# Lucius Artorius Castus
Lucius Artorius Castus, (#YÖNLENDİRME görev yapmış bir Roma askerî komutanıdır. Artoria soyu mensubu olup, muhtemelen Mesapik ya da Etrüsk) kökenli olduğu kabul edilmektedir. Bazı araştırmacılar, onun Kral Arthur figürünün tarihî dayanağı olabileceğini de öne sürmektedir.


### İlk yazıt.
Hırvatistan’ın Podstrana kentinde yer alan Aziz Martin Kilisesi’nin duvarına yerleştirilmiş olan anıtsal yazıt, 19. yüzyıldan önceki bir tarihte iki parçaya bölünmüştür. Yazıt şu şekilde okunmaktadır (burada, "7" işareti, yazmanlar tarafından centurio kelimesini göstermek amacıyla kullanılan bir sembolün karşılığıdır; bitişik yazılmış harfler alt çizgiyle belirtilmiştir):
 D...M
 L ARTORI[...]STVS LEG
 III GALLICAE ITE[...]G VI FERRA
 TAE ITEM LEG II AD[...]TEM LEG V M
 C ITEM P P EIVSDEM [...] PRAEPOSITO
 CLASSIS MISENATIVM [..]AEFF LEG VI
 VICTRICIS DVCI LEGG [...]M BRITANICI
 MIARVM ADVERSVS ARM[...]S PROC CENTE
 NARIO PROVINCIAE LI[...] GLADI VI
 VVS IPSE SIBI ET SVIS [...]T[...]


### İkinci yazıt.
Anıtsal yazıt levhası, ilk yazıta çok uzak olmayan bir yerde bulunmuş olup 19. yüzyıldan önce bir zamanda da kırılmıştır; üzerindeki metin şöyledir:
 L ARTORIVS
 CASTVS P P
 LEG V MA[.] PR
 AEFEC[.]VS LEG
 VI VICTRIC
Clauss (CIL 03, 12791 (p 2258, 2328,120); CIL 03, 14224; IDRE-02, 304’ü izleyerek) şu şekilde genişletir:
L(ucius) Artorius | Castus p(rimus) p(ilus) | leg(ionis) V Ma[c(edonicae)] pr|aefec[t]us leg(ionis) | VI Victric(is)|[...]
Çevirisi: Lucius Artorius Castus, V. Makedonica lejyonunun primus pilus'u, VI Victrix lejyonunun praefectus’u [...]


### Olası üçüncü yazıt.
Roma’da bulunduğu öne sürülen, ancak 19. yüzyılda Paris’te kayda geçtiği belirtilen bir damga üzerindeki, tarihsiz ve kökeni belirsiz bir yazıtın metni şöyledir:
 • LVCI •<br>
 • ARTORI <br>
 • CASTI • 
Yazıtın gösterdiği üzere metin tamlayan halindedir. Buna göre genişletilmiş biçim *Lucii Artorii Casti* olacaktır; anlamı: “Lucius Artorius Castus’a (aittir)”.


## Kral Arthur ile özdeşleştirilmesi.
1924’te Kemp Malone, Lucius Artorius Castus’un Orta Çağ Avrupa edebiyatındaki Arthur figürüne esin kaynağı olabileceği olasılığını ilk öne süren kişi oldu. Daha yakın dönemde bu görüşü savunanlar arasında iki yazar olan C. Scott Littleton ve Linda Malcor yer alır. Ancak, tarihsel Artorius Castus’un Arthur efsaneleriyle çok az ortak noktasının bulunması ve ileri sürülen argümanların aşırı ölçüde spekülasyona ve temenniye dayanması nedeniyle, bu hipotez önde gelen Arthur araştırmacıları tarafından yoğun biçimde eleştirilmiştir.
Tarihsel Lucius Artorius Castus ile geleneksel Kral Arthur’un kişi ve kariyerleri arasındaki önemli farklılıklar nedeniyle, ana akım tarihçilerin uzlaşısı, ilkinin ikincisine esin vermiş olmasının pek olası olmadığı yönündedir. Örneğin Lucius Artorius Castus, Arthur efsanelerinin ortaya çıkmasına zemin hazırlayan Britanya’daki MS 5. yüzyıldaki Sakson istilalarıyla çağdaş değildir; Arthur’a ilişkin en erken yazılı atıflardan bazılarında onun Saksonlara karşı savaştığı belirtilir. İkisi arasındaki en güçlü bağ, “Artorius” biçimindeki geniş aile/klan adının zamanla “Arthur” kişisel adına dönüşmüş olabileceği ihtimalidir; ancak bu, Lucius Artorius Castus’un bizzat efsanelere ilham verdiği anlamına gelmez. Yine de, ne kadar düşük ya da uzak olursa olsun, yerel anlatılarda adının yaşatılıp yeniden anlatımlar içinde büyümüş olması ihtimali bütünüyle göz ardı edilemez. Bununla birlikte, Lucius Artorius Castus’un “gerçek” Kral Arthur olduğuna dair kesin bir kanıt henüz ortaya konmuş değildir.