e kadar başbakan vekili olarak görev yaptı. Luka, 23 Şubat 2001'de başbakan olarak seçilmesinin ardından ertesi gün yemin ederek görevi devraldı. Luka'nın hükûmeti, güvensizlik önergesi sonucunda görevini kaybettiği Aralık 2001'e kadar sürdü. 13 Aralık 2001'de eski Maliye Bakanı Koloa Talake başbakan olarak atandı.


## Meclis Başkanı.
Haziran 2003'te, o sırada muhalefet milletvekili olmasına rağmen parlamento sözcüsü oldu.


## Genel Vali.
Luka, 9 Eylül 2003 tarihinde Tuvalu Kraliçesi II. Elizabeth'in temsilcisi olarak Genel Vali olarak atandı. 65. doğum gününe ulaştıktan sonra 15 Nisan 2005 tarihinde emekli oldu. Tuvalu, çoğu ülkenin aksine, tüm memurlar için zorunlu bir emeklilik yaşına sahiptir.


### Şövalyelik reddi.
Tarihsel not: Luka, Tuvalu'nun şövalyeliği kabul etmeyen tek genel valisi olmuştur . Bir Tuvalu Genel Valisinin şövalyeliği kabul etme uygulaması, Luka'nın halefi Sir Filoimea Telito tarafından Aziz Michael ve Aziz George Tarikatı'na (GCMG) atanmayı kabul ederek yeniden başlatıldı.


## Ölüm.
19 Ağustos 2005'te tıbbî tedavi için gönderildiği Fiji'de öldü.
# İvan Zarudni
Ivan Petrovich Zarudny, Büyük Petro döneminde Moskova'da faaliyet gösteren Ukraynalı Barok bir ahşap oymacısı ve ikon ressamıydı. Çalışmaları arasında, Peter'ın Poltava Savaşı'ndaki zaferini kutlamak için ahşaptan inşa edilmiş birkaç ayrıntılı ikon vitrini ve zafer takı bulunmaktadır. Zarudny hakkında çok az şey bilinir. Sovyet yıllarında, Menshikov Kulesi ve Savaşçı Aziz John Kilisesi dahil olmak üzere Moskova bölgesindeki erken dönem Petrine Barok mimarisinin çoğu bu gizemli figüre atfedildi. Daha yakın tarihli çalışmalarda Zarudny, "I. Peter tarafından ithal edilen Avrupalı ustaların istihdamında yetenekli bir ağaç oymacısı ve ikon ressamı olarak sınıflandırıldı".
# Prenses Nazlı Fazıl
Zeynep Nazlı Hanımefendi (1853, İstanbul - 12 Aralık 1913, Kahire), Kavalalılar Hanedanı'na mensup Mısırlı bir prenses.
Prenses Nazlı Fazlı 1853 yılında İstanbul'da doğdu. Mustafa Fazıl Paşa'nın en büyük çocuğu ve İsmail Fazıl Paşa'nın kız kardeşidir. Aralık 1872'de Paris'teki Türk Büyükelçisi Halil Şerif Paşa ile evlendi.
# Diana Aguavil
Diana Alexandra Aguavil Calazacón, (d. 7 Ağustos 1983) 25 Ağustos 2018'den beri Ekvadorlu bir yerli liderdir. 104 yıllık erkek yönetimlerden sonra Tsáchila uyruğunun ilk kadın valisi ve 2018 Tsáchila seçimlerini kazanmıştır. Ayrıca aday olan ikinci kadındır.
Nisan 2019'da Ekvador Ulusal Meclisi, Diana Aguavil'i Tsáchila uyruğunun ilk kadın valisi olduğu için sosyal değer olarak ödüllendirdi. Ayrıca kendisine toplu çıkara bağlı olarak işinin ve değişmeyen hizmet düzenlemesinin tanındığı bir Yasama Sözleşmesi verildi. Bu etkinlik, Tsáchila milliyetinin kimlik değerlerini geliştiren geleneksel Kasama Festivali'nin kutlamaları çerçevesinde yapıldı.


## Kaynaklar.
 }}>
# Jung Eun-chae
 - YÖNLENDİRME 
Jung Eun-chae (; d. 24 Kasım 1986, Busan) Güney Koreli oyuncu ve modeldir. Jung kariyerine model olarak başladı, ardından yönetmen Hong Sang-soo'nun 63. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde prömiyeri yapılan filmi "Nobody's Daughter Haewon"'da (2013) baş karakter olarak oyunculuk atılımını yaptı.
2013 yılında, kendi adını taşıyan ve kendi bestelediği Indie folk tarzında şarkılarından oluşan bir EP yayınladı.


## İlk yıllarıw.
Jung Eun-chae, 15 yaşındayken ortaokul son sınıftan başlayarak 8 yılını Londra'da geçirdi. Bir yapım şirketi olan Chorokbaem Media'da çalışan ağabeyinin etkisi nedeniyle Jung, Güney Kore'ye döndükten sonra oyunculuk kariyeriyle ilgilenmeye başladı.


## Kariyeri.
Jung Eun-chae, televizyon reklamı bir model olarak giriş yaptı. Birçok unutulmaz reklamdan sonra, ona 2011'de 6. Asya Model Festivali Ödülleri'nde CF Yılın Modeli unvanını kazandırdı. Usta aktris Park Sol-mi ile benzerliği nedeniyle gerçek adı "Jung Sol-mi" yerine bir sahne adı kullanıyor. Jung, doğaüstü gerilim filmi "Haunters" için seçmeleri geçtikten sonra ilk oyunculuk deneyimini yaşadı.
O zamandan beri Jung, "The Fatal Encounter", "The King", "The Great Battle" gibi gişe rekorları kıran filmler ile "Nobody's Daughter Haewon", "Hill of Freedom", "The Table" gibi sanat filmleri arasında geçiş yaptı. Atılımı, birçok prestijli ödül kazanan ve aday gösterdiği "Nobody's Daughter Haewon" ile geldi.
Jung'un televizyondaki ilk çıkışı 2011 yılında KBS dizisi "My Bittersweet Life" ile oldu. Üç yıl sonra, psikolojik gerilim dizisi "Dr. Frost"'ta rol aldı. 2018'de, aynı yıl yayınlanan iki diziyle televizyona büyük bir geri dönüş yaptı, SBS'in yasal suç dizisi "Return" ve OCN'nin egzorsizm, şamanizm ve prosedürel unsurları birleştiren bir drama olan "The Guest"'a rol aldı.
Daha sonra, 2020'de SBS dizisi 'ın ana karakterlerinden biri olarak rol aldı. Tanınma kazandı ve Cleo Singapore tarafından yayınlanan bir ankete göre en iyi karakter ilan edildi.
Ağustos 2022'de Jung, KeyEast ile olan sözleşmesini yeniledi.
# Koloa Talake
Koloa Fineaso Talake (d. 7 Haziran 1934 – ö. 26 Mayıs 2008), Tuvalulu siyasetçi. Talake, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 2001-2002 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur. 1993'ten itibaren mecliste Vaitupu seçim bölgesini temsil eden Talake, 1993-1996 yılları arasında Maliye Bakanı (1993-1996) olarak da görev yaptı.
Siyasi kariyerinden önce Gilbert ve Ellice Adaları kolonisinin denetçisi (1973-1975), ardından Tuvalu'nun denetçisi (1976-1977) ve Maliye Bakanı (1977-1978) olmuştur.
Meclis üyesi olarak, dönemin başbakanı Bikenibeu Paeniu'yu 1999'da istifaya zorlayan güvensizlik oylamasını yürüttü.


## Tuvalu'nun başbakanı.
Talake, Faimalaga Luka'yı güvensizlik oylamasında mağlup ettikten sonra, 14 Aralık 2001 - 2 Ağustos 2002 olmak üzere dokuz ay boyunca başbakan olarak görev yaptı.
Talake, 2002 seçimlerinde yenilgi alarak makamdan Saufatu Sopoanga lehine ayrıldı.


## Başbakanlık döneminde önemli sorunlar.
O sırada, kaynak fakiri ülkesine gelir getirmek için o ülkenin İnternet alan adı .tv'nin bir Amerikan şirketine satışı için pazarlık yaptı.
2002'de, Kiribati ve Maldivler liderleriyle birlikte, Amerika Birleşik Devletleri ve Avustralya hükûmetlerine Kyoto Protokolünü onaylamadıkları ve liderlerin deniz seviyelerinin yükselmesine ve sonunda ülkelerinin sular altına kalmasına neden olduğunu iddia ettikleri sera gazı emisyonları nedeniyle dava açma çabalarını koordine etti.


## Veraset ve sonraki yaşam.
Talake, 2002 Tuvalu genel seçimlerinde yeniden seçilmedi ve ardılı olarak başbakanlık görevini Saufatu Sopoanga aldı.
2002 yılında görevden ayrılan Talake, çocuklarının yaşadığı Yeni Zelanda'nın Auckland kentine taşındı.
# Prometheus (film, 1936)
Prometheus (Ukraynaca: Прометей, Latin harfleriyle: Prometey), Ivan Kavaleridze'nin yönettiği 1936 tarihli bir Ukrayna Sovyet tarihi filmidir. Film, 1845 tarihli "The Caucasus (poem)" şiirinden uyarlanmıştır. Yazarı Taras Shevchenko'dur . 1930'larda Ukrayna sinemasının gelişiminin merkezinde yer alan film, "burjuva milliyetçisi" temalar nedeniyle gösterime girdikten kısa bir süre sonra Sovyet sansürcüleri tarafından yasaklandı. O zamandan beri, şimdiye kadar yapılmış en büyük Ukrayna filmlerinden biri olarak kabul edildi ve Dovzhenko Center'ın en iyi 100 Ukrayna filmi listesinde 30. sırada yer aldı.


## Komplo.
Ivan adında genç bir adam, karısını geride bırakarak ev sahibi tarafından zorla seferber edilir ve Kafkas Savaşı'nda Rus İmparatorluğu'nun bir askeri olarak savaşmaya gönderilir. Kafkasya'da Ivas, Rus ordusuna karşı şiddetli yerel direnişi deneyimler ve Rus hükûmetine karşı bir ayaklanma başlatmak için eve döner.


## Kadro.
  - Ivan Tverdokhlib - Ivan
  - Polina Tabachnykova-Niatko - Kateryna
  - Oleksandr Serdiuk - Svichka Pomishchyk, yüzbaşı
  - Ivan Straukh - Zhukov, tüccar
  - Hnat Yura - Sydorenko, Svichka's müdürü
  - Natalia Uzhviy - Nastasia Markivna
  - Ivan Marianenko - General Ladanskyi
  - I. Nekrutenko - Rus jandarması
  - V. Yershov - Nicholas I of Russia
  - Chuta Eristova-Zhgenti - Dadiani prensesi
  - Danylo Antonovych - Gavrilov, devrimci
  - Shota Nodzadze - Gürcü mahkûm
  - Mykola Nademskyi - Taras Shevchenko


## Üretim ekibi.
  - Yönetmen - Ivan Kavaleridze 
  - Senarist - Ivan Kavaleridze
  - Görüntü Yönetmeni - Mykola Topchiy
  - Yapım tasarımcısı - Vasyl Krychevskyi
  - Besteciler - Pavel Tolstyakov, Andriy Balanchyvadze


## Yayınlanması.
"Prometheus" yapımını 1935'in sonlarında tamamladı ve Devlet Sinematografi Komitesi tarafından Ukrainfilm'e (şimdi Dovzhenko Film Stüdyoları olarak biliniyor) filmi yayınlama izni verildi. 13 Ocak 1936'da film ilk gösterimini Leningrad'da yaptı. Yayınlandıktan sonra, başlangıçta onu destekleyen film yapımcıları ve Sovyet devlet basını ve şiddetle kınayan Rus film eleştirmenleri ile karışık eleştiriler aldı.


### Yasaklanması.
Basında çıkan ilk olumlu eleştirilere rağmen, 13 Şubat 1936'da "Pravda'da" filmi sert bir şekilde eleştiren " "Tarihsel Gerçek Yerine Kaba Bir Plan" " makalesi yayınlandı. Bildirildiğine göre, makale Sovyet lideri Joseph Stalin'in kişisel emriyle yapıldı. Makale, Kavaleridze'yi biçimcilik, natüralizm ve burjuva milliyetçiliği dahil olmak üzere çeşitli suçlarla itham etti. Makalenin yazarı M. Koltsov'a göre "Prometheus'un" "açık başarısızlığı", "Sanat aracılığıyla gösterilen tarihsel gerçek yerine, tarihi çarpıtan kaba bir şema vermesi" idi.
Yazının yayınlanmasının ardından film yasaklandı. Ancak Kavaleridze'nin vaatleri gazete tarafından pek iyi karşılanmadı ve "hatalara yönelik ayrıntılı bir eleştiri yapmadığını" kaydetti.
Filmin yasaklanmasının ardından Kavaleridze'nin reşit olmayanlarla birlikte çalışması yasaklandı ve "Ekrandaki Ukrayna Şarkıları" serisine (gençler tarafından söylenen halk şarkıları dahil) son verdi. Ayrıca tarihi filmleri yönetmesi yasaklandı ve bunun yerine yalnızca operalar yaratmasına izin verildi.
# Bennie Tuinstra
Bennie Junior Tuinstra (d. 12 Eylül 2000) Hollandalı profesyonel voleybol oyuncusudur. Hollanda Milli Takımı'nın bir üyesidir. Profesyonel kulüp düzeyinde Ziraat Bankası Ankara'da oynamaktadır.


## Onurlar.
### Kulüp.
  - Ulusal şampiyonalar
   - 2019-20 Hollanda Kupası, Lycurgus Groningen ile
   - 2020-21 Lycurgus Groningen ile Hollanda Süper Kupası
   - 2020-21 Lycurgus Groningen ile Hollanda Kupası
   - 2021-22 Türkiye Süper Kupası, Ziraat Bankası Ankara ile
   - 2021-22 Ziraat Bankası Ankara ile Türkiye Şampiyonası
   - 2022-23 Türkiye Süper Kupası, Ziraat Bankası Ankara


### Bireysel ödüller.
  - 2018: CEV U20 Avrupa Şampiyonası - En İyi Dış Smaçör
# Ağavni Papazyan
Ağavni Papazyan Osmanlı-Ermeni asıllı bir oyuncuydu. Osmanlı İmparatorluğu ve Orta Doğu'daki ilk profesyonel kadın oyunculardan biriydi.
Tarihçi Mikayel Nalbandyan 1860'ların sonunda, Arusyak Papazyan ile birlikte önyargılara meydan okuyarak sahneye çıkan ilk kadınlar olarak tarihte önemli bir yer edindiklerini yazmıştır. Böylece, Osmanlı İmparatorluğu'nun kamusal alanda görünür olan ilk kadınları oldular. O dönemde Müslüman Osmanlı İmparatorluğu'nda kadınlar kamusal alanda görünmüyordu ve seyircilerin kadın kısmı oyunu bir perdenin arkasından izliyordu. Ağavni Papazyan ayrıca İran'da sahneye çıkan ilk kadın oyuncu olarak da tarihe geçti. Papazyan 1879'da Tebriz'de Hristiyan bir Ermeni seyircinin önünde sahneye çıktı: İran'daki Müslüman seyirciler, Hristiyan aktörlerin Tebriz'de sahneye çıktığı 1888 yılına kadar sahnede sadece erkekleri gördü ve bu engel ancak 1897'de Tahran'da Madam Golofin ve Madam Babian'ın sahneye çıkmasıyla aşıldı.
# Roma İnvicta
Roma İnvicta, Latince "Fethedilemez Roma" anlamına gelen deyim. 476'da Batı Roma İmparatorluğu yıkılana kadar kullanıldı. Bu ifade daha sonra paralarda da kullanılmıştır.
# Tupua Leupena
Sir Tupua Leupena (d. 2 Ağustos 1922 - ö. 24 Kasım 1996), Tuvalulu siyasetçi. Leupena, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 1986-1990 yılları arasında genel vali olarak bulunmuştur. Leupena, 1978'de Toaripi Lauti'nin başbakanlığında meclis sözcülüğü görevini de yürütmüştür.


## Tuvalu Genel Valisi.
Leupena, 1 Mart 1986'dan 1 Ekim 1990'a kadar Tuvalu'nun ikinci Genel Valisi olarak Tuvalu Kraliçesi II. Elizabeth'i temsilen makamda bulundu.
Tuvalu'nun Genel Valilerinin hepsi olmasa da çoğuyla ortak olarak Leupena, 24 Temmuz 1986'da Şövalyeliği kabul etti.
Sir Tupua Leupena 24 Kasım 1996'da 74 yaşında hayatını kaybetti.
# 1965'te Türkiye
Bu sayfada, 1965 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.


## Meclis.
 - TBMM 12. dönem
 - TBMM 13. dönem


## Görevdekiler.
 - Cumhurbaşkanı - Cemal Gürsel 
 - Başbakan
  - İsmet İnönü (20 Şubat'a kadar)
  - Suat Hayri Ürgüplü (20 Şubat-27 Ekim)
  - Süleyman Demirel (27 Ekim'den itibaren)
 - Anamuhalefet lideri
  - Süleyman Demirel (20 Şubat'a kadar)
  - İsmet İnönü (20 Şubat'tan itibaren)


## İktidar partisi ve ana muhalefet.
 - İktidar partisi
  - Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) (20 Şubat'a kadar)
  - Adalet Partisi (AP), Yeni Türkiye Partisi (YTP) ve Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi (CKMP) ve Millet Partisi (MP) koalisyonu (20 Şubat-27 Ekim)
  - Adalet Partisi (AP) (27 Ekim'den itibaren)
 - Ana muhalefet
  - Adalet Partisi (AP) (20 Şubat'a kadar)
  - Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) (20 Şubat'tan itibaren)


## Kabine.
 - 28. Türkiye Hükûmeti
 - 29. Türkiye Hükûmeti
 - 30. Türkiye Hükûmeti


## Olaylar.
 - 13 Şubat - 28. Türkiye hükûmetinin yıllık bütçesi reddedildi. (İsmet İnönü hükûmetinin sonu ve kısa süreli geçici bir hükûmet)
 - 19 Mart - Amasya Yeniçeltek madeninde gaz patlaması sonucu 69 işçi öldü.
 - 13 Haziran - Fenerbahçe, Türkiye 1. Futbol Ligi şampiyonluğunu kazandı.
 - 1 Temmuz - Yol Su Elektrik Genel Müdürlüğü kuruldu.
 - 10 Ekim – 1965 Türkiye genel seçimleri yapıldı. AP 240 koltuk, CHP 134 koltuk, MP 31 koltuk, YTP 19 koltuk, TİP 14 koltuk, CKMP 11 koltuk, Bağımsız 1 koltuk. (TİP, TBMM'de sandalye kazanan ilk Marksist parti oldu )
 - 24 Ekim - Nüfus Sayımı 31.351.421
 - 18 Aralık - Türkiye, Kıbrıs meselesine ilişkin Zürih ve Londra Anlaşması'nın halen yürürlükte olduğunu ilan etti.


### Kurulan oluşumlar.
 - Yapı: Uşak Atatürk Anıtı
 - Kurumlar: PETKİM, Yapı Merkezi


## Ölümler.
 - 18 Temmuz – Refik Halit Karay, yazar (d. 1888)
 - 15 Ağustos – Zihni Derin, ziraat mühendisi (d. 1880)
# 1964'te Türkiye
Bu sayfada, 1964 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.


## Meclis.
 - TBMM 12. dönem


## Görevdekiler.
  - Cumhurbaşkanı
  - Cemal Gürsel (28 Mart'a kadar)
  - Cevdet Sunay (28 Mart'tan itibaren)
 - Başbakan: 
  - İsmet İnönü 
  - Süleyman Demirel
 - Anamuhalefet lideri: 
 - Ragıp Gümüşpala (5 Haziran'a kadar)
 - Sadettin Bilgiç (vekaleten, 5 Haziran-29 Kasım)
 - Süleyman Demirel (29 Kasım'dan itibaren)


## İktidar partisi ve ana muhalefet.
 - İktidar partisi: Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)
 - Ana muhalefet: Adalet Partisi (AP)


## Kabine.
 - 28. Türkiye Hükûmeti


## Olaylar.
  - 4 Ocak - 10. İnönü kabinesi güvenoyu aldı. Bu İsmet İnönü'nün kurduğu son hükümet olacaktır.
  - 15 - 31 Ocak - Kıbrıs konulu Londra Konferansı başladı. Görüşmelerden bir sonuç çıkmayacaktır.
  - 21 Şubat - Başbakan İsmet İnönü'ye suikast girişiminde bulunuldu.
  - 16 Mart - Meclis tarafından hükûmete Kıbrıs'a müdahale yetkisi verildi.
  - 31 Mayıs - Fenerbahçe, Türkiye futbol ligi şampiyonluğunu kazandı.
  - 4 Haziran - ABD Başkanı Lyndon Johnson İsmet İnönü'ye Kıbrıs meselesiyle ilgili bir mektup gönderdi. (mektubun içeriği 16 Ocak 1966'da açıklandı)
  - 21 Haziran - Başbakan İsmet İnönü ABD'ye gitti.
  - 7 Haziran - Senato seçimleri yapıldı.
  - 27 Haziran - Fethi Gürcan idam edildi. 
 - 8 Ağustos - Yunan kuvvetleri Kıbrıs'taki St Hilarion tepelerindeki Türk mevzilerine saldırdıktan sonra, Türk hava kuvvetleri Yunan mevzilerini bombaladı.
 - 6 Ekim - 1964 Manyas depremi
 - 29 Kasım - Adalet Partisi (AP) Genel Başkanlığına Süleyman Demirel seçildi.
 - 1 Aralık - Ankara Anlaşması'na göre Avrupa Birliği üyeliği için hazırlık dönemi başladı.


### Kurulan oluşumlar.
 - Kurum: Altındağ Tiyatrosu, Ankara Fen Lisesi, Atatürk Konutu ve Demiryolları Müzesi, Ayasofya (Trabzon), Swissôtel Büyük Efes


## Doğumlar.
  - 3 Mart - Cem Davran, oyuncu 
  - 1 Mayıs - Birol Güven, yönetmen 
  - 25 Temmuz - Zeki Demirkubuz, yönetmen


## Ölümler.
  - 8 Ocak - Karekin Deveciyan, zoolog (d. 1868)
  - 9 Ocak - Halide Edib Adıvar, romancı ve aktivist
  - 3 Haziran – Kâzım Orbay, general
 - 5 Haziran – Ragıp Gümüşpala, general ve siyasetçi
 - 16 Temmuz - Rauf Orbay, general ve siyasetçi
 - 25 Kasım – Naci Tınaz, general ve siyasetçi


## Kaynaklar.
 }}>
# 1963'te Türkiye
Bu sayfada, 1963 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.


## Meclis.
 - TBMM 12. dönem


## Görevdekiler.
 - Cumhurbaşkanı: Cemal Gürsel 
 - Başbakan: İsmet İnönü
 - Ana muhalefet lideri: Ragıp Gümüşpala


## İktidar partisi ve ana muhalefet.
 - İktidar partisi: Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) (25 Aralık'a kadar koalisyon ortakları Yeni Türkiye Partisi (YTP) ve Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi (CKMP) ile ve ardından bağımsızlar ile)
 - Ana muhalefet: Adalet Partisi (AP)


## Kabine.
 - 27. Türkiye Hükûmeti
 - 28. Türkiye Hükûmeti


## Olaylar.
 - 1 Şubat - Ulus Faciası: Ankara semalarında iki uçak çarpıştı. 87 kişi öldü.
 - 27 Mart – Adalet Partisi (AP) aleyhine gösteriler
 - 21 Mayıs - Talat Aydemir'e darbe girişimi.
 - 26 Haziran - Galatasaray, Türkiye futbol ligi şampiyonluğunu kazandı.
 - 12 Eylül – Avrupa Birliği ile Türkiye arasında Ankara Anlaşması imzalandı.
 - 17 Kasım – Yerel seçimler gerçekleştirildi.
 - 27 Kasım - Başbakan İsmet İnönü'nün John F. Kennedy'nin cenazesine katılmak üzere ABD'ye gitmesi üzerine Yeni Türkiye Partisi koalisyon ortağı hükûmetten çekildi. Bu 27. hükûmeti sona erdirdi.
 - 23 Aralık - Kıbrıs'ta Türk köylerinin saldırıya uğradığı Kanlı Noel çatışmaları gerçekleşti.
 - 24 Aralık - Türk askeri uçakları bir uyarı olarak Kıbrıs üzerinde uçtu (herhangi bir eylemde bulunmadan).


## Ölümler.
 - 3 Mayıs - Abdülhak Şinasi Hisar (76 yaşında), yazar
 - 2 Ekim – Refet Bele (82 yaşında), Kurtuluş Savaşı'na katılmış emekli general
 - 3 Haziran - Nazım Hikmet (61 yaşında), şair
 - 31 Ekim - Mesut Cemil (61 yaşında), müzisyen


## Kaynaklar.
 }}>
# Recep Tayyip Erdoğan'ın 2023 cumhurbaşkanlığı seçim kampanyası
Türkiye cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2023 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçiminde Cumhur İttifakı'nın ortak cumhurbaşkanı adayı oldu.


## Arka plan.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 101. maddesine göre, Türkiye'de Cumhurbaşkanlığı görevi beşer yıllık iki dönemle sınırlıdır. Recep Tayyip Erdoğan'ı destekleyenler, 2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu sonrasında başkanlık sistemine geçilmesinden dolayı görev süresinin sıfırlandığını, muhalefet ise anayasanın 101. maddesini hatırlatmakta. Aynı madde, bir cumhurbaşkanının ikinci döneminde meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi halinde üçüncü dönem için izin verildiğini belirtmekte. Şubat 2022'de Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı Mustafa Şentop, Erdoğan'ın anayasanın cumhurbaşkanlığına iki dönemlik bir sınırlama getirmesine rağmen üçüncü bir cumhurbaşkanlığına aday olabileceğini iddia etti. Aynı ay içerisinde Milliyetçi Hareket Partisi Genel başkanı Devlet Bahçeli, Erdoğan'ın üçüncü adaylığını mümkün kılmak için gerekli yasal gereklilikleri talep ederken, ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi Genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu da Erdoğan'ın adaylığını kabul etti. Sonuç olarak AK Parti yetkilileri, 2017'deki referandum öncesi cumhurbaşkanlığı döneminin geçerli bir dönem olarak kabul edildiğini iddia etti. Aralık 2022'de Erdoğan, 2023'ten sonraki görev süresinin son dönem olacağını duyurdu.


### Adaylık.
9 Haziran 2022'de Recep Tayyip Erdoğan, İzmir'de yaptığı konuşmada adaylığını açıkladı. Aynı konuşmasında, seçim tarihi konusundaki spekülasyonlara son vererek seçimlerin Haziran 2023'te olacağının güvencesini verdi ve muhalefetteki Millet İttifakı'ndan da adayını açıklamasını istedi.


## Kampanya.
Ekim 2022'de AK Parti, 2023 seçimleri çerçevesinde "Türkiye Yüzyılı" vizyonunu açıkladı. AK Parti için bestelenen Türkiye Yüzyılı şarkısının 1 Kasım 2022'de Erdoğan'ın katıldığı Polis Akademisi Polis Amirleri Eğitimi Merkezi 6. Dönem mezuniyet töreninde polis ve jandarma bandoları tarafından okunmasına muhalif siyasetçiler ve sosyal medya kullanıcıları devlet kurumlarının siyasallaştığını belirterek tepki gösterdi. 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında kampanya sürecini tamamen değiştiren Erdoğan, seçim kampanyasının ilk sloganı olan "Türkiye için hemen şimdi"yi, Mart 2023'te kullanmaya başladı. Seçim kampanyası resmî olarak Nisan 2023'te başladı.
# Kasei Vadileri
Kasei Vadileri, Mars'ta 24.6° kuzey enlemi ve 65.0° batı boylamında merkezi bulunan Mare Acidalium ve Lunae Palus dörtgenlerinde yer alan dev bir kanyon sistemidir. uzunluğundadır ve Japoncada "Mars" sözcüğünden adlandırılmıştır. Bu, Mars'taki en büyük dışa akış kanalı sistemlerinden biridir.


## Coğrafya.
Bu devasa sistem bazı yerlerde 300 mil genişliğindedir. Buna karşılık, Dünya'nın Büyük Kanyonu sadece 18 mil genişliğindedir. Mars'taki en uzun sürekli dışa akış kanalı sistemlerinden biridir. Kasei Valles sistemi, Valles Marineris yakınlarındaki Echus Chasma'da başlar. Başlangıçta kuzeye doğru ilerliyor, sonra doğuya dönüyor ve Viking 1'in indiği yerden pek de uzak olmayan Chryse Planitia'ya boşalmış gibi görünüyor. Yaklaşık 20° kuzey enleminde sistem, Kasei Vallis Kanyonu ve Kuzey Kasei Kanalı olarak adlandırılan iki kanala ayrılır. Bu dallar, yaklaşık 63° batı boylamında yeniden birleşerek, Sacra Mensa olarak bilinen kanallar arasında büyük bir ada oluşturur. Kasei Vadilerinin bazı bölümleri 2–3 km derinliktedir.
Diğer dışa akış kanalları gibi, olasılıkla Tharsis bölgesindeki volkanik yer altı ısıtması tarafından ya tek seferlik bir felaket olayı ya da uzunca bir süre boyunca birden fazla sel olayı olarak salınan sıvı su tarafından oyulmuşlardır. Diğerleri, belirli yer şekillerinin sıvı akışından ziyade buzul tarafından üretildiğini öne sürdüler.
Güney kanalı Lunae Mensae'deki bir "ada" öğesi ile Sharonov krateri arasındaki bölgede üç set devasa katarakt (kuru şelale) bulunur. Büyük sel olayları sırasında açıkça oyulmuş olan bu kataraktlar, 400 m yüksekliğe kadar baş duvarlarına sahiptir ve en büyük dünyasal benzeri olan Dry Falls'tan önemli ölçüde daha büyüktür. Onlar ilk oluşumlarından sonra 100 km'den fazla akış yukarı yönde göç etmiş olabilirler.


## İleri fazla okuma.
 -
# Azniv Hraçya
Azniv Hraçya ( "Azniv Hrachia", d. 25 Haziran 1853 - ö. 20 Mayıs 1920), Osmanlı Ermenisi oyuncu ve yönetmendi.


## Hayatı.
Konstantiniyye'de (günümüzdeki İstanbul'da) dünyaya geldi.
Kariyerine 1869'da Şark Tiyatrosu'nda başladı ve daha sonra Osmanlı Tiyatrosu'nda devam etti. 1880'lerde Tiflis'te faaliyet göstermeye devam etti. 1883'te özel nedenlerle emekli oldu, ancak kariyerine 1893'te yeniden başladı ve Bakü'de devam etti.
# Rosa Plaveva
Rosa Plaveva, evlilik öncesi soyadı Varnalieva (1878 – 1970), bir Osmanlı ve Yugoslav sosyalisti ve süfrajettir.


## Hayatı.
Rosa Plaveva, 1878'de Osmanlı İmparatorluğu'nun Köprülü kasabasında (şimdi Veles, Kuzey Makedonya) varlıklı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Bir meslek okuluna gitti ve terzi oldu. Yaklaşık 1903'te Ilija Plavev ile evlendi ve birlikte bir oğulları ve bir kızları oldu. Plaveva, 1970 yılında Belgrad, Yugoslavya'da öldü.


## Faaliyetleri.
1900'de Bulgaristan'ın Sofya kentinde Vasil Glavinov tarafından kurulan Bulgar İşçi Sosyal Demokrat Partisi'nin bir kolu olan Makedonya-Edirne Sosyal Demokrat Grubu'na katıldı. 1908 Jön Türk Devrimi'nin hükûmeti liberalleştirmesinin ardından 1909'da evinde toplantılar düzenledi ve kadın hakları için olası kampanyaları savundu. 1903 Ilinden-Preobrazhenie Ayaklanması'ndan etkilendi, aynı zamanda Makedonya'nın bağımsızlığının savunucusuydu. Plaveva, kocasıyla birlikte 1 Mayıs 1909'da Üsküp'te Halkın Federatif Partisi (Bulgar Seksiyonu) ile yakın ilişki içinde olan Sosyal-Demokrat Teşkilat'ı kurdu. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Vardar Makedonya'yı ilhak eden ve yetişkin kadınlara küçük çocuk muamelesi yapan Sırbistan medeni kanunundan memnun olmayan Plaveva, 1920'de Üsküp'te kadın eşitliğini savunan "Sosyalist Kadınlar Teşkilatı'nın" kurulmasına yardım etti. 1919'da Yugoslavya Sosyalist İşçi Partisi'nin (Komünistler) kurucularından biriydi.
# Peckerwood
Peckerwood, Güney Amerika'da ağaçkakan için kullanılan bir terimdir ve beyaz insanlara, özellikle de yoksul kırsal beyazlara karşı saldırgan bir lakap olarak da kullanılır. Başlangıçta etnik bir karalama olan terim, hapishane çeteleri ve kanun kaçağı motosiklet kulüpleriyle ilgili bir alt kültür tarafından benimsendi. Terim, 1830'larda ağaçkakanın (woodpecker) tersine çevrilmesi olarak kullanılıyordu ve anlamı 1850'lerden belgelenen beyaz insanlara atıfta bulunuyordu. 1920'lerde Afro-Amerikan folkloru, beyaz "gagalı" kuşu Afro-Amerikan karatavuğuyla karşılaştırdı.
# Vojo Gardašević
 Defans 
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Vojo Gardašević (d. 10 Ekim 1940), defans pozisyonunda görev yapmış Karadağ asıllı Yugoslav futbolcu ve teknik direktördür.
 - YÖNLENDİRME
# Daij Nasır
 Forvet
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 Bahreyn
Daij Nasır Abdullah (d. 18 Ocak 1983), forvet pozisyonunda görev yapmış Bahreynli millî futbolcudur.
Bahreyn millî futbol takımı formasıyla 23 maçta 4 gol kaydetti.
# Samu Sáiz
 Sol kanat
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Samuel "Samu" Sáiz Alonso (d. 22 Ocak 1991, Madrid), İspanyol futbolcudur. Kanat ve on numara mevkiilerinde oynamaktadır. Eyüpspor'da forma giymektedir.
# Nathan Chen
Nathan Chen, (5 Mart 1999 ABD) artistik patinajcı ve yazardır.
2022 Olimpiyat şampiyonu, üç kez Dünya şampiyonu, 2017 Dört Kıta şampiyonu, üç kez Grand Prix Final şampiyonu, on kez Grand Prix madalyası sahibi, takım etkinliğinde 2022 Olimpiyat gümüş madalyası sahibidir.
# 1896'da Osmanlı İmparatorluğu
Bu sayfada 1896 yılında (hicri 1313 – 1314) Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan olaylar yer alır.


## Görevde.
  - Padişah - II. Abdülhamid
  - Sadrazam - Halil Rifat Paşa


## Olaylar.
  - 1 Haziran - Ermeni isyanları: Van'daki Ermeniler Osmanlı Devleti'ne karşı Birinci Van isyanı'nı başlattılar.
  - 11 Haziran - Ermeni isyanları: İsyan bittikten sonra Ermeniler silahsızlaştırıldı.
  - 26 Ağustos - Ermeni isyanları: Papken Süni önderliğinde bir grup Ermeni, İstanbul'da Osmanlı Bankası'nı basarak memurları rehin aldı.
  - Recaizade Mahmud Ekrem'in Araba Sevdası yayımlandı.


## Doğumlar.
Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler
  - Eflatun Cem Güney, Türk folklor araştırmacısı ve masalcı (ö. 1981)


## Ölümler.
 - Öldüğü gün ve ay bilinmeyenler
 - Çerkez Nusret Paşa, asker
 - Derviş İbrahim Paşa, asker
 - Fehîm Arvâsî, din alimi
# 1895'te Osmanlı İmparatorluğu
Bu sayfada 1895 yılında (hicri 1312 – 1313) Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan olaylar yer alır.


## Görevde.
  - Padişah - II. Abdülhamid
  - Sadrazam
  - Ahmed Cevad Paşa (9 Haziran'a kadar)
  - Mehmed Said Paşa (9 Haziran - 2 Ekim)
  - Kâmil Paşa (2 Ekim - 7 Kasım)
  - Halil Rifat Paşa (7 Kasım - 9 Kasım)
  - Mehmed Said Paşa (9 Kasım'dan sonra)


## Olaylar.
  - 1 Ağustos - Hanımlara Mahsus Gazete yayımlanmaya başladı.
  - 4 Ağustos - Afyon Garı hizmete açıldı.
  - 4 - 8 Ekim - Trabzon Olayları: Trabzon'da silahlı Ermenilerle kolluk kuvvetleri arasında çıkan çatışmalarda 224 kişi öldü. 
  - Zeytun'da Ermeni isyanı başladı.
  - 4-7 Kasım - Malatya'da silahlı bir isyan başlatan Ermenilere kolluk kuvvetleri müdahale etti. Sivil halkın da karıştığı olaylarda 500'e yakın kişi öldü.
  - Aralık - Ay sonunda Galata Rıhtımı inşası tamamlandı.
 - Tarihi bilinmeyenler
  - İstanbul'da ilk otomobil, 1895'te Zehirzade Ahmed Paşa tarafından kullanılmıştır


## Doğumlar.
  - 11 Mart - Yakup Satar, Kurtuluş Savaşı Gazisi (ö. 2008)
  - 5 Mayıs - Mahmut Yesari, roman ve oyun yazarı (ö. 1945)
 - Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler
  - Mümtaz Ökmen, siyasetçi (ö. 1963)
  - Zekai Muammer Tunçman, hekim ve mikrobiyolog


## Ölümler.
  - 26 Mayıs - Ahmed Cevdet Paşa, devlet adamı ve yazar
  - 7 Aralık - Dürrinev Kadınefendi, Sultan Abdülaziz'in birinci eşi ve başkadınefendi
 - Öldüğü gün ve ay bilinmeyenler
 - Bulak Bey - ilk Washington büyükelçisi
 - Cordanzade Mehmet Ali Bey, devlet adamı
 - Mahmud Esad Paşa, diplomat
# 1894'te Osmanlı İmparatorluğu
Bu sayfada 1894 yılında (hicri 1312 – 1313) Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan olaylar yer alır.


## Görevde.
  - Padişah - II. Abdülhamid
  - Sadrazam - Ahmed Cevad Paşa


## Olaylar.
  - 10 Temmuz - 1894 İstanbul depremi: İzmit Körfezi girişinde yerel saatle 12:24'te meydana gelen 7.0 büyüklüğündeki depremde 474 kişi öldü, 482 kişi yaralandı. Deprem Yanya, Bükreş, Girit ve Anadolu'nun büyük kesiminde hissedildi.
  - Aralık - Yozgat'ta Ermeni ayaklanması oldu.
 - Birinci Sason İsyanı
  - Bu yılda  Akşehir Tren İstasyonu, Eskişehir Enveriye Tren İstasyonu ve Kütahya Garı hizmete açıldı.


## Doğumlar.
  - 25 Ekim - Aşık Veysel, halk şairi (ö. 1973)
  - 3 Kasım
   - Mustafa Necati Uğural, siyasetçi, geçmiş Millî Eğitim Bakanlarından (ö. 1929)
   - İsmail Galip Arcan, oyun yazarı, tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1974)
 - Doğum günü ve ayı bilinmeyenler
  - Abdullah Güler, siyasetçi (ö. 1978)
  - Abdülkadir Atik, siyasetçi (ö. 1979)
  - Sadi Konuk, siyasetçi, doktor (ö. 1962)
  - Falih Rıfkı Atay, gazeteci, yazar, milletvekili (ö. 1971)


## Ölümler.
 - Öldüğü gün ve ay bilinmeyenler
  - Kayışzade Hafız Osman, hattat
  - Mustafa Eşref Paşa, şair
  - Nikola Nakkaş Efendi, siyasetçi
  - Simon Balyan, mimar
# Nazlı Zeynep
Prenses Nazlı Zeynep Hanım (1853 – 28 Aralık 1913), Mehmed Ali Paşa hanedanından Mısırlı bir prensesti ve 1880'lerden ölümüne kadar Kahire'deki sarayında Arap dünyasında edebi salon geleneğini yeniden canlandıran ilk kadınlardan biriydi.


## İlk yılları.
Türk kökenli Prenses Nazlı Zeynep, 1853'te İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu'nda doğdu. Babası Kavalalı İbrahim Paşa'nın oğlu ve müstakbel Hidiv İsmail Paşa'nın kardeşi olan Mustafa Fazıl Paşa ve annesi Dilazad Hanım'ın en büyük çocuğu olarak dünyaya geldi. 1866'da babasının, amcası Hidiv'le arasının açılması üzerine 13 yaşında Mısır'dan İstanbul'a taşındı. İstanbul'da, geleneklere aykırı olarak oldukça yüksek eğitimliydi ve yabancı ziyaretçileri ağırladı. Türkçe, Arapça, Fransızca ve İngilizce bilen ve konuşan, iyi eğitimli ve kültürlü bir hanımdı.


## Kişisel hayat.
Aralık 1872'de Türk elçisi Halil Şerif Paşa (Halil Bey) ile evlendi ve Halil Bey'in son görevi için onunla kısa bir süre için son görev yeri olan, Paris'e taşındı. Ancak mutlu bir evlilikleri olmadı ve tek kızı Hayya Hanım bebekken öldü. Eşinin ölümü üzerine Mısır Hidivliği'ndeki Kahire'ye geri döndü ve kraliyet Abidin Sarayı'nın yakınında bulunan "Villa Henry" adlı bir saraya yerleşti.
İkinci kocası, Salem Bouhageb'in oğlu ve sonradan Tunus Başbakanı olan Khelil Bouhageb'di. 1900 yılında evlendiler.
Tanıdıklarının anılarında kıvrak zekalı olduğu ve fotoğrafları, şampanyayı, sigarayı ve piyanolasını sevdiği söylenir.


## Etkileri.
Bu sarayda suareler düzenlemeye başladı ve Mısırlılar, Muhammed Abduh, Saad Zağlul ve Kasım Emin ve İngilizler, Lord Cromer ve Herbert Kitchener de dahil olmak üzere zamanının entelektüel seçkinleriyle ve elitleriyle dost oldu. Saad Zağlul'u Fransızca öğrenmeye teşvik eden kişi de kendisiydi. Zağlul, Kahire'de hukuk fakültesine gitmiş ve Nazlı Zeynep'e hukuk danışmanı olmuştu. Aynı zamanda Nazlı, onun Safiye Zağlul ile evliliğini de ayarladı. Ek olarak, Lord Cromer'in 1888'de Abduh'un sürgünden dönüşünü koordine etmesi de onun ısrarı üzerineydi.
Prenses Nazlı Zeynep, ayrıca 1880'lerin başında Mısırlı bir erkek gibi giyinerek çektirdiği portreler de dahil olmak üzere stüdyo portreleri yaptırdı. Bu fotoğraf Mısırlı elitler arasında kültürel cinsiyet rolü değiştirme trendine yol açtı ve Avrupalı Oryantalist kalıplara gönderme yaparak alay etti. Ayrıca, Nazlı'yı Batı Avrupa ve Doğu Akdeniz'in görsel dillerine aşina olan Mısırlı ve Avrupalı entelektüellerle bir araya getirdi.


## Ölümü.
28 Aralık 1913'te öldü ve Kahire'deki İmam Şafii Fazıl Türbesi'ne gömüldü.


## Patronajlar.
  - Tunus Musulmane Spor Derneği Onursal Başkanı (1906-1913).
# Otus gurneyi
Otus gurneyi, Strigidae familyasından bir baykuş türü. Filipinler'e endemiktir. Doğal habitatı tropikal nemli düşük rakımlı ormanlardır. Habitat yok olması nedeniyle tehdit altındadır.


## Taksonomi.
İlk olarak "Pseudoptynx gurneyi" olarak tanımlanan tür daha sonra "Mimizuku gurneyi" olarak adlandırıldı. Günümüzde "Otus" cinsinin bir üyesidir.


## Fiziksel özellikler.
"O. gurneyi" yaklaşık 30 cm. boyuyla orta büyüklükte bir kuştur. Yüz kısmı kenarları dar siyah renkli olmak üzere kızıl kahverengidir. Güzlerin üzerinde beyaz çizgiler vardır ve kulak sorguçları çok belirgindir. Kafanın arkası ile gövdenin üst kısımları kalın siyah çizgili kızıl kahverengidir ve omuzların üzerinde beyaz çizgiler vardır. Alt kısımlar kalın siyah çizgilerle birlikte kızıl kahverengi izlerle beyazımsıdır. Çağrısı on ila yirmi saniye aralıklarla devam eden beş ila on "vuaaa, vuaa..." şeklindedir.
# Papiller fibroelastom
Papiller fibroelastom, genellikle kalp kapakçıklarından birisini tutan primer kalp tümörüdür. Papiller fibroelastomlar, nadir görüldükleri düşünülmekle birlikte tüm primer kalp tümörlerinin yaklaşık 10%'unu oluşturur. Bu tümörler, kalp miksomalarından ve kalp lipomlarından sonra üçüncü en sık primer kalp tümörü türüdür.


## Belirtiler ve semptomlar.
Papiller fibroelastom, patolojik açıdan genellikle benign olarak kabul edilir ancak kalp debisi tıkanıklığı veya emboli; senkop, göğüs ağrısı, kalp krizi, inme ve ani kardiyak ölümle ilişkilendirilebilir.
Papiller fibroelastom semptomları, genellikle tümörün mekanik etkilerinden veya tümörün bir parçasının başka bir organa embolizasyonu sonucunda ortaya çıkar. Özellikle, sol ana koroner arterin tümör tarafından geçici olarak tıkanması sonucunda göğüs ağrısı veya senkop ortaya çıkabilirken tümörün bir parçasının bir koroner artere embolizasyonu sonucunda kalp krizi veya ani kardiyak ölüm ortaya çıkabilir.


## Tanı.
Papiller fibroelastom genellikle tıbbi görüntüleme yöntemleriyle bulunur ve kesin olarak teşhis edilir. Teşhis, patolojiyle doğrulanır. Papiller fibroelastomlar, histolojik olarak kolajenden oluşan ve endotelle kaplı olan dallanan avasküler (kan damarı içermeyen) papillomlar içerir.


## Tedavi.
Tümör semptom görülmeyen (asemptomatik) insanlarda tesadüfen tespit edilirse uygulanması gereken tedavi yaklaşımı tartışmalıdır. Bazı insanlarda konservatif tedavi uygulanır. Tümör büyükse (asemptomatik hastalarda 1 cm'den büyükse) ve pedinküleyse (saplı) emboli riski arttığı için semptomlar ortaya çıkmadan önce cerrahi işlem yapılması kararı verilebilir. Ancak, bu işlem halen tartışmalı olarak kabul edilir.
Papiller fibroelastom semptomlara neden oluyorsa semptomların ortadan kalkması için genellikle cerrahi işlem önerilir. Tümör, aort kapağını veya sağ kulakçığı tutuyorsa minimal invazif cerrahi işlem yapılması mümkün olabilir. Aort kapağı tutulumunda tümörün alımı genellikle kapağı etkilemez, bu nedenle kapağın protez kapakla değiştirilmesi gerekmez. Doğal kapağın bir perikardiyal yamayla tedavi edilebildiği belirtilmiştir.
# Arusyak Papazyan
Arusyak Papazyan (Ermenice: Արուսեակ Փափազեան, 1841–1907) Osmanlı Ermenisi aktris. Osmanlı İmparatorluğu'nun ve dolayısıyla Ortadoğu'nun ilk profesyonel kadın oyuncusu olarak kabul edilir.


## Hayatı.
Arusyak Papazyan, 1841'de Osmanlı İmparatorluğu'nun Konstantiniyye şehrinde doğdu. Oyuncu olmadan önce öğretmen olarak çalıştı. 1850'lerde modern tiyatro, Osmanlı İmparatorluğu'nda bir Ermeni tiyatro topluluğu tarafından kurulmuştu. Papazyan 1857'de Hekimyan tiyatro topluluğunda oynayan ilk kadın oyuncu oldu. Arevelian Tatron (Doğu Tiyatrosu) ile anlaştı ve 1867'de İzmir'e olduğu gibi grupla birlikte turnelere çıktı.
Müslümanlar oyunculuğu uygun bir meslek olarak görmedikleri için Osmanlı Devleti'nde ilk aktörler Hristiyan Ermeniler olmuştu. Meslekte damgalanma özellikle kadınlarda söz konusu olmuştu. Kadın oyuncular erkek meslektaşlarından daha yüksek maaş aldıklarından devam edebildiler. 1879'da Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Ermeni tiyatro tekeli kaldırıldıktan sonra Ermeni erkek oyuncular Müslüman Türk erkek oyuncularla rekabet etmeye başladılar ancak 1919'dan önce hiçbir Müslüman Türk kadın oyuncu sahneye çıkmadı.
Arusyak Papazyan, Osmanlı tiyatrosunun ilk başrol oyuncusu ve kadın oyuncusu oldu ve büyük övgü aldı. O ve meslektaşı Aghavni Papazian, tarihçi Mikael Nalbandyan tarafından Müslüman Ortadoğu'da sahnede performans sergileyerek önyargılara meydan okuyan iki öncü olarak görüldü. Böylelikle kadın seyircilerin oyunlarını perde arkasından izlemek zorunda kaldığı bir dönemde, Müslüman Osmanlı İmparatorluğu'nda kamusal alanda görünür kadınlar haline geldiler.
Arusyak Papazyan, eşinin tiyatro kariyerine karşı çıkması nedeniyle evlendikten sonra emekli oldu.
1907'de Konstantinopolis'te öldü.
# Angela Jurdak Khoury
Angela Jurdak Khoury (24 Eylül 1915 - 29 Mayıs 2011), Washington, D.C.'de yaşayan Lübnanlı bir diplomat ve üniversite profesörüydü.


## Erken dönem hayatı.
Angela Jurdak, Beyrut Amerikan Üniversitesi fakültesinde matematikçi ve astronom olan Mansur Hanna Jurdak (1881-1964) ve Leah Abs Jurdak'ın kızı olarak Cebel-i Lübnan Sancağı'nda (Modern Lübnan) Dhour El Choueir'de doğdu. Angela Jurdak, American Junior College for Women'a ve ardından American University of Beyrut'a gitti ve 1937'de lisans eğitimini ve 1938'de sosyoloji alanında yüksek lisans derecesini tamamladı. Hayatının ilerleyen dönemlerinde, Washington DC'deki Amerikan Üniversitesi'nden uluslararası ilişkiler alanında doktora derecesi aldı.
Jurdak, genç bir kadınken Lübnan milli tenis takımının bir üyesiydi, konserlerde piyano çalıyordu ve uzun mesafe yüzücü olarak biliniyordu.


## Kariyeri.
Angela Jurdak, 1938'den itibaren Beyrut Amerikan Üniversitesi'nde sosyoloji öğretti ve üniversitenin ilk kadın hocası oldu. II. Dünya Savaşı sırasında Suriye, Lübnan ve Filistin için Müttefik Kuvvetler Radyo Poll'un müdür yardımcısı olarak görev yaptı. Savaştan sonra Birleşmiş Milletler Lübnan delegasyonuna katıldı ve merkezi Washington DC'de bulunan Lübnan Elçiliği'nin bir üyesiydi. Lübnanlı ilk kadın diplomattı. Bir süre New York'ta Lübnan konsolosuydu ve 1946'da kuruluşunda Birleşmiş Milletler Kadının Statüsü Komisyonu'nda görev yaptı. 1966'da Lübnan Dışişleri Bakanlığı'ndaki görevinden istifa etti.
1967'den 1982'de emekli olana kadar George Mason Üniversitesi'nde profesördü.


## Başarıları.
Angela Jurdak Khoury, 1959'da Lübnan hükûmeti tarafından Ulusal Sedir Nişanı ile ödüllendirildi. Angela J. Khoury Devlet ve Uluslararası Politikada Üstün Kıdemli Ödülü onun anısına George Mason Üniversitesi'nde verilmektedir.


## Kişisel hayatı.
Angela Jurdak, 1949'da avukat Shukri Issa Khoury ile evlendi. Philip ve George adında iki oğulları oldu. Shukry Khoury 1985'te öldüğünde dul kaldı. Angela Jurdak Khoury 2011 yılında 95 yaşında Washington DC'de öldü. Daha sonraki yıllarda yine Washington DC'de yaşayan bir diplomat olan kız kardeşi Salma Mansur Jurdak ile yaşadı; Salma Jurdak, 2017 yılında 97 yaşında öldü.


## Konuyla ilgili yayınlar.
  - Marie Aziz Sabri, "Pioneering Profiles: Beirut College for Women" (Khayat Books 1967). (Includes an entry on Angela Jurdak Khoury.)
[[Kategori:Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Lübnanlı göçmenler]]
[[Kategori:George Mason Üniversitesi öğretim üyeleri]]
[[Kategori:Beyrut Amerikan Üniversitesinde öğrenim görenler]]
[[Kategori:Lübnanlı diplomatlar]]
[[Kategori:2011'de ölenler]]
[[Kategori:1915 doğumlular]]
# María Kodama
María Kodama Schweizer (10 Mart 1937 - 26 Mart 2023), Arjantinli yazar ve çevirmendir. 1986'daki ölümüne kadar yazar Jorge Luis Borges'in eşi ve ölümünden sonra mirasının tek sahibiydi.


## Yaşamı ve kariyeri.
Kodama, 10 Mart 1937'de Buenos Aires, Arjantin'de doğdu. Eşi yazar Jorge Luis Borges ile Buenos Aires Üniversitesi'nde eğitimini sürdürürken İzlanda Edebiyatı üzerine verdiği derslerden birinde tanıştı.
Yazar Jorge Luis Borges'in yaşamını beraber sürdürdüğü 99 yaşındaki annesinin 1975'te vefatı üzerine gözleri görmeyen yazara dünya genelinde düzenlediği organizasyonlarda yardımcı olması için Fanny adındaki hizmetlisi tarafından sekreter olarak işe alındı. Kodama, görme yetisini kaybeden yazara düzenlenen imza günleri ve oturumlarda yardımcı oluyordu. Eşiyle "Breve antología anglosajona" (1978) ve "Atlas" (1984, seyahat yazıları) adlı eserler ile Snorri Sturluson'un "Younger Edda" (Genç Edda) eserinin çevriminde beraber çalıştı. Kodama ile Borges 26 Nisan 1986'da Paraguay'da resmen evlendiler. Öncesinde bir kez evlenip ayrılan Borges ve ikinci eşi Kodama Arjantin yasalarına uygun olarak boşanma kısıtlamalarına uğramamak için bu yola başvurmuşlardı. Düğünden bir süre sonra kanserle mücadele eden yazar Borges 14 Haziran 1986'da Cenevre, İsviçre'de 86 yaşında ölür ve cenazesi oradaki Krallık Mezarlığı'nda icra olunur.
Kodama, eşinin ölümünden sonra 1988'de Buenos Aires'te kurup adını verdiği Uluslararası Jorge Luis Borges Vakfı'nın başına geçmiştir.
Kodama, eşinin ölümünden sonra eserlerinin İngilizce çeviri haklarını yeniden düzenledi. Özellikle Borges ve çevirmen Norman Thomas di Giovanni arasında uzun süredir devam eden işbirliği anlaşmasını feshetti. Baskısı tükenen "di Giovanni" çevirilerinin yeniden hazırlanması için Andrew Hurley ile anlaştı.
Sonraki dönemde Kodama'nın Borges malikanesini sahiplenmesiyle gelişen ve ardından Fransız yayıncı Gallimard ile Borges'in tüm eserlerinin Fransızca olarak yeniden yayınlanması konusundaki sert anlaşmazlıklar Pierre Assouline tarafından "L'Obs" dergisinde (Ağustos 2006) eşi Kodama'yı kastederek "Borges'in eserlerinin yayılmasının önündeki engel" başlıklı yazıyı yayınlamıştır. Kodama, yazılanların haksız ve iftira niteliğinde olduğunu kastederek Pierre Assouline hakkında yasal işlem başlatarak sembolik olarak bir avro tazminat talep etmiştir.


## Ölümü.
Kodama, 26 Mart 2023'te Vicente Lopez, Buenos Aires, Arjantin'de göğüs kanseri nedeniyle 86 yaşında öldü.


## Eserleri.
  - "Homenaje a Borges", Lümen (2016)
  - "Relatos", Güney Amerikalı (2018)
# Angela Hadzhigeorgieva
Baba Hadjika olarak bilinen Angela Hadji Georgieva (1850-1933), Makedonyalı bir Bulgar sosyetesi ve hayırseveridir.


## Biyografi.
1850 yılında, o zamanlar Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı olan ve bugün Yunanistan'ın Prosotsani kentinde bulunan Prosecen'in Dram köyünde doğdu. Bulgaristan'ın önde gelen halk figürlerinden ve tütün tüccarlarından Georgi Popivanov ile evlendi ve oğulları Ivan (1875-1902) ve Ilia (1882-1909) Hadjigeorgiev'in yanı sıra bebekken ölen diğer çocuklarını doğurdu. Kocasının ve oğlu Ilija'nın ölümünden sonra ailenin tütün işini devraldı, İkinci Balkan Savaşı'ndan sonra Filibe'ye taşıdı ve işi kardeşinin oğlu Dicho Gichev'e devretti. Gladston Caddesi 13 numaradaki evinde yetimler ve Makedonya'dan gelen mülteciler için bir yemek salonu açtı. 1923 yılında evini Makedon Göçmen Örgütleri Birliği'ne bağışladı.
1933'te Plovdiv'de öldü.
# Pil türlerinin listesi
Bu liste, bir veya daha fazla elektrokimyasal hücreden oluşan dikkate değer elektrik pili türlerinin bir özetidir. Tabloda üç liste verilmiştir. Birinci liste şarj edilemez olanların, ikinci liste şarj edilebilir pillerin listeleridir.
# Super Bowl LVIII
Super Bowl LVII, Super Bowl organizasyonunun 58.sidir. Yapılacak olan karşılaşma için 11 Şubat 2024 tarihi belirlenmiştir. Karşılaşma ABD'deki Nevada eyaletinin Paradise kentindeki Allegiant Stadyumunda 2023 NFL sezonunda AFC Şampiyonu Kansas City Chiefs ile NFC Şampiyonu San Francisco 49ers arasında oynanmış ve Chiefs uzatma sonunda 25-22 galip gelmiştir.


## Ev sahibi kentin belirlenmesi.
Önceki yıllarda olduğunun aksine Super Bowl için aday toplanmamıştır. 23 Mayıs 2018 tarihinde aday şehir simleri toplanmaksızın alınan tek taraflı kararla ev sahipliği için Las Vegas belirlenmiş, karar 15 Aralık 2021'de netleştirilmiştir. Kentteki Allegiant Stadyumu organizasyona ev sahipliği yapacaktır.


## Yayın.
Karşılaşma aşağıdaki yayın kurumları tarafından canlı yayınlanacaktır:
  - YÖNLENDİRME Fox
  - YÖNLENDİRME Fox Deportes  YÖNLENDİRME 
 -  Büyük Britanya BBC One
 -  Büyük Britanya Sky Sports
  - YÖNLENDİRME S Sport


## Play-off maçları.
 - Uzatma sonunda