BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# 420


## Doğumlar.
  - Kasım - Majorianus, Batı Roma İmparatorluğu tahtına çıkmış olan Romalı general (ö. 461)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Anthemius, Batı Roma İmparatorluğu tahtına çıkmış Romalı general (ö. 472)


## Ölümler.
  - 30 Eylül - Hieronymus, rahip, günah çıkarıcı, teolog ve tarihçi (d. y. 347)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Aziz Porphyrius, Pagan bir inanca sahip olan Gazze şehrini Hristiyanlaştırma çabası ile tanınan aziz (d. 347)
   - Glycerius, Batı Roma İmparatorluğu tahtına çıkmış ve sonradan erken dönem Katolik Kilisesinde bir Piskopos olarak hizmet vermiş olan Roma İmparatoru (ö. 480 sonrası)
   - Marutha, daha sonraları piskopos olan Süryani bir keşiş, Kilise Babası
# 421


## Olaylar.
  - Roma-Sasani Savaşı (421-422), Doğu Roma İmparatorluğu ile Sasani İmparatorluğu arasında bir çatışma


## Ölümler.
  - 21 Ocak - I. Yezdicerd, Sâsânî İmparatorluğu'nun 12. şâhı
  - 2 Eylül - III. Constantius, geç dönem Romalı general, politikacı ve İmparator
# 422


## Olaylar.
  - Roma-Sasani Savaşı (421-422), Doğu Roma İmparatorluğu ile Sasani İmparatorluğu arasında bir çatışma


## Doğumlar.
  - Licinia Eudoxia, Roma İmparatoriçesi, Doğu Roma İmparatoru II. Theodosius'un kızı (ö. 462)
# 423
423 (CDXXIII) pazartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Joannes Batı Roma imparatoru oldu.


## Doğumlar.
  - Başsenobit Theodosius, Bizanslı aziz


## Ölümler.
  - 15 Ağustos - Honorius, Roma İmparatoru (d. 384)
  - 23 Aralık - Mingyuan, Çin hükümdarı (d. 392)
# 424


## Olaylar.
  - Joannes, yandaşlarından Aëtius'u askerî yardım alabilmek umuduyla elçi olarak Hunlar'a gönderdi.
  - Tai Wu Di, Kuzey Vey hükümdarı oldu.
# 425


## Olaylar.
  - 23 Ekim - III. Valentinianus Roma İmparatoru oldu.


## Doğumlar.
  - Flavius Zeno, iki defa tahta geçmiş Doğu Roma İmparatorluğu İmparatoru (ö. 491)


## Ölümler.
  - Joannes, Batı Roma İmparatoru & Gaspçı
# 426
426 (CDXXVI) cuma günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Mallorca, Vandalların istilasına uğradı.
# 427
427 (CDXXVII) cumartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Koguryo'nun başkenti Pyongyang oldu.
# 428
428 (CDXXVIII) pazar günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - Antik Ermeni Krallığı dağıldı. (kuruluşu MÖ 190)


## Ölümler.
  - Mopsuestialı Theodor, Bizanslı piskopos (d. 350)
# 429
429 (CDXXIX) salı günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Cücenler'de "Mouhanheshenggai Khan" hakimiyeti sona erdi, "Chilian Khan" hakimiyeti başladı.
# 430


## Olaylar.
### Yerlerine göre.
#### Roma İmparatorluğu.
  - İlkbahar - Kral Genserik'in emriyle Vandallar, Kuzey Afrika'da Akdeniz boyunca güçlerini artırdı ve Hippo Regius'u (Augustinus'un yeni piskopos olduğu) kuşattı.
  - Flavius Aetius, Galya'da Vizigot ve Frank güçlerine karşı zafer kazandıktan sonra "Magister Militum" rütbesini aldı.
  - Oktar liderliğindeki Hunlar, Worms (Almanya) şehrinin yakınlarındaki Ren Nehri'ndeki toparkları işgal eden Burgonyalılara karşı atağa geçti. Savaş esnasında ölen Oktar'ın ordusu tahrip edildi.
  - Flavius Felix ve bir diyakon olan eşi Aetius'a karşı plan yapmakla suçlandı. Ravenna'da tutuklanıp idam edildiler. Aetius'a "patrici" (Romalı asil) unvanı verildi.


#### Asya.
  - Çin'in kontrolünü ele geçirmek için yarışan devletlerden biri olan Kuzey Yan'ın imparatorluğuna Feng Ba'nın yerine kardeşi Feng Hong geçti.


### Konusuna göre.
#### Din.
  - 28 Ağustos – Augustinus, Hippo Regius'un kuşatılması sırasında 75 yaşındayken öldü. Anıtsal çalışması "Tanrı'nın Şehri" ve Hristiyanlıkla ilgili diğer çalışmalarını geride bıraktı.
  - Aziz Patrick, misyonerlik faaliyetleri için İrlanda'ya ulaştı (yaklaşık tarih).
  - Peter the Iberian, Beytüllahim'in yakınlarında bir Gürcistan manastırı buldu.


## Doğumlar.
  - I. Anastasius, Bizans İmparatoru (ö. 518)
  - Julius Nepos, Batı Roma İmparatoru (ö. 480)


## Ölümler.
  - 28 Ağustos - Augustinus, piskopos ve teolojist (d. 354)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Oktar, Hun hükümdarı (yaklaşık tarih)
# 431


## Olaylar.
  - Birinci Efes Konsili, Efes Meryem Ana kilisesinde, İstanbul Patriği Nestorius'un tartışmalı öğretileri yüzünden toplandı.
# 432
432 (CDXXXII) cuma günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - Rimini Muharebesi


## Ölümler.
  - 13 Mayıs - Helian Ding, Çin imparatoru
  - 26 Temmuz - I. Caelestinus, papa
  - Bonifacius, Romalı general
# 433
433 (CDXXXIII) pazar günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Petronius Maximus Batı Roma İmparatorluğu konsülü olarak atandı.


## Doğumlar.
  - Aziz Mitrius, Katolik aziz (ö. 466)
  - Odoacer, İtalya kralı (ö. 493)
# 434
434 (CDXXXIV) pazartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Attila, Avrupa Hun Devleti'nin başına geçti.


## Ölümler.
  - 7 Mayıs - Helian Chang, Çin imparatoru
# 435
435 (CDXXXV) salı günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Hunlar ile Roma İmparatorluğu arasında Margos Antlaşması imzalandı.


## Ölümler.
  - Yuhanna Kassian, Hristiyan keşiş (d. 360)
  - Rabbula, Edessa piskoposu (d. y. 350)
# 436


## Ölümler.
  - Edessalı Rabbula, Edessa şehrinin piskoposluğunu üstlenmiş bir din adamı, Süryani Kilise Babası (d. y. 350)
# 438
438 (CDXXXVIII) cumartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - 15 Şubat - Codex Theodosianus yayımlandı.


## Ölümler.
  - V. Behrâm, Sasani İmparatorluğu hükümdarı (d. 400)
# 439


## Olaylar.
  - 19 Ekim - Kartaca Kuşatması ile Kartaca, Vandallar tarafından Batı Roma İmparatorluğu'ndan alındı.
  - Sonraki Vey imparatoru T'ai-wu Chü-ch'ü'yü yok ettiğinde (18 Ekim 439 tarihinde), Aşina'nın 500 hanesi Cücenlerlere koşup Chin-shanlara (Altay dağları) yerleşti.
# 440


## Olaylar.
  - Ak Hun İmparatorluğu kuruldu. (dağılışı 710)


## Ölümler.
  - 17 Şubat - Mesrop Maştots, Ermeni rahip ve dil uzmanı (d. 361 / 362)
# 444


## Doğumlar.
  - İmparator Seinei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 22. imparatoru (ö. 484)


## Ölümler.
  - İskenderiyeli Cyril, İskenderiye Patriği (d. y. 376)
# 445
445 (CDXLV) pazartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Romalı aristokrat Petronius Maximus, Patrici unvanıyla onurlandırıldı.


## Ölümler.
  - Bleda, Hun hükümdarı, Attila'nın kardeşi (d. 390)
  - Fan Ye, Çinli tarihçi (d. 398)
# 446


## Olaylar.
  - 2. Balkan Seferi'nde Attila, Dacia Ripensis bölgesindeki (bugünkü Plevne) Utus Savaşında Arnegisclus komutasındaki Bizans ordularını imha etti.
# 447


## Olaylar.
  - Avrupa Hun Devleti ile Doğu Roma İmparatorluğu arasında Anotolyos Antlaşması imzalandı.
  - 447 Konstantinopolis depremi, Konstantinopolis Surları'na ciddi bir hasar verdi.
# 449


## Olaylar.
  - İkinci Efes Konsili toplandı.


## Doğumlar.
  - İmparator Ninken, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 24. imparatoru (ö. 498)
# 450


## Doğumlar.
  - I. Justinus, Bizans İmparatoru (ö. 527)
  - Aelia Ariadne, Bizans imparatoriçesi, İmparator I. Leo ve Aelia Verina çiftinin kızı (ö. 515)
  - Gunthamund, Geç Antik Çağ'da Kuzey Afrika'daki Vandallar ve Alanların kralı (ö. 496)
  - Hormisdas, papa (ö. 523)
  - İmparator Keitai, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 26. imparatoru (ö. 531)
  - İmparator Kenzō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 23. imparatoru (ö. 487)
  - Thrasamund, Geç Antik Çağ'da Kuzey Afrika'daki Vandallar ve Alanların kralı (ö. 523)


## Ölümler.
  - 28 Temmuz - II. Theodosius, Roma imparatoru (d. 401)
  - 27 Kasım - Aelia Galla Placidia, Roma İmparatoru (d. 392)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Nestorius, Konstantinopolis Patriği (d. 386)
# 451


## Olaylar.
  - 20 Haziran - Katalon Muharebesi gerçekleşti.
  - 8 Ekim - 1 Kasım arasında Kalkedon Konsili toplandı.
  - Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti. (önceki: 374  sonraki: 530)
# 452
452 (CDLII) salı günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - Attila komutasındaki Hunlar Kuzey İtalya'yı ele geçirdi.


## Ölümler.
  - 11 Mart - Taiwu, Çin imparatoru (d. 408)
  - Justa Grata Honoria, Batı Roma İmparatoru III. Valentinianus'ün ablası (d. 417)
# 453


## Ölümler.
  - Attila - Avrupa Hun İmparatoru (d. 395)
  - Ingyō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 19. imparatoru (d. 376)
  - Pulcheria, Doğu Roma imparatoru Arcadius'un kızı (d. 399)
# 454


## Olaylar.
  - Nedao Muharebesi gerçekleşti.


## Doğumlar.
  - Teoderik, Ostrogotlar Krallığı kralı (ö. 526)


## Ölümler.
  - Flavius Aetius, Batı Roma İmparatorluğu generali (d. 391)
  - İlek, Hun İmparatorluğu'nda Attila'nın en büyük oğlu ve ardılı
# 455


## Olaylar.
  - Vandallar, Roma'yı talan etti.


## Ölümler.
  - III. Valentinianus, Batı Roma İmparatoru (d. 419)
  - Petronius Maximus, Batı Roma İmparatoru (d. 396)
# 456


## Ölümler.
  - Avitus - Doğu Roma İmparatoru (d. 395)
  - İmparator Ankō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 20. imparatoru (d. 401)
# 457


## Doğumlar.
  - Leontia Porfirogenita, Doğu Roma imparatoru I. Leo'nun kızı (ö. 479 sonrası)


## Ölümler.
  - Ocak - Marcianus, Doğu Roma İmparatoru (d. 396)
  - 28 Ekim - Edessalı İbas, Edessa şehri piskoposu
  - "tarihi bilinmeyen"
   - II. Yezdicerd, Sasani İmparatorluğu'nun hükümdarı
   - Proterius, İskenderiye patriği
# 458


## Olaylar.
  - Çinliler ile sürekli bir çatışma içinde bulunan Cücenler, giriştikleri savaşı yitirince kuzeye çekilmek zorunda kaldılar.
# 459
459 (CDLIX) perşembe günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Franklar'ın Trier'i fethi


## Ölümler.
  - 2 Eylül - Simeon Stilites, Hristiyan aziz
  - "tarihi bilinmeyen"
   - III. Hürmüz, Sasani hükümdarı
   - Vortigern, Briton kralı
# 460


## Olaylar.
  - Roma imparatoru Majorian, Vizigotlar tarafından yenilgiye uğratıldı.


## Ölümler.
  - 7 Aralık - Hasan Tusi, İranlı şii alim
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Aelia Eudocia, II. Theodosius'ün karısı, Bizans İmparatoriçesi (d. 401)
# 461


## Ölümler.
  - 7 Ağustos - Majorianus, Batı Roma İmparatorluğu tahtına çıkmış olan Romalı general (d. 420)
  - 10 Kasım - I. Leo, papa (d. 400)
# 462


## Ölümler.
  - Licinia Eudoxia, Roma İmparatoriçesi, Doğu Roma İmparatoru II. Theodosius'un kızı (d. 422)
# 463
463 (CDLXIII) salı günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Kibi Clan Ayaklanması


## Doğumlar.
  - Romulus Augustus, son Batı Roma imparatoru (ö. 476 sonrası)
# 464
464 (CDLXIV) çarşamba günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - Olybrius Roma konsülü seçildi.


## Doğumlar.
  - Haşim bin Abdümenaf (ö. 497)
# 465


## Doğumlar.
  - Gazzeli Procopius, Hristiyan bir sofist ve retorikçi (ö. 528)


## Ölümler.
  - 15 Ağustos - Libius Severus, Lucania kökenli Roma İmparatoru
# 466


## Doğumlar.
  - I. Clovis, Frankların ilk kralı (ö. 511)
  - İmparator Ankan, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 27. imparatoru (ö. 536)


## Ölümler.
  - II. Teodorik, Vizigotların sekizinci kralı
  - Aziz Mitrius, katolik aziz (d. 433)
# 467


## Doğumlar.
  - II. Leo, Bizans İmparatoru (çocuk) (ö. 474)
  - İmparator Senka, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 28. imparatoru (ö. 539)
# 468
468 (CDLXVIII) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - 3 Mart - Aziz Simplicius, papa olarak göreve başladı.


## Ölümler.
  - 29 Şubat - Papa Hilarius
# 469
469 (CDLXIX) çarşamba günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Hun İmparatorluğu dağıldı. (kuruluşu 376)


## Ölümler.
  - Dengizik, Hun kralı
# 470
470 (CDLXX) perşembe günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Roma'da Santo Stefano al Monte Celio adlı kilise kuruldu.


## Doğumlar.
  - Papa II. Ioannes (ö. 535)
# 471
471 (CDLXXI) cuma günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Roma imparatoru I. Leo'nun kayınbiraderi Basiliscus 468'de gönderildiği sürgünden döndü.


## Ölümler.
  - Aspar, Doğu Roma İmparatorluğu'nun ordu başkomutanı görevini yapan general (d. 400)
# 472


## Ölümler.
  - 23 Ekim - Olybrius, Batı Roma İmparatoru
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Anthemius, Batı Roma İmparatorluğu tahtına çıkmış Romalı general (d. 420)
# 473
473 (CDLXXIII) pazartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - 3 Mart - Roma imparatoru I. Leo, Julius Nepos'u Batı Roma'nın yöneticisi olarak atadı.


## Doğumlar.
  - I. Kubâd, Sasani İmparatorluğu hükümdarı (ö. 531)
# 474


## Doğumlar.
  - Anthemios, matematik ve geometri bilgini, Ayasofya kilisesini tasarlayan iki önemli Bizans Rumundan biri


## Ölümler.
  - 18 Ocak - I. Leo, Bizans imparatoru (d. 401)
  - 17 Kasım - II. Leo, Bizans İmparatoru (çocuk) (d. 467)
# 475


## Olaylar.
  - 9 Ocak - Bizans İmparatoru Zeno, Başkent Konstantinopolis'i terkederek Antioch'a (Antakya) kaçmaya zorlandı, böylelikle birinci saltanatı sona ermiş oldu.
  - 31 Ekim - Romulus Augustus, Roma İmparatoru ilan edildi.
# 476


## Olaylar.
  - 4 Eylül – Batı Roma İmparatorluğu'nun çöküşü'nün geleneksel tarihi, Romulus Augustus'un Odoacer tarafından azledilişi.


## Doğumlar.
  - Aryabhata, Hint matematikçi ve astronom (ö. 550)


## Ölümler.
  - Basiliscus, devrik Doğu Roma imparatoru
  - Romulus Augustus, son Batı Roma imparatoru (d. 463)
# 477
477 (CDLXXVII) cumartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Hunerik, Vandal kralı olarak tahta çıktı.


## Ölümler.
  - 25 Ocak - Genserik, Vandal kralı (d. y. 400)
# 478
478 (CDLXXVIII) pazar günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Japonya'daki ilk Şinto tapınakları kuruldu.


## Doğumlar.
  - Narses, Bizans generali (ö. 573)
# 479


## Ölümler.
  - İmparator Yūryaku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 21. imparatoru (d. 418)
# 480


## Olaylar.
### Bizans İmparatorluğu.
  - İmparator Zeno, doğu / batı ortak imparatorluğunu resmen sona erdirdi. 95 yıl içinde Roma'nın tek imparatoru olarak hüküm sürdü. İmparatorun konumu bir daha asla bölünmedi.


### Balkanlar.
  - Julius Nepos, Batı Roma İmparatorluğu'nun eski imparatoru, Dalmaçya'da sürgün sırasında öldü.
  - 9 Aralık – Odoacer, Dalmaçya'yı işgal edip, Nepos'un katillerini soruşturdu. Daha sonra Roma Senatosu'nun işbirliğiyle siyasi gücünü tesis etti.


## Doğumlar.
  - Boethius, Romalı filozof (ö. 524)
  - Gelimer, Kuzey Afrika'da hüküm süren son Vandal kralı (ö. 553)
  - Nursialı Benedikt, Hem ortodoks hem katolik mezhebine göre aziz kabul edilen din adamı (ö. 547)
  - Theodahad, İtalya'da Ostrogotlar Krallığı üçüncü kralı (ö. 536)


## Ölümler.
  - Julius Nepos, Batı Roma İmparatoru (d. 430)
# 481
481 (CDLXXXI) perşembe günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Frank Krallığı kuruldu. (dağılışı 843)
# 482


## Olaylar.
  - Bizans imparatoru Zeno tarafından Henotikon belgesi çıkarıldı (Kalkedon Konsili sonrası ortaya çıkan kristolojik ayrışmalara son vermeyi amaçlayan, ancak kilise bölünmesine yol açan bir belge).


## Doğumlar.
  - I. Justinianus, Bizans İmparatoru (ö. 565)
# 483
483 (CDLXXXIII) cumartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - 13 Mart - Aziz Felix, papa olarak göreve başladı.


## Doğumlar.
  - Xuanwu, Çin imparatoru (ö. 515)


## Ölümler.
  - 10 Mart - Papa Simplicius
# 484


## Olaylar.
### Yere göre.
#### Bizans İmparatorluğu.
  - 19 Temmuz - Romalı gaspçı Leontius, Tarsus'ta (günümüzde Türkiye) imparator olarak taç giydi. İmparatoriçe dul Verina, Dioecesis Orientis ve Dioecesis Aegypti valilerine destek için bir mektup gönderir. Antakya'da tanınır ve burayı başkent yapar.
  - Leontius, İmparator Zeno'ya karşı bir isyan başlatır  aynı zamanda Ostrogot Kralı Teoderik'in isyanıyla da karşı karşıyadır. Suriye'ye ordu gönderir, ancak Bizans generali Illus tarafından bozguna uğratılır.
  - Zeno, Teoderik ile bir barış antlaşması imzalar. Onu "Magister militum" olarak atar ve konsül yapar. Doğu İmparatorluğu diplomatik müzakerelerle kurtarılır ve imparatorluk ordusu Konstantinopolis surları ardında güçlendirilir.


#### Avrupa.
  - Kral Gundobad, Burgundların evlilik ve mirasla ilgili yasalarını, ayrıca vergi ve diğer cezaları düzenleyen "Lex Burgundionum'u" ilan etti (yaklaşık tarih).
  - 28 Aralık - Vizigot kralı Eurik öldü ve yerine oğlu II. Alarik geçti. Eurik, Toulouse'un güneydoğusunda, Aude Nehri'nin bir kıvrımında Carcassonne şehrini korumak için bir sur inşa etti.


#### Afrika.
  - 24 Şubat - Kral Hunerik, Vandal Krallığı'nda Katolikliği yasaklayan bir yasa olan 484 Fermanı'nı geçirdi. Birkaç hafta sonra Kral Hunerik Katolik piskoposları görevlerinden alır ve bazılarını Korsika'ya sürgün eder. Aralarında eski prokonsül Victorian'ın yanı sıra Frumentius ve diğer tüccarların da bulunduğu birkaç kişi şehit edildi. Aryan olmayı reddettikten sonra Hadrumetum'da öldürüldüler.
  - 23 Aralık - Hunerik ölür ve yerine yeğeni Gunthamund geçer ve Vandalların kralı olur. Saltanatı sırasında Katolikler zulümden kurtulur ve krallığın ekonomisini istikrara kavuşturur.


#### Asya.
  - Ak Hun İmparatorluğu, Pers'i işgal etti. Kral I. Fîrûz 50.000-100.000 kişilik bir ordu topladı ve kardeşi Belâş'ı Tizpon hükümetinin başına getirdi. Herat Savaşı'nda Persler pusuya düşürülüp yenildiler I. Fîrûz öldürüldü, naaşı onurla geri getirildi ve tam bir törenle gömüldü. Belâş, taç giyip Pers kralı olur.
  - Persler ve Ermeniler arasında Nvarsak Antlaşması imzalandı.


### Konuya göre.
#### Din.
  - Papa III. Felix, Zeno'nun 2 yıl önce Birlik Fermanı'nı ("Henotikon") yayınlamasında oynadıkları rol nedeniyle Konstantinopolis patriği Akakios ile İskenderiyeli III. Petrus'u aforoz etti. Fermanı sapkınlık olarak değerlendirir ve Roma Kilisesi ile Konstantinopolis Kilisesi arasındaki ayrışma derinleşir. Akakios bölünmesi 519 yılına kadar çözülemeyecektir.


## Doğumlar.
  - Brendan, İrlandalı rahip ve aziz (yaklaşık tarih) (ö. 578)


## Ölümler.
  - 23 Aralık - Hunerik, Vandalların kralı
  - Eurik, Vizigotların kralı (d. 420)
  - I. Fîrûz, Pers İmparatorluğu'nun kralı
  - Seinei, Japonya imparatoru (d. 444)
  - Verina, eski imparator I. Leo'nun karısı
# 485
485 (CDLXXXV) salı günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Antakya patriği Peter Fullo Batı Romalı piskoposlar tarafından aforoz edildi.


## Doğumlar.
  - Cassiodorus, Romalı devlet adamı ve keşiş (ö. 580)


## Ölümler.
  - 17 Nisan - Proklos, Yunan filozof (d. 412)
  - Asclepigenia, Atinalı filozof (d. 430)
# 486
486 (CDLXXXVI) çarşamba günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Soissons, Clovis tarafından Fransa Krallığı'nın ilk başkenti olarak seçildi.
  - Nestûrîler 2. Silifke Konsili'ni topladı.
# 487


## Ölümler.
  - İmparator Kenzō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 23. imparatoru (d. 450)
# 488


## Ölümler.
  - Flavius Illus, Bizans İmparatorları Zeno ve Basiliscus dönemlerinde etkin general
  - Leontius, İmparator Zeno'ya karşı taht iddiası ile bir isyana önderlik etmiş Doğu Roma İmparatorluğu generali
# 489


## Doğumlar.
  - İmparator Buretsu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 25. imparatoru (ö. 507)
# 490


## Doğumlar.
  - Bumin Kağan, Türk adıyla kurulmuş ilk devlet olan ilk Göktürk Kağanlığı'nın kurucusu (ö. 553)
  - Lidyalı İoannis, Bizanslı idareci ve kadim konular üzerine yazar
  - Vitiges, İtalya'da Ostrogotlar Krallığı dördüncü kralı (ö. 542)


## Ölümler.
  - 15 Ekim - Canus Natus, katolik aziz
# 491


## Doğumlar.
  - İoannis Malalas, Yunan vakanüvis (ö. 578)


## Ölümler.
  - Flavius Zeno, iki defa tahta geçmiş Doğu Roma İmparatorluğu İmparatoru (d. 425)
# 492


## Olaylar.
### Yere göre.
#### Bizans İmparatorluğu.
  - İsaurya Savaşı : İsauryalılar, Güney İç Anadolu Bölgesi'nde İmparator Anastasius I'e karşı bir isyan başlattılar.
  - Cotyaeum Muharebesi: İsauryalı isyancılar, İskit İoannis ve Kambur İoannis komutasındaki Doğu Roma ordusu tarafından yenildi (alt komutanlar arasında geleceğin I. Justinus da vardı). Dağ kalelerine çekildiler ve 497 yılına kadar Roma kuvvetlerine karşı gerilla savaşını sürdürdüler.


#### Avrupa.
  - Büyük Kral Theodoric Rimini'yi fethetti ve Ostrogot filosunu başkent Ravenna'dan 6 mil uzaklıktaki limanları abluka altına almak için getirdi. Önemli erzak, yiyecek ve erzak kesintiye uğrar, halk açlıktan ölür.


### Konuya göre.
#### Din.
  - 1 Mart – Papa III. Felix, Konstantinopolis Patriği Akakios'u aforoz ederek Batı Kilisesi ile Doğu Kilisesi'ni böldüğü ("Akakios bölünmesi") 9 yıllık saltanatının ardından öldü. Yerine 49. papa olarak I. Gelasius geçti.


## Ölümler.
  - 1 Mart - Papa III. Felix
# 493
493 (CDXCIII) cuma günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Deyrüzzaferân Manastırı kuruldu.


## Ölümler.
  - 15 Mart - Odoacer, İtalya kralı (d. 433)
# 495


## Ölümler.
  - Nusaybinli Barsauma, bir dönem Nusaybin piskoposluğunu üstlenmiş Hristiyan din adamı (d. 400 sonrası)
# 496
496 (CDXCVI) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - Tolbiac Muharebesi


## Doğumlar.
  - I. Childebert, Frank kralı (ö. 558)


## Ölümler.
  - 21 Kasım - Papa I. Gelasius
  - Gunthamund, Geç Antik Çağ'da Kuzey Afrika'daki Vandallar ve Alanların kralı (d. 450)
# 497


## Olaylar.
  - Şaolin Manastırı kuruldu.


## Doğumlar.
  - Abdül Muttalib bin Haşim (ö. 578)


## Ölümler.
  - Haşim bin Abdümenaf (d. y. 464)
# 498


## Ölümler.
  - İmparator Ninken, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 24. imparatoru (d. 449)
# 500


## Doğumlar.
  - I. Theudebert, Merovenj Hanedanı üyesi Avusturasya kralı (ö. 547 / 548)
  - Patrisyen Petrus, Bizans İmparatorluğu'nda bürokrat, diplomat ve tarihçi (ö. 565)
  - Prokopius, Filistin kökenli Bizanslı tarihçi (ö. 565)
  - Theodora, Bizans İmparatoriçesi ve I. Justinianus'un eşi (ö. 548)
  - Tribonianus, I. Justinianus döneminde, yasaları yenilemek ve düzenlemek ile sorumlu olan on hukukçudan biri (ö. 547)
# 501
501 (DI) pazartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - 5 Haziran - I. Ahkal Moʼ Nahb yeni Maya hükümdarı oldu.


## Doğumlar.
  - I. Hüsrev, Sasani İmparatorluğu hükümdarı (ö. 579)
# 502


## Olaylar.
  - Anastasya Savaşı başladı.
  - Amida Kuşatması başladı.
  - Martyropolis Kuşatması gerçekleşti.
  - Theodosiopolis Kuşatması gerçekleşti.
# 503


## Olaylar.
  - Amida Kuşatması sona erdi.


## Ölümler.
  - Narsai, geç antik çağ'da yaşamış din adamı (d. 410 sonrası)
# 505


## Doğumlar.
  - Belisarius, İmparator I. Justinianus döneminde Doğu Roma İmparatorluğu başkomutanı (Magister Militum) (ö. 565)
# 506
506 (DVI) pazar günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Agde Konsili toplandı.
  - Anastasya Savaşı sona erdi.
# 507


## Olaylar.
  - İmparator I. Anastasius, Dara'daki (Kuzey Mezopotamya) stratejik kaleyi tamamlar. Pers protestolarını hiçe sayarak şehir duvarlarını 30 feet'e (10 m) yükseltir. Trakya'daki Slavlar ve Bulgarların yağmalarından endişelenerek, Konstantinopolis (modern Türkiye) yakınlarındaki dar yarımada boyunca Karadeniz'den Marmara Denizi'ne kadar Anastasius Suru'nu inşa eder.
  - Vouillé Muharebesi: I. Clovis komutasındaki bir Frank ordusu Vizigot Krallığı'nı işgal eder ve Poitiers yakınlarında Kral II. Alarik'i yener. Vizigotlar köleleştirilmeyi reddeder ve Septimania'ya (Güney Galya) çekilir. Clovis, Gallia Aquitania'yı ilhak eder ve Toulouse'u ele geçirir.


## Doğumlar.
  - Efesli İoannes, kilisenin lideri ve tarihçi (ö. 588)


## Ölümler.
  - II. Alarik, Vizigot kralı
  - İmparator Buretsu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 25. imparatoru (d. 489)
# 508
508 (DVIII) salı günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - Paris, Frank Krallığı'nın başkenti oldu.
# 509


## Doğumlar.
  - İmparator Kimmei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 29. imparatoru (ö. 571)
# 511
511 (DXI) cumartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Hint matematikçi Aryabhata, Dünya'nın yörüngesel devinimini açıklayan denklemleri yayımladı.


## Ölümler.
  - I. Clovis, Frankların ilk kralı (d. 466)
# 514
514 (DXIV) çarşamba günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Hormisdas'ın papalık dönemi başladı (bitişi: 523)


## Ölümler.
  - 19 Temmuz - Papa Symmachus
  - Shen Yue, Çinli şair, devlet adamı ve tarihçi (d. 411)
# 515


## Ölümler.
  - Aelia Ariadne, Bizans imparatoriçesi, İmparator I. Leo ve Aelia Verina çiftinin kızı (d. y. 450)
  - Effimios, ortodoks patrik
# 516
516 (DXVI) cuma günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - Geat kralı Hygelac'ın Aşağı Ren yürüyüşü Franklar tarafından durduruldu.


## Doğumlar.
  - Athalarik, İtalya'da hüküm süren Ostrogotların ikinci kralı (ö. 534)


## Ölümler.
  - Oisc, Kent kralı
# 518


## Doğumlar.
  - İmparator Yōmei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 31. imparatoru (ö. 587)


## Ölümler.
  - I. Anastasius, Bizans İmparatoru (d. 430)
# 520


## Doğumlar.
  - II. Justinus, Bizans imparatoru (ö. 578)
  - II. Tiberius, Bizans imparatoru (ö. 582)
  - "veya 521", İmparator Sushun, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 32. imparatoru (ö. 593)


## Ölümler.
  - Temmuz - Flavius Vitalianus, Bizanslı kumandan
# 521


## Doğumlar.
  - "veya 520", İmparator Sushun, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 32. imparatoru (ö. 593)
# 522
522 (DXXII) cumartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Romalı filozof Boethius, Teoderik'e karşı komplo kurma gerekçesiyle tutuklandı.


## Ölümler.
  - Damnaze, Lazika (Batı Gürcistan) kralı
# 523


## Olaylar.
### Yere göre.
#### Bizans İmparatorluğu.
  - Daha sonra Bizans imparatoru olacak olan I. Justinianus, mesleği kurtizan olan metresi Theodora ile Konstantinopolis'te evlendi (yaklaşık tarih).


#### Avrupa.
  - Kral I. Clotaire, Burgonya'ya karşı düzenlenen bir sefere katılır ve Autun kasabasını ele geçirir. Şu anda 26 yaşında olan bu adam, merhum babası I. Clovis'den miras kalan toprakları genişletme planları yapmaktadır.
  - Burgonya Kralı Sigismund, Chlodomer, I. Childebert ve I. Chlothar komutasındaki işgalci Franklar tarafından yenildi. Yakalandı ve "Aurelianum'a" (modern Orléans ) esir alındı.


#### Afrika.
  - Hilderik, 27 yıllık bir saltanatın ardından amcası Thrasamund'un yerine geçer ve Vandallar ile Alanlar'ın kralı olur. Katolikliği savunur ve halka din özgürlüğü tanır.
  - Leptis Magna (bugünkü Libya ) Berberi (Morolar) akıncıları tarafından yağmalanıyor. Gelimer, Kuzey Afrika'da başarılı bir keşif gezisine liderlik ediyor.


#### Asya.
  - Kuzey Vey Çin'inin kuzey sınırındaki Altı Sınır Kasabası'nda bir isyan patlak verir ("Altı Garnizonun İsyanı"). Seçkinler ile Tabgaç klanı arasındaki gerginlikler devleti ciddi şekilde istikrarsızlaştırır.
  - Songyue Pagodası Kuzey Vey döneminde tamamlanır  dairesel tabanlı kule hala 40 m (131 ft) yüksekliğindedir.
  - Seong, Üç Kore Krallığı'ndan biri olan Baekje'nin kralı olur.


### Konuya göre.
#### Din.
  - 6 Ağustos – Papa Hormisdas, Akakios bölünmesi'nin sona ermesinde etkili olduğu 9 yıllık saltanatının ardından Roma'da öldü. Yerine 53. Papa olarak I. Ioannes geçti.


## Ölümler.
  - 6 Ağustos – Papa Hormisdas (d. 450 )
  - Thrasamund, Vandallar kralı (d. 450 )
# 524
524 (DXXIV) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - 1 Mayıs - Burgonya kralı Sigismund idam edildi.


## Ölümler.
  - Boethius, Romalı filozof (d. 480)
# 525
525 yılı (DXXV), Jülyen takvimine göre çarşamba günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Anavarza kenti büyük depremde tahrip oldu.


## Doğumlar.
  - Justinus, Bizanslı general ve aristokrat (ö. 566)
# 526
526 yılı (DXXVI), Jülyen takvimine göre perşembe günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Mayıs - 526 Antakya Depremi gerçekleşti.


## Ölümler.
  - 30 Ağustos - Teoderik, Ostrogotlar Krallığı kralı (d. 454)
# 527
527 yılı (DXXVII), Jülyen takvimine göre cuma günü başlayan yaygın bir yıldı.


## Olaylar.
  - 1 Nisan - Bizans İmparatoru I. Justinus, yeğeni I. Justinianus'u veliahtı ilan etti.
  - Ayios Polieuktos Kilisesi kuruldu.


## Ölümler.
  - 1 Ağustos - I. Justinus, Bizans İmparatoru (d. 450)
# 528
528 yılı (DXXVIII), Jülyen takvimine göre cumartesi günü başlayan artık bir yıldı.


## Olaylar.
  - Thannuris Muharebesi gerçekleşti.
  - Bulguksa tapınağı (Güney Kore'nin Kore Budizmi'nin Jogye tarikatının bir baş tapınağı) kuruldu.
  - Galata kulesi, Bizans İmparatoru Anastasius tarafından Fener Kulesi olarak inşa ettirildi.


## Ölümler.
  - Gazzeli Procopius, Hristiyan bir sofist ve retorikçi (d. 465)
# 530
530 yılı (DXXX), Jülyen takvimine göre salı günü başlayan yaygın bir yıldı.


## Olaylar.
  - Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti (önceki: 451   sonraki : 607).
  - Dara Muharebesi gerçekleşti.
  - Satala Muharebesi gerçekleşti.


## Doğumlar.
  - Velîd bin Mugīre, İslam dininin ilk yıllarında ve Mekke döneminde adı geçen pagan (ö. 622)
# 531


## Olaylar.
  - 19 Nisan - Callinicum Muharebesi gerçekleşti.


## Ölümler.
  - I. Kubâd, Sasani İmparatorluğu hükümdarı (d. 473)
  - İmparator Keitai, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 26. imparatoru (d. 450)
# 532


## Olaylar.
  - 11 Ocak - Nika Ayaklanması, Konstantinopolis'te meydana gelen şehrin gördüğü en şiddetli ayaklanma gerçekleşti.
  - 23 Şubat - İmparator I. Justinianus Konstantinopolis'te yeni bir Ortodoks Hristiyan bazilikası olarak Ayasofya'nın inşa edilmesini emretti. Mimar olarak Miletli İsidores ve Trallesli Anthemius'un görevlendirildiği inşaat için Efes'teki Artemis Tapınağı'ndan Helenistik sütunlar ve Mısır, Porphyry'deki taş ocaklarından büyük taşlar getirtildi ve 10.000 işçi çalıştırıldı.
  - Sürekli Barış, Bizans İmparatorluğu ve Sasani İmparatorluğu arasında süresiz bir barış antlaşması imzalandı.


## Ölümler.
  - 17 Ekim - II. Bonifacius, papa
# 533


## Olaylar.
  - 13 Eylül - Ad Decimum Muharebesi, Vandallar ile Bizans İmparatorluğu arasında yapılan bir muharebe
  - 15 Aralık - Tricamarum Muharebesi, Vandallar Savaşı


## Ölümler.
  - Hilderik, Geç Antik Çağ'da Kuzey Afrika'daki Vandallar ve Alanların sondan bir önceki kralı
# 534


## Olaylar.
  - 16 Kasım - Bizans'ın en geniş hukuk külliyatı olan Corpus iuris civilis yasalaştı.
  - Toledo, Vizigotların başkenti oldu.


## Ölümler.
  - 2 Ekim - Athalarik, İtalya'da Ostrogotlar Krallığı ikinci kralı (d. 516)
# 535


## Olaylar.
  - Dioecesis Asiana, İmparator I. Justinianus tarafından kaldırıldı.
  - Dioecesis Thraciae, İmparator I. Justinianus tarafından kaldırıldı.
  - Dioecesis Orientis, İmparator I. Justinianus tarafından kaldırıldı.


## Doğumlar.
  - Theudebald, I. Theudebert ve Deoteria'nın oğlu, Reims'in ya da Avustrasya'nın kralı (ö. 555)


## Ölümler.
  - Papa II. Ioannes, papa (d. 470)
# 536


## Olaylar.
  - 18 Mayıs - Quaestura exercitus kuruldu.
  - Napoli Kuşatması, Gotlar Savaşı sırasında Belisarius komutasındaki Bizans İmparatorluğu tarafından gerçekleştirildi.
  - Avrupa, Orta Doğu ve Asya'nın bir bölümünü sis kapladı. 18 ay boyunca hem gece hem de gündüz dünya karanlıkta kaldı.


## Doğumlar.
  - Agathias, Bizanslı şair ve tarihçi (ö. 582)
  - Evagrius Skolastikos, Roma İmparatorluğu'nda yaşamış Suriyeli tarihçi ve yazar (ö. 594)


## Ölümler.
  - İmparator Ankan, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 27. imparatoru (d. 466)
  - Theodahad, İtalya'da Ostrogotlar Krallığı üçüncü kralı (d. 480)
# 537


## Olaylar.
  - 27 Aralık - Ayasofya'nın yeniden inşası, Bizans İmparatoru I. Justinianus'un kişisel gözetiminde tamamlandı (II. Theodosius tarafından yaptırılan ikinci Ayasofya 532 yılındaki Nika Ayaklanması sırasında yanmıştı).
  - Camlann Savaşı gerçekleşti.


## Ölümler.
  - 20 Haziran - Silverius, papa
# 538


## Doğumlar.
  - 30 Kasım - Gregorius, Tours piskoposu olarak görev yapmış tarihçi ve hagiograf (ö. 594)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Bidatsu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 30. imparatoru (ö. 585)


## Ölümler.
  - Sittas, Bizans generali
# 539


## Doğumlar.
  - Mauricius, Bizans imparatoru (ö. 602)


## Ölümler.
  - İmparator Senka, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 28. imparatoru (d. 467)
  - Wacho, Lombardların İtalya'ya girmelerinden önceki hükümdarı
# 540
540 (DXL) pazar günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - Ildibad Ostrogot tahtına çıktı.


## Doğumlar.
  - I. Gregorius, papa (ö. 604)
  - Bavyeralı I. Garibald, Bavyera Krallığı hükümdarı
# 541


## Olaylar.
  - Tarihteki en büyük veba salgınlarından biri olan Justinianus Veba Salgını başladı.
  - Treviso Muharebesi gerçekleşti.
  - Verona Kuşatması gerçekleşti.


## Doğumlar.
  - 21 Temmuz - İmparator Wen, Çin'in Sui Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (ö. 604)


## Ölümler.
  - İoannis Tzibus, Bizans İmparatoru I. Justinianus'un generallerinden biri
# 542


## Olaylar.
  - Justinianus Veba Salgını sonucu Bizans İmparatorluğu'nda 2 milyon kişi öldü. Başkent Konstantinopolis'te (şimdi İstanbul) kayıp sayısı 100.000 idi.
  - Napoli Kuşatması başladı.
  - Mucellium Muharebesi gerçekleşti.
  - Faventia Muharebesi gerçekleşti.


## Ölümler.
  - Vitiges, İtalya'da Ostrogotlar Krallığı dördüncü kralı (d. 490)
# 543


## Olaylar.
  - Anglon Muharebesi gerçekleşti.
  - Napoli Kuşatması, Napoli'nin teslim olmasıyla sona erdi.
# 544


## Olaylar.
### Yerlerine göre.
#### Bizans İmparatorluğu.
  - Gotlar Savaşı: I. Justinianus ve Belisarius, Ostrogotlar Krallığı'na (İtalya) yetersiz Bizans sefer kuvveti (4,000 asker ve 200 gemi) ile geri döndüler.
  - Belisarius, Güney İtalya'da Otranto şehrini kuşatan Kral Totila komutasındaki Got ordusunu mağlup etti. Gotların geri çekilmesinden sonra, Bizanslılar Roma'ya doğru yürüdüler.
  - I. Justinianus, Üç Metni lanetleyen yeni bir ferman yayınladı. Batı Avrupa'da, Papa Vigilius bu imparatorluk fermanını kabul etmeyi reddetti ve Konstantinopolis'e çağırıldı.


#### İran.
  - Şah I. Hüsrev'in bir Bizans kalesi olan Dara şehrine saldırısı başarısız oldu. Sasanilerin Edessa kuşatması püskürtüldü ve Sasaniler bir çıkmazın içine zorlandı.


#### Afrika.
  - Cillium Muharebesi: Solomon (Bizanslı general) komutasında Bizans ordusu, Morolar tarafından Numidya sınırında mağlup edildi. Solomon ve koruması teslim olmaya zorlandı, sonra öldürüldü.


#### Asya.
  - Şubat – Lý Bí, imparator ilan edildi ve Van Xuân (modern Vietnam) imparatorluğunu kurdu. Orduları Champa Krallığı saldırılarını püskürttü.
  - Ekim – Liang Hanedanı Van Xuân'a karşılık verdi ve İmparator Wu komutasında bir ordu (120,000 asker) yollayıp, bölgeyi yeniden işgal etti.


### Konularına göre.
#### Din.
  - Jacob Baradaeus, Sergius'u Antakya patriği olarak kutsayarak, Süryani Ortodoks Kilisesi ile Doğu Ortodoks Kilisesi arasında kalıcı bir ayrılmayı başlattı.


## Ölümler.
  - 18 Ekim – Kernevek aziz Wenna (yaklaşık tarih)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Solomon, Bizanslı general ve Afrika Prefektörü
# 545


## Doğumlar.
  - Abdullah bin Abdülmuttalib, İslam peygamberi Muhammed'in babası (ö. 570 / 571)
# 546


## Olaylar.
  - Roma'nın Yağmalanması, Gotlar Savaşı sırasında gerçekleştirilen yağmalama
# 547


## Doğumlar.
  - Phocas, Bizans imparatoru (ö. 610)


## Ölümler.
  - Nursialı Benedikt - Hem ortodoks hem katolik mezhebine göre aziz kabul edilen din adamı (d. 480)
  - Tribonianus, I. Justinianus döneminde, yasaları yenilemek ve düzenlemek ile sorumlu olan on hukukçudan biri (d. 500)
# 548


## Ölümler.
  - 28 Haziran - Theodora, Bizans İmparatoriçesi ve I. Justinianus'un eşi (d. 500)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - I. Theudebert, Merovenj Hanedanı üyesi Avusturasya kralı (d. 500)
# 549


## Doğumlar.
  - Ebu Talib bin Abdülmuttalib, İslam peygamberi Muhammed'in amcası (ö. 619)
# 550


## Doğumlar.
  - IV. Bonifacius, papa (ö. 615)
 - Abdullah bin Selam, Yahudi alimiyken Müslüman olan sahabe (ö. 663)


## Ölümler.
  - Aryabhata, Hint matematikçi ve astronom (d. 476)
  - Germanus, İmparator I. Justinianus'un önde gelen komutanlarından biri olan Bizans generali
# 551
551 (DLI) pazar günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Sena Gallica Muharebesi gerçekleşti.


## Doğumlar.
  - Aşina, Çin imparatoriçesi (ö. 582)
  - Soga no Umako, Japon devlet adamı (ö. 626)
# 552


## Olaylar.
  - Göktürk Kağanlığı kuruldu (dağılışı 744).
  - Mons Lactarius Savaşı gerçekleşti.
  - Taginae Muharebesi gerçekleşti.


## Ölümler.
  - 1 Temmuz - Totila, Ostrogotlar Krallığı'nın yedinci kralı
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Aratius, Sasani ve Bizans ordularında görev yapmış Ermeni asker
   - Teya, Ostrogotlar Krallığı'nın son kralı
# 553


## Olaylar.
  - Bizans İmparatorluğu, Ostrogot Krallığı'nı Mons Lactarius Savaşı ile fethetti.
  - 5 Mayıs'ta başlayıp 2 Haziran'da sonlanan İkinci Konstantinopolis Konsili toplandı.
  - Telephis-Ollaria Muharebesi gerçekleşti.


## Ölümler.
  - Bumin Kağan, Türk adıyla kurulmuş ilk devlet olan ilk Göktürk Kağanlığı'nın kurucusu (d. 490)
  - Gelimer, Vandallar ve Alanların kralı (d. 480)
  - İssik Kağan, Göktürk kağanı, Bumin Kağan'ın oğlu
# 554
554 (DLIV) Jülyen takviminde ilk günü perşembe olan yıl.


## Olaylar.
  - Onoguris Kuşatması gerçekleşti.


## Doğumlar.
  - 1 Ocak - İmparatoriçe Suiko, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 33. hükümdarı (ö. 628)


## Ölümler.
  - Mihr-Mihroe, Fars general
# 555


## Doğumlar.
  - Hatice bint Hüveylid, İslâm peygamberi Muhammed bin Abdullah'ın ilk eşi (ö. 619)


## Ölümler.
  - 7 Haziran - Vigilius, papa
  - "tarihi bilinmeyen"
   - II. Gubaz, Lazika kralı
   - Theudebald, I. Theudebert ve Deoteria'nın oğlu, Reims'in ya da Avustrasya'nın kralı (d. 535)
# 556


## Olaylar.
### İran.
  - Lazic Savaşı: Justinus komutasındaki bir Bizans sefer gücü Archaeopolis'i (modern Gürcistan) geri aldı ve Pers ordusunu bozguna uğrattı
  - Fasis Kuşatması: Bizanslılar'ın elinde bulunan Lazika'nın kuşatma altındaki Fasis kasabasında Persler bozguna uğradı. 
  - Kral I. Hüsrev, I. Justinianus ile müzakereleri başlatarak 562 yılında 50 yıllık bir barış anlaşması yapılmasına yol açtı.
# 557


## Olaylar.
### Avrupa.
  - Avarlar Kafkasya'nın kuzey bölgesine, Karadeniz ile Hazar Denizi arasındaki bölgeye geldiler ve Lazika'da (günümüzde Gürcistan) Bizanslılara elçiler gönderdiler. Hunlar gibi Avarlar da, batıya doğru kaçmak zorunda kalan Orta Asya halkıydılar.


### Bizans.
  - 14 Aralık - Bizans İmparatorluğu'nun başkenti Konstantinopolis'te (bugünkü adıyla İstanbul) 6.4 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Deprem Ayasofya ve İstanbul Surlarında büyük hasara yol açtı.
  - Buhara Muharebesi gerçekleşti.
# 558


## Olaylar.
  - 7 Mayıs - Ayasofya'nın kubbesi çöktü. I. Justinianus, kubbenin onarılma emrini verdi.
# 559


## Olaylar.
### Bizans İmparatorluğu.
  - Kış – Zabergan komutasındaki Kutrigurlar ve Hunlar, donmuş Tuna Nehri'ni geçerek Balkanlar'ı işgal eder. Trakya ve Makedonya'ya baskın düzenlerler, ancak Belisarius komutasındaki bir Bizans kuvveti tarafından Konstantinopolis yakınlarında geri püskürtülürler.
  - Melantias Muharebesi: Konstantinopolis surlarının dışında, Belisarius kıdemli süvarileri ("bucellarii") ile birleşik "barbarları" ve alelacele toplanan birkaç bin askeri yener.


### Britanya.
  - Glappa, Bernicia'nın (Kuzey Doğu İngiltere) kralı olarak babası Ida'nın yerine geçer. Onun yönetimi sırasında Angliyen yerleşimciler, şu anda güneydoğu İskoçya olan topraklarını genişletti


### Asya.
  - İlk başarılı insan uçuşu: Yuan Huangtou'yu taşıyan bir uçurtma Çin'in Ye kentine yakın bir yere indi. İmparator Wen Xuan Di uçuşa sponsor olur  Yuan esir alınır  diğer hapsedilmiş uçurtma uçurucuları da uçar, ancak bunlar ölür ve Yuan hayatta kalır. Yuan daha sonra idam edilir.
  - 37 yaşındaki Wen Di, Chen Hanedanlığının imparatoru olarak amcası Chen Wu Di'nin yerine geçer. Hükümdarlığı sırasında asi savaş ağalarına karşı devleti pekiştirir.
  - Gaya konfederasyonunun bir üyesi olan şehir devleti Ara Gaya, Kore yarımadasında Silla'ya teslim olur.
  - Pyeongwon, Goguryeo'nun Kore krallığının hükümdarı olur.
# 560


## Olaylar.
  - Avarlar Orta Asya'dan göçerek, 560 yılında Macaristan merkez olmak üzere büyük bir devlet kurdular.


## Doğumlar.
  - Sevilla'lı İsidor, İlk Orta Çağ ansiklopedisti olarak adlandırılır - Kilise Babası - Kilise Doktoru (ö. 636)
# 561
561 (DLXI) cumartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Anavarza kenti, deprem felaketine ve depremi izleyen büyük bir veba salgınına uğradı.


## Ölümler.
  - 4 Mart - Papa I. Pelagius (d. y. 500)
  - 29 Kasım - I. Clotaire, Frank kralı (d. y. 500)
# 562


## Olaylar.
  - Avar Kağanlığı, I. Bayan tarafından kuruldu (dağılışı 823)
  - İmparator I. Justinianus, Sasani İmparatorluğu ile 50 Yıllık Barış Antlaşması imzaladı. "Status quo ante" durumuna dönüldü. Lazika (modern Gürcistan) Bizans'a bırakıldı.
# 563


## Doğumlar.
  - Ebu Leheb, İslam dininin peygamberi Muhammed'in amcası (ö. 624)
  - Hassân bin Sâbit, Arap şair (ö. 682)
# 565


## Olaylar.
  - Azize Katerina Manastırı'nın inşası tamamlandı.


## Doğumlar.
  - Ebu Süfyan, Mekke'nin fethi sırasında Müslüman olmuş olan sahabi (ö. 652)


## Ölümler.
  - I. Justinianus, Bizans İmparatoru (d. 482)
  - Belisarius, İmparator I. Justinianus döneminde Doğu Roma İmparatorluğu başkomutanı (Magister Militum) (d. 505)
  - Patrisyen Petrus, Bizans İmparatorluğu'nda bürokrat, diplomat ve tarihçi (d. 500)
  - Prokopius, Filistin kökenli Bizanslı tarihçi (d. 500)
# 566


## Doğumlar.
  - 8 Nisan - İmparator Gaozu, Çin'in Tang Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (ö. 626)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Abbas bin Abdülmuttalib, sahabe (ö. 652)


## Ölümler.
  - Justinus, Bizanslı general ve aristokrat (d. 525)
# 567


## Olaylar.
  - Lombard-Gepid savaşı Lombard zaferi ile bitti.
  - Avusturasya kralı I. Sigebert, Brunhilda ile evlendi.


## Doğumlar.
  - Safiyye bint Abdülmuttalib, sahabe (ö. 640)
# 568


## Doğumlar.
  - Hamza bin Abdülmuttalib, İslam peygamberi Muhammed'in amcası, ilk Müslümanlardan (ö. 625)
  - Selman-ı Farisî, İslamiyet'i kabul eden İran asıllı ilk sahabe (ö. 656)
# 569
569 (DLXIX) salı günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Lombardlar İtalya'nın kuzeydoğusundaki Cividale del Friuli'yi ele geçirdi.


## Doğumlar.
  - İmparator Yang, Çin'in Sui Hanedanı'nın ikinci imparatoru (ö. 618)
# 570


## Olaylar.
  - Habeşistan'da bulunan Aksum Krallığı'na bağlı olan Yemen valisi ve sonradan bağımsızlık ilan ederek Yemen kralı olan Ebrehe, Mekke'de bulunan Müslümanlar için önemli olan Kabe'yi yıkmak için harekete geçti.
  - İslam peygamberi Muhammed, Mekke'de doğdu. Babası Abdullah bin Abdulmuttalib, doğumundan birkaç ay önce öldü, bu yüzden kendisi ve annesi Amine bint Vehb, kabilesi Kureyş'te önde gelen bir isim olarak tanınan Muhammed'in baba tarafından büyükbabası Abdulmuttalib tarafından himaye edildi.
  - Sasani İmparatorluğu'nun başkenti olan Tizpon, Bizans İmparatorluğu'nun başkenti Konstantinopolis'in liderliğini alarak dünyanın en büyük şehri haline gelir.


## Doğumlar.
  - Ammar bin Yasir, sahabe (ö. 657)
  - Muhammed, İslam dininin peygamberi (ö. 632)
  - Theodelinda, Lombardların kraliçesi, Bavyeralı I. Garibald'ın kızı (ö. 628)
# 571


## Olaylar.
  - Liuvigild komutasındaki Vizigotlar, Bizans eyaleti Spania'yı (günümüzde Endülüs) işgal eder ve Kordoba şehrini ele geçirir. Kardeşi Liuva I'in ölümünden sonra, Vizigot Krallığı'nın tek hükümdarı olur (yaklaşık tarih).
  - Benevento, Lombard şefi Zotto'nun yönetimi altında bağımsız bir düklüğün başkenti olur.
  - Monofizitler, Kalkedon Konsili'ni tekrar reddederek yeni bir bölünmeye yol açtılar.


## Doğumlar.
  - Muhammed, İslam peygamberi (ö. 632)


## Ölümler.
  - 15 Nisan - İmparator Kimmei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 29. imparatoru (d. 509)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Abdullah bin Abdulmuttalib, İslam peygamberi Muhammed'in babası (d. 545)
# 572


## Olaylar.
  - 572-591 Bizans-Sasani Savaşı: İmparator II. Justin, I. Hüsrev'e yıllık haraç ödemeyi reddederek, on yıl önce imzalanan 50 yıllık barış antlaşmasını sona erdirdi .Ermeniler, Bizans İmparatorluğu'nun müttefiki olarak kabul edildi ve Justin, Bizans ordusunu Pers topraklarına göndererek, kale şehri Nisibis'i (günümüzde Türkiye) kuşattı .
  - Pavia Kuşatması (569–572): Kral Alboin, Ticinum'u (Pavia) ele geçirir  kuşatmadan sonra Bizans garnizonu Lombardlara teslim olur. Şehir, Po ve Ticino nehirlerinin kıyısında yer aldığından stratejik öneme sahiptir ve Lombard Krallığı'nın başkenti olur.
  - Taspar Kağan, kardeşi Mukan Kağann'ın yerine Türk Kağanlığı'nın (Orta Asya) hükümdarı (kağan) oldu.


## Ölümler.
  - Mukan Kağan, Doğu Göktürk Kağanlığı'nın kağanı, Bumin Kağan'ın oğlu ve İssik Kağan'ın küçük kardeşi
# 573


## Olaylar.
  - Bizans-Sasani Savaşı: Kral I. Hüsrev komutasındaki Pers kuvvetleri, altı aylık bir kuşatmanın ardından Bizans kalesi Dara'yı ele geçirdi. Bu arada, Adarmahan komutasındaki daha küçük bir Pers ordusu çölden Babil'den ilerleyerek, Fırat'ı geçti ve Suriye'yi harap etti. Apamea ve Antakya şehirleri yağmaladı.
  - Nisibis Kuşatması gerçekleşti.


## Doğumlar.
  - Ebû Bekir, İslam peygamberi Muhammed'in sahabesi ve Dört Halife'nin ilki (ö. 634)


## Ölümler.
  - Narses, Bizans generali (d. 478)
# 574


## Olaylar.
  - 7 Aralık – İmparator II. Justin, tekrarlayan akıl hastalığı nöbetleri nedeniyle imparatorluktan ayrıldı  tahttan feragat ederek yerine generali Tiberius'u seçti. Justin, onu Sezar ilan etti ve kendi oğlu olarak evlat edindi 
  - Kış – İmparatoriçe Sophia ve Tiberius, Perslerle 45.000 solidi karşılığında bir yıllık bir ateşkes yapmayı kabul eder. Ateşkes yalnızca Mezopotamya cephesi için geçerlidir  Kafkasya'da savaş devam ediyor.


## Doğumlar.
  - 7 Şubat - Prens Shōtoku, Japonya İmparatorluk Ailesi üyesi ve devlet adamı (ö. 622)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Erkam bin Ebü'l Erkam, İslam peygamberi Muhammed'in ilk Müslüman olan sahabelerinden (ö. 673)
# 575
575 (DLXXV) Jülyen takviminde salı günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - II. Childebert Avustralya kralı oldu.
  - Liuvigild komutasındaki Vizigotlar İspanya'nın kuzeyindeki Suevi Krallığı'nı işgal etti.
  - Bizans-Sasani Savaşı: Mauricius komutasındaki Bizans ordusu, Persleri Kapadokya'dan (bugünkü Türkiye) sürdü ve Bizans'ın Albanya'daki konumunu güçlendirdi.


## Doğumlar.
  - El-Hansa, Arap şair (ö. 645)
  - Herakleios, Bizans imparatoru (ö. 641)
  - Severus Seboht, piskopos (ö. 667)
  - Zeyd bin Harise, sahabe (ö. 629)


## Ölümler.
  - I. Sigebert, Avustralya kralı (d. 535)
# 576


## Olaylar.
  - Tardu komutasındaki Göktürkler Kimmerya Boğazı'nı geçerek Kırım'a girerler ve Panticapaeum (Ukrayna) şehrini kuşatırlar.
  - Göktürk Kağanlığı, Bizans İmparatorluğu'na karşı Kırım Seferi'ni başlattı.
  - Bizans-Sasani Savaşı: Pers Kralı I. Hüsrev komutasındaki bir Pers ordusu Kafkasya'yı aşarak Anadolu'ya girdi. Theodosiopolis ve Caesarea şehirlerine saldırdılar ancak başarısız oldular. Hüsrev geri çekilmek zorunda kaldı ve Sebasteia'yı yağma etti. Eve dönüş yolunda Justinianus (Doğu'nun magister militum'u) komutasındaki bir Bizans kuvveti tarafından yakalandı ve Melitene yakınlarında ağır bir yenilgiye uğradı. Kraliyet ganimetleri ele geçirildi ve birçok Pers askeri Fırat'ı geçerek kaçarken boğuldu.


## Doğumlar.
  - Ebu Eyyûb el-Ensarî, "Eyüp Sultan" olarak tanınan sahabe (ö. 672 / 674)
  - Osman bin Affan, III. Halife (ö. 656)


## Ölümler.
  - İstemi Yabgu, Batı Göktürk kağanı, Bumin Kağan'ın kardeşi
# 577


## Olaylar.
  - Bizans-Sasani Savaşı: Justinianus (magister militum) komutasındaki Bizans seferi kuvvetleri Albanya'yı işgal ederek Hazar Denizi üzerinden Perslere karşı akınlar başlattı.
  - Yaz – Bizans'ın eş yöneticisi (Sezar) Tiberius, Hazar Denizi'ndeki Derbent'te bir deniz üssü kurarak Bizans filosunu kurdu (yaklaşık tarih).
  - Kış – Maurice, Doğu'daki Bizans ordusunun başkomutanı olarak atanır. Askeri deneyiminin tam olmamasına rağmen Justinian'ın yerine geçer.


## Ölümler.
  - 31 Ağustos - İoannis Skolastikos, aziz, patrik (d. y. 503)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Amine, İslam peygamberi Muhammed'in annesi
# 578


## Olaylar.
  - Bizans-Sasani Savaşı: Mauricius (magister militum per Orientem) komutasındaki bir Bizans ordusu Yukarı Mezopotamya'yı işgal etti ve Dicle'nin her iki yakasına baskınlar düzenledi. Hyrcania'dan Kıbrıs'a 70.000 esiri sürgün etti ve stratejik yerleri korumak için askeri kolonistler yerleştirdi.


## Ölümler.
  - 5 Ekim - II. Justinus, Bizans imparatoru (d. 520)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Abdül Muttalib bin Haşim, İslam peygamberi Muhammed'in dedesi (d. y. 497)
   - İoannis Malalas, Yunan vakanüvis (d. 491)
# 579


## Doğumlar.
  - İoannis Klimakos, Hristiyan aziz, kilise babası ve keşiş (ö. 649)


## Ölümler.
  - I. Hüsrev, Sasani İmparatorluğu hükümdarı (d. 501)
# 580


## Olaylar.
  - Sirmium Kuşatması başladı.


## Doğumlar.
  - Fabia Eudokia, Herakleios'un ilk eşi (ö. 612)
  - Maksimos, Hristiyan keşiş, teolog ve bilgin (ö. 662)
# 581


## Olaylar.
  - Göktürk Kağanlığı'nın Bizans İmparatorluğu'na karşı yaptığı Kırım Seferi sona erdi.
  - Doğu Göktürk Kağanlığı kuruldu (dağılışı 630)
  - Sirmium Kuşatması'nda 3 yıl direnen II. Tiberius, vatandaşlarının hayatları karşılığında şehri teslim etmeyi kabul etti.


## Doğumlar.
  - Bilâl-i Habeşî, İslam'ın ilk müezzini (ö. 641)
  - Ömer bin Hattab, sahabe, halife (ö. 644)


## Ölümler.
  - Taspar Kağan, Göktürk kağanı, Bumin Kağan'ın oğlu, Mukan Kağan'ın kardeşi
# 582


## Olaylar.
  - Göktürk Devleti'nin ikiye ayrıldı.
  - Roma İmparatorluğu'nun elinde olan, Pannonia bölgesinde yer alan Sirmium şehrini Avarlar 582 yılında ele geçirip yıktılar.


## Ölümler.
  - 14 Ağustos - II. Tiberius, Bizans imparatoru (d. 520)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Agathias, Bizanslı şair ve tarihçi (d. 536)
   - Justinianus, Jüstinyen Hanedanı üyesi, aristokrat ve general (d. 525)
# 583


## Doğumlar.
  - Çelebi Kağan, Doğu Göktürk kağanı (ö. 647)
  - Ebu Ubeyde bin Cerrah, sahabe (ö. 638)
  - Ubade bin Samit, sahabe (ö. 654)