# José Saramago
José de Sousa Saramago (pt-PT; d. 16 Kasım 1922 – ö. 18 Haziran 2010), Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Portekizli yazardır.


## Hayatı.
José Saramago, 16 Kasım 1922^de Portekiz'in Lizbon kentinin kuzeyindeki küçük bir köy olan Azinhaga'da ("Ribatejo") doğdu. Asıl adı Jose de Sousa olsa da yerel nüfus memurunun soyadı olarak Saramago eklemesi ile bu adla anılmaya başlandı. Yoksul bir köylü ailenin oğlu olarak büyüdü. Doğduktan kısa bir süre sonra ailesi ile beraber taşındığı Lizbon'da öğrenim gördü. Bu taşınma yazarlık hayatında belirgin izler bırakacak bir değişim oldu. Öğrenimi sırasında kırsal kesimde çalıştı. Ekonomik sorunları nedeniyle Lisede eğitim hayatını sona erdirdi. Teknik okulda öğrenim gördü ve ardından otomobil tamircisi olarak çalışmaya başladı.
1947 yılında ilk romanı olan “Günah Ülkesi”ni (Terra do Pecado) yayımladı. Ancak bu roman beklediği ilgiyi görmedi ve uzun süre sessiz kaldı. Uzun yıllar gazetecilik, çevirmenlik ve editörlük yaptı. Ayrıca Portekiz Komünist Partisi’ne üye oldu. Bu durum onun yazılarında güçlü bir toplumsal vicdan, sınıf duyarlılığı ve tarihsel sorumluluk duygusunun temelini oluşturdu.
1970'li yıllara gelindiğinde edebi kariyeri ivme kazandı. “Ricardo Reis’in Öldüğü Yıl" adlı roman ile ilk kez büyük çaplı dikkat çekti. 1982’de yazdığı “Baltasar ile Blimunda” adlı romanıyla hem ülkesinde hem de uluslararası edebiyat çevrelerinde büyük yankı uyandırdı.Geleneksel noktalama kurallarını reddetmesi ve konuşmaları normal metinden ayrı yazmaması onun yazılarının bir imza niteliği taşımasını sağladı.
1993'te Kanarya Adaları'ndaki Lanzarote adasına yerleşti. Pilar del Rio ile evlendi. İlk romanı "Günah Ülkesi" (Terra do Pecado) 1947'de yayımlandı. 1995 yılında kaleme aldığı "Körlük" adlı romanıyla birlikte geniş kitlelerce tanındı, büyük bir başarı yakaladı.
1995 yılında yazdığı "Körlük" adlı kitap yazarın en çok bilinen kitabıdır. İnsanın gelişen olaylara karşı duyarsızlığı ve bencilliğine metaforik olarak vurgu yapan ve eleştiren bu eser 1998 yılında Nobel Edebiyat Ödülü kazandı.
1991 yılında Hristiyanlığı eleştirel nitgelikte yazdığı “İsa’ya Göre İncil" kitabı Portekiz Hükümeti tarafından Vatikan'a gönderilmesi planlanan Avrupa edebiyat listesinden çıkarılması üzerine Saramago protesto amacıyla İspanya’nın Kanarya Adaları’ndaki Lanzarote’ye taşımıştır. Hayatının geriye kalanını burada yaşayıp eserlerini burada yazdı.
2000 li yıllarda yazdığı "Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş" ve "Körlük" kitabının devamı niteliğinde olan "Görmek" romanları ile demokrasi krizini ve ahlaki çöküşü eleştirmiştir.
Yazarın anlatma biçimi gayet dikkate değerdir ve öğüt niteliğindedir. Kitaplarındaki düz yazılarında, kendine özgü bir yazım stili vardır: Diyalogları düz yazı biçiminde yazar ve noktalama işareti olarak nokta ve virgülden başkasını kullanmaz. Anlatım dili de oldukça muzip, sade ve akıcıdır. Bunlar da, okuyucuyu yazara bağlayan diğer etkenlerdir.
Ünlü yazar 18 Haziran 2010 tarihinde, 87 yaşında öldü.
Saramago, bir ateistti. 1969 yılında üye olduğu Portekiz Komünist Partisinden ömrünün sonuna kadar ayrılmamıştır.


## Eserleri.
### Roman.
  - Terra do Pecado (1947)
  - Manual de Pintura e Caligrafia (1977) / Ressamın El Kitabı (Can Yayınları, 1999)
  - Levantado do Chão (1980) / Umut Tarlaları (Can Yayınları, 2003)
  - Memorial do Convento (1982) / Baltasar ve Blimunda, (Gendaş Kültür, 2000)
  - O ano da morte de Ricardo Reis (1984) / Ricardo Reis'in Öldüğü Yıl (Can Yayınları, 2003)
  - A jangada de pedra (1986) / Yitik Adanın Öyküsü, (Merkez Kitaplar, 2006)
  - História do cerco de Lisboa (1989) / Lizbon Kuşatmasının Tarihi, (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2004)
  - O evangelho segundo Jesus Cristo (1991) / İsa'ya göre İncil, (Merkez Kitaplar, 2006)
  - Ensaio sobre a cegueira (1995) / Körlük (roman), (Can Yayınları, 1999)
  - Todos os nomes (1997) / Bütün İsimler, (Gendaş Kültür, 1999)
  - O conto da Ilha Desconhecida (1997) / Bilinmeyen Adanın Öyküsü, (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2001)
  - A caverna (2000) / Mağara, (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2005)
  - O homem duplicado (2002) Kopyalanmış Adam, (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2010)
  - Ensaio sobre a Lucidez (2004) Görmek, (Can Yayınları, 2008)
  - As intermitências da morte (2005) / Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş, Merkez Kitaplar 2007
  - As Pequenas Memórias / Küçük Anılar, (Can Yayınları, 2008)
  - A Viagem do Elefante / Filin Yolculuğu, (Turkuvaz Yayınları, 2009)
  - Cain / Kabil, (Kırmızı Kedi Yayınları, 2011)
 - YÖNLENDİRME 


### Deneme.
  - Deste mundo e do outro (1971)
  - A bagagem do viajante (1973)
  - As opiniões que o DL teve (1974)
  - Os apontamentos (1976)
  - Viagem a Portugal (1981)
  - Folhas políticas: 1976-1998 (1999)
  - Discursos de Estocolmo (1999)


### Günlük.
  - Cadernos de Lanzarote Vol. 1-5 (1994-1998, 5 cilt)


### Oyun.
  - A noite (1979) / Gece
  - Que farei com este livro? (1980) / Bu kitap ile ne olacak?
  - A segunda vida de Francisco de Assis (1987) / Francisco de Assis'in ikinci yaşamı
  - In nomine Dei (1993)
  - Don Giovanni ou O dissoluto absolvido (2005)


### Şiir.
  - Os poemas possiveis (1966)
  - Provavelmente alegria (1970)
  - O ano de 1993 (1975)


### Öykü.
  - Objecto quase (1978) / Kısırdöngü, (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2001)