BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Ardahan'ın ilçeleri
Ardahan'ın ilçeleri.
  - Ardahan (il merkezi)
  - Çıldır
  - Damal
  - Göle
  - Hanak
  - Posof


## Kaymakamlar.
Görevde olan vali ve kaymakamlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. (Kasım 2024)


## Belediyeler.
### Belediye Başkanları.
2024 Yerel seçimleri sonucu seçilerek göreve başlayan ilçe belediye başkanlıklarının bilgileri aşağıdadır.


### Belediye Meclisleri.
Ardahan İl Genel Meclisi üye sayısı 14'tür. Ardahan Belediyesi meclisi üye sayısı ise 15'tir. İlçe belediyelerinin toplam üye sayısı 69'dur.
Belediye Meclis üyelerinin sayıları ilçenin son nüfus sayımına göre 9 ile 55 üye, İl genel meclisi üye sayılara 100.000 nüfusa kadar 2 ile 5 üye olarak belirlenir.
İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)


## Nüfus.
Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 6 Şubat 2025 verileri)
Ardahan ilinin nüfusu: 91.354'tür. Bu nüfusun %46,47'si şehirlerde yaşamaktadır (2024 sonu). İlin yüzölçümü 4.934 km²dir. İlde km²ye 19 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 33'tür.) İldeki ilçelerin tamamında nüfus azalmıştır. İldeki nüfus azalış oranı ise %1,58 olmuştur. Nüfusu en çok azalan ilçe Posof'tur (-%4,46).
06 Şubat 2025 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 6 ilçe, 7 belediye, bu belediyelerde 41 mahalle ve ayrıca 225 köy vardır.


## Spor.
### Türkiye Liglerindeki Kulüpleri:.
2019-20 sezonunda Ardahan'ın Türkiye takım sporları liglerinde tek takımı vardır.
# Ermeni Beli Muharebesi
 - YÖNLENDİRME 
Ermeni Beli Muharebesi, Osmanlılar ile Bizans İmparatorluğu arasında gerçekleşen muharebe.


## Arka plan.
Kayı Aşireti Ertuğrul Gazi'nin yönetiminde, hakimiyeti altında bulunan Söğüt ve Domaniç bölgelerinde yaşamaktaydı. Bu dönemde özellikle Bilecik Tekfuru ile çok iyi ilişkiler kurulmuştur. 1281 yılında Ertuğrul Gazi'nin ölümünden sonra Kayı aşiretine reis olan Osman Gazi döneminde bu iyi ilişki devam etmiştir. Kayı halkı Kışın Söğüt'te yazın Domaniç'te yaşıyordu. Yazın Söğüt'ten Domaniç'e giderken değerli ve ağır eşyalarını Bilecik Tekfuruna emanet ediyorlardı. Anlaşmaya göre bu eşyaları kadınlar ve silahsız gençler bırakıyordu. Karşılığında Tekfura hediyeler veriliyordu. Bu yolculuk sırasında Kayı aşiretine düşman olan İnegöl Tekfuru yol kesip halkın eşyalarına ve hayvanlarına zarar veriyordu. Hatta bununla da kalmayıp diğer Tekfurları Osman Gazi'ye karşı kışkırtıyordu.


## Muharebe.
Osman Bey, bey olduktan sonra ilk iş olarak İnegöl Ovası’nın kuzeyinde yer alan ve o yıllarda “Cebel-i Ermeniyye” adı ile anılan Ahî Dağı coğrafyasında, 120 kadar süvarisiyle, 1284 yılında bir teftiş gezisine çıkmıştır. Osman Bey tarafından yapılacak bu teftiş gezisini haber alan İnegöl tekfuru Nikola da Osmanlı kaynaklarında “Ermeni-Beli” diye isimlendirilen günümüzdeki Hamzabey Boğazı'ndaki Delikli Kaya civarında ona bir pusu Kurmuştur. Kurulan pusudan kurtulmak için söz konusu yörede yapılan ilk çatışma sırasında Osman Bey'in yeğeni, ağabeyi Savcı Bey'in oğlu Bayhoca ölmüştür. Başarılı bir hücumla düşman çemberini yaran Kayı ordusu, düşmanı kendi ölüleri ve yaralılarıyla baş başa bırakarak oradan kurtuldu.


## Muharebe sonrası.
Ermeni Beli baskınından ve de Bayhoca'nın ölümünden sonra Samsa Çavuş, Osman Bey'e, İnegöl tekfuru Nikola'nın haddini bildirmek ve etkisiz hale getirmek için kendisine, Bakacak Tepesi yakınında yer alan Kara Tekin Kalesi'nin tahsis edilmesini talep etmiş ise de Osman Bey, belirlediği strateji gereği, Samsa Çavuş tarafından yapılan bu teklifi kabullenmemiştir. Bizans ordusu ise muharebeden sonuç alamadı. Ermeni Beli baskını ve Baykoca'nın ölümü İnegöl'ün fethine giden yolda atılan ilk adım olmuştur. Bu savaş Osmanlı'nın kurulmadan önceki ilk savaşıdır.
# Ashıs
Ashıs (Hakas Türkçesi "Асхыс"(Ashıs)) (Rusça: Аскиз (Askiz)) — Hakasya Cumhuriyetinde Ashıs ilçesinin idari merkezi olan yerleşim birimidir. Yöredeki en eski yerleşim yerlerindendir.
Nüfusu 7 030 kişidir (2002 yılına göre).
Nüfus 7127 kişidir (01.01.2004). Halkın etnik kökeni şöyledir — Hakas (kendi dillerinde Tadar) Türkleri(% 66), Ruslar (% 33), Tatar Türkleri, Almanlar, Ukraynalılar vb.


## Coğrafya.
Abakan - Akdovurak А161 adlı karayolunun güneybatısında olup yola 93 km uzaklıktadır. 


## Adı.
Ashıs adı hidronim olup Ashıs akarsuyunun adından gelmiştir.


## Tarih.
Ashıs — Hakasya'nın en eski yerleşim yerlerinden biridir. 1771 yılında Ashıs akarsuyu ağzındaki köyün olduğu yere Rus Hristiyan misyoneleri Hakas Türklerini Hristiyanlaştırıp kutsal kurganları ele geçirmek için bir kilise inşa etmişlerdir. 
Ashıs gittikçe büyüdü. Hakas Türklerinden Sagay boyunun merkezi oldu. Bozkırlı Sagay Türkleri Konseyi 1858 yılında burayı merkez yaptı. Rus istatistiklerine göre o yıllarda 40 hane ve 221 kişilik nüfus olduğu söylenir.
1876 yılında


### Ashıs doğumlular.
  - Ünlü Türkolog, Kazan Üniversitesinde profesör Hızıloglu Pora,
  - Sovyetler Birliği kahramanı Mihail Çebodayeva,
  - Sovyetler Birliği kahramanı P.F. Popova
# Seks işçiliği
Seks işçiliği, cinsel hizmetlerin, performansların veya ürünlerin maddi bir tazminat karşılığında takas edilmesidir. Alıcılar ve satıcılar arasındaki doğrudan fiziksel, cinsel temas faaliyetlerini içerir. Seks işçiliği yalnızca gönüllü cinsel ilişkileri ifade eder; bu nedenle, terim insan ticareti ve çocuk fuhşu gibi diğer zorlu cinsel ilişkileri ifade etmez.
# Veronica Taylor
Veronica Taylor (diğer isimleri Kathleen McInerney, Kathleen Mcinerney ve B. Simps; d. 8 Nisan 1978 New York, ABD), Pokemon adlı çizgi filmin ABD'deki dublajında Ash ve onun annesini seslendiren sanatçı.
Ayrıca seslendirmesinde katkı sağladığı diğer filmler:
"My One And Only" (2009)<br> 
"Interferencia" (2005)<br> 
"Pokémon 4ever" (2002)<br> 
"" (2000)<br> 
"Pokemon 4: The Movie" (2002)
# Gofret
Gofret (, İngilizce: "wafer") çok katlı, arasında çeşidine göre farklı kremalar bulunan tatlıdır. Üzeri çikolata kaplanabildiği gibi sadesi de bulunur. Çikolata sanayisinde bolca kullanılan bir üründür.
Gastronomide, gofret, genellikle tatlı, çok ince, düz ve kuru bisküvidir, genellikle dondurmayı süslemek için ve ayrıca bazı tatlı yemeklerde garnitür olarak kullanılır. Gofretler, aralarında krema aroması bulunan bisküvilere de yapılabilir. Genellikle bir waffle yüzey desenine sahipler, ancak gıda imalatçısının amblemiyle desenlendirilebilirler veya desensiz olabilirler. Kit Kat ve Coffee Crisp gibi bazı çikolata çubukları aslında çikolata ve çevresinde olan gofrettir.
Söz ayrıca, Roma Katolik, Anglikan, Lutheran ve daha litürjik Protestan kiliseler de dâhil olmak üzere efkaristiya Batı Rite kutlamaları için yapılan yassı ekmek olarak anılmaktadır. Kelime ruhban sınıfının kullandığı daha büyük gofreti tanımlamak için kullanılır. Bu kutsal levhaların çoğunlukla onlara çarpıtılmış bir haç veya çarmıha gerilmiş bir İsa imgesi vardır.
Desenleri genellikle dinî sahneleri tasvir eden Noel gofretleri; Leh, Slovak, Litvan ve İtalyan ailelerinde Wigilia sırasında kutlanan bir Doğu Avrupa Katolik Noel geleneğidir.
# Aigle
Aigle, İsviçre'nin Vaud kantonundaki Aigle yönetim bölgesinin başkenti ve aynı bölgenin en büyük kentidir. 2011 yılının Aralık ayı sonuçlarına göre şehir 9.599 kişilik bir nüfusa sahiptir. Kentin yüzölçümü 415 km²'dir.
Fransızca bu yerleşim yerinin adı "kartal" anlamına gelir.
Uluslararası Bisiklet Birliği bu şehirde bulunmaktadır. Şehirde RUAG teknoloji şirketinin üretim tesisi vardır.


## Kardeş şehirler.
  - L'Aigle (Fransa)
  - Tübingen (Almanya)


## Nüfus.
Kentin tarihsel nüfusu aşağıdaki tabloda verilmiştir:


## Önemli Kişiler.
  - Sébastien Buemi, İsviçreli yarış pilotu. Şu an Formula 1'de Scuderia Toro Rosso adına yarışmaktadır.
  - Luuk de Jong, Santrafor mevkiinde oynayan Hollandalı millî futbolcu. Bundesliga ekiplerinden Borussia Mönchengladbach takımında forma giymektedir.
  - Siem de Jong, Hollandalı millî futbolcu. Şu an Ajax kulübünün formasını giymektedir.
# 2012-13 A2 Ligi
2012-13 Türkiye Futbol Federasyonu A2 Ligi, organizasyon tarihinde A2 Ligi adıyla 4. sezonudur.


## Kademe grupları.
Kademe grubu maçları, ikisi 11, ikisi ise 12 takımlı dört grupta, toplam 46 takım arasında yapıldı. Maçlar 17 Eylül 2012 ile 2 Ocak 2013 tarihleri arasında çift devreli lig usulüne göre oynandı. Maçların sonunda, gruplarını ilk iki sırada bitiren toplam sekiz takım Final Grubu'na yükselirken diğer takımlar ise klasman gruplarına kaldı.


## Final aşaması.
### Çeyrek final.
 Gençlerbirliği
 v Kayserispor
 Fenerbahçe
 v Antalyaspor
 Göztepe
 v Ankaraspor
 Kasımpaşa
 v Beşiktaş


### Yarı final.
 Gençlerbirliği
 v Antalyaspor
 Ankaraspor
 v Kasımpaşa


### 3.'lük/4.'lük maçı.
 Antalyaspor
 v Kasımpaşa


### Final.
 Gençlerbirliği
 v Ankaraspor
# Yüksek Almanca
Yüksek Almanca (), İsviçre Almancası'nın yazı dilidir; Alman dilinin bir parçası olarak kabul edilir. Aşağı Saksonya Yüksek Almancanın konuşulduğu bölgelerden biridir. İsviçre'de konuşulan Almanca diyalekt grubuna genel olarak İsviçre Almancası denir. Ancak yazılı iletişimde ve radyo-televizyon yayımcılığında standart Yüksek Almanca kullanılır.
# Grootfontein
Grootfontein, Afrika kıtasında bulunan Namibya devletinde bir şehirdir.
Şehir isminin Afrika dilinde "Büyük Kaynak" anlamına gelen şehir ülkenin kuzey kesiminde, Otjozondjupa bölgesinde yer alan bir yerleşim bölgesidir. Şehirde 2011 resmi verilerine göre 16.400 kişi yaşamaktadır. 2011 tarihinde gerçekleştirilen resmi nüfus sayım sonuçlarına göre 14.249 kişi yaşamaktaydı.
Grootfontein şehrinin 20 km batısında dünyada bulunan en büyük meteor taşı olan Hoba'nın sergilenmektedir. Meteor taşının 50-60 ton arasında bir ağırlığa sahip olduğu düşünülmekte olup, boyutları 2,70 m × 2,70 m × 0,90 m'dir. Meteor taşının 80.000 yıl önce dünyaya düştüğü tahmin edilmektedir. Taş günümüzde de hala düştüğü noktada bulunmaktadır ve Namibya devleti tarafından ulusal anıt olarak kabul edilmektedir.
# Duygu Erdoğan
 Defans
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Duygu Erdoğan (d. 25 Temmuz 1988, Eminönü), Türk futbol antrenörü, eski futbolcudur.


## Kariyer.
25 Temmuz 1988 tarihinde doğan Duygu Erdoğan, 2006 yılında İstanbul Üniversitesi Spor Bölümünü kazandı. Öğrenciliğinde oldukça başarılı bir görüntü çizen Erdoğan, okulun futbol ve kadın futbol takımlarının kaptanı olarak görev aldı. İki başarılı senenin ardından 3. sınıfta uzmanlık dersini futboldan alarak eğitimine devam etti. Hocası Galatasaray'ın eski antrenörlerinden, hatta Galatasaray'ı şampiyonluğa götüren, Cevat Güler'di.
2008 yılında futbol stajı ile başladığı Beşiktaş Jimnastik Kulübü minik takımlarında antrenör olarak devam etmiştir.
2010 Ekim ayında Galatasaray'dan aldığı teklif üzerine Galatasaray futbol kariyerine başlamıştır. Galatasaray'da bir ilke imza atarak Kız Futbol Okullarını kurmuş daha sonrasında da Fatih Terim döneminde kız futbol takımlarını ilk defa çalıştıran kişi olmuştur. Galatasaray kariyerinde hem kadın hem de erkek futbol altyapı ve futbol okullarında görev almıştır.
10 Aralık 2012 tarihinde Galatasaray Erkek Futbol A takımında profesyonel antrenör kariyerine başlamıştır. Bu anlamda Türkiye'de Kadın futbol antrenörü olarak ilk defa çalışan ve sezon sonunda yaşanan 2012-2013 Türkiye Süper Lig şampiyonluğu yaşayan ilk kadın futbol antrenörü olarak tarihe geçmiştir. 2013 baharında Galatasaray'dan istifa etmiştir.
2014-2015 Sezonunda Elazığspor'da Yardımcı antrenörlüğe getirilmiş ve bu anlamda da Türkiye 1. Liginde tarihe geçen ilk kadın antrenör olmuştur.
Sezon sonunda 2015-2016 Almanya'nın bilinen ve geçmişi başarılarla dolu SG Wattenscheid 09 takımda yardımcı antrenör olarak görev yapmıştır. Sezon sonu eyalet şampiyonluğunu kazanmışlardır.
Türkiye'de yetişen ve Almanya'da çalışan ilk kadın futbol antrenörü olarak tarihe geçmiştir. Türkiye'de yetişen ve yurtdışında çalışan antrenörlerimiz arasına girmiştir.
2016-2018 Yılları arasında Rot Weiss Oberhausen A takımında yardımcı antrenör olarak çalışmış. 2017-2018 Niederrhein Pokal şampiyonluğu yaşamıştır.
Rot weiss Oberhausen deneyimi sırasında Bundesliga Batı'da U-19 Genç takımında kısa bir süre görev almıştır.
Almanya'nın büyük dergi ve gazetelerine röportaj vermiştir. Bunlardan Kicker, Sport Bild, WAZ, DPA birçok dergi ve gazete kendiyle ilgili haber yapmıştır.
Hala futbol antrenörlük kariyerine Almanya'da devam etmektedir.
# Leila Ahmed
Leila Ahmed (d. 1940), Mısır-Türk asıllı Amerikalı yazardır. Yazıları çoğunlukla İslam ve İslami feminizm üzerinedir. Ayrıca Harvard Divinity School'daki ilk kadın araştırmaları konusundaki profesördür.


## Öz geçmiş.
Heliopolis'de orta sınıf Mısırlı bir baba ile üst sınıf bir Türk annenin kızı olarak doğdu. Çocukluğu hem Mısır'daki İslam kültüründen hem de Mısır aristokrasisinin liberalizm görüşünden etkilenerek geçmiştir.
1960 senesinde University of Cambridge'de doktorasını tamamlamış ve ardından Amerika Birleşik Devletlerine yerleşmiştir. 1981'de University of Massachusetts Amherst'de profesör unvanını almış ve ardından Harvard Divinity School'da Kadın ve Din bilimlerine geçmiştir. 1999 yılında İlahiyat Okulu'na dinde kadın çalışmaları bölümünün ilk profesörü olarak geldi ve 2003 yılında Victor S. Thomas kürsüsüne atandı. 2020 yılında Victor S. Thomas İlahiyat Araştırma Profesörü oldu.


## Eserleri.
Birçok kitabı olan Leila Ahmed'in başlıca eserleri şunlardır;
  - "Sessiz Bir Devrim: Orta Doğu'dan Amerika'ya Peçenin Dirilişi" (Yale University Press, 2011)
  - "Bir Sınır Geçidi: Kahire'den Amerika'ya—Bir Kadının Yolculuğu" (Penguin Books, 2000)
  - "İslam'da Kadın ve Toplumsal Cinsiyet: Modern Bir Tartışmanın Tarihsel Kökenleri" (Yale University Press, 1993)


## Ödüller.
2013 Grawemeyer Din Ödülü
# Her Dem Yeni
Her Dem Yeni, Yeni Türkü'nün 14. albümüdür. 2 Eylül 1996'da MC ve CD olarak çıkmıştır. Eski albümlerindeki şarkılardan oluşan bir toplama albümüdür. Telli Telli ve İstersen Hiç Başlamasın adlı şarkılar bu albümde yeni versiyonlarıyla yer almıştır. Günebakan adlı şarkı, eski düzenlemenin üzerine yeniden okuma yapılarak kaydedilmiştir. Bana Bir Masal Anlat Baba, Süper Baba albümündeki Oya Küçümen yorumuyla değil, Derya Köroğlu'nun yeniden yorumlamasıyla yer almıştır. Bahar Şarkısı 1 dakika kısaltılmıştır.


## Şarkı listesi.
  - Aşk Yeniden (Aşk Yeniden, 1992)
  - Yağmurun Elleri (Yeşilmişik, 1988)
  - Olmasa Mektubun (Günebakan, 1986)
  - Telli Telli (Akdeniz Akdeniz, 1983)
  - Yeşilmişik (Yeşilmişik, 1988)
  - Destina (Yeşilmişik, 1988) - 5:57
  - Bana Bir Masal Anlat Baba (Söyleyen: Derya Köroğlu) (Yayınlanma: 13 Ekim 1996)
  - Maskeli Balo (Akdeniz Akdeniz, 1983)
  - Karanfil (Aşk Yeniden, 1992)
  - Rüzgâr (Günebakan, 1986)
  - Çember (Akdeniz Akdeniz, 1983)
  - Fırtına (Yeşilmişik, 1988)
  - Yedikule (Aşk Yeniden, 1992)
  - Günebakan (Günebakan, 1986)
  - İstersen Hiç Başlamasın (Akdeniz Akdeniz, 1983)
  - Başka Türlü Bir Şey (Günebakan, 1986)
  - Vira Vira (Vira Vira, 1990)
  - Resim (Dünyanın Kapıları, 1987)
  - Açelya (Yeşilmişik, 1988)
  - Bahar Şarkısı (Günebakan, 1986)
 - YÖNLENDİRME
# Mariental, Namibya
Mariental, Afrika kıtasında bulunan Namibya devletinde bir şehirdir.
Şehir ülkenin güney kesiminde, Hardap bölgesinde yer alan bir yerleşim bölgesidir. Şehirde 2011 resmî verilerine göre 12.300 kişi yaşamaktadır. 2011 tarihinde gerçekleştirilen resmî nüfus sayım sonuçlarına göre 9.836 kişi yaşamaktaydı.
# Fehde bint Asi eş-Şemmeri
Fehde bint Asi bin Şureym eş-Şemmeri (ö. 1934), Suudi Arabistan kralı Abdullah'ın annesidir. Krallığın kurucusu Abdülaziz bin Abdurrahman el-Suud'un da mücadele ettiği, İbn-i Reşid kabilesinin yönetim merkezi olan Şureym'de doğmuştur.
 - YÖNLENDİRME
# Ahmed Zabana Stadyumu
Ahmed Zabana Stadyumu (), Cezayir'in Ertly şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyumdur.
Stadyumda çoğunlukla futbol müsabakaları yapılmaktadır. Cezayir'in MC Oran takımının maçlarını yaptığı stadyum, 40.000 seyirci kapasitelidir.
# Şimdi ve Sonra
Şimdi ve Sonra Yeni Türkü'nün 20. albümüdür. 8 Mayıs 2012'de CD olarak çıkmıştır. Koleksiyon albümlerinden sonraki ilk ve tek albümüdür.


## Şarkı listesi.
  - Eyvallah (Yayınlanma: 13 Ocak 2012)
  - Böyle Gitmez (Yayınlanma: 22 Mart 2012)
  - İmkansız
  - Şimdi ve Sonra (Yayınlanma: 31 Mayıs 2012)
  - Sevgi Özleyendir (Yayınlanma: 27 Haziran 2012)
  - Sevda mıdır Yoksa?
  - Sezenler Olmuş (Yayınlanma: 12 Eylül 2012)
  - Nilüfer
  - 2 Orta 1 Sade
  - Nefes (Yayınlanma: 18 Aralık 2012)
 - YÖNLENDİRME
# Rulokat
Rulokat (İngilizce: "Pirouline") bir çeşit gofrettir. Şekli rulolar halindedir. İçinde çikolata vardır. İlk kez 1984 yılında ABD'de üretilmiştir.
# Ondangwa
Ondangwa, Afrika kıtasında bulunan Namibya devletinde bir şehirdir.
Şehir ülkenin kuzey kesiminde, Oshana bölgesinde yer alan bir yerleşim bölgesidir. Şehirde 2011 resmi verilerine göre 21.100 kişi yaşamaktadır. 2011 tarihinde gerçekleştirilen resmi nüfus sayım sonuçlarına göre 10.900 kişi yaşamaktaydı.
# Ongwediva
Ongwediva, Afrika kıtasında bulunan Namibya devletinde bir şehirdir.
Şehir ülkenin kuzey kesiminde, Oshana bölgesinde yer alan bir yerleşim bölgesidir. Şehirde 2011 resmî verilerine göre 19.300 kişi yaşamaktadır. 2011 tarihinde gerçekleştirilen resmî nüfus sayım sonuçlarına göre 10.742 kişi yaşamaktaydı.
# Çiftçibaşı, Siverek
Çiftçibaşı, Şanlıurfa ilinin Siverek ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Siverek ilçe merkezine uzaklığı yaklaşık 45 Km'dir.
# Dikme, Kars
Dikme, Kars ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1889 yılı kayıtlarında Novo Mixailovka olup, Rusçada "yeni Mihailkenti" anlamına gelmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Kars il merkezine 15 km uzaklıktadır.


## Nüfus.
Köyde 1886 yılında 541 Rus yaşamaktaydı.
# Maksutçuk, Kars
Maksutçuk, Kars ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köy, 1928'dan beri aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Kars il merkezine 22 km uzaklıktadır.


## Nüfus.
Köyde 1886 yılında 218 Rum yaşamaktaydı.
# Bücüklü, Kağızman
Bücüklü, Kars ilinin Kağızman ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Bücüklü köyü, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında "Bocuhli veya Becuhli" (Боджухлы veya Беджухлы) şeklinde geçer. Bu yer adında "bocuh" şeklinde yazılmış olan "bocuk" kelimesi, Ortodokslarca kutlanan Hz. İsa'nın doğum yortusu olmakla birlikte, Türkçede domuz anlamında kullanılmaktadır ve Bocuhli veya Bücüklü, "Domuzlu" anlamına gelir. Nitekim 1835 nüfus defterinde köyün adı "Bocukli Çiftiliği" olarak da geçer.
Bücüklü köyü, 1886 tarihli nüfus sayımında Kağızman sancağının Kağızman kazasına ("uçastok") bağlı Türkmen nahiyesinin (Туркменский маркяз) altı köyünden biriydi. Köydeki 28 hanede, 113'ü erkek ve 116's kadın olmak üzere, 229 kişi yaşıyordu. Bocuhli'deki Türkmen nüfusu Rus idaresince "Diğer Milliyetler" (Прочія народности) kategorisi altında kaydedilmiştir. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu 1896'da 280 kişiye, 1906'da da 362 kişiye yükselmişti.
Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Kars il merkezine 54 km, Kağızman ilçe merkezine 19 km uzaklıktadır.


## Nüfus.
Köyde 1886 yılında 229 Türkmen yaşamaktaydı.
# Kömürlü, Kağızman
Kömürlü, Kars ilinin Kağızman ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köy, 1920'den beri aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Kars il merkezine 73 km, Kağızman ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır.
# Yalnızağaç, Kağızman
Yalnızağaç, Kars ilinin Kağızman ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Yalnızağaç köyü, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında "Yalaguz-agaç" (Ялагуз-агачъ) şeklinde geçer. Bu tarihte bu yerleşim merkezi, Kağızman sancağının Kağızman kazasına ("uçastok") bağlı Türkmen nahiyesinin (Туркменский маркяз) altı köyünden biriydi. Köydeki 10 hanede, 46'sı erkek ve 38'i kadın olmak üzere, 84 kişi yaşıyordu. Burada yaşayan Türkmen nüfusu Rus idaresince "Diğer Milliyetler" (Прочія народности) kategorisi altında kaydedilmiştir. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu 1896'da 114 kişiye, 1906'da da 130 kişiye yükselmişti.
Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Kars il merkezine 48 km, Kağızman ilçe merkezine 27 km uzaklıktadır.


## Nüfus.
Köyde 1886 yılında 84 Türkmen yaşamaktaydı.
# Çilehane, Kağızman
Çilehane, Kars ilinin Kağızman ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Çilehane köyü, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında "Çilahana" (Чилахана) şeklinde geçer. Bu tarihte bu yerleşim merkezi, Kağızman sancağının Kağızman kazasına ("uçastok") bağlı Rum nahiyesinin (Греческое сельское общество) yedi köyünden biriydi. Köydeki 15 hanede, 45'i erkek ve 45'i kadın olmak üzere, 90 kişi yaşıyordu. Bulanık köyü hariç, hem nahiyenin hem de Çilehane köyünün nüfusu Rumlardan oluşuyordu. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu 1896'da 172 kişiye, 1906'da da 219 kişiye yükselmişti.
Köy, 1920'den beri aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Kars il merkezine 48 km, Kağızman ilçe merkezine 26 km uzaklıktadır.


## Nüfus.
Köyde 1886 yılında 90 Rum yaşamaktaydı.
# Akyar, Selim
Akyar, Kars ilinin Selim ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1920 yılı kayıtlarında Ağyer olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Kars il merkezine 30 km, Selim ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.
# Alisofu, Selim
Alisofu, Kars ilinin Selim ilçesine bağlı bir köydür.


## Coğrafya.
Köy, Kars il merkezine 37 km, Selim ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.
# Laloğlu, Selim
Laloğlu, Kars ilinin Selim ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köy, 1920'den beri aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Kars il merkezine 40 km, Selim ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.
# Oluklu, Selim
Oluklu, Kars ilinin Selim ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Oluklu köyü, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında "Oluhli" (Олухлы) şeklinde geçer. Bu tarihte bu yerleşim merkezi, Kağızman sancağının Kağızman kazasına ("uçastok") bağlı Rum nahiyesinin (Греческое сельское общество) yedi köyünden biriydi. Köydeki 55 hanede, 191'i erkek ve 170'i kadın olmak üzere, 361 kişi yaşıyordu. Bulanık köyü hariç, hem nahiyenin hem de Oluklu köyünün nüfusu Rumlardan oluşuyordu. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu 1896'da 492 kişiye, 1906'da da 648 kişiye yükselmişti.
Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır. Bir de Kağızman'a bağlı iken 2011'de Selim'e bağlanan ve Büyükoluklu adı verilen bir köy vardır. Bu yerleşim yeri, Selim ilçe merkezinin yakınında olan Oluklu köyüdür. Halk tarafından Küçük Oluklu köyü olarak da adlandırılmakta olup resmi adı Oluklu'dur.


## Coğrafya.
Köy, Kars il merkezine 25 km, Selim ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.


## Nüfus.
Köyde 1886 yılında 361 Rum yaşamaktaydı.
# Tozluca, Selim
Tozluca, Kars ilinin Selim ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köy, uzun zamandır aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Kars il merkezine 35 km, Selim ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.
# Yenice, Selim
Yenice, Kars ilinin Selim ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köy, uzun zamandır aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Kars il merkezine 43 km, Selim ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.
# Ivan Sesar
 Orta saha
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
  Bosna-Hersek U-21
Ivan Sesar (d. 29 Ağustos 1989), Bosnalı futbolcudur. Orta saha pozisyonunda görev almakta olup, Premijer liga Bosne i Hercegovine ekiplerinden Široki Brijeg'da forma giymektedir.
İlk maçına 15 Ağustos 2012'de Galler karşısında çıkmıştır.
# Roland Alberg
 Orta saha 
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Roland Alberg (d. 6 Ağustos 1990, Hoorn), MVV takımında orta saha pozisyonunda görev yapan Hollandalı asıllı Surinamlı millî futbolcudur.
Profesyonel kariyerine 2011 yılında Excelsior kulübünde başladı.
# Asım Kibar
Asım Kibar (14 Ağustos 1932, Kayseri - 7 Haziran 2025), Türk iş insanı. Kibar Holding'in kurucusu ve onursal başkanıydı. Hyundai Türkiye Temsilcisi Ali Kibar'ın babasıydı.


## Biyografi.
14 Ağustos 1932'de Kayseri'de doğan Asım Kibar, iş hayatına 1964 yılında Türkiye'nin kot üreticilerinden Orta Anadolu Mensucat Fabrikası'nda başladı ve bu şirketin yönetim kurulu başkanlığını yürüttü.
1970 yılında demir ticaretine başlayan Asım Kibar, toplam 20 şirketi bünyesinde bulunduran Kibar Holding'in kurucusu ve onursal başkanıydı.
Kayseri'de, Erciyes Üniversitesi'ne bağlı olarak kurulan Semiha Kibar Organ Nakli ve Diyaliz Hastanesinin kuruluşuna katkı sağladı. Erciyes Üniversitesi Asım Kibar'ın yaptığı katkılardan ötürü kendisine diğer 14 iş insanıyla birlikte fahri doktora unvanı verdi.
Asım Kibar, Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası'nın (MESS) ve İktisadi Kalkınma Vakfı'nın danışma kurulu üyeliklerini, İktisadi Araştırmalar Vakfı‘nın ise yönetim kurulu üyeliğini yürüttü. Ayrıca Toplum Gönüllüleri Vakfı'nın da kurucu üyesiydi. Ayrıca, Tuzla'da mesleki ve teknik lise yaptıran Kibar'ın adının verildiği Asım Kibar Organize Sanayi Bölgesi, İzmit'te faaliyetlerine devam etmektedir.
Yaklaşık bir yıldır hastanede tedavi görmekte olan Kibar, 7 Haziran 2025'te 92 yaşında öldü. 8 Haziran 2025'te Barbaros Hayrettin Paşa Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.


## Ödüller.
1997 yılında Siyaset Dergisi tarafından "Yılın İş Adamı", 1998 yılında Milli Prodüktivite Merkezi tarafından "Yılın İş Adamı", 1998 yılında Kayseri Sanayi Odası tarafından "Özel Ödül" ve 1999 yılında Rotary Club Kocaeli ve Nokta Dergisi tarafından "Yılın İş Adamı" ödüllerine layık görülmüştür. 2002 yılında İtalyan Cumhurbaşkanlığı tarafından Commendatore Liyakat Nişanı ile ödüllendirilmiştir.
# Aguascalientes (şehir)
Aguascalientes, Meksika'nın orta kesiminde yer alan ve Aguascalientes eyaletinin merkezi olan şehir. Aguascalientes Nehri'nin sol kıyısında, orta plato üstünde, denizden 1.888 m konumlanmaktadır.


## Tarihi.
Şehir 1575'te, bir madencilik yerleşmesi olarak kuruldu. 1661'de şehir statüsüne kavuştu. 1850'lerde Aguascalientes eyaleti oluşturulunca, bu eyaletin merkezi oldu. Amerika kıtasının keşfinden önce, bilinmeyen bir kabile tarafından kentin altına oyularak yapılmış labirent nedeniyle bazen "La Ciudad Perforada" (Delikdeşik Kent) olarak adlandırılmaktadır.
Aguascalientes, sebze ve meyve üreten bir bölgenin merkezidir. Önemli demiryolu onarım atölyeleri, çeşitli dokuma fabrikaları, çömlek imalathaneleri, tütün işleme tesisleri ve damıtımevleri yanında çeşitli sanayi kuruluşları şehirde yer alır. Şehirdeki kiliseler arasında San Juan de Dios, San Francisco ve La Parroquia en belli önemlileridir. Ulaşım; kara, hava ve demiryoluyla sağlanır. Şehirde, 1973'te kurulan Aguascalientes Özerk Üniversitesi yer almaktadır.
# Fenerbahçe Boks Şubesi 1998-99 sezonu
Fenerbahçe Boks Şubesi 1998-99 sezonuna İstanbul Ferdi Boks Şampiyonası'nda şampiyon olarak başladı. Türkiye Ferdi Boks Şampiyonası'nda şampiyon olan sarı-lacivertliler Türkiye Kulüplerarası Boks Şampiyonası'nda aynı başarıya ulaşarak müteakip sezon Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupasında mücadele etme hakkı kazandı.


## İstanbul Ferdi Boks Şampiyonası.
İstanbul Ferdi Boks Şampiyonası 27-28 Haziran 1998 tarihlerinde düzenlendi ve Beşiktaş'ın dört birinciliğine karşı altı birincilik kazanarak 10'u Kulüplerarası Şampiyona'da kazanılmak üzere toplamda 26. kez İstanbul şampiyonu oldu.


## Türkiye Ferdi Boks Şampiyonası.
Şampiyona, 9-12 Ekim 1998 tarihlerinde İnegöl'de düzenlendi. Şampiyonada büyük varlık gösteren Fenerbahçe 4 altın ve 2 gümüş madalya kazanarak takım halinde şampiyon oldu.


## Türkiye Kulüplerarası Boks Şampiyonası.
Fenerbahçe, 3-5 Aralık 1998 tarihlerinde Kayseri'de düzenlenen Türkiye Kulüplerarası Boks Şampiyonası'ndan önce şampiyon kadrosuna Agasi Ağagüloğlu, Ramazan Palyani, Serdar Yağlı ve Selim Palyani ve Akın Kuloğlu'nu katarak adeta rakipsiz hale geldi. Şampiyonada 7 altın, 1 gümüş ve 1 bronz madalyayla 41 puan toplayan sarı-lacivertliler, 26 puanlı Beşiktaş'ın önünde Türkiye şampiyonu oldu.
# Mexicali
Mexicali, Meksika'nın kuzeybatısında yer alan ve Baja California eyaletinin merkezi olan şehir.
# Edward Bernays
Edward Louis Bernays (de; 22 Kasım 1891 – 9 Mart 1995), sosyoloji ve psikolojide "halkla ilişkilerin babası" olarak anılan Yahudi kökenli Amerikalı modern propagandanın kurucusu. Aynı zamanda ünlü psikoloji bilimci ve psikanaliz’in kurucusu Sigmund Freud’un ablasının oğlu, yeğenidir.
Bernays, Life dergisi tarafından 20. yüzyılın en etkili 100 Amerikalı Bilimci’den biri seçildi. Larry Tye'nin Spin the Father (1999) adlı tam bir biyografisine ve sonrasında Adam Curtis tarafından The Century of the Self adlı BBC için ödüllü 2002 belgeseline konu olmuştur.
Bernays’ın, toplum ve ikna psikolojine çok farklı bir perspektifden bakıyordu. Yaptığı en iyi propagandaları arasında 1929’da ”Torches of Freedom“ başlığı ile yaptığı sigara içmeyi teşvik ederek, tütünün dünya piyasasında önem kazanmasını sağlaması yer alır. 1954’de Birleşik Devletler istihbarat birimi olan CIA tarafından planlanan Guatemala devleti hükümetinin devrilmesinde yaptığı zekîce propagalarda CIA’nın güvenini ve itibarını kazandı. Procter & Gamble ve General Electric dahil onlarca büyük Amerikan şirketlerinin, devlet kurumlarının, politikacıların, şovmenlerin ve birçok kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için reklam propagandalarını yaptı.


## Önemli başarılarından bazıları.
 - Bernays, en bilindik çalışmalarından biri kadınları sigara içmeye ikna etmesidir. Kadınların sigara içmesinin bir tabu olduğu yıllarda Bernays’in, bir grup kadının eline sigaralar vererek yaptırdığı yürüyüş, halkla ilişkiler dünyasında efsaneleşmiş bir eylemdir. Bu eylemin sonunda sigaranın ateşi “özgürlük meşalesi” olarak anılır olmuş, kadınlara sigara satışı artmaya başlamıştır. Bernays'in yarattığı düşünce şuydu, eğer bir kadın sigara içiyorsa, bu onun daha güçlü ve bağımsız olduğunun kanıtıdır.
 - 1920 yılında Procter & Gamble için başlattığı ve 40 yıl süren Ivory Soap kampanyası en başarılı kampanyalarındandır. Bu kampanyada Ivory Soap isimli sabunlarla heykel yarışması düzenlenmiştir.
 - Güzel bir kahvaltının sağlık üzerine olumlu etkilerini aktararak domuz pastırması ve yumurtayı Amerika'nın en temel kahvaltı ürünlerine dönüştürerek domuz pastırması toptancısı müşterisinin satışlarını arttırmayı başarmıştır.
 - ABD Sağlık Bakanlığı'nın sigaranın sağlığa zararlı olduğunu belirtmesinden önce kadınların toplum içinde sigara içmesini kabul edilebilir bir hale dönüştürmek için Lucky Strike isimli sigarayı New York'un Paskalya Geçidinde kadınlara özgürlük meşalesi adı altında içirerek bir kampanya başlatmıştır.
# La Paz, Baja California Sur
La Paz, Meksika'nın kuzeybatısında yer alan ve Baja California Sur eyaletinin merkezi olan şehir.
# Mr. Magoo Etkisi
Mr. Magoo Etkisi, toplumlarda görülen, giderek azalan açık seçik düşünme ve yorumlama kapasitesini tanımlamaktadır. Alınan bilginin ve mesajın yoğunluğu ve fazlalığından dolayı tümünün belirlenemediğinden, yorumlanamadığından, sınıflandırıp depolanamadığından ve bu nedenle de her şeyin birbirine karıştığından söz eden bir görüştür.
1960'lı yıllarda çizgi filmleri yapılan eksantrik, sakar bir milyoner olan Mr. Magoo'nun (Quincy Magoo) aşırı miyop olması ve bu nedenle her şeyi birbirine karıştırması sebebiyle ismini bu çizgi film karakterinden almıştır.
# La Pérouse Boğazı
La Pérouse Boğazı (, ), Sahalin (Rusya) ve Hokkaido (Japonya) adaları arasında bulunan uluslararası niteliği olan bir suyoludur.
# Ælla
Ælla (bilinmiyor – 21 Mart 867) İngiltere'deki Anglosakson Northumbria kralıdır. Hükümdarlık dönemine dair kesin bilgiler olmamakla beraber Eski Nors dilindeki Ragnarssona þáttr sagasındaki baş karakterlerdendir.


## Geleneksel kaynaklara göre.
Ælla'nın Osberht'in devrilmesinden sonra 862 veya 863 yılında tahta geçtiği düşünülmektedir. Ælla'nın hükümdarlığıyla ilgili bilgi yok denecek kadar azdır. 12. yüzyıl İngiliz rahip ve tarihçi Durham'lı Symeon Ælla'nın Billingham, Ileclif, Wigeclif ve Crece'deki kiliseye ait topraklara el koyduğunu yazar. Ælla kaynakların çoğunda adaletli olmayan ve kıyıcı bir hükümdar olarak tanımlanır, Osberht'in kardeşi olduğu söylenir.
866 yılında Northumbria'ya çıkan Büyük Viking Ordusu 21 Kasım 866 tarihinde York'u ele geçirir. Durham'lı Symeon, Anglo-Sakson Kronolojisi ve 10. yüzyılda yaşamış olan tarihçi Æthelweard çoğunlukla benzer şekilde gelişmeleri anlatır. Symeon Historia Regum Anglorum adlı eserinde 21 Mart 867 günü muharebede Osberht ve Ælla'nın Vikingler tarafından yenilip öldürülmelerini anlatır. Olayların ardından Vikingler Northumbria tahtına Ecgberht'i getirir.


## Mitoloji.
Ragnarssona þáttr adlı saga York'un Vikingler tarafından ele geçirilmesini ayrıntılı bir şekilde anlatır. Sagada yarı efsane Viking kralı Ragnar Lodbrok ve oğulları Hvitserk, Björn, Sigurd, İvar ve Ubbe'nin maceraları anlatılır. Sagaya göre Ragnar Ælla tarafından öldürülünce oğulları 866 yılında büyük bir orduyla gelerek babalarının intikamını alıp, Ælla'yı blodørn adı verilen azap verici bir işkenceyle öldürürler. Anglo-Sakson Kronolojisi ise Ælla'nın daha önce öldürüldüğünü yazar.


## Popüler kültüre etkileri.
 - 1958 yılında çekilen The Vikings filminde Ernest Borgnine tarafından canlandırılan Ragnar, Frank Thring tarafından canlandırılan Ælla tarafından azgın köpeklerle dolu bir çukura atılarak öldürülür. Kirk Douglas tarafından canlandırılan oğlu Einar babasının intikamını almak için yemin eder ve Northumbria'yı işgal eder.
 - 2013 yılında History Channel tarafından çekilen drama Vikings'de Ælla Ivan Kaye tarafından canlandırılır
# Campeche (şehir)
San Francisco de Campeche veya kısaltılmış kullanımıyla Campeche, Meksika'nın güneydoğusunda, Meksika Körfezi kıyısında yer alan ve Campeche eyaletinin merkezi olan şehirdir.
Şehrin tarihi alanları 1999 yılında Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.
# Sokrates Skolastikos
Konstantinopolisli Sokrates, ayrıca Sokrates Skolastikos (Yunanca: Σωϰράτης Σχολαστιϰός, d. yaklaşık 380, Konstantinopolis - ö. 439 sonrası) Geç Antik Çağ'da yaşamış bir kilise tarihçisidir, Sozomenos ve Theodoret ile çağdaştır.


## Hayatı.
Sokrates'in sıklıkla Novatiyanist olduğu düşünülür, bu fikir Novatiyanistler hakkında birçok detay vermesinden ortaya çıkmıştır ancak kendilerinden genel olarak bahseder, Ariusçuluktan ve diğer gruplardan bahsettiği gibi. Kendisini kiliseye ait birisi olarak tanımlar.


## Eserleri.
En önemli eseri 7 kitaptan oluşan "Historia Ecclesiastica" ("Kilise Tarihi") isimli kitabıdır. Klasik Yunan Filozofu Socrates ile karıştırılmamalıdır.


### Historia Ecclesiastica.
Kilise tarihî eser, 305 ve 439 yılları arasını ele alır. Amacı Eusebios'un tarih çalışmalarına devam etmektir. Basit bir Yunanca ile yazılmıştır, kilisenin Konstantin zamanından yazarın yazdığı döneme kadar aşina olduğu bir dildir. Kilise içindeki ihtilaflar ön plandadır, çünkü kilise içinde barış varken, kilise tarihçisinin nakledeceği bir şey yoktur.
Sokrates'in açıklamaları, birçokları tarafından çok dengeli olarak görülmektedir. Öne çıkan şahıslardan bahsederken abartılı ünvanlar kullanmaktan kaçınmıştır ve hatta Eusebios'u Vita Constantini de İmparator Büyük Konstantin'i fazlasıyla övdüğü için eleştirmiştir.
# Tuxtla Gutiérrez
Tuxtla Gutiérrez, Meksika'nın güneydoğusunda yer alan ve Chiapas eyaletinin merkezi olan şehirdir.
# Bogomil
Bogomil (), Bogomilizm akımının fikir babası olan Bulgar rahip. 10. yüzyılda Bizans İmparatorluğu'nda yaşayan Bogomil'in adı Bogomil Koyu'na da isim babalığı yapmıştır.


## Asıl fikri.
Bogomil'e göre Tanrı'nın ilk doğan oğlunun Satenael idi. Kibri yüzünden Tanrı tarafında cennetten kovulmuştu. O, Adem'le ve Havva'nın oturduğu dünyayı yarattı. Bütün kötülük ona aittir. İsa Mesih'in dirilişi ile Satenael yenildi.
Onun düalist doktrini Pavlusçular'a ve Maniheizm'e çok yakındır.
# Tarsus Şelalesi
Tarsus Şelalesi, Mersin'e bağlı Tarsus ilçesinin kuzeyinde Berdan Çayı (Kydnos) üzerindeki bir şelaledir. Berdan Çayı'nın 4–5 m yükseklikten dökülmesi ile meydana gelmiştir. Şelalenin bulunduğu alan jeolojik olarak konglomera yapısına sahip olduğundan buradaki kayalar kolayca oyulmaktadır.
Bizans İmparatoru I. Justinianus döneminde (M.S. 527-565) yatağı değiştirilen su akıntısı, Roma Dönemi'nin sonuna kadar mezarlık alanı olarak kullanılan alanda görkemli bir çağlayana dönüştürülmüştür. Kentin sel baskınlarından korunması amacıyla gerçekleştirilen bu düzenleme sonucunda, çakıltaşı kayalıklardan dökülerek akan su, özellikle karların eridiği kış sonu ve ilkbahar aylarında en yüksek akış hızına ulaşmaktadır. Bu alanda bulunan eski mezarlıktaki basamaklı veya eğimli girişli (dromos) oda mezarlar, kazıldıkları çakıltaşı kayaların dayanıksız yapısı nedeniyle şiddetli su akıntılarına direnememiş ve ciddi şekilde zarar görmüştür.
Tarsus Şelalesi'nin bulunduğu alan günümüzde mesire yeri niteliğinde olup, çevresinde bir takım tesisler bulunmaktadır.
# Parabolik yörünge
 - YÖNLENDİRME 
Parabolik yörünge veya kaçış yörüngesi, dış merkezliği 1 olan yörüngelerdir. Yörünge üzerinde bulunan cismin hızı kaçış hızına eşittir ve dolayısıyla herhangi bir gezegenin yer çekimsel kuvvetinden kurtulabilirler. Yörünge üzerindeki cismin hızı arttırıldığı takdirde, hiperbolik yörüngeye geçer.


## Baker denklemi.
Barker denklemi, uçuş süresi t'yi bir parabolik yörüngenin gerçek anomali nu'su ile ilişkilendirir:
t - T = 1/2 √(p^3/μ) (D + 1/3 D^3 )
burada:
 - D = tanν/2 yardımcı değişkendir
 - T periapsis geçiş zamanı
 - μ standart yerçekimi parametresidir
 - p yörüngenin yarı latus rektumudur (p = h^2/μ )
Daha genel olarak, bir yörüngedeki herhangi iki nokta arasındaki süre
 t_f - t_0 = 1/2 √(p^3/μ) (D_f + 1/3 D_f^3 - D_0 - 1/3 D_0^3)
Alternatif olarak, denklem parabolik bir yörüngede r_p = p/2 periapsis mesafesi cinsinden ifade edilebilir:
t - T = √(2 r_p^3/μ) (D + 1/3 D^3)
Eliptik ve hiperbolik yörüngelerdeki gerçek anomalileri çözmek için kullanılan Kepler denkleminden farklı olarak, Barker denklemindeki gerçek anomali doğrudan t için çözülebilir. Aşağıdaki yerini koymalar yapılırsa
 A amp;= 3/2√(μ/2r_p^3) (t - T) 
 B amp;= √(A + √(A^2+1))
sonra
 ν= 2arctan(B - 1/B)
Hiperbolik fonksiyonlarla çözüm şu şekilde de ifade edilebilir:
 ν= 2arctan(2sinharcsinh 3M/2/3)
burada
 M = √(μ/2r_p^3) (t - T)
# Saklı Yüzler
Saklı Yüzler Türk yönetmen Handan İpekçi'nin yönettiği dram filmidir. 2007 yapımı filmde Füsun Demirel, Berk Hakman rol almıştır.


## Oyuncular.
  - Şenay Aydın
  - İştar Gökseven
  - Berk Hakman
  - Cem Bender
  - Nisa Yıldırım
  - Aslı Öngören
  - Füsun Demirel
  - Dilan Erçetin
  - Bahar Aydın
# Burnden Park
Burnden Park Premier League ekiplerinden Bolton Wanderers kulübünün, 1895 ile 1997 yılları arasında iç sahadaki maçlarını oynadığı stadyumdur. İlk açıldığı zaman 70.000 kapasiteye sahip olan stadyum koltuk takılmasının ardından 25.000 seyirci kapasitesine düşmüştür. Stadyumda şimdiye dek en fazla seyirci rekoru 18 Şubat 1933 tarihinde kaydedilmiştir. FA Cup 5. tur mücadelesinde Bolton Wanderers ile Manchester City takımlarının mücadelesini tribünde 69,912 seyirci takip etmiştir.


## Burnden Faciası.
9 Mart 1946 tarihinde Burnden Park'da oynanan Federasyon Kupası çeyrek final rövanş mücadelesi tarihin en kanlı maçlarından birine sahne olacaktı. Bolton Wanderers ile Stoke City takımlarının karşı karşıya geldiği maçta mahşeri bir kalabalık vardı. Resmi yapılan açıklamada 65.419 izleyicinin maça geldiği duyurulmuştu ancak birçok kişiye göre stadyumda ki seyirci sayısı 90 bin civarındaydı. O gün maça çok yoğun ilgi vardı. Yaklaşık 15 bin taraftar ise stat kapısından geri çevrilmişti. Geri çevrilen taraftarlar ise bir şekilde stadyuma girmeyi başarmıştı. Stadyum mevcut kapasitesinin çok üzerine çıkmış ve facianın gelişini herkese duyurmuştu.
Tribünler, maçın başlamasıyla birlikte, tıklım tıklım dolu taraftarların ağırlığı altında çöktü. İçeride mahsur kalanların dışında kimsenin fark etmediği kaos ortamında yüzlerce kişi yaralanırken, bedenler birbirine çarptı. Maç, 12. dakikaya kadar hiçbir şey olmamış gibi devam etti. Ancak o zaman felaketin boyutu ortaya çıktı. Yetkililer, yaralılar ve sarsılanlar sessizce stadyumdan kaçarken oyunu yaklaşık 13 dakika durdurdu.
Söylentilere göre o gün devre arası bile yapılmamıştı. Tek amaç karşılaşmanın bir an önce bitmesini sağlamaktı. Gol sesi çıkmayınca Bolton Wanderers Stoke City takımını elemiş ve yarı finale adını yazdırmıştı. Facianın ortaya çıkması ile yarı finale kimin çıktığının hiçbir anlamı kalmamıştı. 33 kişi ölmüş, 500 kadar insan yaralanmıştı.
2 Ocak 1971'de Ibrox'da ki faciaya kadar Ada futbolunun en karanlık günü buydu. Bugün bile dünya futbol tarihinin en kanlı ikinci maçı olarak hafızalardaki yerini hala korumaktadır.


### Dipnotlar.
 }}>
# Zacatecas (şehir)
Zacatecas, Meksika'nın orta-kuzey kesiminde yer alan ve Zacatecas eyaletinin merkezi olan şehirdir. 2.459 m rakımlı bir koyukta yer alır. Kentin tarihi alanları, 1993 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.
# Córdobalı Hosius
Córdobalı Hosius (c. 257 – 359), ayrıca Osius ya da Ossius olarak da bilinir, Córdoba episkoposu. Dördüncü yüzyılda Erken Hristiyan Kilisesini bölen Arian İhtilafı'nda Katolik/Ortodoks Hristiyanlığın en meşhur taraftarlarından biridir.


## Hayatı.
İmparator Konstantin, 316 yılındaki Donatizm İhtilafı da dahil birçok ekümenik konuyu kişisel alakasına almıştı ve Arian tartışmasına bir son vermek istiyordu. Bunu sona erdirmek için Córdoba episkoposu Hosius'u araştırması ve mümkünse ihtilafı çözmesi için gönderdi. Hosius, İmparator'dan açık bir mektup ile donatılmıştı: "Binaenaleyh sizlerin her biri diğerine nezaket gösterecek, sizin sadık kulunuzun tarafsız nasihatlarını dinleyeceksiniz" Fakat Hosius'un çabalarına rağmen tartışma hiddetlenerek devam etti, Konstantin 325 yılında eşi benzeri görülmemiş bir adım attı: Muhtemelen Hosius'un tavsiyesi ile İmparatorluğun dört bir tarafındaki kilise piskoposluk bölgelerinden bu sorunu çözmesi için bir Konsil çağırdı. 325 yılında İznik Konsili, onun da katılımı ile toplanmıştır .
# Naat
Naat, İslam Peygamberi Muhammed'i övmek veya niteliklerini aktarmak amacıyla yazılan şiirdir. Kelime anlamı olarak "övmek, methetmek"tir. Naatları yazan kişilere na’t-gü, naatları dinsel törenlerde okuyan kişilere de na’t-han denir. Arif Nihat Asya'nın "Naat" adlı şiiri bu türe bir örnektir.
# Arkas Holding
Arkas Holding A.Ş., Türkiye'de kurulu uluslararası piyasada faaliyet gösteren holding kuruluşu.
Türkiye'de lojistik, liman, akaryakıt, turizm, otomotiv, havayolu, sigorta, gıda, bilgi teknolojisi, gözetim ve denetim hizmetleri ve iş makineleri ve operasyon alanlarında faaliyet gösterir. Yönetim Kurulu Başkanı Lucien Arcas'tır.


## Tarihçe.
İlk olarak Gabriel J. B. Arcas tarafından İzmir'de, 1902 yılında ithalatçı olarak kurulan Arkas, 1944 yılında Lucien Gabriel Arcas'ın öncülüğünde uluslararası taşımacılık alanında faaliyet göstermeye başlar.
Arkas Yönetim Kurulu Başkanı olan Lucien Arkas'ın, 1964 yılında Lucien Arkas Vapur Acenteliği'ni kurması ile firma büyüyerek, 1978 yılında Türkiye'den Avrupa'ya konteyner yüklemesini yapan ilk firma olmuştur.
Arkas, 1979 yılında anonim şirket oluşumuna yönlenip Arkas Denizcilik ve Nakliyat A.Ş. adıyla bütünleşmiştir.
2000'lerin başında Arkas, holding sürecine girerek bugün çatısı altında 64 şirketi bulunmaktadır.
Arkas Holding'in bugün yurt içinde 13, yurt dışında 19 ülkede, 37 ofisi (Yunanistan, İtalya, Monako, İspanya, Fransa, Portekiz, Cezayir, Fas, Mısır, Suriye, Lübnan, Libya, Irak, Bulgaristan, Romanya, Ukrayna, Rusya, Gürcistan, Azerbaycan) bulunuyor. 61 şirketi ile yurt içinde 5 binin üzerinde, yurt dışında ise 700'den fazla kişiye istihdam sağlamaktadır.


## Arkas Spor Kulübü.
2001 yılında kurulan, İzmir'de faaliyet gösteren Arkas Spor Kulübü’nün voleybol takımıdır.


## Arkas Sanat Merkezi.
2011 yılında İzmir Fransız Konsolosluğu binasının bir bölümü, Arkas Holding tarafından restore edilerek "Arkas Sanat Merkezi" olarak açılmıştır. Merkezde çeşitli sanat eserleri belli tarih aralıklarında sergilenmektedir.
Arkas koleksiyonunda bulunan, Osmanlı ipek halıcılığının önemli örneklerinde 32 adet Kumkapı halısı, 4 Ekim - 20 Kasım 2017 tarihinde Türk ve İslam Eserleri Müzesi'nde sergilenmiştir.
# Nüfuslarına göre Rusya'daki şehir ve kasabaların listesi
Bu liste nüfuslarına göre Rusya'daki şehirler listesi'dir. Rusya Federal Devlet İstatistik Servisi yapmış olduğu 2002 ile 2010 Rusya nüfus sayımı sonuçlarına göre Rusya sınırları içindeki nüfusu 50.000'den yüksek şehirler aşağıdaki gibidir:
Federal bölümlerin idari merkezleri ve başkentleri kalın gösterilmiştir.
# Sheffield Kuralları
Sheffield kuralları, 1857 ile 1877 yılları arasında hazırlanan ve İngiltere'nin Sheffield şehrinde oynanan futbol maçlarında uygulanan kurallara verilen isim. 1857 yılında kurulan Sheffield FC tarafından uygulanması üzere, Nathaniel Creswick ve William Prest tarafından oluşturuldu. 1867 yılında Sheffield Futbol Birliğinin kurulmasıyla birlikte bu kurallar, birlik tarafından kabul edildi. Birliğin bu kuralları İngiltere'nin kuzey ve orta bölümlerinde yaymasının ardından 1860'lar ve 1870'lerde bu kurallar ülkedeki en popüler futbol kuralları oldu.
Sheffield kurallarının oluşturulmasından altı yıl sonra Ebenezer Cobb Morley tarafından Sheffield kuralları baz alınarak futbol kuralları yazıldı ve 15 Ocak 1863'te kurulan Futbol Federasyonunun resmî kuralları olarak kabul edildi.
Sheffield kuralları, günümüz futbolunun kurallarının belirlenmesinde öncü niteliğinde olmuştur. Yapılan fauller için serbest vuruş kullanılması, köşe vuruşu ve taç atışı; ilk olarak Sheffield kurallarında tanımlanmıştı.
# John Alexander Brodie
John Alexander Brodie (1858 - 1934), Britanyalı inşaat mühendisi.


## Hayatı.
Brodie, kariyerine 1875 yılında Mersey Docks and Harbour Board adlı şirketin mühendislik bölümünde, George Fosbery Lyster'ın altında çalışarak başladı. 1889'da, futbol maçlarında kullanılan kalelerin arkasına gerilen fileleri icat etti. Bu fileler ilk olarak 1890 yılındaki Nottingham Forest ile Bolton Wanderers arasındaki maçta kullanıldı. 1898 yılında Liverpool'a döndü ve ülkenin ilk çevre yolu olan A5058 yolu ile ülkenin ilk şehirler arası otoyolu A580 yolunun yapımının başında yer aldı. Aynı yıl, ön dökümlü beton bloklarının kullanıldığı prefabrik yapıların inşasına önayak oldu. Böylece prefabrik yapıların inşası daha ucuza mâl olmaya ve daha da hızlanmaya başladı. 1912 yılında Britanya Hindistanı'nın başkenti olan Yeni Delhi için uygun bir yer bulunmasında ve şehrin planlanmasında görev aldı. 1920-21 yıllarının kasım ayları arasında İnşaat Mühendisleri Enstitüsü başkanlığı görevini yürüttü. Brodie, İnşasına 1925 yılında başlanılan ve 9 yıl sonra, 1934 yılında tamamlanan Queensway Tüneli projesinin başındaki isimdi. Yapıldığı dönemde dünyanın en uzun su altı tüneli olan Queensway Tüneli, bu unvanını 24 yıl boyunca korudu.
1934 yılındaki ölümünün ardından Liverpool Şehir Konseyi'nin yer aldığı caddenin adı Brodie Caddesi olarak değiştirildi.
# Gerçek, Siverek
Gerçek, Şanlıurfa'nın Siverek ilçesine bağlı bir mahalledir. Yaklaşık 50 haneden oluşan mahallenin nüfusu 300 kişi civarındadır.
Siverek'ten Diyarbakır istikametine doğru 3. kilometrede yer almaktadır. Şanlıurfa-Diyarbakır arası bölünmüş duble yol mahallenin sınırları içinden geçmektedir.
Bölge eski bir yanardağ olan Karacadağ'ın püskürmesi ile yoğun bazalt kayaçlarıyla kaplanmıştır. tarım ve hayvancılık ana geçim kaynaklarını oluşturmaktadır.
# Barbunya (bitki)
Barbunya veya Kızılcık fasülyesi, fasulyenin bir varyetesidir. Farklı dillerde Borlotti fasulyesi diye de anılır.Her tanesini 4 ila 12 arasında fasülye bulunur.
Kızılcık fasulyesi olarak da adlandırılan bu doyurucu malzeme, her yerinde kırmızı-kahverengi lekeler bulunan açık bej-pembe bir renge sahiptir. Pişirildikten sonra noktalar kaybolur ve fasulyeler daha eşit, daha koyu bir renk alır.
Taze barbunya olarak yemeği yapılabildiği gibi kuru barbunya olarak da pişirilebilir.


## Yetiştirme.
Cüce veya tırmanıcı alışkanlığa sahip olabilirler. Tırmanıcı olanlar 3 metreye kadar uzayabilir.Borlotti fasulyeleri, bitkiler renklendiğinde Temmuz ile Ekim ayları arasında hasat edilmeye hazırdır. Ayrıca olgunlaşması ve kuruması için bitki üzerinde bırakılabilir.
İtalya'da geliştirilmiştir. Daha kalın kabukludur.Hâlen İtalyan, İspanyol, Türk ve Yunan mutfaklarında kullanılır.
Peru orijinlidir.Amerikanın keşfinin ardından Avrupa'ya getirilmiştir.
 }}>
# Beth
Elisabeth Rodergas Cols ya da sahne adıyla Beth (d. 23 Aralık 1981; Súria, Barselona), Katalan kökenli İspanyol şarkıcı ve oyuncudur. 2003 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İspanya'yı "Dime" adlı şarkıyla temsil etmiş ve 81 puanla sekizinci olmuştur.