BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Karp-Flatt ölçütü
Karp-Flatt ölçütü, koşut işlemcili sistemlerde kodun koşutlaştırılma derecesini gösteren bir ölçüdür. Amdahl yasası ve Gustafson yasası ile uyumlu olan ölçüt 1990 yılında Alan H. Karp ve Horace P. Flatt tarafından ortaya atılmıştır.


## Tanımı.
Hızlanma olgusunun gözlendiği p işlemcili koşut bir hesaplamada deneysel yollarla elde edilen "ardışık bölüm" Karp-Flatt ölçütünü vermektedir.
e = 1/ψ-1/p/1-1/p
e'nin değeri küçüldükçe koşutlaştırma oranı artmaktadır.


## Kanıtı.
Bir koşut işlemci üzerinde çalışan koşut algoritmaların başarımı farklı yöntemlerle belirlenebilmektedir. Karp-Flatt ölçütü, diğer yöntemlerle ayırt edilemeyen başarım özelliklerinin açığa çıkmasını sağlamaktadır. Bu eşitlik, Amdahl yasasının aşağıdaki yazımından çıkarılabilmektedir.
T(p) = T_s + T_p/p
Burada;
  - T(p), kodun p işlemcili bir sistem üzerindeki çalışma süresini,
  - T_s, kodun ardışık bölümünün çalışma süresini,
  - T_p, kodun koşut bölümünün bir işlemci üzerindeki çalışma süresini,
  - p, işlemci sayısını göstermektedir.
Ardışık bölüm e = T_s/T(1) biçiminde tanımlandığında eşitlik
T(p) = T(1) e + T(1) (1-e)/p
olarak yazılabilecektir.
Bu eşitliğin hızlanma türünden ifadesi ise aşağıdaki gibi olacaktır.
1/ψ = e + 1-e/p


## Kullanımı.
Bilgisayar bilimi metinlerinde sıkça yer alan Karp-Flatt ölçütü, kullanım sıklığı bakımından hızlanma ve verimliliğin çok gerisindedir. Karp ve Flatt'in bu ölçütü yayımlamalarının temel nedeni de bu olguya bağlanmaktadır. Amdahl yasasının göz önüne almadığı yük dengeleme sorunlarını ortaya koyan ölçüt, ardışık bölümü temel almakta ve bu, çok sayıda işlemcinin kullanıldığı sistemlerde belirgin başarım artışları sağlamaktadır.
Değişmez büyüklükteki bir sorunu çözmek amacıyla hazırlanan bir sistemin başarımı genellikle artan işlemci sayısıyla ters orantılıdır. Karp-Flatt ölçütü kullanılarak elde edilen ardışık bölüm, verimlilikteki düşüşün kısıtlı koşutlaştırma olanaklarından kaynaklanıp kaynaklanmadığını ortaya koyabilmektedir.
# Oneworld
Oneworld, 1 Şubat 1999'da kurulan havayolları birliğidir. Oneworld aynı zamanda dünyanın en büyük üç global havayolu taşımacılığı birliğinden biridir. Merkezi Kanada'nın Britanya Kolombiyası eyaletinde bulunan Vancouver'dadır. Oneworld, 1999'da American Airlines, British Airways, Cathay Pacific, Canadian Airlines (Air Canada'yla birleştikten sonra birlikten ayrıldı) ve Qantas hava yolları tarafından kuruldu.
# Mantık programlama
Mantık programlama veya mantıksal programlama, belli bir program diline bağlı kalmaksızın mantıksal tanımlarla yapılmak istenilen, mantıksal algoritma açılımının kullanıcı tarafından bilgisayar ortamında tanımlanması esasına dayanan bir mantık çözümleme yardımlayıcısıdır.
Birçok program belli çalışma düzenine sahip olsa da, olası öngörülen veya öngörülemeyen çatallamalarda ilerler veya olası öngörü bir çıkmaza girmesiyle bir paradoksal eğri oluşturur.
Mantıksal programlama kuramının tam anlamıyla hayata geçirme çalışmaları devam etmektedir.
# AutoPager
AutoPager, internet sayfalarında gezinirken bir sonraki sayfayı otomatik olarak mevcut sayfanın altına ekleyen bir Firefox eklentisidir. Bir sonraki sayfaya erişimi kolaylaştırır. "AutoPagerLite" adlı bir sürümü de bulunmaktadır.
# Update Scanner
Update Scanner, Firefox için yazılmış, internet sayfalarındaki güncellemeleri takip etmeye yarayan oldukça kullanışlı bir eklentidir.
Arabellekte kalan veri ile en son gelen güncelleme arasındaki veri farklarını, kullanıcının daha rahat görebilmesi için sarı veya kullanıcının tanımladığı şekilde üzerini otomatik olarak belirleyici bir renkle belli eden, sayfa ebatına ve internet erişim hızına bağlı olarak, sayfada yapılan en ufak değişikliği bile kullanıcının fark edebilmesini sağlayan bir Firefox eklentisidir.
# Aşkın Tam Sırası
Aşkın Tam Sırası, Petek Dinçöz'ün ilk stüdyo albümü, 7 Temmuz 2002 günü piyasaya sürüldü. Birçok hit parçanın bulunduğu albüm 450.000 satış grafiği yakaladı.


## Şarkı listesi.
 - YÖNLENDİRME
# Emiliano Insúa
 Sol bek
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Emiliano Insúa (d. 7 Ocak 1989, Buenos Aires), Arjantinli eski futbolcudur.


## Futbol kariyeri.
### Liverpool.
Boca Juniors'tan Liverpool'a 2006-07 sezonu başında kiralanan oyuncunun bonservisi Ağustos 2007'de Liverpool tarafından satın alındı. 2008'de Premier PAF Ligi'nde şampiyonluk kazanan Liverpool PAF takımının bir parçası olarak Rafael Benítez tarafından A takıma çıkarılması uygun görüldü ve 2 Haziran 2008'de kulübüyle 3 yıllık sözleşme imzaladı. Insua'ya 2008-09 sezonu için 22 sırt numarası verildi. Fábio Aurélio, 21 Aralık 2008'deki Arsenal maçı öncesi sakatlanınca Benitez, Andrea Dossena'nın yerine 19 yaşındaki Insúa'yı oyuna soktu ve bu onun ilk Premier Lig maçı oldu.


### Galatasaray.
Insúa, 30 Ağustos gecesi kişisel twitter hesabından İstanbul'a gideceğini duyurdu ve Galatasaray'a gideceğinin sinyallerini verdi. 31 Ağustos sabahı saat 04.00'te İstanbul'a inen Insúa, Galatasaray yetkilileri ile birlikte havaalanından ayrılıp, sözleşme imzalamak üzere kulübün yolunu tutmuştur. Liverpool'dan satın alma opsiyonu ile 750.000 € bedelle 1 yıllığına kiralanmıştır. Fakat yıl sonunda satın alma opsiyonu kullanılmamış ve Insúa, Liverpool'a geri dönmüştür.


### Sporting Lizbon.
10 Ağustos 2011 tarihinde Insúa, Portekiz takımı Sporting ile anlaşmıştır. Kendisi 2011-12 sezonunda Sporting'de 48 numaralı formayı giymektedir.


### Atlético Madrid.
25 Ocak 2013 tarihinde kendisini Atletico Madrid'e bağlayan sözleşmeye imza atmıştır.


### Millî takım kariyeri.
Arjantin U-20 takımıyla uluslararası sahneye çıkan Insúa, 2007 FIFA Dünya Gençler Şampiyonası'nı kazanan takımın bir parçasıydı.
5 Ocak 2009'da Venezuela'da düzenlenen 2009 Güney Amerika Gençler Şampiyonası'nda forma giyerek başta Chelsea maçı olmak üzere bazı Premier Lig maçlarını kaçırdı.


## Başarıları.
 - Liverpool
 - Premier PAF Ligi: "2008-09 "
 - Premier League: "2008-09 "
 - Arjantin
 - 2007 FIFA 20 Yaş Altı Dünya Kupası Şampiyonluğu
 - 2007 Güney Amerika Gençler Şampiyonası Üçüncülüğü


## Kişisel hayatı.
Kardeşi Emanuel Insúa da kendi gibi profesyonel futbolcudur.
# Koçana
Koçana (Makedonca: Кочани, "Kočani", Osmanlı Türkçesi: قوچانه "Koçana"), Kuzey Makedonya'nın doğu kesiminde bir kasaba ve belediye merkezi. Kuzey Makedonya'da bulunduğu coğrafyada, genel Kuzey Makedonya kara yolu ağı içinde konumlanan bir yerdir.


## Coğrafya.
Kuzey Makedonya'nın başkenti Üsküp şehrine 120 km uzaklıktadır. Koçana'nın çevresi birçok dağ ile çevrilidir. Bu dağlardan Osogov Dağı 2252 m, Plaçkoviça Dağı 1754 m yüksekliğe sahiptir. Koçana'nın 8 km güneyinde yer alan Koçana Vadisi, Plaçkoviça Dağı tarafından kesilir. Kasabanın rakımı 450 metreye kadar çıkmaktadır.
Koçana, Kuzey Makedonya kara yolu ulaşım ağı içinde yer alır ve Koçana'dan İştip 30 km, Köprülü 70 km uzaklıktadır. Bu hat ise Üsküp-Gevgeli otoyol hattına bağlıdır. Koçana ayrıca Bulgaristan sınırına 65 km Berova'ya 60 km, Probiştip'e 36 km, Kratova'ya 48 km mesafede konumlanmıştır.


## Tarih.
Koçana, 14. yüzyıl sonunda, bölgedeki birçok yerleşim gibi, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır.
1662 yılında ünlü Türk seyyah Evliya Çelebi Koçana'dan söz etmiştir. Evliya Çelebi'nin bildirdiğine göre 1662 yılında Koçana 600 ev ve 15 dükkândan oluşmuştur. Yine bu dönemin devamında 1670 yılında Koçana daha da büyüdü. Büyük Osmanlı veziri Köprülü Mehmed Paşa zamanında burası çok sayıda kule ve bina ile geliştirildi ve bölgedeki önemli yerleşim birimlerinden biri hâline getirildi.
20. yüzyıldaki çatışmalar, savaşlar; Balkan Savaşları sonucunda Balkanlar'ın genelinde olduğu gibi, Koçana'da da Osmanlı idaresi ortadan kalkmıştır.
Koçana, Osmanlı döneminde de aynı adını taşımıştır ve son dönem idari dağılımda Kosova Vilayeti'nde Üsküp Sancağı'na bağlı bir merkez olmuştur.


### Yugoslavya Krallığı dönemi.
Osmanlı İmparatorluğu dönemi sonrasında, küçüklü büyüklü birçok muharebe sonrasında Koçana bölgesi, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı egemenliğine girmiştir. 1918 sonrasında Yugoslavya Krallığı olarak 1943 yılına dek egemenlik sürmüştür.


### Yugoslavya dönemi.
1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Koçana'nın da dâhil olduğu bölge, bu kez de sosyalist Yugoslavya idaresine girmiştir.


### Makedonya Cumhuriyeti dönemi.
1991 yılında Makedonya'nın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nden bağımsızlığını ilân etmesiyle Koçana, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti içinde bugününe gelmiştir.


## Nüfus.
2002 sayımlarına göre Koçana'nın toplam nüfusu 38.092 kişidir. Bu nüfusun etnik dağılımı şu şekildedir: Makedonlar 35.472; Romanlar 1.951; Türkler 315; Ulahlar 194...


## Kardeş şehirler.
  - Kazanlık, Bulgaristan
  - Szigetszentmiklós, Macaristan
  - Yenifoça, Türkiye
  - Križevci, Hırvatistan
  - Pereyaslav, Ukrayna
  - Novi Knezevac, Sırbistan
# Sandbox (video oyunu editörü)
Sandbox "Far Cry" oyununun içinde olan ve CryEngine 3D çevre teknolojisi için haritaların yapımına ve ("modların") değişikliğine olanak sağlayan bir harita editörüdür.


## Genel bakış.
Düzenleme tarzı açık uçlu oynanış kavramına dayanmaktadır, bununla birlikte geniş araziler üzerinde vurgulamalar ve görev programlamalarında özgür bir tarz bulunmaktadır. Editör aynı zamanda kapalı alan ayarları yapabilmektedir.
Oyun dünyası alanının doldurulmuş olduğu (UnrealED gibi editörlerin kullamış olduğu) "çıkartma" düzenleme tarzına zıt olarak, Sandbox Quake II'nin kullanmış olduğu "katkı" tarzına sahiptir. Nesneler ayrıntılı bir boş alana eklenmiştir.
Sandbox'un potansiyel olarak yoğunlaştığı nokta devasa (kuramsal olarak, yüzlerce kilometre karelik) alan, manzara üzerine resim dokularının algoritmik biçimini kullanması anlamına gelmektedir. Bu motor, doku dağılımını ve bitki örtüsü türünü belirlemek için çok sayıda parametre kullanmaktadır. Buradan kastedilen zaman kazanmak ve genel "gerçek dünya" unsurlarına sahip sandbox'un özgürce gezilebilir tarzı devam ettirirken böylesine geniş arazilerinin düzenlemelerini mümkün şekilde gerçekleştirmektir. Bu, geniş arazilerin ilüzyonları elde etmek için sıklıkla "sahte zemin" kullanan düzenleme tarzlarında farklıdır.
Biçim olarak oyun tasarımı için kullanılabilen 3D Renderer Blender ile kıyaslandığında Sandbox editörü tekli key press özelliğine sahiptir, editörde güncel tasarıma doğrudan geçilebilir. Oyun motoru halihazırda editör içerisinde çalışır durumdayken oyun yüklenme ekranı çıkmaması kolaylı tanımaktadır. "Oyuncu" görüşü editörün 3 boyutlu kısmından gösterilmektedir.
Editör aynı zamanda taşıtlar ve fizik, senaryo, gelişmiş ışıklandırma (gerçek zamanlı hareket eden gölgeler dahil) gibi tüm CryEngine özelliklerini desteklemektedir. Polybump teknolojisi, gölgelendirici, 3B ses, karakter ters kinematik & animasyon karıştırma, dinamik müzik.
CryEngine 2 - Sandbox 2 oyun editörü "Crysis" oyununun içerisinde bulunmaktadır.
# Walter Schellenberg
Walter Friedrich Schellenberg (16 Ocak 1910, Saarbrücken - 31 Mart 1952, Torino), Nazi Almanyası'nda SS-Brigadeführer. 1944'te Abwehr Yabancı İstihbarat şefliğine yükselmiştir.


## Hayatı.
Fransa Saar'ı işgal ettikten sonra ailesi 1918 yılında Lüksemburg'a taşındı. 1929'da Bonn Üniversitesi'nde tıp ve hukuk okudu. Üniversiteden mezun olduktan sonra Mayıs 1933 yılında SS'e katıldı. Reinhard Heydrich ile bir araya geldi ve Sicherheitsdienst (SD) istihbarat bölümünde çalışmaya başladı. 1939-1942 yılları arasında Heinrich Himmler'in kişisel yardımcısı oldu ve Heydrich altında Reich Ana Güvenlik Ofisi genel başkan yardımcısı oldu. Ayrıca Himmler ona basit bir yardımcı ötesinde eşsiz bir konuma özel-tam yetkili (Sonderbevollmächtigter) olarak görev verdi. Himmler'in bütün Reich yönetim (Verwaltung die Generalbevollmächtigter für) genel tam yetkili olarak görev yapmasından öte Nazi Almanyası içinde büyük etkisi oldu.
1940 yılında da İngiliz Dükü VIII. Edward'ın ve eşinin yolunu kesmek ve onları Almanya'ya götürmeye ikna etmek için Portekiz'e gönderildi fakat görevi başarısız oldu; VIII. Edward'ın sadece bagajlarının birkaç saat gecikmesini başarabildi.
Savaş sonunda Kont Folke Bernadotte aracılığıyla Himmler adına Batılı müttefikler ile müzakere ayarlamak için Nisan 1945'te Stockholm'e gitti. Önemli bir istihbarat subayı olarak Amerikan, İngiliz ve Rus istihbarat servisleri onu arıyorlardı. Haziran 1945'te İngilizler tarafından gözaltına alındı.
Savaş sonrası Nürnberg Duruşmaları sırasında diğer Nazilere karşı ifade verdi. 1949 yılında bu süre boyunca anılarını yazdı, altı yıl hapis, cezasına çarptırıldı. Hastalığı gerekçesiyle 1951 yılında serbest bırakıldı ve İtalya'da Verbania Pallanza'ya yerleşmeden önce İsviçre'ye taşındı. Ertesi yıl 1952'de Torino'da kanserden öldü


### Rütbe tarihleri.
  - SS-Mann - 10 Ocak 1934
  - SS-Sturmmann - 17 Ekim 1934
  - SS-Rottenführer - 15 Ocak 1935
  - Unterscharführer - 15 Mayıs 1935
  - SS-Scharführer 9 Kasım 1935
  - SS-Oberscharführer 13 Eylül 1936
  - SS-Untersturmführer - 20 Nisan 1937
  - SS-Obersturmführer - 30 Ocak 1938
  - SS-Hauptsturmführer - 1 Ağustos 1938 
  - SS-Sturmbannführer - 30 Ocak 1939 
  - SS-Obersturmbannführer - 1 Eylül 1941
  - SS-Standartenführer - 21 Haziran 1942
  - SS-Oberführer - 21 Haziran 1943
  - SS-Brigadeführer "ve Polis Tümgenerali" - 21 Haziran 1944
# Gevgeli
Gevgili veya Gevgelü (Makedonca: Гевгелија "Gevgelija"), Kuzey Makedonya'nın Yunanistan sınırında bulunan kasabalarından biridir. Selanik'e 70 km, Üsküp'e 165 km uzaklıktadır.


## Etimoloji.
Gevgeli adının kaynağına dair bir anlatı şu şekildedir. Günün birinde bir derviş Gevgeli'ye gelir ve burayı çok beğenir. Buradan gitmek istemez. Bölge sakinleri dervişi bölgelerinde istemediler ve onu Gevgeli'den dışarı çıkarmaya karar verdiler. Bu durumdan öfkelenen derviş, sakinlere serzenişte bulunur, kızar. Dervişin kızmasından rahatsız ve pişman olan Gevgelililer, dervişin arkasından “gel geri” der. Gevgelili sakinler Kasabalarının kötü anılmaması, hoş karşılamak için bu şekilde davranır.


## Coğrafya.
Makedonya'nın güneyinde, Güneydoğu Bölgesi sınırları içinde yer alır. Belediye yüzölçümü 317 kilometrekare olup denizden yüksekliği ("rakım") 64 metredir.
Gevgeli, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti döneminden beri Yunanistan'dan kuzeye, Balkanlar'ın orta ve kuzey kesimlerine ulaşmada başlangıç noktasıdır. Yugoslavya zamanında Yunanistan sınır kapısından ülkenin içlerine, uzak noktalara kadar ilerleyen otoyolun başlangıç noktasını oluşturmuştur. Bu durum günümüzde de Kuzey Makedonya için geçerlidir.
Yunanistan sınırındaki Gevgeli'de başlayan uluslararası otoyol (M1 Otoyolu), Kuzey Makedonya'yı güneyden kuzeye doğru geçer. Bu otoyol, ülkedeki büyük şehirlerden biri olan Kumanova'dan devam edip Sırbistan'a çıkar. Bogorodiça-Evzoni sınır noktasındaki Gevgeli'den başlayan otoyol, başkent Üsküp'ün yanında, Belgrad, Zagreb, Ljubljana gibi Balkan başkentleri ile Selanik arasındaki alanı bağlar.


## Tarih.
Yerleşim yeri olarak Gevgeli, 19. yüzyılın ortalarında gelişmeye başlamıştır.
Gevgeli, 14. yüzyılda, bölgedeki birçok yerleşim gibi, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. 20. yüzyıldaki çatışmalar, savaşlar sonucunda bütün bölgede olduğu gibi, Gevgeli'de de Osmanlı idaresi ortadan kalkmıştır.


### Yugoslavya Krallığı Dönemi.
Osmanlı İmparatorluğu dönemi sonrasında, küçüklü büyüklü birçok muharebe sonrasında Gevgeli bölgesi, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı egemenliğine girmiştir. 1918 sonrasında Yugoslavya Krallığı olarak 1943 yılına dek egemenlik sürmüştür.


### Yugoslavya Dönemi.
1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Gevgeli'nin de dâhil olduğu bölge, bu kez de sosyalist Yugoslavya idaresine girmiştir.


### Makedonya Cumhuriyeti Dönemi.
1991 yılında Makedonya'nın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nden bağımsızlığını ilan etmesiyle Gevgeli, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti içinde bugününe gelmiştir.


## Nüfus.
2002 sayımlarına göre Gevgeli Belediyesi'nin toplam nüfusu 22.988 kişidir. Bu nüfusun etnik dağılımı şu şekildedir: Makedonlar 22.258; Sırplar 367; Ulahlar 214; Türkler 31.
# Orhan Bumin
Orhan Bumin, (1919, İstanbul - 2002), kalp ve göğüs cerrahisinde birçok yeni tekniği Türkiye'de ilk uygulayan hekimdir.
1941'de İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni askerî hekim olarak bitirdi. Ertesi yıl Gülhane Askeri Tıp Akademisi'nin II. Hariciye Kürsüsü'nde asistan oldu. 1947'de genel cerrahi uzmanı olarak toraks cerrahisi eğitimi için Milli Savunma Bakanlığı tarafından ABD'ye gönderildi. Orada çeşitli hastanelerde çalışarak deneyimini artırdı ve 1950'de Türkiye'ye döndü. 1953'te I. Hariciye Kliniği bünyesinde Bumin'in direktörlüğünde Göğüs Cerrahisi bölümü kurulmuştur. 1958'de Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne doçent olarak geçti. 1961'de profesörlüğe yükseltildi. 1980'lerin başında emekli oluncaya değin bu görevini sürdürdü.
Bumin, akciğer loplarının çıkarılması (pnömektomi), daralmış kalp kapakçıklarının kesilerek açılması, yemek borusunun bir bölümünün ameliyatla alınması ve organın çalışmasını engelleyecek derecede kalınlaşan akciğer zarının soyulması (akciğer dekortikasyonu) gibi ameliyatlarla, Türkiye'de kalp ve göğüs cerrahisinde yeni tekniklerin ilk uygulayıcısı olmuştur. Akciğer zarının soyulması sırasında, solunum yolu tıkanmalarını önlemek için soluk borusundan tüp sokarak bayıltma (endotrakeal anestezi) tekniğinin de öncüsüdür.
Mide bağırsak cerrahisinde de uyguladığı yeni bir ameliyat yöntemine tıp literatüründe "Bumin" adı verildi. Başlıca yapıtları Akciğer Vereminin Cerrahi Tedavisi (1954), Mitral Darlığının Cerrahi Tedavisi ve Komissürotomi (1955), Sindirim Sistemi Cerrahisi (1961) ve Cerrahide Muayene Usulleri ve Hastalıklardaki Bulgular (1976).
 - YÖNLENDİRME
# Azerice (İran dili)
Azerice (İranî dil) (Farsça: آذری "Āḏarī") Kuzeybatı İran dillerine mensup olduğuna inanılan ölü dil. Dilin kalıntısı olarak aralarında türlü benzerliklerin olduğu saptanan Tatça, Talışça ve Zazaca ve lehçeleri gösterilmektedir. "Gerçek Azerice"yi Farsçanın bir lehçesi olarak kabul eden İran tarihçisi Ahmed Kesrevi gibi diğer bazı bilim adamları da (V.V. Bartold, V.F. Minorski, B.V. Miller, C. Fagih, M. Mashkur, A. Karang, A. Kavyanpur, A. Dehgani, M. Murtazavi, Z. Safa) Azerice adında geçmişte bir İran dilinin yaşamış olduğunu, ancak zamanla baskın unsur olan Türk dilinin Azericenin yerini aldığını savunmaktadırlar.


## Konuşucuları.
İranın Kuzeybatısındaki İjrudun Halab köyünde 1960'lı senelerde yapılan bir görüşmeye göre bu dile sâdece dedelerinin hâkim olduklarını belirtmişlerdir.


## Karşılaştırmalar.
Azerice ve bazı dillerin karşılaştırılması aşağıda verilmiştir.
# İplik katlama
İplik katlama. Tekstil zanaatlarında "katlama" kuvvetli ve dengeli bir iplik yaratma işlemidir. Bu işlem iki veya daha fazla iplik alınarak birlikte bükülmesi suretiyle yapılır. İplikler birlikte ters yöne doğru bükülürler. Bu şekilde yaratılmış iplikler artık kendi kendilerine bükülmeye meyilli değildirler.
İplik katlanınca iki katlı, üç katlı (böylece devam eder) iplik şeklinde isimlendirilirler. Katlama sırasında uzunlukta bir miktar azalma olur, böylece iki kat ipliğin çizgisel yoğunluğu iki adet tek-kat ipliğin çizgisel yoğunlukları toplamından bir miktar daha fazladır. Bu yüzden R48 tex/2 olarak isimlendirilen iplik, 24 tex'ten daha ince iki ipliğin katlanmış olduğunu ifade eder. R "Resultant tex= Sonuç tex" anlamındadır. Öte yandan ise, 24 tex X 2 olarak adlandırılan iplik, iki adet 24 tex ipliğin beraber bükülmesini belirtir ve sonuç ipliği 48 tex tek-kat iplikten daha kalın ipliktir.
R40 Ne/2, yaklaşık 80Ne'lik iki adet tek-kat ipliğin beraber büküldüğünü ve R 20 Nm/3 ise 60 Nm'lik üç adet tek-kat ipliğin beraber büküldüğünü belirtir.
Neden katlı iplik, kesik veya filamentten elde edilen tek kat iplikler kolayca yapılabildiklerinden üretimleri daha az masraflıdır. Fakat, iki tek iplik birlikte büküldüklerinde her iki iplik boyunca olması olası kalın ve ince yerler genellikle örtüştüklerinden ortalama bir iplik üretilir ve sonuç olarak da katlanmış iplikler her zaman her iki tek-kat ipliğe göre kalınlık açısından daha düzgündürler. Bir ipliğin dayanıklılığı, ipliğin en zayıf yeri ile belirlendiğinden katlı iplik nispeten daha mukavimdir. Z bükülmüş tek-katlı ipliklere S büküm veya S bükülmüş ipliklere Z büküm verilerek katlanırsa katlanmış iplik daha parlak olur. Çünkü yüzeydeki lifler iplik eksenine neredeyse paralel uzanırlar.


## Elbükümü ipliklerin katlaması.
El bükümü ipliklerden dengelenmiş bir iplik elde etmek için iki yaygın yol vardır: Düzenli ve Navajo.
İplik eğirmeye başlandığında ilk önce hayvandan elde edilmiş olan lifler üzerinde bulunabilecek olan kuru bitki artıkları temizlenip alınmalıdır. Burada katlama yoluyla sağlam bir iplik elde edilmesinden amaç ipliğin örgü veya kroşe yapılması sırasında kırılmamasını saplamaktır.
Eğirme işlemini yapanların çoğu (çıkrık kullanan) katlamada bobinler kullanır. Bobinle katlama yöntemi, yumak kullanımından daha kolaydır. Bobinler makinedeki millere geçirilerek kullanılır. Makinedeki bobin sayıları üç ile dört arasında olmaktadır.


## Makine yapım iplikler.
Makineler de iplik katlama işini yukarıda belirtildiği gibi yapar. Ana fark ipliğin aynı gerilim ve uzunlukta olmasını donanımlar kontrol eder.


## Yeni iplikler.
Pek çok yeni ipliklerin kendilerine özel etki sağlayabilmek için özel teknikler kullanılır. İpliğin gerilimini veya ipliğin ölçü ilişkisini değiştirerek veya birçok farklı faktör etkileri başarılabilir. Örnek olarak, yumuşak, kalın iplik sıkıca gerili ince ipliğe karşı katlanabilir, sonuç sarmal iplikler. Diğer örnek, bouclé ipliği gevşek tutularak diğer iplik üzerinde katlama yapılırken düğüm yapmasına izin verilir.
# Bogdantsi
Bogdanci (Makedonca: Богданци) Kuzey Makedonya'nın Gevgelija ile beraber, Yunanistan sınırına yakın bulunan kasabalarından biridir.


## Tarih.
Tarihte, küçük bir yerleşim yeri olarak var olmuştur. 14. yüzyılda, bölgedeki birçok yerle beraber, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. 20. yüzyıldaki çatışmalar, savaşlar sonucunda kasabadaki Osmanlı idâresi ortadan kalkmıştır.


### Yugoslavya Krallığı Dönemi.
Osmanlı İmparatorluğu dönemi sonrasında, küçüklü büyüklü birçok muharebe sonrasında Bogdanci bölgesi, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı egemenliğine girmiştir. 1918 sonrasında Yugoslavya Krallığı olarak 1943 yılına dek egemenlik sürmüştür.


### Yugoslavya Dönemi.
1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Bogdanci'nin de dâhil olduğu bölge, bu kez de sosyalist Yugoslavya idaresine girmiştir.


### Makedonya Cumhuriyeti Dönemi.
1991 yılında Makedonya'nın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nden bağımsızlığını ilan etmesiyle Bogdanci, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti içinde bugününe gelmiştir.


## Nüfus.
2002 sayımlarına göre Bogdanci'nin toplam nüfusu 8.707 kişidir. Bu nüfusun etnik dağılımı şu şekildedir: Makedonlar 8.093; Sırplar 525; Türkler 54.
# Disco Manço
20. San'at Yılı: Disco Manço, Barış Manço'nun 20. sanat yılı anısına özel olarak hazırladığı albüm. Albümün içeriğindeki tüm şarkılar disko düzenlemeleriyle yer almış ve günümüzde "remix" olarak hazırlanan şarkıların bir anlamda temelini atmıştır.


## Albüm.
1979'da çıkan Yeni Bir Gün albümünden sonra Manço, konserlerinde yeni düzenlemelerle çaldığı eski şarkılarından bir plak yapmaya karar verdi. Albüm bir hafta içinde İstanbul Gelişim Stüdyoları'nda kaydedildi ve sadece Almanya'da kaset formatında piyasaya sürüldü. 1999'da Türkiye'de CD formatında yayınlanan albüm, 2010 yılında farklı bir şarkı listesiyle plak olarak basıldı.
Albümdeki "Ne Ola Yar Ola", "Yeni Bir Gün", "Anlıyorsun Değil Mi?", "Ne Köy Olur Benden" ve "Elveda Ölüm" şarkıları Yeni Bir Gün albümündeki versiyonlarıdır. "Eğri Büğrü", Türkiye'de aynı sene yayınlanan 45'likteki versiyonundan farklıdır. "Yemen Türküsü (Burası Muştur)", 1977'de kaydedilmiştir. Eğri Büğrü ve Yemen Türküsü, Almanya'da 45'lik olarak çıkmıştır. Daha önce kaydedilip ilk kez bu albümde yayınlanan diğer bir şarkı ise 1974 yılında Esin Afşar'ın 45'lik olarak yayınladığı Manço bestesi Sandığımı Açamadım'ın alt yapısı olarak kullanılan "Kervan Taksim"'dir. "Taksim" şarkısı ise 1978'de Barış Manço'nun düğün davetiyesi olarak dağıttığı 45'likte arka plan olarak yer almıştır. Son olarak "Dragon Fly" şarkısı da Manço'nun Belçika'da çıkardığı Baris Mancho albümü için kaydedilmişti. Geriye kalan şarkılar bir Kılıç Danışman bestesi olan ve ilk kez bu albümde yayınlanan "Hüseyni Selam" ile başlayan bir potpuri olarak düzenlendi.


## Şarkı listesi.
BaşlıkSöz yazar(ları)ıBesteci(ler)
Süre
1.
"Eğri Büğrü" Barış MançoBarış Manço
 5:07
2.
"Hüseyni Selam" Kılıç Danışman
 2:37
3.
"Dağlar Dağlar (Disko)" Barış MançoBarış Manço
 2:04
4.
"Nazar Eyle (Disko v1)" Barış MançoBarış Manço
 1:21
5.
"Gamzedeyim (Disko)" Tatyos EfendiTatyos Efendi
 1:15
6.
"Ben Bilirim (Disko)" Barış MançoBarış Manço
 2:15
7.
"Nazar Eyle (Disko v2)" Barış MançoBarış Manço
 1:21
8.
"İşte Hendek İşte Deve (Disko)" Barış MançoBarış Manço
 1:58
9.
"Dere Boyu Kavaklar (Disko)" AnonimAnonim
 4:19
10.
"Katip Arzuhalim (Disko)" Pir Sultan AbdalPir Sultan Abdal
 1:21
11.
"Nick The Chopper (Disko)" Barış MançoBarış Manço
 4:53
12.
"Ne Ola Yar Ola" Barış MançoBarış Manço
 5:36
13.
"Burası Muştur" AnonimAnonim
 4:13
14.
"Taksim" Barış Manço
 0:55
15.
"Yeni Bir Gün" Barış MançoBarış Manço
 2:02
16.
"Anlıyorsun Değil mi" Barış MançoBarış Manço
 2:07
17.
"Ne Köy Olur Benden" Barış MançoBarış Manço
 1:35
18.
"Elveda Ölüm" Barış MançoBarış Manço
 3:03
19.
"Kervan Taksim" Barış Manço
 3:52
20.
"Dragon Fly (Disko)" Barış MançoBarış Manço
 4:34
Toplam süre:


## Albüm kadrosu.
  - Barış Manço: Vokal, Akustik Gitar, 12 Telli Gitar
  - Kılıç Danışman: Tuşlu Çalgılar (Fender Rhodes Piano, Korg 700S, Roland SH 3A, Solina String Ensemble
  - Ahmet Güvenç: Bas gitar
  - Bahadır Akkuzu: Elektro gitar, akustik gitar
  - Celal Güven: Vurmalı çalgılar
  - Caner Bora: Bateri
  - Diğer müzisyenler
  - Oktay Aldoğan: Soprano Saksafon 
  - Ömür Gidel: Korg 700S, Solina String Ensemble 
  - Mithat Danışan: Bas gitar 
  - Nur Moray: Bateri 
  - Ohannes Kemer: Gitar
# Delçevo
Delčevo (Makedonca: Делчево) Kuzey Makedonya'nın doğusunda, Bulgaristan sınırına yakın bir kasaba ve belediye merkezidir. Şu anki ismini Osmanlı İmparatorluğu devri sonlarında yaşamış devrimcilerden biri olan Goce Delčev'den almıştır.


## Etimoloji.
Kasaba “Delçevo” adını 1950 yılında almıştır. Osmanlı İmparatorluğu devri sonlarında yaşamış Goce Delčev (1872-1903) adlı Slav devrimciye saygıdan dolayı kasabaya onun soyadı verilmiştir.
Tarih içinde kasabanın adı birkaç kez değişmiştir. Osmanlı İmparatorluğu devrinde kasaba, sultan tarafından ziyaret edilmiştir. Büyük sayıda bir Hristiyan nüfusun bu zamanda Müslüman olduğu belirtilmiştir. Sonrasında kasaba “Sultaniye” olarak anılmıştır. Yöredeki Müslüman ahâlinin Türkçe bilmediği sebebi ile kasabanın "Sultaniye" adı Slavca olarak “Selo Carevo” ("Çar Köyü") olarak kullanılmıştır.


## Tarih.
Târihte, küçük bir yerleşim yeri olarak var olmuştur. Delçevo 14. yüzyılda, bölgedeki birçok yerle beraber, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. 20. yüzyıldaki çatışmalar, savaşlar sonucunda kasabadaki Osmanlı idaresi ortadan kalkmıştır.


### Yugoslavya Krallığı Dönemi.
Osmanlı İmparatorluğu dönemi sonrasında, küçüklü büyüklü birçok muharebe sonrasında Delçevo bölgesi, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı egemenliğine girmiştir. 1918 sonrasında Yugoslavya Krallığı olarak 1943 yılına dek egemenlik sürmüştür.


### Yugoslavya Dönemi.
1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Delçevo'nun da dâhil olduğu bölge, bu kez de sosyalist Yugoslavya idaresine girmiştir.


### Makedonya Cumhuriyeti Dönemi.
1991 yılında Makedonya'nın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nden bağımsızlığını ilan etmesiyle Delčevo, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti içinde bugününe gelmiştir.


## Nüfus.
2002 sayımlarına göre Delçevo'nun toplam nüfusu 17.505 kişidir. Bu nüfusun etnik dağılımı şu şekildedir: Makedonlar 16.637; Romanlar 651; Türkler 122.


## Kardeş Şehirler.
  - Simitli, Bulgaristan 
  - Jagodina, Sırbistan 
  - Vyshhorod, Ukrayna 
  - Bornova, Türkiye 
  - Zyrardow, Polonya
# Devran Baba
Devran Baba (Mustafa Şahin Yılmaztürk) (1942, Adana - 8 Temmuz 2012, Adana), Türk şair ve ozandır.
Aşıklık geleneğini çevresindeki büyüklerinden öğrenmiş, 4 yaşında bağlama ile tanışmıştır. 9 telli bir bağlamadan çöğüre dek tüm bağlama ailesi çalgılarını çalan Devran Baba, "Tokaç" adını verdiği ve teli at kuyruğundan olan ilk bağlamasını kendi yapmıştır. Şiir biçiminde uyak sistemine başka uyaklar ekleyerek, birden çok uyağı aynı anda kullanmıştır.
1964'ten itibaren Çukurova Radyosu'nda programlar yapmıştır. Türkü ve deyişleri 1980'li yıllardan itibaren değişik sanatçılar tarafından okunan Devran Baba'nın şiirlerinin bir bölümü "Tarif Etme" (2001) adıyla yayımlanmıştır.
Devran Baba hiçbir zaman paraya, pula önem vermemiştir. Her zaman sevgiye daha çok önem vermiştir. Bu özelliği diğer insanlardan öne geçmesini sağlamıştır. Devran Baba'nın Hayali, Mine, Şenel, Hakan isimlerinde 2 kız 2 erkek çocukları vardır. 8 tane torunu vardır onlar da; Ezgi, Tekinay, Hilmi, Çağla, Batuhan, Oğuzhan, İrem, Şahin'dir. Torunlarına çok düşkünlüğü ile bilinir.
Yaşadığı sağlık sorunları sebebiyle 8 Temmuz 2012 pazar gününde ölmüştür.
# Kırçova
Kırçova (Makedonca: "Кичево" "Kičevo"; Arnavutça: "Kërçova") Kuzey Makedonya'nın batı kesiminde bir kasaba ve belediye merkezi. Kırçova, Makedonya'nın batı kesimindeki ana kara yolu hattı üzerinde yer alır. Bu ulaşım güzergâhı üzerindeki büyük yerleşim yerleri kuzeyden güneye doğru Üsküp-Kalkandelen-Gostivar-Kırçova-Ohri şeklindedir.


## Coğrafya.
Gostivar ile Ohri arasında kalır. Üsküp-Ohri yol güzergâhı içindedir. Bu yol güzergâhı Üsküp'ten Gostivar'da kadar otoyol olarak devam eder, bundan sonrası kara yoludur. Kırçova'dan itibaren Ohri yönünde virajlı bir yol kesimi başlar. Üsküp'e 112 km uzaklıktadır. Arnavutluk sınırına yakındır.
Kırçova, Makedonya'nın idari dağılımında Güneybatı Bölgesi içinde yer alır.


## Tarih.
Kırçova, 14. yüzyılda, bölgedeki birçok yerleşim gibi, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. 20. yüzyıldaki çatışmalar, savaşlar; Balkan Savaşları sonucunda Balkanlar'ın genelinde olduğu gibi, Kırçova'da da Osmanlı idaresi ortadan kalkmıştır.


### Yugoslavya Krallığı Dönemi.
Osmanlı İmparatorluğu dönemi sonrasında, küçüklü büyüklü birçok muharebe sonrasında Kırçova bölgesi, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı egemenliğine girmiştir. 1918 sonrasında Yugoslavya Krallığı olarak 1943 yılına dek egemenlik sürmüştür.


### Yugoslavya Dönemi.
1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Kırçova'nın da dâhil olduğu bölge, bu kez de sosyalist Yugoslavya idaresine girmiştir.


### Makedonya Cumhuriyeti Dönemi.
1991 yılında Makedonya'nın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nden bağımsızlığını ilan etmesiyle Kırçova, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti içinde bugününe gelmiştir.


## Nüfus.
2002 sayımlarına göre Kırçova Belediyesi'nin toplam nüfusu 30.138 kişidir. Bu nüfusun etnik dağılımı şu şekildedir: Makedonlar 16.140; Arnavutlar 9.202; Türkler 2.430; Romanlar 1.630...
# Eğri Palanka
Eğri Palanka (Makedonca: Крива Паланка, Kriva Palanka) Kuzey Makedonya'nın kuzeydoğusunda, Bulgaristan sınırı yakınlarında bir kasaba ve belediye merkezidir. Kasaba, tarihte ve çağdaş bazı evraklarda Eğri Dere olarak da yer alır. Eğri Dere (اكرى دره) adı aynı zamanda kasabanın Osmanlı Türkleri tarafından kurulduğunda aldığı ilk, en eski adıdır.


## Yer Adı.
Kasaba 1634 yılında Osmanlı İmparatorluğu zamanında Bayram Paşa tarafından "Egri Dere" (اكرى دره) adıyla kurulmuştur. Bu yer adı kasabanın içinde günümüzde de akan dere ile ilgilidir. Günümüze yakın bir dönemde yer adının "Egri Dereden "Egri Palankaya dönüştüğü anlaşılmaktadır. Son ad bazı Osmanlı evraklarında "Egri Palanga" (اكرى پلنغه) olarak da kayıtlıdır.
1900 yılına ait Avusturya-Macaristan İmparatorluğu yapımı ayrıntılı Avrupa haritasında kasaba "Egri Palanka" olarak kaydedilmiştir. Bugün için kasabanın Türkçedeki adı aynı şekilde Eğri Palanka'dır. Makedonca'da, Osmanlı dönemi sonrasında yer adı tercüme yöntemi ile ("eğri" > "kriva") değiştirilerek "Kriva Palanka" hâlini almıştır.


## Coğrafya.
Eğri Palanka, Kuzey Makedonya'nın kuzeydoğusunda, Sırbistan ve Bulgaristan sınırlarına yakın bir alanda yer alır. Kasaba Bulgaristan kara hudut kapısı (Devebayır) karayolu üzerindedir. Kuzey Makedonya idari dağılımında Kuzeydoğu Bölgesi içindedir.


## Osmanlı İmparatorluğu Dönemi.
Eğri Palanka bölgesi 14. yüzyılda, bölgedeki birçok yerle beraber Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. Bu dönemde Eğri Palanka kasabası yoktur. Kasaba 1634 yılında Osmanlı İmparatorluğu paşalarından Bayram Paşa tarafından, eğri büğrü akan bir derenin yanında kale, hisar görevi görmesi amacıyla kurulmuştur. Kurulduğunda "Egri Dere" (اكرى دره) adını almıştır.
1661 yılında Türk gezgin Evliya Çelebi, meşhur Seyahatname'sinde Eğri Palanka'dan söz etmiştir. Seyahatname'de kasaba 800 haneden ibaret olarak kaydedilmiştir. Eğri Palanka, Balkan Savaşları (1912-1913) sonrasında Osmanlı İmparatorluğu idaresinde çıkmıştır.


### Yugoslavya Krallığı Dönemi.
Eğri Palanka, 1912-1915 arası Sırp idaresinde, 1915-1918 yılları arasında Bulgar idaresinde olmuştur. 1918 yılı ile beraber, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı egemenliğine girmiştir. 1918 sonrasında Yugoslavya Krallığı olarak 1943 yılına dek egemenlik sürmüştür.


### Yugoslavya Dönemi.
1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Eğri Palanka ve çevresi, bu kez de sosyalist Yugoslavya idaresine girmiştir.


### Makedonya Cumhuriyeti Dönemi.
1991 yılında Makedonya'nın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nden bağımsızlığını ilan etmesiyle Eğri Palanka, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti içinde bugününe gelmiştir.


## Nüfus.
2002 sayımlarına göre Eğri Palanka Belediyesi'nin toplam nüfusu 20.820 kişidir. Bu nüfusun etnik dağılımı şu şekildedir: Makedonlar 19.998; Romanlar 668 ve diğerleri 154.
# Kruşevo
Kruşevo veya Kırşova (Makedonca: Крушево, Kruševo) Kuzey Makedonya'nın orta batısında kasaba ve belediye merkezidir. Kruşevo'nun tarihten beri süregelen karışık etnik yapısı ve bu yapıya ait çeşitli kültür zenginliği vardır. Kasaba için Türkçe literatürde "Kruşova"/"Kuruşova" imlaları da kullanılmıştır.


## Tarih.
### Osmanlı İmparatorluğu Dönemi.
Kruşevo 14. yüzyılda, bölgedeki birçok yerle beraber, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır.
Makedonya'nın batısında Demir Hisar bölgesine komşu olan bu kasabanın varlığına ait ilk belgeler Osmanlı İmparatorluğu'nun 1467-1468 yıllarına ait vergi kayıtlarıdır. Şehrin imarının büyük bölümü Osmanlı valisi Hüseyin Bey tarafından yaptırılmıştır.
Kruşevo, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Kırşova adını taşımıştır (قيرشووه "Kırşova") ve son dönem (19. yüzyıl sonu) idari dağılımda Manastır Vilayeti'nde Manastır Sancağı'na bağlı bir merkez olmuştur.


### Yugoslavya Krallığı Dönemi.
Osmanlı İmparatorluğu dönemi sonrasında, küçüklü büyüklü birçok muharebe sonrasında Kruşevo bölgesi, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı egemenliğine girmiştir. 1918 sonrasında Yugoslavya Krallığı olarak 1943 yılına dek egemenlik sürmüştür.


### Yugoslavya Dönemi.
1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Kruşevo'nun da dâhil olduğu bölge, bu kez de sosyalist Yugoslavya idaresine girmiştir.


### Makedonya Cumhuriyeti Dönemi.
1991 yılında Makedonya'nın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nden bağımsızlığını ilan etmesiyle Kruşevo, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti içinde bugününe gelmiştir.


## Nüfus.
2002 sayımlarına göre Kruşevo'nun toplam nüfusu 9.684 kişidir. Bu nüfusun etnik dağılımı şu şekildedir: Makedonlar 6.081; Arnavutlar 2.064; Romanlar 1.020; Türkler 315.
# Struga
Struga (Makedonca: Струга; Arnavutça: Strugë), Kuzey Makedonya'nın güneybatısında, Ohri Gölü'nün kenarında bulunan turistik bir şehirdir. Hemen batısında, oldukça yakın bir konumda Arnavutluk sınırı vardır. Şehrin adı bazı eserlerde Ustruga şeklinde görülür.


## Coğrafya.
Kuzey Makedonya'nın güneybatısında, Güneybatı Bölgesi idari yapılanması içinde yer alan Struga, Ohri Gölü'nün kuzey kıyısındadır. Gölden kaynak bulan Kara Drin, şehri ikiye böler.


### İklim.
Alt tropikal iklim yapısına sahip olan Struga'nın etrafında birçok yükselti bulunur. Bu yükseltilerin yanında Kara Drin de iklimde etkilidir.


## Tarih.
### Erken Tarih.
Bölgede 6. ve 7. yüzyıllarda Berezit adlı bir kavmin yaşadığı söylenmektedir. 9. yüzyılda Doğu Roma İmparatorluğu'nun egemenliğinde bölgede bazı özerk yapılar kurulmuştur. 893-927 tarihleri arasında Büyük Simeon adlı Bulgar hanı döneminde şehir, Bulgarların idaresi altında olmuştur.


### Osmanlı İmparatorluğu Dönemi.
Struga, 14. yüzyılın son çeyreğinde (1395 civarı) Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. Bu dönemle beraber, çevredeki Ohri gibi, şehir birçok açıdan kalkınmıştır.
Bölgedeki Osmanlı egemenliği 1912 yılında sona ermiştir. Bu son dönem idari yapılanmasında Struga, Manastır Vilayeti sınırları içinde, Manastır Sancağı'na bağlı olmuştur.


### Yugoslavya Dönemi.
1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Bu dönemde de Struga, devam eden idari yapı içinde yer almıştır.


### Makedonya Cumhuriyeti Dönemi.
1991 yılında Makedonya'nın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nden bağımsızlığını ilan etmesiyle Struga, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti içinde yer almıştır. Yugoslavya döneminde turistik yönü artan Struga, Makedonya'nın bağımsızlığı sonrasında Ohri ile beraber Makedonya'nın en ünlü turizm merkezinden biri olmuştur.


## Kültür.
Şehir, 1966 yılından günümüze dek düzenli olarak her yıl yapılan Struga Şiir Akşamları adlı şiir etkinliğe ev sahipliği yapar.


## Turizm.
Ohri Gölü bölgesi, Kuzey Makedonya'nın en ünlü turizm bölgesidir. Bu bölge içinde Struga ve Ohri, iki önemli turizm merkezidir. Her iki yerleşim yeri de gölün kıyısında yer alır.
Kara Drin kıyısı boyunca birçok restoran, kafe bulunur. Sakin yapısı ve güzel doğasıyla Struga, turistlerin tercih ettiği yerlerdendir.


## Nüfus.
2002 sayımlarına göre Struga Belediyesi'nin toplam nüfusu 63.376 kişidir. Bu nüfusun etnik dağılımı şu şekildedir: Arnavutlar 36.029; Makedonlar 20.336; Türkler 3.628 ve diğerleri…


## Kardeş Kentler.
Struga Belediyesi'nin aşağıdaki şehirlerle kardeş şehir anlaşması vardır:
  - Gazimağusa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
# Pehçevo
Pehçevo (Makedonca: Пехчево, Pehčevo), Kuzey Makedonya'nın doğusunda, Bulgaristan sınırı yakınlarında bulunan kasaba ve belediye merkezidir. Kuzey Makedonya'nın başkenti Üsküp'e, Bulgaristan'ın başkenti Sofya'dan daha uzak bir konumda yer alır.


## Tarih.
### Osmanlı İmparatorluğu Dönemi.
Kasaba, 14. yüzyılda, bölgedeki birçok yerle beraber, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. 14. yüzyıl Türk fetihleri ile 20. yüzyıl Balkan Savaşları arasındaki dönemde Osmanlı hâkimiyetinde kalmıştır.
Pehçevo'nun yer aldığı bölge, son dönem (19. yüzyıl sonu) idari dağılımda Kosova Vilayeti'nde Üsküp Sancağı'na bağlı olmuştur.


### Yugoslavya Krallığı Dönemi.
Osmanlı İmparatorluğu dönemi sonrasında, küçüklü büyüklü birçok muharebe sonrasında Pehçevo bölgesi, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı egemenliğine girmiştir. 1918 sonrasında Yugoslavya Krallığı olarak 1943 yılına dek egemenlik sürmüştür.


### Yugoslavya Dönemi.
1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Pehçevo'nun da dâhil olduğu bölge, bu kez de sosyalist Yugoslavya idaresine girmiştir.


### Makedonya Cumhuriyeti Dönemi.
1991 yılında Makedonya'nın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nden bağımsızlığını ilan etmesiyle Probiştip, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti içinde bugününe gelmiştir.


## Nüfus.
2002 sayımlarına göre Probiştip'in toplam nüfusu 5.517 kişidir. Bu nüfusun etnik dağılımı şu şekildedir: Makedonlar 4.737; Romanlar 390; Türkler 357.
# Kiliseli
Kiliseli (Makedonca: Свети Николе, Sveti Nikole) Kuzey Makedonya'nın orta kesiminde yer alan bir kasaba ve belediye merkezidir. Kuzey Makedonya'da en çok kilise bulunan yerleşim yerlerinden biri olarak belirtilir. İştip'in kuzeyinde yer alır.


## Tarih.
### Osmanlı İmparatorluğu Dönemi.
Kiliseli 14. yüzyılda, bölgedeki birçok yerle beraber, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır.
Kiliseli'nin yer aldığı bölge, son dönem (19. yüzyıl sonu) idari dağılımda Kosova Vilayeti'nde Üsküp Sancağı'na bağlı olmuştur.


### Yugoslavya Krallığı Dönemi.
Osmanlı İmparatorluğu dönemi sonrasında, küçüklü büyüklü birçok muharebe sonrasında Kiliseli bölgesi, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı egemenliğine girmiştir. 1918 sonrasında Yugoslavya Krallığı olarak 1943 yılına dek egemenlik sürmüştür.


### Yugoslavya Dönemi.
1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Kiliseli'nin de dâhil olduğu bölge, bu kez de sosyalist Yugoslavya idaresine girmiştir.


### Makedonya Cumhuriyeti Dönemi.
1991 yılında Makedonya'nın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nden bağımsızlığını ilan etmesiyle Kiliseli, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti içinde bugününe gelmiştir.


## Nüfus.
2002 sayımlarına göre Kiliseli'nin toplam nüfusu 18.497 kişidir. Bu nüfusun etnik dağılımı şu şekildedir: Makedonlar 18.005; Ulahlar 238; Türkler 81.
# Yıldız Savaşları'nın kaynağı ve benzerleri
Popüler bilimkurgu destanı Yıldız Savaşları, birçok kaynaktan esinlendi. Çigong, Yunan felsefesi, Yunan Mitolojisi, Roma Mitolojisi, Roma Tarihi, Semavi dinler, Şinto ve Taoizm, "Yıldız Savaşları"nın kaynakları arasındadır. George Lucas, "Yıldız Savaşları"'ndaki feodal toplum düzenini oluştururken Paladinizm ve şövalyelikten ilham aldığını söyledi. Mitoloji uzmanı Joseph Campbell'ın "The Hero with a Thousand Faces" adlı kitabı Lucas'ın yönetim tarzını etkiledi ve "Yıldız Savaşları"'nın modern mitini yaratmasında yardımcı oldu. Doğaüstü bir enerji akımı olan Güç'ün konsepti oluşturulurken Parana veya "ki/qi/chi"'den ilham alındığına inanılır.


## Benzerlikler.
  - Stanley Kubrick'in "" adlı filmi "Yeni Bir Umut"'a ilham verdi.
  - Akira Kurosawa'nın iki filmi "The Hidden Fortress" ve "Yojimbo, Lucas'a "Yıldız Savaşları"'nın yaratılışı sırasında ilham verdi.
  - Lucas ayrıca "Çöl Aslanı" ve "Arabistanlı Lawrence"'ın stilinden yararlandı.
  - Lucas aynı zamanda Sergio Leone'nin "Bir Zamanlar Batıda" filminin büyük bir hayranıydı. Lucas byografisini yazan Christopher Frayling'e göre, Lucas "İmparator"'u kurgularken Leone'nin filminin müziğini dinliyordu. Ayrıca Darth Vader'ın "Yeni Bir Umut"ta ilk görünüşünün Leone'nin filmindeki Frank karakterine bir saygı duruşu olduğunu düşünür.
  - George Lucas, Obi-Wan Kenobi karakterini yaratırken Merlin ve J.R.R. Tolkien'in yarattığı Gandalf karakterlerinden esinlendi.
  - "Yeni Bir Umut", 1942 yılında gösterime giren "Kazablanka" ile benzerlikler taşır. Jabba the Hutt'un başına yerleştirilen fes, "Kazablanka" filmindeki Signor Ferrari karakterine saygı duruşuydu.
# Güney Ordu Grubu
Güney Ordu Grubu (Almanca: Heeresgruppe Süd), II. Dünya Savaşı'nda Alman Ordusu'na bağlı doğu ve güney cephelerinden sorumlu askerî birliklerin resmî adıdır.


## Polonya Seferi.
Almanya, Polonya Harekâtı'nda "Kuzey ordu grubu" ve "Güney ordu grubu" olmak üzere iki ordu kullandı. Bu seferde güney ordu grubu, Gerd von Rundstedt ile onun kurmay başkanı Erich von Manstein tarafından idare edildi.


## Komutanlar.
  - Generalfeldmarschall Gerd von Rundstedt (1 Eylül 1939 - 3 Aralık 1941)
  - Generalfeldmarschall Walter von Reichenau (1 Ekim 1941 - 12 Ocak 1942)
  - Generalfeldmarschall Fedor von Bock (12 Ocak 1942 - 9 Temmuz 1942)
  - Generalfeldmarschall Erich von Manstein (12 Şubat 1943 - 30 Mart 1944) 
  - Generaloberst Johannes Frießner (23 Eylül 1944 - 28 Aralık 1944)
  - General der Infanterie Otto Wöhler (28 Aralık 1944 - 25 Mart 1945)
  - Generaloberst Dr. Lothar Rendulic (25 Mart 1945 - 2 Nisan 1945)
  - General der Infanterie Friedrich Schulz (2 Nisan 1945 - 8 Mayıs 1945)
# Ali Artuner
14 2001 (56 yaşında) İstanbul, Türkiye
 Kaleci
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Ali Artuner (5 Eylül 1944, İzmir - 14 Şubat 2001, İstanbul), Türk eski millî futbolcudur. Uzun seneler Göztepe'nin ve Türkiye millî futbol takımının kaptanlığını yapmıştır. Tüm aktif futbol kariyerini Göztepe'de geçirmiştir ve Göztepe camiası tarafından kulübün "Efsane futbolcuları" arasında görülmektedir. Ayrıca kaleci Cenk Gönen'in dayısıdır. Artuner'in lakabı ise "Moskova Panteri idi. 14 Şubat 2001'de İstanbul'da beyin tümörü nedeniyle öldü.


## Futbolculuk kariyeri.
### Kulüp takımları kariyeri.
1944 yılında İzmir'de doğan Ali Artuner, futbola Göztepe'de başladı. Kısa zamanda futbola ve Göz-Göz'e karşı oluşan ilgisi sonucunda 16 yaşında genç millî takıma girdi. Namık Kemal Lisesi 2. sınıftayken millî takım nedeniyle okulu bıraktı.
Göztepe'ye bağlılıyla tanınırdı. Bu bağlılığı su sözlerle ifade etmişti:


### Millî takım kariyeri.
4 genç, 3 Ümit ve 2 kez de amatör millî olduktan sonra Türkiye millî futbol takımına girdi.
12 yıl Türkiye millî futbol takımında tam 25 kez oynama başarısı gösteren Ali Artuner, 1964-65 yıllarında dünya şampiyonu olan Ordu millî takımın kalesini korudu. 1974 yılında İzmir'de çekilen Uyanık Kardeşler filminde Göztepe antrenman sahnelerinde filmde rol aldı.
Millî takımın 16 Ekim 1966 tarihinde Moskova'daki 80.000 kapasiteli Lenin Stadyumu'nda SSCB millî takımı'yla oynadığı hazırlık karşılaşmasında 0-2 galip ayrılmasında sergilediği performansla önemli rol oynadı. Karşılaşma sonrası yazılı medya tarafından Turgay Şeren'e atif'da bulunarak Artuner'e "Moskova panteri lakabını uygun görmüştür. Artuner bu karşılaşmadan sonra bu lakapla anılmaya başlanmıştır.
24 Nisan 1968 tarihinde Türkiye millî futbol takımının tarihindeki en farklı mağlubiyetinden biri olan 8-0 şeklinde sonuçlanan, Polonya millî futbol takımı ile oynanan hazırlık maçında millî takımın kalesini korumuştur.


## Futbolcu başarıları.
### Göztepe.
  - Türkiye 1. Futbol Ligi Üçüncülüğü (1): 1970-71
  - Türkiye Kupası Şampiyonluğu (2): 1969, 1970
  - Türkiye Kupası Finalistliği (1): 1967
  - Cumhurbaşkanlığı Kupası Şampiyonluğu (1): 1970
  - İzmir TSYD Kupası (3): 1964-65, 1966-67, 1968-69
  - Fuar Şehirleri Kupası Yarı finalist (1): 1968-69
  - UEFA Kupa Galipleri Kupası Çeyrek finalist (1): 1969-70


### Millî takım.
  - 1: "1967
# Maku Hanlığı
Maku Hanlığı Hoy, Karabağ, Nahçıvan, Erivan hanlıkları ve Osmanlı İmparatorluğu ile sınırları çevrili olan Güney Azerbaycan'daki Azerbaycan Hanlıkları'ndan biridir. 


## Genel Bilgiler.
Maku Eyaleti, Safevi hanedanı döneminde Çukur Sed Beylerbeyliği'ne ait olan yarı özerk bir sultanlıktan ibaretti. Hanlık, Bayat boyundan hakimler tarafından yönetilirdi.
Hanlığın kurucusu Ahmed Sultan'dır. Kendisi hanlığın idaresi ve güçlendirilmesi için bir takım önlemler almıştır. Hanın ölümünden sonra topraklar oğulları Hasan ve Hüseyin Han arasında bölüştürülmüştür. Hasan Han, Erivanlı Muhammed Han Kacar'ın himayesine düştü. Hüseyin Han'ın ise, Mahmudi və Ebakiye bölgeleri Osmanlılar tarafından ele geçirildikten sonra, kısa süre içerisinde bu bölgeleri geri almayı başarmıştır. Ali Han'ın döneminde hanlık güçlenebilmiştir. Bu gidişat Hacı İsmail Han'ın zamanında da devam etti. Kendisi Rus Generali Alkhazov'un Nahçıvan kuvvetleri ile Tebriz için tehlike arz eden Şeyh Übeydullah'ın güçlerini hezimete uğramıştır. Teymur Paşa Han döneminde ise Hanlık zayıfladı. 1922 yılında ise General Abdullah Han Tahmasp'ın Pers güçleri hanlığı işgal etti ve hanlık böylece ortadan kalkmıştır.


## Maku hanları.
 - Ahmed Sultan (1747-1778)
 - Hüseyin Han (1778-1822)
 - Ali Han (1822-1866)
 - Hacı İsmail Han (1866-1899)
 - Teymur Paşa Han (1899-1922)
 - Murtazakulu Han (1922)