# Termodinamik ve istatistiksel fizik kronolojisi
Termodinamik ve istatistiksel fizik ile ilgili olayların kronolojisidir.


## 1800'den Önce.
 - 1650 - Otto von Guericke ilk vakum pompasını yaptı.
 - 1660 - Robert Boyle deneysel olarak bir gazın basıncı ve hacmi ile ilgili Boyle yasasını keşfeder. (1662de yayınlandı)
 - 1665 - Robert Hooke  "Isı başka bir şey ama bir cismin parçalarının birçok tempolu ve şiddetli ajitasyonu" olduğunu belirtir.
 - 1669 - Johann Joachim Becher  yanıcı toprak içeren yanma teorisini () ortaya koyar.
 - 1676-1689 - Gottfried Leibniz enerjinin korunumunun sınırlı bir sürümü olan "vis visa" kavramını geliştirir.
 - 1679 - Denis Papin piston ve silindir buhar motoru gelişimine ilham olan buhar sindiricisini tasarladı.
 - 1694-1734 - Georg Ernst Stahl  Becher'in filojiston olarak dünya yakıtı teorisini isimlendirir ve teoriyi geliştirir.
 - 1698 - Thomas Savery erken bir buhar motorunu patentler.
 - 1702 - Guillaume Amontons gazların gözlemlerine dayanarak, mutlak sıfır kavramını tanıttı.
 - 1738 - Daniel Bernoulli, kinetik teorisini başlatan "Hydrodynamica" adlı eserini yayınlar.
 - 1749 - Émilie du Chatelet, onun Fransızca çevirisi ve Newton'un Temel Matematiğin Doğa Felsefesi ("Philosophiae Naturalis Principia Mathematica") üzerine yorumuyla, Newton mekaniğinin ilk prensiplerden enerjinin korunumunu türetmiştir.
 - 1761 - Joseph Black buzun erirken sıcaklığını değiştirmeden ısıyı soğurduğunu keşfeder.
 - 1772 - Black'in öğrencisi Daniel Rutherford, 'phlogisticated hava' dediği azotu keşfeder ve ikisi birlikte phlogiston teorisi açısından sonuçları açıklarlar.
 - 1776 - John Smeaton, enerjinin korunumunu destekleyen  güç, iş, momentum ve kinetik enerji ile ilgili deneyler üzerine bir kağıt yayınlar.
 - 1777 - Carl Wilhelm Scheele ısıl radyasyonla ortaya çıkan ısı transferini, konveksiyon ve iletimden açığa çıkandan ayırdı.
 - 1783 - Antoine Lavoisier oksijeni keşfeder ve yanma için bir açıklama geliştirir  "reflexions sur le phlogistique" yazısında, phlogiston teorisinin artık kullanılmayacağını söyler ve bir kalori teorisi önerir.
 - 1784 - Jan Ingenhousz  kömür parçacıkların su üzerindeki Brownian hareketini tanımlar.
 - 1791 - Pierre Prévost  ne kadar sıcak ya da soğuk olurlarsa olsunlar bütün cisimlerin ısı yaydıklarını gösterir.
 - 1798 - Rumford (Benjamin Thompson) sıkıcı toplarda oluşan sürtünme ısısının ölçümlerini yapar ve ısının kinetik enerjinin bir formu olduğu fikrini geliştirir. Yaptığı ölçümler kalori teorisi ile tutarsızdır ama aynı zamanda şüpheye yer vermeyecek kadar yeterince kesin değildir.


## 1800-1847.
 - 1802 - Joseph Louis Gay-Lussac  1787 civarında Jacques Charles tarafından keşfedilen ancak yayımlanmayan Charles'ın yasasını yayımlar. Bu yasa sıcaklık ve hacim arasındaki bağımlılığı gösterir. Gay – Lussac aynı zamanda basınç ile sıcaklığa ilişkin yasayı (basınç kanunu veya Gay-Lussac yasasını) formüle eder.
 - 1804 - Sir John Leslie  siyah cisim ışımasının önemini düşündüren  mat siyah bir yüzeyin, cilalı yüzeye göre ısıyı daha etkili yaydığını gözlemler.
 - 1805 - William Hyde Wollaston, Perküsyon Gücünde enerjinin korunumu savunur.
 - 1808 - John Dalton  A New System of Chemistry'de kalori teorisini savunur ve madde ile özellikle gazlar ile nasıl birleştiğini anlatır, gazların ısı kapasitesinin atom ağırlığı ile ters orantılı olarak değiştiğini önerir.
 - 1810 - Sir John Leslie  yapay olarak suyu dondurur ve buz yapar.
 - 1813 - Peter Ewart  hareketli kuvvetin ölçüsü hakkındaki yazısında enerjinin korunumu fikrini destekler  yazı Dalton ve onun öğrencisi James Joule 'ü son derece etkiler.
 - 1819 - Pierre Louis Dulong ve Alexis Therese Petit, bir kristalin özgül ısı kapasitesi için Dulong - Petit yasasını verirler.
 - 1820 - John Herapath gazların kinetik teorisi hakkında bazı fikirler geliştirir ama yanlışlıkla moleküler ivme yerine kinetik enerji ile sıcaklığı ilişkilendirir, onun çalışmaları Joule den daha az ilgi görüyor.
 - 1822 - Joseph Fourier  ısı analitik teorisinde fiziksel büyüklükler için boyutların kullanımını resmen tanıttı.
 - 1822 - Marc Séguin, John Herschel'e, enerjinin korunumu ve kinetik teoriyi destekleyen bir yazı yazar.
 - 1824 - Sadi Carnot, kalori teorisini kullanarak buhar motorlarının verimliliğini analiz eder, o tersinir süreç kavramını geliştirir, böyle bir şeyin doğada var olduğunu var sayar, termodinamiğin ikinci yasası için temel atar ve ısı bilgisi bilimini başlatır.
 - 1827 - Robert Brown  polen ve boya parçacıklarının su içinde Brownian hareketini keşfeder.
 - 1831 - Macedonio Melloni  kara cisim ışımasının, ışıkla aynı şekilde yansıyabileceğini, kırılabileceğini ve polarize edilebileceğini gösterir.
 - 1834 - Émile Clapeyron, grafiksel ve analitik sayesinde Carnot'un çalışmalarını yaygınlaştırdı. Aynı zamanda Kombine Gaz Yasası üretmek için Boyle Kanununu, Charles Kanununu ve Gay-Lussac Kanununu birleştirdi. PV / T = k
 - 1841 - Julius Robert von Mayer, amatör bir bilim adamı, enerjinin korunumu hakkında bir yazı yazar, ancak akademik eğitiminin eksikliği reddedilmesine yol açar.
 - 1842 - Mayer  bir geminin cerrahı iken yapılan kan gözlemlerine dayanarak iş, ısı ve insan metabolizması arasında bir bağlantı yapar, o ısının mekanik eşdeğerini hesaplar.
 - 1842 - William Robert Grove buharın tersinir işlem ile oksijen ve hidrojene ayrışabildiğini göstererek, moleküllerin kendilerini oluşturan atomlara ısıl olarak ayrışmasını gösterir.
 - 1843 - John James Waterston, tam gazların kinetik teorisini açıklar, ancak alay ve göz ardı edilir.
 - 1843 - James Joule  deneysel olarak ısının mekanik eşdeğerini bulur.
 - 1845 - Henri Victor Regnault, İdeal Gaz Kanununu üretmek için Birleşik Gaz Kanununa Avogadro yasasını ekledi. P.V = n.R.T
 - 1846 - Karl - Hermann Knoblauch, "De calore Radiante Disquisitiones experimentis quibusdam Novis illustratae" adlı eseri yayınlar.
 - 1846 – Grove, Fiziksel Kuvvetlerin Korelâsyonunda enerjinin korunumu genel teorisinin bir hesabını yayımlar.
 - 1847 - Hermann von Helmholtz, termodinamiğin birinci yasası olan enerjinin korunumunun kesin bir ifadesini yayımlar.


## 1848-1899.
 - 1848 - William Thomson, mutlak sıfır kavramını gazlardan tüm maddelere genişletir.
 - 1849 - William John Macquorn Rankine, kendisine ait moleküler girdaplar hipotezini kullanarak doymuş buhar basıncı ve sıcaklık arasındaki doğru ilişkiyi hesaplar.
 - 1850 – Rankine  sıcaklık, basınç ve gaz yoğunluğu ve bir sıvının buharlaşması için gerekli gizli ısı ifadeleri arasındaki doğru ilişkiyi kurmak için kendi girdap teorisini kullanır. O doymuş buharın belirgin özgül ısısının negatif olacağı şaşırtıcı gerçeğini doğru tahmin eder.
 - 1850 - Rudolf Clausius  kalori teorisini terk ederek ama Carnot ilkesini koruyarak, termodinamiğin birinci ve ikinci yasasının ilk açık ortak bir bildirisini verir.
 - 1851 – Thomson  ikinci yasanın alternatif bir ifadesini verir.
 - 1852 - Joule ve Thomson  daha sonra Joule - Thomson etkisi veya Joule - Kelvin etkisi olarak adlandırılan, hızla genişleyen gazın soğuduğunu gösterdiler.
 - 1854 – Helmholtz  evrenin ısı ölüm fikrini ortaya koyar.
 - 1854 - Clausius  dK / T (Clausius teoreminin) önemini kanıtlar ama henüz miktarının ismi konmadı.
 - 1854 – Rankine  daha sonra entropi olarak tanımlanan kendi ısı bilgisi fonksiyonunu tanıtır.
 - 1856 - Ağustos Kroning  muhtemelen Waterston'un çalışmalarını okuduktan sonra, gazların kinetik teorisinin bir hesaplamasını yayımlar.
 - 1857 – Clausius  ısı denilen hareket doğası üzerine makalesinde gazların kinetik teorisinin modern ve zorlayıcı bir hesaplamasını verir.
 - 1859 - James Clerk Maxwell  moleküler hızların dağılımı kanununu keşfeder.
 - 1859 - Gustav Kirchhoff  siyah bir cisimden enerji emisyonunun, sadece sıcaklık ve frekansın bir fonksiyonu olduğunu gösterir.
 - 1862 – Entropinin öncüsü olan " Disgregation ", bir cismin moleküllerinin ayrılması derecesinin büyüklüğü olarak Rudolf Clausius tarafından 1862 yılında tanımlandı.
 - 1865 - Clausius  entropinin modern makroskopik kavramını tanıttı.
 - 1865 - Josef Loschmidt  verilmiş gözlenen gaz viskoziteleri, gazlarda moleküllerin sayı yoğunluğunu hesaplamak için Maxwell'in teorisini uygular.
 - 1867 – Maxwell  Maxwell'in şeytanı geri dönüşümsüz süreçleri tersine çevirebilecek mi diye sorar.
 - 1870 – Clausius  ölçeksel virial teoremini ispatlar.
 - 1872 - Ludwig Boltzmann  faz uzayında dağıtım fonksiyonlarının zamansal gelişimi için Boltzmann denklemini ifade eder ve kendi H - teoremini yayınlar.
 - 1873 - Van der Waal  ünlü durum denklemini verdi.
 - 1874 - Thomson  resmen termodinamiğin ikinci yasasını ifade eder.
 - 1876 - Josiah Willard Gibbs  faz dengeleri, istatistiksel topluluklar, kimyasal reaksiyonlar arkasındaki itici güç olarak serbest enerji ve genel kimyasal termodinamiği tartıştığı iki bildiriden (ikincisi 1878 yılında görünür) ilkini yayınlar.
 - 1876 - Loschmidt  mikroskobik tersinirlikle uyumsuz olduğundan Boltzmann'ın H teoremini eleştirir. (Loschmidt paradoksu)
 - 1877 – Boltzmann  entropi ve olasılık arasındaki ilişkiyi belirtir.
 - 1879 - Jožef Stefan  Kara cisimden gelen toplam ışıma akısının, sıcaklığının dördüncü kuvveti ile orantılı olduğunu gözlemler ve Stefan - Boltzmann yasasını ifade eder.
 - 1884 – Boltzmann  ısı bilgisi düşüncelerden, Stefan - Boltzmann siyah cisim radyant akı yasasını türetir.
 - 1888 - Henri Louis Le Chatelier  dengeden saptırılan bir kimyasal sistemin tepkisinin saptırmaya karşı koymak olacağı ilkesini ortaya koyar.
 - 1889 - Walther Nernst  kimyasal ısı bilgisi elektrokimyasal hücre voltajı Nernts denklemi ile ilgilidir.
 - 1889 - Svante Arrhenius  Arrhenius denklemini veren, kimyasal reaksiyonlar için etkinleşme enerjisi fikrini tanıtır.
 - 1893 - Wilhelm Wien  bir siyah cismin maksimum spesifik yoğunluğu için yer değiştirme yasasını keşfeder.


## 1900-1944.
 - 1900 - Max Planck  kendi siyah - cisim radyasyon yasasını veren, ışık kesikli frekanslarda yayılabilir olduğunu önerir.
 - 1905 - Albert Einstein  kuanta gerçekliğinin fotoelektrik etkiyi açıklayacağını savunur.
 - 1905 - Einstein, rastgele moleküler hareketin bir sonucu olarak Brownian hareketini, matematiksel olarak analiz eder.
 - 1906 – Nernst  termodinamiğin üçüncü yasasının bir unu yayınlar.
 - 1907 – Einstein  bir Einstein katısının ısı kapasitesini hesaplamak için kuantum teorisini kullanır.
 - 1909 - Constantin Caratheodory  termodinamiğin bir aksiyomatik sistemini geliştirir.
 - 1910 - Einstein ve Marian Smoluchowski  zayıflama katsayısı nedeniyle bir gazda yoğunluk dalgalanmaları için Einstein - Smoluchowski formülünü bulur.
 - 1911 - Paul Ehrenfest ve Tatjana Ehrenfest - Afanassjewa  Boltzmann'ın istatistiksel mekaniğinin kendi klasik incelemelerini yayımlarlar  Mekaniğin kavramsal temellerine istatistiksel bakış.
 - 1912 - Peter Debye, izinli düşük frekanslı fononlar tarafından, geliştirilmiş bir ısı kapasitesi hesaplamasını verir.
 - 1916 - Sydney Chapman ve David Enskog  sistematik olarak gazların kinetik teorisini geliştirirler.
 - 1916 – Einstein  atom spektral çizgilerin termodinamiğini ve uyarılmış emisyon tahminini düşünür.
 - 1919 - James Jeans  hareketin dinamik sabitlerinin, parçacıkların oluşturduğu bir sistem için dağılım fonksiyonunu belirlediğini keşfeder.
 - 1920 - Megh Nad Saha  iyonlaşma denklemini ifade eder.
 - 1923 - Debye ve Erich Huckel  elektrolitlerin ayrışmasının istatistiksel bir davranışını yayımlar.
 - 1924 - Satyendra Nath Bose  Einstein tarafından çevrilmiş bir makalede, Bose-Einstein istatistiklerini tanıtır.
 - 1926 - Enrico Fermi ve Paul Dirac  fermiyonlar için Fermi-Dirac istatistiklerini tanıtır.
 - 1927 - John von Neumann  yoğunluk matris gösterimini tanıtırlar ve istatistiksel kuantum mekaniğini kurarlar.
 - 1928 - John B. Johnson  bir direnç içinde 'Johnson sesi'ni keşfeder.
 - 1928 - Harry Nyquist  bir direnç içinde Johnson sesini açıklamak için bir ilişki olan dalgalanma-dağılımı teoremini türetir.
 - 1929 - Lars Onsager  Onsager karşılıklı ilişkilerini türetir.
 - 1938 - Anatoly Vlasov  kolektif uzun menzilli parçacık topluluklarının etkileşiminin doğru bir dinamik açıklaması için Vlasov denklemini önerir.
 - 1939 - Nikolay Krylov ve Nikolay Bogolyubov  Fokker-Planck denkleminin ilk tutarlı mikroskobik türetmesini klasik mekanik ve kuantum mekaniğinin tek şemasında verir.
 - 1942 - Joseph L. Doob  kendi Gauss-Markov süreçleri teoremini ifade eder.
 - 1944 - Lars Onsager  kendi faz geçişi de dahil olmak üzere, 2-boyutlu Ising modeli için analitik bir çözüm verir.


## 1945 - 1974.
 - 1945-1946 - Nikolay Bogoliubov  BBGKY hiyerarşisini kullanarak klasik istatistik sistemlerin, kinetik denklemlerinin mikroskobik bir türetmesi için genel bir yöntem geliştirir.
 - 1947 - Nikolay Bogoliubov ve Kirill Gurov  kuantum istatistik sistemlerin kinetik denklemlerinin mikroskobik bir türetmesi için bu yöntemi geliştirirler.
 - 1948 - Claude Elwood Shannon  bilgi teorisini kurar.
 - 1957 - Aleksandr Solomonovich Kompaneets  kendi Compton saçılmalarının Fokker-Planck denklemini türetir.
 - 1957 - Ryogo Kubo  lineer taşıma katsayıları için Green - Kubo ilişkilerinin ilkini türetir.
 - 1957 - Edwin T. Jaynes  bilgi kuramından yararlanarak termodinamiğin MaxEnt yorumunu verir.
 - 1960-1965 - Dmitry Zubarev  denge dışı süreçlerin istatistiksel teorisinde klasik bir araç haline gelen denge dışı istatistiksel operatörü yöntemini geliştirir.
 - 1972 - Jacob Bekenstein  "kara delikler yüzey alanlarıyla orantılı bir entropiye sahiptir" fikrini ortaya koyar.
 - 1974 - Stephen Hawking, kara delik buharlaşmasına neden olabilecek bir siyah cisim spektrumu ile kara deliklerin parçacıklar yayacağını öngörür.