# 9. yüzyıl Müslüman tarihinin zaman çizelgesi


## 9. yüzyıl (M.801–900/H. 184–288).
  - 801: Ünlü kadın evliya ve sufi Rabia'nın ölümü.
  - 803: Bermekilerin çöküşü. Ca'fer bin Yahya el-Bermeki'nın idamı.
  - 805: Horasan'da Rafi bin el-Leys'in isyanı patlak verdi.
  - 806: Harun Reşid Bizanslılara karşı büyük bir sefer düzenledi.
  - 809: Harun el-Reşid'in ölümü. Emîn halife oldu.
  - 810: 9. Şii İmam Muhammed el-Taki doğdu.
  - 811: Abbasi İç Savaşı: İran'da Rey Muharebesi.
  - 812 Ağustos: Abbasi İç Savaşı: Bağdat Kuşatması başladı
  - 813 Eylül: Abbasi İç Savaşı: Bağdat Kuşatması Memûn'un askerleri tarafından şehrin ele geçirilmesi ve Emin'in ölümüyle sona erer.
  - 815: Irak'ta Ebu'l-Saraya el-Sirri döneminde Şii isyanı. Herseme bin A'yan isyanı bastırır.
  - 816: Mekke'de Şii isyanı  İspanya'da Emeviler Korsika adasını ele geçirdiler. Herseme bin A'yan idam edildi.
  - 818: Ali er-Rızâ Meşhed'de öldü. Muhammed el-Taki İmam olur. İspanya Emevileri İbiza, Mallorca ve Sardinya adalarını ele geçirdiler.
  - 820: Tâhir bin Hüseyin, Horasan'da Tâhirîleri kurdu.
  - 822: I. Hakem'in İspanya'da ölümü  II. Abdurrahman halife oldu.
  - 823: Tahir'in Horasan'da ölümü. Talha'nın ve Abdullah bin Tahir el-Horasani'nin halife olması.
  - 825: Girit Emirliği'nin kurulması.
  - 827: Memun, Mu'tazili mezhebini resmi mezhep olarak ilan etti.10. imam Ali el-Hadî doğdu. Müslümanlar Sicilya'nın fethine başladı.
  - 833: 9 Ağustos— Memûn 'un ölümü. Mutasım halife oldu.
  - 835: Muhammed el-Taki zehirlendi. Ali el-Hadi İmam olur.
  - 836: Mutasım başkenti Samarra'ya taşıdı.
  - 837: Catlar isyan etti.
  - 838: Azerbaycan'da Babek Hürremi isyanı bastırıldı. Mutasım tarafından Amorion'un yağmalanması.
  - 839: Taberistan'da Babekiyye İsyanı. Müslümanlar Güney İtalya'yı akın ettiler. Sicilya'daki Messina şehrinin ele geçirdiler.
  - 842: 5 Ocak- Mutasım'ın öldü, Vâsik halife oldu.
  - 843: Arap isyanları. Girit Emirliği'ni yeniden ele geçirmek için başarısız Bizans girişimi.
  - 846: Anadolu'da Bizanslılar ve Abbâsîler arasında Mauropotamos Muharebesi.
  - 846: 11.İmam Hasan el-Askerî doğdu.
  - 847: Vasık'ın ölümü, Mütevekkil halife oldu
  - 850: Mütevekkil inanç sağlamlığını yeniden canlandırdı.
  - 849: Tahirî hükümdarı Abdullah bin Tâhir öldü  Tâhir bin Abdullah halife oldu.
  - 852: II. Abdurrahman'ın öldü . I. Muhammed'in halife oldu.
  - 858: Mütevekkil, Caferiye kasabasını buldu.
  - 860: Maveraünnehir'de Sâmânîler hakimiyetini kuruldu.
  - 861: Abbasi Halifesi Mütevekkil'in öldürülmesi  Müntasır'ın katılımı ve "Samarra'da Anarşi"nin başlaması.
  - 862: Müntasır zehirlenerek öldürüldü  el-Musta'in halife oldu.
  - 863: Lalakaon Muharebesi, Malatya Emirliği'nin gücünü kırdı. Bizans'a karşı taarruzu başladı.
  - 864: Hasan bin Zeyd (Alaviler) tarafından Taberistan'da kurulan Zeydi devleti.
  - 866: Abbasi İç Savaşı: Mustai'nın Samarra'dan kaçması ve Mu'tazz'ın halife olması  Ali'nin soyundan gelen Muhammed bin Yusuf, Yemâme'de bağımsız bir krallık kurdu.
  - 867: Yakûb bin Leys es-Saffâr, Sistan'da Saffârîler hakimiyetini kurdu.
  - 868: Ali el-Hadi zehirlendi. Hasan el-Askeri İmam oldu. Şiiliğin son İmamı Muhammed el-Mehdi doğdu. Ahmed bin Tolun Mısır'da Tolunoğulları hakimiyetini kurdu.
  - 869: Abbasi Halifesi Mu'tazz tahttan feragat etmek zorunda kaldı ve Mühtedî'nin halife oldu. Basra'da Zenc İsyanı'nın başlangıcı.
  - 870: Türkler Mühtedi 'ye karşı isyan etti Onun ölümü ve Mutemid'in halife olması.
  - 871: Bari Emirliği'ni sona erdiren İtalya Kralı II. Louis tarafından ele geçirilir.
  - 873: Tâhirîler yıkıldı.
  - 874: Hasan el-Askeri zehirlendi. Muhammed el-Mehdi İmam oldu. Güney Irak'taki Zenc İsyanı sırasında Muktara'da Zenc devleti kuruldu. Samani hükümdarı Ahmed'in ölümü, I. Nasr'ın hükümdar oldu.
  - 876: Saffârî hükümdarı Yakûb bin Leys es-Saffâr ile Muvaffak el-Abbâsî komutasındaki Abbâsîler arasında Bağdat'ın yaklaşık 80 km güneydoğusunda gerçekleşen Deyrülâkül Muharebesi, Abbasiler'in kesin zaferiyle sonuçlanmıştır
  - 877: Yakûb bin Leys es-Saffâr'ın Sistan'da ölümü, Amr bin Leys'in hükümdar olması.
  - 878: Siraküza'nın düşmesi.
  - 883: Zenc İsyanının Sonu
  - 885: Mısır'da Ahmed bin Tolun'un ölümü, Humâreveyh'in hükümdarlığı.
  - 886: I. Muhammed'in ölümü İspanya'nın Emevi hükümdarı, Mundir'in hükümdarlığı. Sind'in Habbari hükümdarı Abdullah bin Ömer'in ölümü.
  - 888: İspanya'nın Emevi hükümdarı Mundir'in ölümü, Abdullah bin Muhammed'in hükümdarlığı.
  - 891: Bahreyn'de Karmatiler devleti kuruldu.
  - 892: Abbasi Halifesi Mu'tamid öldü. Mu'tadid Halife oldu. Samani hükümdarı Nasr'ın ölümü, I. İsmail'in hükümdarlığı.
  - 893: Zeydi İmameti Yemen'de Hadi Yahya ibn el-Hüseyin ibn el-Kasım tarafından kuruldu.
  - 894: Rüstemiler İspanya'da vasal olur.
  - 896: Humâreveyh'ın ölümü  Ebü'l-Asâkir Ceyş'in hükümdarlığı.
  - 897: Ebü'l-Asâkir Ceyş'in öldürülmesi  Ebû Mûsâ Hârûn'un hükümdarlığı.
  - 898: Karmatiler Basra'yı yağmaladı. Bu yüzyılın sonunda, toplam Müslüman nüfusu dünya nüfusunun % 3'üne çıkmıştı.