BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Vladimir Kramnik
Vladimir Kramnik (d. 25 Haziran 1975), Rus satranç büyükustası. 2000 yılında Londra'da Garri Kasparov'u 16 oyunluk bir maçta yenmiştir. Bu maç FIDE için resmi bir dünya şampiyonası maçı olmasa da, genel olarak böyle kabul edildiğinden, kendisi 2000 yılından beri dünya satranç şampiyonu olarak kabul edilmektedir. Kasparov bu maçın ardından 2005 yılında satrancı bıraktığını açıklamıştır.
Yirmi yıla yakın zamandır satranç dünyası iki ayrı kuruluş ile temsil edilmekte ve bu iki kuruluşun iki ayrı Dünya şampiyonası süre gelmekteydi. Bu şampiyonalar sonucunda "Klasik Satranç Dünya Şampiyonu" ve "FIDE Dünya Şampiyonu" olmak üzere iki ayrı satranç şampiyonluk unvanı alınmaktaydı. 2000 yılında Kasparov'u yenerek Klasik Dünya Satranç şampiyonu olan Rus Kramnik ile FIDE Dünya şampiyonu olan Bulgar Veselin Topalov 2006 yılında birleştirilen ve bu yıl ilk defa Elista'da düzenlenen Dünya Satranç Şampiyonası'nda 12 oyunluk maçta kozlarını paylaştılar. 6-6 berabere biten oyunların ardından yirmibeşer dakikalık uzatma maçlarında 2.5-1.5 farkla kazanan yeni birleştirilmiş satranç dünya şampiyonu Kramnik oldu. Kramnik bu unvanını 2007 yılında Viswanathan Anand'a yenilerek kaybetti. 2008 Dünya Satranç Şampiyonası'nda unvanını geri kazanmak için Anand'a meydan okudu, ancak kaybetti. Yine de en iyi oyuncu olarak kaldı; Ekim 2016'da 2817 ile en yüksek reytinge ulaştı ve bu da onu tüm zamanların en yüksek reytingli sekizinci ortak oyuncusu yapıyor.
Kramnik, Ocak 2019'da profesyonel bir satranç oyuncusu olarak emekli olduğunu kamuoyuna duyurdu. Çocuklar için satranç ve eğitim ile ilgili projelere odaklanmayı planladığını belirtti.


## Özel hayatı.
30 Aralık 2006'da Kramnik, Fransız gazeteci Marie-Laure Germon ile evlendi. Düğünleri Paris'teki Alexander Nevsky Katedrali'nde gerçekleşti. İki çocukları var: kızı Daria ve oğlu Vadim Vladimirovich. Cenevre'de ikamet ediyorlar.
Kramnik'e nadir görülen bir artrit türü olan ankilozan spondilit teşhisi kondu. Oynarken ona büyük fiziksel rahatsızlık veriyor. Ocak 2006'da Kramnik, artritinin tedavisi için Wijk aan Zee'deki Corus Satranç Turnuvasını atlayacağını duyurdu.
# Necatigil Şiir Ödülü
Necatigil Şiir Ödülü, şair Behçet Necatigil anısına ailesinin düzenlediği ve 1980'den beri her yıl şairin doğum günü olan "16 Nisan"da verilmekte olan şiir ödülü. En son 2019 yılında verildi.


## Tarih.
Ödül, 1993'e kadar şairin ölüm yıldönümü olan 13 Aralık'ta verilmiş, 1994 yılından itibaren doğum yıldönümü olan 16 Nisan'da verilmeye başlanmış, ödüle değer eser olmadığı kaydıyla verilmediği 1989, 1993 ve 1998 yılları hariç her yıl ödül verilmiştir.
Ödülün amacı, "Necatigil" ailesi tarafından şu şekilde açıklanıyor:
"Necatigil Şiir Ödülü"’nün ilkini İlhan Berk almıştı.
# Karşınızda Peter Sellers
Karşınızda Peter Sellers (özgün adı: The Life and Death of Peter Sellers), yönetmenliğini Stephen Hopkins'in üstlendiği, 2004 ABD yapımı bir filmdir. Roger Lewis'in aynı adlı kitabından uyarlanan ve ünlü İngiliz güldürü oyuncusu Peter Sellers'ı konu edinen film, Peter Sellers'ı canlandıran Geoffrey Rush'a 2005 yılı Altın Küre ödülünü getirmiştir.
Çeşitli film festivallerine katılmış ve Türkiye dahil pek çok ülkede sinemalarda gösterilmiş olan film, aslında televizyon için çekilmiştir.
# Çekicilik
Çekicilik, bir ahşap oymacılığı sanatıdır. Özellikle Amasra'da, bölgede yetişen ağaçlardan elverişli olanların el tezgâhlarında oyulması, işlenmesi ile küçük ev ve hediyelik eşya yapılır. Zanaatkârların toplandığı Çekiciler Çarşısı Amasra'nın önemli merkezlerinden biridir. Bu çarşıda yöreye özgü tahta kaşık, çatal, havan ve salata tabağı türü eşya satılmaktadır.
 - YÖNLENDİRME
# Andy Goldsworthy
Andy Goldsworthy (d. 26 Temmuz 1956, Cheshire, Birleşik Krallık), Büyük Britanyalı heykeltıraş, fotoğrafçı ve çevrecidir.
İskoçya'da yaşamaktadır. Doğada ve doğal malzemelerle eserlerini yaratmakta ve fotoğraflarını çekmektedir. Arazi sanatı ("Land art") hareketinin önemli ve popüler temsilcilerinden biridir.
Beş değişik sanat okulundan reddedildikten sonra Bradfort ve Lancaster sanat okullarında öğrenim görmüştür. Her yılın altı ayı İngiltere'de, diğer altı ayı ise dünyanın değişik bölgelerinde sanat çalışmalarını yapar. Birçok heykeltıraş malzemeleri yontma ya da kesme yoluyla şekillendirirken sanatçı, eserlerini doğanın kendi akışından yararlanarak oluşturmaktadır. Doğada ne bulursa o malzemeyle heykellerini yapar ve asla yaşayan hiçbir canlıya zarar vermez.
Rivers and Tides adlı 2001 yılında Alman sinemacı Thomas Riedelsheimer tarafından çekilen belgesel filmde, çalışmalarını gerçekleştirme süreçleri kaydedilmiştir.
# Gün Batımından Şafağa
Gün Batımından Şafağa (Özgün adı: From Dusk Till Dawn), Quentin Tarantino'nun senaryosunu yazdığı, Robert Rodriguez'in yönetmenliğini üstlendiği filmdir.
Gecko kardeşlerin Meksika'ya kaçışını ve beraberinde gelişen olayları anlatan filmin ilk yarısı bir yol filmi olmasına karşın, ikinci yarısı korku filmidir. Bu "tür" geçişi Quentin Tarantino'nun senaryonun akışına hâkim oluşu ve Rodiriguez'in sinemasal yeteneğini konuşturması ile hayret ve takdir ile izliyoruz.
Filmin akıllarda kalan sahnelerinden en önemlisi şüphesiz Salma Hayek'in yılan dansı sahnesidir. Bu sahne sinema tarihinin en seksi sahnelerinden biri olarak sinema dergi ve sitelerince kabul görür. Film birçok ödül almıştır. Filmin ilk yarısı gangster ikinci yarısı da vampir filmi olarak uyarlanmıştır.
# Greenwich Ortalama Zamanı
Greenwich Ortalama Zamanı (), Greenwich Saati veya kısaltmasıyla GMT, başlangıç meridyeni üzerinde ortalama güneş zamanı. GMT, Britanya Adaları'nın standart zaman dilimidir. Adını Londra'nın güneydoğusundaki Greenwich banliyösünden alır. Burada bulunan rasathanenin üzerinde bulunduğu kabul edilen meridyen, baş meridyen (0°) kabul edilir.
Atomik olarak hesaplanan ve GMT'den daha hassas olan UTC kullanılmaya başlanmadan önce dünyadaki saat ayarlamaları Greenwich'ten geçen meridyene göre yapılmaktaydı. Her boylam derecesi arası 4 dakikadır. Bu nedenle 15 derecelik her meridyen dilimi bir saate eşittir. Böylece 12 saat doğuda, 12 saat batıda olmak üzere, yeryüzü 24 saat dilimine bölünmüştür. Greenwich meridyeninden doğuya doğru gidildikçe saatler ileri (+), batıya doğru gidildikçe geri (-) gider.
Osmanlı Devleti'nde saatleri, Ayasofya'nın kubbesinden geçtiği varsayılan ve "Arz-ı Halife" veya "Arz-ı İstanbul" olarak adlandırdıkları meridyene göre ayar ederlerdi. 1925'te 697 sayılı Günün Yirmi Dört Saate Taksimine Dair Kanun ile birlikte, saat diliminde de uluslararası bir standart haline gelmiş olan GMT sistemi kabul edilmiştir.
# Kazakça
Kazakça veya Kazak Türkçesi (қазақ тілі / "Qazaq tili", қазақша / "Qazaqşa"), Kıpçak öbeğine ait, Kazakistan'da konuşulan çağdaş Türk dillerinden biridir. Nogayca ve Kırgızcaya yakındır.
Dünyada yaklaşık 23 milyon kişi, Kazakistan'da da 13 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır. Moğolistan'ın batı bölgesindeki Bayan Ölke (diğer adı Bayan Ölgey) eyaletinde yaşayan Kazaklar, Kazakistan'ın kullandığı alfabeyi kullanarak Kazakça yazmaktadırlar. Bayan Ölgey'in nüfusunun %94'ünü Kazaklar oluşturur. Ayrıca Rusya'nın Astrahan Oblastı'nın %14,21'inin Kazak olduğu belirtilmektedir.


## Özellikleri.
Eski Türkçe asıllı kelimelerde; baştaki y'ler c'ye (yok → coq, yıl → cıl, yay → cay, yaman → caman, yan → can), ç'ler ş'ye (ağaç → ağaş, aç → aş, açık → aşıq), ş'ler s'ye (aş → as, boş → bos, baş → bas) dönüşmüştür. Eklerde de aynı değişme olur: Qazaqşa (Kazakça)... Yabancı asıllı kelimelerde bu değişmeler görülmez: şükir, şahar, ğaşıq (şükür, şehr, aşık). Kazakça bir kelime birleşik ya da alıntı bir kelime değilse ikinci heceden sonra yuvarlak ünlü barındırmaz ve bu uyumu bazı alıntı kelimelere uydurmuştur.
J ile başlayan kelimeler c olarak okunur.: Jasaymız (yapıyoruz, yapacağız)- casaymız. Kazakçadaki (J, j) harfi Türkçedeki gibi C sesini verir. Jalğız, Jaqsı, Jaman, Jañalıq (yazılış Kazakça); Calğız, Cahsı, Caman, Cañalık okunuş. Konuşmadaki Q(Қ) harfi, Q'den sonra bir ünsüz gelirse H(Х)'e dönüşür.
Ayrıca konuşma dilinde ilk hecede ö, u ya da ü gelirse ikinci ve üçüncü hecelerde de gelebilir. Bu yazıda olmaz. Bügin- bügün, tündiz- tündüz (tün - dün); durıs-durus(dürüst).
Örnek: Körgende (yazılış) - Körgöndö (okunuş) "gördüğünde"
Kazakçada üç farklı şimdiki zaman vardır. Jalpı osı şak (genel şimdiki zaman), nak osı şak (kesin şimdiki zaman), negaybıl osı şak (belirsiz şimdiki zaman).


## Alfabe.
Kazakçanın eski şekilleri 38 harfli Orhun yazısıyla yazılmıştır. Günümüzdeyse Kazakça bazı ilâve harfler kullanılarak Latin alfabesi, Kiril alfabesi ve Arap alfabesiyle yazılabilmektedir.
Kiril alfabeli Kazakistan Alfabesi 42 harf olup şu işaretlerden oluşmaktadır: а (a), ә (a-e arası), б (b), в (v), г (ince g), ғ (kalın g), д (d), е (e), ё (yo), ж (c), з (z), и (iy), й (y), к (ince k), қ (kalın k, q), л (l), м (m), н (n), ң(nazal n, genizden n, ñ), о (o), ө (ö), п (p), р (r), с (s), т (t), у (uv), ұ (u), ү (ü), ф (f), х(hırıltılı h), һ (geniş h), ц (ts), ч (ç), ш (ş), щ (şç), ъ (kalın ün verir), ы (ı), і (i), ь (inceleştirir), э (é), ю (yu), я (ya).
# İşçi sendikası
 - YÖNLENDİRME 
İşçi sendikası, çalışanların sosyal, ekonomik hak ve çıkarlarını korumak, sorunlarını çözme amacı ile kurulmuş ekonomik öğeler taşıyan, devlet, siyasi parti ve iktidar örgütlenmelerinden bağımsız örgütlerdir.
Sendikalar sanayi devrimi sonrası ortaya çıkan çalışanlarla işverenler arasındaki güç eşitsizliğini ortadan kaldırmak için oluşturulmaya başlamıştır. Sendikal yapılanma öncesi iş koşullarına itiraz, yardımlaşma dernekleri ve meslek sandıkları aracılığıyla olmuştur. Bugünkü anlamda sendikal örgütlenme ise önceleri belirli niteliğe sahip çalışanların oluşturduğu ve meslek sendikaları olarak tanımlanan bir yapıdan, niteliksiz işçilerin de yer aldığı genel sendikalara doğru bir evrim geçirmiştir.
Sendikal yapı, iş yeri temsilcilikleri temelinde şekillenmektedir. Şube ya da bölge merkezleri çatısı altında birleşen bu birimler en üstte Genel Merkez çatısı altında toplanmaktadır.
 - YÖNLENDİRME
# Saruhan Oluç
Hakkı Saruhan Oluç (d. 14 Ocak 1958, İstanbul) Türk yazar, gazeteci ve siyasetçidir.
Özgürlük ve Dayanışma Partisi kurucuları arasındadır. Uzun süre ÖDP Genel Başkan Yardımcılığı yaptı. 14 Mart 2010 tarihinde gerçekleşen solda büyük buluşmanın mimarlarındandır. Kurucusu olduğu Eşitlik ve Demokrasi Partisi'nde temel haklar ve siyasi politikalardan sorumlu genel başkan yardımcılığı yaptı. Halkların Demokratik Partisi genel başkan yardımcısı ve parti sözcüsü olarak görev yürüttü. XXV ve XXVIII. dönem Antalya, XXVII. dönem İstanbul milletvekilidir. 2019 yılı itibarıyla HDP grup başkanvekilidir.
Ayrıca Birgün eski genel yayın yönetmenidir. Şimdilerde Turnusol'un editörlüğünü yapmaktadır. Prof. Dr. Mehmet Oluç'un oğludur.
# Birikim (dergi)
 - YÖNLENDİRME 
Birikim, "sosyalist kültür dergisi" sloganı ile yayımlanan aylık dergi. 1975'te, Murat Belge, Ömer Laçiner ve Can Yücel öncülüğünde başlayan yayımı 1980'de sıkıyönetim kararıyla durdurulmuştur. 12 Eylül Darbesi ile verilen 9 yıllık aranın ardından Mayıs 1989'da yeniden yayımlanmaya başlamıştır. Yayımını kesintisiz olarak sürdürmektedir. Genel Yayın Yönetmeni Ömer Laçiner, Yazı İşleri Müdürü ise Barış Özkul'dur.
# Reşad Ekrem Koçu
Reşad Ekrem Koçu (1905, İstanbul - 6 Temmuz 1975, İstanbul), Türk tarihçi ve yazardır. Tarihi konularda yazdığı fıkra, roman, hikâye ve incelemeleriyle ve en önemli yapıtı "İstanbul Ansiklopedisi"yle tanınmaktadır.
1905'te İstanbul'da doğan Koçu, Bursa Erkek Lisesi'ni ve İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü'nü 1931 yılında bitirdi. Aynı fakültede asistan oldu ancak 1933 Üniversite Reformunda hocası Ahmet Refik Altınay görevinden uzaklaştırılınca Reşad Ekrem Koçu da üniversiteden istifa etti. Alman, Kuleli, Pertevniyal ve Vefa liselerinde tarih öğretmenliği yaptı. Reşad Ekrem Koçu, 6 Temmuz 1975'te İstanbul'da öldü.
Öğretmenliği sırasında "Tarihten Sesler" gibi çeşitli dergi ve gazetelerde şiir, hikâye ve çocuk romanları, Osmanlı döneminin ilginç olaylarını ve kişilerini öyküleştirdiği "Forsa Halil" (1962), "Patrona Halil" (1967), "Erkek Kızlar" (1962) ve "Haşmetli Yosmalar" (1962) gibi kitaplar yazdı. "Evliya Çelebi Seyahatnamesi"nin (1943-1967, 6 cilt) bazı bölümlerini bugünkü dile aktardı. "Türk Giyim, Kuşam ve Süsleme Sözlüğü" (1967) ise alanında yapılmış ilk önemli çalışmadır. Reşad Ekrem Koçu'nun en önemli ve büyük yapıtı, İstanbul'u her yönüyle ayrıntılı biçimde anlatan "İstanbul Ansiklopedisi" olarak kabul edilir. Bu ansiklopedinin ilk baskısı 1944-1951 "Aba-Bahadir Sokağı" maddeleri ve ikinci baskısı 1958-1971 yayımlandı ve 11'inci ciltte 7076 sayfaya ulaşarak "Gökçınar" makalesinde yarım kaldı. Koçu'nun diğer kitapları arasında "Osmanlı Padişahları" (1960) ile "Eski İstanbul'da Meyhaneler ve Meyhane Köçekleri" (1947) ve 2 ciltlik "Kösem Sultan" sayılabilir.
Koçu'nun "İstanbul Ansiklopedisi" evraklarından oluşan bir sergi SALT ve Kadir Has Üniversitesi işbirliği ile 2023'te düzenlendi. Bu sergi ve araştırma süreci kapsamında "Başka Kayda Rastlanmadı" adıyla Koçu hakkında kapsamlı bir yayın hazırlandı.


## Kitapları.
  - "Kızlarağasının Piçi" (1933)
  - "Hatice Sultan ve Ressam Melling" (1934)
  - "Eski İstanbul'da Meyhaneler ve Meyhane köçekleri" (1947)
  - "Tarihimizde Garip Vakalar" (1952)
  - "Osmanlı Padişahları" (1960)
  - "Topkapı Sarayı" (1960)
  - "Erkek Kızlar" (1962)
  - "Dağ Padişahları" (1962)
  - "Esircibaşı" (1962)
  - "Forsa Halil" (1962)
  - "Türk Zaferleri" (1964)
  - "Yeniçeriler" (1964)
  - "Osmanlı Tarihinin Panoraması" (1964)
  - "Fatih Sultan Mehmed" (1965)
  - "Acı Su" (1965)
  - "Patrona Halil" (1967)
  - "Kabakçı Mustafa" (1968)
  - "Kösem Sultan" (2 cilt) 1972
  - "Darülaceze" (1974)
  - "Aşk Yolunda İstanbul'da Neler Olmuş" (2002)
  - "Tarihte İstanbul Esnafı" (2002)
  - "Binbirdirek Batakhanesi Cevahirli Hanım Sultan" (2003)
  - "İstanbul Ansiklopedisi" (Tamamlanamamıştır)
# Asunción
Asunción, Paraguay'ın başkentidir. Aynı zamanda en büyük limanı ve endüstri ile kültürel yönden de en önemli kentidir.
Kentte özellikle ayakkabı, dokuma ile tütün işleme endüstrileri bulunur.
Kentte, 1992 sayımına göre 500.939 kişi yaşasa da, bu sayı birlikte büyükkenti ("Gran Asunción", "Büyük Asuncion") oluşturduğu çevre yerleşimlerle 1.500.000'i geçer.


## Geçmişi.
Güney Amerika'nın en eski kentlerinden birisi olan Asuncion; aynı zamanda da, bölgedeki öteki sömürgeci kentlerini kuran Avrupalıların yola çıktıkları yer olduğu için "kentlerin anası" olarak da bilinir.
Bugünkü kent alanına sömürgeciler daha önce gelmiş olsalar da, Asuncion'da ilk yerleşim 15 Ağustos 1537'de "Nuestra Senyora de la Asunción" adı altında, "Juan de Salazar" ile "Gonzalo de Mendoza" öncüğünde kurulmuştur. İspanyol sömürge yönetimine karşı ilk ayaklanmalardan birisi "José de Antequera y Castro" önderliğinde 1731'de yapılanıdır. Daha sonraları, 1865-1870 arasındaki Üçlü Birlik Savaşı'ndan sonra, Brezilya ordusu kenti 1876'ya dek elinde tutmuştur.


## Bugünü.
Kentte, Godoi müzesi ile "La Encarnacion" kilisesinin yanı sıra, Paris'teki "Les Invalides"in küçük bir benzeri olan ve Paraguay'ın geçmişteki kahramanlarının yattığı "Panteón Nacional" bulunur. Öteki görülebilecek yerler arasında, başkanlık sarayı, eski Senato yapısı, "Catedral Metropolitana" (Büyükkent katedrali) ile kentteki sömürge mimarisinin ender örneklerinden olan "Casa de Independencia" ("bağımsızlık evi/sarayı") sayılabilir.
Kentin ana bölgesi (liman yakınları ile "Plaza de los Heroes" ve "Plaza Uruguaya" çevresi) 1970'ler ve 1980'lerdeki yapılaşma sonucu sömürge döneminden kalan özelliğini yitirmiştir. Akşamları güvensiz sayılabilecek bu bölgeye oranla, kentin "iyi bölgeleri" olarak daha çok durumu iyi olanların yaşadığı "Avenida San Martin" ("Ermiş Martin Caddesi") yönündeki varoşlar sayılabilir.
Kentte, devlete bağlı Universidad Nacional ("Ulusal Üniversite") ile (Katolik Kilisesince işletilen özel) Universidad Catolica üniversitelerinin yanı sıra birkaç küçük özel üniversite de bulunur.
Kentin öteki yerlerle ulaşımı, bir ırmak limanı, uluslararası bir havaalanı ve kentlerarası bir otobüs terminali ile sağlanır.
1 Ağustos 2004'te, en az 464 kişinin ölümüne ve yaklaşık 409 kişinin yaralanmasına yol açan süpermarket yangını, Paraguay'ın yakın geçmişindeki en acı olaylardan biridir. Olayda, alışveriş yapanların çoğunluğu yangında kaçış kapıları olmadığı için pencerelerden atlamak zorunda kalmışlardır. Ayrıca güvenlik görevlilerinin alıcılar ödemeden ayrılmasınlar diye kapıları kilitledikleri öne sürülmüştür. Daha da kötüsü, yangına gelen itfaiye görevlilerinin, yangında ölenleri soyduklarını gösterir görüntü kayıtları olduğu duyumları alınmıştır.
# Ahmet Çakar
Ahmet Murat Çakar (d. 3 Ağustos 1962, İstanbul), Türk hekim, spor yorumcusu, sunucu ve eski hakem.


## Hayatı.
Ahmet Murat Çakar, 3 Ağustos 1962 tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. 1980 yılında İstanbul Erkek Lisesi'ni bitirdikten sonra babasının mesleğini devam ettirmek için İstanbul Tıp Fakültesi'ne kaydoldu. Babasının mesleğini devam ettirmek için İstanbul Tıp Fakültesi'ni bitirdikten sonra tabip olarak göreve başladı. 1993 yılında Arzu Ersoy ile evlendi. 1981 yılında başladığı hakemlik mesleğini 1998 yılında bıraktı ve yorumculuğuna başladı. 25 Şubat 2004 tarihinde Profilo Alışveriş Merkezi'nin arkasında bulunan, tabiplik yaptığı sağlık ocağından çıkarken vücuduna isabet eden beş kurşunla vuruldu. Çakar, Ali Şen, Haluk Ulusoy'dan şüphelendiğini söyledi. Fail bulunamadı. Taburcu olduktan sonra spor yorumculuğuna tekrar döndü.


## Üst Düzey Maçları.
  - 20 Mart 1993 – Gana – Brezilya (1-2) Gençler Dünya Futbol Şampiyonası Final karşılaşması
  - 5 Nisan 1995 – Bayern Münih – Ajax (0-0) Şampiyonlar Ligi Yarı final ilk karşılaşması
  - 1 Mart 1995 – Milan – Benfica (2-0) Şampiyonlar Ligi Çeyrek final ilk karşılaşması
  - 18 Haziran 1996 – Romanya - İspanya (1-2) 1996 Avrupa Futbol Şampiyonası 1. Tur karşılaşması
  - 19 Mart 1996 – Bordeaux – Milan (3-2) UEFA Kupası çeyrek final rövanş mücadelesi
Ahmet Çakar, Uluslararası Futbol Tarihi ve İstatistikleri Federasyonu'na göre dünyanın son çeyrek yüzyıldaki en yüksek skorlu 108. hakemidir.
# Tupi dilleri
Tupí veya Tupinambá dilleri ( Tupi-Guarani III olarak da bilinir), Tupi-Guarani dil ailesinin bir alt grubudur.


## Diller.
Tupi dilleri şunlardır:
  - Tupinambá (lehçeler: Nheengatu ve Potiguára)
   - Eski Tupi (lingua franca lehçesi Tupí Austral)
   - Tupinikin
  - Cocama – Omagua
# Eurobond
Eurobond ya da Avrovil, devlet ya da şirketlerin, kendi ülkeleri dışında kaynak sağlamak amacıyla, uluslararası piyasalarda yabancı para birimleri üzerinden satışa sundukları, genellikle uzun vadeli borçlanma aracıdır.
Bir ülkenin dış borçlanmasında kullandığı enstrümanlar olan Eurobondlar, genellikle Euro ve USD cinsinden ihrac edilen, uzun vadeli borçlanma senetleridir. Tanım olarak hazine bonosu ve devlet tahvilleri ile benzerdir, ancak iç borçlanmaya yönelik olan bu kâğıtlar "Devlet iç borçlanma senedi" olarak tanımlanmakta iken Eurobondlar dış borçlanma statüsündedir.
Eurobond fiyatları, hem ihraç eden ülke veya kuruluşun mali ve ekonomik performanslarından, hem de uluslararası finansal piyasalardaki gelişmelerden etkilenmektedir.


## Özellikleri.
Amerikan Doları, Euro, Japon Yeni, İsviçre Frangı gibi uluslararası piyasalarda kabul görmüş para birimleri üzerinden ihraç edilebilmektedirler.
Vadeler genelde 5-30 yıl arasındadır. 
Uzun vadeli tahvil olmalarından dolayı, kuponlu olarak satılır. Genellikle kuponlar sabit faizlidir. Kupon ödeme dönemlerinde kupon faizi elde edilir, dolayısıyla yatırımcıya nakit girdisi sağlar. Anapara ve kupon ödemeleri ihraç edildiği döviz cinsi üzerinden yapılır.
USD tahviller 6 ayda bir, EUR tahviller yılda bir kupon ödemelidir. Kuponların faizleri yıllık basit faiz olarak ifade edilir. 
Vade sonu beklenmeden piyasa koşulları çerçevesinde nakde çevrilebilir.
Satın alınan Eurobondlar fiziki olarak bir saklama kurumu nezdinde saklanmaktadır.
Eurobond; birikimlerini yabancı para cinsinden yatırım araçlarında değerlendirmeyi tercih eden ve uzun vadeli yatırım yapmayı düşünen kişi ve kuruluşlara yönelik yatırım aracıdır.


## Bazı avantajları.
  - Kupon faizi odemeleri ile dönemsel nakit girişi imkânı 
  - Vade seçenekleri 
  - Uluslararası piyasalarda işlem görebilmesi 
  - Arzın ve talebin oluştuğu ülkelerin mevzuatlarına göre vergi avantajı sağlaması 


## Fiyat ve getiri kavramları.
Temiz Fiyat (Clean Price)
Uluslararası piyasalarda Eurobondlar temiz fiyat ile işlem görmektedir.
Kirli Fiyat (Dirty Price):
Gerçekleşen alım satımların takas işlemleri sırasında kıymet bedeli, birikmiş kupon faizi eklenerek hesaplanmakta ve birikmiş faizin de dahil olduğu fiyata "Kirli Fiyat" denilmektedir.
Birikmiş Faiz:
Eurobond'un ihraç veya son kupon ödeme tarihinden alım - satımının yapıldığı tarihe kadar işleyen faizine birikmiş faiz denir.
Birikmiş Faiz: A / E * % CPN / M
A: Son kupon ödeme tarihinden valör gününe kadar geçen gün sayısı
E: Kupon ödeme dönemi içindeki gün sayısı
CPN: Kupon faiz oranı
M: Bir yıl içindeki kupon ödeme sayısı
Kupon faiz oranı ve getiri birbirinden farklıdır. Eurobondlar sabit kupon faizli olduğu için kupon faiz oranı vadesonuna kadar değişmemektedir. Ancak piyasada faiz oranı ve satış fiyatı değiştiğinde, kıymetin getirisi de satış fiyatına göre değişiklik gösterecektir. Kıymet vade sonuna kadar tutulduğu takdirde yatırımcının elde edeceği getiri, kıymetin satın alındığı tarihteki satış fiyatı üzerinden ve tüm kupon faiz tutarlarına karşılık gelen getiri olacaktır.
# Hazine bonosu
 - YÖNLENDİRME 
Hazine bonosu, Devletin kısa vadeli borçlarına kısa süre içinde fon elde etmesi için satılan senetlerdir. En fazla bir yıl vadeye sahiptir. Hazine bonosu vade 1 yıldan kısa olmak üzere satılan kurum tarafından öngörülen vade sonunda bedelin bono sahibine ödenmesi sonucu bono sahibi faiz geliri elde etmiş olur. Bono sahibi vade sonunda anapara ve faiz geliri elde etmiş olur. Türkiye'de Hazine bonosu Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılır.
Walter Bagehot tarafından 1876'da keşfedilmiştir.
# Eğitim sosyolojisi
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
Eğitimsel toplum bilimi (ya da eğitim sosyolojisi), eğitim kurumlarını ve okullaşma ile modern endüstri toplumlarında okullaşma sistemlerini, ‘okul ile toplumsal yapı arasındaki ilişkileri konu alan, eğitim kurumunun toplumun diğer büyük kurumsal düzenleriyle, yani iktisat, politika, din vb. ile olan ilişkilerini sosyolojinin yöntemleri ve bakış açısıyla araştıran sosyoloji dalı.


## Konusu.
"Eğitim sosyoloji"sinin günümüzdeki araş­tırmaları, eğitimin öncelikle, yeniden üreti­lecek bir kültürü, bir bilgi ve beceriyi aktar­mak, sonra da ekonomik ve toplumsal kalkınmaya katkıda bulunmak gibi iki ayrı ve birbiriyle çelişen işlevi olduğunu ortaya koyar. Son zamanlarda, özellikle eğitimin söz konusu iki işlevi bağlamında yapılan eleştirel çalışmaların temel tezi, okul eğiti­minin egemen sınıflar tarafından saptanmış olan toplumsal ve kültürel koşulların yeni­den üretilmesine yardımcı olduğu ve yine eğitimin hakim kültürün kurumsallaşmasına ve toplumsal tabakalaşmanın pekişmesinde önemli bir rol oynadığıdır.
Klasik sosyolojik kavram ve yaklaşımların karşılıklarının eğitim alanında aranmasının yanında eğitim sosyolojisi, alanda çeşitleri süreçleri, rejimleri, teorileri kendi içerisinde inceler ve analiz eder. Yapısalcı model gibi. Bir eğitim bilimcinin işi uygulamaya yönelik bir sistem ve proje ortaya koymaktır. Eğitim sosyolojisinin verileri eğitim bilimciye kaynak sağlarken aynı eğitimcinin ortaya koyduğu çalışmayı da inceleyen eğitim sosyolojisi bu çalışmanın sonuçlarını eğitimbilim tecrübesi içerisindeki konumunu ortaya koyar. Eğitimbilim'in öncesinde de analizinde de eğitim sosyolojisi vardır.
# Germencik
Germencik, Ege Bölgesi'nde Aydın ilinin bir ilçesidir.
Aydın'a 25 km uzaklıktaki ilçe, verimli Büyük Menderes ovasının ortasında yer alır. Aydın-İzmir kara yolunun üzerinde olmasının yanı sıra, İzmir-Aydın-Afyon ve Ortaklar-Söke gibi iki demiryolunun da kavşağında yer alır.
Germencik'in içinde yerleşim, Aydın-İzmir kara yolunun iki yanında yoğunlaşmıştır.


## Nüfus.
İlçede 36 mahalle bulunmaktadır.
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.


## Ekonomi.
Tarıma dayalı ekonomisinde incir başlıca üründür. Bunun yanı sıra zeytin, pamuk, susam meyan kökü de üretilir. İlçenin toplam arazi varlığı 37.439 hektar, ekili dikili alan 25.580 hektardır. Geri kalan alanın 10.623 hektarı orman, 665 hektarı çayır-mera, 519 hektarı kullanılmaz arazi ve 52 hektarı göl ve bataklıktır.
İlçede tahin, helva, zeytinyağı, tuğla, un üretimevleri ile çırçır fabrikaları bulunur. Yetiştirilen önemli tarımsal ürünlerin ekilişi ve 1998 yılı yaklaşık üretimi oranları aşağıdaki gibidir.
Kültür Bitkisinin Adı ...Ekilişi (Hektar)...1998 Üretimi
Pamuk...5650...16950 ton
Tahıl ...1340... 4407 ton
İncir ...8722...7500 ton
Zeytin ...9292...44170 ton
İlçede 92 dekar domates, 16 dekar süs bitkisi ve kalanı çeşitli sebzeler ekilen 107 dekar alanda sera sebzeciliği yapılmaktadır.
İlçede 7140 adet büyük ve 7560 adet küçükbaş olmak üzere toplam 14.700 baş hayvan bulunmakta olup, yılda 28.600 ton süt elde edilmektedir. İlçede 2470 adet arı kovanı bulunmakta ve 27.200 kg bal, 670 kg balmumu elde edilmektedir. İlçede Et tavukçuluğu yetiştirmeciliği yapan 3 işletme bulunmakta olup, kesim yapılmaktadır.
Sanayi kuruluşu olarak; 6 çırçır fabrikası, 1 adet bitkisel yağ üretimevi, 1 soğuk hava deposu, 1 yapı gereçleri üretim yeri, 1 kiremit üretim yeri, 12 tarımsal kooperatif, 15 ekmek fırını, 145 incir işletmesi bulunmaktadır. Ayrıca, işleme sığası 4.200 ton olan salamura işletmesinde, 3.000 ton sofralık zeytin salamurası yapılmaktadır.


## Ören yerleri.
### Magnesia Antik Kenti.
(Menderes Magnesiası) Ortaklar bel. antik kentine ait ören yeri, Germencik ilçesi Ortaklar belediyesini bağlı Tekin köy sınırları içinde Ortaklar-Söke kara yolu üzerindedir.


### Kaplıcalar.
İlçenin 12 km kuzeyinde Alangüllü, 10 km kuzeyinde Çamur, Germencik ilçesi ortaklar kasabasına bağlı Gümüş köyünde de Gümüş kaplıcaları bulunur.


### Coğrafi yapı.
İlçe toprakları ülkenin en verimli bölgesinde olmasına rağmen yanlış bir şekilde ve diğer büyük menderes ovasında bulunan kentlerdeki gibi ovaya doğru yapılaşmaktadır. Yapıların büyük kısmı müstakil evlerden oluşmakta ve dolayısı ile büyük kentlerde yüz bin insanın yaşayacağı alanda ilçe nüfusu yaşamaktadır. Bu alanda çalışma yapılması beklenmektedir.
# Kurt Vonnegut
Kurt Vonnegut Jr. (d.11 Kasım 1922; Indianapolis, Indiana - ö. 11 Nisan 2007; New York), Amerikalı hümanist yazardır.
Kurt Vonnegut, 1922 yılında ABD'nin Indianapolis şehrinde dünyaya geldi. Cornell Üniversitesi'nde biyokimya okuduktan sonra II. Dünya Savaşı'nda Avrupa'da asker olarak hizmet verdi. Almanya'da savaş esiri olarak ele geçirildi ve Dresden şehrinin Müttefik kuvvetler tarafından bombalanmasına şahit oldu. Bu olay Vonnegut'u derinden etkiledi ve sonucunda en başarılı romanı, Slaughterhouse-Five'ı (Mezbaha No 5) yazdı. Bu kitap sayesinde çağdaş Amerikan yazarlarının başta gelenlerinden biri oldu.
Savaş sonrası, yazarlığa zamanının çoğunu ayırmadan önce, Chicago Üniversitesi'nde antropoloji dalında uzmanlaştı. Başlangıçta bilimkurgu üzerinde yoğunlaştı ve ilk yayınlanan romanı, Player Piano (Otomatik Piyano), bu dalda Vonnegut'a büyük övgü kazandırdı. Sonraki zamanlarda her ne kadar bilimkurgu dalıdan uzaklaştığını belirtse de, yazdığı kitaplarda etkileri hâlen görülebilir.


## Romanları.
  - 1952 - Player Piano (Otomatik Piyano)
  - 1959 - The Sirens of Titan (Titan’ın Sirenleri)
  - 1961 - Mother Night (Gece Ana)
  - 1963 - Cat's Cradle (Kedi Beşiği)
  - 1965 - God Bless You Mr. Rosewater veya Pearls Before Swine
  - 1969 - Slaughterhouse-Five veya The Children's Crusade (Mezbaha No 5)
  - 1973 - Breakfast of the Champions veya Goodbye, Blue Monday (Şampiyonların Kahvaltısı)
  - 1976 - Slapstick (roman) veya Lonesome No More (Hi Ho)
  - 1979 - Jailbird (Hapishane Kuşu)
  - 1982 - Deadeye Dick
  - 1985 - Galápagos (Galapagos)
  - 1987 - Bluebeard (Mavi Sakal)
  - 1990 - Hocus Pocus
  - 1997 - Timequake


## Kısa hikâyeleri.
  - 1961 - Canary in a Cat House
  - 1968 - Welcome to the Monkey House
  - 1999 - Bagombo Snuff Box


## Makaleleri.
  - 1974 - Wampeters, Foma & Granfallons
  - 1981 - Palm Sunday
  - 1991 - Fates Worse Than Death
  - 1999 - God Bless You, Dr. Kevorkian


## Sahne oyunları.
  - 1970 - Happy Birthday, Wanda June
  - 1972 - Between Time and Timbuktu veya Prometheus Five
  - 1993 - Make Up Your Mind
  - 1993 - Miss Temptation
  - 1993 - L'Histoire du Soldat


## Hatıralar / Biyografi.
  - 2005 - A Man Without A Country (Ülkesi Olmayan Adam)
# Saip, Karaburun
Saip, İzmir ilinin Karaburun ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Saip köyünün eski adı Sayib Yüzü'dür. Nitekim 1575 tarihli Osmanlı tahrir defterinde bu isimle geçer. Ancak "Sa'ib Yeri" (صائب یری) adı sehven "Sayib Yüzü" (صایب یزی) şeklinde yazılmış veya okunmuş olabilir.
Eskiden bir ticaret merkezi olan Saip köyünün Yalı adını taşıyan iskelesi, ticari amaçlarla kullanılıyordu. İskelenin karşısındaki iki ada da köyün adından dolayı Büyük Saip ve Küçük Saip olarak adlandırılmıştır. Eskiden Rumlar ile Müslümanların birlikte yaşadığı Saip köyünün nüfusu, 1891 yılında 385 kişiden oluşuyordu. 1923 yılında gerçekleşen Mübadele sonrasında köyde sadece Müslüman nüfus kalmıştır. Köyün üst tarafında bulunan Rum kilisesi bugün harap haldedir. 2022 yılında Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma kuruluna, korunacak eser olarak kaydedilmiştir. .
Saip köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Sa'ib" (صائب) şeklinde kaydedilmişti. Bu tarihte köy İzmir vilayetinin Karaburun kazasına bağlıydı. Karaburun kazasının merkezi, Ahorli (bugün Karaburun) kasabasıydı. Eskiden bölgenin merkezi Saip köyüydü. Köyde tarım ve hayvancılık başlıca geçim kaynağıydı. Bugünkü Karaburun kasabasının bulunduğu yerde köyün ahırları bulunuyordu ve bundan dolayı burası Ahorli veya Ahırlı olarak anılıyordu. Saip köyü, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 322 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Saip köyünde 336 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 218 kişi okuma yazma biliyordu.
1984 yılında Büyükşehir olan İzmir’de, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köy ve beldelerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaburun Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, İzmir il merkezine 103 km, Karaburun ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır.
Mahalle Karaburun'un güneyinda olup, numaralı Urla-Karaburun devlet yolu kenarıdadır. "Saipaltı Limanı" ve "Olcabük Plajı", mahallenin İzmir Körfezi kıyısındaki birimleridir..
# Biga Çayı
Biga Çayı (Diğer kullanımlarıyla; "Kocabaş Çayı, Granikos Çayı, Barenos Çayı") Çanakkale ilinin Biga ve Çan ilçelerinde bulunur. Büyük İskender'in kıyılarında savaştığı çay ilçeyi ikiye bölmüştür, iki yakayı birleştiren iki büyük köprü ile birçok küçük köprü bulunur. Uzunluğu yaklaşık 80 kilometredir. İç kesimlerde doğarak Çan ilçesinden geçer ve Biga Ovası'nı sulayarak Karabiga belde merkezine 3 kilometre uzaklıkta delta yapmadan Marmara Denizi'ne dökülür. Çayın yöreye ekonomik katkısı yok denecek kadar az olup aşırı kirlilik ve beslendiği kaynakların azalması nedeniyle birçok akarsu gibi tehlike içindedir. Son yıllarda çayın ve çevresinin islâhı için büyük çabalar sarf edilmektedir.
Geçmişteki taşkınlar nedeniyle sık sık yatak değiştiren çayın suları yazın çekilir kışın ise yağışlar nedeniyle büyük oranda artar. Bu nedenle maddî zararlara yol açan çayın ilçe merkezinde kalan yatağına 1966 yılında 600 metre uzunluğunda set çekilmiştir. Fakat buna rağmen çayın suları çok kez tehlike teşkil edecek seviyelerde yükselmeye devam etmiştir. 2007 Ocak ayı başlangıcı itibarıyla çayın çevresinde islâh çalışmaları başlatılmıştır. Yapılan çalışma ile şehir kanalizasyon suyunu çaya karışmadan gerekli yere ulaşması hedeflenmektedir. Şehirdeki büyük park yeri sıkıntısını çözmek için otopark olarak düzenlenen çayın kenarları, dönüşümlü olarak araç girişlerine kapatılmaktadır. Biga Çayı'nda ortalama su derinliği ilkbahar mevsiminde 1 metreye kadar çıkarken yaz aylarında 20–25 cm'ye kadar iner. Debisi en az 15 - 30 metreküp, en çok 1345 metreküptür.


## Granikos Savaşı.
MÖ 334 yılının Mayıs ayında Makedon kralı Büyük İskender, Biga Çayı'nı geçip Pers İmparatorluğu ordularıyla karşı karşıya gelmiş ve savaşı kazanmıştır. Bu, İskender'in askerî kariyerinin ilk büyük savaşıdır ve Asya seferinin başlangıcıdır.


## Kollar.
  - Çınarcık Çayı
# Galapagos (roman)
Galapagos, Amerikalı yazar Kurt Vonnegut'un 1985 yılında yayımlanan romanı.


## Konusu.
Başı kesilmiş gemi işçisi Leon Trout'un ruhu, Galapagos adalarına doğru yolculuk yapan bir grup insanın gözlerinden insan oğlunun komik, alaylı ve kritik inişini anlatıyor. Vonnegut'un yarattığı Nuh'un gemisinde yolcu Âdemleri ve Havvaları arasında Mary Hepburn, eşini henüz kaybetmiş Amerikalı biyoloji öğretmeni; Zenji Hiroguchi, Japon bilgisayar dahisi (kendisi gemide yolcu olmasa da, farklı dillerde tercümeler ve güzel sözler sergileyen bilgisayarı Mandarax gemiye ulaşıyor); eşi, Hiroşima'ya düşürülen atom bombası sonucu radyasyonlu genler taşıyan Hisako; dul kadınlarla evlenip miraslar kazanan James Wait; ve Adolph von Kleist, Bahia de Darwin gemisinin kaptanı. Kana-bono yamyamlar kabilesinden altı yetim kız da yolcular arasında yer alıyor. Issız Gallapagos adaları hariç, dünyanın her yanını saran bakteri hastalık kadınları kısır yaptığı vakit, bu yamyam kızlar insan oğlunun neslinin tükenmemesini sağlar ve yeni balıkçı insanların anneleri olurlar.
Vonnegut hikâyesinde büyük beyinlere sahip olan, ama bu yüzden doğaya ve kendilerine bin türlü dert açan insanların, bir milyon sene içinde balık kolları geliştiren varlıklara değişimini anlatıyormuş.
# Leon Trout
Kurt Vonnegut'un çeşitli kitaplarında yer alan Kilgore Trout karakterinin oğlu. Vietnam Savaşında askerliğini yapan Leon, savaşta yapılan (ve kendisinin de işlediği) katliamları komuoyuna anlattığı zaman İsveç'e sığınır. Bir geminin yapımında işçi olarak çalışırken kaza sonucu kafası kesilir ve Galapagos kitabında ruhu bir milyon yıl gözetlediği insan oğlunun hikâyesini anlatır.
# Tepe sınıfı fırkateyn
Tepe sınıfı fırkateyn, Türk Deniz Kuvvetleri'ne ait eski fırkateyn sınıfı. ABD Deniz Kuvvetleri'nden devredilen Knox sınıfı fırkateynlerden oluşur. Bu fırkateyn sınıfı, sınıfta bulunan son geminin de emekliye ayrılmasından sonra 2012 yılının sonundan itibaren Türk Deniz Kuvvetleri'nden çıkarıldı.
# Lima
Lima, bir Güney Amerika ülkesi olan Peru'nun başkentidir. Büyük Okyanus kıyısında bir liman olan Callao'dan 12 km içeride Rimac nehri üzerinde kurulmuştur.
Peru'nun siyaset, endüstri ve bilim merkezi olan Lima, "krallar'ın şehri" olarak tanımlanmıştır. Çünkü bu şehrin kurulacağı yer, Peru'da her yıl 6 Ocak'ta kutlanan "Krallar Şenliği" sırasında belirlenmiştir.
Yeraltı mezarlarıyla ünlü San Francisco Kilisesi günümüze kalan nadir eserlerden biridir.
Lima özellikle havacılıktaki telsiz iletişiminde kullanılan "NATO Alfabesi " kapsamında "L" harfininin kodudur.
Lima şehrinin tarihi alanları, 1991 yılında UNESCO tarafından bir Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.
# Mikalgabirtae
Mikalgabirtae, Kafkasya'da Oset mitolojisinde koruyucu bir ruh olup adına yapılmış iki tapınak bulunmuştur. Bu ruhun adına her yıl 6 Aralık günü her evde bir koç kurban edilerek şenlik yapılır.
# TCG Adatepe (D-353)
TCG "Adatepe" (D-353), ABD Deniz Kuvvetleri'ne ait Gearing sınıfı bir denizaltı savunma harbi muhribi olan gemisi II. Dünya Savaşı sonunda, New York eyaletindeki Staten Island'da kurulu Bethlehem Steel Company tarafından 8 Haziran 1945'te kızağa kondu. 17 Ocak 1946 tarihinde denize indirilen tekne 29 Haziran 1946'da ABD Deniz Kuvvetleri'ne katıldı. USS "Forrest Royal" Kore Savaşı sırasında 1950-51 yılları arası Kore kıyılarında görev aldı.
1962 yılında diğer birçok Gearing sınıfı muhrip gibi FRAM (Fleet Rehabilitation and Modernization) Mk 1 Grup B modernizasyon programına tabi olan geminin bir adet 127 mm Mk 38 top tareti yerini Mk 32 üçlü torpido tüplerine bıraktı. Modernizasyon sırasında tekne ASROC lançeri ve AN/SQS-23 sonarı ile donatıldı. Ayrıca, program dahilinde ABD Deniz Kuvvetleri hizmeti sırasında gemiye DASH uzaktan kumandalı denizaltı savunma harbi helikopter kabiliyeti kazandırıldı.
USS "Forrest Royal" muhribini 1971 yılı içinde Türk Deniz Kuvvetleri'ne geçici olarak transfer etti. Sancak çekme töreni 27 Mart 1971 tarihinde Amerika'da yapıldı. 17 Aralık 1971'de Türk Deniz Kuvvetleri'ne katılan tekneye TCG "Adatepe" ismi ve D-353 borda numarası verildi. 1 Şubat 1973'te ABD Deniz Kuvvetleri'nin hizmet dışı bıraktığı muhrip kalıcı olarak Türk Deniz Kuvvetleri'ne satıldı. 1974 Kıbrıs harekâtı sırasında görev yapan gemi, Türk Deniz Kuvvetleri'nde 6 Ağustos 1993 tarihine kadar hizmete devam etti. TCG "Adatepe" muhribi 1994 yılında sökülmeye başladı.
# Caracas
Caracas ya da Karakas, Güney Amerika ülkesi Venezuela'nın başkentidir.
Şehir, ülkenin kuzeyinde, yakınındaki Karayip Denizi'nden yükseklikleri 2130 metreye dek çıkan dağlarla ayrılan ve iki yanındaki dağların arasında kıvrılarak ilerleyen dar bir ovada yer alır. Caracas'ın denizden yüksekliği 750 ile 900 metre arasında değişir.
Kent içinde ('Libertador Department' bölgesinde) 2004 sayımına göre 1,9 milyon kişi yaşasa da, bu sayı çevresindeki varoşlarla birlikte 5,1 milyonu bulur.
Caracas, 1567'de Santiago de León de Caracas adıyla İspanyol sömürgeci Diego de Losada tarafından kurulmuştur.
2015 yılında dünyanın şiddet oranı en yüksek şehirleri sıralamasında 100.000 kişi başına 120 cinayet ile ilk sırayı almıştır. Numbeo tarafından yapılan bir araştırmaya göre en güvenli şehirler listesinde sonuncu olup, Dünyanın en güvenilir olmayan şehri seçilmiştir.


## Kardeş şehirler.
  - Bogota Kolombiya
  - Kaloşvar Romanya
  - Şam Suriye
  - Havana Küba
  - İstanbul Türkiye
  - Tahran İran
  - Madrid İspanya
  - Managua Nikaragua
  - Minsk Belarus
  - Mumbai Hindistan
  - New Orleans Amerika Birleşik Devletleri
  - Quezon City Filipinler
  - Santo Domingo Dominik Cumhuriyeti
  - San Francisco Amerika Birleşik Devletleri
  - Sao Paulo Brezilya
  - Seul Güney Kore 1992
# Banliyö
Varoş ya da banliyö; bir kentin, şehir merkezinden uzak, genellikle il veya ilçe sınırına yakın dış bölgelerine verilen ad. Genellikle nüfus yoğunluğunun daha düşük olduğu banliyölerde yaşayan halkın çoğu şehrin merkezi bölgelerine gitgel yaparlar. Varoşlar, genellikle anayollar veya demiryolları üzerinde kurulur ve şehir merkezine toplu taşımacılıkla ulaşım sağlarlar. Kenar mahalleler, tüm dünyada şehirlerin etrafında çoğalma eğilimindedir.


## Köken bilimi ve adlandırma.
Varoş sözcüğü, Macarca "" sözcüğünden gelir. Türkçede 16. yüzyılın başından beri kullanımı tespit edilen sözcüğün orijinal anlamı "sur dışı mahalle" olmakla birlikte, 1994 dolaylarında dar gelirli kişilerin yaşadığı mahalle anlamı kazanmıştır.
Banliyö sözcüğü ise Fransızca "" sözcüğünden gelir ve kökü Orta Çağ avam Latincesindeki "banleuca" sözcüğüne dayanır. "Ban" (ferman) ve "leuca" (3 millik mesafe) sözcüklerinden oluşan bu kavram, şehir merkezinden uzak ancak yine de bir efendinin otoritesine bağlı anlamına gelir. Türkçe kaynaklarda ilk kullanımı 1930'da tespit edilmiştir.
Türkçede bu sözcüklere karşılık olarak yörekent ve dolaylık sözcükleri oluşturulmuştur.


## Coğrafi dağılım.
Gelişmiş ülkelerde varoşlar çoğunlukla durumu orta hâlli olan, orta ve üst katmanlardan kişilerin yaşadığı yerlerdir. Şehrin gürültü ve kirliliğinden kaçan insanların büyük ve rahat bahçeli evlerde yaşadıkları nezih yerleşim birimleridir. 20 ve 21. yüzyılda ulaşım alanında meydana gelen gelişmeler, demiryolu ağlarının gelişmesi, daha fazla kişinin taşıt sahibi olması, şehirlerdeki arazi kısıtlılığı, yeşil alanların yetersizliği gibi nedenler varoşları cazip hâle getirmiştir.
Türkiye'de varoşların durumu ülkenin ekonomik durumuna bağlı olarak çoğunlukla, çoğu gelişmiş devletin tam tersi şekilde gerçekleşmiştir. Şehre oranla kiraların ve diğer giderlerin düşük olduğu, gecekonduların yaygın olduğu varoşlar, alt sosyo-ekonomik düzeyden insanların yaşadığı yerler hâline gelmiştir. Bu nedenle varoş ve banliyö sözcükleri zaman zaman hatalı olarak gecekondu mahallesi anlamında kullanılır.
Fransa'da da banliyöler genellik düşük sosyo-ekonomik düzeyden insanların yaşadığı yerlerdir ancak üst tabaka banliyölere de rastlanır.
ABD'de banliyöler tipik olarak II. Dünya Savaşı sonrası dönemde yapılmıştır ve genellikle:
  - Düşük nüfus yoğunluğuna sahiptir.
  - Tesis ve kolaylıklar (alışveriş ve ticaret gibi), yürüme mesafesinde değildir.
  - Toplu taşıma imkânları gelişmemiştir.
  - Genellikle daha düşük suç oranına sahiptir.
  - Alışveriş merkezleri, şehir içindeki alışveriş merkezlerine göre daha geniş alanlara ve otomobil parklarına sahiptir.
# San Salvador
 
San Salvador (koordinatlar 13°41′N 89°11′W) El Salvador'un başkentidir. Kentte 2004 sayımına göre 1.3 milyon kişi yaşar.
Kent, Orta Amerika'daki ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki öteki kentleri birbirine bağlayan Pan American Karayolu'nun üzerindedir.Kentte; bira, tütün ürünleri, sabun üretiminin yanı sıra dokumacılık da gelişmiştir.
16. yüzyılda kurulan San Salvador'da izleyen yüzyıllarda önemli depremler olmuştur. Bunların en kötüsü 1854 yılında olanıdır. 2001 yılında olan en son deprem, kentin özellikle Las Colinas dolayında etkin olarak çok zarara yol açmıştır.
1980'lerde ülkedeki iç savaş, kentteki birçok kişinin kentten ayrılmasına yol açmıştır.


## Belediye.
### 1964 yılından bu yana belediye başkanları.
 - José Napoleón Duarte (1964–1970)
 - Carlos Antonio Herrera Rebollo (1970–1974)
 - José Antonio Morales Ehrlich (1974–1976)
 - José Napoleón Gómez (1976-1978)
 - Norman Duarte (1982–1985)
 - José Antonio Morales Ehrlich (1985–1988)
 - Armando Calderón Sol (1988–1994)
 - Mario Valiente (1994–1997)
 - Hector Silva Arguello (1997–2003)
 - Carlos Rivas Zamora (2003–2006)
 - Violeta Menjívar (2006–2009)
 - Norman Quijano (2009–2012, 2012-2015)


### İlçeler.
 - Birinci Bölge- Historic Downtown, Colonia Layco, Colonia La Rabida, Colonia Manzano. (Nüfus: 118,325)
 - İkinci Bölge- Colonia Centro América, Colonia Miralvalle, Colonia Flor Blanca, Colonia Miramonte. (Nüfus: 110,475)
 - Üçüncü Bölge- Colonia Escalón, Colonia San Benito, Colonia La Mascota, Colonia Maquilishuat. (Nüfus: 51,325)
 - Dördüncü Bölge- Colonia San Francisco, Colonia La Cima, Colonia La Floresta. (Nüfus: 68,465)
 - Beşinci Bölge- Colonia Monserrat, Colonia Modelo, Centro Urbano Candelaria. (Nüfus: 126,290)
 - Altıncı Bölge - Barrio San Esteban. (Nüfus: 92,908)
# Grönlandca
Grönlandca, Grönland'daki 57.000 Grönland İnuiti tarafından konuşulan Eskimo-Aleut dilidir. Kanada'da konuşulan Doğu Kanada İnuitçesi gibi İnuit dilleriyle benzerlik gösterir.
En çok konuşulan Eskimo - Aleut dilidir.
Haziran 2009'da, Grönland hükûmeti Naalakkersuisut, sömürge dili Danca'nın rekabeti karşısında onu güçlendirmek için Grönland dilini özerk bölgenin tek resmi dili yaptı. Ana çeşit Kalaallisut veya Batı Grönlandca'dır. İkinci çeşit Tunumiit oraasiat veya Doğu Grönlandca'dır. Grönland, İnuktun veya Polar Eskimo'nun İnughuit (Thule Inuit) dili, yeni gelen ve İnuitçe'nin bir lehçesidir .
# Nuuk
Nuuk (), Danimarka'ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland'ın başkentidir.
Grönland'a özerkliğin tanındığı 1979 yılında adı Nuuk'a çevrilmesine karşın, 'Godthåb' bugün de Danca ile Norveççede kullanılır.
Kent, 1728 yılında Norveçli misyoner Hans Egede tarafından "iyi umut" anlamına gelen Godthåb adıyla kuruldu. Bununla birlikte, kentin kurulduğu alanda daha önceleri İnuit (Eskimo) yerleşimleri olduğu bilinmektedir.
Grönland dilinde; denize uzanan kara parçası, kıyıdili anlamını taşır. Grönland'ın başkenti olup 12 bin kişi yaşamaktadır.Bu da adanın toplam nüfusunun yüzde 20'sinin burada yaşadığını gözler önüne serer.
Kentte Grönland Üniversitesi (Ilisimatusarfik) bulunur.


## İklim.
Nuuk bölgesinde yazlar soğuk; kışlar uzun, dondurucu, karlı, rüzgarlı ve hava yıl boyu kapalı. Yıl içerisinde sıcaklık normalde -11 °C ila 10 °C arasında değişir ve çok nadir -18 °C altında ve 13 °C üzerinde olur.Kutup iklimi görülmektedir.
# David Eddings
David Eddings (d. 7 Temmuz 1931 - ö. 2 Haziran 2009), epik fantezi türünde yazan Amerikalı yazar.
Doğum yeri Spokane, Washington, ABD'dir. Eddings, Seattle'ın kuzeyinde, Puget Sound bölgesinde büyüdü. 1954 yılında Portland, Oregon'da Reed College'de edebiyat eğitimi gören Eddings, 1961 yılında Washington Üniversitesi'nde master'ını tamamladı. Orduya katıldı. Market tezgahtarlığı, İngilizce öğretmenliği gibi çeşitli işler yaparak Amerika Birleşik Devletleri'nin pek çok yerinde yaşadı. 1973 yılında ilk romanı High Hunt'ı yayınladı. Bu roman çağdaş bir macera romanı olarak öne çıktı. Fantasy alanı her zaman onun ilgisini çekmişti ve The Belgariad beşlemesiyle 'fantasy' edebiyata yöneldi. Ardından gelen The Malloreon beşlemesiyle adını iyice duyuran Eddings, artık güneybatı'da karısı Leigh ile yaşamaktadır.
Eddings'in ilk kitapları genel kurgu (roman) türündeydi, sonra çok başarılı olduğu epik fantezi türüne geçti. David Eddings'in eşi Leigh Eddings birçok kitabında adı geçmeden yardımcı yazar olarak katkıda bulunmuştur; son kitaplarında her iki yazarın da adı geçmektedir.


## Kitapları.
### "Belgariad" ve "Malloreon".
Belgariad Eddings'in ilk fantezi serisidir; Malloreon ise onun devamıdır. Seri Garion, Polgara, Belgarath ve arkadaşlarının maceralarını anlatır.


#### Belgariad.
  - "Kehanetin Oyuncağı"
  - "Büyücüler Kraliçesi"
  - "Sihirbazın Tuzağı"
  - "Büyülü Şato"
  - "Efsuncunun Son Oyunu"


#### Malloreon.
  - "Batının Muhafızları"
  - "Murgoların Kralı"
  - "Karanda'nın İfrit Kralı"
  - "Dashiva Büyücüsü"
  - "Kell Kâhinesi"


#### Belgariad ve Malloreon'la ilgili kitaplar 1.
  - "Büyücü Belgarath"
  - "Büyücü Polgara"
  - "The Rivan Codex"


### Elenium ve Tamuli.
Elenium (ve devamı olan Tamuli) Sparhawk ve arkadaşlarının maceralarını anlatır.


#### Elenium.
  - "Elmas Taht"
  - "Yakut Şövalye"
  - "Safir Gül"


#### Tamuli.
  - "Ateşten Kubbeler"
  - "Parıldayan İnsanlar"
  - "Saklı Şehir"


### The Dreamers 1.
The Dreamers Eddings'lerin son fantezi serisidir.
  - "The Elder Gods"
  - "The Treasured One"
  - "The Crystal Gorge"
  - "The Younger Gods"


### Diğer fantezi kitapları.
  - "Althalus'un Dönüşümü"


### Fantazi türünde olmayan kitapları.
  - "The Losers"
  - "High Hunt"
  - "Regina's Song"


## Dipnot.
The Dreamers serisinin henüz Türkçesi bulunmamaktadır.
# Banco Ambrosiano
Banco Ambrosiano, 1982'de 700 milyon ile 1.5 milyar dolar arasında borçla batan İtalyan bankasıdır.
Paranın çoğunluğunun Vatikan bankası, Istituto per le Opere Religiose (Dinsel İşler Kurumu - IOR) aracılığıyla hortumlandığı ortaya çıktı.
Bankanın başkanı Roberto Calvi, İtalya'dan kaçtıktan sonra, Londra'da bir köprünün altında asılı bulundu.
# Coanda etkisi
Coanda etkisi, hızla ilerleyen hava akımının doğru bir yol izlemek yerine, yakınındaki bir düzeye yapışarak, düzeyin eğimlerini izleyerek ilerlemesi olayıdır.
Bu fiziksel olaya, olayı ilk saptayan Romanyalı buluşçu Henri Coandă'nın adından esinlenerek Coanda etkisi denir. Henri Coanda konuyla, 1910'da kendi tasarladığı uçak ilkörneğinin (prototipinin) bu olay yüzünden düşmesiyle ilgilenmiştir.
Bu etkinin en yaygın uygulaması havacılıktadır. Uçak kanatlarında inerken ve durmak için aşağıya, kalkışta da yukarıya bükülen kanatçıklar bu etki temel alınarak tasarlanmıştır.
# Genel parlama
Genel parlama veya Anî parlama"(İng.: Flashover)"; bir kapalı alan yangınında yanıcı gazların, tutuşacak dereceye dek ısınıp, birden parlayarak tüm kapalı alanı yakmasıdır.
Genel parlamanın en yaygın örneği, bir evin odasındaki mobilyaların yanması sonucu gözlemlenir. Yanan mobilyaların çıkardığı sıcak duman odanın tavanı boyunca yayılır. Buradan yayılan ısı, odadaki öteki yüzeyleri de ısıtarak, onların yanıcı gazlar çıkarmalarına neden olur. Yüzeylerin ısısı belli bir yüksekliğe ulaştığında, bu yanıcı gazlar birden parlar ve genel parlamaya sebep olur.