BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Buenavista de Cuéllar (belediye)
Buenavista de Cuéllar, Meksika'nın Guerrero eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi Buenavista de Cuéllar şehrindedir.
# San Jerónimo de Juárez
, Meksika'nın Guerrero eyaletinde bulunan Benito Juárez Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# Azoyú
, Meksika'nın Guerrero eyaletinde bulunan Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# Buenavista de Cuéllar
, Meksika'nın Guerrero eyaletinde bulunan Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.
# Berg TG
Berg TG, İsviçre'nin Thurgau kantonunda, Weinfelden ilçesine bağlı bir belediyedir. 1995 yılında Berg, Birwinken ve Guntershausen bei Birwinken belediyelerinin birleşmesiyle oluşmuştur.


## Tarihçe.
Bölgede yerleşim izleri Taş Devri ve Tunç Çağı’na kadar uzanmaktadır. İlk olarak 796 yılında “"Berga"” adıyla belgelenmiştir. 1600’lü yıllarda inşa edilen Schloss Berg (Berg Şatosu), bölgenin simgelerinden biridir. Reformasyon 1529 yılında ulaşmış, 1851’de reforme kilisesi, 1935’te Katolik kilisesi kurulmuştur.


## Coğrafya.
Berg, Ottenberg’in doğu yamacında yer alır ve 13,14 km² yüzölçümüne sahiptir. Belediye; Andhausen, Graltshausen, Guntershausen ve Mauren gibi yerleşimleri kapsar.


## Nüfus.
2024 yılı itibarıyla nüfus 3.557’dir. Nüfusun yaklaşık %15’i yabancılardan oluşmaktadır. Dini dağılım: %42 Reform kilisesi, %24 Katolik, kalan kısmı diğer veya dinsizdir.


## Yönetim.
Belediye yönetimi bir Gemeinderat (belediye meclisi) ve halk oylamalarıyla işler. Belediye hizmet binası Hauptstrasse 43 adresindedir. 2024 yılı itibarıyla belediye vergi oranı %42’dir.


## Ekonomi.
Tarihsel olarak bölge tarım (meyvecilik, hayvancılık) ve peynircilik ile öne çıkmıştır. 1865’ten itibaren tuğla fabrikaları ve 1900’lerden itibaren nakış atölyeleri kurulmuştur. 2016 yılında yaklaşık 1.156 kişi istihdam edilmiştir: %8 tarım, %28 sanayi, %63 hizmet sektöründe.


## Ulaşım ve altyapı.
Berg ve Kehlhof'ta Konstanz–Weinfelden demiryolu hattı üzerinde istasyonlar yer alır. Toplu taşıma bağlantısı güçlüdür. Otoyol erişimi yaklaşık 15 dakika mesafededir.


## Eğitim ve hizmetler.
Belediyede ilköğretim kurumu, sosyal hizmet birimleri, gençlik çalışmaları, yaşlı hizmetleri ve gönüllü itfaiye teşkilatı bulunmaktadır.


## Kültür ve tesisler.
Belediyede aktif sivil toplum yapısı, halk festivalleri, müzik grupları ve spor kulüpleri vardır. Kamuya açık kütüphane, oyun odası (ludothek), gençlik merkezi ve yürüyüş parkurları hizmet sunmaktadır.


## Tarihi ve turistik yerler.
  - Berg Şatosu: 17. yüzyıldan kalma tarihi yapı.
  - Reforme ve Katolik kiliseleri: 1851 ve 1935 yıllarında inşa edilmiştir.
  - Tobelweiher: Guntershausen yakınlarında küçük bir gölet ve doğa yürüyüş alanı.
  - Riegelhäuser (ahşap iskeletli evler): Yerel mimarinin örnekleri.


## Kayda değer kişiler.
  - Caroline Farner (1842–1913), kadın hekim 
  - Ernst Leumann (1859–1931), Indolog 
  - Timon Altwegg ( 1967), piyanist 
  - Anita Buri ( 1978), Miss İsviçre 1999
# Dmitri Laptev Boğazı
Dmitri Laptev Boğazı (; ), Rusya'nın Saha Cumhuriyeti'nde bulunan bir boğazdır. Boğaz, Lyahov Adaları'nın Büyük Lyahov Adası'nı anakaradan ayırır ve batıdaki Laptev Denizi'ni doğudaki Doğu Sibirya Denizi'yle birleştirir. Adını Rus kaşif Dmitri Laptev'den almıştır.
# Sannikov Boğazı
Sannikov Boğazı (), Rusya'nın Saha Cumhuriyeti'nde bulunan bir boğazdır. Boğaz, Anju Adaları'nı Lyahov Adaları'ndan ayırır ve batıdaki Laptev Denizi'ni doğudaki Doğu Sibirya Denizi'yle birleştirir. Adını Rus kaşif Yakov Sannikov'dan almıştır.
# Fenerbahçe (basketbol takımı) 2025-26 sezonu
Fenerbahçe basketbol takımı 2025-26 sezonu, Fenerbahçe'nin erkek basketbol şubesinin kuruluşundan itibaren 112. sezonudur. Fenerbahçe bu sezon bu sezon EuroLeague ve Basketbol Süper Ligi'nde mücadele etmektedir.


## Kulüp.
İmleci noktalı alana hareket ettirerek yönetim kurulu üyelerinin görevlerini görebilirsiniz.
# Arktik Enstitüsü Adaları
Arktik Enstitüsü Adaları (), Rusya'da Kara Denizi'nde bulunan bir takımadadır. Adalar, Sibirya anakarasından 173 km uzakta İzvesti TsİK Adaları'ndan 45 km güneyinde yer almaktadır ve tundra bitki örtüsüyle kaplı dar adalardan oluşur. İdari olarak Krasnoyarsk Krayı'na bağlıdır. Aynı zamanda Büyük Arktik Devlet Doğa Koruma Alanı'nın bir parçasıdır.
Arktik Enstitüsü Adaları'nı çevreleyen deniz, uzun kış aylarında paketlenmiş buzla kaplıdır ve iklim serttir. Yazın bile çok sayıda buz kütlesi vardır.


## Ek okuma.
  - William Barr, Reinhard Krause and Peter-Michael Pawlik, "The polar voyages of Captain Eduard Dallmann, whaler, trader, explorer 1830–96".
# Kardeş Takımı (film)
Kardeş Takımı, yönetmenliğini Bedran Güzel'in üstlendiği, 19 Ocak 2024'te vizyona giren Türk yapımı bir aksiyon-komedi filmidir. MinT Motion Pictures tarafından üretilen film, ajan bir ailenin çocuklarının yaşadığı maceraları konu almaktadır.


## Konu.
Film, özel yeteneklere sahip dört kardeşin (Mete, Ali, Burak ve Zeynep), ajan olan anne ve babalarıyla birlikte gizli bir görev sırasında başlarına gelen olayları konu alır. Bir gün ebeveynleri, çocuklara iki günlüğüne uzakta olacaklarını söyleyerek evden ayrılır. Ancak geri döndüklerinde kapana kısılırlar. Çocuklar bu durumu fark edince bir robotun yardımıyla onları kurtarmak için harekete geçer. Bu süreçte hem tehlikeli hem de eğlenceli olaylar zinciri yaşanır. Film, kardeşlerin takım ruhu içinde hareket ederek aile bağlarını ve iş birliğinin gücünü keşfetmelerini anlatır.


## Yapım.
Çekimler 2023 yılında İstanbul'da gerçekleştirilmiştir. Filmdeki aksiyon sahneleri için özel efekt ekibiyle çalışılmıştır.


## Gişe.
Film vizyona girdiği ilk hafta sonu:
  - 450.588 seyirci (19 hafta)
  - Toplam gişe performansı: 56.1 milyon ₺ (Türkiye)
  - Türkiye gişesinde 2. sırada yer aldı
# Pioner Adası
Pioner Adası (), Rusya'da Severnaya Zemlya'da bulunan bir adadır. Ada, Kara Denizi'nde Komsomolets ve Ekim Devrimi adaları arasında yer almaktadır.
Ada, Georgi Uşakov ve Nikolay Urvantsev tarafından 1930-32 yıllarındaki keşif gezileri sırasında keşfedildi.
# Kairo Mitchell
 Forvet
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
}}{{#if:2016-2017|}} }}{{#if:2016-2017 Leicester City FC
  Grenada
Kairo Mitchell (d. 21 Ekim 1997), Grenadalı profesyonel futbolcu. Forvet mevkiinde görev almaktadır. National League ekiplerinden Rochdale AFC'de forma giymektedir.
# Saydrel Lewis
 Forvet
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
}}{{#if:2015-2018|}} }}{{#if:2015-2018 Paradise FC
  Grenada
Saydrel Lewis (d. 26 Kasım 1997), Grenadalı profesyonel futbolcu. Forvet mevkiinde görev almaktadır. Paradise FC'de forma giymektedir.
# Gaag, Maasland
Gaag, Hollanda'nın Güney Hollanda ilinde yer alan küçük bir yerleşimdir. Günümüzde Midden-Delfland belediyesi sınırları içerisinde yer alır. Yerleşim, Maasland köyüne bağlı bir bölgedir.


## Coğrafya.
Gaag, Midden-Delfland bölgesinde, Rotterdam'ın batısında yer alır. Yerleşim, su yolları ve kırsal manzaralarıyla çevrilidir. Bölgedeki adını, çevresinden geçen Gaag Nehri’nden alır.


## Nüfus ve yapı.
Yerleşimin nüfusu küçük olup, genellikle çiftlik evleri ve kırsal konutlar bulunmaktadır. Tarım ve hayvancılık, bölgede önemli bir ekonomik faaliyettir.


## Tarih.
Gaag, tarih boyunca kırsal yerleşim olarak varlığını sürdürmüştür. Özellikle su yönetimi ve tarım, bölgenin geçmişinde önemli rol oynamıştır.


## Ulaşım.
Gaag, Maasland köyü ve çevre yerleşimlerle kara ve bisiklet yolları üzerinden bağlantılıdır. Bölgeye özel araçlarla ulaşım yaygındır.


## Yaşam ve özellikler.
Gaag, sakin bir kırsal yerleşimdir. Çevresindeki su yolları ve yeşil alanlar, yürüyüş ve bisiklet turları için tercih edilmektedir.
# Shavon John-Brown
 Forvet
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
}}{{#if:2011-2013|}} }}{{#if:2011-2013 Hard Rock FC
  Grenada U-17
Shavon John-Brown (d. 13 Nisan 1995), Grenadalı profesyonel futbolcu. Forvet mevkiinde görev almaktadır. USL League One ekiplerinden Spokane Velocity'de forma giymektedir.
# Mali Taymır Adası
Mali Taymır Adası (), Rusya'da Severnaya Zemlya'da bulunan bir adadır. Ada, Laptev Denizi'nde, Taymır Yarımadası'nın kuzeydoğusunda ve Starokadomski Adası'nın kuzeybatısında yer almaktadır.
Ada, Rus hidrograf Boris Vilkitski tarafından 1913 Arktik Okyanusu Hidrografik Keşfi sırasında keşfedildi. Başlangıçta Aleksey Nikolayeviç'in adına Tsesareviç Aleksey Adası adı verilmiş olup 1917 Ekim Devrimi'nden sonra günümüz adını aldı.
# Ekim Devrimi Adası
Ekim Devrimi Adası (), Rusya'da Severnaya Zemlya'da bulunan bir adadır. Ada, Kara ve Laptev denizleri arasında Severnaya Zemlya'nın ortasında yer almaktadır. Adanın yarısı denize kadar uzanan buzullarla kaplıdır. Buzdan uzak kısımlarda bitki örtüsü çöl veya tundradır.
Ada, adını 1917 Ekim Devrimi'nden almaktadır.
# Starokadomski Adası
Starokadomski Adası (), Rusya'da Severnaya Zemlya'da bulunan bir adadır. Ada, Laptev Denizi'nde Bolşevik ve Mali Taymır adaları arasında yer almaktadır.
Ada, Rus hidrograf Boris Vilkitski tarafından 1913 Arktik Okyanusu Hidrografik Keşfi sırasında keşfedildi.
# Voronin Adası
Voronin Adaları (), Rusya'da Kara Denizi'nde bulunan bir iki ada grubudur. Adalar, Kara Denizi açıklarında yer almaktadır ve kuzey tarafında 3 km genişliğinde bir boğazla ayrılmış, büyük bir ada ve dar bir adadan oluşan izole iki adadan oluşur. İdari olarak Krasnoyarsk Krayı'na bağlıdır.
# Haalderen
Haalderen, Hollanda'nın Gelderland ilinde bulunan Lingewaard belediyesine bağlı bir köydür. 2021 yılı itibarıyla nüfusu yaklaşık 2.305 kişidir.


## Coğrafya.
Köy, Waal Nehri kıyısında, alçak düz bir alanda kuruludur. Yüzölçümü yaklaşık 7,45 km²’dir ve deniz seviyesinden ortalama 10 metre yüksekliktedir.


## Ulaşım.
Haalderen, çevresindeki köylere ve kasabalara karayolu ile bağlıdır. En yakın tren istasyonu, yaklaşık 6 km mesafedeki Nijmegen'dedir. Bölgede otobüs seferleri hizmet vermektedir.


## Gezilecek yerler.
  - Sint-Remigius Kilisesi – 1934 yılında inşa edilmiştir, köyün merkezinde yer alır.
  - Haalderense Waard – Waal Nehri kıyısındaki doğal alanlar, yürüyüş ve kuş gözlemciliği için popülerdir.
  - Eski taş ocağı göletleri – Su sporları ve rekreasyonel alan olarak kullanılır.
# Gonzalo García (2004 doğumlu futbolcu)
 Forvet
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Gonzalo García Torres (d. 24 Mart 2004), İspanyol millî futbolcudur. La Liga ekiplerinden Real Madrid takımında forma giymektedir.
# Hayat Hüzünlü
Hayat Hüzünlü, Rafet El Roman'ın 17 Mayıs 1999'da Raks Müzik'ten çıkardığı üçüncü stüdyo albümüdür. Albümde 10 şarkı vardır.
# Fianchetto
Satrançta fianchetto (it "küçük kanat"), b ya da g hattındaki at piyonunun bir ya da iki kare ilerletilmesinden sonra filin o hattın ikinci yatayına oynanmasıyla oluşan taş düzenidir.
# FK Maladzeçna
Futbolni Klub Molodechno yada kısaca FK Molodechno. Belarus'un Maladzeçna şehrini temsil eden futbol kulübüdür.


## Lig Mücadeleleri.
  - Vışeyşaya Liha : 1992-1999, 2000-2003, 2024-
  - Belarus 1. Ligi : 1999-2000, 2003-2004, 2020-2024
  - Belarus 2. Ligi : 2004-2020
# Tekboynuz
Tekboynuz, antik çağdan beri alnından çıkan tek bir büyük, sivri, sarmal boynuzu olan bir canavar olarak tanımlanan efsanevi yaratıktır.
Birleşik Krallık armasında İskoçya'yı temsilen yer alır. 21. yüzyılda LGBT sembolleri arasına girmiştir.
# The History of Sound
The History of Sound, yönetmenliği Oliver Hermanus tarafından gerçekleştirilen senaryosunu Ben Shattuck'ın kaleme aldığı, başrollerinde Paul Mescal ve Josh O'Connor'ın yer aldığı 2025 çıkışlı ABD-Birleşik Krallık ortak yapımı tarihi romantik-dram filmi.
# Amerika Partisi
Amerika Partisi, 4 Temmuz 2025 tarihinde Amerikalı girişimci Elon Musk tarafından kurulan siyasi bir partidir. Parti, ABD'deki mevcut iki partili sistemi eleştirerek, halkın iradesini daha doğrudan yansıtan yeni bir siyasi alternatif sunmayı amaçlamaktadır.


## Kuruluş.
Elon Musk, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı bir anket sonucunda, katılımcıların %65,4'ünün yeni bir siyasi partiye ihtiyaç duyduğunu belirtmesi üzerine partiyi kurduğunu açıklamıştır. Musk, bu oluşumu “Amerikan halkına özgürlüğünü geri vermek” amacıyla başlattığını ifade etmiştir.


## İdeoloji ve Temel Hedefler.
Amerika Partisi'nin temel hedefleri şunlardır:
  - ABD Kongresi'nde küçük ama stratejik bir temsil gücü elde ederek yasama süreçlerinde belirleyici rol oynamak
  - İsraf, yolsuzluk ve bürokratik tıkanıklıkla mücadele etmek
  - İki partili sistemin dışında kalan seçmenlere alternatif sunmak
Musk, partinin özellikle Senato’da 2-3 koltuk ve Temsilciler Meclisi’nde 8-10 seçim bölgesine odaklanacağını belirtmiştir.
Siyasi Konum
Parti, kendisini mevcut siyasi kutupların dışında konumlandırmakta ve “merkezdeki sessiz çoğunluğu” temsil etmeyi hedeflemektedir. Musk, bu girişimi “tek partili bir sistemde yaşıyoruz” diyerek gerekçelendirmiştir.
# Çağdaş Eğitim Vakfı
Çağdaş Eğitim Vakfı (ÇEV), Türkiye'de ulusal eğitim alanında yaşanan sorunlara çözüm üretmek amacıyla 1994 yılında İstanbul'da kurulmuş bir sivil toplum örgütüdür. 
Türkan Saylan, Necla Arat, Aysel Çelikel, Oya Başak, Gülseven Yaşer öncülüğünde kurulmuştur.
Vakıf, 2009 yılında başlatılan "Genç Yetenekler Projesi" ile müzik başta olmak üzere farklı sanat dallarında üstün yetenekli gençlerinin eğitim ve kariyerlerini, özel sektörün desteği ile geliştirmek, onları birer dünya yıldızı haline getirmek için çalışır. Projeyi Vakfı bünyesindeki ÇEV Sanat Kurulu gerçekleştirir. Kurulda yer alan Fazıl Say, Cihat Aşkın, İbrahim Yazıcı, Bülent Evcil gibi ünlü sanatçılar desteklenen gençlerle konserler planlayarak sahneye çıkmalarını destekler.
Vakıf, Bilişim ve Temel bilimler alanından her yıl 20 civarında öğrenciler seçip kendi alanlarında dünyanın en iyi merkezlerinde eğitim almaları için desteklemek üzere 2017'de Bilimin Harika Yetenekleri Projesi'ni başlatmıştır.
Sakarya Üniversitesi’nde 1999 Marmara depreminden sonra kurulan öğrenci yurdu ile eğitim kültür merkezi, 2006'da Erzincan'ın Tercan ilçesinde eğitime başlayan Mehmet Kutsi Beğdeş Atatürk İlköğretim Okulu ile 2007'de Muş'un Bulanık ilçesindin Yemişen beldesinde hizmete açılan Pekcan İlköğretim Okulu ÇEV'in yaptırdığı eğitim yapılarıdır.
# Berlingen
Berlingen, İsviçre'nin Thurgau kantonuna bağlı Frauenfeld ilçesinde yer alan küçük bir kıyı belediyesidir. Bodensee’nin güney kıyısında konumlanmıştır.


## Tarihçe.
Berlingen, 894 yılında "Perenwang" olarak ilk kez belgelenmiştir. 1267’de "Bernanch", 18. yüzyıla kadar ise "Bernang" veya "Berlang" olarak anılmıştır. Orta Çağ’da Reichenau Manastırı’na bağlıydı. 1438’de dini açıdan bağımsızlık kazanarak ayrı bir papazlık kurmuştur. 1524’te Reform hareketini benimseyen köy, 1576’da kendi alt mahkemesine kavuşmuştur. 1798’e kadar yüksek yargı yetkisi Frauenfeld Landvogtluğu’na aitti.
19. yüzyılda bölgenin ekonomisinde bağcılık, tabakçılık ve göl taşımacılığı önemli rol oynamıştır. 1892–1983 arasında faaliyet gösteren Naegeli Trikot Fabrikası ve 1910’da kurulan Neutal Huzurevi, 20. yüzyılda önemli istihdam kaynaklarıydı.


## Coğrafya ve Ulaşım.
Berlingen, Untersee (Bodensee’nin batı kolu) kıyısında, Seerücken tepelerinin eteklerinde yer alır. Belediyenin yüzölçümü 3,96 km²’dir ve bunun yaklaşık %53’ü ormanlarla kaplıdır.
Ulaşım olanakları arasında T13 karayolu, SBB Seelinie tren hattı ve göl üzerinde feribot seferleri bulunur.


## Nüfus.
2024 yılı sonu itibarıyla Berlingen’in nüfusu 955 kişidir. 2023 yılı itibarıyla nüfusun %26,6’sı yabancı uyrukludur. Toplumun büyük kısmı Almanca konuşmaktadır. Dini dağılımda Protestanlar ve Katolikler öne çıkar.


## Yönetim.
Berlingen, Thurgau kantonu’na bağlı bağımsız bir politik belediyedir. Belediye başkanı (2025 itibarıyla: Heinz Kasper) ve yerel meclis tarafından yönetilmektedir. Belediye idare merkezi Seestrasse 78 adresindedir.


## Ekonomi.
Belediyede 2023 itibarıyla yaklaşık 250 tam zamanlı iş pozisyonu bulunmaktadır. İstihdamın %2’si tarım, %9’u sanayi, %89’u ise hizmet sektöründe yoğunlaşmıştır. Belediyede hâlen kırsal turizm ve yaşlı bakım hizmetleri önemli yer tutmaktadır.


## Hizmetler ve Altyapı.
Berlingen’de anaokulu ve ilkokul hizmetleri mevcuttur. Ayrıca yerel itfaiye birimi, elektrik kurumu ve belediyeye bağlı sosyal hizmet birimleri bulunmaktadır. Tren, otobüs ve tekne seferleri ile toplu ulaşım sağlanmaktadır.


## Kültür ve Turizm.
Berlingen, İsviçre'nin "korunmaya değer yerleşimleri" envanterinde (ISOS) yer almaktadır. 
Belediye turizmi desteklemek için tanıtım ofisi kurmuştur. 2017 yılında başlatılan ve gastronomi duraklarını içeren yürüyüş rotaları ilgi çekmiştir.


## Tarihi ve Turistik Yerler.
  - Berlingen Protestan Kilisesi: 1842 yılında inşa edilmiştir. İsviçre’nin ilk neogotik kilisesidir. Napoleon III tarafından bağışlanan vaftiz taşı ve 1904 yapımı bir org bulunmaktadır.
  - Kehlhof: 1686 tarihli ahşap yapı, Reichenau Manastırı’nın bölgesel idare binası olarak kullanılmıştır.
  - Thronfolgeweg: Eşek temalı bank heykelleriyle donatılmış yürüyüş parkurudur.
  - Tüm yerleşim: İsviçre ulusal kültürel miras listesine dahil edilmiştir (ISOS).
# Bettwiesen
Bettwiesen, İsviçre'nin Thurgau kantonunun Münchwilen ilçesine bağlı bir belediyedir.


## Tarihçe.
Bettwiesen ilk kez 868 yılında "Petterwison" adıyla belgelenmiş, Orta Çağ’da Konstanz Başpiskoposluğu’na bağlı kalmıştır. 1693'te Fischingen Manastırı'na devredilmiş, Reform hareketini 1530’da benimsemiş, 1542’de karşı reformla Katolikliğe dönüşmüştür. 1646'da kendi Katolik cemaatine sahip olmuştur.


## Coğrafya.
Yüzölçümü 3,85 km² olup, %63 tarım, %23 orman, %14 yerleşim alanıdır. Rakımı 550 m, koordinatları 47°29′56″ K, 9°1′12″ D’dir.


## Nüfus.
2023 sonu itibarıyla nüfusu 1319’dur; %23,8 yabancı uyruklu. Dini dağılımda Katolikler (%38,7) ve Protestanlar (%18,4) öne çıkar.


## Yönetim.
Belediye meclisi yasama organıdır. Yürütme organı ise 4 üye ve bir belediye başkanından oluşur (2024 başkanı: Patrick Marcolin). Belediye idaresi: Bahnhofstrasse 8.


## Ekonomi.
Bettwiesen’in ekonomisi tarım, küçük sanayi ve hizmetler üzerine kuruludur. 2023 itibarıyla işsizlik oranı %2,1’dir.


## Hizmetler ve Altyapı.
İlkokul ve kreş hizmetleri, spor salonu, atış poligonu ve sosyal tesisler mevcuttur. Ortaokul ve lise eğitimi komşu belediyelerde sağlanır.


## Kültür ve Turizm.
  - Abtschloss (Manastır Sarayı): 17. yüzyıla ait, kültürel miras listesinde yer almaktadır.
  - St. Andreas Kilisesi: Gotik tarzda, tarihi yapı olarak korunur.
  - Doğa yolları: Yürüyüş ve bisiklet için işaretlenmiş parkurlar mevcuttur.
# Dominasyon (satranç)
Satrançta, özellikle oyun sonlarında dominasyon, bir oyuncunun rakip taşın hareket edebileceği bütün kareleri kontrol etmesi durumudur.
 - YÖNLENDİRME 


## Örnekler.
Bu konum Beliavsky ile Korçnoy arasında 2004 yılında oynanan György Marx Anı Turnuvası'nda meydana geldi. Beyaz, 38.Kh2? hamlesiyle hata yaptı ve 38...Vd3 hamlesine izin verdi – bu hamle atı domine eder: at 6 farklı kareye gidebiliyor olmasına rağmen, taşı kurtarmak imkansızdır. b2, d2, a5 ve e5 kareleri siyah fil tarafından, d6 karesi siyah vezir tarafından, b6 karesi ise piyon tarafından kontrol edilmektedir. Ayrıca beyaz vezirin bu atı güvenli bir şekilde savunmasının da bir yolu yoktur, çünkü onu savunabileceği her kare siyah vezir tarafından kontrol edilmektedir.


## Konuyla ilgili yayınlar.
  - Genrikh Kasparyan, "Domination in 2545 Endgame Studies"
# Nordenskiöld Takımadaları
Nordenskiöld Takımadaları (), Rusya'da Kara Denizi'nde bulunan bir takımadadır. Adalar, Kara Denizi'nin doğusunda Taymır Yarımadası'nın 120 km kuzeydoğusunda yer almaktadır ve yaklaşık 90 adadan oluşur. İdari olarak Krasnoyarsk Krayı'nın Taymır-Dolgan-Nenets rayonuna bağlıdır. Aynı zamanda Büyük Arktik Devlet Doğa Koruma Alanı'nın bir parçasıdır.
Adalar ilk olarak 1740 yılında Semyon Çelyuskin'e Büyük Kuzey Seferi'nde eşlik eden Nikifor Çekin tarafından keşfedildi. Daha sonra adını Arktika araştırmacısı Adolf Erik Nordenskiöld'den aldı.
Adalar çoğunlukla magmatik kayaçlardan oluşmuştur ve tundra bitki örtüsüyle kaplıdır. 1935 ile 1999 yılları arasında Russki Adası'nda kalıcı olan ve 1940-1975 yılları arasında Tırtov Adası'nda geçici olan iki kutup istasyonu dışında, takımadalarda kalıcı insan bir varlığı bulunmamaktadır.


## Ek okuma.
  - Valerian Albanov, "In the Land of the White Death", 2001. Contains pictures of Fridtjof Nansen's early Arctic maps.
# Russki Adası (Kara Denizi)
Russki Adası (), Rusya'da Nordenskiöld Takımadaları'nda bulunan bir adadır. Adalar, Kara Denizi'nde takımadanın kuzeyindeki Litke grubunda yer almaktadır ve takımadanın en büyük adasıdır.
Adayı çevreleyen deniz kışın hızlı buzla kaplıdır ve Arktika yazında bile sık sık yüzen buzlarla engellenir.


## Ek okuma.
 - Valerian Albanov, "In the Land of the White Death", 2001. Contains pictures of Fridjof Nansen's early Arctic maps.
 - William Barr, "Baron Eduard von Toll's Last Expedition". Arctic, Sept 1980.
# Kim (şarkı)
 - YÖNLENDİRME 
“Kim”, Amerikalı rapçi Eminem’in 2000 tarihli "The Marshall Mathers LP" albümünde yer alan bir şarkıdır. Cinayet baladı geleneğinde olan şarkı, Eminem’in o dönemdeki eşi Kim Mathers’a karşı duyduğu yoğun öfke ve nefreti yansıtır ve şarkıda Eminem, Kim’in sesini taklit eder, sonunda onu öldürür ve cesedini arabasının bagajına koyar.
“Kim”, Eminem'in albüm için kaydettiği ilk şarkıydı; 1998'in sonlarında "The Slim Shady LP" üzerindeki çalışmalarını bitirdikten hemen sonra kaydedildi. Eminem bu şarkıyı, "‘97 Bonnie & Clyde” (bu şarkıda Eminem ve kızı, Kim'in cesedinden kurtulmak için göle gider) ile birlikte, Kim'le ilişki sorunları yaşadığı ve Kim'in kızı Hailie'yi görmesini engellediği dönemde yazdı. Tartışmalı ve vahşi içeriğine rağmen, şarkı genellikle Eminem'in en akılda kalan parçalarından biri olarak öne çıkar.
“Kim”, Eminem'in Kim hakkında yaptığı üçüncü şarkıdır; birincisi çıkış albümü Infinite’ten “Searchin’”, ikincisi ise "Slim Shady EP" ve "The Slim Shady LP" albümlerinde yer alan “‘97 Bonnie & Clyde”dır.
"The Marshall Mathers LP"’nin sansürlü versiyonunda bu şarkı, “The Kids”in sansürlü bir versiyonuyla değiştirilmiştir (sansürsüz versiyonu, “The Way I Am” CD single'ında ve ayrıca The Marshall Mathers LP’nin İngiltere ve deluxe baskılarında bulunabilir).


## Eleştiriler.
Rolling Stone dergisinin The Marshall Mathers LP albümü incelemesinde şöyle deniyor:
Oradan itibaren işler, bebeğinin annesi ve dünyanın en açık devam eden cinayet fantezisinin başrolü olan Kim için ayrılmış olan mide bulandırıcı bir öfke yığınına dönüşüyor [...] 'Kim' şarkısında Eminem, eski eşine karşı akıl almaz bir bilinç akışı şeklinde nefret kusuyor. 'Kim'in cehennem azmindeki düşmanlığının şokunu hafifletecek pek az mizah unsuru var. Onu güçlü kılan şey, elbette sadece nefret etmemesi. Bu, Guns N’ Roses’ın ‘Used to Love Her’ şarkısından bu yana duyulan en sarsıcı hasta-aşk şarkısıdır.
Entertainment Weekly dergisinin yazdığına göre:
'Kim', '97 Bonnie and Clyde'ın öncülü olarak, o kadar gerçekçi bir aile içi şiddet anlatımı ki ürkütücü... 'Stan' ve 'Kim', rap müzikte önemli ve yenilikçi bir yol açıyor.
2001'de Robert Christgau, Rolling Stone'a; "Kim" ve Ghostface Killah'ın "Wildflower" gibi şarkıların, cinsiyetçi içerikleri sanatlı bir şekilde kullanarak bu patolojinin iç yüzüne ışık tuttuklarını, bu şarkıların, rap ve heavy metalde yaygın olan “refleksif ve şiddet içeren cinsiyetçilik” anlayışının istisnaları olduğunu söyledi. Christgau şöyle devam ediyor: “‘Kim’in, eşlerini aldatanların öldürülmesini savunduğu saçmalığı — ne kadar da absürt, ve bu absürtlük, Eminem’in kendisinden daha zeki olmadığını pek açık şekilde anlamayan insanların utanç verici saçmalığıdır.”
2013'te Complex, "Kim" şarkısını tüm zamanların en şiddet içerikli 25 rap şarkısı listesinde 21. sıraya, en depresif 35 rap şarkısı listesinde ise 4. sıraya koydu.


## Katkılar ve personel.
"Kim" şarkısının katkı bilgileri "The Marshall Mathers LP"'nin kitapçığından uyarlanmıştır.
 - Personel
  - Eminem - Şarkı yazarı, vokal
  - Bass Brothers - yapımcı, şarkı yazarı
  - Dr. Dre - miksaj
  - Richard Huredia - kayıt ve miksaj mühendisi
  - Brian Gardner - mastering
# Taymır Adası
Taymır Adası (), Rusya'da Nordenskiöld Takımadaları'nda bulunan bir adadır. Adalar, Taymır Körfezi'nin batısında yer almakta olup Taymır Yarımadası'ndan 3 km Taymır Boğazı ile ayrılır.
Adayı çevreleyen deniz uzun ve sert kışlar boyunca bazı polinyaların bulunduğu yüzen buzlarla kaplıdır ve Arktika yazında bile çok sayıda buz kütlesi bulunmaktadır.


## Ek okuma.
 - Valerian Albanov, "In the Land of the White Death", 2001. Contains pictures of Fridjof Nansen's early Arctic maps.
 - William Barr, "Baron Eduard von Toll's Last Expedition". Arctic, Sept 1980.
# Sepishevi
Sepishevi (Gürcüce: სეფისხევი), tarihî Artani bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin merkez ilçesinde ortadan kalkmış bir köydür. 


## Tarihçe.
Sepishevi (სეფისხევი), Gürcüce “sepe” (სეფე) ve “hevi” (ხევი) kelimelerinden oluşur ve “kraliyet deresi” gibi bir anlama gelir.
Sepishevi köyünün bulunduğu Artani bölgesi, Orta Çağ’da Gürcistan’ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferini izleyen dönemde Gürcülerden ele geçirmiştir.
Sepishevi adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Sepishev (سپسخو) şeklinde geçer. Bu sırada bu yerleşim Ardahan-i Büzürg livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 19 Hristiyan haneden oluşuyor ve hane reisleri Gürcü adlarını taşıyordu. Köyde buğday ve arpa tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu.
Sepishevi köyü, Çıldır Eyaleti’nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Sepishev (سپسخو) adıyla aynı idarî konuma sahipti. Hicri 1115 (1703/1704) tarihinde hasılası 6.000 akçe olan köy Zülfikar adında birine tahsis edilmişti.
Sepishevi köyü, 1595 tarihli mufassal defterde Gogaşeni (გოგაშენი) ile Küçük Vardosani (პატარა ბურდოსანი) köyleri arasında yer alır. Bu yerleşimin 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Ardahan sancağının Ardahan kazasında yer alamamış olması, bu tarihten önce köy olmaktan çıktığını göstermektedir.
# Taymır Körfezi
Taymır Körfezi (), Rusya'nın Krasnoyarsk Krayı'nda bulunan bir körfezdir. Körfez, Taymır Yarımadası'nın batı kıyısından Kara Denizi'nin doğu genişlikleri arasında yer almaktadır.
Körfezin halici yılda yaklaşık dokuz ay boyunca donmuş durumdadır ve yazın bile buz kütlelerinden tamamen arınmış değildir. Golet ve muksun gibi balıklar sularında çok yaygındır.
# Bundesliga asist kralları
Bundesliga asist kralları listesi, Bundesliga'de bir sezonda en çok asist yapan futbolcuların sezonlara göre yapılmış listesidir.
# İzvesti TsİK Adaları
İzvesti TsİK Adaları (), Rusya'da Kara Denizi'nde bulunan bir takımadadır. Adalar, Arktik Enstitüsü Adaları'ndan 45 km kuzeyinde yer almaktadır. İdari olarak Krasnoyarsk Krayı'na bağlıdır. Aynı zamanda Büyük Arktik Devlet Doğa Koruma Alanı'nın bir parçasıdır.
İzvesti Tsik Adaları'nı çevreleyen deniz kışın buzla kaplıdır ve yaz aylarında bile çok sayıda buz kütlesi bulunmaktadır.


## Ek okuma.
  - William Barr, Reinhard Krause and Peter-Michael Pawlik, "The polar voyages of Captain Eduard Dallmann, whaler, trader, explorer 1830–96".
# Mick Ralphs
Michael Geoffrey Ralphs, (31 Mart 1944, Stoke Lacy - 23 Haziran 2025, Henley-on-Thames), İngiliz müzisyen, şarkıcı ve söz yazarı. Glam rock grubu Mott the Hoople ve hard rock grubu Bad Company'nin kurucu üyelerindendir. Her iki grubun çıkardığı tüm stüdyo albümlerinde yer almıştır. 2011 yılında, bir jam session'da tanıştığı müzisyenlerle birlikte Mick Ralphs Blues Band'i kurdu.
Ralphs, grup arkadaşları tarafından "sert ve güçlü akortlardan zarif akustik tınılara kadar her şeyi çalabilen çok yönlü ve yetenekli bir gitarist" ve "önemli bir söz yazarı" olarak tanımlanmaktadır.


## Ölümü.
Hayatının son yıllarını felç geçirdikten sonra yatağa bağlı olarak geçirdi ve 23 Haziran 2025’te, Oxfordshire’daki Henley-on-Thames kasabasında bir bakım 81 yaşında öldü.


## Diskografi.
### Mott the Hoople.
  - "Mott the Hoople" (1969) 
  - "Mad Shadows" (1970) 
  - "Wildlife" (1971) 
  - "Brain Capers" (1971) 
  - "All the Young Dudes" (1972) 
  - "Mott" (1973) 
  - "The Hoople" (1974)


### Bad Company.
  - "Bad Company" (1974)
  - "Straight Shooter" (1975)
  - "Run with the Pack" (1976)
  - "Burnin' Sky" (1977)
  - "Desolation Angels" (1979)
  - "Rough Diamonds" (1982)
  - "Fame and Fortune" (1986)
  - "Dangerous Age" (1988)
  - "Holy Water" (1990)
  - "Here Comes Trouble" (1992)
  - "Company of Strangers" (1995)
  - "Stories Told & Untold" (1996)
# Kirov Adaları
Kirov Adaları (), Rusya'da Kara Denizi'nde bulunan bir takımadadır. Adalar, Sibirya anakarasından 140 km kuzeyinde ve Nordenskiöld Takımadaları'nın 100 km kuzeybatısında yer almaktadır ve tundra bitki örtüsü ile kaplıdır. İdari olarak Krasnoyarsk Krayı'na bağlıdır. Aynı zamanda Büyük Arktik Devlet Doğa Koruma Alanı'nın bir parçasıdır.
Adalar, adını Bolşevik önder Sergey Kirov'dan almaktadır.
# Kolçak Adası
Kolçak Adası (), Rusya'da Kara Denizi'nde bulunan bir adadır. Ada, Taymır Körfezi'nin 40 km doğusunda ve Taymır Adası'nın 14 km güneydoğusunda yer almaktadır. İdari olarak Krasnoyarsk Krayı'na bağlıdır. Aynı zamanda Büyük Arktik Devlet Doğa Koruma Alanı'nın bir parçasıdır.
Ada, adını 1900-1902 Arktik Keşfi sırasında adaları keşfeden Rus amiral Aleksandr Kolçak'tan almaktadır. Bölgedeki diğer büyük adalarla karşılaştırıldığında Kolçak oldukça düzenli bir şekle sahiptir.
# Karabağ, Ardahan
Karabağ, tarihi Artani bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin merkez ilçesinde ortadan kalkmış bir köydür. Yerleşim alanı Alagöz köyünün sınırları içindedir.


## Tarihçe.
Karabağ'ın Osmanlı döneminden önceki adı konusunda mevcut kayıtlarda bilgi bulunmamaktadır. 1574 tarihli icmal defteri ile Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde Karabağ (قرەباغ) şeklinde geçer.
Karabağ köyünün bulunduğu Artani bölgesi, Orta Çağ’da Gürcistan’ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferini izleyen dönemde Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün eski sakinleri Hristiyan nüfusunun ibadet yeri olan Karabağ Kilisesi bu dönemden kalmış olmalıdır.
Karabağ, 1574 tarihli İcmal defterinde, Karabağ-i Büzürg (Büyük Karabağ) ve Karabağ-i Küçük (Küçük Karabağ) olmak üzere iki köy olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte bu köyler Ardahan-i Küçük livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Karbağ-i Büzürg köyünün hasılası 10.500 akçe, Karabağ-i Küçük köyünün hasılası ise 5.500 akçe olarak belirlenmişti. Çıldır Eyaleti’nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde ise, Karabağ-i Büzürg (قرەباغ بزرك) adıyla tek köy olarak geçer. Büyük Karabağ köyü bu tarihte aynı idarî konuma sahipti. Hicri 1115 (1703/1704) tarihinde hasılası 6.600 akçe olan köy Yusuf adında birine tahsis edilmişti.
Karabağ köyü, eski bir Rus haritasında "Karabah" (Карабах) şeklinde kaydedilmiştir. Ancak bu yerleşim, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Ardahan sancağında bir köy olarak yer almamıştır. Nitekim Gürcü gazeteci ve araştırmacı Konstantine Martvileli, 1917 yılında köyün terk edilmiş olduğunu, köyden geriye yarı sağlam halde Karabağ Kilisesi'nin kaldığını yazmıştır.
# Sverdrup Adası
Sverdrup Adası (), Rusya'da Kara Denizi'nde bulunan bir adadır. Ada, Dikson Adası'nın 120 km kuzeyinde ve Arktik Enstitüsü Adaları'nın 90 km kuzeydoğusunda yer almaktadır. İdari olarak Krasnoyarsk Krayı'na bağlıdır. Aynı zamanda Büyük Arktik Devlet Doğa Koruma Alanı'nın bir parçasıdır.
Ada, adını 18 Ağustos 1893'te Fridtjof Nansen liderliğindeki Fram Seferi sırasında adayı gören Norveçli kutup araştırmacısı ve gemi kaptanı Otto Sverdrup'tan almıştır.
# Uşakov Adası
Uşakov Adası (), Rusya'da Kara Denizi'nde bulunan bir adadır. Ada, Franz Josef Toprakları ve Severnaya Zemlya arasında Arktik buz kütlesinin yakınlarında yer almaktadır. İdari olarak Krasnoyarsk Krayı'na bağlıdır.
Ada adını "Sadko" buzkıran gemisi mürettebatı lideri Sovyet kutup araştırmacısı Georgi Uşakov'dan almaktadır.
# Uyedineniya Adası
Uyedineniya Adası (; "Yalnızlık Adası"), Rusya'da Kara Denizi'nde bulunan bir adadır. Ada, Novaya Zemlya ve Severnaya Zemlya arasında yer almaktadır. İdari olarak Krasnoyarsk Krayı'na bağlıdır. Aynı zamanda Büyük Arktik Devlet Doğa Koruma Alanı'nın bir parçasıdır.
Ada, 26 Ağustos 1878 tarihinde Norveçli kaşif Edvard Holm tarafından keşfedilmiştir.
# Wiese Adası
Wieser Adası (), Rusya'da Kara Denizi'nde bulunan bir adadır. Ada, Franz Josef Toprakları ve Severnaya Zemlya arasında yer almaktadır. İdari olarak Krasnoyarsk Krayı'na bağlıdır.
Ada, adını Sovyet okyanus bilimci Vladimir Wiese'den almaktadır.


## Ek okuma.
  - "Summary of the Arctic archipelagos and islands." Scott Polar Research Institute, University of Cambridge.
# İran Yüce Liderlik Ofisi
İran Yüce Liderlik Ofisi (, aynı zamanda Liderlik Evi ( olarak da bilinen yapı, 1989'dan beri İran Yüce Lideri'nin resmî ikametgâhı, bürokratik ofisi ve ana çalışma merkezidir.


## Genel Bakış.
Yüce Liderlik Ofisi, Yüce Lider tarafından çeşitli askeri, kültürel, ekonomik ve siyasi kuruluşlara emirleri iletmek ve idare etmek amacıyla kullanılır. Bu ofise bağlı olarak çok sayıda siyasi, askeri ve dini danışman görev yapmaktadır. Bu danışmanlar, ülke genelinde alınan kararlarda nüfuz sahibi bir role sahiptir.
Tahran'dan eski bir milletvekili olan Ali Motahari'ye göre, Yüce Liderlik Ofisi'nin ülke meselelerindeki etkisi o kadar büyüktür ki, parlamento fiilen Yüce Liderlik Ofisi'nin bir şubesi konumundadır.
# Sannikov Toprağı
Sannikov Toprağı (), Kuzey Buz Denizi'nde olduğuna inanılan bir hayalet adadır. 19. yüzyıl Rusya'sında varlığına dair iddialar bir tür efsaneye dönüştü.


## Tarihçe.
Yakov Sannikov ve Matvei Gedenschtrom, 1809-1810'da Yeni Sibirya Adaları'na yaptıkları kartografik keşif gezisinde kara kütlesini gördüklerini iddia ettiler. Sannikov, 1811'de Kotelni Adası'nın kuzeyinde "yeni bir kara parçası" gördüğünü bildiren ilk kişiydi).
1886'da, Rus hizmetindeki Baltık Alman kâşifi Baron Eduard von Toll, Yeni Sibirya Adaları'na yaptığı bir keşif gezisi sırasında bu ulaşılması zor toprakları gözlemlediğini bildirdi. Ağustos 1901'de, yine Toll'un yönettiği Rus Kutup Seferi sırasında, Rus Arktik gemisi "Zarya", efsanevi Sannikov Toprağı'nı aramak için Laptev Denizi'ni geçti. Kısa süre sonra Yeni Sibirya Adaları'ndaki yüzen paket buzlar tarafından engellendi. De Long Adaları'nın ötesinde olduğu düşünülen Sannikov Toprakları'na ulaşma girişimleri, "Zarya" hızlı buzda sıkışmışken 1902'de devam etti. Kasım ayında, Toll ve üç arkadaşı gemiden ayrıldı ve Bennett Adası'ndan uzakta, gevşek buz kütleleri üzerinde güneye doğru yol aldı ve kendilerinden bir daha haber alınamadı.
1936 yılında Sovyet buzkıran gemisi "Sadko" ile arama başlatıldığı duyuruldu ve 1937 yılında bu arama çalışmaları sürdürüldü ancak karaya dair hiçbir ize rastlanmadı.
Bazı tarihçiler ve coğrafyacılar, Sannikov'un diğer başarılarından ve Sannikov Toprağı'nın haritalanmış konumunda sığ kum sığlıklarının varlığından yola çıkarak, bir zamanlar gerçekten var olduğunu ancak kıyı erozyonu tarafından yok edildiğini ve fosilleşmiş buzdan veya donmuş topraktan oluşan diğer birçok ada gibi su altında kalmış bir kum sığlığına dönüştüğünü varsaymaktadır.
# Hayalet ada
Hayalet ada, bir süre haritalarda yer alan ancak daha sonra var olmadığı anlaşılan iddia edilen bir adadır. Genellikle yeni bölgeleri keşfeden erken dönem denizcilerinin raporlarından kaynaklanır ve genellikle navigasyon hatalarının, yanlış gözlemlerin, doğrulanmamış yanlış bilgilerin veya kasıtlı uydurmaların sonucudur. Bazıları "keşfedilmemiş" olmadan önce yüzyıllar boyunca haritalarda kalmıştır.
Bir zamanlar var olduğu ancak deniz tarafından yutulduğu veya başka bir şekilde yok edildiği iddia edilen kayıp toprakların aksine, hayalet ada, aynı anda var olduğu iddia edilen ancak daha sonra ilk etapta var olmadığı (veya Kaliforniya Adası'nda olduğu gibi bir ada olmadığı) anlaşılan bir adadır.
# Arktik buz kütlesi
Arktik buz kütlesi, Kuzey Buz Denizi ve çevresinin deniz buzu örtüsüdür. Arktik buz kütlesi, ilkbahar ve yaz aylarında buzun eridiği, Eylül ortasında minimuma ulaştığı ve ardından sonbahar ve kış aylarında arttığı düzenli bir mevsimsel döngüden geçer. Kuzey Kutbu'ndaki yaz buz örtüsü, kış buz örtüsünün yaklaşık %50'sidir. Buzun bir kısmı bir yıldan diğerine varlığını sürdürür. Günümüzde, Arktik havzası deniz buzunun %28'i çok yıllık buzdur ve mevsimsel buzdan daha kalındır. Geniş alanlarda 3–4 m kalınlığa kadar, sırtlar 20 m kalınlığa kadar ulaşır. Düzenli mevsimsel döngünün yanı sıra, son on yıllarda Arktik'te deniz buzunun azalması yönünde bir eğilim de olmuştur.
# Vladislav Tkachiev
Vladislav Tkachiev (; d. 9 Kasım 1973, Moskova), Rus asıllı Fransız satranç büyükustası. 2007'de Avrupa Bireysel Satranç Şampiyonası'nı kazanmıştır.
# Büyük Arktik Devlet Doğa Koruma Alanı
Büyük Arktik Devlet Doğa Koruma Alanı (), Rusya'nın Krasnoyarsk Krayı'nda bulunan bir doğa koruma alanıdır. 1993 yılında kurulmuş olup 41.692 km² bir alana sahiptir ve Taymır Yarımadası ile çevresindeki adaları kapsar. Rusya ve Avrasya'nın en büyük doğa koruma alanıdır.
Büyük Arktik Devlet Doğa Koruma Alanı'nda ait Kara Denizi adaları 4.000 km²'lik bir yüzey alanına sahiptir. Buradaki adalar arasında Kirov Adaları, Voronin Adası, İzvesti TsİK Adaları, Arktik Enstitüsü Adaları, Sverdrup Adası, Uyedineniya Adası ve birkaç küçük ada daha bulunmaktadır. Bu kısım, Arktik Okyanusu'ndaki Kara Denizi'nin doğu kesimindeki adaların yaklaşık olarak tüm doğal ve biyolojik çeşitliliğini temsil eder.
Doğa koruma alanında birçok hayvan ve bitki, insanlar tarafından rahatsız edilmeden yaşamaktadır. Rezervdeki hayvanlar arasında kutup ayısı, kutup tilkisi, kar baykuşu, ren geyiği ve beluga balinası bulunmaktadır.
# Bolşoy Tyuters Adası
Bolşoy Tyuters Adası (; ; ; ), Rusya'da Finlandiya Körfezi'nde bulunan bir adadır. Ada, Finlandiya kıyısından 75 km uzakta yer almaktadır. İdari olarak Leningrad Oblastı'na bağlıdır.
Adanın sakinleri 16. yüzyıldan itibaren Finlerdi. II. Dünya Savaşı'ndan sonra ada Sovyetler Birliği'ne bırakıldı. Günümüzde adada bir deniz feneri bekçisi dışında kalıcı bir sakin bulunmamaktadır.


## Ek okuma.
  - Risto Hamari, Martti Korhonen, Timo Miettinen, Ilmar Talve: Suomenlahden ulkosaaret  Lavansaari, Seiskari, Suursaari, Tytärsaari, Jyväskylä 1996
# Moşçni Adası
Moşçni Adası (; ; ; ), Rusya'da Finlandiya Körfezi'nde bulunan bir adadır. Ada, Sankt-Peterburg'un 120 km batısında yer almaktadır. İdari olarak Leningrad Oblastı'na bağlıdır.
Ada, Kış Savaşı'na kadar Finlandiya'nın Vıborg iline bağlı iken savaş sırasında ada sakinleri tahliye edildi. II. Dünya Savaşı'ndan sonra ada Sovyetler Birliği'ne bırakıldı.
# Tuzla Adası
Tuzla Adası (; ), Kerç Boğazı'nın ortasında bulunan bir adadır. Ada, batıda Kerç Yarımadası ile doğuda Taman Yarımadası arasında yer alan bir dil biçiminde olup kumlu bir araziye sahiptir. 1925'teki bir fırtınadan sonra Taman Yarımadası'nın bir kısmından oluşmuştur. İdari olarak Kırım Cumhuriyeti'nin Kerç kentine bağlıdır.
Eylül 2003'te, Rusya tarafından Taman Yarımadası'ndan bir geçit inşa etmeye başladığında ada Ukrayna-Rusya çatışmasının kaynağı oldu. 2014'te, tüm Kırım Yarımadası ile birlikte Rusya tarafından ilhak edildi. Kırım'ın ilhakından sonra, Ruslar Kerç Boğazı'nın üzerine bir köprü inşa etmek için adayı kullandılar.
# Mansure Hüceste Bakırzade
Mansure Hüceste Bakırzade (; d. 1947), İran yüce lideri Ali Hamenei'in eşidir.
Meşhed'de dindar bir Fars ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası, Meşhed'in tanınmış iş insanlarından Muhammed İsmail Hüceste Bakırzade'dir. Aynı zamanda, İran Radyo Televizyon Kurumu eski başkan yardımcılarından olan Hasan Hüceste Bakırzade'nin de kız kardeşidir.
Ali Hamenei ile ilk kez 1964 yılında özel bir törende tanıştı. Çift, bir sonraki yıl evlendi. Nikah akitleri Ayetullah Muhammed Hadi Milani tarafından gerçekleştirildi.
Çiftin; Mustafa, Mücteba, Mesud ve Meysam adında dört oğlu; Büşra ve Hüda adında ise iki kızı bulunmaktadır:
  - Mustafa: Ağırlıklı olarak medrese eğitimi (dini ilimler) ile meşguldür. Azizullah Hoşvakt'ın kızıyla evlenmiştir.
  - Mücteba: Ülke medyasında ve siyasetinde daha fazla öne çıkan oğludur ve Gulam Ali Haddad Adil'in damadıdır.
  - Mesud: Seyyid Muhsin Harrazi'nin kızıyla evlidir ve bu evlilik sebebiyle Kemal ve Sadık Harrazi ile akrabalık bağı bulunmaktadır.
  - Meysam: Tahran'ın dindar çarşı tüccarlarından Mahmud Lulaçiyan'ın kızıyla evlenmiştir. Kardeşi Mesud gibi o da "Devrim Lideri'nin eserlerinin korunması ve yayınlanması ofisi"nde görev yapmaktadır.
  - Büşra: Muhammed Muhammedi Gülpayegani'nin oğlu ile evlenmiştir.
  - Hüda: Muhammed Bakır Bakıri'nin oğlu ile evlenmiştir.
# Çeçen Adası
Çeçen Adası (), Rusya'da Hazar Denizi'nde bulunan bir adadır. Ada, Ağrahan Yarımadası'nın kuzey ucundaki burunun hemen açıklarında, Kraynovka'nın 20 km doğusunda yer almaktadır. İdari olarak Dağıstan Cumhuriyeti'ne bağlıdır.
Çeçen Adası çevresindeki deniz genellikle Ocak ve Mart ayları arasında donar. Bitişik adalar arasında Lopatin Adası, Bazar, Prıgunki, Piçujonok ve Yaiçni Adası bulunur ve toplu olarak 'Çeçen Takımadaları' olarak bilinirler.
Adanın adı Çeçenlerden almaktadır. Rus coğrafyacı ve askeri yetkiliye göre Çeçenler daha önce denize kadar yerleşmişlerdi.
# Tyuleni Adası (Hazar Denizi)
Tyuleni Adası (), Rusya'da Hazar Denizi'nde bulunan bir adadır. Ada, Kızılyar Körfezi açıkları yakınlarında yer almaktadır. İdari olarak Dağıstan Cumhuriyeti'ne bağlıdır. Adada bir hava durumu istasyonu bulunmaktadır.
# Ogoy Adası
Ogoy Adası (; ), Rusya'da Baykal Gölü'nde bulunan bir adadır. Ada, gölün kuzey kıyıları yakınında Şara-Şulun Burnu'nun ucunda yer almaktadır ve Maloye Morye Boğazı ile anakaradan ayrılmaktadır. İdari olarak İrkutsk Oblastı'na bağlıdır.
2005 yılında, Moskova Budist Merkezi'nin girişimiyle adanın en yüksek noktasına, dakini Tröma Nakmo'ya adanmış bir Aydınlanma Budist stupası inşa edildi.
# Celal Bayar Çilenker
Celal Bayar Çilenker (d. 2002, Antalya), Türk yağlı güreş sporcusu. başaltı boyunda güreşmektedir.


## Güreş kariyeri.
2002 yılında Antalya’nın Serik ilçesinde dünyaya geldi. Yağlı güreşe küçük yaşlarda başlayan Çilenker, alt boylardan itibaren çeşitli dereceler elde etti. 2025 yılında Şahinbey Yağlı Güreşleri'nde başaltı boyunda şampiyonluk yaşadı. 2025 yılı sezonuna da başarılı bir başlangıç yaptı. Serik Belediyesi güreş takımında yer alan sporcu, antrenörlüğünü eski başpehlivanlardan Hasan Çetin’in yaptığı ekipte yetişmiştir.
2025 sezonunda ayrıca Kocaeli Sekapark Yağlı Güreşleri'nde ve Yatağan Yağlı Güreşleri'nde başaltı boyunda finale yükselmiş ancak ikincilikle yetinmiştir.
664. Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nde başaltı boyunda mücadele eden Celal Bayar Çilenker, güçlü rakipleri mağlup ederek finale kadar yükseldi. Finalde Tufan Güzel'i yenerek başaltı boyunda şampiyon oldu ve başpehlivanlık boyuna yükselme hakkı kazandı. Final mücadelesi, 664. Kırkpınar'da başaltı boyunun en dikkat çeken güreşlerinden biri olmuş, Çilenker'in teknik ve kondisyon üstünlüğü öne çıkmıştır.
Serik Belediyesi güreş takımında yer alan Çilenker’in toplamda 116 güreşi, 94 galibiyeti ve 22 turnuva şampiyonluğu bulunmaktadır.
Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu'nun 2.1 Sporcudan Alınan Örnekte Yasaklı bir Maddenin veya Metabolitlerinin veya Belirteçlerinin Tespit Edilmesi gerekçesiyle sporcu 31 Temmuz 2025 itibaren geçerli olmak üzere spordan 3 yıl men cezası almıştır. Cezası 31 Temmuz 2028 tarihinde bitecektir. 664. Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nde elde ettiği başpehlivanlık unvanı iptal edilmiştir. Tekrar başaltı boyuna düşürülmüştür.
# Joe Mendes
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
  İsveç U-17
Joe Mendes ya da tam adıyla Josafat Wooding Mendes (31 Aralık 2002, Stockholm), kariyerini Samsunspor'da sürdüren İsveçli millî sağ bek.
Angola ve Demokratik Kongo kökenli futbolcu İsveç'te doğup büyüdü ve millî takım tercihini de buradan yana kullandı. Kuzeni Jardell Kanga da kendisi gibi futbolcudur.


## Kariyeri.
### Kulüp.
Stockholm doğumlu Joe, futbola buranın takımı AFC United altyapısında 2007 yılında başladı ve 12 yaşında AIK altyapısına geçti. 2021'e kadar burada kalan Joe kulüp A takımı ile birkaç hazırlık maçında oynasa da resmî maçlarda şans bulamadı. 2021'de İsveç'in üçüncü seviye liginde yer alan Hammarby Talang'a transfer olarak profesyonel olan Joe buradaki performansıyla Hammarby Talang'ın kardeş kulübü Hammarby'le iki yıllığına anlaştı. Burada UEFA Konferans Ligi'nde oynayarak Avrupa tecrübesi yaşadı. 2022-23 devre arasında altyapısında yetiştiği AIK tarafından transfer edildi, bir sene sonra ise Braga ile anlaştı. Burada yarım geçirdiği yarım sezonun ardından 2024-25 sezonunu Basel'de kiralık geçirdi, sezon sonunda Basel tarafından satın alma opsiyonu kullanılmadı ve 2025-26 sezonu başında Samsunspor'a transfer oldu.


### Millî.
2018'de 17 yaş altı seviyede millî takıma seçilen Joe, 2022'de 21 yaş altı takımında oynamaya başladı. İlk A millî takım tecrübesini ise 12 Ocak 2023'te İzlanda'ya karşı oynanan maçta yaşadı.


## Başarıları.
 - Taça da Liga: 1 
 2023-24 (Braga ile)
 - Super League: 1 
 2024-25 (Basel ile)
 - Schweizer Cup: 1 
 2024-25 (Basel ile)
# Aralıkçılar Adası
Aralıkçılar Adası (), Rusya'nın Sankt-Peterburg kentinde bulunan bir adadır. Ada, Neva Nehri üzerinde Vasileostrovski rayonunda yer almaktadır.
Ada başlangıçta bir Smolenski Lüter Mezarlığı olarak kullanılıyordu. Sovyetler Birliği döneminde Aralıkçılar İsyanı'nın idam edilen beş liderinin mezar yerlerinin bulunması nedeniyle Aralıkçılar Adası olarak adlandırıldı.
# Tufan Güzel
Tufan Güzel (d. 1999, Antalya), Türk yağlı güreş sporcusu. Başpehlivan boyunda güreşmektedir.


## Güreş kariyeri.
Tufan Güzel, 1999 yılında Antalya'nın Kumluca ilçesinde doğdu. Güreş kariyerine küçük yaşlarda başladı. Alt boylardan başaltı boyuna kadar çeşitli turnuvalarda başarı gösterdi.
2023 yılında çeşitli yağlı güreş organizasyonlarına katıldı ve sezon içinde ilk dikkat çeken başarısını Yatağan Yağlı Güreşleri'nde başaltı üçüncülüğü elde ederek aldı.
2024 sezonunda Kaş, Şahinbey, Kumluca ve Finike gibi çeşitli turnuvalarda mücadele etti. Sezonu Türkiye Yağlı Güreş Ligi genel klasmanında başaltı boyunu 16. sırada tamamladı.
2025 yılında düzenlenen 664. Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nde Tufan Güzel, başaltı boyunda mücadele etti. Çeyrek finalde Mevlüt Köken’i, yarı finalde ise Onur Susuz’u mağlup ederek finale yükseldi. Final müsabakasında Celal Bayar Çilenker ile karşılaşan Güzel, rakibine mağlup olarak turnuvayı ikinci sırada tamamladı. Bu dereceyle birlikte başpehlivanlık boyuna yükselme hakkı kazandı.


## Performansı.
Genel Performans
"Son Güncelleme:20.07.2025"
Katıldığı Güreşler
Güreş Yaptığı Başpehlivanlar


## Başarıları.
  - 2024 – 663. Kırkpınar Yağlı Güreşleri – Başaltı ikincisi 
  - 2023 – Yatağan Yağlı Güreşleri – Başaltı üçüncüsü
# Büyük Ussuriysk Adası
Büyük Ussuriysk Adası (; ), Amur ve Ussuri nehirleri arasında bulunan bir adadır. Ada, bu iki nehrin birleştiği noktada yer almakta olup Tarabarov Adası ve 90'dan fazla adacıkla çevrilidir. İdari olarak Rusya'nın Habarovsk Krayı ile Çin'in Heilongjiang eyaletine bağlıdır.
Adanın, Amur ve Ussuri nehirlerinin birleştiği noktada ve Rusya'nın önemli şehri Habarovsk'un hemen yanında yer alması, ona büyük stratejik önem kazandırmıştır.
2008'de tam olarak yürürlüğe giren Çin-Rusya Sınır Anlaşması'ndan bu yana Büyük Ussuriysk Adası Çin ve Rusya arasında bölündü. Çin adanın bir kısmının kontrolünü alırken Rusya ise geri kalanını elinde tuttu.