BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Sudak balığı
 - YÖNLENDİRME 
Sudak balığı ya da Uzun levrek ("Sander lucioperca", eski bilimsel adı "Stizostedion lucioperca"), Percidae familyasından yırtıcı bir tatlısu balığı türüdür. Ana vatanının Doğu Avrupa'da bulunduğu düşünülür. Sevilerek yenilen balık olduğundan dolayı insanlar tarafından Batı Avrupa'ya da yayılmıştır.
Sudak balıklarının zarif bir vücutları, iki birbirinden ayrı duran sırt yüzgeçleri ve bir sürü sivri uzun dişleri vardır. Boyu 1,25 metreye, ağırlığı 12 ila 19 kiloya ve 10 ila 20 yaşına kadar varabilir. Sırtı yeşilimsi gri ve karnına doğru gümüşleşen, bir rengi vardır. Sırtında ayrıca bazen farklı şekillerde kahverengi gölgeler vardır.
Sudak balığı önemli ve kıymetli yenilen bir balıktır. Az kılçıklı, sağlam yapıya sahip beyaz bir eti vardır. Irmaklarda, göllerde ve bazen ırmakların denize aktığı yerlerde bulunan az tuzlu deniz suyunda da yaşayabilirler. Derin sularda yaşamayı tercih eder, çok çabuk büyür ama tutsak tutulunca çabuk öldüğünden dolayı havuzda ya da akvaryumda yetiştirilemez.
Sudak balıkları ilkbaharda Nisan ile Haziran arası çiftleşirler ve yumurtalarını alçak suda su bitkilerinin üzerine ve çakılların arasına bırakırlar. Ürettiği 40.000 yumurta diğer balık türlerinin ürettiğinden çok daha azdır ve bu yüzden diğer balıklar kadar çok türemez.


## Avlama yöntemleri.
Sudak balığı çok dikkatli ve ürkek bir balıktır ve kolay kolay tutulamaz. Boyu 90 santimi ve ağırlığı 7 kiloyu geçenleri çok nadir tutulur. Sudak balığını tutmak için uygun yemler kızılkanat, kızılgöz ve tatlısu levreğidir. Bunun yanında tabii ki başka balık türleri de yem olarak kullanılabilir, ama kullanılan yem balığının zayıf ve uzun bir yapıya sahip olmasına önem vermek gerekir. Yarım balık ve balık parçaları da yem olarak kullanılabilir. Solucan veya kurt ile tutulan sudak balıkları çok seyrektir.
Başarılı olmak için bol yavru balıkların yüzdüğü yerleri seçmek gerekir. Kanallarda ve alçak göllerde sazlıkların ve su bitkilerinin yakınında aramak gerek.
En iyi avlanma zamanları buz olmayan zamanlarda akşam ve gece saatleri ve buz olan zamanda öğlen saatlerindedir. En iyi aylar Mayıs, Haziran, Eylül ve Aralıktır. En büyük sudak balıkları kışın tutulur.
# Stephen Harper
Stephen Joseph Harper (d. 30 Nisan 1959), Kanadalı siyasetçidir. Kanada Muhafazakâr Partisinin eski başkanı ve Kanada'nın 22. Başbakanıdır. Azınlık olarak muhafazakârları yönettikten sonra Başbakan seçilmesi, 12 yıldan fazla sürmüş olan liberal yönetimi sonlandırmıştır.
11. Haziran 2008 gününde Harper, Kanada parlamentosunda (kızıl derililerden) ilk halklardan (First Nations) özür dilemesi ile dünya kamuoyu ilgi noktası oldu.
Kanada 1870 yıllardan itibaren zorunlu yatılı okular ile sistematik zorunlu asimilasyon siyaseti ile kızılderililerin medeniyetini, dillerini, toplumsal ve aile dokusuna ve benlik kimlik şuuruna karşı imha hareketi uyguladı. Harper'in söyleyişi çok sayıda yerli Kızılderili kabile reisi ven (örnek olarak Phil Fontaine) ve bu toplumsal baskısına maruz kalan yaşlı Kızılderililer tarafından ilgi ve memnuniyet ile izlendi.
Bu zorunlu misyoner yatılı okullarda binlerce tecavüz olayları özellikle Kanada'nın utanç kaynağı oldu. Büyük Avrupa gazeteleri; "Tüm Kanada üzgün ve ağlıyor" manşeti yayınladı. Hayata kalan 80.000 kızılderiliye (Inuit ve Metisler) toplam 2 milyar dolar tazminat ödenecek.
# Fluxus
Fluxus (Latince'de "akmak" anlamına gelen kelimeden gelir), ilk olarak 1960 yılında Litvan-Amerikalı sanatçı George Maciunas tarafından John Cage'in 1957-1959 Back Mountain College'daki "deneysel kompozisyon" derslerine katılan sanatçılar ile tanışması sonrasında oluşturulmaya başlanmış uluslararası bir avant-garde gruba verilen addır.
Fluxus'ın avant-garde bir grup olarak değerlendirilmesi konusu tartışmalıdır. Avangardizmin 1960'larda neo-avangardizm ya da transnasyonel bir estetik yaklaşımla yok olduğu ileri sürülebilir.
Fluxus, ilk olarak George Maciunas, Almus Salcius, vd. New York'ta ikamet eden Litvanların, bir dergi çıkarmak amacı ile Litvan Kültür Derneği'ne teklif etmelerinde buldukları isimdir (Bu dergi hiç çıkmamıştır). Maciunas'a göre Fluxus'un amacı "sanatta devrimsel bir gelgitin oluşmasını sağlamak, yaşayan sanatı ve karşı sanatı ("anti-art") yaymak" idi. Bu açıdan Fluxus, Dada ile yakından ilişkilendirilebilir.
Zamanın çoğu avant-garde sanatçısı Fluxus içinde yer almıştır. Bunlar arasında Joseph Beuys, Yoko Ono, Robin Page Nam June Paik, Charlotte Moorman, Wolf Vostell, Dick Higgins sayılabilir. Tabii bu isimler Joseph Beuys'un zaten kendisinin Fluxus dışında da oldukça tanınmış olması; Yoko Ono'nun biraz da John Lennon ismi ile anılması ve Nam June Paik'in de (Fluxus öncesinde de oldukça tanınan) video sanatının kurucusu olması bakımından ön planda yer alan isimlerdir. Bunların dışında Dick Higgins, Alison Knowles, Robert Filliou, Henry Flynt, George Brecht, Robert (Bob) Watts, Mieko (Chieko) Shiomi, Takako Saito, Ay-O gibi daha birçok ismi saymak mümkündür.
Nicelik açısından Fluxus'a bakıldığında toplamda 40 ya da 80 kadar merkezi sanatçı figürünü görmek mümkündür. Nihai olarak ise sanatçılar, küratörler, akademisyenler, galeri sahipleri, koleksiyonerlerden oluşan yaklaşık 360 isimden bahsetmek olasıdır. 1960'ların çoğulculuğuna yol açması açısından önemli olup etkisi günümüzde de sürmektedir.
# Kinizm
Kinizm (sinizm, kinik ya da kuşkuculuk), Sofist Gorgias'ın ve daha sonra da Sokrates'in öğrencisi olan Antisthenes'in öğretisidir. Antisthenes, "Kynosarges Gymnasion"da okulunu kurmuştur. Kinik okulun, "kyon" kelimesinden türediği söylenmektedir; kyon ise "köpek" ya da "köpeksi" anlamındadır.


## Genel çerçeve.
Kinik okul, Sokratesçi okullardan biri kabul edilir. Anthisthenes mutluluğa ancak erdemle ulaşılacağını ve bu erdemin de dünyevi hazları yadsımakla mümkün olabileceğini (mülkiyet, aile, din vb. değer ve yargıları reddederek) savunmuştur. Kinizme ün kazandıran, dolayısıyla kinizmin yayılmasını sağlayan Diogenes'tir. Diogenes bu öğretiyi eyleme dönüştürmüştür ve gerçek erdeme ancak bu şekilde ulaşılacağını savunmuştur. Rivayete göre Diogenes yaşamını bir fıçının içinde devam ettirmeye vardırarak, toplumsal gereksinmelerden kendisini tamamen yalıtmaya yönelmiştir.


## Kinik felsefe.
Kiniklerin temel felsefi konumları, zamanın uygarlık değerlerine yönelik aldırmaz tavırları ve eleştirel yaklaşımları tarafından şekillenir. Onların temel etik ilkesi erdemdir ve bundan anladıkları da, insanın özgürlüğü ve kendi iç bağımsızlığı ile yaşamını sürdürmesidir. İnsan, her tür gereksinmeye olan bağımlılığından kurtulmalıdır. Dolayısıyla böyle bir erdem anlayışı, bilgi ile temellendirilir; yani, insan ancak bilgilenme aracılığıyla kendisini kuşatmış olan gereksemelerden sıyrılabilir. Onlar açısından bilgi ve ahlaki ilkeler bu nedenle salt soyut bir bilme meselesi değil, somut yaşamda yaşanması gereken şeylerdir. Kinik filozoflar, bütün bu yaklaşımlarına uygun bir kişilik örneği olarak Sokrates'e işaret ederler. Kinizme göre, insan kendi kendisine dayanmalıdır ki erdemli, yani kendine yetebilen bir kişi olabilsin. İnsanın doğaya karşı geliştirdiği toplumsallık, büyük ölçüde gereksiz ve yozlaştırıcı nitelikler arz eder; kinikler buna karşı doğal ve sade yaşamı öne çıkarırlar.


## Bilinen kinik filozoflar.
  - Antisthenes
  - Diyojen
  - Demetrius 
  - Dion
  - Hipparchia
  - Kerkidas
  - Krates
  - Menedemos
  - Menippos
  - Zoilos
  - Oenomaus
  - Demonax
# Dretnot
Dretnot, 20. yüzyılın başlarında hizmete girmiş en baskın savaş gemisi türüdür.
İngiliz savaş gemisi HMS "Dreadnought" 1906 yılında denize indirildiğinde denizcilik tarihinde çığır açtı. Bu gemi ile benzer özelliklere sahip gemilere dretnot (İngilizcesi "dreadnought") ve önceki gemilere ise ön-dretnot (İngilizcesi "pre-dreadnought") adı verilmeye başlandı. HMS "Dreadnought"un tasarımında iki büyük devrimsel yenilik vardır; 305 mm'lik 10 ana batarya, tek ve çift namlulu 5 taret ve 24 küçük topla donatılmış silah sistemi ve buhar türbinli tahrik sistemi. Toplam ağırlığı 18 bin groston olan HMS "Dreadnought", 23000 beygir gücünde bir motora sahiptir. HMS "Dreadnought"un ortaya çıkışı ile, başta İngiltere ve Almanya donanmalarını yenilemeye başladı. Bu gemilere sahip olma isteğinin diğer ülke donanmalarında da başlaması kısa sürede denizlerde bir silah yarışı halini aldı. Bu yeni sınıf savaş gemileri ulusal gücün önemli bir simgesi oldu.
# Dünya Çocuk Günü
Dünya Çocuk Günü, farklı ülkelerde farklı tarihlerde kutlanan gün.
Dünya Çocuk Günü, 1954 yılında Birleşmiş Milletler tarafından çocukların refahını, eğitim hakkını ve korunmasını uluslararası ölçekte teşvik etmek amacıyla oluşturulmuştur. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 20 Kasım tarihini özellikle seçmiştir; çünkü bu tarih hem 1959 Çocuk Hakları Bildirgesi’nin hem de 1989 Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin kabul edildiği gündür.
Pedagoji ve çocuk gelişimi alanındaki araştırmalar, çocuk haklarının yalnızca yasal çerçevelerle değil, aynı zamanda sosyal politikalar, eğitim programları ve toplumsal farkındalık kampanyalarıyla güçlendirildiğini göstermektedir. Dünya Çocuk Günü, bu çerçevede çocukların iyi olma hâlinin izlenmesi, korunması ve iyileştirilmesi için hükümetlere ve uluslararası kuruluşlara politika önerileri geliştirilmesine olanak sağlamaktadır.
UNICEF tarafından yürütülen küresel izleme çalışmaları, özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde çocuk sağlığı, beslenme ve eğitim eşitsizliklerinin sürdüğünü göstermektedir. Dünya Çocuk Günü bu nedenle yalnızca sembolik bir kutlama değil; çocuk koruma sistemlerinin güçlendirilmesi, yoksulluğun azaltılması ve çocuklara karşı şiddetin önlenmesi gibi alanlarda uluslararası işbirliğinin artırılmasını hedefleyen bir farkındalık platformu olarak değerlendirilmektedir.
Bazı ülkeler, tarihi kendi ulusal geleneklerine göre belirlemektedir. Sovyetler Birliği ve devam eden bazı ülkelerde 1 Haziran’da kutlanan Çocuk Günü, sosyalist dönemin çocuk refahı politikalarının mirası olarak ortaya çıkmış ve zamanla geniş halk etkinliklerine dönüşmüştür.


## Tarihçe.
Uluslararası Çocuk Günü fikri, 1925 yılında Cenevre'de yapılan "Çocukların Refahı için Dünya Konferansı"'ndan sonra doğmuştur. 54 ülke katılımıyla gerçekleşen Konferans’ta "Çocukların Korunmasına Dair Cenevre Bildirgesi" kabul edilmiştir. "Dünya Çocuk Günü" adıyla çocuklar arasında ortak duygular oluşmasını, ulusların barış içinde yaşama özlemlerinin pekişmesini amaçlar.
Bildirge esas olarak yoksulluk, çocuk işçiliği, eğitim gibi dünya çocuklarının refahını ilgilendiren konulara odaklanmaktadır. Konferanstan sonra pek çok ülke, çocukların sorunlarına ilişkin olarak kamuoyunun dikkatini çekmek, çocuklara mutluluk getirmek ve çocuk konusunda teşvik etmek üzere bir günü çocuk günü olarak belirlemiştir. 1 Haziran tarihi, 21 ülkede olmak üzere, en yaygın Çocuk Günü'dür. Türkiye'de her yıl 23 Nisan'da kutlanmaktadır. 20 Kasım tarihinde ise Çocuk Hakları günü olarak kutlanmaktadır. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 14 Aralık 1954'te aldığı kararla, Dünya Çocuk Günü'nü BM'nin İlan Ettiği Uluslararası Günler listesine eklemiştir.
# Mostar (dergi)
Mostar, yayın hayatına başladığı 2005 yılından bu yana düşünceyi merkeze alan bir duruşla, kültür, edebiyat, tarih, sosyoloji, felsefe ve sanat gibi pek çok alanda zengin bir içerik sunmayı amaçlayan bir dergidir. Ezberlerin ötesine geçmeyi hedefleyen yayın çizgisiyle, okurlarını düşünmeye, sorgulamaya ve anlamaya teşvik eder. Modern çağın getirdiği bireysel ve toplumsal açmazlara karşı, milli ve manevi değerler ışığında geniş bir anlayış geliştirmeye çalışan Mostar, her sayısında farklı disiplinleri bir araya getirerek özgün bir çerçeve çizer. Bilgiye olduğu kadar hikmete de önem veren yaklaşımıyla, hem geçmişin mirasını sahiplenir hem de geleceğe dair tasavvurlar ortaya koyar.


## Künye.
  - İmtiyaz Sahibi: Yakup Yakuboğlu
  - Genel Yayın Yönetmeni ve Yazı İşleri Müdürü: Cihan Karakurt
 - Editör: Mehmet Erikli
 - Redaksiyon: Davut Bayraklı, İbrahim Orhun Kaplan
  - Tasarım: Z. Erdem Özsaray
  - Danışma Kurulu: Ahmet Sözbilir, Soner Çetinkaya, Hüseyin Tayyip Gündüz


## Aldığı ödüller.
  - Türkiye Yazarlar Birliği tarafından "2009 Yılının Dergisi" seçilmiştir. (1 Ocak 2010) 
  - Uluslararası İslam Dünyası Gazeteci ve Yazarlar Derneği (ULGAYAD) tarafından "2011 Yılının Dergisi" ödülü verilmiştir. (12 Nisan 2012)
# MÖ 323


## Olaylar.
  - Selevkos İmparatorluğu kuruldu (dağılışı MÖ 63).


## Ölümler.
  - 10/11 Haziran - Büyük İskender, Makedonya kralı (d. MÖ 356)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Diyojen, Kinik felsefesinin öncüsü ünlü filozof (d. MÖ 412)
# Fıstıklı, Armutlu
Fıstıklı, Yalova ilinin Armutlu ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte tarihi şadırvan ve mezar taşlarındaki 400-500 yıllık bir tarihi olduğu anlaşılmaktadır. Adını çevresindeki fıstık çamlarından alan köy, 1795 yılından beri aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy Yalova iline 63, Armutlu ilçesine 8 km uzaklıktadır.
# Şükrü Halûk Akalın
Şükrü Halûk Akalın, (22 Ocak 1956, Karaahmetli, Yüreğir), 15 Nisan 2001 - 12 Ocak 2012 tarihleri arasında Türk Dil Kurumu Başkanlığı görevini üstlenmiştir. Kurumda düzenlenen basın toplantısında, görevinden kendi isteği ile ayrıldığını belirten Akalın, Hacettepe Üniversitesi'ndeki asli görevine geri dönmüştür.


## Eğitimi ve kariyeri.
İlk ve ortaokul öğrenimini Adana'da tamamladıktan sonra liseyi İstanbul'da okudu. Lise yıllarında Son Havadis ve Yeni İstanbul gazetelerinde muhabir olarak çalıştı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü 1979 yılında bitirdikten sonra aynı bölümde doktora yaptı. Hazırlamış olduğu "Saltuk-name I (İnceleme - Metin)" başlıklı teziyle 1987 yılında Yeni Türk Dili alanında doktor unvanını aldı. Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne 1989 yılında Yardımcı Doçent olarak atandı. Aynı bölümde 1990'da Türk Dili Doçentliğine, 1996'da ise Profesörlüğe yükseltildi.
Çukurova Üniversitesi Türk Dili Bölüm Başkanlığı yaptı. Kurucusu olduğu Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Merkezinin müdürlük görevini yürüttü.
1995 yılında Bilim Kurulu Aslî Üyeliğine seçildiği Türk Dil Kurumu'na 15 Nisan 2001 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan üçlü kararname ile başkan olarak atandı.<br> 
Daimi Genel Sekreterliği ABD'de olan Uluslararası Sürekli Altayistik Konferansı (Permanent International Altaistic Conference)'nın 2003 yılında dönem başkanlığını yaptı.<br> 
Yirmi beş yıl görev yaptığı Çukurova Üniversitesi'nden ayrılarak 1 Mart 2006 tarihinde Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne geçti.<br> 
12 Ocak 2012 tarihinde saat 11:00'da Türk Dil Kurumunda düzenlenen basın toplantısında 11 yıldır yürütmekte olduğu başkanlık görevinden kendi isteğiyle ayrıldığını açıklamıştır.
Prof. Dr. Şükrü Halûk Akalın 22 Şubat 2022'de emekliye ayrıldı.


## Kitapları.
  - Ebü'l-Hayr-ı Rumi, Saltukname I, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kaynak Eserler Dizisi, Ankara, 1987.
  - Ebü'l-Hayr-ı Rumi, Saltukname II, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kaynak Eserler Dizisi, İstanbul, 1988.
  - Ebü'l-Hayr-ı Rumi, Saltukname III, Kültür Bakanlığı Kaynak Eserler Dizisi, Ankara, 1990.
  - Şor Sözlüğü, (N. N. Kurpeşko ile birlikte), Türkoloji Araştırmaları yayınları, Adana, 1995.
  - Anayurttan Atayurda, Gezi Notları, Türkoloji Araştırmaları yayınları, Adana, 1995
  - Eski Anadolu Türkçesi, ÇÜ Fen-Edebiyat Fakültesi ders notu no. 56, 3. baskı, Adana, 1995
  - Teleüt Ağzı Sözlüğü, (C. Turgunbayev ile birlikte çeviri), Türk Dil Kurumu yayını, Ankara, 2000
  - TDK, İmla Kılavuzu, (Komisyon üyesi olarak), Ankara, 2000
  - TDK, Yazım Kılavuzu, (Çalışma Grubu Başkanı olarak), 24. baskı, Ankara, 2005
  - TDK, Türkçe Sözlük, (Çalışma Grubu Başkanı olarak), 10. baskı, Ankara, 2005
  - Resimli Okul Sözlüğü, (Prof. Dr. Recep Toparlı, Uzm. Belgin Aksu ile birlikte), Ankara, 2008
  - Binyıl Önce Binyıl Sonra Kâşgarlı Mahmud ve Divanü Lugati't-Türk, Türk Dil Kurumu yayını, Ankara, 2008
  - TDK, Türkçe Sözlük, (Çalışma Grubu Başkanı olarak), 11. baskı, Ankara, 2011
  - Seyyâh-ı Âlem Evliya Çelebi, Türk Dil Kurumu yayını, Ankara, 2011
# Altın Hızma
Altın Hızma, bir Kerkük türküsüdür. Kaynak kişi Abdurrahman Kızılay'dır. Nida Tüfekçi tarafından 1970 yılında derlenmiş ve pek çok müzisyen tarafından yorumlanmıştır.


## Türkünün sözleri.
Altın hızma mülayim/ Seni haktan dileyim
Yaz günü temmuzda/ Sen terle ben sileyim
Gün gördüm, günler gördüm/ Seni gördüm şad'oldum
Altın hızma incidi/ Gömleği narıncıdı
Benim lal olmuş dilim/ Ne dedi yar incidi
Gün gördüm, günler gördüm/ Seni gördüm şad'oldum
Altın hızma gadağa/ Yaraşıp alt dudağa
Güzel gel görüşelim/ Men gidirem ırağa
Gün gördüm, günler gördüm/ Seni gördüm şad'oldum


## Sözleriyle ilgili notlar.
  - altun: altın
  - mülâyim: yumuşak, uygun, yavaşa
  - narıncı: turuncu rengi (yöresel)
  - lâl: konuşamayan, dilsiz, suskun
  - irağ: ırak, uzak (ülke değil)
  - hızmav= hızma: buruna takılan süs halkası
  - gadağa: pürüz, engel (yöresel)
  - şâd olmak: mutlu olmak, sevinmek.
# Abdurrahman Kızılay
Abdurrahman Kızılay (1 Temmuz 1938, Kerkük - 12 Aralık 2010, Ankara), Türk Klasik Türk müziği sanatçısı ve bestekâr.
Iraklı Türkmeni olan Abdurrahman Kızılay, ilk ve orta öğrenimini Kerkük'te tamamlamıştır. Müzik eğitimi için Ankara'ya gelmiş ve Ankara Devlet Konservatuvarı Kontrbas Bölümü'nden mezun olmuştur. 1974'te Türk vatandaşlığına kabul edilmiştir. Ses sanatçısı, ut virtüözü ve söz yazarıdır. Türkiye'de "Altın Hızma Mülayim" adlı türküsü ile tanınmaktadır. Kerkük türkülerini tanıtırken aynı zamanda Kerkük bölgesinin ve Kerkük'teki Türk varlığının yaşadığı sıkıntıların da Türkiye'de duyulmasını sağlamıştır. Kerkük'te yaşananları Dünya çapında da duyurmaya çalışmıştır. Asıl adı Abdurrahman Ömer İbrahim olan Kızılay'a uzun yıllar Kerkük Kızılayı'nda gönüllü olarak çalıştığı için Kızılay soyadı önerilmiş ve kendisi de bu soyadı kabul etmiştir. Hayatı boyunca Avrupa'daki birçok ülkede ve ABD'de konserler veren sanatçı son olarak da Türkmeneli Televizyonu'nda "Dost Bağının Bülbülleri" adıyla bir program hazırlamaktaydı. Sanatçı, 2002 yılında Mehmet Özbek ile 'Mum Kimin Yanan/ Kerkük Türküleri' adlı bir albüm yapmıştır. Abdurrahman Kızılay 12 Aralık 2010 tarihinde Ankara'da Özel 29 Mayıs Hastanesi'nde solunum yetmezliği nedeniyle tedavi görürken 72 yaşında ölmüştür.


## Eserleri.
  - Altın Hızma Mülayim
  - Evlerinin Önü Boyalı Direk (Derleme)
  - Dağlar Başın Alaydım
  - Baba Bugün Dağlar Yeşil Boyandı
  - Aynaya Baktım Saç Beyaz Olmuş
  - Esmerim Güzel Esmerim
  - Güler Oynarım
  - Yazmalı Gelin Yazmalı
  - Her Gün Akşam Olur
  - Altın Tabakta Bal Var
# Legato (müzik)
Legato, italyanca bir sözcüktür, "bağlı" anlamına gelir. Ardışık notaları, aralarında hiçbir kopukluk olmaksızın bağlı çalmaya denir.


## Solfej.
Legato, bir müzik cümlesini icra biçimidir.


## Çalış teknikleri.
Legato bir teknik değil, ardışık notaları çalgısına göre icra etme biçimidir. Burada amaç notaları devam eden tek bir hareket halinde çalmaktır. Legato sırasında, nefesli saz çalanlar ve şarkıcılar parça arasında nefes alıp vermekten kaçınmalıdırlar, yaylı saz çalanlar ise tek bir yay hareketiyle ile çalmalıdırlar.
Gitar
Legato, gitar dünyasında tapping (sağ elle perdelere basma) tekniğine yakındır. Sadece sol elle (perde üzerindeki el) notaları bağlı çalmaya dayanır. Hammer-on ve pull-off tekniklerini baz olarak alır. Slide (kaydırma), vibrato ve bend tekniklerini kullanarak solist gitaristler tek el kullanarak daha hızlı çalabilmektedirler. Notaların bir veya birkaç tel üzerinde çalınmasına göre legato etkisini pekiştirmek ve ambiansı zenginleştirmek için notalar gidişata göre ses çıkarmaya bırakılır (örn. arpej sırasında).
Legato, elektronik ya da elektroakustik gitarla çalınan hemen tüm modern müzik türlerinde kullanılır. Ancak yoğun ve uzun kullanımı metal müzikte yaygındır.
 - YÖNLENDİRME
# GNU Assembler
GNU Assembler (GAS), shellden kullanıldığı zaman as olarak çağrılan GNU Assembler komutudur. GNU derleyici koleksiyonunun temel ve varsayılan derleyicisi olup Linux ve GNU işletim sistemlerinin derlenmesinde kullanılır. GNU Binutils paketinin bir parçasıdır.
Gas birbirinden farklı mimariler üzerinde çalışablir. Intel sözdizimini kullanan diğer derleyicilerden farklı olarak AT&T çevirici sözdizimini kullanır bununla birlikte geliştirilen son versiyonları Intel sözdizimini desteklemektedir.
Ücretsiz bir yazılımdır ve GNU Genel Kamu Lisansi altında kullanılabilir.
# Configure
configure Linux/Unix tabanlı sistemlerde bir yazılımın ya da program paketinin kaynak dosyaları üzerinden kurulması esnasında, paketin kurulum kurallarını belirleyen ve paketin bağımlı olduğu yazılım ve kütüphaneleri kontrol eden betiktir. configure betiğine komut satırından geçirilen çeşitli parametreler yardımıyla, paketin kurulacağı dizin, hangi özelliklerle kurulacağı ve bu paketin bağımlı olduğu diğer paketler var ise gerekli olduğu durumda bunların kurulu olduğu dizinler belirtilir. Betiğin çalışması esnasında meydana gelen hatalar ekrana direkt olarak basılarak hatanın olduğu yerde betiğin çalışması durur. Hata ile ilgili ayrıntılı bilgi config.log isimli bir dosyada tutulur. Kaynak dosyaların make komutu ile derlenmeye başlanabilmesi için configure betiği hatasız bir şekilde çalışmasını tamamlamalıdır.
# Gömülü Linux
Gömülü Linux Linux işletim sisteminin cep telefonları, PDA'ler, elde taşınabilir medya oynatıcılar ve diğer tüketici elektroniği cihazları gibi gömülü sistemlerde kullanılan adıdır.
Geçmişte gömülü sistemler için yapılan yazılımlar doğrudan assembler'da yazılarak geliştiriliyordu. Geliştiriciler tüm donanım sürücülerini ve arayüzlerini baştan geliştirmek zorundaydı. Daha sonraki uygulamalarda, küçük bir ücretsiz yazılım seti ile desteklenmiş Linux kernel'in gömülü cihazların sınırlı donanım alanlarına sığdırılabildiği çalışmalar gerçekleştirilmişti. Tipik bir gömülü Linux dağıtımı 2 MB alan üzerinde yer kaplamaktadır. Diğer gömülü işletim sistemleri; VxWorks, QNX, LynxOS, Windows CE, Windows NT Embedded, Palm OS.
Gömülü Linux'un diğer gömülü işletim sistemlerine olan avantajları;
  - Açık kaynak olması
  - Genellikle ücretsiz olması ve kurulum başına lisans bedeli talep etmemesi
  - Olgun ve kararlı olması (10 yıldan fazla bir süredir pek çok cihazın içinde kullanılmakta)
  - İyi desteklenmesi


## Gömülü Linux Birliği.
IBM, Intel, LynuxWorks, Motorola, Panasonic, Samsung, Sharp, Siemens ve Sony gibi firmaların katılımıyla oluşan Gömülü Linux Birliği (ELC), 15 Temmuz 2003 tarihinde San Francisco'da, ürün geliştiricileri, kullanıcı arayüzü tasarımcıları ve gömülü Linux uygulamaları için gerçek zamanlı performans çalışmaları yapan tasarımcılara yardım edecek bir yönergeler dizisinin hazırlanması amacı ile standartlaşma etkinliklerinin yeni bir evresinin başlatıldığı duyuruldu. Standardın amacı, küresel olarak kabul edilen, test uygulamaları sunacak ve pazarlamayı iyileştirecek, marka oluşturacak bir platformun yaratılmasıydı. 2002 yılında ELC, Embedded Linux Consortium Platform Specification (ELCPS) isimli standardını tanıttı.
2005 yılında OSDL bünyesine katılan bu yapılanma, 21 Ocak 2007 tarihinde, aralarında Fujitsu, Intel, AMD, IBM, Oracle, Hitachi, Cisco, Motorola, Siemens, Sun Microsystems, Google, Nokia, Dell ve Toshiba gibi 60 kadar dev firmanın bir araya gelerek oluşturduğu Linux Foundation'a ile birleşti.


## Linux üstünde çalışan mobil telefonlar.
  - E28 E2800
  - Motorola A760, A768, A780, E680, A1200
  - Panasonic P901i 
  - NEC N901ic
  - Samsung SCH-i519
  - Telepong
  - Wildseed
  - Üzerinde Linux olan mobil telefonlar
  - Road S101


## Linux çalıştıran tek kart bilgisayarlar.
  - Gumstix - Intel XScale işlemcili (200 MHz ve 400 MHz).
  - ECB AT91 - ARM9 işlemcili (180 MHz).
  - Omniflash - ARM9 işlemcili (200 MHz).
# Lipit düşürücü ilaç
Lipit düşürücü ilaçlar kanda yüksek lipit seviyelerinin tedavisinde kullanılan çeşitli türde ilaçlardır. Hipolipidemik ilaçlar veya antihiperlipidemik ilaçlar olarak da adlandırılırlar.
Lipit düşürücü ilaçlar birkaç sınıfa ayrılabilir. Yan etkileri ve kolesterol profiline olan etkileri bakımından farklılıklar gösterirler. Bazıları "kötü kolesterol" diye bilinenen LDL kolesterolunu azaltırken diğerleri "iyi kolesterol" HDL kolesterolunu arttırırlar. Klinik kullanımda bir hastanın hangi ilacı alacağını belirlemek için hastanın kolesterol düzeyine, kardiyovasküler risk durumuna, karaciğer ve böbrek fonksiyonuna bakılır ve bunlar, ilacın riskleri ile faydalarıyla birlikte değerlendirilir. Amerika Birleşik Devletleri'nde bunu yapmak için Milli Kolesterol Eğitim Programı'nın Yetişkin Tedavi Paneli III'te (National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III) bulunan delillere bağlı tedavi kılavuz kullanılır.
  - Statinler kalp hastalıkları ile en doğrudan bağlantısı olduğu gösterilmiş olan LDL kolesterolu azaltmakta çok etkilidir. Statin türevlerinin LDL kolesterolunu %18-%55 arasında azalttığı gösterilmiştir.
  - Fibratlar trigliseritlerin yüksek olduğu durumlarda kullanılır. Bu tür ilaçların kullanımıyla trıgliseritler %20 ila 50 arasında azalır. HDL kolesterol da artar ama LDL kolesterol çok az iner, hatta artabilir dahi.
  - Nikotinik Asit de, fibratlar gibi, trigliseritlerin azaltılmasına yarar. Hem LDL kolesterol hem de HDL kolesterol düzeylerine yararlı etkileri görülür.
  - Safra asiti bağlayıcı reçineler özellikle LDL kolesterolu azaltmakta etkilidirler. LDL kolesterolu %15-30 azaltıp HDL kolesterolu yükseltirler. Trigliseritlere pek etkileri olmaz.
  - Fitosterol (kolesterol emilme inhibitörleri)
  - CETP inhibitörleri
  - Skualen sentaz inhibitörleri
# Tamag
Tamag, eski Türklerin inancı Tengricilik'te bugünkü cehennem kelimesinin eş anlamlısıdır. Sözün tamağ, tamuk, tamug ve tamu varyantları da vardır. Moğollar tam derler. Öldükten sonra suçluların cezalandırılmak üzere gittiği yerdir. İslam inancıyla birlikte geniş betimlemeler yapılmış ve nasıl bir yer olduğu hakkında değişik fikirler ileri sürülmüştür. Fakat tüm görüşlerdeki ortak nokta ateş ile ilgili olduğudur. Eski Türkler (Oğuzlar, Chou Türkleri ve diğer Gök Tanrı'ya tapan Türkler) Tamug'un yeraltında olduğuna inanırdı. Tamug'un efendisi Erlik Han'dır ve günahkâr kişileri cezalandırmak için vardır. Karşıtı Uçmag'dır.
Kazırgan sözcüğü de Türk ve Altay halk inancında ve mitolojisinde Cehennem Çukuru anlamında kullanılır. Kötü ruhların doğruluğa gelmesi için, geçici bir süre kaldığı ateş çukurudur. Çukur anlamı taşır. Kazımak ve kazık sözleri ile aynı kökten gelir.


## Etimoloji.
Tam/Dam kökünden türemiştir. Kapalı yer demektir. Karanlık anlamı vardır. Sanskritçe (Eski Hintçe) Tamas (karanlık) sözcüğü ile de bağlantılı olduğu söylenir. Moğolca ve Tunguzca Tama sözcüğü toplanmak, bir araya gelmek manaları içerir. Türkçede Tam kökü yakmak anlamı da taşır ve Tamız, Tamur gibi sözcükler bu anlamı ihtiva eder. Tamug kelimesi Divânu Lügati't-Türk'te "Tamu" olarak geçer. Tıpkı "kamug" (şimdi "kamu") kelimesinde olduğu gibi "g" harfi düşmüş ve "tamu" olmuştur.
# Milan Tanksavarı
MILAN (Fransızca: "Missile d´infanterie léger antichar" = Piyadenin hafif tanksavar silahı), ikinci nesil tanksavar silahı. MILAN silahının dizayn çalışmaları 1962'de başlanmış, 1971'de prototipleri üretilmiş kullanımına da 1972'de başlanmıştır. Tel ile güdülen yarı otomatik bir rokettir. Roketin hedefe el ile doğrultulması, fırlatıldıktan sonra hedef vurulana kadar, hedefin optik nişangah tan takip edilmesi gerekir. MILAN silahı gece atış kabiliyetini kazanması için MIRA termal kamera ile donatılmıştır.


## Savaş Başlığı Çeşitleri.
  - MILAN: Tekli, Shaped Charge (1972)
  - MILAN 2: Tekli, Shaped Charge (1984)
  - MILAN 2T: Tandem, Shaped Charge (1993)
  - MILAN 3: Tandem, Shaped Charge
  - MILAN ER: Uzatılmış Menzil


## Tarihçe.
MILAN, Fransız-Alman ortak yapımı bir roket tir. İngiltere (BAE Sistem tarafından), İspanya ve Hindistan tarafından da lisanslı olarak üretimi yapılmaktadır.


## Özellikleri.
Buradaki değerler MILAN2 ve MILAN2T roketine ait verilerdir.
  - Roketin ilk hızı: 75 m/s
  - Roketin ortalama hızı: 130 m/s
  - Roketin 2000 m'de ulaştığı hız: 190 m/s
  - Tesirli menzili: 75 – 2000 m
  - Zırh delme kabiliyeti: 0 – 88 cm
  - Yana dönüş kabiliyeti: 360°
  - Alçalış / Yükseliş: -10° / +10°


## Operatörler.
  -  Avustralya - Avustralya Ordusu
   - Piyadeler tarafından ve araçlara monte edilerek kullanıldı. Avustralya Ordusu, 90'ların başlarında silahı kullanımdan kaldırarak Javelin silah sistemini kullanmaya başladı.
  -  Brezilya - Brezilya Ordusu
  -  Belçika - Belçika Ordusu piyade
  - Hırvatistan Kara Kuvvetleri
  - Şili Ordusu
  -  Kıbrıs Cumhuriyeti - Kıbrıs Ulusal Muhafızları
  -  Estonya - Estonya Savunma Kuvvetleri
  -  Fransa - Fransız Ordusu
   - Piyadeler ve araçlar üzerinde.
   - YÖNLENDİRME - Alman Ordusu, Luftwaffe, Alman Donanması
  -  Yunanistan - Yunan Ordusu
  - Hizbullah
   - İsrail tanklarına karşı 2006 İsrail-Lübnan çatışması.
  -  Hindistan - Hint Ordusu
   - Piyadeler ve araçlar üzerinde.
  -  İrlanda - İrlanda Ordusu
  -  İran İran Ordusu
  -  Irak
  -  İtalya - İtalyan Ordusu
  -  Kenya - Kenya Ordusu
  -  Lübnan - Lübnan Ordusu
  -  Meksika - Meksika Ordusu
   - This antitank missile is used over Panhard VBL Scout Cars.
  -  Pakistan
   - YÖNLENDİRME - Portekiz Ordusu
  -  Tayvan - Çin Halk Cumhuriyeti Deniz Kuvvetleri
  -  Singapur - Singapure Ordusu
  -  Güney Afrika - Güney Afrika Ordusu
  -  İspanya - İspanyol Ordusu
  -  Türkiye - Türk Silahlı Kuvvetleri
  -  Birleşik Krallık - İngiliz Ordusu
  - Uruguay Ordusu
# Tifüs
Tifüs, "Rickettsia" bakterilerinin etken olduğu bulaşıcı hastalıktır. Neden olan etken bakteriler hücre içinde yaşama özelliği gösterirler, hücre dışında uzun süre canlı kalamazlar.


## Etken.
 - "Rickettsia prowazekii" (Epidemik tifüs)
 - "Rickettsia typhi" (Endemik tifüs)
 - "Orientia tsutsugamushi"
 - "Rickettsia australis"


## Bulaşma yolu.
Bitle bulaşan tifüs, salgına neden olan tek rickettsia hastalığıdır. Hastalık, enfekte insanların kanını emerek enfekte olan insan bitinin hastalığı başka insanlara taşımasıyla bulaşır. Enfekte bit, diğer insanlardan kan emerek beslenirken rickettsiaları cilt üzerinde bırakır. Bu kişiler ciltlerini ovalarken rickettsiaları veya bit parçacıklarını bitin ısırdığı yerin içine sokarak enfekte olabilirler.


## Semptomlar.
### Epidemik tifüs.
 - Titreme
 - Öksürük
 - Deliryum
 - Yüksek ateş (40 °C)
 - Eklem ağrısı
 - Düşük kan basıncı
 - Döküntü
 - Fotofobi (Işığa duyarlılık)
 - Şiddetli baş ağrısı 
 - Şiddetli kas ağrısı 
 - Stupor
 - Sırt ağrısı


### Endemik tifüs.
 - Karın ağrısı
 - Sırt ağrısı
 - Vücudun ortasından başlayan ve yayılan mat kırmızı döküntü
 - Çok yüksek ateş (41 °C)
 - Kuru öksürük
 - Baş ağrısı
 - Eklem ağrısı
 - Bulantı
 - Kusma


## Hastalığın seyri.
Belirtilerin başlangıcı değişkendir ancak genellikle ani başlar ve ilk belirtiler; baş ağrısı, titreme, yüksek ateş, takatsizlik, öksürme ve şiddetli kas ağrısıdır. 5-6 gün sonra, ilk önce vücudun üst bölümünde başlayan ve daha sonra yüz, avuç içi ve ayak tabanı hariç vücudun her yerine sıçrayan maküler cilt kabarıkları (koyu benekler) görülür. Özel tedavi uygulanmazsa vaka ölüm oranı %40'lara çıkabilir.


## Coğrafi dağılım.
Afrika'nın ortası ve doğusunda, Amerika'nın ortası ve güneyi, Asya'nın soğuk bölgelerinde (dağlık) görülür. Tifüse, aşırı kalabalığın ve kötü hijyen koşullarının hakim olduğu cezaevleri ve mülteci kampları gibi yerlerde de rastlanır.


## Yolcular için risk.
Yolcuların çoğu için çok düşük risk mevcuttur. Mülteci kamplarında görev alan ve kalabalık, kötü hijyen koşullarının hakim olduğu diğer uygulamalar içerisinde yer alan insani yardım görevlileri risk altında olabilir.


## Profilaksi.
Mevcut değildir.
Bitin vücudu istila etmesini önlemek üzere temizlik yapmak çok önemlidir. Vücut bitini kontrol etmek ve yüksek risk altındaki insanların giysilerinde kullanmak üzere pudra haşarat ilaçları vardır.


## Tedavi.
Hastalık tedavisiz bırakıldığında ölümcül olabilir. Tedavi çoğunlukla antibiyotikler ile yapılır.
  - Azithromycin (tek ilaçla tedavi)
  - Doxycycline
  - Tetracycline
  - Chloramphenicol (daha az kullanılır)
Bu hastalık Türkiye'de pek fazla görülmez.
# Arsène Wenger
 Libero
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Arsène Wenger (d. 22 Ekim 1949, Strazburg, Fransa), Fransız eski futbolcu ve teknik direktör.
Futbolculuk kariyeri boyunca Fransa Üçüncü Ligi'ndeki Mutzig, Mulhouse ve Vauban takımlarında savunma oyuncusu olarak futbol oynamıştır. 1978 - 1979 sezonunda birinci lig takımlarından Strazburg'a transfer olmuş ve sadece üç maç forma giydiği bu sezonda lig şampiyonluğu yaşamıştır.
Teknik adamlık kariyerine 1981'de Strazburg genç takımında başlamış, 1983'te Cannes FC takımında yardımcı antrenör olmuştur. 1984-1986 arasında Nancy takımının teknik direktörlüğünü yapmıştır. Kariyerinde önemli bir dönüm noktası 1987 yılında Monaco takımının teknik direktörlüğüne getirilmesi olmuş, 1994-1995 sezonunda görevinden ayrılana kadar bu takımla 1988 yılında Fransa Ligi şampiyonluğu ve 1991 yılında Fransa Kupası'nı kazanmış, 1992 yılında UEFA Kupa Galipleri Kupası'nda Otto Rehhagel'in çalıştırdığı Werder Bremen ile final oynamıştır.
1995 yılında Japon takımı Grampus Eight takımında görev almış ve Japonya Süper Kupası'nı kazanmıştır.
Kariyerinde ikinci dönüm noktası 1996 yılında Arsenal takımının teknik direktörlüğüne getirilmesi olmuştur. 1996 yılı itibarıyla sürdürdüğü bu görevinde, 1998, 2002 ve 2004 yıllarında üç kez lig şampiyonu olmuş, 1998, 2002, 2003 ve 2014 yıllarında 4 kez FA Cup'ı kazanmış ve 1998, 1999, 2002 ve 2004'te dört FA Community Shield sahibi olmuştur.
Avrupa kupalarında ise 2000 yılında UEFA Kupası'nda Galatasaray ile final oynamış ve penaltılarla kaybetmiştir. 2006 yılında UEFA Şampiyonlar Ligi finalinde Barcelona'ya kaybetmiştir.
2017-18 sezonunun sonunda Arsenal'dan ayrıldı ve emekli oldu.


## Teknik direktörlük kariyeri.
  - 1984-1987 AS Nancy
  - 1987-1994 Monaco
  - 1995-1996 Nagoya Grampus Eight
  - 1996-2018 Arsenal


## Başarıları.
### Oyuncu olarak.
Mutzig
  - Coupe d'Alsace: 1971
Vauban
  - Coupe d'Alsace: 1977
  - Division d'Honneur Alsace: 1977
RC Strasbourg
  - Division 1: 1978–79
  - Coupe d'Alsace: 1980


### Teknik direktör olarak.
Monaco
  - Division 1: 1987–88
  - Coupe de France: 1990–91
Nagoya Grampus
  - Emperor's Cup: 1995
  - Japanese Super Cup: 1996
Arsenal
  - Premier League: 1997–98, 2001–02, 2003–04
  - FA Cup: 1997–98, 2001–02, 2002–03, 2004–05, 2013–14, 2014-15, 2016–17
  - FA Charity/Community Shield: 1998, 1999, 2002, 2004, 2014, 2015, 2017
# Flare (havacılık)
Bir karşı tedbir (İngilizce: "countermeasure") yöntemi olarak kullanılan ısı fişekleri (İngilizce: "flare"), ısı güdümlü füzeleri şaşırtmak için kullanılan sistemler arasında yer almaktadır.
Isı güdümlü füzeler başlıklarındaki özel donanımlar sayesinde hava, deniz ve kara araçlarının yaydığı kızılötesi enerjiye odaklanıp hedef tespiti yapmaktadırlar. Bu sayede hedeflerini takip ederek imha etmeye çalışırlar. Isı fişekleri ise hava, deniz ve kara platformlarını koruma amacıyla kullanılmaktadır. Isı fişekleri yüksek sıcaklıkta yanarak plarform motorlarının ya da egzoz gazlarının yaydığı miktarda kızılötesi enerji yayarak ısı güdümlü füzeleri karıştırmayı hedefler.
Elektronik taarruz için kullanılan ısı fişekleri, piroteknik ve piroforik olmak üzere ikiye ayrılır. Bu iki tip ısı fişeği de yüksek miktarda kızılötesi ışıma yapmak için kimyasal enerji kullanır. Piroteknik ısı fişekleri yüksek oranda görünür beyaz ışık ve duman üretir. Bu ısı fişekleri, fırlatıldıklarında ateşlenirler ve belirli bir süre boyunca yüksek miktarda kızılötesi enerji üretirler. Magnezyum Teflon Viton (MTV) ısı fişekleri, piroteknik ısı fişeklerine örnek olarak verilebilir. Piroforik ısı fişekleri ise çok hızlı bir biçimde oksitlenerek ısı üreten ve atmosferde soğuyan küçük folyo parçaları oluşturan ısı fişekleridir. Bu sebeple, piroforik ısı fişekleri çok daha az görünür. Farklı platformlarda farklı tehditler için farklı tiplerde ısı fişekleri kullanılmaktadır.


## Video.
  - Isı fişeği sekansı
# 16. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)
 - YÖNLENDİRME 
16. Kolordu Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı dönemi askerî birimlerinden biridir.


## Düzen.
### Ağustos 1916, Aralık 1916 Savaş Düzeni.
Ağustos 1916, Aralık 1916'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
  - 16. Kolordu (Kafkasya)
   - 5. Tümen, 8. Tümen


### Ağustos 1917 Savaş Düzeni.
Ağustos 1917'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
  - 16. Kolordu (Kafkasya)
   - 5. Tümen, 8. Tümen


## Bitlis 1916.
5. Piyade Tümeni 13., 14. ve 15. Piyade Alaylarından oluşmaktaydı. 2000–3000 arasında Şeyh Muhammed Diyauddin, Mutki Aşireti Reisi Hacı Musa Bey ve diğer milis birlikler bulunmaktaydı. 7 Kasım 1916 tarihinde Mustafa Kemal Paşa Bitlis bölgesinde 5. Tümen komutanlığındaki görev değişikliğini, arazi üzerindeki tertibatını, ihtiyaçlarını ve genel durumunu görmek ve Van Harekât Müfrezesinin hareketini temin etmekle görevliydi. Mustafa Kemal 10 Kasım - 21 Kasım tarihleri arasında Bitlis merkezinde Milis Komutanlarla görüşmüş, hastane, askerî birlikler, bazı türbe ve camileri gezmiştir. Ayrıca 15 Kasım 1916 tarihinde Rahva Ovası'nda bulunan Yarbay Ali Çetinkaya komutasındaki Türk Birliğine bir tatbikat yaptırmıştır.
# Yuan Hanedanı
 - YÖNLENDİRME 
Yuan Hanedanı ya da Kubilay Hanlığı (Çince: 元朝; Pinyin: Yuáncháo; Moğolca: Dai Ön Yeke Mongghul Ulus), 1280-1368 yılları arasında Çin'i egemenliği altına alan Moğollar tarafından kurulmuş hanedan.
Kurucusu Cengiz Han'ın torunu, Tuluy (Moğolca: Толуй)'un oğlu Kubilay Han'dır. Togon Temür döneminde 1368'de başkenti Dadu (Çince: 大都 pinyin: Dàdū, Farsça: خان باليق Khān Bālīq, Türkçe: Hanbalık)'yu terk ederek kuzeye kaçmak zorunda kalmış ve hanedan Kuzey Yuan (北元) olarak adlandırılmıştı.
Aslında Doğu Avrupa ve Rusya'dan Orta Doğu'ya, Çin ve Kore'ye kadar uzanan Moğol İmparatorluğu'nun bir parçasıdır. Ancak buradaki Moğollar, İmparatorluğun içinde yalnız Çin ile ilgilenmiş, Moğol Kağanı unvanının yerine Çin İmparatoru unvanını kullanmayı yeğlemişlerdir.
Moğol yönetiminin Han Çinlilerine yaptığı dayanılmaz sömürü ve baskı, Han Çinlileri'nin ayaklanmasına neden oldu. 1333 yılına gelindiğinde dinî ve diğer gizli örgütler tarafından başlatılan ayaklanmalar tüm ülkeye yayıldı. Bu dönemdeki en büyük ayaklanma, Sarı Irmak’ta yapılan ıslah çalışmalarına katılan köylülerin başlattığı “Kırmızı Başörtülü Ordu”nun ortaya çıkmasıydı. Ordunun Haozhou bölgesindeki birlikleri, Zhu Yuanzhang’ın liderliğinde “Moğolları kovarak Çin'i yeniden kurmak” sloganıyla Çinliler arasında geniş destek kazandı. Zhu Yuanzhang, ordusuyla birlikte 1368 yılında Dadu'yu ele geçirerek Yuan Hanedanı'nı yıktıktan sonra Ming Hanedanı'nı kurdu.


### Soyağacı.
Cengiz
Tuluy
Kubilay5.(1274-1294)
DoljÇinkimMangalaNomugan
KamalaDarmabalaTemür6.(1294-1307)Ananda
Yesün Temür10.(1323-1328)Kayşan7.(1307-1311)Ayurbarwada8.(1311-1320)
Arigiba(1328)Koşila11.(1329)Tok Temür12.(1329-1332)Şidebala9.(1320-1323)
Togon Temür14.(1338-1370)Irinjibar13.(1332)El Tögüs
Ayurşiridara15.(1370-1378)Tögüs Temür16.(1378-1388)


### Yuan Hanedanı Ordusu.
Yuan Hanedanı ordusunu ağırlıklı olarak Moğol kabileleri oluşturuyordu. Orduda bozkır toplumlarında kullanılan ondalık sistem kullanılmaktaydı. Orduda dönemin barutlu silahları çok sık bulunmaktaydı. ı. Seferberlik durumlarında Yuan Hanedanına bağlı Ongirat gibi Moğol kabileleri asker yolluyordu. Kubilay döneminde Uygur Türkleri önemli kademelere getirilmiş, Han Çinlilerinin ise bu hakları kısıtlanmıştı. Bu dönemde de Uygur Türkleri de ordunun bir parçası haline gelmişlerdir, özellikle kuşatma silahlarının yapımında Uygurların zekasından yararlanılmıştır. Han Çinlileri orduda sadece belirli pozisyonlara gelebiliyordu ve yüksek rütbeler almaları engellenmişti. Sadece garnizon askeri, muhafız alaylarına katılabiliyorlardı. Yuan Hanedanının yükseliş döneminde Han Çinlileri başka bölgelere göç etmiş ve katliamdan kaçmaya çalışmışlardır. Özellikle Uygurlara ve Moğollara yüksek rütbeler ve önemli görevler veriliyordu.
# Karakilise Muharebesi (1918)
 - YÖNLENDİRME  YÖNLENDİRME 
Karakilise Muharebesi (Ermenice: Ղարաքիլիսայի ճակատամարտ "Gharakilisayi chakatamart," Türkçe: "Karakilise Muharebesi" ya da "Karakilise Muharebeleri"), 1. Dünya Savaşı'nın Kafkasya Cephesi sırasında Karakilise (şimdiki Vanadzor) yakınlarında 25-28 Mayıs'ta meydana gelen bir muharebeydi.


## Olaylar.
Sayıca az olmalarına rağmen Ermeni Askerler, Aralık 1917'de Transkafkasya komiserliği ile imzalanan ateşkesi bozarak ilerleyen Osmanlı kuvvetlerini geri Püskürtmeyi başardılar. Serdarabad ve Baş Abaran'da olduğu gibi burada da kazanılan zafer, Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'nin ilerlemesinde etkili oldu.
Birkaç ay içinde Erzincan, Erzurum, Sarıkamış, Kars ve Gümrü şehirleri işgal edildi. 20 Mayıs'ta Ağbulaq, Djrajur ve Kaltakhchi köylerini işgal ettiler. 21 Mayıs'ta Vorontsovka'yı işgal ettiler. Türk düzenli ordusunun baskısıyla Ermeni kuvvetleri geri çekiliyordu. İlerleyen Türk kuvvetlerinden biri Erivan'a, diğeri Karakilise'ye doğru hareket etti. İkinci kuvvetler yaklaşık 10 bin asker, 80 top ve 50 makineli tüfekten oluşuyordu. Ermeniler evlerini terk ederek güneye, Erivan ve Sünik'e doğru ilerliyorlardı. Garegin Njdeh Karakilisa'ya ulaştı ve mücadele için halkı Örgütlemeyi başardı. Ermeni kuvvetlerinin sayısı 80 top ve 50 makineli tüfekle 6 bine ulaştı. 25-28 Mayıs tarihlerinde 4 gün süren şiddetli çatışmanın ardından her iki taraf da ciddi kayıplar verdi. Osmanlı ordusu Karakilise'yi işgal edip 4.000 kişilik nüfusun tamamını katletmeyi başarsa da, artık Ermeni topraklarına girecek gücü kalmamıştı.
Vehip Paşa'dan Üst Mertebelerine
Ermenileri yenecek gücümüz yok. Karakilise'de üç gün süren çatışma, varlıkları tehlikede olduğu sürece savaşarak ölmeyi tercih edeceklerini gösteriyor. Ermenilerin 1.200.000 toplayabileceği güçle savaşa girmemeliyiz. Gürcüler de savaşa katılırsa ilerlemek imkansız hale gelir... Kısacası Ermenilerle ve Gürcülerle uzlaşmamız lazım.
# Avangart
Avangart ("Fransızca": avant-garde), Fransızca askeri bir terim olan öncü birlik sözcüğünden gelir. Gerek Fransızcada gerek diğer dillerde kültür, sanat ve politika ile bağlantılı olarak, "yenilikçi" kişiler veya "deneysel" işler anlamına gelir.
Sanat ve siyaset alanında kullanılan avangart terimi, Rönesans'ın askeri teorisinden devşirilmiş bir mecazdır: "Battaglia", "retrogard", "avangard", hareket halindeki bir ordunun üç bölümünü temsil eder. Bu terimi sanat alanında kullanan ilk kişi Saint-Simon'dur. Bundan sonra devrimci siyasi hareketlerin, özellikle komünist hareketlerin jargonuna girer.
Saint-Simon, etkili bir toplum ve verimli bir ekonomi için ihtiyaç duyulan işçi sınıfının yalnızca kol işçilerini değil iş adamları, yöneticiler, bilim insanları ve bankacılar gibi, toplum yararına üretim yapan tüm çalışanları kapsadığını düşünmektedir ve bu bağlamda sanatçıya biçtiği rol, toplumun hayal gücüyle donanması ve ilerici fikirleri benimsemesi için öncülük etmesidir. 1825 tarihinde yayınlanan “L'artiste, le savant et l'industriel” (“Sanatçı, Bilim İnsanı ve İşçi”) başlıklı makalede bunu şöyle ifade etmiştir:
 
Avangart sanat; kültür, gerçeklik tanımları içindeki kabul edilmiş normları sarsıp sınırlarını değiştirmeyi amaç edinir. Bu normlar sosyal reformdan estetik deneyimlerin değişimine kadar çeşitlilik gösterebilir.
# Taichi Kamiya
Taichi "Tai" Kamiya veya Japonya'da bilinen adıyla Taichi Yagami ( "Yagami Taichi"), Digimon adlı çizgi filmin ilk iki sezonu olan Digimon Macerası 01 ve 02'de oynayan hayal ürünü bir karakterdir. Arkadaşı Zeromaru'yu düşmanalrın elinden kurtarmak için Digimon dünyasına gönderildiği Digimon Adventure V-Tamer 01'de sahneye çıkmıştır.
# Thabo Mvuyelwa Mbeki
Thabo Mvuyelwa Mbeki (d. 18 Haziran 1942, Güney Afrika, Doğu Kap), Güney Afrika Cumhuriyeti eski devlet başkanı.
Bugünkü Doğu Kap'da doğup büyüyen Mbeki'nin annesi bir öğretmen, babası ise Afrika Millî Kongresi ve Güney Afrika Komünist Partisi'nin ateşli taraftarlarından Govan Mbeki'dir. (1910-2001)
# Quirinus
Quirinus, Roma mitolojisindeki büyük tanrılardan biri. Durumu biraz mistiktir.


## İsminin etimolojisi ve konumu.
İsmi "co-viri" yani "birlik(te) adamlar"dan türemiştir; burada kast edilen onun Roma halkının, devletinin, askeri ve ekonomik gücünün tecessümü, kişileşmiş hali olduğudur. Nitekim Quirinus başlarda sadece "Roma devletinin" tanrısı olarak bir tür "devlet tanrısı" olarak gözükmüş daha sonra Roma'nın kurucusu ve ilk kralı Romulus ile karışmış olsa da Roma devletini sembolize eden bir tanrı olarak kalmıştır.
Ayrıca Quirinus "curia" yani "senato (binası)" ve "comitia curiata" yani "kabile meclisi"ni korurdu. Zaten bu yerlerin isimleri de, görüldüğü gibi, Quirinus'un ismiyle akrabadır.


## Kökeni.
Kökeni Sabinlere dayanır; Quirinus aslında bir Sabin tanrısıdır. Hatta Quirinus'a bir tapınak diktikleri bir bölgeyi "Collis Quirinalis" yani "Quirinel Tepe" diye anmışlardır. Bu alan daha sonra Roma'nın yedi tepesinden biri olarak sayılmıştır. Romalıların yükselişiyle, Roma'nın ilk kralı ve kurucusu Romulus'un tanrılaştırılmış hali olarak, Roma mitolojisinde önemli bir yer edinmiştir. Her ne kadar Roma mitolojisinde diğer iki önemli eril tanrı olan Jüpiter ve Mars ile önemli bir yere sahip olsa da, bu iki tanrıya oranla Quirinus hakkında pek az şey bilinir. Quirinus'un eşi Hora'ydı.
Bazı kaynaklar Quirinus'un tanrılaştırılmış Aeneas olduğunu iddia etmişlerdir. Aeneas'ın Romalıların atası olduğuna inanılırdı ve Quirinus'a tapınma ata-tapımı ile yakından ilişkilidir.


## Kültür.
Quirinus'a adanmış olan festival (bayram) 17 Şubat'ta kutlanan "Quirinalia", rahibi ise Flamen Quirinalis idi. Roma vatandaşları bazen Quirinus'un isminden türemiş bir isimle, "Quirites" (tekili: "quiris") olarak anılırlardı. Bu unvan bir onur sayılırdı (Livius).
Sanatsal açıdan Quirinus genellikle sakallı bir adam olarak, dini veya askeri resmi kıyafetler içinde tasvir edilmiştir.
 - YÖNLENDİRME
# Aishwarya Rai
Aishwarya Rai (Hintçe: ऐश्वर्या राय) (d. 1 Kasım 1973, Mangalore, Karnataka) Bollywood'da ve Hollywood'da çalışan sinema oyuncusu. 1994 Dünya Güzellik Kraliçesi.
Dünya çapında altı ödül sahibidir. Hint aktör Abhishek Bachchan ile evlenen Rai 2011 yılında bir kız çocuğu sahibi olmuştur.
# Olli Rehn
Olli Ilmari Rehn, (d. 31 Mart 1962), Fin politikacı. Doğu Finlandiya'da doğdu. ABD Macalester College'da ekonomi, uluslararası ilişkiler ve gazetecilik okuduktan sonra 1989'da Helsinki Üniversitesi'nde siyasal bilgiler alanında yüksek lisansını tamamladı. 1996'da "Küçük Avrupa ülkelerinde siyasal kooperatifçilik ve endüstriyel rekabet" konulu doktora tezi ile Oxford Üniversitesi'nde felsefe doktoru unvanını aldı.
Gençlik yıllarında doğduğu kasabanın futbol kulübünde oynayan Rehn siyasi hayatına ise 1988'den Helsinki Şehir Meclisi Üyesi olarak başladı. 1988'den 1994'e kadar Finlandiya Merkez Partisi başkan yardımcılığı görevini üstlendi. 1991'de milletvekili seçilerek Fin Meclisine girdi, ardından Avrupa Konseyi'nde Fin delegasyonuna başkanlık etti ve 1992-1993 yılarında Finlandiya Başbakanı'nın özel danışmanlığını yaptı. Rehn, Avrupa Komisyonu'nun en genç üyesi, evli ve bir çocuk babası. Anadili Fince'nin yanı sıra İngilizce, Fransızca, İsveççe ve Almanca dillerini biliyor. 1 Temmuz 2014 tarihinde Avrupa Parlamentosu başkan yardımcılığına seçildi ve bu görevini Nisan 2015'e dek sürdürdü. 29 Mayıs 2015'te Juha Sipilä başbakanlığında kurulan yeni hükûmette ekonomik işler bakanı olarak yer almış ve Finlandiya Bankası Yönetim Kuruluna atanınca 29 Aralık 2016 tarihinde bakanlıktan istifa etmiştir. 12 Temmuz 2018 tarihi itibarıyla Finlandiya Bankası Başkanıdır (Guvernörüdür).
# Alt familya
Alt familya, Carl Linne'nin (1707-1778) 1735 yılında 11 sayfadan oluşan Systema Naturae isimli eserinde yaptığı taksonomik kategorilerden, yer almamasına rağmen, daha sonradan geliştirilmiş ve hâlen kullanılan kategorilerden familya'nın alt katergorisidir. Linné canlıları 5 taksonomik kategoriye yerleştirmiştir. Burada familya yer almamıştır.
  - Sınıf (Classis)
  - Takım (Ordo)
  - Cins (Genus)
  - Tür (Species)
  - Varyete (Varietas)
Daha sonraları Linné, bitki ve hayvanların isimlendirilmesi için ikili adlandırma (Binomial nomenklatür) yani, 2 sözcükten oluşan (Cins adı+Epitet adı=Tür adı) bir sistem geliştirdi. Bu sistem değişiklikler gösterse de hâlen geçerliliğini korumaktadır. Günümüzde taksonomik kategoriler ve canlı gruplarına göre isimlendirmede kullanılan son ekler şöyledir:
  - Alem (Regnum)
  - Alt alem (Subregnum)
  - Bölüm (Diviso-Phylum) (-phyta)
  - Alt bölüm (Subdivisio-Subphylum)
  - Sınıf (Classis) (-opsida)
  - Alt sınıf (Subclassis)
  - Takım (Ordo) (-ales)
  - Alt takım (Subordo)
  - Familya (Familia) (-aceae)
  - Alt familya (Subfamilia)
  - Oymak (Tribus) (-eae)
  - Alt oymak (Subtribus)
  - Cins (Genus)
  - Alt cins (Subgenus)
  - Seksiyon (Sectio)
  - Alt seksiyon (Subsectio)
  - Seri (Serie)
  - Alt seri (Subserie)
  - Tür (Species)
  - Alt tür (Subspecies)
  - Varyete (Varietas)
  - Alt varyete (Subvarietas)
  - Form (Forma)
  - Alt form (Subforma)
 - YÖNLENDİRME