# Sürdürülebilir sanat
Sürdürülebilir sanat, sürdürülebilirliğin ekoloji, sosyal adalet, şiddetsizlik ve taban demokrasisi gibi temel ilkeleriyle uyumlu sanattır. Sürdürülebilir sanat, eserin ve alımlanmasının sosyal, ekonomik, biyofiziksel, tarihi ve kültürel çevreleriyle olan ilişkisinin daha geniş etkisi göz önünde bulundurularak üretilen sanat olarak da anlaşılabilir.


## Tarih.
Çağdaş sanat tarihçileri ve küratörler Maja ve Reuben Fowkes'a göre, sürdürülebilir sanatın kökenleri 1960'ların sonu ve 1970'lerin başındaki kavramsal sanata kadar uzanabilir. Ayrıca sürdürülebilirlik kavramının yükselişini 1989'da Soğuk Savaş'ın sona ermesine ve ekolojik ve sosyal sorunların küresel karakterine ilişkin yeni bir farkındalığın ortaya çıkmasına bağlamaktadırlar. Bu yazarlara göre sürdürülebilir sanat, 1960'ların arazi sanatı hareketindeki bazı kilit uygulayıcılara karşı eleştirel bir tutum benimsemektedir; bu uygulayıcılar, peyzajı fırça yerine buldozer kullanan dev bir tuval gibi ele almanın çevresel sonuçları konusunda çok az endişe göstermişlerdir. Modernizmden kaynaklanan 'özerk' ve 'araçsal' sanat arasındaki polemik ayrımını sorguladılar ve ' toplumsal aktörler olarak sanata olduğu kadar sanatçılara da özgür olma ve egemen ideolojik karşıtlara alternatifler sunabilme potansiyelini veren şeyin 'özerklik' olduğunu savundular.
2005 yılından bu yana Almanya'nın Hamburg kenti yakınlarındaki Ihlienworth'da, küratörlüğünü Alman kavramsal sanatçı ve küratör Samuel J. Fleiner'in yaptığı bir Sürdürülebilir Sanat Bienali düzenlenmektedir.
Maja ve Reuben Fowkes tarafından desteklenen 'sürdürülebilir sanat' teriminin yanı sıra, sanat ve sürdürülebilirlik arasındaki ilişkiler üzerine bir dizi yorum bulunmaktadır: Diğer yazarlar daha geniş kapsamlı 'sürdürülebilirlik sanatı' veya 'sanat ve sürdürülebilirlik' kavramlarını tercih etmektedir. Bazıları ise 'sürdürülebilir sanat' teriminin kullanımını açıkça reddederek bunun yerine 'sürdürülebilirlik hakkında düşünmemiz için bize ilham veren sanatsal çalışmalara' atıfta bulunmaktadır.
Çağdaş sanatın sürdürülebilirlik kavramlarıyla ilişkisine dair profesyonel tartışmalar 2000'li yılların başında, örneğin Alman Politik Kültür Derneği'nin Ocak 2002'de Berlin Sanat Akademisi'nde düzenlediği konferans ve 'Tutzinger Manifestosu' ile Avrupa çapında filizlenmiştir. Sürdürülebilirlik ve Çağdaş Sanat üzerine Uluslararası Sempozyum Mart 2006'da Budapeşte'deki (Macaristan) Orta Avrupa Üniversitesi'nde düzenlendi. Bu, Maja ve Reuben Fowkes tarafından düzenlenen ve çağdaş sanatçıları, filozofları, çevre bilimcileri ve aktivistleri bir araya getirerek ortak bir zeminde buluşmalarını sağlayacak bir dizi uluslararası sempozyumun ilkiydi. Mart-Nisan 2007'de Lüneburg Leuphana Üniversitesi'nde düzenlenen Avrupa Sosyoloji Derneği Sanat Araştırma Ağı, bienal konferansında dikkatini 'sanat ve sürdürülebilirlik' konusundaki son hareketler ve yaklaşımlara odakladı.
Sürdürülebilir sanatın yeni ortaya çıkan alanındaki anahtar metinler arasında Hildegard Kurt ve Bernd Wagner'in yazdığı 'Kultur - Kunst - Nachhaltigkeit' (2002), Maja ve Reuben Fowkes'un yazdığı 'Çağdaş Sanatta Sürdürülebilirliğin İlkeleri' yer almaktadır. Sacha Kagan'ın 'Sanat ve Sürdürülebilirlik' (2011) adlı eseri de bulunmaktadır. Sanat ve kültürlerin sürdürülebilirlikle ilişkisine dair disiplinler arası analizlerin bir derlemesi Sacha Kagan ve Volker Kirchberg'in editörlüğünü yaptığı 'Sustainability: a new frontier for the arts and cultures' (2008) adlı kitapta yer almaktadır.
Açıkça "sürdürülebilir sanata" adanan sergiler arasında örneğin Kasım 2005'te Chicago'daki Smart Museum'da düzenlenen 'Yeşilin Ötesinde: Sürdürülebilir Sanata Doğru' yer almaktadır Sürdürülebilirliğin çatışmalı politikalarının ve "ekolojik sürdürülebilirlik" ile "ekonomik sürdürülebilir kalkınma" arasında gidip gelen sürdürülebilirlik teriminin muğlaklığının bir incelemesidir. Güncel sanatın çevre sorunlarını vurgulama, toplumdaki sürdürülemez faktörlere yönelik eleştirileri dile getirme ve sürdürülebilirliğin sağlanması için yaratıcı çözümler sunma konusundaki çok yönlü rolüne ilişkin yakın tarihli bir açıklama için Maja ve Reuben Fowkes'un Enough for All Forever (2012) kitabındaki 'Sanat ve Sürdürülebilirlik' başlıklı denemesine bakabilirsiniz.


## Modern Sürdürülebilir Sanatçılar.
Modern sürdürülebilir sanatçılar, sanat pratiklerinde toksik olmayan, sürdürülebilir malzemeler kullanan ve sürdürülebilirlikle ilgili kavramsal fikirleri çalışmalarına entegre eden sanatçıları içermektedir. Washington, DC merkezli cam heykeltıraşları Erwin Timmers ve Alison Sigethy, en az geri dönüştürülen yapı malzemelerinden yapısal camları kullanıyor.