# Bălți-Leadoveni Havalimani
Balçık Uluslararası Havalimani (IATA: BZY,ICAO: LUBL) ( ), Balçık-Leadoveni Uluslararası Havalimani olarak da adlandırılır, Moldova'daki ikinci büyük uluslararası sivil havalimanıdır ve Balçık șehir ile kuzey Moldova'ya sivil yolcu ve kargo uçuşları için hizmet veren Balçık'deki iki ana havalimanından biridir. Balçık-Leadoveni Uluslararası Havalimanı, özellikle uluslararası rotalarda Bălți-Şehir Havalimanı'nın yerini almak ve Kişinev Havalimanı'na hava trafiğini kolaylaştırmak için 1989 yılında açılmıştır.
Balçık'deki ikinci havalimanı, Balçık kentsel alanının doğu sınırlarında yer alan Autogara bölgesindeki düzenli uçuşlar için ilk tarihi Balçık havalimanı olan Bălți-Şehir Havalimanı'dır ve Balçık-Leadoveni Uluslararası Havalimanı'nın faaliyete geçmesinden sonra, aktif operasyonun son yıllarında (1980'lerin sonu) acil servisler, tarım ve bölgesel ulaşım için kullanılan bölgesel bir havalimanı olarak kullanılmıştır.
Balçık Uluslararası Havalimanı, tüm yıl boyunca haftanın yedi günü, günde 24 saat hizmet verebilmektedir ve Balçık'nin kentsel alanının dışında, Rîșcani ilçesinin Corlăteni köyünde, Balçık 'nin merkezine 15,1 km (şehrin kuzey kenarına 9,7 km) uzaklıkta, E583 Avrupa Yolu/M5 Ulusal Yolu ve R12 Cumhuriyet Yolu'na doğrudan erişimi olan bir konumda yer almaktadır. Balçık Uluslararası Havalimanı'nın pistinin konumu, bölgedeki havalimanları ve havaalanlarıyla karşılaştırıldığında (yani Kişinev havalimanı ve Marculesti askeri havaalanıyla karşılaştırıldığında) en avantajlı konumdadır ve Kişinev havalimanı ve Marculesti askeri havaalanında günlerce sürebilen uzun süreli kapanmalar olmaksızın Balçık Uluslararası Havalimanı'nın sürekli çalışmasını sağlamaktadır.
Havalimanı, açılışından bu yana Aeroflot'un Moldova şubesi, daha sonra Air Moldova ve Moldaeroservice için ana üs olarak hizmet vermiştir. Moldova Cumhuriyeti sivil havacılık tarihinde 
Tupolev Tu-134 uçakları ile sadece Kişinev Uluslararası Havalimanı ve Balçık Uluslararası Havalimanı'ndan düzenli uçuşlar gerçekleştirilmiştir.
Yolcu ve kargo hizmetleri için sertifikalandırılan ve açılan havalimanı, yeni inşa edilen Balçık-Leadoveni Havalimanı'nda beton pistin hizmete girdiği 1989 yılından 1993 yılına kadar Antonov An-24, Tupolev Tu-134, Let L-410 Turbolet uçaklarıyla Balçık'yi eski SSCB'nin 14 şehrine bağlayan düzenli yolcu uçuşları gerçekleştirmiştir. Son yıllarda havalimanı öncelikle iç hat uçuşları ve ara sıra dış hat uçuşları için kullanılmaktadır.


## Tarih.
### Geçmiş.
Bălți Uluslararası Havalimanı açılmadan önce, Bălți'deki ana havalimanı ve Moldova Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ndeki ikinci büyük havalimanı, düzenli Sovyet iç hat yolcu ve kargo uçuşlarının yanı sıra Moldova içindeki iç hat uçuşlarını da gerçekleştiren Bălți Şehir Havalimanı'ydı. 1960'lardan itibaren eski Sovyetler Birliği'nde sivil havacılığın genişlemesi ve 1969'da Moldova'da Tu-134 gibi jet uçaklarının kullanılmasıyla,[9] Moldova'da sadece Kişinev Havalimanı düzenli yolcu jet uçuşları gerçekleştirebildi. Bălți - Kişinev güzergahındaki iç hat uçuşlarının sayısı diğer tüm yerel güzergahlardan yedi kat daha fazla olmasına ve Moldova'da tarifeli iç hat uçuşlarının Kişinev Havaalanı haricinde sadece Bălți-Şehir Havalimanı'ndan gerçekleştirilmesine rağmen, altyapısının jet hava taşımacılığına yönelik artan talebi karşılamakta yetersiz kalması nedeniyle Bălți-Şehir Havalimanı'nın operasyonel kısıtlamaları belirgin hale geldi: Bălți Şehir Havalimanı'nın her iki pisti de çok kısaydı, çakıl/çim yüzey tipi uygun değildi ve yolcu terminali tarifeli yolcu trafiğindeki artışa hazır değildi.
Bălți ve Moldova'nın kuzeyi için yeni bir havaalanı planlaması 1974 yılında başladı.[4] Pistin inşasından önce, Leadoveni köyü yakınlarındaki "Leadoveni" kolektif çiftliğinden (Kolhoz) 146 hektarlık kara toprak/ekili arazi kamulaştırıldı. Moldova Cumhuriyeti'nde sıfırdan inşa edilen en yeni pistin yer seçimi, zamanın modern teknik ve mühendislik olanakları[4] ve özellikle de Bălți Uluslararası Havalimanı'nın pistinin bulunduğu yerde rüzgar yönü ve sabit sis olmaması dikkate alınarak dikkatlice yapılmıştır; en yüksek rakım deniz seviyesinden 231 metre yüksektedir.


### Yükseklik ve görünürlük.
Bălți Havalimanı'ndaki 15 numaralı pist 231 m, 33 numaralı pist ise 215 m yüksekliktedir.[10] Bu da bölgedeki diğer hava meydanlarına göre daha iyi bir görüş açısı sağlamaktadır.
Moldova ve bölgedeki diğer havalimanlarının aksine,[5] Bălți Uluslararası Havalimanı her türlü hava koşulunda çalışabilmektedir. Çevredeki vadiler 100 metreye kadar eğimli olduğundan,[11][12][13] sisin hızla temizlenmesi mümkün olmaktadır.
231 metrelik bir tepenin üzerinde yer alan Bălți Uluslararası Havalimanı'nın M5 yüksek hızlı yolundan görünümü.
Kişinev Havaalanı'nın pisti 115 metre yükseklikte yer almakta ve 250 metre yüksekliğindeki tepelerle çevrili olduğundan, sürekli sis nedeniyle yılda birkaç gün kapalı kalmaktadır.[5] Aynı durum, 101 metre yükseklikte yer alan ve 300 metreden yüksek tepelerle çevrili olan Marculesti askeri havaalanı pisti için de geçerlidir.


## Hava Yolları ve Uçuş Noktaları.
2000-2001 yıllarında Balçık'den İstanbul'a düzenli yolcu uçuşları gerçekleştirilmiş ve uçuş başına Antonov An-24 uçağında maksimum 43,25 kişi, İlyuşin İl-18 uçağında ise 117 kişi taşınmıştır. Uçuşlar, Balçık Uluslararası Havalimanı'nda gümrük karakolu bulunmaması nedeniyle, Ungheni gümrük karakolundaki sınır polisi memurlarının Moldova hükûmetinden karar bekleme bahanesiyle Balçık Uluslararası Havalimanı ile işbirliğini durdurması üzerine askıya alındı. O dönemde yolcu trafiği ayda 580 idi ve İstanbul'a mevcut uçuşlara ek olarak Balçık'den Moskova'ya düzenli uçuşların 2002 baharında yeniden başlaması planlanıyordu.