BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Güzelyurt, Kıbrıs
Güzelyurt veya Omorfo (Yunanca: Μόρφου "Morfu"), Kıbrıs adasının kuzeybatısında bir kasaba. Fiilî olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Güzelyurt ilçesinin merkezi olmakla beraber, hukuki olarak Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Lefkoşa kazasında yer almaktadır.
Güzelyurt turunçgil bahçeleriyle çevrili bir yerleşim birimidir.
Çok verimli toprakları bulunan Güzelyurt'ta portakal, greyfurt, kavun, karpuz, mandalina ile çeşitli sebzeler yetiştirilmektedir. Turunçgillerin bir kısmı ise meyve suyu yapılarak ada genelinde tüketilmekte bir kısmı ise ihraç edilmektedir.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Kampüsü Güzelyurt ilçesi sınırları içerisinde Kalkanlı köyündedir. Kıbrıs Sağlık ve Toplum Bilimleri Üniversitesi Güzelyurt ilçe sınırları içerisinde bulunmaktadır. Lefke Avrupa Üniversitesi ise Lefke ilçe olduktan sonra Güzelyurt'tan ayrılmıştır.
2006 yılı nüfus verilerine göre burada, 31.116 kişi yaşamaktadır.


## Tarihi yerler.
Soli, Soli Bazilikası, Soli Tiyatrosu, Aziz Mamas Manastırı, Pigades Tapınağı, Toumba Tu Skouru.


## Ekonomi.
Güzelyurt, ülke ekonomisinin hayatî önemi olan turunçgillerin yetiştirildiği ana bölgelerden biridir. Çünkü ülke ihracatının en ciddi kalemini oluşturan turunçgiller döviz girdisinin % 40'ını sağlamaktadır.


## Kardeş kentler.
Güzelyurt Belediyesi'nin aşağıdaki şehirlerle kardeş şehir anlaşması vardır:
  - Keçiören, Ankara, Türkiye 
  - Beşiktaş, İstanbul, Türkiye
  - Manisa, Türkiye 
  - Çekmeköy, İstanbul, Türkiye 
  - Kırşehir, Türkiye
  - Efeler, Aydın, Türkiye
  - Büyükçekmece, İstanbul, Türkiye


## Kaynak/Referans.
  - Caretta & Caretta, nr. 4, Ocak 2006, s. 48-54.
# Dört zamanlı motor
Dört zamanlı motorlar (Dört Fazlı), pistonun bir çevriminin (cycle) 4 aşamada (4-stroke cycle) tamamlandığı motor tipleridir. İçten yanmalı motorlar "(internal combustion engines)" sınıfında yer alırlar.


## Çalışma.
Motorlarda güç üretimi önce yakıtın içindeki kimyasal enerjinin ısı enerjisine dönüşmesi, sonra da bu ısı enerjisinin pistonu harekete geçirmesiyle gerçekleşir. Bir dört zamanlı motorda bu işlem şu aşamaları izler:
1. Yakıt ve hava karışımı pistonun dışarı hareketiyle dolar.
2. Karışım pistonun içeri hareket etmesiyle sıkıştırılır.
3. Sıkışmış karışım benzinli motorlarda bir kıvılcım ile tutuşturulur, dizel motorlarda ise yüksek basınç ve sıcaklık altında kendiliğinden tutuşur ve yanma gerçekleşir. Yanma sonucu açığa çıkan enerji ile piston dışarı doğru itilir. Bu sayede krank mili döndürülür ve kinetik enerji elde edilmiş olur.
4. Pistonun geri dönüşü sırasında egzoz valfi açıktır ve egzoz gazları silindirden atılır. Döngü böylece başlangıç konumuna gelir ve 1. aşamadan itibaren işlemler yinelenir.
Motorun bir döngüsünü yukarıda anlatılan 4 aşamada tamamlamasından dolayı bu tip motorlara 4 zamanlı motorlar ismi verilir. Hareket halindeki benzinli bir araçta bu döngü dakikada ortalama 3.000-3.500 defa tekrarlanır.


## İki zamanlı motorlardan farkı.
İki zamanlı motorlara göre daha verimli olan 4 zamanlı motorlar günümüzde en çok kullanılan içten yanmalı motor tipidir. Ancak imalat aşamasında iki zamanlı motor daha ucuzdur. Fakat iki zamanlı motorun avantajı sadece bu adımda vardır. Çünkü sonrasında motor üretilip kullanılacağı makinede kullanılmaya başlandığında yine dört zamanlı motor avantajlıdır. Çünkü, üstte de yazdığı üzere dört zamanlı motor daha verimlidir. 
İki zamanlı motorlarda ayrıca: 
  - Yakıt karışımının bir kısmı yanmadan egzoz gazı ile atıldığı için çevre ve yakıt ekonomisi konularında başarılı değildir. 
  - Yakıt karışımının pistonun üst kısma ulaşması krank bölümü ile sağlandığından, krank bölümü devamlı yağlamaya maruz değildir ve yağlama yakıt karışımı içine karıştırılan yağ ile olur. Bu yağın yakılması çevre açısından zararlıdır.
  - İki strokta çalıştığı için pistonun her yukarı çıkışında yanma olur ve aşırı ısınma meydana gelir.
İki zamanlı motorların avantajı ise, soğuk havalarda daha kolay marş almalarıdır. Ancak dört zamanlı motorlar için bu durumu eşitlemek kolaydır: çoğu dört zamanlı motor donduğunda, karbüratöre (motor turboşarjlıysa da intercooler üzerinden karbüratöre) eter sıkılır, kolayca marş alır.
Bu sayısız dezavantaja rağmen iki zamanlı motor kullanılan birçok dizel motor vardır. Ancak, iki zamanlı motorun kullanımı için uygun olan yer, küçük benzinli motorlardır (çim biçme makinesi gibi).
 - YÖNLENDİRME
# Deliler
 - YÖNLENDİRME 
Deliler, Osmanlı kara ordusunda görevli bir askerî birliğin ismidir. Deli adı verilen süvarilerden oluşan bu birlik, savaşlarda üstün cesaret göstermeleri ve farklı giyinme şekilleri sebebiyle bu isimle anılmıştır. Asıl olarak kendilerine kılavuz, rehber manasına gelen delil ismi verilmesine karşın, cesur ve korkusuzca düşmana atılmaları nedeniyle halk arasında deli olarak anılmışlardır. Deli adını almalarının sebebi gönüllü 20-25 yaş arası gençlerden oluşmalarıydı ve savaşlarda ordunun en ön saflarında çarpışmalarıydı.
Yeniçerilerin Pirleri olduğu gibi Delilerin de Pirleri vardı. Yeniçerilerin Piri Ali bin Ebu Talib olmasına rağmen Delilerin Piri Ömer bin Hattab'tır. Çok Cesur oldukları için bu ismi aldılar. Silah olarak eğri pala, kalkan, mızrak ve bozdoğan taşıyan Deliler, başlarına pars ya da benekli sırtlan derisinden yapılmış tüylü bir miğfer giyerlerdi. Kalkanlarını da yine kuş tüyleriyle süsleyen Delilerin giysileri aslan, kaplan ve tilki postundan, şalvarları da ayı ya da kurt derisindendi. Ayaklarına ise "serhatlik" denen sivri burunlu mahmuzlu bir çizme giyerlerdi. Üzerlerine ayı, pars, aslan veya sırtlan postundan kılları dışarıda şalvarlar giyerlerdi. Bayraklarında "Kaderde ne varsa o gelir başa" yazılıydı. Sonradan giysilerinde değişiklik yapıldı, 17. yüzyıldan itibaren başlarına bir arşın uzunluğunda siyah kuzu derisinden üstü sarıklı bir kalpak giymeye başladılar.
Çoğunluğu Türk'tür ve Rumeli'de yaşayan halklar arasından seçilmişlerdir. Türkler, Boşnaklar, Hırvatlar ve diğer Slav halklarından oluşturulan Osmanlı birlikleri, Rumeli beylerbeyi ve serhat beylerinin maiyet askerleri arasında yer alırlar. Bu askerler Serhadkulu isimli askerler arasında yer almışlardır.
16. yüzyılda Deliler Rumeli beylerbeyi, Semendere ve Bosna sancak beylerinin yönetiminde, 17. yüzyılın sonlarından itibaren de Anadolu vezir ve beylerbeylerinin yönetimi altında olmuşlardır. Altmışar kişilik "bayrak" adı verilen ocaklara ayrılmışlar, seferlerde "Delibaşı" adı verilen komutanları tarafından yönetilmişlerdir. 18. yüzyılda bozulmaları sonucu yönetimi altındaki beylerbeyinin görevden alınması sonucu görevlerini kaybetmişlerdir. Bu süreçten sonra köylere saldırmaya başlamışlar, eşkıyalık faaliyetleri sebebiyle 1829'da II. Mahmut tarafından dağıtılmışlardır.
Gözünü budaktan sakınmayan yürekli ve korkusuz kişiler oldukları için efsanevi bir ünleri vardır.
Bir rivayete göre de ıslatılmış mermer üzerine çıplak elle tokat atarak talim ederlerdi. İri yarı adamların ellerinde sadece bir kalkanla ve dahi kimi zaman o bile olmaksızın üzerlerine saldırdığını gören düşman askeri ne olduğunu anlayamadan, mermere meydan okuyan meşhur Osmanlı tokadıyla karşı karşıya gelir ve bunun nasıl bir şey olduğunu anladığında ya ölü ya da artık savaşamayacak denli sakat bir asker olurdu. Osmanlı tokadı kavramı buradan çıkmıştır.


## Popüler kültürde.
Osman Kaya tarafından yönetilen "" isimli filmde, Osmanlı elçisini infaz eden Romanya Prensi Vlad'ı (III. Vlad) öldürmek için, küçük bir Deliler Birliği'nin Vlad'ın üzerine gönderilmesi anlatılır.
# Halil Gökhan
Halil Gökhan "(d. 1967, Tarsus)" roman yazarı, mütercim.
İlk yapıtı 1989'da Varlık Dergisi'nde yayımlandı. Yazı ve çevirileriyle sanat basınında uzun dönem yer aldı. Roman, öykü ve şiir kitapları çevirdi. İlk kitap çevirisi "Enstantaneler" (Alain-Robbe Grillet) 1990'da yayımlandı. İlk romanı "Yedinci" 1999'da çıktı. 2004'te "Konuşan Kadın", 2006'da ise "Yeni Sevgili" ERKEKLER CENNETİNDE SON TANGO romanları çıktı.
Abdi İpekçi, Orhon Murat Arıburnu, Altın Koza, Yaşar Nabi Nayır yarışmalarında; öykü, film hikâyesi ve şiir dallarında ödüller kazandı.
2000 yılında Türkolog Timour Muhidine ile birlikte hazırladıkları "Türk Edebiyatında Paris" adlı kitap, aynı yıl Fransızca da çıktı.
Modern ve çağdaş Fransız şiiri antolojileri hazırladı.
Çeşitli otomobil dergilerinde bir bütün olarak yazdığı denemelerini "Otomobil" adlı kitabında bir araya getirdi.
2000'den bu yana serbest ve bağımsız bir yazar olarak çalışmakta, 2002'den bu yana da "Le Monde diplomatique"in Türkiye temsilcisi ve editörlüğünü yapmaktadır. Editörlük, yayın-basın danışmanlığı, yayın hakları, iletişim gibi alanlarda çalışmalarını sürdürmektedir.
# Türkiye'de Karadeniz iklimi
Karadeniz iklimi, Karadeniz Bölgesi, Marmara Bölgesi'nin Karadeniz kıyıları ve Kuzey Anadolu Dağları'nın Karadeniz'e bakan yamaçlarında görülen bir iklim türüdür. Köppen iklim sınıflandırmasına göre Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde görülen iklim okyanusal iklim (Cfb) ve yağışlı dönencealtı iklimi (Cfa) altında sınıflandırılır ve bu iklimler Batı Avrupa, Yeni Zelanda ile Çin ve ABD'nin güneydoğu kıyılarında da yaygındır.


## Özellikler.
  - Yağış boldur (ortalama 842,6 mm), her mevsim yağışlıdır ve kurak dönem yoktur
  - Doğu Karadeniz'de en fazla yağış sonbaharda, en az yağış ilkbaharda düşer. Yıllık yağış miktarı ortalama 1590 mm iken, 831 mm 2244 mm arasında değişir.
  - Batı Karadeniz'de en fazla yağış sonbaharda, en az yağış ilkbaharda düşer. Yıllık yağış miktarı 1000–1500 mm'dir.
  - Orta Karadeniz'de ise en fazla yağış kışın, en az yağış yazın düşer. Yıllık yağış miktarı 450 mm (Tokat)–700 mm (Samsun) arasındadır.
  - Türkiye'de günlük ve yıllık sıcaklık farkının en az olduğu iklim tipidir.
  - Kışlar Akdeniz İklimi'nde olduğu gibi ılık, iç ve yükseklerde soğuk geçer. Yazlar fazla sıcak değildir.
  - Doğal bitki örtüsü kıyılarda geniş yapraklı nemcil ormanlar, yükseklerde sıcaklık düşüklüğüne bağlı, karışık ve iğne yapraklı ormanlardır.
  - Yıllık ortalama sıcaklık 13,0 °C, Temmuz ortalaması 22,1 °C, Ocak ayı ortalaması 4,2 °C'dir.
  - Yıllık bağıl nem ortalaması %71'dir.


## Köppen iklim sınıflandırmasına göre Karadeniz iklimi.
Küresel olarak en sık kullanılan iklim sınıflandırması olan Köppen iklim sınıflandırmasına göre Türkiye'de Karadeniz'e kıyısı olan bölgelerde okyanusal iklim (Cfb) ve yağışlı dönencealtı iklimi (Cfa) baskındır. Buna ek olarak Trakya'nın Karadeniz kıyıları ile Samsun ve Trabzon illerinin belli bölgeleri Akdeniz iklimi (Csa) özellikleri göstermektedir. Karadeniz Bölgesi'nin hinterland kısımlarında karasal iklim türleri (Dsa, Dsb, Dfb, Dfc) ile yüksek bölgelerde subarktik (Dsc, Dfc) ve tundra iklimleri (ET) yer almaktadır.


## Etki bölgesi.
Karadeniz kıyısında 15 Karadeniz iç bölgesinde 9 il'i etkisi altına alır. Bunlar; Trabzon, Rize, Artvin, Giresun, Ordu, Samsun, Sinop, Kastamonu, Bartın, Zonguldak, Düzce'dir. Karadeniz iç kesimlerinde ise; Gümüşhane, Amasya, Bayburt(kısmen Aydıntepe), Tokat (kuzey kesimi), Çorum (kısmen kuzeyi), Sivas (Koyulhisar, Suşehri çevresi), Bolu, Karabük dir. Karadeniz bölgesinde olmayan ancak Karadeniz ikliminin etkisi görülen iller ise; Sakarya, Kocaeli, İstanbul, Kırklareli'dir.
# Matthew &amp; Son
Cat Stevens'ın 1967 yılında çıkan albümüdür.


## Şarkı Listesi.
 - Matthew & Son
 - I Love My Dog
 - Here Comes My Baby
 - Bring Another Bottle Baby
 - Portobello Road
 - I've Found A Love
 - I See A Road
 - Baby Get Your Head Screwed On
 - Granny
 - When I Speak To The Flowers
 - The Tramp
 - Come On And Dance
 - Hummingbird
 - Lady
 - School Is Out
 - I'm Gonna Get Me A Gun
 - YÖNLENDİRME
# Ozanköy, Girne
Ozanköy (Yunanca: Καζάφανι / Kazafani), geleneksel adıyla Gazafana, "de jure" olarak Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Girne Bölgesi'nde ve "de facto" olarak ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Girne İlçesi'nde yer alan bir köy. Girne'ye 2 km. uzaklıktadır. Ozanköy ismini ise, buralı bir ozan olan Osman Türkay'dan almıştır. Köyde, hayvancılık ve çiftçilik yapılmaktadır. Aynı zamanda pekmezi ve yağı ünlüdür.
Köy son yıllarda turizm patlaması yaşamış ve hızlı bir şekilde büyümüştür. Tahmini, nüfusu 2000'dir. Köyün KKTC 1. Ligi'nde olan takımı da vardır.
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME
# Ferda Anıl Yarkın
Ferda Anıl Yarkın (d. 1970, İstanbul), Türk pop müzik sanatçısıdır.


## Hayatı.
21 Ağustos 1970 tarihinde İstanbul'da doğmuştur. (2009 yılında TV'deki yarışma programında Çanakkale Korosunu yönetmesinden dolayı Çanakkaleli olduğu sanılmıştır.) Güngör Yarkın ve bestekâr olan Deniz Astsubayı Kamuran Yarkın'ın oğludur. Yarkın Ritm Grubu üyeleri Ferruh ve Fahrettin Yarkın ağabeyleridir. Yeğenleri Nağme Yarkın ve Baturay Yarkın da tanınmış müzisyenlerdir.
Ferda Anıl Yarkın, İTÜ Türk Müziği Devlet Konservatuvarı Keman Bölümü mezunudur. Pop müziğin canlandığı 90'lı yıllarda Üzülme, Sonuna Kadar gibi duygusal parçaları ve sürekli siyah giydiği kıyafetleri ile tanınmıştır. Unuttum Sanma albümü 1999 depremi dönemine denk geldiği için yeterli ilgiyi göremedi ve müziğe 7 sene ara vermek zorunda kaldı. Albüm yapmasa da müzikten kopmayan Yarkın, bu sürede Cengiz Kurtoğlu, İbrahim Tatlıses, Kibariye, Müslüm Gürses gibi sanatçıların albüm çalışmalarına eserleri ile katkı sağladı. Yarkın, 2006'da Ayrılmayalım albümü ile yeniden müzik piyasasında kendini gösterdi. 2007 yılında Şarkı Söylemek Lazım adlı yarışma programında Helin Avşar'ın koçluğunu yaptı. 2009 yılında ise Korolar Çarpışıyor adlı programda Çanakkale Korosunu yönetti. Metin Özülkü, Eda Özülkü ve Yeşim Salkım ile birlikte "Çılgınlar Kulübü" adlı müzik grubunu oluşturdu. Birlikte sahne alan ve konserler veren 4'lü, 2019 yazında "Aramadın Aylardır" isimli şarkıyı birlikte seslendirerek ilk kliplerini çektiler. Ferda Anıl Yarkın hâlen stüdyoda sanatçılar için eserler üretmekte, çeşitli mekânlarda sahne almaya ve konserler vermeye de devam etmektedir.


## Diskografi.
  - 1993: Aşkın Yetmez
  - 1996: Sonuna Kadar
  - 1999: Unuttum Sanma
  - 2006: Ayrılmayalım
# Mavi Süvari
Mavi Süvari () Almanya'da 1911-1914 yılları arasında etkili olan ve Wassily Kandinsky, August Macke ve Franz Marc'tan oluşan dışavurumcu ressam birliği. 1905'te kurulan "Die Brücke" ("Köprü") adlı ressamlar birliği gibi, "Mavi Süvari" stili realizm, naturalizm ve izlenimciliğe karşıydı.
Bu ressam birliğinin kuruluşunda, Kandinsky'nin bir dönem başkanlığını yürüttüğü ve 1909'da kurulmuş Yeni Sanatçılar Birliği'nin () (NKV) soyut resme önem vermemesidir. Soyut sanatın önemine inanan Kandinsky NKV'den ayrılıp Franz Marc ile Mavi Süvari birliğini kurdu.
Kandinsky ve Marc 1912'de, içinde plastik sanatlara ve müziğe yer verdikleri "Der Blaue Reiter" ("Mavi Süvari") adında bir almanak yayınladılar ve iki sergi düzenlediler. Daha sonra Gabrielle Münter, Alexej Jawlensky, Marianne von Werefkin, Alfred Kubin, Paul Klee, Arnold Schönberg'in de katıldığı "Mavi Süvari" grubunun sanatçının doğayı kavraması ve saf estetik birliğe yönelmesindeki yegane aracı olarak gördüğü "içsel gereklilik"ten bahseden bildirgesi, dönemin entelektüel ortamında oldukça yankı uyandırdı.
"Der Blaue Reiter"'in 1912'de "Münchner Galerie Thannhäuser"'da yaptıkları sergiden sonra kendilerini uluslararası duyurmayı başardılar. Bunun üzerine Heinrich Campendonk, Robert Delauney ve Lionel Feininger bu gruba katıldılar.
Der Blaue Reiter grubu, Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması ve çekirdek kadrosundan Franz Marc ve August Macke'nin ölümüyle tarihe karıştı.


## Almanak.
"Mavi Süvari" ressamlar birliği, Kandinsky'nin 1903'te boyadığı "Der Blaue Reiter" resminin ismini aldı. Bu resim 1912'de çıkan almanak için de kullanıldı. Bu almanak 20. yüzyılın en önemli sanat yazısı olarak bilinir. 
Kandinsky'nin açıklamalarına göre "Der Blaue Reiter" isminin fikri Marie Marc'dan gelmiş. "Mavi süvari" anlamına gelen bu ismi, Kandinsky'nin atlıları, Franz Marc'ın atları ve her ikisinin mavi rengi sevmesinden dolayı seçmiş.
I. Dünya Savaşı yüzünden, grup ikinci almanak tasarılarını gerçekleştiremedi.


## Dışavurumculuk.
"Die Brücke" ve "Der Blaue Reiter" ressam birlikleri Fransız Fovizm'ini ilham alarak Alman "dışavurumculuğu" oluşturmuşlardır. Bu konuda bu iki birlik fikir ayrılığına düştü. "Die Brücke"'nin ressamları dışavurumculukla, 19. yüzyılının güzel ve gerçekçi stiline karşı bir stil oluşturmak istemişlerdi. Amaçları, doğanın güzelliğinin ve çirkinliğinin renklerini ve şekillerini oldukça sert ve köşeli gösterip eski stili eleştirmekti. "Der Blaue Reiter" 'nın ressamları ise parlak, çok renkli, simetrik kompozisyonla ve dinlendirici renkler ve şekiller ile doğayı göstermek istiyorlardı.


### Kitaplar.
 -  
 -
# İnhisar (basketbol takımı)
Tekel Spor Kulübü, 1941 yılında İstanbul'da kurulmuş olan spor kulübü.


## Tarihçe.
Kulübün erkek basketbol takımı 1. Türkiye Basketbol Ligi'nde mücadele etmektedir. Takım iç saha maçlarını Haldun Alagaş Spor Salonu'nda yapmaktadır. Kulüp, basketbol takımını 1982 yılında kurmuştur. 2001 yılından itibaren yükselişe geçen basketbol takımı, o sezon 2. lige yükselmiş, hemen ardından 2002-03 sezonunda ise 1. lige yükselmiştir. O sezondan beri ligin orta sıralarında sezonu tamamlamaktadır. Ancak 2006-2007 sezonunda ligde sonuncu olarak TB2L'ye düşmüştür.
2007-08 sezonu Türkiye Basketbol Ligi'nden çekilerek, a takım olarak basketbol branşındaki faaliyetlerine son vermiştir. 25 Ağustos 2008 tarihinde aldığı bir karar ile ismini İnhisar Spor Kulübü olarak değiştirmiştir.


## 2008-2009 Kadrosu.
  - Cem Coşkun
  - Cihan Mumcuoğulları
  - Emre Ekim
  - Gökhan Üçoklar
  - Gürol Karamahmut
  - Mehmet Aktekin
  - Mehmet Kahyaoğlu
  - Mesut Ademoğlu
  - Murat Göktaş
  - Onur Menteş
  - Orhan Tatlıtuğ
  - Volkan Başaran
# Karakan
Karakan, 1993 senesinde Alper Ağa tarafından kuruldu. O sene "Defol Dazlak" adında bir tekli çıkardılar. Bu CD kısa zamanda başta Almanya olmak üzere Avrupa'daki Türk gençleri arasında kült statüsüne ulaştı.
Sonradan gruba "Kâbus Kerim" ve "Ahmet" katıldı. Cartel döneminde Alper Aga ve Kâbus Kerim'den oluşan grup, Kâbus Kerim'in ayrılışından sonra müziğe bir süre ara verdi.
Alper Ağa (Alpertunga Köksal) ve Kâbus Kerim (Kerim Yüzer) adlı iki kişiden oluşan grup, Cartel projesinin hemen ardından çıkardıkları "Al Sana Karakan" adlı albümüyle de Türkçe rap piyasasında zirveye oturdu ancak zirveden düşmesi çok uzun sürmedi. Hardcore rap yapan grup şarkılarında Chill Fresh adlı Kübalı müzik adamından destek alıyor, şarkılarında Almanya'da yaşadıkları sıkıntıları, ırkçıların zulmünü ve aradan geçen süre içinde yavaş yavaş kazanılan yaşamları anlatıyordu.
# Çatalköy
 - YÖNLENDİRME 
Çatalköy (, "Ayios Epiktitos"), Kıbrıs'ta bir kasaba. "De jure" olarak Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Girne kazasında yer alan bir köy, "de facto" olarak ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Girne ilçesinde yer alan bir belediyedir. Belediye sınırlarına Arapköy ve Esentepe de dahildir. Çatalköy kasabasının nüfusu 2011 itibarıyla 5.110'dur.


## Tarih.
1974'teki Kıbrıs Harekâtı'ndan önce, köy büyük çoğunluğunu Kıbrıslı Rumların oluşturduğu bir köydü; bununla beraber 1958'e dek Kıbrıslı Türklerin yaşadığı bir mahalle de bulunmaktaydı. 1831'de Osmanlı döneminde düzenlenen nüfus sayımına göre köy nüfusunun %26'si Müslümanlardan oluşmaktaydı. Bu oran Britanya idaresinde düşüş gösterdi; 1931'de %6'ya kadar düşmüştü. 1891'de 444 olan köy nüfusunun 367'si Rum, 77'si Türk'tü. 1946'da köy nüfusu 1.108'e çıktı; bunun 1.047'sini Rumlar oluştururken Türk sayısı 61'e düştü.
1958'e dek köydeki Türk mahallesi varlığını devam ettirebilmiş olsa da, 60-70 kişilik nüfusa sahip köyün Türkleri bu yıl gerçekleşen toplumlararası çatışmalar sonucu kaçarak Lefkoşa'ya sığındı. 1964'e dek dokuz kişi köye dönmüş olsa da, Kanlı Noel olayları sonrası tekrar kaçtılar. 1974'ten sonra bu sakinlerin bir kısmı köye döndü, diğerleriyse Lefkoşa'da kaldı.
Temmuz ve Ağustos 1974'te, köyün Rum nüfusunun çoğunluğu Kıbrıs Harekâtı sırasında ilerleyen Türk ordusundan kaçtı ve Kıbrıs'ın güneyine sığındı. 160 kadar Rum ise köyde kaldı; bu kişiler 1976'nın eylül ayında güneye gönderildi. Toplamda 1.260 Kıbrıslı Rum Çatalköy'den göçmen oldu.
1974 sonrası köye güneyden göçmen olmuş Kıbrıslı Türkler yerleştirildi. Ağırlıklı olarak Limasol kazasındaki Evdim köyünün sakinleri Çatalköy'e gönderildi. 2000'li yıllarda Avrupalıların ve başka bölgelerde yaşayan Kıbrıslı Türklerin köyden tatil evleri almasıyla birlikte, nüfusta artış yaşandı ve Çatalköy bir kasaba niteliği kazandı.
# Kaş
Kaşlar, alın kemiğinin göz çukurunu sınırlayan tümsekleri üzerinde bulunan özelleşmiş kıllardır. Kaşlarda yer alan kıllar kalın ve kısadır ve burnun üst noktasından dışa doğru kavis çizerler. Kaşlar ayrıca kadınlarda, erkeklere nazaran daha dar bir şerit halinde bulunur. Kaş kıllarının uzunluğu 6 ile 10 mm arasında değişirken, kalınlıkları kadınlarda 50 mikron, erkeklerde 90 mikron olmaktadır.Kaşlar, estetik bir görünüm kazandırırken, gözlerin üstten korunmasına da yardımcı olmaktadırlar. iki göz üzerinde bulunan kaş araları açık ve kılsız olduğu gibi, bazen de kıllı olabilir ve iki kaşı birbirine birleştirir. Bu kaş şekline tek kaş denir. Tek kaşlar genellikle erkeklerde bulunur. Kaşların dökülmesi hastalık işaretidir. Cüzzam, lenfoma, mantar hastalıkları ve bazı asabi (sinirsel) hastalıklarda kaşlar dökülebilir.


## İşlev.
Kaşların işlevi hakkında pek çok teori bulunmaktadır. Bu teoriler arasında kaşların ter ve yağmur gibi sıvıların göze girmesini engellemesi ve insanın evrimi sırasında yerde uyumaya başlayan erken insansı gruplarının belirgin kaşlar ile avcılara karşı koruma elde etmesi yer almaktadır.
Yeni araştırmalar, kaşların neden evrildiği ve işlevinin ne olduğu konusunda farklı açıklamalar getirmiştir. Bu çalışmalar, yüksek oranda hareket kabiliyetine sahip kaşların birincil işlevinin insanlar arasındaki iletişime olanak sağlaması olduğunu ortaya koymuştur. Kaşlar, sempati ve kızgınlık gibi pek çok duygunun sözsüz dışa vurumuna olanak sağlamaktadır.
# Robert Capa
Robert Capa (d. 22 Ekim 1913, Budapeşte - ö. 25 Mayıs 1954, Vietnam), dünyaca ünlü bir savaş fotoğrafçısıdır. Asıl adı Endre Ernö Friedmann'dır.
1913 yılında Budapeşte'de Yahudi bir terzinin oğlu olarak doğdu. Özellikle İspanya İç Savaşı'nda yaptığı çalışmalar sonucunda ünlü İngiliz dergisi Picture Post tarafından 1938 yılında dünyanın en ünlü savaş fotoğrafçısı ilan edilmiştir. Aynı savaşta çektiği, bir cumhuriyetçi askerin Córdoba cephesinde vurulduğu anı gösteren "ölüm anı" adlı fotoğrafı, bir savaş fotoğrafı ikonu haline gelmiştir.
Capa, II. Dünya Savaşı'nın en önemli safhalarından Normandiya Çıkarması'nda da Omaha sahiline, yani en zorlu ve tehlikeli alana çıkarma yapan ilk birlikleri görüntülemiştir.
1947 yılında Henri Cartier-Bresson, David Seymour ve George Rodger'la hâlâ dünyanın en önemli fotoğraf ajansları arasında yer alan Magnum Photos'u kurdu.
Capa 1954 yılında Fransız işgalindeki Vietnam'ı görüntülerken, bir kara mayınına basarak öldü.


## Bibliyografi.
  - "Death in the Making", 1938
  - "The Battle of Waterloo Road", 1941
  - "Invasion!", 1944 
  - "Slightly Out of Focus", Henry Holt ve Co., New York, 1947
  - "A Russian Journal", John Steinbeck ve Robert Capa, Viking, New York, 1948
  - "Robert Capa: Photographs",1996
  - "Heart of Spain", 1999
  - "Robert Capa: The Definitive Collection", 2001
  - "Blood and Champagne: The Life and Times of Robert Capa", 2002
# Cochlearia
Kaşık otu ("Cochlearia"), turpgiller (Brassicaceae) familyasından toprak yüzeyinde yatık olarak gelişen, daha çok yol kenarlarında rastlanan bir veya çok yıllık ot türü. Çiçekler küçük olup, beyazımsı-pembemsi renklerde ve 7-10'u bir arada yaprakların koltuğunda yoğun kümeler teşkil ederler. Türkiye'de yabani olarak 7 türü yetişmektedir.


## Kullanımı.
Bitkinin toprak üstü kısımlarında saponin, herniarin vardır. İdrar söktürücü olarak böbrek taşlarına karşı kullanılır.


## Türler.
  - "Cochlearia aestuaria" 
  - "Cochlearia anglica" 
  - "Cochlearia bavarica" 
  - "Cochlearia cyclocarpa" 
  - "Cochlearia danica" 
  - "Cochlearia fenestrata" 
  - "Cochlearia groenlandica"
  - "Cochlearia oblongifolia" 
  - "Cochlearia officinalis" 
  - "Cochlearia pyrenaica" 
  - "Cochlearia sessilifolia" 
  - "Cochlearia scotica" 
  - "Cochlearia tridactylites"
# Shavo Odadjian
Shavarsh "Shavo" Odadjian 'Ermenice "Շավո Օդադջյան" (d. 22 Nisan 1974, Erivan, Ermenistan), Ermeni asıllı Amerikalı bas gitaristtir.
Şu anda Los Angeles, ABD'de yaşamaktadır. System of a Down grubunun üyelerinden biridir. Grupta bas gitar çalmakta, şarkı sözü yazarlığı yapmakta ve klip çekimlerinde özellikle yönetmen olarak büyük rol oynamaktadır.
Toxicity şarkısının klip yönetmenliğini de üstlenmiştir. Aerials ve Chop Suey kliplerinin yönetmenliğinide yapmıştır.
Shavo, gençliğinde kaykay meraklısıydı ve punk rock, heavy metal gibi müzik türlerine ilgisi vardı. Kendisini geliştirmesinde de önemli etkisi olan Dead Kennedys, KISS, Slayer, The Beatles ve Black Sabbath gibi grupların hayranıydı.
Odadjian, çok genç yaşta Los Angeles'a taşındı. Gelecekte System Of A Down grubunda beraber çalışacağı arkadaşları Serj Tankian ve Daron Malakian ile birlikte Los Angeles'ta bir Ermeni okulunda eğitim gördü. Shavo gittiği bir kayıt stüdyosunda Serj Tankian ve Daron Malakian tanıştı. 1995 yılında Odadjian, artık grubun basçısı oldu.
Shavo Odadjian, System of a Down grubuna ait olan "Toxicity", "Sugar", "Jet-Pilot", "Bounce","Dreaming", "U Fig " ve "Mind" gibi şarkılarda ve bu şarkıların kliplerinde yönetmenlik yapmıştır. Grubun müzik videolarının çoğunluğunu yönetmiş; canlı performans sahne tasarımı ve aydınlatmada sorumluluk üstlenmiştir.


## Achozen.
Odadjian, 2006 yılı Mayıs ayında Achozen adlı bir yan proje başlattı. Shavo Odadjian,RZA,Kinetic 9 ve Reverend William Burke’den oluşan dört kişilik grup, yeni bir tarz olarak "rap-metal" grubu olarak oluşmuştur. Achozen grubundaki en önemli görevleri, Grammy ödüllü System Of A Down grubunun da bir parçası olan Shavo Odadjian üstlenmiştir.


## Albümleri.
System of a Down;
• System of a Down (1998)
• Toxicity (2001)
• Steal This Album! (2002)
• Mezmerize (2005)
• Hypnotize (2005)
George Clinton
• George Clinton and His Gangsters of Love (2008)
AcHoZeN
• The Album(2010)
# Navaholar
Navaho (veya Diné), Amerika Birleşik Devletleri'nin Arizona, New Mexico ve Utah eyaletlerinde yaşayan ve Navahoca konuşan Atabaskların Güney Atabaskları grubundan olan bir Kızılderili halkıdır. Üç yüz binlik nüfuslarıyla ABD'deki federal olarak tanınan (Navaho Ulusu) en büyük yerli halktır. En yakın akrabaları Apaçiler ile birlikte Güney Atabaskları adı altında toplanırlar.


## Yaşam yerleri.
Geleneksel anayurtları Dinétah adı verilen bölgedir. Navaho Uzun Yürüyüşü adlı etnik temizlik hareketinden sonra bugünkü yaşadıkları alana yerleştirildiler.


## Tarih.
### Navahoların doğuşu.
Navahoların ne zaman Asya'dan Kanada'ya oradan da bugünkü oldukları yere geldikleri tam olarak belli değildir. Tahminlere göre MÖ 900 ile MÖ 1000 yılları arası bu bölgeye yerleştikleri düşünülmektedir.


### 19. yüzyıl'da Navaholar.
1848 yılında Meksika, güneybatıyı Amerika Birleşik Devletleri'ne bırakınca Navaholarla olan sürtüşmeler arttı. Navaholar, İspanyol, Pueblo ve beyaz Amerikalıların yerleşim bölgelerine saldırmaya başladılar. Bu arada beyazlar Navaho topraklarını istilâ etmekle meşguldüler. Daha sonra Birleşik Devletler orduları Navaho topraklarına baskınlar düzenlemeye başladılar ve çeşitli yerlerde askeri karargâhlar kurdular. Nihayet, federal hükûmet, Navahoları, Yeni Meksika'nun doğusunda Bosque Rodendo'da "rezervasyon" adı verilen Kızılderililere ayrılmış bölgeye yerleştirmeyi kararlaştırdı. 1863 yılında Albay Kit Carson yönetiminde bir grup asker Navaho topraklarına girerek çiftliklerini ve sürülerini yok etmiş ve 800 Navaholuyu da Bosque Rodendo'ya sürmüştür. Tarihte bu, "Uzun Yürüyüş" olarak bilinir.


## Kültür.
Navahoların geleneksel barınakları hogan adı verilen yapılardır. Navaholar halı ve kilimleriyle de bilinir.


## Dil.
Navaholar, Atabask dilleri içerisindeki bir dil olan Navahocayı konuşmaktadır. II. Dünya Savaşı'nda Amerikan ordusu zorlu kriptolama yöntemlerine bir çözüm olarak Navaho dilini kullanmıştır.
# David Seymour
David Seymour (d. 20 Kasım 1911 - ö. 10 Kasım 1956) Amerikalı savaş fotoğrafçısı, Magnum Photos'un kurucularından.
Asıl adı; David Syzmen'dır. Chim lakabı ile bilinir.1911'de Varşova'da, Musevi bir ailenin iki çocuğundan biri olarak doğdu. Babası, Almanca, İbranice ve Slav dilleri karışımı bir dil olan yidiş dilinde kitapların basımıyla uğraşıyordu. Leipzig'de kitap basımı üzerine eğitim aldı. Daha sonra Paris'e giderek Sorbon Üniversitesi'nde kimya ve fizik okumaya başladı. Ailenin ekonomik durumunun bozulması üzerine 1933 yılında fotomuhabiri olarak çalışmaya başladı. Fransa'da halkçı cephenin iktidara gelişini, sokak gösterilerini ve çatışmaları görüntüledi. 1936-1938 yılları arasında, İspanyol İç Savaşı'nda bulundu. Amerikan vatandaşlığına geçen Seymour, 1947 yılında Robert Capa, Henri Cartier-Bresson ve George Rodger'la birlikte Magnum Photos adlı fotoğraf ajansını kurdu.
1956 yılında, Arap-İsrail savaşını görüntülerken vurularak öldürüldü.
# Anasaziler
Anasaziler, (MS 500 - MS 1300), Colorado ve New Mexico bölgesinde yaşamış olan bugünkü Hopilerin ataları. Günümüzde Amerika Birleşik Devletleri'nin Four Corners bölgesine yayılmış, güneydoğu Utah, kuzeydoğu Arizona, kuzeybatı New Mexico ve güneybatı Colorado'yu kapsayan eski bir Kızılderili kültürüdür.
Colorado ve New Mexico'nun engebeli "mesalarında" ve "kanyonlarında kurulmuş olan, zamanla aşınmış pueblolar ve çarpıcı "uçurum kentleri", Kuzey Amerika'nın ilk halklarından olan Anasazilerin (Novajo dilinde "kadim halk" ya da "kadim düşman" anlamına gelen bir sözcük) yerleşim alanlarıdır.
MÖ 500 yılında, Anasaziler Kuzeybatı Amerika'daki belirgin ilk köylerden bazılarını kurmuş olup avlanıyor ve mısır, kabak ve fasulye yetiştiriyorlardı. Anasaziler yüzyıllar boyunca kalkınarak gelişmiş barajlar ve sulama ağları kurdular; başarılı ve belirgin bir çömlekçilik geleneği yarattılar; günümüz Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en çarpıcı arkeoloji alanları arasında bulunan çok odalı ve karmaşık yerleşim birimlerini sarp uçurumların kayalık yüzlerine oydular.
Anasazilerin tarihi, yaşamak için seçtikleri güzel fakat haşin yöreye sıkı sıkıya bağlıdır. Toprakta kazılmış basit çukur-evlerden oluşan ilk yerleşim birimleri, giderek toplantıların ve dinsel ayinlerin yapıldığı yer altı mağaralarına (kiva) dönüştü. Sonraki kuşaklar, kare biçiminde taş pueblolar yapmak için duvarcılık teknikleri geliştirdiler; fakat, Anasazilerin yaşam biçimindeki en çarpıcı değişiklik, hala bilinmeyen nedenlerle, tepesi düz mesaların dik yamaçlarında oydukları şaşırtıcı ve çok katlı yerleşim birimlerine geçmeleri oldu.
Buna karşın, 1300'e gelindiğinde Anasaziler, tekrar dönmeyi düşünmüş gibi, çömleklerini, aletlerini ve hatta giysilerini geride bırakarak yerleşim bölgelerini terk etmişler ve sanki tarihin derinliklerinde kaybolmuşlardı. Vatanları, Navajolar ve Uteler gibi yeni kabileler ve daha sonra da İspanyol ve diğer Avrupalı yerleşimciler gelinceye kadar bir yüzyıldan fazla boş kaldı.
# Mahmud Muhtar Paşa
Mahmut Muhtar Paşa ya da Soyadı Kanunu sonrasında Mahmut Muhtar Katırcıoğlu, (1867, İstanbul - 16 Mart 1935, Napoli, İtalya), Osmanlı İmparatorluğu'nda valilik, nazırlık gibi önemli devlet görevlerinde bulunmuş asker ve bürokrat.


## Hayatı.
1867 yılında İstanbul'da doğmuştur, 93 Harbi'nde Kafkas Cephesi Komutanı ve Sadrazam Ahmed Muhtar Paşa'nın oğludur. 1885'te Harbiye'ye girdi, daha sonra Almanya'ya gönderilerek 1888'de Metz Harbiyesi'ni bitirdi. Teğmen olarak Prusya Kraliyet Ordusu'nda görev aldı. İstanbul'a döndüğünde Harbiye'de, "Erkân-ı Harbiye'nin Görevleri" dersini okuttu.
1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nda miralay rütbesiyle Velestin, Çatalca ve Dömeke savaşlarında bulundu. 1900 yıllarında "Fransız Büyük Manevraları"'nda Osmanlı Ordusu'nu temsil etti. Aynı yıl piyade dairesi ikinci başkanlığına getirildi. 1908'de İkinci Meşrutiyet'in ilânından sonra "ferik-î evvel" rütbesi ile "Hassa Ordusu Birinci Fırkası"'nın komutanlığına getirildi, 31 Mart Vakası'nın bastırılmasında başarılar gösterdi.
17 Eylül 1909 tarihinde Aydın valiliğine atandı, 2 Ekim 1910 tarihinde de bahriye nazırlığına getirildi. İbrahim Hakkı Paşa kabinesiyle birlikte nazırlık görevinden de ayrıldı. 1912 ortalarında babası Gazi Ahmet Muhtar Paşa reisliğindeki kabinede tekrar bahriye nazırlığına getirildi, Balkan Savaşları'nde Şark Ordusu'na bağlı 3. Ordu'yu komuta etti. Kırkkilise Muharebesi, Lüleburgaz Muharebesi ve Birinci Çatalca Muharebesi'nde çarpışmalara katıldı. Birinci Çatalca Muharebesi'nde savaş esnasında savunmadaki birliklerini denetlerken Bulgar saldırısı neticesi ağır şekilde yaralandı ve gazi unvanıyla görevinden ayrıldı. 1913'te Berlin'e büyükelçi olarak tayin edildi.
Enver Paşa ile anlaşmazlıklarından dolayı 1917 yılında bütün görevlerinden istifa ederek İstanbul'dan ayrıldı. İstanbul'a bir daha dönmedi ve İskenderiye, Mısır ve Avrupa'da yaşadı. 1935 yılında İskenderiye'den Napoli'ye giderken yolda gemide öldü. Kahire'de defnedildi.


## Eserleri.
Mahmut Muhtar Katırcıoğlu'nun hatıra, tarih ve politika konularında çeşitli eserleri bulunmaktadır:
  - "Ruznâme-î Harb" (Harp Günlüğü), 1331/1335
  - "Maziye Bir Nazar", Matbaa-i Ahmed İhsan ve Şürekası, H. 1341
  - "Acı Bir Hatıra", 1931
  - "La Turquie"
  - "L'Allemagne" 
  - "Evenements d'Orient"


## Yüce Divan davası.
Mahmut Muhtar Katırcıoğlu, Türkiye Büyük Millet Meclisinin kuruluşundan günümüze meclis soruşturması sonucu siyasetçi ve bürokratların Yüce Divan'a toplam 17 sevk hadisesinden birine adı karışan kişidir. Bahriye nazırlığı döneminde "Anadolu Demiryolu Kumpanyası" adına İngiliz "Times Iron Works" adlı kuruluşa 20 bin İngiliz lirasını kefaletsiz ödeyerek hazineyi zarara uğratmak suçlamasıyla 30 Mayıs 1929'da Yüce Divan'a sevk edildi. Yargılama 3 Kasım 1929 tarihinde sona erdi. Mahkeme, şirkete ödenen 22 bin Türk altınının yüzde 5 iskonto edilmesi suretiyle Mahmut Muhtar Paşa'dan tahsiline karar verdi.
# Potlaç
Potlaç, Pasifik Kuzeybatısı Kızılderililerinde değiş tokuş şeklinde gerçekleşen bayramlarına Şinok dilinde verilen isim. Alaska Atabaskları ile Kanada Atabasklarında da Atabask potlacı denen türü görülür.
Potlaç bölgenin ticaret ve ulaşımda kullanılan Şinok diliyle bütün batı kıyısına yayılmıştır, hem "beslemek" hem de "tüketmek" anlamındadır.
O zamanlar Kabilenin yıl boyunca çektiği sıkıntıların atlatıldığı, herkesin mutlu olduğu baharda yapılan ve bir ay süren Potlaç, bol müzikli ve danslı geçerdi. Herkesin elinde kalan giysi, yiyecek ve içecekler bir araya toplanır, kabile yaşlılarının denetiminde herkese eşit biçimde dağıtılırdı. Yediklerini yer, yiyemediklerini yakarlar, postları da paylaşırlardı. Burada amaç, farklılıkların sürekli olmamasını sağlamaktı. Eşitsizliği önlemek için tekrar eşitlik noktasına dönmekti.
Bu armağan şenlikleri düğün ve cenaze törenlerinde, yeni bir kutsal direğin dikilmesi veya olağanüstü zenginlikte bir balık avının gerçekleşmesinin de kutlanmasında yapılıyordu. Tlingit, Hayda, Çimşiyan, Kakiutl ve Bilhula oymakları araştırmacılara zengin malzeme sağlamışlardır.
Potlaç, antropoloji'de Franz Boas tarafından tanıtılmış olup, iflas'a kadar giden karşılıklı hediye değişimi olarak da tanımlanabilir. Alınan hediye'ye karşılık daha değerli bir hediye vererek hediye verenin sosyal konumunu kanıtlanma çabası karşılıklı sürekli hediye değişimi döngüsüne girer ve taraflardan birinin veya ikisinin de iflasına kadar gidebilir.


## Potlaç yasağı.
1885 yılında Kanada dominyonu tarafından Kızılderililerin potlaç törenleri düzenlemesi yasaklanmıştır, fakat potlaç yasağı ("potlatch ban") yürürlüğe konduktan sonra, Indian Act yasasında değişiklik yapılmadığı için etkisiz bulunmuştur.
# Ahmet Reşit Rey
Ahmet Reşit Rey (d. 1870, Çankırı - 14 Ağustos 1955), Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde üst düzey bürokratlık ve bakanlıklar yapmış bir devlet adamıdır. Türk Beşleri'nden besteci Cemal Reşit Rey'in ve tiyatro yazarı Ekrem Reşit Rey'in babasıdır.
1888 yılında Mülkiye Mektebi'ni bitirdi. İki sene öğretmenlik yaptıktan sonra 1890 yılında Mâbeyn-i Hümâyun Katipliğine alındı ve 14 yıl boyunca II. Abdülhamid'e sarayda kâtiplik yaptı.
1906 yılında Kudüs Mutasarrıflığı, 1907 yılında Manastır Vilayeti valiliği, 1908 yılında Halep Vilayeti valiliği görevlerini yürüttü. 18 Ağustos 1912 tarihinden 17 Ekim 1912 tarihine kadar Aydın Vilayeti valiliğinde bulundu, bu görevden ayrıldıktan sonra Kâmil Paşa kabinesinde Dahiliye Nazırlığı'na atandı. Bâb-ı Âli Baskını sırasında binada olan isimlerden biriydi. Mustafa Necip'in ölümünü gördü. 1913 yılında Kamil Paşa Kabinesi düşünce, önce Mısır'a, sonra Fransa'ya gitti, Mahmud Şevket Paşa suikastından dolayı gıyabında mahkûm edilince bir süre Paris'te, bir süre de Cenevre'de yaşadı.
1919'da yurda döndü. Ahmed Tevfik Paşa ve Damat Ferid Paşa kabinelerinde tekrar Dahiliye Nazırlığı'na getirildi. San Remo Konferansı'nda alınan karar gereğince Osmanlı temsilcisi olarak Paris'e gitti. Sevr Antlaşması'nı imzalamayacağını bildirerek hem temsilcilik görevinden hem de Dahiliye Nazırlığı görevinden istifa etti. Galatasaray Lisesi'nde Edebiyat Öğretmenliği'ne tayin edildi.
İstifasının ardından, edebi tercümelerde ve fikir hayatında da başarılı oldu. Yazarlık ve edebiyat hayatında "H. Nazım" takma adını kullandı. Eserleri şunlardır; "Nazariyat-ı Edebiye" (2 cilt), "Racine Külliyatı" (5 cilt), "Vergilius"'in tercümesi, "Gördüklerim Yaptıklarım" (1911-1922 arası hatıraları). Ayrıca "Şehrak" adı ile bir günlük gazete çıkardı, bu gazetede "Maziden Hale" başlığı altında seri makaleler yayınladı.
14 Ağustos 1955'te öldü.
# Hüseyin Nâzım Paşa
Hüseyin Nâzım Paşa "(d. 1854, İstanbul - ö. 1927, İstanbul)", Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde valilik mevkilerinde bulunmuş, ayrıca yazarlık ve gazetecilik yönü de bulunan bir Osmanlı devlet adamıdır.
, Tercüman-ı Hakikat ve Takvîm-i Vekâyi gazetelerinde uzun süre edebî makaleler yazdı. Beyoğlu lığı, Zaptiye Nezâreti ve çeşitli illerde valilik yaptı.


## Hayatı.
1854 yılında İstanbul'da Dünya'ya geldi. Batum hanedanından olan babası Tahsin Efendi, Harbiye Nezâreti nüfus kalemi kâtiplerinden idi.
Beyazıt Rüştiyesi'nde okuyup Beyazıt Camii'nde dersler görmüştür. Babasının sürgünü dolayısıyla Kıbrıs'ta bulundu, burada Farsça öğrendi. İstanbul'a dönüşünde Mahrec-i aklâm'da Fransızca, cebir, geometri, felsefe, tarih ve coğrafya okudu.
1872'de 19 yaşında Tahrîrât-ı Ecnebiye Odası'na girdi. Bir yıl sonra Paris'e hukuk eğitimi için gönderildi. Avrupa'daki öğrencilerin ülkeye çağrılmasıyla İstanbul'a geri döndü. ve Nafia Nezareti Tercüme Odası'na memur oldu. Bir süre sonra gazetecilik yapmak için bu görevinden istifa etti.
1877'de Galata Rüştiyesi Türkçe öğretmenliğine, daha sonra Hilâl-i Ahmer Cemiyeti ve Komisyon-u Mahsûs kâtipliğine tayin edildi. 1889'un sonlarında Beyoğlu mutasarrıflığına, 1890 yılında Zaptiye Nazırlığı'na getirildi. 1894 yılında vezir rütbesi aldı Sağlık sebeplerinden dolayı 1896 yılında Zaptiye Nazırlığı'ndan alındı. Dört ay sonra Beyrut ve Suriye valiliklerine; 1906'da Cezâyir-i Bahr-ı Sefîd Valiliği vekâletine atandı. Bir süre sonra Aydın ve Edirne valiliklerine tayin edildi. Murassa Osmânî ve Mecîdî nişanları, gümüş ve altın imtiyaz, altın liyakat ve hicaz demiryolları madalyalarına layık görüldü.
İstanbul'da ölen paşa, Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.


## Edebî hayatı.
Hüseyin Nâzım Paşa, devlet adamlığının yanı sıra bir şair, yazar ve tercümandı. İttihad, Tercüman-ı Hakikat ve Takvîm-i Vekâyi adlı gazetelerde uzun süre yazarlık yaptı, "Hülasa-i Efkâr" adlı bir gazete çıkardı. "Engizisyon Esrarı" ve "Endülüs" isimli iki tarihi, "Aleksaviç", "Sohum" ve "Hicret" isimli üç tiyatro eserleri vardır.


## Eserleri.
  - Hüseyin Nazim Paşa, "Hatıralarım. Ermeni Olaylarının İçyüzü". Istanbul: Selis Kitaplar 2003. ISBN 9758724223 (İlk olarak 1931 senesinde Yeni Gün gazetesinde tefrika edilmiştir) 
 - YÖNLENDİRME
# Rahmi Arslan
Mustafa Rahmi Arslan veya Evrenoszade Rahmi Bey (d. 28 Haziran 1874 - ö. 7 Temmuz 1947), I. Dünya Savaşı sırasında Aydın Vilayeti Valisi olarak görev yapan Türk devlet adamı.


## Hayatı.
Selanikli Evrenos ailesine mensup olan Rahmi Arslan, 1874'te Selanik'te doğdu. İlk ve orta öğrenimini Selanik'te tamamladıktan sonra İstanbul'a giderek burada hukuk öğrenimi gördü. Öğrenim hayatının son yıllarında İttihatçılarla olan ilişkisi nedeniyle cemiyete üye olmakla suçlanıp bir süre hapis yattı.
II. Meşrutiyet'in ilanından sonra 1908 ve 1912 seçimlerinde Selanik mebusu seçildi. 1913 yılında Aydın Vilayeti'ne vali olarak atandı. 1917'de İstanbul'a döndü ve savaşın bitmesinin ardından tutuklanarak Bekirağa Bölüğü'ne konuldu. İstanbul'un İngilizler tarafından işgal edilmesinden sonra diğer 144 kişi ile beraber Malta'daki "Polverista" kampına sürgün edildi. Çerkez Ethem ve Kuşçubaşı Eşref, Rahmi Bey'in oğlu Alparslan'ı kaçırmış, ancak istediği fidye ödendikten sonra serbest bırakmıştır. 1921 yılında İngiliz esirlerle yapılan mübadeleye kadar Malta'da kaldı. Türkiye'ye döndükten sonra ticaretle uğraşmaya başladı. 1934'te yürürlüğe giren Soyadı Kanunu ile birlikte "Arslan" soyadını aldı.
Rahmi Arslan, 7 Temmuz 1947'de İstanbul'da öldü ve Feriköy Mezarlığı'na defnedildi. Ölümünden 62 yıl sonra torunu Melekşah Arslan İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne başvurarak dedesinin kabrinin Abide-i Hürriyet'e nakledilmesini istedi. Aralık 2009'da belediye bu başvuruyu kabul etti ve Feriköy Mezarlığı'ndan alınan kemikler, Rahmi Arslan'ın eniştesi olan Mithat Şükrü Bleda'nın yanına defnedildi.
Rahmi Arslan'ın adına İzmir'in Buca ilçesinde 1956 yılında açılan "Vali Rahmi Bey İlkokulu" adında bir okul bulunmaktadır. Yine aynı ilçede "Vali Rahmi Bey Mahallesi" de yer almaktadır.
Mehmed Ali Paşa kızı Hayriye ile Hüseyin Hüsnü Paşa çiftinin kızı Nimet ile evlenmiştir.
# Hasan Tahsin Uzer
Hasan Tahsin Uzer (1878, Selanik - 3 Aralık 1939), Arnavut asıllı Türk bürokrat ve siyasetçi.
1878 yılında Arnavut Hacı İbrahim Ağa ile Hatice Hanım'ın çocukları olarak Selanik'te dünyaya geldi. Arnavut İskender Bey'in "(Scanderbeg)" son kuşak torunu olarak aile kökleri Arnavutların soylu ailelerinden Kastrioti'lere dayanmaktadır. Mustafa Kemal Atatürk'ün çocukluk arkadaşıydı. 1897'de Mülkiye'den mezun oldu. İlk memuriyete Pürsıçan Bucak Müdürlüğüyle başladı. Daha sonra Çiç ve Alnus Bucak Müdürlüklerinde bulundu. 1902'de Razlık, sonra da sırasıyla Gevgili, Florina ve Kesendire Kaymakamlığı yaptı.
İlk Valilik görevini 1913 yılında Van'da yaptı. 1914'te Erzurum Valiliği'ne atandı. Erzurum Valiliği sırasında (I. Dünya Savaşı dönemi) orduya yaptığı hizmetlerden dolayı Altın Liyakat Muharebe Madalyası ve fahri üsteğmen ve yüzbaşılık, bir yıl sonra da Harbiye Nezareti'nde yapılan bir törenle binbaşı rütbelerini aldı. 12 Eylül 1916 tarihinde Suriye Valiliği görevine atandı. 10 Haziran 1918 tarihinde bu görevinden istifa etti. 21 Eylül 1918'de yeniden Suriye Valiliği'ne atandıysa da görevine başlayamadan Suriye'nin kaybedilmesi üzerine 30 Ekim 1918'de Aydın Valiliği'ne tayin edildi. İzmir Valiliği sırasında I. Dünya Savaşı yenilgisinin dumura uğrattığı idari mekanizmayı yeniden düzenlemeye, rüşvetle mücadeleye önem verdi, devlet dairelerinin halka açık olmasını sağladı.
19 Ocak 1919'da İzmir Mebusu olarak Osmanlı Meclisi Mebusanı'na katıldı. 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul'un işgali üzerine Osmanlı Meclisi kapatılınca tutuklanarak Malta'ya sürüldü.
I. Dönem İzmir, II. (Ara Seçim) Dönem Ardahan, III. ve V. Dönem (3. Umumî Müfettişliğe atanması sebebiyle 8 Ekim 1935 tarihinde istifa etti.) Erzurum ve IV. Dönem Konya Milletvekilliği yaptı. 10 Aralık 1934 tarihinde Soyadı Kanunu'nun çıkmasından sonra bizzat Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından "Uzer" soyadı verildi.
6 Eylül 1935 tarihinde Üçüncü Umumî Müfettişlik görevine getirildi. 3 Kasım 1939 tarihinde sağlık sorunları nedeniyle görevinden ayrıldı. Görevinden ayrıldıktan birkaç ay sonra öldü.
Malta'da sürgündeyken anılarını kaleme aldı. Daha sonra anıları İmar ve İskân Bakanlığı da yapmış olan oğlu İbrahim Celalettin Uzer tarafından kitap haline getirildi. Türk Tarih Kurumu tarafından basılan "Makedonya Eşkiyalık Tarihi ve Son Osmanlı Yönetimi" adlı kitap işlenen hataları, çekilen çileleri, kurtuluş uğrunda dökülen kanları yansıtmaktadır.
# Yüksel Çakmur
Yüksel Çakmur (1942, İzmir), Türk siyasetçi.


## Hayatı.
1969 yılında İzmir İktisadi ve Ticari Bilimler Yüksek Okulu'ndan mezun oldu. İki dönem milletvekilliği ve bakanlık yaptıktan sonra da 1987 yılında, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi.
1971 yılında Buca Belediye Başkanı, 1973 ve 1977 genel seçimlerinde de İzmir'den milletvekili seçildi.
Bakanlar Kurulunda iki kez Gençlik ve Spor Bakanı olarak görev aldı. 1989 yerel seçiminde de, Başkan Burhan Özfatura'ya karşı kazanıp İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı oldu. Başkanlığı, Özfatura'ya karşı kaybettiği 1994 yerel seçimlerine kadar sürdürdü.
Gençlik ve Spor Bakanlığı dönemlerinde, gençlere iş ve çalışma ortamı hazırlayan, boş zamanlarını değerlendirmelerine olanak tanıyan "Gençlik Kampanyaları" uygulamasını başlattı. İzmir'in hemen hemen tüm ilçelerine spor salonları, sahalar, yüzme havuzları, semt sahaları yaptırdı. Üniversite bulunan tüm illerde yurt açılmasını sağladı.
Belediye Başkanlığı döneminde de, Bayraklı'daki ilkel mezbahayı yıktırıp Buca Kaynaklar'daki entegre et tesislerini kurdu. 1600 otobüs alımını gerçekleştirdi. İzmir Körfezi'nde yolcu taşımacılığını başlattı. Metro ihalesine ilk imzayı attı. Büyük Kanal Projesi ve TANSAŞ'ı geliştirdi.
# Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu
Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu (1900, Manisa, Osmanlı İmparatorluğu - 22 Ekim 1978) Türk gazeteci ve siyasetçi, eski Türkiye İçişleri Bakanı.


## Hayatı.
Manisa'nın köklü ve itibarlı ailelerinden birine mensup olan Karaosmanoğlu, İstanbul Halkalı Yüksek Ziraat Okulu'nu bitirerek Yüksek Ziraat Mühendisi oldu.
Gençlik yıllarında Dergâh dergisinde yazarlığa başladı ve Son Telgraf'ta devam etti. Bu gazetede "Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası" lehine yazdığı bir yazı nedeniyle, Elazığ İstiklal Mahkemesi'nde yargılandı ve beraat etti. Ancak bu kısıtlı basın özgürlüğüne alınganlık göstererek yazı hayatını noktaladı, çiftliğe çekildi. Bir süre Manisa'da ziraatla uğraştı.
DP'nin kurucularındandır. Menderes Kabinesi'nde Devlet Bakanı oldu. Ünlü Marshall Yardımı'nın akışını organize etti. Ayrıca İçişleri Bakanlığı yaptı.
Basına özgürlük ve ispat hakkı istiyordu. Olayı sahiplendi, mücadelesine girdi. Ancak "basına özgürlük" tartışmalarının öncülüğünü yaparken Menderes'le ters düştü, kurucusu olduğu DP'den atıldı. Arkadaşlarıyla birlikte Hürriyet Partisi'ni kurdu ve genel başkanlığını yaptı.
IX., X. ve 1. (XII) Dönem Manisa Milletvekilliği (İstifa: 4 Mart 1962) ile Kurucu Meclis Cumhuriyet Halk Partisi Temsilciliği (6 Ocak 1961 - 15 Ekim 1961) yaptı.
2005 yılında Manisa/Salihli ilçesinde adına bir ilköğretim okulu yaptırıldı.