# Dünya'daki enler
Bu makale, Dünya'daki enleri (Dünya'daki aşırılıklar, uçlar) içeren coğrafi rekorların kaydının veya aksi takdirde jeofizik veya meteorolojik üstünlükleriyle bilinen kayıtların bir listesidir. Bu konumların hepsi Dünya-çapındaki enlerdir; sadece kıtalar veya ülkeler listelenmemiştir.


## Enlem ve boylam.
### En kuzey.
  - Karanın en kuzey noktası, Grönland'ın kuzeyindeki Kaffeklubben Adası'nın kuzey ucudur (), Bu nokta Grönland'daki Morris Jesup Burnu'nun () biraz kuzeyinde yer alır.
  - Çeşitli geçiş tortuları kuzeye doğru uzanır. En ünlüsü Oodaaq'tır. Daha kuzeyde 83-42 ve ATOW1996 adaları mevcuttur ancak kalıcı olarak onaylanmamışlardır.


### En güney.
  - Antarktika dışındaki en güneydeki kıtasal kara bölgesi Cape Froward, Magallanes Region, Chile, Güney Amerika'dadır ()'dir.
  - (Sıvı) suyun en güney noktası, Berkner Adası'nın yaklaşık 100 km (62 mil) güneyinde, Antarktika kıyısı boyunca (83°G 59°B) Filchner-Ronne Buz Sahanlığı'nda bulunan bir körfezdir.
   - Okyanusların en güney noktası Gould Kıyısı'nda tespit edilmiştir. ()
   - Açık okyanusun en güneyindeki nokta Ross Buz Sahanlığı'ndaki ayrıca Ross Denizi'nin bir parçası olan Whales Körfezi'nde 78°30'G noktasındadır.
    - En güneydeki ada, Vostok Gölü'nde bir ada olması ama mevcut olarak buz altında olmasından dolayı Ross Buz Sahanlığı tarafından çevrelenmiş Shackleton Kıyısı'nın kenarında Deverall Adası olduğu düşünülmektedir.


### En doğu ve En batı.
  - Boylamı tanımlamak için kullanılan doğu-batı standardına göre Dünya'nın en doğu ve en batı noktaları, Kuzey Kutbu, Pasifik ve Güney Okyanuslarının yanı sıra Sibirya'nın bazı bölgelerinden (Wrangel Adası dahil), Antarktika'dan ve Fiji'nin üç adasından (Vanua Levu'nun doğu yarımadası, Taveuni'nin ortası ve Rabi Adası'nın batı kısmı) geçen 180. meridyen boyunca herhangi bir yerde bulunabilir.↵
   - Bunun yerine Uluslararası Tarih Çizgisi'nin (düz bir çizgi değildir) izlediği yol kullanıldığında, karadaki en batı nokta Alaska'daki Attu Adası, karadaki en doğu nokta ise Kiribati'deki Caroline Adası'dır.


### En uzun eksen hatları.
#### Sabit enlem boyunca.
  - Karadaki en uzun kesintisiz doğu-batı mesafesi Fransa'nın batı kıyısından (Pointe de Corsen, 48°24′53″K 4°47′44"B) Orta Avrupa, Ukrayna, Rusya, Kazakistan, Moğolistan ve Çin üzerinden Rusya'nın doğu kıyısındaki bir noktaya (48°24′53″K140°6′3″D) kadar enlemi boyunca 10,726 km'dir (6,665 mil). 
  - Denizdeki en uzun sürekli doğu-batı mesafesi, Güney Amerika'nın Horn Burnu'nun güneyinde, 55° 59'G enlemi boyunca 22.471 km'dir (13.963 mil).
   - İki kıta arasındaki denizdeki en uzun sürekli doğu-batı mesafesi, Çin'in Hainan sahilinden (18°39′12″K 110°15′9"D) enlemi boyunca Pasifik Okyanusu üzerinden Michoacán, Meksika kıyılarına kadar 15.409 km'dir (9.575 mil) (18°39′12″K) 103°42′6″B).


#### Sabit boylam boyunca.
  - Karadaki en uzun kesintisiz kuzey-güney mesafesi 99°1'30 “D meridyeni boyunca Rusya Federasyonu'ndaki Sibirya'nın kuzey ucundan (76°13′6″K 99°1′30″D / 76. 21833°K 99.02500°D), Moğolistan, Çin ve Myanmar üzerinden Tayland'ın güney kıyısındaki bir noktaya (7°53′24″N 99°1′30″E / 7.89000°N 99.02500°E) kadar uzanır.
   - Afrika'da en uzunu 20°12'D meridyeni boyunca Libya'nın kuzey kıyısından (32°19′0″K 20°12′0″D / 32.31667°K 20. 20000°D), Çad, Orta Afrika Cumhuriyeti, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Angola, Namibya ve Botsvana üzerinden Güney Afrika'nın güney kıyısına (34°41′30″G 20°12′0″D / 34.69167°G 20.20000°D) kadar uzanır.
   - Afrika'da, 20°12'D meridyeni boyunca Libya'nın kuzey kıyısından (32°19′0″K 20°12′0″D / 32.31667°K 20. 20000°D), Çad, Orta Afrika Cumhuriyeti, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Angola, Namibya ve Botsvana üzerinden Güney Afrika'nın güney kıyısına (34°41′30″G 20°12′0″D / 34.69167°G 20.20000°D) kadar uzanır.
   - Kuzey Amerika'da en uzunu 97°52'30 “B meridyeni boyunca 5,813 km (3,612 mil) olup, kuzey Kanada'dan (68°21′0″K 97°52′30″B / 68.35000°K 97.87500°B), Amerika Birleşik Devletleri üzerinden güney Meksika'ya (16°1′0″N 97°52′30″W / 16.01667°N 97.87500°W) kadar uzanır.
  - Denizdeki en uzun kesintisiz kuzey-güney mesafesi, 34°45'45 “B meridyeni boyunca Doğu Grönland kıyılarından (66°23′45″K 34°45′45″B / 66. 39583°K 34.76250°B) Atlantik Okyanusu boyunca Antarktika kıyısındaki Filchner-Ronne Buz Sahanlığına (77°37′0″G 34°45′45″B / 77.61667°G 34.76250°B) kadar uzanır. Pasifik Okyanusu'nda en uzun olanı 172°8'30 “B meridyeni boyunca Sibirya kıyılarından (64°45′0″K 172°8′30″B / 64. 75000°K 172.141616°B) 15.883 km'dir (9.869 mil). 75000°K 172.14167°B) Antarktika'daki Ross Buz Sahanlığı'na (78°20′0″G 172°8′30″B / 78.33333°G 172.14167°B) kadar uzanır.
  - Karada (araya giren su kütlelerini göz ardı edilerek) en büyük toplam mesafeyi geçen meridyen hala belirlenmemiştir. Muhtemelen bu kritere uyan en uzun tam meridyen olan 22°D civarında yer almaktadır ve Avrupa (3,370 km veya 2,090 mil), Afrika (7,458 km veya 4,634 mil) ve Antarktika (2,207 km veya 1,371 mil) boyunca toplam 13,035 km (8,100 mil) karadan geçmektedir. Bu meridyenin uzunluğunun %65'ten fazlası karada bulunmaktadır. Karadaki toplam mesafeye göre sonraki en uzun altı tam sayı meridyeni sırasıyla şöyledir:
   - 23°D: Avrupa (3,325 km veya 2,066 mi), Afrika (7,415 km veya 4,607 mi) ve Antarktika (2,214 km veya 1,376 mi) üzerinden 12,953 km (8,049 mi)
   - 27°D: Avrupa (3,254 km veya 2,022 mi), Asya (246 km veya 153 mi), Afrika (7,223 km veya 4,488 mi) ve Antarktika (2,221 km veya 1,380 mi) üzerinden 12,943 km (8,042 mi)
   - 25°D: Avrupa (3,344 km veya 2,078 mi), Afrika (7,327 km veya 4,553 mi) ve Antarktika (2,204 km veya 1,370 mi) üzerinden 12,875 km (8,000 mi)
   - 26°D: Avrupa (3,404 km veya 2,115 mi), Afrika (7,258 km veya 4,510 mi) ve Antarktika (2,196 km veya 1,365 mi) üzerinden 12,858 km (7,990 mi)
   - 24°D: Avrupa (3,263 km veya 2,028 mi), Afrika (7,346 km veya 4,565 mi) ve Antarktika (2,185 km veya 1,358 mi) üzerinden 12,794 km (7,950 mi)
   - 28 ° E: Avrupa (3,039 km veya 1,888 mi), Asya (388 km veya 241 mi) ve Afrika (7,117 km veya 4,422 mi) üzerinden 12,778 km (7,940 mi)


#### Herhangi bir jeodezik boyunca.
Bunlar, Dünya yüzeyindeki herhangi iki nokta arasında çizilebilen ve yalnızca kara veya su üzerinde kalan en uzun düz çizgilerdir; noktaların aynı enlem veya boylam çizgisi üzerinde yer alması gerekmemektedir.
  - Kara üzerindeki en uzun kesintisiz düz hat (büyük daire) yolu 13,588 km (8,443 mil) uzunluğundadır ve Liberya, Greenville yakınlarındaki Batı Afrika kıyısı (5°2′51. 59″K 9°7′23.26″B) ile Çin'in Wenzhou kentinin yaklaşık 100 km (60 mil) kuzeydoğusundaki bir yarımada (28°17′7.68″K 121°38′17.31″D) arasında Süveyş Kanalı üzerinden geçmektedir..
   - Yalnızca kıta Afrika'sındaki en uzun sürekli düz hat kara mesafesi, Fas'ın Tanca kentinin hemen doğusunda başlayan ve Güney Afrika'daki Port Elizabeth'in 100 km (60 mil) doğusunda sona eren bir çizgi boyunca 8.402 km'dir (5.221 mil). Bu hat Fas, Cezayir, Mali, Nijer, Nijerya, Kamerun, Ekvator Ginesi, Gabon, Kongo Cumhuriyeti, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Angola, Namibya, Botsvana ve Güney Afrika'dan geçmektedir. ["citation needed"]
   - Yalnızca Asya kıtası içinde en uzun kesintisiz düz hat kara mesafesi, Kanyakumari yakınlarındaki Hindistan kıyısında başlayıp Rusya'daki Chukchi Yarımadası'nın Bering Denizi kıyısında sona eren bir hat boyunca 10.152 km'dir (6.308 mil). Bu hat Hindistan, Nepal, Çin, Moğolistan ve Rusya'dan geçmektedir. ["citation needed"]
   - Sadece kıta Avrupa'sında (Ural Dağları'nı Avrupa ile Asya arasındaki sınır olarak tanımlanırsa) en uzun kesintisiz düz hat kara mesafesi, Portekiz'in Vincent Burnu'ndan başlayan ve Rusya'nın Perm kenti yakınlarındaki Urallar'da sona eren bir hat boyunca 5.325 km'dir (3.309 mil). Bu hat Portekiz, İspanya, Fransa, Almanya, Polonya, Litvanya, Belarus ve Rusya'dan geçmektedir. ["citation needed"]
   - Yalnızca Kuzey Amerika kıtası içindeki en uzun kesintisiz düz hat kara mesafesi 7.602 km (4.724 mil) olup, Amerika Birleşik Devletleri'nin Alaska eyaletindeki Point Hope'tan başlayıp Meksika'nın Salina Cruz kasabasının 34 km (21 mil) güneybatısında sona eren bir hat boyunca uzanmaktadır. Bu hat Alaska, Kanada, bitişik Amerika Birleşik Devletleri ve Meksika'dan geçmektedir. ["citation needed"]
   - Yalnızca Güney Amerika kıtası içindeki en uzun kesintisiz düz hat kara mesafesi, Venezuela'nın Puerto Cumarebo kentinin 10 km (6,2 mil) kuzeydoğusundan başlayan ve Şili'nin Punta Arenas kentinin 80 km (50 mil) güneyinde sona eren bir hat boyunca 7.248 km'dir (4.504 mil). Bu hat Venezuela, Kolombiya, Brezilya, Peru, Şili ve Arjantin'den geçmektedir. ["citation needed"]
   - Yalnızca Avustralya kıtası içindeki en uzun kesintisiz düz hat kara mesafesi, Batı Avustralya'daki Cape Range Ulusal Parkı'nın güney ucundan başlayan ve Yeni Güney Galler'deki Byron Bay kasabasında sona eren bir hat boyunca 4.053 km'dir (2.518 mil) ["citation needed"]
  - Büyük bir daire boyunca 19.840 km'lik (12.330 mil) antipodik uzunluktan daha fazla seyahat etmenin birçok olası yolu olduğundan, denizde herhangi bir yönde en uzun sürekli düz çizgi mesafesi için birkaç olası aday vardır. Bu tür rotalara bazı örnekler şunlar olabilir:
   - Belucistan eyaletinin güney kıyısından Pakistan'ın Karaçi Limanı yakınlarında bir yerden (25°25′K 66°25′D / 25.417°K 66. 417°D) Arap Denizi boyunca, Hint Okyanusu boyunca güneybatıya, Komor Adaları yakınlarına, Güney Afrika kıyılarına yakın Namaete Kanyonu'nu geçerek Güney Atlantik Okyanusu boyunca, sonra Horn Burnu boyunca batıya, sonra Pasifik Okyanusu boyunca kuzeybatıya, Paskalya Adası yakınlarına, Emlilia adası yakınlarındaki antipodal noktayı geçerek Güney Bering Denizi boyunca ve Kamçatka'nın kuzeydoğu kıyısında, Ossora yakınlarında bir yerde sona erer (59°38′K 163°24′D / 59. 633°K 163.400°D). Bu rota uzunluğundadır. Bu rotanın, 18 km (11 mil) çözünürlük düzeyinde harita verileri verilen en uzun rota olduğu doğrulandı (yaklaşık 32.090 km (19.940 mil).
   - İran'ın Hormozgan eyaletinin güney kıyısından (25°35′K 58°22′D / 25.583°K 58. 367°D) Umman Körfezi boyunca, güneydoğuda Umman Denizi boyunca, Avustralya ve Yeni Zelanda'nın güneyinden geçerek Antarktika kıyılarına yakın bir yerde, daha sonra Güney Pasifik Okyanusu boyunca kuzeydoğuda, antipodal noktayı geçerek Ciudad Lázaro Cárdenas (17°57′K 101°57′B / 17.950°K 101.950°B) yakınlarında Meksika'nın güneybatı kıyısında sona erer. Bu rota 25,267 km (15,700 mil) uzunluğundadır.
   - Invercargill, Yeni Zelanda'dan (46°37'G 168°59'D) Horn Burnu boyunca, ardından Brezilya kıyısı açıklarında Recife yakınlarında, Yeşil Burun Adaları'nın kuzeyinden geçerek antipodal noktayı geçerek İrlanda'nın güneybatı kıyısında bir yerde sona eriyor. (52°09'K 6°34'B). Bu rota 20.701 km (12.863 mil) uzunluğundadır.


#### Herhangi bir çap boyunca (Dünyanın merkezinden geçen düz çizgi).
Sadece Dünya'nın sferoidal yüzeyine yansıtıldığında düz görünen jeodezik çizgilerden (yani büyük dairelerin yayları) farklı olarak, Dünya'nın merkezinden geçen düz çizgiler, Dünya'nın iç kısmından Dünya yüzeyindeki hemen hemen her iki nokta arasında inşa edilebilir (sarkan uçurumlar gibi bazı aşırı topografik durumlar nadir istisnalardır. Ekvador'daki Cayambe'nin zirvesinden (bkz. en yüksek noktalar) Dünya'nın eksenel merkezi boyunca Sumatra adasındaki antipoduna yansıtılan bir çizgi, Dünya'nın herhangi bir yerinde üretilebilecek en uzun çapla sonuçlanır. Dünya'nın değişken çevresi 40.000 kilometreye (25.000 mil) yaklaştığından, böyle bir maksimum “çap” ya da “antipodal” çizgi 13.000 kilometre (8.000 mil) uzunluğunda olacaktır.


## Yükseklik.
### En yüksek noktalar.
  - Dünya yüzeyinde deniz seviyesinden ölçülen en yüksek nokta Nepal ve Çin sınırındaki Everest Dağı'nın zirvesidir. Yükseklik ölçümleri biraz farklılık gösterse de, zirvesinin yüksekliği en son 2020 yılında Nepalli ve Çinli yetkililer tarafından deniz seviyesinden 8.848,86 m (29.031,7 ft) yüksek olarak belirlendi. Zirveye ilk kez muhtemelen 1953 yılında Yeni Zelandalı Sir Edmund Hillary ve Nepalli Tenzing Norgay Sherpa ulaşmıştı.
  - Dünya'nın merkezinden en uzak nokta, Dünya'nın merkezinden 6,384,4 km (3,967,1 mil) uzakta, Ekvador'daki Chimborazo zirvesidir  zirvenin deniz seviyesine göre yüksekliği 6.263,47 m'dir (20.549 ft). Dünya mükemmel bir küre yerine basık bir küre olduğundan, ekvatorda daha geniş ve her kutba doğru daha dardır. Bu nedenle Ekvator'a yakın olan Chimborazo'nun zirvesi, Dünya'nın merkezine Everest Dağı'nın zirvesinden daha uzaktadır  ikincisi, Dünya'nın merkezinden 6,382,3 km (3,965,8 mil) uzakta, 2,168 m (7,112,9 ft) daha yakındır. Peru'daki Huascarán (6.384,4 m veya 20.946 ft) Chimborazo ile yakın rekabet halindedir, ancak ilki Dünya'nın merkezine yalnızca 10 m (33 ft) daha yakındır.
  - Dünya üzerindeki en hızlı nokta, diğer bir deyişle Dünya'nın dönme ekseninden en uzak nokta, Dünya'nın ekseni etrafında 1.675,89 km/saat (1.041,35 mil/saat) hızla dönen ve 6.383,95 km uzunluğundaki Ekvador'daki Cayambe zirvesidir. (3.966,80 mil) eksenden uzakta. 1.675,47 km/sa (1.041,09 mph) hızıyla dördüncü en hızlı zirve olan Chimborazo gibi, Cayambe de Ekvator'a yakındır ve Dünya'nın basık küresel şeklinden yararlanır. Ancak daha da önemlisi, Cayambe'nin Ekvator'a yakınlığı, Dünya'nın merkezine olan uzaklığının büyük kısmının Cayambe'nin Dünya'nın eksenine olan uzaklığına katkıda bulunduğu anlamına gelmektedir.


#### En yüksek coğrafi özellikler.
  - En yüksek yanardağ Arjantin-Şili sınırındaki Ojos del Salado'dur. Dünyadaki herhangi bir yanardağ arasında 6.893 m (22.615 ft) ile en yüksek zirveye sahiptir.
  - En yüksek doğal göl, Arjantin tarafında 6.390 m (20.965 ft) yükseklikte Ojos del Salado'da bulunan isimsiz bir krater gölüdür. Diğer bir aday ise Tibet'teki Everest Dağı'nın kuzeydoğu yamaçlarında bulunan ve o zamandan beri kurumuş olan 6.368 m (20.892 ft) yükseklikteki Lhagba Havuzu idi.
  - Gezilebilir en yüksek göl, And Dağları'nda Bolivya ve Peru sınırında bulunan 3.812 m (12.507 ft) yükseklikteki Titicaca Gölü'dür.
  - En yüksek buzul, Nepal'deki Everest Dağı'nın güneybatı yamaçlarındaki Khumbu Buzulu'dur ve Lhotse'nin batı tarafında 7.600 ila 8.000 m (24.900 ila 26.200 ft) yükseklikte başlar.
  - En yüksek nehir tartışmalıdır  birçok olasılık arasından bir aday, Tibet'teki büyük bir göl olan Aong Tso'ya (Hagung Tso) akan ve 32°49′30″K 81°03′45″D'deki kaynağında yaklaşık 6.100 m (20.013 ft) yüksekliğe sahip olan Ating Ho'dur.Bir diğer çok büyük ve yüksek nehir ise Tibet'teki Yarlung Tsangpo veya yukarı Brahmaputra Nehri olup, ana gövdesi olan Maquan Nehri'nin kaynağı deniz seviyesinden yaklaşık 6.020 m (19.751 ft) yükseklikte, 30°48′59″K 82°42′45″D'de bulunmaktadır. Bu yükseltilerin üzerinde sıcaklık neredeyse her zaman donma noktasının altında olduğundan sürekli akan nehirler yoktur.
  - En yüksek ada, Tibet'teki Orba Co gölündeki 5.209 m (17.090 ft) yükseklikteki birkaç adadan biridir.


#### Ulaşımla ulaşılabilecek en yüksek noktalar.
  - Kara taşıtıyla ulaşılabilen en yüksek nokta Şili'deki Ojos del Salado'da bulunan 6.688 m (21.942 ft) yüksekliktir. 21 Nisan 2007 tarihinde Şilili Gonzalo ve Eduardo Canales Moya ikilisi tarafından modifiye edilmiş bir Suzuki Samurai ile ulaşılan bu yükseklik, dört tekerlekli bir araç için yüksek irtifa rekorunu kırmıştır.
  - Karayoluyla erişilebilen en yüksek nokta (çıkmaz yol), Şili'deki Aucanquilcha'nın zirvesine giden ve 6.176 m (20.262 ft) yüksekliğe ulaşan bir maden yoludur. Bir zamanlar 20 tonluk maden kamyonları tarafından kullanılabilirdi. Yol artık kullanılmamaktadır. Konumu: 21.214°G 68.475°B
  - Karayolu ile erişilebilen en yüksek nokta (dağ geçidi) tartışmalıdır  “motorlu geçit” tanımı (yani, yüzeyli bir yol veya sadece bir araç tarafından geçilebilir) nedeniyle bu unvan için bir dizi rakip iddia vardır: 
   - En yüksek asfalt yol, Hindistan'ın Ladakh bölgesindeki Demchok'un 17 km (11 mil) batısında bulunan ve 5.800 m'ye (19.029 ft) ulaşan Umling La'ya giden tek şeritli yoldur (“Dünyanın En Yüksek Motorlu Geçidi” olarak tanınan Sınır Yolları Organizasyonu tabelasına göre “19.300 feet”). Umling La üzerindeki yolun asfaltlanmasından önce, asfaltlanmış en yüksek yol 5,565 m (18,258 ft) ile Tibet'in Semo La geçidiydi. Bu geçit kamyon ve otobüsler tarafından düzenli olarak kullanılmaktadır. Peru'nun Merkez Yolu üzerindeki Ticlio geçidi, 4.818 m (15.807 ft) yüksekliğiyle Amerika kıtasındaki en yüksek yüzeyli yoldur.
   - En yüksek asfaltsız yol konusunda birkaç farklı iddia bulunmaktadır. Hindistan ile Tibet arasında bulunan ve 5,610 m'ye (18,406 ft) ulaşan çakıllı bir yolla geçilen Mana Geçidi de dahil olmak üzere hepsi asfaltsız veya çakıllı yollardır. Ladakh'taki yoğun trafiğe sahip Khardung La 5,359 m'de (17,582 ft) yer almaktadır. Ladakh'taki Marsimik La'yı 5,582 m'de (18,314 ft) muhtemelen motorlu bir çakıl yol geçmektedir.
  - Trenle ulaşılabilen en yüksek nokta, Çin'in Qinghai/Tibet bölgesindeki Tanggula Dağları'nda Qinghai-Tibet (Qingzang) Demiryolu üzerinde bulunan ve 5.072 m (16.640 ft) yükseklikteki Tanggula Geçidi'dir. Tanggula tren istasyonu 5,068 m (16,627 ft) ile dünyanın en yüksek tren istasyonudur. Qingzang Demiryolu inşa edilmeden önce en yüksek demiryolu Peru'da Lima ile Huancayo arasında uzanıyordu ve Ticlio'da 4.829 m'ye (15.843 ft) ulaşıyordu.
  - Okyanus gemilerinin erişebildiği en yüksek nokta, Ren-Main-Tuna Kanalı'nın Bavyera, Almanya'daki Hilpoltstein ve Bachhausen kilitleri arasındaki bölümüdür. Kilitler, kanaldaki suyun yüzey seviyesini yapay olarak ortalama deniz seviyesinin 406 m (1,332 ft) üzerine çıkararak, dünyadaki diğer kilit sistemlerinden daha yükseğe çıkarır ve şu anda okyanusa açılan ticari deniz taşıtları tarafından erişilebilen en yüksek nokta haline getirir.
  - En yüksek ticari havaalanı 4.411 m (14.472 ft) ile Çin'in Sichuan kentindeki Daocheng Yading Havaalanı'dır. Tibet'te tasarlanan Nagqu Dagring Havaalanı, inşa edilmesi halinde 25 m (82 ft) daha yüksek (4.436 m (14.554 ft)) olacaktır.
  - En yüksek helikopter pisti, deniz seviyesinden 6.400 m (20.997 ft) yükseklikte bulunan Hindistan'daki Siachen Buzulu'ndaki Sonam'dır.
  - En yüksek kalıcı insan yerleşimi, Peru'daki And Dağları'ndaki 5.100 m (16.732 ft) La Rinconada, Peru'dur.
  - Dünyanın merkezinden en uzak yol, deniz seviyesinden 4.850 m (15.912 ft) yükseklikte ve Dünya'nın merkezinden 6.382,9 km (3.966 mil) uzaklıkta bulunan Ekvador And Dağları'ndaki Carrel Kulübesine Giden Yol'dur.


### En düşük noktalar.
#### En düşük doğal noktalar.
  - Okyanusun atmosferik yüzeyinin altındaki en derin nokta, Mariana Çukuru'nun dibinde, deniz seviyesinin 11.034 m (36.201 ft) altındaki Challenger Deep'tir. Challenger Deep'e ilk kez 1960 yılında Jacques Piccard ve ABD Donanması'ndan Teğmen Don Walsh Trieste batiskafıyla ulaşmış, ardından 2012 yılında film yapımcısı James Cameron Deepsea Challenger gemisiyle ulaşmıştır. 2020 ve 2022 yılları arasında DSV Limiting Factor Challenger Deep'e 19 dalış gerçekleştirmiş ve beraberinde 19 ziyaretçi daha taşımıştır.
  - Bilinen en derin mağara Gürcistan'daki Veryovkina Mağarası'dır  mağaranın girişi ile keşfedilen en derin noktası (maksimum derinlik) arasındaki yükseklik farkı 2.209 metredir (7.247 ft). 2019 yılında bir Perovo-speleo ekibi tarafından ulaşılmış ve 2024 yılında daha hassas bir şekilde yeniden ölçülmüştür.
  - Karadaki sıvı suyla kaplı olmayan en alçak nokta, Antarktika'daki Denman Buzulu'nun altındaki kanyondur ve ana kayası deniz seviyesinden 3.500 m (11.500 ft) aşağıdadır.
  - Karadaki en alçak nokta, İsrail, Filistin ve Ürdün tarafından paylaşılan, deniz seviyesinin 432,65 m (1,419 ft) altındaki Ölü Deniz (Lut Gölü) kıyısıdır. Ölü Deniz suları çekildikçe su yüzeyi seviyesi yılda 1 metreden (3,3 ft) fazla düşüyor
  - Atmosfer yüzeyinde Dünya'nın merkezine en yakın nokta (bir kişi tarafından erişilebilen kara veya denizin doğal yüzeyi olarak yorumlanır), Coğrafi Kuzey Kutbu'ndaki Arktik Okyanusu'nun yüzeyidir (6,356,77 km veya 3,950 mil).
   - Dünya kabuğunun yüzeyinde Dünya'nın merkezine en yakın nokta (kara yüzeyi veya deniz tabanı olarak yorumlanır) Kuzey Buz Denizi'ndeki Litke Derinliği'nin dibidir ve Dünya'nın merkezinden 6,351.7043 km (3,947 mil) uzaklıktadır  derinliğin deniz seviyesine göre derinliği 5,449 m'dir (17,877 ft). Dünya mükemmel bir küre yerine basık bir sferoid olduğu için ekvatorda daha geniş ve her iki kutba doğru daha dardır. Bu nedenle, Kuzey Kutbu'na yakın olan Litke Derinliği'nin dibi Dünya'nın merkezine Challenger Derinliği'nin dibinden daha yakındır  ikincisi Dünya'nın merkezinden 6.366,4311 km (3.955,9 mil) uzaklıkta 14,7268 km (48.316,3 ft) daha uzaktadır. Yine Arktik Okyanusu'nda bulunan Molloy Derinliği (Dünya'nın merkezinden 6,357.5178 km ya da 3,950 mil) Litke Derinliği ile yakın bir rekabet içindedir  Dünya'nın merkezinden farkı sadece 389 m'dir (1,276 ft).
   - Okyanus yüzeyinde deniz seviyesinin en altındaki nokta Hint Okyanusu'nda, Hindistan'ın yaklaşık 1.200 km (750 mil) güneybatısında, küresel ortalama deniz seviyesinin yaklaşık 106 m (348 ft) altında bulunan Hint Okyanusu Geoid Alçağı'dır.


#### En düşük yapay noktalar.
  - Yeraltında şimdiye kadar ulaşılan en alçak nokta 12.262 m (40.230 ft) derinlikteydi (Kola Superdeep Kuyusu'ndaki SG-3, o zamandan beri kapatılmıştır).
  - Yeraltında insan boyutundaki en alçak nokta, Carletonville, Güney Afrika'daki TauTona Madeni'nde yerin 3.900 m (12.800 ft) altındadır.
  - Açık gökyüzüne sahip yapay olarak yapılmış en alçak (deniz seviyesinden) nokta, deniz seviyesinin 293 m (961 ft) altında bir derinliğe ulaşan Hambach yüzey madeni, Almanya olabilir.
  - Açık gökyüzüne sahip yapay olarak yapılmış en alçak (yüzeyden) nokta, yüzey seviyesinin 1.200 m (3.900 ft) altındaki Bingham Canyon Açık Ocak Bakır Madeni, Utah, Amerika Birleşik Devletleri olabilir.
  - Su altındaki en alçak nokta, Meksika Körfezi'ndeki Tiber Petrol Sahasında açılan 10.685 m (35.056 ft) derinliğindeki (deniz altı kuyu başından ölçüldüğü üzere) petrol ve gaz kuyusudur. Bu kuyunun kuyu başı, deniz seviyesinden ölçülen toplam 11.944 m (39.186 ft) mesafe için ilave 1.259 m (4.131 ft) su altındadır. Konum: 28.736667°K 88.386944°B


#### Ulaşımla ulaşılabilecek en düşük noktalar.
  - Maden ocaklarındaki yollar hariç olmak üzere, karayoluyla erişilebilen en alçak nokta, İsrail, Filistin ve Ürdün'deki Ölü Deniz kıyısındaki yollardan herhangi biridir ve deniz seviyesinin 418 m (1,371 ft) altında yeryüzündeki en alçak noktadır. 
  - En alçak denizaltı karayolu tüneli, deniz seviyesinin 292 m (958 ft) altındaki Norveç'teki Ryfast tünelidir.
  - Madenlerdeki raylar hariç olmak üzere, trenle ulaşılabilen en alçak nokta, Japonya'daki Seikan Tüneli'nde deniz seviyesinin 240 m (787 ft) altında yer almaktadır. Karşılaştırma yapmak gerekirse, İngiltere ve Fransa arasındaki denizaltı Manş Tüneli deniz seviyesinin 115 m (377 ft) altında bir derinliğe ulaşmaktadır.
  - Gemiyle ulaşılabilen en alçak nokta, Hint Okyanusu'nda, Hindistan'ın yaklaşık 1.200 km (750 mil) güneybatısında, küresel ortalama deniz seviyesinin yaklaşık 106 m (348 ft) altında yer alan Hint Okyanusu Geoid Alçağı'dır.
  - Bazı madenler, örneğin Güney Afrika'daki bazı altın madenlerinde olduğu gibi, deniz seviyesinin iki bin metreden daha altında bulunan, dışarıdan erişilebilen yollara veya demiryolu raylarına sahiptir.
  - En alçak demiryolu istasyonu eskiden deniz seviyesinin 150 m (492 ft) altındaki Japon Yoshioka-Kaitei İstasyonu idi, ancak 2014 yılında kapandı. Tünel içinde olmayan en alçak demiryolu istasyonu, İsrail'deki Beit She'an tren istasyonunda deniz seviyesinin 120 m (394 ft) altındadır.
  - En alçak havaalanı, deniz seviyesinden 378 m (1.240 ft) aşağıda bulunan İsrail'in Masada kenti yakınlarındaki Bar Yehuda Havaalanı'dır.
  - En alçak uluslararası havaalanı, Kazakistan'ın Atyrau kenti yakınlarında, Hazar Denizi havzasında, deniz seviyesinden 22 m (72 ft) aşağıda bulunan Atyrau Havaalanı'dır.
  - En alçak büyük şehir, deniz seviyesinin 28 m (92 ft) altında bulunan Bakü, Azerbaycan'dır  bu da onu dünyanın en alçak ulusal başkenti ve aynı zamanda deniz seviyesinin altında bulunan dünyanın en büyük şehri yapar.


## İnsanlar ve biyocoğrafya.
Karasal tropik bölgeler gibi yaşam yoğunluğunun en yüksek olduğu yerlerin aksine ve yalnızca aşırılık yanlılarının üstesinden gelebileceği aşırı yerel koşulların yanı sıra, yaşamın son derece düşük olduğu alanlar da mevcuttur.
Antarktika Çölü'nün McMurdo Kuru Vadileri ve Don Juan Göleti gibi karasal cansız alanların yanında, okyanusta incelenen en cansız alan (daha genel ölü bölgeler dışında) Güney Pasifik Girdabı'dır, bu da okyanusun erişilmezlik kutbuna karşılık gelmektedir.
Erişilmezliğin okyanus kutbu aynı zamanda bugün Orta Asya'nın güneyinde yer alan insan nüfus merkezinin de antipodal alanıdır. Benzer şekilde, dünyanın ekonomik ağırlık merkezi de antik çağlardan bu yana Orta Asya'dan Kuzey Avrupa'ya ve günümüzde tekrar Orta Asya'ya kaymaktadır. Dünyadaki karbon salınımının ilgili ağırlık merkezi, Sanayi Devrimi sırasında Britanya'dan Atlantik'e, oradan tekrar Orta Asya'ya kaymıştır


## Uzaklık.
### Ulaşılamazlık kutupları.
Her kıtanın, kıta üzerinde herhangi bir okyanusa en uzak yer olarak tanımlanan kendi kıtasal erişilmezlik kutbu vardır. Benzer şekilde, her okyanusun, okyanusta herhangi bir karadan en uzak yer olarak tanımlanan kendi okyanus erişilmezlik kutbu vardır.


#### Kıtasal.
  - Bir okyanusa en uzak nokta, Çin'in Kazakistan sınırına yakın Sincan bölgesinde bulunan 46°17′K 86°40′D Avrasya Ulaşılmazlık Kutbu'dur (veya “EPIA”). Hesaplamalar, Dzoosotoyn Elisen Çölü'nde bulunan bu noktanın en yakın kıyı şeridinden 2,645 km (1,644 mil) uzakta olduğunu göstermiştir. EPIA'ya en yakın yerleşim yeri 46°15′K 86°50′D'de, yaklaşık 11 km (7 mil) doğudaki Suluk'tur. 2007 yılında yapılan bir çalışma, EPIA'nın tarihsel hesaplamasının Ob Körfezi'nin Arktik Okyanusu ile birleştiği noktayı tanımadığını ve bunun yerine değişen kıyı şeridi tanımlarının EPIA için başka konumlarla sonuçlanabileceğini öne sürmektedir: 
  - 44°17′K 82°11′D ile 44°29′K 82°19′D arasında bir yerde bulunan EPIA1, en yakın okyanustan yaklaşık 2.510 ± 10 km (1.559,6 ± 6,2 mil) uzaklıktadır. EPIA2, 45°17′K 88°08′D ve 45°28′K 88°14′D arasında bir yerde, en yakın okyanustan yaklaşık 2.514 ± 7 km (1.562,1 ± 4,3 mil) uzaklıktadır.
Eğer kabul edilirse, bu nihai EPIA'yı okyanusa şu anda üzerinde mutabık kalınan noktadan yaklaşık 130 km (80 mil) daha yakın bir yere yerleştirecektir.[71] Tesadüfen, EPIA1 veya EPIA2 ve Okyanus Erişilmezlik Kutbu'nun en uzak noktası (özellikle Güney Pasifik Okyanusu'nda karadan en uzak nokta) benzer şekilde uzaktır; EPIA1 okyanusa Okyanus Erişilmezlik Kutbu'nun karaya olduğundan daha az 200 km (120 mil) daha yakındır.
  - Diğer kıtalar için kıtasal erişilemezlik kutupları aşağıdaki gibidir: 
  - Afrika: 5.65°K 26.17°D Orta Afrika Cumhuriyeti, Güney Sudan ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin üç noktasına yakın
  - Avustralya: 23°2′G 132°10′D,[72] ya da 23.17°G 132.27°D, Papunya, Kuzey Bölgesi yakınlarında
  - Kuzey Amerika: 43.36°K 101.97°B, Kyle, Güney Dakota ve Allen, Güney Dakota, Amerika Birleşik Devletleri arasında. 
  - Güney Amerika: 14.05°G 56.85°B, Arenápolis, Mato Grosso, Brezilya yakınlarında


#### Okyanus.
Karadan en uzak nokta Pasifik erişilmezlik kutbudur (uzay aracı mezarlığı olarak bilinen bölgede “Nemo Noktası” olarak da adlandırılır) ve Güney Pasifik Okyanusu'nda 48°52.6′G 123°23. 6′B, en yakın karadan yaklaşık 2,688 km (1,670 mil) uzaklıkta (kuzeyde Pitcairn Adaları'ndaki Ducie Adası, kuzeydoğuda Rapa Nui açıklarındaki Motu Nui ve güneyde Marie Byrd Land, Antarktika yakınlarındaki Siple Adası açıklarındaki Maher Adası ile eşit uzaklıkta). Pasifik Okyanusu ve Su Yarımküresi'nin merkezi batıda, Okyanusya'ya daha yakın, sırasıyla 47°24′42″K 2°37′15″B Kiribati ve 47°24′42″G 177°22′45″D Yeni Zelanda kıyılarında yer almaktadır.


### En uzak yerler olarak kabul edilen diğer yerler.
  - En uzak ada, Güney Atlantik Okyanusu'nda Norveç'e bağlı küçük, ıssız bir ada olan Bouvet Adası'dır. Ada 54°26′G 3°24′D koordinatlarında yer almaktadır. En yakın kara parçası, 1.600 km (1.000 mil) güneyindeki ıssız Queen Maud Land, Antarktika'dır (Norveç tarafından da talep edilmektedir). En yakın yerleşim yerleri 1,845 km (1,146 mil) uzaklıktaki Gough Adası, 2,260 km (1,404 mil) uzaklıktaki Tristan da Cunha ve 2,580 km (1,603 mil) uzaklıktaki Güney Afrika kıyılarıdır.
  - Yerleşimin en uzak olduğu ada ya da takımada unvanı (sürekli yerleşim bulunan diğer yerlerden en uzakta olan) sorunun nasıl yorumlandığına bağlıdır. Birbirinden 399 km (248 mil) uzaklıktaki Güney Atlantik adası Tristan da Cunha (nüfusu yaklaşık 300) ve ona bağlı Gough Adası (küçük bir araştırma karakoluna sahip) aynı takımadaların parçası olarak kabul edilirse ya da Gough Adası daimi sakini olmadığı için sayılmazsa, o zaman Tristan da Cunha dünyanın en uzak yerleşim adası/ takımadasıdır: Tristan da Cunha olarak da adlandırılan ana ada Saint Helena adasından 2,434 km (1,512 mil), Güney Afrika'dan 2,816 km (1,750 mil) ve Güney Amerika'dan 3,360 km (2,090 mil) uzaklıktadır. Issız Bouvet Adası'ndan 2,260 km (1,404 mil) uzaklıktadır. Bununla birlikte, Gough ve Tristan da Cunha ayrı ayrı değerlendirilirse, birbirlerini diskalifiye ederler ve en uzak yerleşim adası, Pitcairn Adası'ndan 2.075 km (1.289 mil) uzaklıkta bulunan Güney Pasifik Okyanusu'ndaki Paskalya Adası'dır (2013'te yaklaşık 50 sakin), Mangareva adasındaki Rikitea'dan (nüfusu 500'ün üzerinde olan en yakın kasaba) 2,606 km (1,619 mil) ve Şili kıyılarından (en yakın kıta noktası ve Paskalya Adası'nın parçası olduğu ülke) 3,512 km (2,182 mil). Güney Hint Okyanusu'ndaki Kerguelen Adaları, Île de la Possession'daki küçük Alfred Faure bilim istasyonundan 1.340 km (830 mil) uzaklıkta bulunan, ancak bunun dışında 3.300 km'den (2, Madagaskar kıyılarından (en yakın kalıcı yerleşim yeri) 100 mil), ıssız Heard Adası ve McDonald Adaları'nın (her ikisi de Avustralya'nın bir parçası) 450 km (280 mil) kuzeybatısında ve Île Amsterdam'da bulunan kalıcı olmayan bilimsel istasyondan 1.440 km (890 mil) uzaklıktadır.


### Birbirine en uzak şehirler.
  - Nüfusu bir milyonu aşan en yakın şehirden nüfusu bir milyonu aşan en uzak şehir Auckland, Yeni Zelanda'dır. Karşılaştırılabilir büyüklükte veya daha büyük en yakın şehir 2.168,9 km (1.347,7 mil) uzaklıktaki Sidney, Avustralya'dır.
  - Nüfusu 100.000'in üzerinde olan en yakın şehirden bir milyonu aşan nüfusuyla en uzak şehir, Avustralya'nın Adelaide şehrinden 2.138 km (1.328 mil) uzaklıkta bulunan Perth şehridir.
  - Nüfusu 100.000'i aşan en yakın şehirden nüfusu 100.000'i aşan en uzak şehir Honolulu, Hawaii, Amerika Birleşik Devletleri'dir. Karşılaştırılabilir büyüklükte veya daha büyük en yakın şehir 3,850 km (2,390 mil) uzaklıktaki San Francisco'dur.
  - En uzak ulusal başkentler, birbirlerinden 2.326 km (1.445 mil) uzaklıktaki Wellington, Yeni Zelanda ve Canberra, Avustralya'dır ve hiçbiri başka bir başkente daha yakın değildir.
Dünyanın başka bir havalimanına en uzak havalimanı, askeri ve kamu kullanımı için tek bir piste sahip olan Paskalya Adası'ndaki Mataveri Uluslararası Havalimanı'dır (IPC). Gambier Adaları, Fransız Polinezyası'ndaki Totegegie Havaalanı'ndan (GMR; çok az uçuş) 2,603 km (1,617 mil) ve Santiago, Şili'den (SCL; oldukça büyük bir havaalanı) 3,759 km (2,336 mil) uzaklıktadır. Buna karşılık, Amundsen-Scott Güney Kutup İstasyonu'ndaki (NZSP) havaalanı Ross Adası yakınlarındaki Williams Field'dan (NZWD) sadece 1,355 km (842 mil) uzaklıkta yer aldığından hiç de uzak değildir


## Merkez.
Dünya bir sferoid olduğundan, merkezi (çekirdek) kabuğunun binlerce kilometre altındadır. Yine de, Dünya yüzeyinde çeşitli “merkez noktaları” tanımlama girişimleri olmuştur.
  - Geleneksel bir dünya haritasında görülen standart coğrafi modelin merkezi 0°, 0° noktasıdır (sıfır derece enlem ve sıfır derece boylam koordinatları) ve Atlas Okyanusu'nda, Gine Körfezi'nde, Gana'nın Akra kentinin yaklaşık 614 km (382 mil) güneyinde yer alır. Ekvator ile Asal Meridyenin kesiştiği noktada yer alır, bir şamandıra ile işaretlenmiştir ve bazen Null Adası olarak da adlandırılır. Ancak, Asal Meridyenin 0° boylam meridyeni olarak seçilmesi kültürel ve tarihi faktörlere bağlıdır ve bu nedenle coğrafi olarak keyfidir (Dünya'nın meridyenlerinden herhangi biri prensipte 0° boylam olarak tanımlanabilir)  dolayısıyla “Null Island” merkez noktasının konumu da keyfidir.
  - Dünyadaki her bir insan için en kısa ortalama yolun bulunduğu yer olan nüfus merkezi, “dünyanın merkezi” olarak da kabul edilebilir. Bu nokta Hint alt kıtasının kuzeyinde yer almaktadır, ancak kesin konumu hiçbir zaman hesaplanmamıştır ve insan nüfusunun gezegendeki dağılımındaki değişiklikler nedeniyle sürekli olarak değişmektedir.


## Jeofiziksel enler.
### En uzun dağ.
  - Mauna Kea, kuru yüksekliği 9.330 m (30.610 ft) ve deniz seviyesinden ıslak yüksekliği 4.207,3 m (13.803 ft) olan, tabandan zirveye en yüksek dağ.
  - Denali (federal olarak McKinley Dağı olarak belirlenmiştir), 5.500 m (18.000 ft) ölçüleriyle karada tabandan zirveye en yüksek dağ.


### En uzun.
  - Büyük Kayalık, Güney Afrika 5.000 km uzunluğuyla en uzun yüzey kayalığıdır


### En derin buzullar.
Karada buz tabakaları, ancak tabana deniz seviyesinin altında olması. Buz altındaki yerlerin karada olduğu düşünülmez.


## Meteorolojik enler.
### Zemin sıcaklıkları.
Doğrudan zeminde ölçülen sıcaklıklar hava sıcaklıklarını 30 ila 50 °C aşabilir. Sudan'ın Port Sudan kentinde 84 °C'lik (183,2 °F) bir yer sıcaklığı kaydedilmiştir. Furnace Creek, Death Valley, Kaliforniya, Amerika Birleşik Devletleri'nde 15 Temmuz 1972'de 93,9 °C (201 °F) zemin sıcaklığı kaydedilmiştir; bu şimdiye kadar kaydedilen en yüksek doğal zemin yüzey sıcaklığı olabilir. Düşük ısı iletkenliğine sahip kuru, koyu renkli topraklar için teorik olarak mümkün olan maksimum zemin yüzeyi sıcaklığının 90 ila 100 °C arasında olduğu tahmin edilmektedir
2003-2009 yılları arasında Aqua uydusu üzerindeki MODIS kızılötesi spektroradyometresi ile alınan yer sıcaklığı uydu ölçümleri, 2005 yılında İran'ın Lut Çölü'nde kaydedilen 70,7 °C'lik (159,3 °F) maksimum sıcaklığı bulmuştur. Lut Çölü'nün ayrıca ölçülen 7 yılın 5'inde (2004, 2005, 2006, 2007 ve 2009) en yüksek maksimum sıcaklığa sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu ölçümler geniş bir bölgedeki ortalamaları yansıtmaktadır ve bu nedenle maksimum nokta yüzey sıcaklığından daha düşüktür.
Antarktika'nın yüzey sıcaklığına ilişkin 1982-2013 yılları arasında yapılan uydu ölçümleri, 10 Ağustos 2010 tarihinde 81.8°G 59.3°D'de -93.2 °C (-136 °F) ile en soğuk sıcaklığı tespit etmiştir. Bu bir hava sıcaklığıyla karşılaştırılabilir olmasa da, bu konumdaki hava sıcaklığının -89,2 °C'lik resmi rekor en düşük hava sıcaklığından daha düşük olacağına inanılmaktadır


## Bölgelere göre aşırı noktalar.
### Afro-Avrasya.
  - Afro-Avrasya'nın en noktaları
   - Afrika
   - Avrasya
    - Asya
    - Avrupa


### Amerika kıtası.
  - Amerika kıtasının enleri
   - Kuzey Amerika
     - Merkez Amerika
    - Karayipler
   - Güney Amerika


### Okyanusya.
  - Okyanusya'daki enler


### Antarktika.
  - Antarktika'nın en noktaları


### Arktik.
  - Arktik'in en noktaları