# IV. Ptolemaios
IV. Ptolemaios Filopator ( "Ptolemaĩos Philopátōr" "Ptolemy, babasının sevdiği"; Mayıs / Haziran 244 - Temmuz / Ağustos 204 M.Ö.), III. Ptolemaios ve II. Berenike'nin oğlu, MÖ 221'den 204'e kadar Ptolemaik Mısır'ın dördüncü Firavunuydu.
Ptolemaios'un tahta çıkışına, kraliyet hükûmetinin kontrolünü büyük ölçüde saraylıları Sosibius ve Agathocles'in elinde bırakan Ptolemaios kraliyet ailesinin geniş kapsamlı bir tasfiyesi eşlik etti. Saltanatı, tüm Helenistik Çağ'ın en büyük savaşlarından biri olan Raphia Muharebesi'nde Ptolemaik zaferle sonuçlanan Seleukos İmparatorluğu ile Dördüncü Suriye Savaşı (MÖ 219-217) ile işaretlendi. Hükümdarlığının son yıllarında, ülkenin güney kısmının kontrolü isyancı Firavun Hugronafor'a kaybetti. IV. Ptolemaios, MÖ 204'te gizemli koşullarda öldü ve Sosibius ve Agathocles'in naipliği altında küçük oğlu V. Ptolemaios yerine geçti.
Antik kaynaklarda Ptolemaios, lüks ve saray törenlerine hükûmet, politika ve dış ilişkilerden daha çok ilgi duyduğu için eleştirildi. Ptolemaios hanedanının düşüşü genellikle onun hükümdarlığına kadar izlenir.


## Arka plan ve erken yaşam.
IV. Ptolemaios, III. Ptolemaios'un ikinci çocuğu ve en büyük oğluydu ve babasının Mısır tahtına çıkmasından yaklaşık iki yıl sonra doğan eşi II. Berenike idi. IV. Ptolemaios'un büyük bir kız kardeşi Arsinoe III ve üç küçük erkek kardeşi, Lysimachus (adı belirsiz), Alexander ve Magas vardı, hepsi MÖ 240'larda doğdu. Tüm aile, Etolia Birliği tarafından Termos ve Delfi'de kurulan heykel grupları tarafından anılır. III.Ptolemaios döneminde, Ptolemaios krallığı, Üçüncü Suriye Savaşı (MÖ 246-241) sırasında rakip Seleukos İmparatorluğu'nu kesin bir şekilde yenerek, Yunanistan'ın Antigonos Makedonya'ya muhalefetini finanse ederek ve neredeyse tüm doğu Akdeniz sahilinin kontrolünü elinde tutarak doruk noktasına ulaştı.
Bununla birlikte, saltanat aynı zamanda MÖ 245'te Ptolemaios yönetimine karşı ilk yerli Mısır isyanıyla da işaretlendi. Batlamyus III saltanatının son yıllarda, Cleomenean Savaşı (M.Ö. 229-222) patlak verdi ve önemli Ptolemaik destek almasına rağmen, Spartalı III. Cleomene, Antigonos liderliğindeki bir koalisyon tarafından tamamen yenilgiye uğratıldı ve Mısır'a kaçmak zorunda kaldı.


## Saltanat.
MÖ Ekim ve Aralık 222 arasında bir zaman diliminde III. Ptolemaios ölmüştür. Bunun sonucunda IV. Ptolemaios kral olarak taç giydi. Yeni kral yirmili yaşlarındaydı ve iki tanınmış aristokratın güçlü etkisi altındaydı: Sosibius ve Agathocles. Ptolemaios'un katılımıyla Sosibius, kendisine karşı çıkabilecek herkesi ortadan kaldırmak için kraliyet ailesini geniş çaplı bir şekilde tasfiye etti. IV. Ptolemaios'un amcası Lisimahus muhtemelen bu sırada öldürüldü. Ptolemaios'un annesi II. Berenike'nin, önemli askeri komuta sahip ve ordu arasında popüler olan küçük kardeşi Magas'ı desteklediğine inanılıyordu, bu yüzden Magas banyoda haşlanarak öldü. Berenike kısa bir süre sonra öldü ve zehirlendiği söyleniyor. Buna karşılık, Ptolemaios'un kız kardeşi III. Asrinoe, kral ile yakın ilişki kurdu. MÖ 220 sonlarında, Ptolemaios ablasıyla evlendi, Ptolemaios'un dedesi II. Ptolemaios tarafından başlatılan ve hanedanın geri kalanı için norm olarak kalacak olan kardeş-evlilik geleneğini yeniden canlandırdı.


### Dördüncü Suriye Savaşı (219-217).
III. Antiohos, MÖ 222'de Seleukos tahtını devraldı ve anında Seleukos gücünü yeniden sağlamaya ve Selevkosların Üçüncü Suriye Savaşı'nda uğradığı kayıpları tersine çevirmeye kararlı dinamik bir lider olduğunu kanıtladı. MÖ 221'de, katılımından bir yıl sonra III. Antiohos, Coele-Suriye'deki Ptolemaios topraklarını işgal etti. Bölgenin Ptolemaios valisi Theodotus tarafından reddedildi ve Media (bölge ismi) satrapı Molon'un isyanı sonucunda doğuya dönmeye zorlandı.
M.Ö. 219 baharında III. Antiohos, MÖ 246'dan beri Ptolemaios'un kontrolü altında olan kilit liman kenti ve 'Seleukos hanedanlığının kalbi' Seleucia Pieria'ya saldırıp ele geçirerek tekrar denedi. Bundan hemen sonra, Ptolemaik sarayında popüler olmayan Theodotus, Seleukos tarafına geçerek Coele Suriye ve Ptolemaik filosunun büyük bir bölümünü yanında getirdi. Antiohos Sur'un ve Ptolemais Akka'un teslim olmasını kabul etti, ancak Sidon ve Dora'nın uzun süren kuşatmalarında bataklığa düştü.
Bunun ortasında, İskenderiye'de, Polibios'un IV. Ptolemaios rejimine ciddi bir tehdit olarak sunduğu Spartalı III. Cleomenes liderliğinde bir isyan çıktı. III. Ptolemaios, İskenderiye'de 3.000 paralı askerle yaşayan Cleomenes'i Spartalı tahtına geri getirme sözü vermişti, ancak ölümü bu planlara son vermişti. Başlangıçta, IV. Ptolemaios ve Sosibius Cleomenes'i Magas'a karşı bir karşı olarak görerek şımarttı. Ancak Magas'ın ölümünden sonra, Ptolemaios'un ilgisi azaldı ve Sosibius, Spartalı'yı ev hapsine aldı. Batlamyus IV iken 219 M.Ö. Canopus, Cleomenes kurtuldu ve Sosibius karşı silahlı ayaklanma yol denedi. O ve takipçileri, içeride tutuklu bulunan adamları kurtarmak umuduyla İskenderiye'deki ana kaleye bir saldırı başlattı, ancak bu saldırı başarısız oldu ve İskenderiye halkı ayaklanma çağrılarına cevap vermedi. Cleomenes ve takipçileri daha sonra intihar etti.
Antiohos'un Coele Suriye üzerindeki kontrolünü pekiştirme çabaları MÖ 219'un geri kalanında sürdü. Kışın başında, IV. Ptolemaios ile ateşkes görüşmesi yapmak zorunda kaldı. Seleucia Pieria'da resmi barış görüşmeleri yapıldı, ancak her iki tarafta da iyi niyetle yapılmış gibi görünmüyorlardı. Antiohos, Seleucia Pieria'yı Ptolemaioslara iade etmeyi düşünmeyi reddederken, Ptolemaios, Antiohos'un Seleukos mahkemesi tarafından asi olarak kabul edilen Küçük Asya'nın "fiili" hükümdarı Ahaios'u parçaya bir taraf olarak tanımasını istedi.
Sosibius ve Agathocles, Ptolemaios ordusunu şekillendirmek için durdurma ateşini kullanırken, III. Antiohos yeni bir saldırıya hazırlanmak için kullandı. MÖ 218'in başlarında Antiohos, Berytus'taki Ptolemaios kuvvetlerini karada ve denizde yok etti ve Coele Suriye'nin işgalinin önünü açtı. Orada Filadelfiya'yı ele geçirdi, ancak güney Beka vadisine, Şam'a veya Sayda'ya ulaşamadı. MÖ 217'de, IV. Ptolemaios ve III. Arsinoe, Mısır ordusunu MÖ 22 Haziran 217'de Raffia Muharebesi'ndeki savaşta Antiohos ordusuyla karşılaştığı Levant'a götürdü. Bu, yakın dövüşe 150.000'den fazla askerin katıldığı Helenistik Dönem'in en büyük savaşlarından biriydi. Savaşın başlangıcında, Ptolemaios fil kuvvetleri bozguna uğradı ve Antiohos bunu at sırtında hücum ederek ve Ptolemaik sol kanadını kırarak takip etti. Polibios (genellikle Ptolemaios'a düşman), Ptolemaios'un savaşta belirleyici dönüm noktası olarak ön saflarda aniden ortaya çıkmasını temsil eder ve birliklerine, Antiohos hala kaçan Ptolemaik'i kovalarken dönen ve kaçan Seleukos ordusunun geri kalanına karşı savaşmak ve onları yenmek için ilham verir. Olanları anladığında, Antiohos'un Antakya'ya geri çekilmekten başka seçeneği kalmadı.
Savaştan sonra, Ptolemaios, Coele Suriye'deki durumu yeniden düzenlemek için çalışmaya başladı ve Sosibius'u Antiohos ile görüşmesi için gönderdi. Yaz sonunda Seleukos Suriye'yi işgal ederek Antiohos'u barış anlaşmasını kabul etmeye zorladı. IV. Ptolemaios, görünüşe göre Seleucia Pieria dışında savaşın başında tuttukları bölgeleri korudu ve muazzam miktarda altın aldı. 12 Ekim'de Ptolemaios Mısır'a döndü ve burada Raffia Kararnamesi'ni çıkaran Memfis'teki bir papaz sinoduyla zafer kutlandı. Nispeten ılımlı barış koşulları ve Ptolemaios'un saldırıya devam ederek zaferinden yararlanamaması, modern bilim adamları arasında bazı sürprizlere neden oldu; Raffia Kararnamesi, Ptolemaios'un barış yapma kararıyla ilgili olabilecek "birliklerin komutanlarının işlediği ihanete" oldukça açık olmayan bir şekilde atıfta bulunuyor.


### Daha sonraki hükümdarlıkta dış ilişkiler (M.Ö. 217-205).
Üçüncü Suriye Savaşı'ndan sonra, III. Antiohos hızla gücünü topladı ve diğer düşmanlara karşı başarılı seferlere öncülük etti. Muhtemelen sonuç olarak, Ptolemaios'un diğer devletlerle etkileşimlerinin tümü barışçıl ilişkileri sürdürmeye ve savaşı önlemeye odaklandı.
Yunanistan anakarasında, IV. Ptolemaios, Kleomenean Savaşı'nın bir sonucu olarak Ptolemaios III altında ciddi bir gerileme yaşayan Ptolemaios etkisini yeniden inşa etmeye çalıştı. MÖ 217'de Ptolemaios'un diplomatları, Antigonos Makedonya ile Etolia Birliği arasındaki Sosyal Savaşa son veren Naupactus Barışına aracılık etmeye yardım etti. Birinci Makedonya Savaşı'nda (MÖ 215-205) Makedonya ile Roma Cumhuriyeti arasında bir barış görüşmesi yapma girişimlerinde çok daha az başarılı oldu. Batlamyus, onların iyiliğini kazanmak için bir dizi Yunan şehrine büyük mali katkılarda bulundu. Girit Ptolemaios'daki Gortin'deki şehir surlarından sorumluydu, Rodos ve Oropus dahil olmak üzere çeşitli şehirlerde onuruna anıtlar ve kültlerle yaptığı hayırlardan dolayı onurlandırıldı.
Batıda, Ptolemaios, İkinci Pön Savaşı'nda (MÖ 218-201) birbirlerine karşı savaşan Roma Cumhuriyeti ve Kartaca ile dostane tarafsızlığını sürdürdü. MÖ 210'da Romalılardan dostane bir elçilik aldı ve açlıktan ölen populusu beslemeye yardımcı olması için bir tahıl hediyesi istedi. Ptolemaios'un bu talebe nasıl yanıt verdiği bilinmiyor. Selefleri gibi, Ptolemaios da Kral II. Hiero yönetimindeki Siraküza krallığıyla özellikle yakın ilişkiler sürdürdü. Ancak MÖ 215 yılında torunu Hieronymus'un katılımı, Ptolemaiosları Kartaca tarafında İkinci Pön Savaşı'na defalarca getirmeye çalıştığı için Ptolemaios'un koruduğu dikkatli dengeyi bozma tehdidine yol açtı. Durum, MÖ 214'te öldürülmesiyle çözüldü.


### Mısır İsyanı ve ölümü (MÖ 206–204).
Dördüncü Suriye Savaşı'nın sona ermesinden bir süre sonra, bizzat Mısır'da isyanlar patlak verdi. Ülkenin kuzeyinde Delta'da ve ayrı ayrı Yukarı Mısır'da çatışmalar yaşandı ve burada MÖ 207-206'da Edfu'daki Horus Tapınağı inşaat çalışmalarının kesintiye uğramasına neden oldu. Bu isyanların nedenleri belirsizdir. Helenistik tarihçi Polibios, bunların Ptolemaios'un Dördüncü Suriye Savaşı sırasında Mısırlıları silahlandırma kararının doğal bir sonucu olduğunu savundu. Günther Hölbl, isyancıların Mısır tapınaklarına saldırmasının, bu savaşı finanse etmek için gerekli olan ağır vergilendirmeden daha da kötüleşen "sosyal adaletsizlikten esinlenen alt sınıfların isyanı" olduğunu öne sürüyor. M.Ö. 205 Ekim veya Kasım aylarında, güney isyanının lideri Thebes şehrini ele geçirdi ve kendini Firavun'u taçlandırdı ve Horwennefer adını Yunan kaynaklarında Hugronafor olarak tercüme etti. Ptolemaic'in rejimini bastırma çabalarına rağmen Horwennefer bağımsızlığını MÖ 186 Ağustos'unda ele geçirilinceye kadar yaklaşık yirmi yıl boyunca koruyacak.
Ayaklanma, Ptolemaios kuvvetlerinin güney Mısır'ı Nubya istilalarından koruyamadığı anlamına geliyordu. Muhtemelen MÖ 207-06'da Meroe Kralı Arqamani Dodecaschoenus'un kontrolünü ele geçirdi. Bu bölgede üstlenilen bir dizi tapınak inşa projesi Arqameni veya halefi Adikhalamani tarafından tamamlandı. Pek çok durumda, IV. Ptolemaios'un eseri, adını yazıtlardan silip yerine Arqameni'ninkiyle el konuldu.
Bu çatışmanın ortasında, MÖ Temmuz veya Ağustos 204'te, IV. Ptolemaios belirsiz koşullarda öldü. Geç bir kaynak olan Antakyalı İoannis, sarayda çıkan bir yangından bahseder. Arsinoe III de bu sırada öldü. Justinus'a göre, kendi ölümünden kısa bir süre önce metresi Agathoclea'nın etkisi altında IV. Ptolemaios tarafından boşanmış ve öldürülmüştü. Polibios'a göre, Sosibius tarafından öldürüldü. IV. Ptolemaios'un ölümünün gizli tutulduğu birkaç günden sonra M.Ö. 210'dan beri ortak naip olan altı yaşındaki oğlu V. Ptolemaios, resmen kral ilan edildi ve Agathoklea'nın kardeşi Agathokles'in naibi oldu.


## Rejim.
"Erken Ptolemaios hükümdarları gibi, Ptolemaios IV'ün Theos Filopator" (Baba seven Tanrı) olarak tahta çıkmasında bir tanrı olduğu ilan edildi. Özellikle Dördüncü Suriye Savaşı'ndan sonra, IV. Ptolemaios hanedan kültünü sistematikleştirerek hüküm süren kralın ibadeti ile Büyük İskender ve Diyonisos kültleri arasındaki bağları güçlendirdi.
MÖ 216-215'te, Dördüncü Suriye Savaşı'nın zafer kutlamalarının ardından, IV. Ptolemaios ve eşi "Theoi Philopatores" (Baba seven tanrılar) olarak resmen hanedan kültüne dahil edildi. Bu, Ptolemaia festivaline liderlik eden ve tüm resmi ve özel belgelerde adı ve unvanı kullanılan İskenderiye'deki Büyük İskender Rahibi unvanına eklendikleri anlamına geliyordu. Bu, Ptolemaios'un selefleri, özellikle hanedan kültüne dahil edilmesi Üçüncü Suriye Savaşı'nın zafer kutlamalarının bir parçasını oluşturduğu anlaşılan III. Ptolemaios tarafından ortaya konan modeli takip etti.
Bu hanedan kültünün birliğini iddia etmek için Ptolemaios, Büyük İskender'in mevcut mezarını ve İskenderiye'deki bireysel Ptolemaios krallarının mezarlarını yıktırdı. İskenderiye'nin saray bölgesinde İskender ve Ptolemaiosların cesetlerini bir arada barındırmak için yeni, piramidal bir yapı inşa edildi. Bu yapı, MÖ 215-14 Ptolemaia festivalinde kutsanmış gibi görünüyor. Aynı zamanda, IV. Ptolemaios, hanedan kurucuları I. Ptolemaios ve I. Berenike'nin kültünü İskenderiye rahibi tarafından yönetilen ana hanedan kültüne "Theoi Soteres (Kurtarıcı tanrıları) olarak dahil etti." Muhtemelen MÖ 215-14'te de, IV. Ptolemaios, Güney Mısır'daki Yunan şehri Ptolemais'te, I. Ptolemaios ve hükümdarlık hükümdarına adanmış yeni bir kült kurdu.
M.Ö. 211'de, IV. Ptolemaios, ölen annesi II. Berenike için, Ptolemaios'un büyükannesi II. Arsinoe için daha önceki kült modeline göre başka bir kült yaymaya başladı gibi görünüyor. "İskenderiye'de sahil kenarında" Berenike sozousa (kurtaran Berenike) için bir tapınak kurulmuş ve görünüşe göre, Arsinoe II kültüyle yakından paralel olarak denizcilerin korunmasıyla ilişkilendirilmiştir. "Berenice ayrıca, Ptolemaia alayında" "yürüyen ve resmi kayıtlarda Arsinoe II'nin kanephorusunun" (sepet taşıyıcı) önündeki tarihin resmi kayıtlarında görünen özel bir rahibe olan athloforus'u (ödül sahibi) aldı. Sonraki kraliçeler için de benzer rahibeler kurulacaktı.
Ptolemaios ayrıca Diyonisos kültünü güçlü bir şekilde vurguladı ve onu hanedan kültüne yakından bağladı. Dionisos, Yunan şarap tanrısıydı ve Ptolemaios'un geliştirmek istediği, "Yunanca'da tryphe" olarak bilinen kraliyetin zenginlik ve lüks idealiyle yakından ilişkiliydi. Ptolemaios'un alaylara liderlik ettiği ve bir timpanon attığı birkaç yeni Dionysos festivali açıldı. Tanrının ve niteliklerinin onuruna İskenderiye'nin çeşitli bölgelerini yeniden adlandırdı. MÖ 217'den bir süre önce Ptolemaios, Dionysus'un tüm rahiplerinin kayıt altına alınmaları ve kutsal kitaplarını ve gizemli ayinlerini hükûmet denetimine sunmaları için İskenderiye'ye gelmelerini emretti. Bu, onun diyarı içinde Dionysos ibadeti üzerinde tam kontrol sahibi olduğunu iddia etme arzusunu gösterir. "Batlamyus'un kendisine Neos Dionysos" (Yeni Dionysos) olarak atıfta bulunulmuş ve imgelerde tanrının nitelikleriyle tasvir edilmiştir. Kraliyet imgelerinde başka tanrılar ile denklemler de yapıldı: dikkate değer bir altın oktodrahmi seti, onu Apollon veya Helios'un ışınlı tacı, Poseidon'un üç çatallı tacı ve Athena, Zeus ve Büyük İskender'in aegisiyle tasvir ediyor.
Ptolemaios'un kontrolü altında olan veya onunla uyumlu olan birçok Yunan şehri, hükümdarlığı sırasında onuruna resmi tarikatlar da kurdu. Bu dönemdeki Yunan şehirleri, hükümdarlara ve diğer güçlü kişilere düzenli olarak bu tür kültler verdiler. Raffia'daki zaferden sonra Yafa'da ve Levant'ın diğer şehirlerinde dikkate değer örnekler bulunur.


### Firavun ideolojisi ve Mısır dini.
Selefleri gibi, IV. Ptolemaios de kendisini tipik bir Mısır Firavunu olarak sundu ve bağışlar ve tapınak inşası yoluyla Mısırlı rahip seçkinlerini aktif olarak destekledi. III. Ptolemaios, MÖ 238'de Canopus'ta Mısır'ın tüm rahiplerinin bir sinodunu tutarak önemli bir yenilik getirmişti. IV. Ptolemaios, Dördüncü Suriye Savaşı'nın zafer kutlamalarının ardından MÖ 217'de Memfis'te kendi sinodunu tutarak bu geleneği sürdürdü. Bu sinodun sonucu, MÖ 15 Kasım 217'de yayınlanan ve üç nüsha halinde korunan Raffia Kararnamesi idi. Diğer Ptolemaios Kararnameleri gibi, kararname hiyeroglif, Demotik ve Koini Grekçesi olarak yazılmıştır. Kararname, IV. Ptolemaios ve III. Arsinoe'nun askeri başarısını ve Mısırlı rahip seçkinlerine yaptıkları faydaları kaydeder. Baştan beri, IV. Ptolemaios, tanrı Set'in önderliğindeki düzensizlik güçlerini yenerek babasının intikamını alan Horus rolünü üstlenir. Buna karşılık, rahipler tapınaklarının her birine, IV. Ptolemaios ve Arsinoe III'e zafer kılıcı sunan tapınağın tanrısını tasvir eden bir heykel grubu dikmeyi taahhüt ettiler. "Theoi Philopatores" ve zaferleri onuruna beş günlük bir festival başladı. Bu nedenle kararname, Mısır Firavun ideolojisi ve dinin muzaffer kralın Helenistik Yunan ideolojisi ve hükümdar kültüyle başarılı bir evliliğini temsil ediyor gibi görünüyor.
IV. Ptolemaios ayrıca, Mısır genelindeki kutsal alanlardaki inşaat çalışmalarını destekleyerek ve finanse ederek rahip seçkinleriyle yakın ve dostane bir ilişki sürdürdü, çoğunlukla hanedanlığın başlarında başlatılan projelere devam etti. Bunun en dikkat çekici örneği M.Ö. 237'de III. Ptolemaios döneminde inşaatın başladığı, ancak Hugronafor'un isyanı MÖ 207-06'da çalışmaların sona ermesini zorlayana kadar IV. Ptolemaios'un hükümdarlığının çoğunda devam ettiği Edfu'daki Horus Tapınağı'dır. O zamana kadar yapının çoğu inşa edilmiş ve iç dekorasyonun çoğu oyulmuştu. Bu yazıtlar, IV. Ptolemaios'u ideal bir Firavun olarak sunmakta, Suriye'deki askeri zaferlerini ve tanrılara karşı dindar tavrını vurgulamaktadır. Tanrı Horus'un sembolik olarak Ra ve Osiris'ten krallık aldığı ve hüküm süren Firavun'un krallığını Ra ve Horus'tan aldığı kutsal alanda yıllık taç giyme törenleri düzenlendi. Ptolemaios bu ritüele kişisel olarak asla katılmadı; rolü bir rahip tarafından oynandı. Kutsal alana destek, böylece Ptolemaik'in geleneksel Mısır krallık teolojisine bağlılığını temsil ediyordu.
IV. Ptolemaios'un himayesinde yürütülen diğer inşaat çalışmaları (kuzeyden güneye) şunları içermektedir:
  - İskenderiye'deki Serapeum'da bir Harpocrates tapınağı 
  - Yeniden İnşası Naos Tapınağı'nın Mut, Khonsu ve Astarte de Tanis  
  - Memfis'teki Ptah Tapınağı'nın doğu kapısı 
  - Cusae'de Hathor için yeni bir tapınak  
  - Yeni bir şakak Nemty de Tjebu 
  - Koptos'taki Min ve Isis Tapınağının uzantıları 
  - Montu Bölgesi'nin büyük kapısı ve Karnak, Thebes'deki Khonsu-Neferhotep kilisesinin dekoratif çalışması  
  - Thebes'in batısında, Deir el-Medina'da Hathor ve Maat Tapınağı  
  - Kharga Vahasındaki Theban üçlüsüne ait tapınağın dekoratif çalışması  
  - Medamud'daki Montu Tapınağı'nın tamamlanması  
  - Dekoratif çalışmaları ve bir kutsal Arensnuphis at Filai   
  - Asvan'daki Sehel Adası'ndaki Isis tapınağının tamamlanması  
  - Dakka'daki Thoth tapınağının yeniden inşası.


### Tessarakonteres.
Ptolemaios'un tessarakonteres ("kırk sıralı") olarak bilinen muhtemelen şimdiye kadar yapılmış en büyük insan gücüyle çalışan gemiyi inşa ettiği söyleniyor. Bu geminin büyük ve gösterişli bir mutfağı vardı. Bu gösterişli mutfak, Rodoslu Callixenus tarafından M.Ö. 3. yüzyılda yazılmış ve M.S. 2. yüzyılda Athenaeus tarafından alıntılandı. Plütark ayrıca "Life of Demetrios'ta" Ptolemaios'un bu devasa gemiye sahip olduğundan bahseder. Bu kaynaklara göre gemi 128 m uzunluğundaydı ve 4.000 kürekçiye ihtiyaç duyuyordu. Bu geminin görünümü ve yapısı modern bilim dalında çok tartışıldı. Lionel Casson, bunun bir katamaran olduğunu öne sürüyor. Genel olarak tessarakonterlerin askeri bir gemi değil, eğlence teknesi olarak hizmet ettiği kabul edilir.


## Evlilik ve çocuk.
IV. Ptolemaios, ablası III. Asrinoe ile evlendi. Tek oğulları V. Ptolemaios idi. IV. Ptolemaios'un ayrıca metresi Agathoclea'dan MÖ 210 yılında çocuğu olduğu söylenir. Bu çocuk doğumundan kısa bir süre sonra ölmüş olabilir. Bununla birlikte, coğrafyacı Strabon'daki bir pasaja dayanarak bu çocuğun aslında V. Ptolemaios olabileceği öne sürüldü.