BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Schwarzenbergpark
Schwarzenbergpark, Hernals'de bulunan, Avusturya'nın büyük bir alanı kapsayan park ile bahçenin birleştirerek oluşturulmuş ilk parkıdır.
1801 yılından beridir özel mülk iken, 1958 yılında Viyana tarafından satın alınıp umuma açık park ve dinlenme alanı olarak hizmete kazandırılmıştır.
Parkta bulunan iki adet obelisk üzerinde "Kyselak" kelimesi vardır. Bu kelime 1795–1831 yıllarında yaşamış ve hayatı boyunca bu bölgede çok geziler yapmış Josef Kyselak adlı kişinin siyah bir yağlı boya ile yazdığı bilinmektedir.
Ayrıca bu yazıyı sadece bu obeliskler üzerinde değil çevrede bulunan birçok yıkıntı duvarlar ve köprülerin üzerinde bugün de görmek mümkündür.
# Saz semaisi
Saz semaisi, Türk müziğinde saz için bestelenmiş sözsüz formlardan biri. Genellikle dört hane ve bir teslim kısmından oluşur. Bu hanelerden bir tanesi teslim ile aynı makamda iken (bu aynı zamanda saz semaisinin makamını da tayin eder) diğer üç hane farklı makamlarda bestelenir. Peşrevden farklı olarak daha küçük usullerde olur ve fasılların sonunda kapanış eseri olarak çalınır.
Klasik Türk müziğinde saz eseri formudur. Biçimi peşreve benzer. Fasıllarda son eser 
olarak çalınır. Fasıl müzikleri hareketli ve geniş 
bir ses alanı içerisinde yazılmıştır. Saz semaisi ritmik bir yapıdadır.
Saz sanatçısı bu bölümde ustalığını sergiler.
# The Bends
İngiliz müzik grubu Radiohead'in ikinci studyo albümüdür. 1995'te piyasa sürülmüştür.
Albümdeki şarkılar ilk albümleri Pablo Honey gibi gitar ağırlıklıdır.
Şarkı Listesi
  - "Planet Telex"
  - "The Bends"
  - "High and Dry"
  - "Fake Plastic Trees"
  - "Bones"
  - "Nice Dream"
  - "Just"
  - "My Iron Lung"
  - "Bulletproof... I Wish I Was"
  - "Black Star"
  - "Sulk"
  - "Street Spirit (fade out)"
# Blue Camel
Blue Camel, 1992 çıkışlı, Rabih Abou Khalil'e ait albümdür. Kadroda Steve Swallow, Kenny Wheeler, Charlie Mariano gibi ünlü isimlerin katkıları bulunmaktadır.


## Albümdeki Parçalar.
1. Sahara
2. Tsarka
3. Ziriab
4. Blue camel
5. On time
6. A night in the mountains
7. Rabou-abou-kabou
8. Beirut
 - YÖNLENDİRME
# Gafarlı, Sumbas
Gafarlı, Osmaniye ilinin Sumbas ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün adı, 1915 yılı kayıtlarında Gaffarefendi olarak geçmektedir. Daha önceleri Kadirli ilçesine bağlıyken, 28 Ekim 1996'da Sumbas ilçesine bağlandı.


## Coğrafya.
Köy; Osmaniye il merkezine 75 km, Sumbas ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır.
# The Washington Post
 - YÖNLENDİRME 
The Washington Post, Amerika Birleşik Devletleri'nin başkenti Washington'un en büyük ve en eski gazetesidir. Yayın dili İngilizce olan gazete, broadsheet formatında yayımlanmaktadır.
Gazete Stilson Hutchins tarafından 1877 yılında kurulmuştur. Sahibi The Washington Post Company'dir. "The Washington Post" özellikle Watergate skandalı sırasında ünlenmiştir.
Politik konularda ağırlığı olan gazetenin başkentin yanı sıra Maryland ve Virginia versiyonlarının da günlük basımları yapılmaktadır. Aynı zamanda İnternet üzerinden gazetenin dijital sürümü yayınını sürdürmektedir.
Hafta içi baskılarda, ilk sayfa, ulusal ve uluslararası haberler, iş dünyası, siyaset ve makaleler ile görüşleri içermektedir. Devam eden sayfalar yerel haber, spor, stil, pop kültürü, politika, güzel sanatlar ve sahne sanatları, sinema, moda ve dedikodu üzerine bölümleri içerir. Son olarak gazetede ilanlar bölümüne de yer verilmektedir. Hafta sonu baskısında "Style & Arts, Travel, Comics, TV Week ve the Washington Post Magazine" ekleri bulunur.
Washington Post'un ABD dışında büroları da bulunmaktadır. Bürolar Bağdat, Pekin, Berlin, Bogota, İslamabad, Jerusalem, Johannesburg, Kabil, Londra, Mexico, Moskova, Nairobi Yeni Delhi, Paris ve Tokyo'da bulunmaktadır.
2014'te, Amerika Birleşik Devletleri'nin elektronik casusluk faaliyetlerini konu alan haberlerinden dolayı "The Guardian" gazetesi ile gazetecilikte kamu hizmeti dalında Pulitzer Ödülü'nü paylaştı.


## Genel Bakış.
"The Washington Post", "The New York Times", "Los Angeles Times" ve "Wall Street Journal" ile birlikte önde gelen günlük Amerikan gazetelerinden biri olarak kabul edilİr.
"Post", Beyaz Saray, Kongre ve ABD hükümeti'nin işleyişine ilişkin siyasi habercilik yoluyla kendini ayırdı.
ABD'de kayıt gazetesi olarak kabul edilir.
"The New York Times" ve "The Wall Street Journal"dan farklı olarak, "The Washington Post" Doğu Kıyısı dışında dağıtım için bir basım yapmaz. 2009 yılında gazete, azalan tiraj nedeniyle National Weekly Edition'ın (haftanın basılı baskılarından öykülerin bir kombinasyonu) yayınlanmasını durdurdu. Gazete okuyucu kitlesinin çoğu District of Columbia ve Maryland ve Kuzey Virginia banliyölerindedir.
# Avustralya Grand Prix
 - YÖNLENDİRME 
Avustralya Grand Prix Avustralya'nın Melbourne kentinde düzenlenen Formula 1 yarışıdır. 1985 yılında takvime dahil edilen yarış o tarihten bu yana kadar kesintisiz olarak düzenlenmiştir.


## Kazananlar.
### Yıl bazında.
"Pembe ile boyanmış yıllarda Grand Prix Formula 1 Şampiyonasına dahil değildi."
    - 1932'den 1948'e kadar kazanan handikap esasına göre belirlendi. 
  - + 1937 etkinliği 26 Aralık 1936'da "Güney Avustralya Yüzüncü Yıl Grand Prix'si" olarak düzenlendi. 
    - 1928 etkinliği resmi olarak "100 Mil Yol Yarışı" olarak biliniyordu.


### Birden çok kazanan sürücüler.
"Kalın yazılan sürücüler, mevcut sezonda Formula 1 şampiyonasında yarışmaktadır."
"Pembe arka plan, Formula 1 Dünya Şampiyonası'nın parçası olmayan bir etkinliği gösterir."
2022 edisyonu itibarıyla, dört kez Dünya Sürücüler Şampiyonu Alain Prost, hem Dünya Şampiyonası hem de yerel formatlarda yarışı kazanan tek sürücü olmaya devam ediyor. Prost, Formula 1'de 1986 ve 1988'de Adelaide'de kazanmadan önce, Formula Pasifik Ralt RT4 kullanarak Avustralya Sürücüler Şampiyonası 1982 yarışını kazandı.
86 yıllık organizasyon tarihinde en başarılı pilotlar dörder galibiyetle Avustralyalı Lex Davison ve Alman Michael Schumacher olurken, Ferrari 14 galibiyetle en başarılı üretici oldu.


### Birden çok kazanan markalar (Takımlar).
"Kalın yazıyla gösterilen takımlar, mevcut sezonda Formula 1 şampiyonasında yarışmaktadır."
"Pembe arka plan, Formula 1 Dünya Şampiyonası'nın parçası olmayan bir etkinliği gösterir."


### Birden çok kazanan markalar (Motor Üreti̇ci̇leri̇).
"Kalın yazılan üreticiler, mevcut sezonda Formula 1 şampiyonasında yarışmaktadır."
"Pembe arka plan, Formula 1 Dünya Şampiyonası'nın parçası olmayan bir etkinliği gösterir."
  - 1997 ile 2003 yılları arasında Ilmor tarafından inşa edildi
   - 1968 ile 1993 yılları arasında Cosworth tarafından tasarlanıp üretildi, Ford tarafından finanse edildi
# Nick Heidfeld
Nick Heidfeld (10 Mayıs 1977) Alman Formula 1 pilotu. Lakabı Quick Nick. 1.64 m boyunda ve 59 kg ağırlığında. Evli ve 3 çocuk babası. 10 sezon boyunca Formula 1'de yarışan Heidfeld'in kariyerinde 13 podyum, 1 pole pozisyonu ve 2 en hızlı tur zamanı başarısı bulunmaktadır. Oldukça istikrarlı sürüşüyle dikkat çeken Heidfeld üst üste 41 yarış klasmana girerek bu alanda bir rekor kırmıştır. 2010 sezonuna Mercedes GP yedek ve test pilotu olarak başlamıştır. Fakat sezon ortasında Pirelli firması ile lastik gelişimi testleri için test pilotu olmayı kabul etmiş ve bu amaç doğrultusunda Mercedes GP tarafından serbest bırakılmıştır. Pirelli ile 2 test programını tamamladıktan sonra tekrar eski takımı olan BMW-Sauber takımıyla anlaşmış ve Singapur GP'inden başlayarak sezonun geri kalanında F1 pistlerine yarış pilotu olarak geri dönmüştür. 2011 sezonunda rally yarışında kaza yapan Robert Kubica'nın yerine Renault takımı ile yarışacaktır.
Pole Pozisyon : 
  - 2005 Avrupa GP
En Hızlı Tur : 
  - 2008 Malezya GP
  - 2008 Almanya GP
Podyum :
  - 2001 Brezilya GP, 3°
  - 2005 Malezya GP, 3°
  - 2005 Monako GP, 2°
  - 2005 Avrupa GP, 2°
  - 2006 Macaristan GP, 3°
  - 2007 Kanada GP, 2°
  - 2007 Macaristan GP, 3°
  - 2008 Avustralya GP, 2°
  - 2008 Kanada GP, 2°
  - 2008 İngiltere GP, 2°
  - 2008 Belçika GP, 2°
  - 2009 Malezya GP, 2°
  - 2011 Malezya GP, 3°


## F1 Öncesi Kariyeri.
  - 1986 Karting
  - 1988 Kerpen-Mannheim Club Karting, 1°
  - 1989 Niederkruchten Kart Club
  - 1990 Nordrhein-Westfalen DMV Kart, 1°
  - 1991 ADAC Junior Kart Trophy, 3°
  - 1991 World & European Kart Championships
  - 1992 German Junior Karts, 5°
  - 1994 German Formula Ford 1600 Championship, 1° (9 Yarışta 8 Galibiyet)
  - 1995 German Formula Ford 1800 Championship, 1° (4 Galibiyet)
  - 1995 Zetec Cup, 2°
  - 1996 German F3 Championship, 3° (3 Galibiyet)
  - 1997 German F3 Championship, 1° (5 Galibiyet)
  - 1997 McLaren Mercedes Takımı ile Formula 1 Testi
  - 1998 European Formula 3000 Championship, 2° (3 Galibiyet)
  - 1998 McLaren Mercedes Test Pilotu
  - 1999 European Formula 3000 Championship, 1° (4 Galibiyet)
  - 1999 McLaren Mercedes Test Pilotu


## F1 Kariyeri.
  - 2000 Prost Peugeot, 20°, 0 Puan
  - 2001 Sauber Petronas, 8°, 12 puan
  - 2002 Sauber Petronas, 10°, 7 puan
  - 2003 Sauber Petronas, 14°, 6 puan
  - 2004 Jordan Ford, 18°, 3 puan
  - 2005 BMW Williams, 11°, 28 puan (14 yarışa katıldı)
  - 2006 BMW Sauber, 9°, 23 puan
  - 2007 BMW Sauber, 5°, 61 puan
  - 2008 BMW Sauber, 6°, 60 puan
  - 2009 BMW Sauber, 13°, 19 puan
  - 2010 Mercedes GP Test Pilotu, Pirelli Test Pilotu, BMW Sauber, 18°, 6 puan
  - 2011 Lotus Renault GP, 6°, 29 puan


## Tüm F1 Yarış Sonuçları.
  - DNF: Yarışı tamamlamadı. DNS: Yarışa katılmadı. DSQ: Yarıştan diskalifiye edildi.
# Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisi
 - YÖNLENDİRME 
Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisi, Amerika Birleşik Devletleri Kongresinin alt kanadıdır. Toplam sandalye sayısı 435 olan Temsilciler Meclisi, her iki yılda bir yapılan seçimlerle yenilenir. Temsilciler Meclisinin üyeleri federal halkı temsil ederler. Her eyaletten seçilen üyelerin sayısı o eyaletin nüfusuna bağlıdır. Her 10 yılda bir yapılan nüfus sayımına göre eyaletlerin Temsilciler Meclisine yolladıkları üye sayısı değişebilmektedir.
Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisinin neredeyse tamamı Amerika Birleşik Devletleri siyasetinin 2 ana partisi olan Demokratik Parti ve Cumhuriyetçi Parti'den oluşur. Meclis Başkanı (Speaker of the House) çoğunlukta olan partiden seçilir. Ayrıca Meclis komisyonlarının başkanları da çoğunluk partisinden seçilir. O yüzden azınlıkta olan partinin Temsilciler Meclisi kararları üzerindeki etkisi çok azdır. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki başkanlık sistemi yasama ve yürütme organlarını tamamen birbirinden ayırmıştır. Hükûmet Meclis içinden değil, başkanlık seçimleriyle seçilir. Meclis seçimleri başkanlık seçimlerinden ayrı olarak yapılır. Bunun sonucu olarak Temsilciler Meclisinde çoğunluğu elinde bulunduran parti ile hükûmeti yöneten partinin iki ayrı parti olması mümkündür.
Temsilciler Meclisi alt meclis olarak görev yapar. Senato ise üst meclistir. Yasa tasarıları her iki mecliste ayrı ayrı tartışılır ve oylanır. Eğer her iki mecliste kabul edilen yasa tasarıları arasında farklar varsa bunlar karma bir komisyon tarafından uzlaştırılır ve ortaya çıkan yasa önerisi Amerika Birleşik Devletleri Başkanının onayına sunulur. Başkanın veto yetkisi vardır. Başkan bu yetkiyi kullanmayarak tasarıyı imzalarsa tasarı yasalaşmış olur.


## Sandalyelerin eyaletlere göre dağılımı.
Üye sayısının eyaletlere göre dağılımı 1920 yılından bu yana aşağıdaki tabloda görüldüğü gibi değişmiştir:
# Robert Kubica
Robert Józef Kubica, (pol (d. 7 Aralık 1984, Kraków, Polonya) Polonyalı Formula 1 pilotu. 2023 yılında Alfa Romeo Racing takımında yedek pilot olarak devam ettikten sonra 2024 yılında Alfa Romeo Racing adını Sauber Motorsports olarak değiştirmesi ve yeni pilot kadrosunun gelmesi ile Formula 1 kariyeri son bulmuştur.
Sauber'de iken Jacques Villeneuve'nin takımdan ayrılmasıyla 2. pilotluğa yükselen Kubica, o zamana kadar sadece 6 yarışta yarışmış; 3. yarışı olan İtalya Grand Prix'inde 3. sırayı alma başarısı göstermişti. 2003, Robert için Formula 3'ün başlangıcıydı ve Norisring sokak pistinde Prema Powerteam için tek galibiyetini aldı. 2007 yılında Kanada Grand Prix'inde geçirdiği ağır kazayı sadece bilek burkulmasıyla atlattı. 2008 yılında ilk kez Malezya Grand Prix'inde ikinci olarak podyuma çıktı. İlk birinciliğini ise 8 Haziran 2008 tarihinde Kanada Grand Prix'inde aldı. 2010 yılında Renault takımında yarışmaya başladı.
Kubica, Formula 1'in 2011 sezonundan kısa bir süre önce İtalya yakınlarındaki bir rallide geçirdiği kaza sonrası hastaneye kaldırıldı ve yapılan kontroller sonucu, sağ kolunda birden fazla kırık olduğu tespit edildi. Pilot, Kubica 2011 sezonu boyunca pistlerden uzak kaldı ve 2011 Kasım ayında yapılan bir röportajda 2012 sezonu için henüz hazır olmadığını belirtti. 2011 Kasım ayında Lotus Renault GP takımı, sakatlığı geçmeyen Kubica'nın yerine Kimi Raikkonen ile anlaşmaya vardığını açıkladı. 


## F1 Öncesi Kariyeri.
  - 1995-1997 Polish Karting Championship
  - 1998 International Italian Karting Championship, 1°
  - 1998 European Karting Championship, 2°
  - 1999 International Italian Karting Championship, 1°
  - 1999 German Karting Championship, 1°
  - 1999 European Karting Championship, 5°
  - 2000 World Karting Championship, 4°
  - 2000 European Karting Championship, 4°
  - 2001 Italian Formula Renault, 12°
  - 2001 Formula Renault Eurocup, 14°
  - 2002 Italian Formula Renault, 2° (4 Galibiyet)
  - 2002 Formula Renault Eurocup, 7°
  - 2002 Brazilian Formula Renault (1 Galibiyet)
  - 2003 Formula 3 Euroseries, 12° (1 Galibiyet)
  - 2003 British Formula 3
  - 2003 Sardinia F3 Masters Winner
  - 2004 Formula 3 Euroseries, 7°
  - 2005 World Series by Renault, 1° (4 Galibiyet)


## F1 Kariyeri.
  - 2006 Sauber Test Pilotu
  - 2006 Sauber BMW, 16. (6 puan) -6 yarışa katıldı-
  - 2007 Sauber BMW, 6. (39 puan)
  - 2008 Sauber BMW, 4. (75 puan)
  - 2009 Sauber BMW, 14. (17 puan)
  - 2010 Renault, 8. (136 puan)
  - 2018 Williams Racing, Rezerv Sürücü
  - 2019 Williams Racing, 19. (1 puan)
  - 2020 Alfa Romeo Racing, Test Pilotu
  - 2021 Alfa Romeo Racing, 20. (0 puan) - 2 yarışa katıldı-
# Amerika Birleşik Devletleri Senatosu
 - YÖNLENDİRME 
Amerika Birleşik Devletleri Senatosu veya yaygın ismiyle Birleşik Devletler Senatosu (), Temsilciler Meclisi ile birlikte Birleşik Devletler Kongresini oluşturan iki yasama organından biridir. Amerika Birleşik Devletleri'nin 50 eyaletinin her birinden seçilen 2 (eşit sayıda) senatörden oluşan 100 üyesi bulunur. Amerika Birleşik Devletleri Senatosunun üçte biri her 2 yılda bir yapılan seçimlerle yenilenir. Her senatörün bir sonraki seçime kadar olan görev süresi 6 yıldır.
Senatonun yapısı ve yetkileri, Amerika Birleşik Devletleri Anayasasının bir maddesi ile belirlenmiştir. 1789'dan 1913'e kadar senatörler temsil ettikleri eyaletlerin yasama organları tarafından atandı; 1913'teki on yedinci değişikliğin onaylanmasının ardından, şimdi halk tarafından seçilmektedirler. Senato binası, Washington, DC'de, Kongre Binası'nın kuzey kanadında bulunur.
Senato üst meclis olarak, kendisine özgü birkaç tavsiye ve onay yetkisine sahiptir; bunlar arasında anlaşmaların onaylanması ve bakanların, eğer seçilmiş Başkan yardımcısı herhangi bir nedenle görevden ayrılırsa yerine atanan Başkan yardımcısının, Amerika Merkez Bankası Başkanının ve üyelerinin, yüksek mahkeme üyelerinin, federal hakimlerin, diğer federal yürütme görevlilerinin, tümamirallerin, düzenleyici görevlilerin, elçilerin ve diğer federal üniformalı görevlilerin atamasının onaylanması yer alıyor. Senato, daha uzun vadeli, daha küçük boyutta ve tarihsel olarak daha kolektif ve daha az partizan bir atmosfere yol açan eyalet çapındaki seçmenleri nedeniyle Temsilciler Meclisinden hem daha müzakere edici hem de daha prestijli bir kurum olarak kabul edilir.
# Tanjant
Tanjant, trigonometrik bir fonksiyondur. "tan" ile ifade edilir.
Merkezi orijin olan, 1 birim yarıçaplı birim çemberdeki x=1 şeklinde y eksenine paralel çizilen doğruya tanjant ekseni denir. Birim çember üzerinde, orijinden geçen bir doğrunun x ekseniyle arasındaki, saat yönünün tersine doğru açının tanjant değeri, bu doğrunun tanjant ekseniyle kesiştiği noktanın y değerine (ordinatına) eşittir. 180'e bölümünden kalan 90 olan açılar da belirsiz (tanımsız) olur. Dik üçgende ise karşı dik kenarın, komşu dik kenara oranıdır.
tanA==/%s/%ssinAcosA
# Doğanca, Pehlivanköy
Doğanca, Kırklareli ilinin Pehlivanköy ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Kırklareli il merkezine 54 km, Pehlivanköy ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Köy, Pehlivanköy'ün kuzeydoğusunda numaralı Pehlivanköy-Babaeski il yolu üzerindedir. Edirne-İstanbul tren hattında, köyün ismini taşıyan TCDD tren istasyonu vardır.
# Trinitron
Trinitron, Sony'nin tüp ekran teknolojisidir. Diğer televizyon tüpleri bir küreden kesilmiş gibidir, Trinitron ise silindirden kesilmiş bir parça görünümündedir. Normal CRT tüplü bilgisayarlardaki performansı artırmak için çıkartılmıştır.
Sony, Trinitron teknolojisini 1960'larda geliştirmiş ve patentini 1996'ya kadar elinde tutmuştur.
 - YÖNLENDİRME
# Sitokinez
Sitokinez, hücre bölünmesi esnasında sitoplazmanın bölünmesi.
Hayvanlarda anafaz evresinde bitkilerde ise telofaz evresinde başlar. İğ ipliklerine dik olarak boğumlanan sitoplazmanın o bölgede jel hale geçerek iki oğul hücrenin stoplazmasını ayırdığını ileri süren görüşler de vardır. Stoplazmanın boğumlanarak ayrılması sürecine sitokinez denir. Telofazın başlangıcından itibaren iki yeni hücrenin oluştuğu ana kadar geçen süre 30-60 dakikadır. Bitkilerde orta lamel ile hayvanlarda ise boğumlanarak gerçekleşir.
# Kuştepe, Pehlivanköy
Kuştepe, Kırklareli ilinin Pehlivanköy ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köy, 1904'ten beri aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Kırklareli il merkezine 59 km, Pehlivanköy ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır. Köy, Pehlivanköy'ün kuzeydoğusunda numaralı Pehlivanköy-Babaeski il yolu üzerindedir.
# Abraham ibn Ezra
 - YÖNLENDİRME 
Abraham ben Meir ibn Ezra (İbranice: אברהם אבן עזרא, Abenezra olarak da bilinir.) (1092 veya 1093-1167), orta çağ'ın en seçkin Musevilerinden biriydi. Felsefe, astronomi, astroloji, tıp, şiir, dilbilim dallarında çok bilgiliydi. Büyük, bilge, hayran olunan doktor olarak adlandırılırdı. Müslüman egemeliği altındaki Tudela'da doğdu. Yahudilerle yerli halk arasında çıkan sıkıntılar yüzünden Yahudilerin cezalandırılmasıyla 1140'tan önce yurdunu terk etmek zorunda kaldı ve durmadan dolaştı. Kuzey Afrika, Mısır, Filistin, İtalya, Güney Fransa, Kuzey Fransa, İngiltere yaşayacak yer ararkenki durakları oldu.
Ay'daki Abenezra Krateri onun ismini taşımaktadır. Ayrıca Avrupa'nın ilk satranç kuralları izahı da ona dayanmaktadır.
# Manitu
Manitu, kimi Amerika Kızılderilileri tarafından kullanılan bir terim olup, Algonkin halklarına göre, gözle görülmez, gizemli bir güçtür. İnsan kendisine sağladığı bireysel enerjiyi manitu'dan edinir. Kabile şamanları insanlara yardım amacıyla bu güçle irtibat kurabilirler. Bu güç Siu Kızılderilileri'nde "Wakan", İroquois Kızılderilileri'nde ise "Orenda" adını almıştır. Kızılderililerdeki bu kavramın çeşitli kültürlere ait birçok gelenekte prana, mana, qi ya da ch’i gibi çeşitli adlarda belirtilen evrensel yaşam gücü kavramıyla hemen hemen eş olduğu görülmektedir. Fakat Kızılderili geleneklerinde, manitu teriminin başına “yüce” sözcüğü getirildiğinde terim çok farklı bir anlam kazanır : “Yüce Manitu” tüm yaratılışı canlandıran, ahengi sağlayan, her şeyin en güçlüsü olan “Ulu Ruh” anlamına gelir.


## Adlandırma.
 - Ojibvaca manidoo («ruh»). Ayrıca, iki ruhlu teriminnin çıkış kaynağıdır: "niizh manidoowag" (harfiyen «iki ruhlu» < "niizh" «iki» + "manidoo" «ruh»)
 - Ova Kricesi manito. Yaratıcı güce "Kisemanito" adı verilir.
# Riga Körfezi
Riga Körfezi (Letonca: "Rīgas Jūras līcis" - Estonca: "Liivi Laht"), Estonya ve Letonya'nın içlerine sokulmuş, Baltık Denizi'nin bir uzantısıdır. Yüzölçümü 18.000 km² kabul edilen körfezin ölçülmüş en derin yeri 54 metredir. Riga Körfezi'ni, Estonya'ya bağlı Saaremaa Adası Baltık Denizi'nden ayırır. Körfezde bulunan Abruka, Kihnu ve Ruhnu adaları'da Estonya'ya aittir. Körfezin kıyılarına kurulmuş önemli şehirler, Estonya'nın Pärnu kenti ve körfeze adını veren Letonya'nın başkenti Riga'dır.
Diğer dillerde körfeze verilen adlar;
  - Almanca: "Rigaer Bucht"
  - Estonca: "Liivi laht"
  - Letonca: "Rīgas jūras līcis"
  - Rusça: "Рижский залив"
  - Latince: "Sinus magnus Livoniae"
  - İngilizce : " Gulf of Riga"
  - Fince: "Riianlahti"
  - Çekçe: "Rižský záliv"
# İşlemsel kuvvetlendirici
 - YÖNLENDİRME 
İşlemsel kuvvetlendirici (İngilizce kısaltma: OA, OPA ya da opamp | operational amplifier) doğru akım ile bağlanmış ve sinyal artırma gücü çok yüksek (ideal olarak sonsuz) bir elektronik kuvvetlendiricidir. 1968 yılında Fairchild Semiconductor şirketi tarafından icat edilmiştir. İşlemsel kuvvetlendiriciler devrede çok yönlü uygulanabilirliğe sahiptirler. Temel devre yapısı diferansiyel kuvvetlendiricinin devre yapısı gibidir.
İşlemsel kuvvetlendiriciler, biri sinyali "ters çeviren" (gösterim: "–" ya da "–In") biri "ters çevirmeyen" (gösterim: "+" ya da "+In") olmak üzere genelde iki girişlidir. Bu girişlerin öz dirençleri yüksektir, böylece üzerlerinden içeri ya da dışarı kayda değer bir akım geçmez. Çıkış (gösterim: "Out") ise bir tane ve genellikle asimetriktir.
Bu tip kuvvetlendiricilerin analog uygulamalar için negatif dönüt ile işletilmesi gereklidir, yoksa kuvvetlendirme etkeninin büyüklüğü sadece en yüksek ya da en düşük düzeydeki çıkış akımına izin verir. Bu negatif dönüt kuvvetlendiricinin çıkışından negatif girişine doğru olan geri bildirimde görülebilir. Bu tür devrelerde kuvvetlendirici pozitif ve negatif girişlerdeki potansiyelin eşit olmasını sağlayan gerilim değerinin elde edilmesi için çıkışı kontrol eder. Dijital uygulamalarda ise komparatörlerdeki gibi negatif dönütsüz veya sadece pozitif dönüt ile Schmitt tetikleyici olarak kullanılırlar. Bu durumda çıkıştan bir ya da iki girişe birden bağlanan direnç ve kondansatörler devrenin tutumunu belirler. Negatif bir dönüt ters çeviren girişe yönelir ve gerilim kuvvetlendirmesine karşı koyar, başka bir deyişle kısıtlar. Pozitif dönüt ise ters çevirmeyen girişe yönelir ve Schmitt tetikleyicisi gibi bir etki yaratırlar. Kuvvetlendiriciler seçilen devre elemanına göre doğrusal ve doğrusal olmayan farklı işlemler yapma özelliğine sahiptir. Adında geçtiği gibi doğrusal kuvvetlendirme, logaritma ve integral alma, birçok sinyali komparatör olarak karşılaştırma, toplama ve çıkarma işlemlerini yapabilirler. Analog bilgisayarlar işlemsel kuvvetlendirici mantığına dayanmaktadır.
İşlemsel kuvvetlendiricilerin üretimi kendinden önceki devrelere göre daha ucuzdur ve boyut olarak da daha küçüklerdir, bu sebepten birimsel olarak çok sayıda üretilirler. Her açıdan verimli olmaları onları tercih edilen bir analog elektronik elemanı yapar.
= Kaynaklar =
  - Joachim Federau: Operationsverstärker. 6. Auflage. Springer Vieweg, Wiesbaden 2013, ISBN 978-3-8348-2146-1 (eBook )
# Beril
Beril, yeşil renkli zümrütgillerden değerli bir taş. Berilyum alüminyum siklosilikat olan Beril'in kimyasal formülü Be3Al2(SiO3)6 şeklindedir. Heksagonal Beril kristalleri çok küçük kristallerden metrelerce büyük kristallere kadar değişik boyutlarda olabilir. Camsı parlaklıkta, sertliği 7.5-8, yoğunluğu 2.66-2.92'dir. Konkoidal veya düzensiz kırıklar gösterir.
Beril gösterdiği renklere göre çeşitli isimler alır. Deniz mavisi renginde olanına akuamarin. Pembe renkteki berile morganit, altın sarısı renginde olan berile heliodor denir. Renksiz olana goşenit, kırmızı renkli türüne biksbit denir. Zümrüt olarak bildiğimiz yeşil renkli beril, krom içeriğinden ileri gelir. Berilin kullanım alanı ise uçak sanayinde, beril tuzları floresan lambalarda X ışını tüplerinde ve süstaşı olarak kullanılır.
Türkiye'de İşercekaya Mevkii Söğütçük Köyü (Simav-Kütahya) ve Kozluca Köyü (Gördes-Manisa) yörelerinde pegmatitler içinde berile rastlanmıştır.
Beril saflığı ve güzelliği temsil eder. Ayrıca Yunanistan, ABD ve Türkiye gibi ülkelerde yaygın olarak kullanılan bir addır.
# Bolşevik Adası
Bolşevik Adası, (Rusça: о́стров Большеви́к) Rusya'nın Kuzey Kutbu'ndaki Severnaya Zemlya adalar grubunun en güneydeki adasıdır. Gruptaki en büyük ikinci ada olan Bolşevik'in yüzölçümü 11,312 km²'dir. Ada, yükseklikleri yer yer 935 metreye varabilen dağlara ev sahiplği yapar. Adanın kıyı bölümlerinde birçok yosun ve liken türü yetişirken yaklaşık %30'u buzullar ile kaplıdır.
 - YÖNLENDİRME
# Şimdiki Çocuklar Harika
Şimdiki Çocuklar Harika, Aziz Nesin'in 1967'de yazdığı bir romandır. Nisan 2014 tarihi itibarıyla, 68'inci baskısı yapılan bu kitap, bu güne kadar 525.000 adet basılmıştır ve Aziz Nesin'in en çok satan kitabıdır.


## Özet.
Ahmet ile Zeynep isimlerinde iki çocuk ayrılıp mektuplaşma yoluyla birbirlerine yaşadıkları olayları anlatırlar. Ahmet ile Zeynep eskiden aynı okulda okumaktadırlar, ancak Zeynep sonra Ankara'ya taşınır. Mektuplaşmaya söz vermişlerdir. Zeynep'in Metin, Ahmet'in ise Fatoş adında birer de kardeşleri vardır. Ahmet Zeynep'e, Zeynep de Ahmet'e, okulda, evlerinde yaşadıkları olayları anlatırlar. Bu kitap çocukların annelerini, babalarını ve öğretmenlerini nasıl gördüklerini anlatır ve çocukların kendini nasıl savunması gerektiğini öğretir.
# İlmen Gölü
İlmen Gölü (Rusça: Ильмень), Rusya'nın Novgorod Oblastı sınırları içinde bulunan su kütlesi. Gölün genel yüzölçümü 982 km²dir. Fakat su seviyesinin değişimine göre 733'ten 2090 km²ye kadar değiştiği gözlenir. Su seviyesi "Volkhov Hidroelektrik Barajı"ı tarafından düzenlenir. Deniz seviyesinden 18 metre yukarıdadır. 58°20′K 31°20′D koordinatlarında bulunan gölün boydan boya azami uzunluğu 40, en geniş yeri ise 32 kilometredir. Haziran ayında ortalama su sıcaklığı 19-20°dir. Gölü besleyen irili ufaklı 52 kaynak bulunur. Bunlardan en önemlileri:
  - Msta Nehri
  - Pola Nehri
  - Lovat Nehri
  - Şelon Nehri
# Eratosten kalburu
Matematikte, Eratosthenes kalburu (Eratosten kalburu) belirli bir tam sayıya kadar yer alan asal sayıların bulunması için kullanılan bir yöntemdir. Daha hızlı ve karmaşık olan Atkin kalburunun atası sayılır. Antik Yunanistan'da Eratosten tarafından geliştirilmiştir.


## İşleyişi.
  - Önce bir dizelgeye (listeye) 2'den başlayarak, istediğiniz en büyük tam sayıya kadar olan tüm tam sayıları yazın. Bu dizelgenin adı A olsun (resimdeki kutuların her biri).
  - Bir diğer dizelgeye A'daki ilk asal sayı olan 2'den başlayarak bulduğunuz asal sayıları yazın. Bu dizelgenin adı B olsun (resmin sağında bulunan dizelge).
  - A'dan 2'yi ve 2'nin tüm katlarını silin.
  - A'da kalan ilk tek sayı asaldır. Bu sayıyı B'ye ekleyin
  - Bu sayıyı ve tüm katlarını A'dan silin. Daha küçük katları zaten silindiğinden, silme safhası bu sayının karesinden başlayabilir.
  - A dizelgesinde herhangi bir sayı kalmayıncaya kadar 4. ve 5. adımları tekrarlayın
# Bardo Thödol
Bardo Thödol, insan ruhunun ölüm olayından tekrar doğmasına dek içinde bulunacağı koşulları ve geçireceği bilinç hallerini ayrıntılı bir biçimde açıklayan ve ruha ölüm sonrasında geçirebileceği haller konusunda rehberlik yapan bir Tibet kitabıdır. Batı'da bu kitaba "Tibet Ölüler Kitabı" denmiştir.


## Kitabın içeriği.
Bardo Thödol, “bar”, “do”, “thos” ve “grol” sözcüklerinin bir araya getirilmesiyle oluşmuştur (Bar-do'i-thos-grol) ve “duyarak aracı hallerden kurtuluş” anlamına gelir. Bu kitap adının anlamından da anlaşılacağı gibi, ölmekte olan kimseye öte-alemde yardımcı olması amacıyla, huzurunda okunacak biçimde düzenlenmiştir. Bu kitaptaki bilgilere göre, kişinin imajinasyonunu, niyet, düşünce ve duygularını denetleyebilme yeteneğini henüz yeryüzündeyken kazanabilmiş olması kendisine ölüm sonrası yaşamında son derece yararlı olur ve bedeninin terk eden herkesin geçireceği ilk zor aşamaları kolayca atlatmasını sağlar. Dolayısıyla, Tibet tradisyonuna göre bu yeteneği henüz yeryüzündeyken kazanabilmiş olan kimselere bu kitabın okunmasına gerek kalmamıştır. O alemde karşılaşacağı olaylar kişinin kendi zihinsel faaliyetinin ürünleri olacağından, zihnini denetleyebilen kişi, haliyle, o olayları da denetleyebilmiş olur.


## Bardo bilinç halleri.
Aslında, sözcük anlamıyla “ara hal” anlamına gelen Bardo terimi Batı'da ilk zamanlar yanlış anlaşıldığı gibi, öte-alem anlamına gelmez; ruhun içinde bulunduğu bilinç hallerini belirtir. Ölüm denilen bedenin terk edilmesi olayından hem önce (inisiyasyonlarda inisiyatik ölüm ya da cehenneme iniş deneyiminde, trans ve meditasyon çalışmalarında), hem sonra yaşanabilecek bu “ara haller” konusu Bardo Thödol'un yanı sıra, Budizm’in Vajrayana ekolünde, “naro chödrug” öğretisinde de çok önem verilmiş bir konudur. Bu öğretide ve Ölüler Kitabı'nda aracı haller 6 grupta ele alınır:
 - Kyenay Bardo: Doğum öncesinde, anne karnındayken içinde bulunulan bilinç hali. Buna “cenin hali” de denir.
 - Milam Bardo: Rüya sırasındaki bilinç hali.
 - Tingezin Bardo: Meditasyon sırasındaki bilinç hali. Kimileri bu bilinç halinin adındaki “tingezin” teriminin Türkçe olup, Tibet tradisyonuna şamanik bir teknik ya da din olan Bon ya da Bön aracılığıyla sokulmuş olduğunu düşünmektedir.
 - Chikai Bardo: Ölüm anındaki bilinç hali.
 - Chönyid Bardo: Ölüm sonrasındaki bilinç hali.
 - Sidpa Bardo: Yüksek realiteye ulaşıldığındaki bilinç hali.
# Charles Kingsley
Charles Kingsley (d. 12 Haziran 1819 - ö. 23 Ocak 1875), İngiliz Anglikan din adamı, profesör ve yazar.


## Hayatı.
Bir Anglikan rahibin oğlu olan Kingsley, öğrenimini King's College'ta (Londra) ve Cambridge'te yaptı. Sonra rahiplik mesleğine girerek kraliçe Victoria'nın papazı oldu (1859).
Frederick Denison Maurice ve John Malcolm Ludlow ile birlikte Hristiyan Sosyalistler Topluluğu'nu ("Christian Socialists") kurdu. Takındığı "ilerici" tavır, John Henry Newman ile olan tartışmasını asıl sebebidir. 1860'tan 1869'a kadar Cambridge Üniversitesi çağdaş tarih profesörü idi. 


## Yarar olan Kingsley.
Kingsley, çeşitli konularda çok sayıda eser verdi (bunlar 1884'te 28 cilt olarak basıldı). Bu eserlerde vaizlerden sosyalist propaganda yazılarına, romana varıncaya kadar her şey vardır. 1848'de uzun bir manzum piyes yazdı: "The Saint's Tragedy" (Azizenin Trajedisi). Romantik, idealist, liberal fikirlere açık biri idi. Kingsley'in bundan başka çocuk hikâyeleri de vardır: "The Heroes" (Kahramanlar) (1860), "Water-Babies" (Su Bebekleri) (1863).


## Eserleri.
  - "Saint's Tragedy", drama (1848)
  - "Alton Locke", roman (1849)
  - "Yeast", roman (1849) bir tezli roman
  - "Twenty-five Village Sermons" (1849)
  - "Phaeton, or Loose Thoughts for Loose Thinkers" (1852)
  - "Sermons on National Subjects" (1. seri, 1852)
  - "Hypatia", roman (1853)
  - "Glaucus, or the Wonders of the Shore" (1855) bir tarihi roman
  - "Sermons on National Subjects" (2. seri, 1854)
  - "Alexandria and her Schools" (I854)
  - "Westward Ho!", roman (1855)
  - "Sermons for the Times" (1855)
  - "The Heroes, Greek fairy tales" (1856)
  - "Two Years Ago", roman (1857)
  - "Andromeda and other Poems" (1858)
  - "The Good News of God", sermons (1859)
  - "Miscellanies" (1859)
  - "Limits of Exact Science applied to History" (1860)
  - "Town and Country Sermons" (1861)
  - "Sermons on the Pentateuch" (1863)
  - "The Water-Babies" (1863)
  - "The Roman and the Teuton" (1864)
  - "David and other Sermons" (1866)
  - "Hereward the Wake", roman (1866)
  - "The Ancient Régime" (Royal Institution'daki yazıları, 1867)
  - "Water of Life and other Sermons" (1867)
  - "The Hermits" (1869)
  - "Madam How and Lady Why" (1869)
  - "At Last: A Christmas in the West Indies" (1871)
  - "Town Geology" (1872)
  - "Discipline and other Sermons" (1872)
  - "Prose Idylls" (1873)
  - "Plays and Puritans" (1873)
  - "Health and Education" (1874)
  - "Westminster Sermons" (1874)
  - "Lectures delivered in America" (1875)
# Türk edebiyatında Kurtuluş Savaşı konulu romanlar
Türk edebiyatında Kurtuluş Savaşı konulu romanlar, 1919-1922 yılları arasında gerçekleşen Türk Kurtuluş Savaşı'nın sosyal, ekonomik, kültürel, askeri ve edebi etkileri olmuştur. Bu savaşlar, Türk edebiyatında özellikle Millî Edebiyat dönemine denk gelen eseler için bir konu seçimi olmuştur. Kurtuluş Savaşı'nı konu edinen bazı romanlar o dönemde geçmektedir fakat doğrudan Kurtuluş Savaşı'nı anlatmamaktadır. Bazı eserlerde ise ateşkes dönemi ile işgal altındaki İstanbul yüzeysel olarak ele alınmıştır.


## İlgili eserlerin listesi.
  - 1922: Ateşten Gömlek - Halide Edib Adıvar
  - 1926: Vurun Kahpeye - Halide Edib Adıvar
  - 1927: Dikmen Yıldızı - Aka Gündüz
  - 1928: Sodom ve Gomore - Yakup Kadri Karaosmanoğlu
  - 1929: Halas - Mehmet Rauf
  - 1932: Yaban - Yakup Kadri Karaosmanoğlu
  - 1934: Ankara - Yakup Kadri Karaosmanoğlu
  - 1938: Üç İstanbul - Mithat Cemal Kuntay
  - 1939: Biz İnsanlar - Peyami Safa
  - 1956: Esir Şehrin İnsanları - Kemal Tahir
  - 1957: Var Olmak - İlhan Tarus
  - 1961: Esir Şehrin Mahpusu - Kemal Tahir
  - 1962: Kalpaklılar - Samim Kocagöz
  - 1962: Hükûmet Meydanı - İlhan Tarus
  - 1963: Doludizgin - Samim Kocagöz
  - 1963: Küçük Ağa - Tarık Buğra
  - 1963: Kurtlar Sofrası - Attilâ İlhan
  - 1965: Yorgun Savaşçı - Kemal Tahir
  - 1966: Küçük Ağa Ankara'da - Tarık Buğra
  - 1966: Kutsal İsyan - Hasan İzzettin Dinamo
  - 1967: Vatan Tutkusu - İlhan Tarus
  - 1973: Sahnenin Dışındakiler - Ahmet Hamdi Tanpınar
  - 1974: Toz Duman İçinde - Talip Apaydın
  - 1975: Sırtlan Payı - Attilâ İlhan 
  - 1975: Yüzbaşı Selahattin'in Romanı - İlhan Selçuk
  - 1976: Vatan Dediler - Talip Apaydın
  - 2006: Gazi Paşa - Attilâ İlhan
# Gzip
Gzip, GNU zip'in kısa yazılışıdır. GNU yazılımı dosya sıkıştırma programıdır. Yapımcıları Jean-loup Gailly ve Mark Adler dır. İlk sürümü "0.1" olup 31 Ekim 1992 yılında yayınlandı. Bir diğer sürümü olan 1.0 ise Şubat 1993 yılında yayınlandı. Gzip tipinde sıkıştırma için en uygun program Gunzip'tir.
# Kanada vaşağı
Kanada vaşağı ("Lynx canadensis"), kedigiller familyasının bir vaşak ("Lynx") türü.


## Özellikler.
Bu vaşağın vücut uzunluğu 75 – 105 cm tutar ve 8 ile 13,5 kilogram arasında gelir. Omuz yüksekliği yaklaşık 60 cm'dir.


## Dağılım.
Kanada vaşağı Kanada'da, Alaska'nın güney kesimlerinde Kuzey Oregon, Kuzey Idaho, Kayalık Dağları Bölgesi'nde (Wyoming, Kuzey Colorado) yaşar.


## Davranış ve avlanma.
Vaşaklar doğası gereği yalnız dolaşır ve sadece geceleri avlanırlar. İyi gözleri ve iyi koku alma duyuları onlara, avlarının izini bulmalarında ve takip etmelerinde yardımcı olur. Vaşaklar hızlı koşucu olmasalar da bunun için dayanıklıdırlar. Bazen avlarını kilometrelerce kovalarlar. Bunların dışında iyi birer yüzücü ve tırmanıcıdırlar.


## Beslenme.
Vaşaklar, küçük geyikler, porsuk, tavşangiller, tilki, sincap, balık ve kuşlar ile beslenirler. Sadece mecbur kaldıkları zamanlarda leş de yerler.
Evcil hayvanlara büyük zarar verebilirler. Bu sebepten bu kediler hâlen daha avlanmaktadırlar.


## Üreme.
Kanada vaşağının çiftleşme zamanı Mart başında başlar, Nisan başı ve ortasına kadar devam eder. 63 günlük bir gebeliğin ardından ortalama olarak iki ile dört kadar yavru dünyaya gelir. Hatta ender olarak altı kadar yavrunun doğduğu olur. Yavrular doğduğunda kör ama bol kıllıdırlar. Gözleri 10 gün sonra açılır ve yavrular yaklaşık 2 ay sonra kovuğu terk ederler. Genellikle anneleriyle avlanmaya giderler.
# Mert Onaran
Mert Onaran, 1983 doğumlu triatlet. EGE Üniversitesi Spor Yüksek Okulu 2006 mezunu. 1995 yılında yüzme, 1998 yılında triatlon sporuna başladı. Altay Triathlon takımı adına yarıştı. Triatlonu bıraktıktan Türkiye triatlon takımı antrenörlüğü yaptı.


## Başarıları.
  - 3 defa Gençler Türkiye Şampiyonu
  - 22 defa Etap Şampiyonluğu
  - 2002 Yılı Balkan Gençler 3.'sü
  - 2005 Yılı Türkiye Büyük Erkekler Şampiyonluğu
  - 2006 Yılı Türkiye Büyük Erkekler Şampiyonluğu
 - YÖNLENDİRME
# Kültürel feminizm
 - YÖNLENDİRME 
Kültürel feministler, erkek ve kadının biyolojik farklılıklarını olduğu gibi kabul ederek bunlardan doğan ayrılıkların olumlu biçimlerde değerlendirilmesi gerektiğini savunurlar. Kültürel feministler, kadınların daha barışçıl olduğuna inanırlar ki bu aslen öteki feminizm fraksiyonlarının kabul etmeyeceği bir iddiadır. Kültürel feministlere göre batı toplumunun bağımsızlık, rekabet ve hiyerarşi kavramlarının bütünü erkek egemenliği üzerinden tanımlanmıştır. Kültürel feministler, bunların alternatifi olarak , , ve gibi kavramları önerirler.
# Kırmataş, Hazro
Kırmataş, Diyarbakır ilinin Hazro ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Diyarbakır'a 70 km, Hazro'ya 20 km uzaklıktadır.
# Akçaköy, Altıeylül
Akçaköy, Balıkesir ilinin Altıeylül ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
1800'lü yıllarda Bigadiç ilçesinin Tufullar mahallesinden ayrılan Yörük veliler, Hacı Hasanlar ve Kel Ağalar liderliğindeki Akçakız obasının, şu anda mahallenin bulunduğu yere gelerek Türkmen Tepesi'nin eteğine yerleşerek zamanla büyümüş ve "Akça" adını almıştır. Osmanlı Devleti döneminde mahallenin adı Akça'dır. Cumhuriyetle birlikte mahallenin adı Akçaköy olmuştur.


## Coğrafya.
Şehir merkezine 23 km uzaklıktadır.


## Nüfus.
Özellikle genç nüfusun Tarım ve hayvancılıkta gelirin düşmesi sebebiyle halk Balıkesir şehir merkezine ve çevre illere bir göç vermiştir. Kalan nüfusun çoğunluğu 40 yaş ve üzerindedir.
# Kaçak Yusuf Destanı
Kaçak Yusuf Destanı, Karapapak'ların sözlü anlatı sanatının örneklerinden birisidir.
Halk arasında toylarda, toplantılarda halk ozanları bu destanı anlatırlarmış. Eğer toplulukta Kaçak Yusuf'un akrabaları varsa, Kaçak Yusuf'un ölümünü anlatan kısmı okumadan destanı bitirirlermiş.
Destan Bakü'de yayın yapan edebi eserler Neşir evi tarafından Azerice ve kiril alfabesi ile basılmış ve bugünkü Türkçeye çevirisi de kitap olarak Mehmet Hacaloğlu ve Tolga Kağan Önder tarafından hazırlanmıştır.
Destandan bir alıntı;
Yusuf sözünü tamamlayıp atının yularını boşaltı. Güllüce'nin üstünden aşıp Göydağa (çıldır hududundaki dağın ismidir) teref (taraf) yüz tuttu (gitti). Yusuf, evvelce Çıldır yolu ile bir hayli gittikten sonra, atın ağzını aşağı dönderdi (yönlendirdi). Dağ taş yayla cemaatı ile doluydu. Ona göre de Yusuf öyle giderdi ki çoban çoluk çocuk duyuk düşmesin (görmesin). Tan yeri sökülüp gökte yıldızlar seyrekleşirdi. Hava ışıklanmamış. O özünü (kendisini) Kars'ın yukarı başında Bayrampaşa mahallesine yetirdi (yetiştirdi).
(O vakit Kars vilayeti, Akbaba mahali ile birlikte Rusya'nın tabiyetinde imiş.) Burada Yusuf'un Ahmet adında bir dostu var idi. Ahmet efendi ile Yusuf çoktanın dostuydu. Dar günde bir birine arka olmuşlardı. Ona göre de Yusuf erkle (güvenerek), Ahmet efendinin kapısını döydü. Hele hele bu vakit kapı döyülmezdi. Ona göre Ahmet efendi, kapının arkasına gelip sordu: “Kimsin? Kim var orada?” Yusuf dostunun sesini tanıyıp dedi: “Benim. Yusuf’am. Ahmet aç kapıyı.” Ahmet efendi kapıyı açıp atı yedeğinde duran Yusuf'u görünce kollarını geniş açtı. “Ay hoş geldin. Ne yahşı (iyi) geldin. Durma atı içeri çek.” Ahmet efendi, tez lambayı yakıp, Yusuf'un atını tavlaya bağladı. Önde Ahmet efendi, arkasında Yusuf dönüp eve girdiler. Yusuf'un gözü kapının ağzında ayak üstü duran kadına sataştı. Elini uzatıp “Hoş gördük bacı” dedi. Kadına selam verdi. Kadın utangaç başı ile razılık eledi (gösterdi). Yusuf, oturan gimi (oturunca) Ahmet efendi. küçük yastığı götürüp küçük pencereye hastı. İçerde lambanın ışığı titredi. Bayırdan (dışarıdan) bakan olsaydı içeriyi görmek olmazdı. Bunu gören Yusuf erkle (güvenerek) Ahmet efendiye dedi: “Niye böyle yapıyorsun? Işığın önünü niye kapıyorsun?” Ahmet efendi dedi: “Cavanık (gençlik) eyleme. Zaten seni el el geziyorlar. Böylesi daha iyi.” Yusuf gülerek dedi: “Ben buraya gizlenmeye gelmedim.” Ahmet efendinin karısı sofrayı açtı. Çay çörek getirdi. Yiyip içtiler. Yusuf dedi: “Hey... arkadaş badronumuz (mermimiz) kurtulup (tükenip), gelmişem buralardan mermi alıp gideyim.” Ahmet efendi kalkıp giyindi. Ahmet efendinin hanımı kapıyı biraz aralayıp, sokağa baktı. Küçede hiç kimsenin olmadığını görüp başı ile işaret eyledi. Yusuf'la Ahmet efendi sokağa çıktılar. Yüzümüze hayırlı sabahlar açılsın. Hava aydınlandı. Ahmet efendi dedi: “Yusuf yerin dibinde de olsa sana mermi buluruz. Ancak sen biraz sabırlı ol. Hayırlısı Allah’tan. Benim bir dostum var. Gidelim onun yanına. O bir encam çeker (düşünür).” Yusuf, Ahmet efendinin elbisesini giymişti. Şimdi andan hiç kimse şüphelenmezdi.
# Tarihselcilik
Tarihselcilik özellikle iki etkene dayanan kültürel veya tarihsel birçok sayıdaki kuramı kapsayan bir terimdir:
  - Gelişmelerin organik bir bağı vardır. (Aynı zamanda tarihselcilik veya Alman tarihselciliği olarak bilinmektedir.)
  - Yerel şartlar ve farklılıklar sonuçları kesin bir şekilde etkiler.
Tüm gelişmelerin bireysel ve geçici olduğunu savunan indirgemeci kuramlarla zıt tutulabilir.
Tarihselcilik 19. yüzyılda Hegel ile başlayan bir öğretidir. Tarihin tinsel bağlamda izahıdır. Bu öğretiye göre zıtlıklar yeni bir sentez çıkarır.
Tarihselciliğin vuku bulduğu en önemli tarihsel anlatım Marksist tarihtir.
Tarihselcilik, Tarihsicilik ile karıştırılmamalıdır.
# Kanatçık
Kanatçık, uçaklarda yuvarlanma/yatma yani kanat aşağı ve kanat yukarı hareketinin gerçekleşmesini sağlayan kumanda yüzeyi.
Uçağın uçuş sırasındaki tüm hareketleri uçak üzerindeki basınç dağılımına bağlıdır. Sabit kanatlı bir uçak için temel kontrol yüzeyleri, bu yüzeylerin akışa karşı durup onu bozması ve böylece yüksek basınçlı bir bölge oluşturma prensibiyle çalışırlar. Kontrol yüzeylerinin çalıştığı durumlarda uçağın iki zıt tarafındaki basınç simetrisi bozulur ve bu da istenen hareketi sağlar.Uçaklarda sağ ve sol kanat olmak üzere iki adet olarak kanatların dış kısımlarında bulunurlar ve birbirlerine zıt hareket ederek kanatların roll hareketini yapmasını sağlarlar.


## Çalışma prensibi.
Yatırgaçlar, kanat uçlarının firar kenarına yerleştirilirler ve birbirlerine zıt yönde çalışırlar. Pilot, lövyeyi sola eğdiğinde soldaki yatırgaç kalkar, sağdaki yatırgaç ise iner. Sağdaki kanatta kısmi bir bölgede kamburluk arttığı için sirkülasyonun şiddeti artar ve uçak sola yatar. Yatırgaçlar sıfır konuma gelmediği müddetçe uçak yuvarlanma hareketi yapmaya devam eder.


## Konumu.
Yatırgaçların kanat uçlarına, flapların ise kanat diplerine yerleştirilmesinin temel sebebi, flapların aynı yönlü, yatırgaçların ise zıt yönlü çalışmasıdır. Yatırgaçlar zıt yönlü çalıştıkları için, çalışmaları esnasında kanatta bir yükleme meydana getirmezler. Ayrıca kanat uçlarında olması kuvvet çarpı kuvvet kolu prensibince daha yüksek moment oluşturmalarını sağlarlar. Bu da yatırgaçların verimini arttırır. Flaplar ters çalıştığı için kanatları üste katlamaya meyilli bir gerilme oluştururlar. Onların da kökte olması bu gerilmenin oluşturduğu momentin yine aynı prensipçe düşük olmasını sağlar. Ayrıca, sivrilme oranına sahip kanatlarda kanat dipleri taşımanın büyük bir kısmını karşılar. Flapların bu bölgede olması onları daha verimli ve güçlü kılar.


## İkincil etkileri.
Yatırgaçların ana görevi yuvarlama hareketini sağlamak olsa da, yatırgacın alta hareket ettiği, bu yüzden kamburluğu arttırdığı ve taşımanın da buna bağlı arttığı kanatta taşımaya bağlı olan indüklenmiş sürükleme de artmaktadır. Bu yüzden bu kanat daha geride kalmak istemekte, böylelikle yatırgaçlar ters bir sapma hareketine sebep olmaktadır. Bu ters sapma çoğu zaman küçük ölçüde gerçekleşse de planör gibi kanat açıklığı büyük olan küçük ve hafif uçaklarda önemli etkiler yaratabilir. Bazı gelişmiş uçaklarda difiransiyelli yatırgaçlarla bu etki yok edilmektedir. Yine otomatik pilot kullanılan ticari uçaklarda bu etkiler ortaya çıkmamaktadır.
# Hücum açısı
Hücum açısı (α) aerodinamikte akış çizgileri ile kanat profilinin veter çizgisi arasında kalan açı. Hareket doğrultusu ile veter çizgisi arasında kalan açıdır.
Taşıma kuvveti, hücum açısının büyüklüğü ile yakından ilintilidir. Ancak hücum açıları aerodinamiğin ve fiziğin temel kuralları gereği sınırlı açılardır ve genellikle ( α< 15 ~ 20°) arasındadırlar. Hücum açısı büyüdükçe taşıma kuvveti de artar ancak bu aynı zamanda sürüklemeyi de arttırır. Bu doğru orantılı ilişki tutunma kaybının (perdövites) başladığı yer olan yani akış çizgilerinin kanat profilinden ayrılmaya başladığı yere kadar devam eder. Ancak bu noktadan sonra ayrılma başladığı için taşıma kuvveti küçülmeye başlar.
Büyük hücum açılarında uçan uçaklar, (örnek olarak) eğer çok güçlü ve ani bir rüzgâr patlamasına girerlerse aniden tutunma kaybına maruz kalabilirler. Ayrıca belli bir taşıma kuvvetinin sürekliliğini sağlayabilmek için hız düştükçe hücum açısı arttırılmalıdır. İşte bu da bize tutunma kaybının neden daha çok düşük hızlarda oluştuğunu açıklayan bir etmendir.
Her şeye rağmen, bir rüzgâr ya da bir kanat profili her hızda stol olabilirler. Zaten yüksek hücum açıları olan uçaklar, bazen normal stall hızlarından çok daha yüksek hızlarda perdövites olabilirler. Bunun sebebi uyguladıkları g ivmesini arttırmış olmaları veya çok yüklü olmalarıdır. Böylece hücum açılarındaki en ufak bir değişiklik rüzgârın ya da kanat profilinin hücum açısının kritik açıdan daha büyük bir değere ulaşmasına neden olarak tutunmayı imkânsız hale elebilir.
Birçok kanat profili için kritik açı 15° dir. Ancak bu değer ek aerodinamik yüzeyler sayesinde arttırılabilir, savaş uçakları ise bu konuda en yüksek kapasiteye sahip uçaklardır; hücum açıları 20° ile 45° arasında değişebilmektedir. Bazı tasarımlarda ise bu değer 90° yi bile bulabilmektedir.
Gelişmiş teknolojiye sahip uçaklar, sahip olabilecekleri en büyük hücum açısını geçmelerini engelleyecek (pilotun aksi hareketine rağmen) uçuş bilgisayarları ile donatılmışlardır.


## İlgili bağlantılar.
  - Flap
  - Hücum Kenarı
  - Firar kenarı
  - Kanat profili
  - Taşıma kuvveti
  - Tutunma kaybı
# Taşıma
Taşıma, akışkanlar mekaniğinde bir aerofoil boyunca akışkanın oluşturduğu yüzeysel kuvvetlerin bileşkesidir.
Taşıma kuvveti, bir akışkan içinde yer alan cisme akışkan tarafından uygulanan tüm akışkanlar mekaniği kuvvetlerinin toplamıdır. Bu kuvvetin yönü akışkanın içindeki cismin hareket doğrulutusuyla dik açı yapar.
Taşıma kuvveti, kanat profili etrafındaki akımlar arasındaki basınç farkından ve kanat ucunda gerçekleşen hareket doğrultusuna dik sirkülasyondan ileri gelir.
# Ispartaspor
Ispartaspor, Isparta merkezli zamanında 1. Lig'de mücadele etmiş eski futbol kulübüdür. Resmi olarak 11 Ekim 1967 tarihinde kurulmuştur. Maçlarını 10.000 kişilik Isparta Atatürk Stadı'nda oynamaktaydı. Kulübün en önemli başarısı Türkiye İkinci Ligi'nde uzun yıllar oynaması ve profesyonel liglerden hiç düşmemesi olarak görülmektedir. Kulübün onursal başkanı Atakan Yazgan'dı. Forma rengi ise gülü ve yaprağını tasviren pembe ve yeşildir.


## Tarihçe.
11 Ekim 1967 tarihinde Isparta'nın ilk profesyonel takımı Ispartaspor'un kurulması amaçlanarak girişimlere başlandı. Müteşebbis heyeti tarafından verilen dilekçe ile forma ve rozet hakkı alındı. Bir ay sonra; Ispartaspor'un yeşil ve pembe renkleri tescil edildi.
15 Şubat 1968‘de Doğanspor ve 23 Şubat Esnafspor'un, Ispartaspor çatısı altında birleşmesi ile ilk futbol takımı oluşturuldu. Dönemin tümen komutanı Kenan Evren ve Vali Hilmi Öztürk'ün katılımı ile Ispartaspor'un ilk lokali açıldı. Müsabakalara Üçüncü Lig'de başlayan Ispartaspor ilk şampiyonluğunu 1975-76 sezonunda Gazenfer Olcayto'nun teknik direktörlüğü döneminde almıştır. 1982-1983'te yeniden Üçüncü Lig'e düşünceye kadar maçlarına İkinci Lig'de devam etmiştir.
1986-1987 sezonunda Turgay Meto'nun teknik direktörlüğünde İkinci Lig'e yükseldi. Son iki şampiyonluğu 90-91 ve 99-2000 sezonları olmak üzere tarihinde toplamda 5 kez şampiyon olmuştur.
Ezeli ve ebedi rakibi komşusu Afyonkarahisarspor'dur. Ispartaspor-Afyonkarahisarspor maçları bölgede büyük derbi niteliği taşımaktadır.
2013-14 Bölgesel Amatör Ligi sezonunu 7. grubu 15. sırada tamamlayarak 2012-13 sezonunda yükseldiği Bölgesel Amatör Lig'de 1 yıl kalarak yeniden Isparta Amatör Ligi'ne geri dönmüştür. 2014-2015 sezonu öncesi fikstüre girmesine rağmen ligden çekilerek futbol faaliyetlerini sonlandırdı. Kulüp 2014'ten beri faaliyet göstermemektedir.


## Lig mücadeleleri.
  - 1. Lig: 16 Sezon
1976-1984, 1987-1990, 1991-1995, 2000-2001
  - 2. Lig: 1 Sezon
2001-2002
  - 3.Lig: 26 Sezon
1968-1976, 1984-1987, 1990-1991, 1995-2000, 2002-2011
  - Bölgesel Amatör Lig: 2 Sezon
2011-2012, 2013-2014
  - Amatör Lig: 2 Sezon
2012-2013, 2014


## Başarıları.
 - 3. Lig
Şampiyonluk (4) : 1975-1976, 1986-1987, 1990-1991, 1999-2000
# Ekonomizm
Ekonomizm tüm toplumsal gerçeklerin ekonomik ölçülerle değerlendirilmesi anlamında ekonomik indirgemeciliği eleştirmek için kullanılan bir terimdir. Aynı zamanda karar almada arz ve talep tek önemli etken olarak algılandığı ve tüm diğer etkenlerin dışarıda bırakılmasına tam olarak öne geçmesini sağlayan veya izin veren bir ideoloji olarak ekonomiyi eleştirmek için de kullanılmaktadır.
# Kova
Kova, kuyudan su çekmeye, genellikle su ya da sıvı maddeleri taşımaya yarayan, ağzının iki yanına bağlı oynak bir kulpu bulunan, konik silindir biçimindeki kap. Pek çok amaç için farklı boyutlarda üretilen kovaların alüminyum, plastik veya ahşap türleri yaygındır. Bir türü olan gerdel nakliye konteynerinde kullanılır.