# On Üç Yaşam
On Üç Yaşam, Tham Luang mağara kurtarma operasyonuna dayanan, yönetmenliğini ve yapımcılığını Ron Howard'ın üstlendiği ve senaryosunu William Nicholson'ın yazdığı, 2022 yapımı bir biyografik hayatta kalma filmidir. Filmin başrollerinde Viggo Mortensen, Colin Farrell, Joel Edgerton ve Tom Bateman yer almaktadır.
"On Üç Yaşam", Amerika Birleşik Devletleri'nde United Artists Releasing tarafından 29 Temmuz 2022'de belirli sinemalarda gösterime girdi ve 5 Ağustos 2022'de Prime Video üzerinden yayımlanmaya başladı. Film, eleştirmenlerden genellikle olumlu yorumlar aldı.


## Konusu.
23 Haziran 2018'de, "Wild Boars" (Yaban Domuzları) adlı genç futbol takımından on iki çocuk ve yardımcı antrenörleri Ekkaphon Chanthawong, antrenmandan sonra Tham Luang Mağarası'nı keşfetmek için yola çıkar. Takım, ailelerinin düzenlediği doğum günü partisine gelmeyince, aileler mağaralara gider ancak mağaraların sular altında kaldığını ve çocukların kayıp olduğunu, bisikletlerinin girişin önünde bırakıldığını görürler. Aileler derhal acil servisleri uyarır.
Komiser Arnont liderliğindeki Tayland Kraliyet Donanması SAT Komandoları (SEALs) kayıp çocukları aramak için gelir ancak dalışın takımı bulmak için çok zor olduğunu anlarlar. Yerel bir İngiliz mağara kaşifi olan Vernon Unsworth, karmaşık ve tehlikeli mağara hakkındaki kapsamlı bilgisini paylaşır ve yetkililere Britanya Mağara Kurtarma Konseyi ile iletişime geçmelerini önerir. İngiliz mağara kaşifleri Rick Stanton ve John Volanthen, Tayland'a gider ve dalış girişiminde bulunarak, çocukları ve antrenörü girişten dört kilometre içeride bulurlar. Kurtarmaya hazırlık olarak çocukları hayatta tutmak için onlara hava tüpleri ulaştırma girişimi sırasında, eski Tayland Donanması SAT Komandosu Saman Kunan boğularak hayatını kaybeder.
Bu sırada, yüzlerce gönüllü kötü hava koşullarının etkisini azaltmaya çalışırken, Bangkok'tan gelen bir su teknisyeni, yerel çiftçilerden, dağdan gelen suyu onların tarlalarına yönlendirmek için izin alır ve bu, çiftçilerin mahsulünü yok eder.
Çocukların, risklerin farkında olarak, altı saatlik bir dalışla mağaradan çıkarılması gerektiğini fark eden Stanton ve Volanthen, Dr. Richard Harris'in yanı sıra destekleyici dalgıçlar Chris Jewell ve Jason Mallinson ile iletişime geçerler. Bölge valisi ve bakanın izniyle, dalgıçlar çocuklara sakinleştirici ilaç verir ve her çocuğa bir dalgıç eşlik ederek her bir üyeyi mağaradan güvenli bir şekilde çıkarır. Antrenör en son çıkarılır.
Final sahnesi, çocukların mağaraya girdikleri gün yapılması gereken doğum günü partisini kutlamalarıdır. Son jenerik, antrenör ve üç çocuğun Tayland vatandaşlığı aldığını ortaya çıkarır.
Film, kurtarma operasyonu sırasında 6 Temmuz 2018'de hayatını kaybeden Tayland Donanması SAT Komandosu Saman Kunan'a ve daha sonra kan enfeksiyonundan ölen Tayland Donanması SAT Komandosu Beirut Pakbara'ya adanmıştır.


## Oyuncular.
  - Viggo Mortensen - Richard Stanton
  - Colin Farrell - John Volanthen
  - Joel Edgerton - Richard Harris
  - Tom Bateman - Chris Jewell
  - Pattarakorn Tangsupakul - Buahom 
  - Sukollawat Kanarot - Saman Kunan
  - Teerapat Sajakul - Komiser Arnont
  - Sahajak Boonthanakit - Vali Narongsak Osatanakorn
  - Vithaya Pansringarm - General Anupong Paochinda
  - Teeradon Supapunpinyo - Ekkaphon Chanthawong
  - Nophand Boonyai - Thanet Natisri
  - Thira Chutikul - Kiat
  - Popetorn Soonthornyanakij - Kan
  - Paul Gleeson - Jason Mallinson
  - Lewis Fitz-Gerald - Vernon Unsworth
  - Peter Knight - Polis Komiseri Bas
  - U Gambira - Kruba Boonchum
  - Josh Helman - Major Hodges
  - Natvara Hongsuwan - Preeya


## Yapım süreci.
Nisan 2020'de filmin yönetmenliğini Ron Howard'ın yapacağı ve senaryoyu William Nicholson'ın yazacağı duyuruldu. Metro-Goldwyn-Mayer ertesi ay filmin haklarını satın aldı. Mart 2021'de, filmin oyuncu kadrosunda Viggo Mortensen, Colin Farrell ve Joel Edgerton'ın yer alacağı açıklandı.
Çekimler 29 Mart 2021'de başladı ve çoğunlukla Queensland ve Gold Coast hükümetlerinin desteğiyle Queensland'de gerçekleştirildi. Chiang Rai Eyaleti'ni tasvir eden sahneler, Queensland'deki Mudgeeraba, Yatala, Numinbah Vadisi ve Carrara bölgelerindeki yemyeşil tropikal ağaçlarla çevrili yollarda, otellerde ve golf sahalarında çekildi. Yatala'daki iki depo, prodüksiyon ofisleri ile özel olarak inşa edilmiş bir su tankı ve mağara iç mekanlarının inşası için kullanıldı. Hastane sahnesi ise Griffith Üniversitesi Logan Kampüsü'nde çekildi.
Filmin orijinal müziği Benjamin Wallfisch tarafından bestelendi. Howard, genelde birlikte çalıştığı Hans Zimmer'a film müziği için gittiğinde, Zimmer iş için çırağı Benjamin Wallfisch'i şiddetle tavsiye etti. Wallfisch, Howard Tayland'da çekime başlamadan önce 20 dakikalık bir süiti hazırlamıştı.


## Yayımlanma.
"On Üç Yaşam", Amerika Birleşik Devletleri'nde United Artists Releasing tarafından 29 Temmuz 2022'de belirli sinemalarda gösterime girdi, ardından 5 Ağustos'ta Amazon Prime Video üzerinden yayımlanmaya başladı. Filmin başlangıçta United Artists Releasing tarafından 15 Nisan 2022'de tamamen sinemalarda gösterime girmesi planlanmıştı ve daha sonra ödül sezonunda yarışmak üzere 18 Kasım'a ertelenmişti.
Ancak, Mayıs 2022'de, Amazon'un Mart ayında MGM'i satın alması nedeniyle filmin gösterim tarihi mevcut tarihe çekildi. Mortensen bu kararı eleştirdi, zira film bir ödül adayı olarak görülüyordu ve şöyle dedi: "Bence Amazon kesinlikle anlaşmaya saygı gösterebilirdi, söyledikleri gibi, ve filmi sinemalarda geniş çapta gösterime sokup kendi süresini yaşamasını sağlayabilirdi. Ama bunun yerine, tanıtım için para harcamak ve sinemalarda göstermek zahmetine girmeden, açıkçası o parayı sinemalarla paylaşmak zorunda kalmayarak daha uygun maliyetli olacağını düşündüler. Mesele buna dayanıyor. Bana göre bu açgözlülük."


## Değerlendirme.
İnceleme derleyici internet sitesi Rotten Tomatoes'ta film, 182 yoruma dayanarak %85 onay puanına ve ortalama 7.3/10 puana sahiptir. Web sitesinin fikir birliği şöyledir: "Yönetmen Ron Howard tarafından istikrarlı bir şekilde yönetilen "On Üç Yaşam", eksik ancak yine de inanılmaz bir gerçek hikayenin sürükleyici bir dramatizasyonunu sunuyor." Metacritic'te ise film, 40 eleştiriye dayanarak 100 üzerinden ağırlıklı ortalama 66 puana sahip olup, bu da "genellikle olumlu yorumlar" anlamına gelmektedir.