# Bibigül Tölegenova
Bibigül Ahmetkızı Tölegenova (, "Bıbigúl Ahmetqyzy Tólegenova"; d. 16 Aralık 1929), Kazak opera sanatçısı (lirik ve coloratura soprano), oyuncu ve öğretmen. Ödülleri arasında Sosyalist Emek Kahramanı (1991), Sovyetler Birliği Halk Sanatçısı (1967) ve Sovyetler Birliği Devlet Ödülü (1970) bulunmaktadır.


## İlk yılları.
Tölegenova 16 Aralık 1929'da Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Semipalatinsk "(Günümüzde Semey)" bölgesinde müzisyen bir ailede doğdu. Babası keman çalar, bir Tatar olan annesi ise şarkı söylerdi. 1937'de babası Katon-Karagai'de tutuklandı ve kayboldu. 1946'da, akşam okulunda okurken, amatörce şarkı söyleyebileceği bir et işleme tesisinde çalışmaya başladı. Genç şarkıcı sürgünde Semipalatinsk'teki yazar Galina Serebryakova'nın dikkatini çekti. Ardından Serebryakova, Tölegenova'nın velayetini aldı ve ona ilk müzik derslerini verdi. Serebryakova'nın ısrarı üzerine Bibigul, Almatı'da bulunan Kazan Konservatuvarı'nın vokal ve koro fakültesine girdi ve burada N. N. Samyshina bölümünde okudu ve 1954'te mezun oldu. 1951'de Kazak radyosunda solist olarak çalıştı, burada halk ve pop şarkıları çaldı.


## Kariyeri.
1954'te Almatı'daki Abay Opera Evi'nde, 1956'da ise Kazak devleti Orkestrası'nın Kurmangazy adlı Kazak Filarmoni Halk Müziği Orkestrası topluluğunun solisti oldu. 1958'de Pop-sanatçılar All-Union yarışmasının ödülünü kazandı ve 1971'de Abay Opera Evi'ne geri döndü. 1980'den itibaren ise Kazak Ulusal Konservatuvarı, Kurmangazy'de vokal dersleri verdi. Ardından 2001, 2004, 2007, 2010, 2011, 2012 ve 2014 yıllarında Uluslararası vokalistler yarışmasının jüri sanat yönetmeni ve jüri başkanı olarak görev yaptı.
Tölegenova, Sovyetler Birliği Halk Sanatçısı unvanını kazanan tek yaşayan Kazakistanlı kadındır. Ayrıca Sovyetler Birliği tarihinde Sosyalist Emek Kahramanı unvanını alan son kişidir.


## Opera rolleri.
Tölegenova'nın yer aldığı opera performansları şunlardır:
  - Kyz Zhibek, "Kyz Zhibek" by Yevgeny Brusilovsky
  - Azhar, "Abay" by Akhmed Zhubanov ve Latif Hamidi
  - Enlik, "Enlik-Kebek" by Gaziza Zhubanova
  - Gulbarshin, "Alpamys" by Yerkegali Rakhmadiev
  - Altynshash, "Altynshash" by Nazib Zhiganov
  - Violetta, "La traviata" by Giuseppe Verdi
  - Gilda, "Rigoletto" by Giuseppe Verdi
  - Rosina, "The Barber of Seville" by Gioacchino Rossini
  - Norina, "Don Pasquale" by Gaetano Donizetti
  - Zerlina, "Don Giovanni" by Wolfgang Amadeus Mozart
  - The Snow Maiden, "The Snow Maiden" by Nikolay Rimski-Korsakov


## Ödülleri.
### Unvanlar.
  - Kazak SSC Halk Sanatçısı (1959)
  - Sovyetler Birliği Halk Sanatçısı (1967)
  - SSCB Devlet Ödülü (1970)
  - Kazak SSC Devlet Ödülü (1966)
  - Sosyalist Emek Kahramanı (21.12.1991)
  - İki Lenin ödülü (23.03.1976 ve 21.12.1991)
  - Kırmızı İşçi Nişanı (03.01.1959)
  - Otan Madalyası (2000)


### Madalyalar.
  - Kazakistan Cumhurbaşkanı Kişisel Altın ödülü (1999)
  - "Kazakistan'ın müzik sanatına katkı için" adayı "Yılın kişisi" (2001)
  - Bağımsız ulusal ödül "Tarlan" ("Müzik", "Kazakistan patronları kulübü" bölümünde "katkı için", 2001)
  - Kazakistan Yıldızları Sokağında Kişisel Yıldız (2002)
  - İnsani faaliyetler alanında eyaletler arası ödül "Topluluğun yıldızları" (BDT üye devletlerinin insani işbirliği Konseyi, 2014)
  - Astana (Astana) Fahri Vatandaşı (1999)
  - Doğu Kazakistan Bölgesi Fahri Vatandaşı (2011)
  - Almatı Fahri Vatandaşı (2012)
  - Kazakistan Cumhuriyeti Birinci Cumhurbaşkanı - Kültür alanında Ulusun Lideri Devlet bursu. (2016)
  - Kazakistan Cumhuriyeti Birinci Cumhurbaşkanı Devlet Bursu - Kültür alanında lider (2017)


## Edebiyat.
Серкебаева Ирина. "Бибигуль Тулегенова: любить, надеяться и верить", Алматы, «Атамура», 2012 (biyografi, "Bibigül Tölegenova: Sevmek, umut etmek ve inanmak")