# 2024 Yaz Olimpiyatları
2024 Yaz Olimpiyatları, resmî adıyla Games of the XXXIII Olympiad, markalaştırılmış adıyla Paris 2024, 24 Temmuz - 11 Ağustos 2024 tarihleri arasında Fransa'da gerçekleştirilen çok sporlu bir etkinliktir. Açılış töreni 26 Temmuz tarihinde gerçekleştirilen etkinliğine başkent Paris ev sahipliği yapmıştır. Etkinlikler, Fransız Polinezyası'ndaki Tahiti de dahil olmak üzere Fransa'nın farklı bölgelerinde bulunan toplam 16 şehirde düzenlenmiştir.
Paris, 13 Eylül 2017'de Peru'nun Lima şehrinde gerçekleştirilen 131. IOC Oturumu'nda oyunlara ev sahipliği yapma hakkını kazandı. Başlangıçta adaylığını koyan birçok şehrin sonradan çekilmesiyle Paris ve Los Angeles arasında geçen yarışta, Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) her iki şehrin de yüksek teknik planlarını ve mevcut tesisleri yenilikçi kullanımlarını değerlendirerek 2024 ve 2028 Yaz Olimpiyatları'nı sırasıyla olarak bu iki şehre vermeyi kararlaştırdı. 1900 ve 1924 yıllarında da ev sahipliği yapmış olan Paris, Londra'dan sonra (1908, 1948 ve 2012) Yaz Olimpiyatları'na üç kez ev sahipliği yapan ikinci şehir oldu. Paris 1924 ve Chamonix 1924 oyunlarının yüzüncü yıl dönümüne denk gelmesiyle beraber Paris 2024, üçü Yaz ve üçü Kış Olimpiyatları olmak üzere Fransa'da düzenlenen altıncı Olimpiyat Oyunları olma özelliğine sahiptir. Aynı zamanda Albertville'de yapılan 1992 Kış Oyunları'ndan beri Fransa'da gerçekleşen ilk Olimpiyat etkinliği olan bu seneki Yaz Oyunları ile Olimpiyatlar, 2020'deki oyunların COVID-19 pandemisi nedeniyle ertelenip 2021'de yapılmasının ardından geleneksel dört yıllık döngüsüne geri dönüş yaptı.
Break dansın Olimpik spor olarak ilk kez sahne aldığı bu oyunlar, IOC Başkanı Thomas Bach'ın başkanlığındaki son Olimpiyat Oyunları oldu. 2024 Oyunları'nın maliyetinin 9 milyar euro olması beklendi.


## Teklif verme süreci.
2024 Yaz Olimpiyat Oyunları için beş aday şehir olan Paris, Hamburg, Budapeşte, Roma ve Los Angeles yarıştı. Teklif verme süreci geri çekilmeler, siyasi belirsizlik ve masrafların caydırıcı olması nedeniyle yavaşladı. Hamburg 29 Kasım 2015'te bir referandum düzenledikten sonra teklifini geri çekti. Roma 21 Eylül 2016'da mali zorlukları gerekçe göstererek çekildi. Budapeşte 22 Şubat 2017'de teklife karşı bir dilekçenin referandum için gerekenden daha fazla imza toplamasının ardından teklifini geri çekti.
Bu geri çekilmelerin ardından IOC İcra Kurulu 9 Haziran 2017 tarihinde İsviçre'nin Lozan kentinde 2024 ve 2028 teklif süreçlerini görüşmek amacıyla bir araya geldi. Uluslararası Olimpiyat Komitesi 2024 ve 2028 Olimpiyatlarına ev sahipliği yapacak şehirlerin 2017 yılında aynı anda seçilmesini resmen teklif etti ve bu teklif 11 Temmuz 2017 tarihinde Lozan'da düzenlenen Olağanüstü IOC Oturumunda onaylandı. IOC, Los Angeles 2024 ve Paris 2024 teklif komitelerinin 2024 ve 2028'de Oyunlara hangi şehrin ev sahipliği yapacağını ve her iki ev sahibi şehrin aynı anda seçilmesinin mümkün olup olmadığını tartışmak üzere IOC ile bir araya geldiği bir süreç başlattı.
İki Oyun'un eş zamanlı olarak düzenlenmesi kararının ardından Paris'in 2024 için tercih edilen ev sahibi olduğu anlaşıldı. 31 Temmuz 2017'de IOC, Los Angeles'ı 2028 için tek aday olarak ilan ederek Paris'in 2024 için ev sahibi olarak onaylanmasını sağladı. Her iki karar da 13 Eylül 2017'deki 131. IOC Oturumunda onaylandı.


### Ev sahipliği seçimi.
13 Eylül 2017'de Lima, Peru'da gerçekleştirilen 131. IOC Oturumu'nda Paris, ev sahibi şehir olarak seçildi. İki Fransız IOC üyesi Guy Drut ve Tony Estanguet, Olimpiyat İlkeleri'ne göre oy kullanma hakkına sahip olamadılar.


## Sporlar.
2024 Yaz Olimpiyatları programında 32 spor dalından toplam 329 etkinlik yer aldı. Bu etkinlikler, 2016 ve 2020 yıllarında yarışılan 28 "temel" Olimpiyat sporu ile Paris Organizasyon Komitesi tarafından önerilen dört isteğe bağlı sporu kapsadı. İlk kez olimpiyatlara dahil edilen breakdance, ilk kez 2020 Yaz Olimpiyatları'nda müsabakaları gerçekleştirilen kaykay, spor tırmanışı ve sörf gibi sporlarla birlikte programa alındı. Halterde dört etkinlik kaldırıldı. Kano sporunda ise iki sprint etkinliğinin yerini iki slalom etkinliği aldı. Bu şekilde toplam etkinlik sayısı 16 olarak kaldı. Spor tırmanışında önceki "kombine" etkinlik, her cinsiyet için ayrı "hız tırmanışı" ve "kombine boulder ve lead" etkinliklerine dönüştü.
2023 yılının Şubat ayında USA Boxing, Uluslararası Boks Birliği tarafından düzenlenen 2023 Dünya Şampiyonası'nı boykot etme kararı aldı. Rus ve Belaruslu sporcuların kısıtlama olmaksızın katılabildiği bu şampiyona ile 2024 Yaz Olimpiyatları için IOC onaylı eleme yolununun sabote edilmeye çalışıldığı öne sürüldü. Polonya, İsviçre, Hollanda, Büyük Britanya, İrlanda, Çek Cumhuriyeti, İsveç ve Kanada da ABD'nin boykotuna destek verdi.
  - (2) 
  - (15) 
  - (8) 
  - (48) 
  - (5) 
  - (4) 
  - (6) 
  - (22) 
  - (13) 
  - (2) 
  - (2) 
  - (12) 
  - (2) 
  - (2) 
  - (18) 
  - (10) 
  - (2) 
  - (18) 
  - (15) 
  - (16) 
  - (4) 
  - (14) 
  - (5) 
  - (2) 
  - (5) 
  - (2) 
  - (4) 
  - (2) 
  - (8) 
  - (5) 
  - (3) 
  - (4) 
  - (2) 
  - (10) 
  - (35) 
Yeni ve opsiyonel sporlar
Paris, 2017 Ağustos ayında Olimpiyatlar için adaylığını koyduğunda, Paris Düzenleme Komitesi, 2024'te rekabetçi e-spor etkinliklerini tanıtmak amacıyla Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) ve profesyonel e-spor organizasyonları ile görüşme yapma niyetlerini açıkladı. Temmuz 2018'de IOC, e-sporların 2024 Olimpiyatları için değerlendirilmeyeceğini doğruladı. Haziran 2019'da yapılan 134. IOC Oturumu'nda Uluslararası Olimpiyat Komitesi, Paris Düzenleme Komitesi'nin önerdiği isteğe bağlı sporlar arasında break dansın yanı sıra kaykay, spor tırmanışı ve sörfün de yer almasını onayladı. Bu üç spor, ilk kez 2020 Olimpiyatları'nda programa dahil edilmişti.


## Takvim.
Aşağıdaki program son güncelleme itibarıyla doğrudur. Kesin program maçların sonuna kadar değiştirilebilir.
<section begin="Calendar"/>
"Tüm zamanlar ve tarihler OAYS (UTC+2)"
<section end="Calendar"/>


## Gelişme ve hazırlık süreci.
### Mekânlar.
Olimpiyat etkinliklerinin büyük çoğunluğunun Paris ile çevresindeki Saint-Denis, Le Bourget, Nanterre, Versay ve Vaires-sur-Marne gibi şehirlerde gerçekleştirildi.
Basketbol ön eleme maçları ve hentbol finallerinin Paris'e 225 km uzaklıktaki Lille'de yapıldı. Yelken yarışları ve bazı futbol maçları ise Paris'e 777 km mesafedeki Akdeniz kıyısındaki Marsilya'da düzenlendi. Sörf müsabakaları Paris'ten 15.716 km uzaklıktaki Fransız Polinezyası'na bağlı Teahupo'o köyünde, futbol müsabakaları ise Bordeaux, Décines-Charpieu (Lyon), Nantes, Nice ve Saint-Étienne gibi Ligue 1 kulüplerine ev sahipliği yapan beş farklı şehirde oynandı.


### Madalyalar.
Paris 2024 Başkanı Tony Estanguet, 2024 Şubat ayında Olimpiyat ve Paralimpik Oyunları için madalyaları tanıttı. Bu madalyaların ön yüzünde, Eyfel Kulesi'nin orijinal inşaatından alınan hurda demirden yapılmış altıgen şekilli gömülü parçalar ve Oyunlar logosu yer aldı. Yaklaşık 5.084 madalya, Paris'teki lüks mücevher firması Chaumet tarafından tasarlandı ve Fransız darphanesi Monnaie de Paris tarafından üretildi.
Madalyaların arka yüzünde, 1896'da ilk modern Olimpiyatlara ev sahipliği yapan Panathinaiko Stadyumu'nda yer alan Yunan zafer tanrıçası Nike bulunuyor. Madalyanın her iki tarafında da Partenon ve Eyfel Kulesi arka planda görülüyor. Her bir madalya 455-529 gram ağırlığında, 85 mm çapında ve 92 mm kalınlığındadır. Altın madalyalar %98,8 gümüş ve %1,13 altından, bronz madalyalar ise bakır, çinko ve kalaydan üretilmiştir.


### Güvenlik.
Fransa, Olimpiyatlar sırasında "güvenliği artırmak" ve "uluslararası alanda iş birliğini geliştirmek" amacıyla Europol ve Birleşik Krallık İçişleri Bakanlığı ile bir anlaşmaya vardı. Bu kapsamda Manş Denizi'ni yasa dışı yollardan geçmeye çalışan küçük teknelerin önlenmesi amacıyla daha fazla drone ve deniz bariyeri kullanılacak. Britanya Ordusu da hava güvenliğini sağlamak amacıyla Starstreak karadan havaya füze sistemlerini konuşlandıracak. Paris polisi, Fransa Stadyumu'nda 2023 Ragbi Dünya Kupası için yaptığı hazırlıklara benzer şekilde oyunlar öncesinde bomba imha birimleriyle denetimler ve tatbikatlar gerçekleştirerek hazırlıklarını tamamladı.
Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed es-Sani'nin Fransa ziyareti sırasında iki ülke arasında Olimpiyat Oyunları'nın güvenliğini artırmak için çeşitli anlaşmalar imzalandı. Polonya, oyunların güvenlik ihtiyaçlarını karşılamak ve terörle mücadele için köpek eğitmenleri de dahil olmak üzere güvenlik birlikleri göndermeyi teklif etti. Katar İçişleri Bakanı ve Lehviya Komutanı, 3 Nisan 2024'te yetkililer ve güvenlik liderleriyle birlikte Nasır el-Halifi ve Şeyh Jassim bin Mansur el-Tani'nin de katıldığı bir toplantı düzenleyerek güvenlik operasyonlarını masaya yatırdı.
Açılış töreninden bir hafta önce Lehviya'nın 16 Temmuz 2024'te Paris'te konuşlandırıldığı duyuruldu. Temmuz 2024'te Almanya (Bundespolizei/NRW Police aracılığıyla), Belçika, Birleşik Arap Emirlikleri, Birleşik Krallık, Brezilya, Çekya, Danimarka, Estonya, Fas, Finlandiya, Güney Kore, Hindistan, Hollanda, İrlanda, İspanya (Ulusal Polis/Guardia Civil aracılığıyla), İsveç, İtalya, Kanada (RCMP/OPP/CPS aracılığıyla), Kıbrıs Cumhuriyeti, Lüksemburg, Norveç, Polonya, Portekiz, Slovakya ve LAPD/LASD/NYPD/FCPD aracılığıyla da ABD'den gelen polis memurlarının Fransız meslektaşlarına destek olmak için Paris'e konuşlandırılacağı ve toplamda 46 ülkenin polis desteği sağlayacağı bildirildi.
Güvenlik endişeleri, açılış töreninin Sen Nehri boyunca halka açık bir etkinlik olarak gerçekleştirilmesi planlarını da etkiledi. Beklenen katılım 600.000'den 300.000'e düşürüldü ve ücretsiz izleme alanlarına sadece davetlilerin kabul edilmesi planlandı. Nisan 2024'te, IŞİD'in Mart ayında Crocus City Hall saldırısını üstlenmesi ve UEFA Şampiyonlar Ligi çeyrek finallerine yönelik tehditler savurmasının ardından Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, açılış töreninin gerekirse küçültülebileceğini veya başka bir yere taşınabileceğini belirtti. Fransız yetkililer oyunlar öncesinde Paris sokaklarında yaklaşık 75.000 adet polis ve asker konuşlandırdı.


### Gönüllüler.
Paris 2024 Olimpiyat ve Paralimpik Oyunları için gönüllü platformu Mart 2023'te halkın erişimine açıldı. Dünya genelinde 45.000 gönüllünün görevlendirilmesi hedeflendi. 3 Mayıs 2023'te kayıtlar sona erdiğinde Paris Organizasyon Komitesine 300.000'den fazla başvuru yapılmıştı ve bu sayı, önceki iki Olimpiyat oyunlarına başvuranların sayısını geçmişti. Başvuru sonuçları Eylül ve Aralık 2023 tarihleri arasında başvuru sahiplerine iletildi. 800'den fazla başvuru güvenlik endişesi gerekçesiyle reddedildi ve bu başvurulardan 15'i Fiche S ile işaretlendi.


## Oyunlar.
### Açılış töreni.
Açılış töreni, 26 Temmuz 2024'te saat 19.30'da (OAYS) başladı. Yönetmenliğini Thomas Jolly'nin üstlendiği tören, Yaz Olimpiyatları'nın geleneksel stadyum ortamı dışında gerçekleştirilen ilk açılış töreni olarak tarihe geçti. Geçit töreni Pont d'Austerlitz'den Pont d'Iéna'ya kadar Sen Nehri boyunca bir tekne geçidi şeklinde düzenlendi ve güzergah boyunca çeşitli önemli noktalarda kültürel etkinlikler sergilendi. Jolly, törenin Fransa tarihindeki önemli anlar ile sevgi ve "paylaşılan insanlık" temasını öne çıkaracağını belirtti. Sporcular, Eyfel Kulesi'nin önündeki Jardins du Trocadéro'da resmî protokol törenine katıldılar. Sen Nehri boyunca izleme noktaları için yaklaşık 326.000 bilet satıldı ve bunların 222.000'i gönüllüler, gençler ve düşük gelirli aileler gibi gruplara dağıtıldı.
Tören, Amerikalı müzisyen Lady Gaga, heavy metal grubu Gojira, soprano #YÖNLENDİRME , Grand Palais'in tepesinde Fransa millî marşı La Marseillaise'i seslendiren Axelle Saint-Cirel, rapçi Rim'K, Yunan tanrısı Dionisos'u canlandıran Philippe Katerine, Juliette Armanet, Sofiane Pamart ve Kanadalı şarkıcı Celine Dion'un müzik performanslarına sahne oldu. Oyunlar, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından resmen açıldı. Guadeloupe doğumlu judoka ve sprinter Teddy Riner ile Marie-José Pérec tarafından yakılan Olimpiyat meşalesi, 30 metre yüksekliğindeki helyum küresi ile taçlandırılmış sıcak hava balonundan esinlenilen bir tasarıma sahipti ve gece vakti Tuileries Bahçesi üzerinde süzüldü. İlk kez meşale yanma yoluyla değil, LED aydınlatma sistemi ve aerosol su püskürtme jetleri ile simüle edilen alevlerle aydınlatıldı.


### Kapanış töreni.
Kapanış törenlerinin 11 Ağustos 2024 tarihinde Stade de France'da yapılması planlanmaktadır.


## Katılımcı Ulusal Olimpiyat Komiteleri.
2024 Yaz Oyunları'nda, 204 Ulusal Olimpiyat Komitesi temsil edildi. Bu komitelerin 54'ü Afrika'dan, 48'i Avrupa'dan, 44'ü Asya'dan, 41'i Amerika kıtalarından ve 17'si Okyanusya'dan geldi. 2020'deki oyunlarda yer almayan Kuzey Kore, bu yıl oyunlarda geri döndü. Ayrıca Rusya ve Belarus'tan Bireysel Tarafsız Sporcular ile Mülteci Olimpiyat Takımı da yarışmalara katılım sağladı.
Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından IOC, Rusya ve Belarus'un Olimpiyat Komitelerini Olimpiyat Ateşkesi'ni ihlal ettikleri gerekçesiyle askıya almıştı. Bu nedenle, Rus ve Belaruslu sporcular ulusal kimlik taşımadan "Bireysel Tarafsız Sporcular" (AIN) adıyla yarıştılar. Olimpiyat Oyunları'nda yer alabilmeleri için bu sporcuların savaşı "aktif olarak" desteklememeleri gerekmekteydi. Bu sporcuların IOC paneli ve her bir spor dalının uluslararası federasyonu tarafından onaylanması şartı bulunmaktaydı. Bireysel sporcular olarak AIN, açılış töreninde veya madalya tablosunda bir delegasyon olarak kabul edilmedi.
Katılımcı sporcu sayısına göre Ulusal Olimpiyat Komiteleri#YÖNLENDİRME 


## Pazarlama.
### Amblem.
2024 Yaz Olimpiyatları ve Paralimpik Oyunları için hazırlanan amblem 21 Ekim 2019 tarihinde Grand Rex'te tanıtıldı. Art Deco'dan esinlenen amblem, Fransa'nın ulusal simgesi olan Marianne'nin saçlarının negatif alanda oluşturduğu bir alevle temsilidir. Amblem aynı zamanda bir altın madalyayı andırmaktadır. Tony Estanguet amblemin “Oyunların gücünü ve büyüsünü” ve Oyunların “insanlar için” olduğunu sembolize ettiğini açıklamıştır. Kadın figürünün kullanılması aynı zamanda Paris'te düzenlenen ve kadınların katılımına ilk kez izin verilen 1900 Yaz Olimpiyatlarına da bir saygı duruşu niteliği taşıyor. Amblem Fransız tasarımcı Sylvain Boyer tarafından Fransız tasarım ajansı Royalties ile birlikte tasarlandı.
Paris 2024 amblemi birçok tasarım dergisi tarafından 2019'un en büyük yeni logosu olarak değerlendirildi. Opinion Way tarafından yapılan bir ankete göre Fransızların yüzde 83'ü yeni Paris 2024 Oyunları amblemini beğendiklerini söyledi. Ankete katılanların yüzde 82'si estetik açıdan çekici bulurken, yüzde 78'i de yaratıcı bulduğunu ifade etti. Sosyal medyada alay konusu olan logo için bir kullanıcı “bir randevu sitesi ya da kuaför salonu için daha uygun olurdu” yorumunda bulundu.
İlk kez, 2024 Yaz Paralimpik Oyunları, her iki etkinlik arasında ortak bir “hırsı” yansıtacak şekilde, hiçbir fark olmaksızın, karşılık gelen Olimpiyatlarla aynı amblemi paylaşıyor.


### Maskot.
14 Kasım 2022 tarihinde, 2024 Yaz Olimpiyatları ve Paralimpik Oyunları'nın maskotları olarak tanıtılan Frigler, tarihi bir Fransız özgürlük ve hürriyet sembolü olan bir çift antropomorfik Frig şapkasıdır. Marianne, Eugène Delacroix'nın Liberty Leading the People adlı tablosu da dahil olmak üzere, genellikle Frig şapkası takarken tasvir edilmiştir. İki maskotun ortak sloganı “Tek başımıza daha hızlı gideriz, ama birlikte daha ileri gideriz”.


### Poster.
Bu oyunların Olimpiyat posteri 4 Mart 2024 tarihinde açıklandı. Uga Gattoni tarafından tasarlanan posterin bir yarısı Olimpiyatları, diğer yarısı ise Paralimpik Oyunları temsil edecek şekilde diptik bir tasarım kullanıldı. İlk kez Olimpiyat posteri ve Paralimpik posteri birlikte tasarlandı, çünkü her biri bağımsız olarak yarı yarıya çalışabiliyor ya da tek bir posterde birleştirilebiliyor. Posterlerin tamamlanması altı ay boyunca 2.000 saat sürdü.


## Yayın hakları.
Fransa'da 2024 Yaz Olimpiyatları'nın yurt içi yayın hakları, Eurosport aracılığıyla Warner Bros. Discovery (eski adıyla Discovery Inc.) tarafından sahiplenildi ve şifresiz yayın hakları ülkenin kamu yayıncısı France Télévisions'a devredildi. WBD'nin mevcut yayın platformu Max, oyunlar öncesinde 11 Haziran 2024'te Fransa'da piyasaya sürüldü ve oyunları abonelere ek bir ücret talep etmeden yayınlamayı planlamaktadır. WBD ağları Britanya, Fransa, Polonya ve İskandinav kanalları için özel stüdyolarla Hôtel Raphael'den yayın gerçekleştirecek.