# Sanayi sonrası toplum
Sosyolojide,post-endüstriyel toplum, ekonominin hizmet sektörünün imalattan daha fazla zenginlik ürettiği bir sosyal gelişme aşamasıdır.
Terim, Alain Touraine tarafından ortaya atılmıştır ve post-Fordizm, enformasyon toplumu, bilgi ekonomisi, post-endüstriyel ekonomi, akışkan modernite ve ağ toplumu gibi benzer sosyolojik kuramsal kavramlarla yakından ilişkilidir. Bunların tümü, ekonomi veya sosyal bilimlerdeki araştırma tasarımı için genel bir teorik temel olarak kullanılabilir.
Terim kullanıldıkça, aşağıdakiler de dahil olmak üzere birkaç ortak tema ortaya çıkmaya başlamıştır.
  - Ekonomi, mal üretiminden hizmet sunumuna geçiş yapmaktadır.
  - Bilgi, değerli bir sermaye biçimi haline gelir  bakınız  İnsan sermayesi.
  - Fikir üretmek ekonomiyi büyütmenin ana yoludur.
  - Küreselleşme ve otomasyon süreçleri yoluyla, el emeği (örneğin montaj hattı işi) dahil olmak üzere mavi yakalı, sendikalı çalışmanın ve profesyonel çalışanların (örneğin bilim adamları, yaratıcı endüstri profesyonelleri ve BT uzmanları) değer ve yaygınlık açısından büyür.
  - Davranış ve bilgi bilimleri ve teknolojileri geliştirilir ve uygulanır. (örneğin davranışsal ekonomi, bilgi mimarisi, sibernetik, oyun teorisi ve bilgi teorisi .)


## Kökenler.
Daniel Bell, terimi 1974 tarihli "The Coming of Post-Industrial Society" adlı kitabında popüler hale getirdi. Bazıları terimi Bell'in icat ettiğini söylüyor, ancak Fransız sosyolog Alain Touraine, post-endüstriyel toplum üzerine ilk büyük çalışmasını 1969'da yayınladı. [kaynak belirtilmeli] Terim ayrıca sosyal filozof Ivan Illich'in 1973 tarihli "Tools for Conviviality" adlı makalesinde de yaygın olarak kullanıldı ve 1960'ların ortalarından sonlarına kadar solcu metinlerde ara sıra yer aldı.
Terim, ana akım haline geldikçe büyüdü ve değişti. Terim bugün Seth Godin gibi pazarlamacılar, Keith Boeckelman gibi doktoralı politikacılar ve Neil Fligstein ve Ofer Sharone gibi sosyologlar tarafından kullanılmaktadır. ABD Başkanı Bill Clinton, bu terimi Şangay'da 1998'de bir panel tartışması sırasında Çin'in büyümesini tanımlamak için kullandı.


## Bilginin değerlendirilmesi.
Post-endüstriyel toplumlar, bilginin değerindeki artışla karakterize edilir. Daniel Bell'in bu tür toplumlarda ekonomik istihdam modellerinin nasıl geliştiğine dair varsayımlarında ima edildiği gibi, bu kendi başına şaşırtıcı değildir. Daniel Bell, üçüncül (ve dördüncül) sektör istihdamının birincil ve ikincil sektör istihdamından daha hızlı büyüyeceğini ve üçüncül (ve dördüncül) sektörlerin ekonomiye hakim olacağını savunuyor. Bu, "uzman etkisinin" genişlediği ve gücün bilgi tarafından tekelleştirildiği bir gerçek olmaya devam ediyor.
En azından nüanslarında, bu, üçüncül ve dördüncül bölümlerdeki pozisyonlar büyük ölçüde bilgi odaklı olduğundan, eğitimin yeniden yapılandırılmasına yol açar. Sonuç olarak, 'profesyonelin yeni gücü', sanayi sonrası toplumlarda üniversitelerin ve araştırma enstitülerinin rolünün artmasına yol açacaktır. Post-endüstriyel toplumların kendileri bu bilgi üreten alanlara ve yeni bir odak noktası olarak uzman üretimine yöneliyorlar. Sonuç olarak, post-endüstriyel toplumlardan en çok fayda sağlayacak olanlar genç şehirli profesyonellerdir. Yeni nesil olarak, eğitimli ve politik olarak bilinçli, liberalizme, sosyal adalete ve çevreciliğe bağlı ve bilgiye dayalı güce sahip olmak genellikle iyi bir şey olarak tasvir edilir.
Post-endüstriyel toplumlarda bilginin artan önemi, iş dünyasında ve toplumda genel bir uzmanlık artışına yol açmaktadır. Bu şekilde, Alan Banks ve Jim Foster'ın "istenmeyen işler ve kaba yoksulluk ve eşitsizlik biçimleri" olarak tanımladıkları şey ortadan kaldırılır. Bu etki, yukarıda sözü edilen gücün sosyal adalete ilgi duyan eğitimli gençlerin ellerine geçmesiyle tamamlanmaktadır.
Berkeley ekonomistleri, fabrikalar ve kamyonlar gibi somut sermayeye değer katan bir sermaye biçimi olarak bilginin değerini incelediler. İddialarına uygun olarak, bilginin eklenmesi veya “üretilmesi”, şüphesiz ekonomik büyümeyi amaçlayan “sanayisizleştirme” politikalarının temeli olabilir.
Özellikle, bilimsel bilgi ve teknolojinin değeri, sanayi sonrası toplumlarda bireyler tarafından paradoksal bir şekilde değersizleştirilebilir. Bunun nedeni, hala kar beklemeleri, ancak ahlaki uzlaşma ve riske karşı daha savunmasız olmalarıdır.


## Yaratıcılık kültürü.
Benzer şekilde, post-endüstriyel toplumlar da yaratıcı bir kültüre katkıda bulunmuştur. Giderek daha teknolojik bir toplumda gelişmeye en uygun insanların çoğu, yüksek öğrenim görmüş genç insanlardır. Eğitim giderek artan bir şekilde kendini gerçekleştirme, yaratıcılık ve kendini ifade etme ihtiyaçlarını karşılayabilecek insanları yetiştirmeye yönelik olduğundan, sonraki nesiller bu tür endüstrilere katkıda bulunmak ve bunları sürdürmek için giderek daha donanımlı hale geliyor. D. Wright, "benzeri görülmemiş ekonomik zenginlik ve temel maddi ihtiyaçların karşılanması" olarak tanımlıyor. Ellen Dunham-Jones, "bol miktarda metanın işsiz eğlence ve kendi kaderini tayin hakkı için eşit olarak dağıtıldığı" sanayi sonrası toplumların bu özelliğini de gözlemliyor.
Post-endüstriyel bir toplum, bilginin güç ve teknolojinin bir araç olduğu bir toplum olarak vurgulanır. Elbette yaratıcı eğilimleri varsa, böyle bir toplumdan yararlanırlar. "Hız, mobilite ve yapılandırılabilirlik" doktrini, dinamik yaratıcı endüstrilere oldukça uygundur. Kaliteli üretim endüstrisinin önceliği azaldıkça, sanatçıların, müzisyenlerin ve diğer türlerin becerilerinin daha iyi kullanılmasının yolu açılıyor. Kent coğrafyacısı Trevor Burns, Vancouver'ın savaş sonrası gelişim deneyimini özetleyen çalışmasında, elit hizmet endüstrisinin bir parçası olarak büyük video oyun endüstrisinin ortaya çıkışına ve sağlamlaşmasına işaret ederek, endüstri sonrası manzarayı çağrıştırıyor.
Post-endüstriyel toplumların yaratıcı endüstriler için artan kapasitesi, post-endüstriyel toplumların ekonomik tarihine yansımıştır. Ekonomik aktivite birincil ve ikincil sektörlerden üçüncül ve hatta dördüncül sektörlere geçtikçe, bu geçişin gerçekleştiği şehirler bilgi paylaşımına daha açık hale geldi. Bu, üçüncül ve dördüncül sektör gereklilikleri tarafından sağlanır. Finans, eğitim, telekomünikasyon, yönetim, eğitim, mühendislik ve estetik tasarıma odaklanan sektörlere daha iyi hizmet verebilmek için şehirler en güçlü değişim noktaları haline gelmelidir. Dünyanın dört bir yanından en son bilgiler. Buna karşılık, şehirler uluslararası fikirlerin buluşma noktası haline geldikçe üçüncül ve dördüncül sektörlerin büyümesi beklenebilir.
Post-endüstriyel etiği somutlaştıran, sıklıkla tanımlayan ve savunan sanal bir "yaratıcı" kültü ortaya çıktı. İmalatın düşüşünden sonra, maddi olmayan duran varlıklar üreten şirketlerin daha önemli bir rol oynadığını iddia ediyorlar.
Old Vic Theatre'ın aktörü ve o zamanki sanat yönetmeni Kevin Spacey, "The Times" için yazdığı bir konuk köşesinde, iş sağlama ve ihracatta imalattan (ve eğitici bir rolden) daha önemli olma açısından sanatın ekonomik durumunu tartıştı.


## Eleştiriler.
Post-endüstriyelizm, eğer varsa, toplumda yarattığı gerçek temel değişimin boyutu nedeniyle eleştirilmiştir. Alan Banks ve Jim Foster tarafından savunulan ılımlı bir görüş, savunucuları tarafından, post-endüstriyel toplum temsilcilerinin, yeni toplumsal düzende eski eğitimli ve profesyonel elitlere göre daha az alakalı olduğunu ve meydana gelen değişikliklerin küçük ama büyük ölçüde süslenmiş olduğunu savundu. Daha eleştirel görüşler, tüm süreci, meta üretim sisteminin gerçek mallara karşı çıktığı ve toplumsal olmaktan çok özel olarak tanımlandığı kapitalizmin en yüksek gelişimi olarak görür. Bu görüş, "modern [yani post-endüstriyel] bir toplumun ayırt edici özelliği, onun bir teknokrasi olmasıdır" ifadesiyle tamamlanmaktadır. Bu toplumlar daha sonra, "yönetici sınıfın ideolojisini ... esas olarak idari" yansıtan zorlayıcı güçten ziyade manipülatif güçle toplumsal bilinci yıkma yetenekleriyle dikkate değer hale geldi.
Sanayi toplumundan sanayi sonrası topluma geçişte hiçbir şeyin değişmediği fikriyle uyumlu olarak, geçmişteki gelişme aşamalarının sorunları vurgulanır. Bu Neo-Malthusçu görüş, esas olarak, tümü tarihin, sanayi tarihinin kalıntıları olan, kaynak kıtlığı, aşırı nüfus ve çevresel bozulma sorunlarıyla post-endüstriyel toplumun devam eden mücadelesine odaklanır. Bu durum, ekonomik büyümeyi "yapay ihtiyaçların yaratılması ve karşılanması" yoluyla veya Christopher Lasch'ın alaycı bir şekilde ifade ettiği gibi, "sübvansiyonlu israf" yoluyla desteklemeye çalışan "liberalizm" tarafından daha da kötüleşiyor.
Post-endüstriyel bağlamda kentsel gelişim de tartışılmaktadır. Post-endüstriyel toplumun yeni yöneticilerinin giderek daha fazla çevre bilincine sahip olduğu fikrine karşı bu eleştiri, kentsel büyümenin, öncelikle kalkınma modellerinden kaynaklanan çevresel bozulmaya yol açtığını savunuyor. Kentlerin "çevrede daha da düşük yoğunluklarla püskürtme" ve "ofis parkları, alışveriş merkezleri, şeritler, apartman kompleksleri, 'iş ve toplum geçidi' kampüsü' davranışıyla karakterize edilen kentsel genişleme ana konu olarak seçildi. " Mobil sermaye, hizmet ekonomisi, post-Fordist tek kullanımlık tüketimcilik ve bankacılık kuralsızlaştırması " post-endüstriyel kültüründen kaynaklanan kentsel yayılma, post-endüstriyelizmin çevresel ve sosyal açıdan gerici olmasına neden oldu. Birincisi, çevresel bozulma, şehirler düşük yoğunluklu yerleşim taleplerini karşılarken tecavüzden kaynaklanır; Nüfusun daha geniş dağılımı çevreyi daha fazla tüketirken, sürekli büyüyen şehir içinde seyahati kolaylaştırmak için daha fazla enerji tüketimi gerektirerek daha fazla kirliliğe neden oluyor. Bu süreç, kaçınılmaz olarak çevresel bozulmaya yol açan aşırı nüfus ve kaynak kıtlığına ilişkin neo-Malthusçu kaygıları çağrıştırıyor. İkincisi, "post-endüstrializmin ... hareketlilik ve şekillendirilebilirlik doktrini", toplumsal aidiyetin "post-Fordist tek kullanımlık tüketici" tutumu tarafından değiştirilebilir, harcanabilir ve değiştirilebilir olarak kabul edilen şeyler kategorisine girdiği topluluklar arasında bir kopukluğu teşvik eder.
Post-endüstriyelizm bir kavram olarak oldukça Batı odaklıdır. Teorik ve etkili bir şekilde, bu yalnızca, savunucularının yalnızca sanayileşmeyi ve ardından sanayileşme sonrasını tamamlayabileceklerini iddia ettikleri Küresel Batı'da mümkündür. Herman Kahn, post-endüstriyel toplumların "ekonomik büyümesinin, genişleyen üretiminin ve artan verimliliğinin" ve bunun sonucunda ortaya çıkan "maddi bolluğun ve ... yüksek yaşam kalitesinin "Batı toplumlarındaki hemen hemen tüm insanlara" ve yalnızca "Doğu toplumlarındaki bazı insanlara" yayılacağını iyimser bir şekilde tahmin etti. Bu tahmin, başka yerlerde, post-endüstriyel toplumun yalnızca kapitalizmi sürdürdüğü iddiasıyla yankılanıyor.
Tüm modern toplumların teknokrasi olduğu şeklindeki önemli iddiayı hatırlatan T. Roszak, “tüm toplumlar teknokrasiler doğrultusunda ilerliyor” diyerek analizi sonlandırıyor. Buradan, en önde gelen "tatlı teknokrasiler" Batı'da bulunurken, diğerleri azalan sırayla sırayla derecelendirilir: "kaba teknokrasiler", " teratoid teknokrasiler" ve son olarak "komik opera teknokrasileri." Bu vizyon, büyük ölçüde, toplumların geçmesi gereken bir geçişi ve dahası bir geçiş yolunu, yani Batı toplumlarının tamamlaması gereken bir geçiş yolunu varsayar. Demografik geçiş modeli gibi, bu tahmin Doğulu veya başka bir alternatif dönüşümsel kalkınma modeli önermez.


### Neolojizm.
Kelimenin ilk kullanıcılarından biri olan Ivan Illich, bu eleştiriyi önceden tasarladı ve kendi post-endüstriyel toplum versiyonunun olumlu bir tanımı olarak durmak için Şenlik veya Şenlikli Toplum terimini icat etti.


### Sosyal eleştiri.
Bir grup bilim insanı (Allen Scott ve Edward Soja dahil), hizmetlerin yalnızca giderek daha fazla sanayileşmek ve otomatikleşmekle kalmayıp aynı zamanda endüstriyel büyümeye büyük ölçüde bağımlı kalmasıyla birlikte, sanayinin tüm kapitalist birikim sürecinin merkezinde kaldığını iddia ediyor.
Soja da dahil olmak üzere (Fransız şehircilik filozofu Henri Lefebvre'nin teorilerini temel alan) bazı gözlemciler, endüstrinin "post-endüstriyel" bir ulusun dışında yer almasına rağmen, bu ulusun endüstrinin gerekli sosyolojik önemini göz ardı edemeyeceğini öne sürüyorlar.
Daha da endişe verici olan, endüstrileşmiş ve post-endüstriyel toplumlarda olup bitenler arasındaki düşünce ve hedefler arasındaki farktır. Örneğin, herhangi bir nedenle endüstriyel toplumlar (çevrelerindeki insanların tükettiği hammadde ve malları üreten toplumlar) post-endüstriyelleşmiş ülkelere olan arzı herhangi bir nedenle kesintiye uğratırsa, post-endüstriyelleşmiş ülkeler tedarik zincirlerinin kesintiye uğramamasını sağlamak için adımlar atacaktır. Fikir t oplumu ürünün fiili üretimini azalttığı için, endüstriyel toplum rakiplerinin şartlarını dikte edebilmektedir.Sonuçta, daha "gelişmiş" ülkelerin tepkileri ya etkili ya da zararlıdır. yerli sanayi ithal ürün açığını kapatana kadar açığı kapatmak zor olacaktır.
  - İnsanlar
  - Heinz von Foerster
  - Alvin Toffler
  - Alain Touraine