BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Çiçek dürbünü
Çiçek dürbünü veya kaleydoskop, içine bakıldığında renkli desenler görülen bir aygıttır. Bu desenler, ışığın yansımasıyla elde edilir ve dürbün hareket ettirildikçe sürekli değişir.
"Kaleydoskop" kelimesi Yunanca "kalos" (güzel), "eidos" (biçim), "scopos" (izlemek) sözcüklerinden türetilmiştir.
Dürbün, İskoç Sir David Brewster tarafından 1816'da ışığın polarizasyonundan yaralanılarak icat edilmiştir, 1817'de patenti alınmıştır. Brewster yaptığı icattan çok para kazanacağını düşünmüştür, ancak patent sırasındaki bir hatası, dürbünün taklitlerinin çok kolayca kopyalanabilmesine olanak sağlanmıştır.
Dürbünün içerisi siyah ya da koyu bir renge boyalıdır. İçinde arasında 60 derecelik eğimle birbirine bitişik üç ayna bulunur. Aynaların arasında renkli cam parçaları, tüyler, pullar, ince boncuklar gibi malzemeler bulunur. Bu dürbünün bir ucundan bakıldığında şekil değiştiren çokgenler, çoğunlukla bir daha aynı olmayacak görüntüler görülür.
Popüler kültürde, televizyonda kamera hilesi olarak kullanılan "bulanıklaştırma efekti" olarak da teknolojik kullanımı yaygındır. Görüntü hafif bulanık ve çokgen şekiller halinde dramatikleşitirilir.
Bununla beraber bazı sanat merkezlerinde bu dürbünler bulunur, çeşitli sanat eserleri bununla bakılarak farklı görüntüleri elde edilir.


## Yapılışı.
"Çiçek dürbünü" yapmak için kenar boyları 1/3 oranlı, dikdörtgen biçimli üç ayna, ince, saydam bir kâğıt veya naylon parçası (şeffaf dosya parçası), yapışkan bant, makas, karton, kalem ve küçük parçacıklara bölünmüş çok sayıda renkli kâğıt, boncuk, cam kırığı ya da buna benzeyen materyaller gerekir.
Aynalar üçgen prizma oluşturacak biçimde birbirine uzun kenarlarından sırlı yüzeyleri dışa bakacak şekilde birleştirilir ve bantla tutturulur. Kartondan öncelikle bir üçgen prizma yapılır ve buna uygun üçgen bir parça kesilir. Kesilen parça, prizmanın üst tarafına yapıştırılır. Kurşun kalemle bu üçgenin ortasına bir delik açılır. Diğer kenarı kapatmadan önce renkli materyaller, saydam kâğıt ve naylon arasına konur. Prizmanın alt tarafının da kapatılması gerekmektedir, buraya saydam kağıdı veya şeffaf dosya parçası ya da buzlu cam görüntüsü verebilecek herhangi bir materyal yapıştırılır. 
Artık üstteki delikten ışığa doğru bakarak oluşan desenler görülebilir.
# Akdere, Gürün
Akdere, Sivas ilinin Gürün ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Başören köyüne bağlı Doğuakdere ve Güllübucak köyüne bağlı Batıakdere mahalleleri, 6 Mart 1947'de birleşerek Akdere adıyla bağımsız bir köy haline geldi.


## Coğrafya.
Köy; Sivas il merkezine 195 km, Gürün ilçe merkezine 47 km uzaklıktadır.
# Mükemmel sayı
Mükemmel sayı, sayılar teorisinde, kendisi hariç pozitif tam bölenlerinin toplamı kendisine eşit olan sayı. Diğer bir ifadeyle, bir mükemmel sayı, bütün pozitif tam bölenlerinin toplamının yarısına eşittir.


## Çift mükemmel sayılar.
Euclid ilk dört mükemmel sayı üstünde yaptığı araştırmalarda p ve 2"p"−1 sayıları asal sayı olmak koşuluyla şöyle bir formül ile tanımlanabildiklerini keşfetmiştir: 2"p"−1(2"p"−1). Buna göre ilk dört mükemmel sayı şu şekilde hesaplanabilir:
"p" = 2:   21(22−1) = 6
"p" = 3:   22(23−1) = 28
"p" = 5:   24(25−1) = 496
"p" = 7:   26(27−1) = 8128.
2"p"−1(2"p"−1) formülüne göre, ilk 40 çift mükemmel sayıyı hesaplamak için "p" değişkeninin değeri şunlardan biri olabilir:
"p" = 2, 3, 5, 7, 13, 17, 19, 31, 61, 89, 107, 127, 521, 607, 1279, 2203, 2281, 3217, 4253, 4423, 9689, 9941, 11213, 19937, 21701, 23209, 44497, 86243, 110503, 132049, 216091, 756839, 859433, 1257787, 1398269, 2976221, 3021377, 6972593, 13466917, 20996011, 24036583, 25964951, 30402457, 32582657, 37156667, 42643801, 43112609.
Bu sayılar arasında başka mükemmel sayılar (çift veya tek) olup olmadığı bilinmemektedir.


## Tek mükemmel sayılar.
Tek mükemmel sayıların varlığı veya yokluğu tam olarak kanıtlanamamıştır. Ama hiç olmadıkları veya olabildiğince az oldukları düşünülmektedir.


## Diğer özellikler.
  - Bu sayılar ve 1 hariç diğer çarpanları 1/a şeklinde yazılarak toplanırsa sonuç 1 olur. 1/a + 1/b + 1/c =1 denkleminde a=2,b=3 ve c=6 olmalıdır. 1/a + 1/b + 1/c + 1/d + 1/e =1 denkleminde de a=2,b=4,c=7,d=14 ve e=28 olmalıdır.
# Liga ACB
Liga ACB (ya da ACB Ligi) İspanya'daki en üst düzey basketbol ligidir. İspanya Basketbol Ligi 1956 yılında "Liga Nacional" adıyla kurulmuştur. 1983 yılında ismi ve statüsü değişerek Liga ACB adını almıştır.
FIBA kuralları uygulanan ligde her sezon 18 takım mücadele etmektedir.


## Tarihçe.
  - 1957'dan 1982-83'e  Liga Nacional
  - 1983-84'ten 1987-88'e  ACB Primera División
  - 1988'den günümüze  Liga ACB
# Beşinci Hanedan
 - YÖNLENDİRME 
Mısır tarihinin Beşinci Hanedanı içinde yer alan bilinen yöneticiler.
Antik Mısır'ın Üçüncü, Dördüncü, Beşinci ve Altıncı Hanedanları genellikle Eski Krallık dönemi altında gruplanırlar.
Mısır'ın beşinci hanedanı Antik Mısır'ın Eski Krallık'ının bir parçası olarak sayılır. Manetho bu kralların Elefantin şehrinden yönettiklerini yazmıştır fakat arkeologlar saraylarının Ineb-hedj'de ("Beyaz Duvalar") olduğunu gösteren açık kanıtlar bulmuşlardır.
Firavun Userkaf'ın bu hanedanı nasıl kurduğu kesin olarak bilinmemektedir. Orta Krallık zamanında yazılmış olan Westcar Papirüsü'nde bir hikâye anlatılmaktadır. Bu hikâyeye göre; Dördüncü Hanedan'ndan Keops'a bir kehanet söylenmektedir, kehanet Sakhbu'da Ra'nın rahibinin doğacak üçüzleri Keops'u ve vârislerini devireceğini ve bu çocukları, isimleri Userkaf, Sahura ve Neferirkara, nasıl öldürmeye çalışacağından bahsetmektedir. Ancak son yıllarda, bilginler bu hikâyenin en iyi şekilde bir efsane olabileceğinin farkına varmışlardır ve bir hanedandan diğerine geçiş hakkındaki bilgi eksikliğini kabul etmektedirler.
Bu hanedan esnasında, Mısır dininde çeşitli önemli değişiklikler olmuştur. Bilinen en erken cenaze töreni duaları (Piramit Metinleri olarak bilinir) kraliyet mezarlarına kaydedilmeye başlanmıştır. Tanrı Ra'nın kültü daha fazla önem kazanmıştır ve Userkaf'tan Menkauhor'a kadar olan krallar Abusir'de veya yakınlarında Ra'ya adadıkları tapınaklar inşa etmişlerdir. Daha sonra bu hanedanın sonlarında, Osiris kültünün önem kazandığı varsayılmaktadır, bu özellikle Unas'taki mezarlarda bulunan yazıtlardan anlaşılmaktadır.
Bu dönemde kraliyet dışı Mısırlılardan Djedkare Isesi'nin veziri Ptahhotep bilgeliğinde dolayı büyük ün kazanmıştır; "Ptahhotep'in Vecizeleri" kopyalayıcısı tarafından onun adına yazılmıştır. Kraliyet dışı mezarlar da kraliyet mezarları gibi yazıtlarla süsleniyordu, fakat dualar veya büyüler yerine duvarlara merhumun yaşamöyküsü yazılmaktaydı.
Önceki gibi, seferler Sinai'deki Wadi Maghara ve Wadi Kharit'e turkuvaz ve bakır kazıp çıkartmak ve Abu Simbel'in kuzeybatısına gnays çıkartak için gönderilmişlerdir. Ticaret seferleri güneye Punt'a malakit, mürrüsafi ve altın ve gümüş alaşımı elde etmek için gönderilmişlerdir ve Biblos'taki arkeolojik buluntular Fenike şehrine diplomatik seferlerin gerçekleştirildiğinin kanıtıdır. Marmara Denizi yakınındaki Dorak kazı alanında bulunan nesneler üzerinde çeşitli Beşinci Hanedan krallarının isminin bulunması, ticaretin bir kanıtı olabilir fakat gizemini korumaktadır.
# Altıncı Hanedan
 - YÖNLENDİRME 
Antik Mısır tarihi'nin Altıncı Hanedan‘ı içinde yer alan bilinen yöneticiler.
Antik Mısır'ın Üçüncü, Dördüncü, Beşinci ve Altıncı Hanedanları genellikle Eski Krallık dönemi altında gruplanırlar.
Mısır'ın altıncı hanedanı birçok yetkiliye göre Antik Mısır'ın Eski Krallık'ının son hanedanı olarak sayılır, ancak "The Oxford History of Ancient Egypt" (baskı, Ian Shaw, 2000) Yedinci ve Sekizinci Hanedanları Eski Krallık'ın bir parçası olarak saymaktadır. Manetho bu kralların Memphis'ten veya Mısırca "Mennefer", yönettiğini yazmıştır. Şehrin ismini Unas tarafından yakına yaptırılan piramitten aldığını düşünülmektedir; arkeologlar bu konuda Manetho ile aynı fikirdedir.
Hanedan I. İput ile evlenen Teti tarafından kurulmuştur. Genel olarak İput'un Beşinci Hanedan'dan Unas'un kızı olduğuna inanılmaktadır. Bu hanedanın diğer ünlü üyleri içinde, Antik Mısır tarihinin 94 sene en uzun süre hüküm süren kralı II. Pepi ve bazı yetkililerce yalnız Mısır'ın değil tüm dünyanın ilk kadın yöneticisi ve bu hanedanın son yönetici olan Nitiqret'dir (ayrıca Yunanca şekli ile Nitocris olarak da bilinir).
Bu hanedan boyunca, seferler Sinai'deki Wadi Maghara, Wadi Hammamut ve Hatnub'a turkuvaz ve bakır kazıp çıkartmak için gönderilmiştir. Firavun Djedkara güneye Punt'a ve kuzeye Biblos'a ticaret seferleri göndermiştir ve I. Pepi sadece buralar değil Ebla'ya kadar seferler düzenletmiştir.
Kraliyet dışı mezarlarda büyüyen sayıdaki yaşamöyküsü yazıtları ile, erken yöneticiler hakkında bilinen bilgiler genişlemiştir. Örneğin, I. Pepi'e yapılan başarısız bir komplo öğrenilmiştir. Ayrıca genç kral II. Pepi tarafından yazılmış bir mektup ele geçirilmiştir, bu mektupta II. Pepi seferlerinden dönen bir grubun Nubiya'nın güneyinde yer alan Yam'dan getirdiği pigmeden dolayı çok heyecanlığından bahsetmektedir.
Bu kraliyet dışı mezarlardaki yazıtlar daha sonra kralın mutlak gücünü zayıflatacak olan soyluların büyüyen gücünün bir örneğidir. Sonuç olarak, uzun bir yaşam süren II. Pepi'nin ölümünden sonra, tebaası II. Pepi'den sonra gelecek kralın otoritesine karşı çıkacak kadar güçlenmişlerdi ve bu da Eski Krallık'ın hızlı sonunu getirmiştir.
# Rockİstanbul
Rockİstanbul, 2004 ve 2005 yıllarında İstanbul Kilyos sahilinde yapılmış olan festival.


## 2004 yılında.
  - Faithless
  - Queensryche
  - Starsailor
  - Anathema
  - Evergrey
  - Teoman
  - Pentagram
  - Bülent Ortaçgil


## 2005 yılında.
  - Megadeth
  - Garbage
  - Kraftwerk
  - JJ72
  - The Kills
  - Andy Smith
  - Andromeda
  - Duman
  - Mor Ve Ötesi
  - Kurban
  - Gürol Ağırbaş
  - Ceza
  - Demirhan Baylan
  - Dorian
  - Deli Gömleği
  - Çilekeş gibi gruplar sahne almıştır.
 - YÖNLENDİRME
# Gülün Adı (film)
Gülün Adı, İtalyan yazar Umberto Eco'nun aynı isimli romanının sinemaya uyarlanan filmi. Yönetmenliğini Jean-Jacques Annaud'un üstlendiği film, İtalya, Fransa, Almanya ortak yapımı (1986). Film, roman kadar geniş yankı yapmasa da, kitaba olan ilgiyi artırmış, Baskerwille'li rahip William rolünde Sean Connery'yi görmek, izleyiciyi ayrıca memnun etti. Senaryo romana sadık bir şekilde uzun diyaloglardan, betimlemelerden uzak, cinayetler, bilgiye olan tutku, ihtiraslar üzerine kurulmuştur. Film genelde başarılı bulunmuş, romana gelen aşırı yorumların tersine başarılı bir uyarlama yönünde olmuştu. Konusu Orta Çağ İtalyası'nda geçen film, biri diğerinden ilginç karakterlerle, manastırın, romandaki o ilginç atmosferini izleyiciye iyi yansıtmaktadır.


## Konusu.
Konusu, 14.yy'ın Avrupası'nda, siyasi bir çalkantının olduğu zamana denk gelir. İmparator ve papalık makamının yetki savaşı, kilisenin halk üzerindeki etkisi, halkın kiliseye olan bakışı, Hristiyan tarikatlar arası sürtüşmeler, bilgiye olan açlık, ihtiraslar ve özellikle de romanında ana teması olan cinayetler, üzerine yapılmış polisiye bir yapım.
Fransiskenler'in lideri Cesenalı Michelle'in, İsa ve Havarileri'nin yoksul olduğunu, yoksul bir yaşam sürmenin gerektiğini söylemesinin ardından, imparator, Fransiskenler'e karşı bir yakınlık hisseder. Oysa Papa XXII. İoannes, tüm tezlerini yetki ve varlık üzerine kurmuştur.
İtalya'nın kuzeyinde bir manastırda cinayet işlenmiştir. Saygın ve bilgili bir Fransisken olan Baskerwilleli rahip William "(Eski sorgucu)", olayı araştırmak üzere imparator tarafından görevlendirilir. Babası tarafından, rahip William'ın yanına eğitilmesi için verilen genç rahip Melkli Dom Adso da bu görevde hazır bulunur.


## Eleştiriler.
Senaryosunu oluşturan romana gelen aşırı eleştiriler filmine pek yansımadı. Film genelde başarılı bulununmuş, yorumlar genelde " filmi daha iyi, romanı daha iyi " gibi görüşler üzerine olmuştu. Bu belki de, romanın eleştiriye maruz kalan konularına fazla değinilmeyip, ayıklanarak yapılmasının bir sonucu olabilir.


## Oyuncular.
  - Sean Connery - Baskerwilleli William
  - Christian Slater - Melkli Dom Adso
Manastır
  - Michael Lonsdale - Fossonovalı Abbonne
  - Volker Prectel - Hildeshiemli Malachi
  - Ron Perlman - Salvatore
  - Elya Baskin - St Wendelli Severinus
  - William Hickey - Casaleli Ubertino
  - Feodor Chapliapin, Jr - Burgoslu Jorge
  - Helmut Qualtinger - Varageneli Remigio
Diğerleri
  - F.Murray Abraham - Bernardo Gui
  - Leopoldo Trieste - Cesenalı Michelle
  - Valentina Vargas - Köylü kız
# Clement Attlee
Clement Richard Attlee (d. 3 Ocak 1883 - ö. 8 Ekim 1967), Britanyalı siyasetçi. İşçi Partisi lideri (1935–55) ve Britanya Başbakanı (1945–51).
Orta hâlli bir ailenin oğlu olan Clement Attlee, Londra'nın Putney bölgesindeki Surrey'de 3 Ocak 1883 tarihinde doğdu ve avukatlık eğitimi aldı. I. Dünya Savaşı sırasında binbaşı olarak Çanakkale ve Irak cephelerinde Osmanlı'ya karşı savaştı. Başında Halil Kut Paşa'nın bulunduğu, Kut'ul Amare Cephesi'nde 5 Nisan 1916'da bacağından ve kalçasından ağır bir şekilde yaralandı ve cephe gerisinde tedaviye alındı. Kendi ifadesiyle şanslıydı, çünkü sonraki iki Osmanlı taarruzunda kendi birliğinden pek çok asker öldü ya da esir düştü. 1945 yılında Winston Churchill'in yerine Başbakan oldu ve 6 yıl bu görevi sürdürdü.
8 Ekim 1967 tarihinde 84 yaşındayken zatürre'den dolayı öldü.
# John Major
Sir John Major (d. 29 Mart 1943, Londra), İngiliz siyasetçi ve Birleşik Krallık başbakanı. 1990-1997 yılları arasına Muhafazakâr Parti Genel Başkanlığı ve Birleşik Krallık başbakanlığı yapmıştır. 1979-1990 yılları arasında Margaret Thatcher'ın kurmuş olduğu hükûmetlerde dışişleri bakanı ve maliye bakanı olarak, 2001 yılına kadar Birleşik Krallık Parlamentosu Huntingdon üyesi olarak görev yapmıştır.
İngiliz Muhafazakâr Parti'den Avam Kamarası temsilcisi olarak 1979'da seçildi ve parti içinde hızla yükseldi. 1989'da Başbakan Margaret Thatcher tarafından dışişleri ve sonra maliye bakanı olarak hükûmete atandı.
Margaret Thatcher'ın istifasından sonra 1990'da parti lideri ve başbakan seçildi, 28 Kasım 1990'da Birinci Major Hükümeti göreve başladı. John Major'ın başbakanlığının ilk yılları 1990'ların ekonomik gerileme döneminde şekillendi (bu gerileme süreci 1990-1993 yılları arasını kapsar). Ekonomik gerilemeye bağlı olarak yoğun eleştirilere maruz kalan Birinci Major Hükümeti'nin gireceği ilk seçimde devrilmesi öngörülmekteyken, beklenmedik bir sonuçla Major girdiği ilk seçim olan 1992 Birleşik Krallık genel seçimlerinden 41.9 puan oy alarak (ve ana muhalefet olan İşçi Partisi'ne 7.5 puan fark atarak) zaferle çıktı. Seçimi takiben İkinci Major Hükümeti kuruldu. Hükümetin görey yaptığı ilk altı ay içinde "Kara Çarşamba" krizi olarak da bilinen Sterlin krizinin yaşanması ve Maastricht Anlaşması sürecinde istenilen sonucun alınamaması sonucunda, Major uzun yıllardır Muhafazakar Parti'yi destekleyen halkın desteğini kaybetmeye başladı. 
Major İkinci döneminde her geçen gün halk tarafından daha fazla eleştirilir oldu. Halkın desteği, 1994 yılından itibaren, aynı yıl İşçi Parti'si genel başkanı seçilen ve hem partiye hem de ülkedeki siyasal yaşama yeni bir soluk getirmeyi vadeden Tony Blair'a kaydı.1997 genel seçimlerine gelindiğinde 43.2 puan oy alan Blair, 30.7 puan oy alan Major'ı 12,5 puan fark ile yenerek başbakanlığa seçildi. bu seçimle birlikte Margaret Thacher'ın 1979 genel seçimlerindeki zaferinden beri sürmekte olan 18 yıllık kesintisiz Muhafazakar Parti iktidarı sona ermiş oldu.
# Alaçat, Seydikemer
Alaçat, Muğla'nın Seydikemer ilçesine bağlı bir .


## Tarihçe.
Eski ismi Girdev'dir. 2012 yılına kadar Fethiye ilçesine bağlı bir köyken, 2012 yılında Muğla'nın büyükşehir olmasıyla Seydikemer ilçesine bağlı bir mahalle statüsünü almıştır.


## Coğrafya.
Alaçat, il merkezi olan Muğla'ya 169 km., Fethiye'ye 39 km. uzaklıktadır.
# Bodies Without Organs
 
Bodies Without Organs (BWO) elektronik pop türü müzik yapan bir gruptur. Isveç'te 2004 yılında kuruldu. 2006 yılından itibaren isimlerini BWO olarak kısalttılar.


## Grup üyeleri.
Grubun üyeleri Alexander Bard, Marina Schiptjenko ve şarkıcı Martin Rolinski'dir. Ayrıca grup Anders Hansson grubun beste ve söz yazarlarından ve de Army of Lovers'dan Jean-Pierre Barda ile çalışmaktadır.


## Grubun ismi.
Grubun ismi corps-sans-organes felsefesinden almıştır, Fransız filozof Gilles Deleuze ve psikoanalist Félix Guattari 1972 yılında yayımladıkları kitap "L'Anti-Œdipe" ta detaylı anlatılmıştır. Grubun beyni Bard, yazar ve filozofur, kendi kitabı "Netocracy - The New Power Elite And Life After Capitalism" ve "The Global Empire", bu felsefeden alıntı yapmıştır. Kitabı Isveçli filozof Jan Söderqvist'le birlikte yazmıştır.


## Başarıları.
İlk albümleri"Prototype", Rusya'da Aralık 2004'te yayımlandı, toplam yedi adet top 20 lik 45 lik çıkarttı İsveç ve Doğu Avrupa ülkelerinde. Ayrıca İsveç'te platinyum plak sahibi oldular. İkinci albüm "Halcyon Days", Nisan 2006'da yayımlandı, Altın plak ve dört adet hit şarkı çkardı.
Ayrıca, "Sixteen Tons Of Hardware" ve "Chariots Of Fire", İngiliz kulüp listelerinde ilk 10 a girmeyi başardı.
Yeni single "Save My Pride" Mayıs 2007'de yayımlandı ve Temmuz 2007'de Türkiye'de Radio Mydonese'da top 40 countdown da 1 numaraya kadar yükseldi.


## Eurovision katılımları.
2005 yılında Melodifestivalen'e "Gone" ile katıldılar, fakat finale ulaşamadılar, Yarı finalde elendiler.
2006 yılında, tekrar Melodifestivalen'e "Temple of Love" ile katıldılar, bu sefer finale çıkmalarına rağmen Carola'nın arkasından ikinci oldular. Fakat "Temple of Love" İsveç'te 1 numara olmayı başardı ve albümlerini bir numaraya kadar taşıdı. İnternet sitelerinde Eurovision'a katılmaları halinde doğu Avrupa'da ciddi oy potansiyeline sahip bir grup olarak görülüyorlardı.


## Diğer bilgiler.
BWO İsveç'in en prestijli ödülü olan Rockbjörnen'ı 2005 ve 2006'da kazanmıştır, ayrıca İsveç'in en popüler grubu seçilmişlerdir hem de bütün kategorilerde. 2006 yılında İsveç Grammy ödülünü almışlardır.
Yaptıkları müzik ABBA ve Kraftwerk arasındaki kaybolan bağ olarak lanse edildiler.


## Gelecek.
Üçüncü albüm, "Fabricator", Eylül 2007'de yayımlanacak. Singleları "Let it Rain" ve "Rhythm Drives Me Crazy" Ağustos 2007'de piyasaya aynı anda verilecek. "Rhythm Drives Me Crazy" İsveç kadın A milli futbol takımının resmi şarkısı olacak. Çin'deki Dünya kupasında Eylül 2007 BWO şarkısı ile maçlara çıkmışlardır.


## Diskografi.
### Albümleri.
"Halcyon Nights" remix albümü olarak piyasaya sürüldü ve hiç yayımlanmamış remixleri içinde bulundruruyor.


## İnternet sayfaları.
  - Electro Nordica - A great route to BWO
# Matematiksel ekonomi
İktisat matematiği ya da Matematiksel iktisat, iktisadi sorunların çözümünde matematiksel disiplinlerin kullanıldığı çalışma alanıdır.


## Matematiksel iktisat konuları.
  - Arbitraj
  - Black-Scholes eşitliği
  - Oyun Kuramı
  - Büyüme teorisi
  - Bilgi teorisi
  - Wealth condensation


## Matematiksel iktisatçılar.
Ünlü matematiksel iktisatçılar
  - Amartya Sen
  - Herbert Simon
  - James Mirrlees
  - John Nash
  - Kenneth Arrow
  - Gerard Debreu
  - Paul Samuelson
# Büyük Türkiye Partisi
 - YÖNLENDİRME 
Büyük Türkiye Partisi, 12 Eylül Darbesi'den sonra kapatılmış Adalet Partisi'nin (AP) siyasi mirasçısı olarak kurulan sağ eğilimli siyasi parti.
Millî Güvenlik Konseyi'nin (MGK) siyasi partilerin kuruluşuna izin vermesinden kısa bir süre sonra, 20 Mayıs 1983'te kuruldu. Amblemi sağ el olan partinin başına emekli orgeneral Ali Fethi Esener getirilmiş, kuruluş çalışmalarını 12 Eylül'ün yasaklılarından Süleyman Demirel ile yakınlığı bilinen Hüsamettin Cindoruk, Mehmet Gölhan, Necmettin Cevheri, Nahit Menteşe ve diğer bazı AP yönetcileri yürütmüştü. Bildirimin hemen ardından AP'nin yöneticilerinden eski Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil ve 143 arkadaşı partiye katıldılar.
Parti yönetiminde bulunanlar: Melih Esenbel, Tevfik Fikret Alpaslan, Mehmet Dülger, Nadir Yüzbaşıoğlu, Mehmet Ahçıoğlu, Emin Bilgiç, Orhan Menteşe, Kemal Demiralay, Rüştü Naiboğlu, Baki Tuğ, Hasan Türkray, Mustafa Derin, Nezihe Sönmez, Aziz Gümüş, Hasan Sağlam, Vehbi Parlar, Necip Güngör Kısaparmak, Orhan Keçeli, Berkan Yaşar, Mustafa Demir, Şeref Cevheri.
Aynı dönemde kurulan öbür sağ eğilimli siyasi partiler gibi, AP'nin kapatılmasıyla siyasal alanda ortaya çıkan boşluğu doldurmayı ve bu partinin oy tabanına dayanmayı amaçlayan BTP, kapatılmış eski bir siyasi partinin devamı olduğu gerekçesiyle MGK'nın 79 sayılı kararıyla 31 Mayıs 1983'te kapatıldı. Ayrıca kurucuların MGK'nın yazılı izni olmaksızın yeni bir partinin kurucusu olmaları, bir partinin herhangi bir kademesinde görev almaları, seçimlerde aday olmaları yasaklandı; partinin kurucularından Hüsamettin Cindoruk ve Mehmet Gölhan ile Süleyman Demirel ve İhsan Sabri Çağlayangil 2 Haziran-1 Ekim 1983 arasında Çanakkale, Zincirbozan'da zorunlu ikamete tabi tutuldu.
Aynı isimde 14 Haziran 1996'da kurulan başka bir parti, 9 Ocak 1997'de kurucular kurulu tarafından feshedilirken, 6 Haziran 2016'da aynı isimde başka bir parti kuruldu.
# Oksidatif fosforilasyon
Oksidatif fosforilasyon, canlılarda enerji kaynağı olarak kullanılan ATP sentezinde kullanılan yollardan biridir. Fosforilasyon olarak da adlandırılan ATP sentezi başlıca dört yoldan gerçekleştirilir.
  - Oksidatif fosforilasyon (oksijenli ve oksijensiz solunumda)
  - Substrat düzeyinde fosforilasyon (oksijensiz, oksijenli solunumda ve fermantasyonda)
  - Fotofosforilasyon (fotosentezde)
  - Kemofosforilasyon (kemosentezde)
Oksidatif fosforilasyon, oksijenli solunumun son evresini teşkil eder. Glikoliz ve Krebs döngüsü sırasında oluşan bileşiklerdeki hidrojen atomlarının, ökaryot hücrelerde mitokondrinin, prokaryot hücrelerde hücre zarının üzerinde bulunan elektron taşıma sisteminden (ETS) geçirilmesi sırasında oksijenle birleşerek su oluşturması ve kalan bileşiklerin ATP yapımında kullanılması olayıdır. Bilindiği gibi hidrojen atomu elektron ve protondan oluşur. Elektron ETS sürecinde protondan ayrılır, aktarmalarla oksijen molekülüne taşınır. Fazladan bir elektron almış olan oksijenin, elektronsuz kalmış hidrojen protonuyla kenetlenmesiyle de su oluşur.
Mitokondrinin krista denen kıvrımlarında gerçekleşen ETS'de şunlar görülür:
 - Glikolizden gelen 2NADH+H+'dan 5ATP,
 - Pirüvatın Asetil CoA'ya dönüşümü sırasında oluşan 2NADH+H+'dan 5ATP
 - Krebsten gelen 6NADH+H+'dan 15ATP, 2FADH2'den de 3ATP üretilir.
Toplamda Glikolizden 2 ATP (net), Krebs'ten 2 ATP, ETS'den 28 ATP üretilir.
1 NADH+H+'dan 2,5ATP
1 FADH2'den 1,5ATP oluşur.
Oksijenli ortamda, ökaryot hücrelerin mitokondrilerinde prokaryot hücrelerin sitoplazmasında gerçekleşir. Oksijenli solunumda enerjinin en fazla üretildiği evredir.
# Tampopo
Tampopo, bir Japon yemek komedisi, yemek kültürü ile iç içe geçmiş bazen birbiriyle alakalı bazen de tamamlayıcı hikâyelerden oluşuyor.
# Lactobacillus bulgaricus
 - YÖNLENDİRME 
Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus, sütten yoğurt yapmak için kullanılan birkaç bakteri türünden biridir. Sinonim tür ismi "Lactobacillus bulgaricus" olup, geçerli taksonomik kayıt alt tür şeklindedir.
Adını ilk ortaya cıktığı ülke olan Bulgaristan'dan almaktadır. Bakteri sütte beslenerek laktik asit fermantasyonu yapar ve onu yoğurda dönüştürür. Enzimleriyle laktozu basit şekerlere parcalar. Ayrıca "Lactobacillus bulgaricus" fermantasyon yaparken yoğurda kokusunu veren asetaldehit te sentezler.
Efsaneye göre Balkan Dağlarında yaşayan bir adamın sağdığı sütü tutacak kadar tası yokmus. O da koyununun midesinden bir torba yapmış ve sütün bir kısmını içine koymuş. Ertesi sabah uyandığında sütün yoğurda dönüştüğünü görmüş (büyük ihtimalle Lactobacillus bulgaricus sayesinde).
Bakteri ilk kez 1905'te Bulgar doktor Stamen Grigorov tarafından kayda alınmış.
# Kalemtıraş
Kalemtıraş veya kalemaçacak, kalemlerin uçlarını tıraş etmede kullanılan kırtasiye malzemesidir. Elektrikli ve elle çalışan kalemtıraşlar vardır. Genelde çelik bir kesici bölüm ve onu tutan plastik bir dış yüzeyden oluşur.


## Tarihçe.
Kalemtıraş adı Osmanlı devrinde hattat kalemtıraşları için kullanılırdı. Günümüzde de hattatların kalem açmak için kullandıkları bu aletler işlemeli ve sanatkarane fildişi, mercan, gümüş, bağa gibi çeşitli kıymetli malzemelerden imal edilir.
Fransız matematikçi Bernard Lassimone, 1828'de kalemtıraş için ilk patenti alan kişi oldu (Fransız patenti, numara #2444). Therry des Estwaux ise elle çalışan ilk kalemtıraşı icat etti. İlk ABD kalemtıraşı için ise Walter K. Foster, 1855 yılında patent aldı. Elektrikli kalemtıraşların ofislerde kullanım için icat edilmesi 1917'yi buldu.
Ancak versatil kalemlerin icat edilmesi ve kullanımındaki artış, kalemtıraşların önemini bir ölçüde azalttı.
# Kassel
Kassel, Almanya'nın Hessen eyaletine bağlı bir şehir.
Tarihi çok eskilere dayanan bir şehir olan Kassel, tarihi öneminin yanı sıra 2007 yılı sonu itibarıyla 192.121 kişilik nüfusu ve ekonomisiyle de hâlâ önemli bir şehir konumundadır.
Kassel ayrıca Türklerin yerleştiği kentler arasındadır.


## Kardeş şehirler.
 -  
 -  
 -  
 -  
 -
# Marburg
Marburg, Almanya'nın Hessen eyaletine bağlı Lahn nehrinin kenarına kurulmuş bir şehirdir. Frankfurt'un yaklaşık 100 kilometre kuzeyindedir. Ülkedeki en önemli öğrenci şehirlerinden biridir ("Universitätsstadt"). 1527'de derebeyi Phillipp tarafından kurulmuş Marburg Philipps Üniversitesi dünyanın ilk protestan üniversitesi unvanına sahiptir. Şehir uzun yıllardan beri Alman öğrenciler için olduğu kadar dünyanın pek çok ülkesinden gelen üniversite öğrencileri için de önemli bir eğitim merkezidir.
# Svahili
Svahili veya Swahili (Svahili: "Kiswahili"), Doğu Afrika'da kullanılan bir dildir. Tanzanya, Kenya, Uganda ve Afrika Birliği'nde resmî dil olan Svahili, günümüzde yaklaşık 80 milyon insan tarafından konuşulmaktadır ve en yaygın konuşulan Bantu dilidir.
Svahili, bölgede önce İslam'ın Altın Çağı boyunca ticarete gelen Arap tüccarlar tarafından, daha sonralarıysa emperyalizmle gelen Avrupalılar tarafından Doğu Afrika'da bir nevi lingua franca olarak kullanılmıştır. Halen bile kendi içlerinde farklı diller konuşan kabileler, ortak dil olarak Svahili konuşmaktadır.
Svahili, Arapçadan çok büyük ölçüde etkilenmiştir ve tonlamalı olmayan çok az sayıdaki Bantu dillerinden birisidir.


## Etimoloji.
"Svahili" ("sawāhilī" سواحلي), Arapçada "sevahildekiler/sahillerdekiler ("sāhil" ساحل, çoğul: "sawāhil" سواحل)" anlamına gelmektedir. Bu bağlamda Svahili ismi Doğu Afrika'nın sahillerinde konuşulan dili ifade etmektedir.


## Bazı sözcükler.
  - Merhaba - Salam, habari, jambo
  - Hoşçakal - Kwa kheri, kila lakheri
  - Endişelenecek Bir Şey Yok - Hakuna Matata
  - Nasılsın, nasılsınız - Hujambo, habari gani
  - Günaydın - Habari za asubuhi
  - İyi geceler - Usiku mwema
  - Teşekkürler - Shukrani, ahsante sana
  - Önemli değil - Hakuna matata
  - Hoş geldin, hoş geldiniz - Karibu
  - Görüşürüz - Tuonane baada ya muda
  - Bol şans - Kila la kheri, kheri yako, bahati njema
  - Seni seviyorum - Nakupenda
  - Kalem - Kalamu
  - Kâğıt -Karatasi
  - Merhaba - Marahaba
  - Masa - Meza
  - Sandalye - Kiti
  - Gazete - Gazeti
  - Türkiye - Uturuki
  - Portakal - Chungwa
  - Arkadaş - Rafiki
  - Çocuk - Mtoto
  - Küçük, ufak - Haba, ndogo 
  - Burada - Hapa
  - Yaşlı - Mzee 
  - Asker - Askari
  - Gökyüzü - Ubinguni


## Genel kültürde ve edebiyatta.
Aslan Kral'daki karakterlerin çoğunun adı Svahilicedir. Mesela Simba "aslan", Mufasa "kral", Nala "hediye", Pumbaa "düğmeli domuz" anlamına gelir.
Che Guevara, Kongo-Kinşasa'daki (bugünkü Kongo Demokratik Cumhuriyeti) devrimcilere yardım ettiği dönemin anılarını anlattığı "Afrika Rüyası" kitabında Svahili öğrenme çabalarından bahseder. Kendisine ve arkadaşlarına Svahilice sayılardan oluşan isimler veren Guevara, Svahili'den "zengin ama zor bir dil" olarak bahsetmiştir.
# Darmstadt
Darmstadt Almanya'nın Hessen eyaletinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Bursa'nın Almanya'daki 2 kardeş kentinden biridir. Darmstadt 122,23 km2 yüzölçümüne sahip, nüfusu, 30 Eylül 2006 itibarıyla yaklaşık 139.233 olarak tespit edilmiştir.


## Coğrafya.
### Darmstadt'ın semtleri.
  - Darmstadt-Mitte
  - Darmstadt-Nord
  - Darmstadt-Ost
  - Bessungen
  - Darmstadt-West 
  - Arheilgen
  - Eberstadt
  - Wixhausen
  - Kranichstein
  - Griesheim


## Ekonomi.
Darmstadt'ın ekonomisi, kimya ve eczacılık branşlarında tanınmış şirketler ve markalar tarafından şekillenmiştir. Bu şirketlerin arasında en çok değer taşıyan, 8.000 çalışanıyla, Merck firmasıdır. Röhm, Schenck, Wella, Goldwell ve Deutsche Telekom (Alman Telekom) gibi "büyük" firmalar da, Darmstadt'ta hizmet vermektedir.


## Bilim ve Teknoloji.
Atom numarası 110 olan Darmstadtium Elementi Darmstadt'ta bulunmuştur.


## Eğitim.
### Yüksek dereceli meslek liseleri (Berufliche Gymnasien).
  - Heinrich-Emanuel-Merck-Okulu
  - Erasmus-Kittler-Okulu
  - Peter-Behrens-Okulu
  - Martin-Behaim-Okulu
  - Friedrich-List-Okulu


### Liseler (Gymnasien).
  - Bertolt-Brecht-Okulu
  - Edith-Stein-Okulu
  - Eleonorenschule
  - Georg-Büchner-Okulu
  - Justus-Liebig-Okulu
  - Lichtenbergokulu
  - Ludwig-Georgs-Lisesi
  - Marienhöhe Merkez Okulu
  - Viktoriaokulu


### Yüksek Okulları/Üniversiteleri.
  - Darmstadt Teknik Üniversitesi (Technische Universität Darmstadt)
  - Darmstadt Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (Hochschule Darmstadt)
  - Darmstadt Protestan Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (Evangelische Fachhochschule Darmstadt) 
  - Darmstadt Özel Uzak Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (Private FernFachhochschule Darmstadt)


## Darmstadt'ın kardeş şehirleri.
Darmstadt'ın kardeş şehirleri:
  - Alkmaar, Hollanda, 1958
  - Troyes, Fransa, 1958
  - Chesterfield, Büyük Britanya, 1959
  - Graz, Avusturya, 1968
  - Trondheim, Norveç, 1968
  - Bursa, Türkiye, 1971
  - Płock, Polonya, 1988
  - Szeged, Macaristan, 1990
  - Gyönk, Macaristan, 1990
  - Freiberg, Almanya, 1990
  - Brescia, İtalya, 1991
  - Saanen-Gstaad, İsviçre, 1991
  - Uschhorod, Ukrayna, 1992
  - Liepāja, Letonya, 1993
  - Logroño, İspanya, 2002
# Karlsruhe
Karlsruhe, Almanya'nın güneybatısında, Baden-Württemberg eyaletine bağlı, Fransız-Alman sınırındaki şehir.
Stuttgart'ın 65 km kuzeybatısında yer alan Karlsruhe'nin nüfusu 311.919'dur. 6,5 km'lik bir kanalla batıdaki Ren ırmağına bağlanan iç liman olan kentte, sanayi önemli ölçüde gelişmiştir.
Hukuksal alanda Almanya'nın en önemli merkezi olarak görülen şehirde Almanya Anayasa Mahkemesi bulunmaktadır. Mahkeme, 1933 yılında Leipzig'den Karlsruhe'ye taşınmıştır.


## Bilim ve Teknik.
Eski adıyla Karlsruhe Üniversitesi, yeni adıyla Karlsruhe Teknoloji Enstitüsü'nün gerek ulusal, gerekse uluslararası alanlarda yaptığı çalışmalar ile çevresindeki büyük-küçük tüm teknoloji firmalarının gelişmesine de katkıda bulunmaktadır. Bunların yanı sıra, global alanda da birçok başarıya imza atmaktadır.
KIT'nin yanı sıra bir adet meslek yüksekokulu (Hochschule Karlsruhe Technik und Wirtschaft), bir adet pedagojik yüksekokul (Pedagogische Hochschule Karlsruhe), bir adet çiftli yüksekokul (Duale Hochschule Baedm-Württemberg) de Karlsruhe sınırları içerisinde yer almaktadır.


## Tarih.
1715'te kurulan Karlsruhe, II. Dünya Savaşı'nda Müttefiklerin bombardımanlarından büyük zarar görmüş; savaştan sonra aşağı yukarı bütünüyle yeniden yapılmıştır. Şehre ismini, aynı zamanda kurucusu da olan, Baden-Durlach'ın kralı Karl Wilhelm vermiştir. Almancada Kralın huzur bulduğu, dinlendiği yer anlamına gelir.
Efsaneye göre, kral ava çıktığı bir gün ormanda uyuyakalmıştır. Rüyasında güneş gibi parlayan bir saray gören kral, Durlach'a yaklaşık olarak 7 km uzaklıkta bulunan bugüne kadar yaşamış olan şehri kurar. Şehrin önemli özelliklerinden biri, sarayı kesen ve güneş ışınlarını andıran 32 adet sokağın sarayı merkez olarak almasıdır. Bu sarayın arka kısmı, hâlen orman vasfını korumakta ve özellikle hafta sonları birçok insana temiz havada spor yapma ve vakit geçirme imkânı sağlamaktadır.


## Popülasyon.
Aşağıdaki liste, Karlsruhe şehrinde ikamet eden en kayda değer yabancı grupları ülkeye göre göstermektedir.
# Aragon
Aragon ya da Aragona (İspanyolca ve Aragonca: "Aragón"; Katalanca: "Aragó"), Kuzeydoğu İspanya'da özerk bölge.
Resmî adı "Comunidad Autónoma de Aragón"'dur. Alanı 47,719 km2, nüfusu ise 1,277.471' dir. (2005). Bölgenin başkenti Zaragoza şehridir. Diğer önemli şehirleri; Huesca, Teruel.


## Dil.
İspanyolca bölgenin tamamında konuşulmasına rağmen Pireneler'de Aragonca ve batıda Franja de Ponent yöresinde ise Katalanca konuşulmaktadır.
# Б
 - YÖNLENDİRME 
Be, (Б - б) Latin alfabesindeki B'ye eşdeğer Kiril alfabesi harfi. Çoğunlukla b ünsüzünü göstermek için kullanılır.
# Hücrelerarası madde
Hücrelerarası madde (HAM), Ekstrasellüler matriks (İngilizce: "Extracellular matrix", ECM) veya zemin maddesi, bağ dokusu hücreleri tarafından sentezlenen, şeffaf, şekilsiz bir maddedir.


## Yapısı.
HAM niteliği taşıyan maddeler birbirlerine yapışması gereken hücrelerin bağlantılarını sağlayan, hücre hareketlerini yönlendiren, hücrelerin büyümesi, gelişmesi ve metabolizmasına katkılarda bulunan, hücrelerin dışında bulunan büyük moleküllü (makromoleküler) maddelerdir. Özgün dokulardaki kayıpların yol açtığı boşlukları da ECM kökenli makromoleküller doldurur. Dokulara biçimlerini veren ve işlevsel uyumlarını sağlayan, temel elemanları elastin ve kollagen olan, katı ve suda erimeyen proteinlerdir.
Proteoglikanlar (%95 polisakkarit, %5 protein) esas yapısını oluştururlar. Su içeriği çok fazla olan hücrelerarası madde; oksijen ve besin maddelerinin iletimini hücreler ve doku arasında difüzyonla sağlar. Mikroskopta zemin maddesi, kullanılan boyalar dolayısıyla görülmez, sadece hücreler ve fibriller görülür.
Matriks; çeşitli fibriller, proteoglikanlar ve pek çok glikoprotein molekülünü içeren yapısal ve işlevsel bir ağ olup, "zemin maddesi" ile çoğu kez aynı anlamda kullanılır.


### Fibroblastlar ve HAM Üretimi.
Büyük bölümü fibroblast olarak bilinen bağ dokusu hücreleri tarafından üretilir. Hücrelerarası madde üreten fibroblastik hücreler güçlü, dayanıklı ve uzun ömürlüdürler. Yangılardaki yıkım sürecinde de etkindirler. Çeşitli uyaranlara karşı tepki verirler, gerektiğinde göç ederek ve çoğalarak doku kayıplarını kapatma çabası gösterirler. Lenfositlerle iletişim kurabilirler. Aktive olan bir fibroblast bir yandan sitokinleri, kemokinleri ve prostanoidleri üretirken bir yandan da HAM üreterek yangı ortamını sınırlandırmaya ve zararları azaltmaya çabalar. Fibroblastik hücre çoğalmasının yoğun olduğu yangılara "“proliferatif yangı”" adı verilir. En tipik örnek "granülasyon dokusu”dur. Granülasyon dokusu oluşan lezyonların çoğunda yoğun kollagen lifler oluşur (fibrozis).
# Birleşik zamanlı fiil
"Birleşik fiil ile karıştırılmamalıdır."
Birleşik zamanlı fiiller, Türkçede haber veya dilek kiplerine "-dı", "-miş" veya "-se" gibi eklerin eklenmesiyle oluşturulur. Ancak emir kipi, bu tanımın dışında kalır.
  - Hayatımın en mutlu anıymış, bilmiyordum. -Orhan Pamuk, "Masumiyet Müzesi" (hikâye birleşik zamanı: şimdiki zaman + hikâye geçmiş zaman )
  - Bunların hepsini Nâzım okutacak, yalnız musiki için Don Pedrelli gelecekmiş. -Halide Edip Adıvar, "Handan" (rivayet birleşik zamanı: gelecek zaman + rivayet geçmiş zaman)
  - Yarın bize misafir gelecekse hazırlık yapalım. (şart birleşik zamanı: gelecek zaman + dilek-şart kipi)
Bildirme eki olarak da bilinen "-dir" ek-fiili ise birleşik zamanlı fiil yapmaz:
  - Bu öyküde tembelliğin zararlarından bahsedilmiştir. (rivayet geçmiş zaman, basit zamanlı fiil)


## Hikâye birleşik zamanı.
Haber ya da dilek kiplerinden birine -di eki getirilerek yapılır:
  - -mişti
  - -rdi
  - -yordu
  - -ecekti
  - -meliydi
  - -seydi
  - -eydi
Öğrenilen (miş’li) geçmiş zamanın hikâyesi: sil-miş-ti
Görülen geçmiş zamanın hikâyesi: sil-di-y-di
Şimdiki zamanın hikâyesi: sili-yor-du
Gelecek zamanın hikâyesi: sil-ecek-ti
Gereklilik kipi hikâyesi: sil-meli-y-di 
İstek kipinin hikâyesi: sil-e-y-di
Dilek-şart kipinin hikâyesi: sil-se-y-di
Not: Emir kipinin hikâye birleşik zamanı yoktur.


## Rivâyet birleşik zamanı.
Haber ya da dilek kiplerinden birine -miş eki getirilerek yapılır. Bu ek, ünlü uyumuna göre değişerek -mış, -muş, -müş olabilir.
Öğrenilen (miş'li) geçmiş zamanın rivayeti: sil-miş-miş-im
Şimdiki zamanın rivayeti: sil-iyor-muş-um
Gelecek zamanın rivayeti: sil-ecek-miş-im
Gereklilik kipi rivayeti: sil-meli-y-miş-im 
Dilek-şart kipinin rivâyeti: sil-se-y-miş-im
İstek kipinin rivâyeti: sil-e-y-miş-im 
Not: Görülen (-di'li) geçmiş zamanın ve emir kipinin rivayet birleşik zamanı yoktur.


## Şart birleşik zamanı.
Haber kipi fiillerine -se eki getirilerek yapılır. Bu ek ünlü uyumuna göre -sa olabilir. Şart birleşik zamanı, eylemin yapılışını başka bir eylemin yapılışına şart koşar. Örnek: Yarın bize gelirsen sevinirim.
Geniş zamanın şartı: bak-a-r-sa-n
Şimdiki zamanın şartı: sil-iyor-sa-m
Öğrenilen (-miş'li) geçmiş zamanın şartı: sil-miş-se-m
Görülen (-di'li) geçmiş zamanın şartı: sil-di-y-se
Gelecek zamanın şartı: sil-ecek-se-m
Gereklilik kipinin şartı: sil-meli-y-se-m
Not: Gereklilik kipi hariç dilek kiplerinin şart birleşik zamanı yoktur.


## Katmerli birleşik zaman.
Hikâye ve rivayet birleşik zamanlarına ek-fiilin şartı (-se) eklenirse “katmerli birleşik zaman” oluşur:
  - siliyorduysa, siliyormuşsa.
  - gelecektiyse, gelecekmişse.
# Beşiktaş başkanları listesi
Bu madde, 1903'te kurulan Beşiktaş Jimnastik Kulübünün başkanlarının listesini içermektedir.


## Başkanlar.
### Başkanlık Sırasına Göre.
  - Beşiktaş Resmi Sitesindeki başkanlar
  - Geçici Başkanlar listede yer almamaktadır.


### Sıraya göre Beşiktaş geçici Başkanları.
 -  


## Beşiktaş'ta Futbol da Kupa Kazanan Başkanlar.
### Beşiktaş'ta Türkiye Şampiyonluğu Kazanan Başkanlar.
 Beşiktaş'ın görevdeki Başkanı
 - YÖNLENDİRME 


### Beşiktaş'ta Kupa Kazanan Başkanlar "(Tüm Kupalar)".
  - Türkiye Futbol Federasyonu'nun düzenlemiş olduğu turnuvalarda kupa kazanan teknik direktörler
 Beşiktaş'ın görevdeki Başkanı


### Beşiktaş tarihinde Başkanlara göre Transfer Bilancosu ve Başarısı, (1959-2025).
 


## Beşiktaş'ta En Uzun Süre Görev Yapan Başkanlar.
 Beşiktaş'ın görevdeki Başkanı


## Yaşayan Beşiktaş başkanları.
2025 itibarıyla eski ve yeni olmak üzere yaşayan 6 Beşiktaş başkanı ve iki eski Beşiktaş başkan vekili bulunmaktadır:
Gazi Akınal (1920-2015), 5 Şubat 2015'te 95 yaşında hayatını kaybederek ölen son eski Beşiktaş başkanı olmuştur.
# Robert Walpole
Robert Walpole (d. 26 Ağustos 1676, Norfolk - ö. 18 Mart 1745, Londra), Britanyalı devlet adamı. Genellikle ilk Büyük Britanya başbakanı olarak anılır.


## Kariyeri.
1701'de Avam Kamarası'na giren Robert Walpole, kısa sürede etkin İngiliz Liberal Parti üyelerinden biri hâline geldi. 1708-1710 arası savaş bakanlığı, 1710-1711 arası Kraliyet Donanması hazinesinden sorumlu bakanlık ve Kit-Kat Kulüp üyeliği yaptı. 1712 yılında muhafazakârlar tarafından rüşvet yemekle suçlandı ve Avam Kamarası'ndan çıkartıldı. I. George'nin tahta çıkmasıyla beraber eski yerini tekrar ele geçirdi.
# Bağ dokusu hücreleri


## Bağ dokusunun hücreleri.
  - Sabit hücreler
  - Hareketli hücreler olarak iki sınıfta incelenir.


## Sabit hücreler.
  - Fibroblastlar (hücrelerarası maddenin üretilmesinden sorumlu hücreler) 
  - Mezenşimal kök hücreler (bağ dokusunun tüm hücrelerine dönüşebilen hücreler)
  - Yağ hücreleri (adipositler) (yağ depolayan hücreler)
  - Retiküler hücreler (retiküler fibril oluşturan hücreler)
  - Mast hücreleri


## Hareketli hücreler.
  - Lenfositler
  - Plazma hücreleri
  - Makrofajlar
  - Nötrofil lökositler
  - Eozinofil lökositler
  - Bazofil lökositler
  - Pigment hücreleri
# Körfez
Körfez, denizin kara dışına çıkarak oluşturduğu, göle benzer, ancak dar bir boğazla denize açılan su çıkıntısıdır. Körfezin meydana gelmesinde kıyı gerisindeki arazi yapısının çok önemli rolü vardır. Eğer dağlar kıyıya paralel olarak uzanıyorsa böyle kıyılarda girinti çıkıntı azdır. Böyle yerlerde körfezlere rastlanmaz. Dağların kıyıya dik olarak uzandığı yerlerde ise kıyı girintili çıkıntılıdır. Böyle kıyılarda deniz, vadiler boyunca, toprağı aşındırmak suretiyle içerilere doğru girerek körfezleri meydana getirmiştir. Körfezlerin biçimleri deniz suları altında kalmış bulunan kara topoğrafyasının jeomorfolojisiyle yakından ilgilidir.
Körfezler limanların kurulması ve gemilerin barınması için çok uygun yerlerdir. Bu nedenledir ki, dünyanın büyük ve ticaret hacmi geniş limanları hep böyle körfezlerde bulunurlar. Mesela Hamburg, Cenova, Napoli, Pire, İzmir limanları bu çeşit limanlara örnek olarak sayılabilir.


## Bazı meşhur körfez ve koylar.
  - Afrika
  - Avrupa - Atlas Okyanusu
  - Avrupa - Baltık Denizi/Kuzey Denizi
   - Finlandiya Körfezi Finlandiya ve Estonya arasında
  - Avrupa - Akdeniz
  - Asya
   - Basra Körfezi - Suudi Arabistan, Kuveyt, Irak ve İran arasında
   - Kızıldeniz
  - Kuzey Amerika, Orta Amerika ve Karayipler
   - Fundy Körfezi, Yeni İskoçya ve New Brunswick arasında
   - Meksika Körfezi Meksika ve ABD arasında
  - Güney Amerika
  - Okyanusya
# Fibril
Bağ dokusunu oluşturan maddelerden olan fibriller uzun peptit zincirlerinden oluşan proteinlerden meydana gelirler.
  - Kollajen fibril
  - Retiküler fibril 
  - Elastik fibriller olmak üzere 3 tip fibril vardır.
# Mezenşimal bağ doku
Mezenşimal bağ doku; embriyoda ilk olarak görülen bağ dokusu çeşididir.
Bu yüzden embriyonik bağ dokusu ya da mezenşim de denir. Erişkinlerde bulunmaz, ancak destek dokularda dağınık haldeki mezenşimal hücreler hasarlanma durumlarında doku onarımını sağlarlar. Küçük, mekik ya da yıldız şekilli hücreler, ince sitoplazmik uzantılarıyla birbirleriyle iletişim kurarak embriyoda ağ şeklinde bir yapı gösterirler. Hücresel iletişim bölgeleri neksuslardır. Hücreler, kollajen fibril içeren yapışkan hücrelerarası madde içerisinde yer alır. Hızlı bölünme, yüksek farklılaşma özellikleri vardır. Bağ dokusu, kan dokusu, kıkırdak dokusu, kemik dokusu, kas dokusu, ürogenital sistem ve vücut boşluklarını döşeyen seröz zarları oluşturur.
# Kollajen
Kollajen (bazen kolajen veya kollojen olarak da anılır) hareket sisteminin yapı taşlarını, özellikle kemik, kıkırdak, lif ve eklemleri oluşturan protein. Bu protein birbiri üzerine sarılmış üç alfa zincirinden meydana gelir. Tip I, tip II, tip III şeklinde isimlendirilen 30 farklı türü tanımlanmıştır. Bu çeşitlilik moleküler yapıdan kaynaklanmaktadır. Kollajenin ana molekülü tropokollajendir. Tropokollajenler hücrenin içinde üretilen prokollajenlerden oluşur. Toz veya sıvı gibi farklı formlarda, takviye edici gıda olarak da sunulmaktadır. 2000 Dalton ve altındaki molekül ağırlığına sahip kolajen peptitlerin, vücuttaki emilimleri daha yüksektir.
# Muköz bağ doku
Muköz bağ doku; embriyoda göbek kordonunda bulunan, çok zemin maddesi içeren bir bağ doku çeşididir.
Jöle kıvamındaki zemin maddesine göbek kordonunda Wharton peltesi denir. Zemin maddesi arasında ince kollajen fibriller yer alır, kollajen fibril miktarı fetus büyüdükçe artar. Gerçek hücreler; fibroblastlardır. Muköz bağ doku; dişi pulpasında, horozibiğinde ve maymunların eşey derisinin hipodermisinde az da olsa bulunur.
# Pac-Man
Pac-Man ya da Türkçe piyasa adıyla Dobişko, Namco tarafından yapılmış bir oyundur. 1980 yılında çıkmış ve kısa sürede popüler bir oyun olmuştur.
Pac-Man'de oyuncu, yönettiği karakter ile bir labirent içerisinde hareket ederek sarı diskleri bitirmeye çalışır. Hedefi hayalet ve canavarlardan kaçarak tüm küçük diskleri toplamak olan oyuncu, tüm diskleri topladığında diğer aşamaya geçer. Labirent üzerinde beliren meyveleri toplamak oyuncuya fazladan puan kazandırır. Büyük sarı diskleri aldığında, canavar ve hayaletler maviye dönüşür ve bir süreliğine yenilebilir duruma gelirler.
Japonya'da Puck-Man olarak yayımlanmış olsa da; bazı vandalların "P" harfini "F" ile değiştirerek küfür oluşturması nedeniyle oyun Amerika'da Pac-Man olarak yayımlandı. Türkiye'de oyunun Atari 2600 kartuşları Dobişko adıyla piyasa sürülmüştür. Pac-Man'in çeşitli sürümleri vardır
Google, 21 Mayıs 2010'da Pac-Man'in 30. yılı olması nedeniyle Pac-Man oynanabilen etkileşimli bir Doodle tasarlamıştır. Ayrıca 2010 ve 2015 yıllarında 2 ayrı film olan "Pixels" (2010) ve "Pixels" (2015)'e de konu olmuştur.
Ayrıca Pacman Kurbağası ("Ceratophrys)" diye bir kurbağa türü vardır.
# Mory Kanté
Mory Kanté (29 Mart 1950, Albadaria, Gine - 22 Mayıs 2020, Konakri, Gine), Gineli şarkıcı, kora müzisyeni ve söz yazarıdır.


## Yaşamı ve kariyeri.
Mory Kanté 29 Mart 1950'de Albadaria, Gine'de doğdu. Yedi yaşındayken kora çalması ve bazı ses geleneklerini öğrenmesi amacıyla Mali'ye gönderildi. 1971'de Salif Keita'nın şarkıcı olduğu Rail Band topluluğuna katıldı. 1973'te Keita'nın ayrılmasının ardından topluluktaki şarkıcı boşluğunu Kanté doldurdu.
Mory Kante uluslararası alanda en çok 1987 yılında seslendirdiği "Yé ké yé ké" şarkısıyla tanındı. Yé ké yé ké, Afrika'nın bugüne kadar en yüksek satış rakamına ulaşan şarkısı oldu.
Kanté 16 Ekim 2001'de Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından Gilberto Gil ve Albano Carrisi ile beraber 'İyi Niyet Elçisi' seçildi.
Kanté, Ebola virüsüne farkındalık yaratmak için "Africa Stop Ebola" adlı bir albüm oluşturdu. Kasım 2014'te piyasaya sürülen albüm, 250.000 kopya sattı. Kanté tüm gelirleri Médecins Sans Frontières'e bağışladı.


## Ölümü.
Gineli müzisyen Mory Kanté 22 Mayıs 2020'de Konakri, Gine'de kalp yetmezliği nedeniyle 70 yaşında öldü. Oğlu Balla Kanté, "Babamın kronik hastalığı vardı. Sık sık tedavi için Fransa'ya gidiyordu ancak Coronavirüs nedeniyle son dönemde bu mümkün olmadı" dedi. Kanté'nin cenazesi Konakri Kipe Mezarlığı'nda toprağa verildi.


## Diskografi (seçme).
### Albümler.
  - "Courougnegne" (1981)
  - "N'Diarabi" (1982)
  - "A Paris" (1984)
  - "10 Cola Nuts" (1986)
  - "Akwaba Beach" (1987) ( 1 SUI   13 GER   43 SWE)
  - "Touma" (1990)
  - "Nongo Village" (1993)
  - "Tatebola" (1996)
  - "Tamala – Le Voyageur" (2001)
  - "Best Of" (2002)
  - "Sabou" (2004)
  - "La Guinéenne" (2012)
  - "N'diarabi" (2017)
 - Diğer sanatçılarla ortak çalışma:
  - "The Rough Guide to Acoustic Africa" (2013, World Music Network)


### Single.
  - "Yé ké yé ké" (1988) ( 1 BEL   1 NED   1 ESP   1 ISR   2 GER   2 SUI   5 FRA   10 AUT   12 SWE   29 UK)
  - "Tama" (1988) ( 44 GER)
  - "Yéké Yéké" (remix) (1995) ( 97 AUS,  25 UK)
  - "Yéké Yéké" (remix) (1996) ( 28 UK)
# Fenerbahçe başkanları listesi
Bu madde, 3 Mayıs 1907'de kurulan Fenerbahçe'nin başkanlarının listesini içermektedir.
  - Kulüp, 1924 ile 1934 yılına kadar (Şükrü Saracoğlu yönetimine dek) "Reis", "Umumi Katip", "Umumi Kaptan" sıfatları altında 3 kişilik bir genel kurul tarafından yönetilmiştir. Bahsi geçen bu dönem içerisinde "Fahri Başkan" sıfatıyla bazı kulüp yöneticileri reislik olarak anılmıştır.
  - Bahsi geçen bu 3 kişilik genel kurul döneminde Nasuhi Baydar, Ali Naci Karacan, Muvaffak Menemencioğlu, Sait Selahattin Cihanoğlu ve Hayri Celal Atatmer olarak genel sekreter sıfatıyla görev almıştır. 
  - Galip Kulaksızoğlu ve Arif Emirzade adlı yöneticiler, vekâleten kulüp reisliği görevini kısa süre için üstlenmişlerdir.
  - Kulübün  1918'de düzenlenen tüzüğüne ""Kulübün bütün umur ve muamelatı "Heyet-i İdare" ile "Kaptanlar Heyeti" tarafından görülür. İdare heyeti: Reis, Umûmi Kâtip, Muhasip, Umûmi Kaptan, Dahiliye Müdürü ve 2 üyeden kurulu olup, hükumete karşı mesuldür. Kulübün muamelat-ı umûmiyesini mürakabeye memur bir de müfettiş vardır"" maddesi eklenmiştir.


## Başkanlar.
Notlar
   - YÖNLENDİRME - Mazbata 25 Eylül 2025 tarihinde alınması sebebi ile Cumhurbaşkanlığı Kupası maçı Ali Koç başkanlığında oynanmıştır.
# Karanlık Sırlar
Karanlık Sırlar (Janghwa, Hongryeon), 2003 Güney Kore yapımı psikolojik korku filmidir. Güney Kore korku filmleri arasında en çok izlenme rekorunu elinde bulundurmaktadır.
Filmin konusu "Janghwa Hongreyon-jon" adlı bir halk hikâyesinden esinlenilmiş ve birkaç kez de filme çekilmiştir.
Film, özgün Korece adı olan "Janghwa, Hongryeon" yanında, uluslararası İngilizce adı olan "A Tale of Two Sisters" (Türkçeye olası çevirisi: İki Kızkardeşin Hikâyesi) ile de bilinmektedir.
# Windows Media Audio
Windows Media Audio (WMA), Microsoft tarafından geliştirilen sıkıştırılmış ses dosya biçimidir. Popüler MP3 biçiminin yerini alması için tasarlandı ancak başarılı olamadı.
DVD Oynatıcıdan cep telefonuna birçok taşınabilir aygıt WMA biçimini destekler.