BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Tescilli anıt
Birleşik Krallık'ta, tescilli anıt, yetkisiz değişikliğe karşı koruma altına alınan, ulusal öneme sahip arkeolojik alan veya tarihi yapıdır.
Kültürel miras öğelerini hasar, görsel rahatsızlık ve yıkımdan yasal olarak koruyan çeşitli yasalar, "tescil" terimi altında toplanır. Tescilli anıtlara sağlanan koruma, tescilli binalar için kullanılan yasadan farklı olarak, "Ancient Monuments and Archaeological Areas Act 1979" kapsamında sağlanmaktadır. Bir kültürel miras öğesi, tarihî, arkeolojik, mimari veya sanatsal önemi nedeniyle değer verilen tarihî çevrenin bir parçasıdır.
# Mowsbury Tepesi
Mowsbury Hill, Bedford'un kuzeyinde bulunan 2,8 hektarlık bir Yerel Doğa Koruma Alanı ve Tescilli Anıt'tır. Bedford Belediye Meclisi'nin mülkiyetindedir ve Friends of Putnoe Wood and Mowsbury Hillfort tarafından sağlanan desteklerle yönetilmektedir.
# S/2021 J 1
S/2021 J 1 Scott S. Sheppard tarafından 12 Ağustos 2021'de Şili'deki Las Campanas Gözlemevi'ndeki 6,5 metrelik Magellan-Baade Teleskobu kullanılarak keşfedilen Jüpiter'in küçük bir dış doğal uydusudur . Uydunun yörüngesini doğrulamak için yeterince uzun bir zaman diliminde gözlemler toplandıktan sonra, Küçük Gezegen Merkezi tarafından 5 Ocak 2023'te duyurulmuştur .
S/2021 J 1, Jüpiter'in Ananke'ye benzer yarı büyük eksenlerde 19-22 milyon km (12-14 milyon mil), 0,1-0,4 arasında yörünge dış merkezlilikleri ve 139-155° arasında eğimleri olan düzensiz, ters yönde hareket eden uydularından oluşan bir küme olan Ananke grubunun bir parçasıdır.
Yaklaşık 1 km (0,62 mil) çapında olup mutlak büyüklüğü 17,3'tür ve bu da onu Jüpiter'in bilinen en küçük uydularından biri yapar.
# Toprak yapıları (arkeoloji)
Arkeolojide toprak yapıları, arazi seviyesindeki yapay değişikliklerdir ve genellikle yapay olarak yerleştirilmiş veya şekillendirilmiş kaya ve toprak yığınlarından oluşmaktadır. Toprak yapılarının kendileri arkeolojik varlıklar olabileceği gibi, bu yapılar yüzeyin altındaki varlıkları da gösteriyor olabilir.


## Bibliyografya.
  - Aston, Mick (2002). "Interpreting the Landscape", Tempus, 
  - Feder, Kenneth (2008). "Linking to the Past", 2nd ed., New York: Oxford, 
  - Muir, Richard (2004). "Landscape Encyclopedia", Bollington, Cheshire: Windgather, 
  - Taylor, Christopher (1974). "Fieldwork in Medieval Archaeology", London: Batsford, 
  - Wilson, D. R. (2000). "Air Photo Interpretation for Archaeologists", 2nd ed., Stroud: Tempus, 
  - Wood, Eric (1975). "Collins Field Guide to Archaeology", 4th ed., London: Collins,
# Cranmore Kalesi
Cranmore Kalesi, İngiltere'nin güneybatısındaki Devon kontluğundaki Tiverton'un üzerindeki bir yamaçta bulunan bir Demir Çağı toprak yapısıdır. Ulusal Grid referansı SS958118'dir. English Heritage tarafından tescil edilmiş bir anıttır ve Ulusal Anıt numarası 34256'dır.
# Borussia


## Borussia.
Borussia, Almanya'da birden fazla futbol takımının isminin önünde bulunan kelimedir. Kelime, Prusya sözcüğünün latincesidir. Alman birliğinin sağlanmasında Prusya Devleti oldukça önemlidir. Kelimenin futbol takımları ile beraber kullanımında milliyetçi duyguların yeri olduğu söylenebilir. 
Ayrıca bakınız: Borussia Dortmund, Borussia Mönchengladbach, Borussia Neunkirchen, Borussia Fulda
# Offa's Dyke
Offa's Dyke ("Clawdd Offa", kelime anlamıyla "Offa Duvarı"), İngiltere ve Galler arasındaki sınırı kabaca takip eden büyük, doğrusal bir toprak yapısıdır. Yapı, adını 757'den 796'ya kadar Mercia'nın Anglo-Sakson kralı olan Offa'dan almaktadır. Geleneksel olarak, inşasını Offa'nın emrettiğine inanılır; ancak modern arkeolojik kanıtlar çok daha eski kökenleri göstermetedir, bu nedenle yapının inşa amacı tartışmalıdır.
# Jupiter LXVIII
S/2017 J 7 olarak da bilinen Jupiter LXVIII, Jüpiter'in dış doğal uydusudur. Scott S. Sheppard ve ekibi tarafından 2017'de keşfedildi, Küçük Gezegen Merkezi aracılığıyla 17 Temmuz 2018'de duyuruldu. Çapı yaklaşık 2 kilometredir ve yaklaşık 143,4° eğimle yaklaşık 20.627.000 km'lik yarı büyük bir eksende yörüngededir. Ananke Grubu'na aittir.
# Farnakis (Arsames'in oğlu)
I. Farnakis (; Elamca: "Parnaka" ; y.MÖ 565MÖ) Arsames'in oğludur. İstaspis'in küçük kardeşiydi ve dolayısıyla İstaspis'in oğlu Ahameniş İmparatoru I. Darius'un amcasıdır. Hellespont Frigyası'sını yöneten Farnakis Hanedanı'nın kurucusudur.


## Saray Nazırı.
Persepolis'te bulunan tahkimat tabletlerine göre, Farnakis, MÖ 506 ile 497 yılları arasında I. Darius'un baş ekonomi görevlisiydi. Saray Nazırıydı ve yasal özelliği muhtemelen değerli bir metalden yapılmış kısa bir sopaydı. Muhtemelen Persepolis'teki bazı kabartmalarda yer almaktadır.


## Hellespont Frigyası.
Farnakis, bir noktada Küçük Asya'daki (günümüzde kuzeybatı Türkiye) Hellespont Frigyası ile ilişki kurdu, çünkü Aristoteles, Farnakis'in bölgeye katırları getirdiğinden bahseder. 
Farnakis 'in, MÖ 477 civarında I. Serhas tarafından Hellespont Frigyası'nın satrapı olarak atanan Artabazos adında bir oğlu vardı. Farnakis 'ten sonra "Farnakis Hanedanı" olarak bilinen Artabazus ve mirasçıları, bölgeyi MÖ 4. yüzyıla ve Büyük İskender'in ele geçirmesine kadar yönettiler.
# S/2003 J 2
S/2003 J 2 Jüpiter'in düzensiz bir retrogad uydusudur. Uydu, 5 Şubat 2003'te Scott S. Sheppard ve David C. Jewitt liderliğindeki Hawaii Üniversitesi'nden bir gökbilimciler ekibi tarafından keşfedildi ve daha sonra 4 Mart 2003'te duyuruldu.
Başlangıçta, 2020'de keşif gözlemleri bunu çürütene kadar Jüpiter'in bilinen en dıştaki uydusu olduğu düşünülüyordu.
S/2003 J 2 yaklaşık 2 km (1,2 mil) çapındadır ve Jüpiter'in etrafında yaklaşık 20.600.000 kilometre (20,6 gigametre (0,138 AU )) ortalama mesafede, ekliptiğe göre yaklaşık 149° eğimle ve 0,28 eksantriklikle döner . Uydu başlangıçta Pasiphae grubunun bir parçası olarak kabul edildi, ancak 2020'de keşfedildikten sonra Ananke grubunun bir parçası olduğu kabul edildi.
# Jupiter LXX
S/2017 J 9 olarak da bilinen Jupiter LXX , Jüpiter'in dış doğal uydusudur. Scott S. Sheppard ve ekibi tarafından 2017'de keşfedilmiş, Küçük Gezegen Merkezi aracılığıyla 17 Temmuz 2018'da duyurulmuştur. 
Çapı yaklaşık 3 kilometredir ve yaklaşık 152,7° eğimle yaklaşık 21.487.000 km'lik yarı büyük bir eksende yörüngededir.
Ananke Grubu'na aittir .
# Çorlulu Ali Paşa Medresesi
Çorlulu Ali Paşa Medresesi, İstanbul'un Fatih ilçesinde, Beyazıt semtinde bulunan tarihi medrese yapısıdır. Çorlulu Ali Paşa tarafından 1707-1709 yılları arasında yaptırılmış Çorlulu Ali Paşa Cami'nin de bulunduğu bir külliyenin parçasıdır.


## Tarihçe.
### İnşa Dönemi.
Cami, tekke, medrese (dârülhadis), kütüphane, hazîre ve meşrutalardan oluşan külliye, İstanbul'un kaynaklarda Irgatpazarı/Esirpazarı/Makasçılar, günümüzde ise Çarşıkapı olarak anılan mevkiinde ve eski Simkeşhâne binasının yerinde 1707-1709 yılları arasında kurulmuştur. Bânisi, II. Mustafa'nın damadı ve III. Ahmed'in sadrazamlarından olan Çorlulu Ali Paşa'dır. Çorlulu Ali Paşa, 1670 yılında Çorlu'da bir çiftçi ailesinin oğlu olarak dünyaya gelmiş, 3 Mayıs 1706'da sadrazamlığa getirilmiştir. 1708 yılında yedi yıldan beri nişanlı bulunduğu II. Mustafa'nın kızı Emine Sultan'la evlenmiştir.


### Restorasyon ve Kullanım.
Hangi tarikata ait olduğu tesbit edilemeyen tekke, 19. yüzyılın başından itibaren İstanbul tekke listelerinde yer almamış ve bu dönemden itibaren aslî fonksiyonunu yitirerek külliyenin medresesine ilhak edildiği düşünülmektedir. Külliye binaları 1960-1961'de, şadırvanlar ise 1963'te Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından tamir ettirilmiş ve medrese bölümü bir süre Arapkir Kültür Derneği'ne verilmiştir. Günümüzde cami-tevhidhâne cami, medrese ve tekke hücreleri turistik eşya dükkânı, dershane ile medrese avlusu kahvehane ve kütüphane de imam meşrutası olarak kullanılmaktadır.


## Mimari.
### Genel Yerleşim.
İstanbul'un yoğun bir ticaret kesiminde yer alan külliyenin arsası kuzey-güney doğrultusunda ikiye ayrılmış, batıda kalan kısma kendi içlerinde bir bütün oluşturan cami ile tekke, doğudaki kısma da medrese ile kütüphane yerleştirilmiştir.


### Medrese.
Dikdörtgen planlı medrese avlusunun güneydoğu köşesinde dershane, bunun kuzeyinde kütüphane, merkezinde şadırvan ve batı sınırında talebe hücreleri bulunmaktadır. Medrese girişinin üzerindeki 1120 (1708) tarihli, ta'lik kitâbenin manzum metni şair Dürrî'ye aittir. Boyut ve tasarım bakımından tekke hücrelerinin eşi olan medrese hücreleri sekiz tanedir. Sekizgen prizma biçimindeki dershane basık kasnaklı bir kubbe ile örtülüp batı yönünde sivri kemerli bir giriş revakı ve her yüzünde düşey eksen üzerinde yer alan ikişer pencere ile donatılmıştır.


## Günümüzde.
Medrese, İstanbul'un merkezi konumunda bulunan Beyazıt semtinde, Kapalıçarşı'ya yakın bir konumdadır. Avlusu günümüzde nargile ve Türk kahvesi servisi yapan kahvehaneler olarak işletilmekte ve hem yerel halk hem de turistler tarafından yoğun olarak ziyaret edilmektedir.
# Venedik Gotik mimarisi
Venedik Gotiği, Venedik'e özgü İtalyan Gotik mimarisinin özel bir biçimidir ve şehrin yerel yapı ihtiyaçlarından doğmuştur. Bizans mimarisinden ve Venedik'in ticaret ağını yansıtan İslam mimarisinden bazı etkiler taşır. Bu etkileşim, Venedik’in geniş ticaret ağından kaynaklanmaktadır. Ortaçağ mimarisi için oldukça alışılmadık bir şekilde, bu üslup en karakteristik özelliklerini sivil yapılarda gösterir ve üslubun günümüze ulaşan örneklerinin büyük çoğunluğu sivil yapılardır.
En iyi bilinen örnekleri Doge Sarayı ve Ca' d'Oro'dur. Her ikisi de birbirine yakın aralıklı küçük sütunlardan oluşan sundurmalarla, üstte dört yapraklı açıklıklar içeren ağır taş oyma pencerelere, çatı hattı boyunca süslemelere ve düz duvar yüzeylerine renkli desenlemelere sahiptir. Sivri kemer ile birlikte, tepesinde kabartma süsleme bulunan bu öğeler ve halat işi kabartmalar, üslubun en ikonik özellikleridir. Dini Gotik mimari, Venedik'e özgü olmaktan uzak ve İtalya'nın geri kalanındakine daha yakın olma eğilimindeydi.
Üslubun başlangıcı muhtemelen 13. yüzyıldır, ancak erken Gotik sarayların ve özellikle bunlardaki pencereler gibi detayların tarihleri büyük ölçüde belirsizdir. 14. yüzyılda Venedik'e egemen olan mimari şehrin muhafazakarlığı nedeniyle Venedik Gotik yapıları, özellikle küçük saraylarda, 15. yüzyılın ikinci yarısına kadar inşa edilmeye devam etti ve sonrasında gelen mimari akım Venedik Rönesans mimarisi de çoğu zaman Gotik selefinin izlerini korudu.
19. yüzyılda, özellikle John Ruskin'in yazılarından ilham alınarak, Viktorya mimarisindeki daha geniş Neo-Gotik hareketinin bir parçası olarak üslubun bir yeniden canlanması yaşandı. Ortaçağ'da bile Venedik sarayları çok sınırlı alanlara inşa ediliyordu ve süslemenin ön cepheye yoğunlaştırıldığı uzun dikdörtgen kutular şeklindeydi. Bu nedenle üslup, 19. yüzyıl sonlarındaki şehir merkezi sokaklarında bulunan mimari bağlama benzer bir ortam için geliştirilmişti.
# Bairi Yanhuo
Bairi Yanhuo, yönetmenliği ve senaristliği Diao Yinan tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Liao Fan, Gwei Lun-mei ve Wang Xuebing'in yer aldığı 2014 çıkışlı Çin yapımı sinema filmi. Film, 64. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde Altın Ayı ödülünü kazandı.
# Richard Wolfenden
Richard Vance Wolfenden "NAS", "AAA&S" (17 Mayıs 1935 – 22 Ekim 2025), İngiliz-ABD'li kimyager ve akademisyen. 


## Hayatı.
Wolfenden, 17 Mayıs 1935'te Oxford, İngiltere'de doğdu. Princeton Üniversitesi, Oxford Üniversitesi ve Rockefeller Üniversitesi'nde eğitim gördü. Kuzey Carolina Üniversitesi, Chapel Hill'de kimya, biyokimya ve biyofizik alanında akademisyen olarak çalıştı. Araştırmaları enzimatik reaksiyonların kinetiğini içeriyordu[1] ve laboratuvarı katalitik hız iyileştirmelerinin anlaşılmasına önemli katkılarda bulundu. Aynı zamanda 2002'de hem Ulusal Bilimler Akademisi'ne hemde Amerikan Sanat ve Bilim Akademisi'ne girdi.
Wolfenden, 22 Ekim 2025'te doğal nedenlerden 90 yaşında vefat etti.
# Normand Lapointe
Normand Lapointe (2 Ocak 1939 – 22 Ekin 2025), Kanadalı sigortacı ve siyasetçi. 


## Hayatı.
Lapointe, 2 Ocak 1939'da Saint-Victor, Quebec, Kanada'da doğdu. Uzun yıllar sigortacılık yaptı. Ardından Kanada Liberal Partisi'nden siyasete girerek 1980-1984 yılları arasında; Beauce'yi temsilen Kanada Parlamentosu'nda delege olarak yer aldı. Lapointe, 22 Ekim 2025'te Saint-Georges, Quebec, Kanada'da doğal nedenlerden 86 yaşında öldü.
# San Pedro Pochutla (belediye)
San Pedro Pochutla, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Pochutla şehrindedir.
# San Pedro Quiatoni (belediye)
San Pedro Quiatoni, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Quiatoni şehrindedir.
# San Pedro Sochiapam (belediye)
San Pedro Sochiapam, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Sochiapam şehrindedir.
# San Pedro Tapanatepec (belediye)
San Pedro Tapanatepec, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Tapanatepec şehrindedir.
# San Pedro Taviche (belediye)
San Pedro Taviche, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Taviche şehrindedir.
# 253 Mathilde
 \\
 & = \left ( \frac{(1 - 0.0436) (3.827 \times 10^{26}\ \mbox{W})} {0.9 (5.670 \times 10^{-8}\ \mbox{W/m}^2\mbox{K}^4) 16 \cdot 3.142 (3.959 \times 10^{11}\ \mbox{m})^2} \right )^{\frac{1}{4}} \\
\end{align}</math>
See: #YÖNLENDİRME </ref> K
253 Mathilde , 12 Kasım 1885'te Avusturyalı gökbilimci Johann Palisa tarafından Viyana Gözlemevi'nde keşfedilen , yaklaşık 50 kilometre çapındaki ara asteroit kuşağında bulunan bir asteroittir . Güneş'in etrafında dönmesi dört yıldan fazla süren nispeten eliptik bir yörüngeye sahiptir. Bu yuvarlanan asteroitin alışılmadık derecede yavaş bir dönüş hızı vardır ve ekseni etrafında 360°'lik bir dönüşünü tamamlaması 17,4 gün sürer . İlkel bir C tipi asteroittir ; bu da yüzeyinde yüksek oranda karbon bulunduğu anlamına gelir ; bu da üzerine düşen ışığın yalnızca %4'ünü yansıtan koyu bir yüzey sağlar.
Mathilde, Haziran 1997'de 433 Eros asteroitine giderken NEAR Shoemaker uzay aracı tarafından ziyaret edildi . Kısa uçuş sırasında, uzay aracı asteroitin bir yarım küresini görüntüleyerek, yüzeyinde çukurlar açmış birçok büyük krater ortaya çıkardı. Keşfedilen ilk karbonlu asteroitti ve 2010'da 21 Lutetia ziyaret edilene kadar, bir uzay aracı tarafından ziyaret edilen en büyük asteroitti .
# Dave Ball
David James Ball (3 Mayıs 1959 – 22 Ekim 2025), İngiliz müzik yapımcısı ve elektronik müzisyen. 


## Hayatı.
Ball, 3 Mayıs 1959'da Chester, Cheshire, İngiltere'de doğdu. Arnold Okulu'nda ve Leeds Politeknik Okulu'nda eğitim gördü. 1977'de başladığı müzik kariyerini 2025 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. Müzisyen arkadaşı Marc Almond ile beraber kurdukları ikil grup Soft Cell müzik grubu dışında The Grid müzik grubu kurucularındandı.
Aynı zamanda; Vicious Pink, Virgin Prunes, Rose McDowall, Kylie Minogue, Gavin Friday, Anni Hogan, David Bowie, Vanessa-Mae ve Erasure'nin olduğu müzisyenlerle iş birlikleri yaptı.
Çoklu enstrüman çalan Ball, 22 Ekim 2025'te Londra, İngiltere'deki aile evinde uyurken doğal nedenlerden 66 yaşında öldü.


## Diskografi.
  - "In Strict Tempo" (1983), Some Bizzare Plakçılık, Phonogram Plakçılık
  - "Photosynthesis" (Jon Savage ile) (2016), Cold Spring
# San Pedro Teozacoalco (belediye)
San Pedro Teozacoalco, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Teozacoalco şehrindedir.
# San Pedro Teutila (belediye)
San Pedro Teutila, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Teutila şehrindedir.
# San Pedro Tidaá (belediye)
San Pedro Tidaá, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Tidaá şehrindedir.
# San Pedro Topiltepec (belediye)
San Pedro Topiltepec, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Topiltepec şehrindedir.
# Semih Arıcan
 Forvet
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Semih Arıcan (1914; Kadıköy, İstanbul - ?), Türk bir futbolcu, futbol hakemi ve spor yöneticisiydi. Forvet pozisyonunda oynamıştı.


## Hayatı.
1914'te, Kadıköy'ün Kızıltoprak ile Feneryolu semtleri arasındaki bir evde doğdu. Ağabeyi Fikret Arıcan'dı. 1938-1940 yılları arasında Fenerbahçe'da futbol oynayan Arıcan, 6 İstanbul Futbol Ligi ile 2 Millî Küme maçına çıktı ve 1939-40 sezonunda Millî Küme şampiyonluğu yaşadı. 16 Ocak 1939'da, önceki gün İstanbulspor ile oynanan lig maçındaki davranışlarından ötürü Beden Terbiyesi İstanbul Bölge Futbol Ajanlığı tarafından bir aylığına futboldan men edildi. 1940-41 sezonunda ise Süleymaniye ile iki İstanbul Futbol Ligi maçında forma giydi.


## Başarıları.
 - Fenerbahçe
  - Millî Küme: 1939-40
# Harry Potter (dizi)
Harry Potter, HBO için çekilmekte olan fantezi türündeki televizyon dizisidir. İngiliz yazar J. K. Rowling'in aynı adlı kitaplarından uyarlanmıştır. Yapımcılığını HBO Entertainment, Warner Bros. Television, Brontë Film & TV ve Heyday Films'in üstlendiği dizinin başrollerinde Harry Potter rolüyle Dominic McLaughlin, Ron Weasley rolüyle Alastair Stout ve Hermione Granger rolüyle Arabella Stanton yer almaktadır. Dizide ayrıca John Lithgow, Janet McTeer, Paapa Essiedu ve Nick Frost bulunmaktadır.
Kitap serisine bağlı kalacağı ve bir onyıla yayılacağı planlanan "Harry Potter" dizisinin gelişimi Ocak 2021'de başladı. Yaratım sürecini dizi sorumlusu Francesca Gardiner ve yönetmen Mark Mylod'un üstlendiği dizinin önemli rolleri için oyuncu seçmeleri Kasım 2024'te başladı ve Nisan 2025'te tamamlandı. Ana roller olan Harry, Ron ve Hermione için seçim süreci Eylül 2024'te başladı. Mayıs 2025'te otuz iki bin oyuncu arasından McLaughlin, Stout ve Stanton seçildi. Dizinin temel çekimleri Temmuz 2025'te Hertfordshire, İngiltere'deki Leavesden Stüdyo'sunda başladı. İlk sezonu sekiz bölümden oluşacak olan dizinin 2027'nin ilk aylarında HBO'da yayımlanacağı duyuruldu.


## Oyuncular ve karakterler.
### Ana.
  - Dominic McLaughlin - Harry Potter
  - Alastair Stout - Ron Weasley
  - Arabella Stanton - Hermione Granger
  - John Lithgow - Albus Dumbledore
  - Janet McTeer - Minerva McGonagall
  - Paapa Essiedu - Severus Snape
  - Nick Frost - Rubeus Hagrid


### Yardımcı.
  - Luke Thallon - Quirinus Quirrell
  - Paul Whitehouse - Argus Filch
  - Bertie Carvel - Cornelius Fudge
  - Lox Pratt - Draco Malfoy
  - Johnny Flynn - Lucius Malfoy
  - Bel Powley - Petunia Dursley
  - Daniel Rigby - Vernon Dursley
  - Katherine Parkinson - Molly Weasley
  - Leo Earley - Seamus Finnigan
  - Alessia Leoni - Parvati Patil
  - Sienna Moosah - Lavender Brown
  - Rory Wilmot - Neville Longbottom
  - Amos Kitson - Dudley Dursley
  - Louise Brealey - Madam Hooch
  - Anton Lesser - Garrick Ollivander
  - Gracie Cochrane - Ginny Weasley
  - Tristan Harland - Fred Weasley
  - Gabriel Harland - George Weasley
  - Ruari Spooner - Percy Weasley
  - Warwick Davis - Filius Flitwick
  - Leigh Gill - Griphook
  - Elijah Oshin - Dean Thomas
  - Finn Stephens - Vincent Crabbe
  - William Nash - Gregory Goyle
  - Sirine Saba - Pomona Sprout
  - Richard Durden - Cuthbert Binns
  - Bríd Brennan - Madame Poppy Pomfrey
  - Mickey McAnulty - Piers Polkiss
  - Lambert Wilson - Nicolas Flamel
  - Marthe Keller - Perenelle Flamel


## Yapım.
"Harry Potter"ın yapımcılığı HBO, Warner Bros. Television, Brontë Film and TV ve Heyday Films tarafından üstlenilmektedir. Dizi sorumlusu Francesca Gardiner ve yönetmen Mark Mylod, J. K. Rowling, Neil Blair, Ruth Kenley-Letts ve David Heyman ile birlikte yönetici yapımcı olarak görev yapmaktadır.


## Yayımlanma.
İlk sezonu sekiz bölüm olacak olan dizinin 2027'nin ilk aylarında HBO'da yayımlanması planlanmaktadır. Dizinin başlangıçta HBO Max'te yayımlanacağı duyurulmuştu.
# Zdeněk Bláha
Zdeněk Bláha (27 Aralık 1929 – 21 Ekim 2025), Çek besteci, müzisyen, radyocu ve yazar.


## Hayatı.
Bláha, 27 Aralık 1929'da Horní Bříza, Çekoslovakya'da doğdu. 
1955'ten itibaren Çek Radyosu Plzeň'de folklor müzik editörü olarak çalıştı. 1958'den 1998 yılına kadar yayınlanan folklorik ezgilerin yer aldığı "Hrají a zpívají Plzeňáci" ("Pilsner Çal ve Şarkı Söyle") adlı programın hazırlayıcısı ve sunucusuydu. 1958'de Horní Bříza'da "Úsměv" adlı folklor toluluğunu kurarak kısa süre grubu Çek folklorunu en iyi temsil eden topluluklardan biri haline getirdi. Aynı zamanda 1955'te Domažlice'de "Konrády'nin Gayda Grubu" adlı topluluğun kurucuları arasında yer aldı.
Müzik alanındaki çalışmalarıyla 1986'da Çekoslovak Radyo Ödülü'nü aldı.
Bláha, 21 Ekim 2025'te Prag, Çek Cumhuriyeti'nde doğal nedenlerden 95 yaşında öldü.
# San Pedro Totolápam (belediye)
San Pedro Totolápam, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Totolápam şehrindedir.
# San Pedro y San Pablo Ayutla (belediye)
San Pedro y San Pablo Ayutla, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro y San Pablo Ayutla şehrindedir.
# San Pedro y San Pablo Teposcolula (belediye)
San Pedro y San Pablo Teposcolula, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro y San Pablo Teposcolula şehrindedir.
# San Pedro y San Pablo Tequixtepec (belediye)
San Pedro y San Pablo Tequixtepec, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro y San Pablo Tequixtepec şehrindedir.
# San Pedro Pochutla
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Pochutla Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Quiatoni
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Quiatoni Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Sochiapam
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Sochiapam Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Tapanatepec
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Tapanatepec Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Taviche
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Taviche Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Teozacoalco
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Teozacoalco Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Teutila
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Teutila Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Tidaá
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Tidaá Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Topiltepec
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Topiltepec Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Totolápam
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro Totolápam Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro y San Pablo Ayutla
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro y San Pablo Ayutla Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro y San Pablo Tequixtepec
, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan San Pedro y San Pablo Tequixtepec Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# San Pedro Yaneri (belediye)
San Pedro Yaneri, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Yaneri şehrindedir.
# San Pedro Yólox (belediye)
San Pedro Yólox, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Yólox şehrindedir.
# San Pedro Yucunama (belediye)
San Pedro Yucunama, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Pedro Yucunama şehrindedir.
# San Raymundo Jalpan (belediye)
San Raymundo Jalpan, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Raymundo Jalpan şehrindedir.
# San Sebastián Abasolo (belediye)
San Sebastián Abasolo, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Sebastián Abasolo şehrindedir.
# San Sebastián Coatlán (belediye)
San Sebastián Coatlán, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Sebastián Coatlán şehrindedir.
# San Sebastián Ixcapa (belediye)
San Sebastián Ixcapa, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Sebastián Ixcapa şehrindedir.
# San Sebastián Nicananduta (belediye)
San Sebastián Nicananduta, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Sebastián Nicananduta şehrindedir.
# Baruk'un Paralipomenası
Baruk'un Geri Kalan Sözleri, aynı zamanda Yeremya'nın Etiyopyaca Ağıtları (Geʽez: "Säqoqawä Eremyas") olarak da bilinir, peygamber Yeremya'nın yazıcısı Baruk'a atfedilen Etiyopyalı Yahudiler (Beta İsrael) ve Etiyopya Ortodoks Kilisesi'nin Eski Ahit kanonlarına ait bir psödepigrafik metindir. Başka hiçbir Yahudi-Hristiyan grubu tarafından kanonik olarak kabul edilmez.


## İçerik.
İlk olarak 1866'da August Dillmann tarafından düzenlenen bu Etiyopya dilinde metni on bir bölümden oluşmaktadır:
# Toni Lato
 Defans
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Toni Lato (d. 21 Kasım 1997), İspanyol profesyonel futbolcu. Defans mevkiinde görev almaktadır. La Liga ekiplerinden Mallorca'da forma giymektedir.


## Başarıları.
 - Valencia
  - Copa del Rey: 2018–19
# Antonio Sánchez (1997 doğumlu futbolcu)
 Orta Saha
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Antonio Sánchez (d. 22 Nisan 1997), İspanyol profesyonel futbolcu. Orta Saha mevkiinde görev almaktadır. La Liga ekiplerinden Mallorca'da forma giymektedir.
# Agnes Ayres
Agnes Ayres (doğum adı Agnes Henkel; 4 Nisan 1892 - 25 Aralık 1940), sessiz filmler döneminde şöhrete kavuşan Amerikalı bir aktristir. Rudolph Valentino'nun karşısında oynadığı Şeyh filmindeki Leydi Diana Mayo rolüyle tanınmaktadır.


## Kariyeri.
Kariyerine 1914 yılında Essanay Studios'un bir yönetmeni tarafından fark edilip kalabalık bir sahnede figüran olarak rol almasıyla başladı. Oyunculuk kariyerine devam etmek için annesiyle birlikte Manhattan'a taşındıktan sonra, oyuncu Alice Joyce tarafından keşfedildi. Joyce, ikisinin arasındaki fiziksel benzerliği fark etti ve bu da sonunda Ayres'in Richard the Brazen (1917) filminde Joyce'un karakterinin kız kardeşi olarak rol almasına yol açtı. Kariyeri, Paramount Pictures'ın kurucusu Jesse Lasky'nin ona ilgi duymasıyla ivme kazandı. Lasky, ona Held by the Enemy (1920) adlı dramada başrol verdi ve Cecil B. DeMille'in çeşitli yapımlarında rol alması için lobi faaliyetlerinde bulundu. Bu dönemde oyuncu, Lasky ile bir ilişki yaşamaya başladı.
1921'de, "Latin sevgilisi" Rudolph Valentino ile birlikte Şeyh filminde İngiliz bir mirasçı olan Leydi Diana Mayo rolüne seçildiğinde yıldızlığa yükseldi. Daha sonra 1926 yapımı devam filmi Şeyh'in Oğlu'nda Leydi Diana rolünü tekrar canlandırdı. Şeyh'in vizyona girmesinin ardından, Wallace Reid'in başrolünü oynadığı Anatol'un İşleri (1921), Yasak Meyve (1921) ve Cecil B. DeMille'in On Emir (1923) gibi birçok filmde önemli roller üstlendi.
1923'te, Jesse Lasky ile ilişkisinin sona ermesiyle kariyeri düşüşe geçti. 1924'te Meksikalı diplomat S. Manuel Reachi ile evlendi. Çiftin bir kızı oldu ve 1927'de boşandılar.
1929'daki Wall Street Çöküşü'nde servetini ve gayrimenkul varlıklarını kaybetti. Aynı yıl, Jack Holt'un başrolünde oynadığı Donovan Olayı'nda son büyük rolünde de yer aldı. Para kazanmak için oyunculuğu bırakıp vodvil sahnelerinde oynadı. 1936'da oyunculuğa geri dönebileceğinden emin bir şekilde geri döndü; ancak başrol oynayamayan ve biraz kilolu olan Ayres, çoğunlukla adı geçmeyen rollerde oynadı ve sonunda 1937'de oyunculuğu bıraktı.


## Sonraki yıllar ve ölümü.
Emekli olduktan sonra umutsuzluğa kapıldı ve sonunda bir sanatoryuma yatırıldı. 1939'da kızı Maria Ayres'in velayetini de Reachi'ye kaptırdı.
25 Aralık 1940'ta, 48 yaşındayken Hollywood, Kaliforniya'daki evinde beyin kanamasından öldü; birkaç haftadır hastaydı. Hollywood Forever Mezarlığı'na defnedildi. 1960 yılında Ayres, sinema sektörüne katkılarından dolayı 6504 Hollywood Bulvarı'nda bir sinema yıldızıyla birlikte Hollywood Şöhretler Kaldırımı'na girdi.
Kızı Maria Reachi, East Side, West Side (1949) filminde küçük bir rol oynadı.


## Okumalar.
   - YÖNLENDİRME 
  - Louise Carley Lewisson."The Sheik and I: the life and career of Agnes Ayres". BearManor (2024). ISBN 979-8887714011.
# Wendat Ulusu
Wendat Ulusu (veya Huron-Wendat İlk Ulusu), 17. yüzyılda kurulan ve İrokua dili konuşan bir konfederasyon ulusudur. Yerli Ulus üyelerinin çoğu tarafından kullanılan Fransızcada olarak bilinirler. Fransızlar Wendat'a adını vermişlerdir. Wendat (Quendat), konfederasyon adıydı ve 'ada halkı' veya 'yarımadada yaşayanlar' anlamına gelmekteydi.
# Petunlar
Petun (""), Tütün halkı veya Tionontatiler (Dionnontate, Etionontate, Etionnontateronnon, Tuinontatek, Dionondadie veya Khionotaterrhonon, "tepeler/dağlar arasındaki insanlar") olarak da bilinir, doğu Kuzey Amerika'nın ormanlık alanlarında yaşayan yerli bir İrokua halkıydı. Bilinen son geleneksel vatanları, günümüz Kanada eyaleti Ontario'da, Huron Gölü'nün güneyindeki Georgian Körfezi'ydi.
# Munsee
Munsee (Monsiyok), bir alt kabiledir ve Lenapelerin üç dalından biridir. Tarihsel olarak, Delaware Nehri'nin üst kısmı, Minisink ve New York, New Jersey ve Pensilvanya'daki bitişik topraklarda yaşadılar. New York ve New Jersey'nin erken tarihinde önemli bir yere sahiplerdi ve Avrupalı sömürgecilerle karşılaşan o bölgenin ilk Yerli halkları arasındaydılar.
# Munsee dili
 
Munsee (aynı zamanda Munsee Delaware, Delaware, Ontario Delaware, olarak da bilinir), Algonkin dil ailesinin Doğu Algonkin alt grubunda yer alan tehlike altındaki bir dildir. Munsee, iki Delaware dilinden biridir. Unami Delaware ile çok yakından ilişkilidir, ancak ikisi ayrı diller olarak kabul edilecek kadar farklıdır. Munsee, başlangıçta Lenape halkı tarafından, Amerika Birleşik Devletleri'nin günümüz New York City bölgesi civarında konuşuluyordu. Bu bölgeye batı Long Island, Manhattan Adası, Staten Adası ile birlikte kara üzerindeki bitişik alanlar da dahildir: güneydoğu New York Eyaleti, New Jersey'in kuzey üçte biri ve kuzeydoğu Pensilvanya.


## Bibliyografya.
 -  
 -  
 -  
 -  
 -  
 -  
 -  
 -  
 -  
 -  
 -
# Delaware dilleri
Delaware dilleri, Lenape dilleri olarak da bilinir ("Lënapei èlixsuwakàn"), Munsee ve Unami'den oluşmaktadır ve Algonkin dil ailesinin Doğu Algonkin alt grubunun iki yakın akraba dilidir. Munsee ve Unami, başlangıçta Lenape halkı tarafından, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki modern New York Şehri bölgesi civarında konuşuluyordu. Bu bölgeye Long Island'ın batısı, Manhattan Adası, Staten Adası ve anakaradaki bitişik alanlar da dahildir: güneydoğu New York Eyaleti, doğu Pensilvanya, New Jersey, Connecticut, Maryland ve Delaware.


## Bibliyografya.
 - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME
# 2025 OGM Air Tractor AT-802F Hırvatistan Kazası
 
OGM Air Tractor AT-802F Hırvatistan Kazası (ya da diğer adıyla Hasan Bahar Uçak Kazası), 13 Kasım 2025 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Orman Genel Müdürlüğü (OGM) envanterinde bulunan tek motorlu bir Air Tractor AT-802 tipi yangın söndürme uçağının Hırvatistan'ın Senj kenti yakınlarında düşmesi olayıdır.
Kazada, uçağın pilotu Hasan Bahar öldü.


## Arka Plan.
OGM envanterinde bulunan AT-802F tipi yangın söndürme uçağı, planlanmış bakım faaliyeti için bir başka OGM uçağıyla birlikte 12 Kasım 2025 tarihinde Çanakkale Havalimanı'ndan Hırvatistan'ın Zagreb kentine gitmek üzere havalanmıştır. Bu uçuş, "Ferry Uçuşu" olarak adlandırılan ve teknik amaçlı yapılan bir transfer uçuşuydu.
Kazanın olduğu 13 Kasım günü, Zagreb Havalimanı'na yeniden havalanan uçaklar, yoğun hava muhalefeti nedeniyle rotalarını değiştirerek geri dönmek zorunda kalmıştır. Dönüş esnasında uçaklardan biri Rijeka Havalimanı'na iniş yaparken, pilot Hasan Bahar'ın kullandığı diğer uçakla Türkiye saati ile 18.25 sularında telsiz irtibatı kesilmiştir.


## Kaza ve Kurtarma Çalışmaları.
Telsiz irtibatının kesilmesi üzerine Hırvatistan makamlarıyla koordineli olarak geniş çaplı arama-kurtarma çalışmaları başlatılmıştır. Uçağın enkazına, Senj kenti yakınlarındaki dağlık arazide ulaşıldığı Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından aynı gün resmen duyurulmuştur. Kazada tek kişilik mürettebat olan pilot Hasan Bahar öldü.
OGM'ye ait uçağın, hava şartlarının kötüleşmesi ve dönüş için seçilen havaalanı üzerinin bulutla kaplı olması nedeniyle uygulanan bulut üzerinden alçalma tekniği sırasında diğer uçakla irtibatının kesildiği belirtilmiştir. Kaza kırım ekibinin olayla ilgili incelemesi başlatılmıştır.


### Pilot.
Kazada ölen pilot Hasan Bahar'ın, yaklaşık 2,5 ay önce Muğla'nın Yatağan ilçesindeki bir orman yangınına müdahale sırasında zorunlu iniş yapan söndürme uçağının pilotu olduğu ve o kazadan yaralı olarak kurtulduğu bilgisi kamuoyuna yansımıştır. Bahar, yangın söndürme mücadelesinde aktif rol alan tecrübeli bir pilottu.


## Tepkiler.
  - Türkiye Cumhuriyeti
   - Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yayımladığı taziye mesajında derin üzüntü duyduğunu belirterek ölen pilota rahmet, ailesine ve millete başsağlığı dilemiştir.
   - Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, kazada ölen pilota rahmet dileyerek, "Orman teşkilatımızın ve aziz milletimizin başı sağ olsun" demiştir.
# Unami dili
Unami (), ilk olarak 17. yüzyılın sonlarında ve 18. yüzyılın başlarında Lenape halkı tarafından modern New Jersey'nin güney üçte ikisinde, güneydoğu Pensilvanya'da ve Delaware'in kuzey üçte ikisinde konuşulan bir Algonkin dilidir. Lenapeler daha sonra göç etti ve büyük ölçüde Ontario, Kanada ve Oklahoma'ya yerleşti. Günümüzde yalnızca ikinci dil olarak konuşulmaktadır.
# Wampanoag Kızılderilileri
Wampanoag, aynı zamanda Wôpanâak olarak da bilinir, modern güneydoğu Massachusetts'te bulunan ve eskiden doğu Rhode Island'ın bazı kısımlarını oluşturan Kuzeydoğu Ormanlıkları'nda yaşayan bir yerli Amerika halkıdır. Tarihi toprakları Martha's Vineyard ve Nantucket adalarını içermektedir.
# 76 Freia
76 Freia çok büyük bir ana kuşağındaki asteroittir. Asteroit kuşağının dış kısmında yörüngede döner ve Cybele asteroiti olarak sınıflandırılır. Bileşimi çok ilkel ve rengi son derece koyudur. Freia, 21 Ekim 1862'de Danimarka'nın Kopenhag kentinde astronom Heinrich d'Arrest tarafından keşfedilmiştir. Bu, onun ilk ve tek asteroit keşfi olmuştur. Adını İskandinav mitolojisindeki tanrıça Freyja'dan almıştır.
Bu asteroidin yıldız yörünge periyodu, Jüpiter'inkiyle orantılıdır, bu da onu dev gezegenin yer tabanlı kütle tahminleri için kullanışlı hale getirmiştir. Asteroidin şekil modeli, ışık eğrisi verilerine dayalı olarak Stephens ve Warner (2008) tarafından yayınlanmıştır. Bu, #YÖNLENDİRME 'lik bir yıldız dönüş periyodu vermiştir. Dönme ekseni için iki olası çözüm buldular ve ekliptik koordinatlar'da tercih edilen çözüm (λ, β) = (#YÖNLENDİRME , {{Val|25|5|u=°}) idi.


## Yararlı Bağlantılar.
  - {{AstDys|76}}
  - {{JPL small body}}
# Massasoit
Massasoit Sakima (ˌ ) veya Ousamequin (y.1581 – 1661), Wampanoag konfederasyonunun sakiması veya lideriydi. "Massasoit", "Büyük Sakima" anlamına gelmektedir. Her ne kadar Massasoit sadece onun unvanı olsa da, İngiliz kolonistler bunu adı sanmış ve bu kullanım yerleşip kalmıştır.


## Bibliyografya.
 - "Native People" (page), "Massasoit (Ousamequin) Sachem" (section), "MayflowerFamilies.com", webpage: MFcom-Native.
  - YÖNLENDİRME 
  - YÖNLENDİRME 
 - Nathaniel Philbrick, "Mayflower: A Story of Courage, Community, and War," New York 2006.
# Pokanoket
Pokanoket (ayrıca Pakanokick olarak da yazılır), Wampanoag halkından oluşan bir gruptur ve Wampanoag halkının sakiması Massasoit (yaklaşık 1581–1661) tarafından yönetilen köydür.
# Kral Philip Savaşı
Kral Philip Savaşı (bazen Birinci Kızılderili Savaşı, Metacom Savaşı, Metacomet Savaşı, Pometacomet İsyanı veya Metacom İsyanı olarak da adlandırılır), 1675–1678 yılları arasında Kuzeydoğu Ormanlıkları yerli halklarından oluşan bir grup ile İngiliz Yeni İngiltere Kolonileri ve yerli müttefikleri arasında gerçekleşen silahlı bir çatışmaydı. Savaş, adını Pokanoket şefi ve Wampanoag sakiması Massasoit ile Plymouth Kolonisi arasındaki dostane ilişkiler nedeniyle İngilizce Philip adını benimseyen Metacomet'ten almıştır. Savaş, 12 Nisan 1678'de Casco Körfezi Antlaşması'nın imzalanana kadar Yeni İngiltere'nin kuzey kesimlerinde devam etti.


## Genel bibliyografya.
### Birincil kaynaklar.
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME – John Easton's account first published
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 


### İkincil kaynaklar.
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME 
   - YÖNLENDİRME
# Nasos
Nasos veya "Nesos" (), antik Aiolis'e ait bir kasaba ve "polis" (şehir devleti) idi.
MÖ 422/1 yılına ait antik Atina'ya ödenen vergiler listesinde ""Nesos Pordoselene" (Νεσος Πορδοσελήνε) yer adına rastlanmaktadır. Ancak, "Nesos" (veya Nasos) ile "Pordoselene"'nin iki farklı şehir olduğu konusunda görüşler mevcuttur. Öte yandan, "nasiotas"" (Νασιώτας) lakabı, MÖ 319-317 yıllarına ait Adramyttium (Edremit) yazıtında geçmektedir.
MÖ 4. yüzyıldan kalma gümüş ve bronz sikkeler günümüze kadar korunmuştur. Nasos'un, Lesbos (Midilli) ve Küçük Asya (Anadolu) arasında yer alan Alibey Adası (Cunda Adası) üzerinde kurulduğu varsayılmaktadır. Bu konum günümüzde Balıkesir ilinin Ayvalık ilçesine bağlı bir ada olan Cunda adasıdır.


## Kaynaklar.
 }}>
# Metacomet
Metacomet (y. 1638, Massachusetts - 12 Ağustos 1676), Pometacom, Metacom ve benimsediği İngilizce adı Kral Philip olarak da bilinir, 1662-1676 yılları arasında Wampanoag halkının sakiması (seçilmiş şef) ve sakima Massasoit'in ikinci oğluydu. Metacomet, Massasoit'in ölümünden sonra sakima oldu. Metacomet, 12 Ağustos 1676'da Rhode Island, Mount Hope yakınlarında öldürüldü. Bilim insanları, ölümü Kral Phillip Savaşı'nın (1675-1678) sona erdiğini ifade etmektedir.
# Dua eden kasaba
Dua eden kasabalar, 1646'dan 1675'e kadar New England'da İngiliz sömürge hükümetleri tarafından yerli Amerikalıları Hristiyanlığa döndürme çabasıyla kurulan yerleşim yerleriydi.
# Dua eden Kızılderili
Dua Eden Kızılderili, 17. yüzyılda Hristiyanlığa gönüllü veya gönülsüz olarak geçen New England, New York, Ontario ve Quebec yerlilerini ifade eden bir terimdir. Birçok grup bu terimle anılır, ancak daha çok köyler halinde örgütlenmiş kabileler için kullanılır. Köyler dua eden kasabalar olarak bilinirdi ve Püriten lider John Eliot gibi misyonerler ile batı Ontario'daki Huronlar arasında kurulan misyonerlik yerleşimleri ve St. Regis ile Kahnawake (eski adıyla Caughnawaga) yerleşimlerini kuran Cizvit misyonerleri tarafından oluşturulmuştu.
# Frontenac (Montreal Metrosu)
Frontenac Metro İstasyonu, Montreal Taşımacılık (STM) tarafından işletilen Montreal Metrosu'nun Yeşil Hat'tında yer alan metro istasyonudur. İstasyon, Centre-Sud bölgesindeki Sainte-Marie mahallesinde, 2570 Ontario Street East'te bulunmaktadır.
# Wappinger
Wappinger (ˈ ), günümüzde güney New York ve batı Connecticut'ta yaşayan, Doğu Algonkin Munsee dilini konuşan Yerli Amerikalı bir halktı.
# Stockbridge-Munsee Topluluğu
Stockbridge-Munsee Topluluğu, aynı zamanda Mohikan Ulusu Stockbridge-Munsee Topluluğu olarak da bilinir, federal olarak tanınan bir Kızılderili kabilesidir. 18. yüzyılın sonlarında, iki ayrı grubun Hristiyanlaşmış üyelerinden gelen, "dua eden Kızılderililer" olarak adlandırılan topluluklardan oluşmuş olup, Hristiyanlaştırılmış iki ayrı grubun torunlarından meydana gelmektedir: Massachusetts’teki Stockbridge adlı dua eden kasabadan gelen Mohikan ve Wappinger halkları ile, günümüzde New York, Pensilvanya ve New Jersey'nin kesiştiği bölgeden gelen Munsee (Lenape) halkı. Toprakları olan Stockbridge–Munsee Kızılderili Rezervasyonu, Wisconsin eyaletindeki Shawano Countyde yer alan Bartelme ve Red Springs kasabalarında, 24,03 mil² (62,2 km²) büyüklüğünde dama tahtası şeklinde parçalı bir alanlardan oluşmaktadır.
# Delaware Kızılderilileri
Delaware Kızılderili Kabilesi veya Doğu Delawareliler, Oklahoma, Bartlesville merkezli olup, Amerika Birleşik Devletleri'nde federal olarak tanınan üç Lenape kabilesinden biridir. Diğerleri, Oklahoma, Anadarko merkezli Delaware Ulusu, ve Wisconsin'deki Stockbridge-Munsee Topluluğu'dur.
# Delaware Ulusu
Delaware Ulusu (Èhëliwsikakw Lënapeyok), Oklahoma, Anadarko'da yaşayan Amerika Birleşik Devletleri'ndeki üç federal olarak tanınan Lenape veya Delaware Kızılderili kabilelerinden biridir; bunlar arasında Oklahoma, Bartlesville'de bulunan Delaware Kızılderilileri ve Wisconsin'deki Stockbridge–Munsee Topluluğu da bulunmaktadır. İki Lenape Kızılderilileri Kanada, Ontario'da yaşamaktadır.
# Barrister
Barrister, ortak hukuk bölgelerinde görev yapan bir avukat mesleğidir. Barrister'ların görevleri arasında yargıç kürsüsü ve mahkemelerde dava savunması yapmak, diğer hukuk hizmetleri vermek yer alır.
# Lenapeler
Lenapeler (-, -, ˈ; del), ayrıca Lenni Lenape ve Delaware halkı olarak da bilinir, ABD ve Kanada'da yaşayan Kuzeydoğu Ormanlıklarının yerli halkıdır.
# Préfontaine (Montreal Metrosu)
Préfontaine Metro İstasyonu, Montreal Taşımacılık (STM) tarafından işletilen Montreal Metrosu'nun Yeşil Hat'tında yer alan metro istasyonudur. İstasyon, Montreal'in Hochelaga-Maisonneuve Mahallesi'nde bulunmaktadır. İstasyon, Yeşil Hat'tın Honoré-Beaugrand'a uzatma projesinin içerisinde bulunup, uzatma hattının hizmete girmesiyle 6 Haziran 1976'da hizmete açılmıştır.
# Susquehanna Nehri
Susquehanna Nehri (ˌ ; Lenape: "Siskëwahane"), Amerika Birleşik Devletleri'nin Orta Atlantik bölgesinde yer alan ve üç alt Kuzeydoğu eyaletini (New York, Pensilvanya ve Maryland) geçen büyük bir nehirdir. uzunluğunda olup, Amerika Birleşik Devletleri'nin Doğu Kıyısı'ndaki en uzun nehirdir. Havza alanına göre, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en büyük 16. nehirdir. Ayrıca 21. yüzyılın başlarında Kıtasal Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ticari tekne trafiği olmayan en uzun nehirdir.
# Susquehannock
Conestoga, Minquas ve Andaste olarak da bilinen Susquehannock, modern Pensilvanya sınırları içinde kalan Susquehanna Nehri havzasının alt kesimlerinde yaşayan bir İrokua halkıydı. İsimleri "çamurlu nehrin insanları" anlamına gelmektedir.
# Scahentoarrhonon
Scahentoarrhonon veya Scahentowanenrhonon, aslen Pennsylvania'daki Wyoming Vadisi kökenli, Kuzey Amerika'nın az bilinen yerli bir halkıydı. Yaşadıkları bölgeyi Scahentowanen ('Çok büyük bir ovadır') olarak adlandırmaktaydılar.
# Wenrohronon
Wenrohronon veya Wenrolar, tarihi olarak batı New York ve muhtemelen kuzey Pensilvanya kökenli, Kuzeydoğu Ormanları Yerli halkıydı.
1638/1639 ve 1643 yılları arasında gerçekleşen iki savaşta Haudenosaunee Konfederasyonu tarafından yenilgiye uğratıldılar. Bu savaş muhtemelen, Niagara Nehri'nin karşısında yaşayan bir başka İrokua dili konuşan kabile olan Tarafsız insanlara karşı İrokua Konfederasyonu seferinin bir parçasıydı. Bu savaş, İrokuaların kazançlı kürk ticaretine hakim olmaya çalıştıkları Kunduz Savaşları olarak bilinen savaşın bir parçasıydı. İrokualar, Kızılderililer arasında yaygın olmayan kış saldırılarını kullanmış ve bu seferler İrokua konfederasyonlarının her ikisinde de yıpranmaya yol açmıştır.


## Dil.
Wenrohronon bir İrokua diliydi ve bu nedenle Susquehannock, Wyandot, Erie ve Scahentoarrhonon ile akraba idi.
# İrokua halkları
İrokua halkları, Kuzey Amerika'nın doğusunda yaşayan etnolinguistik bir halk grubudur. Bilim insanları tarafından sıklıkla İrokua olarak adlandırılan geleneksel toprakları, kuzeyde St. Lawrence Nehri'nin ağzından güneyde günümüz Kuzey Karolina'sına kadar uzanmaktadır.
Tarihi İrokua halkı, İrokua veya Haudenosaunee, Huron veya Vyandot, Petun, Nötr veya Attawandaron, Erie, Wenro, Susquehannock ve St. Lawrence İrokualarından oluşan beş milletti.
Çerokiler de İrokua dilini konuşan bir halktır.
# Nötr Konfederasyonu
Nötr Konfederasyonu (ayrıca Nötr Ulus, Nötr Halk, Tarafsız Ulus, Tarafsız Halk veya Attawandaron), İrokua halklarından oluşan bir kabile konfederasyonuydu. Merkezi, modern Kanada'nın Ontario eyaletinde bulunan Grand Nehri'nin taşkın yatağıydı. En parlak döneminde, daha geniş toprakları Erie, Huron ve Ontario göllerinin kıyılarına ve doğuda Niagara Nehri'ne kadar uzanıyordu. Kuzeydoğuda, diğer İrokua konfederasyonlarının yaşadığı Huronia ve Petun Ülkesi adlı komşu bölgeler bulunuyordu; buradan Nötr "Attawandaron" terimi türetilmiştir. Beş uluslu İrokua Konfederasyonu ise güneydoğuda, Ontario Gölü’nün karşısında yer almaktaydı.
# Kunduz Savaşları
Kunduz Savaşları ("Tsianì kayonkwere", moh), aynı zamanda İrokua Savaşları veya Fransız-İrokua Savaşları ("Guerres franco-iroquoises") olarak da bilinir, 17. yüzyılda Kuzey Amerika'da, Kanada'daki Saint Lawrence Nehri vadisi ve Büyük Göller bölgesinde aralıklarla yaşanan ve İrokuaları (Haudenosaunee) Wendatlar, kuzey Algonkinler ve Fransız müttefiklerine karşı karşıya getiren bir dizi çatışmaydı. Bu çatışmanın sonucunda İrokualar savaş yoluyla birçok konfederasyonu ve kabileyi yok etti: Wendat veya Huronlar, Erie, Nötr, Wenro, Petun, Susquehannock, Mohikan ve kuzey Algonkin. İrokualar bunları yendiler ve dağıttılar; mağlup olan toplulukların bazıları komşu topraklara kaçtı, diğerleri asimile oldu, bozguna uğradı veya öldürüldü.
# Mohawk Nehri
Mohawk Nehri uzunluğunda bir nehir olup ABD'nin New York eyaletindeki yer almaktadır. Hudson Nehri'nin en büyük kolu olup, eyalet başkenti Albany'nin birkaç mil kuzeyindeki Cohoes'da nehre katılır. Nehir, adını İrokua Konfederasyonu'nun Mohavk Ulusu'ndan almıştır.
# Mohavklar
Mohavklar, kendi adları olan (#YÖNLENDİRME 'Flint Halkı) olarak da bilinir, Kuzey Amerika'da yaşayan bir yerli halktır ve Haudenosaunee veya İrokua Konfederasyonu'nun (Beş Ulus veya daha sonra Altı Ulus olarak da bilinir) en doğudaki ulusudur.
# Mohavk dili
Mohavk () veya ('Çakmak Taşı Toprakları' [dili]'), günümüzde Mohavk ulusundan yaklaşık 3.500 kişi tarafından konuşulan bir İrokua dilidir. Çoğunlukla Kanada'da (güney Ontario ve Quebec) ve daha az ölçüde Amerika Birleşik Devletleri'nde (batı ve kuzey New York) olmak üzere, modern veya eski Haudenosaunee topraklarında yaşamaktadır. "Mohawk" kelimesi bir egzonimdir. Mohawk dilinde, halk "" ('Mohawk Ülkesi' veya 'Çakmak Taşı Yeri') kökenli olduklarını, kendilerinin ('Çakmak Taşı Toprakları Halkı' veya 'Çakmak Taşı Ulusu Halkı') olduklarını ifade etmektedir.
# Fransız-Kızılderili Savaşları
Fransız-Kızılderili Savaşları, 1688 ile 1763 yılları arasında Kuzey Amerika'da gerçekleşen ve bazıları dolaylı olarak Avrupa hanedan savaşlarıyla ilişkili olan bir dizi çatışmaydı. Tekil haldeki "Fransız ve Kızılderili Savaşı" başlığı, Amerika Birleşik Devletleri'nde özellikle Yedi Yıl Savaşı'nın Kuzey Amerika cephesini oluşturan ve sonrasında Amerikan Devrimi'ne yol açan 1754-1763 savaşları için kullanılır. Fransız ve Kızılderili Savaşları'ndan önce Kunduz Savaşları yaşanmıştır.


## İleri okumalar.
  - Robert Leckie, "A Few Acres of Snow: The Saga of the French and Indian Wars" Wiley & Son  Hardcover:   Paperback:
# Kral George Savaşı
Kral George Savaşı (1744–1748), Avusturya Veraset Savaşı'nın (1740–1748) bir parçası olan Kuzey Amerika'daki askeri operasyonları kapsıyordu. Dört Fransız ve Kızılderili Savaşı'nın üçüncüsüydü. Öncelikle New York, Massachusetts Körfezi (o zamanlar Maine ve Massachusetts'i de içeriyordu), New Hampshire (o zamanlar Vermont'u da içeriyordu) ve Yeni İskoçya gibi İngiliz eyaletlerinde gerçekleşti. Fransızcada "Troisième Guerre Intercoloniale" veya "Üçüncü Sömürgeler Arası Savaş" olarak bilinir.
# Peder Le Loutre Savaşı
Peder Le Loutre Savaşı (1749–1755), Kızılderili Savaşı, Mi'kmaq Savaşı ve İngiliz-Mi'kmaq Savaşıa olarak da bilinir, Kral George Savaşı ile Fransız ve Kızılderili Savaşı arasında Akadya ve Yeni İskoçya'da gerçekleşti. Çatışmanın bir tarafında, İngiliz ve Yeni İngiltere sömürgecileri İngiliz subay Charles Lawrence ve Yeni İngiltere Korucusu John Gorham tarafından yönetiliyordu. Diğer tarafta, Peder Jean-Louis Le Loutre, Protestan yerleşimcilere ve İngiliz kuvvetlerine karşı gerilla savaşında Mikmak ve Akadya milislerine liderlik etti. Savaşın başlangıcında bölgede tahminen 2500 Mikmak ve 12.000 Akadyalı vardı.