BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Puerto Natales
Puerto Natales, Şili'nin Magallanes y la Antártica Chilena Bölgesi'nde (XII. Region) 19.000 nüfuslu bir şehir.
Liman şehri olan Puerto Natales "Última Esperanza" eyaletinin de başkentidir. Punta Arenas'ın 250 km kuzeyinde, "Ultima Esperanza Fiyortu" 'nun kyısında yer alır. 1911 yılında kurulmuştur.
Şehrin bir havaalanı ve limanı vardır.
Puerto Natales, Torres del Paine ve Bernardo O'Higgins Milli Parkı gezileri ve aynı zamanda Ateş Toprakları ile Patagonya turları için başlangıç üssü konumundadır.
Turistler ayrıca Punta Arenas'da Otway-Bay'de bulunan penguen kolonisini ziyaret edebilirler. Ayrıca "Serrano", "Balmaceda" ve "Grey" buzulları turlarıda turistler için ilginçdir.
Puerto Natales çevresini ilk olarak Juan Fernández Ladrillero, 1557'de Magellan Boğazı'na giderken araştırmıştır."Kawéskar" ve "Aonikenk", bölgenin ilk sahibi yerli kavimleridir. 18. ve 19 yüzyıl içinde birçok Alman ve Britanyalı göçmen buraya göç etmiştir. Bölge koyun yetiştiriciliği maksadıyla kullanılmış olup, Puerto Natales Tarih Müzesi ziyaretçilere bu konularda bilgi verir.
# Arthur Guinness
Arthur Guinness (d. 24 Eylül 1725 - ö. 23 Ocak 1803) - İrlanda), 1759 yılında vaftiz babasından kalan 100 sterlinle geldiği Dublin'de Guinness Bira Fabrikasını kurdu. St. James Gate'deki boş bira fabrikasını 9000 yıllığına kiraladı ve dünyanın en büyük bira fabrikalarından birine dönüştürdü.
# MI5
 - YÖNLENDİRME 
Güvenlik Servisi (İngilizce: Security Service) veya yaygın adıyla MI5 (Military Intelligence, Section 5) 1909'da kurulan İngiliz iç istihbarat teşkilatı (Karşı istihbarat). MI5 iç istihbarattan sorumluyken, MI6 dış istihbaratla ilgilenir.
# Min (tanrı)
Min, erkeklikte seksin tanrısıdır. Koptos'ta tapınılır. Yunanlarda bu tanrı Yunan tanrısı Pan ile birleştirilmiştir. Bu tanrıya adak olarak koç kesilir. Min'e tanrıça İsis'le beraber de tapınıldığına rastlanmaktadır. Her yıl hasat mevsimi geldiğinde onun adına kutlamalar yapılır. Ayrıca bu tanrı kervanların koruyucusu olarak da bilinir. Min'in kökeni Kızıldeniz'e kadar uzanır.
Min'in başında iki tüy ve kırmızı kurdelalı bir taç vardır, erkeklik organı erektedir ve sağ elinde bir kamçısı vardır.
Tanrı Min'in Horus'la büyük kavgaları olmuştur. Ve bunun sonucunda Ra ikisinin de barışmasını emretmiştir.
 - YÖNLENDİRME
# Montana (il)
Montana ili, (Bulgarca: Област Монтана / Oblast Montana), Bulgaristan'ın kuzey batısında bulunan, Sırbistan ve Romanya ile sınırı bulunan bir ildir. Merkezi Montana'dır.
Eski adı Kutlovitsa olup 19. yüzyılın sonlarında Kral I. Ferdinand'ın adından alınarak Ferdinand olmuştur. Komünist rejiminde Mihaylovgrad olup 1993'te Roma İmparatorluğu döneminin adı olan Montanensium'a dayanarak Montana olarak değiştirilmiştir.


### Nüfus.
182,258 (Bulgarlar: %86,4, Romanlar: %12.5)
# Gürcü larisi
Lari (Gürcüce: "ლარი"; ISO-Code: GEL), Gürcistan'ın millî para birimidir. Gürcistan'da Abhazya ve Güney Osetya dışındaki bölgelerde kullanılır. 2006 yılındaki verilere göre enflasyon oranı %9.2'dir. "Gürcistan Merkez Bankası" (NBG) tarafından 25 Aralık 1995'te tedavüle çıkarılmıştır. 1 "lari", 100 "tetri"ye eşittir.
"Lari" kelimesi Gürcücede "hazine " ya da "mülkiyet" anlamına gelir. "Tetri" 13. yüzyıl'da kullanılan gümüş sikkelerin adıdır. Gürcistan millî parası 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 ve 200 larilik banknotlarla, madenî paralarsa 1, 2, 5, 10, 20 ve 50 tetri, 1 ve 2 larilik birimler olarak tedavüldedir.
Bütün Gürcü banknotlarının ön yüzünde "borcgali" denilen yedi kollu stilize bir güneş, arka yüzünde İngilizce "Gürcistan" ibaresi bulunur.


## Banknotlar.
Banknotlardaki portreler:
1 lari - Gürcü ressam Niko Pirosmani / erti lari
2 lari - Gürcü besteci Zakaria Paliaşvili / ori lari
5 lari - Gürcü tarihçi İvane Cavahişvili / huti lari
10 lari - Gürcü şair Akaki Tsereteli / ati lari
20 lari - Gürcü devlet adamı ve yazar, "Gürcülerin Babası" İlia Çavçavadze / otsi lari
50 lari - Gürcü Kraliçesi Tamara / ormotsdaati lari
100 lari - Şair Şota Rustaveli / asi lari
200 lari - Gürcü asker ve anti-Sovyet lider (1921-24) Kakutsa Çolokaşvili / orasi lari
500 lari - Gürcü Kralı IV. Davit / hutasi lari
# Ota Benga
Ota Benga (ölüm belgesindeki adı: Otto Bingo, c. 1883 - 20 Mart 1916), Belçika Kongosu'ndan (bugünkü Kongo Demokratik Cumhuriyeti) ABD'ye getirilen bir pigmedir.


## Hayatı.
1904 yılında Amerikalı misyoner Samuel Philips Verner tarafından Belçika Kongosu'nda yakalandı ve diğer renkdaşları gibi zincire vurularak ve çok zor şartlar altında Amerika Birleşik Devletleri'ne götürüldü.
1904 yılında St. Louis Dünya Fuarı'nda çeşitli maymun türleriyle birlikte aynı kafeste "İnsana En Yakın Ara Geçiş Formu" olarak teşhir edildi. 2 yıl sonra New York'taki Bronx Hayvanat Bahçesi'nde birkaç şempanze, bir goril ve bir orangutan ile birlikte "İnsanın Eski Ataları" adı altında sergilendi. Hayvanla insan arası geçiş aşamasını bulma iddiasındaki bilim insanları, üzerinde çeşitli deneyler yaptılar.
Daha sonra bazı Hristiyan hayır kurumlarının baskısıyla hayvanat bahçesinden çıkartıldı ve medenileştirme adı altında çeşitli uygulamalara maruz bırakıldı. Maruz kaldığı bu uygulamaların etkisinden kurtulamadı ve 20 Mart 1916 yılında 32 yaşında iken çaldığı bir tabancayla kendisini kalbinden vurarak intihar etti.
Afrikalı kabilelerden Chirichiri'lerin bir ferdi olan Ota Benga'nın ismi kendi dilinde "Dost" demektir. Evli ve iki çocuk babasıydı.


### İlgili filmler.
  - Man to Man (2005) Régis Wargnier
  - The Fall (2006), Tarsem Singh tarafından yönetilen 2006 yapımı Hindistan / Birleşik Krallık / ABD filmi.


### Dipnotlar.
 }}>
# Ubisoft Blue Byte
Ubisoft Blue Byte, 1988 yılında kurulmuş bir oyun firmasıdır. Merkezi Almanya'nın Düsseldorf kentindedir. 2001 yılında bir başka oyun firması olan Ubisoft tarafından alınmış olup hala bu firma altında faaliyetlerine devam etmektedir.
# Ermeni dramı
Dram (Ermenice: Դրամ; ISO 4217: AMD) Ermenistan'ın millî para birimidir. Dramın alt birimi "luma" (լումա)dır. "Dram" kelimesi Ermenicede para demektir, Yunanca drahmi (δραχμή) kelimesinden gelmektedir. Ermenistan Merkez Bankası tarafından tedavüle sürülmüştür. Ermeni dramının uluslararası numarası 051'dir.


## Tarihçe.
Ermenistan'da dram ismi verilen sikkelere 10. yüzyılda rastlanır.
21 Eylül 1991'de yapılan bir referandumdan sonra Ermenistan, Sovyetler Birliği'den ayrılarak bağımsız bir cumhuriyet oldu. Ermenistan Merkez Bankası İsahak İsahakyan başkanlığında 27 Mart 1993'te kuruldu. İlk dram 22 Kasım 1993'te basıldı. O güne kadar kullanımda olan rubleyi piyasadan çekmek üzere, 200 ruble 1 dram karşılığında değiştirilmeye başlandı. (1 USD: 14.5 AMD). 21 Ocak 1994'te 10, 25, 50, 100, 200 ve 500 dramlık banknotlar, madeni paralar 10, 20, 50 luma 1, 3, 5, 10 dram olarak piyasaya sürüldü. 1994 yılında 1.000 ve 5.000 dramlık banknotlar basıldı. İhtiyaçlar doğrultusunda daha sonra 20.000 dramlık banknot basıldı ve Hristiyanlığın Ermenilerce kabulünün 1.700'üncü yılı onuruna hatıra 50.000 dramlık banknotlar piyasaya sürüldü.
Dram ayrıca 1991-2023 yılları arasında Dağlık Karabağ ve çevresindeki illerde varlığını sürdüren de facto bağımsız bir devlet olan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin de para birimiydi.
# Kalça kemiği
Kalça kemiği (os coxa, koksal kemik), pelvisi oluşturan yassı kemiktir. Kimi omurgalılarda üç bölümden oluşur: ilium, iskiyum ve pubis.
# Pelvis
Pelvis, yanlarda ve önde iki kalça kemiği, arkada sakral kemik ve koksigeal kemiğin birleşmesiyle meydana gelir.


## Pelvisin anatomisi.
  - Pubik Ark
  - Subpubik Açı/Köşe
  - Terminal Hat
  - Üst Pelvik Açıklık
  - Büyük Pelvis
  - Küçük Pelvis
  - Alt Pelvik Açıklık


## Pelvis tipleri.
  - Android Tip Pelvis
  - Jinekoid Tip Pelvis
  - Platipelloid Tip Pelvis
  - Antropoid Tip Pelvis


## Pelvis çapları.
  - Anatomik Çap, Ön-Arka Çap
  - Obstetrik çap
  - Diyagonal çap
  - Transvers çap
  - Oblik çap


## Cinsel farklılıklar.
Kadın doğası gebe kalmaya, rahim içinde gelişmekte olan bebeği büyütmeye ve nihayet olgunlaşmış bebeği dünyaya getirmeye göre evrimleşmiştir. Bu görevleri yerine getirmek amacına yönelik olarak kadının kemik çatısı erkeğin kemik çatısına göre belirgin farklılıklar gösterir:
  - Erkeğin leğen kemiklerinin yapısı daha çok ağır yük taşımaya yönelikken, kadının leğen kemiklerinin yapısı bebeğin başının doğum esnasında leğen kemikleri tarafından oluşturulan doğum kanalına girmesine yöneliktir.
  - Erkeğin leğen kemikleri alt açısı dar, kadının leğen kemikleri alt açısı bebeğin doğum kanalından dışarıya rahatça çıkabilmesine olanak tanımak için geniş açılı olarak yapılandırılmıştır.
  - Kadının kemik yapısının üzerinde yer alan kaslar ve bağlar bebeğin doğum kanalından geçerek dış dünyaya çıkma sürecinde ona mümkün olan en geniş alanı sağlamak amacına yönelik olarak gevşemeye elverişli olarak yapılandırılmışlardır. Erkeklerin leğen kemikleri daha çok yük taşımaya elverişli olacak şekilde biçimlendirildiğinden kaslar ve bağlar çok fazla gevşeme göstermezler.


## Klinik önemi.
Hamilelik sırasında gerek pelvisin içinde yer alan fetüsün büyümesi gerekse fetüsün içinde bulunduğu rahmin içini dolduran amnion sıvısının artışı sonucu ilerleyen aylarla birlikte karın da büyümeye başlar. Hamileliğin 5 ayından itibaren büyüme hızı da artar. Bu büyümeyle birlikte bölgedeki gerginleşir, gerginleştikçe incelir. Hamileliğin son ayında en yüksek noktaya ulaşan derideki incelme, derinin gerilime karşı zayıf olan bölgelerinde çatlaklara neden olabilir. Karın duvarında olduğu gibi, pelvis boşluğunun dış duvarı da en dışta deri, derinin altında yağ tabakası, yağ tabakasının altında karın boşluğu içinde iç organları barındıran kas tabakasından oluşur. Hamilelikle birlikte buradaki rahim doğal olarak büyümeye başlar. Rahim büyüdükçe duvarı oluşturan kaslar da esneyerek genişler. Hamileliğin son aylarında karın içinin büyümesine bağlı olarak karın kaslarının esneklik kapasitesini zorlamaya başladığında ise karın ortasındaki kasları birbirine bağlayan kas kılıfı gerginliğe bağlı olarak genişler. Bunun sonucunda kaslar birbirinden uzaklaşır ve daha ayrık hale gelir. Doğumun ardından esnek olan kaslar eski haline tekrar döner, ancak genişleyerek gevşemiş olan kas kılıfı kaslar gibi esnek bir yapıda olmadığı için eski haline dönemez, gevşek olarak kaldığı için de karın orta kasları birbirinden ayrık bir şekilde durur. Bu durum dış görünüme, karın bölgesinin dışa doğru bombe yapmış, şişkin bir görünümü şeklinde yansır.
# Saman balyası
Saman balyası buğday, arpa, yulaf, pirinç vb. tahılların başaklarından ayrılmasının ardından bitkinin geriye kalan kısımlarının balyalama makinesi aracılığıyla sıkıştırılmasıyla elde edilir.


## Tipleri.
Balya samanın haşbaylı ve haşbaysız olmak üzere iki türü vardır, haşbaysız balya direkt sapı balyalar bu balyayı karma yem makinesi olan tüketiciler kullanır, haşbaylı balya ise sapı parçalar balya yapar karma yem makinesi olmayan tüketiciler kullanır. Haşbaylının dezavantajı çok parçalı olduğundan karma makinesinde yem ile karıştırınca homojen dağılımı engellemesidir. Haşbaylı makineler eskisi kadar Türkiye de artık çok tercih edilememektedir.


### Balyanın biçimine göre.
Dikdörtgenler prizması şeklinde olan balyalar ve silindir şeklinde olan balyalar vardır. Dikdörtgenler prizması şeklinde olan küçük balyalar iki ya da üç telli-ipli, büyük balyalar (250 ile 500 kg) 4-5-6 ipli olarak bulunabilir. Ayrıca balyaların metal tel, polipropilen ip ya da organik (keten benzeri) iple bağlanan tipleri vardır. Boyutları küçüklerde en 35–50 cm, boy 80–130 cm ve yükseklik 35–45 cm arasında; büyüklerde yükseklik: 70-80-90 en:120 boy 220 ile 300 cm. arasında değişebilir.
Tarım bakanlığı tarafından telle bağlama yasaklanmıştır, sadece ip bağlama geçerlidir.


## Kullanım alanları.
Genellikle hayvancılıkta kullanılır. Besin değeri çok düşük olmasına karşın Türkiye'de hayvanlara yem olarak verilmesi yaygındır. Ayrıca hayvanlara altlık olarak da kullanılır. Kültür mantarı yetiştiriciliğinde de ham madde olarak yer almaktadır. Bunun yanında kâğıt sektöründe de kullanılarak kâğıt üretilmektedir. Özellikle son dönemlerde Türkiye'de ve batıda yapı malzemesi olarak kullanıldığı görülmektedir ve saman balyası yapım yöntemi geliştirilmektedir.


## Tarihçe.
İlk olarak 1850'lerde ilk balyalama makinesinin icadıyla yapılmaya başlanmasıyla beraber 1870'lerde popülerlik kazanmıştır. 1940'lardan itibaren ise silindirik balya yapımı başlamıştır.
# Strange Beautiful Music
Strange Beautiful Music, Amerikalı gitar ustası ve besteci Joe Satriani'nin sekizinci özgün stüdyo albümüdür.
# Renk ayrımı
Renk ayrımı (Color seperation): Basılacak orijinali kendisini oluşturan ana renklere ayırma işlemidir. Bu ana renkler: cyan, magenta, sarı ve siyahtır. Bu renkleri içeren ayrımların (filmlerin) her biri farklı bir kalıp üzerine pozlandırılır. Pozlanan kalıplar aynı taşıcı üzerine üst üste basılarak baskıyı gerçekleştirir.
Renk Ayrımda: orijinali kendisini meydana getiren renklere ayırma işlemi filtreler yardımıyla ya da bu mantığa uygun olarak yapılır. Saydam renk filtresi kendi rengini geçirir ve diğerlerini soğurur. Filtre tarafından emilen renk göz ve emilsüyon tarafından siyah olarak algılanır. Bu işlemin yapılmasında tamamlayıcı renklerden faydalanılır.
Kırmızı ve cyan, yeşil ve magenta, sarı ve mavi renkler tamamlayıcı renklerdir. 
Siyah sisteme sonradan eklenir ve eklenme yöntemleri birbirinden farklıdır.
Renk ayrım, basılacak olan orijinalin özelliklerine göre farklılıklar gösterebilir. Fotografik görüntüler CMYK bileşenlerine ayrılırlar. Renklerin açıklık ve koyuluğu tram noktalarının büyüklüğüne bağlı olarak oluşturulur ve bu noktaların belli açıları vardır.
  - En baskın renk 45 derece açı yapar (Bu genellikle siyahtır)
  - En az baskın olan renk 0 derece açı yapar (Bu genellikle sarıdır)
  - Magenta ve Cyan ise genellikle 15 ya da 75 derece açı yapar.
Noktaların bu şekilde açı yapmasının nedeni üst üste gelmeyerek farklı tonları oluşturmaktır. Gözümüz yan yana duran noktacıkları birlikte algılar.
Eğer belirlenen açılarda renk ayrımı yapılmazsa more adı verilen desenlenme problemi ortaya çıkar.
Bunun dışında; grayscale (griskala), iki ve üç tonlu görüntüler kendisini oluşturan renklere ayrılır. Hegzakrom baskılar için renk ayrımlarıda klasik sistemden farklıdır.
# UEFA Intertoto Kupası
UEFA Intertoto Kupası, eskiden UEFA tarafından yaz aylarında düzenlenen futbol organizasyonu. 2006 yılına kadar Şampiyonlar Ligi, Kupa Galipleri Kupası ve UEFA Kupası'na katılamayan üç takım UEFA Kupası'na 1.turdan başlama hakkı kazanıyordu. 2006 yılından itibaren statü değişmiş, bu kupadaki ilk on bir takım UEFA Kupası'na 2. ön eleme turundan katılmaya başlamıştır. UEFA Intertoto Kupası, 2008 yılında son kez düzenlenmiş, dört Avrupa kupası birden olunca değerini kaybetmiştir. 2008 yılında UEFA kararı ile kaldırılmıştır.


## Tarihi.
1961 yılında o sezon Avrupa Kupalarına katılım hakkı elde etmeyen takımların yaz aylarında para ödülü karşılığında mücadele ettiği bir turnuva olarak oynanmaya başladı. İlk başlarda bahis şirketleri tarafından Haziran-Ağustos ayları arasında liglere verilen yaz tatilinde oynanan bir turnuvaydı. Takımlar bahis şirketleri tarafından verilen para ödülünü kazanmak için turnuvaya dahil olmaktaydı. Turnuvaya ilk yıllarda Orta Avrupa takımları katılmaktaydı. Turnuva 1995 yılında UEFA tarafından UEFA Kupası'na katılım hakkı veren bir ön turnuva haline geldi. Tottenham Hotspur gibi bazı takımlar turnuvayı gereksiz bularak turnuvaya as takımları yerine rezerv takımlarıyla katılması sonucu turnuvaya olan ilgi azaldı. UEFA bu tutumu gösteren Tottenham gibi takımları UEFA turnuvalarından men etmeye başladı. Bazı futbolcuların yaz tatilini kısaltması gibi gerekçelerle turnuvada oynamayı reddetmesi turnuvanın popülerliğini azalttı ve 2008 yılında turnuva kaldırıldı. Turnuva "Kupasızların Kupası" ve "Kupa 4" olarak adlandırıldı.


## Kazananlar.
### 2006-2008.
2006-2008 yılları arasında 11 takım UEFA Kupası'na katılmaya hak kazanmıştır. En başarılı olanlar kalın harflerle gösterilmiştir.


### 1995-2005.
"2 maçlık final sonuçları."


### 1967-94.
Bu dönemde final aşaması yapılmadı. Takımlar gruplar halinde kendi aralarında rekabet etti.


### 1961-67.
"Aksi belirtilmediği sürece 2 maçlık final sonuçları."
# Koi
 - YÖNLENDİRME 
Koi, büyük bir akvaryum balığıdır. İlk Japonya'da evcilleştirilen koinin yabani atası sazandır. Koi sözcüğü Japoncada "sazan" anlamına gelen (コイ) kelimesinden gelir. Koiler sazan gibi yeşil değildir. Onun yerine kırmızı, beyaz, siyah veya gümüş beyazı olabilir.
Ancak koi pahalı bir balıktır ve onları balıkçıl, yalıçapkını, kedi, tilki ve porsuk gibi hayvanlardan korumak için özel havuz gerekir.


## Koi balığı efsaneleri.
Koi, akıntının tersine doğru yüzmesiyle bilinen bir tatlı su balığıdır. Akıntıya karşı yüzdüğü halde son derece zarif olan koi, Uzak Doğulular için hayatta başarıyı ve azmi simgeler.
Çin mitolojisine göre akıntısı en güçlü nehir olan Yangtze Nehri'nde akıntıya karşı yüzebilen ve nehrin kaynağına kadar ulaşabilen koiler ejderhaya dönüşmektedirler. Yine benzer bir mantık ile bu ejderhaya dönüşüm hikâyesi koi balığının başarı ve azmi simgelemesine neden olmaktadır.
Koi balığı dövmesi yaptıran kişi bu dövmenin ona şans getireceğine ve hayatta hep başarılı olacağına inanır.
# Nesnellik
Nesnellik, yaygın olarak her tür öznel etki ve ögelerden bağımsız olabilme durumunu ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Nesnel bilginin temellendirilmesinde ileri sürülen argümanları şekilde burada da geçerlidir. Nesnellikten kastedilen, özneden kesin bir şekilde bağımsızlıktır, daha doğru bir deyişle öznenin (tüm öznelliklerinin ötesinde kalarak) birebir nesnenin kendisine uygunluğudur. bunun nasıl olabildiği, kuramsal düzlemde açık değildir; dolayısıyla da bu haliyle nesnellik bir "varsayımdan" ibarettir. Örneğin resimde çizgi tekniği kullanılması.
Öznenin kendi duygu, bakış açısı ve değer yargılarından tamamen sıyrılması ve hiçbir etki altında olmaksızın bir nesneyi kavraması anlamında nesnellik nasıl mümkün olabilecektir?Bu anlamda nesnelliğin hiç olmadığı söylenebilir.Ama nesnellik öte yandan gündelik kullanımda "genelgeçerlilik" anlamına gelmektedir. Almancada "obje", Fransızcada "objektivite", İngilizcede "obje" olarak geçen kavramlar nesnellik anlamındadır.
Belli bir zamanda kabul edilegelmiş olan "genelgeçerliliği" dile getirmektedir nesnellik, ancak bununla birlikte kavrama yüklenen epistemolojik ayrıcalığın karşılığı yoktur.Genel "geçer olanların", her zaman "gerçek" ya da "nesnel" olmadıkları bilinmektedir."Tek tek" bireyler üstü bir gerçeklikten söz edilmesi anlamında nesnellikten söze dilmesi olanaklı olmakla birlikte, kategorik olarak birey-üstü ya da birey-ötesi, yani her tür öznellikten bağımsız ve yalıtık olma anlamında bir nesnellikten söz etmek olanaklı değildir.Nesnellik, "yalnızca belli bir zamandaki genelgeçerlilikle" sınırlıdır.
# Piscis Austrinus (takımyıldız)
Piscis Austrinus, diğer adıyla Piscis Australis ya da Türkçedeki adıyla Güneybalığı takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. Adı Latince'de "güneyin balığı" anlamına gelir. 20. yüzyılın başlarına değin Piscis Notius olarak da bilinirdi. Güneybalığı, 1. yüzyıl astronomu Batlamyus'un listelediği 48 takımyıldız arasında da yer almıştır. Tek parlak yıldızı Fomalhaut'tur.


## Dikkat çekici özellikleri.
Fomalhaut geleneksel olarak balığın ağzını temsil eder. Eşi Fomalhaut b, görünür ışıkta çekilmiş bir fotoğrafta keşfedilen ilk güneş dışı gezegendir. Bu fotoğraf Hubble Uzay Teleskobu ile çekilmiştir. β PsA, Fomalhaut dışında adlandırılmış tek yıldızıdır. Çincede Tien Kang ("göklerdeki urgan") olarak adlandırılmıştır. Ayrıca β PsA, birbiriyle neredeyse özdeş iki yıldızdan oluşan bir çift yıldızdır.
# Yanık Camii
Yanık Camii (Arap Camii), Ardahan ili Halil Efendi Mahallesi'de bulunan cami.
Caminin ne zaman ve kim tarafından yapıldığı kesin olarak bilinmemektedir. 93 Harbi olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Ardahan'a giren Rus ordusu ve beraberlerindeki Ermeni birlikleri tarafından Cami yağmalanarak harap hale getirilmiştir. 1915 tarihinde ise Ermeni çeteciler tarafından camiye toplanan 300 dolayında Müslüman-Türk camiyle beraber yakılmıştır.
# Puppis (takımyıldız)
Puppis ya da Pupa takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. Güney gökkürededir. "Puppis" adı Latince'de "geminin kıç güvertesi" anlamına gelir. Bu isim, daha önceki takımyıldız adlandırmalarında bir gemi olarak tasavvur edilen Argo Navis takımyıldızının kıç güvertesini oluşturan parçası olmasından ötürü verilmiştir. Argo Navis takımyıldızındaki yıldızlar günümüzde Karina, Yelken ve Pupa takımyıldızlarına dağılmıştır. Pupa bu üçünün en büyüğüdür.


## Dikkat çekici özellikleri.
### Gezegen sistemleri.
Pupa takımyıldızındaki şu yıldızların etrafında birkaç güneşdışı gezegen sistemi bulunmuştur:
  - 1 Temmuz 2003'te HD 70642 yıldızının etrafında bir yörüngede dolanan bir gezegen bulundu. Bu gezegeni Jüpiter'e benzetebiliriz ancak Jüpiter'den daha geniş ve dairesel bir yörüngede, daha uzun periyotlarla dönmektedir.
  - 17 Mayıs 2006'da HD 69830 (bu takımyıldızdaki Güneş'e en yakın yıldız) etrafında Neptün kütlesinde üç gezegen bulundu. Bu gezegen, içinde Jüpiter benzeri ya da Satürn benzeri gezegen bulundurmayan keşfedilmiş ilk güneş dışı gezegen sistemidir. Ayrıca bu sistemde, ortadaki gezegen ile en dıştaki gezegen arasında bir asteroit kuşağı bulunmaktadır.
  - 21 Haziran 2007'de bir açık küme yıldızında keşfedilmiş ilk gezegen bulunmuştur. Bu gezegen NGC 2423 açık kümesindeki NGC 2423-3 adlı kırmızı devin etrafında bir yörüngede dönmektedir. Jüpiter kütlesinin 10.6 katı kütleye sahip ve yıldızdan 2.1 AB uzaklıktadır.
  - 22 Eylül 2008'de Jüpiter benzeri iki gezegenin HD 60532 yıldızının etrafında döndüğü keşfedilmiştir. HD 60532 b, en az 1.03 Jüpiter kütlesine sahiptir, yıldıza 0.759 AB uzaklıktadır ve yörüngedeki bir turunu 201.3 günde tamamlar. HD 60532 c, en az 2.46 Jüpiter kütlesine sahiptir, yıldıza 1.58 AB uzaklıktadır ve yörüngedeki bir turunu 604 günde tamamlar.


### Derin uzay nesneleri.
Samanyolu Pupa takımyıldızı bölgesinde uzandığından, bu takımyıldızda birçok açık küme mevcuttur. M46 ve M47 aynı mercek bölgesindeki iki açık kümedir. M47 karanlık bir gecede çıplak gözle seçilebilir ve en parlak yıldızları 6. kadirdendir. M93 bir diğer güney gökküre açık kümesidir. Yine Pupa takımyıldızı bölgesinde bulunan NGC 2451, c Puppis yıldızını da içinde barındıran oldukça parlak bir açık kümedir.
# Pyxis (takımyıldız)
Pyxis ya da Kumpas takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. Güney gökkürededir. "Pyxis" adı Latince'de "pusula" anlamına gelir. Kumpas takımyıldızı, 53 derece kuzey paralelinin güneyindeki enlemlerde ocak ayından marta kadar görülebilirdir.
Kumpas 18. yüzyılda Fransız astronom Nicolas Louis de Lacaille tarafından oluşturulmuştur. Lacaille takımyıldızı başta Pyxis Nautica ("Denizci Pusulası") olarak adlandırmış fakat bu isim sonradan kısaltılmıştır. 19. yüzyıl astronomu John Herschel, eski takımyıldız Argo Navis'i oluşturan yıldızlara çok yakın konumda bulunmasından ötürü takımyıldızın takımyıldızın adının "Malus" ("yelken direği") olarak değiştirilmesini önermiş, fakat bu öneri kabul görmemiştir.
# Grup Çığ
Grup Çığ, 1994 yılında Mustafa Özarslan ve Oğuz Aksaç tarafından Ankara'da kuruldu. Samimiyetle, doğaçlamayı ve türkülerin aslını bozmadan başka ulusların müzikal formlarını da (Caz, Rock, Blues, vb.) türküler içinde kullanmaya çalışarak kendilerine özgü bir tarz yarattılar.
Grup Çığ, Türkiye'de ve Avrupa'da büyük kitleler tarafından sevildiler, türküleri yoğunlukla gençlere sevdirmeyi ve dinletmeyi başardılar. Kendilerine özgü söyleyiş teknikleri ve müzik tarzlarıyla müzik dünyasında ekol haline geldiler. Grup Çığ çalışmalarını konser, bar ve tv programlarıyla sürdürmeye devam etmekte. Oğuz Aksaç'ın gruptan ayrılmasının ardından grup; Mustafa Özarslan (solist), Kemal Özarslan (bağlama), Mustafa Seyhan (bas gitar-vokal), Serdar Çapar (bateri), Hasan Coşar (nefesli-vokal) ve Barış Uğun (klavye-vokal) olarak yollarına devam etmekteler. Oğuz Aksaç Grup Çığ'ın sadece son albümü olan "Çığ Halayları" albümünde yer almamıştır.


## Albümleri.
  - 1998: Çığ Türküleri
  - 2000: Yayla Çiçeği
  - 2002: Nida
  - 2004: Mevsim
  - 2005: Çığ Halayları
 - YÖNLENDİRME
# Herzeleid
Herzeleid, (eski Almancada "Kalp kırıklığı") Alman NDH-metal grubu Rammstein'ın ilk müzik albümüdür. 29 Eylül 1995 tarihinde satışa sunulmuştur. Albümün orijinal kapağında grup üyelerinin üst kısımlarının çıplak halleri bulunur. Bu resim, Rammstein'ın kendilerini "üstün ırkın çocukları" olarak sunduğu gerekçesiyle eleştirilmiştir. "Weißes Fleisch" şarkısını Debauchery grubu 2007'de Back in Blood albümünde coverlamıştır. "Heirate Mich" ve "Rammstein" şarkıları David Lynch'in Lost Highway (Kayıp Otoban) filminde kullanılmıştır. Albümün adı grup üyeleri arasındaki bağda sorunlar oluşması nedeniyle "Herzeleid" konmuştur.


## Şarkı listesi.
  - "Wollt ihr das Bett in Flammen Sehen?" - 5:18
  - "Der Meister" - 4:08
  - "Weißes Fleisch" - 3:36
  - "Asche zu Asche" - 3:51
  - "Seemann" - 4:48
  - "Du Riechst So Gut" - 4:49
  - "Das Alte Leid" - 5:44
  - "Heirate Mich" - 4:44
  - "Herzeleid" - 3:41
  - "Laichzeit" - 4:21
  - "Rammstein" - - 4:25


## Singlelar.
  - "Du riechst so gut" (1995)
  - "Seemann" (1996)
  - "Du riechst so gut '98" (1998)
  - "Asche zu Asche" (2001)
# Yontar (takımyıldız)
Yontar ya da Heykeltıraş takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. Güney gökkürededir. 18. yüzyılda Nicolas Louis de Lacaille tarafından oluşturulmuştur. Lacaille aslında takımyıldıza Apparatus Sculptoris ("heykeltıraşın stüdyosu") adını vermiştir fakat bu isim daha sonradan kısaltılmıştır.


## Dikkat çekici özellikleri.
Heykeltıraş takımyıldızında üçüncü kadirden daha parlak yıldız bulunmamaktadır. En parlak yıldızı α Sculptoris, 4.31 kadir parlaklığında, SX Arietis-tipi bir değişen yıldızdır. Takımyıldız bölgesindeki yıldız sayısının az oluşu, Heykeltıraş takımyıldızının yıldız yoğunluğunun çok düşük olduğu gökada güney kutbu bölgesini içermesi sebebiyledir.
Bu takımyıldız bölgesinde, Yerel Küme'nin ve aynı zamanda Yerel Küme'ye en yakın gökada kümesi olan Heykeltıraş Grubu'nun bir üyesi olan Heykeltıraş Cücesi ("Sculptor Dwarf") adlı cüce gökada bulunmaktadır. Heykeltıraş ve Balina takımyıldız bölgelerinin sınırında yer alan Heykeltıraş gökadası (NGC 253) bir çubuklu sarmal gökadadır ve grubunun en büyük gökadasıdır. Bu grubun bir diğer belirgin üyesi ise düzensiz gökada NGC 55'tir.
# Sehnsucht (albüm)
Sehnsucht, (Almanca "Özlem", "İstemek" ve bazen de "Açlık") Alman NDH-metal grubu Rammstein'ın ikinci albümüdür. Çıkış tarihi 22 Ağustos 1997'dir.
Albüm kartoneti çeşitli şekillerde katlanarak her bir grup üyesinin yüzlerinin deforme edilmiş hallerini resmeden altı farklı kapak elde edilir. En çok bilinen (resimdeki) kapakta Till Lindemann ağzını saran teller ve görüşünü engelleyen metal nesnelerle gözükür. Kapak resimleri Avusturyalı sanatçı Gottfried Helnwein tarafından yaratılmıştır. Albüm, Amerika Birleşik Devletleri'nde RIAA tarafından Platin plakla ödüllendirilen ve tamamı Almanca olan tek albümdür.


## Parça Listesi.
  - Bütün parçalar Rammstein tarafından yazılmıştır.


### Orijinal CD.
  - "Sehnsucht" - 4:05
  - "Engel" - 4:25
  - "Tier" - 3:48
  - "Bestrafe Mich" - 3:37
  - "Du Hast" - 3:56
  - "Bück Dich" - 3:23
  - "Spiel mit mir" - 4:46
  - "Klavier" - 4:26
  - "Alter Mann" - 4:25
  - "Eifersucht" - 3:37
  - "Küss Mich (Fellfrosch)" - 3:29


### Ek parçalar.
Albümün satın alındığı ülkeye göre 11. parçadan sonra aşağıdaki parçalar bulunabilir:
  - "Engel" ve "Du hast"ın İngilizce versiyonları. (ABD veya Japonya'da satın aldıysanız)
  - "Stripped"ın Rammstein coverı. (Kanada veya Avustralya'da satın aldıysanız)
  - "Du riechst so gut '98" (Almanya'da satın aldıysanız)
  - İkinci bir CD olarak "Asche zu Asche" 
  - Avustralya turnesi versiyonu 18 parçaya sahiptir:
  - "Asche zu Asche" (Album version) 
  - "Spiel Mit Mir" (Live) 
  - "Laichzeit (Live) 
  - "Wollt ihr das Bett in Flammen sehen?" (Live) 
  - "Engel" (Live) 
  - "Asche zu Asche" (Live)
# Reise, Reise
Reise, Reise, Rammstein adlı Alman metal grubunun çıkardığı dördüncü özgün stüdyo albümüdür.


## Bilgi.
Albüm kapağında bulunan Almanca Flugrekorder. Nicht Öffnen yazısı, uçaklarda bulunan karakutuların üzerinde yazan "Uçuş kayıtları. Açmayın" anlamına gelmektedir.
Albümde bulunan Mein Teil parçası Türkçe karşılık olarak "benim parçam" anlamına gelmektedir ve cinsel organı ifade etmektedir. Parça albümden önce Almanya'da yaşanan bir olaydan esinlenmiştir. Kendine Usta Kasap ismini veren bir katil, gazete ve radyolara ilan vermiştir. İlanında "Kesilmek üzere 18-30 yaş arası bir kurban aranıyor" denilmektedir. İlana bir kişi karşılık vermiştir ve kurban olmuştur. Katilin kendi sesi olan ilan parçanın girişinde de bulunmaktadır.
Albümde Reise, Reise şarkısından hemen önce bir Hidden Track (Gizli Parça) bulunmaktadır.
Parça Japon uçağı JAL123'e ait bir orijinal karakutu kaydıdır. Uçak 12 Ağustos 1985 tarihinde düşmüştür. Karakutu kaydının tam metni şu şekildedir:
UÇAK: Tokyo Japonya sefer 123. Acil yardım...ah... başımız belada. Haneda'ya dönmek için izin istiyoruz. Uçuş seviyesini 2 2 0 olarak ayarlayın.KONTROL KULESİ: İsteğiniz onaylandı.
UÇAK: Radar yönü Oshima lütfen.KONTROL KULESİ: Sağa dönün, başı 090'a getirin, radar yönü Oshima.


## Personel.
### Grup Üyeleri.
 - Till Lindemann – Vokal
 - Richard Z. Kruspe – Solo gitar, geri vokal
 - Paul Landers – Ritim gitar, geri vokal
 - Oliver Riedel – Bass
 - Christoph Schneider – Bateri
 - Christian Lorenz – Klavye


### Diğer.
 - Viktoria Fersh – Vokal (7. parça)
 - Bärbel Bühler – Klarnet (10. parça)
 - Michael Kaden – Akordiyon (1 ve 7. parça)
 - Olsen Involtini – Yaylı düzenek (9 ve 10. parça)
 - Sven Helbig – Yaylı düzenek (1 ve 9. parça), koro (2, 6 ve 8 parça)
 - Kinderchor Canzonetta – Koro (6. parça)
 - Dresdner Kammerchor – Koro (2, 6 ve 8. parça), Andreas Pabst tarafından yürütüldü.
 - Deutsches Filmorchester Babelsberg – Orkestra bölümleri, Wolf Kerschek tarafından yürütüldü ve Nucleus, Jens Kuphal tarafından koordine edildi.
 - Köpenicker Zupforchester – Mandolin (10. parça)
# Rosenrot
Rosenrot, Rammstein adlı Alman metal grubunun çıkardığı beşinci albümdür, ayrıca bu albüm 1 Kasım 2005 tarihi gün sayımı ile çıkarılmıştır.


## Albüm Bilgisi.
  - Çıkma Tarihi: 28 Ekim 2005
  - Kayıt: 2004-2005, Berlin
  - Türü: Endüstriyel Metal 
  - Uzunluğu: 48:20 
  - Firma: Motor 
  - Prodüktör: Jacob Hellner


## Albüm Şarkı Listesi.
  - Benzin (3:46) (Benzin)
  - Mann gegen Mann (3:50) - (Adam Adama Karşı)
  - Rosenrot (3:54) - (Gül Kırmızısı)
  - Spring (5:24) - (Atla)
  - Wo Bist Du (3:55) - (Neredesin)
  - Stirb nicht vor mir // Don't die before I do (4:05) - (Benden Önce Ölme)
  - Zerstören (5:28) - (Yok Et)
  - Hilf Mir (4:43) - (Bana yardım et)
  - Te Quiero Puta! (3:55) - (Seni Seviyorum Sürtük!)
  - Feuer und Wasser (5:17) - (Ateş ve su)
  - Ein Lied (3:43) - (Bir Şarkı)
# Scutum (takımyıldız)
Scutum ya da Kalkan takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. 17. yüzyılda oluşturulmuştur. "Scutum" adı Latince'de "kalkan, koruyucu" anlamlarına gelir.


## Tarihçe.
Kalkan, adını klasik tarihsel olmayan bir figürden alan tek takımyıldızdır. Johannes Hevelius tarafından 1684 yılında oluşturulmuştur. Hevelius aslında takımyıldıza, Polonya Hükümdarı III. Jan Sobieski liderliğindeki Hristiyan kuvvetlerinin 1683 yılında İkinci Viyana Kuşatması'ndaki başarısını abideleştirmek için, Sobieski'nin Janina armasına ithafen Scutum Sobiescianum ("Sobieski'nin Kalkanı") adını vermiştir. Daha sonra isim, Scutum olarak kısaltılmıştır.
Beş parlak Scutum yıldızı daha önce sırasıyla 1, 6, 2, 3 ve 9 Aquilae olarak bilinen; α Sct, β Sct, δ Sct, ε Sct and η Sct'dir.
Tesadüfen, Çinliler de bu yıldızları savaş zırhıyla ilişkilendirmişler ve bu yıldızları "Tien Pien" olarak bilinen daha büyük bir yıldız desenine, Semavi Başlık (veya Miğfer) olarak dahil etmişlerdir.


## Özellikler.
### Yıldızlar.
Scutum, en parlak yıldızı 3,85 kadir büyüklüğündeki Alfa Scuti ile pek de parlak bir takımyıldız değildir. Ancak takımyıldızdaki bazı yıldızlar dikkat çekicidir. 4,22 kadir büyüklüğüyle takımyıldızın en parlak ikinci yıldızı olan Beta Scuti'nin ardından 4,72 kadir büyüklüğüyle Delta Scuti geliyor. Beta Scuti, ikili bir yıldız sistemidir. Birincil bileşenin tayf türü Güneş'e benzemekle birlikte 1.270 kat daha parlaktır. Delta Scuti, mavi beyaz dev bir yıldızdır. 1,3 milyon yıl içinde Dünya'ya 10 ışık yılı mesafeye kadar yaklaşacak ve o zamanlarda Sirius'tan çok daha parlak olacak.
UY Scuti, zonklayan değişen türü kırmızı bir süperdev yıldızdır. Aynı zamanda Güneş'in 1500 katından fazla yarıçapa sahip bilinen en büyük yıldızlardan birisidir.


### Derin uzay nesneleri.
Büyük bir takımyıldız olmasa da Kalkan içerisinde; bir küresel küme, bir gezegenimsi bulutsu ve pek çok açık yıldız kümesi yer alır. Kalkan'daki en bilindik iki derin uzay nesnesi, yoğun bir açık küme olan Yaban ördeği yıldız kümesi (M11) ve bir diğer açık küme, NGC 6694 olarak da bilinen M26'dır. NGC 6712 küresel kümesi ve IC 1295 gezegenimsi bulutsusu takımyıldızın doğu kısmında bulunabilir.
# Serpens (takımyıldız)
Serpens ya da Yılan takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. "Serpens" adı Latince'de "yılan" anlamına gelir ve modern takımyıldızlar arasında bir açıdan eşsizdir: Bu takımyıldız iki ayrı parça olarak ele alınır. Batıda kalan ucu Serpens Caput (yılanın başı) ve doğuda kalan ucu Serpens Cauda (kuyruk) olarak adlandırılır. Bu iki yarı arasında Yılancı takımyıldızı uzanır. Yılan, birinci yüzyıl astronomu Batlamyus tarafından listelenen 48 takımyıldızdan biridir.


## Dikkat çekici nesneler.
### Yıldızlar.
Yılan takımyıldızı iki yarıya bölünmüş olmasına rağmen tek bir takımyıldız kabul edildiği için, Bayer belirtimi dizgesi iki yarı toplamında parlaklık sıralamasına göre gider.
Yılan takımyıldızının yalnızca bir yıldızı üçüncü kadirden daha parlaktır, bu yüzden takımyıldız kolaylıkla ayırt edilemeyebilir. Unukalhai adlı α Serpentis baş kısmındadır. Güneş'ten 210 ışık yılı uzaklıktaki bir çift yıldız olan δ Serpentis de bu takımyıldız bölgesindedir. Kuyrukta yer alan Alya (Arapça'da "yılan") adlı θ Serpentis de bir çift yıldızdır.
  - "Baş kısmındaki yıldızlar:" α, β, γ, δ, ε, ι, κ, λ, μ, π, ρ, σ, τ, χ ve ω Serpentis.
  - "Kuyruk kısmındaki yıldızlar:" ζ, η, θ, ν, ξ ve ο Serpentis.


### Derin uzay nesneleri.
Bir küresel küme olan Messier 5, baş kısmında, α Serpentis'in yaklaşık 8° güneybatısında yer alır.
Kartal Bulutsusu olarak adlandırılan Messier 16 kuyruk kısmındadır ve bir yıldız oluşum bölgesi olan genç bir açık kümedir.
MWC 922, Mount Wilson Kataloğundan bir bulutsu, mükemmel simetrik bir kare ya da dikdörtgen gibi görünmesinden ötürü ilgiyi hakeden bir "Simetrik Görsel Bulutsu"dur. IRAS 18184-1302 olarak da bilinir ve Serpens Cauda'da (yılanın kuyruğunda) M16'nın yakınlarında, sağ açıklığı 18:21:16 ve dik açıklığı -13:01:27 noktasında konumlanmıştır.
Samanyolu'nun bir parçası bu takımyıldız bölgesinden geçer, bölgeyi gösteren haritada mavi lekeler olarak gösterilmiştir.
Serpens güney yıldız kümesi, NASA'nın Spitzer Uzay Teleskobu'yla Serpens bulutunun güney parçasında keşfedildi. Bu keşif Spitzer Uzay Teleskobu'nun kızılötede gözlem yapabilme kabiliyeti sayesinde mümkün olmuştur, çünkü yıldızların görülebilir dalgaboylarındaki ışınımları Serpens bulutundaki yıldızlararası toz tarafından soğurulmaktadır.
# Sextans (takımyıldız)
Sextans ya da Altılık takımyıldızı, 17. yüzyılda Johannes Hevelius tarafından oluşturulmuş küçük bir ekvatoral takımyıldızdır. Modern 88 takımyıldızdan biridir. "Sextans" adı Latince'de, Hevelius'un gözlemlerinde sıklıkla kullandığı bir cihaz olan "sekstant" anlamına gelir.


## Dikkat çekici özellikleri.
Altılık çok parlak bir takımyıldız değildir. Yalnızca tek bir yıldızı, 4.49 kadir parlaklığındaki α Sextantis beş kadirden parlaktır. Bu takımyıldız bölgesinde γ, 35 ve 40 Sextantis gibi birkaç tane çift yıldız bulunmaktadır. Ayrıca β, 25, 23 Sextantis ve LHS 292 gibi birkaç değişen yıldız da vardır.
# Telescopium (takımyıldız)
Telescopium ya da Dürbün takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. Güney gökkürededir ve 18. yüzyılda Fransız astronom Nicolas Louis de Lacaille tarafından oluşturulmuştur. Yıldızları belirsizdir.
# Bebeto
 Forvet
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
José Roberto Gama de Oliveira ya da bilinen adıyla 'Bebeto', (16 Şubat 1964, Salvador, Brezilya) Brezilya millî futbol takımının eski forvet oyuncusu.
Futbol kariyerine 1983 yılında Vitória'da başladı. Sonra sırasıyla Brezilya Ligi'nde Flamengo, Vasco da Gama ve Botafogo oynadı. Brezilya dışında La Liga takımları RC Deportivo de La Coruña ve Sevilla'da, Meksika'da Toros Neza'da, Japonya'da Kashima Antlers'de ve Suudi Arabistan Ligi'nde El-İttihad'da oynadı.
Oynadığı dönemin en başarılı golcülerinden olan Bebeto, 1994 FIFA Dünya Kupası'nda şampiyon olan millî takımın en önemli oyuncularından biriydi. İlk millî maçını 1985 yılında oynadı ve 75 kez millî oldu, 39 gol attı.
1990, 1994 ve 1998 yıllarında Dünya Kupası'nda oynadı. 
Bebeto, 2002 yılında futbolu bıraktı.


### Başarıları.
#### Millî takım.
  - FIFA U-20 Dünya Kupası: 1983
  - Olimpiyat oyunları: 1988 Seul"(gümüş)", 1996 Atalanta"(bronz)"
  - Copa América: 1989
  - FIFA Dünya Kupası: 1994
  - FIFA Konfederasyonlar Kupası: 1997


#### Kulüp Takımları.
  - Brezilya Ligi
   - Flamengo: 1983, 1987
   - Vasco da Gama: 1989
  - Copa del Rey
   - RC Deportivo de La Coruña: 1994
  - Supercopa de España
   - RC Deportivo de La Coruña: 1994
# Copa del Rey
Campeonato de España-Copa de Su Majestad el Rey, yaygın olarak Copa del Rey veya kısaca La Copa ve eski adıyla Copa del Presidente de la República (1932-36) ve Copa del Generalísimo (1939-76), İspanya Kraliyet Futbol Federasyonu tarafından düzenlenen, İspanyol futbolunda yıllık tek maç sistemli futbol turnuvasıdır.
Turnuva 1903'te oluşturuldu ve böylece ulusal düzeyde oynanan en eski İspanyol futbol müsabakasıdır. Copa del Rey şampiyonları, bir sonraki sezonun UEFA Avrupa Ligi'ne katılmaya hak kazanır. Ligdeki konumları sayesinde Avrupa'ya katılmaya hak kazanmışlarsa, Avrupa Ligi kontenjanı ligdeki en üst sıradaki ve henüz katılmamış takıma verilir (2014'e kadar bu kontenjan, eğer onlar da lig yoluyla katılmaya hak kazanmamışlarsa ikinciye verildi).
Barcelona, 32 şampiyonluk ile müsabakadaki en başarılı kulüptür. Athletic Bilbao 24 şampiyonlukla en çok şampiyonluğa sahip ikinci takım olurken, Real Madrid 20 şampiyonlukla üçüncü sırada yer alıyor. Barcelona, Sevilla Olimpiyat Stadyumu'nda düzenlenen 2025 finalinde Real Madrid'i uzatmalarla 3-2 mağlup ederek son kazanan oldu.


## Liste.
‡‡ Real Madrid'in yedek takımı. Yedek takımlar 1990-91 sezonundan beri turnuvada yer alamıyorlar.


## Şampiyonlar.
  - Barcelona (32):
   - 1910, 1912, 1913, 1920, 1922, 1925, 1926, 1928, 1942, 1951, 1952, 1953, 1957, 1959, 1963, 1968, 1971, 1978, 1981, 1983, 1988, 1990, 1997, 1998, 2009, 2012, 2015, 2016, 2017, 2018, 2021, 2025
  - Athletic Bilbao (24):
   - 1903, 1904, 1910, 1911, 1914, 1915, 1916, 1921, 1923, 1930, 1931, 1932, 1933, 1943, 1944, 1945, 1950, 1955, 1956, 1958, 1969, 1973, 1984, 2024
  - Real Madrid (20):
   - 1905, 1906, 1907, 1908, 1917, 1934, 1936, 1946, 1947, 1962, 1970, 1974, 1975, 1980, 1982, 1989, 1993, 2011, 2014, 2023
  - Atlético Madrid (10):
   - 1960, 1961, 1965, 1972, 1976, 1985, 1991, 1992, 1996, 2013
  - Valencia (8):
   - 1941, 1949, 1954, 1967, 1979, 1998, 1999, 2008, 2019
  - Real Zaragoza (6):
   - 1964, 1966, 1986, 1994, 2001, 2004
  - Sevilla FC (5):
   - 1935, 1939, 1948, 2007, 2010
  - Espanyol (4):
   - 1929, 1940, 2000, 2006
  - Real Unión (3):
   - 1918, 1924, 1927
  - Real Betis (3):
   - 1977, 2005, 2022
  - RC Deportivo de La Coruña (2):
   - 1995, 2002
  - Real Sociedad (3):
   - 1909, 1987, 2020
  - Arenas Club de Getxo (1):
   - 1919
  - Mallorca (1):
   - 2003
  - Club Viczaya (1):
   - 1902
  - Racing Irún (1):
   - 1913
# Triangulum (takımyıldız)
Triangulum ya da Üçgen takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. Ayrıca, 1. yüzyıl gökbilimcisi Batlamyus'un 48 takımyıldızdan oluşan listesinde de yer alır. Kuzey gökkürededir ve küçük bir alan kaplar. "Triangulum" adı Latince'de "üçgen" anlamına gelir. Bu takımyıldız güney gökküredeki Triangulum Australe ile karıştırılmamalıdır. Takımyıldız, üçüncü ve dördüncü kadirden olan üç en parlak yıldızının ikizkenar üçgene yakın, uzun ve dar bir üçgen oluşturması sebebiyle bu ismi almıştır.


## Dikkat çekici özellikleri.
### Yıldızlar.
Üçgen takımyıldızında birinci kadirden hiç yıldız yoktur. En parlak yıldızı, 3 kadir parlaklığında bir beyaz dev olan β Trianguli ve onun sönük ve yakın çiftidir. En parlak ikinci yıldızı ise, 3.41 kadir parlaklığında sarı-mavi devaltı bir yıldız olan α Trianguli ve onun sönük ve yakın çiftidir. Bu yıldız ayrıca "Caput Trianguli" olarak da bilinir ve üçgenin tepe noktasını oluşturur. 6 Trianguli (daha eski kaynaklarda "ι" olarak bilinir) "farkedilebilir renk karşıtlığıyla çekici bir çift yıldız"dır, orta büyüklükte bir teleskopla büyük sarı yıldız ve donuk mavi yıldız ayırt edilebilir. Her iki bileşen de ayrı ayrı yakın çiftlerdir.


### Derin uzay nesneleri.
Üçgen, Üçgen gökadasının (M33) bulunduğu takımyıldızdır. Bu gökada Yerel Kümenin 2.9 milyon ışık yılı mesafedeki uzak bir üyesidir ve karanlık bir gökyüzünde çıplak gözle görülmesine yeten 5.8 kadir parlaklığındadır. Ancak ne var ki, düşük yüzey parlaklığı sebebiyle ışık kirliliği olan göklerde, küçük bir teleskop veya dürbünle bulunması dahi zor hatta kimi zaman imkânsızdır.
Bu takımyıldız bölgesinde M33'e ek olarak, hepsi 11. kadirden daha sönük birkaç NGC gökadası da bulunmaktadır. Bunların en büyükleri arasında 10 yay dakikası uzunluğunda ve 12 kadir parlaklığında olan NGC 925 sarmal gökadası ve 5 yay dakikası uzunluğunda ve 11.6 kadir parlaklığında olan NGC 672 çubuklu sarmal gökadası sayılabilir.


## Tarihi ve mitolojisi.
Babil yıldız kataloglarında Üçgen ve γ And MULAPIN (𒀯𒀳) "Büyükayı" olarak bilinen takımyıldızı oluşturur. MÖ 1000 yılı dolaylarında derlenmiş, kabul edilmiş yıldız listelerini içeren tablet çiftinde (MUL.APIN olarak bilinir) geçen ilk takımyıldız olmasıyla dikkat çekicidir. "Büyükayı", "Enlil'in yolu"nun (Güneş'in gökyüzünde en kuzeydeki konumu, yaz gündönümünden 45 gün öncesi ve sonrasına denk gelir) ilk takımyıldızıdır.
Takımyıldızın daha önceki adı "Sicilia" ("Sicilya") olduğu söylenir. Bu iddianın temelinde, Sicilya'nın koruyucu tanrıçası Ceres'in Jüpiter'e, adaların cennette (gökyüzünde) yer alması için yalvardığı söylencesi vardır.
# Roman Kosecki
 Forvet
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 Polonya
Roman Jacek Kosecki (d. 28 Şubat 1966, Piaseczno), forvet mevkiinde forma giymiş Polonyalı eski futbolcu ve siyasetçidir.
Roman Kosecki, futbolcu Jakub Kosecki'nin de babasıdır.


## Futbol Kariyeri.
Kosecki futbolculuk kariyeri boyunca Gwardia Warszawa, Legia Warszawa, Galatasaray, Osasuna, Atlético Madrid, Nantes, Montpellier ve ABD'de Chicago Fire takımlarında oynadı.
69 kez Polonya millî takım forması giymiş bu maçlarda 19 gol atmıştır..


## Siyasi kariyeri.
2005 yılında Polonyalı Milliyetçi Hareket Partisinden siyasete atılmıştır.
# Triangulum Australe (takımyıldız)
Triangulum Australe ya da Güney Üçgeni takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. Güney gökkürededir ve 18. yüzyılda oluşturulmuştur. "Triangulum Australe" Latince'de "güney üçgeni" anlamına gelir, böylece kuzey gökküredeki Üçgen takımyıldızından ayrılır. Takımyıldız, ikinci ve üçüncü kadirden olan üç en parlak yıldızının neredeyse düzgün bir eşkenar üçgen oluşturması sebebiyle bu ismi almıştır.
Bu takımyıldız ilk olarak 1589'da Petrus Plancius tarafından oluşturulmuş ve Jacob Floris van Langren'in Amsterdam'da yayınladığı 32.5 santimetre çaplı gök küresinde tanıtılmıştır. Plancius ve Jodocus Hondius'un Amsterdam'da yayınladığı 35 santimetre çapındaki gök küresindeki şekli ve yerini günümüze dek korumuştur. Bir gök atlasındaki ilk tasviri ise Johann Bayer'in 1603 tarihli "Uranometria"sında yer almıştır.
Dikkat çekici nesneleri arasında, parlaklıkları 7 kadir ve 9 kadir aralığında değişen 30 yıldızdan oluşan NGC 6025 açık kümesi vardır.
# Sütçü İmam
Sütçü İmam (asıl adı İmam Ali, süt satarak geçimini sağladığı için "Sütçü" lakabı verilmiştir) (d. 1871, Kahramanmaraş - ö. 25 Kasım 1922), Maraş kurtuluş mücadelesini başlatan Türk direnişçi. Maraş'ta Fransız-Ermeni askerlerine karşı ilk kurşunu atmıştır.


## Hareketin başlaması.
31 Ekim 1919 günü hamamdan çıkan 3 Türk kadına Fransız Ermeni lejyonerleri "Burası artık Türk memleketi değildir. Fransız müstemlekesinde peçe ile gezilmez!" diyerek kadınların peçelerini zorla açmak istemişlerdir. Olaya ilk müdahale eden Çakmakçı Sait; "Gâvur oğulları! Dokunmayın bacılarıma!" diyerek Ermeni lejyonerlerinin üzerine yürür. Üzerinde silahı olmayan Çakmakçı Sait, silahlarıyla karşılık veren işgalciler tarafından yaralanır ve daha sonra ölür. Bu olaya şahit olan Sütçü İmam silahıyla ateş açar ve bir Ermeni lejyon askerini öldürür, bir diğerini de yaralar. 
1 Kasım 1919 tarihinde, ölen Ermeni için büyük bir cenaze töreni düzenlenir. Ermeniler ve Fransız askerleri Sütçü İmam'ı aramaya başlayınca Sütçü İmam bir atla Ağabeyli köyüne gider. Ermenilerin ve Fransızların bütün çabalarına rağmen "Sütçü İmam" bulunamaz. 31 Ekim 1919'da Kahramanmaraş'ta düşmana ilk kurşunu atan Sütçü İmam, Kahramanmaraş'taki kurtuluş hareketini başlatmıştır.
Sütçü İmam, Bertiz bölgesinde Yüzbaşı Muharrem Beyazıt komutasındaki birliğin hazırlıklarına katılır. Olaydan sonra Sütçü İmam ev ev aranır. Ancak hiç kimse nerede olduğu bilgisini vermez. Hatta dayısının oğlu olan Kireççioğlu Kadir'e yerini öğrenmek için işkence yapılır, burnu ve kulakları kesilerek öldürülür. Bir tabutun içine koyularak, vatandaşa gözdağı olsun diye Hükûmet Meydanında vatandaşlara teşhir edilir.


## Ölümü.
Maraş'ın kurtuluşundan sonra belediyede odacılık görevi, ardından da bir kalede topçuluk görevi verilir. Kahramanmaraş'ın kurtuluşta yaşanan Bayrak Olayı yıl dönümü kutlamaları sırasında kimi söyleme göre kalabalıkla kaleye çıkarken kimine göre de 101 pare top atışı yapılırken top aracı çok ısındığı için 21. ya da 22. top atışı sırasında ateş alır ve toptan bir parça alnına saplanır. Hemen hastaneye kaldırılan Sütçü İmam 2 gün yaşadıktan sonra ölür.
# Arteriyoskleroz
Damar sertleşmesi olarak bilinen arteriyoskleroz, atardamar (arter) duvarlarının kalınlaşıp esnekliklerini kaybettikleri birkaç hastalığın genel adıdır.
Bunlar:
  - Ateroskleroz en yaygın ve ciddi damar hastalığıdır. Damarlarda ateroma olarak adlandırılan yağlı birikimlerden kaynaklanan sertleşmedir. Orta ve büyük boy arterleri etkiler. 
  - Arteriyoloskleroz, arteriyol olarak adlandırılan küçük arterlerin sertleşmesidir. Hücre çoğalması veya hiyalin birikimi görülür. Damar duvarları kalınlaşır ve arteriyol daralır. Bu durumdan etkilenmiş organlar yeterince kan almazlar. Sıkça böbreklerin etkilendiği görülür. Bu hastalık özellikle diyabet veya yüksek kan basıncı olan kişilerde görülür. 
  - Mönckeberg arteriyosklerozu küçük ve orta boy arterleri etkiler. Damar duvarlarının media tabakasında da kalsiyum birikir, bu yüzden sertleşirler, ama daralmazlar. 50 yaştan sonra görülen bu durum genelde zararsızdır.
# Barrow, Alaska
Barrow (İnyupikçe Utqiaġvik ya da Ukpiaġvik), Amerika Birleşik Devletleri'nde Alaska eyaletinin North Slope Borough ilçesine bağlı şehir. 2007 sayımına göre nüfusu 3.982 kişidir.
Coğrafi koordinatları: 71° 17′ 38" N, 156° 45′45" W olup ABD'nin en kuzeydeki yerleşim birimi ve nüfusu 2.000 kişiden fazla olan Dünya'nın "en kuzeydeki" şehridir.


## Adlandırma.
İnyupikçe yerli adı Utqiaġvik ya da Ukpiaġvik olup "kar baykuşunun avlanma yeri" anlamındadır. Köken olarak kar baykuşunun ("Bubo scandiacus") adından (ukpik) gelir.
Bugünkü resmi İngilizce adı ise Büyük Britanya amirali Sir John Barrow'un adına ithafen 1825 yılında verilen Point Barrow adlı yerden alır.


## Nüfus.
2000 nüfus sayımına göre şehir 1.399 hane ve 976 aile olmak üzere nüfusu 4.683 kişidir. Beyaz % 21.83, Siyah % 1.00, Amerikan Yerlisi % 57.19, Asyalı % 9.41, Pasifik adalı % 1.35, diğer % =.70 ve iki ya da çok ırklı olanlar da % 8.51 dir. Latin kökenlilerin oranı ise % 3.34 dür.


## Yerli halk.
Kasabanın ana yerli halkı İnyupiklerdir.


## ANCSA Yapılanması.
Ukpiaġvik İnyupiklerinin, 1971 Alaska Yerli Talepleri Çözümleme Yasası (ANCSA) gereği kurulan Alaska Yerli Bölge Şirketlerinden "Arctic Slope Regional Corporation" yerli bölge şirketine bağlı Ukpeaġvik Iñupiat Corporation adlı yerli şirketi vardır. Yerüstü kaynakları köy şirketine, yeraltı kaynakları ise bölge şirketine aittir.


## Eğitim.
North Slope Okul Bölgesine ("North Slope School District") bağlı olan "Barrow High School" adlı okul tarafından İngilizce ve İnyupikçe ikidilli eğitim verilmektedir.


## Dipnotlar.
 }}>