# Joseph Smith, Jr.
Joseph Smith Jr. (23 Aralık 1805 – 27 Haziran 1844), Amerikalı bir dini ve siyasi lider olup Mormonluk ve Son Zamanlar Azizler hareketinin kurucusudur. 24 yaşında Mormon Kitabı’nı yayımlayan Smith, ölümüne kadar on binlerce takipçi kazanmıştır. Onun kurduğu dini hareket, günümüzde dünya genelinde milyonlarca kişi tarafından takip edilmekte olup, bu hareketten doğan kiliselerden en büyüğü İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesidir.


## Hayatı.
23 Aralık 1905'te Vermont'un Sharon kasabasında doğan Smith, 1816 yılında kıtlık nedeniyle ailesiyle Batı New York’a taşındı. Yoğun bir dini canlanmanın yaşandığı bir bölgede yaşayan Smith, 1820 yılında “iki varlık” gördüğünü ve daha sonra bunları Tanrı Baba ile İsa olarak tanımladığını söyledi. Kendi tanıklığına göre, 21 Eylül 1823 gecesi Tanrı'ya dua ederken Melek Moroni tarafından ziyaret edilerek Mormon inanışına göre Sevindirici Haber'in tamamını içeren Altın Levhalar ve bu levhaların tercüme edilmesi için Urim ve Tumim'in nerede bulunduğu kendisine bildirilmiştir. Smith, 1830 yılında bu levhaların İngilizce çevirisi olduğunu söylediği Mormon Kitabı"’nı" yayımladı. Aynı yıl, ilk Hristiyan Kilisesi’nin yeniden kuruluşu olduğunu ileri sürdüğü Mesih’in Kilisesi’ni organize etti. Kilise üyeleri daha sonra "Son Zaman Azizleri" veya "Mormonlar" olarak anılmaya başlandı.
1831 yılında Smith ve takipçileri, Amerika’nın iç bölgelerinde ortak bir “Siyon” topluluğu kurmak amacıyla batıya taşındılar. İlk olarak Ohio eyaletinin Kirtland kasabasında toplandılar ve Missouri eyaletindeki Independence şehrinde Siyon'un merkezi olması planlanan bir yerleşim kurdular. 1830’lu yıllarda Smith, misyonerler gönderdi, vahiyleri yayımladı ve Kirtland Tapınağı’nın inşasını denetledi. Ancak kilise destekli "Kirtland Safety Society"’nin çöküşü ve Missourililerle yaşanan şiddetli çatışmaların "Mormonların yok edilmesi emri"ne kadar tırmanmasının ardından Smith ve takipçileri Ohio ve Missouri’den ayrıldılar. Daha sonra Illinois eyaletindeki "Nauvoo" adlı yeni bir yerleşim kurdular; bu şehir, Smith’in belediye başkanlığı döneminde kısa sürede Illinois’in ikinci en büyük şehri haline geldi.


### Ölümü ve sonrası.
Smith, 1844 yılında Amerika Birleşik Devletleri Başkanlığına aday olmuştur. Başkanlık Kampanyası sırasında, "Nauvoo Expositor" gazetesinin Smith’in peygamberlik yetkisini ve çok eşlilik uygulamasını eleştirmesinin ardından Smith ve Nauvoo Şehir Konseyi, gazetenin yok edilmesini emretti. Bu olay, Smith ve takipçilerine yönelik muhalefeti daha da alevlendirdi. Smith, Illinois yetkililerine teslim oldu ancak 27 Temmuz 1844'te hapishaneyi basan bir kalabalık tarafından kardeşi Hyrum Smith ile beraber vurularak öldürülmüştür.
Halka açık cenaze töreninin ardından, Smith’in eşi Emma, Mormon olmayan düşmanların cesetleri tahrip etmeye kalkışabileceğinden korktuğu için cesetleri gece gizli bir yere gömdürdü. Halka açık mezara ise kum torbalarıyla doldurulmuş sahte tabutlar yerleştirildi. Daha sonra gerçek bedenler çıkarılarak Mississippi Nehri yakınlarındaki Smith ailesine ait arazide bulunan bir ek binanın altına yeniden gömüldü. 1928 yılında, o dönemde Yeniden Düzenlenmiş İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi (başkanı olan Frederick M. Smith’in (Joseph Smith’in torunu) başkanlığında, Kilise üyeleri Smith kardeşlerin kalıntılarını arayıp buldular, mezarlarından çıkardılar ve Smith’in eşiyle birlikte Nauvoo’daki Smith Aile Mezarlığı’na yeniden defnettiler.
Smith’in ölümü, Son Zamanlar Azizleri hareketi içinde bir halefiyet kriziyle sonuçlandı. Smith, kendisinden sonra liderin nasıl seçileceğine dair birkaç farklı yöntem önermişti, ancak hangi yöntemi tercih ettiğini hiçbir zaman açıkça belirtmemişti. En güçlü iki aday, On İki Havariler Kurulu’nun kıdemli üyesi ve başkanı Brigham Young ile Birinci Başkanlık’tan geriye kalan en kıdemli üye Sidney Rigdon’dı. 8 Ağustos’ta yapılan genel kilise konferansında, orada bulunan Son Zaman Azizlerinin çoğu Young’ı seçti. Sonrasında bu grup Nauvoo’dan ayrılarak Utah Bölgesi’ndeki Salt Lake Vadisi’ne yerleşti. 
Young’un önderliğindeki kilise, daha sonra İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi adını aldı ve 2023 yılı itibarıyla 17 milyonu aşkın üyeye ulaştı. Daha küçük gruplar, Smith tarafından yazıldığı iddia edilen ancak bazı araştırmacılara göre sahte olan bir mektuba dayanarak liderlik iddiasında bulunan Rigdon ve James J. Strang’ı takip etti. Bu küçük grupların birçok üyesi, Smith’in ailesinin büyük bir kısmıyla birlikte, 1860 yılında Joseph Smith'in yaşayan en büyük oğlu Joseph Smith III’ün liderliğinde birleşerek yaklaşık 250.000 üyesi bulunan Y"eniden Düzenlenmiş İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi"'ni, yani bugünkü adıyla Mesih’in Topluluğu’nu kurdu.