# Jeoloji
 - YÖNLENDİRME 
Jeoloji ya da yer bilimi, geniş anlamda Yerküreyi, dar anlamda yerkabuğunu oluşum, bileşim, yapı, hareket, değişiklikler ve değişiklikleri yaratan nedenler ve tarihsel evrim açısından inceleyen, yeraltı zenginliklerinin bulunması, doğal afetlerle savaşımda katkı sunulması gibi amaçları olan bir bilimdir. Jeolojinin temel konusu Dünya olmakla birlikte yer benzeri gezegenler (Mars, Venüs, Merkür) ve doğal uyduların incelenmesini de içerir. Yer bilimleri bünyesinde ele alınır.
Jeoloji, dar anlamı ile ya da çoğunlukla algılandığı biçimiyle, bütün yeryuvarlağının değil, özellikle ortalama kalınlığı 35 km olan katı yerkabuğunun bilimidir. Bu şekliyle jeoloji, yeryüzünü ve yeryüzü ile insan toplulukları ilişkisini inceleyen coğrafyadan ve yerküresini tüm olarak fiziksel yöntemlerle inceleyen jeofizikten, jeokimyasından ve jeodeziden ayrılmaktadır.
Astrojeoloji ise güneş sistemindeki diğer cisimlere jeolojik prensiplerin uygulanmasını içerir. Bununla birlikte, selenoloji (Ay bilimi - Ay'ın incelenmesi) gibi, özelleşmiş terimler de kullanılmaktadır.
Jeologlar Dünya'nın yaşının yaklaşık olarak 4,6 milyar (4,6x109) yıl olarak tanımlanmasına yardımcı olmuşlar, Dünya'nın litosferinin hareketli tektonik plakalara ayrıldığını tespit etmişlerdir. Teorik boyutun yanı sıra, jeoloji çok geniş bir pratik alana sahiptir; değerli taşlar ve birçok mineral ile de ilgilenirler.
"Jeoloji" sözcük olarak ilk kez Jean-André Deluc tarafından 1778 yılında kullanılmış ve Horace-Bénédict de Saussure tarafından 1779 yılında sabit bir terim olarak ortaya atılmıştır. Bu bilim dalı "Encyclopædia Britannica"'nın 1797'de tamamlanan üçüncü baskısında yer almasa da 1809'da tamamlanan dördüncü baskıda uzun bir açıklama ile yer almıştır[#endnote_]. Sözcüğün daha eski bir anlam taşıyan ilk kullanımı ise Richard de Bury tarafındandır ve dünyevi ile teolojik hukukun ayrıştırılması anlamını taşır.
Türkçede kullanılan sözcük, Türkçeye Fransızca "géologie" sözcüğünden gelmiştir. Fransızca sözcük ise Latince "geologia"dan türemiştir.


## Tarihçe.
Çin'de bilgin Shen Kuo (1031-1095) okyanustan yüzlerce mil uzaktaki bir dağdaki jeolojik tabakada ("stratum") gözlemlediği hayvan kabukları fosillerinden yola çıkarak karaların oluşumuna dair bir hipotez formüle etmiştir. Çıkardığı sonuç karaların dağların erozyonu ve silt tortularıyla oluştuğu idi.
Aristo'nun öğrencisi Theophrastus'un (372 - 287 BC) "Peri lithon" ("Taşlar üstüne") isimli eseri binlerce yıl boyunca alanında otorite olmuştur. Bu eserdeki fosil yorumlamaları Bilim Devrimi'nin sonrasına kadar etkin kalmıştır. Eser Latince ve diğer Avrupa dillerine, örneğin Fransızcaya çevrilmiştir.
Bir hekim olan Georg Bauer (1494-1555) genelde sır olarak saklanan ve nesilden nesile usta çırak ilişkisi ise öğretilen metal işleme teknikleri konusunda yazılmış ilk kitap olan De Re Metallica'yı yazmıştır. Kitap boğa kanı ya da açık dolunay geceleri gibi sürece etkisi olduğu düşünülen mistik öğeleri de içeren anlatım tarzına sahiptir. Ayrıca rüzgâr enerjisi, hidrodinamik güç, (maden) filizlerin taşınması, yönetimsel hususlar ve benzeri konular da eserde yer almaktaydı. Kitap 1556 yılında yayımlanmıştır.
Nicolas Steno (1638-1686) süperpozisyon ilkesi gibi stratigrafinin ("tabakabilimin") tanımlayıcı ilkeleriyle tanınmıştır.
1700'lere gelindiğinde Jean-Étienne Guettard ve Nicolas Desmarest orta Fransa'yı gezmiş ve gözlemlerini jeolojik haritalara kaydetmişlerdir. Guettard Fransa'nın bu bölgesinin volkanik kökenine dair ilk gözlemleri kaydetmiştir.
Genellikle James Hutton ilk modern jeolog olarak görülmektedir. 1785'te "Theory of the Earth" ("Yer Teorisi") isimli bir çalışmayı Royal Society of Edinburgh'a sunmuştur. Çalışmasında, Dünya'nın tahmin edilenden daha yaşlı olduğuna ilişkin teorisini açıklamıştır. Hutton fikirlerini iki cilt halinde 1795'te yayımlamıştır (1. Cilt , 2. Cilt ).
Hutton'un takipçilerine "Plütonistler" denmekteydi; zira bunlar kayaların volkanizm ile oluştuğu kanısındaydılar. Buna karşıt olan ve kayaların zamanla seviyesi düşmüş olan büyük bir okyanus sonucu çıktığını düşünenlere "Neptünistler" denmekteydi.
1811'de Georges Cuvier ve Alexandre Brongniart Dünya'nın antikitesine dair kendi açıklamalarını yayımladılar. İlham kaynakları Cuveri'in Paris'te fil kemiği fosilleri keşfiydi. Bağımsız bir şekilde bu çalışmalardan önce jeolog William Smith'in İngiltere ve İskoçya'da stratigrafik çalışmaları olmuştu.
1827'ye gelindiğinde Charles Lyell'in "Principles of Geology" yani "Jeolojinin İlkeleri" isimli eseriyle Hutton'un tek biçimciliğini ("tekdüzelikçilik" - "uniformitarianism") yinelemektedir ki aynı düşünce Charles Darwin'in düşüncesini de büyük oranda etkilemiştir.
Sir Charles Lyell ünlü eseri "Principles of Geology" ilk kez 1830'da yayımlanmıştır ve 1875'teki ölümüne kadar Lyell yeni, gözden geçirilmiş sürümlerini (revizyonlarını) yayımlamaya devam etmiştir. Tek biçimcilik doktrinini başarılı bir şekilde desteklemiştir. Bu teoriye göre Dünya tarihi boyunca yavaş jeolojik süreçler devam etmiştir ve bugün de devam etmektedir. Bunun karşıtı şekilde katastrofizm Dünya'nın özelliklerinin tek bir felaket veya felaketler dizisi sonucu oluştuğunu ve bundan sonra herhangi bir değişikliğe uğramadan kaldığını öne sürer. Hutton tek biçimciliğe inanmış olmasına rağmen, onun zamanında teori yaygınlık kazanmamıştır.
19. yüzyıl boyunca jeoloji Dünya'nın yaşı sorusu etrafında odaklanmıştır. Tahminler birkaç 100.000 yıldan milyarlarca yıla kadar büyük bir yelpazedeydi. 20. yüzyıl jeolojisindeki en belirgin gelişim 1960'larda plaka tektoniği kuramının geliştirilmesidir. Bu kuram yer bilimleri açısından çok önemlidir.
Kıta kayması (veya "Kıtasal sürüklenme" - "continental drift") kuramı 1912'de Alfred Wegener tarafından ortaya atılmış olsa da, 1960'larda plaka tektoniğinin geliştirilmesine kadar yaygın bir şekilde kabul görmemiştir. Aslında aynı fikri Wegener'den önce dile getirenler de olmuştur; fakat yeterli kanıtları sunmaya çalışarak, bütün bir şekilde kabul edilebilir bir hipotezi ilk ortaya atan Wegener olmuştu[#endnote_].
Jeoloji tarihi boyunca, birbiriyle ilişkili olan ana tartışma konuları, "meseleler", Neptünistler ile Plütonistler arasındaki tartışma, tek biçimcilik-katastrofizm meselesi, Dünya'nın yaşı ve kıtasal sürüklenme olarak özetlenebilir[#endnote_]. Her ne kadar bu meseleler büyük ün kazanmaları sebebiyle ilk akla gelenler olsa da, jeoloji alanında kuruluşundan şu ana kadar ve bugün hâlâ, birçok farklı mesele ve anlaşmazlık, diğer bilim dallarında olduğu gibi, mevcuttur.


## Jeolojik zaman.
Jeolojik zaman cetveli, Dünya'nın tarihini kapsamaktadır. Başlangıcı en erken gayriresmî olarak Güneş sistemindeki ilk maddelerinin (4,567 myö) ve Dünya'nın oluşum tarihi (4,54 myö) olarak kabul edilen Hadean üst zamanı olarak kabul edilir. Son kısmı ise günümüzdür (Holosen devri).


### Yerkürenin jeolojik zaman cetveli.
Aşağıdaki beş zaman çizelgesi, jeolojik dönemleri ölçeklerine göre göstermektedir. İlk çizelge, Dünya'nın oluşumundan günümüze kadar olan tüm dönemleri göstermektedir fakat bu durum günümüze en yakın dönemi göstermek için az yer kalmasına sebep olmaktadır. İkinci çizelge, ilk çizelgedeki en son dönemi genişletilmiş bir şekilde göstermektedir. Benzer şekilde, ikinci çizelgedeki en son dönem, üçüncü çizelgede genişletilmiş; üçüncüdeki son dönem dördüncü çizelgede ve dördüncüdeki son dönem de en altta bulunan beşinci çizelgede genişletilmiştir.
ImageSize = width:1100 height:120
PlotArea = left:65 right:15 bottom:20 top:5
AlignBars = justify
Colors =
 id:phanerozoic value:rgb(0.604,0.851,0.867)
 id:cenozoic value:rgb(0.949,0.976,0.114)
 id:quaternary value:rgb(0.976,0.976,0.498)
 id:neogene value:rgb(1,0.902,0.098)
 id:paleogene value:rgb(0.992,0.604,0.322)
 id:mesozoic value:rgb(0.403,0.773,0.792)
 id:cretaceous value:rgb(0.498,0.776,0.306)
 id:jurassic value:rgb(0.204,0.698,0.788)
 id:triassic value:rgb(0.506,0.169,0.573)
 id:paleozoic value:rgb(0.6,0.753,0.553)
 id:permian value:rgb(0.941,0.251,0.157)
 id:carboniferous value:rgb(0.403,0.647,0.6)
 id:devonian value:rgb(0.796,0.549,0.216)
 id:silurian value:rgb(0.702,0.882,0.714)
 id:ordovician value:rgb(0,0.573,0.439)
 id:cambrian value:rgb(0.498,0.627,0.337)
 id:precambrian value:rgb(0.969,0.263,0.439)
 id:proterozoic value:rgb(0.969,0.208,0.388)
 id:neoproterozoic value:rgb(0.996,0.702,0.259)
 id:ediacaran value:rgb(0.996,0.851,0.416)
 id:cryogenian value:rgb(0.996,0.8,0.361)
 id:tonian value:rgb(0.996,0.749,0.306)
 id:mesoproterozoic value:rgb(0.992,0.706,0.384)
 id:stenian value:rgb(0.996,0.85,0.604)
 id:ectasian value:rgb(0.992,0.8,0.541)
 id:calymmian value:rgb(0.992,0.753,0.478)
 id:paleoproterozoic value:rgb(0.969,0.263,0.439)
 id:statherian value:rgb(0.973,0.459,0.655)
 id:orosirian value:rgb(0.969,0.408,0.596)
 id:rhyacian value:rgb(0.969,0.357,0.537)
 id:siderian value:rgb(0.969,0.310,0.486)
 id:archean value:rgb(0.941,0.016,0.498)
 id:neoarchean value:rgb(0.976,0.608,0.757)
 id:mesoarchean value:rgb(0.969,0.408,0.663)
 id:paleoarchean value:rgb(0.957,0.267,0.624)
 id:eoarchean value:rgb(0.855,0.012,0.498)
 id:hadean value:rgb(0.682,0.008,0.494)
 id:black value:black
 id:white value:white
Period = from:-4600 till:0
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:500 start:-4500
ScaleMinor = unit:year increment:100 start:-4500
Define $markred = text:"*" textcolor:red shift:(0,3) fontsize:10
PlotData=
 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25 shift:(0,-5)
 bar:süpereon
 from: start till: -538.8 text:Pre-Kambriyen color:precambrian
 bar:üstzaman
 at: 0 align:right $markred
 at: -538.8 align:left $markred shift:(2,3)
 from: -538.8 till: 0 text:Fanerozoyik color:phanerozoic 
 from: -2500 till: -538.8 text:Proterozoyik color:proterozoic 
 from: -4000 till: -2500 text:Arkeen color:archean 
 from: start till: -4000 text:Hadeen color:hadean
 bar:zaman
 from: -66 till: 0 text:S color:cenozoic 
 from: -251.902 till: -66 text:Mezo color:mesozoic 
 from: -538.8 till: -251.902 text:Paleozoyik color:paleozoic 
 from: -1000 till: -538.8 text:Neoproterozoyik color:neoproterozoic 
 from: -1600 till: -1000 text:Mezoproterozoyik color:mesoproterozoic 
 from: -2500 till: -1600 text:Paleoproterozoyik color:paleoproterozoic 
 from: -2800 till: -2500 text:Neoark color:neoarchean 
 from: -3200 till: -2800 text:Mezoarkeen color:mesoarchean 
 from: -3600 till: -3200 text:Paleoarkeen color:paleoarchean 
 from: -4000 till: -3600 text:Eoarkeen color:eoarchean
 from: start till: -4000 color:white
 bar:dönem
 fontsize:6
 from: -2.58 till: 0 color:quaternary
 from: -23.03 till: -2.58 color:neogene
 from: -66 till: -23.03 color:paleogene
 from: -145 till: -66.0 color:cretaceous
 from: -201.3 till: -145 color:jurassic
 from: -251.902 till: -201.3 color:triassic
 from: -298.9 till: -251.902 color:permian
 from: -358.9 till: -298.9 color:carboniferous
 from: -419.2 till: -358.9 color:devonian
 from: -443.8 till: -419.2 color:silurian
 from: -485.4 till: -443.8 color:ordovician
 from: -538.8 till: -485.4 color:cambrian
 from: -635 till: -538.8 text:Ed. color:ediacaran
 from: -720 till: -635 text:Kr. color:cryogenian
 from: -1000 till: -720 text:Toniyen color:tonian
 from: -1200 till: -1000 text:Steniyen color:stenian
 from: -1400 till: -1200 text:Ektasiyen color:ectasian
 from: -1600 till: -1400 text:Kalim color:calymmian
 from: -1800 till: -1600 text:Stater color:statherian
 from: -2050 till: -1800 text:Orosiriyen color:orosirian
 from: -2300 till: -2050 text:Riyasiyen color:rhyacian
 from: -2500 till: -2300 text:Sideriyen color:siderian
 from: start till: -2500 color:white
ImageSize = width:1100 height:100
PlotArea = left:65 right:15 bottom:20 top:5
AlignBars = justify
Colors =
 id:phanerozoic value:rgb(0.604,0.851,0.867)
 id:cenozoic value:rgb(0.949,0.976,0.114)
 id:quaternary value:rgb(0.976,0.976,0.498)
 id:neogene value:rgb(1,0.902,0.098)
 id:paleogene value:rgb(0.992,0.604,0.322)
 id:mesozoic value:rgb(0.403,0.773,0.792)
 id:cretaceous value:rgb(0.498,0.776,0.306)
 id:jurassic value:rgb(0.204,0.698,0.788)
 id:triassic value:rgb(0.506,0.169,0.573)
 id:paleozoic value:rgb(0.6,0.753,0.553)
 id:permian value:rgb(0.941,0.251,0.157)
 id:carboniferous value:rgb(0.403,0.647,0.6)
 id:devonian value:rgb(0.796,0.549,0.216)
 id:silurian value:rgb(0.702,0.882,0.714)
 id:ordovician value:rgb(0,0.573,0.439)
 id:cambrian value:rgb(0.498,0.627,0.337)
 id:black value:black
 id:white value:white
 id:darkgreen value:rgb(0,0.35,0)
Period = from:-538.8 till:0
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:-500
ScaleMinor = unit:year increment:10 start:-530
Define $markred = text:"*" textcolor:red shift:(0,3) fontsize:10
Define $markgreen = text:"*" textcolor:darkgreen shift:(0,3) fontsize:10
PlotData=
 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25 shift:(0,-5)
 bar:üstzaman
 at: 0 align:right $markred 
 at: -538.8 align:left $markred shift:(2,3)
 from: -538.8 till: 0 text:Fanerozoyik color:phanerozoic
 bar:zaman
 at: 0 align:right $markgreen
 at: -66 align:left $markgreen shift:(2,3)
 from: -66 till: 0 text:Senozoyik color:cenozoic
 from: -251.902 till: -66 text:Mezozoyik color:mesozoic
 from: -538.8 till: -251.902 text:Paleozoyik color:paleozoic
 bar:dönem fontsize:8
 from: -2.58 till: 0 text:K color:quaternary
 from: -23.03 till: -2.58 text:Neo color:neogene
 from: -66 till: -23.03 text:Paleojen color:paleogene
 from: -145 till: -66 text:Kretase color:cretaceous
 from: -201.3 till: -145 text:Jura color:jurassic
 from: -251.902 till: -201.3 text:Triyas color:triassic
 from: -298.9 till: -251.902 text:Permiyen color:permian
 from: -358.9 till: -298.9 text:Karbonifer color:carboniferous
 from: -419.2 till: -358.9 text:Devoniyen color:devonian
 from: -443.8 till: -419.2 text:Siluriyen color:silurian
 from: -485.4 till: -443.8 text:Ordovisyen color:ordovician
 from: -538.8 till: -485.4 text:Kambriyen color:cambrian
ImageSize = width:1100 height:100
PlotArea = left:65 right:15 bottom:20 top:5
AlignBars = justify
Colors =
 id:cenozoic value:rgb(0.949,0.976,0.114)
 id:quaternary value:rgb(0.976,0.976,0.498)
 id:holocene value:rgb(0.996,0.922,0.824)
 id:pleistocene value:rgb(1,0.937,0.686)
 id:neogene value:rgb(1,0.902,0.098)
 id:pliocene value:rgb(1,1,0.6)
 id:miocene value:rgb(1,1,0)
 id:paleogene value:rgb(0.992,0.604,0.322)
 id:oligocene value:rgb(0.996,0.753,0.478)
 id:eocene value:rgb(0.992,0.706,0.424)
 id:paleocene value:rgb(0.992,0.655,0.373)
 id:black value:black
 id:white value:white
 id:darkgreen value:rgb(0,0.35,0)
Period = from:-66 till:0
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:-60
ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-65
Define $markred = text:"*" textcolor:red shift:(0,3) fontsize:10
Define $markgreen = text:"*" textcolor:darkgreen shift:(0,3) fontsize:10
PlotData=
 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25 shift:(0,-5)
 bar:zaman
 at: 0 align:right $markgreen 
 at: start align:left $markgreen shift:(2,3)
 from:start till: 0 text:Senozoyik color:cenozoic
 bar:dönem
 at: 0 align:right $markred 
 at: -2.58 align:left $markred shift:(2,3)
 from: -2.58 till: 0 text:K color:quaternary
 from: -23.03 till: -2.58 text:Neojen color:neogene
 from: start till: -23.03 text:Paleojen color:paleogene
 bar:devre
 from: -0.0117 till: 0 text:H color:holocene 
 from: -2.58 till: -0.0117 text:P color:pleistocene
 from: -5.333 till: -2.58 text:Pliyosen color:pliocene fontsize:7
 from: -23.03 till: -5.333 text:Miyosen color:miocene
 from: -33.9 till: -23.03 text:Oligosen color:oligocene
 from: -56 till: -33.9 text:Eosen color:eocene
 from: start till: -56 text:Paleosen color:paleocene
ImageSize = width:1100 height:100
PlotArea = left:65 right:15 bottom:20 top:5
AlignBars = justify
Colors =
 id:quaternary value:rgb(0.976,0.976,0.498)
 id:holocene value:rgb(0.996,0.922,0.824)
 id:meghalayan value:rgb(0.992,0.929,0.925)
 id:northgrippian value:rgb(0.992,0.925,0.894)
 id:greenlandian value:rgb(0.996,0.925,0.859)
 id:pleistocene value:rgb(1,0.937,0.686)
 id:late value:rgb(1,0.949,0.827)
 id:chibanian value:rgb(1,0.949,0.780)
 id:calabrian value:rgb(1,0.949,0.729)
 id:gelasian value:rgb(1,0.929,0.702)
 id:darkgreen value:rgb(0,0.35,0)
Period = from:-2.58 till:0
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:-2
Define $markred = text:"*" textcolor:red shift:(0,3) fontsize:10
Define $markgreen = text:"*" textcolor:darkgreen shift:(0,3) fontsize:10
PlotData=
 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25 shift:(0,-5)
 bar:dönem
 at: 0 align:right $markred 
 at: -2.58 align:left $markred shift:(2,3)
 from: -2.58 till: 0 text:Kuvaterner color:quaternary
 bar:devre
 at: 0 align:right $markgreen
 at: -0.0117 align:left $markgreen shift:(2,3)
 from: -0.0117 till: 0 text:Holosen color:holocene
 from: -2.58 till: -0.0117 text:Pleyistosen color:pleistocene
 bar:çağ fontsize:8
 from: -0.0042 till: 0 color:holocene
 from: -0.0082 till: -0.0042 color:northgrippian
 from: -0.0117 till: -0.0082 color:greenlandian
 from: -0.126 till: -0.0117 text:Geç color:late
 from: -0.781 till: -0.126 text:Çibanyen color:chibanian
 from: -1.806 till: -0.781 text:Kalabriyen color:calabrian
 from: -2.58 till: -1.806 text:Gelasiyen color:gelasian
ImageSize = width:1100 height:76
PlotArea = left:65 right:15 bottom:20 top:5
AlignBars = justify
Colors =
 id:holocene value:rgb(0.996,0.922,0.824)
 id:meghalayan value:rgb(0.992,0.929,0.925)
 id:northgrippian value:rgb(0.992,0.925,0.894)
 id:greenlandian value:rgb(0.996,0.925,0.859)
 id:darkgreen value:rgb(0,0.35,0)
Period = from:-11.7 till:0
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:-11
Define $markred = text:"*" textcolor:red shift:(0,3) fontsize:10
Define $markgreen = text:"*" textcolor:darkgreen shift:(0,3) fontsize:10
PlotData=
 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25 shift:(0,-5)
 bar:devre
 at: 0 align:right $markgreen
 at: -11.7 align:left $markgreen shift:(2,3)
 from: -11.7 till: 0 text:Holosen color:holocene
 bar:çağ fontsize:8
 from: -4.2 till: 0 text:Meghaliyen color:meghalayan
 from: -8.2 till: -4.2 text:Nortgripiyen color:northgrippian
 from: -11.7 till: -8.2 text:Grönlandiyen color:greenlandian
Milyon yıl (1'inci, 2'inci, 3'üncü ve 4'üncü çizelge)Bin yıl (5. çizelge)


## Jeoloji toplulukları.
Her ne kadar "the Royal Society of London" ve "Académie des Sciences" gibi köklü bilimsel topluluklarda jeoloji tartışmaları yaşansa ve incelenen bilimler içine jeoloji de dahil edilmiş olsa da 1807'de kurulan "Geological Society of London" (Londra Jeoloji Topluluğu ilk jeoloji topluluğudur. Bu ilk derneğin kurucularının bir kısmı "British Mineralogical Society" yani "İngiliz Mineraloji Topluluğu"nun kurucu üyelerindendi. Aynı dönemde gerek Büyük Britanya gerekse diğer bölgelerde jeoloji toplulukları oluşmaya başlamıştır: 1814'te kurulan "the Royal Geological Society of Cornwall", 1830 tarihli Fransız "Société Géologique de France", 1848 tarihli Alman "Deutsche Geologische Gesellschaft" ve 1817'de Sankt-Peterburg'da, Rusya'da kurulan ve büyük oranda jeoloji ile de ilgilenen "Mineraloji Topluluğu" verilebilecek örnekler arasındadır. 1888'de ise "the Geological Society of America" ("Amerika Jeoloji Topluluğu") kurulmuştur. İlerleyen yıllarda jeolojinin alt dalı sayılan dallara ve ilgili alanlara dair birçok topluluk da kurulmuştur.
Bugün bazı ülkelerde jeoloji toplulukları profesyonel standartlara ve ilgili çoğunluğu idari konulara yardımcı olmak gibi bir görev de üstlenmiştir. Bunun bir örneği Birleşik Krallık'tır. Millî açıdan jeoloji topluluklarının öneminin ve sayısının artmasının yanı sıra, ülkesel sınırların ötesinde uluslararası örgütlenmeler de kurulmaktadır. Bunlara örnek olarak bugün 70.000'den fazla jeoloğu temsil eden Avrupa Jeologlar Federasyonu verilebilir.[#endnote_]