# Sâsânî İmparatorluğu'nun zaman çizelgesi
ImageSize = width:700 height:60
PlotArea = width:680 height:30 left:10 bottom:20
Colors =
 id:green value:rgb(0.7,1,0.8) # light green
Period = from:0 till:750
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:50 start:0
BarData=
 bar:barre1
PlotData=
 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) shift:(0,-5)
 bar:barre1
 from: 224 till: 651 color:green text:224...Sasanian...651
Sasani İmparatorluğu ya da Sasani Hanedanı, MS 224-651 arasında süren Pers hanedanlığı için kullanılan isimdir.
  - 224 - I. Erdeşîr'in Şehinşah (Şahların Şahı/Kralların kralı) unvanını alması  Sasani hükümdarlığının kurulması.
  - c. 224-240 – Zerdüşt inancı, I. Erdeşîr hükümdarlığında bir iyileşme dönemi yaşar.
  - 230 - Sasani ordusu, Yukarı Mezopotamya'nın Roma tarafından kontrol edilen kısmına saldırdı ve Nisibis'i ele geçirdi ama elinde tutmayı başaramadı.
  - 237-238 - I. Erdeşîr, Doğu Roma vilayetlerine bir başka saldırıya başladı ve Harran ile Nisibis'i işgal etti.
  - 241 - I. Şâpûr'un tac giymesi.
  - c. 242-273 - Mani'nin Persia'da seyahatini yapması.
  - 252-256 - I. Şâpûr'un Doğu Roma vilayetlerine doğru ilerlemesi.
  - c. 259 - I. Şâpûr'un, Valerianus'u yenip, esir alması.
  - c. 260 - I. Şâpûr'un, Doğu Roma vilayetlerine 2. baskını.
  - c. 261 - Palmira hükümdarı Odaenathus, Antakya'nın yağmalanmasından dönen muzaffer Pers birliklerini durdurdu, I. Şâpûr'a karşı kayda değer bir fetih gerçekleştirip ve Persleri Fırat’ın ötesine püskürttü.
  - 271 - I. Hürmüz'ün tac giymesi.
  - 273 - I. Behrâm'ın tac giymesi.
  - 274 or 277 - Etkili Zerdüşt başrahibi Kartir tarafından Mani'nin idam edilmesi.
  - 276 - II. Behrâm'ın tac giymesi.
  - 276 - Kartir, ibadetin Zerdüştçülüğün yerinin aşırı gücü olarak seçildi ve diğer inançların destekçilerini suçladı, Kâbe-i Zerdüşt, Nakş-ı Recep ve Sar Mashad (Kazerun'un güneyi) kabartmaları, ilkelerini gösterir.
  - 283 - Roma imparatoru Carus, Mezopotamya ve Tizpon ele geçirdi fakat askerleri beklenmedik bir şekilde geri döndü.
  - 286 - III. Tiridatis, Ermeni tacını aldı ve Perslileri oradan attı.
  - 293 - Narseh rakiplerini ezip ve Pers tahtını oturdu.
  - c. 294 - Pers sınırı yanındaki Irak'taki Narseh’in Paikuli yazıtı.
  - 296 - Narseh, Ermenistan'a baskın yaptı, Tiridatis'i kovup ve Romalıları bastırdı.
  - 297- Roma imparatoru Galerius, Narseh'in yaptıklarını geri aldı. Nisibis Antlaşması, Narseh'i Ermenistan ve Mezopotamya'yı terk etmeye zorladı.
  - c. 301 - Ermenistan Krallığı, Hristiyanlığı devlet dini olarak kabul eden ilk ulus oldu.
  - 302 - Narseh'in istifası  II. Hürmüz'ün tac giymesi.
  - 309 - II. Şâpûr'un tac giymesi.
  - 325 - II. Şâpûr, Arap halkına saldırdı ve imparatorluğun sınırlarını aşılmaz kıldı.
  - 338 - II. Şâpûr, Narseh tarafından Romalılara verilen beş bölgeyi geri aldı.
  - 348 - II. Şâpûr, Mezopotamya'yı ele geçirdi.
  - c. 360 - Kidarite Krallığı'nın kuruluşu.
  - 363 - Julianus, Pers birlikleri ile yapılan savaşta öldü  teslim alına topraklar ve Nisibis, Persler geri verildi.
  - 376 - Romalılar ile Persliler arasında mütareke imzalandı.
  - 379 - II. Şâpûr'un ölümü ve II. Erdeşîr'in tac giymesi.
  - 383 - III. Şâpûr'un tac giymesi.
  - 399 - I. Yezdicerd'in tac giymesi, Zerdüştçü din adamlarının etkisini kontrol etme çabası ve diğer inançlara karşı hoşgörüsü nedeniyle “Günahkar” olarak adlandırdı.
  - 409 - Hristiyanların halka açık ibadet etmesine ve kendi kiliselerini inşa etmelerine izin verildi.
  - 420 - V. Behrâm'ün (Behrâm-ı Gûr) tac giymesi.
  - 421 - Persia ile Roma arasındaki barış sona erdi.
  - 422 - V. Behrâm, Ak Hunlar’ın yaptığı bir saldırıdan kurtulmayı başardı.
  - c. 425 - V. Behrâm, Şehnâme'ye göre insanları eğlendirmeleri için Hindistan'dan Çingeneleri getirdi.
  - 428 - Ermenistan'ın Arşak Hanedanı ona erdi. Sasani Ermenistanı'nın kurulması.
  - 438 - II. Yezdicerd'in tac giymesi.
  - 451 - Vardan Mamikonyan liderliğinde Hristiyan Ermeni asilere karşı Avarayr Muharebesi gerçekleşti.
  - 457 - III. Hürmüz'ün tac giymesi.
  - 459 - I. Fîrûz'un tac giymesi.
  - 484 - Ak Hunlar I. Fîrûz'a diz çöktürdüler.
  - 484 - Belâş'ın tac giymesi. Nvarsak Antlaşması, Ermenilere Hristiyanlığı serbestçe kullanma hakkı verdi.
  - 488 - I. Kubâd'ın tac giymesi  Hazarlara karşı sefer.
  - c. 490 - Mazdek, eşitlikçi ideolojisini I. Kubâd’ın desteği ile öğretiyor.
  - c. 490 - Tarım ve vergi reformlarının başlatılması.
  - 496 - I. Kubâd'ın yerine kardeşi Câmasb tahta geçti.
  - 499 - Ak Hunlar’ın desteği ile I. Kubâd'ın dönüşü.
  - 524 - Bizans İmparatorluğu ile Sasani İmparatorluğu arasında savaş.
  - 526 - Bizanslılar Persia, Armenista ve Mezopotamya'ya saldırdılar, fakat yenildiler. İberya Savaşı'nın başlaması.
  - 531 - I. Hüsrev'in tac giymesi.
  - c. 531 - Mazdek takipçilerinin katledilmesi ve çökertilmesi.
  - c. 531 - Tarım, hükûmet, askeri, toplumsal reformlar.
  - c. 531 - Sanskrit yazılmış hikâye kitabı Panchatantra'nın Orta Farsçaya çevrilmesi. 
  - 533 - 524 yılında başlayan Bizans İmparatorluğu ile Sasani İmparatorluğu arasında savaşın sonu.
  - 541 - Lazika Savaşı, Lazika'yı kontrol altına almak için Bizanslılar ile Sasaniler arasında başladı.
  - c. 554 - I. Hüsrev ile I. Justinianus arasındaki muharebelerin gözlemcisi ve De bello Persico (Latin tr., 1833) yazan, Bizanslı uzman Prokopius öldü.
  - c. 570 - Yemen'in Fethi.
  - c. 570 - "İslam'ın kurucusu Muhammed Peygamberin doğumu"
  - 579 - I. Hüsrev'in ölümü ve IV. Hürmüz'ün tac giymesi.
  - 580 - Sasaniler İberya Krallığı'nı lağvettiler. Kendi atadıkları valiler aracılığıyla doğrudan kontrol başladılar.
  - 588 - Göktürkler ile Birinci Göktürk-Sasani Savaşı ve Pers generali Behrâm-ı Çûbîn tarafından mağlup edilmeleri.
  - 589 - Sasani İç Savaşı'nın başlaması
  - 590 - IV. Hürmüz'ün öldürülmesi ve II. Hüsrev'in tac giymesi.
  - 590 - Behrâm-ı Çûbîn'in yükselmesi ve tahtı ele geçirmesi.
  - 591 - Behrâm-ı Çûbîn'in bastırılması  Orta Asya'da Türklere sığındı fakat bir yıl sonra öldürüldü. II. Hüsrev tahta yeniden geçti.
  - 596 - "Muhammed Peygamber Hatice bint Hüveylid ile evlendi."
  - 602 - Can alıcı Bizans-Sasani Savaşı (602-628) başladı.
  - 603 - II. Hüsrev, İmparator Mauricius ve akrabalarının zalim Phocas tarafından öldürülmelerinin intikamını almak için Bizans İmparatorluğu'nu işgal etti.
  - 611-616 - II. Hüsrev, Suriye ve Mısır'ı fethetti.
  - 622 - "Muhammed Peygamber, Ebû Bekir ile beraber Mekke'den Medine'ye hicret etti  Ebû Bekir'in genç kızı Aişe ile evlendi."
  - 626 - Sasaniler, Avarlar ve Slavlar ile beraber Bizans başkenti Konstantinopolis'i kuşattılar.
  - 627 - Herakleios, Ninova yakınlarında Sasani İmparatorluğu birliklerini yendi.
  - 628 - II. Hüsrev'in, oğlu ve ardılı II. Kubâd (Shīrūya) tarafından tahttan indirilmesi, yagılanması ve idam edilmesi  Bizans İmparatorluğu ile antlaşmaya varıldı.
  - 628 - II. Kubâd, birçok Sasani prensini öldürdü.
  - 628 - II. Kubâd öldü.
  - 628-635 - Kraliçeler Purandoht ve Azarmidoht'da dahil yetersiz kral ve kraliçeler yüzünden Sasani hanedanı zayıfladı  dengesiz durum ortaya çıktı.
  - 632 - "Veda Hutbesi" 
  - 632 - "Muhammed Peygamber öldü, halifesi üzerine bir anlaşmazlık çıktı."
  - 632-634 - "Ebû Bekir'in halifeliği."
  - 633 - III. Yezdicerd'ın tac giymesi.
  - 634 - "Ömer'in halifeliği  Bizans ve Pers (Sasani) taopraklarını başarılı işgalini planladı."
  - 635 - "Araplar Şam'ı ele geçirdi."
  - 635-641 - "Arap birlikleri Kudüs, Antakya, Trablus ve Mısır'ı ele geçirdi."
  - 636 - Sasaniler, Kadisiye Muharebesi'nde mağlup oldu.
  - 637 - Arap Müslümanlar, Sasani başkenti Tizpon'u ele geçirdi  III. Yezdicerd Rey'e kaçtı.
  - 637 - Arap Müslümanlar, Mezopotamya'yı ele geçirdi.
  - 642 - Sasanilerin Arap Müslümanlara karşı Nihavend'de nihayi mağlubiyeti.
  - 644 - Müslümanların halifesi Ömer'in İranlı esir Ebu Lü'lüe tarafından öldürülmesi.
  - 644-656 - Osman’ın halifeliği
  - 651 - III. Yezdicerd'in öldürülmesi  Sasani Hanedanı'nın sonu  İran'ın Râşidîn Halifeliği tarafından ilhak edilmesi.