BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Gölçayır, Köprüköy
Gölçayır, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1835 ve 1916 yılı kayıtlarında Ekrek olup, Ermenicede "akrag" sözcüğü "çiftlik" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 76 km, Köprüköy ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneyinde olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna, Yağan Mahallesi üzerinden 13,2 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Güzelhisar, Köprüköy
Güzelhisar, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Köyün eski adı Avnik' dir. Bizans döneminde "Abnikon", 10. yüzyıl kaynaklarında kale "Castrum Abnicum" veya "Kastrom Abnicom" olarak geçmektedir. Farsça "Abinik" (Âb-ı Nik) Osmanlı döneminde de "Abvik" adıyla anılan kale, sonraları Avnik adıyla anılmaya başlamıştır. Cumhuriyet döneminde yerleşim yerindeki kaleden dolayı "Güzelhisar" adını almıştır.
Yerleşimin içerisinde sarp ve kayalık alanda Urartular döneminde de kullanılan Avnik kalesi bulunmaktadır. Sasani ve Roma/Bizans döneminden sonra Gürcistan Krallığı topraklarına katıldı. 1071 yılındaki Malazgirt Muharebesi'nden sonra Türk akınları görülmeye başlamış ve Avnik kalesi Saltuklular'ın hakimiyetine girmiştir. Saltuklular'ın zayıflamasıyla yeniden Gürcüler'in elene geçen kale bir süre sonra İlhanlılar tarafından ele geçirildi. İlhanlılar'dan sonra Sutaylılar, Çobanlılar ve Eretna Beyliği'nin egemenliğinde görülen yerleşim, 14. yüzyılın ikinci yarısının ortalarında Karakoyunlular'ın eline geçti. Timur kısa bir süre buraya hakim olduktan sonra kale yeniden Karakoyunlu ve sonrasında Akkoyunlular'ın denetimine girdi. Safeviler buraya hakim olduğunda ıssızlaşmış ve kale önemini yitirmiştir.
17. yüzyıl Osmanlı kaynaklarında yerleşimden, Pasinler kazasına bağlı bir nahiye olarak bahsedilmiştir.
Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 74 km, Köprüköy ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneydoğusunda olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yolu kenarındadır.
# Ilıcasu, Köprüköy
Ilıcasu, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Çermiksu olup, "çermik" "ılıca=kaplıca" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 89 km, Köprüköy ilçe merkezine 33 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün kuzeyinde olup, numaralı Ardahan-Muş (Narman-Köprüköy) devlet yolu üzerindedir
# Karataşlar, Köprüköy
Karataşlar, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı 1902 yılı kayıtlarında Ermenicede "yünlüce, çalılıklar" anlamına gelen Tavonts, 1935 ve 1916 yılı kayıtlarında ise Tağuns ya da Tavons olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 84 km, Köprüköy ilçe merkezine 28 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneydoğusunda olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna, 1,7 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Kayabaşı, Köprüköy
Kayabaşı, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1835 ve 1916 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Kerinkar olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 72 km, Köprüköy ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneybatısında olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna, Yağan Mahallesi üzerinden 15,9 km'lik bir köy yoluyla (Eski Erzurum-Muş yolu) bağlıdır. Mahalle, Aras Nehri yakınındadır.
# Kıyıkonak, Köprüköy
Kıyıkonak, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1916 ve 1928 yılı kayıtlarında Kartabaz ya da Kırtaboz olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 71 km, Köprüköy ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneyinde olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna, Yağan Mahallesi üzerinden 12,9 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Aras Nehri yakınındadır.
# Marifet, Köprüköy
Marifet, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahalle, 1835 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Köy, daha önceleri Pasinler ilçesine bağlıyken 16 Nisan 1994 tarihinde Köprüköy ilçesine bağlandı. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 77 km, Köprüköy ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneybatısında olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna, Kayabaşı ve Yağan mahalleleri üzerinden 18,1 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Mescitli, Köprüköy
Mescitli, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Söylemez adıyla eski bir bucak merkezidir. Mahalle, 1916 yılından beri bugünkü adını taşımaktadır. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan bucak, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm bucak ve köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu bucak da Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 96 km, Köprüköy ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneybatısında olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna, Kayabaşı ve Yağan mahalleleri üzerinden 34,2 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Doğu yönünde ayni yola Çullu ve Payveren mahalleleri üzerinden 19,5 km.lik bir yolla da bağlıdır. Mahalle, Aras Nehri yakınındadır.
# Ortaklar, Köprüköy
Ortaklar, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1835 ve 1916 yılı kayıtlarında Ermenicede "şahin suyu" anlamına gelen Pazaçur  olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 86 km, Köprüköy ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün kuzeyinde olup, numaralı Ardahan-Muş (Narman-Köprüköy) devlet yoluna Yeşilöz ve Esendere mahalleleri üzerinden 11,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Örentaş, Köprüköy
Örentaş, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1835 ve 1916 yılı kayıtlarında Harabe Sürbehan olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 71 km, Köprüköy ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün kuzeyinde olup, numaralı Ardahan-Muş (Narman-Köprüköy) devlet yolu üzerindedir.
# Pekecik, Köprüköy
Pekecik, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı 1902 yılı kayıtlarında Pagocuk olarak geçmektedir. Mahalle 1916 yılından beri bugünkü adını taşımaktadır. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 71 km, Köprüköy ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneyinde olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna, Yağan Mahallesi üzerinden 10,6 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Aras Nehri yakınındadır.
# Sarıtaş, Köprüköy
Sarıtaş, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Kürt Kalmaz olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Karayazı ilçesine bağlı olan köy, 1992 yılında ayni ilin Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 106 km, Köprüköy ilçe merkezine 50 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneyinde olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna, Kayabaşı ve Yağan mahalleleri üzerinden 26,2,8 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Doğu yönünde ayni yola Payveren Mahallesi üzerinden 17,2 km.lik bir yolla da bağlıdır.
# Savatlı, Köprüköy
Savatlı, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1835 ve 1916 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Taftiker olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 103 km, Köprüköy ilçe merkezine 47 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün kuzeyinde olup, numaralı Ardahan-Muş (Narman-Köprüköy) devlet yoluna Esendere Mahallesi üzerinden 5,6 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Soğuksu, Köprüköy
Soğuksu, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1806 yılı kayıtlarında Ermenicede "gelin taşı" anlamına gelen  Harsenki, 1835 ve 1916 yılımkayıtlarında ise Kürtçede "demirci" anlamına gelen Hesinkâr olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 68 km, Köprüköy ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneydoğusunda olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yolu kenarındadır.
# Topçu, Köprüköy
Topçu, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahalle, 1916 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Erzurum ili Karayazı ilçesine bağlı olan köy, 1992 yılında ayni ilin Köprüköy ilçesine bağlanmıştır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 108 km, Köprüköy ilçe merkezine 52 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneyinde olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna, Sarıtaş, Kayabaşı ve Yağan mahalleleri üzerinden 33,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Doğu yönünde ayni yola Payveren Mahallesi üzerinden 19,3 km.lik bir yolla da bağlıdır.
# Yapağılı, Köprüköy
Yapağılı, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Kürtçede "bentçik, gölcük" anlamına gelen Hopik olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 69 km, Köprüköy ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün kuzeydoğusunda olup, / numaralı Erzurum-Ağrı (Köprüköy-Horasan) devlet/uluslararası yoluna, 2,2 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yemlik, Köprüköy
Yemlik, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahalle, 1916 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Erzurum ili Karayazı ilçesine bağlı olan köy, 1992 yılında ayni ilin Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 106 km, Köprüköy ilçe merkezine 50 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneyinde olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna, Kayabaşı ve Yağan mahalleleri üzerinden 33,5 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yeşilöz, Köprüköy
Yeşilöz, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1835 ve 1916 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Homigi olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 71 km, Köprüköy ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün kuzeyinde olup, numaralı Ardahan-Muş (Narman-Köprüköy) devlet yoluna Esendere Mahallesi üzerinden 7,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yılanlı, Köprüköy
Yılanlı, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Geçmişte Eyüpler köyünün bir mahallesiyken, 24 Ocak 1955 tarihinde köy olmuştur.
Daha önceleri Erzurum ili Karayazı ilçesine bağlı olan köy, 1992 yılında ayni ilin Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 90 km, Köprüköy ilçe merkezine 34 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneybatısında olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna, Kayabaşı ve Yağan mahalleleri üzerinden 29,6 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yukarıkızılca, Köprüköy
Yukarıkızılca, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahalle, 1835 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Vağavîr köyüne bağlı bir mahalle iken, 13 Ocak 1956'da köy statüsü kazandı. 
Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 70 km, Köprüköy ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneydoğusunda olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna, Ağcaşar Mahallesi üzerinden 13,9 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yukarıkızılkale, Köprüköy
Yukarıkızılkale, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Yukarıkızılkale eski kaynakalrda Kızıl Kala-i Ulya (قزل قلعۀ علیا) olarak geçer. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde bu şekilde yazılmıştır.
Yukarı Kızıl Kale ve Aşağı Kızıl Kale köyleri, tarihî Basiani bölgesinin Yukarı Basiani kısmında yer alır. Bu bölge, Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde bulunuyordu. Nitekim 13. yüzyılın başında Gürcüler ile Türkler arasındaki Basiani Savaşı bu bölgede meydana gelmiştir. Osmanlılar bu bölgeyi 1545 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir. Megalit yapı kalıntıları da bu köylerin eski yerleşim yerleri olduğunu göstermektedir.
Yukarı Kızıl Kale köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre, Erzurum vilayetinin Hasan Kale kazasının Kara Yazı nahiyesine bağlı köylerinden biriydi. Karayazı nahiyesi 1937 yılında kazaya dönüştürülünce, Yukarıkızılkale köyü de bu kazaya bağlı hale geldi. Nitekim 1955 genel nüfus sayımında Yukarıkızılkale köyü Karayazı kazasının Söylemez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 140 kişiden oluşuyordu. Yukarıkızılkale köyünde 1965 yılında 138 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 34 kişi okuma yazma biliyordu. 1990 yılında Köprüköy ilçesi kurulmuş, 1992 yılında da Yukarıkızılkale köyü bu ilçeye bağlanmıştır.
Daha önceleri Erzurum ili Karayazı ilçesine bağlı olan köy, 1992 yılında ayni ilin Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 106 km, Köprüköy ilçe merkezine 50 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneybatısında olup, numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna, Dilek, Mescitli, Kayabaşı ve Yağan mahalleleri üzerinden 47,6 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Güney yönünde ayni yola Hacıömer Mahallesi üzerinden 17,1 km.lik bir yolla da bağlıdır.
# Yukarısöğütlü, Köprüköy
"'Yukarısöğütlü", Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahalle, 1985 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 63 km, Köprüköy ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün kuzeydoğusunda olup, / numaralı Erzurum-Ağrı (Köprüköy-Horasan) devlet/uluslararası yoluna, 1,9 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Akkavak, Karaçoban
Akkavak, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Çaşko ya da Çaçko olarak geçmektedir.
Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 173 km, Karaçoban ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın güneybatısında olup, numaralı Hınıs-Karaçoban il yoluna, Karaköprü Mahallesi'nde 6,7 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Binpınar, Karaçoban
Binpınar, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Ermenicede "taşlık" anlamına gelen Karkarut olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 177 km, Karaçoban ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın kuzeybatısında olup, bir köy yoluyla doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.
# Budaklı, Karaçoban
Budaklı, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1912 ve 1928 yılı kayıtlarında Lekbudak olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 172 km, Karaçoban ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın güneybatısında ve Kocasu Çayı kenarında olup, numaralı Hınıs-Karaçoban il yoluna, 3 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Burnaz, Karaçoban
Burnaz, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahalle, 1916 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 173 km, Karaçoban ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın batısında olup, numaralı Hınıs-Karaçoban il yoluna, 2 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Çatalgül, Karaçoban
Çatalgül, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Kürtçede "fareli" anlamına gelen Mîşkan olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 175 km, Karaçoban ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın güneybatısında olup, numaralı Hınıs-Karaçoban il yoluna, Akkavak Mahallesi üzerinden, Karaköprü Mahallesi'nde 6,7 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Dedeören, Karaçoban
Dedeören, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı 1902 yılı kayıtlarında Todaveran, 1928 yılı kayıtlarında ise Dedeviran olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 177 km, Karaçoban ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın kuzeybatısında olup, numaralı Hınıs-Karaçoban il yoluna, Burgaz Mahallesi üzerinden 6,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Doğanbey, Karaçoban
Doğanbey, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı 1916 yılı kayıtlarında Söğütlü, 1928 yılı kayıtlarında ise Erdem olarak geçmektedir. 19. yüzyıl sonlarında Hamidiye Alayları için kurulan Kürt köylerinden biridir. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 192 km, Karaçoban ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın güneydoğusunda olup, bir köy yoluyla doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.
# Duman, Karaçoban
Duman, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahalle, 1916 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 167 km, Karaçoban ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın güneybatısında olup, numaralı Hınıs-Karaçoban il yolu ve Kocasu Çayı kenarındadır.
# Erenler, Karaçoban
Erenler, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1928 yılı kayıtlarında mahallenin adı Çokreş olarak geçmektedir. Bu ismin Kürtçedeki 'çoxreş' kelimesinden türetildiği muhtemeldir. Çoxreş Kürtçede 'siyah giyenler' anlamına gelir ve aynı anda bu mahalleyi kuran Nakşibendi bir sülalenin adıdır. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur. Mahalle, TÜİK'in 1965-1990 yılı nüfus kayıtlarında Karayazı ilçesine bağlı görülmektedir.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 200 km, Karaçoban ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın kuzeydoğusunda olup, numaralı Hınıs-Karaçoban il yoluna, Binpınar Mahallesi üzerinden, 15,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Karagöz, Karaçoban
Karagöz, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Karagöz Komu olarak geçmektedir.
Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 191 km, Karaçoban ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın güneydoğusunda olup, Muş il sınırı ve numaralı Karaçoban-Malazgirt il yolu kenarındadır.
# Karaköprü, Karaçoban
Karaköprü, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahalle, 1916 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm bucak, belde ve köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu bucak da Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 172 km, Karaçoban ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın güneybatısında olup, numaralı Hınıs-Karaçoban il yolu ve Kocasu Çayı kenarındadır.
# Karmış, Karaçoban
Karmış, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahalle, 1902 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 177 km, Karaçoban ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın batısında olup, numaralı Hınıs-Karaçoban il yoluna, Hınıs'ın Burhanköy Mahallesi üzerinden, Karaköprü Mahallesi'nde 12,3 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Kırımkaya, Karaçoban
Kırımkaya, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahalle, 1902 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 187 km, Karaçoban ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın kuzeydoğusunda olup, bir köy yoluyla doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.
# Kuşluca, Karaçoban
Kuşluca, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Zernak olup, Ermenicede "dzernag" sözcüğü "kırlangıç" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 195 km, Karaçoban ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın güneybatısında olup, numaralı Hınıs-Karaçoban il yoluna, Karaköprü Mahallesi'nde 11,1 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Molladavut, Karaçoban
Molladavut, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahalle, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 167 km, Karaçoban ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın güneydoğusunda olup, numaralı Hınıs-Karaçoban il yoluna Duman Mahallesinde 7,5 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Ovayoncalı, Karaçoban
Ovayoncalı, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı 1916 yılı kayıtlarında Yoncalı olarak geçmektedir. Mahalle, 1928 yılından beri bugünkü adını taşımaktadır. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 195 km, Karaçoban ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın batısında olup, numaralı Hınıs-Karaçoban il yoluna, Burnaz Mahallesi üzerinden 4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Alabalık, Narman
Alabalık, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Alabalık, köyün bilinen en eski adıdır. Nitekim 1835 tarihli nüfus defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Ala Balık (آلا بالق) olarak geçer.
Alabalık köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köyün 3 km kuzeybatısında kalıntıları bulunan manastır ile kale o dönemde inşa edilmiş olmalıdır.
Alabalık, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'nin Mamirvan sancağında yer alıyordu. Bu tarihte köyde 9 hanede 41 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 82 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Alabalık, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında Alabalık köyü Oltu kazının Pitkir nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 210 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımına göre Alabalık köyünün nüfusu 312 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde sadece 8 kişi okuma yazma biliyordu.
Alabalık çevresinde inşa edilen ve günümüze kalıntıları ulaşan tarihsel yapılardan biri Oktay Özgül'e göre Alabalık Kalesi'dir. Köyün batısında, 1.976 metre yüksekte bulunan kale büyük ölçüde yıkıktır. Geriye kalan ve bir kuleyi andıran kalenin altında da başka kalıntılar vardır.
Bu kalıntılar, "Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Katalogu" adlı çalışmada söz edilen manastırın kalıntıları olmalıdır. Nitekim bu çalışmada manastır kalıntılarının yukarısında bir kuleden söz edilmekte ve bu kulenin manastırın bir parçası olduğu belirtilmektedir. Kulenin altında, günümüze yıkıntıları ulaşan bu manastırın içinde bir büyük kilise, üç küçük kilise vardı. Bu kalıntıların tarihi hakkında kesin bilgi bulunmamakla birlikte, mimari özelliklerine bakılarak 9-10. yüzyılda inşa edildiği tahmin edilmektedir. Bu yapıların Gürcüce "Davit ile Tiriçani'nin Şehadeti" ("დავით და ტირიჭანის წამება") adlı hagiografide adları geçen kiliseler olduğu sanılmaktadır. Ayrıca köyün 2 km kuzeybatısında, 1670 metre yüksekte, geniş bir vadideki derenin sağ kıyısında, bir tepenin yamacında kilise kalıntıları yer alır. Bu kalıntıların eski kaynaklarda adı geçen Tadzarani Kilisesi olduğu sanılmaktadır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 114 km, Narman ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın kuzeydoğusunda olup, numaralı Ardahan-Muş (Oltu-Narman) devlet yoluna 4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Alacayar, Narman
Alacayar, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Alacayar köyünün eski adı Karşem'dir. Nitekim 1835 tarihli nüfus defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Karşem / Karşim (كارشیم) olarak geçer.
Karşem köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köyde günümüze kalıntıları ulaşan kilise o dönemde inşa edilmiş olmalıdır.
Karşem, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'nin Mamirvan sancağında yer alıyordu. Bu tarihte köyde 8 hanede 23 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 46 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Karşem, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Karşim" biçiminde yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 201 kişiden oluşuyordu. Karşem veya Karşim Türkçe olmadığı işin köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Alacayar olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Alacayar köyünde 384 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 31 kişi okuma yazma biliyordu.
Karşem Kilisesi Alacayar'ın 1,2 km güneydoğusunda inşa edilmiştir. Köyün kilisesi olan bu yapı tamamen yıkılmıştır. Kilisenin bulunduğu yer halk tarafından "Mağaralar Deresi" olarak adlandırılmaktadır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 109 km, Narman ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın güneyinde olup, numaralı Ardahan-Muş (Narman-Köprüköy) devlet yoluna 3,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Araköy, Narman
Araköy, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Araköy'ün eski adı Şoşa / Şosa'dır. Nitekim 1928 tarihli köy listesinde Şoşa (شوشە) olarak geçer.
Şoşa, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köyün 1 km güneyinde bulunan megalit yapı kalıntısı buranın çok eski yerleşim alanı olduğunu göstermesi açısından önemlidir.
Şoşa, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin bir köyüydü. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 135 kişiden oluşuyordu. Boşa "yabancı kökten geldiği" için Köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Araköy olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Araköy'de nüfusu 247 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 14 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 109 km, Narman ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın kuzeydoğusunda olup, numaralı Ardahan-Muş (Oltu-Narman) devlet yoluna 1,8 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Aşağıyayla, Narman
Aşağıyayla, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Aşağıyayla ile Yukarıyayla köylerinin eski ortak adı Hiçav'dır. Nitekim 1835 tarihli nüfus defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Aşağıyayla köyü Hiçav-i Süfla (خچو سفلا) ve Yukarıyayla köyü de Hiçav-i Ulya (خچو علیا) olarak geçer. Hiçav adı Gürcüce kaynaklarda Hiçavi (ხიჭავი) biçiminde yazılmıştır.
Aşağı Hiçav köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Aşağı Hiçav, Çıldır Eyaleti'ne bağlı Mamirvan sancağının köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde 16 hanede 53 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 106 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Aşağı Hiçav köyü 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında "Aşağı hiçuv" olarak kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 133 kişiden oluşuyordu. Hiçav, Hiçuv veya Hicov "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Aşağıyayla olarak değiştirilmiştir. 1965 nüfus sayımına göre Aşağıyayla köyünde 273 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 105 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 112 km, Narman ilçe merkezine 11,6  km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın güneybatısında olup, bir köy yoluyla, Sülüklü Mahallesi üzerinden, ilçe merkezine bağlıdır.
# Başkale, Narman
Başkale, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Baş Kala veya Başkale, köyün bilinen en eski adıdır. 1835 tarihli nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Baş Kala (باش قلعە) olarak geçer.
Başkale, Orta Çağ Gürcistan'ını oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki iki kale buranın eski ve önemli bir yerleşim olduğunu göstermektedir. Köyün bugünkü adı da bu kalelerden geliyor olmalıdır. Yerleşimden geçen bir derenin “Kilisedere” olarak adlandırılması, burada eskiden bir kilisenin varlığına işaret etmektedir.
Başkale köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Baş Kala (باش قلعە) olarak geçmektedir. Hicri 1116 (1704/1705) tarihinde Mamirvan livasının Aha nahiyesine bağlı olan köyün hasılası 25.000 akçe idi ve Salih adında birine zeamet olarak verilmiştir.
Yerleşim, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'nin Mamirvan sancağında yer alıyordu. Bu tarihte köyde 37 hanede 110 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 220 kişiden oluştuğu değerlendirilmektedir.
Başkale, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Başkale" olarak kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 534 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımına göre Başkale köyünün nüfusu 710 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde sadece 71 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Başkale'de iki adet kale bulunmaktadır. Köyün 1,2 km doğusunda bulunan kale kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. Bu kalenin iki burcu yıkık durumda günümüze ulaşmıştır. İkinci kale ise, köyün 2 km doğusunda derenin sol kıyısında, bir kayanın üzerinde inşa edilmiştir. Kalenin giriş kapısı görece sağlam kalmıştır. Giriş kapısının iki yanında burçların olduğu kalıntılardan anlaşılmaktadır.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 130 km, Narman ilçe merkezine 34 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın güneybatısında olup, bir köy yoluyla, Yukarıyayla, Aşağıyayla ve Sülüklü Mahalleleri üzerinden, ilçe merkezine bağlıdır.
# Beyler, Narman
Beyler, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Beyler mahallesinin eski adı Aha'dır. Aha (ახა) adı, Çıldır Eyaleti cebe defterinde (1694-1732), 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Aha (آخا) olarak geçer.
Aha köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan eserinin ardından Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köyde yıkık durumdaki Aha Kalesi'nin bu dönemden kaldığı bilinmektedir.
Aha, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Oltu livasına bağlı nahiye adı olarak geçer. Bu defterde "Sup Sarkis" (سپ سركس) köyü bu nahiyeye bağlıydı. Su(r)p Sarkis köyü, Aha (آخا) köyünün güneyinde bulunuyordu.
Aha, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterine göre, Mamirvan livasının iki nahiyesinden biriydi. Diğer nahiye ise, Mamirvan idi. Pertevani, Başkale, Kanzasori, Bildacori, Hohori, Çatak, Meğnaçori, Hosberiki, Sinsergisi, Kakluça, Hahuli, Hanaki, Kızıl Kilisa, Zadragomi, Aşkisori, Virintabi, Saurmeki, İsi gibi köyler bu nahiyeye bağlıydı.
Aha, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'nin Mamirvan sancağında yer alıyordu. Bu tarihte köyde 45 hanede 155 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 310 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Aha, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 677 kişiden oluşuyordu. Aha Türkçe olmadığı işin köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Beyler olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Beyler köyünde 890 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 205 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Aha Kalesi, yerleşim merkezinin 2 kilometre doğusunda, bir kayanın üzerinde kaba yontulmuş taşlar ve kireç harcıyla inşa edilmiştir. Kale 1549 yılında Samkari Kalesi'yle birlikte Tekeli Mehmed Paşa tarafından Gürcülerden alınıp Osmanlı sınırlarına katılmıştır. Aha Kalesi'nin sur duvarları arasında bir kule bulunmaktadır. Kalenin içinde, doğru kısmındaki kule ile bazı yapıların kalıntıları tespit edilmiştir. Günümüze kalmış duvarların yüksekliği 4 metreyi bulur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 90 km, Narman ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın batısında olup, numaralı Tortum-Narman il yolu kenarındadır.
# Boğakale, Narman
B20
Buğakale, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Boğa Kala veya Boğakale, köyün bilinen en eski adıdır. Bununla birlikte bu yer adı Buğatakuri'den (ბუღათაყური) değişime uğramış olabilir. Boğakale 1835 tarihli nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Boğa Kala / Buğa Kala (بوغا قلعە) olarak geçer.
Boğa Kala köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köyde kale olduğu tahmin edilen yapı kalıntıları, buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir. Bu kalenin "Kartlis Tshovreba"'da geçen Buğatakuri olduğu tahmin edilmektedir.
Boğa Kala, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'nin Mamirvan sancağında yer alıyordu. Bu tarihte köyde 19 hanede 60 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 120 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Boğa Kala, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Buğakale" biçiminde yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 163 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımına göre Boğakale köyünün nüfusu 349 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde sadece 28 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 135 km, Narman ilçe merkezine 39 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın güneybatısında olup, bir köy yoluyla, Başkale, Yukarıyayla, Aşağıyayla ve Sülüklü Mahalleleri üzerinden, ilçe merkezine bağlıdır.
# Çimenli, Narman
B20
Çimenli, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Çimenli köyünün eski adı Pirdanos veya Pirtanos'tur. Ne var ki köyün adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Pirtanos (پرتانوس) yerine yanlışlıkla Pernanos / Pirnanos (پرنانوس) biçiminde yazılmıştır.
Pirdanos köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köyün adı Gürcüce kaynaklarda Pirdanosi (ფირთანოსი) olarak geçer. Köydeki megalit yapı kalıntıları buranın çok eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.
Pirdanos 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Narman nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 96 kişiden oluşuyordu. Pirdanos veya Pirtanos Türkçe olmadığı işin köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Çimenli olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Çimenli köyünde 328 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 15 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 123 km, Narman ilçe merkezine 27 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın güneyinde olup, numaralı Ardahan-Muş (Narman-Köprüköy) devlet yolu üzerindedir.