BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Ernest Walbourn
Ernest Charles Walbourn (16 Şubat 1872 Dalston, Middlesex - 29 Haziran 1927), kırsal ve çiftçilik sahnelerinin İngiliz manzara ressamıdır.
Beş çocuğun ikincisiydi ve yerel eğitim gördü.
Tazmanya/Avustralya'da mülk sahibi olan babası başlangıçta sanatsal hırslarını onaylamadı ancak daha sonra aile evinde bir stüdyo kurulmasına ve sanat eğitiminin finansmanına yardım etti.
1895'te Essex, Chingford'a yerleşti ve Kraliyet Yağlı Boya Ressamları Enstitüsü'nde sergilemeye başladı.
1897'den itibaren resimleri Kraliyet Sanat Akademisinde ve Kraliyet İngiliz Sanatçılar Topluluğu'nda sergilendi. Eserleri iyi karşılandı ve çoğu resimleri Londra sanat tüccarları "WW Sampson ve Louis Wolfe" aracılığıyla satıldı.
1906'da daha büyük eserlerinden bazılarının arka planlarını boyayarak yardımcı olan ve daha sonra kendi adına tanınan Eva Gardner ile evlendi.
# Cengiz Eşiyok
Cengiz Eşiyok (d. 21 Aralık 1985, İstanbul) Türk oyuncu.


## Hayatı ve kariyeri.
Cengiz Eşiyok, 21 Aralık 1985 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Sahneye ilk adımını amatör olarak 2003 yılında attı. 2007 yılında girdiği Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü Oyunculuk Anasanat Dalı'ndan, 2011 yılında mezun oldu. Eğitimine İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Yarı Zamanlı Müzikal Oyunculuk Bölümünde devam etti. Eğitim/öğretim hayatının ardından birçok tiyatroda; çeşitli sinema, dizi ve reklam filmlerinde rol aldı. Senaryo ekibinde yer aldığı "Döndüm Ben" adlı sinema filmi, 2019 yılında vizyona girdi. TRT Belgesel kanalında yayınlanan "Bilimin Ev Hali" ve "Eşyanın Serüveni" adlı popüler bilim belgesel programlarında sunuculuk yaptı.
# Gallagher
Leo Anthony Gallagher Jr. (24 Temmuz 1946 - 11 Kasım 2022), Amerikalı komedyen ve oyuncu.


## Filmografi.
### Komedi gösterileri.
 - 1980, "An Uncensored Evening"
 - 1981, "Mad as Hell" & "Two Real" 
 - "Totally New" (1982)
 - "That's Stupid" (1982)
 - "Stuck in the Sixties" (1983)
 - "The Maddest" (1983)
 - "Melon Crazy" (1984)
 - "Over Your Head" (1984)
 - "The Bookkeeper" (1985)
 - "The Messiest" (1986)  önceki özel programlardan klipler içerir
 - "Overboard" (1987)
 - "We Need a Hero" (1992)
 - "Smashing Cheeseheads" (1997)
 - "Messin' Up Texas" (1998)
 - "Sledge-O-Matic.com" (2000)
 - "Tropic of Gallagher" (2007)
 - "Gotham Comedy Live" (2014)  "Gallagher" bölümü 9 Ekim'de New York'ta Chelsea'deki Gotham Kulübü'da kaydedildi.


### Oyunculuk performansları.
  - "Record City" (1978)
  - "The Smothers Brothers Comedy Hour" (1988 TV dizisi)  1 bölüm
 - "Nontourage" (2010 kısa)
 - "The Book of Daniel" (2013) rolü: Astrolog-Abib


### Diğer.
  - "Match Game-Hollywood Squares Hour" (1983) - Oyun Programı Katılımcısı / Ünlü Konuk Oyuncu
  - "The Eric Andre Show" (2013) - Cameo
 - "Celebrity Big Brother 2" (2019) - Konuk, Veto Gücü Yarışması için Sledge-O-Matic rutinini gerçekleştirdi.
# Oragve
Oragve (Gürcüce: ორაგვე), Guria'nın Lançhuti belediyesine bağlı bir köydür.


## Etimoloji.
Lazca kökenli bir kelime olan Oragve, atmaca gibi "yırtıcı kuşları yakalamak için kullanılan av sahası" anlamına gelmektedir. Kelime, "Saragve" veya "ragvit" olarak da bilinmektedir.


## Coğrafya.
Oragvisğeli (Piçori havzası) nehrinin kıyısında, deniz seviyesinden 200 metre yükseklikte konumlanmıştır. Lançhuti'ye 6 km uzaklıktadır. Köyde çay, narenciye, tung ve defne üretimi yapılmaktadır.


## Mağara.
Oragvisğeli'nin sol kıyısında, Krakala Dağının yamacında bir mağara vardır. Mağaranın birbirine deliklerle bağlanan üç bölümü vardır.


## Tarihçe.
Köyde Kurtarıcı İsa Kilisesi yer almaktaydı. Kilise eski zamanlarda taştan yapılmış; ancak yıkıldıktan sonra ahşaptan yapılmıştır. Kilisenin cemaati 15 haneden oluşuyordu. Grigol Gurieli'nin evi ve kütüphanesi Oragve'deydi. Egnate Ninoşvili, Nisan 1887'den Kasım 1888'e kadar bu kütüphanede çalıştı ve burada "Guria'da İsyan" (ჯანყი გურიაში) romanını yazmaya başladı.
# Surmuşi
Surmuşi, Gürcistan'ın Raça-Leçhumi bölgesinin Tsageri belediyesine bağlı bir köydür. Tsageri'ye 20 kilometre uzaklıkta, deniz seviyesinden 800 metre yükseklikte konumlanmıştır. Köy, Lacanuri Nehrinin sol kıyısındadır. Lacanurhes Barajı bu köyde inşa edilmiştir. Köy, şifa verdiği iddia edilen kükürtlü su kaynaklarıyla ünlüdür.
Megrelce/Lazca kökenli olan Surmuşi adı, Antik Çağ ve Erken Orta Çağ'da bölgede yaşamış Zanlarla ilişkili olabilir. 20. yüzyılda, köyde en geç 9. yüzyılda yapıldığı düşünülen bronz baltalar bulunmuştur.
# 2027
2027, Cuma günü başlayan bir yıl.


## Olaylar.
### Tarihi belirsiz.
  - Kanal İstanbul projesinin tamamlanması planlanıyor.
  - Avustralya ve Güney Afrika'da Kilometre Kare Dizisinin planlanan tamamlanması.
  - Kia yeni EVS'yi piyasaya sürecek
  - İsviçre'de, Alplerde önemli bir geçit olan ikinci Gotthard kara yolu tünelinin inşaatı tamamlanacak.
  - USS Nimitz (CVN-68) için ABD Donanması tarafından önerilen yedek USS Enterprise (CVN-80) devreye alınacak.


### Şubat.
  - 6 Şubat - Halka şeklindeki güneş tutulması.


### Ağustos.
  - 2 Ağustos - Tam güneş tutulması.
  - 7 Ağustos - Asteroid (137108) 1999 AN10, Dünya'nın 388,960 km (0,0026 AU) yakınından geçecek.
# 1880'ler
 - YÖNLENDİRME 
1880'ler, 1 Ocak 1880 günü başlayıp 31 Aralık 1889 günü sona eren onyıldır.
# 1870'ler
1800'ler | 1810'lar | 1820'ler | 1830'lar | 1840'lar | 1850'ler | 1860'lar | 1870'ler | 1880'ler | 1890'lar <br>1870 | 1871 | 1872 | 1873 | 1874 | 1875 | 1876 | 1877 | 1878 | 1879
1870'ler Gregoryen takvimine göre 1 Ocak 1870'te başlayan ve 31 Aralık 1879'da sona eren onyıldır.
Avrupa ve Asya'da yeni imparatorluklar, emperyalizm ve militarizm yükselirken, önceki onyılın eğilimleri bunda da devam etti. Amerika Birleşik Devletleri Amerikan İç Savaşı'nı atlatıyordu. Almanya 1871'de birleşti ve İkinci Reich'ına başladı. Onyılın sonlarında dünya çapında işçi sendikaları ve grevleri meydana geldi ve I. Dünya Savaşı'na kadar devam etti. Amerika Birleşik Devletleri'nde Yeniden Yapılanma dönemi başladı.
# 1860'lar
 - YÖNLENDİRME 
1860'lar, 1 Ocak 1860 günü başlayıp 31 Aralık 1869 günü sona eren onyıldır.
# 1840'lar
1800'ler | 1810'lar | 1820'ler | 1830'lar | 1840'lar | 1850'ler | 1860'lar | 1870'ler | 1880'ler | 1890'lar <br>1840 | 1841 | 1842 | 1843 | 1844 | 1845 | 1846 | 1847 | 1848 | 1849
1840'lar Gregoryen takvimine göre 1 Ocak 1840'ta başlayan ve 31 Aralık 1849'da sona eren onyıldır.
On yıl boyunca, dünya çapında pek çok ülke (özellikle Avrupa) birçok isyan ve ayaklanma gördü. Bunların en önde gelenleri 1848'de meydana geldi. Ayaklanmaların yanı sıra, Amerika Birleşik Devletleri'nde halk Kaliforniya gibi kıyı yerleşimlerine göç etmeye başladı. Altına hücum on yılın ikinci yarısında ortaya çıktı.
1848'de Karl Marx'ın Komünist Manifesto'yu yayınlaması, küresel sosyalist hareketin temellerinin atılmasına yardımcı olacaktı. Tartışmasız on yılın ilk büyük olayı, Şubat 1840'ta başlayan Birleşik Kabileler'deki (günümüz Yeni Zelanda ) Waitangi Antlaşması'nın Māori rangatira ile İngiliz Tacı temsilcileri arasında imzalanmasıydı. Metinlerin Māori ve İngilizce versiyonları arasındaki farklılıklar nedeniyle, İngilizler Māori'nin egemenliği bıraktığını iddia etti ve yeni bir Koloni ilan etti; bu da Koloni esas kontrolü ele geçirene kadar 25 yıldan fazla süren asimetrik silahlı çatışmaya yol açtı.
Meksika -Amerika Savaşı, Kuzey Amerika'daki ulusal sınırların yeniden çizilmesine yol açtı. Amerika Birleşik Devletleri'nde, Guadalupe Hidalgo Antlaşması ile Kaliforniya'nın Meksika'dan ilhak edilmesi ve orada altın keşfedilmesinin ardından Kaliforniya Altına Hücum'un başlamasının ardından, her ikisi de 1848'in başlarında yeni Batı Kıyısı'na kitlesel göç meydana geldi. Kuzey sınırında, Amerika Birleşik Devletleri, 1846'da Birleşik Krallık ile Oregon sınır anlaşmazlığını çözerek, eski ulustaki iç siyasi krizi çözdü. Bu arada, İrlanda'da Büyük Kıtlık 1845'te başladı ve bir milyon İrlandalının ölümüne ve bir milyondan fazla kişinin göç etmesine neden oldu. 1848'de, kadın hakları hareketi New York'taki Seneca Falls Kongresi ile başladı.
# Efes Muharebesi (1147)
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
Efes Muharebesi, 24 Aralık 1147 günü İkinci Haçlı Seferi sırasında gerçekleşmiştir. VII. Louis komutasındaki Fransız haçlı ordusu, Efes kentinin hemen dışında Anadolu Selçuklu Devleti tarafından yapılan pusuyu başarılı bir şekilde savuşturmuştur.


## Arka plan.
Kral VII. Louis, Fransız ordusunu Avrupa ve Küçük Asya üzerinden Kudüs'e yürütüyordu. Ordu, Küçük Asya sahili boyunca ilerlemeye karar verdi, çünkü Almanya İmparatoru III. Konrad ve ordusunun Dorileon'daki yenilgisi, iç kesimlerde yürümenin çok tehlikeli olduğunu açıkça ortaya koymuştu. Aralık 1147'nin başlarında ordu, Antalya ana limanına ulaşmak için Menderes Vadisi'nden geçmeden#YÖNLENDİRME önce antik Efes kentinde dinlenmek için durdu.#YÖNLENDİRME Efes'e vardığında Louis, Bizans İmparatoru I. Manuil'in habercileri tarafından, çevrenin Selçuklu Türkleri tarafından istila edildiğini ve Louis'in ordusunu İmparatorluk kalelerinde konaklamasının şu an için daha akıllıca olacağı yönünde uyarıldı, Louis'in istihbarat veya askeri yardım için yerel Yunan nüfusuna güvenmediği özellikle de göz önünde bulundurulmalıdır. Louis bu tavsiyeyi dinlemeyi reddetti ve ayın sonunda birliklerini Efes'ten dışarı çıkardı.#YÖNLENDİRME 


## Muharebe.
Türkler, Haçlıları Efes'in hemen dışındaki Decervium Vadisi'nde dinlenirken pusuya düşürdüler.#YÖNLENDİRME Muharebenin detayları azdır, ancak tanık Eudes de Deuil'e göre, haçlıların cesareti Türklerin başarıya ulaşmasını engelledi.#YÖNLENDİRME Eudes de Deuil ayrıca Müslüman gücün Yunanlar tarafından yönetildiğini iddia eder.#YÖNLENDİRME 


## Neticesi.
Efes Muharebesi, İkinci Haçlı Seferi'nde küçük bir muharebeydi. Ordunun Efes'te dinlendiğini söyleyen Surlu William, orada bir savaş olduğundan bahsetmez bile. Türkler saldırmaya devam ettiler ve Ocak 1148'de Haçlı ordusunu Honaz Dağı'nda yıkıcı bir yenilgiye uğratmayı başardılar.


### Birincil.
-  


### İkincil.
-
# Enver Habadze
Enver Habadze (Gürcüce: ენვერ ხაბაძე; d. 12 Aralık 1923, Batum, Gürcistan SSC - ö. 27 Haziran 2001), Gürcü dansçı ve koreograf.


## Hayatı.
Habadze, 1939'da Batum Koreografi Okulu'ndan mezun oldu.
1938'de Acara ÖSSC Şarkı ve Dans Topluluğu'nda solist, 1944'te koreograf olarak çalışmaya başladı. 1948'de Nino Ramişvili ve İliko Suhişvili'nin daveti üzerine Gürcistan Devlet Akademik Dans Topluluğu'nda "Lazura" ve "Acaruli Horumi" danslarını sahneledi. 1948'de Acara ÖSSC Filarmoni Orkestrası'na bağlı "Kafkas Dans Topluluğu"nu, 1967'de "Salaghobo" topluluğunu kurdu. Salaghobo topluluğunda 100'den fazla dans icra edildi. “Gandagana” adını verdiği "Acaruli Satrfialo" dansını dünyaya tanıttı. Enver Habadze, Gürcü repertuvarına "Acaruli Horumi" ve "Ohoi-Nana" danslarını dahil etti. Ayrıca "Kaplan Postlu Şövalye" şiirinin koreografik gösterimini düzenledi. 1966'da Gürcistan Devlet Akademik Dans Topluluğu'nda "Horumi" dansını icra etti.1974'te sanat yönetmeni ve baş koreograf olarak çalışmaya başladı. Tiyatro oyunlarında dansçı olarak yer aldı. Gürcü danslarıyla ilgili birçok belgesele katıldı.
# Kanlı Geçit Muharebeleri
 - YÖNLENDİRME 
Kanlı Geçit Muharebeleri, Türk Kurtuluş Savaşı Güney Cephesi sırasında Kuva-yi Milliye Kuvvetleri ile Fransız Kuvvetleri arasında meydana geldi. Savaş 1 Kasım 1920'de başladı ve 9 Kasım'da Türk zaferiyle sona erdi. Kayıpların kesin sayısı bilinmiyor.


## Arka plan.
Fransa'nın bölgeye ilgisi, I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı İmparatorluğu'nun beklenen çöküşünün ardından bölünmesini öngören Sykes-Picot Anlaşması ile alevlendi. Anlaşma, Arap Yarımadası dışındaki Osmanlı vilayetlerini Sykes-Picot hattıyla İngiliz ve Fransız kontrolündeki bölgelere ayırıyordu. Anlaşma, Britanya'ya güney Filistin, Ürdün ve güney Irak'ın yanı sıra ek küçük alanların kontrolünü etkili bir şekilde verdi ve Fransa, Türkiye'nin güneydoğusu, kuzey Irak, Suriye ve Lübnan'ın kontrolünü ele geçirdi.


## Muharebeler.
1 Kasım 1920'ye gelindiğinde çeşitli kuvvetler Osmaniye kasabasında milli müfrezeler halinde dağılmıştı. Sabahın erken saatlerinde Fransız kuvvetlerinin büyük bir kısmı, 1000 Kuva-yi Milliye milis savaşçısının hiçbir direnişiyle karşılaşmadan Mamure tren istasyonuna doğru ilerledi. "Zil" yönünde ilerleyen Fransız kuvvetleri direnişle karşılaşsa da "Kanlı Geçit" olarak da anılan Kanlı Geçit'e doğru ilerlemeye devam etti. Öğle vakti tüm Fransız kuvvetleri Kan Sokağı-Mamure demiryolu hattına ulaşmıştı. Osmaniye'den gelen Türk kuvvetleri 20 km uzaklıktaki Yarpuz'a çekilmeyi başardı. Ceyhanlı Türk Kuvvetleri Ceyhan Nehri'nin kuzey kıyısına çekilirken müfrezenin bir kısmı Kadirli'ye doğru ilerlemeye başladı.
Ceyhan Nehri'nin kuzeyinde ve doğusunda başlayan taarruz sırasında Fransız kuvvetleri, Türk kuvvetlerinden yoğun ateş aldı. Ceyhan Nehri'nin doğusunda Fransız kuvvetlerine yönelik ateşler devam etti ve ağır kayıplar yaşandı. Sonuç olarak oradaki Fransız kuvvetleri püskürtüldü.
# TOPIX
TOPIX ( "Tōshō Kabuka shisū"; "Tokyo Hisse Senedi Fiyat Endeksi"), Tokyo Menkul Kıymetler Borsası'nın borsa endeksidir. Endeks, 1 Temmuz 1969 tarihinden bu yana Tokyo Menkul Kıymetler Borsası tarafından hesaplanmakta ve yayınlanmakta olup borsanın birinci bölümündeki tüm yerli şirketleri izlemektedir. 1 Şubat 2011 tarihi itibarıyla Tokyo Menkul Kıymetler Borsası Birinci Bölüm'de 1.669 şirket bulunmakta olup endeksin piyasa değeri 197.4 trilyon yendir.
Endeks, bir şirketin ağırlığının toplam hisse senedi sayısına dayalı olduğu bir sistemden, alım satım için mevcut hisse sayısına dayalı bir ağırlığa (serbest dolaşım (ing:free float) olarak adlandırılır) geçiş yaptı. Bu geçiş Ekim 2005'te başlayan üç aşamada gerçekleşti ve Haziran 2006'da tamamlandı. Değişiklik teknik olsa da, Japonya'daki birçok şirketin önemli sayıda hisse senedine sahip olması nedeniyle, birçok şirketin endekste ağırlıklandırılmasında önemli bir etkisi oldu. Karmaşık iş ittifaklarının bir parçası olarak iş ortaklarının payları ve bu tür paylar artık şirketlerin endeksteki ağırlığının hesaplanmasına dahil edilmemektedir.
TSE halen TOPIX'i her saniye hesaplıyor ve dağıtır ve ayrıca 28 Şubat 2011'den itibaren milisaniye düzeyinde sunulan yeni bir Yüksek Hızlı Endeks yayma hizmetini başlatmayı planladı.
# Rotten.com
Rotten.com, 1996'dan 2012'ye kadar aktif bir şok sitesiydi. "An archive of disturbing illustration" (Rahatsız edici görsel arşivi) sloganı taşıyan web sitesi, şiddet eylemlerinin resimlerine, şekil bozukluklarına, otopsi veya adli fotoğraflara, sapkın seks eylemlerinin tasvirlerine ve rahatsız edici veya yanlış tarih meraklarına ayrılmıştı. 1996 yılında kurulan, Soylent Communications olarak bilinen bir geliştirici tarafından yönetildi. Site güncellemeleri 2009 yılında yavaşladı ve Şubat 2012'deki son güncellemesini aldı.


## Tarih.
1996 yılının sonlarında, Soylent Kayıtlı olmayan alan adlarını bulan bir program yazdı. 'Rotten' (çürük), kullanılmamış kelimelerden biriydi ve Soylent, aynı yıl "Rotten.com"un haklarını aldı. Rotten.com, bazı ülkelerdeki sansür kurallarının internet erişimini kısıtlamaya başladığı bir dönemde, çevrimiçi ifade özgürlüğünü savundu.
# Çinkadzeebi Camii
Çinkadzeebi Camii (Gürcüce: ჭინკაძეების მინარეთიანი ჯამე), Gürcistan'nın Acara bölgesindeki iki katlı ahşap bir camidir. 19. yüzyıla tarihlenmektedir.


## Özellikleri.
Cami günümüzde terk edilmiş vaziyettedir. 1981 tarihli kayıt kartına göre, o tarihte caminin bodrumunda bir medresenin faaliyet gösterdiği bilinmektedir. Aynı kartta, düzleştirilmiş taş bloklar ve muhtemelen bir bacadan oluşan kapalı ve dar bir ek binanın olduğu yazmaktadır. Caminin mimari görünümü, yapı malzemelerinin özellikleri, planı ve dekoru bölgedeki diğer yapılarla benzerlik göstermektedir. Dikdörtgen planlı iki katlı ahşap yapı, taş temel üzerine inşa edilmiştir. Caminin iç tasarımını Laz ustalar yapmıştır.
# Cüneyt Ayral
Cüneyt Ayral (d. 13 Şubat 1954, İstanbul), Şair, yazar, gazeteci, fotoğraf sanatçısı, küratör ve rehberdir.


## Hayatı.
Cüneyt Ayral 1954 yılında İstanbul’da doğdu, orta ve yüksek öğrenimini Ankara’da tamamladıktan sonra yeniden İstanbul’a döndü, gazeteciliğinin yanı sıra reklam yazarlığı yaptı. Yirmi yıl süreyle sanayici olarak Türkiye’de kadın iç giyim sektörünün gelişmesinde kilit rol oynadı.
AFSAD Ankara Fotoğraf Sanatçıları Derneği kurucu genel sekreterliğini üstlendi. Beş yıl süreyle Kostantıniyye Haberleri adında bir gazete yayınladı.
Şiir, öykü, roman ve deneme türünde pek çok kitap yazdı; şiirleri ve öyküleri çeşitli dergilerde yayınlandı.
Kanal 6, TRT 2 ve Biz TV’de İstanbul, kültür, sanat ve yemek programları hazırladı ve sunuculuğunu yaptı. TRT radyolarında 70’li yıllarda pek çok programa imza attı.
1997 yılında Fransa’ya yerleşti ve bir süre Nice, Grenoble gibi şehirlerde yaşadıktan sonra Paris’e taşındı. Halen Paris’te yaşamakta olan Cüneyt Ayral bir yandan şiir ve roman çalışmalarına devam ederken, bir yandan da Paris ve Fransa üzerine tüm bilgi birikimini rehber olarak ziyaretçilere aktarmaktadır.
Üç çocuk babası olan Cüneyt Ayral İngilizce, Almanca ve Fransızca biliyor.


## Eserleri.
  - Başkaldırma (Şiir, 1974)
  - Şiir Mezarlıkları Gibi (Şiir, 1987)
  - İstanbul Şarkıları Kitabı (Şiir 1989)
  - Birinci Nar senfonisi “opus Yedi” (Libretto, 1992)
  - Lodos – Leandros – Lakhesis (Şiir, 1992)
  - The Sütyen (Deneme, 1993)
  - Kostantıniyye Haberleri Gazetesi (Aylık Gazete, 1989–1993)
  - Yolculuk (Otobiyografi, 2004)
  - Paris Notları (Deneme, 2005)
  - Geçmişi, Anıları, Öyküleri ile Sütyen (Deneme-öykü-söyleşi, 2006)
  - Müjgân (Roman, 2006)
  - Zaman Bitti (Roman, 2007)
  - Girsek mi? Girmesek mi? Avrupa'dan Türkiye (Makale ve söyleşiler, 2007)
  - Mürekkep Kâat ve Sen (Şiir, Mart 2009)
  - Gümüş Gölge (Roman, 2011)
  - Mimiti Titolayo Sin (Roman, 2011)
  - Paris Notları II (Deneme, 2012)
  - Kostantıniyye Notları (Deneme, 2013)
  - Sizin için Pişirdiler (Denme-yemek kitabı, 2014)
  - Kambur (Şiir, 2014)
  - Benim Paris'im (Deneme, 2015)
  - El Çabukluğu Marifet” (Yemek Kitabı, 2015)
# Hinotzminda Kilisesi
Hinotzminda (Gürcüce: ხინოწმინდა), Hinotzminda Piskoposluk Katedrali'ne bağlı bir kilisedir. Köyden geçen nehrin sağ kıyısında, Hinotzminda köyünde konumlanmıştır. Kilisenin sadece kalıntıları günümüze ulaşmıştır.


## Tarihçe.
Prens Vahuşti'ye göre kilisenin bir kubbesi vardı. Dimitri Bakradze, kilisenin kubbeli Açi Manastırı'na benzer bir yapı olduğunu kaydetmiştir. Tapınak, 18. yüzyıldaki Osmanlı işgali sırasında hasar gördü. Osmanlılar Çvana'dan Hino'ya girerek tahtadan yapılmış tapınağı ateşe verdiler. Saldırı sonucu taş duvarlar dışında tapınağın tamamı yandı. 1873'te kilise ağır hasar gördü ve sunağın sadece bir kısmı sağlam kaldı, freskler tahrip oldu. Sağlam kalan parçaların bir kısmı 1874'te kasıtlı olarak imha edildi. Ayrıca depremle beraber duvarların çoğu yıkıldı. Kilise binası, 1919'da Emil Tarieladze tarafından tamamen yıkıldı. Kilisenin yanında ahşap bir evi olan Tariladze, tapınak taşlarından yeni bir ev yapmaya karar verdi ve tapınağı tamamen yıkmaları için Laz yetkilileri ayarladı. Laz yetkililerin tapınağı tamamen yıkmakta zorlanmasıyla beraber, Teriladze tapınağı dinamitle havaya uçurdu. Daha sonra kaçan Lazlar kilise avlusundaki toprak kapta bir hazine buldular. Tapınak taşlarıyla bir ev inşa edemeyen Tarieladze, Kintrişi nehrinde boğuldu.


## Mimarisi.
Kilise binası, tapınağın merkezinde konumlanmıştı. Günümüze kısmen ulaşan tapınak duvarlarının yüksekliği 3 metreden kısadır. Yapının yüksekliği belirli bir yükseklikte sabitlenmiş gibiydi. Kilise bazilika tipli bir yapıydı; ancak yan nefler ana salondan bir duvarla ayrılmıştı. Yan koridorlar, apsisin köşelerinde ve batısında iki uzunlamasına durak olmak üzere üç bölüme ayrılmıştı. Bu duraklara ana salondaki küçük bir kapıdan erişim sağlanıyordu. Sadece apsisin kuzey ayağındaki apsis günümüze ulaşmıştır. Kilisenin planı Gürcistan'daki diğer kiliselere nazaran farklıdır.
Tapınak, çeşitli amaçlara yönelik binalar içeren bir çitle çevrilidir. Çit doğrudan ana tapınağı çevreler. Çitin planı yuvarlak şekillidir ve düz taştan yapılmıştır. Dikimden önce ulaşılan maksimum yükseklik 1 metreydi. Çitin güney tarafında, günümüze ulaşmış çeşitli amaçlara yönelik binalar bulunmaktadır.
Kilise çitinin dışında, özellikle güneybatı ve güney cephelerde çeşitli yapı kalıntıları korunmuştur. Yassı taştan inşa edilen yapıların dikdörtgen planlı olduğu bilinmektedir. Günümüzde bu yapıların işlevlerini belirlemek güçtür.
# William Sherard
William Sherard (27 Şubat 1659 - 11 Ağustos 1728), İngiliz botanikçi. John Ray ile birlikte, döneminin önde gelen İngiliz botanikçilerinden biri olarak kabul edilir. Bitki bilim mahlası Sherard'dır.


## Hayatı.
Sherard, Leicestershire, Bushby'de doğdu ve 1677'den 1683'e kadar Oxford'daki St John's College'da okudu. 1686'dan 1688'e kadar Paris'te Tourn.'un yanında botanik eğitimi aldı ve 1688'den 1689'a kadar Leyden'de Paul Hermann'ın arkadaşı olarak eğitimine devam etti.
Sherard, 1703'ten 1716'ya kadar İzmir'de İngiliz Konsolosu olarak görev yaptı bu süre zarfında kayda değer bir servet biriktirdi. İngiltere'ye döndüğünde Johann Jacob Dillenius, Pietro Antonio Micheli, Paolo Boccone ve Mark Catesby gibi diğer doğa bilimcilerinin hamisi oldu. Ayrıca Sebastien Vaillant'ın "Botanicon parisiense" (1727) adlı eserinin yayımlanmasında da etkili oldu.


## Mirası.
"Sherardia" cinsi, 1718'de Sébastien Vaillant tarafından onuruna adlandırıldı.
# Huia
Huia, Ranidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir. Yeni Zelanda'nın Kuzey Adası'na özgü, soyu tükenmiş bir Yeni Zelanda su kuşu türüdür. 1924'te de güvenilir bir görüş olmasına rağmen, bir huia'nın teyit edilen son görüşü 1907'de gerçekleşmiştir.
# Bukistsihe
Bukistsihe (), Guria'nın Çokhatauri belediyesine bağlı bir köydür. Supsa Nehri'nin sağ kıyısında, deniz seviyesinden 200 metre yükseklikte konumlanmıştır. Çohatauri'ye 6 km, Sajavaho'ya 24 kilometre uzaklıkta olan köyde bir anaokulu ve devlet okulu vardır.


## Tarihçe.
Köyde Geç Tunç Çağı ve Erken Demir Çağı yerleşimleri kaydedilmiştir. Eylül 1964'te Bukistsihe Tepesi'nin güney yamacında terk edilmiş bir yerleşimin izleri ortaya çıkmıştır. Köyde antik bir şehrin varlığı da muhtemeldir. Perde duvarlarla çevrili köyün Erken antik dönemde Erketi'nin ekonomik merkezi olduğu düşünülmektedir.
Feodal çağın başlarında, köyde Tamar Kalesi olarak da adlandırılan yeni bir kale inşa edilmiştir. En eski yapı katmanı, Geç Orta Çağ'ın sonlarındaki feodal dönemden kalmadır. Kale, Guria Prensliği'nin Rus İmparatorluğu'na bağlandığı 1811'e kadar faaliyetteydi ve İmereti-Aheti'den Karadeniz'e giden yolu kontrol etmek için kullanılıyordu. 1909'da köy halkı, Gürcü Okuryazarlık Derneği'nden köyde bir okuma salonu açmasını istedi. 1912'de köyde 2000 üyeli bir kredi kooperatifi açıldı.
Sovyet döneminde, köyde çaycılık ve bağcılık faaliyetleri başladı. Köyde ayrıca bir odun kereste fabrikası vardı.


## Turizm.
Köyde aile oteli ve mahzen bulunmaktadır. Supsa nehri, köyün topraklarında "Guria Gölü" adı verilen ve yazın yüzme ve rekreasyon amaçlı kullanılan doğal bir bataklık oluşturur.
Köyde her yıl "Bukistsiheloba" adlı bir festival kutlanmaktadır.


## Turistik yerler.
### Rafiel Şaraşidze'nin evi.
Köyde 200 yıl önce Laz ustalar tarafından yaptırılmış bir Oda evi bulunmaktadır. Yapı, Laz mimarisine özgü detaylar ve büyük Laz kubbesiyle bölgedeki diğer evler ayrılmaktadır. Evin üst katı kestane ağacından yapılmıştır. Alt kattaki destek direkleri kesici ve büyük taş kayalardan kesilerek yapılmıştır. Duvar kalınlığı 80 cm'dir. Evde ayrıca tarım aletlerinin tutulduğu bir ahır, açık ve kapalı bir mahzen vardır. Ev, Miheil Garakanidze'nin "Gürcü Ağaç Mimarisi" kitabında yer almaktadır.


### Kilise.
Köyün batısında, mezarlığın kenarında bir kilise vardır. Dairesel apsisli olan kilise, tek basamaklı bir kaide ile çevrilidir. Duvarlar kireç harçlı yassı taşlardan yapılmıştır. Günümüzde sadece kuzey duvarının batı kısmı kalmıştır.


### Değirmen.
Köyde Cakeli hanedanından kalma bir değirmen bulunmaktadır. 250 yıl önce Cakeli ailesi Ahıska'dan Guria'ya taşındı ve Gurieli, Cakeli ailesinin hayatta kalması için bu değirmeni onlara miras bıraktı.
# Casarsa della Delizia
, İtalya'nın Friuli-Venezia Giulia bölgesinde bulunan Pordenone iline bağlı bir komündür. Trieste'nin 80 km kuzeybatısında, Pordenone'nin ise 15 km doğusunda bulunur. Komünün nüfusu 31 Ekim 2020 tarihi itibarıyla 8.288 kişidir.
# Legoland Billund
Legoland Billund Parkı, ilk Legoland tema parkı olarak 7 Haziran 1968'de Danimarka'nın Billund kentinde açılan eğlence ve aktivite merkezidir.
Park, orijinal Lego fabrikasının ve Danimarka'nın en yoğun ikinci havaalanı olan Billund Havalimanı'nın yanında yer almaktadır. 2011'de 1,9 milyondan fazla misafir parkı ziyaret etti ve açılıştan bu yana 50 milyondan fazla misafir parkı ziyaret etti. Bu sayılarla Legoland, Kopenhag dışındaki Danimarka'daki en büyük turistik cazibe merkezi haline geldi. O zamandan beri inşa edilen Legoland parkları, milyonlarca plastik Lego tuğladan oluşan Miniland bölgesi olan Legoland Billund'a göre modellenmiştir.
1968 yılında açılması sonrası yıllar boyunca birçok orijinal model, aktivite bölümü ve dünyanın değişik şehirleri ve simgesel yapılarının minyatürlerinden oluşan Mini bir Lego Dünyası da içermektedir. Zaman içinde 45 dönümlük (18 hektar) alanı kaplayacak şekilde genişletilmiştir. Çevresinde ve parkın içinde Legolardan inşa edilmiş görüntüsü verilen oteller ve tatil köyleri yapılmıştır. 4 roller coaster, 2 su kaydırağı ile birlikte 50'den fazla aktivite bulunan oyun ve eğlence parkı; Duplo Land, Imagination Zone, LEGOREDO Town, Adventure Land, Lego City, Knight's Kingdom, Mini Land, Pirate Land ve Kutup Ülkesi dahil olmak üzere dokuz temalı alana bölünmüştür.
# Castelnovo del Friuli
, İtalya'nın Friuli-Venezia Giulia bölgesinde bulunan Pordenone iline bağlı bir komündür. Trieste'nin 90 km kuzeybatısında, Pordenone'nin ise 30 km kuzeydoğusunda bulunur. Komünün nüfusu 31 Ekim 2020 tarihi itibarıyla 825 kişidir.
# Kserigordos
Kserigordos (), modern tarih yazımında sıklıkla yanlışlıkla Kserigordon, Anadolu'da (modern Türkiye) bir kaledir.
1096'da Halkın Haçlı Seferi sırasında Kserigordos Kuşatması gerçekleşmiştir. Dönemin kayıtları, kalenin bir tepede#YÖNLENDİRME bulunduğunu ve su kaynağının hem bir su kuyusundan hem de duvarların hemen dışındaki bir kaynaktan geldiğini iddia etmektedir. Kesin konumu henüz tespit edilememiştir. Albert von Aachen, Nikaea'dan yaklaşık üç mil uzakta olduğunu yazar.#YÖNLENDİRME 
Yunan adı Kserigordos, yalnızca Anna Komnini'nin Aleksiad'ından (Χ.6.2) bilinir, burada τὴν Ξερίγορδον (Xerigordon) akuzatif (ismin i hali) formundadır. Guibert de Nogent, Latince yazılmış "Gesta Dei per Francos"ta kaleyi "Exorogorgum" olarak adlandırır ve onu Nikaea'dan dört günlük bir mesafeye koyar. Günümüzde Eskikale olarak bilinen site tereddütlü olarak Kserigordos olarak tanımlanır.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME
# Cavasso Nuovo
, İtalya'nın Friuli-Venezia Giulia bölgesinde bulunan Pordenone iline bağlı bir komündür. Trieste'nin 100 km kuzeybatısında, Pordenone'nin ise 25 km kuzeydoğusunda bulunur. Komünün nüfusu 31 Ekim 2020 tarihi itibarıyla 1.499 kişidir.
# Afshin Esfandyari
Afshin Esfandiyari (d. 11 Temmuz 1970, Miyanduab) İranlı heykeltıraş, ressam ve tasarımcıdır.
Farsça edebiyat mezunu olan Afshin Esfandiyari, 20 yaşında sanat dünyasına ilk adımını attı. Heykelleri, başta İran ve Türkiye olmak üzere, birçok ülkenin meydan ve müzelerinde sergilenmektedir. En son başyapıtı olan ulus anıtını Eskişehir ulus meydanı için tasarlayıp, icra etti. Aralarında Finlandiya Helsinki Üniversitesi, Bosna Hersek müzesi, Tacikistan Ulusal Müzesi, 2010 Şanghay Uluslararası Expo sergi müzesinin de bulunduğu birçok önemli kurumda heykelleri sergilenen Afshin Esfandiyari, çeşitli ödüllere layık görülmüştür.
# Bir Tat Bir Doku
Bir Tat Bir Doku, yönetmenliğini Ömer Faruk Sorak'ın üstlendiği Cem Yılmaz'ın 1999 yapımı tek kişilik gösterisi. Sinema gösterimlerine 2001'de başlanmıştır.
# John Stewart (Carrick kontu)
John Stewart (ö. y. 1645), Kral V. James'in gayrımeşru oğlu Orkney Kontu Robert'ın üçüncü oğlu olan, Carrick "earl"ü ve Kinclave lordu unvanlı bir İskoç asilzadeydi.
John, "Orkney Üstadı" olarak biliniyordu. 6 Ağustos 1600'de James Sandilands ile Dirleton Kalesi'ne Gowrie Kontu'nun kardeşleri William ve Patrick Ruthven'i tutuklamak için gitti, ancak Kennedy adında bir adam tarafından önceden uyarıldıkları için kaçtılar.
# Robert Stewart (Orkney kontu)
Robert Stewart, Orkney'in 1. Kontu ve Zetland Lordu (Shetland) (1533 baharı – 4 Şubat 1593), İskoçya Kralı V. James ve metresi Eupheme Elphinstone'un tanınmış gayri meşru bir oğludur. Robert Stewart, İskoç Kraliçesi Mary'nin üvey kardeşi ve İskoçya ve İngiltere Kralı VI. ve I. James'in amcasıdır.
# Stenness
Stenness (ˈ olarak telaffuz edilir) (; ), İskoçya'daki Orkney Anakarası'nda bulunan bir köy ve pariştir. Dikili Stenness Taşları ve Brodgar Çemberi dahil olmak üzere birkaç önemli tarihöncesi anıt içerir.
# Aziz Magnus Katedrali
St Magnus Katedrali, Kirkwall, İskoçya anakarasının kuzey kıyısındaki bir grup ada olan Orkney'in ana kasabası Kirkwall'da yer alan bir katedraldir. Birleşik Krallık'ın en kuzeyinde yer alan katedraldir ve adaların İskandinav Orkney Kontları tarafından yönetildiği dönemde Orkney piskoposları için inşa edilmiş Romanesk mimarinin güzel bir örneğidir. Kiliseye bağlı değildir; ancak Orkney'in 1468'de İskoç Krallığı tarafından ilhak edilmesinin ardından İskoçya Kralı III. James'in bir yasası sonucu Kirkwall kasabasına ait olmuştur.
İnşaat 1137'de başladı ve sonraki 300 yıl içinde yapıya eklemeler yapıldı. İlk piskopos Yaşlı William'dı ve piskoposluk, Norveç'teki Nidaros Başpiskoposu'nun yetkisi altındaydı. Yakındaki Piskopos Sarayı Piskopos William için inşa edildi.
Reformasyondan önce katedrale, makamı Kirkwall'da bulunan Orkney Piskoposu başkanlık ediyordu.
# Kirkwall Kalesi
Kral Kalesi olarak da bilinen Kirkwall Kalesi, Kirkwall'da yer almaktaydı ve Orkney Adaları'nın ana yerleşimiydi. 14. yüzyılda inşa edildi, 1614'te kasıtlı olarak yıkıldı. Son kalıntılar 19. yüzyılda temizlendi. Kale, Kirkwall'un merkezindeki Broad Street ve Castle Street'in köşesinde bulunuyordu.


## Tarihi.
14. yüzyılda, Orkney Kontu Henry Sinclair (c. 1345 - c. 1400), Norveç Kralı VI. Haakon'dan Orkney Kontluğu'nu ayırdı. Sinclair, 1379'da kontluğu kurduktan kısa bir süre sonra Kirkwall'daki kaleyi inşa etti. 26 Ekim 1614'te İskoçya Privy Konseyi, Kirkwall Kalesi'nin yıkılmasını emretti; ancak bu ertesi yıla kadar gerçekleştirilmedi. Kalıntılar, Morton'un 14. Kontu James Douglas'ın yeni bir şehir evi ve hapishane inşa etmesi için Şehir Konseyi'ne taşları verdiği 1742 yılına kadar ayakta kaldı. Castle Street'teki 1865 tarihli bir plak, kalenin yerini gösterir.
# Papaz (Hristiyanlık)
Hristiyanlıkta bir papaz, bir kilise veya diğer dini kuruluşlar tarafından inançların öğretilmesi ve düğünler, vaftizler veya cenazeler gibi önde gelen hizmetler veya başka bir şekilde topluluğa manevi rehberlik sağlamak gibi işlevleri yerine getirmek üzere yetkilendirilmiş kişidir. Terim, "minus" ("daha az") kelimesinden türetilen Latince "minister" ("hizmetçi", "görevli") kelimesinden gelmektedir.
# Güveği Sinan Paşa
Güveyi Sinan Paşa (? – 1504), beylerbeyi ve kaptan-ı deryalık görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.
Hayatının ilk yılları hakkında bilgi yoktur. Arnavut kökenli devşirmedir. Tahminen 1480 yılında II. Bayezid’in şehzade olarak bulunduğu Amasya’da kızı Ayşe Sultan ile evlenmiştir. Bundan dolayı “Damad” veya “Güveyi” lakaplarıyla anılmıştır. Bununla birlikte ilk eşinden kızı Fülâne Hatun'un da II. Bayezid ile evli olduğu belirtilmektedir.
II. Mehmed'in 3 Mayıs 1481'de ölümünden sonra sadrazam Karamanî Mehmed Paşa şehzadeler Cem Sultan ve II. Bayezid'e haberciler yollamıştır. O tarihte Anadolu beylerbeyi olarak görülen Sinan Paşa, sadrazamın adamlarından olan haberciyi Karaman'daki Cem Sultan'a ulaşmadan yakalayarak öldürmüş ve kayınpederi Şehzade Bayezid'e zaman kazandırmıştır.
1486 yılında yeniden Anadolu beylerbeyliğine getirilen Sinan Paşa, 2 Mayıs 1489 tarihinde Hersekzade Ahmed Paşa'nın Anadolu beylerbeyi olmasıyla görevine son verilmiştir. 1491/92'de kaptanıderya olsa da kısa süre sonra 1492/93'te görevden alınmıştır.
1499-1503 Osmanlı-Venedik Savaşı esnasında 1499 yılında Anadolu beylerbeyi sıfatıyla, padişah II. Bayezid'in de katıldığı Mora Seferine katılmıştır. Sinan Paşa 1500 yılı Ağustos'un da Modon kalesini üç haftalık kuşatmadan sonra ele geçirmiş ve kalenin tamiriyle görevlendirilmiştir.
1502 yılında Rumeli beylerbeyi olmuş ve öldüğü tarihe kadar bu görevde bulunmuştur. Eşi Ayşe Sultan'a padişahça gönderilen 14 Ocak 1504 tarihli taziye mektubu dikkate alındığında 1504 yılı Ocak ayı başlarında öldüğü anlaşılmaktadır.
Gelibolu'da kendi adıyla bilinen türbeye gömülüdür.
Sinan Paşa'nın Ayşe Sultandan olan çocuklarında Hanzade Ayşe Sultan 1503 yılında Dukakinoğlu Ahmed Paşa ile evlenmiştir. Diğer kızlarından; Kamerşah Sultan ile Fatma Sultan, Mesih Paşa'nın oğullarıyla evlenmiş, Gevherşah Sultan'ında İbrahim Bey adlı biriyle evlendiği görülmektedir. Ahmed ve Mustafa adıyla iki oğlunun da Ayşe Sultan'dan olduğu bilinmektedir. Bilinen diğer oğullarından; Mehmedşah Bey'in Larende ve Alaiye sancakbeyliği, diğer oğlu Mehmed Bey ise Kangırı, Ankara ve Bayburt sancakbeyliği yapmıştır. Bu çocuklarının ilk eşinden olduğu değerlendirilmektedir.
# Yeoryos Kandilaptis
Yeoryos Kandilaptis (Yunanca: Γεώργιος Κανδηλάπτης, romanizasyon: "Geórgios Kandiláptis") Yunan akademisyen, gazeteci ve öğretmendi. Hayatının ilk 44 yılını Osmanlı Devleti'nde, sonrasını Yunanistan'da geçirdi. Yazdıklarının ana konusu Pontus bölgesi olan Kandilaptis, tarihi, folklorik, edebi ve sosyoloji temalı birçok makalenin yazarıdır.


## Hayatı.
Kandilaptis, 23 Ekim 1881'de Osmanlı İmparatorluğu'nun Gümüşhane kentinde doğdu. 4 çocuğun en küçüğüydü. Ailenin ebeveynleri Theodoros ve Kiparissia (veya Paresa) Kandilaptis'ti. 1899'da "Argyropolis Lisesi'nden" mezun olduktan sonra, 1899'dan 1914'e kadar Gümüşhane ve Erzincan'ın köylerinde öğretmenlik yaptı. 1914'te I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı ordusuna katılmaya çağrıldı, ancak askere gitmedi. 1920-1922 döneminde Erzurum'a sürüldü.
Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi sırasında 1924'ün yazında memleketinden ayrıldı. Ailesiyle birlikte Dedeağaç'a yerleştiği Yunanistan'a kaçmak zorunda kaldı. Yunanistan'a giderken Trabzon İmparatorluğu'nun Altın boğalarını, Trabzon Kralı IV. Aleksios'un kemiklerini ve birkaç kütüphane el yazması da dahil olmak üzere Pontus tarihinin önemli tarihi kalıntılarını da yanında götürdü.
Yunanistan'dayken emekli olduğu 1951'e kadar Evros bölgesinin çeşitli bölgelerindeki ilkokullarda öğretmenlik yapmaya devam etti. 29 Haziran 1966'da Yunan devleti, Kandilaptis'in çalışmalarını mektuplarla onurlandırdı ve Atina'da düzenlenen özel bir törende Feniks Nişanı ile ödüllendirdi.
14 Ocak 1971'de Dedeağaç'ta hastalıktan öldü.


### Kişisel hayatı.
1908'de Angeliki Luka ile evlendi. Bu evliliğinden dört erkek ve üç kız çocuğu oldu. Çocuklarından Teğmen Theodoros Kandilaptis, Yunan-İtalyan Savaşı sırasında çatışmada öldürüldü. Adı Dedeağaç'taki bir askeri kampa verildi.


## Yazılı çalışmaları.
Yeoryos Kandilaptis çocukluğundan beri "Pharos tis Anatolis" (Trabzon'da), "Odessa Dünyası, Batum'un Argonatları" ve "Paidikos Kosmos" gibi gazete ve dergilerde yazarlık yaptı. 1969 yılına kadar çalışmalarına devam eden Kandilaptis, Atina, Makedonya ve Batı Trakya'daki dergi ve gazetelerde yaklaşık 400 makale, deneme ve edebi eser yayımladı. 1971'de öldüğünde on iki kitabı yayınlanmıştı. Diğer çalışmalarının büyük bir bölümü 2001'den sonra yayımlandı.
# Hayrettin Uzun
Hayrettin Uzun (1945, Çubukluosmaniye - 21 Eylül 2000, İstanbul), Türk bürokrat ve eski milletvekili.


## Hayatı.
93 Harbinden sonra Borçka'nın Güreşen köyünden göç etmiş Laz kökenli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunudur. Maliye Bakanlığı'nda çeşitli yöneticilik görevlerinde bulunmuş, Türkiye'nin Londra Büyükelçiliği'nde maliye ve gümrük müşaviri, TBMM Başkanlık Müşaviri ve Genel Sekreter Yardımcısı, BOTAŞ (Boru Hatları ve Petrol Taşıma Anonim Şirketi) Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü olmuştur.
TBMM 20. Dönem Kocaeli Milletvekili olarak ANAP'ta siyaset yapmış, 1999 Türkiye yerel seçimlerinde DYP'nden Kocaeli Büyükşehir Belediyesi başkan adayı olmuştur.
İngilizce bilmekte olup evli ve 2 çocuk babası idi, ziyaret amacıyla geldiği Beşiktaş TBMM Konukevi'nde 21 Eylül 2000 tarihinde kalp krizi geçirerek ölmüştür. Cenazesi Karşıyaka Mezarlığı'nda toprağa verildi.
# Avrupa'daki trafik işaretlerinin karşılaştırılması
Avrupa trafik işaretleri, belirgin bir tekdüzelik ve standardizasyona rağmen ülkeler arasında farklılıklar bulunmaktadır. Çoğu Avrupa ülkesi 1968 yılında imzalanan Viyana Karayolu Trafik Sözleşmesi'ni imzalamış ve uygulamıştır. Bunlar: Arnavutluk, Avusturya, Belarus, Belçika, Bosna Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Karadağ, Hollanda, Kuzey Makedonya, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, Rusya, San Marino, Sırbistan, Slovakya, Slovenya, İsveç, İsviçre, Türkiye, Ukrayna ve Birleşik Krallık'dır.


## Avrupa trafik işaretleri arasındaki farklar.
Ana farklılıklar şunlardır:
  - grafik tasarım detayları
  - yerel düzenleyici farklılıkları
  - yön işaretlerinin renk kodlaması
  - yerel dil metinleri (bazen iki dilli)
  - yatay yol işaretlerinin anlamı ve renk kodlaması


### Grafik farklılıkları.
  - İrlanda'daki uyarı işaretleri sarı ve "elmas kesim" (Amerika, Avustralya ve bazı doğu Asya ülkelerinde olduğu gibi) şeklindedir ve bu nedenle Avrupa'nın geri kalanında bulunan beyaz veya sarı, kırmızı bordürlü, "üçgen" işaretlerden farklıdır .
  - Bireysel piktogramların tasarımı (tünel, yaya, araba, vb.) genel olarak benzerdir fakat ayrıntılı olarak ülkeden ülkeye farklılık gösterir.
  - Ok türleri farklı olabilir.
  - Tabelalardaki yazı tipleri değişebilir.
# Apple M1
 - YÖNLENDİRME 
Apple M1, Haziran 2020'de WWDC 2020 etkinliğinde duyurulan Apple silikon çiplere geçiş sürecinde Apple tarafından geliştirilen ilk çiptir. 5 nm üretim süreci ile üretilen ilk kişisel bilgisayar çipi olan M1, 2020'nin Kasım ayında tanıtılan MacBook Air, MacBook Pro ve Mac Mini modellerinde kullanılmaktadır. Daha sonra 18 Ekim 2021 yılında Apple M1 Pro ve M1 Max çipleri sunuldu. TSMC şirketinin 7 nm'li teknolojisin'de üretilir.


## Mimari.
M1, dört adet yüksek performanslı "Firestorm" ve dört adet yüksek verimli "Icestorm" çekirdeklerine sahiptir. Böylece sistem, daha önce satışa sunulan Intel işlemcili modellere göre çok daha optimize bir şekilde çalışabilmektedir.
ARM mimarisini kullanan M1, x86 mimarisini kullanan Intel işlemcili Mac'ler için derlenmiş uygulamaları Rosetta 2 adı verilen bir yazılım sayesinde çalıştırabilmektedir.
Bellek, kullanılan "SiP" yapısı sayesinde işlemci ve grafik birimi ile aynı çipin içinde bulunmaktadır. Bu bellek, grafik birimi ile işlemcinin birlikte kullandığı, Apple tarafından "birleşik bellek" olarak adlandırılan bir yapıda olup 8 GB ve 16 GB olmak üzere iki seçenekle satışa sunulmaktadır.


## Performans ve Verimlilik.
M1 çipli Mac'ler, Geekbench 5 testinde daha önce satışa sunulan kendi serilerindeki Intel modellere göre daha yüksek skorlar elde etmektedir. Genel işlemci performansının yanı sıra çipin içinde bulunan Neural Engine adlı işlem birimi, yapay zeka gerektiren işlemleri büyük ölçüde hızlandırabilmektedir.
Ayrıca Apple, M1 çipe sahip olan MacBook Pro'nun 20 saatlik pil ömrü sunduğunu ve bunun bir Mac'te sunulan en uzun pil ömrü olduğunu iddia etmektedir.


## Apple M1 Çipini Kullanan Cihazlar.
  - MacBook Air (Apple silicon)
  - Mac Mini (M1, 2020)
  - MacBook Pro (13-inch, M1, 2020)
  - iMac (24-inch, M1, 2021) - base model has 7-core GPU
  - iPad Pro, 11-inch (3rd generation)
  - iPad Pro, 12.9-inch (5th generation)


## Kaynaklar.
 }}>
# Los Angeles Havzası
Los Angeles Havzası, Güney Kaliforniya'da Yarımada Sıradağları olarak bilinen bir bölgede bulunan tortul bir havzadır . Havza, aynı zamanda topluca Kaliforniya Enine Sıradağları olarak bilinen, doğu-batı yönlü dağ zincirleri grubuna da bağlıdır. Mevcut havza, Pasifik levhası'nın kenarında yer alan uzun alçak sırtlar ve tepe grupları ile zemini işaretlenmiş bir kıyı ovası alanıdır. Los Angeles Havzası, Santa Barbara Kanalı, Ventura Havzası, San Fernando Vadisi ve San Gabriel Havzası ile birlikte, daha büyük Güney Kaliforniya bölgesinde yer almaktadır. Kuzey, kuzeydoğu ve doğuda, ova havzası Santa Monica Dağları ve Puente, Elysian ve Repetto tepeleri ile sınırlıdır. Güneydoğuda, havza Santa Ana Dağları ve San Joaquin Tepeleri ile çevrilidir. Havzanın batı sınırı, Kıta Sınır Bölgesi ile işaretlenmiştir ve kara bölümünün bir parçasıdır. Kaliforniya sınır bölgesi, kuzeybatı eğimli açık deniz sırtları ve havzaları ile karakterizedir.
# Whole Lotta Choppas
"Whole Lotta Choppas", Amerikalı rapçi Sada Baby'nin bir şarkısıdır. 14 Ağustos 2020 tarihinde Asylum Records etiketiyle yayımlanan şarkı, çıkacak ilk albümünün baş teklisidir. Şarkı, video paylaşım uygulaması TikTok'ta hızla popülerlik kazandı ve Sada Baby'nin ilk listelerde yer alan şarkısı oldu.


## Müzik videosu.
Müzik videosu Miami'de 20K Visuals tarafından çekilen şarkıda, Sada Baby'nin birkaç model ve Big Squad ekibiyle büyük bir ev partisi verdiği gözükmektedir.
# Kitap Köşesi
Kitap Köşesi, Marley Dias tarafından sunulan bir 2020 eğitim yayınlı televizyon programıdır. Netflix için Jesse Collins Entertainment tarafından üretilen ve Fracaswell Hyman tarafından yönetilen dizinin prömiyeri 1 Eylül 2020'de yapıldı.


## Oyuncu kadrosu.
  - Tiffany Haddish
  - Grace Byers
  - Caleb McLaughlin
  - Lupita Nyong'o
  - Marsai Martin
  - Karamo Brown
  - Jill Scott
  - Misty Copeland
  - Common
  - Jacqueline Woodson
  - Kendrick Sampson
  - Marley Dias


### Türkçe Dublaj.
 - Tiffany Haddish - Figen Altınyüzük
 - Grace Byers - Kezban Başbuğa
 - Caleb McLaughlin - Rıdvan Uludaşdemir
 - Lupita Nyong'o - Seda Can
 - Marsai Martin - Dicle Ezgi Gözöğlu
 - Karamo Brown - Ali Hocaoğlu
 - Jill Scott - Evin Örnek
 - Misty Copeland - Şilan Düztaban
 - Common - Ferhat Bayhan
 - Jacqueline Woodson - Nur Eraslan
 - Kendrick Sampson - Onur Cebe
 - Marley Dias - Leyla Kaytan
Türkçe Versiyonu
 - Seslendirme Şirketi: Saran Digital Studios
 - Çevirmen: Ogün Başturk
 - Uyarlayan: Ogün Başturk
 - Yonetmen: Ahmet Tekeş
# Mask Off
"Mask Off" Amerikalı rapçi Future'ın beşinci stüdyo albümü olan "Future" (2017) için bir şarkısıdır. Parça, başlangıçta bir albüm parçası olarak listelendikten ve baş single "Draco"dan daha fazla popülerlik kazandıktan sonra ikinci single olarak yayımlandı. ABD "Billboard" Hot 100 listesinde beş numaraya yükselen şarkı, Future'ın baş sanatçı olarak listede en yükseğe ulaşan single'ı oldu.


## Müzik videosu.
"Mask Off"un müzik videosu Colin Tilley tarafından yönetildi ve 5 Mayıs 2017'de yayımlandı.
# Afşin Bey
Afşin Bey ya da Emir Afşin, 11. yüzyılın tanınmış Selçuklu beylerindendir. Horasanlı Türkmen bir aileden geldiği bilinir. Kahramanmaraş'ın Afşin ilçesi, adını Afşin Bey'den almaktadır.


## Hayatı.
11. yüzyıl başlarında Horasan'dan Selçuklu'nun Bizans serhaddine bazı Türkmen aileleri yerleştirildi. Afşin Bey de bölgeye bu vesileyle gelen önemli akıncı beylerindendir.
1066'da Murat ve Dicle civarlarında akınlarda bulunmuş ve yapılan muharebelerde Urfa tekfuru Aruandanos'u mağlup etmiştir.
1069'da Halep civarında cereyan eden Bizans - Selçuklu savaşı sırasında Anadolu içlerine sızıp Sakarya kıyılarına kadar gelmiştir. Amorium şehrini kuşatıp yağmalamıştır. Dönüş yolunda Antakya’yı da kuşatmış fakat istediği ganimeti alınca kuşatmayı sonlandırmıştır.
1070’te Sultan Alp Arslan'ın eniştesi Erbasgan, Bizans’a iltica etti. Sultan Alparslan bu durum üzerine Afşin Bey’e, Erbasgan’ı yakalamasını emretti. Erbasgan da emri altındaki “Nâvekiyye" Türkmenleri ile Bizans'a kaçtı ve ivedilikle İstanbul’a sığındı. Afşin Bey, Marmara kıyıları boyunca ilerleyerek Üsküdar'a geldi ve imparatora elçi göndererek "“Aramızda barış olduğu için ülkenizde hiç kimseye dokunmadım. Size sığınan Erbasgan ve Nâvekiyyeler, sultanın düşmanlarıdır. Bizans topraklarını da yağma ve tahrip etmişlerdir. Bu sebepten onları bize teslim etmeniz gerekir”" dedi. Fakat imparator, Erbasgan ve maiyetindekileri teslim etmedi. Ağır kış şartlarının da yaklaşması üzerine Afşin Bey, Ahlat 'a döndü ve durumu Sultan Alparslan'a anlattı. Erbasgan'ın Bizans'a sığınması üzerine bazı Nâvekiyye Türkmenleri, başka beylerin komutaları altında Anadolu'da Bizans akınlarını sürdürdüler.
1071'de Malazgirt Muharebesi'ne katıldı ve zaferin kazanılmasında etkin rol aldı. Muharebeden sonra da Anadolu'ya akınlar gerçekleştirdi. Anadolu gazalarında ün kazanıp buraların Türk yurdu olmasına ve İslamlaşmasına hizmet etti. Sultan Alparslan'ın vefatından sonra Melikşah'ın emrine girdi. Melikşah, 1077'de Suriye topraklarını Afşin Bey gibi birçok Türkmen beyi ile birlikte kardeşi Tutuş'un emrine verdi. Tutuş ve beyleri, Fâtımî kuşatması altındaki Şam vilayetinin valisi Atsız Bey'in yardım çağrısı üzerine Şam'a gittiler. Fâtımîler'i geri çekilmek zorunda bırakıp şehre girdiler. Tutuş burada bir bahane ile Atsız'ı yay kirişiyle boğdurdu ve buraya Selçuklu emiri olarak tayin edildi. Afşin Bey duruma tepki gösterdi ve askerleriyle Tutuş'un hizmetinden ayrıldı. Bundan sonraki yaşamı ve ölümü hakkında fazla bilgi bulunmaz. Ailesinden tanınan tek kişi yine kendisidir.


## Kültürel etkileri ve mirası.
Afşin, adını Afşin Bey'den alır. 2021 yılında başlayan ve devam eden "" dizisinde Emre Bulut tarafından canlandırılmaktadır.
Malazgirt 1071 filminde Haluk Piyes tarafından canlandırılmıştır.
# Cynthia Turner
Cynthia Turner (1932 - 1 Şubat 2021) Maltalı bir piyanistti. Malta'nın en tanınmış piyanisti ve en ünlü müzisyenlerinden biriydi. 15 Kasım 1967'de Manoel Tiyatrosu'nda bir kraliyet performansı sırasında Kraliçe Elizabeth için çaldı. Malta, İtalya, Fransa, Almanya ve Mısır'da sahnelere çıktı.
Chevalier dans L'Order des Palmes Académiques ödülüne layık görüldü. Londra'daki Royal Academy of Music'in ortağı oldu. 2004 yılında Malta eyaletinin en yüksek onurlarından biri olan Ulusal Liyakat Düzeni'ne üye oldu.
Turner, 1932'de Valletta'da doğdu. Kutsal Kalp okuluna gitti. Anthony Caruana ile evliydi ve iki oğlu ve beş torunu vardı. Turner, Malta'daki COVID-19 salgını sırasında kalça ve bileğini kırdı. Hastanede tedavisi sırasında COVID-19'a yakalandı. 1 Şubat 2021'de 88 yaşında öldü.
# Sakızlı Leonardo
Sakızlı Leonardo (1395 - 1459), Dominikan Tarikatı'nın bir üyesi olan yazar ve piskopos. İstanbul'un Fethi'ne tanıklık etmiş ve gördüklerini "De Capta a Mehemette II Constantinapoli" adlı eseriyle kitaplaştırmıştır. Bu kitabı sayesinde tanınmaktadır. Yazdığı eser; İstanbul'un Fethi hakkında o dönemde yazılmış en kapsamlı kitap olmakla beraber günümüzde yapılan çalışmalarda ana kaynak olarak kullanılmaktadır.
1395 yılında Ege'de bulunan Sakız Adası'nda doğmuştur. Doğduğu dönemde Sakız Adası ve civarı Cenevizlilerin egemenliği altındaydı. İçinde bulunduğu ortamın da etkisiyle Dominikan Tarikatı'nın bir üyesi oldu ve İtalya'nın Padua şehrinde öğrenim gördü. Eğitimin ardından hem Padua hem de Cenevre'deki çeşitli üniversitelerde öğretmenlik yaptı. Verdiği eğitimler hem pozitif bilimleri hem de dini konuları kapsamaktaydı. Daha sonra tarikatın isteği ile Midilli adasına piskopos olarak atandı.
1452 yılında Konstantinopolis'e yollandı ve orada bulunan Kievli Kardinal İsidoros ile beraber çeşitli dini faaliyetler yürüttü. Ayrıca İsidora ile beraber Yunan ve Latin kiliseleri arasında sürdürülmekte olan görüşme ve antlaşmalarda aktif olarak rol aldı. 1453'te ise şehrin Türklerin eline geçmesiyle birlikte olan olayları gözlemlemiş ve fetih boyunca şehirde bulunmuştur. Fetihten kısa bir süre sonra Konstantinopolis'i terk etmiş ve Sakız Adası'na geri dönmüştür. Döner dönmez, fetihte yaşananları anlatan bir rapor hazırlamış ve bu raporu 16 Ağustos 1453'te Papa V. Nicolaus'a yollamıştır. Ege'de bulunan çeşitli farklı adaların da Türk egemenliğine geçmesiyle, benzer şekilde raporlar hazırlamış ve bunları Vatikan'a yollamıştır. Yazdığı raporlar ve kitaplar günümüzde yapılan akademik araştırmalarda kaynak olarak kullanılmaktadır.
Yazdığı raporlar ve mektuplarda İstanbul'un Fethi hakkında çeşitli bilgiler veren Leonardo, birtakım zengin Venedikli tüccarın Fatih ile işbirliği yaptığını da ifade etmektedir. Hatta gemileri karadan yürütme fikrinin Fatih'e bir Venedikli tarafından verildiğini yazmaktadır. Bu fikri verenin de 14 sene evvel, yani 1439'da, Adige'den Garda Gölü'ne gemilerini karadan götüren Venedikli komutan Gattamelata'nın yanında bulunan bir Venedikli olduğu belirtilmektedir.
1459 yılında İtalya'nın Cenevre şehrinde hayatını kaybetmiştir.