# Manifest (müzik grubu)
Manifest, 2025 yılında Türkiye'de kurulan altı üyeli bir kız grubudur.
Grup, Hypers şirketinin YouTube üzerinden yayınladığı "BIG 5 Türkiye" programı ile oluşturuldu. Altı aylık bir kamp sürecinin sonunda üyeleri Esin Bahat, Hilal Yelekçi, Lidya Pınar, Mina Solak, Sueda Uluca ve Zeynep Oktay olarak belirlendi. İlk teklileri "Zamansızdık" 7 Şubat 2025'te yayınlandı. Ardından sırayla "Arıyo", "KTS" ve "Snap" şarkılarını yayınlayarak adlarını duyurmaya başladılar. İlk albümleri "Manifestival" Haziran 2025'te çıktı. Albüm toplamda 480 milyon üzerinde dinlemeye ulaştı. Çıktığı tarihten bu yana Spotify Türkiye’de en çok dinlenen albüm olarak liste başıdır.
Manifest 2005 çıkışlı Hepsi'den bu yana Türkiye'de kurulan ilk kız grubu olarak dikkat çekti. Grubun oluşturulma sürecinden başlayarak sosyal medya içerikleri, müzik tarzları ve dans koreografileri K-pop ile ilişkilendirildi.


## İsim.
Manifest, Cambridge Sözlüğü'nde 2024 yılının en çok aranan kelimesi seçilmiştir. İngilizcede, inancıyla istenilen bir şeye ulaşma şansını artıracağı inancıyla onu gözünde canlandırmak ve pozitif sözleri tekrar etmek" anlamına gelmektedir. Sosyal medya içeriklerinde sıkça kullanılmaktadır. Grup üyeleri kendilerinin de kamp sürecinde bu kelimeyi çok sık kullandıkları için grubun ismi olmasına karar verdiklerini ifade etmiştir.


## Tarihçe.
### Grubun kurulması ve çıkış.
Tolga Akış, 9 Nisan 2024'te Hypers şirketinin altı ay sürecek bir yarışma ve reality show formatıyla Türkiye'de yeni bir kız grubu çıkaracağını duyurdu. Programın, ön elemenin ardından bir kamp süreci ve 3 finalle 18-24 yaş arası 60 aday arasından beş kişinin seçileceği bir formatta olacağı açıklandı. 20 Nisan'da adı BIG 5 Türkiye olarak ilan edilen programın Youtube üzerinden yayınlanacağı paylaşıldı. Akış, tanıtımlarda programı yapmadaki motivasyonu Türk kültürünü Türk dizileriyle tüm dünyaya duyurduktan sonra bunu müzikle yapmak olarak açıkladı. 9 Eylül'de başlayan programda ön elemeler ve kamp sürecinin ardından grup için 12 finalist belirledi. 30 Ocak'ta yayınlanan 3. final bölümüyle yarışmanın kazananları açıklandı; formatın beş kişi olması planlanmışken jüri üyelerinin aldığı ortak kararla grup için altı yarışmacı seçildi ve bunlar Sueda Uluca, Hilal Yelekçi, Lidya Pınar, Mina Solak, Zeynep Oktay ve Esin Bahat oldu. Grup üyeleri "zorlu, yoğun ve yorucu" bir süreçten sonra "şimdi yepyeni bir başlangıçla güzel işler yapmayı" umduklarını ifade etti. Oktay, grubun temelinde kadın dayanışması olduğunu söyledi. Uluca ise yarışma programı sonucunda çıkan bir ekip oldukları için insanların en doğal hallerini gördüklerini ve onları tanıdıklarını bu yüzden onlara kolayca bağlanabildiklerine inandığını belirtti. Ayrıca Türkiye'de yeni bir dönem başlatmak istediklerini de dile getirdiler.
Programın ardından grubun adının "Manifest" olacağı ve ilk teklilerinin 3. finalde de söylenen "Zamansızdık" olacağı açıklandı. 7 Şubat'ta ilk tekli dijital platformlarda yayınlandı. Youtube Music Charts'a top 100'e 58. sıradan girdi ve 25 numaraya kadar yükseldi. Spotify'da ise 23 numara oldu. 24 saatte Türkiye'de en çok dinlenen kadın sanatçı oldular. Grubun lansman konseri 16-17 Şubat 2025'te İstanbul Jolly Joker Arena'da Gülçin Ergül'ün de katılımıyla gerçekleşti.


### 2025-günümüz: "Manifestival".
Manifest, Mart 2025'te Cosmopolitan Türkiye'de kapak oldu. Pınar, üzerinde çalıştıkları birkaç yeni şarkı ve yaz için de albüm planladıklarını açıkladı. Mart'ta "Arıyo" adlı ikinci teklilerini duyurdular. Ancak 19 Mart'ta Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanması üzerine "kariyerimizi dinlenme sayısından daha güçlü temeller üzerine kurmak istiyoruz" diyerek şarkıyı erteleyip tanıtım çalışmalarını durdular. "Arıyo" 11 Nisan'da yayımlandı. Grup parçayı "dans şarkısı" olarak tanımladı ve farklı pop soundları olan şarkılar yayınlamaya devam edeceklerini söylediler. Şarkı Youtube Music Charts'a 8 numaradan girdi. Spotify en çok dinlenenlerde 12 numaraya kadar yükseldi. Kısa süre sonra grup yaza kadar yeni şarkılar yayınlamaya devam edeceklerini ve bir albüm filmi yapacaklarını açıkladı. Haziran ayında da ilk albümlerinin çıkacağını duyurdu. Albüm filmi 9 Mayıs'ta Youtube'da yayınlandı. İlerleyen iki haftada da sırasıyla "KTS" ve "Snap" şarkılarının klipleri yayınlandı, şarkılar Youtube Music Charts'a 10 ve 12 numaradan girerken, Spotify'da ise 6 ve 4 numaraya ulaştılar. Grup bu dönemde "Rolling Stone"'a çıktı, dergide haklarında "koreografiye olan hakimiyetleri, feminenlikleri ve kendinden emin duruşlarıyla bir asırdan uzun süredir görülmemiş bir biçimde bir araya gelmiş bir "Türk müzik grubu" oldukları yazıldı.
Grubun ilk albümü "Manifestival" 13 Haziran 2025'te çıktı. Albümdeki 11 şarkı da ilk 24 saatte Spotify Türkiye "En Çok Dinlenenler" listesine girdi. Türkiye ve Azerbaycan'da 1 numaraya yükseldi. "Genius"'ın küreselde 2025'in şu ana kadarki en iyi albümleri listesinde yer aldı ve albümün adına atıfta bulunarak "bir festivalde yaşayacağınız duygusal ve ritim değişimlerini albümü dinlerken hissedebileceğinizi" yazdı. Albümün kız kardeşlik, dayanıklılık ve kendini korkusuzca ifade etme temalarıyla şekillendiği yorumu yapıldı. "Hürriyet", Türk pop müziğinin dokunulmamış bir alt türüne sahip olduğu, "Zehir" ve "Durma"nın gizli silahlar olduğunu yazdı. Albümün çıkıyla birlikte nakaratını, Yonca Evcimik'in kurduğu kız grubu Çıtır Kızlar'ın 1995'te kendi adlarıyla aynı ilk EP'lerinde yer alan, "Yaşanacaksa Yaşanacak (Haklısın Boşver)"den aldıkları "Yaşanacaksa" şarkısı, yönetmenliğini Lidya Pınar'ın yaptığı klibi ile yayımlandı. Şarkı Youtube Music Charts'a 14. sıradan girdi. Spotify en çok dinlenenlerde ise 2 numaraya kadar yükseldi. Albüm Youtube Music ve Spotify'da toplamda 480 milyon üzerinde dinlendi. 5 Eylül'de "Manifestival" beş yeni remiksle delüks olarak yayınlandı.
Grup 28-29 Haziran'da Manifestival adında bir yaz şenliği ve konser gerçekleştirdi. LifePark İstanbul'da gerçekleşen konserde "Arıyo" şarkısı söylenirken seyircinin "Hak, hukuk, adalet" sloganı atması dikkat çekti. Grup Türkiye turnesine çıkacaklarını duyurdu. Tarihlerin açıklanmasının ardından biletler ilk 24 saat içerisinde Türkiye'de gerçekleşen turneler arasında en yüksek bilet satışına ulaştı. Albüm tanıtımı kapsamında konserlere başladılar. Manifest 19 Temmuz'da Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu'nda konser verdi. Konserde Türk Eğitim Vakfı ile birlikte genç kızlara eğitim desteği sağlamak amacıyla Manifest Kızları Burs Fonu'nu açtıklarını duyurdular. 1 Ağustos'da İstanbul Festivali'nin açılış gecesinde ana sanatçı oldular. Festivalin seyirci katılım rekoru kırıldı. Gruba 100 kişilik bir dans ve bando takımı eşlik etti. Konserin ardından DJ Diesel ile sahne aldılar. 3 Ağustos'ta Edirne'de düzenlenen Trakya Fest'e, 28 Ağustos'ta Ankara Etimesgut Belediyesi'nin düzenlediği Zafer Konserleri etkinliğine katıldılar. 30-31 Ağustos'ta yine LifePark İstanbul'da Manfiestival'in ikinci ayağı gerçekleşti. 6 Eylül'de ise Manifest turnesinin ilk günü olarak İstanbul KüçükÇiftlik Park'ta ilk yaş sınırlamalı konserlerini gerçekleştirdiler.
Eylül ayında, planlanan turne için belediyelerden iptal kararları açıklanmaya başladı. 2 Eylül'de Erzurum Belediyesi grubun konserini "kıyafetlerinin şehre uygun olmadığı" gerekçesiyle iptal edildi. Ardından Konya ve Trabzon'da da konserlerin yapılmasına izin verilmeyeceği açıklandı.
Manifest 14 Eylül'de X platformunda "'rüya' yakında..." paylaşımıyla yeni çalışmalarını duyurdu. 3 Ekim'de "RÜYA" teklileri yayınlandı. Klipte 2004 yapımı "Winx Club" çizgi dizisinin reboot'u 'yle ve Soda Makeup Winx Club makyaj koleksiyonu işbirliği yapıldı. Grup üyelerinin her biri dizideki animasyon karakterlerin cosplay'i oldu ve diziden kesitler klipte yer aldı. Şarkı Spotify en çok dinlenenlere 21 numaradan giriş yaptı ve 6 numaraya kadar yükseldi. Youtube Music Charts'a ise 5 numaradan giriş yaptı.


#### Yasal sorunlar.
Manifest 6 Eylül'de albümlerinin delüks versiyonlarının tanıtımı için İstanbul Küçükçiftlik Park'ta 12 bin kişilik, 18 yaş sınırlaması olan bir konser gerçekleştirdi. Bu, grubun yaş sınırlaması olan ilk konseriydi. 7 Eylül'de İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı "hayasızca hareketler" ve "teşhircilik" sebebiyle grup hakkında resen soruşturma başlattı. Aynı gün Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, X hesabında Manifest'in konser fotoğrafını sansürlü şekilde paylaşarak "ahlâksız-edepsiz-hayasız zebani kılıklı yaratıklar" ifadesini kullandı. Olayla ilgili kamuoyunda farklı görüşler ortaya çıktı. Kimileri tarafından "kadın özgürlüğüne yönelik saldırı", kimilerinde ise sahne şovunun bu yaştaki kızlar için fazla "erotik" olduğu şeklinde yorumlar yapıldı. Grubun marka yönetimi konusunda yetersiz kaldığına yönelik eleştiriler oldu.
Grup üyeleri 9 Eylül'de gözaltına alındı, savcılıkta verdiği ifadelerin ardından adli kontrol talebiyle hakimliğe sevk edildi. Çıkarıldıkları mahkemede yurt dışına çıkış yasağı ve imza zorunluluğuyla serbest bırakıldılar. Ayrıca; bahsi geçen konser görüntülerinin sosyal medya üzerinden paylaşılması "Milli Güvenlik ve Kamu Düzeninin Korunması" gerekçesiyle yasaklanıp, paylaşılan görüntülere ise erişim engeli getirildi.
Grup 11 Eylül'de Türkiye turnesini "herkesin güvenliği" ve "oluşabilecek riskleri düşürmek için" iptal ettiğini duyurdu.
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın 12 Eylül'de "Peygamberimiz ve Aile Ahlakı" başlığıyla yayınladığı cuma hutbesindeki "İffet ve hayayı ortadan kaldıran, nesilleri ve toplumu ifsat eden zinaya giden yollar meşrulaştırılmaya çalışılmamalı; çıplaklık ve teşhircilik, hayatın bir parçasıymış gibi lanse edilmemelidir." cümlenin Manifest'e gönderme olduğu yorumu yapıldı. CHP genel başkanı Özgür Özel aynı gün katıldığı bir programda Manifest'i konuşmasına dahil ederek hükümeti toplumun giyimine karıştırdığı yönünde eleştirdi ve üyelerin adliyedeki hallerini kastederek "gencecik kızların korkudan uzun kollu giymek zorunda kaldığı" yorumunu yaptı.
6 Ekim'de tamamlanan soruşturmanın iddianamesinde grubun konserdeki dans figürlerinin "toplumun edep, iffet, ar ve haya duygularına zarar verdiği" ve "çocukları ve gençleri olumsuz etkilediği" ifadeleri yer aldı. Grup üyeleri ve konserde yer alan diğer şarkıcı Aydeed için altışar aydan bir yıla kadar hapis cezası istendi. Yargılamanın İstanbul 49. Asliye Ceza Mahkemesi'nde dosya üzerinden basit yargılama usulüyle yapılacağı açıklandı.


## Tarz ve etki.
Manifest, "Rolling Stone"'a göre Türk folk müziğinden ilham alan seslerle hip-hop ritimlerini birleştiren katmanlı bir müzikal yapı sunmaktadır. Koreografilerinde "K-Pop'tan İstanbul'un alternatif danslarına uzanan esintiler" vardır. Albüm aranjmanlarında ana akım pop, R&B ve alternatif müzikten etkileri vardır. Şarkıların ortak özellikleri ise "dansa uygun" olmasıdır.


## Üyeler.
  - Sueda Uluca - "Ana Vokalist"
23 Ağustos 2004'te İstanbul'da doğmuştur. Dansa baleyle başlamış, ardından modern dans ve hip-hop'a yönelmiştir. Ayrıca Magma Gençlik Korosu'nda şarkı söylemiştir. Şu anda Özyeğin Üniversitesi'nde İletişim Tasarımı okumaktadır.
  - Hilal Yelekçi - "Başdansçı"
20 Mayıs 2001'de İstanbul'da doğmuştur. İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği mezunudur. "Pinkeu" adıyla K-pop tarzında solo sanatçılık ve K-pop stili dans eğitmenliği yapmıştır.
  - Lidya Pınar - "Başvokalist"
24 Haziran 2003'te İstanbul'da doğmuştur. Piyano ve solfej eğitimi almış, müzikallerde rol oynamıştır. Yeditepe Üniversitesi'nde Rus Dili ve Edebiyatı okumaktadır.
  - Mina Solak - "Yardımcı Vokalist"
16 Mayıs 2000'de İzmir'de doğmuştur. Bilgi Üniversitesi Sanat ve Kültür Yönetimi mezunudur. Dans kariyerine bale ve modern dans ile başlamış, ardından klip ve konserlerde profesyonel dansçı olarak yer almıştır.
  - Zeynep Sude Oktay - "Yardımcı Vokalist"
18 Nisan 2001'de İstanbul'da doğmuştur. Sahne adıyla "Zoktay" olarak da bilinir. Marmara Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım mezunudur. Profesyonel dansçıdır.
  - Esin Bahat - "Ana dansçı"
9 Ağustos 2000'de İstanbul'da doğmuştur. Doğuş Üniversitesi psikoloji bölümü mezunudur. Uluslararası dans sporunda lisanslı olarak yarışmış, profesyonel dansçı ve dans eğitmeni olarak görev yapmıştır.


## Canlı performanslar.
 - Manifest Lansman Konseri - JJ Arena Ataşehir (16-17 Şubat 2025)
 - Manifestival Deluxe Day - Küçükçiftlik Park (6 Eylül 2025)


### Turne.
  - Manifest Türkiye Turnesi (2025) (iptal edildi)