BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Tuyuğ
Tuyuğ, Türklerin Divan şiirine kazandırdığı nazım şeklidir.


## Yapısı.
Maninin Divan edebiyatındaki karşılığı sayılabilir. Klasik Türk Edebiyatında aruzun fâilâtün fâilâtün fâilün kalıbıyla yazılan dört dizelik milli bir nazım biçimidir. Tek dörtlükten oluşur. Kafiyelenişi rubaiyle aynıdır: aaxa. Genellikle lirik tarzda olan ve aaaa şeklinde kafiyelenen tuyuğlara "Musarra Tuyuğ" denir. Manide olduğu gibi, cinaslı uyak kullanılır. Halk şiirinde 11′li kalıpla söylenen mani biçimindeki şiirlere de tuyuğ denir. Aruzun yalnız "fâilâtün - fâilâtün - fâilün" kalıbıyla yazılır.
Rubaide işlenen konular tuyuğda da işlenir. 14. yüzyıl şairi Kadı Burhaneddin bu türün kurucusu sayılır. Çağdaşı şair Nesimi ve 15. yüzyıl şairi Ali Şir Nevai bu türde çokça ürün vermişlerdir.


## Özellikleri.
 - Divan Edebiyatına Türklerin kazandırdığı bir nazım şeklidir.
 - Kafiye düzeni aaxa ya da aaaa şeklindedir. (manide de öyle)
 - Dört dizeden oluşur.
 - Tuyuğlarda genellikle cinaslı kafiye kullanılır.
 - Tuyuğda, mani ve rubaide olduğu gibi önemli bir fikir söylenmeye çalışılır. Bu nedenle zor söylenen şiirlerden sayılır.
 - Mahlassız bir şiirdir.
 - Kadı Burhaneddin ve Nesimî bu türün ustalarıdır.
Not: Halk Edebiyatındaki maninin karşılığıdır.
Dîlberin işi itâb u nâz olur
Çeşmi cadû, gamzesi gammâz olur
Ey gönül sabret, tahammül kıl ana
Yâre erişmek işi az az olur 
 Kadı Burhaneddin :
Rubaide işlenen konular tuyuğda da işlenir. 14. yüzyıl şairi Kadı Burhanettin bu türün kurucusu sayılır. Çağdaşı Nesimi ve 15. yüzyıl şairi Ali Şir Nevai bu türde çokça ürün vermişlerdir.


## Dış kaynaklar.
  - Pala, İskender (1999 27.bas. 2016), "Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü", İstanbul:Kapı Yayınları, ISBN 9758950218, Sayfa:390-391
  - Dilçin, Cem (1983) "Örneklerle Türk Şiir Bilgisi", Ankara:Türk Dil Kurumu Yayınları ISBN 9789751604897
  - Muallim Nâci, (haz. M. A. Yekta Saraç), (2004) "Edebiyat Terimleri: Istılahât-ı Edebiyye", İstanbul:
  - Tural, Sadık Kemal (ed.) (2001, 2003, 2004, 2005, 2006), "Türk Dünyası Edebiyat Terimleri ve Kavramları Ansiklopedik Sözlüğü" 5 Cilt, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, ISBN 3990000025722
  - Kabaklı, Ahmet (1973) "Türk Edebiyatı" 3 Cilt, İstanbul:Türkiye Yayınevi
  - İpekten, Haluk, (1997, 14.bas.: 2011) "Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Aruz", Ankara: Dergah Yayınları ISBN 9759953539
# Güllaç
 - YÖNLENDİRME 
Güllaç, mısır nişastası, gül suyu, süt ve şeker ile hazırlanan geleneksel Türk tatlısıdır. Kitâb-ı Me’kûlât'da Gülac olarak tarifi verilmiştir. Kitâbü't-Tabîh (Bağdâdî) (Muhammed bin Mahmûd Şirvânî çevirisinde) “terkib-i güllac” başlıklı tarifte sadece yufkasının yapımını anlatır.


## Geçmişi.
II. Murad devrine yani 1400'lü yıllara ait kayıtlarda güllacın Osmanlı mutfağına girdiği ve kitaplarda yer aldığı görülmektedir. Bu tarihe kadar uzanan güllaç tarifleri arasında "güllaç", "yumurtalı güllaç" ve "tava güllacı" şeklinde üç tarife rastlanmaktadır. Halk arasında da 15. yüzyıl ortalarına kadar mısır nişastasından yufka açılıp stoklanır ve havayla temas halinde olduğu için kuruyan bu yufkalar süt ve şekerle ıslatılıp yenirdi. Zamanla içine gül suyunun da eklenmesiyle ortaya “güllü aş” ismi verilen tatlı çıktı ve tıpkı “sütlü aş”ın “sütlaç”a dönüşmesi gibi bu tatlının ismi “güllaç” olarak anılageldi.
Osmanlı sultanlarının sofralarından eksik etmediği güllacın 200 gramında yaklaşık 300 kalori bulunuyor ve büyük çoğunluğu Ramazan ayında olmak üzere günümüzde Türkiye'de yılda ortalama 250 ton üretilip tüketiliyor. Güllaç, Ramazan deyince akla gelen ilk tatlılardan biridir. Güllaç, sütlü olduğundan iftardan sonra rahatlıkla yenebilecek, hazmı kolay ve hafif bir tatlıdır. Sarayda da bu özelliğiyle çokça tercih edilmiştir. Arif Bilgin'in Osmanlı Saray Mutfağı kitabındaki bilgilere göre, güllaç ilk kez saraya 1489 yılında alındı.
Lâmiî Çelebi'nin Ferhâd ile Şîrîn Mesnevîsinde Güllâç olarak adı geçmektedir.


## Yapımı.
Güllaç, esas olarak ısıtılmış süt ve gül suyundan elde edilen sıcak karışımın güllaç yaprakları üzerine dökülmesi ve bu yaprakların orta katının ceviz ile döşenmesi ile yapılır. Güllaç yaprakları, suyla karıştırılan mısır nişastası ve unun tavada pişirildikten sonra kurutulmasıyla elde ediliyor. İdeal yaprak ağırlığının 30-35 gram olması gerekiyor. Ağırlık artarsa güllaç lapalaşıyor, azalırsa kırılıyordu. Kullanıma hazır kuru güllaç yapraklarının iki yılda tüketilmesi gerekiyor. Ancak havadar olan, fazla güneş ışığı almayan, rutubetsiz ortamlarda bu yapraklar 10 yıl saklanabiliyor. Şekerle kaynatılan sütün ılıdıktan sonra beyaz yapraklar üzerine teker teker dökülmesi ve orta katına ceviz, badem, fındık gibi tercihe göre yemişler yerleştirilmesiyle bildiğimiz güllaç tatlısı ortaya çıkıyor.
Osmanlı mutfağında ferahlatıcı etkisi olduğu için mutlaka eklen gül suyu hem yapraklara hem de süt içerisine eklenerek katılmaktadır. Ekseriyetle Ramazan ayında rağbet edilmesi sebebiyle, Ramazan ayının denk geldiği mevsime göre üzeri süslenir. Bilhassa nar ile süslenmesi geleneksel tercih olsa da diğer göz alıcı renklere sahip olan çilek, kızılcık gibi meyvelerle veya ceviz, antep fıstığı ile de süslenebilir yahut sade olarak da servis edilebilir. Bunun yanında sarma güllaç da yaprakların sütle ıslatılıp yumuşatılması sonrası yapılan başka bir türüdür.
Uzmanlar içerdiği protein, B ve E vitaminleri nedeniyle güllacın bağışıklık sistemini kuvvetlendirdiğini, bu vitaminlerin sakinleştirici ve stresi azaltıcı etkileri olduğunu, oruçtan ötürü düşen kan şekerinin normal seviyesine gelmesine yardımcı olduğunu ifade ediyor.
# Moltke sınıfı muharebe kruvazörü
Moltke sınıfı muharebe kruvazörü (Almanca: Große Kreuzer der Moltke-Klasse / "Moltke sınıfı büyük kruvazör"), I. Dünya Savaşı sırasında Kaiserliche Marine'de kullanımda olan Alman yapımı muharebe kruvazörü sınıfı. SMS "Von der Tann" 'ın geliştirilmiş versiyonudur.


## Gemiler.
  - SMS "Moltke"
  - SMS "Goeben"
 - YÖNLENDİRME
# EOKA
"1971-1974 dönemleri için EOKA-B maddesine bakınız."
EOKA (Yunanca: Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών - Ethniki Organosis Kiprion Agoniston: "Kıbrıslı Savaşçıların Millî Örgütü"), Kıbrıs'ta Britanya sömürge yönetiminin sonlanması ve adanın Yunanistan'a bağlanması (Enosis) için uğraşan Kıbrıslı Rum silahlı örgüttür.


## Oluşumu.
### Liderlik.
EOKA, Yunan ordusundaki Rum bir subay olan; I. Dünya Savaşı, II. Dünya Savaşı'nda ve komünist karşıtı silahlı mücadelede faaliyet göstermiş Yeoryos Grivas liderliğinde kuruldu ve faaliyet gösterdi. Grivas, Bizans söylencelerinin kahramanı, işgalcileri Bizans topraklarından atmasıyla bilinen Digenis Akritas'a atfen "Digenis" takma adını kullandı.#YÖNLENDİRME Grivas'tan sonra komuta kademesinin ikinci sırasında, yine Yunan ordusunda subay olan, ancak saha tecrübesi bulunmayan Grigoris Afksentiu vardı.#YÖNLENDİRME 


### Amaçlar.
Filistin'de gerilla yöntemlerini kullanarak İngilizler ile savaşan ve sonunda İngilizlerin Filistin'i terk etmek zorunda bırakan Irgun'u örnek almıştır. Yunan İç Savaşı'nda Yunan komünistlere karşı mücadele eden Grivas, 1951 yılında adada gönüllüler toplayarak Yunanistan'a eğitime götürmüştür. 1954 yılında eğitimi alan savaşçılar ile Kıbrıs'a geri dönmüştür. EOKA 1 Nisan 1955 tarihinde ilk sabotaj eylemini gerçekleştirmiştir.


## Faaliyetler.
Yunanistan'da eğitilen mensuplar İngilizlere saldırmışlardır. Ayrıca AKEL taraftarlarını ve İngilizler için çalışan Kıbrıslı Rumları öldürmeye çalışmıştır. Grivas, 1958 yılından sonra ise Kıbrıs Türklerini hedef alan saldırılara başlamıştır.
İlk başlarda Rum nüfusunu güvenlik güçleriyle iş birliğinde bulunmama konusunda korkutma taktikleri uygulayan EOKA, 1956 sonlarında Britanya güçlerinin bazı başarılar elde etmesiyle "hain" tanımını genişletti.#YÖNLENDİRME Sorgulama sırasında güvenlik güçlerine bilgi veren EOKA üyeleri de hain olarak görülmeye ve Grivas'ın emirleri doğrultusunda infaz edilmeye başlandı. EOKA üyelerinin, diğer EOKA'cıları veya "hainleri" halk arasında, kahvehane gibi yerlerde öldürdüğü olaylar gerçekleşti.#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME Bu faaliyetler özellikle 1956 yılının yaz ve sonbahar mevsimlerinde yoğunlaştı.#YÖNLENDİRME AKEL partisine mensup solcu Kıbrıslı Rumlar da EOKA'nın hedefleri arasında yer aldı. Bu dönemde üyeliği artan AKEL'in maksadı, Makarios'un toplumun tek lideri olma iddiasını zayıflatarak toplumun siyasi yaşamında rol almaktı. Sömürge yönetiminin de kışkırtıcı adımlar atmasıyla 1957 yazında Kıbrıslı Rumlar arasında şiddet olayları yeniden baş gösterdi.#YÖNLENDİRME Sivilleri hedef alan korkutma taktikleri nedeniyle bazı akademisyenler tarafından EOKA bir terör örgütü olarak nitelendi.#YÖNLENDİRME 


## Mirası.
EOKA'nın verdiği mücadele, günümüzde Kıbrıs Cumhuriyeti otoriteleri tarafından ulusal bir kurtuluş mücadelesi olarak görülmekte ve EOKA üyeleri özgürlük savaşçıları olarak anılmaktadır.#YÖNLENDİRME EOKA'nın faaliyetlerine başladığı gün olan 1 Nisan günü resmî tatil ilan edilmiştir ve kutlanmaktadır.
# Fenerbahçe (futbol takımı) 2006-07 sezonu
Fenerbahçe (futbol takımı) 2006-07 sezonu Fenerbahçe'nin kuruluşundan itibaren 100. ve ulusal ligdeki 49. sezonudur. Sezonu ligde şampiyon olarak tamamlamıştır.


## Takım kadrosu.
Not: Uyruk bilgisi futbolcuların FIFA uygunluk kurallarınca oynayabileceği millî takımı gösterir. FIFA kuralları haricinde başkaca uyruğa da sahip olabilirler.
# Sırrı Özbay
Tam adı Ableküm Sırrı Özbay (d. 1898, Hacıoğlu Pazarcık - ö. 3 Temmuz 1959), olan Kırım kökenli resim sanatçısı ve resim öğretmeni. Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş döneminde İstanbul'da eğitim alarak Anadolu'ya gönderilmiş öğretmen kuşağının üyesidir.


## Hayatı.
Gençlik yıllarında Bulgaristan-Romanya sınırındaki Dobruca bölgesinin Köstence ve Hacıoğlu Pazarcık ilçelerinde yaşamıştır. Cumhuriyetin kurulmasıyla Türkiye'ye gelmiştir. Türkiye'ye gelişinden sonra İstanbul'da Sanayi-i Nefise Mekteb-i Alisi'nde (Güzel Sanatlar Akademisi, bugünkü adıyla Mimar Sinan Üniversitesi) okumuştur. Mezuniyetinden sonra resim öğretmeni olarak Balıkesir'e gönderilmiştir. 1926 yılında Balıkesir'de başladığı resim öğretmenliğini hayatının sonuna kadar bu şehirde devam ettirmiştir.
Balıkesir'de Gazi Orta Mektebi, Balıkesir Kız Orta Mektebi, Necati bey Muallim Mektebi, Balıkesir Lisesi ve Balıkesir Ticaret Lisesi'nde görev yapmıştır.
33 yıl görev yaptığı okullarda, yetenekli öğrencilerini resim sanatına yönlendirmiş, çok sayıda ressamın resme başlamasında önayak olmuş, yetişmelerinde büyük katkıları olmuştur. Devrim Erbil, Mustafa Aslıer, Mete Başgu öğrencileri arasındadır.
İstanbul, Eskişehir, Ankara ve Balıkesir'de 13 resim sergisi açmıştır. Eserleri halen çeşitli koleksiyonlarda ve müzelerde yer almaktadır.
2 Temmuz 1959 günü okul yokuşunu çıkarken kalp krizi geçirerek hastaneye kaldırılmış, 3 Temmuz günü öğle saatlerinde vefat etmiştir. Zağnos Paşa camisinde kılınan cenaze namazından sonra Başçeşme Mezarlığı'nda defnedilmiştir. İsmi, Balıkesir'de bir caddeye verilmiştir.


## Eserleri ve tarzı.
Yaşadığı dönemde fütürist olarak nitelendirilmişse de yakın dönem yorumcuları onun kendine özgü, modern ve soyut bir tarzı olduğunu değerlendirmişlerdir. Nitekim 1935 yılında ekolü kendisine sorulduğunda "Ben ne Fütüristin ne de Kübistim. Bugün hiçbir ekole mensup değilim. Kübizmle fütürizm arasında bir iz açtığıma kaniyim." diyerek cevap vermiştir.
# Hamit Çine
Hamit Çine (d. 4 Nisan 1926 Burdur, ö. 15 Şubat 2018 Burdur) folklor araştırmacısı, halk müziği derleyicisi ve yorumcusu.


## Yaşamı.
Müzik ile ilgili bir aileden gelen Hamit Çine küçük yaştan itibaren bağlama çalmaya başlamıştır. İstanbul Haydarpaşa Lisesi'ni bitirdikten sonra müzik çalışmalarına Eminönü Halk Evi'nde devam ederken İstanbul Radyosu Topluluğu'na haftada bir gün çalışmak üzere davet edildi. 1952-1954 yılları arasında yedeksubaylığını yaparken Muzaffer Sarısözen ile tanıştı ve onun daveti üzerine Ankara Radyosu'nda programlara çıktı. Askerlikten sonra Burdur'a dönerek toprakla çalışmaya başlayan Hamit Çine daha sonra yüksek öğrenimini tamamlamak üzere gittiği İzmir'de İzmir Radyosu'na girdi ve 1982 yılında emekli olana kadar radyoda çalıştı. 1985 yılında öğretim görevliliğine çağrıldığı Ege Üniversitesi Devlet Türk Müziği Konservatuvarı'nda beş yıl çalıştı.


## Albümleri.
  - Hamit Çine ve Parmak Curası (Folk Müzik)


## Kitapları.
  - Burdur'dan Damlalar, 1989
  - Üç Telli Bağlama Metodu
  - Sazlı Sözlü Anılarım


## Derlemeleri.
Türk halk müziği derlemelerinin bazıları şunlardır:
 - Serenler Zeybeği (Burdur)
  - On İkidir Şu Burdur'un Dermeni (Burdur),
  - Ağır Al Yazma Zeybeği (Burdur),
  - Karaağaç Zeybeği (Burdur),
  - Çay Benim Çeşme Benim (Burdur),
  - Avşar Zeybeği (Burdur),
  - Bucak Serenler Zeybeği (Burdur),
  - Kazım Zeybeği (Burdur),
  - Alıverin Tabancamı (Kozağacı-Burdur),
  - İğnem Düştü Yerlere (Burdur),
  - Bahçen Bozuk Değil mi (Burdur),
  - Evlerinin Önü İğde Dalları (Burdur),
  - Devesi Tuzdan Gelir (Burdur),
  - Fatma Gelin (Kozağacı-Burdur),
  - Ayva Dibi Serin Olur (Kozağacı-Burdur),
  - Haydulen (Burdur),
  - Güllük Dağı (Burdur),
  - Dolan Gel Sevdiğim (Burdur),
  - Boğaz Havaları,
  - Akkoyunum Yüz Olsa (Burdur),
  - Yayla Yolları (Burdur),
  - Yar Kayalarda Yaslanır (Burdur),
  - Mavilisin (Burdur),
  - Ben Güzel İdim (Burdur),
  - Süpürgeyi Boyadım (Burdur),
  - Allıdır Gelin (Burdur),
  - Gıcır Gıcır (Burdur),
  - Erik Dalları (Dirmil-Burdur),
  - Yağmur Yağar Şıpır Şıpır (Burdur),
  - Gaz Amat (Burdur),
  - Sıçanın Destanı (Burdur)
# Burka
Burka, her taraftan kapalı, giyenin önünü görmesi için yüz kısmı kafesli çarşaftır. Taliban yönetimi zamanında Afganistan'da giyilmesi zorunlu hâle getirilmiştir. Yeni yönetimle serbest bırakılmasına rağmen, halk bazında büyük bir değişim görülmemiştir. Bunun dinî, geleneksel ve sosyal sebepleri olduğuna dair yorumlar yapılmıştır. Şu anda yaygın olarak Afganistan, Pakistan ve Hindistan'ın kuzey bölgesinde rağbet görmekle beraber, dünyanın hemen hemen her yerinde kullanılmaktadır. Ayrıca bazı koyu Yahudi mezhepleri de burka benzeri tüm vücudu örten kıyafetler giymektedirler.
# Primum non nocere
Primum non nocere, "Önce, zarar verme!" anlamına gelen Latince deyiştir. Ayrıca primum nihil nocere olarak da kaydedilmiştir.
Almanca "zuerst einmal nicht schaden", Fransızca "D'abord, ne pas nuire" ve İngilizce "first, do not harm" şeklinde çevrilmiştir.
Tıp okullarında öğrencilere öğretilen ana kurallardandır ve hekime her şeyden önce herhangi bir tıbbî müdahalenin yol açabileceği olası zararları hatırlatma vurgusu taşır. Aşikâr bir zarar riski barındırıp daha düşük bir fayda şansı taşıyan (veya taşıdığı iddia edilen) tıbbî müdahaleler tartışılırken sık sık kullanılır.
Sanılanın aksine deyiş Hipokrat yemininde geçmez. Deyişin kaynağı kesin olarak tespit edilememiştir. Ancak 19. yüzyılda anglosakson kaynaklarda kullanılmaya başlandığı ve corpus hippocraticum'a atfedildiği bilinmektedir.
# Osmanlı Müellifleri
Osmanlı Müellifleri, Bursalı Mehmet Tahir Bey tarafından yazılan 3 ciltlik Osmanlı biyografyasıdır.
Kitap, ilk defa 1915 yılında Arap alfabesiyle basılmış, ardından 1972 yılında latin alfabesiyle çevrilmiştir. Osmanlı tarihi araştırmalarında Sicill-i Osmanî ile birlikte en çok kullanılan biyografya kitabıdır. Kişilerin mesleklerine göre tasnif edildiği birinci ciltte, mutasavvıflar, alimler; ikinci ciltte, şairler ve edipler; üçüncü cillte, tarihçiler, tabibler, matematikçiler ve coğfrafyacılar konu edinilir.
30 yıllık bir araştırmanın ürünü olan eserde toplam 1691 önemli Osmanlı şeyh, fakih, şair, tarihçi, hekim, matematikçi ve coğrafyacısının biyografilerini faaliyet alanlarına göre düzenlenmiş şekilde içermektedir. Bu yazarların 9000'i aşkın eserinden bahsi verilmiş, belirli konularda liste ve tablolar eklenmiştir.


## Konuyla ilgili yayınlar.
  - https://turkbibliography.com/wp-content/uploads/2021/08/id601.pdf
  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4273266
# ISO 216
ISO 216, dünyanın çoğu ülkesinde kullanılan kâğıt boyutlarının standartlarını belirleyen ISO kısmıdır.
Standart ilk olarak DIN tarafından DIN 476 adıyla 1922 yılında Almanya'da kabul edildi. Bu boyutların bazıları Fransızlar tarafından icat edilmişti, ancak sonradan unutulmuştu.
ISO 216 iki tür kâğıt boyu tanımlar: A ve B. Bir de ISO 269'da tanımlanan, zarflar için C serisi vardır.


## A serisi.
A serisindeki kâğıtlar 1:√(2) oranına sahiptir, ancak bu en yakın milimetreye doğru yuvarlatılır. A0 kağıdın kapladığı alan, yuvarlama öncesinde, tam olarak bir metrekare (m²)'ye eşittir. A1 kağıdının uzun tarafı A0'ın kısa tarafına eşit, kısa tarafı ise A0'ın uzun tarafının yarısına eşittir (yine, en yakın milimetreye yuvarlama yapılır). Bu şekilde, bu seride her kâğıt bir öncekinin yarı alanına eşit bir alana sahiptir. 1:√(2)'nin avantajları ilk kez 1786'de Alman bilim insanı Georg Christoph Lichtenberg'ın Johann Beckmann'a yazdığı mektupta açıklanmıştır. En sık kullanılan kâğıt boyu A4'tür (210 × 297mm).


## B serisi.
B serisindeki her kâğıdın eni ve boyu (dolayısıyla da alanı), A serisindeki aynı numaralı kâğıt ile ondan bir sonraki büyük kağıdın eni ve boyunun geometrik ortalaması şeklinde tasarlanmıştır. Örneğin: B1 kağıdının eni ve boyu (dolayısıyla da alanı); A1 ve A0 kâğıtlarının en ve boylarının (dolasısıyla da alanlarının) geometrik ortalamasıdır. B1 kağıdının eni: WB1 = √(W)A1*√(W)A0 mm; B1 kağıdının boyu: LB1 = √(L)A1*√(L)A0 mm'dir. B1 kağıdının alanı: AB1 = √(2)/2m²'dir.


## C serisi.
C serisindeki biçimler, B ve A serisindeki aynı numaralı kâğıtların geometrik ortalamasıdır (örneğin, C2, B2 ve A2'nin geometrik ortalamasıdır). C serisi biçimleri genelde zarflar için kullanılır. Örneğin, bir A4 sayfası bir C4 zarfına konabilir. Veya bir A4 sayfası ortasından ikiye katlandığında, yani A5 boyutuna getirildiğinde, bir C5 zarfına sığar.


## Tolerans.
Standartta belirlenen tolerans değerleri şöyledir:
  - 150mm'ye kadar olan boyutlarda ±1.5mm,
  - 150 ile 600mm arasındaki uzunluklarda ±2mm ve
  - 600mm üzerindeki uzunluklarda ±3 mm.
# Kromozom 4 (insan)
Kromozom 4, 22 çift otozomal insan kromozomlarından 4. olanıdır. İnsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 186 milyon baz çiftine ve toplam hücre DNA'sının %6 ve %6,5'ine sahiptir. Kromozom 4 muhtemelen 700 ile 1,100 arasında gen içermektedir.


## Genler.
Kromozom 4'te bulunan genlerden bazıları;
  - ANK2: ankyrin 2, nöral
  - EVC: Ellis van Creveld sendromu
  - EVC2: Ellis van Creveld sendromu 2 (limbin)
  - FGFR3: fibroblast gelişme faktörü reseptörü 3 (akondroplasia, thanatophoric dwarfism)
  - FGFRL1: fibroblast gelişme faktörü benzeri 1
  - HD: huntingtin (Huntington hastalığı)
  - MMAA: metilmalonik asidura (kobalamin eksikliği) cblA tipi
  - PKD2: polikistik böbrek hastalığı 2 (otozomal baskın)
  - QDPR: kuinoid dihidropteridin redüktaz
  - SNCA: sinüklein, alfa (A4 amyloid prekursor bileşensiz)
  - UCHL1: ubikuitin karboksil-terminal esteraz L1 (ubikuitin tiolesteraz)
  - WFS1: Wolfram sendromu 1 (wolframin)


## Hastalıklar.
Kromozom 4 üzerinde bulunan genlerin yol açtığı hastalıklardan bazıları şöyledir;
  - akondroplazi
  - mesane kanseri
  - Krouzonodermoskeletal sendromu
  - Ellis-van Creveld sendromu
  - Huntington hastalığı
  - hipokondroplazi
  - metilmalonik asidemi
  - Muenke sendromu
  - sendromik olmayan sağırlık
  - sendromik olmayan sağırlık, otozomal baskın
  - Parkinson hastalığı
  - polikistik böbrek hastalığı
  - Romano-Ward sendromu
  - SADDAN
  - tetrahidrobiopterin eksikliği
  - thanatophoric displazi
  - thanatophoric displazi, tip 1
  - thanatophoric displazi, tip 2


## Düzensizlikleri.
Uzun ve kısa kollarda trizomiler ve "4q Sendromu" denilen uzun kolun 1/3-1/2 oranında delesyonu ile Wolf-Hirschhorn Sendromu en karakteristik düzensizliklerdir. Wolf-Hirschhorn sendromu düşük doğum ağırlığı, vücudun orta çizgisinde defektler ve mental gerilik ile sonuçlanan kısa kol delesyonudur.
# Yatağan, Serinhisar
Yatağan, Denizli'nin Serinhisar ilçesine bağlı bir mahalle.
Serinhisar ilçesinin Yatağan kasabasında, Yatağan Baba'nın yadigârı olan demircilik sanatı köyün kurulduğu tarihten beri devam etmektedir. Buna bağlı olarak bıçakçılık sanatı gelişmiş olup yatağan, bıçak, çakı, tahra, balta, makas, kırklık, saban demiri ve pala gibi kesici iş aletleri günümüzde de yapılmaktadır. Ülkenin her yerine gönderilerek, Yatağan insanının maden sanatındaki yaratıcılığı ve tarihten beri süregelen ata sanatı tanıtılmaktadır. Yatağan adıyla özdeşleşen palalar, literatüre “yatağan” olarak girmiştir. XIII. yüzyılın başlarında Osman Gazi’nin askerleri de, kendi sanatkârları tarafından imal edilerek, erleri tarafından kılıç yerine kullanılmış, Türkiye’nin her yerinde Yatağan palası adını taşımıştır.


## Yatağan bıçakları.
Yatağan'da yüzyıllara dayanan demircilik sanatı halen devam ettiği şekliyle az çok eskiyi andırmaktadır. Neticede demircilik mesleği günümüzde de tamamen değişmemiş, ileri düzeyde makineleşmeyle birlikte gelişmiştir. Yatağan'da geleneksel yöntemlere göre üretilen bıçak malzemeleri; demir, meşin körük ocağı, çekiçler, örs, mengene, keser, kıskaç, suntıraç, kalıp, keçe, zımpara taşı, bileği taşı, çark, aşkı takımı, kömür, zeytinyağı, kemik, tel, delgi, keski, törpü, eğe, mühür, kaz zağı, tığ, saplık usturası, saplık demirinden meydana gelir. Yatağan'da hala kılıç ve bıçak imalatı devam etmektedir.
1950'li yıllardan sonra ise yassı çeliğin üretilmesiyle birlikte bıçak yapım yöntemleri de değişmiştir. Yassı halde hazır olarak gelen bu demirler önce şerit kesme makinesiyle şeritler halinde kesilir, bu çubuklar körükte kızdırılarak çift çekiçle karşılıklı olarak hem şekillendirilir hem de sertleştirilir. Bu parça üç defa ısıtılıp dövülür. Sonra sap ölçüsü ile beraber bu şekil kesilir. Sap işleminde ise iki defa daha ısıtılıp çift çekiçle son şekli verilir. Saptaki damga ve deliğin daha kolay yapılabilmesi için bıçak tekrar tavlanır, rengi değişmeden delik alt havşası üst yuvarlak damga ile delinir. Damgalar çelikten yapılır ve üzerinde ters yazılı kelimeler bulunur. Bu damga, çekiçle hızla vurulunca zaten sıcak olan bıçağın üzerine oyuk halde çıkar. Çeliğin kullanımda daha sağlam olması, iyi çalışması ve ilk keskinliğini koruması için 1-1,5 kg'lık çekiçlerle ısıtılmadan dövülür, buna da "kuru çekiç" işlemi adı verilir. Böylelikle darbeler demirin her tarafına temayüz eder, molekülleri sıkışır ve demir daha dirençli olur. Daha sonra belirli tip ve modellere göre sapları yapılır, su verme işlemine geçilir. Su verme işlemi göz kararıyla ve değişik yöntemlerle yapılır.
# Radagast (Tanrı)
Radagast (diğer isimleri Radigost, Radhost, Redigast) düşmanlık, verimlilik, ekinler, savaş ve Güneş ile ilişkilendirilen Batı Slav tanrısı. Pagan Slavlar tarafından gerçekten tapılıp tapılınmadığı tartışmalıdır. İsmi Slav mitolojisi tarihi açısından önemli olsa da herhangi bir pagan Slav mezhebi veya şehrine ait olup olmadığı tartışmalıdır
# Kromozom 5 (insan)
Kromozom 5, 22 çift otozomal insan kromozomlarından 5. olanıdır. İnsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 181 milyon baz çiftine ve toplam hücre DNA'sının %6'sına sahiptir. Kromozom 5 muhtemelen 900 ile 1,300 arasında gen içermektedir.


## Genler.
Kromozom 5'te bulunan genlerden bazıları şunlardır;
  - ADAMTS2: ADAM metallopeptidaz thrombospondin tip 1 motif, 2 ile.
  - APC: adenomatozis polipozis koli
  - EGR1: erken büyüme yanıtlama proteini 1
  - ERCC8
  - FGFR4: fibroblast büyüme faktörü reseptörü 4
  - GM2A: GM2 gangliosid activatörü
  - HEXB: heksosaminidaz B (beta polipeptid)
  - MASS1: monogenik, odiogenik yakalma hissedileilirliği 1 homolog (fare)
  - MCCC2: metilkrotonoil-Koenzim A karboksilaz 2 (beta)
  - MTRR: 5-metiltetrahidrofolat-homosistein metiltransferaz redüktaz
  - NIPBL: Kırık-B homolog (Drosophila)
  - SLC22A5: çözünen taşıyıcı ailesi 22 (organik katot taşıyıcı), üye 5
  - SLC26A2: çözünen taşıyıcı ailesi 26 (sülfat taşıyıcı), üye 2
  - SMN1: motor nöron 1, telomerik kalıtımı
  - SMN2: motor nöron 2, sentromerik kalıtımı
  - SNCAIP: sinuklein, alfa ekleyici protein (sinfilin)
  - TCOF1: Treacher Collins-Franceschetti sendromu 1


## Hastalıklar.
Kromozom 5 üzerinde bulunan genlerin yol açtığı hastalıklardan bazıları şöyledir;
  - Akondrogenezis tip 1B
  - Atelosteogenezis tip II
  - Cockayne sendromu
  - Cornelia de Lange sendromu
  - Diastrofik displazi
  - Ehlers-Danlos sendromu
  - Ehlers-Danlos sendromu, dermatosparaksis tip
  - Ailesel adenomatous polypozis
  - GM2-gangliosidozis, AB varyasyonu
  - Homosistinuria
  - 3-Metilkrotonil-CoA karboksilaz eksikliği
  - Parkinson hastalığı
  - Ane karnitin eksikliği
  - Çekinik multipl epifizal displazi
  - Sandhoff hastalığı
  - Spinal müsküler atrofi
  - Treacher Collins sendromu
  - Usher sendromu
  - Usher sendromu tip II


## Düzensizlikleri.
Bu kromozom düzensizliklerinin en çok bilineni ve üzerinde en çok durulanı 5p monozomisidir. ilk defa 1963 yılında Lejeune ve arkadaşları tarafından tanımlanmış olan 5p delesyonu ile ortaya çıkan ve Cri du Chat denilen bir sendromda en tipik bulgu kedi miyavlamasını andıran ağlamadır. Larinksin küçük ve yumuşak oluşu, ses bantlarının hatalı gelişmesinden kaynaklanır. Mikrosefali ve ileri derecede zeka geriliği karakteristiktir. Cri du chat hastalar bebek yaşta öldükleri için bu hastalığı yeni döllere aktaramazlar. Bazen 5p parçası başka bir kromozoma resiprokal transloke olursa kişi normal gelişebilir, fakat taşıyıcıdır. Heterozigotik translokasyonda ise sendrom ortaya çıkar.
5p trizomisinde ise, kromozom kolu 12,13 veya 15. kromozomlara transloke olduğu zaman kısmi trizomi ortaya çıkabilmektedir. Mental gerilik, renal ve ürogenital bozukluklar, postnatal büyüme geriliği, konjenital kalp hastalıklarına rastlanır.
# Katharizm
Katharizm ya da Katarcılık, Orta Çağ'da Fransa'nın Albi bölgesinde ortaya çıkan, 12. ve 13. yüzyıllarda Batı Avrupa'da etkili olan bir tarikattır. "Kathar" adı, sözcük anlamıyla arınmış anlamına gelir. Din tarihçilerinden bazıları bu tarikatı Hristiyan tarikatlar sınıfına sokmaya çalışmışsa da, tarikat Kilise'nin görüşlerine karşı çıkmış ve reenkarnasyonu kabul etmiştir.
Kilise ve krallık Katharları birkaç kez imha girişiminde bulunmuş ve bunu sonunda 13. yüzyılda Haçlı orduları başarmıştır. 20.000 kişinin katledilmesi ve keşişlerin yakılmasından sonra, Kathar tradisyonu kısmen Trubadurlar tarafından sürdürülmeye çalışılmışsa da, bunların yaymaya çalıştıkları öğreti de yine Engizisyon tarafından yasaklanmıştır.
Yüzyıllarca unutulmuş durumda kalan Kathar öğretisi, 20. yüzyılda ünlü reenkarnasyon araştırmacısı İngiliz psikiyatr Dr. Arthur Guirdham'ın araştırmalarıyla yeniden gündeme getirilmiştir.
Türk araştırmacı-yazar Mine Saulnier (Mine G. Kırıkkanat), "Gülün Öteki Adı" adlı kitabında, ortak mülkiyeti savunan Şeyh Bedrettin'in Kathar öğretisinden esinlendiğini ileri sürer.


## İnançları.
Albigeois olarak da adlandırılan Katharlar'ın (Cathares) temel görüşleri şöyle özetlenebilir:
  - Ruhun dünyevi kurtuluşa ermesi için pek çok defa bedenlenmesi gerekir.
  - Ruhun kurtuluşunu maddi bağlardan kopma yoluyla aramak gerekir.
  - Nefis terbiyesi ruhun kurtuluş sürecini hızlandırıcı bir yoldur.
  - Dünyada düalite (ikilem) ilkesi geçerlidir.
  - Dünyada Şeytan'ın egemenliği hüküm sürdüğünden, dünya yaşamı ötesinde bir cehennemden söz etmeye gerek yoktur. (Yani cehennem bizzat yaşadığımız kötülük dolu yeryüzü olarak kabul edilebilir.)
  - Kötülüğün kaynağı bedensel istekler, maddi hırslardır.
  - İsa'nın dediği gibi, mal mülk edinme kaygısı kaçınılması gereken nefsani bir kaygıdır.
  - İsa Tanrı'nın oğlu değildir, o da hepimiz gibi, bir ruhtur.
  - Katoliklik boş inançlardan başka bir şey değildir.
# Kromozom 6 (insan)
Kromozom 6, 22 çift otozomal insan kromozomlarından 6. olanıdır. İnsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. Yaklaşık olarak 170 milyon baz çifti ve toplam hücre DNA'sının %5,5 ya da %6'sına sahiptir. Kromozom 6, muhtemelen 1,100 ile 1,600 arasında gen içermektedir.


## Genler.
Kromozom 6'da bulunan genlerden bazıları şunlardır;
  - BCKDHB: dallanmış zincir keto asit dehidrogenaz E1, beta polipeptid (akçaağaç ürin hastalığı)
  - COL11A2: kollajen, tip XI, alfa 2
  - CYP21A2: sitokrom P450, aile 21, altaile A, polipeptid 2
  - DSP: kardiomyopati ile bağlantılı desmoplakin geni
  - EYA4: göz yokluğu homolog 4 (Drosophila)
  - HFE geni: hemokromatozis
  - HLA-B: major histouygunluk kompleksi, sınıf I, B
  - MUT: metilmalonil Koenzim A mutasyonu
  - MYO6: myosin VI
  - PARK2: Parkinson hastalığı (otozomal çekinik, genç dönem) 2, parkin
  - PKHD1: polksitik böbrek ve karaciğer hastalığı 1 (otozomal çekinik)
  - TNXB: tenaskin XB


## Hastalıklar.
Kromozom 6 üzerinde bulunan genlerin yol açtığı hastalıklardan bazıları şöyledir;
  - Ankilozan spondilit
  - Kollajenopati, tip II ve XI
  - Ehlers-Danlos sendromu
  - Ehlers-Danlos sendromu, klasik tip
  - Ehlers-Danlos sendromu, hiperakışkan tip
  - Hemokromatozis
  - hemokromatozis, tip1
  - 21-hidroksilaz eksikliği
  - Akçaağaç ürin hastalığı
  - metilmalonik asidemi
  - sendromik olmayan sağırlık
  - sendromik olmayan sağırlık, otozomal baskın
  - sendromik olmayan sağırlık, otozomal çekinik
  - otospondilomegaepifizal displazi
  - Parkinson hastalığı
  - Polikistik böbrek hastalığı
  - porfiriya
  - porfiriya kutanea tarda
  - Stickler sendromu
  - Stickler sendromu, COL11A2
  - Weissenbacher-Zweymüller sendromu
  - X-bağlantılı sideroblastik anemi


## Düzensizlikleri.
Bu kromozomun halka (ring kromozom) biçimini alması şeklindeki anomalisi sık görülür. Atrial septum defektiyle birlikte görülmektedir.
# Selüloz
Selüloz, formülü olan ve birkaç yüz ila binlerce β(1→4) bağlantılı -glikoz biriminden ve doğrusal zincirden oluşan polisakkarit ve organik bir bileşiktir. Selüloz, yeşil bitkilerin, birçok alg türünün ve oomisitlerin birincil hücre duvarının önemli yapısal bir bileşenidir.
Bazı bakteri türleri selülozu salgılayarak biyofilm oluşturur. Selüloz, Dünya'da en bol bulunan organik polimerdir. Pamuk lifinin selüloz içeriği %90, odununki %40-50 ve kurutulmuş kenevirinki yaklaşık %57'dir.
Selüloz esasen mukavva ve kağıt üretmek için kullanılır. Daha az miktarları selofan ve suni ipek gibi çok çeşitli türev ürünlere dönüştürülür.
Enerji mahsullerinden selülozun selülozik etanol gibi biyoyakıtlara dönüştürülmesi yenilenebilir yakıt kaynağı olarak geliştirilmektedir.
Endüstriyel kullanım için selüloz esasen odun hamurundan ve pamuktan elde edilir. Selüloz ayrıca çeşitli organik sıvılarla doğrudan etkileşimden büyük ölçüde etkilenir.
Bazı hayvanlar, özellikle gevişgetirenler ve termitler, bağırsaklarında yaşayan "Trichonympha" gibi simbiyotik mikroorganizmaların yardımıyla selülozu sindirebilirler. İnsan beslenmesinde selüloz, çözünmeyen diyet lifinin sindirilemeyen bir bileşenidir ve dışkı için hidrofilik hacim artırıcı madde işlevi yapar ve potansiyel olarak dışkılamaya yardım eder.
Selüloz (C6H10O5)n, bitkilerde hücre yapısının büyük bir bölümünü oluşturan karbonhidrat.
Selüloz patlayıcı maddelerin yapımında da kullanılır.
Selüloz bitkinin sert ve kuvvetli olmasını sağlar. Otobur hayvanlar selülozu, bağırsaklarında yaşayan simbiyoz bakterileri, protozoa türleri ve odun yiyen bazı böcek türlerinin salgıladıkları selülaz enzimi ile sindirebilir.
Selüloz sanayide cmc adıyla seramik yapımında, boya üretiminde üstün film yapıcılığı sayesinde ekonomik oluşuyla da tercihen kullanılmaktadır.
Glikoz moleküllerinin ters bağlanması sonucunda oluşmuşlardır.
Hayvanlar selülozu enerji verici olarak kullanamazlar.
Selüloz suda çözünmez ve iyotla reaksiyon vermez.


## Tarihçe.
Selüloz, 1838'de bitki materyalinden izole eden ve kimyasal formülünü belirleyen Fransız kimyager Anselme Payen tarafından keşfedildi. Selüloz, 1870 yılında Hyatt Manufacturing Company tarafından ilk başarılı termoplastik polimer olan selüloit üretmek için kullanıldı. Selülozdan bitkisel ipek ("yapay ipek") üretimi 1890'larda başladı ve selofan 1912'de icat edildi. Hermann Staudinger 1920 yılında selülozun polimer yapısını belirledi. Bileşik ilk olarak 1992 yılında Kobayashi ve Shoda tarafından kimyasal olarak sentezlendi (biyolojik olarak türetilen enzimler kullanılmadan).
# Kromozom 7 (insan)
Kromozom 7, 22 çift otozomal insan kromozomlarından 7. olanıdır. İnsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 158 milyon baz çiftine ve toplam hücre DNA'sının %5 ya da %5,5'ine sahiptir. Kromozom 7 muhtemelen 1,000 ile 1,400 arasında gen içermektedir.


## Genler.
Kromozom 7'de bulunan genlerden bazıları şunlardır;
  - ASL: argininosuksinat liaz
  - CCM2: serebral derin malformasyon 2
  - CGRP-RCP: kalsitonin geni
  - CFTR: kistik fibrozis transmembran iletkenlik düzenleyicis, ATP-bağlayıcı kaset (altailesi C, üye 7)
  - COL1A2: kollajen, tip I, alfa 2
  - CYLN2: sitoplazmik bağlantılı 2
  - DFNA5: sağırlık, otozomal baskın 5
  - DLD: dihidrolipoamid dehidrogenaz 
  - ELN: elastin
  - GARS: glisil-tRNA sentetaz
  - GTF2I: genel transkripsiyon faktörü II, i
  - GTF2IRD1: GTF2I tekrar baskın domain içerik. 1
  - GUSB: beta-glukuronidaz
  - HSPB1: ısı şok 27kDa proteini 1
  - KCNH2: potasyum voltaj kapısı kanalı, altaile H, üye 2
  - KRIT1: KRIT1, ankyrin tekrarlama içerikli
  - LIMK1: LIM domain kinaz 1
  - p47 phox ya da NCF1: 47 kDa nötrofil oksidaz faktörü
  - PMS2: PMS2 mayoz sonrası ayrılma artışı 2 (S. cerevisiae)
  - RELN: Reelin
  - SBDS: Shwachman-Bodian-Diamond sendromu 
  - SLC25A13: çözücü taşıyıc ailesi 25, üye 13 (sitrin)
  - SLC26A4: çözücü taşıyıc ailesi 26, üye 4
  - TFR2: transferrin reseptörü 2
  - TPST1: tirosilprotein sülfotransferaz 1


## Hastalıklar.
Kromozom 7 üzerinde bulunan genlerin yol açtığı hastalıklardan bazıları şöyledir;
  - argininosuksinik asiduria
  - Asperger sendromu
  - serebral derin malfarmasyon
  - Charcot-Marie-Tooth hastalığı
  - Charcot-Marie-Tooth hastalığı, tip 2
  - sitrullinemia
  - konjenital bilateral vas deferens yokluğu
  - kistik fibrozis
  - distal spinal müsküler atrofi, tip V
  - Ehlers-Danlos sendromu
  - Ehlers-Danlos sendromu, arthrokalasia tip
  - Ehlers-Danlos sendromu, klasik tip
  - hemokromatozis
  - hemokromatozis, tip 3
  - Irsi nonpolipozis kolorektal kanser
  - akçaağaç ürin hastalığı
  - diyabet olgun dönem saldırısı genç tip 2
  - mukopolisakkaridozis tip VII ya da Sly sendromu
  - sendromik olmayan sağırlık
  - sendromik olmayan sağırlık, otozomal baskın
  - sendromik olmayan sağırlık, otozomal çekinik
  - osteogenezis imperfecta
  - osteogenezis imperfecta, tip I
  - osteogenezis imperfecta, tip II
  - osteogenezis imperfecta, tip III
  - osteogenezis imperfecta, tip IV
  - p47-phox-eksik kronik granulomatous hastalığı
  - Pendred sendromu
  - Romano-Ward sendromu
  - Shwachman-Diamond sendromu
  - Williams sendromu
# Fetva
 - YÖNLENDİRME 
Fetva (), geleneksel olarak sosyal bir soruna, dini otoriteyi temsil eden müftünün anlayışına göre, dinin bu soruna yaklaşımını yansıtan ve caizdir ya da caiz değildir şeklinde bir sonuç ve hüküm cümlesiyle bitirilen cevabına denir.
İslam hukuku ile ilgili bir sorunun dinî hukuk kurallarına göre çözümünü açıklayan, şeyhülislam veya müftü tarafından verilebilen dini belge.
Sadece İslam hukukuyla ilgili olarak değil, İslam'ın kurallarıyla yönetilen devletlerde, hakimin verdiği karar.
# Kromozom 8 (insan)
Kromozom 8, 22 çift otozomal insan kromozomlarından 8. olanıdır. İnsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 146 milyon baz çiftine ve toplam hücre DNA'sının %4,5 ya da %5'ine sahiptir. Kromozom 8, muhtemelen 700 ile 1,000 arasında gen içermektedir.


## Genler.
Kromozom 8'de bulunan genlerden bazıları şunlardır;
  - FGFR1: fibroblast büyüme faktörü reseptörü 1 
  - GDAP1: gangliosid-sebepli farklılık-associated protein 1
  - LPL: lipoprotein lipaz
  - NDRG1: N-myc aşağı akım düzenleyici gen 1
  - NEF3: nörofilament 3 (150kDa medyum)
  - NEFL: nörofilament, hafif polipeptid 68kDa
  - SNAI2: salyangoz homoloğu 2 (Drosophila)
  - TG: thiroglobulin
  - WRN: Werner sendromu


## Hastalıklar.
Kromozom 8 üzerinde bulunan genlerin yol açtığı hastalıklardan bazıları şöyledir;
  - Charcot-Marie-Tooth hastalığı
  - Charcot-Marie-Tooth hastalığı, tip 2
  - Charcot-Marie-Tooth hastalığı, tip 4
  - konjenital hipotiroidizm
  - ailesel lipoprotein lipaz eksikliği
  - Pfeiffer sendromu
  - Waardenburg sendromu
  - Werner sendromu


## Düzensizlikleri.
İlk kez 1961 yılında Jacobs ve arkadaşları tarafından bildirilmiş olan bu düzensizliği gösteren hastaların çoğunda mozaizm gözlenmiştir. İnce uzun yüz, kalın dışa dönük dudak, deforme kulak, ağır ya da orta dereceli mental gerilik, iskelet anomalileri, ayak tabanı ve el ayasında derin izler sık rastlanan belirtilerdir. Bazen de 8q veya 8p olmak üzere kısmi trizomiler belirlenmiştir. Mental gerilik, iskelet ve kas sistemi bozuklukları karakteristiktir.
# Ahmedabad
Ahmedabad (; ; ), Hindistan'ın Gücerât eyâletinde 5.570.585 (2011) nüfuslu şehir. Bombay'ın kuzeyinde Sabarmati Nehri civarındadır. 1411 yılında Sultan Ahmed Şah tarafından kurulmuştur.
# Kromozom 9 (insan)
Kromozom 9, 22 çift otozomal insan kromozomlarından 9. olanıdır. İnsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 136 milyon baz çiftine ve toplam hücre DNA'sının %4 ya da %4,5'ine sahiptir. Kromozom 9, muhtemelen 800 ile 1,200 arasında gen içermektedir.


## Genler.
Kromozom 9 üzerinde bulunan bazı genler şunlardır:
  - ABO: ABO histo-kan grubu glikosiltransferazları
  - ADAMTS13: ADAM metallopeptidaz ile trombospondin tip 1 motif, 13
  - ALAD: aminolevulinat, delta-, dehidrataz
  - ALS4: amyotropik lateral skleroz 4
  - ASS: arjininosuksinat sentetaz
  - COL5A1: kollajen, tip V, alfa 1
  - ENG: endoglin (Osler-Rendu-Weber sendromu 1)
  - FXN: frataksin
  - GALT: galaktoz-1-fosfat uridiltransferaz
  - GRHPR: gliksolat redüktaz/hidroksiprüvat redüktaz
  - IKBKAP: B-hücrelerindeki kappa ışını polipeptid gen enhancer inhibitörü, kinaz kompleks - bağlantılı protein
  - TMC1: transmembran kanal benzeri 1
  - TSC1: tüberoz skleroz 1


## Hastalıklar.
Kromozom 9 üzerindeki genlere bağlı hastalıklar şunlardır:
  - ALAD eksiliği porfirisi
  - Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL)
  - Amyotrofik lateral skleroz (ALS)
  - sitrullinemi
  - Ehlers-Danlos sendromu
  - Ehlers-Danlos sendromu, klasik tip
  - ailevi disotonomi
  - Friedreich ataksisi
  - galaktozemi
  - Gorlin sendromu ya da nevoid bazal hücreli karsinom sendromu 
  - Herediter hemorajik telenjiektazi
  - Tırnak-patella sendromu (NPS)
  - nonsendromik sağırlık
  - nonsendromik sağırlık, otozomal baskınlık
  - nonsendromik sağırlık, otozomal çekiniklik
  - Porfiri
  - primer hiperoksalüri
  - Trombotik trombositopenik purpura
  - tuberoz skleroz
# Kromozom 10 (insan)
Kromozom 10, toplamda 22 çift olan otozomal insan kromozomlarından onuncusudur. İnsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 135 milyon baz çiftine ve toplam hücre DNA'sının %4 ya da %4,5'ine sahiptir. Kromozom 10, muhtemelen 800 ile 1,200 arasında gen içermektedir.


## Genler.
Kromozom 10 üzerinde bulunan genlerden bazıları:
  - AS3MT: arsenit metiltransferaz
  - CDH23: kaderin-benzeri 23
  - EGR2: erken büyüme yanıtı 2 (Kroks-20 homolog, "Drosophila")
  - ERCC6:
  - FGFR2: fibroblast gelie faktör reseptörü 2
  - PCBD1: 6-piruvoil-tetrahidropterin sentetaz (TCF1)
  - PCDH15: protokaderin 15
  - PTEN: fosfotaz ve tensin homoloğu 
  - RET: ret proto-onkogen 
  - UROS: uroporphyrinojen III sentetaz


## Hastalıklar.
Kromozom 10 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:
  - Apert sendrmou
  - Beare-Stevenson cutis gyrata sendromu
  - Charcot-Marie-Tooth hastalığı
  - Charcot-Marie-Tooth hastalığı, tip 1
  - Charcot-Marie-Tooth hastalığı, tip 4
  - Cockayne sendromu
  - Konjenital eritropoietik porfira
  - Cowden sendromu
  - Crouzon sendromu
  - Jackson-Weiss sendromu
  - Multipl endokrin neoplazi tip 2
  - sendormik olmayan sağırlık
  - sendormik olmayan sağırlık, otozomal çekinik
  - Pfeiffer sendrmou
  - porfiri
  - tetrahidrobiopterin eksikliği
  - Usher sendromu
  - Usher sendromu tip I
# ActiveX
ActiveX, Microsoft'un Microsoft Windows platformları için geliştirdiği bir nesne bileşeni modelidir (COM). Yazılım tabanlı olan ActiveX teknolojisi Internet Explorer eklentisi ve web sayfalarına iliştirilmiş ActiveX tabanlı uygulama olarak çalışır.
ActiveX teknolojisi geliştirilmeden önce Microsoft Windows'ta OLE (Object Linking and Embedding) ve COM (Component Object Model) olmak üzere iki standart mevcuttu. 1996 yılında sunulan ActiveX ile bu iki standart birleştirildi.
ActiveX, Microsoft'un COM teknolojilerini kullanarak Microsoft Windows kullanıcıları için geliştirdiği bir teknolojidir. ActiveX, kendinden önce kullanılan OLE (Object Linking and Embedding) ve COM (Component Object Model) standartlarının birleştiği bir yapıdır. ActiveX denetimleri internet tabanlı uygulamaların çalıştırılmasını sağlar. İnternet uygulamalarını, diğer basit scriptlere göre daha güçlü kılar. İnternet kullanıcısı ile internet sitesi arasında etkileşimli bir ortam sağlar. Özetleyecek olursak, İnternet üzerinde çalışan küçük programlar diyebiliriz.
Microsoft, Microsoft Windows işletim sistemi kullanan kullanıcıların bilgisayarlarında güncelleştirmelerin olup olmadığını ActiveX ile kontrol eder. Eğer güncelleştirme yüklü değil ise işletim sistemine yüklenir. Yani doğrudan kullanıcı bilgisayarına veri aktarılır. Bu şekilde yapılan bir işlemde sistemdeki tüm bilgiler ve yazılımlara erişilebilir.
Anlatılanlar ışığında bir ActiveX uygulaması ile başka bir sisteme erişilmesi ve bu sistemdeki verilerin ele geçirilmesi ActiveX saldırısıdır. Bu saldırı ile tüm sistem izlenebilir, sistemde değişiklikler yapılabilir, port durumları değiştirilebilir, casus yazılımlar bilgisayarınıza yüklenebilir..
ActiveX uygulamaları, imzalanmış ve imzalanmamış olarak iki çeşittir. İmzalanmış uygulamalar sertifika sahibidir ve imzalanmamış olan uygulamalara göre çok daha güvenlidir. Güvenilir olmayan sitelerde bulunan ActiveX uygulamalarının kullanımından kaçınılmalıdır.
 - YÖNLENDİRME
# Pompei
Pompei, İtalya'nın Campania bölgesinde, Napoli iline bağlı, Napoli kenti yakınlarında bulunan bir şehirdir. Pompeii antik şehri kalıntıları ile ünlü olan şehrin 2010 yılı nüfusu 25.671'dir.


## Tarihi.
Modern Pompei 1891 yılında Bartolo Longo'nun Pompei Katedrali'ni kurmasından sonra kurulmuştur. Bu yüzden Longo, şimdiki Pompei'nin kurucusu olarak kabul edilir.
Merkez kilisesi, "Madonna del Rosario di Pompei"'ye adanmış olan kent, son zamanlarda Katolikler için bir hac yeri hâline gelmiştir.


## Coğrafi durumu.
Pompei'nin yerleşim bölgeleri bölgesinin doğu kısmında kurulmuştur. Şehir Salerno iline bağlı Scafati şehriyle birleşmiş durumdadır. Boscoreale, Castellammare di Stabia, Sant'Antonio Abate, Santa Maria la Carità, Scafati (SA) ve Torre Annunziata komşu komünlerdir.


### Semtleri.
Messigno, Pompei Scavi


## Kardeş şehirler.
  - Latiano (İtalya)
  - Tarragona (İspanya)
  - Xi'an (Çin)
  - Gyeongju (Güney Kore)
  - Lijiang (Çin)
  - Tel Aviv (İsrail)
# POSIX
POSIX (Portable Operating System Interface for Unix, -), UNIX için "taşınabilir işletim sistemi arabirimi".
Bir işletim sistemi hizmeti kümesi tanımlayan Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) standardı. POSIX standardını kullanan programlar bir sistemden diğerine kolayca taşınabilir. POSIX, UNIX sistem hizmetlerine dayanır, ancak başka işletim sistemleri tarafından da geliştirilebilecek biçimde oluşturulmuştur.


## POSIX'le uyumlu işletim sistemleri.
İşletim sistemleri, kısmen veya tamamen POSIX'le uyumlu olabilirler. Bu özellikleri, POSIX standartlarına kısmen veya tamamen uyumlu olduklarına bağlıdır. Sertifikalı ürünler, IEEE'nin POSIX sertifikalı internet siteleri (İng. "") sahifesinde yayınlanarak ilân edilir.


### Tamamen POSIX uyumlu.
Aşağıdaki işletim sistemleri POSIX uyumlu olup bu standartın tamamına uymaktadır:
  - A/UX
  - AIX
  - BlagOS
  - BSD/OS
  - Darwin (Mac OS X)
  - HP-UX
  - INTEGRITY
  - IRIX
  - LynxOS
  - MINIX
  - OpenVMS
  - penOS
  - QNX
  - RTEMS (POSIX 1003.1-2003 Profile 52)
  - Solaris und OpenSolaris
  - UnixWare
  - velOSity
  - VxWorks


### Geniş ölçüde POSIX uyumlu.
Aşağıdaki işletim sistemleri, resmen POSIX uyumlu olarak sertifikalandırılmamışlarsa da, standardın büyük kısmına uymaktadırlar:
  - BeOS und dessen Open-Source-Nachfolger Haiku
  - Nucleus RTOS
  - FreeBSD
  - Linux (çoğu dağıtımlar için bakınız LSB)
  - NetBSD
  - OpenBSD
  - DragonFly BSD
  - PikeOS (Gömülü sistemler için eşzamanlı işletim sistemi. PSE51- ve PSE52 payı seçilebilir.)
  - SkyOS
  - SuperUX
  - Syllable
  - VSTa


### Genişletmeyle uyumlu olabilenler.
Bu işletim sistemleri, resmen POSIX uyumlu olarak sertifikalandırılmamışlarsa da, geniş olarak standartlara uyarlar. Bu sistemlerde POSIX desteği, bir nevî uyumluluk genişletmesi (genelde derleyici kütüphaneleri) veya işletim sistemi çekirdeği üzerinde bir ara tabaka şeklinde yapılır. Bu genişletmeler olmadan hiç POSIX uyumlu değillerdir.
  - Microsoft Windows'un NT çekirdeğinin Microsoft Windows Services for UNIX'le kullanımı "POSIX thread"leri gibi alt kümeleri mesela „Pthreads-w32“ desteğiyle mümkündür.
  - eCos – POSIX, standart dağıtımın bir parçası olup birçok uygulamaca kullanılmaktadır.
  - Plan 9: APE – ANSI/POSIX Environment
  - Symbian İS PIPS'le (PIPS Is POSIX on Symbian)
  - AmigaOS/MorphOS, ixemul.library ile
# Adrien Brody
Adrien Nicholas Brody (d. 14 Nisan 1973), Amerikalı oyuncu ve yapımcıdır. Direktör Roman Polanski'nin filmi "The Pianist (2002)'de" oynadıktan sonra yirmi dokuz yaşında En İyi Erkek Oyuncu dalında Akademi Ödülü kazandı ve bu ödül onu, kategoride kazanan en genç oyuncu yaptı. Brody, César En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'nü alan ikinci erkek Amerikalı aktördür (Christopher Lambert'den sonra).
Brody'nin rol aldığı diğer başarılı filmler ise "The Thin Red Line (1998), The Village (2004), King Kong (2005)" ve "Predators (2010)". Anderson'ın dört filmi, "The Darjeeling Limited (2007), Fantastic Mr. Fox (2009), The Grand Budapest Hotel (2014) ve The French Dispatch (2020)" filmlerinde rol alan Wes Anderson'ın sıkça ortak çalışanıdır.
2017 yılında BBC tarihi draması Peaky Blinders'ın dördüncü serisinde yer aldı.


## İlk yılları.
Brody, fotoğrafçı Sylvia Plachy ve emekli tarih profesörü & ressam Elliot Brody'ın oğlu olarak New York'da dünyaya geldi. Adrien Brody'nin babası bay Elliot Brondy, Polonya’dan göçmüş Yahudiler idi. Annesi ise Budapeşte, Macaristan'da doğdu ve Katolik bir Macar aristokrat baba ile Çekya Yahudisi bir annenin kızı. Brody ise ne Yahudilik dini ile ne de Katolikle “güçlü bir bağlantısı olmadan” yetiştirildi.
# Gian Lorenzo Bernini
Gian Lorenzo Bernini (Giovanni Lorenzo Bernini) (7 Aralık 1598, Napoli – 28 Kasım 1680, Roma), İtalyan heykeltıraş ve mimar. 17. yüzyıl Romasında, Barok tarzında çalışan bir heykeltıraştı.
Bernini bir heykeltıraş, ressam ve mimardır. Roma'daki eserlerin yaklaşık yüzde yetmişi Bernini'ye aittir. En çok bilinen eseri Dört Irmak Çeşmesi'dir. Ayrıca Santa Maria Della Vittoria Kilisesi'nin mihrap nişinde yer alan kompozisyonunun temeli Azize Teresa'nın dinsel duygular içinde kendinden geçişine dayanmaktadır. Vatikan şehrinin yapılarını o tasarlamıştır. Roma ve Vatikan şehirlerindeki eserlerin büyük çoğunluğuna sahip olmasının sebebi büyük yeteneği sayesinde kilisenin himayesine girmiş olmasıdır. Dönemin devlet sanatçısı konumundaki Bernini, eserlerinin büyük bölümünü küçük maketler halinde tasarlayıp kendi eğittiği veya keşfettiği genç çıraklara yaptırmıştır.
Ayrıca Dan Brown'un Melekler ve Şeytanlar adlı kitabında bir İlluminati üyesi olduğu iddia edilmektedir. Hatta İlluminati'nin gizli toplantı yeri olan Aydınlanma kilisesinin yerini eserleriyle belirttiği iddia edilmektedir. Doğanın dört mistik öğesi Toprak, Hava, Ateş ve Su her bir eserin temasıdır. Toprak eseri "Habakkuk ile Melek" heykelidir. Hava işareti St. Pietro meydanında bulunan "Batı Rüzgarı" adlı eseridir. Ateş işareti "Azize Teresa'nın Vecdi" heykelidir. Son olarak su işareti ise "Dört Irmak Çeşmesi"dir.


## Roma'daki fıskiyeler.
Piazza Navona, Barok mimarisinin süsleyici devingenliğinin simgesi Fontana del Moro in RomeTrue, Roma fıskiyeleri, halka yönelik çalışmalar ve Papalık anıtları onun hünerini en çok ortaya çıkaran yapıtlardır. Bernini, Triton Fıskiyesi ve Barberini Fıskiyesi (Fontana delle api) adlı yapıtların da sahibidir. Dört Irmak Fıskiyesi (Fontana dei Quattro Fiumi), bir başyapıt olmasının yanı sıra politik bir kinaye anlamı da taşır. Sıklıkla yinelenen ancak doğru olmayan bir anlatıya göre Bernini'nin ırmak tanrılarından biri Sant'Agnese in Agone (yetenekli bir sanatçı olmasına karşın politik açıdan zayıf olan rakibi Francesco Borromini tarafından yapılmıştır)'ye yüz çevirir. Ne var ki bu fıskiye, kilisenin ön yüzünün tamamlanmasından yıllar önce yapılmıştır.