# 3 Kasım


## Olaylar.
  - 1493 - Kristof Kolomb, ikinci seyahatinde Karayip Adaları'nı keşfetti.
  - 1507 - Leonardo da Vinci'ye Lisa Gherardini'nin (Mona Lisa) tablosunu yapma işi verildi. Lisa del Giocondo'nun kocası, karısının 3 dişinin çekilmesi ve yerlerine takma diş takılmasının ardından Da Vinci'ye "Mona Lisa" tablosunu ısmarladı.
  - 1793 - Fransız oyun yazarı, gazeteci ve feminist Olympe de Gouges giyotinle idam edildi.
  - 1839 - Gülhane Hattı Hümayunu'nun açıklanmasıyla Tanzimat devri başladı.
  - 1856 - İngiliz donanması, Çin'in Kanton şehrini topa tuttu.
  - 1868 - ABD Başkanlık seçimlerini Cumhuriyetçi Ulysses S. Grant kazandı.
  - 1888 - Londra'da Karındeşen Jack, son kurbanını öldürdü. 2002 yılında cinayet romanları yazarı Patricia Cornwell, araştırmaları sonucu Karındeşen Jack'in, Alman asıllı İngiliz empresyonist ressam Walter Sickert (1860-1942) olduğunu iddia etti.
  - 1890 - İstanbul'da Sirkeci Garı'nın açılışı yapıldı.
  - 1896 - ABD Başkanlık seçimlerini Cumhuriyetçi William McKinley kazandı.
  - 1903 - Panama Kolombiya'dan bağımsızlığını ilan etti.
  - 1906 - SOS tehlike sinyali olarak, Berlin'deki Uluslararası Radyotelegraf Konvansiyonu tarafından kabul edildi.
  - 1908 - ABD Başkanlık seçimlerini Cumhuriyetçi William Howard Taft kazandı.
  - 1911 - Chevrolet otomobil pazarına resmen girdi.
  - 1912 - Tamamı metalden yapılmış ilk uçak, Fransa'da, pilotlar Ponche ve Prinard tarafından uçuruldu.
  - 1914 - Amerikalı Caresse Crosby (Mary Phelps Jacob) tarafından geliştirilen sütyenin patenti alındı.
  - 1914 - Çanakkale Deniz Savaşları'nın ilk taarruzu olarak iki İngiliz ve iki Fransız gemisince Boğaz'ın giriş tahkimatları (Ertuğrul, Seddülbahir, Kumkale ve Orhaniye tabyaları) bombalandı.
  - 1918 - Polonya, Rusya'dan bağımsızlığını ilan etti.
  - 1918 - İngilizler Musul'u işgal etti.
  - 1918 - Avusturya Komünist Partisi kuruldu.
  - 1921 - New York'ta süt taşıyıcıları greve gitti ve binlerce litre süt, New York caddelerine döküldü.
  - 1926 - Rüştü Paşa, Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal (Atatürk)'e karşı planlanan İzmir suikastından suçlu bulunarak idam edildi.
  - 1930 - Brezilya'da ordu iktidarı ele geçirdi ve Getúlio Vargas'ı Geçici Başkan olarak atadı.
  - 1936 - Ankara'da Başbakan İsmet İnönü'nün katılımıyla Çubuk Barajı açıldı. 1929'da inşaatına başlanan yapı Türkiye'nin ilk betonarme barajıdır.
  - 1936 - ABD Başkanlık seçimlerini Demokrat Franklin Delano Roosevelt kazandı.
  - 1942 - II. Dünya Savaşı: Kuzey Afrika'daki II. El Alameyn Savaşı, Erwin Rommel komutasındaki Alman kuvvetlerinin tüm gece boyunca geri çekilmesiyle sona erdi.
  - 1957 - Sovyetler Birliği, ikinci yapay uydu Sputnik 2'yi yörüngesine fırlattı. Bu uyduda, uzaya giden ilk hayvan olan Laika adlı köpek de bulunuyordu.
  - 1959 - İsrail'de seçimleri, David Ben Gurion'un İşçi Partisi Kazandı.
  - 1961 - Burmalı diplomat U Thant, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri seçildi.
  - 1964 - ABD Başkanlık seçimlerini Demokrat Lyndon B. Johnson kazandı.
  - 1971 - Tarihi Tepebaşı Tiyatrosu, yangın sonucu harap oldu.
  - 1978 - Dominika, Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını elde etti.
  - 1981 - Eski Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit uluslararası bir ajansa demeç verdiği gerekçesiyle 4 ay hapis cezasına çarptırıldı.
  - 1982 - Afganistan'da Salang tüneli yangınında 2000'den fazla kişi öldü.
  - 1983 - Atatürk Barajı ve hidroelektrik santralinin temeli atıldı.
  - 1985 - İki Fransız DGSE ajanı, Yeni Zelanda'da Greenpeace gemisi, Rainbow Warrior'u batırmaktan (bknz: Rainbow Warrior'ın batırılması olayı) suçlu bulundu.
  - 1985 - Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) ve Halkçı Parti'nin (HP) birleşmesiyle  Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) kuruldu.
  - 1986 - Zaman gazetesi yayın hayatına başladı.
  - 1991 - İsrail ve Filistin yetkilileri arasındaki ilk yüz yüze görüşmeler, Madrid'de başladı.
  - 1992 - Illinois'te Demokrat Carol Moseley Braun, ABD Senatosu'na seçilen ilk siyah kadın oldu.
  - 1992 - ABD Başkanlık seçimlerini Demokrat Bill Clinton kazandı.
  - 1994 - Türkiye ile İsrail arasında teröre karşı iş birliği anlaşması imzalandı.
  - 1996 - Susurluk'ta meydana gelen trafik kazasında, eski İstanbul Emniyet Müdür Yardımcısı Hüseyin Kocadağ ile beraber 3 kişi öldü, DYP Şanlıurfa milletvekili Sedat Edip Bucak yaralandı.
  - 2002 - Adalet ve Kalkınma Partisi, erken genel seçimlerden birinci parti çıktı.
  - 2020 - Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri gerçekleştirildi ve seçimi Demokrat Joe Biden kazandı.


## Doğumlar.
  - 39 - Marcus Annaeus Lucanus, Romalı şair (ö. 65)
  - 1443 - Antonio Benivieni, otopsi kullanımına öncülük eden Floransalı doktor
  - 1604 - II. Osman "(Genç Osman)", Osmanlı'nın 16. Padişahı (ö. 1622)
  - 1618 - Alemgir Şah I, Babür İmparatorluğu'nun 6. İmparatoru (ö. 1707)
  - 1757 - Robert Smith, Donanma ve Dışişleri bakanı (ö. 1842)
  - 1768 - Kara Yorgi, Sırbistan'ı uzun süreler yöneten Karađorđević Hanedanı'nın atası (ö. 1817)
  - 1801 - Vincenzo Bellini, İtalyan besteci (ö. 1835)
  - 1809 - James Richardson, Amerikalı kâşif (ö. 1851)
  - 1816 - Calvin Fairbank, Amerikalı kölelik karşıtı ve Metodist papaz (ö. 1898)
  - 1852 - İmparator Meiji, Japon İmparatoru (1867-1912 arasında) (ö. 1912)
  - 1877 - Carlos Ibáñez del Campo, Şilili asker ve siyaset adamı (ö. 1960)
  - 1882 - Yakub Kolas, Belaruslu yazar (ö. 1956)
  - 1894 - İsmail Galip Arcan, Türk oyun yazarı, tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1974)
  - 1894 - Sofoklis Venizelos, Yunan siyasetçi (ö. 1964)
  - 1900 - Adolf Dassler, Adidas firmasının kurucusu (ö. 1978)
  - 1901 - André Malraux, Fransız romancı, sanat tarihçisi ve politikacı (ö. 1976)
  - 1901 - III. Léopold, Belçika'nın 4. Kralı (ö. 1983)
  - 1908 - Giovanni Leone, İtalyan siyasetçi (ö. 2001)
  - 1911 - Vahi Öz, Türk sinema oyuncusu (ö. 1969)
  - 1912 - Alfredo Stroessner, Paraguaylı devlet adamı (ö. 2006)
  - 1921 - Charles Bronson, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 2003)
  - 1926 - Valdas Adamkus, Litvanya eski Cumhurbaşkanı
  - 1927 - Peggy McCay, Amerikalı oyuncu ve Emmy ödülü sahibi (ö. 2018)
  - 1927 - Odvar Nordli, Norveçli siyasetçi (ö. 2018)
  - 1928 - Osamu Tezuka, Japon manga sanatçısı ve animatör (ö. 1989)
  - 1929 - Oleg Grabar, Fransız asıllı Amerikalı sanat tarihçisi ve arkeolog (ö. 2011)
  - 1931 - Erol Keskin, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 2021)
  - 1933 - John Barry, İngiliz film müziği bestecisi (ö. 2011)
  - 1933 - Michael Dukakis, Amerikalı siyasetçi
  - 1933 - Amartya Sen, Hint iktisatçı ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi
  - 1942 - Melih Aşık, Türk gazeteci ve yazar
  - 1942 - Tadatoshi Akiba, Japon matematikçi ve siyasetçi
  - 1945 - Gerd Müller, Alman futbolcu (ö. 2021)
  - 1946 - Wataru Takeshita, Japon siyasetçi (ö. 2021)
  - 1948 - Lulu, İskoç şarkıcı, besteci, model ve televizyon yıldızı
  - 1949 - Anna Wintour, İngiliz-Amerikalı gazeteci ve editör
  - 1952 - Cemâlnur Sargut, Türk araştırmacı yazar ve yayıncı
  - 1953 - Kate Capshaw, Amerikalı oyuncu
  - 1956 - Catharina Brakenhielm, İsveçli sosyal demokrat politikacı
  - 1957 - Dolph Lundgren, İsveçli karateci, yapımcı, yönetmen ve oyuncu
  - 1962 - Gabe Newell, Amerikalı iş insanı ve Valve Corporation'ın kurucularından
  - 1962 - Atilla Oral, Türk tarihçi ve yazar (ö. 2021)
  - 1963 - Davis Guggenheim, Amerikalı yönetmen ve yapımcı
  - 1963 - Ian Wright, İngiliz eski millî futbolcu
  - 1969 - Robert Miles, İsviçreli-İtalyan besteci, albüm yapımcısı, müzisyen ve DJ (ö. 2017)
  - 1969 - Petteri Orpo, Fin siyasetçi ve Finlandiya başbakanı
  - 1971 - Unai Emery, İspanyol teknik direktör ve eski futbolcu
  - 1971 - Dylan Moran, İrlandalı komedyen, yazar ve film yapımcısı
  - 1971 - Dwight Yorke, Trinidad ve Tobagolu futbolcu
  - 1973 - Sticky Fingaz, Amerikalı rapçi ve oyuncu
  - 1973 - Mick Thomson, Amerikalı müzisyen
  - 1974 - Cedric Demangeot, Fransız şair, çevirmen ve yayıncı (ö. 2021)
  - 1976 - Guillermo Franco, Meksikalı futbolcu
  - 1977 - İrfan Değirmenci, Türk haber spikeri
  - 1977 - Greg Plitt, Amerikalı oyuncu, model ve vücut geliştirme sporcusu (ö. 2015)
  - 1978 - Burak Demir, Türk oyuncu
  - 1978 - Tim McIlrath, Amerikalı punk rock sanatçısı
  - 1979 - Pablo Aimar, Arjantinli futbolcu
  - 1979 - Alp Kırşan, Türk dizi ve sinema oyuncusu
  - 1981 - Rodrigo Millar, Şili doğumlu futbolcu
  - 1981 - Diego López Rodríguez, İspanyol futbolcu
  - 1981 - Vicente Matías Vuoso, Meksikalı futbolcu
  - 1982 - Evgeni Pluşenko, Rus buz patenci
  - 1982 - Egemen Korkmaz, Türk futbolcu
  - 1985 - Tyler Hansbrough, Amerikalı profesyonel basketbolcu
  - 1986 - Heo Young Saeng, Güney Koreli şarkıcı
  - 1987 - Ty Lawson, Amerikalı profesyonel basketbolcu
  - 1987 - Gemma Ward, Avustralyalı manken ve oyuncu
  - 1988 - Veli Kavlak, Türk asıllı Avusturyalı futbolcu
  - 1989 - Paula DeAnda, Amerikalı pop/R&B şarkıcısı ve söz yazarı
  - 1995 - Kendall Jenner, Amerikalı model
  - 2002 - Wagner Pina, Yeşil Burun Adalı millî futbolcu


## Ölümler.
  - 361 - II. Constantius, Roma İmparatoru (d. 317)
  - 644 - Ömer bin Hattab, Dört Halife'nin ikincisi (d. 581)
  - 846 - Joannicius, Bizanslı Hristiyan teolog (d. 762)
  - 1254 - III. İoannis, 1221-1254 yılları arasında İznik İmparatoru olmuştur (d. 1192)
  - 1676 - Köprülü Fazıl Ahmed Paşa, Osmanlı Sadrazamı (d. 1635)
  - 1766 - Thomas Abbt, Alman yazar (d. 1738)
  - 1793 - Olympe de Gouges, Fransız feminist yazar (d. 1748)
  - 1858 - Harriet Taylor Mill, İngiliz filozof ve kadın hakları savunucusu (d. 1807)
  - 1914 - Georg Trakl, Avusturyalı lirik şair (d. 1887)
  - 1918 - Aleksandr Lyapunov, Rus matematikçi (d. 1857)
  - 1919 - Terauchi Masatake, Japon asker ve devlet adamı (d. 1852)
  - 1926 - Annie Oakley, Amerikalı keskin nişancı ve gösterici (d. 1860)
  - 1931 - Juan Zorrilla de San Martín, Uruguaylı şair, yazar, hatip (d. 1855)
  - 1940 - Manuel Azaña, İspanyol siyaset ve devlet adamı (d. 1880)
  - 1950 - Kuniaki Koiso, Japon asker ve siyasetçi (d. 1880)
  - 1954 - Henri Matisse, Fransız ressam (d. 1869)
  - 1956 - Jean Metzinger, Fransız ressam (d. 1883)
  - 1957 - Wilhelm Reich, Avusturya asıllı Amerikalı psikiyatrist ve psikanalist (d. 1897)
  - 1957 - Laika, Sovyetler Birliği'nin uzaya gönderdiği köpek (Dünya yörüngesine giren ilk memeli) (d. 1954)
  - 1969 - Zeki Rıza Sporel, Türk futbolcu (d. 1898)
  - 1970 - II. Petar, Yugoslavya'nın son Kralı (d. 1923)
  - 1973 - Marc Allégret, Fransız senarist ve yönetmen (d. 1900)
  - 1982 - Edward Halett Carr, İngiliz tarihçi ve yazar (d. 1892)
  - 1990 - Kenan Erim, Türk arkeolog (d. 1929)
  - 1990 - Nusret Hasan Fişek, Türk siyasetçi ve hekim (d. 1914)
  - 1990 - Mary Martin, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1913)
  - 1996 - Abdullah Çatlı, Türk ülkücü (d. 1956)
  - 1996 - Jean-Bédel Bokassa, Orta Afrika Cumhuriyeti'nin Başkanı (d. 1921)
  - 1997 - Ali Esin, Türk meteorolog ve Türkiye'nin ilk hava durumu yorumcusu ve gazeteci (d. 1926)
  - 1998 - Bob Kane, Amerikalı çizgi roman yazarı ve çizeri (d. 1915)
  - 1999 - Ian Bannen, İskoç oyuncu (d. 1928)
  - 2001 - Ernst Gombrich, İngiltere'de geçiren Viyana doğumlu sanat tarihçisi, eleştirmen ve kuramcı (d. 1909)
  - 2003 - Resul Hamzatov, Avar asıllı Rus şair ve yazar (Avarca yazan en tanınmış yazar) (d. 1923)
  - 2004 - Sergejs Žoltoks, Rus asıllı Leton profesyonel buz hokeyi oyuncusu (d. 1972)
  - 2005 - Aenne Burda, Alman girişimci, moda ve dikiş dergisi Burda'nın yaratıcısı (d. 1909)
  - 2009 - Fethi Çelikbaş, Türk siyasetçi (d. 1912)
  - 2010 - Viktor Çernomırdin, Rus siyasetçi (d. 1938)
  - 2012 - Hüseyin Mükerrem Hiç, Türk iktisat profesörü ve siyasetçi (d. 1929)
  - 2013 - Gerard Cieślik, Polonyalı millî futbolcu (d. 1927)
  - 2014 - Meryem Fahreddin, Mısırlı aktris (d. 1933)
  - 2016 - Mete Akyol, Türk gazeteci ve yazar (d. 1935)
  - 2016 - Kay Starr, Amerikalı caz müziği şarkıcısı (d. 1922)
  - 2016 - Xia Meng, Hong Kong doğumlu Çinli oyuncu (d. 1933)
  - 2017 - Gaetano Bardini, İtalyan erkek opera sanatçısı (d. 1926)
  - 2018 - Mari Hulman George, Amerikalı hayırsever iş insanı (d. 1934)
  - 2018 - Maria Guinot, Portekizli şarkıcı ve söz yazarı (d. 1945)
  - 2018 - Sondra Locke, Amerikalı oyuncu (d. 1944)
  - 2019 - Sorin Frunzăverde, Rumen siyasetçi ve eski bakan (d. 1960)
  - 2019 - Yvette Lundy, II. Dünya Savaşı sırasındaki Fransız Direnişi'nde yer alan Holokost soykırımı mağduru kadın ve yazar (d. 1916)
  - 2020 - Taymi Chappe, Küba doğumlu İspanyol eskrimci (d. 1968)
  - 2020 - Claude Giraud, Fransız aktör (d. 1936)
  - 2021 - Bob Baker, İngiliz senarist ve yazar (d. 1939)
  - 2021 - Joanna Bruzdowicz, Polonyalı besteci ve yazar (d. 1943)
  - 2022 - Ray Guy, Amerikan futbolu oyuncusu (d. 1949)
  - 2024 - Quincy Jones, Amerikalı orkestra şefi, besteci, müzisyen ve yapımcı (d. 1933)
  - 2025 - Ahmet Gülhan, Türk oyuncu (d. 1940)
  - 2025 - Diane Ladd, Amerikalı yönetmen, senarist, oyuncu, yapımcı ve yazar (d. 1935)
  - 2025 - Kim Yong-nam, Kuzey Koreli siyasetçi (d. 1928)
  - 2025 - Dick Cheney, Amerikalı siyasetçi (d. 1941)


## Tatiller ve özel günler.
  - Organ Bağışı ve Nakli Haftası (3-9 Kasım)