BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# İskoçça (Kelt dili)
İskoçça ("Gàidhlig"), Hint-Avrupa dil ailesinin Kelt dilleri koluna ait dildir. Birleşik Krallık'a bağlı İskoçya'nın İngilizce yanında bir resmî dilidir.
İskoç dili bugün İç ve Dış Hebridler'de, Highlands bölgesinde, Glasgow şehrinde ve Kanada'nın Nova Scotia eyaletindeki Cape Breton adasında konuşulmaktadır. Bugün İskoç dilini bilen herkes İngilizce de bilmektedir.
İskoç dili, İrlandaca ve Man dilinin yakın bir akrabasıdır. Bunun sebebi, 4. yüzyıldan itibaren İrlanda'nın kuzeyinden Skotların İskoçya'ya göç etmesi ve orada bundan sonraki yüzyıllarda gittikçe yayılan bir krallığı kurmasıdır.
2001 nüfus sayımına göre 58.652 kişi İskoç dilini anadili olarak konuşmaktadır. Bu, İskoçya'nın nüfusunun yaklaşık %1,5'idir.


## Alfabe.
İskoç alfabesi 18 harften oluşur.
  - A, B, C, D, E, F, G, H, I, L, M, N, O, P, R, S, T, U
# Nureddin Batrucî
Nureddin Batruci "(Tam adı: Cafer Nureddin Ebu İshak el-Batruci el-İşbili)", Modern astronominin kurucusu sayılan bilim insanı.
Doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Fakat, Endülüs bölgesi'ndeki Córdoba'nın kuzeyinde bulunan Pedroches şehrinde doğduğu tahmin edilmektedir. İspanya'daki İşbil'de (bugünkü adıyla Sevilla) yaşadığı için, 'El İşbili' künyesini kullanmıştır. Avrupalılarca daha çok Latince'ye geçmiş ismi olan Alpetragius olarak bilinir. 1217 yılında ölmüştür.
El-Batruci, döneminin ünlü bilginlerinden olan İbn-i Tufeyl'in öğrencisiydi. Tarih ve astronomiye ilgi duymuş, astronomiyi Battani, Zerkâlî ve Cabir Bin Eflah'ın eserlerinden tahsil etmiştir. El-Batruci'nin tek bilinen kitabı Arapça olarak yazdığı Kitab Fi'l Hey'e (Astronomi Prensipleri)'dir. 1185 yılında yazımını bitirdiği bu eserin tesiri asırlarca devam etmiş, Hristiyan ve Yahudi bilimadamları tarafından kaynak eser olarak kabul edilmiştir. Bu Hristiyan bilimadamlarının arasında Kopernik de geçmektedir.
# Işık Lisesi
Işık Okulları, Feyziye Mektepleri Vakfı çatısı altında hizmet veren İstanbul'daki eğitim kurumları.
Feyziye Mektepleri Vakfı, 14 Aralık 1885 yılında Selanik'te yaşayan Türk ailelerinin, çocuklarını eğitecek, onlara gelişme ve yetişme olanağı sağlayacak bir okul arayışıyla 50 öğrenci ile kurulmuş ve 17 Aralık 1934 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk'ün onayıyla 49. yıldönümünde “Işık” adını almıştır.


## Tarihçe.
Işık Okulları'nın kuruluşu, Osmanlı Devleti'nin ilk sivil toplum hareketlerinden kabul edilir. İlk Işık Okulu, Mısırlızadelerden Mümeyyiz Tevfik Efendi önderliğinde bir heyetin girişimiyle, 13 Aralık 1885'te Selanik'in Kâtip Muslihiddin mahallesinde "Feyz-i Sıbyan" adıyla eğitime başlamıştır.
Selanik'te Şemsi Efendi tarafından 1872 yılında kurulan ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Atatürk'ün. de ilköğrenim gördüğü Şemsi Efendi Mektebi'nde 'Usul-u Cedid' (Yeni Usul) de denilen yeni bir eğitim metodu uygulanmaya başlanmıştı. Balkanlarda yaşayan varlıklı Türk ailelerinin ilgisini çeken bu sistem, kurumsallaşmış ve böylece Mümeyyiz Tevfik Efendi önderliğinde bir heyet Feyz-i Sıbyan Mektebi'ni kurmuştur.
1900 yılında iyice genişleyen eğitim kapasitesiyle okul "Feyziye" adını aldı ve bu yıllarda okulun mezunları önemli mevkilere geldi. Selanik kökenli birçok İttihat ve Terakki mensubu bu okulda eğitim hayatına başladığı ya da öğretmenlik yaptı. Fevziye Mektebi'nin altıncı müdürü olarak 1902-1908 arasında okulu yöneten Cavid Bey, Osmanlı Devleti'nde meşrutiyetin ilanından sonra bu görevinden ayrıldı ve Selanik milletvekili olarak siyasete atıldı.
Balkan Savaşı'nın patlak vermesiyle okul bir süre İstanbul'dan idare edildi. I. Dünya Savaşı başladıktan sonra Selanik'ten İstanbul'a göç eden ailelerin sayısı artması ve Rumeli göçmenlerinin çocukların gittikleri okullarda uyum sorunları yaşaması üzerine ailelerin yoğun talebi sonucu yeni bir Feyziye Mektebi açılması gündeme geldi. İstanbul'da 1915'te açılmış ılan ve eğitimci Satı Bey’in müdürlüğünü yaptığı "Yeni Mektep" adlı okul, yürüttüğü modern eğitim programları nedeniyle göçmen aileler arasında ilgi görmekteydi. İstanbul Beyazıt'taki okul, 1917'de "Feyziye Mektebi" adını aldı. I. Dünya Savaşı'nın ve Mütareke döneminin olumsuz koşullarına rağmen uyguladığı disiplinli eğitim anlayışı sayesinde tüm ülkede tanındı.
1923 yılında Selanik'teki okulun öğrencileri de Türkiye'ye geldi. Bu nedenle Beyazıt binası yetersiz kaldı ve okul Teşvikiye'de Naciye Sultan Yalısı'na taşındı. Okul üstünde bulunduğu araziyi bir süre sonra satın aldı ve 1934'te okulun ellinci yıl kutlamasında adı "Işık Lisesi" olarak değiştirildi. 1956 yılında vakıflaşma tamamlandı ve Nişantaşı'ndaki araziye ek binalar yapıldı. 1986'da Ayazağa Kampüsü'nün, 1996'da Işık Üniversitesinin ve son olarak 2000'de Erenköy'de ilköğretim kampüsünün açılmasıyla Işık Okulları, bugün 130 yıllık geçmişini arkasına alarak anaokulundan üniversiteye eğitim veren okullarında yedi bine yakın öğrenci ile Türkiye Cumhuriyeti'nin en köklü eğitim ve öğretim kurumlarından biri haline gelmiştir.
# La Higuera
La Higuera (İspanyolca: "İncir ağacı") Bolivya'daki Santa Cruz bölgesinde, Santa Cruz de la Sierra'nın kuş uçuşu 150 km. güneybatısındaki küçük bir köydür. La Higuera 1950 m rakımda ve Köylülerin çoğunluğu yerli Guarani halkındandır. İdarî olarak La Higuera "Pucará" belediyesinin bir parçasıdır.
8 Ekim 1967'de Arjantinli devrimci Che Guevara kalçasından vurularak yakındaki "Quebrada del Churo" adlı koyakta Bolivya Ordusu tarafından ele geçirilmiştir. Böylece Guevara'nın Güney Amerika'ya sosyalizmi getirmek için giriştiği devrim seferine son verilmiştir. Che Guevara burada, ertesi gün öldürüleceği okulda bir gece tutsak olarak kalmıştır. Cesedi ertesi gün sergilenmek üzere Vallegrande'ye getirilmiş ve buradan gizlice götürüldüğü uçuş pistine gömülmüştür.
"El Che" için yapılmış bir anıt ve eski okul binası bu bölgedeki en önemli turist uğrak yerlerindendir. La Higuera 2004 yılında açılan "Ruta del Che" (Che Guevara Yolu)'nun bir durağıdır.


## Nüfus.
2001 sayımına göre 119 kişilik bir nüfusa sahiptir.
# Rosario
Rosario Arjantin'in Santa Fe eyaletinin en büyük, Buenos Aires ve Córdoba'dan sonra Arjantin'in üçüncü en büyük şehridir. Buenos Aires'in 285 km. kuzeybatısında ve Paraná Nehrinin batı kıyısında yer almaktadır. 2001 sayımına göre şehirde 910.000 kişi yaşamaktadır.
Rosario şehri aynı zamanda Rosario ilinin de merkez şehridir ve Arjantin'in "sanayi koridoru"nun merkezini oluşturur. Banliyöleri ve bazı komşu knetlerle birlikte oluşturduğu metropolitan bölge "Gran Rosario" (Büyük Rosario) 1.121.441 kişilik nüfusuyla ülkenin en büyük üçüncü yerleşimidir.
Şehir, demiryolu taşımacılığının başlıca duraklarından biri olduğu gibi, Kuzeydoğu Arjantin'in de en önemli alışveriş merkezidir. Okyanus gemileri Paraná Nehri sayesinde şehre kadar ulaşır. Şehrin limanı 9,75 m derinliğindedir. Rosario limanı sürekli bir alüvyon birikimi tehdidi altında olduğundan periyodik olarak bu alüvyon tabakası kaldırılmak durumundadır. Yakın bir zamanda nehirdeki liman derinliği 10,4 m derinliğe indirilecektir. Buğday, un, saman, keten tohumu ve diğer bitkisel yağlar, mısır, şeker, kereste, et, deri ve yün bu limandan yapılan ihracatı oluşturur. Şehirde üretilenler arasında un, şeker, et ürünleri ve diğer yiyecek maddeleri sayabilir. 2003 yılında Paraná Nehri üzerinden geçen ve Rosario şehrini Victoria şehrine bağlayan Rosario-Victoria Köprüsü ulaşıma açılmıştır.
Paraná şehriyle birlikte Rosario şehri, kurucusunun belli olmadığı birkaç Arjantin şehrinden biridir. Şehrin koruyucusu Rosary bakiresidir (Virgen del Rosario) (kutlama günü 7 Ekim).
Rosario Arjantin bayrağının beşiği olarak bilinmektedir. Che Guevara, Lionel Messi ve Mauro Icardi'nin doğduğu şehirdir.


## Kardeş Şehirler.
Rosario'nun 25 kardeş şehri vardır:
  - Alessandria, İtalya
  - Almatı, Kazakistan
  - Asunción, Paraguay
  - Bilbao, İspanya
  - Caracas, Venezuela
  - Cuenca, Ekvador
  - Dakar, Senegal
  - Hayfa, İsrail
  - Imperia, İtalya
  - Kuwait City, Kuveyt
  - Manizales, Kolombiya
  - Medellín, Kolombiya
  - Monterrey, Meksika
  - Montevideo, Uruguay
  - Pire, Yunanistan
  - Pisco, Peru
  - Porto Alegre, Brezilya
  - Shanghai, Çin
  - Santa Clara, Küba
  - Santa Cruz de la Sierra, Bolivya
  - Santiago de Cuba, Küba
  - Santo Domingo, Dominik Cumhuriyeti
  - St. Louis, ABD
  - Torino, İtalya
  - Valparaíso, Şili
# Harbiye, Defne
Harbiye, Hatay ilinin Defne ilçesine bağlı mahalle. Binlerce yıllık bir yerleşim yeridir. Tarihsel adı 'Defne' veya 'Daphne' olarak bilinmektedir. Defne bitkisi ve koza ipeği üreticiliğine sık rastlanır.


## Tarihçe.
Harbiye'de 1939 yılında belediye teşkilatı kuruldu. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.


## Coğrafi konumu.
Harbiye, E-91 kara yolu üzerinde bulunur ve Antakya şehir merkezinin yaklaşık 8 km güneyindedir. E-91 kara yolu, Harbiye'den 55 km sonra Suriye sınırından geçip Orta Doğu'ya uzanır.
# Hasan Polatkan
Hasan Polatkan (1915, Eskişehir – 16 Eylül 1961,İmralı, Bursa), Kırım Tatarı kökenli Türk siyasetçi ve maliyeci. Mayıs ile Aralık 1950 arasında kısa bir dönem Çalışma Bakanlığı görevine getirildi. 1950-60 yılları arasında ise Maliye Bakanlığı görevinde bulundu. 27 Mayıs Darbesi sonrası başlatılan Yassıada Yargılamaları sonrası Başbakan Adnan Menderes ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ile birlikte İmralı adasında idam edildi.


## Yaşamı.
İlk ve orta öğrenimini Eskişehir'de tamamladı. 1936 yılında Siyasal Bilgiler Okulunu bitirdi. Aynı yıl Ziraat Bankası'nda müfettiş yardımcısı olarak göreve başladı. Üç yıl sonra müfettiş oldu.
21 Temmuz 1946'da Demokrat Parti'den (DP) Eskişehir milletvekili seçildi. 14 Mayıs 1950 genel seçimlerinde yeniden Eskişehir milletvekili seçildi ve Adnan Menderes'in 22 Mayıs'ta kurduğu ilk hükûmette çalışma bakanı olarak görev aldı. 14 Aralık'ta maliye bakanlığına getirildi. Daha sonra kurulan dört Menderes hükûmetinde de bu görevi sürüdürdü. Polatkan'ın katkısıyla benimsenen mali politikalar yüksek ve sürekli enflasyona neden oldu. Hızlı büyüme hedefi ön planda olduğundan denk bütçe göz ardı edilerek yatırımlar ertelenmedi. Giderek artan bütçe açıklarının önce dış kaynaklarla karşılanması hedeflendi. Ancak gelişmeler istenilen yönde olmayınca iç kaynaklara dönüldü. 1955 yılından itibaren para arzı hızla arttı. Enflasyonu körükleyen bu uygulamalar sabit ve dar gelirlilerin, asker ve sivil bürokratların tepkisine yol açtı.


### Hakkında söylenenler.
Dönemin muhalif yazarlarından Metin Toker'in yönetimindeki "Akis" dergisinin 1 Ocak 1955 tarihli sayısında Hasan Polatkan için şu ifadeler kullanılıyordu:
"Hasan Polatkan bir çalışkan vekildir. Çok zaman saat sekizde (akşam ve sabah) onu makamında bulmak kabildir. Demokrat Parti iktidarının bütçesini derleyip toplamak o kadar kolay olmasa gerek... Polatkan bunu muvaffakiyetle yaptığı için kabinenin en sağlam vekillerinden biridir ve sarsılması için hiç ama hiçbir sebep mevcut değildir. Türkiye'ye denk bir bütçe hediye eden ilk kabinenin Maliye Vekili olması kendisine daima şeref verecektir."


## İdamı.
27 Mayıs Darbesi'nde Kütahya'da Menderes'le birlikte tutuklanarak Yassıada'ya gönderildi. Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri bakanı Fatin Rüştü Zorlu, öbür hükûmet üyeleri ve DP milletvekilleriyle birlikte anayasal düzeni bozma ve değiştirmeye kalkışmak suçundan yargılandı. Yüksek Adalet Divanı'nca Yassıada'da yapılan yargılama sonunda ölüm cezasına çarptırıldı. Millî Birlik Komitesi (MBK) tarafından onaylanan ceza ertesi gün İmralı Adasında yerine getirildi.
Mezarının uygun bir yere nakledilmesi için 1987'de bir yasa çıkarıldı. 1990'da çıkarılan bir yasa ile de, hüküm giymiş tüm Demokrat Partililer'le birlikte itibarı iade edildi. Polatkan, Adnan Menderes ve Fatin Rüştü Zorlu'nun naaşları devlet töreniyle İmralı Adası'ndaki mezarlarından alınarak 17 Eylül 1990 tarihinde İstanbul'da Topkapı'da yaptırılan anıt mezara nakledildi.
# Genç Marx
 - YÖNLENDİRME 
Genç Marx, genel Marksizm değerlendirmelerinde Karl Marx'ın entelektüel gelişiminin iki ayrı bölümlemeye tabi tutulmasının bir sonucu olarak ortaya konulan adlandırmadır. Buna göre, Genç Marx, bir anlamda Marksist düşüncenin başlangıç dönemini yani hazırlık ve oluşum aşaması evresini teşkil eder. Bazı eğilimlerde bu varsayımsal bir ayrımdır, bazı eğilimlerde ise daha kesin bir kategorik ayrım olarak görünür.
Bu evrede Marx, henüz bir tür ekonomi felsefesiyle uğraşmaktadır; Hegel ve Feuerbach üzerinden okumalar yapmakta ve burjuva ekonomi-politiğin terimlerini tersyüz etmektedir. Yabancılaşma, İnsan doğası, din, tin, felsefe, ekonomi politik bu dönemin konu başlıklarıdır. Aynı dönem içinde ekonomi politiğin yanı sıra felsefede Alman idealizmiyle de uğraşmaktadır. Genç Marx, bu döneminde henüz daha ideoloji ya da felsefe alanındadır, yani "felsefi bir problematik içinde çalışmaktadır" ve bu zorunlu bir süreçtir. Olgun Marx ise, Genç Marx'ın çalışmalarının belirli bir evresinde başka bir düzleme, bilim alanına geçiş yapmış varsayılır. Bu ayrımların kuramsal olarak netleştirilmesi ve kesin bir dönemselleştirme yapılması kolay olmamakla birlikte, buradaki ayrımlayışın belirli bir düşünsel gelişimin dönemlerini açıkladığı ve birbirinden ayırdığı söylenebilir.
Şu yapıtlar Gerç Marx'ın söz konusu dönemini karakterize eder;
  - 1844 Elyazmaları
  - Alman İdeolojisi
  - Felsefenin Sefaleti
Daha sonra Marx, kendini somut tarihsel, toplumsal, ekonomik bir bütünselliğin açıklamasına yönlendirir. Özellikle, Grundrisse adlı çalışmasından itibaren ve Kapital'de bunun somut örneğini vermiş olduğu açıklanmaktadır. "Soyut kategorik tartışmalar"dan "somutun incelemesine", Tarih felsefesinden Tarih bilimine, yani "felsefe"den "bilim"e geçiş, Genç Marx ile Olgun Marx arasına konulan ayrımın temelidir.
Althusser'in belirlediği anlamda " epistemolojik kopuş" da bu noktayla ilişkilidir. Bu kopuş'un sonrasında Marx, Althusser'e göre yeni bir kuramsal alandadır. Yani artık felsefi sorunsal'ın değil bilimsel sorunsal'ın içindedir. Althusser burada, genel olarak bir tür bilimlerin kuruluş sürecindeki mantığı Marx'a uyarlar gibidir. Sonuç olarak, buna göre, bütün bilimlerin kuruluşunda olup bitenler, yani bilim öncesinden bilime geçiş, Marksist Bilim'in kuruluşunda da söz konusudur. Genç Marx-Olgun Marx ayrımı bu sürecin Marksizm içindeki tarihini gösterir.
# İskerletzâde İskender
İskerletzâde Aleksandros ( "Aleksandros Mavrokordatos", 1641-1709) ya da İskerletoğlu İskender, Osmanlı padişahı IV. Mehmet zamanında sarayda baş tercümanlık yapmış İstanbul'un nüfuzlu bir Fenerli Rum ailesi olan Mavrokordat ailesinin üyesi Osmanlı vatandaşı bir Rumdu.
Aleksandros Mavrokordato'nun babası Sakız adasında yetişmiş bir ipek tüccarıydı. Annesi Aleksandros'u Avrupa'ya eğitim görmek için gönderdi. Aleksandros, Padua ve Bolonya Üniversitelerinde Fen ve Tıp dallarında öğrenim gördü ve tezler yazdı. Kostantiniye'ye (günümüzdeki İstanbul'a) döndükten sonra Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi'ndeki Akademisini yönetti. 1671 yılında sadrazam Köprülü Fazıl Ahmed Paşa'nın baş tercümanı oldu. Sarayda "İskerletzâde İskender" adıyla tanındı. Merzifonlu Kara Mustafa Paşa sadrazam olduktan sonra görevine devam etti. 1683 yılında II. Viyana Kuşatması'nın başarısızlıkla sonuçlanmasından sonra görevden alındı. Ancak 1687 yılında tekrar göreve döndü. Aleksandros Mavrokordato'nun en önemli rolü 1698 yılında Karlofça Antlaşması'nın müzakeresi sırasında oldu. Sadrazam Köprülü Amcazade Hacı Hüseyin Paşa'nın emriyle sadece tercümanlık yapmakla kalmadı, elçilik görevini üstlenerek antlaşmanın başarıyla sonuçlanmasına aracılık etti. Aleksandros Mavrokordato sayesinde Karlofça Antlaşması sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'nun beklenenden daha az toprak kaybettiğini yazar. Sultan başarısından dolayı ona samur kürk hediye etti. Bu tarihten sonra kendi yerine oğlu Nikolaye Mavrokordato baş tercüman yapıldı. 1709 yılında da oğlu Nikolaye Mavrokordato Boğdan voyvodası oldu ve birkaç nesil boyunca Mavrokordato ailesi'nin üyeleri Eflak ve Boğdan'ı Osmanlılar adına yönettiler. Osmanlı, Eflak, Boğdan ve Yunanistan hükûmetlerinde önemli görevlerde bulunmaya devam ettiler.
Alexandros Mavrokordato ölümüne kadar Fener Rum Patrikhanesi'nde birçok yüksek derecede görevlerde bulundu. 1709 yılında İstanbul'da öldü.
# Lübeck
Lübeck, Almanya'nın kuzey kesiminde, Schleswig-Holstein eyaletinde bir liman şehri. Baltık Denizi'nden yaklaşık 14 kilometre içeride, Trave ve Wakenitz ırmaklarının kıyısında yer alır. 1987 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.


## Tarihi.
Bölgede kurulan ilk yerleşme bir Slav prensliğinin merkezi olan Liubice'ydi. Alman kenti ise 1143'te Holstein kontu II. Adolf tarafından kuruldu. 1157'deki yangında şehrin büyük kısmı yıkıldıysa da 1159'da III. Heinrich (Aslan) tarafından aynı yerde yeniden inşa edildi. Sonraki yıllarda Avrupa'nın kuzey ve doğusundaki ham madde üreten ülkelerle batısındaki imalat merkezleri arasında bir ticaret merkezi olarak gelişti.
Kısa bir zaman için (1201-26) Danimarka'nın yönetimi altında kalan Lübeck, 1226'da serbest şehir oldu. Bu devirde çıkarılan Lübeck Kanunları, daha sonra Baltık bölgesindeki 100'den fazla şehirde uygulandı. Bu şehirlerin ekonomisini ve görünümlerini büyük ölçüde etkileyen Lübeck, 1358'de Hansa Birliği'nin merkezi oldu.
Reform hareketiyle (1529-30) birlikte, şehir yönetimi önemli değişikliklere uğradı. Bu devirde şehir kurultayı bölgeden sürüldü ve şehrin idaresini Jürgen Wullenwever üstlendi. Wullenwever'in Danimarka, İsveç ve Felemenk'e karşı giriştiği savaşın başarısızlıkla sonuçlanması, şehrin eski gücünü kaybetmesine sebep oldu. Bununla birlikte Lübeck, Hansa Birliği'nin dağılmasından (1630) sonra da Baltık Denizi'ndeki en önemli liman olma vasfını korudu. 1811'den 1813'e kadar Fransız idaresi altında kalan şehir, 1815'ten sonra da Alman Konfederasyonu'na üye oldu.
Lübeck, 1866'dan sonra Kuzey Almanya Konfederasyonu'na, 1871'den sonra da Alman İmparatorluğu'na bağlandı. 1900'de Elbe-Lübeck Kanalı'nın yapımıyla birlikte şehir ekonomisi yeniden canlandı. Şehrin 1226'dan beri süregelen özerk statüsü, 1937'de Nazi yönetimi sırasında Prusya'nın Schleswig-Holstein eyaletine bağlanmasıyla son buldu.


## Görülmeye değer yerleri.
Lübeck'in önde gelen tarihî binaları arasında 14. yüzyılda tamamlanan Gotik üsluptaki Marienkirche "(Meryem Ana Kilisesi)", yapımına 1173'te III. Heinrich devrinde başlanan romanesk katedral ile Gotik ve Rönesans üsluplarının karışımı bir üslupta inşa edilen şaşaalı Belediye Binası "(Rathaus)" sayılabilir. Kuleli Kale Kapısı "(Burgtor)" (1444) ve Holsten Kapısı "(Holstentor)" (1477), şehrin Orta Çağ surlarının kalıntılarıdır.


## Ekonomi.
Lübeck, Almanya'nın Baltık Denizi kıyısındaki en büyük limanıdır; liman, şehrin en mühim iş alanıdır. Öteki ekonomik etkinlikler arasında gemi yapımı ve metal işleme ile seramik, kereste ürünleri, tıbbî araç ve gıda maddeleri üretimi sayılabilir. Nüfus, 31 Aralık 2005 itibarıyla 213.983 kişidir.
# Amasya Protokolü
Amasya Protokolü veya Amasya Görüşmeleri, İstanbul Hükümeti ile Heyet-i Temsiliye arasında 22 Ekim 1919'da yapılan protokoldür.
Mustafa Kemal Paşa, Rauf Orbay ve Bekir Sami Beyler ile birlikte 18 Ekim 1919'da Amasya'ya gelerek Salih Paşa ile 20 Ekim'de Amasya Görüşmesine başladılar ve Sivas Kongresince kabul edilen esaslar üzerinde görüşmeler başladı.


## Görüşülen maddeler.
Sivas Kongresince kabul edilmiş bulunan esaslar üzerinde görüşmeler 22 Ekim'e kadar sürdü ve taraflar şu esaslar üzerinde anlaştılar:
  - Türk illerinin düşmana şu veya bu suretle terk olunmaması, hiçbir himaye ve manda kabul edilmemesi, Türk vatanının bütünlüğünün ve bağımsızlığının korunması.
  - Müslüman olmayan topluluklara Türk memleketlerinin siyasi egemenlik ve sosyal dengesini bozacak biçimde ayrıcalıklar verilmemesi.
  - Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin hukuki bir kurul olmak üzere İstanbul Hükûmeti tarafından tanınması.
  - İtilaf Devletleri ile Osmanlı Devleti arasında barışın kurulması için toplanacak konferansa Heyet-i Temsiliye tarafından da uygun görülen kimselerin gönderilmesi.
  - Osmanlı Meclis-i Mebûsan'nın İstanbul'da toplanmasının güvenlik bakımından uygun olmadığı.
Son madde, yani meclisin İstanbul dışında toplanacağı hükmü, anayasaya aykırı olacağı gerekçesiyle İstanbul Hükûmeti tarafından kabul edilmedi. Mustafa Kemal Paşa da ısrar etmedi. Amasya'da varılan anlaşma ile İstanbul Hükûmeti Heyet-i Temsiliye'yi resmen tanımış oluyordu.
Ancak Sadrazam Ali Rıza Paşa’nın kısa sürede istifa etmek zorunda kalışı İstanbul'da Heyet-i Temsiliye ile görüşme ve işbirliği yanlısı kanadı zayıflatmış ve İstanbul Hükûmeti yeniden Anadolu'daki harekete karşı bir tavır takınmıştır.


## Sonuç ve Önemi.
  - Osmanlı yönetimi İstanbul'da toplanması şartıyla Meclis-i Mebûsan'ın açılmasını kabul etti.
  - Heyet-i Temsiliye'nin rızasını almadan barış görüşmesine gitmeme kararını reddetti.
  - İstanbul Hükümeti, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni ve Heyet-i Temsiliye'yi tanıdı.
  - Anadolu hareketi İstanbul hükûmetine karşı siyasal bir başarı kazandı.
  - İstanbul Hükûmeti, Atatürk'ün deyimiyle "Anadolu'ya tabi olmak" zorunda kaldı.
  - İstanbul Hükûmeti Heyet-i Temsiliye'yi tanımak istemedi.
# Elba
Elbe (Latince: Ilva; İtalyanca: Isola d'Elba) İtalya'nın, Toskana eyaletine bağlı bir adadır. Sahil şehri olan Piombino'nun (42°44′N, 10°22′E) 20 km (12 mil) açığındadır. Fransa'ya bağlı Korsika Adası 35 km batıda bulunmaktadır. Toskana bölgesinin en büyük adasıdır. İtalya'nın ise Sicilya ve Sardinya'dan sonra 3. büyük adasıdır.
Adada, hepsi Livorno'ya bağlı olmak üzere 8 adet yerel yönetim bulunmaktadır. En büyüğü Portoferraio'dur. Diğerleri ise; Campo nell'Elba, Capoliveri, Marciana, Marciana Marina, Porto Azzuro, Rio Marina ve Rio nell'Elba'dır.
Adanın toplam nüfusu 35.000 civarındadır ve bu nüfusun 12.000'i Portoferraio'da bulunmaktadır. Yaz aylarında adanın nüfusunda fark edilebilir bir artış gerçekleşmektedir.
224 km² yüzölçümüne sahip adanın kıyı şeridinin toplam uzunluğu 147 kilometredir. En yüksek dağ 1,018 metrelik yüksekliği ile Monte Capanne'dir.


## Tarihçe.
Antik yıllarda ada demir madeni ile öne çıkmıştı. Madenler ilk önce Etrüskler tarafından daha sonra da (M.S. 480) Romalılar tarafından kuruldu. Napolyon Bonapart'ın sürgüne gönderildiği ada olarak ünlenmiştir.
 - YÖNLENDİRME
# Sinan Şamil Sam
Sinan Şamil Sam (24 Haziran 1974; Frankfurt, Almanya - 30 Ekim 2015; İstanbul, Türkiye), Türk profesyonel boksördür.


## Hayatı.
24 Haziran 1974 tarihinde Almanya'nın Frankfurt şehrinde doğdu. Amatör boks yaşamı yıllarında oldukça başarılıydı. Dokuz defa Türkiye şampiyonluğunu kazandı. 1992 yılında Gençler Dünya Şampiyonu oldu. 1993'te Vize-Avrupa şampiyonluğunu kazandı. 1995 Dünya İkinciliği'ni elde ederken 1999 büyüklerde "Amatör Boks Dünya Şampiyonu" olmayı başardı. 15 Nisan 2000 tarihinde profesyonel oldu. 12 Ekim 2002'de Polonyalı rakibi Przemyslaw Saleta'ya karşı Avrupa Şampiyonluğu için ringe çıktı ve yedinci rauntta nakavtla yendi.
"Boğaz'ın Boğası" lakabıyla tanındı. Yaptığı 35 maçın 31'ini kazandı. Bu galibiyetlerden 16'sını nakavtla elde etti. Altın kemerini iki maç boyunca korumasını bildi. Bunlardan ilki Danny Williams'a karşıydı ve maçı altıncı rauntta teknik nakavtla aldı. İkinci maçında ise Julius Francis ile yaptı ve bu maçı da yedinci rauntta nakavtla kazandı. 14 Şubat 2004 tarihinde Stuttgart'ta ringe çıkan Sinan Şamil Sam, Arnavut asıllı Alman vatandaşı Luan Krasniqi'ye sayıyla yenilerek altın kemeri teslim etti. 20 Kasım 2004'te Güney Almanya'nın Kempten kentinde Rus boksör Denis Bakthov'a karşı ringe çıktı. Bakhtov'u onuncu rauntta nakavtla yenerek WBC klasmanında "Dünya Kıtalararası Ağır Sıklet Boks Şampiyonluğu" ünvanının sahibi oldu. 22 Şubat 2005'te bu kez Berlin "WBC Dünya Kıtalararası Ağır Sıklet Boks Şampiyonası" ünvan maçında rakibi Lawrence Clay-Bey'i yenerek galibiyete kavuştu. 11 Haziran 2005'te Kempten "WBC Dünya Kıtalarası Ağır Sıklet Boks Şampiyonası" ünvan maçında rakibi Ugandalı Peter Okhello'yu sayıyla yendi. Ancak aynı yılın 12 Kasım tarihinde Hamburg WBC Dünya Kıtalararası Ağır Sıklet Boks maçı ve "WBC Dünya Ağır Sıklet" eliminasyon maçında rakibi Rus Oleg Maskaev'e yenildi.
Aralık 2010 itibarıyla karaciğer yetmezliğinden dolayı yoğun bakıma alınmış, 14 Ocak 2011'de taburcu olmuştur. Ayrıca Ankara'nın Sincan ilçesi Osmanlı Mahallesi'nde kendi adına yapılmış bir park vardır.
Ekim 2015 itibarıyla karaciğer yetmezliği teşhisiyle hastanede tedavi gören "Dünya Kıtalararası Ağır Sıklet Boks Şampiyonu" Sinan Şamil Sam, 24 Ekim 2015 itibarıyla böbrek yetmezliğinin de baş göstermesi sonucu yoğun bakıma alınmıştır. Acil organ ihtiyacı doğan Sam, 30 Ekim 2015 gecesi karaciğer yetmezliğinden dolayı ölmüştür.
# Bolivya Silahlı Kuvvetleri
Bolivya Silahlı Kuvvetleri (İspanyolca: Las Fuerzas Armadas de Bolivi), Bolivya'nın iç ve dış tehditlere karşı savunmasından sorumlu askeri kuruluştur. 3 kuvvet komutanlığından oluşur:
  - Kara Kuvvetleri ("Ejército Boliviano")
  - Deniz Kuvvetleri ("Fuerza Naval Boliviana") - Deniz Piyadeleri de bu kuvvet komutanlığına bağlıdır.
  - Hava Kuvvetleri ("Fuerza Aérea Boliviana")
Gönüllü askerlik hizmeti için yaş sınırı 18 olmasına rağmen yıl içinde öngörülen sayıda gönüllü bulunamadığı durumda 14 yaşındaki erkek çocuklar dahil olmak üzere zorunlu olarak askere alma yöntemi uygulanmaktadır. Bir tahmine göre Silahlı Kuvvetlerin %40'ı 18 yaşın altındadır ve bu sayının %50'si de 16 yaşın altındadır. Askerlik hizmet süresi 2002 yılı bilgilerine göre 12 aydır.
Che Guevera'yı da öldüren ordudur ve bu yüzden Nicholas Giel bu ordu için Soldatido Boliviano (Küçük Bolivyalı asker) şarkısını yazmıştır.
# Kiel Antlaşması
Kiel Antlaşması, Napolyon Savaşları sırasında, Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı ile İsveç'in oluşturduğu tarafla Danimarka-Norveç arasında 14 Ocak 1814'te imzalanan ve taraflar arasındaki çarpışmaları sona erdiren antlaşmadır.
Antlaşma uyarınca Danimarka'nın Norveç'i İsveç'e bırakmasıyla 1380'de kurulmuş olan birlik sona ermiş, Danimarka'nın Baltık bölgesi ve Avrupa'daki gücü de azalmıştır.
Antlaşma İsveç'in 1809'da Finlandiya ve Aland Adalarını (Ahvenanmaa) Rusya'ya bırakmasıyla doğan kaybını bir ölçüde dengeliyordu.
Danimarka ile birliğe öteden beri karşı çıkan Norveç ise pazarlık konusu yapılmasına sert tepki gösterdi ve İsveç'le birleşmeye karşı koymak amacıyla kendi anayasasını hazırladı.
Kiel Antlaşması'na silahla direnmeye karar vererek İsveç'i anayasasını kabul etmeye zorladı; sonuçta 1905'e değin süren birleşik bir krallık kuruldu.
Danimarka, eski Norveç toprakları olan Grönland, İzlanda ve Faroe Adalarını elinde tutmasına karşın Norveç'i yitirmesi yüzünden siyasal ve ekonomik zarara uğradı.
# Kazaklar (Slav)
 - YÖNLENDİRME 
 
Kazaklar veya diğer adlarıyla Kozak, Kosak"," Rus Kazakları, Ukrayna ve Güney Rusya yerli halklarının karışımı ile 15. yüzyıl dolaylarında Dinyeper ve Don nehirleri civarında ortaya çıkan etnik topluluktur. Kazaklar, bugünkü Kazakistan'da yaşayan ve Türk kökenli olan Kazaklar'la karıştırılmamalıdır. Kazak sözcüğü Eski Türkçede "maceracı-özgür insan" anlamındadır.
Tolstoy'un aynı adlı eserine de konu olan Kazaklar Rus ordularında özellikle sınır bölgelerin korunması gibi görevlerde kullanılmışlardır. Rusların Orta Asya ve Sibirya'yı ele geçirmelerinde bu savaşçı topluluğun payı çok büyüktür.


## Etimoloji.
Vassmer'in etimolojik sözlüğünde bu ad Eski Doğu slav dilinde (козакъ, "kozak") olup, Kumanları ifade için "Cosac" (Kosak) kullanılmıştır - özgür kişi (Codexte bu sözün Latin harflerine çevirisi) veya hür kişi (Arap alfabesinden çevirisi).
Bu ad net olarak ilk kez 13 asırda yazılan Codex Cumanicus adlı eserden anlaşılır.
1590'dan sonra İngilizceye girmiştir, bir İrlandalı soyadı Cossack olup 12. asra aittir. 
Kazak etnonimi kökü Türkçeye dayanır.


## Tarihçe.
XVI. yüzyıl başında Lehistan (Polonya) kralları Tatar akınlarına karşı koymak üzere Kazaklar'ı öncü güç olarak örgütledi. Kazaklar kısa bir süre için Ataman Bohdan Hmelnytski önderliğinde bağımsız bir devlet kurdular. XVII. yüzyıl ortalarında Ukrayna, Rusya ile Lehistan arasında paylaşıldığı zaman, Rus çarları Polonya geleneğini devam ettirerek Kazaklar'ı, önce sınırların korunmasında daha sonra Rusya'nın Ural, Kafkas ve Hazar Denizi'ne doğru yayılmasında öncü güç olarak kullandılar. Nitekim Sibirya'yı fetheden Yermak Timofeyeviç de bir Kazak'tı. Toprak sahiplerinin kısıtlama çabaları, Kazaklar arasında sık sık isyanlar çıkmasına neden oluyordu. XVII. ve XVIII. yüzyılda en önemli, isyanlar Stenka Razin, Kandrati Bulavin ve Emelyan Pugaçev önderliğinde yürütülen isyanlardı. Kazaklar'ın belli ayrıcalıklarına karşın askerlik hizmeti her erkek için zorunluydu. Kazak topluluğunun temel birimi olan Stanitsa denilen köylerdi. Her Stanitsa'nın seçilmiş bir meclisi bulunmaktaydı. Stanitsalar birleşerek daha büyük olan Okrugileri (bölge), bunlarda birleşerek Voiskaları (ordu) oluşturdu. Toprak, köyün ortak malıydı; ancak, 1869'dan sonra Kazak subayları ve hizmetlilerinin özel toraklara sahip olması kabul edildi. XX. yüzyıl başında Rusya'da 12 Kazak Voiska'sı vardı. 1916-1920 arasındaki Rusya iç savaşı sırasında Kazakların bir bölümü Beyaz, bir bölümü Kızılordu saflarında savaştı. II. Dünya Savaşı boyunca bazı Kazak askeri birimleri varlığını sürdürdü, ancak eski biçim toplulukları eriyerek SSCB'nin yeni yönetsel birimlerine katıldı. Bugünkü Ukraynalılar'ın kökeni Zaporojya Kazakları'na dayanır.


## İlgili kitaplar.
  - Taras Bulba, Gogol'un eseri, (1835) 
  - Yüzbaşının Kızı, ("Rusça Капитанская дочка [Kapitanskaya dochka]") Puşkin'in eseri, (1836) 
  - Kazaklar ("Rusça: Казаки [Kazaki]") Tolstoy'un eseri, (1863) 
  - Durgun Akardı Don ("Rusça: Тихий Дон [Tikhiy Don]") Şolohov'un eseri, (1940)
# Galway
Galway (Galce'deki resmî adı: Gaillimh), İrlanda'nın Connacht ilinin başlıca kenti ve Galway ilçesinin merkezidir. Şehir İrlanda'nın batı kıyısında bulunmaktadır. İrlanda dilinde şehir Cathair na Gaillimhe ("Galway şehri") diye de anılmaktadır.
Şehir adını "Dún Bhun na Gaillimhe" adı verilen ilk yerleşim bölgesinin batı sınırını oluşturan "Gaillimh" ırmağından (Corrib ırmağı) ya da ırmağın ağzındaki kaleden almıştır. "Gaillimh" kelimesi "taşlık yer" anlamına gelir. Şehre verilen takma ad ise "Kabileler Şehri'dir" "(The City of the Tribes)". Çünkü Normanların İrlanda'da hüküm sürdüğü dönemde şehir 14 tüccar aile 14 tüccar aile[›] (ya da Cromwell zamanında küçük düşürücü anlamda kullanıldığı üzere "kabile") tarafından kurulmuştur. Bu tüccar aileler kendilerini İngiliz soylularından saydıkları için Büyük Britanya Kralı'na sadıktılar.
Şehir nüfusu Nisan 2006 sayımına göre 71.983'tür.Nüfus[›] Bu nüfus ile İrlanda'nın üçüncü büyük şehridir.


## İçerik notları.
^  14 tüccar aile:  Bu tüccar ailelerin şunlardı: Athy, Blake, Bodkin, Browne, Darcy, Deane, Font, Ffrench, Joyce, Kirwin, Lynch, Martin, Morris, Skerrett. Che Guevara'nın atalarından Patrick Lynch 1715 yılında Galway'da doğmuştur.
^  Nüfus:  Nüfus sayımı sonuçları: http://www.cso.ie/census/documents/2006_prelim_table01.pdf
# Talas Muharebesi
 - YÖNLENDİRME  YÖNLENDİRME Talas Muharebesi, 751 yılında bugünkü Kırgızistan sınırları içindeki Talas Nehri civarında, Abbâsîler ile Çinliler arasında yapılan ve 5 gün süren muharebe. Çin ordusunun yenilgisi ile sonuçlanan muharebe gerek Çin, gerekse Türk ve İslam tarihi açısından önemlidir. Muharebenin başında Tang Hanedanına bağlı paralı askerler olan Karlukların muharebe esnasında taraf değiştirmeleri belirleyici olmuştur. Muharebenin ardından Tang Hanedanının batıya doğru ilerleyişi durdurulsa da Abbasiler Çang'an'a derhal bir elçi heyeti göndererek diplomatik ilişkilerin barış içinde sürdürülmesine gayret etmiştir. Bölgeye dair Çin ilgisi devam etmiş, Abbasiler de bölgeye hakim olamamıştır. Bu ortam o bölgede Gaznelilerin doğuşuna olanak sağlamıştır.


## Olayların gelişimi.
Parçalanan Türgişlerin “Kara Türgişler” grubu 742'de Çinlilerin desteğiyle Tumoça komutasında bağımsızlıklarını korudu.
Keş'teki (bugünkü Taşkent) Kara Türgişlerin sonraki hükümdarı Bahadır Tudun, Çinli komutan Kao Siyen Çe (ya da Gao Hsien-çı) tarafından 751'de öldürüldü ve bütün mallarına el konuldu. Şehri yağma edildi. Çinli komutan, hükümdar ile antlaşma yaptığı halde ona komplo kurmuştu. Bu olaydan sonra kaçmayı başaran hükümdarın oğlu Araplardan yardım istedi.
Bu gelişmeden bir yıl önce Emevîler yıkılarak (750) yerlerine Abbasiler gelmişti. Ebu Hasan 745 yılında Emevîlerin Horasan valisi Nasr bin Seyyar'ı yenerek Horasan'dan çıkartmıştı. Bu olay Emevîlerden memnun olmayan Müslümanlar için bir kıvılcım oldu.
Taşkent'in yardım istediği sırada Horasan valisi olan Ebu Oğuzhan, Arap liderleri gibi düşünmedi ve komutanı Ziya bin Salih'i gönderdi.
Çin kaynaklarına göre, Çin ordusundaki Karluklar ve Yağmalar muharebe sırasında taraf değiştirerek Arapların tarafına geçti ve Çin ordusuna arkadan saldırdı.
Tarihi kayıtlara göre savaş sırasında Karluklar'ın lideri Bilge Yabgu Tun Apa Yigen Chor'dur. 753 yılında ölümünden sonra yerine oğlu Tun Bilge Yabgu geçmiştir.


## Sonuçları.
Bu muharebe ile birlikte matbaa ilk defa Çin dışına çıkmıştır. Bunun yanı sıra barut, kâğıt ve pusulayı da Araplar öğrenmişlerdir. Bu önemli buluşlar Avrupa'ya ise Avrupa ülkelerinin İslam dünyasına karşı düzenlediği Haçlı Seferleri ile geçmiştir. Bu bakımdan da Talas Savaşı'nın dünya tarihi için çok önemli bir yeri vardır. Türk tarihi için de önemi büyüktür. Türkler bu savaşta Müslümanlığı yakından tanıma fırsatı bulmuştur ve çoğu tarih kaynaklarında Türklerin Müslümanlığın kabul etmesi konusunda başlangıç noktasını oluşturur. Karluklar'ın da katılımıyla kurulan Karahanlılar'ın hükümdarı Satuk Buğra Han İslam'ı kabul ederek, Karahanlı Devleti'nin ilk Müslüman hükümdarı olmuştur.
# Ota Šik
Ota Šik (11 Eylül 1919; Pilsen, Çekoslovakya - 22 Ağustos 2004; Sankt Gallen, İsviçre), Prag Baharı'nın ve üçüncü yolun fikir babalarından Çek ekonomist. Prag üniversitesinde sanat tarihi eğitimi gördü. Çekoslovakya'nın Naziler tarafından işgal edildiği 1940-1945 yılları arasında direniş güçlerine katılarak mücadele etti. Bu sırada yakalanarak Mauthausen toplama kampına gönderildi. Ülkesine döndükten sonra yeniden üniversiteye girerek siyasi ve sosyal bilimler fakültesinde iktisat okudu. Çekoslovakya Komünist Partisi'ne katıldı ve kısa sürede partinin üst kademelerine yükseldi. 1955-1969 yılları arasında Çekoslovakya Komünist Partisi Merkez Komitesi'nde görev yaptı. 1968 yılına kadar Çekoslovakya Bilimler Akademisi'nin üyeliğini ve aynı akademinin iktisat enstitüsünün müdürlüğünü sürdürdü.
1968 yılında Alexander Dubcek'in reformist hükûmetinde başbakan yardımcısı ve iktisat bakanı olarak görev aldı ve böylece insancıl sosyalizmin ekonomik bel kemiğini kuran kişi oldu. 20 Ağustos 1968 tarihinde Rus tanklarının Çekoslovakya'ya girdikleri sırada Yugoslavya'da tatilde bulunuyordu. Bu olayın ardından normalizasyondan kaçınmak amacıyla İsviçre'ye sığındı.
1970 yılından başlayarak Sankt Gallen, Zürih ve Basel üniversitelerinde iktisat hocalığı yaptı. 1983 yılında İsviçre vatandaşlığına geçti. 1972 yılında yayınladığı üçüncü bir yol için argümanlar başlıklı kitabı ile sosyal demokrat ekonomide bir çığır açtı.
22 Ağustos 2004 tarihinde, uzun süreli bir hastalıktan sonra 84 yaşında Sankt Gallen'de öldü.
# Bilbao
Bilbao (Baskça: "Bilbo"), İspanya'nın kuzeyinde, otonom Bask Bölgesi'nin nüfus itibarıyla en büyük şehri ve Biskay'ın merkezidir.


## Coğrafi konum.
Bilbao, İspanya'nın kuzey kıyılarında Atlantik Okyanusu'nun Biskay Körfezi sahilinde Bask Bölgesi'nin kuzeydoğusunda konumlanmıştır. Şehir Nervion Nehri boyunca yerleşmiştir. Bu nehrin kıyısında Sanayi Devrimi sırasında bölgeye refah getiren sayısız fabrika ve iş yeri de bulunmaktadır. Bilbao aynı zamanda, bu nehrin gelgit ile çok derin ve bir fiyord gibi çok kara içerisine girmiş olan "Ria de Bilbao" körfezi üzerinde bir liman şehridir.
Bilbao şehrinin bazı önemli İspanya şehirlerinde uzaklıkları şu listeden incelenebilir:
  - Barselona: 605 km
  - La Coruña: 551 km
  - Madrid: 393 km
  - Pamplona: 138 km
  - San Sebastián / Donostia:94 km
  - Santander: 95 km
  - Valensiya: 670 km
  - Valladolid: 281 km
  - Vitoria-Gasteiz: 64 km
  - Zaragoza: 303 km


## Demografi.
Bilbao belediye sınırları içinde nüfus (2010 tahmini) itibarıyla 353.187 kişi olup nüfus yoğunluğu 8688,5 kişi/km² olur. Böylelikle Zaragoza, nüfus itibarıyla şehir sıralamasında Bask bölgesinde 1. sırayı; tüm İspanya'da 11. sırayı alır.
Fakat esas şehir yanındaki varoşları ile "Büyük Bilbao" oluşur ve Büyük Bilbao'ya resmen "comark" olma statüsü verilmiştir. Bask Bölgesi'nin nüfusunun yaklaşık yarısının yaşadığı "Büyük Bilbao", ekonomik ve endüstri açısından bölgenin en aktif kısmıdır. Büyük Bilbao'nın nüfusu 875,552 kişi olarak tahmin edilmektedir. Büyük Bilbao bu nüfusuyla İspanya'da bulunan büyük metropoliten şehirler arasında 5. sırayı almaktadır.
Bilbao belediye sınırları içinde nüfusun gelişmesi şu gösterimde izlenebilir:


## İdari yapılanma ve yönetim.
### Yerel yönetim.
Seçilmiş belediye başkanları:


## Kardeş şehirler.
Bilbao'nun şu kardeş şehirleri bulunmaktadır:
 -  
  - Medellín, Kolombiya
  - Monterrey, Meksika
  - Pittsburgh, Amerika Birleşik Devletleri
  - Çingdao, Çin
  - Rosario, Arjantin
  - Sant Adrià de Besòs, İspanya
  - Tiflis, Gürcistan
# Dedeman
Dedeman Holding, Mehmet Kemal Dedeman tarafından kurulan Türk şirketler topluluğudur.


## Dedeman Tarihi.
Dedeman Grubu ilk olarak 1918 yılında temelini atmıştır. Mehmet Kemal Dedeman, babasının vefatı nedeniyle 15 yaşında, Kayseri Kapalıçarşı'daki dükkânın idaresini devralmıştır. 1933 yılında inşaat sektörüne giriş yapan Dedeman Grubu bu sektörde başarılı sonuç elde etmiş ve o dönemde Cumhuriyet'in 10. yılı kutlamalarında, Atatürk'ün nutkunu okuyacağı platformun yapımını Mehmet Kemal Dedeman üstlenmiştir. Dedeman Grubu 1947 madencilik sektörüne giriş yapmıştır. İlk madencilik girişimini, Kayseri'nin Pınarbaşı kazasına bağlı Toruntepe Bölgesi'ndeki krom yataklarında başlattı. Dedeman 1961 yılında Madencilik A.Ş. bünyesinde 60.000 ton/yıl kapasiteli Toruntepe Konstantratör Tesisi'ni kurdu. Dedeman Grubu Turizm sektörüne ilk olarak 6 Haziran 1966'da döneminin en modern ve en konforlu oteli olan Dedeman Ankara 119 odalı oteli ile giriş yapmıştır. Dedeman'ın İstanbul'daki beş yıldızlı ilk otelini Esentepe'de 1982 yılında açmıştır. 1983 yılında Mehmet Kemal Dedeman, şahıs işletmeleri devam edem şirketlerini anonim şirketine dönüştürdü. 1989 yılında Dedeman Grubu Antalya ve Dedeman Kapadokya otellerini hizmete sokmuştur. 1991 yılında Dedeman, otelcilik düşüncesine farklılık katmak amacıyla su parkları ve eğlence alanında faaliyet gösteren Depark'ı kurdu. 1993 yılında Kıbrıs, Rusya, Finlandiya, Hollanda, Norveç ve İngiltere'de tur operatörlüğü yapmakta olan ve bu pazarlarda marka haline gelmiş bulunan Detur, A grubu seyahat acentesi olarak kuruldu. Aynı yıl Dedeman Grubu, GİMA A.Ş.'nin % 85 hissesi Dedeman Madencilik Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Bilfer Madencilik A.Ş. tarafından, özelleştirme kapsamında yarı yarıya satın almıştır. 1994 yılında Erzurum'da Dedeman Palandöken oteli 183 odası ile hizmete girdi.


## Dedeman Otelleri.
  - Dedeman İstanbul
  - Dedeman Bostancı İstanbul Hotel & Convention Center Bostancı
  - Park Dedeman Bostancı
  - Park Dedeman Denizli
  - Dedeman Erbil (2013)
  - Dedeman Gaziantep Hotel & Convention Center Gaziantep
  - Park Dedeman Gaziantep
  - Dedeman Konya Hotel & Convention Center Konya
  - Dedeman Oskemen Tavros Öskemen-Kazakistan (2014)
  - Dedeman Palandöken Erzurum
  - Dedeman Palandöken Ski Lodge Erzurum
  - Dedeman Şanlıurfa
  - Dedeman Zonguldak
  - Park Dedeman Elazığ (2016)
  - Park Dedeman Trabzon (2016)
  - Park Dedeman Eskişehir (2018)
  - Dedeman Tokat (2017)
  - Park Dedeman Kastamonu (2021)


## Kapanan Oteller.
  - Dedeman Ankara (1966-2014)
  - Dedeman Antalya Hotel & Convention Center
  - Dedeman Kapadokya (1989-2015)
  - Dedeman Park Antalya (1997-2013)
  - Dedeman Aleppo Halep (2009-2012)
  - Dedeman Damascus Şam (2009-2012)
  - Dedeman Diyarbakır (1998-2015)
  - Dedeman Izmailovo Moskova (2015-2016)
  - Dedeman Grand Chisinau Kişinev (2002-2007)
  - Dedeman Rize (1990-2016)
  - Dedeman Palmyra (2009-2012)
  - Dedeman Princess Sofia Sofya (?-2012)
  - Dedeman Silk Road Taşkent (2003-2015)
  - Dedeman Trimontium Princess Filibe (?-2012)
  - Park Dedeman Levent (2015-2020)
# Slovakya millî futbol takımı
Slovakya millî futbol takımı, Slovakya'yı uluslararası arenada temsil eden futbol takımıdır. 1939 ile 1944 yılları arasında 16 maç yapan Slovakya, II. Dünya Savaşı sonrasında Çekoslovakya haline geldi. 1992'de Çekoslovakya'nın ikiye bölünmesinden sonra ilk maçını Litvanya ile oynadı.


## Tarihçe.
2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde İspanya, Ukrayna, Belarus, Lüksemburg ve Makedonya ile aynı grupta yer alan Slovakya; 7 galibiyet, 1 beraberlik ve 2 mağlubiyetle, grubu 2. sırada tamamlayarak 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası'na tarihinde ilk kez katılma hakkı elde etti.


## Turnuva tarihi.
### UEFA Uluslar Ligi tarihi.
 Yükseldi   Aynı ligde kaldı   Düştü


### Olimpiyat Oyunları.
"1896 - 1992 arası, bakınız: "


## Güncel kadro.
Aşağıdaki oyuncular, sırasıyla 17 ve 20 Haziran 2023 tarihlerinde İzlanda ve Lihtenştayn ile oynanan UEFA Euro 2024 eleme maçları için çağrıldı.
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME
# Hint-Aryanlar
Hint-Aryanlar, Hint-Aryan dilleri konuşan bir Hint-Avrupalı etnik ve dilsel gruptur. Hint-Aryan halklarının varsayımsal olarak kökenlerinin Orta Asya sınırlarının kuzeyinde yer almış Sintaşta ve Andronovo kültürlerine (ve Proto Hint-İranlılara) dayandığı,#YÖNLENDİRME buradan Hint-Avrupalı olmayan Baktria-Margiyana Arkeoloji Bölgesi kültüründen dinî, dilsel ve kültürel açıdan etkilenerek Hint altkıtasının kuzeyine göç ettikleri düşünülmektedir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Göçlerin MÖ 1800 civarında, savaş at arabasının icadından sonra başlamış olduğu varsayılır. Bu dönemde Hint-Aryanlar ile İranî halkların birbirlerinden farklılaştığı tahmin edilmektedir. Göçlerin Levant bölgesine ve Hint altkıtasına doğru gerçekleştiği kabul edilmektedir.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Christopher I. Beckwith'e göre Usunlar Hint-Aryan asıllı olup, bu halk Çin'e doğru başka bir göçün sonucunda ortaya çıkmıştır.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME 
Pakistan, Hindistan, Bangladeş, Nepal, Sri Lanka ve Maldivler modern Hint-Aryan halklarının yaşadığı bölgeleri oluşturmaktadır. Hint altkıtası dışında halklar geçmişte muhtemelen Batı Çin, Levant ve Anadolu'ya (Mitanniler) da yayılmış olmakla birlikte, çağdaş bir Hint-Aryan halkı günümüzde bu bölgelerde yerli olarak bulunmamaktadır.
Hint-Aryan dillerin, Hint-Aryan halklarının bölgeye toplu göçü yerine, bu halklara ait dini veya siyasi elit bir grup altında yerel halkların kültürel ve dilsel değişime uğrayarak bu dilleri benimsemesi vasıtasıyla yayıldığı öne sürülmektedir.#YÖNLENDİRME
# Film kamerası
Film kamerası (sine-kamera olarak da bilinir), bir ekranda görüntülenecek hareketli bir görüntü üretmek için film stoğu veya bir görüntü sensörü üzerine hızlı bir şekilde bir dizi fotoğraf çeken bir fotoğraf makinesi türüdür. Bir seferde tek bir görüntü yakalayan fotoğraf makinesinin aksine, film kamerası aralıklı bir mekanizma veya elektronik yollarla bir dizi görüntü çeker; her görüntü bir film veya video karesidir. Kareler, hareketli resmi göstermek için belirli bir kare hızında (saniye başına kare sayısı) bir film projektörü veya video projektörü aracılığıyla yansıtılır. Yeterince yüksek bir kare hızında (saniyede 24 kare veya daha fazla) yansıtıldığında, görüşün kalıcılığı izleyicinin gözlerinin ve beyninin ayrı kareleri sürekli hareketli bir resim halinde birleştirmesine olanak tanır.
Bunlara modele göre çeşitli tamamlayıcı veya ikinci derecede önemli düzenekler eklenir. 1920'li yıllara kadar kameralar elle döndürülen bir kolla çalıştırılırken, sonradan bu kolun yerini motor sistemi almıştır. Günümüzde aşağı yukarı tüm kameralarda refleks vizörler kullanılmaktadır. Çok hızlı görüntü kaydı için (de bir kameranın normal hızı genellikle saniyede 8-48 görüntü arasında değişir) özel kameralar (optik dengeleyicili; bir dizi elektrik sinyali; elektronik) yapılmıştır.
Televizyon kamerası, optik görüntüyü bir dizi elektrik sinyaline dönüştürür. Görüntülenecek sahne önce bir objektif yardımıyla, boş bir tüpün içine yerleştirilmiş ışağa duyarlı bir yüzey üstüne yansıtılır. Işık ışınları, aydınlatılmış yüzeyin her noktasına ışığın gücüyle orantılı yoğunlukta elektronlar yayar. Yayılan elektronların oluşturduğu artı (pozitif) elektrik yükleri bir katot ışınıyla taranıp yansızlaştırılır. Sonra bir yükselteç tarafından yükseltilir.


## Üreticiler.
  - Aaton Digital
  - Arri
  - Auricon
  - AXIOM 
  - Beaulieu 
  - Blackmagic Design
  - Bolex
  - Bell & Howell
  - Canon Cinema EOS
  - Cinema Products Corporation
  - Digital Bolex
  - JVC
  - JVCKenwood
  - Krasnogorsky Zavod
  - Mitchell Camera
  - Moviecam
  - Newman-Sinclair
  - Panavision
  - RED Kamera
  - Totalvision
# Rimini
Rimini, İtalya'da, Emilia-Romagna bölgesinde aynı ismi taşıyan Rimini ili merkezi olan bir komündür. Marecchia'nın denize döküldüğü yerde, Adriyatik Denizi kıyısındadır. Belediye sınırları içindeki nüfus (1 Ocak 2021 itibarıyla) 148.688 kişidir.


## Tarihi.
Antik "Ariminum", MÖ 268'de Romalılar tarafından işgal edildi. Romalılar burada bir Latin sömürgesi kurdular. "Via Flaminia"nın varış ve "via Emilia"'nın çıkış noktasını oluşturan bu sömürge, İkinci Pön Savaşı ve iç savaş sırasında önemli bir rol oynadı. Daha 3. yüzyıl sonunda piskoposluk olan Ariminium'u Bizans, Gotlar'ın elinden aldı (538, ardından 553). Lombard ve frank egemenliğine giren, bir düklük merkezi olan kent, 1157'de beratlı serbest komün durumuna geldi. Welfeler ve ghibellinolar arasındaki savaşımlardan sonra Rimini'nin tarihi Malatestalar'ın (1134-1528) tarihiyle birleşti. Daha sonra Rimini, Papalık toprağı oldu (1528-1797) ve (1816-1860).


## Görülecek turistik yerler.
  - Roma döneminden kalma anıtlar: Augustus zafer takı, Tiberius köprüsü. 
  - San Francesco kilisesi ya da "Tempio Malatestiano", 13. yüzyıldan kalma gotik üslubunda yapı, 15. yüzyıl ortasında San Malatesta'nın isteğiyle L. B. Alberti tarafından orijinal biçimine uygun olarak yeniden gözden geçirildi.
  - Agostino di Duccio tarafından yapılan, San Malatesta "atalar ve oğullar" mezarı. Pierro Della Francesca'nın freski. 
  - Müze. 
  - Önemli sayfiye merkezi (yirmi km uzunluğunda kumsalı).


## Mahalleleri.
Bellariva, Corpolò, Marebello, Miramare di Rimini, Rivabella, Rivazzurra, San Fortunato, San Giuliano a Mare, San Vito, Santa Aquilina, Santa Giustina, Torre Pedrera, Viserba, Viserbella


## Kardeş şehirler.
Rimini şu kentlerle kardeş şehir bağlantısı kurmuştur:
 -  
 -  
 -  


## Resimler.
Rimini
# Portoferraio
Portoferraio, İtalya'da Toskana bölgesinde Livorno iline bağlı Elba adasının merkezi olan liman beldesi.


## Coğrafi konumu.
Portoferraio, Elba adasının en büyük nüfus merkezi ve ana limanıdır.


## Nüfus gelişimi.
Portoferraio'nun nüfusu (1.12.2009 tahminleri itibarıyla) 12.182 kişidir. 19. ve 20. yy/da kasaba nüfusunun gelişimi şu gösterimde incelenebilir:


## Komşu beldeler.
Portoferraio'nin şu komünlerle sınırları bulunur: Campo nell'Elba, Capoliveri, Marciana, Porto Azzurro, Rio nell'Elba
# Deneysel şiir
Deneysel edebiyatın bir kolu olan deneysel şiir, şairin daha önceki tarzından çok farklı kelime deneyleri üzerine kurduğu şiirdir. Teknik olarak da farklılıklar içeren bu tarz şiirde anlatım tekniğinin yanında anlamsal kırılmalar da söz konusudur. Fransız filozof Jacques Derrida'nın dekonstrüktivizm felsefesinden de yola çıkılarak anlatım ve anlam, obje ile suje arasındaki "geleneksel" bağlar yeniden inşa edilmeye çalışılır. Daha çok 18. yüzyıl düşünürlerin felsefeleriyle temellenmiş de olsa bu tür düşünüş tarzlarına Sokratesçi ve Platoncu düşünceye kadar gidilebilir. 19. yüzyıl Fransız şiiri ve 20. yüzyıl'da özellikle Fransa'dan Orta Avrupa'ya yayılmış olan devrimci edebiyat, Türkiye'deki deneysel şiir gelişimine kaynaklık etmiştir


## Örnekler.
Arif Dino'nun "Düş ve Uykusuzluk", Asaf Halet Çelebi'nin "Kitaplar", Nâzım Hikmet'in "Kızkapan Oğlu Vehpi" ve "Çocuk Muhittine Dair", Seyhan Kurt'un "Hüznün Sözyitimleri", Efe Murat Balıkçıoğlu'nun "Sistem," Yusuf Bal'ın "Müberra", "Revan" ve "Ölmeyen Ölülerin Vedasında" şiirleri bu tarz şiirlere örnek olarak verilebilir.