# Sweetener (albüm)
Sweetener, Amerikalı şarkıcı Ariana Grande'nin dördüncü stüdyo albümü. 17 Ağustos 2018'de Repuclic Records aracılığı ile yayınlandı. Albüme Pharrell Williams, Nicki Minaj ve Missy Elliott vokalleri eşlik etti.
Albüm müzik eleştirmenlerinden oldukça fazla övgüler aldı ve birçok yayım kuruluşu, on yıllık listelerinde albüme yer verdi. ABD "Billboard" 200 listesine ilk haftasındaki 231,000 kopya satışıyla bir numaradan giriş yaptı. Albüm ardından RIAA tarafından platin sertifika ile ödüllendirildi, aynı zamanda ödülü Avustralya, Kanada, İrlanda, Yeni Zelanda ve Birleşik Krallık gibi ülkelerde de kazandı. "Sweetener" aynı zamanda 61. Grammy Ödülleri'nde En İyi Pop Albüm ödülünü kazandı ve Grande'ye kariyerindeki ilk Grammy Ödülü'nü kazandırdı.
Albümden çıkan üç single, ABD'de ilk on iki şarkı arasına girmeyi başardı. Çıkıl parçası "No Tears Left to Cry", "Billboard" Hot 100 listesine 3 numaradan giriş yaptı. Minaj düeti "The Light Is Coming" promosyon kaydı olarak yayınlandı. İkinci single'ı "God Is a Woman" 8 numaraya kadar yükseldi ve üçüncü single "Breathin" 22 numaradan giriş yaparak 12 numaraya kadar yükseliş gösterdi. Grande, albümün tanıtımı için The Sweetener Sessions adlı ufak konser turu düzenledi, ardından "Sweetener" ve beşinci stüdyo albümü "Thank U, Next" tanıtımları için 18 Mart 2019'da başlayıp 22 Aralık 2019'da sona eren Sweetener World Tour'u düzenledi.


## Arka plan ve yayınlanma.
13 Kasım 2016'da Grande, Snapchat hesabından dördüncü stüdyo albümünü bitirdiğini duyurdu ve ardından ekledi: "Aslında albüm yapmak istememiştim ama tamamen bitti mi bilmiyorum. Sadece birçok şarkım var ve gerçekten çok sevdim. Etkilendiğim şeyler üzerinde çok fazla çalıştım. Aralık 2017'de hala albüm üzerinde çalışmaya devam ettiğini duyurdu.
Menajeri Scooter Braun, "Variety" dergisine "Ariana'nın kendisini tanımlayan şarkıları söyleme zamanı geldi ... Whitney, Mariah, Adele – onlar kendi şarkılarını söylüyorlar. Ariana'nın büyük vokal zamanı geldi, sıra onda," diyerek bir demeç verdi. Pharrell Williams ise Los Angeles Time dergisine şunları söyledi: "Ariana'nın bu albümdeki çalışmaları bir üst seviyede." Yapımcılar Max Martin ve Savan Kotecha ise albümde Grande ile birlikte çalıştıklarını doğruladılar. 28 Aralık 2017'de Ariana, stüdyodan birkaç resim paylaştı. Sonraki hafta ise Instagram hesabından albümün kısa bir önizlemesini paylaştı ve "Get Well Soon" adlı parçasının ismini doğruladı.
16 Nisan 2018'de, aslında 27 Nisan 2018'de yayınlanacak olan Grande'nin yeni single'ının çıkış tarihi, aynı şirketten çıkan Post Malone albümü "Beerbongs & Bentleys" yüzünden bir önceki haftaya çekileceği duyuruldu. 17 Nisan 2018'de Grande, albümün çıkış single'ı "No Tears Left to Cry"u duyurdu ve 20 Nisan 2018'de yayınlandı.
"The Tonight Show Starring Jimmy Fallon" programında Grande, albümün adının "Sweetener" olduğunu açıkladı. Albüm isminin arkasında yatan anlam için şunları söyledi: "Bu duruma bir açıklama yapmam gerekirse bir duruma ışık tutmak ya da birinin hayatına ışık getirmek ya da tatlandırmak tarzı diyebilirim." Mayıs 2018'deki "Time" dergisi makalesinde Sam Lansky, albüm için Grande'nin ilk kez "söz yazarlığının büyük çoğunluğunu ele aldığını" söyledi. Mayıs 2018 sonlarında Grande, albümün 15 parçadan oluştuğunu, Missy Elliott, Nicki Minaj ve Pharrell Williams düetlerinin yer aldığını açıkladı.
2018 Haziranda Grande, Wango Tango'da albümün 20 Haziran'da ön siparişe açılacağını ve promosyon kaydı "The Light Is Coming"'in de beraber yayınlanacağını duyurdu. İkinci single "God Is a Woman" ise 20 Temmuz 2018'de yayınlanması planlandı ancak 13 Temmuz'a çekildi. Albümün yayınlanması ile birlikte The Atlantic'den Spencer Kornhaber, ilk üç single için "albümün habercisi" diye yazdı.


## Kompozisyon.
"Kesinlikle daha kişisel. Bilirsiniz, "Dangerous Woman", "My Everything"in büyümüş haliydi, bu da "Yours Truly"nin büyümüş hali."
 — Ariana Grande albüm tarzı hakkında konuşuyor.


### Müzik ve sözler.
Müzikal olarak "Sweetener", pop, R&B ve trap tarzı bir albümdür ve house, funk, neo soul ve hip hop tınıları içeren prodüksiyona sahiptir. Albümdeki melodiler ve armoniler yüksek tempodan düşük tempoya, baladlara kadar değişmektedir. Tropical house, EDM, synthpop ve minimalist urban pop'tan kesinlikle ayrılmış bir tarza sahiptir. "Allmusic" yazarı Thomas Erlewine, albüm için "2016'nın "Dangerous Woman" R&B'sinden apayrı," yazdı. "Zach Sang" ile olan bir röportajında Grande, "Dinleyin, bu projeyle ilgili söyleyebileceğim şey aslında en düşük tonda söylediğim," dedi.


### Şarkılar.
Albüm, 38 saniyelik bir intro ile başlar ve Bob Gaudio'nun şarkısı "Raindrops (An Angel Cried)" acapellası içerir. Şarkıyı daha önce Frankie Valli ve The Four Seasons söylemişti. İkinci parça "Blazed" yüksek tempoda bir funk-etkili şarkıdır. Pharrell Williams vokalleri ve geri vokalleri içeren bu düet şarkısının yapımcılığını da Williams üstlendi. Grande şarkı adını Twitter'dan duyurmuştu. Sözsel olarak "birini sevmek ve onunla birlikte olmayı" anlatır. Üçüncü parça "The Light Is Coming" ise hip hop ve R&B elementleri içerir. Grande parçada "keskin vuruşlar" ve hızlı davul ve synth'ler ile "Karanlığın çaldığı her şeyi geri vermek için / ışık geliyor" sözlerini söyler. Parçada aynı zamanda CNN kanalından alınan bir arşiv görüntüsünde eski senatör Arlen Specter'ın 2009 Pennsylvania toplantısında söylediği ("You wouldn't let anybody speak for this and instead!") sözü sample alınıp tekrarlanmıştır. Israel Daramola parçayı "bozuk tınılar" ile Grande'nin "kolay stilde bir melodisi" ile oluşturulmuş dans kaydı olarak tanımladı. Dördüncü parça "R.E.M", doo-wop vuruşlarının üzerine kurulu bir R&B şarkısıdır. Parçanın adı "rapid eye movement" kısaltılmasıdır. "Tonight Show"'daki Jimmy Fallon röportajında "R.E.M." için favori şarkısı olduğunu söylemiştir. Twitter üzerinden de "R.E.M" için Beyoncé'nin 2013'teki aynı isimli albümü için kaydedilen "Wake Up" adlı demo parçasının üzerine yazılıp düzenlendiğini doğruladı.
Beşinci parça olan "God Is a Woman", kadın gücü ve seksapelini ve ruhunu ele alırken "Time" dergisi parçayı "bir kadın marşı" olarak tanımladı. Trap-pop tarzı parça "God Is a Woman" aynı zamanda reggae etkilidir. "Sweetener" adlı albümle aynı adı taşıyan parça ise Williams vokalleri içerir. Trap etkili parçada nakaratta Grande, "Hayat bize kartları dağıtırken / Her şeyin tadı tuzludur / Sonra sen geldin tatlandırıcı gibi" diye devam eder. "Successful" 90lar-vari neo soul tarzına ve gospel ve trap etkilerine sahiptir. Sözsel olarak "kadınların kendi güçlerinin farkına varmak" olarak tanımlandı. "Everytime" bir trap-pop şarkısıdır ve pop-rap nakarata sahiptir. Dokuzuncu parça "Breathin" ise bir dans-pop şarkısıdır ve synthpop etkilerine sahiptir. "The Independent" gazetesi parçayı "duygusal bir vurgu" olarak tanımlarken "akıl sağlığının iyiye ve pop şarkısına dönüşmesi" diye yorumladı. Sözsel olarak Grande'nin anksiyetesinin düzelmesi ile ilişkilendirildi.
Onuncu parça "No Tears Left To Cry" ise bir dans-pop ve disko parçası olarak adlandırıldı. Aynı zamanda albümün ilk single'ı olarak yayınlandı. Sözsel olarak trajik olayların üstesinden gelmek ve pozitif bir performans sergilemeyi anlatırken 2017 Mayıs'ta gerçekleşen Manchester Arena saldırısı ile bağdaştırıldı. Amerikan rapçi Missy Elliott düeti olan "Borderline" ise 90'lar R&B'sine sahiptir. Grande, albümde en sevdiği şarkılardan biri olduğunu söylemiştir. "Better Off" albümün on ikinci parçasıdır ve "retro" pop bir balad olup "zehirli bir ilişkiyi" anlatır. "Goodnight n Go" EDM parçasıdır ve deep house ile tropical etkilere sahiptir. Imogen Heap tarafından seslendirilen "Goodnight and Go" adlı parçanın bir cover versiyonudur. Billboard dergisi ile yaptığı bir röportajda Heap "Mucize gibiydi, ünlü olan biri senin bir şarkını alıp söylüyor, gerçekten mucize. Şarkının çok tatlı bir versiyonunu yaptı," dedi. On dördüncü şarkı "Pete Davidson", trap ve hip hop alt yapısına sahiptir. Sözsel olarak eski nişanlısı Pete Davidson ile olan ilişkisini anlatır. Son parça "Get Well Soon" ise soul-balad türünde R&B melodilere sahip, Grande'nin kişisel anksiyetesi ve Manchester Arena saldırısının etkilerini anlatan bir parçadır. Parçanın sonundaki 40 saniyelik sessizlik ise saldırıda ölenlerin anısına konulmuştur.


## Promosyon.
Grande, 31 Aralık 2017'de albüm hakkında yaptığı kısa paylaşımdan sonra tüm sosyal medya hesaplarında sessizliğe büründü. 17 Nisan 2018'de bu sessizliği bozarak albümün çıkış parçası "No Tears Left to Cry"tan bir önizleme yayınlayarak 20 Nisan 2018'de yayınlanacağını yazdı ve video klibiyle beraber parça dinlenilmeye sunuldu. Bu video klipte aynı zamanda "God Is a Woman", "Breathin", "R.E.M", "Successful", "Sweetener", "Borderline" gibi parçaları ve "Blazed" parçasının ilk üç harfini yazarak şarkının kamera arkası görüntülerini de paylaştı. Coachella festivalinde şarkıyı ilk kez seslendirdi. Frande, albüm ismini ve birçok parça adını 1 Mayıs 2018'de katıldığı "The Tonight Show Starring Jimmy Fallon" programında açıkladı ve burada da çıkış single'ını seslendirdi. 20 Mayıs 2018'de gerçekleşen 2018 Billboard Müzik Ödülleri'nde açılış yaptı ve parçayı söyledi. 2 Haziran 2018'de Kaliforniya'daki Wango Tango etkinliğindeki performansının kapanışında da "No Tears Left to Cry"ı söyledi ve "The Light Is Coming"den bir kısmı çaldı. 8 Ağustos 2018'de albümü tanıtmak için ABD içinde vereceği üç ufak konser için American Express ile anlaştı ve The Sweetener Sessions konserlerini gerçekleştirdi.
Dördüncü ve beşinci stüdyo albümlerinin promosyonu için 18 Mart 2019 ve 22 Aralık 2019 arasında Sweetener World Tour adlı turnesini gerçekleştirdi.


## Single'lar.
Albümün çıkış single'ı "No Tears Left to Cry", 20 Nisan 2018'de video klibi ile birlikte yayınlandı. Parça "Billboard" Hot 100 listesine 3 numaradan giriş yaptı ve Grande'nin dokuzuncu ilk 10 şarkısı olarak bu başarısıyla Lady Gaga ve Rihanna'nın ardında yer aldı. Bu başarısı ile Grande, listenin 60 yıllık tarihinde zirveye yerleşerek ilk dört stüdyo albümünün tüm çıkış şarkıları ile birlikte ilk 10 arasına giren tek artist oldu. Şarkı aynı zamanda Temmuz 2018'de Mainstream Top 40 listesinde dokuz ülkede bir numaraya, on iki ülkede ilk on arasına yükseldi.
İkinci single "God Is a Woman" 13 Temmuz 2018'de yayınlandı, on iki saat sonra ise video klibi gösterime girdi. Bu single da "Billboard" Hot 100 listesine 11. sıradan giriş yaptı ve 8. sıraya yükselerek Grande'ye ilk 10 arasına giren onuncu single olma başarısını yaşattı. "Billboard" listesinde 2010'larda en çok şarkısı bulunan yedinci kadın solo sanatçı oldu. Şarkı aynı zamanda ABD Mainstream Top 40'de zirveye yükseldi ve "Sweetener" albümünün ikinci, toplamda üçüncü başarısını yaşattı.
"Breathin" albümün üçüncü ve son single'ı olarak ABD contemporary hit radio'larına 18 Eylül 2018'de gönderildi. Şarkı "Billboard" Hot 100 listesine 22 numarada giriş yaparak 12 numaraya kadar yükseliş gösterdi. Hannah Lux Davis tarafından yönetilen video klibi ise 7 Kasım 2018'de YouTube'da prömiyerini yaptı.


### Promosyon single'ları.
Albümün tek promosyon single'ı ve aynı zamanda Nicki Minaj düeti "The Light Is Coming" 20 Haziran 2018'de albümün ön siparişe açılması ile birlikte yayınlandı. Parça Billboard Hot 100 listesinde 95 numaradan giriş yaparak 89'a kadar yükseldi.


## Eleştiriler.
 - YÖNLENDİRME 
Metacritic'in 100 üzerinden hesaplanan puanlama sisteminde "Sweetener" ortalama puanlama ve yorumlara, ek olarak da 20 ana eleştiriye göre 81 puan aldı.
"Vice" dergisinden Robert Christgau, albümü "parlak ışıklar bahçesi" olarak tanımladı ve ekledi: "Grande, fiziksel olarak alışılmışın dışında ve teknik olarak kurnaz bir yönde. Saflığı, soprano düzeyindeki sıcaklığı olmadan, yumuşak tatlığını asla göstermemezlik yapmıyor." "The New York Times"'dan Jon Pareles, şarkıcının sesinin "uzun notalardan, nefesli ya da kesilmiş tınılardan, kısa R&B tonlarından oluşmasına rağmen her zaman düzenli ve zoraki olmadığını" yazdı. "Rolling Stone" dergisinden Britanny Spanos, albümü "yenilikçi" buldu ve Grande'nin trap müziğe yönelişini, Broadway-vari dramatik kaçışlarını eleştirdi. Romantizme yaklaşımının albümün tamamen doğal aşk şarkılarından ve kalp kırıklıklarından oluştuğunu yorumladı. Spanos aynı zamanda "Bu zamana kadarki en iyi albümü ve 2018'in en güçlü albümlerinden biri," diye ekledi. "The Independent" gazetesinden Kate Solomon ise "tamamen beklenmedik" bulduğu albüm için müziğin "bazen iyi yönde olduğunu" ve "şarkıcının bazı deneylerin içinden geçtiğini, eski fikirleri bıraktığını" yazdı.
"NME" yazarı Douglas Greenwood, albüm eleştirisinde "güçlü, bangır bangır pop parçalarının bir koleksiyonu olmasının" yanında Grande'nin deneysellikten asla kaçınmadığını yazdı. ""Sweetener"ın kendisi, dinledikten sonra mutlu ayrılabileceğiniz bir albüm," yazdı. Benzer şekilde albümü öven "The Guardian" gazetesinden Alexis Petridis ise "Pharell ile olan bu proje çalışması ile sınırları zorladığını, albümün geri kalan parçalarının formüllü ve planlı olduğunu" yazdı. Albümü "beklenmedik" bulmasına rağmen Grande'nin bu albümdeki yorumlarını "tuhaf" buldu.
"The Daily Telegraph" eleştirisinde Neil McCormick, "şarkıların kalitesinin yüksek olmasına rağmen bazen çok zoraki olduğunu" ve buna rağmen "genç kraliçenin artık tamamen büyüdüğünü" yazdı ve ekledi: "Modern olarak, bir marka olan bu pop albümleri "Sweetener" gibi lezzetli bir itiraf gibi geliyor." Nicki Minaj ve Missy Elliott'un bulunmalarını ise beğendiğini ekledi.


## Ticari başarısı.
Birleşik Devletler'de "Sweetener", ABD "Billboard" 200 listesine 231,000 satış yaparak 1 numaradan giriş yaptı ve bunların 127,000 tanesi geleneksel albüm satışı olurken gerisi dijital satış oldu. Grande'nin üçüncü bir numaralı albümü olan "Sweetener", aynı zamanda hip hop tarzında olmayan en uzun streaming haftasını yaşadı ve albümün ilk haftası boyunca 126.7 milyon dinlenme yaşadı. ABD "Billboard" Hot 100 listesinde 1 Eylül haftasında, albümden dokuz şarkı listede yer aldı ve Taylor Swift, Beyoncé ve Cardi B'den sonra bunu başaran dördüncü kadın sanatçı oldu. Aynı zamanda albüm ve şarkı dinlenmeleri sayesinde Artist 100 listesinde de zirveye oturdu. İkinci haftasında "Sweetener", 75,000 kopya satışıyla dört numaraya geriledi ve üçüncü haftasında ise 56,000 kopya daha satarak beşinci pozisyona geldi. Albüm, 2018 "Billboard" 200 yıl sonu listesinde 38. sırada listelendi. 3 Nisan 2019'da Recording Industry Association of America (RIAA) tarafından, Amerika'da 1 milyon satışını geçtiği için platin sertifika ile ödüllendirildi.
Birleşik Krallık'ta ise "Sweetener", UK Album Chart listesinde 45,000 satışla bir numaradan giriş yaptı. BK'daki ikinci bir numaralı albümü ve aynı zamanda en hızlı satan albümü oldu. Albümün yayınlanmasıyla birlikte "Breathin", UK Singles Chart listesinde 8 numaradan, "Sweetener" ise 22 numaradan giriş yaparken listede o sırada bulunan "God Is a Woman" altı numaraya yükselerek 6. sıraya yerleşti.
Avustralya'da albüm, ARIA Albums Chart listesinde Grande'nin üçüncü bir numarası oldu. Albümdeki 15 parça da ARIA Singles Chart listesine giriş yaptı.


## Şarkı listesi.
Bilgiler albüm liner notlarından alınmıştır.
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
Notlar
  - "R.E.M" adlı dördüncü şarkı ve beşinci şarkıdaki "God" kelimesi büyük harflerle yazılmıştır.
  - "Raindrops (An Angel Cried)", Bob Gaudio tarafından yazılan, 1964 yılında The Four Seasons tarafından seslendirilen "An Angel Cried" şarkısının akapella versiyonudur.
 - "The Light Is Coming", "Senator Arlen Specter Gets Mobbed to Kill Health Care in Lebanon, Pennsylvania ", 2009 CNN kanalındaki video arşivinden ses örneği içerir.
 - "R.E.M", Beyoncé'nin yayınlanmayan demosu "Wake Up"tan ses örneği içerir.
 - "Goodnight n Go", Imogen Heap tarafından yazılıp söylenen "Goodnight and Go" şarkısının bir versiyonudur.
 - "Get Well Soon" 4:42'de bitmesine rağmen Manchester Arena saldırısı kurbanları için ek olarak 40 saniyelik sessizlik içermektedir.


## Personel.
Bilgiler "Sweetener" liner notlarından alınmıştır.
Sanatçılar ve müzisyenler
 - Ariana Grande – vokaller
 - Pharrell Williams – konuk sanatçı (2), ek vokaller (4, 6)
 - Nicki Minaj – konuk sanatçı (3)
 - Missy Elliott – konuk sanatçı (11)
 - Rickard Göransson – gitar (5)
 - Peter Lee Johnson – yaylılar (12, 14)
 - Max Martin – bas (8, 10), davullar (8, 10), klavyeler (8–10), perküsyon (10)
 - Ilya Salmanzadeh – geri vokaller (5, 9), davullar (5, 8–10), gitar (5, 9), klavyeler (5, 8–10), bas (8–9), perküsyon (10)
 - YÖNLENDİRME 
Prodüksiyon
 - Charles Anderson – prodüksiyon (13–14)
 - Brian Malik Baptiste – prodüksiyon (12)
 - Cory Bice – kayıt mühendis yardımcısı (1, 8–10)
 - Scooter Braun – ana yapımcı
 - Tommy Brown – prodüksiyon (12–14)
 - Andrew Coleman – kayıt (2, 4, 6–7, 11), dijital düzenleme (2, 4, 6–7, 11), aranjman (2, 4, 6–7, 11)
 - Kris Crawford – kayıt asistanı (3)
 - Thomas Cullison – kayıt asistanı (2, 6–7, 11, 15)
 - Aubrey "Big Juice" Delaine – vokal kaydı (3)
 - Jacob Dennis – kayıt mühendisi asistanı (3, 6)
 - Scott Desmarais – miksaj asistanı (3)
 - Corte Ellis – kayıt (11)
 - Missy Elliott – kayıt (11)
 - Iain Findlay – kayıt asistanı(6)
 - Robin Florent – miksaj asistanı (3)
 - Michael Foster – prodüksiyon (13)
 - Chris Galland – miksaj asistanı (3)
 - Serban Ghenea – miksaj (5, 8–14)
 - Ariana Grande – ana yapımcı, vokal yapımcısı
 - Hart Gunther – kayıt asistanı (7)
 - John Hanes – miksaj asistanı (5, 8–14)
 - Hit-Boy – prodüksiyon (12)
 - Sam Holland – kayıt (1, 8–10)
 - Chris Khan – kayıt asistanı (6)
 - David Kim – kayıt asistanı (6)
 - Mike Larson – kayıt (2–4, 6–7, 11, 15), dijital düzenleme (2–4, 6–7, 11, 15), aranjman (2–4, 6–7, 11, 15), ek programlama (3–4)
 - Guillermo Lefeld – kayıt asistanı (4)
 - Jeremy Lertola – kayıt mühendisi asistanı (1, 8–10)
 - Manny Marroquin – miksaj (3)
 - Max Martin – prodüksiyon (1, 8, 10), programlama (8, 10)
 - Randy Merrill – mastering
 - Brendan Morawski – kayıt mühendisi asistanı (3)
 - Manny Park – kayıt asistanı (3)
 - Noah Passovoy – kayıt (9)
 - Ramon Rivas – kayıt mühendisi aistanı (3)
 - Ilya Salmanzadeh – prodüksiyon (1, 5, 8–10), miksaj (1), programlama (5, 8–10)
 - Ben "Bengineer" Sedano – kayıt asistanı (2–3, 6, 11)
 - Jon Sher – kayıt asistanı (4)
 - Phil Tan – miksaj (2, 4, 6–7, 11, 15)
 - Pharrell Williams – prodüksiyon (2–4, 6–7, 11, 15)
 - Bill Zimmerman – ek mühendislik (2, 4, 6–7, 11, 15)
 - YÖNLENDİRME 
Kapak
 - Dave Meyers – fotoğrafçı
 - Jessica Severn – sanat yönetmeni, dizayn