# Kadın tarihi
 - YÖNLENDİRME 
Kadın tarihi, kadınların tarih boyunca oynadıkları rolü ve bunu incelemek için gereken yöntemleri konu alan bir çalışma alanıdır. Bu alan; kayıtlara geçmiş kadın haklarının gelişiminin incelenmesini, belirli dönemlerdeki kişisel başarıların araştırılmasını, tarihsel açıdan önemli kadınların ve kadın gruplarının incelenmesini ve tarihsel olayların kadınlar üzerindeki etkisinin değerlendirilmesini kapsar. Kadın tarihi alanındaki çalışmalarda, geleneksel tarih kayıtlarının, kadınların çeşitli alanlara katkılarını ve tarihsel olayların kadınlar üzerindeki etkisini küçümsediği ya da göz ardı ettiği inancı temel alınır. Bu bakımdan kadın tarihi, çoğu zaman geleneksel tarih anlayışına meydan okuyan veya onu genişletmeyi amaçlayan bir tür tarihsel revizyonizm olarak tanımlanır.
Başlıca akademik merkezler, ikinci dalga feminist tarihçilerin, sosyal tarihin getirdiği yeni yaklaşımlardan etkilendiği ve öncülük ettiği Amerika Birleşik Devletleri ve Britanya olmuştur. Kadınların özgürleşme hareketlerinde birer aktivist olarak, kadın oldukları için yaşadıkları baskı ve eşitsizlikleri tartışıp analiz eden bu tarihçiler, atalarının yaşamları hakkında bilgi edinmenin zorunlu olduğuna inanıyorlardı – ancak basılı kaynaklarda bu konuda çok az çalışma bulabildiler. Tarih, çoğunlukla erkekler tarafından ve erkeklerin özellikle Afrika'daki kamusal alandaki etkinlikleri – savaş, siyaset, diplomasi ve idare – üzerine yazılıyordu. Kadınlar genellikle dışlanıyor, adı geçse bile çoğunlukla eş, anne, kız evlat ya da metres gibi cinsiyetçi kalıplara indirgenen rollerde tasvir ediliyordu. Tarih çalışmaları, tarihsel olarak “önemli” kabul edilen şeylere dair değer yargıları içerir. Bu çalışma alanının diğer bir yönü ise, ırk, ekonomik durum, toplumsal statü ve toplumun çeşitli diğer unsurlarının kadınların yaşamlarında yarattığı farklılıkların incelenmesidir.
Kadın tarihinin incelenmesi, zaman içinde evrim geçirmiştir. İlk dönem feminist hareketler, kadınların kaybolmuş hikâyelerini geri kazanmayı amaçlarken; daha yeni akademik çalışmalar, kadınların deneyimlerini ve bakış açılarını ana akım tarih anlatılarına entegre etmeyi hedefler. Kadın tarihi, aynı zamanda toplumsal cinsiyet çalışmaları, kadın çalışmaları ve feminist teori gibi disiplinler arası alanların da önemli bir parçası hâline gelmiştir.
Kadın tarihindeki bazı önemli dönüm noktaları arasında; kadınlara oy hakkı kazandırmak için mücadele eden süfrajet hareketi, üreme hakları ve iş yerindeki ayrımcılık gibi konulara dikkat çeken 1960 ve 1970'lerin feminist hareketi; ve cinsel taciz ile saldırının yaygınlığına dikkat çeken #MeToo hareketi alır.
Tarih boyunca öne çıkan kadınlar arasında; Kleopatra, Jeanne d'Arc ve Indira Gandhi gibi siyasi liderler; Jane Austen, Virginia Woolf ve Toni Morrison gibi yazarlar; Harriet Tubman, Susan B. Anthony ve Malala Yousafzai gibi aktivistler; Marie Curie, Rosalind Franklin ve Ada Lovelace gibi bilim insanları yer almaktadır.


## Temalar.
### Haklar ve eşitlik.
Kadın hakları, kadınların sosyal ve insan haklarını ifade eder. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kölelik karşıtı hareketler kadınların statüsüne yönelik ilgiyi artırdı; ancak feminizm tarihi 18. yüzyıldan öncesine uzanır (bkz. protofeminizm). 19. yüzyılda başlayan reform dönemi, görünmez azınlıkların ya da dışlanmış çoğunlukların yeni reform eğilimlerinde bir katalizör ve küçük bir model bulmaları anlamına geliyordu. "Kadın sorunu" üzerine kaleme alınan en erken eserler, kadınların kısıtlayıcı rollerini eleştirmiştir; ancak bu eserler, kadınların dezavantajlı olduğu ya da erkeklerin suçlu olduğu iddiasını mutlaka öne sürmemiştir.
Parlamentoda temsil, 20. yüzyılın başlarında başladı. 1900 yılında hiçbir kadın ulusal meclise seçilmemişti. Finlandiya 1907'de bu engeli aştı. 1945'te kadınların temsil oranı ortalama yüzde üçken, 2015'e gelindiğinde yüzde 20'ye ulaştı.
Britanya'da feminizm hareketi 19. yüzyılda başladı ve günümüze dek devam etmektedir. Simone de Beauvoir, 1949 tarihli eseri "İkinci Cins"te kadınların baskı altında oluşunu ayrıntılı biçimde analiz etti. Bu eser, çağdaş feminizmin kurucu metinlerinden biri hâline geldi. 1960'ların sonları ve 1970'lerin başlarında feminist hareketler, örneğin ABD'deki hareket, Batı dünyasında kadınların koşullarını büyük ölçüde değiştirdi. Bu devrimin tetikleyicilerinden biri, 1960'ta geliştirilen doğum kontrol hapı oldu. Bu sayede kadınlar, aile planlaması amacıyla kolay ve güvenilir bir doğum kontrol yöntemine erişim sağladı.


### Kapitalizm.
Kadın tarihçileri, kapitalizmin kadınların statüsü üzerindeki etkisini tartışmıştır.
Kötümser bir bakış açısıyla Alice Clark, kapitalizmin 17. yüzyıl İngiltere'sine gelişinin kadınların statüsü üzerinde olumsuz bir etkisi olduğunu, çünkü kadınların ekonomik önemlerinin büyük ölçüde azaldığını savunur. Clark'a göre 16. yüzyıl İngiltere'sinde kadınlar, sanayinin ve tarımın pek çok alanında görev alıyordu. Ev, üretimin merkezi birimi konumundaydı ve kadınlar çiftliklerin yönetiminde, bazı zanaatlarda ve toprak mülklerinde hayati bir rol üstleniyordu. Bu ekonomik roller, kadınlara kocalarıyla belli bir eşitlik sağlıyordu. Ancak Clark'a göre, 17. yüzyılda kapitalizmin genişlemesiyle birlikte işbölümü giderek arttı; erkekler ev dışında ücretli işlere yönelirken, kadınlar karşılıksız ev içi işlerle sınırlandırıldı. Orta sınıf kadınlar, hizmetçileri denetlemek dışında "boş" bir ev hayatına hapsedildi; alt sınıf kadınlar ise düşük ücretli işlere zorlandı. Kapitalizm, birçok kadın üzerinde olumsuz bir etki yarattı.
Daha iyimser bir yorumda bulunan Ivy Pinchbeck, kapitalizmin kadınların özgürleşmesi için koşullar yarattığını savundu. Louise Tilly ve Joan Wallach Scott ise süreklilik üzerinde durarak kadınların statüsünü üç aşamada incelemiştir. Sanayi öncesi dönemde üretim çoğunlukla ev içi kullanıma yönelikti ve kadınlar hanelerin ihtiyaçlarının büyük kısmını üretiyordu. İkinci aşama, erken sanayileşmenin "aile ücreti ekonomisi"dir; burada bütün aile, koca, eş ve büyük çocukların kolektif gelirine bağımlıydı. Üçüncü veya modern aşama ise "aile tüketim ekonomisi"dir; bu aşamada aile, tüketimin merkezidir ve kadınlar, artan tüketim standartlarını desteklemek için perakende ve büro işlerinde büyük sayılarda istihdam edilmiştir.


### İstihdam.
1870 ABD nüfus sayımı, Her meslekte çalışan kadınları sayan ilk sayım oldu ve kadınların tarihine dair önemli bir kesit sundu. Bu veriler, yaygın bir efsanenin aksine, Viktorya dönemindeki tüm Amerikalı kadınların ya orta sınıf evlerinde "güvende" olduklarını ya da yalnızca atölyelerde çalıştıklarını göstermemektedir. Kadınlar toplam iş gücünün %15'ini oluşturuyordu (12,5 milyon içinde 1,8 milyon). Fabrika işçilerinin üçte birini kadınlar oluşturuyordu ve özellikle öğretmenlik (ülkenin eğitimi genişletmeye ağırlık vermesi nedeniyle), terzilik, şapkacılık ve giyim işlerinde yoğunlaşmışlardı. Öğretmenlerin üçte ikisi kadındı.
Bunun dışında kadınlar; demir ve çelik fabrikalarında (495), madenlerde (46), kereste fabrikalarında (35), petrol kuyuları ve rafinerilerinde (40), gazhanelerde (4) ve kömür ocaklarında (5) çalışıyordu. Ayrıca gemi teçhizatçısı (16), arabacı (196), terebentin işçisi (185), pirinç dökümcüsü/işçisi (102), tahta ve çıta üreticisi (84), sığır çobanı (45), silah ve kilit ustası (33), avcı ve tuzakçı (2) gibi şaşırtıcı mesleklere de sahiptiler. Bunun yanında 5 avukat, 24 diş hekimi ve 2.000 doktor kadın bulunmaktaydı.


### Kız çocuklarının eğitimi.
Eğitim beklentileri giderek yükseliyor ve kilise ile devlete geleceğin yöneticileri olarak hizmet edecek görevliler sağlamak için kurumsallaşmaya başlıyordu. Kız çocukları da eğitiliyordu, ancak bu, onların siyasi sorumluluk üstlenmeleri için değildi. Kızlar liderlik pozisyonlarına uygun görülmüyor ve genellikle erkek kardeşlerinden daha düşük bir zekâya sahip oldukları varsayılıyordu.
Fransa'da işçi sınıfı çocuklarının (hem erkek hem kız) okuma öğrenmeleri için çok sayıda küçük yerel okul bulunuyordu; amaç "Tanrı'yı bilmek, sevmek ve O'na hizmet etmek"ti. Soylu ve burjuva elitlerin oğulları ile kızlarına ise cinsiyete özgü eğitimler veriliyordu: Erkek çocuklar üniversiteye gönderilirken; kız kardeşleri (evi terk etme şansına sahip olurlarsa) belirsiz bir müfredata sahip manastır okullarına yatılı olarak gönderiliyordu.
Aydınlanma Çağı bu modeli sorgulasa da, kadın eğitimi için gerçek bir alternatif sunulmadı. Bilgili kadınlar ancak evde eğitim yoluyla yetişebiliyor, bu da genellikle yalnızca salonlarda başkalarını etkilemek amacıyla yapılıyordu.


### Evlilik yaşları.
Kadınların evlilik yaşı, toplumdaki konumlarının bir göstergesi olarak kullanılabilir. Kadınların evlilik yaşı, kısmen, daha ileri yaşlarda evlenen kadınların beşeri sermaye edinme fırsatlarının artması nedeniyle ekonomik kalkınmayı da etkileyebilirdi.
Dünya genelinde ortalama olarak kadınların evlilik yaşları yükselmektedir. Ancak Meksika, Çin, Mısır ve Rusya gibi ülkelerde bu göstergedeki artış, örneğin Japonya'ya kıyasla daha sınırlı kalmıştır.


## Konuyla ilgili yayınlar.
### Genel.
 -  
  - Franceschet, Susan, et al. eds. "The Palgrave Handbook of Women's Political Rights" (2019) online
  - Hopwood, Nick, Rebecca Flemming, Lauren Kassell, eds. "Reproduction: Antiquity to the Present Day" (Cambridge UP, 2018). Illustrations. xxxv + 730 pp. excerpt also online review 44 scholarly essays by historians.


#### Birincil kaynaklar.
 -  


### Antik.
  - Pomeroy, Sarah B. "Women's History and Ancient History" (1991) online edition


### Asya.
  - Edwards, Louise, and Mina Roces, eds. "Women in Asia: Tradition, Modernity and Globalisation" (Allen & Unwin, 2000) online edition
  - Ramusack, Barbara N., and Sharon Sievers, eds. "Women in Asia: Restoring Women to History" (1999) excerpt and text search
  - Peran Wanita dalam Pembanguan Desa Wisata. "Women in Asia: Peran Wanita dalam Pembanguan Desa Wisata" (2019) excerpt and text search


#### Çin.
  - Ebrey, Patricia. "The Inner Quarters: Marriage and the Lives of Chinese Women in the Sung Period" (1990)
  - Hershatter, Gail, and Wang Zheng. "Chinese History: A Useful Category of Gender Analysis," "American Historical Review", Dec 2008, Vol. 113 Issue 5, pp 1404–1421
  - Hershatter, Gail. "Women in China's Long Twentieth Century" (2007), full text online
  - Hershatter, Gail, Emily Honig, Susan Mann, and Lisa Rofel, eds. "Guide to Women's Studies in China" (1998) online edition
  - Ko, Dorothy. "Teachers of Inner Chambers: Women and Culture in China, 1573–1722" (1994)
  - Mann, Susan. "Precious Records: Women in China's Long Eighteenth Century" (1997)
  - Seth, Sanjay. "Nationalism, Modernity, and the 'Woman Question' in India and China." "Journal of Asian Studies" 72 2 (2013): 273–297.
  - Wang, Shuo. "The 'New Social History' in China: The Development of Women's History," "History Teacher", (2006) 39 3 pp. 315–323.  YÖNLENDİRME 


#### Hindistan.
  - Borthwick, Meredith. "The changing role of women in Bengal, 1849–1905" (Princeton UP, 2015).
  - Brinks, Ellen. "Anglophone Indian Women Writers, 1870–1920" (Routledge, 2016).
  - Healey, Madelaine. "Indian Sisters: A History of Nursing and the State, 1907–2007" (Routledge, 2014).
  - Pande, Rekha. "Women's History: India" in 
  - Seth, Sanjay. "Nationalism, Modernity, and the 'Woman Question' in India and China." "Journal of Asian Studies" 72 2 (2013): 273–297.


### Avrupa.
  - Anderson, Bonnie S. and Judith P. Zinsser. "A History of Their Own: Women in Europe from Prehistory to the Present" (2nd ed 2000).
  - Bennett, Judith M. and Ruth Mazo Karras, eds. "The Oxford Handbook of Women & Gender in Medieval Europe" (2013) 626pp.
  - Boxer, Marilyn J., Jean H. Quataert, and Joan W. Scott, eds. ""Connecting Spheres: European Women in a Globalizing World, 1500 to the Present" (2000), essays by scholars excerpt and text search
  - Bridenthal, Renate, Susan Stuard, and Merry E. Wiesner-Hanks eds. "Becoming Visible: Women in European History" (3rd ed. 1997), 608pp  essays by scholars
  - Daskalova, Krassimira. "The politics of a discipline: women historians in twentieth-century Bulgaria." "Rivista Internazionale di Storia della storiografia" 46 (2004): 171–187.
  - Fairchilds, Cissie. "Women in Early Modern Europe, 1500–1700" (2007) excerpt and text search
  - Fout, John C. "German Women in the Nineteenth Century: A Social History" (1984) online edition 
  - Frey, Linda, Marsha Frey, Joanne Schneider. "Women in Western European History: A Select Chronological, Geographical, and Topical Bibliography" (1982) online
  - De Haan, Francisca, Krasimira Daskalova, and Anna Loutfi. "Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe: 19th and 20th Centuries" (Central European University Press, 2006).
  - Hall, Valerie G. "Women At Work, 1860–1939: How Different Industries Shaped Women's Experiences" (Boydell & Brewer Ltd, 2013) . excerpt
  - Herzog, Dagmar. "Sexuality in Europe: A Twentieth-Century History" (2011) excerpt and text search
  - Hufton, Olwen. "The Prospect Before Her: A History of Women in Western Europe, 1500–1800" (1996) excerpt and text search
  - Levy, Darline Gay, et al. eds. "Women in Revolutionary Paris, 1789–1795" (1981) 244pp excerpt and text search  primary sources
  - Kowalczyk, Anna and Marta Frej (illustrator). "Brakująca połowa dziejów. Krótka historia kobiet na ziemiach polskich" (Missing Half of History: A Brief History of Women in Poland) (2018) excerpt and illustrations and more illustrations
  - Offen, Karen M. "European feminisms, 1700–1950: a political history" (2000) online edition
  - Offen, Karen. "Surveying European Women's History since the Millenium: A Comparative Review", "Journal of Women's History" Volume 22, Number 1, Spring 2010 DOI:10.1353/jowh.0.13
  - Smith, Bonnie. "Changing Lives: Women in European History Since 1700" (1988)
  - Stearns, Peter, ed. "Encyclopedia of European Social History from 1350 to 2000" (6 vol 2000), 209 essays by leading scholars in 3000 pp.  many aspects of women's history covered
  - Tilly, Louise A. and Joan W. Scott. "Women, Work, and Family" (1978)
  - Ward, Jennifer. "Women in Medieval Europe: 1200–1500" (2003)
  - Wiesner-Hanks, Merry E. "Women and Gender in Early Modern Europe" (2008) excerpt and text search


#### Diğer.
  - DiCaprio, Lisa, and Merry E. Wiesner, eds. "Lives and Voices: Sources in European Women's History" (2000) excerpt and text search
  - Hughes, Sarah S., and Brady Hughes, eds. "Women in World History: Readings from Prehistory to 1500" (1995), 270pp  "Women in World History: Readings from 1500 to the Present" (1997) 296pp  primary sources
   - YÖNLENDİRME 


### Amerika kıtası.
#### Kanada.
  - Brandt, Gail et al. "Canadian Women: A History" (3rd ed. 2011). online review
  - Cook, Sharon Anne  McLean, Lorna  and O'Rourke, Kate, eds. "Framing Our Past: Canadian Women's History in the Twentieth Century". (2001). 498 pp.
  - Strong-Boag, Veronica and Fellman, Anita Clair, eds. "Rethinking Canada: The Promise of Women's History". (3d ed. 1997). 498 pp.
  - Prentice, Alison and Trofimenkoff, Susan Mann, eds. "The Neglected Majority: Essays in Canadian Women's History" (2 vol 1985)


#### ABD.
##### Anketler.
 -  
  - online
  - Daniel, Robert L. "American women in the twentieth century" (1987).
  - Dayton, Cornelia H., and Lisa Levenstein, "The Big Tent of U.S. Women's and Gender History: A State of the Field," "Journal of American History", 99 (Dec. 2012), 793–817.
  - Diner, Hasia, ed. "Encyclopedia of American Women's History" (2010)
  - Feimster, Crystal N., "The Impact of Racial and Sexual Politics on Women's History," "Journal of American History", 99 (Dec. 2012), 822–826.
  - Kerber, Linda K.  Kessler-Harris, Alice  and Sklar, Kathryn Kish, eds. "U.S. History as Women's History: New Feminist Essays". (1995). 477 pp. online edition
  - Kessler-Harris, Alice. "Out to Work: A History of Wage-Earning Women in the United States" (2003) excerpt and text search
  - Melosh, Barbara. "Gender and American History since 1890" (1993) online edition 
  - Miller, Page Putnam, ed. "Reclaiming the Past: Landmarks of Women's History". (1992). 232 pp.
  - Mintz, Steven, and Susan Kellogg. "Domestic Revolutions: A Social History of American Family Life" (1988), 316pp  the standard scholarly history excerpt and text search
  - Pleck, Elizabeth H. and Nancy F. Cott, eds. "A Heritage of Her Own: Toward a New Social History of American Women" (2008), essays by scholars excerpt and text search  online edition
  - Riley, Glenda. "Inventing the American Woman: An Inclusive History" (2001) vol 2 online 
  - Woloch, Nancy. "Women and The American Experience, A Concise History" (2001)
  - Zophy, Angela Howard, ed. "Handbook of American Women's History". (2nd ed. 2000). 763 pp. articles by experts


##### U.S. Historiography.
  - Dayton, Cornelia H.  Levenstein, Lisa. "The Big Tent of U.S. Women's and Gender History: A State of the Field," "Journal of American History" (2012) 99 3 pp 793–817
  - Frederickson, Mary E. "Going Global: New Trajectories in U.S. Women's History," "History Teacher", Feb 2010, Vol. 43 Issue 2, pp. 169–189
  - Hewitt, Nancy A. "A Companion to American Women's History" (2005) excerpt and text search
  - Smith, Bonnie G. "Women's History: A Retrospective from the United States." "Signs" 35.3 (2010): 723–747.  YÖNLENDİRME 
  - Traister, Bryce. "Academic Viagra: The Rise of American Masculinity Studies," "American Quarterly" 52 (2000): 274–304,  YÖNLENDİRME 


##### Diğer.
  - Berkin, Carol and Horowitz, Leslie, eds. "Women's Voices, Women's Lives: Documents in Early American History". (1998). 203 pp.
  - DuBois, Ellen Carol and Ruiz, Vicki L., eds. "Unequal Sisters: A Multi-Cultural Reader in U.S. Women's History". (1994). 620 pp.


###### Historiografi.
  - Amico, Eleanor, ed. "Reader's Guide to Women's Studies" (1997) 762pp  advanced guide to scholarship on 200+ topics.
  - Bennett, Judith M. and Ruth Mazo Karras, eds. "The Oxford Handbook of Women & Gender in Medieval Europe" (2013) 626pp.
  - Blom, Ida, et al. "The Past and Present of European Women's and Gender History: A Transatlantic Conversation." "Journal of Women's History" 25.4 (2013): 288–308.
  - Hershatter, Gail, and Wang Zheng. "Chinese History: A Useful Category of Gender Analysis," "American Historical Review", Dec 2008, Vol. 113 Issue 5, pp. 1404–1421
  - Ko, Dorothy., "Women's History: Asia" in 
  - Meade, Teresa A., and Merry Wiesner-Hanks, eds. "A Companion to Gender History" (2006) excerpt and text search
  - Offen, Karen. "Surveying European Women's History since the Millenium: A Comparative Review," "Journal of Women's History", Volume 22, Number 1, Spring 2010, pp. 154–177 DOI:10.1353/jowh.0.0131
  - Offen, Karen  Pierson, Ruth Roach  and Rendall, Jane, eds. "Writing Women's History: International Perspectives" (1991). 552 pp. online edition Covers 17 countries: Australia, Austria, Brazil, Denmark, East Germany, Greece, India, Japan, the Netherlands, Nigeria, Norway, Spain, Sweden, Switzerland and Yugoslavia.
  - Petö, Andrea, and Judith Szapor, "The State of Women's and Gender History in Eastern Europe: The Case of Hungary," "Journal of Women's History", (20070, Vol. 19 Issue, pp 160–166)
  - Scott, Joan Wallach. "Gender and the Politics of History" (1999), influential theoretical essays excerpt and text search
  - Sheldon, Kathleen. 'Women's History: Africa" in 
  - Spongberg, Mary. "Writing Women's History Since the Renaissance". (2003) 308 pages  on Europe
  - Thébaud, Françoise. "Writing Women's and Gender History in France: A National Narrative?" "Journal of Women's History", (2007) 19 1 pp 167–172.