# VRML
VRML (Sanal Gerçeklik Modelleme Dili) 3 boyutlu etkileşimli vektör bilgisayar grafiklerini tanımlamak için bir standart dosya biçimidir. VRML basit bir metin dosyası içerisine 3B sahneyi oluşturmak için gerekli olan tüm bilgilerin (poligon bilgisi, renkler, materyaller, desen kaplama vb.) uygun biçimde yazılmasıyla kullanılmaktadır. Bu VRML dosyası bir HTML sayfası içerisine gömülmektedir. Daha sonra VRML görüntüleme eklentileri yardımıyla bu içerik web üzerinden görüntülenmektedir. Kullanıcı oluşturulan sahnelerle VRML'in sağladığı ses, canlandırma, ışıklandırma, klavye fare vb. şekillerde etkileşim kurabilmektedir.
Biçimin geliştirilmesi Web3D birliği tarafından gerçekleştirilmiştir. İlk sürümü Kasım 1994 yılında tanımlanmıştır. Bu sürüm SGI tarafından geliştirilmiş olan Open Inventor yazılım bileşeninin dosya biçimine ve API'sine oldukça benzemektedir. Günümüzdeki ve işlevsel olarak tamamlanmış olan sürüm VRML97 (ISO/IEC 14772-1:1997) sürümüdür.VRML yerine artık X3D Web3D birliği tarafından standart olarak geliştirilmektedir.
VRML dosyaları genellikle "dünya" ismini almakta ve .wrl dosya uzantısına (örneğin ada.wrl) sahip olmaktadır. VRML dosyaları her ne kadar metin biçimli dosyaları kullansa da genellikle gzip kullanılarak sıkıştırılabilmektedir. Böylece internet üzerinden indirilmeleri hızlanmaktadır. Günümüzde çoğu modelleme programı nesneleri ve sahneleri VRML biçiminde kaydedebilmektedir.
 #VRML V2.0 utf8
 # Kirmizi Koni
 Shape {
 appearance Appearance {
 material Material {
 diffuseColor 1 0 0
 geometry Cone {
 bottomRadius 0.75
 height 1.6


### Belgeler.
  - VRML Arşivleri
  - VRML Annotated Reference
  - VRML ISO/IEC 14772 standart belgesi 
  - VRML (Virtual Reality Modeling Language) ve X3D 
  - Extensible 3D: XML Meets VRML 
  - Web3D Consortium 


### Eklenti ve görüntüleyiciler.
  - VRML Eklentileri araştırması 
  - Cortona VRML Client Windows, Mac ve PocketPC VRML eklentisi
  - Octaga Player Windows ve Linux için VRML/X3D eklenti ve görüntüleyicisi
  - BS Contact VRML/X3D eklentisi
  - blaxxun Contact Windows için VRML eklentisi
  - FreeWRL Linux ve Mac OS X VRML/X3D eklenti ve görüntüleyici, kaynak kodu mevcut
  - OpenVRML VRML/X3D Windows, Linux ve Mac OS X için eklenti ve görüntüleyici, kaynak kodu mevcut
  - SwirlX3D Windows için VRML/X3D eklenti ve görüntüleyici
  - VCollab VRML eklentisi (Microsoft Internet Explorer ve Office)
  - Xj3D Java tabanlı VRML/X3D araç kutusu ve görüntüleyici
  - Demotride Windows VRML görüntüleyici
  - Orbisnap Windows, Linux, Solaris, Mac ve HP-UX VRML görüntüleyici
  - Deep View 3D dosya biçim görüntüleyici, VRML açıp sahne çizgesini ağaç şeklinde görüntüleyebilirsiniz
  - The xVRML Project and Carina Viewer
  - VRML 
  - Mozilla plugins for Windows , Linux and other OS 


### Araçlar.
  - White_Dune Açık Kaynak grafiksel VRML97/X3DV düzenleyici
  - Chisel Ücretsiz VRML optimizasyon aracı, Java tabanlı
  - VRMLpad VRML düzenleyici
  - VizUp Ücretsiz VRML poligon azaltıcı
  - VRML to X3D çevirici
  - VRML Editor Neredeyse ücretsiz VRML düzenleyici
  - WireFusion Windows, Linux ve Mac için Web3D düzenleme aracı


### Açık Kaynak gerçekleştirimler.
  - FreeWRL VRML and X3D tarayıcı (Linux, Unix ve OS X)
  - Xj3D Java tabanlı VRML/X3D araç kutusu ve VRML/X3D tarayıcı
  - OpenVRML VRML kütüphanesi
  - CyberX3D VRML için C++ ve Java kütüphaneleri
  - OpenSG VRML97 destekleyen Sahne çizgesi API'si
  - Coin3D VRML97 destekleyen yazılım geliştirme kutusu


### VRML çıktısı alınabilen Açık Kaynak programlar.
  - Wings 3D
  - Blender
  - White_Dune White Dune
  - HoloDraw
  - Art of Illusion
  - SharpContruct
  - Antiprism 
  - BRL-CAD


### VRML destekleyen Sanal Dünya sunucuları.
  - ABNet2 VRML ve X3D için 3B Çok kullanıcılı iş birliği ve sohbet
  - VRMLWorld.net VRML ve X3D için 3B Çok kullanıcılı iş birliği ve sohbet
  - Chat3D sunucusu


### Örnekler ve topluluk.
  - Siggraph97 SGI VRML Course
  - web3d.about.com 
  - comp.lang.vrml Haber grubu
  - VRML Eposta Listesi 
  - VRInternal VRML/X3D örnekleri
  - Grafman's VR World CGI tabanlı VRML ve Java/EAI örnekleri
  - Örnek VRML kodları
  - FVRML İşlev tabanlı VRML genişletmesi
  - LSKC VRML Team