# Evrak imha makinesi
Evrak imha makinesi, kağıtları şeritlere veya ince parçacıklara bölmekde kullanılan bir makine'dir. Kamu kurumları, işletmeler ve özel kişiler tarafından özel, gizli veya başka türlü duyarlı belgeleri yok etmek için bu makineleri kullanır.
 


## Buluş.
İlk kağıt parçalayıcı, 2 Şubat 1909'da patent başvurusu yapılan üretken mucit Abbot Augustus Low'a aitti. Ancak buluşu hiçbir zaman üretilemedi çünkü mucit, patent başvurusunu yaptıktan kısa bir süre sonra erken öldü.
Adolf Ehinger'in el kranklı makarna makinesi’ni temel alan kağıt öğütücüsü, 1935 yılında Almanya'da üretilen ilk makineydi. İddiaya göre, yetkililerin soruşturmasını önlemek için Nazi-karşıtı broşürlerini parçalamak üzere öğütme makinesi yapmıştı. Ehinger daha sonra patentli evrak imha makinelerini el krankından elektrik motoruna dönüştürerek devlet kurumlarına ve finans kurumlarına pazarladı ve satmaya başladı. Ehinger'in şirketi EBA Maschinenfabrik, 1959 yılında ilk çapraz kesimli kağıt öğütme makinelerini üretti ve bugüne kadar Balingen'de EBA Krug & Priester GmbH & Co. olarak bu makineyi üretmeye devam etmektedir.
Berlin Duvarı'nın yıkılmasından hemen önce, eski Alman Demokratik Cumhuriyeti'nde “ıslak parçalayıcı” icat edildi. Devlet Güvenlik Bakanlığı’ndaki (Stasi) kağıt öğütücülerin tıkanmasını önlemek için bu cihaz kağıt parçacıklarını su ile ezdi.
Kağıttan dijital belge üretimine geçişle birlikte modern endüstriyel parçalayıcılar, kredi kartları ve CD'ler gibi kağıt olmayan belgeleri işleyebilir ve binlerce belgeyi bir dakikadan kısa sürede imha edebilir.
1980'lerin ortalarına kadar kağıt öğütücülerin sivil toplum kuruluşları tarafından kullanılması nadirdi. Bunların kullanımının yüksek profilli örneği, İran'daki ABD büyükelçiliğinin, 1979'da elçilik devralınmadan önce kağıt sayfaları şeritler halinde küçültmek için öğütücülerin kullanmasıydı ancak bazı belgeler aşağıda ayrıntılı olarak belirtildiği gibi şeritlerden yeniden oluşturuldu. Albay Oliver North'un Kongre'ye İran-Kontra belgelerini parçalamak için Schleicher çapraz kesim modelini kullandığını söylemesinin ardından, bu şirketin satışları 1987'de neredeyse yüzde 20 arttı.
Kağıt öğütücüler, 1988 Yüksek Mahkemesi'nin "California - Greenwood" davasındaki kararından sonra gizlilik endişeleri olan ABD vatandaşları arasında daha popüler oldu. Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi, Dördüncü Değişikliği, evin dışında toplanmak üzere bırakılan çöplerin izinsiz aranmasını ve bunlara el konulmasını yasaklamadığına hükmetti. Yanma karşıtı yasalar aynı zamanda kağıt parçalama talebinin artmasına da neden oldu.
Son zamanlarda, kimlik hırsızlığı ile ilgili endişeler kişisel kullanımın artmasına neden oldu. ABD Federal Ticaret Komisyonu, bireylerin mali belgeleri imha etmeden önce parçalamalarını tavsiye etti.
FACTA, HIPAA ve Gramm-Leach-Bliley yasası gibi bilgi gizliliği yasaları, işletmeler ve bireyler gizli bilgileri güvenli bir şekilde imha etmek için adımlar atarken, evrak imha makinesi kullanımını artmaktadır.


## Türler.
Evrak imha makinelerinin boyutu ve fiyatı, belirli sayıda sayfa için tasarlanmış küçük ve ucuz birimlerden, ticari öğütme hizmetleri tarafından kullanılan büyük ve pahalı birimlere kadar değişir ve saatte milyonlarca belgeyi parçalayabilir. En küçük imha makineleri elle döndürülebilirken, çoğu öğütücüler elektrikle çalıştırılır.
Evrak imha makinelerine zamanla makineyi kullanıcısının deneyimini geliştirecek özellikler eklemiştir. Artık çoğu kişinin kullandığı makine sıkışmaları önlemek için kapasitesinin üzerinde beslenen kağıtları red edebilirken diğerlerinin risk azaltan güvenlik özellikleri vardır. Ortak çalışma alanlarında veya fotokopi odalarında kullanılmak üzere tasarlanan bazı öğütücülerin ise gürültü azaltma özelliği vardır.


### Mobil parçalama kamyonu.
Büyük kurumlar veya evrak imha servisleri, bazen içine endüstriyel boyutta evrak imha makinesi konulmuş ve imha edilmiş evrakları depolayan kapalı kasa kamyonlarını kullanır. Bu kamyonlar hem kağıtları hem de CD, DVD', sabit disk, kredi kartı ve üniforma'da parçalayabilir.


### Kiosklar.
Parçalama kiosku, ticari veya endüstriyel kapasiteli kağıt parçalayıcıya halkın erişimine imkan veren otomatik perakende makinesidir (veya kiosktur). Bu, halkın evrak imha ekipmanı satın almak yerine her parçalama için ödeme yaparak daha hızlı ve daha güçlü parçalayıcıyı kullanabileceği, kişisel veya iş amaçlı kağıt parçalayıcı kullanımına alternatif bir çözümdür.


### Servisler.
Bazı şirketler evrak imha işlerini parçalama servislerine yaptırır. Bu şirketler ya mobil parçalayıcı kamyonlarla yerinde parçalama yapar ya da tesis dışında imha tesisleri vardır.
İmha edilmesi gereken belgeler genellikle periyodik boşaltılan kilitli kutulara konulur.


## Parçalama yöntemi ve çıktı.
Parçalayıcılar boyut ve kapasitelerinin yanı sıra kullandıkları yönteme, ürettikleri parçaların boyutuna ve şekline göre de sınıflandırılır.
 - Şerit kesim öğütücüler, orijinal kağıt kadar uzun dar şeritler kesmek için döner bıçaklar kullanır.
 - Çapraz kesim veya konfeti kesim öğütücüler, dikdörtgen, paralelkenar veya eşkenar dörtgen (elmas şeklindeki) parçaları kesmek için iki ters yönde dönen tambur kullanır.
 - Partikül kesim veya Mikro kesim parçalayacılar küçük kare veya dairesel parçalar oluşturur.
 - Karton parçalayıcılar, oluklu malzemeyi şeritler veya ağ palet halinde parçalamak için özel olarak tasarlanmıştır.
 - Parçalayıcılar ve "granülatörler", parçacıklar ince bir ağdan geçebilecek kadar küçük olana kadar kağıdı bir tambur içindeki dönen bıçaklarla tekrar tekrar rastgele keser.
 - Çekiçli değirmen kağıdı elekten geçirir.
 - Delip yırtma öğütücüleri, kağıdı delip parçalayan dönen bıçaklara sahiptir.
 - Öğütücüler, kağıdı elekten düşecek kadar küçük olana kadar öğüten kesme bıçaklarına sahip dönen millidir.


### Güvenlik düzeyleri.
Kağıt imha makinelerinin güvenlik seviyelerini kapsayan aşağıdakiler de dahil olmak üzere bir dizi standart vardır:


#### "Deutsches Institut für Normung" (DIN).
Önceki DIN 32757 standardı artık DIN 66399 ile değiştirilmiştir. Bu standart çok detaylıdır ancak içeriği aşağıdaki gibi özetlenebilir:
 - P-1 Seviyesi= ≤ 2000 mm² parçacıklar veya herhangi bir uzunlukta ≤ 12 mm genişliğinde şeritler (Talimatlar, formlar, süresi dolmuş bildirimler gibi genel dahili belgeleri parçalamak için)
 - P-2 Seviyesi= ≤ 800 mm² parçacıklar veya herhangi bir uzunlukta ≤ 6 mm genişliğinde şeritler
 - P-3 Seviyesi= ≤ 320 mm² parçacıklar veya herhangi bir uzunlukta ≤ 2 mm genişliğinde şeritler (Yüksek koruma gerekliliklerine tabi olan son derece hassas belgeler ve kişisel veriler, satın alma siparişi, sipariş onayları veya adres verileri içeren teslimat notları için)
 - P-4 Seviyesi= ≤ 160 mm² genişliği ≤ 6 mm olan parçacıklar (Özellikle hassas ve gizli veriler, çalışma belgeleri, müşteri/müşteri verileri, faturalar, özel vergi ve mali belgeler)
 - P-5 Seviyesi= ≤ 30 mm² genişliği ≤ 2 mm olan parçacıklar (Gizli tutulması gereken veriler, bilançolar ve kar-zarar, strateji belgeleri, tasarım ve mühendislik belgeleri, kişisel veriler)
 - P-6 Seviyesi= ≤ 10 mm² genişliği ≤ 1 mm olan parçacıklar (Gizli yüksek güvenlikli veriler, patentler, araştırma ve geliştirme belgeleri)
 - P-7 Seviyesi= ≤ 5 mm² genişliği ≤ 1 mm olan parçacıklar (Ordu, elçilikler, istihbarat servisleri için çok gizli, yüksek düzeyde sınıflandırılmış veriler)


#### NSA/CSS.
Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Güvenlik Ajansı ve Merkezi Güvenlik Servisi, "Yüksek Güvenlikli Çapraz Kesilmiş Kağıt Öğütücüler için NSA/CSS Spesifikasyonu 02-01"i üretir. Değerlendirilen öğütücülerin bir listesini sağlarlar.


#### ISO/IEC.
Uluslararası Standardizasyon Örgütü ve Uluslararası Elektroteknik Komisyonu "ISO/IEC 21964 Bilgi teknolojisi - Veri taşıyıcılarının imhası" standardını hazırlar.
Mayıs 2018'de yürürlüğe giren Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR), kişisel verilerin işlenmesini ve işlenmesini düzenlemektedir. ISO/IEC 21964 ve DIN 66399, iş süreçlerinde veri korumayı destekler.


### Parçalama ve Kanun.
Veri koruma ve belge imhasına yönelik federal düzenlemelerin karmaşık ortamında gezinmek, uyumluluk sağlamak ve cezalardan kaçınmak açısından işletmeler için çok önemlidir. Bu düzenlemeleri anlamak, dijital veya fiziksel biçimdeki hassas bilgilerin güvenli bir şekilde işlenmesini sağlar.
Sağlık Sigortası Taşınabilirlik ve Sorumluluk Yasası (HIPAA) - 1996 Federal hükûmet tarafından kurulan HIPAA, işletmelere sağlık bilgilerinin korunmasına yönelik güvenlik önlemleri alma zorunluluğu getirir. Uyumsuzluk önemli para cezalarına yol açabilir. Bu yasa, tıbbi kayıtların son derece gizlilik ve güvenlikle işlenmesinin önemini vurgulaır. HIPAA hakkında daha fazla bilgiyi CDC'nin web sitesi'nde bulabilirsiniz.
Bilgisayar Dolandırıcılığı ve Kötüye Kullanım Yasası (CFAA) - 1984 CFAA, işletmelerin dijital platformlardaki hassas verileri nasıl yönettiğini düzenler. Dosyaları sabit diskten silmenin veri güvenliğini garanti etmediğinin altını çizer. Verilerin tamamen yok edilmesini sağlamak için sabit disk plakalarının fiziksel olarak imha edilmesi gerekir. CFAA hakkında ayrıntılı bilgiye ABD Adalet Bakanlığı web sitesi'nden ulaşılabilir.
Gramm-Leach-Bliley Yasası (GLBA) - GLBA, mali kayıtların imhası ve yönetimi konusunda mali kurumlara yönelik yönergeler belirler. Bu yasa, mali belgelerin yetkisiz erişim ve kötüye kullanımı önleyecek şekilde işlenmesini ve imha edilmesini sağlar. Federal Ticaret Komisyonu daha fazla ayrıntı sağlar.
32 Eyalette ve Porto Riko'da Yasal Belge Koruması - Eyaletlerin ve Porto Riko'nun çoğunluğu, hukuk firmaları, işletmeler ve devlet kurumları tarafından yönetilen kimlik bilgilerini korumak için yasalar çıkarmıştır. Bu yasalar, yasal belgelerin saklanma süresini, işlenmesini ve imha yöntemlerini belirleyerek bunların okunamaz veya şifresi çözülemez hale getirilmesini gerektirir. New York'un özel düzenlemesi şu adreste incelenebilir: N.Y. Gen. Bus. Law § 399-H.
Sarbanes-Oxley Yasası - 2002 Bu yasa, ticari kayıtların imha edilmesine izin verilmeden önce saklanması süresini düzenler. Uyumluluğu sağlamak için işletmelerin bu saklama sürelerinin farkında olması hayati önem taşımaktadır. Daha fazla rehberlik için resmi yasa tasarısı metni’ne bakınız.
Adil ve Doğru Kredi İşlemleri Yasası (FACTA)- Adil Kredi Raporu Yasasında yapılan bir değişiklik olan FACTA, hesap numaraları ve sosyal güvenlik numaraları da dahil olmak üzere müşteri verilerinin uygun şekilde imha edilmesi ve korunmasına ilişkin yönergeler sağlayarak tüketicileri kimlik hırsızlığından korur. FTC'nin web sitesi FACTA hakkında kapsamlı bilgiler sunar.
Bu federal düzenlemeleri anlamak ve bunlara uymak, hassas verilerin güvenli bir şekilde işlenmesini ve yok edilmesini sağlamak, böylece ihlallere karşı koruma sağlamak ve uyumluluğu sürdürmek açısından işletmeler için hayati öneme sahiptir. Bilgi Ülke Mili Belgesi İmhası tarafından sağlanmıştır.


## Kanıtların yok edilmesi.
Belgelerin uygunsuz veya yasa dışı bir şekilde parçalama yoluyla imha edildiğine dair iddiaların olduğu birçok durum olmuştur:
 - Oliver North 21 Kasım ile 25 Kasım 1986 arasındaki İran-Kontra skandalı ile ilgili belgeleri parçaladı. Duruşmada, North, 21, 22 veya 24 Kasım'da John Poindexter'ın, CIA'in Kasım 1985'te İran'a yapılan MIM-23 Hawk füzesi sevkiyatına katılımına izin vermeye çalışan gizli bir başkanlık eylemi bulgusunun muhtemelen tek imzalı kopyasını yok ettiğine tanık olduğunu ifade etti.
 - Paul Volcker Komitesi'nin raporuna göre, Nisan ve Aralık 2004 arasında, Kofi Annan'ın "Kabine Şefi" İkbal Rıza, 1997 ile 1999 yılları arasındaki Gıda Karşılığı Petrol Programı’ nın tüm kronolojik dosyaları da dahil olmak üzere binlerce Birleşmiş Milletler belgesinin parçalanmasına izin verdi.
 - Union Bank of Switzerland, şirketlerinin Nazi hükûmeti tarafından Holokost sırasında Yahudiler'den çalınan mülklere sahip olduğuna dair kanıtları yok etmek için kağıt öğütücüler kullandı. Parçalama olayı, bankada çalışan güvenlik görevlisi Christoph Meili'nin parçalama işleminin gerçekleştiği odada tesadüfen dolaşmasıyla kamuoyuna duyuruldu. Ayrıca parçalama odasında Alman Reichsbank'tan kitaplar da vardı. BASF, Degussa ve Degesch gibi soykırıma karışan şirketlerin hisse senedi hesaplarını listelediler. Ayrıca Naziler tarafından zorla alınan, İsviçre hesaplarına yatırılan ve daha sonra UBS'ye ait olduğu iddia edilen Berlin mülklerinin emlak kayıtlarını da listelediler. Bu tür belgelerin imhası İsviçre yasalarının ihlali anlamına geliyordu.


## Parçalama ve adli tıp.
Amaçlarına ulaşmak için parçalanmış belgeleri yeniden bir araya getirip okumak mümkün olmamalıdır. Pratikte bunun uygulanabilirliği parçalamanın ne kadar iyi yapıldığı ve yeniden yapılanmaya ayrılan kaynaklara bağlıdır.
Yeniden yapılanmaya ayrılan kaynaklar belgenin önemine bağlıdır. Bu ise belgenin
  - basit kişisel bir meseleyle ilgili,
  - şirket casusluğu,
  - cezai konuyla ilgili,
  - ulusal güvenlik meselesi
olup olmadığına bağlıdır.
Yeniden yapılanmanın ne kadar kolay olacağı, 
  - metnin boyutu ve okunabilirliği
  - belgenin tek taraflı mı yoksa çift taraflı mı olduğu
  - parçalanmış parçaların boyutu ve şekli
  - beslendiğinde malzemenin yönü
  - parçalanmış malzemenin daha sonra ne kadar etkili bir şekilde rastgele seçildiği
  - hamur oluşturma ve kimyasal ayrıştırma gibi diğer işlemlerin kullanılıp kullanılmadığına bağlıdır.
Tam bir yeniden yapılanma olmasa bile, bazı durumlarda kağıdın, mürekkebin ve kesme yönteminin adli analizi yoluyla yararlı bilgiler elde edilebilir.


### Yeniden yapılandırma örnekleri.
  - İran İslam Devrimi ve 1979'da Tahran'daki ABD büyükelçiliğinin ele geçirilmesinden sonra İranlılar, parçaları elle yeniden inşa eden yerel halı dokumacılarını işe aldı. Kurtarılan belgeler daha sonra İran hükûmeti tarafından "ABD casusluk yuvasından gelen belgeler" adlı bir dizi kitapta yayınlandı. ABD hükûmeti daha sonra toz haline getirme, hamur haline getirme ve kimyasal ayrıştırma protokollerini ekleyerek parçalama tekniklerini geliştirdi.
  - Modern bilgisayar teknolojisi, parçalanmış belgelerin yeniden birleştirilmesi sürecini önemli ölçüde hızlandırır. Şeritlerin her iki tarafı da taranır ve ardından bilgisayar şeritlerin nasıl bir araya getirilmesi gerektiğine karar verir. A.B.D. Ulusal Bilgi İmha derneği'nden Robert Johnson, belgelerin yeniden yapılandırılmasına yönelik büyük bir talep olduğunu belirtti. Birçok şirket ticari belge yeniden yapılandırma hizmetleri sunmaktadır. Maksimum güvenlik için belgeler, belgedeki sözcükler öğütücüden yatay olarak (yani bıçaklara dik) geçecek şekilde parçalanmalıdır. Enron Muhasebe skandalları'ndaki belgelerin çoğu öğütücüye yanlış şekilde beslendi, bu ise belgelerin yeniden bir araya getirilmesini kolaylaştırdı.
 - 2003 yılında, Doğu Almanya gizli polisi Stasi'nin parçalanmış arşivlerini kurtarmak için çaba sarf ediliyordu. "1989 sonbaharında rejimin son günlerinde Stasi yetkililerinin paniğe kapılıp çöp torbalarına attığı milyonlarca kağıt parçası" vardır. 16.000 torbanın 300'ünü yeniden oluşturmak üç düzine kişinin altı yılını aldığından, Fraunhofer-IPK enstitüsü, bilgisayarlı yeniden yapılandırma için "Stasi-Schnipselmaschine" 'yi ('Stasi parçacık makinesi') geliştirdi ve bunu bir pilot projede test etmektedir.
 - DARPA Shredder Challenge 2011, bilgisayar bilimcilerini, bulmaca meraklılarını ve karmaşık sorunları çözmeye ilgi duyan herkesi, bir dizi parçalanmış belgeyi bir araya getirerek 50.000 $'a kadar ödül için yarışmaya çağırdı. Shredder Challenge, belge sayısının, belge konusunun ve parçalama yönteminin artan zorluktaki zorlukları ortaya çıkaracak şekilde değiştirildiği beş ayrı bulmacadan oluşuyordu. Her problemi tamamlamak için katılımcılardan, yeniden oluşturulan belgenin içeriğine yerleştirilmiş bir bulmacanın cevabını vermeleri istendi. Genel ödülü kazanan ve verilen ödül, çözülen sorunların sayısına ve zorluğuna bağlıydı. DARPA 2 Aralık 2011'de kazananı ilan etti (kazanan katılım, yarışma başladıktan 33 gün sonra gönderildi) - kazanan: "Tüm Parçalarınız ABD'ye Aittir" oldu ve insanlar tarafından incelenecek en iyi parça kombinasyonlarını seçmek için otomatik sıralamayı kullanan kombinasyon sistemini kullanıyordu.


### Adli kimlik tespiti.
Belirli bir belgeyi yok etmek için kullanılan parçalayıcı bazen adli açıdan ilgi çekici olabilir. Öğütücüler, bıçakların tam aralığı, aşınma derecesi ve şekli gibi cihaza özgü "parmak izi" özelliklerini gösterir. Kıyılmış malzemeyi yakından inceleyerek, kağıt şeritlerin boyutlarındaki küçük değişiklikler ve kenarlarındaki mikroskobik işaretler belirli bir makineye bağlanabilir. (bkz. daktiloların adli kimlik tespiti.)


## Atıkların geri dönüşümü.
Ortaya çıkan parçalanmış kağıt, aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli şekillerde geri dönüştürülebilir:
 - "Hayvan yatakları" — Hayvanlar için sıcak ve rahat bir yatak üretmek için kullanılabilir
 - "Boşluk doldurma ve paketleme" — Malların taşınması için boşluk doldurmak için kullanılabilir
 - "Briketler" — yenilenemeyen yakıtlara alternatif olarak kullanılabilir
 - "Yalıtım" — Duvar içleri ve çatı kaplamasının alt kısmı için püskürtülebilir bir yalıtım malzemesi oluşturmak üzere alev geciktirici kimyasallar ve yapıştırıcıyla karıştırılmış parçalanmış gazete kağıdı yapmak için kullanılabilir.