BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Ingvar Kamprad
Feodor Ingvar Kamprad (30 Mart 1926 - 27 Ocak 2018), İsveçli iş insanı. 1943 yılında IKEA şirketini kurdu. İş insanı ve IKEA mobilya perakende zincirinin kurucusu. Forbes Dergisi'nin "2006 Milyarderler Listesi"ne göre, 28 milyar dolarlık servetiyle dünyanın en zengin dördüncü insanıdır.


## Gençliği.
Ingvar Kamprad, 1926 yılında güney İsveç'te dünyaya geldi. Çocukluğunu Agunnaryd kasabası yakınlarındaki Elmtardy adlı çiftlikte geçirdi. Daha küçük yaşta bisikletiyle çevredeki komşulara kibrit satmaya başlayan Ingvar, kibritleri Stockholm'den ucuz bir fiyata toptan satın alıp onları tek tek satıyordu. Ucuz sayılabilecek bir fiyata satmasına rağmen tane başına yine de iyi kâr etti ve kibritten sonra balık, yılbaşı ağacı süsleri, yem ve kalemler sattı.


## IKEA.
1943 yılında babasının ona verdiği hediyeyi kullanarak IKEA'yı kurdu ve bu isim altında satış yapmaya başladı. IKEA kısaltması adı ve soyadının baş harfleri (I.K.) ile büyüdüğü köy ve çiftlik adlarının baş harflerinden oluşur (Elmtaryd (E) ve Agunnaryd (A). IKEA markası altında kalem, cüzdan, resim çerçeveleri, saatler ve naylon çoraplar sattı ve bu satışları uygun fiyatlarda tuttu.
İki yıl sonra mobilya satışına da başlayan Kamprad, olumlu tepkiler aldı ve çizgisini genişletmiş oldu, bunu takibeden yıllarda mobilyalar için Almhult'da bir mağaza açtı ve 1950'lerin başında tamamen ev mobilyalarına odaklandı. Mağazanın açılması IKEA'nın dönüm noktası oldu çünkü ilk defa insanlar, mobilyaları sipariş etmeden önce onları görüp dokunabilme fırsatı elde ediyorlardı. Böylece kaliteyi düşürme riskine rağmen rakiplerle girilen fiyat savaşlarında, fonksiyonlu, kaliteli mobilyaları ve uygun fiyat politikasıyla ön plana çıktı. Rakiplerden gelen baskılarla ve tedarikçilerin boykotları sonrasında 1955 yılında IKEA kendi mobilyalarını dizayn etmeye başladı.
Ingvar Kamprad, 2005 yılında Forbes Dergisi'nin "milyarderler listesi”nde 28 milyar dolarlık servetiyle dördüncü sırada yer aldı. Okuma güçlüğü çeken Kamprad, 1976'dan itibaren İsviçre'de Epalinges'de yaşamaya başladı. Yerel bir televizyonda yer alan röportajına göre Ingvar, on beş yıllık bir araba kullanıyor, sadece ekonomi sınıfında uçuyor ve IKEA'daki çalışanlarına her zaman kağıdın her iki tarafını da kullanmalarını öğütlüyordu.


## Geçmişine dair özür.
1994'te aktif faşistlerden Per Engdahl'ın özel mektuplarının basına yansımasıyla, Kamprad'ın 1942'de Engdahl'ın Nazi grubuna katıldığı ve en azından 1945'e kadar çeşitli para yardımlarında bulunduğu ortaya çıktı. Gruptan ne zaman çıktığı bilinmemesine rağmen Engdahl ile olan arkadaşlığı 1950'ye kadar sürdü. Daha sonraları bu dönemi, hayatının en büyük hatası ve pişmanlığı olarak açıklayan Kamprad, tüm yahudilerden ve IKEA çalışanlarından da birer mektupla özür diledi.
Aynı zamanda alkolik olduğunu kabul eden Ingvar Kamprad, bu durumunun artık kontrolü altında olduğunu açıkladı. Kamprad evli ve dört çocuk sahibidir.
# Dağçatağı, Tosya
Dağçatağı, Kastamonu ilinin Tosya ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Kastamonu il merkezine 90 km, Tosya ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.
# Ægir
Ægir, İskandinav mitolojisinde aynı zamanda deniz tanrılarından biri olan devdir. Bazen Denizler Kralı olarak da anılır. "Okyanusun gücü" olarak kişileştirildiği de görülmüştür. Karısı Ran'dır
 - YÖNLENDİRME
# Raymond Boudon
Raymond Boudon (d. 27 Ocak 1934, Paris - ö. 10 Nisan 2013, Paris), Fransız sosyoloji uzmanıdır.


## Kariyeri.
Fransa'nın en prestijli bilim ve edebiyat okulu École Normale Supérieure mezunudur. Üstün zekalılar için olan bu okulda okumak hiç kolay değildir; bu okula dünya çapında en başarılı öğrenciler, son derece güç bir sınavlar silsilesinden geçerek kabul edilirler. Zira okulda Fransa'nın en önemli ve alanında uzman bilim insanları ve filozofları ders vermektedir. École Normale Supérieure eğitiminden sonra Bordeaux Üniversitesi'nde de öğretim görevlisi olmuştur. 


### Eserleri.
En önemli kitapları olarak Bourricaud ile birlikte hazırladığı "Dictionnaire Critique de la Sociologie" ile "L'inegalité des Chances" sayılabilir. Boudon, kitaplarında nicel yöntemleri benimsemiştir.
# Lenz yasası
İletken tel sarımlı bir bobin (solenoid) alıp içine bir mıknatıs sokup çıkarırsak bir manyetik alan oluşur. Bu durumda, solenoid, mıknatısın oluşturduğu manyetik alanı yok etmek üzere karşı tepki göstererek ters yönde bir manyetik alan meydana getirir. Sonuç olarak solenoid, mıknatısın müdahalesinin oluşturduğu manyetik alana karşılık manyetik alan üretecek bir elektrik akımı üretir. Bu, endüksiyon bobininin yaptığı akıma endüklenmiş akım denir.
Bu akımın, kendisini oluşturan manyetik alana zıt yönde bir alan oluşturacak şekilde akacağını Heinrich Lenz bulduğundan LENZ kanunu olarak anılır. 
"Endüksiyon elektromotor kuvvetinin meydana getirdiği akım, kendisini meydana getiren akım değişmesine veya harekete karşı koyar." şeklinde de tanımlanır.
Bobin içerisindeki kuvvet çizgilerinin değişimi, bobinde zıt elektromotor kuvvet (zıt EMK Ez) adı verilen bir gerilim endükler. Bu gerilimin yönü kaynak gerilimine ters yöndedir. Dolayısıyla da zıt EMK, bobinden, kaynak geriliminin oluşturduğu akıma ters yönde bir akım akıtmaya çalışır. .
LENZ kanununa göre zıt EMK, büyümekte olan devre akımını küçültücü, küçülmekte olan devre akımını ise büyültücü yönde etki yapar.
# Haseki Sultan Camii
Haseki Sultan Camii, İstanbul'un Fatih ilçesinde Haseki ile Cerrahpaşa semtleri arasında Avratpazarı'nda bulunan, Kanuni Sultan Süleyman'ın eşi Hürrem Sultan adına yaptırdığı camidir. 1538-1539 arasında tamamlanmıştır. Mimarı Mimar Sinan'dır. Cami ve külliyesi, Mimar Sinan'ın mimarbaşı sıfatıyla gerçekleştirdiği ilk eseridir.
1539'da tek kubbeli olarak yapılan caminin 1612 yılında Sedefkâr Mehmet Ağa tarafından genişletildiği, doğu tarafına bir kubbe daha eklenerek enine dikdörtgen bir mekan haline getirildiği bilinmektedir. Ayrıca son cemaat yeri de yapıldı. Cami, tek minarelidir. Medresenin pencereleri üstünde kalmış olan iki çini pano Topkapı Sarayı müzesinde Türk Çinileri Dairesi'nde sergilenmektedir.
# Heinrich Lenz
Heinrich Friedrich Emil Lenz (ayrıca Emil Khristianovich Lenz, Rusça: Эмилий Христианович Ленц; 12 Şubat 1804 – 10 Şubat 1865), Baltık Alman kökenli bir Rus fizikçidir.
Lenz, bugün Estonya sınırları içinde bulunan Tartu da doğdu. 1820'de Tartu Üniversitesi'nde fizik ve kimya ile ilgilendi. 1823 - 1826 arasında Otto von Kotzebuearound ile dünya turuna çıktı. Yolculukları sırasında deniz suyu ve iklimler konusunu inceledi.
Yolculuklardan sonra St. Petersburg Üniversitesinde matematik ve fizik üzerine çalıştı. Daha sonra elektromanyetizma ile ilgilendi.
1834'te kendi adıyla anılan Lenz yasasını buldu.
# Kılıçkaya, Yusufeli
Kılıçkaya, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köy.


## Tarihçe.
Kılıçkaya köyünün eski adı Ersis'tir. 1928 tarihli köy listesinde de Ersis (ارسیس) olarak geçer.
Ersis köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Kılıçkaya köyünün sınırları içindeki kaleler bu dönemden kalmış olmalıdır. Eskiden ayrı bir köy olan ve Solporek veya Solverik olarak da bilinen Soleki (სოლექი) de bugünkü Kılıçkaya sınırları içinde bulunuyordu.
Ersis köyü, 1574 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre Peterek nahiyesinin köylerinden biriydi. Nüfusu 289 haneden oluşuyordu. Bu defterde kayıtlı olan ve bugün Kılıçkaya köyünün sınırları içinde kalan Solek / Soleki adında bir başka köyde bulunuyordu. Çoruh Nehri kıyısında bulunan bu köyden geriye sadece kalesi (Soleki Kalesi) kalmıştır. Soleki köyünün nüfusu ise 20 haneden oluşuyordu. Sonraki kayıtlarda bu köyün adına rastlanmamaktadır. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 nüfus sayımında Ersis'te 186 hanede 504 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince köyün nüfusunun yaklaşık 1.008 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu sırada Ersis, Çıldır Eyaleti'nin Kiskim sancağına bağlıydı.
Ersis köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Ersis (ارسیس) adıyla Artvin vilayetine bağlı Yusufeli kazasının merkez nahiyesindeki köylerden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetine bağlı Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 2.201 kişiden oluşuyordu. 1945 genel nüfus sayımında Ersis köyü, yeni kurulmuş olan Ersis nahiyesinin idari merkeziydi. Ersis nahiyesi 13 köyü kapsıyordu ve toplam nüfusu 9.416 kişiden oluşuyordu. Ersis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Kılıçkaya olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Kılıçkaya köyünün nüfusu 2.198 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 901 kişi okuma yazma biliyordu. Bu tarihte Ersis nahiyesinin adı Kılıçkaya bucağı olarak değiştirilmişti. Kılıçkaya bucağı 11 köyü kapsıyor ve toplam nüfusu 9.822 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 2.901 kişi okuma yazma biliyordu.
Cumhuriyet kurulduktan sonra belediye statüsü alarak beldeye dönüşen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.
Kılıçkaya köyü sınırları içinde Ersis Kalesi ve Soleki Kalesi dışında yıkık eski bir hamam bulunmaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Yusufeli ilçe merkezine 22 km, Artvin il merkezine 120 km uzaklıktadır.


## Yönetim.
### Belediye başkanlığı.
Sadiye Hanım, 1930 yılında Kılıçkaya Belediyesine Belediye Başkanı seçilerek, "Türkiye’nin İlk Kadın Belediye Başkanı" olmuş iki yıl bu görevi yürütmüştür.
# Susheela Raman
Susheela Raman, Hint/Çingene asıllı, İngiltere'de doğup büyümüş şarkıcı.
Avustralya’da yaşayan Raman, İngiltere’nin en önemli prodüktörü olan Sam Mills ile 2001’de yaptığı ilk albümü "Salt Rain" yalnızca İngiltere'de 200 bin sattı. Hint ve folk rock tarzında şarkılar seslendirmektedir.


## Albümleri.
  - Salt Rain (2001)
  - Love Trap (2003)
  - Music for Crocodiles (2005)
  - Vel (2011)


## Diğer bilgiler.
Susheela Raman aynı zamanda Mercan Dede'nin 'Su' (2004) albümünde 'Ab-ı Beka' adlı parçada vokal yapmıştır. Nagumomo parçasına 'cheb mami' adlı Cezayir asıllı sanatçıyla düet yapmıştır.
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME
# Feijenoord Stadyumu
Feijenoord Stadion, Hollanda'nın köklü kulüplerinden Feyenoord takımının stadyumudur. Kapasitesi 47.500 kişidir. İsmi "De Kuip" olarak da bilinir. İnşası 1937 yılında tamamlanmıştır. Rotterdam da yer almaktadır.
Feijenoord Stadion, kapasite bakımından Johan Cruijff ArenA'dan sonra Hollanda'nın en büyük futbol stadyumudur. Ayrıca Hollanda milli futbol takımının en çok uluslararası maç oynadığı yer burasıdır.
Belçika ve Hollanda'da düzenlenen Euro 2000 Avrupa Şampiyonası finaline ev sahipliği yaptı. 2023'te ise UEFA Uluslar Ligi finaline ev sahipliği yaptı.
# Vulpini
 - YÖNLENDİRME 
Vulpini (Asıl tilkiler), köpekgiller (Canidae) familyasının bir oymağını nitelendiren terimdir.
Vulpini oymağının en küçük türü, çölde yaşam şartlarına ideal ölçülerde uyum sağlamış Çöl tilkisidir. Bu hayvandan biraz daha büyük olan ada boz tilkisi sadece Kaliforniya'daki Kanal Adaları'nda görülür. Bu söz konusu tür, endemik bir türdür. Tarihsel evrim sürecinde boz tilkiden gelişmiştir ve ada cüceleşmesine bir örnek teşkil eder.


## Özellikleri.
Kısa bacaklar, sivri bir surat, uzun ve gür bir kuyruk, gözmercekleri dikey bir uzantı şeklinde, gizlice yaklaşarak avlamaları ortak özellikleridir.


## Cins ve türler.
   - Cins "Vulpes"
    - Kızıl tilki ("Vulpes vulpes")
     - Japon kızıl tilkisi ("Vulpes vulpes japonica") 
    - Bengal tilkisi ("Vulpes bengalensis")
    - Afgan tilkisi ("Vulpes cana")
    - Güney Afrika tilkisi ("Vulpes chama")
    - Karsak ("Vulpes corsac")
    - Tibet tilkisi ("Vulpes ferrilata")
    - Kutup tilkisi (Vulpes "lagopus")
    - Cüce tilki ("Vulpes macrotis")
    - Soluk tilki ("Vulpes pallida")
    - Kum tilkisi ("Vulpes rueppelli")
    - Ova tilkisi ("Vulpes velox")
    - Çöl tilkisi ("Vulpes zerda")
   - Cins "Urocyon"
    - Boz tilki ("Urocyon argenteus")
    - Ada boz tilkisi ("Urocyon littoralis")
   - Cins "Otocyon"
    - İri kulaklı tilki ("Otocyon megalotis")
# Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu
Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu, Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi'nin yargı yetkisi altındaki beş bölgesel komisyondan biri olarak 28 Mart 1947 tarihinde kurulmuştur. Faaliyetleri ekonomik problemleri çözümlemek, istatistikler toplamak, teknik bilgi değişimini sağlamak, çevre ve ulaşım konusunda ayrıntılı konvansiyonlar hazırlamak ve taşıt üretimini ve ticareti kolaylaştırıcı bir yönetim sağlamaktır. Ayrıca Ticaret ile Ulaşım (UN/EDIFACT) için gerekli Elektronik Veri Değişimi için (Electronic Data Interchange-EDI) kurallar koymaktadır. Komisyon, çoğu Avrupa'dan, birkaçı Avrupa dışından olmak üzere 56 üye ülkeden oluşmaktadır.


## Tarihi.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun talebi üzerine, "savaşın harap ettiği ülkelere yardım etmek" amacıyla kurulmuştur.
Komisyon, Soğuk Savaş'ın başlangıcına doğru kurulduğundan, Demir Perde nedeniyle Avrupa'nın ekonomik olarak yeniden inşası görevini yerine getirmekte zorluklarla karşılaştı. Komisyonun çalışması, çatışmaya neden olmamak için yalnızca Doğu ve Batı'nın ortak çıkarlarını ilgilendiren sorunlarla ilgilenmek zorundaydı. Bununla birlikte, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından bu yana, Birleşmiş Milletler'in ekonomik komisyonları eski Sovyet cumhuriyetlerindeki faaliyetlerini genişletmektedir.
# Aneta Kręglicka
Aneta Beata Kręglicka (d. 23 Mart 1965), 22 Kasım 1989'da Hong Kong'da düzenlenen Miss World güzellik yarışmasında Polonya'yı temsil eden ve yarışmayı kazanan dünya güzelidir. Hong Kong'daki tören düzenlendiği zaman, bu ödülü kazanan ilk Leh kadın olmuştur.
2006 yılında, "Starlarla Dans Etmek"'in Polonya versiyonunun üçüncü sezonunda boy göstermiştir. Gdańsk Üniversitesi'nde ekonomi bölümünü bitirmiş ve Polonya'da Szkoła Główna Handlowa'da çalışmıştır. (Tr. Varşova Ekonomi Okulu) (İng. Warsaw School of Economics).
 - YÖNLENDİRME
# Omen
Omen sözcük anlamıyla “alamet, işaret” anlamına gelmekte olup, okültizm terminolojisinde bir mesaj içeren ya da gelecekteki olayların psişik veya normal-dışı biçimde kendini gösteren ön belirtisine verilen addır.
Terim Tanrısal sesin konuştuğu ağızla ilgili olarak, Latincede “ağız” anlamındaki "os" sözcüğünden türetilmiştir. Eski uygarlıklar omenlere önem vermişler, omenler ile önemli olaylar arasında olası ilişkileri saptamak üzere gözlemlerde bulunmuş ve çoğunlukla bunları kaydetmişlerdir. Özellikle Mezopotamyalılar'ın omenleri düzenli olarak tabletlere kaydettikleri görülmektedir. Eski uygarlıklardaki genel kanı omenlerin ilâhî bir mesaj olduğuydu.
Omenler üç grupta ele alınır:
  - Psişik kaynaklı omenler (gelecekle ilgili veya uyarı taşıyan rüya, vizyon, önseziler vs.)
  - Doğa kaynaklı omenler (depremden önce örümceklerin yuvalarını terk etmeleri gibi hayvanların normal-dışı davranışları, gök cisimlerinin nadiren oluşturdukları konum pozisyonları, bir yıldızın gökte belirmesi, garip doğumlar vb.)
  - Olayların akışıyla kendini gösteren, olayların akışında gizli halde bulunan omenler.
# Mashonaland Batı
Mashonaland Batı, Afrika ülkesi Zimbabve'nin toplamda var olan on ilinden bir tanesidir.


## Coğrafya.
Mashonaland Batı ili güney ve güneybatıda Midlands, kuzeydoğuda Mashonaland Merkez, doğuda Harare ve Mashonaland Doğu, batıda Matabeleland Kuzey, batıda ise Zambiya ile komşu konumundadır.


## Nüfus.
İl genelinde 2012 resmî nüfus sayım sonuçlarına göre 1,501,656 kişi yaşamaktadır.


## İdarî yapılanma.
Chinhoyi şehri ilin idarî başkenti konumunda olup, il kendi içerisinde altı ilçeye ayrılmış durumdadır. Bu ilçeler şu şekilde sıralanmaktadır:
  - Chegutu
  - Hurungwe
  - Kadoma
  - Kariba
  - Makonde
  - Zvimba
# Mashonaland Doğu
Mashonaland Doğu, Afrika ülkesi Zimbabve'nin toplamda var olan on ilinden bir tanesidir.


## Coğrafya.
Mashonaland Doğu ili güneyde Midlands, kuzeyde Mashonaland Merkez, batıda Harare ve Mashonaland Batı, doğuda ise Manicaland ve Mozambik ile komşu konumundadır.


## Nüfus.
İl genelinde 2012 resmî sayım sonuçlarına göre 1,344,955 kişi yaşamaktadır.


## İdarî yapılanma.
Marondera şehri ilin idarî başkenti konumunda olup, il kendi içerisinde sekiz ilçeye ayrılmış durumdadır. Bu ilçeler şu şekilde sıralanmkatadır:
  - Chikomba
  - Goromonzi
  - Marondera
  - Mudzi
  - Murehwa
  - Mutoko
  - Seke
  - Wedza
# Bekir Fikri
Bekir Fikri (? - 21 Aralık 1914), Osmanlı askeri.
1903 yılında mezun olduğu Mekteb-i Harbiye'den doğrudan doğruya Yemen'e atandı. 1906 yılında Yüzbaşı rütbesine terfi etti. 1907 yılında doğum yeri olan Grebene'ye atandı. 1912 yılında Binbaşı rütbesine terfi etti. Yanya ve Grebene bölgesinde kurduğu 600 kişilik gerilla birliği ile 2 yıl süre ile gayrinizami harp yaptı. Halk tarafından "Grebene Kahramanı" olarak anıldı.
16 Ekim 1914 tarihinde Kaymakam rütbesine terfi etti. 21 Aralık 1914 tarihinde Sarıkamış Harekatı sırasında öldü.
# Tayyar Altıkulaç
Tayyar Altıkulaç (d. 1 Haziran 1938, Devrekani, Kastamonu), 13. Diyanet İşleri başkanı, XX. ve XXII. Dönem İstanbul milletvekili ve AK Parti kurucu üyesidir.


## Yaşamı.
İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü mezunudur. MEB Din Eğitimi genel müdürlüğü, Talim ve Terbiye Kurulu üyeliği, Marmara Üniversitesi ve Bakü Devlet Üniversitesi ilahiyat fakültelerinde öğretim üyeliği, TDV İslam Araştırmaları Merkezi başkanlığı ve TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu başkanlığı yaptı. Evli ve 4 çocuk babasıdır.
1938'de Kastamonu'nun Devrekani ilçesinde doğdu. 9 yaşında hafız oldu. İlk öğrenimini Devrekâni'de, orta ve yükseköğrenimini İstanbul'da yaptı. Yüksek İslâm Enstitüsü'nü 1963 yılında bitirdi. Temmuz 1963 ile Şubat 1965 tarihleri arasında İstanbul İmam-Hatip Lisesi'nde öğretmenlik ve idarecilik yaptı.
15 Şubat 1965 - 15 Temmuz 1971 tarihleri arasında İstanbul ve Kayseri Yüksek İslam Enstitülerinde öğretim üyeliği görevlerinde bulundu. Bu arada 1967-1968 öğretim yılında Bağdat Üniversitesi'nde Arap Dili ve Edebiyatı üzerinde çalıştı. Doktorasını tefsir dalında veren Altıkulaç'ın daha sonra sürdürdüğü görevler sırasıyla şunlardır:
  - Diyanet İşleri Başkan Yardımcılığı (15 Temmuz 1971 - 7 Eylül 1976)
  - M.E.B. Din Eğitimi Genel Müdürlüğü (7 Eylül 1976 - 2 Kasım 1977)
  - M.E.B. Talim ve Terbiye Kurulu Üyeliği (2 Kasım 1977 - 9 Şubat 1978)
  - Diyanet İşleri Başkanlığı (9 Şubat 1978 - 10 Kasım 1986)
Namazlardaki ve imsaktaki temkin vakitleri 1 Ocak 1983 tarihinde, dönemin Diyanet İşleri Başkanı Tayyar Altıkulaç tarafından kaldırılmıştır.
Diyanet İşleri Başkanlığı görevinden 10 Kasım 1986 tarihinde kendi isteği ile emekliye ayrıldı. Ebû Şâme el-Makdisî ve el-Murşidu'l-Veciz'i, Yüce Kitabımız Hz. Kur'an, Tecvidü'l-Kur'an, Zehebî ve Ma'rifetü'l-Kurra'sı, (4 cilt) isimli basılmış eserleri bulunmaktadır. Birçok uluslararası toplantılara katılarak şu tebliğlerini sundu: Kur'an Kırâatı, Hz. Peygamber'in Örnek Ahlâkı, Hz. Peygamber Zamanında Kaza Müessesesi, Türkiye'de Din Hizmetleri, İslâm'ın Barış Anlayışı ve Bulgar Zulmü.
Azerbaycan Milli Akademisi tarafından Profesörlük unvanı verildi ve bu Akademinin daimi üyesi oldu. Diyanet İşleri Başkanlığı görevinden emekli olduktan sonra, Marmara Üniversitesi ve Bakü Devlet Üniversitesi İlahiyat Fakültelerinde öğretim görevlisi olarak hizmet vermiş, ayrıca TDV İslâm Araştırmaları Merkezi Başkanlığı görevini yürütmüştür. Tayyar Altıkulaç, 24 Aralık 1995'te yapılan genel seçimlerde Doğru Yol Partisi İstanbul Milletvekili olarak Parlamentoya girmiştir. Adalet ve Kalkınma Partisi kurucuları arasında yer aldı. 3 Kasım 2002 tarihinde yapılan 22. dönem milletvekili genel seçimlerinde ise AK Parti İstanbul Milletvekili olarak meclise girdi.
2011 yılında özellikle Diyanet İşleri başkanlığı dönemine dair hatıralarının olduğu üç ciltten oluşan "Zorlukları Aşarken" adındaki kitabı yayınlanmıştır. Halen İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi mütevelli heyet başkanlığı görevini yürütmektedir.


## Ödülleri, Nişanları ve Üyelikleri.
  - Azerbaycan İlahiyat Enstitüsü Fahri Doktorası
# Peru çöl tilkisi
Peru çöl tilkisi ("Pseudalopex sechurae"), Sekura tilkisi olarak da bilinir, köpekgiller (Canidae) familyasının Canini oymağına ait bir tilki türü.
Kuzey Peru ve Güney Ekvador'un sahile yakın çölllerinde yaşar. Boyu 53 ve 59 cm arasında olup, kuyruğu yaklaşık 25 cm kadardır. Ağırlığı yaklaşık 4.5 kg gelir. Rengi soluk-aguti, kuyruk ucu siyahtır.
# Sülfürimetre
Sülfürimetre, bir maddedeki kükürt oranını otomatik olarak tayin etmek için kullanılan alet.
Sülfürimetre, petrol rafinerilerinin laboratuvarlarında kullanılır, sanayide ise üretimin ayarlanması ve kontrolü için sürekli analizleyici olarak işe yarar.
# Sümük
Sümük, burun boşluklarında ve bronşlardan gelen yapışkan sıvı.
Sümüğün içinde epitelyum hücreleri, mikroplar, tozlar ve su bulunur. Suyun az veya çok oluşuna göre sümük akıcı veya uzayıcı bir yapı gösterir. Kuruyunca az çok kalın ve yapışkan bir kabuk halini alır. Burun içinin nemli kalmasını ve burna kaçabilecek yabancı maddelerin özellikle tozların ve polenlerin tutulmasını sağlar. Sümük sürekli üretilir ve çoğu kısmı da yutulur. Sümük bakteriyel veya viral enfeksiyon sırasında sarıdan yeşile değişen bir renk alır. Viral enfeksiyonlarda iki ya da üç gün koyu olmayan ve berrak bir sümük oluşur. Üç günden sonra yeşilleşmeye başlar. Bu aralıkta tedavi gereksizdir. Sadece semptomlar giderilebilir. Sümüğün ağızdan gelen tipine balgam denir. Balgam, sümüğün boğazda çoğalmasından ya da ciğerden gelen bir sümük türüdür.
# Değerli metal
Yüksek ekonomik değere sahip nadir rastlanan metalik kimyasal elementlere kıymetli metal adı verilir. Kimyasal olarak kıymetli metaller diğer elementlerden daha az reaktivite özelliğine sahip olup, parlaklığı (luster/lustre) ve erime noktaları daha yüksektir. Kıymetli metaller tarihte para kadar öneme sahiptiler, fakat günümüzde daha çok bir yatırım aracı olarak görünürler ya da endüstri amaçlı kullanılırlar. Altın, gümüş, platin ve paladyumun ISO 4217 belgeleri vardır.
En çok bilinen kıymetli metaller altın ve gümüştür. Endüstriyel kullanımının yanı sıra daha çok kuyumculukta kullanılırlar. Platin grubu (PGM) içindeki diğer kıymetli metalleri şöyle sıralayabiliriz: rutenyum, rodyum, paladyum, osmiyum, iridyum ve platin.
# Pampa
Pampa (sıklıkla çoğul şekli Pampas olarak da kullanılır), Güney Amerika'nın güneydoğusundaki Río de la Plata'nın ağzındaki otluk steplere verilen addır. Batıda Andlar ile, doğuda ise Atlantik ile sınırlıdır. Kuzeyde Gran Chaco'nun dikenli çalı savanalarıyla birleşir. Bu terimin kullanımı, Avustralya'nın Outback, Güney Afrika'nın High Veld ve Yeni Zelanda'nın High Country terimleriyle, farklı da olsa karşılaştırılabilir.
Başlıca olarak Arjantin, Uruguay ve Brezilya pampada pay sahibidir.
En başta sığır yetiştiriciliğinin yapıldığı, Arjantin'in tarımının çekirdek toprağını oluşturur.
Tüm yıl boyunca düzenli olarak yağmur alan doğuda "nemli pampa" ile batıdaki "kuru pampa", Monte'nin çalılık steplerine geçiş ile ayırt edilir. Dağ sırası Sierras Pampeanas, bu geçiş bölgesinde bulunur.
Pampa iklimi ılımandır. Doğuda yaz ile kış arasındaki ısı farkı, denize yakınlıktan dolayı görece düşüktür. Batıda ise karasal iklim karakteri kazanarak, sıcak yaz ve görece soğuk ve çok kurak kış oluşur.
# RGB renk modeli
RGB renk modeli, bir eklemeli renk modelidir ki burada kırmızı, yeşil ve mavi ışık geniş renk yelpazesi üretmek için çeşitli şekillerde birbirine eklenir. Modelin adı, üç ek ana rengin (kırmızı, yeşil ve mavi) baş harflerinden gelir.
RGB renk modeli 19. yy'in ortalarında Thomas Young ve Hermann von Helmholtz tarafından geliştirilen Young – Helmholtz teorisine göre trikromatik renk görüşü, yani üç renkli renkli görme modeline dayanır. Daha sonra James Clerk Maxwell, bu teoriyi daha da detaylandırarak güncel RGB renk üçgenini oluşturur. (#YÖNLENDİRME )
RGB renk modelinin temel amacı, televizyon ve bilgisayar gibi elektronik sistemlerde görüntülerin algılanması, temsil edilmesi ve gösterilmesidir, ancak geleneksel fotoğrafçılıkta da kullanılmıştır. Elektronik çağdan önce, RGB renk modelinin arkasında, insanların renk algısına dayanan sağlam bir teori vardı.
RGB, "cihaza bağlı bir" renk modelidir: farklı cihazlar, belirli bir RGB değerini farklı şekilde algılar veya üretir, çünkü renk elemanları (fosforlar veya boyalar gibi ) ve bunların bireysel R, G ve B seviyelerine tepkileri üreticiden üreticiye değişir veya zaman içinde aynı cihazda bile. Bu nedenle, bir RGB değeri, bir tür renk yönetimi olmadan aynı "rengi" cihazlar arasında tanımlamaz.
Tipik RGB giriş aygıtları renkli TV ve video kameralar, görüntü tarayıcıları ve dijital kameralardır. Tipik RGB çıkış cihazları çeşitli teknolojilerin TV setleri (CRT, LCD, plazma, OLED, kuantum noktaları vb.), Bilgisayar ve cep telefonu ekranları, video projektörleri, çok renkli LED ekranlar ve Jumbotron gibi büyük ekranlardır. Renkli yazıcılar ise RGB aygıtlar değil, çıkarıcı renkli aygıtlardır (genellikle CMYK renk modeli).


## Eklemeli renkler.
RGB ile renk oluşturmak için üç ışık ışını (bir kırmızı, bir yeşil ve bir mavi) üst üste binmelidir (örneğin siyah bir ekrandan yayılan veya beyaz bir ekrandan yansıyan). Üç ışının her birine o rengin bir "bileşeni" denir ve her biri karışımda tamamen kapalıdan tamamen açıklığa kadar rastgele bir yoğunluğa sahip olabilir.
# YKK
YKK, Japonya'da Tadao Yoshida tarafından 1934'te fermuar üretimi amacıyla kurulmuş bir firmadır. Açılımı "Yoshida Kogyo Kabushikikaisha" olan YKK; Japoncada Yoshida Limited Şirketi anlamına gelmektedir. Günümüzde dünyanın en büyük fermuar üreticisi konumunda olup 60 ülkede faaliyet göstermektedir. Calvin Klein, Armani Jeans, Mavi Jeans, Tommy Hilfiger gibi dünya markaları fermuar olarak YKK ile çalışmaktadır.


## Türkiye'de YKK.
YKK, Türkiye'deki faaliyetlerine 1991 yılında başlamıştır. 1993 yılında Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi'nde de bir fabrika kurarak Türkiye'de fermuar üretimine başlamıştır. YKK günümüzde fermuarın yanı sıra düğme, çıt çıt, Cosmolon, plastik aksesuarlar, kanca, rivet gibi oldukça çeşitli birleştiriler de üretmektedir. Firmanın merkez ofisi İstanbul Maslak'ta bulunmaktadır.
# SDRAM
SDRAM, eş zamanlı dinamik rastgele erişimli bellek (synchronous dynamic random access memory). Bir tek durumlu bilgisayar belleği çeşididir. Diğer dinamik rastgele erişimli bellekler (DRAM) eş zamanlı olmayan (denetim girişlerindeki değişikliklere mümkün olan en hızlı şekilde cevap veren) bir arayüze sahiptirler. SDRAM, denetim girişlerine cevap vermeden önce bir saat girişini bekleyen, yani eş zamanlı bir arayüze sahiptir. Saat, gelen komutları ardışık düzene sokan (pipeline) dahili bir sonlu durum makinasını sürmek için kullanılır. Bu, çipe, eş zamanlama denetim devrelerine sahip olmayan DRAM belleklere göre daha karmaşık bir işlem görüntüsü sağlar.SDRAM'ler günümüzde DRAM'lerden daha hızlıdır.
# MEBS Okulu ve Eğitim Merkezi
 - YÖNLENDİRME 
Muhabere Elektronik Bilgi Sistemler (MEBS) Okulu ve Eğitim Merkezi'nin temel görevi; MEBS sistem ve teçhizatını kullanacak, bakım ve onarımını yapacak muhabere personeli yetiştirmektir.
Bu maksatla Mamak'ta konuşlandırılmış kışlasında çağın ve teknolojinin gereklerine uygun olarak eğitim ve öğretim görevini yürütmektedir. Eğitim ve Doktrin Komutanlığına bağlıdır. Okulda elektronik harp cihazları gelişimleri takip edilmekte ve buna uygun eğitim verilmektedir. Muhabere sınıfı subay astsubay er ve erbaşlara eğitim verilmektedir.
Yeni askerlik sisteminde yer alan "yedek astsubaylık" eğitimi bu birlikte verilmeye başlanmıştır.


## Tarihçe.
MEBS Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı, 1 Eylül 1926 tarihinde İstanbul'da "Fen Tatbikat Okulu" ismiyle kurulmuş ve 1941 yılının Nisan ayında 22 yıl Kara Kuvvetleri'nin istihkam, muhabere ve demir yolu subay, astsubay ve diğer personelini yetiştiren Fen Tatbikat Okulu, 1948 yılında istihkam ve demir yolu subaylarının eğitim ve öğretiminin diğer okullara devredilmesiyle "Muhabere Okulu" adını almıştır.
1951 yılında acemi erlerin, 1952 yılında ise muhabere asteğmen adaylarının yetiştirilmesine başlanmış ve 1961 yılında "Muhabere Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı" adını almıştır.
Elektronik harp ve bilgi sistemleri konularında eğitim ve öğretim sorumluluğunun Muhabere Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı'na verilmesi üzerine komutanlığın ismi son olarak 29 Temmuz 1994 tarihinde "Muhabere Elektronik Bilgi Sistemler Okulu ve Eğitim Merkezi" olarak değiştirilmiştir.
# Aeneas
Aeneas (), Kral Ankhises ile Aphrodite'nin oğlu ve Troya kahramanlarından biridir. Latin Şair Vergilius'un "Aeneis" isimli şaheserinin konusu oldu ve bu Anadolulu prens, Roma'nın millî kahramanı ve İmparator Augustus'un atası sayıldı.
Truva düştükten sonra şehirden kaçıp yeni bir yurt arayan Truvalılara önderlik etti. Önce sağ kurtulanlarla beraber Kaz Dağı'nın güneyindeki Antandros (Altınoluk) kentine gelip buradan gemi ile denize açılmışlardır. Rüzgâr onları Kartaca'ya sürüklemiştir. Kartaca Kraliçesi Dido'nun bir süre misafiri olduktan sonra tekrar yola çıkarlar ve Orta İtalya'da karaya çıkarlar. Burada yerli Sabinlerle de karışarak Roma kentini kurarlar. Truva'daki Palladium adıyla bilinen heykeli beraberinde kaçırıp, kurulacak olan Roma kentinin bulunduğu yere diktiği belirtilir. Truva'da Hektor'dan sonra en büyük kahraman sayılırdı. Truva'ya bağlı Dardanos şehrinin prensiydi. Torunları Romulus ve Remus, Roma İmparatorluğu'nu kurmuştur.
Roma mitolojisi edebiyata yansımış ve ünlü Romalı Şair Vergillius ‘Aeneis’ adlı eserini yazmıştı. ‘Aeneis’ eserinde Şair, Troya kahramanlarından biri olan Aeneis'in halkı ile birlikte İtalya'ya nasıl yerleştiğini anlatır. Aeneas, Troyalı Prens Ankhises ile Tanrıça Aphrodite'nin oğludur. Tanrılar, Kral Priamos soyunun sona ermesine Dardanos soyunun ise devam etmesine karar vermiştir. Bu nedenle Aeneas, annesi Tanrıça Aphrodite'nin yol göstermesi ile yakınları ve halkıyla İtalya'ya varabilecektir. Uzun ve bol serüvenli bir yolculuktan sonra Aeneas, İtalya'nın Tiber Nehri kıyılarına kolonisini kurar. Burada yörenin kralı Latinus ile dost olur ancak Yunan kolonisinin komutanı Turnus ile dövüşür ve onu yenerek öldürür. Latinus'un kızı Lavinia ile evlenerek Lavinium kentini kurar. Bu kent sonraları Albalonga adını alacaktır. Nihayet kent Roma adını alarak çok ünlenecek ve tarihte önemli roller üstlenecektir. Aeneas soyu, oğlu Iulus ile devam eder ve bu soydan gelen Rhea Silvia Mars'tan (Ares) ünlü ikizler Remus ve Romulus'u (Remo ve Romolo) doğurur.
Homeros'un "İlyada", Quintus Smyrnaios'un "Troya'nın Düşüşü", Apollodoros'un "Tarih" ve Pausanias'ın "Yunanistan'ın Tasviri" eserlerinde de kendisi işlenmiştir.
# Süleyman Askerî
Süleyman Askerî (12 Mayıs 1884, Edirne - 14 Nisan 1915, Basra), Osmanlı askeri.
1902 yılında Mekteb-i Harbiye'den, 5 Kasım 1905 tarihinde de Mekteb-i Erkân-ı Harbiye'den Mümtaz Yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu. Selanik'teki Üçüncü Ordu'ya bağlı olarak Manastır'a atandı. Manastır'da kaldığı günlerde İttihad ve Terakki Cemiyeti'ne girdi. Filibe'deki önemli ailelerden birine mensup olan Fadime Hanım ile evlendi. Fatma ve Dilek isimli iki kız çocuğu oldu. 7 Temmuz 1908 tarihinde Şemsi Paşa'ya suikast düzenleyen Mülazım Atıf Efendi'yi korudu ve Jön Türk Devrimine katıldı. Kuşçubaşızade Eşref'in en yakın arkadaşıydı.
1909 yılında Kolağası rütbesine terfi etti ve Bağdat Jandarma Alayı'na atandı. 1911 yılında İtalya'nın Trablusgarp'a saldırması üzerine oraya gitti ve Bingazi'deki savaşlara katıldı. 1912 yılında Balkan Savaşları sırasında Trabzon Redif Tümeni Kurmay Başkanlığı görevine atandı. Savaş sonrasında 31 Ağustos-25 Ekim 1913 tarihleri arasında Batı Trakya Bağımsız Hükûmeti Erkân-ı Harbiye Reisi olarak görev yaptı. Resmen 13 Kasım 1913 tarihinde kurulan Teşkilât-ı Mahsusa'nın Başkanı olarak görevlendirildi. Süleyman Askerî Teşkilat-ı Mahsusa Merkez-i Umûmi‘nin başkanlığında ilk yazısını 4 Eylül 1914, son yazısını ise 21 Kasım 1914 tarihinde yazmıştır.
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na Almanya'nın safında katılması üzerine Teşkilât-ı Mahsusa Başkanlığı görevinin yanında 20 Aralık 1914 tarihinde Irak ve Havalisi Genel Komutanı olarak atandı. Irak Cephesi'nde Osmancık Taburu ile Rota Muharebesi'nde İngilizleri durdurdu ama ayağından yaralandı ve Bağdat'a hastaneye kaldırıldı burada yaralı halde Basra'yı geri almak için planlar yaptı ve harekete geçti. Şuaybiye Muharebesi'nde komutası altındaki birliklerin 14 Nisan 1915 tarihinde İngiliz Ordusu'na mağlup olması üzerine tabancasıyla intihar etti.


## Popüler Kültürdeki Yeri.
2018-2019 yılları arasında TRT 1'de yayınlanan Mehmetçik Kut'ül Amare adlı Türk yapımı televizyon dizisinde Kaan Taşaner tarafından canlandırılmıştır.
2023'te Tabii'de yayınlanan dizisinde Mehmet Emin Kadıhan tarafından canlandırılmaktadır.
# Yeni Parti (1993)
Yeni Parti, 7 Ekim 1993'te Turgut Özal'ın kardeşlerinden Yusuf Bozkurt Özal liderliğinde kuruldu. Kuruluş amacı Turgut Özal'ın ölümünden önce hazırladığı İkinci Değişim Programı'nı Türkiye'de uygulamak olan Yeni Parti (YP), katıldığı 1995 genel seçimlerinde % 0.13'lük oy oranına ulaştı. Yusuf Bozkurt Özal'ın başlayan sağlık sorunları nedeniyle parti, Kasım 1997'de genel başkanlığını - aynı zamanda abisi olan - Korkut Özal'ın yaptığı Demokrat Parti ile birleşti.
# Otobüs (film)
Otobüs, 1974 yılında, Tunç Okan tarafından çevirilen ve uzun yıllar Türkiye'de gösterimi yasak olan Türk filmi. Bu film o güne kadar oyuncu olan Tunç Okan'ın ilk yönetmenlik denemesidir. Film İsveç'e kaçak işçi olarak götürülen, bir otobüs dolusu köylerinden başka bir şehir görmemiş insanın, Stockholm'e vardıktan sonra başlarından geçenleri (şaşkınlığı, çaresizliği, imkânsızlığı, şokları) Doğu-Batı ekseninde anlatmaktadır. Film müziği Zülfi Livaneli tarafından yapılmıştır.
# Eşküme beliti
Eşküme, herhangi iki kümenin, bunlar ancak ve ancak birbirlerinin altkümeleriyse eşit olduğunu söyler.
Matematiksel ifadeyle: A=B ⇔A ⊆B B ⊆A
İki kümenin denkliğiyle karıştırılmamalıdır. Denklik öge sayılarının (kardinallerinin) eşit olması durumudur.
# Birlik
Matematikte birlik ya da monoid, (iki yönlü) birim öğesi olan bir yarı öbektir (yarıgrup).
Daha açık olarak, "e" birliğin birim öğesi olmak üzere;
  - Birim öğe: herhangi "a" öğesi için "ae=ea=a" ve
  - Birleşme: herhangi "a, b, c" öğeleri için "a(bc)=(ab)c"
özelliklerini sağlayan ikili bir işlemi olan kümelerdir.


## Örnekler.
  - Her grup aynı zamanda birliktir.
  - Her birlik aynı zamanda bir yarı gruptur.
  - Sadece birim öğeyi içeren {e} kümesi bir birliktir.
# Yarı grup
Yarı öbek ya da yarıgrup, sadece bileşme özelliğini sağlayan bir ikili işlem tanımlanmış ve boştan farklı kümelerdir. İkili işlemin tanımından gelen kapılılık özelliğinin yanında sadece bileşme özelliği vardır. Çoğu zaman bileşmeli mağma da denir. Öbeğin kapsamında kalan bir yapı olduğu için "groupoid" dendiği de olur. 
Yarı öbekler bazen boş olmayan bir küme olarak tanımlanırlar, ancak bazen böyle bir şart konmaz. Örneğin, öbek kuramında birlikler, birim öğesi olan yarı öbekler olarak tanımlanırken, seçilen kümenin boş olduğu vurgulanır. Bunun nedeni yarı öbeğin boş olmadığını belirtmektir, çünkü zaten birliklerin en azından birim öğelerinin varlığı, belit gereği aşikardır.
# Birim öge
Matematikte birim öge, birim eleman, etkisiz eleman veya nötr eleman, bir kümenin özel bir ögesidir. Bir kümede herhangi bir ögeyle işleme girdiğinde yine aynı ögeyi verir. Genel olarak "e" ile gösterilir.
Her "a" ∈ "A" için öyle bir "e" ∈ "A" vardır ki "ea=ae=a" olur.
A kümesinde tanımlı bir işlemi için, bu kümedeki her eleman için x e=ex=x olacak şekilde bir "e" elemanı varsa "e"ye işleminin etkisiz elemanı (ya da birim elemanı) denir.
Örneğin, toplama işleminin etkisiz elemanı 0 iken çarpma işlemininki 1'dir.
Bu ögenin kümede biricik olduğu rahatlıkla gösterilebilir:
Diyelim bu koşulu sağlayan iki birim öge var: "e" ve "e' ". Eğer bu ikisini işleme sokarsak," e=ee'=e'e=e' " olduğu görülür.
# Öge
Öge veya eleman, kümeler kuramında bir kümeye ait olan, fakat aynı zamanda tanımsız terimlerinden biridir. Kümelerin ya da genel olarak sınıfların ögesi olur.
ZFC kuramına göre sadece kümeler, kümelerin ögesi olabilir. Örneğin "4" sayısı, "N" doğal sayılar kümesinin bir ögesidir. Nitekim "4 = {0,1,2,3}" bir kümedir. Hiç elemanı olmayan kümeye boş küme denir.


## Mimaride öge.
Mimarlıkta öge kavramı bağımsız olarak da var olabilen ancak bir araya getirilmeleri ile bir bütünü oluşturan yapı parçalarına verilen isimdir. Örneğin Antik Yunan mimarlığında abakus ve echinus mimari ögelerdirler.
# Özyineleme
Özyineleme ya da yinelge, en genel anlamıyla bir yapının (kendi kendine) yinelenmesidir. Özellikle matematik ve bilgisayar biliminde kullanılır. Bu yapılara yinelgen yapılar denir. Yinelgen bir yapı eğer kendine gönderme yapma (atıfta bulunma) özelliğiyle yinelgen ise bu tür yapılara özgöndergeli ya da kendine-göndergeli yapılar denir.


## Matematik ve mantıkta yinelgen yapılar.
### Yinelgen göndermeler (fonksiyonlar).
Matematiksel göndermeler (fonksiyonlar) yinelgen olarak tanımlanabilir. Örneğin doğal sayılarda tanımlı faktöriyel (çarpansal) göndermesi:
çarp(n)=
 1 amp; n = 0 
 n*çarp(n-1) amp; n gt; 0. 
 


### Doğal sayılar.
Aslında matematikte sadece göndermeler değil, kümeler dahil birçok kavram yinelgen olarak tanımlananır. Örneğin doğal sayılar kümesi aşağıdaki iki özelliği sağlayan en küçük kümedir:
  - "0" bir doğal sayıdır.
  - "n" bir doğal sayı ise "n+1" bir doğal sayıdır.


### Tümevarım.
Yaygın bir matematiksel kanıt çeşidi olan tümevarım çoğu zaman yinelgeye baş vurur. Örneğin "Osman" soyundan gelenlerin insan olduğu iki temel varsayım ile ispatlanabilir.
Varsayım 1: "Osman" insandır.
Varsayım 2: İnsanın çocuğu insandır.
İddia: "x", "Osman" soyundan geliyor ise insandır.
İspat: 
 Temel durum: "x", Osman ise insandır (Varsayım 1).
 Tümevarım adımı: x'in ebeveyni "Osman" ise temel durum ve Varsayım 2'ye göre kendisi de insandır. "x", "Osman" soyundan geliyor fakat x'in ebeveyni Osman değilse, x'in ebeveyni "Osman soyundan" geliyordur ve İddiaya göre ebeveyni insandır. Bu durumda Varsayım 2'ye göre "x" de insandır.
Kendi kendine atıfta bulunan bu ispat şekli, temel durum haricindeki her durum için bir önceki durumun doğru olduğunu kabul etmektedir. Örneğin Osman'ın torunu Osman'ın çocuğu insan olduğu için insandır. Osman'ın çocuğu ise "Osman" insan olduğu için insandır. Herhangi bir nesilden bu şekilde geriye gidilebilir.


## Bilgisayar programlarında yinelgen yapılar.
### İşlev tanımlama.
Matematiktekine benzer şekilde, işlevler yinelgen olarak tanımlanabilir. Örneğin işlevsel bir programlama dili olan Common Lisp'te faktöriyel işlevi aşağıdaki gibi tanımlanabilir:
 (defun fak(n)
 (if (<= n 1) 1
 (* n (fak (- n 1)))))
Ya da daha yaygın olarak kullanılan C dilinde;
 int fak(int n)
 if (n<=1) return 1;
 return n*fak(n-1); 
Church tezine göre hesaplanabilir bütün işlevler, yinelgen işlevler ile ifade edilebilir.


### Veri türleri.
Bazı programlama dilleri, yinelgen veri türlerine izin verir. Aşağıdaki betik parçası, Ocaml'de doğal sayı veri tipini tanımlamaktadır:
 type dogal = SIFIR | SONRAKI of dogal
Ayrıca doğal ve yapay dillerin sözdizimleri ve dilbilgileri de yinelgen tanımlanabilir.
# Rakun köpeği
Rakun köpeği ("Nyctereutes procyonoides"), Mangut olarak da bilinir, köpekgiller (Canidae) familyasından dış görünümü ile bir rakun ile köpeğin karışımından oluşmuş bir melezi andırır. Bu yüzden uzun süre köpekgiller familyasının en ilkel türü olduğu ve köpekgiller ile rakungiller arasındaki bağlantıyı oluşturduğu kabul edilmiş olsa da günümüzde rakun köpeğinin resmen bir köpekgil olduğu ve bu rakunlara ya da sansarlara benzeyen görünümünü sonradan tesadüfen geliştirdiği bilinmektedir.


## Özellikleri.
Rakun köpeği dış görünümü ile bir rakun'a benzer. Uzunluğu 55 cm'ye (+15 cm kuyruk) varırken, boyu omuzuna kadar ancak 20 cm'ye ulaşır. Yumuşak tüyleri zemin olarak bej-gri renktedir, yanları, sırtı ve karın kısmı kahverengidir. Rakun köpeklerinin mevsimselliğe bağlı olarak postları tamamen yenilense de renklerinde herhangi bir değişiklik olmaz. Kış postu, yaz postundan sadece daha sık ve daha ağırdır.
Çıkardığı sesler bir köpek havlamasından daha çok kedi miyavlamasına benzer. Anne olanları tehlike olunca hırlayabilirler ve erkek hayvanlar çiftleşmek için bir dişi ararken uluyor gibi sesler çıkarırlar.


## Yaşam alanı.
Rakun köpeğinin doğal yayılımı Sibirya'nın doğusu, kuzeydoğu Çin ve Japonya'da dır. Ancak, 19'uncu yüzyılda kürk üretimi için Rusya'nın Avrupa kısmına da getirilmiş ve yetiştirilmeye başlanmıştır ancak rakun köpeğinin kürk üretimi için değerli olan kış postunu yalnızca hür yaşarken geliştirdiğini tespit etmişlerdir. Bu yüzden Ukrayna'da 1928 ve 1950 yılları arasında toplam 10.000 civarında rakun köpeği doğaya salınmıştır. Böylece rakun köpeği kendiliğinden batıya doğru yayılmaya başlamıştır. 1931 yılında Finlandiya'ya, 1951 yılında Romanya'ya, 1955 yılında Polonya'ya ve 1960 yılında Almanya'ya ulaşmıştır. Son yıllarda Fransa ve İtalyada gözlendiği bildirilmiştir. 2019 yılında Türkiye'de Kars'ın Sarıkamış ilçesi sınırlarında ve Allahuekber Dağlarında rakun köpeğinin ilk kez gözlendiği bildirilmiştir.
Rakun köpeği oldukça ürkek ve yalnızca gece aktif olan bir hayvandır. Çoğunlukla ormanlarda ve sık bitki örtüsüne sahip çalılık alanlarda saklı şekilde yaşar.


## Beslenme.
Rakun köpeği her şey yiyici hayvanlardır: fareler, kuşlar, balıklar, sülükler, böcekler, meşe meyveleri, fındıklar, böğürtlenler ve diğer meyveler yemek listesinde yer alır. Yuvalarını yerde kuran kuşların yumurtalarını yemeyi de sever. Leş ile de beslenebilir. Genellikle ağaçlara tırmanmak yerine, yiyeceklerini yerde, özellikle çalılıklarda ve su kıyılarında arar. Ama kavisli tırnakları yardımıyla ağaçlara da tırmanabilirler.


## Yaşam şekli.
Rakun köpeği tek eşli bir hayat sürer. Dünyaya getirdikleri 6-10 yavruyu birlikte besleyip büyütürler.
Rakun köpeği köpekgiller familyasının tek kış uykusuna yatan üyesidir.


## Doğal düşmanları.
Rakun köpeğinin doğal düşmanları Avrasya vaşağı, kurt, boz ayı ve rakun köpeğinin yavrularını avlayan puhudur.
# Babil mitolojisi
Babil mitolojisi, Babil mitosları veya Babilonya mitosları. Genel olarak Sümer ve Asur mitoslarıyla benzerlik gösterir. Yazılı bulunan metinlerin çoğu Asurlu yazmanlarca yazılmış olup, Asur Kralı Asurbaniphal'in kitaplığından gelmedir. Asur'da karşılaşılan tüm tanrılara Babilonyada da tapılmıştır. 8 temel mitostan bahsedilebilir.
  - İştar'ın ölüler Dünyasına inişi
  - Babilonya yaratılış mitosu
  - Babilonya tufan mitosu
  - Babilonya Gılgamış destanı
  - Adapa mitosu
  - Etana ile Kartal mitosu
  - Zu mitosu
  - Kurtçuk ve Diş Ağrısı
# Korkma (albüm)
Korkma, Ogün Sanlısoy'un ilk albümüdür. 1999 yılında piyasaya çıkmıştır.


## Şarkı listesi.
  - Başkoyduk - 3.50 dk.
  - Anla Dünü - 4.37 dk.
  - Kaybettik Severken - 5 dk.
  - Tetikçi - 3.35 dk.
  - Korkma - 4.52 dk.
  - Konuştuğun Sensin - 4.38 dk.
  - N'olur - 5.20 dk.
  - Değişme - 3.44 dk.
  - Git - 4.20 dk.
  - Böyleyiz - 3.54
  - Ol Öl - 3.25 dk.
 - YÖNLENDİRME
# Yao Ming
Yao Ming (; pinyin: Yáo Míng; d. 12 Eylül 1980), Çinli basketbol yöneticisi ve eski profesyonel basketbolcu. Çin Basketbol Birliği (CBA) ekiplerinden Shanghai Sharks ve National Basketball Association (NBA) ekiplerinden Houston Rockets forması giydi. Yao, sekiz kez NBA All-Star ve beş kez NBA Yılın En İyi Beşi takımlarına seçildi. Pivot pozisyonunda oynayan Yao, son sezonununda 'lik boyuyla NBA'in en uzun oyuncusuydu.
Şanghay'da doğan Yao, gençliğinde Shanghai Sharks'ta oynamaya başladı. CBA'de beş yıl boyunca forma giydi ve son yılında bir şampiyonluk kazandı. Serbest kalmasını sağlamak için CBA ve Sharks ile pazarlık yaptıktan sonra Yao, 2002 NBA Seçmeleri'nde Houston Rockets tarafından ilk sıradan seçildi. Rockets ile dört kez NBA Playofflarına katıldı. Yao, sakatlıklar nedeniyle 2011'de profesyonel basketboldan emekli olduğunu açıkladı. Rockets ile geçirdiği sekiz sezonda Yao, kulüp tarihinin en çok sayı atan ve ribaund alan altıncı, en çok blok yapan ikinci oyuncusu oldu. Yao'nun 11 numaralı forması, Rockets tarafından emekli edildi.
Nisan 2016'da Yao, Shaquille O'Neal ve Allen Iverson ile birlikte Basketball Hall of Fame seçildi ve bunu başaran ilk Çin vatandaşı oldu. Şubat 2017'de Yao, oybirliğiyle Çin Basketbol Birliği başkanlığına seçildi.
# Canis
 - YÖNLENDİRME 
Canis, köpekgiller (Canidae) familyasında sınıflandırılan köpekleri, çakalları ve kurtların büyük bir bölümünü içeren memeli cinsi. Bu cinste yer alan türler orta ve büyük boyutları, iri ve gelişmiş kafatasları ve diş yapılarıyla, uzun bacakları, görece kısa kulak ve kuruklarıyla ayırt edilirler.#YÖNLENDİRME Tüm köpekgiller gibi güçlü bir koku alma duyusuna sahiptirler. Göz bebekleri yuvarlaktır.
Görece yakın geçmişte evrimleşmiş olan ve bu cins içinde yer alan türlerin dölverimli melezlerin hâlâ ortaya çıkmaya devam ettiği köpekgiller familyasında bazı popülasyonların durumu ve bilimsel sınıflandırması kesinliğe kavuşamamıştır.
Cins adı olarak kullanılan "Canis" Latince "köpek" anlamına gelmektedir.


## Türler.
  - Çizgili çakal ("Canis adustus")
  - Altın çakal ("Canis aureus")
  - Kır kurdu ("Canis latrans")
  - Kurt ("Canis lupus")
  - Kara sırtlı çakal ("Canis mesomelas")
  - Kızıl kurt ("Canis rufus")
  - Habeş kurdu ("Canis simensis")
  - "Canis dirus" ("Korkunç kurt"  nesli tükenmiş)


### Özel.
 }}>


### Genel.
   - YÖNLENDİRME 
 Familya: Köpekgiller (Canidae) 
Bu şablon nesli tükenmiş türleri içermemektedir.
 Oymak: Asıl tilkiler (Vulpini) 
 Oymak: Asıl köpekler (Canini)
# Kayacık, Bulgaristan
Kayacık ( Timarevo), Bulgaristan'ın Şumnu şehrine bağlı bir köydür.
Bulgaristan'ın Şumnu ilinin Hitrino (Şeytancık) ilçesine bağlı en büyük köyüdür.


## Etimoloji.
Köyün eski ismi "Timarova" idi. Fakat komünist iktidarının Türklere karşı uyguladığı asimilasyon politikasından dolayı Osmanlı döneminden kalan tımar ve has kelimelerini içeren isim, "Ravnets" ile değiştirildi. Totaliter rejiminin yıkılmasından sonra köy halkının verdiği dilekçe sonucu, 2000'li yıllarda köyün ismi tekrar "Timarevo" olmuştur.


## Coğrafya.
Bağlı olduğu Hitrino (Şeytancık) ilçesine 2 km uzaklıktadır. Kuvat mahalle, Aşağı mahalle, Yukarı mahalle ve Dobruca mahallesi adında dört mahalleden oluşur. Çevresindeki köyler; Vırbak (Söğütlü), Dlışko (Uzunlar), Hitrino (Şeytancık) ve Dobrivoynikov (Hasköy) köyüdür.
# Kalecik Barajı, Elazığ
Kalecik Barajı, Elazığ'ın Karakoçan ilçesinde bulunan, Adını Kalecik köyünden alan ve Fırat Nehri'ne kavuşan Kalecik Çayı üzerinde, sulama amacı ile 1969 - 1974 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 680.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 39,00 m, normal su kotunda göl hacmi 12,50 hm³, normal su kotunda göl alanı 1,16 km²'dir. 1.245 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.
# Kalecik Barajı, Osmaniye
Kalecik Barajı, Osmaniye'de, Ceyhan Nehri'nin kollarından biri olan Kalecik Çayı üzerinde, sulama amacı ile 1978 - 1985 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Kaya gövde dolgu tipi olan bu barajın gövde hacmi 1.000.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 80,00 m, normal su kotunda göl hacmi 32,75 hm³, normal su kotunda göl alanı 1,36 km²'dir. 4.890 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.
Bu barajın işgal ettiği alanın yarısından fazlası o zamanki adı Kızıldere köyü sınarlarında idi. Milliyetçi-muhafazakâr olan köylü, bazı olumsuzluklarla anılan başka köylerle karıştırıldığından dolayı köyün adını, barajdan esinlenerek "Kalecik Köyü" olarak değiştirilmesini talep ettiler. Bu telep onanarak kabul edilmiştir.
# Taşgeçit, Araklı
Taşgeçit, Trabzon ilinin Araklı ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski ismi "Koloşa"'dır. 1530 yılı tahririnde o dönemki Sürmene Nahiyesinin köyleri arasında yerleşimden bahsedilmemektedir. 1735 yılına ait Hurufat Defterinde yerleşimden Koloşa adıyla Sürmene kazasına bağlı köy olarak bahsedilmektedir. 1834 yılı Sürmene Nüfus Defterinde, Koloşa adıyla o zamanki Sürmene Kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir.
Yerleşim, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra da Koloşa adıyla kayıtlarda yer almıştır. Sürmene ilçesinin köyüyken, 1953 yılında Sürmene'den ayrılarak ilçe olan Araklı'ya bağlanmıştır. Yerleşimin Koloşa olan adı da 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Taşgeçit olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.


## Coğrafya.
Trabzon il merkezine 78 km, Araklı ilçe merkezine 38 km uzaklıktadır.