# IV. Ladislaus
IV. Ladislaus (, , ; 5 Ağustos 1262 - 10 Temmuz 1290), Kuman Ladislaus olarak da bilinir, 1272'den 1290'a kadar Macaristan ve Hırvatistan Kralıydı. Annesi Elizabeth, Macaristan'a yerleşmiş pagan Kumanlardan bir reisin kızıydı. Yedi yaşındayken Sicilya Kralı I. Charles'ın kızı Elisabeth (veya Isabella) ile evlendi. Asi bir lord olan Joachim Gutkeled onu kaçırıp hapse attığında, Ladislaus henüz 9 yaşındaydı.
Babası V. István 6 Ağustos 1272'de öldüğünde Ladislaus hâlâ tutukluydu. Onun azınlık döneminde, başta Abas, Csáks, Kőszegis ve Gutkeledler olmak üzere pek çok baron grubu, üstün güç için birbirlerine karşı savaştı. 1277'de piskoposların, baronların, soyluların ve Kumanların katıldığı bir toplantıda Ladislaus'un reşit olduğu ilan edildi. Bohemya Kralı II. Ottokar'a karşı Almanya Kralı I. Rudolf ile ittifak kurdu. Kuvvetleri, 26 Ağustos 1278'de Marchfeld Muharebesi'nde Rudolf'un Ottokar'a karşı kazandığı zaferde önemli bir role sahipti.
Ancak Ladislaus, Macaristan'da kraliyet gücünü yeniden sağlayamamıştır. Papalık elçisi, Fermo piskoposu Philip, Ladislaus'un otoritesini sağlamlaştırmasına yardım etmek için Macaristan'a geldi, ancak piskopos, Macaristan'da binlerce pagan Kuman'ın varlığı karşısında şok oldu. Ladislaus, onları Hristiyan bir yaşam tarzı benimsemeye zorlayacağına söz verdi, ancak onlar, elçinin taleplerine uymayı reddettiler. Ladislaus, Fermo'lu Philip'in kendisini aforoz ettiği Kumanları desteklemeye karar verdi. Kumanlar mirası hapse attı ve mirasın partizanları Ladislaus'u ele geçirdi. 1280'in başlarında Ladislaus, Kumanları mirasa boyun eğmeye ikna etmeyi kabul etti, ancak birçok Kuman Macaristan'ı terk etmeyi tercih etti.
Ladislaus, 1282'de Macaristan'ı işgal eden Kuman ordusunu mağlup etmiştir. Macaristan da 1285'teki Moğol istilasından kurtuldu. O zamana kadar Ladislaus o kadar popülerliğini yitirmişti ki tebaasının çoğu onu Moğolları Macaristan'ı işgal etmeye kışkırtmakla suçlamıştır. 1286 yılında karısını hapsettikten sonra Kuman metresleriyle birlikte yaşamıştır. Hayatının son yıllarında Kuman müttefikleriyle birlikte ülkeyi dolaşmıştır ancak artık en güçlü lordları ve piskoposları kontrol edemiyordu. Papa IV. Nicholas ona karşı bir haçlı seferi ilan etmeyi planlamış ancak üç Kuman suikastçı Ladislaus'u öldürmüştür.


## Çocukluğu (1262-1272).
Ladislaus, Macaristan Kralı IV. Béla'nın oğlu V. István ile István'ın eşi Kumanlı Elizabeth'in büyük oğludur.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Elizabeth, Macaristan'a yerleşmiş bir Kuman reisinin kızıydı.#YÖNLENDİRME Bir pagan olarak doğdu ve István ile evlenmeden önce vaftiz edildi.#YÖNLENDİRME 1270'lerde papazı olan Kéza'lı Simon'a göre Ladislaus, 1262'de Mars burcunda doğmuştur.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 
Ladislaus'un babası ile büyükbabası arasındaki çatışmalar 1264'te iç savaşa dönüştü.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Ladislaus'un teyzesi Anna'nın komutasındaki IV. Béla'nın birlikleri, Ladislaus ve annesinin kaldığı Sárospatak kalesini ele geçirerek onları hapse attı.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Ladislaus başlangıçta András Hont-Pázmány tarafından Turóc Kalesi'nde tutuldu, ancak iki ay sonra IV. Béla'nın damadı olan Krakov Dükü İffetli Boleslaw'un sarayına gönderildi.#YÖNLENDİRME Mart 1265'te büyükbabası ve babası barıştıktan sonra Ladislaus serbest bırakıldı ve babasının yanına döndü.#YÖNLENDİRME 
Ladislaus'un babası Eylül 1269'da Sicilya Kralı I. Carlo ile ittifak yapmıştır.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Anlaşmaya göre I. Carlo'nun o sırada yaklaşık dört yaşında olan kızı Elizabeth, yedi yaşındaki Ladislaus ile nişanlanmıştır.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Çocukların evliliği 1270 yılında gerçekleşmiştir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 
IV. Béla, 3 Mayıs 1270'te ölmüş ve Ladislaus'un babası iki hafta sonra kral olarak taç giymiştir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Ancak yeni hükümdar, yönetimini istikrara kavuşturamamıştır.#YÖNLENDİRME IV. Béla'nın en yakın danışmanları - Düşes Anna ve IV. Béla'nın eski palatini Henry Kőszegi - Macaristan'dan ayrıldı ve Anna'nın damadı Bohemya Kralı II. Ottokar'dan yardım istemiştir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Slavonya'nın yeni atanan yasağı Joachim Gutkeled de V. István'ın aleyhine dönmüş ve 1272 yazında Ladislaus'u kaçırmıştır.#YÖNLENDİRME Gutkeled, Ladislaus'u Slavonya'daki Koprivnica kalesinde esaret altında tutmuştur.#YÖNLENDİRME Tarihçi Pál Engel, Joachim Gutkeled'in V. István'ı Macaristan'ı Ladislaus ile bölmeye zorlamayı planladığını öne sürer.#YÖNLENDİRME V. István, Koprivnica'yı kuşatmış ama ele geçirememiştir.#YÖNLENDİRME István, ciddi şekilde hastalandı ve 6 Ağustos'ta ölmüştür.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 


## Hükümdarlığı.
### Küçüklüğü (1272-1277).
Joachim Gutkeled, V. István'ın ölüm haberini alır almaz Székesfehérvár'a doğru yola çıktı çünkü oğlan kralın taç giyme törenini düzenlemek istiyordu.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Ladislaus'un annesi de ona katıldı ve onu kocasına karşı komplo kurmakla suçlayan V. István'ın taraftarlarını çileden çıkardı.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME V. István'ın hazine ustası Egidius Monoszló, Székesfehérvár'daki sarayını kuşattı, ancak Gutkeled'in destekçileri onu bozguna uğrattı.#YÖNLENDİRME Monoszló Pressburg'a (şimdi Bratislava, Slovakya) kaçtı; kasabayı ele geçirdi ve Bohemya Kralı II. Ottokar'a devretti.#YÖNLENDİRME 
Estergon Başpiskoposu Philip, yaklaşık 3 Eylül'de Székesfehérvár'da Ladislaus'u kral olarak taçlandırmıştır.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Teorik olarak 10 yaşındaki Ladislaus, annesinin naipliği altında hüküm sürüyordu, ancak gerçekte krallığı baronluk hizipleri yönetiyordu.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Aynı yılın Kasım ayında, Henry Kőszegi, Bohemya'dan dönmüş ve Ladislaus'un kuzeni Macsó'lu Béla'ya suikast düzenlemiştir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Dük, Béla'nın güney sınırları boyunca yer alan geniş alanlarını Henry Kőszegi ve destekçileri arasında paylaştırılmıştır.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Avusturya ve Moravya'ya yapılan Macar saldırılarına misilleme olarak, Avusturya ve Moravya birlikleri Nisan 1273'te Macaristan'ın sınır bölgelerini işgal etmiştir.#YÖNLENDİRME Batı dükalıklarını yağmalayarak Győr ve Szombathely'i ele geçirmişlerdir.#YÖNLENDİRME Joachim Gutkeled iki kaleyi iki ay sonra yeniden ele geçirmiş, ancak Bohemya Kralı II. Ottokar Macaristan'ı işgal etmiş ve sonbaharda Győr ve Sopron da dahil olmak üzere birçok kaleyi ele geçirmiştir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 
Peter Csák ve müttefikleri Joachim Gutkeled ve Henry Kőszegi'yi iktidardan uzaklaştırmış, ancak Gutkeled ve Kőszegi Haziran 1274'te Ladislaus ve annesini geçirmiştir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Peter Csák, kralı ve annesini kurtarsa da Gutkeled ve Kőszegi, Ladislaus'un küçük kardeşi András'ı yakalayıp Slavonya'ya götürmüştür.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Dük András adına Slavonya'yı talep ettiler, ancak Peter Csák, Eylül ayı sonunda Polgárdi yakınlarında birleşik güçlerini mağlup etti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Kőszegi, muharebede öldürüldü.#YÖNLENDİRME Peter Csák daha sonra Kőszegi'nin oğluna karşı bir kampanya başlattı ve Ladislaus ona eşlik etti.#YÖNLENDİRME 1274'ün sonunda Almanya'nın yeni kralı I. Rudolf ve Ladislaus, Bohemya Kralı II. Ottokar'a karşı bir ittifak kurdu.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 
Ladislaus tanımlanamayan ciddi bir hastalığa yakalanmış, ancak ondan kurtulmuştur.#YÖNLENDİRME Bu iyileşmeyi merhum aziz teyzesi Margaret'in mucizesine bağladı ve 1275'te onun kanonlaşmasını teşvik etmek için Vatikan'a yaklaştı.#YÖNLENDİRME Aynı yıl Joachim Gutkeled ile Peter Csák arasında yeni bir iç savaş çıktı.#YÖNLENDİRME Ladislaus, Csák'ın Gutkeled'in destekçileri olan Kőszegilere karşı askeri seferine katıldı.#YÖNLENDİRME Ancak Gutkeled ve destekçileri, 21 Haziran 1276 civarında Budin'de baronların ve soyluların katıldığı bir toplantıda rakiplerini iktidardan uzaklaştırdılar.#YÖNLENDİRME 
I. Rudolf ile II. Ottokar arasındaki savaştan yararlanan Ladislaus, sonbaharda Avusturya'ya bir saldırı düzenledi.#YÖNLENDİRME Sopron kısa süre sonra Ladislaus'un hükümdarlığını kabul etti ve II. Ottokar, Batı Macaristan'da işgal ettiği tüm kasabalardan vazgeçeceğine söz verdi.#YÖNLENDİRME Bununla birlikte, 1277'de Macaristan'da yeni silahlı çatışmalar başladı: Transilvanya Saksonları, Transilvanya piskoposunun makamı olan Gyulafehérvár'ı (şimdi Romanya'da Alba Iulia) ele geçirip yok etti ve Babonići, Slavonya'da isyan çıkardı.#YÖNLENDİRME 


### Yetişkinliğinin ilk yılları (1277–1278).
Joachim Gutkeled, Nisan 1277'de Babonići'ye karşı savaşırken ölmüştür.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Bir ay sonra piskoposlar, baronlar, soylular ve Kumanlardan oluşan bir meclis Ladislaus'un reşit olduğunu ilan etti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Diyarın mülkleri aynı zamanda 15 yaşındaki hükümdara mümkün olan tüm yollarla iç barışı yeniden tesis etme yetkisi verdi.#YÖNLENDİRME Ladislaus daha sonra Kőszegis'in Transdanubia'daki topraklarını işgal etti, ancak onları yenemedi.#YÖNLENDİRME Bohemya Kralı II. Ottokar'a karşı ittifaklarını doğrulamak için 11 Kasım'da Hainburg an der Donau'da Almanya Kralı I. Rudolf ile buluştu.#YÖNLENDİRME 
Kraliyet ordusunun asi Nicholas Geregye'nin Adorján'daki (şimdi Romanya'da Adrian) kalesini ele geçirmesinin ardından Ladislaus, 1278 yazının başlarında Tisa Nehri boyunca yedi kontluk için bir "genel kurul" düzenledi.#YÖNLENDİRME Meclis iki asi yerel soyluyu ölüme mahkûm etti.#YÖNLENDİRME Transtuna'da Ivan Kőszegi, Ladislaus'a karşı Ladislaus'un babasının ilk kuzeni Venedikli András ile oynamaya çalıştı.#YÖNLENDİRME András, Slavonya'yı kendisi için talep etti, ancak başarılı olamadan Venedik'e döndü.#YÖNLENDİRME 
Ladislaus, Ottokar II'ye karşı bir kampanya başlatmak için Almanya Kralı I. Rudolf ile güçlerini birleştirdi.#YÖNLENDİRME Ladislaus'un birlikleri, 26 Ağustos'ta Marchfeld Muharebesi'nde Rudolf'un zaferinde belirleyici bir rol oynadı.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Ottokar savaş alanında öldürüldü.#YÖNLENDİRME Ladislaus'un tarihçisi Simon of Kéza'ya göre#YÖNLENDİRME savaştan sonra Kral I. Rudolf, Ladislaus'a "teşekkürlerini sundu ve onun yardımıyla tüm Avusturya ve Styria'nın kendisine iade edildiğini ilan etti".#YÖNLENDİRME 


### Kuman sorunu (1278-1285).
Papa III. Nicolaus 22 Eylül 1278'de Ladislaus'un kraliyet gücünü yeniden kazanmasına yardım etmesi için Fermo piskoposu Philip'i Macaristan'a göndermiştir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Papalık elçisi 1279'un başlarında Macaristan'a gelmiştir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Papalık elçisinin arabuluculuğuyla Ladislaus, Kőszegis ile bir barış anlaşması imzalamıştır.#YÖNLENDİRME Ancak Piskopos Philip çok geçmeden Macaristan'daki Kumanların çoğunun hâlâ pagan olduğunu fark etmiştir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Kuman reislerinden pagan geleneklerinden vazgeçeceklerine dair törensel bir söz almış ve genç Kral Ladislaus'u, Kuman reislerinin sözünü tutması için yemin etmeye ikna etmiştir.#YÖNLENDİRME Tétény'de yapılan bir toplantı, Papalık elçisinin talebi doğrultusunda Kumanların çadırlarını terk edip "yere bitişik evlerde" yaşamalarını öngören yasaları kabul etmiştir.#YÖNLENDİRME Ancak Kumanlar yasalara uymamışlar ve kendisi de yarı Kuman olan Ladislaus onları zorlamayı başaramamıştır.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Misilleme olarak Piskopos Philip onu aforoz etmiş ve Ekim ayında Macaristan'ı yasak altına almıştır.#YÖNLENDİRME Ladislaus, Kumanlara katılmış ve Vatikan'a başvurmuş, ancak Papa onu aklamayı reddetmiştir.#YÖNLENDİRME 
Ladislaus'un talebi ile Kumanlar, Ocak 1280'in başlarında Fermo'lu Philip'i yakalayıp hapse attılar.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Ancak Transilvanya voyvodası Finta Aba, Ladislaus'u yakalayıp Roland Borsa'ya teslim etti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME İki aydan kısa bir süre içinde hem elçi hem de kral serbest bırakıldı ve Ladislaus, Kuman yasalarını uygulamak için yeni bir yemin etti.#YÖNLENDİRME Ancak birçok Kuman, mirasçının taleplerine uymak yerine Macaristan'ı terk etmeye karar verdi.#YÖNLENDİRME Ladislaus, hareket eden Kumanları Szalánkemén'e (şimdi Sırbistan'da Stari Slankamen) kadar takip etti, ancak onların sınırı geçmelerini engelleyemedi.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 
Ladislaus, Finta Aba'ya karşı bir sefer başlatmış ve 1281 yazında kalelerini ele geçirmiştir.#YÖNLENDİRME "Avusturya Rhymed Chronicle'a" göre, Fermo Piskoposu Philip de aynı sıralarda Macaristan'dan ayrılmış ve " Kutsal Babanın hatırı için" bir daha asla geri dönmeyeceğini belirtmiştir.#YÖNLENDİRME Bir Kuman ordusu 1282'de Macaristan'ın güney kısımlarını işgal etmiştir. "Chronicon Pictum", Ladislaus'un "cesur Yuşa gibi, halkı ve ülkesi adına savaşmak için" Kumanlara "karşı çıktığını" yazar.#YÖNLENDİRME 1282 sonbaharında Hódmezővásárhely yakınlarındaki Hód Gölü'nde işgalcilerin ordusunu yenmiştir.#YÖNLENDİRME 
1282'nin sonunda Ladislaus, Kőszegis'in elindeki Borostyánkő'yu (şimdi Avusturya'da Bernstein im Burgenland) kuşatmıştır.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Kőszegiler direnmiş ve 1283'ün başlarında kralı kuşatmayı kaldırmaya zorlamışlardır.#YÖNLENDİRME Hatta Ladislaus, Ivan Kőszegi ile barışmış ve 6 Temmuz'dan önce onu palatin olarak atamıştır.#YÖNLENDİRME Ladislaus, karısı Isabella'yı terk etmiş ve yıl sonuna doğru Kumanların arasına yerleşmiştir.#YÖNLENDİRME 


### Son yılları (1285-1290).
Altın Orda Moğolları, Ocak 1285'te Talabuga ve Nogay Hanlarının komutası altında Macaristan'ı işgal etmiştir.#YÖNLENDİRME "Chronicon Pictum"a göre Tuna'nın doğusunda "tüm ülkeye korkunç bir yangın yıkımı yaydılar".#YÖNLENDİRME Yerel güçler, örneğin Regéc dahil olmak üzere birçok yerde işgalcilere direnmiştir.#YÖNLENDİRME Moğollar geri çekilmeden önce işgal iki ay sürmüştür.#YÖNLENDİRME 
Ladislaus'un Kumanlara yönelik kayırmacılığı onu o kadar sevilmeyen biri haline getirmiştir ki tebaasının çoğu onu Moğolları Macaristan'ı işgal etmeye kışkırtmakla suçlamıştır.#YÖNLENDİRME Aslında Ladislaus, Eylül 1285'te Szepesség'de bir isyanı bastırırken "nyögérs" olarak bilinen Moğol savaş esirlerini çalıştırmıştır.#YÖNLENDİRME Kral, Kumanların kıyafetlerinden saç modellerine kadar uzanan yaşam tarzını tercih etmiş ve Kuman kızlarını metresi olarak almıştır.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Estergon başpiskoposu Lodomer'e göre Ladislaus, başpiskoposun "zehirli engerek " olarak tanımladığı en sevdiği cariyesi Aydua ile herkesin önünde çiftleşmiştir.#YÖNLENDİRME 
Eylül 1286'da Ladislaus karısını hapse atmış ve tüm gelirini metresine vermiştir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Başpiskopos Lodomer ertesi Eylül ayında kraliçeyi kurtarmıştır.#YÖNLENDİRME Başpiskopos, piskoposları, baronları ve soyluları Buda'daki bir toplantıya çağırmış ve Ladislaus'u aforoz etmiştir.#YÖNLENDİRME Buna cevaben çileden çıkan kral, Başpiskopos Lodomer'e göre "Estergon başpiskoposu ve onun seçmenlerinden başlayarak, Tatar kılıçlarının yardımıyla Roma'ya kadar her yeri yok edeceğim" demiştir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 
Baronlar, Ocak 1288'de Ladislaus'u Szepesség'de ele geçirdiler.#YÖNLENDİRME Taraftarları kısa sürede onu kurtarmalarına rağmen, Başpiskopos Lodomer ile bir anlaşma yapmayı kabul etmiştir.#YÖNLENDİRME Başpiskopos, kralın Hristiyan ahlakına uygun yaşaması şartıyla Ladislaus'u temize çıkarmıştır.#YÖNLENDİRME Ancak Ladislaus sözünü tutmamıştır.#YÖNLENDİRME Tavşanlar Adası'ndaki Kutsal Bakire Dominikan Manastırı'nın başrahibi olan kız kardeşi Elizabeth'i kaçırmış ve onu bir Çek aristokrat olan Falkenstein'lı Záviš ile evlendirmişlerdir.#YÖNLENDİRME Başpiskopos Lodomer'e göre Ladislaus şunu bile ifade etti: "Eğer istediğiniz sayıda manastır topluluğunda 15 veya daha fazla kız kardeşim olsaydı, onları oradan kaçırır, yasal veya gayri meşru bir şekilde evlendirirdim; böylece onlar aracılığıyla vasiyetimin yerine getirilmesinde tüm gücüyle beni destekleyece bir akraba grubu elde ederdim.”#YÖNLENDİRME 
Ladislaus hayatının son yıllarını bir yerden bir yere dolaşarak geçirmiştir.#YÖNLENDİRME Macaristan'ın merkezi hükûmeti, piskoposlar ve baronların krallığı hükümdardan bağımsız olarak yönetmesi nedeniyle gücünü kaybetmiştir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Örneğin, Ivan Kőszegi ve kardeşleri Avusturya Dükü I. Albrecht'e karşı savaş açmışlar, ancak Avusturyalılar batı sınırları boyunca en az 30 kaleyi ele geçirmesine rağmen Ladislaus müdahale etmedi.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 
Kőszegiler tacı 1290'ın başlarında Macaristan'a gelen Venedikli András'a teklif etti.#YÖNLENDİRME Ancak rakiplerinden biri olan Arnold Hahót, sahtekarı yakaladı ve Dük Albrecht'e teslim etti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Ladislaus, yakın zamanda İslam'dan Hristiyanlığa geçen Mizse'yi palatin olarak atadı.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Papa IV. Nicolaus, Ladislaus'a karşı bir haçlı seferi ilan etmeyi bile planlıyordu.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Ancak Kuman tebaasına karşı her zaman taraflı davranan Ladislaus, 10 Temmuz 1290'da Arbuz, Törtel ve Kemence adlı üç Kuman tarafından Körösszeg (şimdi Romanya'da Cheresig) kalesinde öldürüldü.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Mizse ve Ladislaus'un Kuman sevgilisinin kardeşi Kuman Nicholas, Ladislaus'un ölümünün intikamını alarak katilleri katlettiler.#YÖNLENDİRME 
Papa IV. Nicolaus'un talimatıyla "kralın Katolik Hristiyan olarak ölüp ölmediğinin" belirlenmesi için soruşturma başlatıldı.#YÖNLENDİRME Soruşturmanın sonuçları bilinmiyor, ancak "Chronicon Budense", Ladislaus'un Csanád katedraline (şimdi Romanya'da Cenad) gömüldüğünü yazıyor.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Halefi Venedikli András ve Papa VIII. Benedictus, Ladislaus'u "ünlü anısı" olarak hatırladı.#YÖNLENDİRME 


## Kaynaklar.
### Birincil kaynaklar.
  - "Simon of Kéza: The Deeds of the Hungarians" (Edited and translated by László Veszprémy and Frank Schaer with a study by Jenő Szűcs) (1999). CEU Press. .
  - "The Hungarian Illuminated Chronicle:" Chronica de Gestis Hungarorum (Edited by Dezső Dercsényi) (1970). Corvina, Taplinger Publishing. .


### İkincil kaynaklar.
 -  
 -  
 -  
 -  
 -  
 -  
 -  
 -