BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Zelve
Avanos'a 5 km, Paşabağları'na 1 km uzaklıktaki Zelve, Aktepe'nin dik ve kuzey yamaçlarında kurulmuştur.
Özellikle 9. ve 13. yüzyılda Hristiyanların önemli yerleşim ve dini merkezlerinden biri olmuş; aynı zamanda rahiplere ilk dini seminerler de bu yörede verilmiştir. Türklerin Anadolu'ya gelmesiyle vadideki mevcut yapılar kullanılarak bir köy olarak yerleşim devam etmiş, ancak kaya düşmesi sonucu 2 kişinin hayatını kaybetmesi sonucunda köy, 1949-1954 yılları arasında kademeli olarak vadinin 2 km kuzeyinde kurulan Yeni Zelve (Aktepe) Köyü'ne taşınmıştır. Bir süre terk edilmiş halde kalan köy, 1967 yılında açık hava müzesi haline dönüştürülmüştür. 2024 yılı itibarıyla T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı bir ören yeri olarak ziyarete açıktır.
Üç vadiden oluşan Zelve Ören Yeri, peribacalarının en yoğun olduğu yerdir. Vadideki peribacaları sivri uçlu ve geniş gövdelidir.
Zelve Ören Yeri'nde yoğun şekilde bulunan peri bacalarına ek olarak, kayadan oyma meskenler, kilise ve manastırlar, kaya cami, güvercinlikler, değirmen ve bir tünel bulunmaktadır. İkinci vadiyi üçüncü vadiye bağlayan bu tünelin yanı sıra, ören yerindeki dikkat çekici unsurlardan biri yüksek kayalıklara oyulmuş güvercinliklerdir. Büyük çoğunluğu 19. ve 20. yüzyılın başına tarihlenen güvercinliklerin yapım sebebi güvercin gübreleri elde edebilmektir. Güvercinliklerin dış cepheleri nar, çarkı felek ve hayat ağacı gibi sosyal yaşama ve geleneğe uygun olarak zengin bir bezemeler ile süslenmiştir.
Ören yerindeki dikkat çekici bir diğer yapı ise köy meydanında yer alan, kayaya oyulmuş bir camidir. Caminin dört sütunlu, sivri başlıklı minaresinin Erken Osmanlı dönemini simgeleyen “Baldaken” tarzını yansıttığı belirtilmektedir. Bu tarz minarelere, geç dönem Osmanlı cami mimarisinin güzel örneklerinden, altı sütunun taşıdığı baldaken şeklindeki minaresiyle Konya'da bulunan Aziziye Cami gösterilebilir.
# Özkonak, Avanos
Özkonak, Nevşehir ilinin Avanos ilçesine bağlı bir beldedir.


## Coğrafya.
Belde, Nevşehir iline uzaklığı 35 km, Avanos ilçesine uzaklığı ise 17 km'dir.
# Viswanathan Anand
Viswanathan Anand (d. 11 Aralık 1969), Hint satranç büyükustası. Eski Dünya Satranç şampiyonudur. Anand, FIDE reyting listesinde 2.800 puan barajını geçen beş oyuncudan biridir. Vladimir Kramnik ile UEP maçı yapmıştır.
24 Nisan-11 Mayıs 2010 tarihleri arasında Sofya'da düzenlenen Dünya Satranç şampiyonluğu maçında Bulgar usta Veselin Topalov'u 6,5 ve 5,5 mağlup ederek dünya satranç şampiyonu unvanını korumuştur. Anand bu maçta iki, dört ve on ikinci partileri kazanmış, bir ve sekizinci partilerde ise mağlup olmuştur.
Çocukken hızlı oynama hızıyla tanınan Anand, 1980'lerdeki kariyerinin ilk yıllarında Yıldırım Çocuk lakabını kazandı. O zamandan beri evrensel bir oyuncu haline geldi ve birçok kişi onu neslinin en büyük hızlı satranç oyuncusu olarak görüyor. 2003 ve 2017'de FIDE Dünya Hızlı Satranç Şampiyonasını, 2000'de Dünya Yıldırım Kupasını ve diğer birçok üst düzey hızlı ve yıldırım etkinliğini kazandı.
Anand, 1991–92'de Hindistan'ın en yüksek spor onuru olan Rajiv Gandhi Khel Ratna Ödülü'nün ilk sahibi oldu. 2007'de Hindistan'ın en yüksek ikinci sivil ödülü olan Padma Vibhushan ile ödüllendirildi ve bu ödülü alan ilk sporcu oldu.


### 2022.
Anand, Mayıs ayında 2022 Norveç Satranç Blitz'inde Magnus Carlsen'i neredeyse beş yıl sonra ilk kez mağlup etti.
Varşova'daki 2022 Superbet Rapid & Blitz Turnuvasında Anand, Rapid bölümü tamamlandıktan sonra birinci oldu ve tüm turnuvayı ikinci sırada tamamladı.


## Satranç unvanları.
  - 1983 Ulusal Jünyor altı Satranç Şampiyonu - yaş 14
  - 1984 Uluslararası Usta - yaş 15
  - 1985 Hindistan Ulusal Şampiyonu - yaş 16
  - 1987 Dünya Gençler Satranç Şampiyonu,
  - 1988 Büyük usta
  - 2000 FIDE Dünya Satranç Şampiyonu
  - 2003 FIDE Dünya Hızlı Satranç Şampiyonu
  - 2007 FIDE Dünya Satranç Şampiyonu


## Örnek oyun.
FIDE Dünya Satranç Şampiyonası 2000'de kazanma yolunda beyaz piyonlarla oynayan Anand, Büyükusta Viktor Bologan'ı mağlup ediyor.
# Sergey Karyakin
Sergey Karyakin (Ukrayna dili: Сергій Карякін; Rusça: Сергей Карякин; d. 12 Ocak 1990, Akmescit) Ukrayna asıllı Rus satranç büyükustası. Küçük yaşta dünyanın en iyi oyuncuları arasına girmeyi başarmıştır. 12 yaşındayken (12 yıl 7 ay) büyükusta (grandmaster) olmuştur.


## Kariyeri.
Karjakin satrancı beş yaşındayken öğrenmeye başlamıştır. Kramatorsk'deki bir satranç kulübüne katılmış, Vladislav Borovikov tarafından eğitilmiştir. 11 yaşındayken (11 yıl 11 ay) International Master (IM) olmuştur. 2002'de Moskova'daki bir turnuvada Bu Xiangzhi'yi yenerek 12 yaşında (12 yıl 7 ay) büyükusta olmuş ve en genç büyükusta rekorunu kırmıştır.
Sergey Karyakin'den önce en genç büyük usta unvanını elde eden bazı oyuncular şunlardır:
  - Parimarjan Negi: 13 yıl 4 ay 
  - Magnus Carlsen: 13 yıl 4 ay 
  - Wei Yi: 13 yıl 8 ay 
  - Bu Xiangzhi: 13 yıl 10 ay
  - Samuel Sevian: 13 yıl 10 gün


## Kişisel hayatı.
Karjakin, Mayıs 2014'te Galiya Kamalova ile evlenmiştir ve bir çocuğu bulunmaktadır. Daha öncesinde Ukraynalı kadın büyükusta Kateryna Dolzhikova ile evlenmişti. 25 Temmuz 2009'da Rusya Başbakanı Dmitri Medvedev'in kararnamesi ile Rus vatandaşlığını kabul etti. 2009'dan beri Rusya'da yaşamaktadır.
# Derinkuyu
Derinkuyu, Nevşehir ilinin bir ilçesidir.


## Tarihçe.
Tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber, ilçenin eski bir yerleşim birimi olduğu, tarihinin M.Ö 3000 yıllarına kadar ulaştığı tahmin edilmektedir. İlçenin eski adı Malakopi'dir. Derinkuyu'nun ilk yerlileri Asur kolonilerine kadar uzanır. İlçede Roma ve Bizans döneminden kalma kalıntılar vardır. İlçe Kapadokya bölgesinde yeralmaktadır.
Türkler 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi'nden sonra gelmeye başlamışlar, ilçenin doğusundaki Çekmi, Kızılören, Şemşili, Bölören, Topaleyüp ve Melizlik yaylalarına yerleşerek hayvancılıkla geçimlerini sağlamaya çalışmışlardır. İlçenin bugünkü adı olan "Derinkuyu" halkın içme suyunu 60-70 metre derinliğindeki kuyulardan temin etmesinden dolayı verilmiştir. Derinkuyu ilçesi, 27 Haziran 1957 tarih ve 9644 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 1 Nisan 1960 tarihinde yürürlüğe giren kanun ile ilçe olmuştur. Kapadokya'nın 36 yeraltı şehrinin en büyük yeraltı şehri olan Derinkuyu yeraltı şehri 1967 yılında turizme açılmış olup, 8 katlıdır. Derinkuyu İlçesinde Bizans döneminden kalma Aya Maryeros Yeraltı Manastırı'nın dünyada akıl hastanesi olarak kullanılan ilk yer olduğu bilinmektedir. İlçede Osmanlı döneminden kalma Aziz Theodoros Trion Kilisesi (Üzümlü Kilise) ve Baş Melekler Kilisesi bulunmaktadır. Baş Melekler Kilisesi daha sonra 1924 yılında ibadete kapatılmış 1949 yılında Derinkuyulu Tahsin Ertaş tarafından satın alınarak Diyanet İşleri Başkanlığına bağışlanıp camiye dönüştürülmüştür. Günümüzde Derinkuyu Cumhuriyet Camii olarak kullanılmaktadır.


## Coğrafya.
Nevşehir ilinin güneyinde yer alan Derinkuyu ilçesinin güneyinde Niğde; doğusunda Kayseri, Yeşilhisar; kuzeydoğusunda Ürgüp; kuzeybatısında Acıgöl; kuzeyinde Nevşehir; batısında Aksaray ili bulunmaktadır.
Niğde-Nevşehir karayolu üzerinde bulunan ilçe Nevşehir'e 30 km, Niğde'ye 50 km, Kayseri'ye 110 km, Aksaray'a 80 km uzaklıkta olup bu illerin tümüne ilçenin direkt karayolu bağlantısı bulunmaktadır.
İlçenin yüzölçümü 445 km², rakımı 1.300 metredir.
İlçe; Erciyes, Hasan Dağı ve Melendiz Dağları arasında volkanik çanak şeklinde bulunan Misli Ovasının içinde yer alır. Toprak kumlu olup, volkanik faaliyetlerin sona ermesi, yağmur ve rüzgâr ile erozyon etkisi oldukça kuvvetlidir. Arazi genellikle düz olup, ormanlık alan bulunmamaktadır.
Akarsu ve gölü olmayan ilçede geniş yeraltı su kaynakları mevcuttur.
Bitki örtüsü, ilkbahar yağışları ile yeşeren yaz ortalarında kuruyan, cılız otlardan oluşan bozkırdır.
Türkiye'nin en ilginç koruluk ve sanatsal parklarından biri olan Hakkı Atamulu Kültür Parkı da buradadır. Devasa bir Atatürk heykeli bulunmaktadır. Turizm gelişmektedir, tarım ve hayvancılık en önemli geçim kaynağıdır.


## Nüfus.
2023 Yılı Derinkuyu İlçesi, köy ve belde nüfusları
# Mario
Mario(マリオ,Mario)#YÖNLENDİRME video oyun tasarımcısı Shigeru Miyamoto tarafından yaratılan ve Nintendo'nun çıkardığı Mario oyun serisinin ana karakteri olan hayali karakterdir. Donkey Kong'dan günümüze kadar 200'den fazla video oyununda yer almıştır. Super Mario Japon video oyun tasarımcısı Shigeru Miyamoto tarafından üretilen, İngilizce konuşabilen, dış görünüşüyle Meksikalı'ya benzeyen İtalyan tesisatçıdır.
Mario, kardeşi Luigi ile tesisatçıdır. Prenses Peach'i kaçırmaya çalışan kaplumbağa benzeri bir karakter olan Bowser'ı durdurmaya çalışmaktadır. Mario'nun Donkey Kong ve Wario da dahil olmak üzere birçok düşmanı bulunmaktadır. 1995 yılından beri karakteri Charles Martinet seslendirmektedir.
Nintendo'nun maskotu olarak Mario'nun dünyanın en ünlü video oyunu karakteri olduğu söylenebilir. 210 milyondan fazla satış rakamına sahip olan Mario, en çok satan video oyunudur. Super Mario serisi dışında Mario Kart yarış serisi, Mario Tennis ve Mario Golf spor serisi, Paper Mario, ile birlikte öğretici oyun serisi olan Mario is Missing! ve Mario's Time Machine oyun serilerinde de rol almıştır.
# Ortahisar, Ürgüp
Ortahisar, Nevşehir ilinin Ürgüp ilçesine bağlı bir beldesidir.
En belirgin yapısı Etiler zamanında oyulmuş, 1200 m rakımlı 86 m yükseklikteki Ortahisar Kalesi'dir. Kale hem stratejik hem de yerleşim amacıyla kullanılmıştır. Kalenin eteklerinde Kapadokya'nın karakteristik sivil mimari örnekleri bulunmaktadır. Ayrıca hemen hemen tüm vadilerin yamaçlarına oyulan kaya depolarında yörede yetişen patates ve elma, Akdeniz Bölgesi'nden getirilen portakal ve limon saklanmaktadır.
Ürgüp'ün 5 km batısında ve Nevşehir yolu yakınındadır. 1916 yılında kasaba olmuştur. Doğal güzellikleri ve tarihsel özellikleriyle ilgi çekici bir kasabadır. Kavak, İbrahim Paşa ve Ortahisar'ın içinde yer aldığı vadi Damsa çayı vadisine ulaşır. Bu vadinin Damsa çayı yakınları Üzengi deresi adını alır. Doğal özellikleri içme suyu, maden suları olan bir yerdir. Ortahisar'ın ortasında dev bir peri bacası olan bir kale vardır. Bu kaleye yabancılar şato da derler. İçi oyuktur. Oda ve salonlar vardır.
Ayrıca kasabanın çevresinde de pek çok kilise vardır. Talaş deresi bu bakımdan çok ilgi çeker. Ortahisar'da evler kaleye doğru basmak basamak yükselir. Son yıllarda Nevşehir yoluna doğru düzlükte yeni doğal karakteristik yapıya uygun renkli kesme taşan evler yapmışlardır. Bölgedeki kayalar sit alanı olarak belirlenmiştir. Atik ve Cedit adlarında iki mahalleden oluşur. Doğal güzellikleri, eski tarihsel yapıları, narenciye ambarları ve Göreme kaya kiliselerine yakın oluşu turistlerin rağbet göstermelerini sağlar. Ortahisar vadilerindeki manastır ve kiliseler Sarıca Kilise, Cambazlı Kilise, Tavşanlı Kilise, Balkan Deresi Kiliseleri ve Hallaç Dere Manastırı'dır.


## Ekonomi.
Ortahisar halkı geçimini bağcılıktan sağlar. Ayrıca büyükbaş hayvancılık da yapılır. Ortahisar Kalesi hem strateji hem de yerleşim amacıyla kullanılmıştır. Kalenin eteklerinde Kapadokya'nın karakteristik sivil mimari örnekleri bulunmaktadır. Ayrıca hemen hemen tüm vadilerin yamaçlarına oyulan soğuk hava depolarında yörede yetişen patates ve elma, Akdeniz Bölgesi'nden getirilen portakal ve limon saklanmaktadır.
Ayrıca 2004 yılında tüm Kapadokya'nın yaşantısının anlatıldığı Kapadokya'nın ilk ve tek etnografya müzesi Ortahisar'da açılmıştır.
# Tüketerek tanıtlama
Tüketerek tanıtlama veya kaba kuvvet yöntemi ya da durum çözümlemesi olarak bilinen yöntem, tanıtlanacak önermenin sonlu sayıda duruma bölünerek her durumun ayrı ayrı tanıtlandığı bir matematiksel tanıt yoludur. Tüketerek tanıtlama iki aşamada gerçekleştirilir:
  - Durumların sonlu sayıda olduğunu gösteren bir tanıt verilir  yani tanıtlanacak olan önermenin her gerçeklemesinin durumlardan en az birinin koşullarına uyduğunu göstermek.
  - Durumlardan her birini tanıtlamak.
Bunun aksine Eski Yunan bilginlerinden Eudoxus of Cnidus'un tüketme yöntemi (tanıtlama) yöntemi matematiksel limitleri geometrik ve esas olarak özenli bir şekilde hesaplama yöntemiydi.


## Örnek.
Her küp sayısı 9'un katı ya da 9'un katının 1 eksiği ya da 1 fazlasıdır.
"Tanıt"
Her küp sayısı bir tam sayısının küpüdür. Bu tam sayı ya 3'ün katıdır ya da 3'ün katının 1 eksiği ya da bir fazlasıdır. Bu nedenle aşağıdaki üç durum tüm durumları kapsar:
  - Durum 1: "n" sayısı 3'ün bir katı ise, n sayısının küpü 27 sayısının katıdır dolayısıyla kesin olarak 9'un bir katıdır. 
  - Durum 2: "n" sayısı 3'ün bir katının 1 fazlası ise n sayısının küpü 9'un bir katının 1 fazlasıdır.
  - Durum 3: "n" sayısı 3'ün bir katının 1 eksiği ise, n sayısının küpü 9'un bir katının 1 eksiğidir.
[Tanıtı tamamlamak için, 2 ve 3 durumlarındaki önermeler basit cebir kullanılarak tanıtlanabilir.]


## Kaç durum vardır?
Tüketerek tanıtlama yönteminde, izin verilen durum sayısı için bir üst sınır yoktur. Bazı hallerde yalnızca iki ya da üç durum bulunur. Diğer hallerde ise birkaç düzine durum olabilir. Örneğin, satrançta bir oyun sonu problemini çözmek bazen bir düzine ya da daha fazla hamle dizisinin incelenmesini gerektirebilir. Bazı durumlarda ise yüzlerce hamle (durum) incelenmek zorundadır.
Dört Renk Teoreminin ilk tanıtı 1.936 durumu olan bir tüketerek tanıtlama tanıtıydı. Verilen tanıt tartışma konusu olmuştu çünkü durumların çoğu matematikçi eliyle değil de bir bilgisayar programı tarafından denetlenmişti. Dört renk teoreminin günümüzde bilinen en kısa tanıtı dahi 600'ü aşkın duruma sahiptir.
Matematikçiler çok sayıda durumu olan tanıtlamalardan kaçınmayı yeğlerler; çünkü bu tanıtlar zarafetten yoksun görünürler, teoremin yalnızca şans eseri doğru olduğu ve temelinde bir ilke ya da bağlantının bulunmadığı izlenimini bırakırlar. Bununla birlikte, tüketerek tanıtlama dışında hiçbir yöntemle tanıtı bulunamayan teoremler mevcuttur. Dört renk teoremine ek olarak, tüketerek tanıtlamanın yapıldığı büyük tanıtlar için şu örnekler verilebilir:
  - Sonlu Basit Grupları Sınıflandırma teoremi.
  - Kepler Konjektürü.
# Tüketme yöntemi
Tüketme yöntemi, geleneksel şekiller yoluyla kolaylıkla tanımlanamayan bir şeklin alanını ya da hacmini bulma yoludur.
Eudoxus'a atfedilen bu yöntem, bilinen şekillerin birleştirilmesiyle bir alanın ya da hacmin makul bir tahmini değerinin elde edilmesine dayanır. Şekillerin sayısı ve küçüklüğü arttırılarak bu tahmini değer iyileştirilebilir.
Arşimet bu yöntemi kullanarak, bir 96-gen yardımıyla Pi sayısı için bilinen yaklaşık 22/7 değerini bulmuştur.
Sonsuz sayıda böylesi şekil kullanılarak alanın ya da hacmin kesin büyüklüğünü bulmak kalkülüsün görevidir ve dolayısıyla bu yöntemi gereksiz kılmaktadır.
 - YÖNLENDİRME
# Oluşturarak tanıtlama
Matematikte oluşturarak tanıtlama istenen özelliğe sahip somut bir örnek oluşturularak ya da böyle bir nesneyi oluşturma yöntemi verilerek, istenen özellikte bir matematiksel nesnenin var olduğunun tanıtlandığı bir yöntemdir. Bu yöntem, belirli özelliklere sahip olan matematiksel bir nesnenin var olduğunu tanıtlayan fakat bu nesnenin bir örneğini oluşturmak için yol göstermeyen oluşturmacı olmayan tanıtlama yöntemine karşıttır.
Oluşturmacılık, matematikte oluşturmacı tanıtlar dışındaki tüm tanıtları reddeden bir felsefedir.


## Örnek.
Oluşturmacı bir tanıt ile oluşturmacı olmayan bir tanıt arasındaki karşıtlık, cebirsel sayılar olmayan aşkın sayılar (transandantal sayılar) ya da kompleks sayılar kavramlarıyla gösterilebilir. Hardy & Wright (1979) eserlerinde yazdığı gibi:-
"Aşkın sayılar gibi bir kavramın olabileceği ilk bakışta gözükmez ... Üç farklı sorunu ayırt etmemiz gerekir. İlki, aşkın sayıların var olduğunu tanıtlamak (herhangi bir somut örnek verme zorunluluğunu hissetmeden). İkincisi, özellikle tasarlanmış bir yöntemle somut bir aşkın sayı örneği vermek. Üçüncüsü ise -ki bu en zor sorundur-, verilen herhangi bir sayının ... aşkın olduğunu tanıtlamak."
Aşkın sayıların var olduğunu tanıtlamak aşağıdaki argümanla tanıtlanabilir. Cebirsel sayıların kümesi sayılabilir bir kümedir. Buna karşın reel sayıların kümesi sayılamaz bir kümedir. Dolayısıyla cebirsel sayı olmayan bazı reeel sayılar olmak zorundadır. Bu sayılar, tanım itibarıyla aşkın sayılardır. Bu tanıt, oluşturmacı olmayan bir tanıttır.
Aşkın sayıların olşturmacı bir tanıtı için, bu sayıları oluşturma yöntemine sahip olmalıyız. Bu işlem, var olduklarını tanıtlamaktan daha zordur. Matematiksel sabitelerden "e" ve π aşkın sayılar için göze çarpan ilk adaylardır fakat bunların "gerçekten" aşkın olduğunu tanıtlamak çok zor bir görevdir. Aşkın oldukları tanıtlanabilen ilk sayılar Joseph Liouville tarafından betimlenmiştir ve kendisi, Liouville sayıları adı verilen sonsuz bir aşkın sayı sınıfını oluşturma yöntemini bulmuştur.
# Mantık tarihi
 - YÖNLENDİRME 
Mantık tarihi, mantığın tarihteki çeşitli kültürler ve geleneklerde ortaya çıktığı biçimlerini karşılaştırmalı olarak inceler.
Birçok kültür, ayrıntılı uslamlama sistemleri uygulamasına karşın, uslamlamanın doğrudan çözümlenmesi uğraşısı olarak mantık, başlangıçta yalnızca üç gelenekte geliştirilmiştir: Çin, Hindistan ve Yunanistan. Kesin tarihler bilinmemekle birlikte - özellikle Hindistan için -, mantığın her üç toplumda MÖ 4. yüzyılda ortaya çıkmış olma ihtimali var. Mondern mantığın biçimsel olarak gelişkin ele alınışı Yunan geleneğinden gelmektedir. Aristo mantığının ve yorumlarının İslam felsefecileri üzerinden Orta Çağ Avrupası mantıkçıklarına ulaşmasıyla gelişmiştir.
# Hiper metin
Hiper metin (İngilizce hypertext), bilgisayar ekranı ya da diğer elektronik cihazlarda gösterilen ve sadece yazıdan ibaret olmayan gelişmiş özelliklere sahip belgelerdir. Hipermetinler diğer metin ve kaynaklara hiperbağlantılar ile referans gösterebilir, standart metinlerden (İngilizce "text") farklı olarak imaj, fotoğraf, video, tablo, matematik formülleri vs. içerik sunabilirler. Hiper metin, World Wide Web'in temel konseptlerinden olup günümüz Web sitelerinin çok büyük çoğunluğu Hiper Metin İşaretleme Dili (HTML) kullanmaktadır.


## Kelime kökeni.
"Hiper" kelimesinin kökeni Yunancadaki "ὑπερ-" kelimesidir ve "ötesinde" ya da "üzerinde" gibi bir anlamı vardır. Hiper metnin standart metnin ötesinde özelliklere sahip olduğunu ifade eder.
# Mihrî Hatun
Mihrî Hatun (d. 1460/1461, Amasya – 1506, Amasya), Zeynep Hatun'la birlikte adı bilinen ilk Türk kadın şairlerindendir. 1985'te ismi Venüs'te bir kratere verilmiştir.


## Hayatı.
1460 ya da 1461'de Amasya'da doğdu ve 1506'da yine burada öldü. Asıl adı Mihrünnisa ya da Fahrünnisa'dır. "Mihrî" mahlasını kendisi de bir şair olan babası Mehmet Çelebi bin Yahya'dan (Belâyî) aldı. Hiç evlenmedi.
15. yüzyılda yaşamış olan Mihri Hatun, kendisi de "Belayi" mahlasıyla şiir yazan bir Osmanlı kadısının kızıdır. Kültür düzeyi yüksek bir ailede yetişen Mihri Hatun yaşadığı dönemde saygı duyulan edilen bir şair olmayı başarmıştır.
Sultan II. Bayezid ve oğlu Şehzade Ahmed'in Amasya Valiliği sırasında kentte toplanan bilgin ve sanatkarların meclislerine katıldı.
Güzelliğiyle bölgede ün salan Mihrî Hatun, sade bir dille yazdığı kaside ve gazelleriyle tanınır. Diğer divan şairi kadınlardan aşkı çekinmeden kullanmasıyla ayrılır. Şairi Necati Bey'i kendisine örnek aldığı, şiirlerini Necati Bey'e gönderip fikrini öğrenmeye çalıştığı iddiaları da vardır. Söylentilere göre Necati Bey ile aralarında duygusal yakınlaşma vardı. Ayrıca şiirlerinde, Müeyyedzâde Abdurrahman Çelebi ve Sinan Paşazâde İskender Çelebi'ye duyduğu aşka dair ipuçlarına da rastlanır.
Yetiştirdiği şairler arasında Ani Hatun da vardır.
Divanı, 1967'de Moskova'da basıldı. Türkiye'de 2007'de basıldı ("Mihri Divanı", Mehmet Aslan, Amasya Valiliği Kültür Yayınları).


## Eserlerinden örnekler.
Gazel
Ben umardım ki seni yâr-ı vefâ-dâr olasın
Ne bileydim ki seni böyle cefâ-kâr olasın
Hele sen kaaide-î cevrde eksik komadın
Dostluk hakkı ise ancağ ola var olasın
Reh-i âşkında neler çektüğüm ey dost benim
Bilesin bir gün ola aşka giriftâr olasın
Sözüme uymadın ey asılası dil dilerim
Ser-i zülfüne anın âhiri ber-dâr olasın
Sen ki cân gül-şeninin bi gül-i nev-restesisin
Ne revâdır bu ki her hâr ü hasa yâr olasın
Beni âzâde iken aşka giriftâr itdin
Göreyim sen de benim gibi giriftâr olasın
Bed-duâ etmezem ammâ ki Huda'dan dilerim
Bir senin gibi cefâ-kâra hevâ-dâr olasın
Şimdi bir hâldeyüz kim ilenen düşmanına
Der ki Mihrî gibi sen dahi siyeh-kâr olasın


## Hakkında yazılan kitaplar.
  - Didem Havlioğlu, "Mihri Hatun: Performance, Gender-Bending and Subversion in Ottoman Intellectual History", Syracuse University Press, 2017, ISBN 9780815635376 (İngilizce)
  - Meryem Aybike Sinan, "Mihri Hatun: Kelimelerin Sultanı", Nesil Yayınları, 2015, ISBN 9786051626826
  - Sennur Sezer, "Türk Safo'su Mihri Hatun", Kapı Yayınları, 2005, ISBN 9789758950508
# Akrostiş
"Akrostiş ya da Türkçe söylemiyle ilkleme"', bir şiirde dizelerin ilk harflerinin yukarıdan aşağıya doğru sıralandığında anlamlı bir sözcük meydana getirmesidir.
Divan edebiyatında akrostişe muvaşşah ya da istihrac denir.
Eski Yunan ve Latin dillerinde "akro-" ön eki "uç taraf" veya "sivri taraf" anlamına gelir. Ör. "akromegali" uçların (ellerin ve burun ucunun) irileştiği hastalık anlamındadır. "akrostiş" de "uç taraftaki dize" anlamındadır.
Örnek:
Elimde Değil Yapamıyorum
Gelip söyleyebilsem yanına
Ölümüne sevdiğimi seni aslında
Kızar mıydın acaba bana
Çabaladım her gün unutmaya
Elimde değil yapamıyorum
Gerçekleşmeyecek bir şey olsa da
Özrümü kabul etmek bir yana
Kaybettim seni biliyorum ama
Çabalıyorum senin için hala
Elimde değil yapamıyorum
Geri gidebilsem keşke zamanda
Özlemin kalbimde ölümcül yara
Kalbine girmek mümkün olsa
Çıkabilecek cesaret olsa karşına
Elimde değil yapamıyorum
# Aks-i müfred
Aks-i müfred, bir sözcükteki harflerin sondan başa doğru alınması halinde yine anlamlı bir sözcüğün meydana gelmesini ifade eden edebiyat terimidir.


## Örnek.
  - ayak-kaya
  - kayık–kıyak
  - tara-arat
# Biladiye
Biladiye, beldeleri konu edinen edebi eserlerdir. Sanatçılar gördükleri, gezdikleri, sevdikleri ya da görmek istedikleri beldeleri nazım ya da nesir şeklinde anlatır.
Divan edebiyatında Ferdi, Derviş Ömer Efendi gibi şairlerin biladiyeleri vardır.
# Gülseren Engin
Gülseren Engin (1946-...), Türk yazar, ressam.
1946'da İstanbul’da doğdu. Çocukluğu ve gençlik yılları Ankara’da geçti. 1971'de hekim oldu. Ülkenin pek çok yöresinde ve Almanya’da çalıştı. İlk şiiri 1963'te Gözgü Dergisi’nde, ilk öyküsü 1965'te Ankara Sanat adlı dergide yayımlandı. Şiir, öykü, roman, deneme, makale, gezi yazıları, tiyatro oyunları, senaryolar yazdı/yazıyor. Hâlen pek çok dergi ve gazetede yazılar ve eleştiriler yazmakta.
Ayrıca resim yapan sanatçı pek çok karma ve kişisel resim sergisine katılmıştır.


## Eserleri.
Öyküler, Masal ve Gezi Yazıları
  - Yorgun Konak (1989) 
  - Sevginin Masalı (1992) 
  - Kaçış Düşleri (1994) 
  - Gezi İzleri (2000) 
  - Geç Kalan Öyküler (2002)
  - Kurutulmuş Çiçek Bahçesi (2003)
  - Varşova'da Bir Yabancı (2024)


### Araştırma -Anı.
  - Sancılı Kent Ankara (2008)


### Romanlar.
  - Cehennemde Bir Ada (2001)
  - Yorgun ve Yaralı (2004)
  - Ağlama Smyrna Döneceğim (2012)
  - Smyrna'nın Gözyaşları (2017)


### Oyunlar.
  - Düş Bahçesi (1982) 
  - Efsane Gemi (2000) 
  - Altın Bilezik (2010) 
  - Resmi Nikah (2010) 
  - Kırmızı Karanfiller (Radyo Oyunu) (2010) 
  - Yıllar Sonra Yeniden (2011)
  - Tutsak (2014)
  - Şükufe Hanımın Köşkü (2014)
 Senaryolar
  - Yorgun ve Yaralı (Dizi) (2012)
  - Aşk Düğümü/ The Knot of Love (Film), (2012) (Gülseren Engin, Emek Erel)
  - Cehennemde Bir Ada (Dizi)
  - Bebeğim (Dizi) (2014)


## Ödülleri.
  - 1993 Ömer Seyfettin Öykü Yarışması ikincilik 
  - 1994 Ömer Seyfettin Öykü yarışması Özel Ödül 
  - 1998 Yunus Nadi Öykü Ödülü ""Sıradan Öyküler" isimli dosyasıyla 
  - 2001 Orhan Kemal Öykü Yarışması Ödülü "Bozgun Dönemeci" adlı dosyasıyla
# Hacıbektaş
Hacıbektaş, Nevşehir ilinin bir ilçesidir. Kapadokya'nın önemli merkezlerinden biridir. Doğuda Avanos, batıda Mucur, güneyde Gülşehir, kuzeyde Kozaklı ilçeleriyle çevrilidir.
13. yüzyılda Türk düşünürü Hacı Bektaş-i Veli'nin Horasan'ın Nişabur kentinden Anadolu'ya gelmesi ve Suluca Karahöyük'e yerleşmesinden sonra yedi hanelik Hacım Köyü'nün çehresi değişti. Hacı Bektaş-i Velî, burada bir ilim yuvası kurarak düşüncelerini yaymış; ölümünden sonra da köyün adı, adına ve anısına saygı için Hacıbektaş olarak değiştirilmiştir.


## Tarihçe.
Hacıbektaş, 1541 yılında Niğde'ye bağlı bir bucak merkezi durumuna gelmiş, 1854 yılında belediye örgütü kurularak kasaba olmuştur. Daha sonra 1.1.1948 tarihinde, Kırşehir iline bağlı ilçe haline geldi. Nevşehir'in, 24.7.1954 tarihinde il olması ile Hacıbektaş ilçesi Nevşehir'e bağlandı. İlçenin bugün bile ayakta kalan tarihi yapılarından Hacı Bektaş-ı Veli Türbesi, Kadıncık Ana Evi, Bektaş Efendi Türbesi, Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetinde olup Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nce müze olarak kullanılmaktadır. Karahöyük kazılarından çıkan eski çağlara ilişkin eserler Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nde sergilenmektedir.


## Eğitim ve kültür.
İlçede "Kadınlarınızı okutunuz", "İlimden gidilmeyen yolun sonu karanlıktır", "Düşünce karanlığına ışık tutanlara ne mutlu" diyen Hacı Bektaş Veli'den kaynaklanan eğitime düşkünlük ve kültürel yapıda gelişmişlik ilk anda göze çarpmaktadır. Atatürk'ün doğumunun 100. yılı nedeni ile başlatılan okuma yazma seferberliği sonunda, okur yazar oranı %100'e ulaştı. İlçe Merkezine çok amaçlı olarak yapılan Hacı Bektaş Veli Kültür Merkezi bu alanda büyük bir açığı kapattı.
İlçe merkezinde Hacı Bektaş-ı Veli Türbesi ile Arkeoloji ve Etnografya Müzesi var olup yerli ve yabancı turistlerce ziyaret edilmektedir.
# Harem
Harem (), kelime kökeni; Akadca “örtmek, gizlemek, başkalarından esirgemek; ayırmak, tecrit etmek” mânalarındaki haramu olan harem kelimesi, Arapçada “korunan, mukaddes ve muhterem olan şey veya yer” anlamına gelir. Ev, konak ve saraylarda genellikle iç avluya bakacak şekilde planlanan, kadınların yabancı erkeklerle karşılaşmadan rahatça günlük hayatlarını sürdürdükleri bölümlere harem adı verilir. Ayrıca saygısız davranışların menedildiği, daha çok ibadet amacıyla gidilen Mekke, Medine, Kudüs şehirleriyle, buralardaki kutsal mekânlara da harem denilir; bu kelime aynı zamanda “zevce” anlamını da taşımaktadır. Burada yaşayan kadınlara da harem deniyor olması, bazı yorumlara göre İslamiyet'in hicap anlayışının bu bölümlere, hane kadınlarıyla belirli bir kan bağı dışında kalan erkeklerin (nâmahrem) girişini yasaklamasından kaynaklanır.
# Hakem
Hakem bir karşılaşmayı, bir oyunu, belli bir kurallar bütününe uygun olarak, gerektiğinde kuralları da yorumlayarak yöneten kişi. Anlaşmazlık durumunda onun sözü geçerlidir.


## Futbol.
Futbol maçları, oyun kurallarının uygulanması konusunda tam yetki sahibi olarak görevlendirilen bir hakem tarafından yönetilir (5. Kural). Maç hakemine 2 yardımcı hakem asistanlık eder. Bunun yanında dördüncü hakem de hakeme zaman zaman yardımcı olmaktadır.
# Paspartu
Paspartu (Fransızca: "passe-partout:" her şeyde geçer), bir fotoğraf veya benzer bir çalışmanın etrafında fon kağıdı ile oluşturulan, çerçeve ile orijinal eser arasındaki ön çerçevedir.
# Darayak
Darayak, aşık edebiyatında kafiye olma olasılığı düşük sözcükleri belirtmek için kullanılan terimdir. Darkapı olarak da adlandırılır.
Âşığın karşılaşma ya da atışma sırasında en azından dört ayak kafiye bulması gerekir. Diğer âşık da aynı ayakta dört sözcük söylemek zorundadır. Darayak bu durumda işe yarar.
# Lipstick lezbiyen
Lipstick lezbiyen, Türkçeye "rujlu lezbiyen" olarak çevrilebilecek, cinsel kimlikle ilgili bir terimidir. Tüm dünyada "lipstick lesbian" olarak kullanılan bu terim, Türkçede "lipstick" veya "lipstick lezbiyen" şeklinde kullanılmakta olup terim, lezbiyen bir kadının bakımlı olduğunu ifade eder. Ağırlıklı olarak kadınsı özellikler taşıyan lezbiyenlerdir.
Lipstick lezbiyen, yalnızca kişinin dışarıya yansıttığı görüntü ile ilgilidir. Kişinin eşcinsel ilişki içerisinde üstlendiği cinsiyet rolünü (veya herhangi bir rol üstlenip üstlenmediğini) ortaya koymaz.
# Chapstick lezbiyen
Makyaj yapmayan ve/veya kadın güzellik ve stilinin sterotiplerini uygulamayan, hatta bu sterotipleri reddeden lezbiyenleri tanımlamak için kullanılan bir terimdir.
Chapstick, İngilizcede "dudak koruyucusu" anlamına gelir. Chapstick lezbiyen lipstick lezbiyenin (rujlu lezbiyen) tersidir. İngilizcesi "chapstick lesbian" olan terim, Türkçeye "chapstick" ve "chapstick lezbiyen" olarak geçmiştir.
Chapstick lezbiyen tanımlaması, Ellen DeGeneres'in "Ellen" isimli televizyon şovunun 1997 yılında yayınlanan bir bölümünde de kullanıldı ve bunu takiben kullanımı yaygınlık kazandı. Bahse konu şovda Ellen DeGeneres'in canlandırdığı karaktere ailesi "dipstick lezbiyen"in anlamını sorar. Ellen, kelimenin doğrusunun "lipstick lezbiyen" olduğunu söyler ve kendisini "chapstick lezbiyen" olarak tanımlar.
Lezbiyen terminolojide kullanılan "butch" kelimesinin karşılığı olarak da bu terimin kullanıldığı görülmüş olmakla birlikte, bu anlamıyla yaygınlık kazanmamıştır.
# Çin (bölge)
Çin (Geleneksel Çin yazısı: 中國; Basitleştirilmiş Çince: ; Hanyu Pinyin: "Zhōngguó"; Tongyong Pinyin: Jhongguó; Wade-Giles (Mandarin): Chung¹kuo²), ortak kültüre sahip bir bölge. Çin, binlerce yıllık tarihi ile dünyanın en eski medeniyet noktalarından biri ve uygarlığın beşiği olarak kabul edilmektedir. Çin tarihi yazılı kaynaklara göre 3500 yıldan fazla geriye uzanmaktadır. Yazılı Çin tarihi ise MÖ 1500'lerde Shang Hanedanı döneminden başlamaktadır.
Çin, aynı zamanda dünyanın en eski "süreklilik arz eden" medeniyet noktalarındandır. Bölgede hakim dil olan Çince dünyanın en eski "sürekli kullanılan" yazılı dillerindendir. İnsanlık tarihinin en önemli buluşlarından kâğıt, pusula, barut ve matbaa Antik Çin medeniyetine aittir.
Çin İç Savaşı'nın ardından "Çin" ismini kullanan iki devletin ortaya çıkması ile sonuçlanmıştır: Çin Halk Cumhuriyeti ve Çin Cumhuriyeti.


## Çin İmparatorluğu.
Çin İmparatorluğu, birçok hanedanlıktan oluşmuş ve imparatorluk idaresi 2100 sene sürmüştür. Lâkin Doğu Roma İmparatorluğu (Bizans) gibi farklı hanedanlar tarafından idare edildiği için Devlet-i Âliyye-i Osmâniyye gibi en uzun süre hükümranlık sürmüş bir devlet sayılmaz.
  - Çin'in İmparatorluk Tarihi (M.Ö. 211 - M.S 1912) dönemlerine girer. Çin'in ilk imparatorluk hanedanı olan Çin Hanedanı ile başlayıp 1912 yılında Çing Hanedanı'nın devrilmesiyle Çin İmparatorluk dönemi son bulmuştur:
   - İlk Çağ
    - Çin Hanedanı, Han Hanedanı
   - Orta Çağ
    - Sui Hanedanı, Tang Hanedanı, Song Hanedanı, Yuan Hanedanı
   - Yeni Çağ
    - Ming Hanedanı, Çing Hanedanı


## Günümüz.
### Çin Halk Cumhuriyeti.
Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC), çoğunlukla sadece Çin olarak anılır ve Çin Komünist Partisi tarafından tek parti rejimiyle yönetilmektedir. Başkenti Pekin'dir. Doğu Asya'daki anakara Çin topraklarını, Hong Kong ve Makao'yu kapsar. Dünyanın en kalabalık ülkesi ve en büyük ekonomilerinden biridir.


### Çin Cumhuriyeti.
Çin Cumhuriyeti, çoğunlukla sadece Tayvan olarak anılır ve tüm Çin'de hak iddia etmesine rağmen sadece Tayvan Adası ile çevreleyen adacıkları kontrol eder. 23 ülke tarafından tanınmaktadır. Başkenti Taipei'dir.
# Şenes Erzik
Şenes Erzik, (d. 18 Eylül 1942, Giresun), UEFA 1. Asbaşkanlığı ve FIFA İcra komitesi üyeliği yapan Türk spor adamıdır. Liseyi 1956-1961 yılları arasında Robert Kolej'de, üniversiteyi 1961-1964 yılları arasında bugünkü adıyla Boğaziçi Üniversitesi olan Robert Koleji İş İdaresi ve İktisat Yüksek Okulu'nda tamamladıktan sonra, yüksek lisansını 1965-1966 yılları arasında Boğaziçi Üniversitesi'nde Pazarlama alanında tamamladı. Evli ve bir çocuk babasıdır.
Sırasıyla; Sınai Yatırım ve Kredi Bankası, Roche, Sandoz, Pimaş, Enka, gibi ülkenin önde gelen kurumlarında aktif profesyonel yöneticilik yapmış ve Birleşmiş Milletler'in FAO / UNICEF Projelerinin liderliği ile Kore Cumhuriyeti Sandoz şirketinin murahhas (delege) üyeliği görevlerinde bulundu. Fenerbahçe SK 1332 sicil numaralı Yüksek Divan Kurulu üyesidir


## Türkiye Futbol Federasyonu.
1977'den itibaren sırasıyla, Dış İlişkiler Komitesi, Yönetim Kurulu üyeliği, Başkan Vekilliği ile 1989-1997 yılları arasında Türkiye Futbol Federasyonu Başkanlığı görevini yürüttü. 1989-1992 yılları arasında son atanan, 1992-1997 yılları arasında da ilk seçilen Başkan olarak görev yaptı. 1996 yılında TFF Genel Kurulu tarafından seçilen Türkiye Futbol Federasyonun ilk ve tek Onursal Başkanıdır.


## UEFA.
1982-1990 yılları arasında UEFA Gençler Komitesi Üyeliği yaptıktan sonra, 1990 yılında Malta'da yapılan seçimlerde UEFA İcra Kurulu üyeliğine seçildi. 1994 yılından bu yana UEFA Başkan Yardımcısı, 2000 yılından itibaren de UEFA 1. Başkan Yardımcısı olarak UEFA Yürütme Komitesi'nde görev yapmaktadır. Hâlen UEFA Ulusal Futbol Federasyonları Komitesi Başkanı, UEFA Strateji Konseyi Başkan Vekili ve UEFA Hakem Komitesi Başkan Vekili olarak görev yapmaktadır.
22 Mart 2011 tarihinde yapılan Genel Kurul'da hâlen mevcut olan görevine 6. kez seçilerek UEFA tarihinde bir rekor kırdı. Bu görevler sırasında Kulüp Müsabakaları Organizasyon Komitesi, Kulüp Lisans Sistemi Komitesi, Fair Play ve Sosyal Sorumluluk Komitesi gibi çeşitli komitelerin başkanlığını yapmış ve yapmaya devam etmektedir.


## FIFA.
1996 yılından beri FIFA İcra Kurulu Üyesi olarak görev yapmaktadır. 2013 Mayıs ayında Londra'da yapılan UEFA Genel Kurulunda, FIFA İcra Kurulu üyeliğine 5. Kez seçildi. FIFA Olimpiyat Komitesi üyeliği ve Hakem Komitesi Başkanlığı (1998-2002) yaptı. Hâlen, FIFA Dünya Kupası Organizasyon Komitesi Üyeliği, Fair Play & Sosyal Sorumluluk Komitesi Başkan yardımcılığı ve FIFA Stadyum ve Güvenlik Komitesi Başkanlığı görevlerini yürütmektedir.


## Ödülleri.
Profesyonel yaşamı süresince Olimpiyat Meşalesi Ödülü, 1996, 1999 ve 2000 yıllarında Milliyet Gazetesi Yılın Spor Adamı Ödülü, ayrıca 2000 yılında yine Milliyet Gazetesi tarafından sadece 3 yıl ödül kazananlara verilen 46. Yıl Özel Ödülü, Avrupa Fair Play Ödülü gibi birçok ödüle layık görüldü. İstanbul Üniversitesi ve Azerbaycan Devlet Spor Akademisi tarafından verilen Fahri Doktora unvanlarına da sahiptir.
# Aydınbey
Aydınbey veya Kıpinovo (Bulgarca: Къпиново "Kapinovo"), Bulgaristan'ın kuzeydoğusundaki Dobruca bölgesinde, Dobriç ili'nin General Toşevo ilçesine bağlı bir Kırım Tatar köyüdür.


## Coğrafya.
Aydınbey, Dobruca Ovası üzerinde, çevresi düzlük, güneye doğru hafif eğimli bir arazi üzerinde kurulmuştur. Köy Kasımköy'ün (General Toşevo) 7 kilometre batısındadır. Köyün birkaç yüz metre batı tarafında Melekler adlı köy bulunmaktadır. Resmi olarak bu iki köy bir köy olarak sayılmaktadır.


## Tarih.
Köyün nüfusunu Kırım Savaşı'ndan sonra Kırım'dan göç eden aileler oluşturmaktadır.


## Ekonomi.
Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılık üzerine kurulmuştur.
# XML
XML (Extensible Markup Language ya da Türkçesiyle Genişletilebilir İşaretleme Dili), hem insanlar hem bilgi işlem sistemleri tarafından kolayca okunabilecek dokümanlar oluşturmaya yarayan bir işaretleme dilidir. W3C tarafından tanımlanmış bir standarttır. Bu özelliği ile veri saklamanın yanında farklı sistemler arasında veri alışverişi yapmaya yarayan bir ara format görevi de görür. SGML'in basitleştirilmiş bir alt kümesidir.


## Gelişimi.
XML'in tasarımcısı, HTML'i de tasarlamış olan Tim Berners Lee'dir. Dilin düzenlenmesi de W3C'nin sorumluluğundadır. Karmaşık kod yazımı şeklinde görünen dizin, aslında bir grafiktir.


## Kullanımı.
Günümüzde birçok yazılım, diğer yazılımlarla veri alışverişini XML formatı üzerinden yapmaktadır. Ayrıca XML'i esas format olarak kullanan uygulamalara rastlamak mümkündür. Rastgele veri erişimine uygun olmadığından veritabanı amaçlı kullanılmamaktadır.
Microsoft'un geliştirdiği .NET teknolojisinde kullanılan DataSet nesneleri XML formatındadır. Ayrıca XML, ofis uygulamalarının altyapısı haline getirilmiştir.
İçeriğin, doküman yapısının ve şeklin birbirinden ayrı ele alınması XML'i İçerik yönetim sistemlerinin ideal formatı haline getirmiştir.


## XML dosyalarını işleme.
### SAX.
Olay tabanlı, sözcüksel işleme. Dosyada içerisindeki her düğüm bir geri-besleme ("callback") fonksiyonu aracılığı ile istemci koda yansıtılır. Bu yapısı nedeniyle oldukça hızlı ve etkilidir, ancak XML dosyasından rastgele düğüm ulaşımı oldukça zordur; Hedef düğüme ulaşmak için, her defasında dosyayı en başından işlemek zorundasınız.


### DOM.
Bu teknik tamamen arayüz yönelimlidir. Her düğüm ve parçalarına arayüz aracılığıyla ulaşılır. Rastgele ulaşımda etkili olmasına rağmen, büyük boyutlu dosyalar söz konusu olduğunda oldukça hantaldır ve hafıza tüketiminde fazla talepkârdır.


## Örnek.
XML dokumanları ağaç veri yapısında olurlar. Bağımsız imler yapıyı oluştururken, içerik ya imin özelliği olarak ya da iki im arasında gösterilir (bkz. örnek). Yapıyla ilgili ayrıntılar DTD (Document Type Definition) ya da XML Schema adı verilen harici dokümanlar ile tanımlanır. Aşağıdaki örnek bir XML dokümanında verinin nasıl belirtildiğini göstermektedir.
 <kullanicilar>
 <kullanici id="1">
 <ad>A</ad>
 <soyad>B</soyad>
 </kullanici>
 <kullanici id="2">
 <ad>C</ad>
 <soyad>D</soyad>
 </kullanici>
 <kullanici id="5">
 <ad>E</ad>
 <soyad>F</soyad>
 </kullanici>
 <kullanici id="8">
 <ad>G</ad>
 <soyad>H</soyad>
 </kullanici>
 </kullanicilar>


## İlgili başlıklar.
  - XSL ve XSLT
  - XLink
  - XPath
  - XQuery
  - XPointer
  - DTD
  - XSD
# Yaşar Turna
Yaşar Turna (1931; Arhavi - 1990), Laz kemençeci.
İlk ve ortaöğrenimini Arhavi'de tamamladı. Rizeli bir kemençeciye olan hayranlığı sonunda kemençeye merak saldı. Kemençe çalmaya çok küçük yaşta başlamasına rağmen kısa sürede ustalaştı. Kendi kendine bir kemençe yapıp çalmaya başlayan Yaşar Turna, 18 yaşına geldiğinde artık bir kemençe ustasıydı. “Kemençeci Yaşar” namıyla ünlendi ve bu namı onun asıl adını geride bıraktı. 1970'li yıllardan itibaren “Kemençeci Yaşar” ve “Arkaburi Yaşari (Arhavili Yaşar)” namlarıyla tanındı. Arhavi’de kurduğu Folklor Derneği bünyesinde gençleri halk oyunları konusunda yetiştirdi. Çeşitli halk oyunları ekiplerine Laz horonlarını çalıştırdı. Söylediği geleneksel Laz ezgileri Doğu Karadeniz bölgesinde popüler hale geldi. Türkiye’de “ilk Lazca plağı” çıkartarak (1968) Laz müziğinin tanınmasına büyük katkı sağladı. Derlediği Lazca türküleri, kendisine özgü tavrı ile yorumlayarak o ezgilerin bugüne kadar gelmesini sağladı. Türkiye ve dünyada çok sayıda festivalde horon ekiplerine kemençesi ile eşlik etti. Kemençeci Yaşar, aynı zamanda kemençe yapım ustası idi. Yapım tekniğinde kemençenin klavye kısmını uzun tutarak yaygın olanın aksine melodik yapısını genişletti ve horonun yanı sıra şarkı ve türkülere de eşlik edebilir hale getirdi. 1970'li yılların ortalarından itibaren dönemin Karadeniz müziği yaptığını iddia eden kişilere çok sayıda beste ve Laz müziği derlemelerini verdi. Ancak kayıtlarda hiçbir şekilde Yaşar Turna adı geçmedi. Yaptığı kemençelerle Amerikalı kimi sanatçıların ilgisini çekerek birçok sipariş aldı ve bu sayede kemençenin dünya çapında tanınmasına katkıda bulundu. Birçok ödül, onur belgesi, plaket sahibi olan Kemençeci Yaşar 12 Ekim 1990 tarihinde Arhavi'de öldü. Evli ve beş çocuk babası idi.
# Erol Koyuncu
Erol Koyuncu, (d. 1966, Hopa, Artvin - 30 Ocak 2021) Milli Güreşçi.
Kâmil Türköz, Muharrem Atik ve Rus Sapunov gibi ünlü güreşçilerin antrenörlüğünde güreş çalıştı ve güreş eğitimi aldı. Avrupa dünya çapında birçok başarı ve şampiyonluklar kazandı.
  - Greko-romen 68 kg.da Avrupa 9. (1990, Polonya-Poznan)
  - Greko-romen 74 kg.da Dünya 9. (1990, İtalya-Roma)
  - Greko-romen 82 kg.da Akdeniz Oyunları 4. (1991, Yunanistan-Atina)
  - Greko-romen 82 kg.da Avrupa 4. (1991, Almanya-Aschaffenburg)
  - Greko-romen 74 kg.da Avrupa Şampiyonu (1994, Yunanistan-Atina)
  - Greko-romen 74 kg.da Dünya 9. (1994, Finlandiya-Tampera)
  - Büyükler Greko-romen stil 76 kg.da Avrupa 10. (1997, Finlandiya-Qoulu)
  - Greko-romen 76 kg.da Akdeniz Oyunları 4. (1997, İtalya-Bari)
Tek kol, çırpma, bele girme, kontra teknikler kendisine has, iyi uyguladığı güreş teknikleridir. Rize Çaykur Spor Kulübünde güreş çalışmalarına devam etmiştir.
# Stefanos Yerasimos
Stefanos Yerasimos (1942, İstanbul - 20 Temmuz 2005, Paris), Rum asıllı Türk ve Fransız tarihçi.


## Hayatı.
İstanbul'da 1942 yılında doğan Yerasimos, 1966 yılında Devlet Güzel Sanatlar Akademisinin yüksek mimarlık bölümünden mezun oldu. Fransız Şehir Planlama Enstitüsü diploması alan Yerasimos, 1973 yılında Sorbonne Üniversitesi'nde "Azgelişmişlik Sürecinde Türkiye" konulu doktora tezi verdi. Yerasimos, 1986 yılında ise "Osmanlı İmparatorluğu'nda Gezginler" konulu ikinci bir doktora tezi yazdı. Paris Üniversitesi'nin şehircilik bölümüne 1972 yılında öğretim görevlisi olarak giren Yerasimos, 1989 yılında aynı üniversiteden profesör unvanı aldı. Fransa'da Yves Lacoste'un davetiyle jeopolitik ve coğrafya üzerine yayın yapan Herodote dergisinin yayın kuruluna katıldı. Türkiye'de 1994-1999 yıllarında İstanbul'daki Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsünün yöneticiliğini yaptığı gibi Tarih Vakfının kuruluş ve gelişim aşamasına da katkıda bulunmuştur.
Coğrafyacı Yves Lacoste'a göre, Yerasimos kişiliğinde, jeopolitik alanında karşılıklı ya da çok taraflı anlaşmazlıkların neden olduğu güncel trajik sorunları açıklarken ciddi ve ihtiyatlı bir tutuma sahipti ve bunun nedeni Yerasimos'un kendi deyimiyle "imparatorluklar başkenti İstanbul'un" Rum ailelerinden birinden gelmiş olmakla kazandığı dünya görüşü ve kimlikti.
Stefanos Yerasimos, yakalandığı kanserden 20 Temmuz 2005'te Paris'te öldü. Ölümünün ardından Türkiye'de hâlen çeşitli yayın ve etkinliklerle anılmaktadır.


## Tarih vakfı.
Orhan Siller, Tarih Vakfının kuruluş ve gelişme aşamasında Yerasimos'un katkılarına dair anılarını Toplumsal Tarih'in Aralık 2015'teki yayında bir yazı ile paylaşmıştır.


## Yayınlar.
Stefanos Yerasimos'un çok sayıda Fransızca ve Türkçe araştırma ve makaleleri bulunmaktadır.
 - Türkçe
  - “Azgelişmişlik Sürecinde Türkiye”
  - “Türk-Sovyet İlişkileri, 1917-1923” 
  - “Türk Metinlerinde Kostantiniye ve Ayasofya Efsaneleri”
  - “Milliyetler ve Sınırlar”
  - “İstanbul: İmparatorluklar Başkenti”,
  - “Süleymaniye”
# Bilgisayar kasası
Bilgisayar kasası, içine yerleştirilecek olan bilgisayar bileşenlerini dışarıdan gelebilecek fiziksel darbelere karşı korur, elektriksel olarak yalıtır, sahip olduğu fanlarla içerideki sıcak havayı dışarı atar. İçinde 1 anakart takma tepsisi, güç kaynağı yuvası, sabit disk ve CD-ROM sürücü gibi aygıtların yerleştirilebildiği 5,25 ve 3,5 inçlik yuvalar, arka tarafında soket boşlukları vardır.
1 tane yeniden başlatma, 1 açma düğmesi ve 1 tane de kilit düğmesine sahip olabilir. Yatay ("pizza kutusu") ve dikey ("kule") yerleştirilebilenleri, alüminyum veya çelikten yapılanları, farklı boylarda olanları vardır. Bilgisayar kasası bilgisayarın aynı zamanda sistem birimidir.
# Disket sürücü
Disket sürücüsü bilgisayarlarda kullanılan (manyetik veri depolama ortalarında disketler üzerinden okuma/yazma işlemi yapan aygıttır. İngilizce adı "Floppy Disk Drive" 'dır. Gelişen teknolojiyle birlikte kapasite ve hız olarak antika durumundadır. Fakat yine de en yeni bilgisayarlarda bile bulunur, çünkü bir bilgisayardan diğerine anlık dosya aktarımı veya az yer kaplayan dokümanların yedeğini alma veya Sistem Açılış/Kurtarma Disketi olarak kullanıldığında hala işe yararlıdır. Farklı zamanlarda Apple FileWare, Atari 810, Atari 1050, Atari XF551, Caleb UHD144, Copy II PC, Disk II, Indus GT, PocketZip, Sony HiFD, SuperDisk, SuperDrive, Tandon TM100, Triton Quick Disk Drive, Video Floppy gibi disket sürücüler sunuldu. Commodore şirketi 1980-1990 yıllarında CMD FD serisi, Commodore 1540, Commodore 1541, Commodore 1551,Commodore 1570, Commodore 1571, Commodore 1581, Commodore 2023, Commodore 4040, Commodore 8050, Commodore 8060, Commodore 8280, MSD Super Disk sürücülərini piyasaya sürdü.
# Oyun çubuğu
Joystick, oyun çubuğu, Kontrol Kolu, Yönetim Kolu veya İdare Çubuğu esasen kontrol çubuğu anlamında, video oyunlarında kontrol sistemini oluşturan, oyunu oynatan ve modeline göre giriş, çıkış ve algılama fonksiyonu olan kontrol aracıdır.


## Klasik joystick.
  - Klasik Joystick: Tam anlamıyla sadece 1 veya 2 Buton + yönlendirme, fonksiyonlarından oluşan kontrol aracıdır.


## İkinci nesil Joystick.
  - İkinci nesil Joystickler 2 den fazla butonlu, kusursuz ergonomik yapıları olan, yönlendirme fonksiyonu Analog'olan ve her türlü hassas yönlendirmeyi algılayan ve en önemlisi giriş ve çıkış fonksiyonu olan kontrol aracıdır.
  - Giriş ve çıkış fonksiyonları: eksiden konrol araçları sadece oyununu oynayan kişinin seçimini alıp oyuna yansıtıyor dolayısıyla sadece oyun konsolu girişleri algılıyordu ama teknoloji ile konsollarda değişti ve algılamaya cevap veren konsollar ve Joystickler geliştirildi. Bunlar algıladıkları hareketin sonucuna göre bir tepkiveriyorlar genelde titreşim denilen bu özellik oyun konsollarında ilk PlayStation (dual shock) da görüldü. Örneğin: bir arabayarışı oyununda kazayapmanız halinde Joystick kazanın şiddetine göre tepki (titreşim) gönderiyor olması.


## Son nesil Joystick.
Son nesil joysticklere en iyi örnek Japonya'da 14 Temmuz 2008'de çıkan Nintendo'nun Wii Motion Plus'ını örnek gösterebiliriz. Çıkış haftasında 65.000 kadar satışı olmuştur. Bu yeni nesil joystick daha karışık hareketleri yakalamayı mümkün kılmaktadır. Cihaz sadece kendi işlevselliklerinin kullanabileceği özel olarak geliştirilmiş oyunlarda (örneğin Guitar Hero) elverişlidir.
  - Kablosuz kontrol
  - Giriş çıkış fonksiyonu
  - Algılama fonksiyonu: Algılama fonksiyonu oyunu oynayan kişinin hareherhangi butonları veya yönlendirme çubuğunu kullanmadan yaptığı hareketi sensörlerle algılayıp oyuna yansıtması. Örn. bir golf oyununda konrol aracını golf sopası gibi kullanıp atış yapılması.
# Tunguska Olayı
Tunguska olayı, 30 Haziran 1908 günü sabah saat yaklaşık 7:45 sularında Sibirya'nın orta kesimlerindeki Podkamennaya Tunguska Irmağı yakınlarında oluşan büyük gök patlamasının adıdır.
Patlama 10-15 megatonluk bir dinamit kütlesinin patlamasına eşdeğerdi. Kesin olmayan verilere göre patlamanın nedeninin, bir kuyruklu yıldız parçasının ya da asteroit'in havada patlaması olduğu sanılmaktadır. Cismin atmosfere yaklaşık 100.000 km/sa hızla girdiği ve ağırlığının 100.000 ile 1.000.000 ton arasında olduğu varsayılmaktadır.
Patlama bölgesi ilk olarak Rus bilim insanı Leonid Alekseyeviç Kulik tarafından 1927-1930 yılları arasında incelendi. Olayı uzaktan gözleyenler önce bir ateş topu gördüklerini ve ardından yer sarsıntısıyla birlikte, güçlü sıcak rüzgarların oluştuğunu söylediler. Avrupa'daki sismograflar, patlamanın neden olduğu sismik dalgaları saptadılar. Patlamanın alevleri yaklaşık 800 km uzaktan görülmüştü. Cisim atmosferde buharlaştığından çevreye çeşitli gazlar yayılmış ve olaydan belli bir süre sonra bile Sibirya ve Avrupa'da geceleri gökyüzünün parlak bir renk almasına neden olmuştur.
# Şükrü Kanatlı
Ahmet Şükrü Kanatlı (1893 - 15 Ocak 1954), Türk askerdir.
1912 yılında Piyade Teğmen rütbesi ile Kara Harp Okulu'nu bitirdi. 11. Tümen 31. Alay 4. Bölük Takım Komutanlığı'na atandı. Bu görevde iken 22 Şubat 1912 tarihinde esir düştü. 12 Ekim 1913 tarihine kadar Korfu Adası'nda esir kaldı. Esaret dönüşü Takım Komutanlığı, Yaverlik ve Bölük Komutanlığı yaptı. 1924 yılında girdiği Harp Akademisi'ni, 1926 yılında bitirerek kurmay oldu. 1939 yılında Hatay Sorunu'nun çözülmesiyle birlikte komutası altındaki birliklerle Hatay'a girdi. 1941 yılına kadar çeşitli karargâh ve birliklerde görev yaptı. 1941 yılında Tuğgeneral, 1943'te Tümgeneral, 1946'da Korgeneral ve 1950'de Orgeneral rütbesine terfi etti. Tuğgeneral rütbesi ile 39. Tümen Komutan Vekilliği ve 3. Ordu Kurmay Başkan Vekilliği, Tümgeneral rütbesi ile 3. Ordu Kurmay Başkanlığı, 51. Tümen Komutanlığı ve Şark Hudut Komutanlığı, 3. Ordu Kurmay Başkanlığı, Korgeneral rütbesi ile 8. Kolordu Komutanlığı, 23 Ekim 1947 – 28 Mart 1949 tarihleri arasında Jandarma Genel Komutanlığı, Genelkurmay Harekât Yarbaşkanlığı ve Personel Başkanlığı, 15. Kolordu Komutanlığı görevlerinde bulundu. Orgeneral rütbesinde 1. Ordu Komutanı iken 28 Aralık 1951 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığına atandı.
İki çocuğu olan Kanatlı, Arnavutluk Harekâtı, Balkan, I. Dünya ve Kurtuluş Savaşları ile Hatay'ın Kurtarılması Harekâtına katıldı. Kara Kuvvetleri Komutanı iken, 15 Ocak 1954 tarihinde öldü. İstanbul Zincirlikuyu mezarlığında toprağa verildi. Ağrı'da konuşlu bulunan 12. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı bünyesindeki bir kışlaya ve 39. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığındaki bir kışlaya da ismi verildi.