# Antik Roma yolları
Antik Roma yolları Roma İmparatorluğu'nun büyüyüp gelişmesinde zorunlu bir unsur olmuştu. Bu yollar nedeniyle Romalılar orduları için emniyetle ve hızla büyük alanlar içinde hareket alanı sağlamışlardır. Bu yollar aynı zamanda haberleşme ve iletişim için elzem olmuşlardır. İktisadi bakımdan ise Antik Roma yolları, Roma'ya yiyecek ve emtia ticaretinin gelişmesinde ve çok geniş bir alanda Roma mallarının yayılıp dağıtılabilmesini sağlamıştır. Roma İmparatorluğunun en parlak zamanlarında antik Roma yolları ağı 85.004 km kara yolunu kapsamaktaydı ve 372 bağlantıdan oluşmaktaydı.
Latince "viae" adı verilen Antik Roma yollarının yapımı askeri, ticari ve siyasal nedenlerle gerekmiş ve Romalılar bu yollar ağ sistemini yapıp ve sonra bakımını sağlamakta büyük deneyim kazanmışlardır. Antik Roma yolları bir mahalden diğer mahale asker ve askeri malzeme taşımak için yapılmakla beraber bu yollar ana taşıt olarak atlı araba için yapılmıştı. Roma askeri lejyonları bu yollar sayesinde çabuk ve emniyetli olarak ülke içinden Roma sınırlarına gidebilmekteydiler. Böylelikle bu yollar imparatorluğun emniyetini ve istikrarını sağlamak için en büyük unsur olmuşlardır. Diğer taraftan Orta Çaglara girmeden Roma İmpartorluğu'nun çöküşüne de sebep olmuşlardır. Romalıların düşmanları olan barbar kavimler bu yollardan Roma topraklarına gelip yerleşip idaresini ellerine geçirmişlerdir. Roma İmparatorluğu'nun ortadan kalkması ile birlikte bu yolların çoğu bin, iki bin yıl aynı güzergahtan iletişimi sağlamaya devam etmişlerdir.


## İsimlendirme.
Antik Roma yolları Latince "viae" olarak tanımlanmaktaydı. Latince "vehere" yani taşıma, getirme ve götürme anlamına gelen sözcükten türetilmişti. Belirli Antik Roma yolları bir özel yol isimi taşımaktaydı. Özel yol ismi, çok kere yolu yapmak için devlet emirini veren "censor" unvanlı yüksek Romalı devlet memuruna atfen verilmiştir. Bu yol yapmaya izin veren memur Roma Cumhuriyeti zamanında en yüksek devlet rütbesi olan "konsül’"ün altındaydı. Bazı yollar isim veren kişiler sonradan konsül rütbesini de taşımışlardır ama yol isim "censor" rütbesinde iken verdikleri emire dayanmaktaydı. Bazı Antik Roma yollar daha "censor" rütbesi ortaya çıkmadan yapılmış iseler o zaman ya vardıkları son merhale veya içinden geçtikleri bölgelerden en büyüğü ismin almışlardır. Eğer Antik Roma yolunda büyük bir değişme (yani yolun sathını tümünü değiştirilmesi veya yol güzergah değişmesi) halinde yeniden isim verilirdi.


## Dışsal kaynaklar.
Genel makaleler
  - Roman Roads 
  - Road Map
  - Viae - Article by William Ramsay 
  - Traianus - Technical investigation of Roman public works
Antik yolların tanımları
  - Akdeniz etrafında bulunan ülkelerde Roma yolları 
  - Fransa'da bulunan Antik Roma yolları 
  - Antik Raetia Eyaletinde bulunan Roma yollarının fotoları (Almanca)
Amme ve özel sahışlar hakkında Roma hukuku
  - Servitutes
Antik Roma yol yapımı
  - Antik Roma yol yapımı 
  - Antik Roma yol yapımı 
  - Antik Roma yol yapımı 


## Birincil Roma Kaynakları.
  - Siculus Flaccus, 'De condicionibus agrorum' cap. XIX
  - Isidori Hispalensis Episcopi Etymologiarum sive Originum Liber XV, 15-16
  - Codex Theodosianus:
   - 8.5 De cursu publico angariis et parangariis 
   - 15.3 De itinere muniendo
  - Corpus Iuris Civilis
   - C.12.50 De cursu publico angariis et parangariis
   - D.8.3.0 De servitutibus praediorum rusticorum.
   - D.8.6.2
   - D.43.7 De locis et itineribus publicis
   - D.43.8 Ne quid in loco publico vel itinere fiat.
   - D.43.10 De via publica et si quid in ea factum esse dicatur.
   - D.43.11 De via publica et itinere publico reficiendo.
   - D.43.19 De itinere actuque privato.


## Dipnotlar.
  - Von Hagen, Victor W., "The Roads That Led To Rome", The World Publishing Company, Cleveland and New York, 1967