# Avrupa Din Savaşları
Avrupa Din Savaşları, 16., 17. ve 18. yüzyılın başlarında Avrupa'da yürütülen bir dizi savaştı.#YÖNLENDİRME 1517'de Protestan Reformu başladıktan sonra yapılan savaşlar, Avrupa'nın Katolik ülkeleri veya Hristiyan âleminde dini ve siyasi düzeni bozdu. Savaşlar sırasındaki diğer nedenler arasında isyan, bölgesel hırslar ve büyük güç çatışmaları vardı. Bu savaşlar yalnızca Katolik ve Protestanlar arasında değil, aynı zamanda Avrupa’nın siyasi haritasını da kalıcı biçimde değiştiren güç mücadeleleriydi. Habsburglar, Bourbonlar, Stuartlar ve Osmanlılar gibi hanedanlar arasında mezhep kimliği çoğu kez siyasi çıkarlarla iç içe geçti. Otuz Yıl Savaşı'nın (1618-1648) sonunda Katolik Fransa, Katolik Habsburg Monarşisi'ne karşı Protestan güçlerle ittifak kurdu. Savaşlar, artık Vestfalya egemenliği olarak bilinen yeni bir siyasi düzen kuran Vestfalya Barışı (1648) ile büyük ölçüde sona erdi.


### Fransa’nın rolü.
Fransa Krallığı, Avrupa Din Savaşları sırasında resmen Katolik bir devletti; ancak dış politikada çoğu zaman Katolik bloktan ayrılarak Habsburg Hanedanı’na karşı hareket etti. 16. yüzyıl boyunca Fransa kendi içinde Fransa Din Savaşları (1562–1598) olarak bilinen uzun bir iç savaş dönemi yaşadı. Bu dönemde Katolik Ligi ile Hugenotlar (Fransız Protestanları) arasında yoğun çatışmalar meydana geldi. Kral IV. Henri başlangıçta Protestan olmasına rağmen, 1593'te Katolikliğe geçti ve "Paris vaut bien une messe" ("Paris bir kiliseye değer") sözüyle ünlendi. 1598 tarihli Nantes Fermanı, Hugenotlara sınırlı dinî özgürlük tanıyarak iç savaşı sona erdirdi.
17. yüzyılın başlarında Fransa, Katolik olmasına rağmen, Avrupa’daki güç dengesi politikası gereği Habsburg Monarşisi’ne karşı Protestan devletleri desteklemeye başladı. Kardinal Richelieu’nun yönetiminde Fransa, dinî dayanışmadan ziyade “devletin çıkarı” ("raison d’État") anlayışıyla hareket etti ve 1635 yılında doğrudan Otuz Yıl Savaşı’na katılarak İspanya ve Kutsal Roma İmparatorluğu’na savaş ilan etti. Bu durum, Katolik Fransa’nın Protestan İsveç ve Hollanda Cumhuriyeti gibi devletlerle fiilî bir ittifak kurmasına yol açtı. Fransa’nın müdahalesi, savaşın son aşamasında Katolik Habsburgların yenilgiye uğramasında belirleyici rol oynadı.
1648’de imzalanan Vestfalya Antlaşması ile Fransa, Alsas bölgesinde kalıcı toprak kazandı ve Avrupa siyasetinde başat güç hâline geldi. Fransa’nın bu süreçteki politikası, mezhep farklılıklarından ziyade devlet çıkarlarını önceleyen yeni bir diplomasi anlayışının başlangıcı olarak kabul edilir.
Çatışmalar küçük Şövalyeler Savaşı (1522-1523) ile başladı ve ardından Kutsal Roma İmparatorluğu'ndaki daha büyük Alman Köylü Savaşı (1524-1525) geldi. Savaş, Katolik Kilisesi'nin 1545'te Protestanlığın büyümesine karşı Karşı Reformasyon'u başlatmasının ardından yoğunlaştı. Çatışmalar, Almanya'yı harap eden ve nüfusunun üçte birini öldüren, Birinci Dünya Savaşı'nın iki katı bir ölüm oranına sahip olan Otuz Yıl Savaşı ile doruğa ulaştı. Vestfalya Barışı, Kutsal Roma İmparatorluğu'ndaki üç ayrı Hristiyan geleneğini tanıyarak çatışmaları genel olarak çözdü: Roma Katolikliği, Lutheranizm ve Kalvinizm. Britanya Adaları'ndaki Üç Krallık Savaşları (1639-1651), Savoyard-Waldensian savaşları (1655-1690) ve Batı Alpler'de yapılan Toggenburg Savaşı (1712) dahil olmak üzere Batı Avrupa'da 1710'lara kadar daha küçük dini savaşlar yapılmaya devam etti.


## Sonuçlar ve etkileri.
  - Westfalya Barışı (1648) ile Avrupa’daki büyük din savaşları sona erdi.
  - Kutsal Roma İmparatorluğu prensliklerine mezhep seçme hakkı tanındı (Katoliklik, Lutheranizm, Kalvinizm).
  - Papa'nın siyasi nüfuzu azaldı  seküler devlet anlayışı güç kazandı.
  - Avrupa'da diplomasi, sürekli elçilikler ve uluslararası hukuk kavramları gelişti.
  - Nüfus kayıpları: 11–13 milyon (yaklaşık Avrupa nüfusunun %20–30’u).
  - Almanya’da ekonomik çöküş, Fransa ve İsveç’te siyasi yükseliş yaşandı.