BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Serap Yiğit
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 Türkiye plaj
Serap Yiğit (d. 25 Mart 2001 Kastamonu, Türkiye), Türk hentbolcu. Araç Belediyespor ve Türkiye millî plaj hentbolu takımında sağ kanat pozisyonunda oynamaktadır.


## Erken yaşamı ve kariyeri.
Serap Yiğit, 2019 yılına kadar Kastamonu Belediyesi GSK'de forma giyerken bu tarihten itibaren Araç Belediyespor'a transfer oldu.
2019 yılında Litvanya'nın Klaipėda kentinde Avrupa Şampiyonası dışındaki katılımcılar için 19 yaş altı değiştirme turnuvasında üçüncü oldu. Beş maçın hepsinde oynadı ve iki gol attı.
Yiğit, Karadağ'da ilk kez 2018 yılında Türkiye 18 yaş altı kadın millî plaj hentbolu takımının oyuncusu olarak Gençler Avrupa Şampiyonası'na (U18) katıldı. Yedi maçın tamamında oynadı ve sekiz sayı kaydetti. 2018'de Arjantin'in başkenti Buenos Aires'te düzenlenen 2018 Yaz Gençlik Olimpiyatları'nda Türkiye plaj hentbolu takımında forma giydi ve dokuz maçta topladığı 46 puanla Beyzanur Türkyılmaz ve Beyza Karaçam'ın ardından en çok gol atan üçüncü Türk oyuncu oldu.
# Asım Şengör
Mehmet Asım Şengör (d. 17 Eylül 1928, İstanbul - ö. 21 Ocak 2018, İstanbul), Türk iş insanı ve yöneticidir. Tamek ve Fruko şirketlerinde yöneticilik yapmıştır. Jeolog, bilim insanı ve İTÜ Jeoloji Bölümü eski öğretim üyesi Prof. Dr. Celal Şengör'ün babasıdır.


## Hayatı.
Asım Şengör, 1928 yılında İstanbul'da, Prizren'den göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası halı ticareti ile uğraşan Celalettin Şengör, annesi Pirlepe kökenli Saniye Şengör'dür. Şemsettin Şengör, Fikret Şengör ve Ayla Sipahioğlu adında 3 kardeşi vardır; kardeşi Şemsettin ile oğlu Ahmet Kamil halen Kapalıçarşı'da Celalettin Bey'in kurduğu halı dükkanının sahibidir.
Liseyi Galatasaray Lisesi'nde okuduktan sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girmiştir, ancak eğitimini yarıda bırakarak ticaret hayatına atılmıştır.
Yanya ve Preveze'den göç etmiş bir aileden olan Mehmet Nuri Sipahioğlu, babası Celalettin ve bir Alman şirketi ortaklığıyla kurulan Tamek Holding ile şirketleri olan Tamek Gıda ile Fruko Gazoz'un yönetim kurullarında çalışmaya başladı. İleri yıllarda Tamek Holding Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürütmüştür. Tamek-Fruko haricinde Türkiye Gemi Sanayi, Türkiye Denizcilik İşletmeleri, Türkiye Petrolleri, Türkiye İhracatçılar Meclisi ve Türkiye Kalkınma Bankası'nda da yöneticilik yapmıştır.
Şengör, 21 Ocak 2018 tarihinde İstanbul'da uzun süren hastalığına yenik düşerek ölmüştür. Kabri, Zincirlikuyu Mezarlığı'nda bulunmaktadır.


## Ailesi.
Şengör, babasının iş ortağı Mehmet Nuri Sipahioğlu ile eşi Kudret'in kızı Günseli Güler Şengör (d. 17 Mayıs 1933 - ö. 7 Şubat 2012) ile evli ve iki çocuk sahibidir; jeoloji profesörü A. M. Celal Şengör ve Meral Taşlıklıoğlu. Torunları ise kendi adı verilen Asım Şengör ile Sinan Taşlıklıoğlu'dur. Step Halı'nın kurucusu Cem Şengör'ün büyük amcasıdır. Sipahioğlu ve Hergüner aileleri, Bekir Okan ve Tarık Binat'ın akrabasıdır.
# Ferahşad Hatun
Ferahşad Hatun, Muhtereme Hatun olarak da bilinir, Osmanlı Sultanı II. Bayezid'ın eşiydi.
Ferahşad, Bayezid'in haremine 1484'te girdi ve 1486'da Bayezid'in son oğlu Şehzade Mehmed'i doğurdu.
Mehmed 1490'da Kefe'ye yönetici gönderildi ve Ferahşad da ona eşlik etti.
Mehmed'in Aralık 1504'teki ölümünün ardından Bursa'ya gitti. Silivri, ve İstanbul'da bağışlarda bulundu. Bursa Muradiye Külliyesi'ne defnedildi.
# Şem’i
Şem'i (ö. 1591), Osmanlı Türkçesi mütercimi ve Fars edebiyatı yorumcusu Şemʿullah Mustafa ibn Mehmed'in müstear adıdır. Nişaburlu Attar, Nizami Gencevi, Saadi Şirazi, Rumi, Hafız ve Cami gibi ünlü İranlı yazarların eserleri üzerine şerhler yazmıştır.
Şerhlerinden birçoğu Sultan III. Murad dönemindeki yüksek saray mensupları için yazılmıştır. III. Murad, Şubat 1587'de Şem'i'ye, Mevlana'nın altı ciltlik "Mesnevi’sine" Türkçe bir şerh yazmasını emretti. Sultan Murad'ın bu desteği, "Mesnevi'nin" çok geniş bir Türk okur kitlesine ulaşmasıyla sonuçlandı.
# Bernard Lemaire
Bernard Lemaire (6 Mayıs 1936 – 8 Kasım 2023), Kanadalı sanayici ve iş adamı. Kanada'da ambalaj ürünleri, kağıt mendil ürünleri ve ince kağıt ürünleri üreten Cascades Inc.'in Yönetim Kurulu Başkanıydı.


## Hayatı.
Lemaire, 6 Mayıs 1936'da Drummondville, Quebec, Kanada'da doğdu. Sherbrooke Üniversitesi ve McGill Üniversitesi'nde inşaat mühendisliği eğitimi gördü. 1960'ta ailesine ait geri dönüşüm firması Drummond Pulp & Fibre bünyesinde çalışma hayatına girdi. 1963'te babası ve kardeşi Laurent ile birlikte Papier Cascades Inc. firmasını (sonradan: Cascades Inc.) kurdu. 1992 yılına kadar firmanın Yönetim ve İcra Kurulu Başkanı olarak görev yaptı.
Lemaire'in başkanlığında firma Kingsey Falls, Quebec'teki küçük bir kağıt fabrikasından Kanada, Amerika Birleşik Devletleri ve Fransa'da 90 fabrikası ve 11. 000 çalışanı olan çok uluslu bir sanayi devine dönüştü.
Hizmetlerinden dolayı 1987'de Kanada Nişanı'nı ve 2002'de Légion d'honneur Nişanı'nı almıştır.
Kurucusu olduğu aile firmasındaki görevinden köşesine çekildikten sonra 1.000 büyük baş hayvanın yer aldığı bir sığır çiftliği kurmuş ürettiği doğal ve hormonsuz et mamüllerini yerel marketlere, IGA'ya, Avril Sağlık Süpermarketleri'ne, kasaplara ve restoranlara pazarlamıştır.
Lemaire, 8 Kasım 2023'te doğal nedenlerden 87 yaşında ölmüştür.
# Halil Kaya (siyasetçi)
Halil Kaya (d. 1960), Türk siyasetçi ve inşaat mühendisi. 22. Dönem Ak Parti Van Milletvekiliği yaptı.
# Miah Dennehy
10 2023 (73 yaşında) Cork, İrlanda
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Jeremiah Dennehy ya da Miah Dennehy (29 Mart 1950, Cork - 10 Kasım 2023, Cork), sol kanat bölgesinde oynamış İrlandalı profesyonel futbolcu.


## Hayatı.
Dennehy, 29 Mart 1950'de Cork, İrlanda'da doğdu. Aktif futbol kariyerini 1968-1985 yıllarında sol kanat mevkiinde ülkesi İrlanda, İngiltere ve Galler'deki muhtelif kulüplerde sürdürdü. 1972'de FAI Kupası finalinde hat-trick yapan ilk İrlandalı futbolcu olarak tarihe geçti. Aynı zamanda 1972 ila 1977 yılları arasında İrlanda millî futbol takımıyla çıktığı 11 maçta 2 gole imza attı.
Dennehy, 10 Kasım 2023'te doğum yeri Cork, İrlanda'da doğal nedenlerden 73 yaşında öldü.
# José Sanfilippo
 Santrfor 
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
José Francisco "El Nene" Sanfilippo (d. 4 Mayıs 1935, Buenos Aires), forvet pozisyonunda görev yapmış eski Arjantinli futbolcudur.


## Kulüp kariyeri.
Sanfilippo Buenos Aires'te doğdu. Kulüp kariyeri boyunca Arjantin'de San Lorenzo, Boca Juniors ve Banfield; Uruguay'da Nacional ve Brezilya'da Bangu ve SC Bahia takımlarında forma giydi.
Sanfilippo, San Lorenzo adına ilk lig golünü 21 Kasım 1953'te Banfield'a attı ve 1962'ye kadar 192 lig golü kaydetti.
1963'te Sanfilippo Boca Juniors'a transfer oldu, ancak 1964'te eski kulübü San Lorenzo'ya karşı oynadığı maçta yaşanan yumruk olayının ardından kulüpten atıldı.
Sanfilippo, Copa Libertadores ilk turunun ardından 1964'te Uruguay takımı Nacional'e katıldı. Kulüpte oynadığı tek Copa maçında Colo Colo'ya gol attı, ardından dostluk maçında sakatlandı.
Sanfilippo, Arjantin futbolunda en çok gol atan 5. oyuncudur.


## Millî takım kariyeri.
Sanfilippo, Arjantin ile 1958 ve 1962 FIFA Dünya Kupası'nda forma giydi. Arjantin'in Leopoldo Luque ile birlikte 22 golle en çok gol atan 9. oyuncusudur.


## Başarıları.
  - San Lorenzo
  - Primera División (3): 1959, 1972 Metropolitano, 1972 Nacional
  - Boca Juniors
  - Copa Libertadores ikinci: 1963
  - Bahia
  - Campeonato Baiano: 1970, 1971
  - Arjantin
  - Panamerikan Oyunları: 1955
  - Copa América: 1957


### Kişisel.
  - Primera División gol kralı (4): 1958 (28 gol), 1959 (31 gol), 1960 (34 gol), 1961 (26 gol)
  - Copa América gol kralı: 1959
  - Copa Libertadores gol kralı: 1963 (7 gol)
# Ali Bey Çeşmesi (Mevlanakapı)
Ali Bey Çeşmesi ya da Halkalı Çeşmesi, İstanbul'un Fatih ilçesindeki bir çeşmeydi. Ali Bey tarafından, yine kendisinin yaptırdığı okulun bir duvarına bitişik olacak şekilde 1706 ya da 1707 yılında yaptırıldı. Millet Caddesi'nin inşası nedeniyle 1957 yılında yıkıldı.
Mevlanakapı Mahallesi'nde konumlanan çeşme, klasik Osmanlı mimarisi üslubundaydı. Kesme taşla yapılan çeşmenin , kemerli bir niş içindeydi. Kemerin üstünde ise Nehrî tarafından yazılan altı beyitlik yapım kitâbesi yer alıyordu.


## Tarihi.
Ali Bey tarafından 1706 ya da 1707 yılında yaptırıldı.#YÖNLENDİRME İbrahim Hilmi Tanışık, Ali Bey için "kara kethüda" lakabını kullansa da çeşmenin kitâbesine göre Ali Bey, "eski vezir kara kethüda"nın yeğeniydi ve bu kişi, Veli Mehmed Paşa'nın kethüdası Kara İbrahim Ağa'ydı. Ali Bey, çeşme üzerine bir taş okul binası yaptırmış ve bu bina 1922 yılında yıkılmıştı. Çeşmenin suyu, Halkalı sularının bir parçası olan Ebusuud suyolundan geliyor ve bundan ötürü halk arasında Halkalı Çeşmesi olarak da biliniyordu.
Millet Caddesi'nin inşası esnasında, yol hizasında kaldığı gerekçesiyle 1957 yılında yıkıldı. İbrahim Hilmi Tanışık, 1943'te yayımlanan eserinde çeşmenin kitâbesinden bahsederken yıkımından önce çeşmeyi ziyaret eden Behçet Ünsal, kitâbesinin olmadığını kaydeder.


## Konumu ve mimarisi.
İstanbul'un Fatih ilçesinin Mevlanakapı Mahallesi'nde, daha önceleri Taş Mektep olarak adlandırılan Karanfilli Çavuş Sokağı'nın Millet Caddesi'ne bakan cephesinde, haznesinin üstündeki okul binasının bir duvarında konumlanan bir duvar çeşmesiydi. Klasik Osmanlı mimarisi üslubundaki kesme taşla yapılan çeşmenin , kemerli bir niş içindeydi. Kemerin üstünde konumlanan altı beyitlik, iki sütun ve altı satırdan oluşan yapım kitâbesinin Nehrî tarafından sülüs üslubuyla yazılan metni şu şekildeydi:
# Uluç Hasan Paşa
Uluç Hasan Paşa, ya da Venedikli Hasan Paşa (d. 1544 – ö. Temmuz 1591), Osmanlı denizcisi, yöneticisi ve kaptan-ı deryası.
1544 yılında Venedik vatandaşı olarak Andrea Celeste adıyla doğdu. 1560 yılında Ragusa Cumhuriyeti'nin "Fabiano" adlı gemisinde denizcilik hayatına başladıysa da 1563 yılında Trablusgarp Beylerbeyi Turgut Reis'e esir düştü. Müslüman oldu ve Uluç Hasan adıyla denizciliğe devam etti. Turgut Reis'in 1565 yılında Malta Kuşatması'nda ölmesinin ardından Beylerbeyi olan Uluç Ali Reis'in emrine girdi. 1577 yılında Selanik Sancakbeyi oldu. Aynı yıl (1580' dek sürdüreceği) Cezayir Beylerbeyliği görevine getirildi. 1580 yılında Osmanlıların desteğiyle 1576'da Fas Sultanlığı tahtına çıkan Abdülmelik'in 1578'de Vadisseyl Muharebesi'nde ölmesi üzerine dul kalan eşi Zehra'yla evlendi (bu olaylar İspanyol yazar Cervantes'in kaleme aldığı oyunlara da konu oldu
1582-1585 arası yeniden Cezayir, 1585-1587 arasında Trablusgarp ve 1587-1588 arasında Tunus Beylerbeyliği yaptı. Kılıç Ali Paşa'nın ölümünden sonra bir yıl kaptan-ı derya olan Enderun çıkışlı İbrahim Paşa'nın ardından bu göreve geldi.
Gerek 1577-1580 arasındaki Cezayir gerek 1585-1587 arasındaki Trablusgarp Beylerbeylikleri döneminde Fas Sultanlığı'na karşı daha sert bir siyaset izlenmesi için çaba gösterdi. 


## Kaptan-ı deryalığı (1588-1591).
Uluç Hasan Paşa bu göreve geldiğinde Osmanlı İmparatorluğu 1573'ten beri Venedik, 1577'den beri ise İspanya ve bağlıları (Sicilya, Napoli ve Ceneviz) ile barış/ateşkes halindeydi ve Tunus'un fethinden (1574) bu yana fetih amaçlı deniz seferleri icra etmiyordu.
Hasan Paşa'nın en önemli harekâtı ise 1588'den beri Trablusgarp'ta devam eden isyanın bastırılması oldu. Kasım ayında Yahyaoğlu Yahya adlı bir Hâricînin Mehdilik iddiasıyla başladığı ayaklanma yayılmış, Beylerbeyi İstanköylü Ahmed Paşa 1590 Şubat'ında öldürülmüştü. Aynı yıl 50 kadırga ve yeterli sayıda askerle Trablus'a ulaşan Uluç Hasan Paşa komutasındaki Osmanlı donanması karaya asker çıkardı ve Yahyaoğlu Yahya'yı öldürerek ayaklanmayı bastırdı.
Sözkonusu sefer sırasında İspanya elçisi Juan de Segni’nin ateşkes antlaşmasının uzatılması için müzakerelerde bulunması nedeniyle, Osmanlı donanması (İspanya'ya bağlı) Sicilya ve Napoli Krallığı kıyılarına saldırıda bulunmadı (Nitekim Segni, bu görevini başarıyla yerine getirmiş ve İngiliz ve Fransız elçilerinin tüm engellemelerine rağmen, ateşkes antlaşmasının 1593’e kadar uzatılmasını sağlamıştı).
Venedikli kökeninden dolayı (esasen Osmanlıların barış halinde bulunduğu) anılan devlete yönelik müzahir bir tutum sergiledi ve bu devlete yönelik korsan saldırılarına izin vermedi. Buna mukabil, İngiltere Krallığı lehine ve İspanya'ya hasım bir siyasî duruş sergiledi. 
1591 Temmuz'unda ani bir şekilde öldü ve Kılıç Ali Paşa'nın türbesine gömüldü.
# Alejandro Scopelli
23 1987 (79 yaşında) Meksiko, Meksika 
 Santrfor 
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
! colspan="3" style="text-align:center" | adına 
! colspan="3" style="text-align:center" | Erkekler futbol 
! colspan="3" style="text-align:center;" | FIFA Dünya Kupası 
 #YÖNLENDİRME 
Alejandro Scopelli Casanova (es, it; 12 Mayıs 1908, La Plata - 23 Ekim 1987, Meksiko), forvet pozisyonunda görev yapmış eski İtalyan Arjantinli futbolcu ve teknik direktördür. 1929-1941 yılları arasında Arjantin forması giydi ve 1930 FIFA Dünya Kupası'nda oynadı. Ayrıca bir keresinde İtalya'yı temsil etti.


## Kariyeri.
La Plata'da doğan Scopelli, kariyerine Arjantin ekibi Estudiantes de La Plata'da başladı ve burada "Los Profesores" lakaplı efsanevi takımın bir parçası oldu. 1931'de 31 gol attı ancak takım arkadaşı Alberto Zozaya'nın 33 golüyle altın ayakkabıyı kaçırdı.
1933'te Scopelli, Roma'da oynadığı İtalya'ya taşındı. Bu süre zarfında İtalyan vatandaşlığı aldı ve İtalya millî takımında oynadı. 1936'da Racing Club de Avellaneda'da oynamak için Arjantin'e döndü. Daha sonraki kariyerinde Fransa takımı Red Star'da forma giydi, İkinci Dünya Savaşı'nın başlarında Belenenses ve Benfica'da oynadı. 1942'de Universidad de Chile'de oynamak için Güney Amerika'ya döndü.


## Teknik direktörlük kariyeri.
Emekliliğinden sonra teknik direktör oldu ve Meksika'da Club América; İspanya'da Valencia, Español ve Deportivo de La Coruña; Portekiz'de Belenenses, Sporting ve Porto ve Universidad de Chile gibi birçok kulübe koçluk yaptı.
Scopelli, 4 Eylül 1955'te Partizan'a karşı Şampiyonlar Ligi açılış maçında Sporting menajeriydi.
Scopelli ayrıca Şili, Portekiz ve Meksika millî takımlarına antrenörlük yaptı.


## Kariyer istatistikleri.
### Millî takım golleri.
 Arjantin'in golleri ilk sırada verilmiştir. Skor sütunundaki sonuç Scopelli'nin attığı golden sonraki maç skorunu, sonuç sütunundaki skor ise maç sonucunu göstermektedir.


## Ölümü.
Scopelli, 22 Ekim 1987'de 79 yaşında Meksiko'da öldü.


## Başarıları.
### Kişisel.
Arjantin
  - Copa América: 1937
  - FIFA Dünya Kupası ikinci: 1930


### Teknik direktörlük.
Valencia
  - Fuar Şehirleri Kupası: 1961-62, 1962-63
América
  - Copa MX: 1963-64, 1964-65
Universidad de Chile
  - Primera División: 1967
# Roony Bardghji
 Sağ kanat
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Roony Bardghji (d. 15 Kasım 2005), sağ kanat pozisyonunda oynayan Kuveyt doğumlu Süryani kökenli İsveçli profesyonel futbolcu. La Liga ekiplerinden Barcelona forması giymektedir.


## Hayatı.
### Ailesi.
Roony Bardghji, Kuveyt'te 15 Kasım 2005'te Halepli Süryani asıllı bir aileye doğdu. Altı yaşındayken ailesiyle İsveç'in Kallinge şehrine göçtü.


### Kariyeri.
Bardghji, 2020 yılında Malmö'den Kopenhag'a transfer oldu. 21 Kasım 2021'de Danimarka Superliga'da AGF'ye karşı Kopenhag formasıyla ilk maçına çıktı ve 16 yaş 6 günlükken kulüpte forma giyen en genç oyuncu oldu. Yedi gün sonra, Kopenhag formasıyla ilk golünü AaB karşısında 3-1 kazandıkları maçta attı.
25 Ekim 2022'de Bardghji, Sevilla karşısında alınan 3-0'lık yenilgide 62. dakikada yedek kulübesinden gelerek UEFA Şampiyonlar Ligi'ndeki ilk maçına çıktı. 7 Ocak 2023 tarihinde, Aralık 2025'e kadar uzanan yeni bir sözleşme imzaladı.
Bardghji, 8 Kasım 2023'te kariyerinin ilk Şampiyonlar Ligi golünü attı ve 87. dakikada Manchester United'ı 4-3 yendikleri maçta takımına galibiyeti getirdi. Mayıs 2024'te antrenman sırasında dizinden ciddi bir sakatlık geçirdi ve bu sakatlık onu 9 ila 12 ay boyunca sahalardan uzak tuttu.
# Tecelli
Tecelli (Arapça:التجلي), İslam dininde tasavvufi bir terim. Lügâtte ortaya çıkma, belirme, görünme gibi mânâlara gelir. Tecelli kelimesi, tasavvuf inancında Tanrı’nın doğada ve insanda belirmesi anlamında kullanılan bir terimdir, bu açıdan Şiilik'teki hulûl inancı ile benzerlik gösterir. Alevi-Bektaşi Edebiyatına ait manzum eserlerde sıklıkla kullanılan bir terimdir.
# Muhammed Gimri
Muhammed Gimri (d. 2003), Tümen doğumlu Dağıstan asıllı Türkiye adına yarışan güreşçidir. Serbest stilde 92 kiloda mücadele eden sporcu, İstanbul Büyükşehir Belediyespor kulübü bünyesinde ve millî takım adına müsabakalara katılmaktadır.


## Kariyeri.
Romanya'nın Bükreş kentinde düzenlenen 2023 Avrupa U23 Güreş Şampiyonası'nda serbest stil 92 kilogramda mücadele eden Muhammed Gimri, finalde Gürcü rakibi Andro Margishvili'ye 7-1 mağlup olarak gümüş madalya kazandı. Bükreş'teki şampiyonaya Fransız Adlan Viskhanov'u 3-1 yenerek başladı. Çeyrek finalde Yunan Gkivi Bliatze'yi 8-3 mağlup ederek yarı finale yükseldi. Yarı finalde de, Ukraynalı rakibi Roman Rychko karşısında minderden 3-0 galip ayrılarak adını finale yazdırdı.
Arnavutluk'un Tiran kentinde düzenlenen 2023 Dünya U23 Güreş Şampiyonası'nda serbest stil 92 kilo final maçında Moldovalı Ion Demian'ı 4-3 yenerek altın madalya kazandı. Son16 turunda Japon Satoshi Miura'yı 12-4, çeyrek finalde Amerikalı Jacop Cardenas'ı 10-1 yendi. Yarı finalde de Hint rakibi Prutviraj Babasaheb Patil'i 8-5 yenerek finale yükselmişti. Muhammed böylece Türkiye'ye, 2017'den bu yana düzenlenen Dünya 23 Yaş Altı Güreş Şampiyonası'nda serbest stildeki ilk altın madalyasını getirdi.
# Kishakapı Kilisesi
Kishakapı Kilisesi veya Kartsha Kapısı Kilisesi (Gürcüce: ქარცხის კარის ეკლესია), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı ve eski adı Kartshakari (Kartsha Kapısı) / Kishakapı olan Derekapı köyünde Orta Çağ'dan kalma bir Gürcü kilisesidir.


## Tarihçe.
Kisha Kapı veya Kartsha Kapısı adı, Kartsha köyüne bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Kartsha (ქარცხა) ise, Gürcüce bir yer adı olup gökçe çan çiçeğinin ("Campanula tridentata") yetiştiği yeri ifade eder. Kartsha Kapısı köyü ve kilisesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Kishakapı Kilisesi bu dönemden kalmış olmalıdır. Köyün Müslüman olmasıyla kilisenin cemaatini ve işlevini yitirdiği, zaman içinde de yıkıldığı anlaşılmaktadır.


## Mimari.
Kishakapı Kilisesi, köyün girişinde, yolun sağ tarafında bir bahçe içinde yer alır. Bundan dolayı köylüler kilisenin bulunduğu yeri "Kilise Bağı" olarak adlandırmaktadır. Kiliseden geriye batı kolu ile güney duvarının bir kısmı kalmıştır. Tek nefli bir yapı olan kilise kaba yonu taşlarla dolgu duvar tekniğinde inşa edilmiştir. Orta mekânın bir kubbeyle örtülü olduğu kalıntılardan anlaşılmaktadır. Kilise, geçiş sistemi pandantiften dolayı “kubbeli salon" diye adlandırılan bir plana sahiptir. Yapının kubbe dışında kalan bölümleri içte beşik tonoz, dışta çift pahlı çatı ile örtülmüştür. Çatı kireç harcıyla tutturulmuş moloz taşlarla kaplanmıştır.
# Alperen Berber
Alperen Berber (d. 28 Mart 2005, Samsun), Türk güreşçidir. Grekoromen stilde 82 kiloda mücadele eden sporcu, Ankara ASKİ kulübü bünyesinde ve millî takım adına müsabakalara katılmaktadır. 2024 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda altın madalya kazanmıştır.


## Kariyeri.
Ürdün'ün Amman kentinde düzenlenen 2023 Dünya Gençler Güreş Şampiyonası'nda grekoromen stil 82 kilo final maçında İranlı Yasin Ali Yazdı'yı 9-1 mağlup ederek gençlerde dünya şampiyonu oldu.
Arnavutluk'un Tiran kentinde düzenlenen 2023 Dünya U23 Güreş Şampiyonası'nda grekoromen stil 82 kilo final maçında bağımsız sporcu Aues Gonibov'a mağlup olarak gümüş madalya kazandı.
Romanya'nın Bükreş kentinde düzenlenen 2024 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda erkekler grekoromen stil 82 kiloda final maçında bireysel bağımsız olarak katılan Rusya adına yarışan Islam Aliev'i 4-3 yenerek altın madalya kazandı. İkinci turda Azerbaycanlı Refik Hüseynov'u 7-1, çeyrek finalde Gürcü Gela Bolkvadze'yi 7-1, yarı finalde ise Bulgaristan adına yarışan Ayk Mnatsakanyan'ı yenerek finale çıkmıştı.
Arnavutluk'un Tiran kentinde düzenlenen Avrupa U23 Güreş Şampiyonası'nda erkekler grekoromen stil 82 kiloda Alperen Berber, ilk turda Rumen Patrik Gordan ile 1-1 berabere kaldı ve son puan avantajıyla, çeyrek finalde Bireysel Bağımsız olarak katılan Rusya adına yarışan Baskhan Saidov'u 4-2, yarı finalde Ukraynalı Ivan Chmyr'ı 4-1, final maçında ise Fransa adına yarışan Vladimeri Karchaidze karşısında 3-1 öndeyken rakibini tuşla yenerek altın madalya kazanmıştır.
# Henri Isemborghs
9 1973 (59 yaşında) Forvet
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Hendrik Victor "Rik" Isemborghs (30 Ocak 1914, Anvers - 9 Mart 1973), eski Belçikalı profesyonel futbolcudur. Royal Beerschot AC ve Belçika millî takımında oynadı. Belçika'nın 1938 Dünya Kupası'ndaki tek maçında gol attı.
# Johan Walem
 Orta saha 
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Johan Walem (d. 1 Şubat 1972, Soignies), orta saha pozisyonunda görev yapmış eski Belçikalı futbolcu ve şu an Kortrijk'in teknik direktörüdür. Döneminin en iyi Belçikalı orta saha oyuncularından biri olarak kabul edilmektedir. Millî takımında 36 maçta 2 gol attı.


## Kariyeri.
Walem, Belçika'nın Soignies şehrinde doğdu. Eski kulüpleri Molenbeek (gençken), Anderlecht, Udinese, Parma (kiralık), Standard Liège, Torino ve Catania'dır. Udinese'de, kusursuz pas atma becerisi edindiği için kendisine "Il Geometra" (Geometri Uzmanı) adı verildi. O dönemde Alman forvet Oliver Bierhoff ile olan ortaklığı da övgüyle karşılandı. Emekli olduktan sonra Belgacom TV'de TV danışmanı ve Udinese Calcio'da altyapı koçu olarak çalıştı. Walem, 2011-12 sezonunun ardından Belçika 21 yaş altı millî futbol takımının başantrenörlüğünü devraldı.


## Başarıları.
### Oyuncu.
Anderlecht
  - Belçika Pro League: 1992-93, 1993-94, 1994-95
  - Belçika Kupası: 1993-94  ikinci 1996-97
  - Belçika Süper Kupası: 1993, 1995
Parma
  - Supercoppa Italiana: 1999
Udinese
  - UEFA Intertoto Kupası: 2000
Belçika
  - FIFA Fair Play Ödülü: 2002 Dünya Kupası
Kişisel
  - Yılın Belçikalı Genç Profesyonel Futbolcusu: 1991-92


## Teknik direktörlük istatistikleri.
"17 Kasım 2020 itibarıyla"
# Hârezmşâh
Harzemşah, Hârizmşah, Orta Asya'daki Harezm bölgesinin hükümdarları tarafından Geç Antik Çağdan 13. yüzyılın başlarına kadar yaygın olarak kullanılan, daha sonra nadiren kullanılmaya başlanan bir unvandır. Harzemşah olarak hüküm süren toplam dört aile vardı: Afrigoğulları(305-995), Me'munidler (995-1017), Altuntaşoğulları (1017-1041) ve en önde gelenleri Harezmşahlar Devleti hükümdarları (1097–1231).
# Antonio Baldini
Antonio Baldini (10 Ekim 1889, Roma – 6 Kasım 1962, Roma), İtalyan yazar, seyyah ve gazeteci.
20. yüzyıl İtalyan edebiyatının önemli yazarları arasındadır.


## Yaşamı.
1889'da Roma'da doğdu. Roma Sapienza Üniversitesi'nde edebiyat öğrenimi gördü. Öğrenimi sırasında gazeteciliğe başladı. Okuldan ancak 1916'da mezun olabildi.
İtalya'da 1900'lerin ilk döneminin önemli edebiyat isimleri olan Emilio Cecchi, Vincenzo Cardelli, Ricardo Bacchelli ve Aldo Palazzeschi gibi edebiyat ve sanat figürleri ile temas hâlinde oldu ve onlarla birlikte dönemin "La voce" ile "Lirica" gibi önemli dergilerinin hazırlanmasında rol oynadı. 1915'ten itibaren "L'Idea Nazionale" adlı gazetede düzenli olarak yazıları yayımlandı. Yazıları, daha çok edebiyat ve sanatla ilgili diğer konulara odaklanan üçüncü sayfada yer almaktaydı.
I. Dünya Savaşı'nda bir asker olarak cepheye gitti; savaşa dair deneyimlerini "Nostro purgatorio" (Bizim Arafımız) (1918) eserinde aktardı.
Savaştan sonra Roma'ya döndü. 1919-1922 yılları arasında İtalya'da edebiyat tarihinin önemli dergilerinden "La Ronda'nın" yayın kurulunda yer aldı. Daha sonraları "Corriere della sera" gazetesi ile çalıştı; özellikle de gezi yazıları okurlardan ilgi gördü. Yazar, gazetenin isteği üzerine 1930 yılında Türkiye seyahati yaptı; bu gezisi gazetede tefrika olarak yayımlandı. Ankara gözlemlerini daha sonra "Diagonale 1930, Parigi-Ankara" adlı eserinde aktardı. Eserin ilk bölümü Paris, ikinci bölümü Ankara gözlemlerine ayrılmıştı.
1931-1943'te aylık edebiyat dergisi "Nuova Antologia"'nın baş editörü oldu. 1937 yılında "Mussolini Edebiyat Ödülü "nü kazandı. İki yıl sonra, Baldini Kraliyet Akademisi üyeliğine ve kabul edildi. 1945'te yendien "Nuova Antologia "ya geri döndü ve hayatının sonuna kadar genel yayın yönetmeni ve edebi direktör olarak görev yaptı. 6 Kasım 1962'de Roma'da öldü.
# Altuntaş Harezmşah
Altuntaş (ö. 1032), 1017'den 1032'deki ölümüne kadar Harzemşah olan Türk komutan.
Altuntaş aslen Gazneli Sebüktegin'e hizmet eden köle bir komutandı. 1008 yılında Belh yakınlarındaki Şarkhiyan'daKarahanlılara karşı yapılan ve Gaznelilerin galip geldiği savaşta başrol oynadı. 1011 yılında Sabuk Tegin'in oğlu Gazneli Mahmud tarafından Herat'a vali olarak atandı.
1017'de Gazneli Mahmud, Harezm bölgesini Memunidlerin elinden aldı ve Altuntaş'ı buraya vali olarak atadı. Harezm bölgesini yöneten kişiler Harzemşah unvanını kullanırdı. Altuntaş'ın Harezmşah olarak buradaki görevi, Oğuz ve Karlukların bölgeye akın yapmasını engellemekten ibaretti. Ayrıca Mahmud'un Karahanlı hükümdarı Ali-tigin'e karşı başlattığı 1025 askeri seferine katılmıştır.
Altuntaş, Gaznelilere olan bağlılığından asla taviz vermemiştir. 1032'de Debusiye savaşında bir orduyu komuta etti. Sonuçsuz kalan ve çıkmaza giren çatışma sonucu Altuntaş ordusunu kurtarmayı başardı ancak çatışmada aldığı yaralar nedeniyle öldü. Harun ve İsmail Handan adında iki oğlu vardı. Harun, fiilen Harezm'in hükümdarı olmasına rağmen, ölümünden sonra Harzemşah olmadı.
# Ohio'da 2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimi
 - YÖNLENDİRME 
Ohio'da 2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimi, 2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri'nin bir parçası olarak yapılmıştır, ABD'deki seçim sistemi yüzünden Trump oyların sadece %53,27'sini aldığı halde bütün 18 delegeyi almıştır.
# Alonso de Córdoba
Alonso de Córdoba Gómez (d. 1505 – ö. 11 Nisan 1589), talihini Yeni Dünya'da arayan bir İspanyol asilzadenin (rico-hombre'nin) oğluydu.


## Hayatı.
İspanya'nın Ciudad Real Eyaleti, Valdepeñas'ta doğdu ve Valdepeñas'tan Merlolu Olalla ile evlendi.
De Córdoba, eşiyle birlikte 1534'te Peru'ya ve 1540'ta Pedro de Valdivia ile birlikte Şili'ye geldi. Santiago, Şili'deki yerli halk üzerinde encomienda (mütevelli) yapıldı ve 1548, 1568 ve 1580'de şehrin "regidor"'u olarak görev yaptı. 1559, 1562 ve 1581'de Santiago'nun belediye başkanıydı (alcalde). Koloni kurma hakkı satın alıp El Quisco'da İspanyol yerleşimini kurdu. 1589'da Santiago'da öldü.
Vitacura'daki bir caddeye onun adı verilmiştir.
# Dillon Brooks
Dillon Brooks (ˈ ; d. 22 Ocak 1996), kısa forvet pozisyonunda oynayan Kanadalı millî basketbolcu. National Basketball Association (NBA) ekiplerinden Phoenix Suns forması giymektedir. Oregon Ducks'ta kolej basketbolu oynadı ve 2017'de Pac-12 Konferansı Yılın Takımına seçildi. 2017 NBA Seçmeleri'nde Houston Rockets tarafından 2. tur, 45. sıradan seçildi ve Memphis Grizzlies'a takaslandı. 2023'te NBA En İyi Savunma Takımı İkinci Beşi'ne seçildi.
 - YÖNLENDİRME
# Motorola Atrix
Motorola Atrix, Motorola telefonları için kullanılan bir marka adıdır. Bu telefonlar şunları içerir:
  - Motorola Atrix 4G
  - Motorola Atrix 2
  - Motorola Atrix HD
Bu aynı adı (veya benzer adları) taşıyan ilgili nesnelerin listesini içermektedir. Eğer bir [ iç bağlantı] yanlışlıkla sizi buraya yönlendirdiyse, bağlantıyı asıl gönderilmek istenen sayfa ile değiştirebilirsiniz.
# Mae Capone
Mae Capone, Amerikalı gangster Al Capone’nun eşi olarak bilinir. Al Capone’nun organize suç dünyasındaki faaliyetlerinde önemli bir destekçisiydi. Ancak genelde düşük bir profilde kalmıştır ve halk gözünde pek tanınmamıştır.
Mae Capone, 1897'de Brooklyn, New York'ta doğdu. 1918'de Al Capone ile evlendi ve çiftin birlikte birkaç çocuğu oldu. Al Capone'nun organize suç dünyasındaki yükselişi sırasında, Mae, kocasına destek olmak ve ailesini korumak amacıyla arka planda kaldı. Al Capone'nun suç imparatorluğuyla bağlantılı olarak, Mae'nin hayatı genellikle dikkat çekici olaylardan uzak bir şekilde geçti.
Prohibisyon döneminde (1920-1933), Al Capone'nun liderliğindeki Chicago Outfit adlı suç örgütü, alkol ticareti ve diğer yasa dışı faaliyetlerle büyüdü. Mae, kocasının faaliyetlerine dair çok az bilgi verdi ve genellikle kameralardan uzak durdu.
Mae Capone, kocası Al Capone'nun hapis cezasına çarptırılmasından sonra ailesini bir arada tutma çabalarıyla bilinir. Al Capone'nun hapishanedeyken ekonomik zorluklarla mücadele etti, ancak ailesini korumak için çabaladı. Mae Capone, kocasının 1947'deki ölümünden sonra 1986'da 89 yaşında öldü.
Mae Capone'nun yaşamına dair daha fazla detay şu şekildedir: Al Capone'nun hapishaneden serbest bırakılmasının ardından, Mae ve ailesi Miami, Florida'ya taşındı. Ancak, Al Capone'nun sağlığı bozulmuştu ve mali durumları kötüleşmişti. Mae, kocasının Alzheimer hastalığına yakalandığı ve hapsedildiği hapishane günlerinde yaşadığı zorluklara dayanarak, onun bakımını üstlendi.
Mae Capone, kocasının ölümünden sonra Chicago'ya dönerek orada yaşamaya devam etti. Al Capone'nun mirasına dair yasal mücadeleler ve aile içindeki çalkantılar nedeniyle zor bir dönem geçirdi. Hayatının büyük bir kısmını kamuoyundan uzak, sessiz bir şekilde geçirdi ve 1986'da 89 yaşında öldü.
Mae Capone'nun yaşamı, Amerika'nın organize suç tarihine tanıklık eden bir figür olarak, özellikle de kocası Al Capone'nun gölgelediği bir şekilde geçti.
# Finding Beauty in Negative Spaces
Finding Beauty in Negative Spaces, Güney Afrikalı rock grubu Seether'in dördüncü stüdyo albümüdür. Güney Afrika ve İsviçre'de 19 Ekim 2007'de, dünya çapında ise 23 Ekim 2007'de yayımlanmıştır.
Albüm solist Shaun Morgan'ın eski sevgilisi ve Evanescence vokalisti Amy Lee'nin adına yazılan "Breakdown" ve dünyaca bilinen "Careless Whisper" şarkısının cover versiyonunu içerir.
# Gölge Kabine (Türkiye)
 - YÖNLENDİRME 
Gölge Kabine ya da Ana Muhalefet Partisi Gölge Kabinesi, Cumhurbaşkanlığı Kabinesi'nin çalışmalarını denetleyen Ana Muhalefet Partisi'nin üst düzey üyelerinden oluşan bir komitedir. Gölge kabine üyeleri genellikle Cumhurbaşkanlığı kabine üyesi ile karşılık gelen bir görev alır. Gölge Kabine üyeleri, Gölge Bakanlar olarak bilinir ve Ana Muhalefet Lideri (şu anki lider Özgür Özel) tarafından atanır. Gölge Bakanın rolü, alternatif politikalar geliştirmek, hûkümet eylemleri ve politikaları konusunda hesap verilebilirlik sağlamak ve kendi özel politika alanlarındaki muhalefet temsilcisi olarak hareket etmektir.
11 Kasım 2023'te ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) lideri Özgür Özel, yeni Merkez Yönetim Kurulu (MYK) üyelerini belirledi. Özgür Özel yönetimindeki Parti Meclisi toplantısında, MYK üyelerinin yanı sıra hükûmetteki bakanlıkların faaliyetlerini izleyecek bir 'Gölge Kabine' oluşturuldu. Bu durum Türkiye'de bir ana muhalefet partisinde bir ilk olarak tarihe geçerek Türkiye siyasetinde ana muhalefet partisi ilk gölge kabineyi oluşturdu.
Daha öncesinde, Türk siyasetinde ilk gölge kabine örneği 2019 yılında kurulan Gelecek Partisi'nde görüldü. Tüzüğünde Politika İzleme Kurulunu oluşturarak, cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi kabinesi bakanlarını ve bakanlık uygulamalarını yakından izleyecek bir yapı kuruldu. Bu kurul, resmi olarak 'gölge kabine' olarak adlandırılmamış olsa da, partinin lideri Ahmet Davutoğlu tarafından bu şekilde tanıtılmış ve kurulun görevleri detaylı olarak tanımlanmıştır. 2022 yılında Altılı Masa'nın CHP'nin ev sahipliğinde gerçekleşen toplantısında dokuz farklı politika başlığında bir temel politika grubunun oluşturulması kararlaştırıldı. Bu durum çeşitli haber sitelerinde "Gölge Kabine" kuruluyor şeklinde haberleştirildi. Ancak, bir parti yetkilisi, "Gölge Kabine" benzetmesinin doğru olmadığını belirterek, bu sürecin tüm partilerin katılımıyla gerçekleştiğini vurguladı.
Türkiye'deki gölge kabine uygulaması resmi yasalarla desteklenmemekle birlikte bu sebeple kabinenin üyeleri diğer ülkelerdeki örnekleri gibi maaş alamamaktadır. Türkiye'deki diğer muhalefet partileri benzer yapıları genellikle politika başkanlıkları olarak adlandırırken, CHP doğrudan bu yapıyı 'gölge kabine' olarak duyurmuştur.


## Mevcut gölge kabine üyeleri.
Kabinenin yarısı kadınlardan oluşmaktadır. Kadınlar, toplumun yarısını temsil ederken, politika oluşturma süreçlerinde söz sahibi olması, cinsiyet eşitliği açısından önemlidir.
# Uçak tescili
Uçak tescili, her uçağa özel verilen bir tescil kodudur. Tescil kodlarının ilk kullanımı 1913 yılında gerçekleştirildi. Kodlar Şubat 1949'de Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü tarafından standartlaştırıldı. Bu standarda göre sivil uçakların tescili iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, bir veya iki karakterden oluşan, uçağın kayıtlı olduğu ülkeye özgü bir ön tescildir. İkinci bölüm uçağağın kendisine özgü bir ila beş karakterden oluşmaktadır. Bu sistem sadece sivil uçakları kapsadığından çoğu ülkenin askeri tescillenme için kendi sistemi bulunmaktadır.
# İlhan Karaman
İlhan Karaman (23 Mart 1948, Hopa, Artvin – 8 Ağustos 2008, Hopa), Türk şair ve yazardır. Toplumcu gerçekçi şiir akımını benimseyen Karaman, yazılarını sade ve yalın bir dille yazdı.


## Hayatı.
Karabük Demir Çelik Lisesi ve İstanbul İktisadi Ticari İlimler Akademisi Gazetecilik Yüksek Okulu'ndan mezun oldu. 1974 yılından itibaren Karabük Demir Çelik İşletmeleri'nde memurluk, öğretmenlik ve İl Kültür Müdürlüğü şube müdürlüğü gibi görevlerde bulundu. Karabük'ün yerel gazetelerinde köşe yazıları yazan Karaman, 1994 yılında "Yılın Köşe Yazarı" seçildi. Yazıları "Yeni Olgu", "Türk Dili" ve "Bilim ve Sanat" gibi dergilerde yayımlandı. 1999 yılında emekli olarak Antalya'ya yerleşti. Sonrasında ressamlık da yapan Karaman, 2004 yılında Hopa'da resim sergisi açtı. Edebiyatçılar Derneği üyesiydi.
Yerel bir televizyonda "Bizim Pencereden Sanat" adındaki belgesel programının yapımcılığını yaptı. "Müze Kent Safranbolu" gazetesinde "Müze Kentte Zaman ve Ötesi" başlıklı denemeler kaleme aldı.
Karaman, 8 Ağustos 2008'de doğduğu yer olan Hopa'da kalp yetmezliği sonucu öldü.


## Eserleri.
  - Ne Varsa Yüreğimizde (1992)
  - Bir Yalnız Adam (2004)
  - Sırılsıklam (2008)
  - Düşlerim Karanfil Kokar (2009)


## Ödüller.
  - Yılın Köşe Yazarı Ödülü (1994)
  - Aykırısanat Dergisi 2. Şiir Yarışması Özendirme Ödülü (2003)
  - Ruşen Hakkı Şiir Ödülü üçüncülük (2005)
# Özel Gölge Kabinesi
Özel Gölge Kabinesi, 11 Kasım 2023'te ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Özgür Özel yönetimindeki Parti Meclisi toplantısında oluşturulan gölge kabinedir. MYK üyelerinin yanı sıra hükûmetteki bakanlıkların faaliyetlerini izleyecek şekilde yapılandırılmıştır. Türkiye siyasetinde ilk kez bir ana muhalefet partisi tarafından oluşturulan gölge kabine olmuştur.


## Arka plan.
Daha öncesinde, Türk siyasetinde ilk gölge kabine örneği 2019 yılında kurulan Gelecek Partisi'nde görüldü. Tüzüğünde Politika İzleme Kurulunu oluşturarak, cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi kabinesi bakanlarını ve bakanlık uygulamalarını yakından izleyecek bir yapı kuruldu. Bu kurul, resmi olarak 'gölge kabine' olarak adlandırılmamış olsa da, partinin lideri Ahmet Davutoğlu tarafından bu şekilde tanıtılmış ve kurulun görevleri detaylı olarak tanımlanmıştır. 2022 yılında Altılı Masa'nın CHP'nin ev sahipliğinde gerçekleşen toplantısında dokuz farklı politika başlığında bir temel politika grubunun oluşturulması kararlaştırıldı. Bu durum çeşitli haber sitelerinde "Gölge Kabine" kuruluyor şeklinde haberleştirildi. Ancak, bir parti yetkilisi, "Gölge Kabine" benzetmesinin doğru olmadığını belirterek, bu sürecin tüm partilerin katılımıyla gerçekleştiğini vurguladı. Türkiye'deki diğer muhalefet partileri benzer yapıları genellikle politika başkanlıkları olarak adlandırırken, 11 Kasım 2023 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) doğrudan bu yapıyı 'gölge kabine' olarak duyurmuştur.


## Gölge Kabine.
Cumhuriyet Halk Partisi MYK üyeleri tarafından oluşturulan kabinenin yarısı kadınlardan oluşmaktadır.
# Tatça (İran)
Tatça (Tatça: "تاتی زبون", "tâti zobun") İran'un kuzeybatısında Hazar Denizi'nin güneyinde Tatlar tarafından konuşulan ve Eski Azerice, Talişçe, Zazaca, Gilekçe ve Mazenderanca ile yakından ilişkili bir Kuzeybatı İran dilidir. Bazı kaynaklar, Eski Azerice terimini, Türk dillerinin yayılmasından önce Azerbaycan'da konuşulan Tatçayı belirtmek için kullanmaktadır. Tatça Erdebil, Kazvin, Zencan gibi bölgelerde konuşulmaktadır. Zazaca ve Talışça gibi ergatiflik özelliği gösteren bir dildir; aynı zamanda Zazaca gibi gramatik cinsiyet özelliği taşımaktadır. Glottolog Tatçayı Türkiye'de konuşulan Zazaca ile Hazar Denizi'nin güney kıyılarında konuşulan Talışça lehçeleri ile birlikte Eski Azerice'den türeyen "Azeri dilleri grubu" içinde sınıflandırmaktadır.


## Eski Azerice.
Tatçanın Talışça ve Zazaca ile birlikte ölü bir İran dili olan Eski Azericeden türediği varsayılmaktadır. Eski Azerice İran Azerbaycan'ında Herzenebad, Halhal, Erdebil, Zencan, Kazvin gibi bölgelerde yerli İrani halklar tarafından konuşulmuş bir dildir.


## Gramatik cinsiyet.
Tatça, Zazaca, Simnanca, Sengserce gibi kuzeybatı İran dilleri gibi gramatik cinsiyet özelliği taşımaktadır. Cinsiyetinin farklılaştırılması, Tatçada da bu dillerdeki gibi isim, sıfat, zamir ve fiil gibi cinsiyeti belirten gramer unsuruna eklenen özel bir biçim birimi veya ek kullanılarak gerçekleştirilmektedir.


## Diyalektleri.
  - Vefsçe, Chāli, Tākestāni, Eshtehardi, Khiāraji, Ebrāhim-ābādi, Sagz-ābādi, Dānesfāni, Esfarvarini, Khoznini
  - Hoinice, Balbavini, Sefid-kamari, Halabi, Sa'd-ābādi
  - Khalkhāli, Tāromi
  - Herzendice, Dizmāri
  - Kuhpaya'i, Rudbari, Alamutça
  - Kilitçe
# Rahmi Oruç Güvenç
Rahmi Oruç Güvenç (1948 - 5 Temmuz 2017), Türk Sufi üstadı, müzisyen, müzik terapisti, etnomüzikolog ve şairdir. Türk müziğinin en etkili isimlerinden biri olarak kabul edilen Güvenç, pek çok klasik Türk ve tasavvuf eserine imza attı.


## Biyografi.
Güvenç, 1948'de Kütahya'nın Tavşanlı ilçesinde doğdu. Ahmet Kamil Güvenç ve Urkiye Güvenç'in ikinci çocuğuydu. İlkokul ve ortaokulu İstiklal İlkokulu ve Tavşanlı Ortaokulu'nda tamamladı. Kütahya Lisesi'nde lise eğitimini tamamladı. Babası Ahmet Kamil Güvenç'in çıkardığı Tavşanlı Postası Gazetesinde makaleler yazdı. Halit Kakınç'ın Dönüşüm topluluğunda müzisyen olarak çalıştı. Daha sonra felsefe okudu ve İstanbul Üniversitesi'nden mezun oldu. Klinik psikolojide doktora derecesini Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'nde Prof. Dr. Ayhan Songar'ın yanında tamamlayarak müzik terapisi konusunda uzmanlaştı. Daha sonra Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'nde Türk Müziği Araştırma ve Uygulama Merkezi'ni kurdu. Güvenç, ortaokuldayken Fethi Bey'den keman dersleri alarak müzik hayatına başladı. Üniversite yıllarında ud, rebab, ney ve davul çalmayı öğrendi. 1975 yılında Türk Müziği'ni incelemek ve tanıtmak amacıyla TÜMATA adlı bir organizasyon kurdu. İstanbul Üniversitesi'nde ders verdi ve 1991'den 1996'ya kadar üniversitenin Müzik Etnolojisi, Araştırma ve Müzik Terapi bölümünün başkanlığını yaptı. 1992 yılında Fergana Üniversitesi tarafından fahri profesörlük unvanı verildi. Aynı yıl, Arjantin Ulusal Akademisi tarafından onurlandırıldı. Oruç Güvenç, 5 Temmuz 2017'de İstanbul'da hayatını kaybetti. Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.
Oruç Güvenç Hakkında daha geniş Bilgi sahibi olmak isteyenler Aziz Serhat Kural'ın yazdığı "Yrd. Doç. Dr. Rahmi Oruç Güvenç" kitabını inceleyebilir.


## Çalışmalar.
Oruç Güvenç'in iki kitabı ve çok sayıda bestesi bulunmaktadır.


### Albümler.
  - Hatıralar Okyanusu (1995)
  - Ocean of Remembrance (1995)
  - O'nun Nehirleri (1997)
 - Rivers of One (1997)


### Kitaplar.
  - Musik Terapi: Hüseyini Makamı
  - Allah'ın Sevdikleri - Hazret-i Mevlana


### Seminerler.
Rahmi Oruç Güvenç, Türk Müziği ve Hareket Terapisi geleneği ile Türk İslam Tasavvufu üzerine, başta Türkiye, Avusturya, Almanya, İspanya ve İsviçre olmak üzere çeşitli ülkelerde seminerler verdi. Türkçe olarak verdiği seminerlerin bir kısmının kayıtları bir podcast olarak ve bu kayıtların deşifreleri de bir internet sitesi üzerinden yayınlanmaktadır.


## Kaynaklar.
 }}>
# Eugen Lazišťan
Eugen Lazišťan (8 Mart 1917 Hriňová - 6 Ocak 2006 Sučany), Slovak fotoğrafçılığının kurucularından kabul edilen Slovak fotoğrafçıdır. Fotoğraf belgeselcisi, birçok görsel yayının yazarı ve ortak yazarı, editör ve kültür emekçisiydi.


## Hayatı.
Slovakya'nın Banská Bystrica bölgesine bağlı Hriňová belediyesinde doğdu. Sučany'de büyüdü ve üniversiteye kadarki eğitimini burada aldı. Turčianské Teplice'deki öğretmen enstitüsünde okudu ve buradan mezun oldu. Okulu bitirdikten sonra Považská Bystrica'daki Zbrojovce'de idari işçi olarak çalıştı. 1940-1942 yıllarında askerlik görevini tamamladı. Askerde fotoğrafçılığı öğrendi ve Hava Kuvvetleri'nin "fotoğraf ekibinde" görev yaptı.
Sloval Ulusal Ayaklanması'na aktif olarak katıldı. Kasım 1944'te yakalandı ve savaşın sonuna kadar bir Alman esir kampında hapsedildi.
Mesleki hayatı Martin şehriyle bağlantılıdır. 1942'den 1953'e kadar Matica Slovenská'da foto muhabiri ve editör olarak çalıştı. Daha sonra 1953-82 yılları arasında Osveta Yayınevi'nde yönetici editör olarak çalıştı.
Karel Plicka, Martin Martinček, Karol Skřipský, Ester Plicková, Karol Kállay, Ján Halaša ve M. Gregor gibi Slovak fotoğrafçılarla işbirliği yaptı. Ayrıca fotoğraf yarışmalarında uzman jüri olarak yer aldı.
Emekli olduktan sonra Martin'deki Slovak Ulusal Müzesi'nde belgeselci olarak çalıştı. Eş zamanlı olarak fotoğrafçı ve etnograf Karel Plicka'nın koleksiyonu üzerinde çalıştı. Blatnice'deki müzenin inşasına önemli katkılarda bulundu. Ayrıca öğretim görevlisi ve danışman olarak çalıştı.
1997 yılında yönetmen Martin Slivka, Eugen Lazišťan'ın hayatı ve çalışmalarını konu alan "Eugen Lazišťan" adlı kısa bir belgesel film çekti.
Seksen sekiz yaşında öldü ve Sučany'deki mezarlığa gömüldü.


## Çalışmaları.
Çalışmalarında ağırlıklı olarak halk mimarisi, Slovakya manzaraları, Slovak gelenekleri ve giyimi üzerine yoğunlaştı. Eserleri tarihi ve kültürel belge niteliğindedir. Slovakya'nın kültürel mirasının bir parçası olarak sınıflandırılmaktadır.
1941'de Martina'daki bölgesel amatör fotoğrafçılık sergisinde "Na Smrekovici" resim galerisi ile birincilik ödülünü kazandı. "Robotníckej sociálnaj poisťovna" Baskı ve Film Hizmeti yarışmasında (1943) on ödül aldı. Martin'deki Neografia matbaası ile işbirliği yaparak yazar ve ortak yazar olarak kırka yakın görsel yayın yayımladı.


### Yayımları (seçmeler).
  - "Jasná – Nízké Tatry," Osveta, Martin, 1953
  - "Bratislava", Osveta, Martin, 1953 (více vydání),
  - "Dedina na Slovensku včera a dnes", Osveta, Martin, 1958
  - "Drevené stavby na Slovensku", (spoluautor Ján Michalov), Osveta, Martin, 1971
  - "Orava", Osveta, Martin, 1976
  - "Dolu Váhom," (spoluautor Blažej Belák), Osveta, Martin, 1983
  - "Bratislava dávnych čias," Osveta, Martin, 1990
  - "Slovensko," Neografie Martin, 2001
  - "Krajina našej pamäti", (spoluautor Marián Pauer), Vydavatelství Matice slovenské, Martin, 2004


## Mirası.
Eugen Lazišťan'a, Sučany Belediye Meclisi'nin 15 Nisan 1999 tarihli kararıyla fahri vatandaşlık verildi. Sučany'deki SNP ilkokulunda çalışmalarının sergilendiği bir anma salonu kuruldu.
# Kartsha Harabeleri
Kartsha Harabeleri (Gürcüce: ქარცხის ნაგებობა), Kisha Kalıntıları olarak da bilinir, tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı ve eski adı Kartsha olan Şenyurt köyünde eski yapı kalıntılarıdır.


## Tarihçe.
Harabelerin bulunduğu Şenyurt köyünün eski adı Kartsha (ქარცხა), Gürcüce bir yer adı olup gökçe çan çiçeğinin ("Campanula tridentata") Gürcüce ismi olan "kartshvi" (ქარცხვი) kelimesinden türemiştir ve bu çiçeğin yetiştiği yeri ifade eder. Bu yer adı daha sonra Ermenicenin etkisiyle Kisha'ya dönüşmüştür. Kartsha Harabeleri, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Henüz tarihlendirilmemiş olan bu yapı kalıntıları o dönemden kalmış olmalıdır.


## Kalıntılar.
Kartsha Harabeleri köyün 8 km güneybatısında, yayla evlerinin yakınlarında, kayalık tepelerde yer alır. Çoğu taş yığını halinde günümüze ulaşmıştır. Bu yapılar orta irilikte kaba yontulmuş taşlarla harç kullanılmadan inşa edilmiştir. Söz konusu yapı kalıntılarının çevresinde terk edilmiş bir yerleşimin izleri ve seramik kırıkları tespit edilmiştir. Bu bölgede ayrıca bir kilisenin kalıntıları bulunmaktadır. Kilisede geriye güney duvarı ile batı ve doğu duvarlarının küçük bölümleri kalmıştır. Burada eskiden bir yerleşimin olduğu ve terk edildiği anlaşılmaktadır.
# Ali Su
Ali Su (d. 1944, Mersin) Türk tıp doktoru ve siyasetçidir. TBMM 19. dönem DYP Mersin milletvekilidir.


## Hayatı ve kariyeri.
1944 yılında Mersin'de doğdu. Gülhane Tıp Fakültesinden mezun oldu. Genel cerrahi alanında uzmanlığını tamamladı. 1991 yılında yapılan genel seçimlerde DYP'den Mersin milletvekili seçildi. Evlidir ve iki çocuğu vardır.
# Yüzüncü Yıl Özgürlük Marşı
Yüzüncü Yıl Özgürlük Marşı, Sedat Kunduracı tarafından yazılan ve bestelenen marştır. Yıldıray Gürgen tarafından aranje edilmiştir. Türkiye Cumhuriyetinin yüzüncü yılı için hazırlanmıştır. Kıraç tarafından seslendirilmiştir. Kıraç Türkiye Cumhuriyetinin yüzüncü yılı için ayrıca Yüzücü Yıl Cumhuriyet Marşı (Yüzyıllar Geçse de Yüzyıl Üstüne) adlı eseri söylemiştir.
# Gıyasettin Yılmaz
Gıyasettin Yılmaz (6 Mayıs 1938 – Ekim 2018) 1964 Yaz Olimpiyatları, 1968 Yaz Olimpiyatları ve 1972 Yaz Olimpiyatları'nda yarışmış bir Türk güreşçi idi. Ayrıca Yılmaz, 1972 Yaz Olimpiyatları'nın açılış töreninde Türkiye'nin bayrak taşıyıcısıydı.
# Lefke Maden Ocağı
Lefke Maden Ocağı, Kıbrıs'ta İngiliz sömürgesi döneminde başlamış olup, 1975 yılına kadar devam eden Lefke sınırları içerisinde, Cyprus Mines Corporation (CMC) ile yapılan bakır madenciliği ada ekonomisine önemli katkı sağlamıştır. Halk arasında şeytan çamuru olarak adlandırılmaktadır.


## CMC.
Kıbrıs'ta İngiliz sömürgesi döneminde, Amerikan işletmesi olarak kurulan CMC 1912 yılından 1975 yılına kadar adada maden ocakları işletmeciliğini yapmıştır.


## Ada'da açılan madenler ve sonuçları.
Maden ocakları açılmadan önce çok yokluklar çeken halk, maden ocakları açılınca adanın birçok yerleşim bölgesinden işçiler, çalışmak için Lefke Bölgesi'deki maden ocağına gelerek çalışmışlardır. İşçilere ödenen ödenekler halkı maden ocaklarında işlemeye teşvik etmiştir. İngiliz sömürgesi döneminde adanın çeşitli bölgelerinde 30'dan fazla maden ocağı açılmıştır. Kısa zamanda İşletmenin etrafını maden atıkları sarmıştır. Lefke Maden Ocakları işinde bir süre çalışan işçiler ve bölgede yaşayan yerli halk, bu atıklardan çokça etkilenmişlerdir ve günümüzde hala etkilenmeye devam etmektedirler. İşçiler ve bölgede yaşayan halkın büyük çoğunluğu çeşitli kanser hastalıklarına yakalanarak ölüm sebepleri olmuştur. Lefke Maden Ocağı atıkları bölge denizini kullanılamaz hale getirmiştir. Ayrıca verimli topraklara sahip olan bölgede tarımsal gerilemeye yol açmıştır. 1975 yılında tamamen kapanan ocak sonrasında sağ, sağlam kurtulabilen işçiler geri geldikleri yerleşim yerlerine dönmüşlerdir.


## Günümüze etkisi.
Lefke Bölgesinde ticari çıkarlar doğrultusunda başlayan madencilik, uzun vadede büyük kayıplara ve gerilemeye yol açmıştır. Maden atıkları bölgede su, deniz, hava ve topak kirliliği yaratmıştır. Maden işletmeciliği sonrasında bölgede alınan önlemler kısa süreli ve yararsız olmuştur. Maden faaliyetlerinin yaratmış olduğu kirlilik devam etmektedir.
# İkinci Yüzyıl
İkinci Yüzyıl, Kenan Doğulu tarafından yazılan ve bestelenen marştır. Kenan Doğulu tarafından seslendirilmiştir.Türkiye Cumhuriyetinin yüzüncü yılı için hazırlanmıştır.