# Lockheed Martin F-22 Raptor
 - YÖNLENDİRME 
Lockheed Martin F-22 Raptor, Amerikan yapımı çift motorlu, süpersonik ve her türlü hava koşulunda görev yapabilen bir hayalet avcı uçağıdır. Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri'nin Gelişmiş Taktik Avcı Uçağı (ATF) programı kapsamında geliştirilen F-22, öncelikle hava üstünlüğü görevleri için tasarlansa da, aynı zamanda kara saldırısı, elektronik harp ve sinyal istihbaratı gibi ikincil yeteneklere de sahiptir. Programın ana yüklenicisi Lockheed Martin, uçağın gövdesinin ve silah sistemlerinin büyük kısmını üretti ve nihai montajı gerçekleştirdi. Boeing ise program ortağı olarak kanatların ve arka gövdenin üretiminden sorumlu oldu, ayrıca aviyonik entegrasyonu ve eğitim sistemlerinin geliştirilmesine katkı sağladı.
İlk kez 1997 yılında uçan F-22, Lockheed'in YF-22 prototipinden türetildi ve hizmete resmen Aralık 2005'te F-22A olarak girdi. Hizmete alınmadan önce farklı dönemlerde F-22 ve F/A-22 adlarıyla anıldı. ABD Hava Kuvvetleri, başlangıçta bu uçağı F-15 Eagle filosunun yerini almak üzere toplam 750 adet sipariş etmeyi planladı. Ancak programın yüksek maliyeti, üretim sürecinde hava-hava tehditlerinin artık o kadar öncelikli görülmemesi ve daha uygun maliyetli, çok amaçlı F-35'in geliştirilmeye başlanması gibi etkenler nedeniyle bu sayı önce 381'e, ardından 195'e indirildi. Bunların 187'si operasyonel modeldi. Program 2009'da sonlandırıldı ve son F-22, 2012 yılında teslim edildi.
F-22, ABD Hava Kuvvetleri'nin üst düzey taktik hava gücünün kritik bir parçasıdır. Geliştirme sürecinin uzun sürdü ve hizmete girdikten sonra bazı operasyonel zorluklarla karşılaşıldı. Ancak uçak, benzerlerine kıyasla üstün performansı sayesinde ABD Hava Kuvvetleri'nin birincil hava-hava muharebe platformu konumuna geldi. Hava üstünlüğü görevleri için tasarlanmış olmasına rağmen F-22, Orta Doğu'da IŞİD ve Esad rejimine bağlı güçlere karşı yürütülen operasyonlarda saldırı ve elektronik gözetleme görevlerinde de kullanıldı. F-22'nin, yerini alması beklenen Boeing F-47 hizmete girene kadar, ABD Hava Kuvvetleri'nin savaş filosunun bel kemiği olmaya devam edeceği öngörülmektedir.


## Üretimi.
Lockheed Martin, Boeing, Pratt & Whitney ve Amerikan Hava Kuvvetleri tarafından yapılmaktadır. Yüksek maliyeti, Rus ve Çin beşinci jenerasyon uçak projelerindeki ertelemeler, ABD'nin yurtdışına satış yasağı, daha ucuz ve yetenekli F-35'lerin geliştirilmesinde yeterince ilerlenmiş olması sebepleriyle, Nisan 2009'da ABD Savunma Bakanlığı 187 adet olan siparişlerine yenisini eklemeyeceklerini açıklamış ve Eylül 2009'da imzalanan 2010 yılı ABD Ulusal Savunma bütçesinde F-22 için kaynak ayrılmamıştır. Japonya ve Avustralya'nın ilgisine rağmen ABD tarafından ihracatına izin verilmeyen F-22'nin tek kullanıcısı olan Amerikan Hava Kuvvetlerinde Mayıs 2010 itibarıyla 168 adet bulunmaktadır.


## Uçuş Maliyeti.
Temmuz 2009'da Amerikan Hava Kuvvetleri F-22'lerin her uçuş saati için yaklaşık 30 saat bakım gerektirdiği ve havadaki her saatin maliyetinin 44,000$ seviyesinde olduğunu açıklamış. Savunma Bakanlığı Sekreterliği ise bu rakamları 34 saat ve 49,808$ olarak açıklamıştır. Bunların yanı sıra Lockheed den yapılan açıklama ise F-22'lerin 2008'de her uçuş saati için 18,10 saat 2009'da ise 20,48 saat bakıma ihtiyaç duyduğu ve her uçuş saatinin maliyetinin 19,000$ olduğu şeklindedir. Pentagon'un talebi ise her uçuş saati için bakım süresinin 12 saat olması gerektiği yönündedir. Aynı açıklamalarda F-22'lerin her 1,7 saatlik uçuşunda kritik bir arıza meydana geldiğinden söz edilmiştir. Ancak Amerikan Hava Kuvvetlerinin verdiği yanıtta F-22'lerin 2004 yılında her 0,97 saatte bir bakıma ihtiyaç duymakta iken 2009 yılında bu rakamın 3,22'ye yükseldiği belirtilmiştir.


## Teknik özellikler.
"Veri kaynağı" USAF, F-22 Raptor Team sitesi , Aviation Week ve Journal of Electronic Defense'te yayınlanan makaleler.#YÖNLENDİR * Mürettebat: 1#YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME #YÖNLENDİRME #YÖNLENDİR #YÖNLENDİR #YÖNLENDİR * Kanat profili: NACA 64A?05.92 kök, NACA 64A?04.29 tip#YÖNLENDİR #YÖNLENDİR #YÖNLENDİR * Yakıt kapasitesi: #YÖNLENDİR dahili veya iki 600 US gal tanklarla #YÖNLENDİR #YÖNLENDİR #YÖNLENDİR #YÖNLENDİR #YÖNLENDİR #YÖNLENDİRME #YÖNLENDİR #YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİR  YÖNLENDİR   Maksimum sürat: Mach 2,25 (1500 mph, 2414 km/h) YÖNLENDİR  YÖNLENDİR  YÖNLENDİR  YÖNLENDİR  YÖNLENDİR  YÖNLENDİR  YÖNLENDİR  YÖNLENDİR   g sınırları: +9.0/−3.0 YÖNLENDİR  YÖNLENDİR  YÖNLENDİR  YÖNLENDİR  YÖNLENDİR   İtme/ağırlık: 1,26 YÖNLENDİR 
  - Silahlar: 1× 20 mm (0.787 in) M61A2 Vulcan top (sağ kanadın gövdeyle birleştiği yerde), 100 tur/sn
  - Havadan havaya yük:
   - 6× AIM-120 AMRAAM
   - 2× AIM-9 Sidewinder
  - Havadan karaya yük:
   - 2× AIM-120 AMRAAM "ve"
   - 2× AIM-9 Sidewinder "ve aşağıdakilerden bir tanesi:"
    - 2× 450 kg (1,000 lb) JDAM "veya"
    - 2× Wind Corrected Munitions Dispensers (WCMDs) "veya"
    - 8× 110 kg (250 lb) GBU-39 küçük çaplı bomba YÖNLENDİR 
  - RWR: 463 km (250 nmi) veya daha fazla
  - Radar: 200-240 km (125-150 mil) (1 m²'lik hedefler için)