# Mil Mi-28
 - YÖNLENDİRME 
Mil Mi-28 (NATO rapor adı: “Havoc”) Sovyetler Birliğine ait her türlü hava koşuluna uygun, gündüz-gece, askerî tandem, iki koltuklu tanksavar saldırı helikopteridir. İkincil taşıma kabiliyeti olmayan bir saldırı helikopteridir ve bu rol için Mil Mi-24 savaş helikopterinden daha iyi optimize edilmiştir. Burun altı barbette tek bir silah ve saplama kanatlarının altındaki pilonlarda taşınan harici yükler taşır.


## Geliştirme.
### Kökeni.
1972'de Mil Mi-24'ün tamamlanmasının ardından, taşıma kabiliyetine sahip benzersiz bir saldırı helikopteri geliştirilmeye başlandı. Yeni tasarımın taşıma kabiliyeti azaltıldı (8 yerine 3 asker) ve daha iyi genel performans ve daha yüksek azami hız sağlamak için kabin çıkarıldı. Geliştirilmiş performans, tanklara ve düşman helikopterlerine karşı savaşması ve helikopter iniş operasyonlarını kapsaması amaçlanan rolü için önemliydi. Başlangıçta, motorları kanat uçlarına yerleştirilmiş (dik düzende) iki ana rotorlu alışılmadık bir proje ve 1960'ların sonlarında Amerikan Lockheed AH-56 Cheyenne saldırı helikopteri tasarımına benzer bir şekilde kuyrukta ek bir itici pervane de dâhil olmak üzere birçok farklı tasarım düşünülmüştür. 1977 yılında, klasik tek rotorlu düzende bir ön tasarım seçildi. Mi-24'e olan benzerliğini kaybetti ve hatta kanopiler düz yüzeylerle daha küçüktü.
Mi-28 üzerindeki tasarım çalışmaları 1980 yılında Marat Tishchenko yönetiminde başladı. 1981 yılında bir tasarım ve bir maket kabul edildi. Prototip (no. 012) ilk olarak 10 Kasım 1982'de uçtu. İkinci prototip (no. 022) 1983'te tamamlandı. 1984 yılında Mi-28 devlet denemelerinin ilk aşamasını tamamladı, ancak Ekim 1984'te Sovyet Hava Kuvvetleri yeni tanksavar helikopteri olarak daha gelişmiş Kamov Ka-50'yi seçti. Mi-28'in geliştirilmesine devam edildi, ancak daha düşük öncelik verildi. Aralık 1987'de Rostov-na-Donu'daki Rosvertol'de Mi-28 üretimi onaylandı.
Erken üretim bir Mi-24, Mi-28'in teknolojileri için erken bir test olarak bir hava veri bomu ile donatıldı. Daha sonra, birkaç Mi-24D, görüş-uçuş-navigasyon kompleksinin yeteneklerini test etmek için Mi-28'in radom montajı ile donatıldı ve diğerleri gelecekteki Mi-28'e çok benzeyen, ancak yuvarlak kokpitli yeniden tasarlanmış gövdelere sahipti.
Ocak 1988'de ilk Mi-28A prototipi (no. 032) uçtu. Daha güçlü motorlar ve üç kanatlı versiyon yerine “X” tipi bir kuyruk rotoru ile donatılmıştı. Mi-28A Haziran 1989'da Paris Hava Gösterisinde görücüye çıktı. 1991 yılında ikinci Mi-28A (no. 042) tamamlandı. Mi-28A programı 1993 yılında iptal edildi çünkü Ka-50 ile rekabet edemeyeceği, özellikle de her türlü hava koşuluna uygun olmadığı düşünülüyordu.
Mi-28N 1995 yılında tanıtıldı, N tanımı “gece” anlamına geliyordu. Prototip (no. 014) ilk kez 14 Kasım 1996'da uçtu. En önemli özelliği, Amerikan Boeing AH-64D Apache Longbow'unkine benzer şekilde, ana rotorun üzerinde yuvarlak bir kapak içinde bir radardır. Mi-28N ayrıca gelişmiş tor görüşüne ve burun altında bir TV kamerası ve FLIR içeren bir nişan alma cihazına sahiptir. Finansman sorunları nedeniyle geliştirme çalışmaları kesintiye uğradı. Geliştirilmiş rotor tasarımına sahip ikinci bir prototip Mart 2004'te Rosvertol'de tanıtıldı.
İlk seri Mi-28N 5 Haziran 2006'da orduya teslim edildi. Mi-24'ün tamamen değiştirileceği 2015 yılına kadar 67 Mi-28N satın alınması planlanıyordu. Rostvertol fabrikası 2012-14 yıllarında yerli ve yabancı müşterilere yaklaşık 140 Mi-28N ve Mi-35M helikopteri teslim etti; 2015 yılında 28 helikopter teslim edildi.
Mil ayrıca Mi-28N'nin Mi-28NE olarak adlandırılan bir ihracat varyantını ve Mi-28N tasarımına dayanan, ancak radar ve FLIR içermeyen daha basit bir gündüz helikopteri varyantı olan Mi-28D'yi geliştirdi.
Mi-28NM olarak adlandırılan beşinci nesil bir türev 2008'den beri geliştirilmektedir. Dönemin Russian Helicopters CEO'su Andrey Shibitov'a göre, modernize edilmiş helikopterin kriterleri arasında düşük radar izi, genişletilmiş uçuş menzili, gelişmiş silah kontrol sistemi, bazı savaş uçağı kabiliyetleri ve saatte 600 km'ye kadar hız yer almaktadır.
2016 yılında Rus medyası, Mi-28N için herhangi bir görüş alanındaki hedeflere nişan almak için görsel bilgileri görüntülemek üzere tasarlanmış yeni, gelişmiş bir kask sisteminin geliştirilmekte olduğunu bildirdi.


## Tasarımı.
Mi-28, Mi-24 Hind ve Ka-50 Hokum için havadan havaya ve havadan karaya bir ortak olarak işlev gören yeni nesil bir saldırı helikopteridir. Beş kanatlı ana rotor gövde orta bölümünün üzerine monte edilmiştir, kısa, geniş, konik, silah taşıyan kanatlar gövde orta bölümünün arkasına monte edilmiştir. Podlar içindeki iki turboşaft motor, gövdenin üst kısmının yanına, aşağıya dönük egzozlarla monte edilmiştir. Gövde incedir ve kuyruk bomuna ve buruna doğru incelir. Tandem, kademeli kokpitlere, göbeğin altına monte edilmiş bir topa ve geri çekilemeyen üç tekerlekli kuyruk tekerleği tipi iniş takımlarına sahiptir. Enerji emici iniş takımı ve koltuklar sayesinde mürettebat 12 m/s'ye kadar dikey düşüşlerde hayatta kalabilir. Mi-28, 7.62 ve 12.7 mm zırh delici mermilere ve 20 mm mermi parçalarına dayanıklı ön cam dahil olmak üzere tamamen zırhlı bir kabine sahiptir.
Helikopter tasarımı, kuyruk rotorlu geleneksel pod ve bom konfigürasyonuna dayanmaktadır. Ana rotor kafası elastomerik yataklara sahiptir ve ana rotor kanatları kompozit malzemelerden yapılmıştır. Kuyruk rotoru, bağımsız olarak kontrol edilen X-şekilli kanatlara sahip çift kanatlı bir konfigürasyonda tasarlanmıştır. Mi-28N gece saldırı varyantına 30 mm'lik mermilere dayanabilen tamamen plastik rotor kanatlarının yeni bir tasarımı monte edilmiştir.
İki ağır zırhlı kokpit, 12.7-14.5 mm kalibreli mermilere dayanabilen bir ön cam, burun içi elektronikler ve azaltılmış gürültü özelliklerine sahip dar X kuyruk rotoru (55 derece) ile donatılmıştır. İki adet 2,200 hp Isotov TV-3-117VM (t/n 014) turboşaft motoru ile güçlendirilmiştir.
Mi-28 bir nakliye aracı olarak kullanılmak üzere tasarlanmamış olsa da, üç kişi taşıyabilen küçük bir yolcu bölmesine sahiptir. Bunun planlanan amacı düşen helikopter mürettebatının kurtarılmasıdır.
Mi-28N'de pilot için kaska monte edilmiş bir ekran bulunmaktadır. Pilot, navigatör/silah subayı için hedefleri belirler ve o da söz konusu görevi yerine getirmek için gereken silahları ateşlemeye başlar. Entegre gözetleme ve atış kontrol sistemi, geniş ve dar görüş alanları sağlayan iki optik kanala, dar görüş alanlı bir optik televizyon kanalına ve lazer telemetreye sahiptir. Sistem azimutta 110 derece içinde ve yükseklikte +13 ila -40 derece arasında hareket edebilir.
Gece saldırı helikopteri, orijinal Mi-28'in yapısal tasarımının çoğunu korur. Temel fark, entegre bir elektronik savaş sisteminin kurulmasıdır. Diğer değişiklikler şunlardır: rotora daha yüksek güç iletmek için yeni ana dişli kutusu, süpürme şekilli uçlara sahip yeni yüksek verimli kanatlar ve bir motor yakıt enjeksiyon kontrolü.
Pilot kaska monte edilmiş bir hedef belirleyici kullanır, bu da hedefi seyrüsefer subayının gözetleme ve ateş kontrol sistemine tahsis eder. Seyrüsefer subayı/silah subayı daha sonra hedefe karşı güdümlü silahlar veya toplar kullanabilir. Hedefleme sistemi pilotun gözlerinin yönünü takip eder.
Rusya'nın askerî döner kanatlı uçak filosu yeni gece görüş gözlükleri (NVG) ile tamamen yenilendi. Rus Havacılık ve Uzay Kuvvetleri'nin (VKS) Mi-28N saldırı helikopterleri GEO-ONV1 ailesi NVG'leri aldı.


### Silahlanma.
Mi-28, 30 mm otomatik Shipunov 2A42 otomatik topa sahip çeneye monte edilmiş bir NPPU-28 tareti ile donatılmıştır. Seçici ateşe ve dakikada 200 ila 800 mermi arasında döngüsel bir atış hızına izin veren çift beslemeye sahiptir. Etkili menzili kara araçları için 1.500 metreden havadaki hedefler için 2.500 metreye kadar değişir. Yüksek Patlayıcı Yangın Çıkarıcıdan (HEI) Zırh Delici Atma Sabotuna (APDS) kadar mermiler kullanılabilir. 3UBR8 mermisi için belirtilen penetrasyon 1.500 metrede 25 mm RHA'dır.
Mi-28N'nin standart füze silahı, radyo ışını güdümlü süpersonik 9M120 Ataka-V füzesidir. İki rafın her biri 8 Ataka füzesi taşıyabilir, bu da toplam 16 füze sağlar, ancak 8 Atak daha normal bir yüktür. Ataka füzesinin farklı görevler için dört çeşidi vardır. 9M120 Tandem Yüksek Patlayıcılı Anti-Tank (THEAT) harp başlığı varyantı Patlayıcı Reaktif Zırh (ERA) ile donatılmış tanklara karşı kullanılır, belirtilen delme kabiliyeti 800 mm Haddelenmiş Homojen Zırh (RHA)'dır. 9M120F termobarik varyantı piyadelere, binalara, sığınaklara ve mağaralara karşı kullanılır. 9M120O genişleyen çubuk harp başlığı varyantı helikopterlere karşı kullanılır. Tüm varyantlar 6 km menzile sahiptir. Geliştirilmiş 9M120M versiyonu daha uzun menzile (8 km) ve daha iyi deliciliğe (900 mm RHA) sahiptir. Tüm varyantlar SACLOS füze güdümünü kullanır.
Roket gibi güdümsüz silahlar saplama kanatlarının altındaki dört pilonda taşınabilir. Taşınan tipik roketler, beş turlu B-13 roket kapsüllerinden ateşlenen 122 mm (4,8 inç) S-13 ve 20 turlu B8V-20 kapsüllerinden ateşlenen 80 mm (3,1 inç) S-8'dir. Mi-28 tarafından kullanılan S-8 ve S-13 roketleri genellikle güdümsüzdür. En yaygın konfigürasyonda, 40 S-8 roketi veya 10 S-13 roketi beklenebilir. Her iki roketin de HEAT savaş başlıklarından termobarik savaş başlıklarına kadar varyantları vardır. S-8, S-13'e göre daha kısa bir menzile ve daha küçük bir savaş başlığına sahiptir, ancak bunu sayılarla telafi etmektedir. Şu anda Rusya Hava-Uzay Kuvvetleri S-8 ve S-13 roketlerini önerilen Ugroza (“Menace”) sistemi ile lazer güdümlü füzelere yükseltmektedir. Ugroza kapsamında yükseltilen roketler sırasıyla S-8Kor ve S-13Kor isimlerini almıştır.
Mi-28 ayrıca kızılötesi güdümlü R-73 havadan havaya füzeleri, H-25 havadan karaya füzeleri ve 500 kg'a kadar hava bombası taşıyabilir.


## Operasyonel geçmiş.
### Rusya.
Mi-28N'nin ilk üretim örnekleri Mayıs 2006'nın sonlarında fabrika uçuş ve silahlanma testlerini tamamladı ve 5 Haziran 2006'da Rus Hava Kuvvetleri tarafından teslim alındı. Mi-28N üç yıl sonra, Ekim 2009'da resmî olarak kabul edildi. Mi-28N'nin 2015 yılına kadar Rusya Silahlı Kuvvetleri'ndeki eski Mi-24 varyantının yerini tamamen alacağı varsayılıyordu.
Eylül 2011'de Rusya Hava Kuvvetleri'ne ait altı Mi-28N, Rusya'nın Astrahan Oblastı'ndaki Ashuluk eğitim sahasında düzenlenen 2011 Birlik Kalkanı ortak Rus-Belarus askerî tatbikatına katıldı.
Mi-28N pilotlarının eğitimini iyileştirmek için Rusya Savunma Bakanlığı 2020 yılına kadar 60 adede kadar Mi-28UB eğitim ve savaş versiyonunun tedarik edileceğini duyurdu. Mi-28N kullanan her birim için dört ila altı adet Mi-28UB satın alınacaktı. 24 adet Mi-28UB eğitim ve savaş helikopterinden oluşan ilk parti Nisan 2016'da sipariş edildi ve ilk iki seri Mi-28UB 16 Kasım 2017'de Torzhok Hava Üssü'ne ulaştı.
Rusya'nın Suriye İç Savaşına askerî müdahalesi sırasında Mi-28N ilk kez 2016 Palmira Muharebesi sırasında Rusya Hava-Uzay Kuvvetleri'ne ait birkaç Mi-28N'nin Suriye Arap Ordusu'nun (SAA) şehre doğru ilerleyişini desteklemesi sırasında savaşa girmiştir. SAA'ya destekleri sırasında Rus Mi-28N'leri S-8 güdümsüz roketleri ve 9M120 Ataka tanksavar güdümlü füzeleri ile birçok Irak ve Şam İslam Devleti (IŞİD) mevzisini hedef almıştır.
Ekim 2016'da, yükseltilmiş bir Mi-28NM helikopterinin prototipi ilk uçuşunu gerçekleştirdi. Rusya Savunma Bakanlığı Aralık 2017'de ilk parti Mi-28NM helikopterlerini sipariş etti, ancak sipariş edilen helikopter sayısını açıklamadı. Mart 2019'da, bir Mi-28NM prototipi, Hama'nın kuzeyinde isyancıların elindeki bölge üzerinde bir savaş sortisi sırasında bir Mi-24/Mi-35M ile birlikte görüldü. Helikopterin zorlu hava ve iklim koşullarında test edilmek üzere Suriye'ye gönderildiği bildirildi. Rusya Hava-Uzay Kuvvetleri ilk iki seri Mi-28NM'yi 23 Haziran 2019 tarihinde teslim aldı. Bir ay sonra, Uluslararası Askerî-Teknik Forum ARMY-2019 sırasında, Rusya Savunma Bakanlığı ve Rosteh, 2027 yılına kadar 98 adet Mi-28NM tedariki için uzun vadeli bir sözleşme imzaladı. Ağustos 2022'de yeni bir sözleşme imzalandı.
Mi-28N, Rusya tarafından Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında kullanılmıştı. The Times, Ukrayna güçlerinin Nisan ayı başında bir Rus Mi-28N saldırı helikopterini düşürmek için İngiltere yapımı Starstreak sistemini başarıyla kullandığını bildirdi. 26 Nisan'da bir Mi-28 enkazı Ukrayna güçleri tarafından Kiev bölgesindeki Hostomel kasabasının dışında bulundu. Araç muhtemelen Hostomel Havalimanı savaşı sırasında imha edilmişti. 9 Mayıs'ta bir Mi-28 Harkiv'in kuzeyinde imha edildi, RF-13654 tescil numaralı saldırı helikopteri bu tipte görsel olarak bildirilen üçüncü kayıptı. 16 Mayıs'ta RF-13628 tescil numaralı bir başka Mi-28N Harkiv'de imha edildi. 12 Haziran 2022'de bir Mi-28N imha edildi ve enkazı Ukraynalı birlikler tarafından videoya kaydedildi, helikopterin mürettebatı kaza yerinde öldü.
18 Eylül 2023 tarihinde Ukrayna askerî istihbaratı Moskova yakınlarındaki Chkalovsky Hava Üssüne bir baskın düzenlendiğini iddia etti. Bu sırada bir Mi-28N helikopterinin kuyruk rotorunun hasar gördüğünü iddia ettiler. Yapılan açıklamaya göre bu helikopter Ukrayna insansız hava araçlarının düşürülmesinde kullanılmıştı.


### Irak.
Ekim 2012'de Rusya ve Irak'ın 30 adet Mi-28NE helikopteri alımını da içeren 4,2-5,0 milyar dolarlık bir silah anlaşması imzalayabileceği bildirildi. Anlaşma 9 Ekim'de onaylandı. Anlaşmanın Irak'ın yolsuzluk endişeleri nedeniyle iptal edildiği bildirildi, ancak bu endişe giderildi ve Irak savunma bakanı “anlaşma devam ediyor” dedi. Aralık 2015 itibarıyla 15 adet Mi-28NE teslim edildi.
Irak Mi-28'lerinin ilk kez Eylül 2014'te, ülkeye varışlarından sadece birkaç gün sonra savaşta kullanıldıkları bildirildi. Ancak Irak Savunma Bakanlığı'nın resmî teyidi aynı yılın 30 Ekim tarihinde geldi.


### Cezayir.
Haziran 2010'da Cezayir'in 42 adet Mi-28NE helikopteri için sipariş vermesi bekleniyordu. 30 Ağustos 2016'da Cezayir ilk parti Mi-28NE helikopterlerini televizyonda sergiledi.


### Potansiyel operatörler.
#### Bangladeş.
Aralık 2021'in sonlarında, Bangladeş'in Bangladeş Hava Kuvvetleri için gerekli ekipmanla birlikte işletme ve bakım eğitimiyle birlikte sekiz Mi-28NE satın almak üzere hükûmetten hükûmete (G2G) bir anlaşmayı tamamladığı bildirildi. 2021 yılı sonunda, Bangladeş Maliye Bakanlığı'ndan BDT 4100 crore, 8 adet “Saldırı veya Nakliye” helikopterinin satın alınması için yaklaşık 520 milyon $ “Şu anda 1 ABD Doları 80 BDT'ye eşittir” onayladı. Bangladeş her bir helikopter için piyasa değerinin 2 katı olan yaklaşık 65 milyon dolar harcıyor ve bu helikopterin saldırı helikopteri mi yoksa nakliye helikopteri mi olduğundan emin değil. Mi-26 nakliye helikopteri satın alma olasılığı MI -28NEs Taarruz Helikopterlerinden çok daha fazla. Bangladeş ya da Rus yetkililerin anlaşma hakkında herhangi bir açıklaması bulunmuyor. 2022 yılında Rus silah satış ajansı Rosoboronexport, Bangladeş'in Mil Mi-28NE saldırı helikopterleri satın aldığını öne süren medya haberlerini reddetti.<ref name= "https://aviationweek.com/defense-space/aircraft-propulsion/russia-plays-down-bangladesh-mi-28ne-deal"></ref>


#### Hindistan.
Hindistan Ordusu, Fransız ve Belçika aviyonikleri ile donatılmış modifiye bir Mi-28 prototipi talep etti. Rus üreticiler bu gereksinimleri nasıl karşılayacaklarını tartıştılar. Ekim 2011'de, Amerikan AH-64D'nin 22 saldırı helikopteri ihtiyacını karşılamak için Mi-28N'nin önüne geçtiği bildirildi. Hindistan 2015 yılında 22 AH-64E sipariş etti.


#### İran.
Kasım 2023'te Savunma Bakan Yardımcısı Tuğgeneral Mahdi Farahi, Mil Mi-28 saldırı helikopterlerinin İran Silahlı Kuvvetlerinin muharip birliklerine katılması için planların tamamlandığını söyledi.


#### Kenya.
2011 yılının sonlarında Kenya, Embakasi merkezli 50. Hava Süvari Tümeni için 16 adet Mi-28 satın alma sürecini başlattı. Bu helikopterlerin 3 Ocak 2012'de Kenya'daki 50. Hava Süvari Tümenine, askerî donanımla ilgili tüm ithalat ve ihracata aracılık eden Rus devlet şirketi Rosoboronexport tarafından teslim edilmesi planlanıyordu. Ancak 2013 yılında Oboronprom, bu helikopterlerin Kenya ordusu tarafından hizmete alındığına dair haberleri yalanladı.


#### Venezuela.
Nisan 2010'da Venezuela, Venezuela Ordusu için 10 adet Mi-28 sipariş etmeyi kabul etti. Ancak bundan sonra herhangi bir anlaşma imzalanmadı.


## Varyantlar.
### Mi-28.
Prototip versiyon; ilk uçuş 1982'de.


### Mi-28A.
Orijinal üretim tanksavar helikopteri.


### Mi-28N/MMW Havoc.
Rus ordusu tarafından 2009 yılında kabul edilen tüm hava koşullarına uygun gündüz-gece versiyonu. Üste monte edilmiş bir milimetre dalga radarı, termografik kamera-TV ve bir lazer telemetre ile donatılmıştır. Ukrayna Motor Sich tarafından üretilen ve 2016 itibarıyla Rus yapımı VK-2500 (her biri 2.699 hp) motorlarla değiştirilen iki Rus Klimov TV3-117VMA-SB3 motoru (her biri 2.500 hp) ile güçlendirilmiştir. Maksimum kalkış ağırlığı: 11.500 kg, maksimum faydalı yük: 2.350 kg.


### Mi-28NE.
Mi-28N'nin ihracat versiyonu. Irak ve Cezayir Hava Kuvvetleri'nde hizmet vermektedir. Ağustos 2018'de Russian Helicopters, ana rotor sistemi ve motor ünitesinde yapılan iyileştirmeler ve yeni yerleşik radyo-elektronik ekipman ile yükseltilmiş bir Mi-28NE varyantını tanıttı. Helikopter geliştirilmiş zırha sahiptir ve kısa menzilli IR güdümlü füzelere karşı modern yönlü kızılötesi güdüm karşı önlemleri (DIRCM) ile donatılmıştır. Kompozit malzemelerden yapılmış rotor kanatları 20–30 mm'ye kadar mermilere dayanabilirken, yakıt sistemi yangına ve patlamaya dayanıklı olacaktır. Ayrıca yeni 9M123 Khrizantema-VM tanksavar güdümlü füzeleri (ATGM'ler) kullanabilecektir.


### Mi-28NM.
Mi-28N'nin 2009'dan beri geliştirilmekte olan yükseltilmiş bir versiyonu. Burun anteni olmayan yeniden tasarlanmış bir burnu, çok yönlü görüş için yeni bir H025 radar istasyonu, FADEC'li daha güçlü VK-2500P motorları ve maksimum hızını %13 ve seyir hızını %10 artırmak için geliştirilmiş rotor kanatları vardır. Ayrıca yükseltilmiş bir atış kontrol sistemine ve yeni “İzdeliye 296” yerleşik radyo-elektronik veri işleme sistemine sahiptir. 9M123VM Khrizantema ve 9M127-1 Ataka-VM tanksavar füzelerini taşımak üzere donatılacaktır. Ayrıca, hava ve yer hedeflerine karşı kullanılmak üzere tasarlanmış ve ilk uçuşta ataletsel güdüm ile donatılmış, hedef füzenin kendi arayıcı başlığı tarafından alınmadan önce bir operatör tarafından orta rota güncellemeleri ile 25 km (16 mil) menzil sağlayan yeni LMUR çok amaçlı füze ile donatılması planlanmaktadır. Mi-28NM ilk uçuşunu Ekim 2016'da gerçekleştirdi ve yükseltilmiş VK-2500P motorlarının durum denemeleri Ekim 2020'de tamamlandı. Mevcut Mi-28N'lerin Mi-28NM standardına yükseltilmesine yönelik bir plan onaylandı.


### Mi-28D.
Basitleştirilmiş gün ışığı operasyon versiyonu. Mi-28N'ye benzer, ancak üste monte edilmiş radar ve FLIR içermez.


### Mi-40.
Mi-28'in 1983'te başlatılan ve 1992'de duyurulan öngörülen yardımcı versiyonu. Öncelikle Mil Mi-24 ve Mi-8 saldırı helikopterlerinin halefi olarak “Havadan Piyade Savaş Aracı” kategorisi için tasarlanmıştır. İki adet 1,863 kW Klimov TV3-117 turboşaft motoru, dört kanatlı ana rotor, dört kanatlı Delta H kuyruk rotoru (her ikisi de Mi-28'den) ve geri çekilebilir üç tekerlekli iniş takımı kullanması planlanıyordu. Ağırlığının 11-12.000 kg olması ve 3300 m tavan, 314 km/sa azami hız ve 260 km/sa seyir hızına ulaşması bekleniyordu. Şartname gündüz, gece ve kötü hava koşullarında çalışabilmesinin yanı sıra sekiz asker (tasarım pratikte yedi asker taşıyabiliyordu), sekiz sedye veya büyük harici yükler taşıyabilmesini gerektiriyordu. Maksimum “güvenli” çarpışma hızını artırmak için mürettebat için yedeklilik, kızılötesi bastırma ve özel amortisörlere odaklanılarak beka kabiliyetine vurgu yapıldı. Öne bakan 23 mm'lik bir döner top (büyük olasılıkla GSh-23L) ve arkada 12,7 mm'lik bir ağır makineli tüfek (büyük olasılıkla Yak-B) içeriyordu. Yakıt içeren gövde kaplamaları, füzelerin özel sabit noktalara monte edildiği saplama kanatların yerini almıştır. Tasarımı iki yıl önce geliştirilen Mil Mi-36'dan çok şey ödünç almış ve kısa süre sonra yerini Mil Mi-42 projesine bırakmıştır. Mi-40 1990'larda optimizasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla kısa bir süre için yeniden diriltilse de prototip aşamasına ulaşamadı.


## Operatörler.
  - YÖNLENDİRME 
  - Cezayir Hava Kuvvetleri
  - Irak Kara Kuvvetleri 
  - Rusya Hava-Uzay Kuvvetleri 90 Mi-28N, 12 Mi-28UB.
  - Uganda Hava Kuvvetleri


## Önemli kazalar.
  - 2 Ağustos 2015 tarihinde Berkut filosuna ait bir Mi-28 Ryazan'da diğer helikopterlerle birlikte akrobasi gösterisi yaparken düştü. Mürettebattan pilot Yarbay Igor Butenko kaza sonucunda hayatını kaybederken yardımcı pilot Üsteğmen Alexander Kletnov hayatta kalmıştır. Kazanın spesifik nedeni henüz belirlenememiş olmakla birlikte, yardımcı pilot raporunda helikopterin hidrolik arızası yaşadığını belirtmiştir. Sonuç olarak Rus ordusu soruşturma süresince tüm Mi-28'leri yere indirdi.
  - 3 Ocak 2024 tarihinde Uganda'ya ait bir Mi-28N uçağı, bir barışı koruma misyonu için görevlendirildiği sırada Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin (DKC) Ntoroko bölgesi, Kichwamba alt ilçesi, Nyamisingiri Köyü'nde düşmüştür.
  - 18 Mart 2025 tarihinde, bir Mi-28 Leningrad oblastındaki Şugovitsi köyü yakınlarında bir tarlaya düştü. Kaza bir eğitim görevi sırasında meydana geldi ve her iki mürettebat da öldü.


## Teknik Özellikler.
### Bibliyografya.
 -  
 -