BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# En İyileriyle Gönül Yazar
En İyileriyle Gönül Yazar, Gönül Yazar'ın en iyi pop şarkılarının yer aldığı Hakan Eren yapımcılığında firması Ossi Müzik ten çıkardığı albümünün adı.


## Albümde Yer Alan Eserler.
  - 1-NİSAN YAĞMURU (1969)
  - 2-BURUK ACI (1969)
  - 3-BÜYÜK AŞK (1969)
  - 4-ARKADAŞIMIN AŞKISIN (La Femme De Mon Ami) (1967)
  - 5-AŞK HikâyeSİ (Where I Do Begin/Love Story) (1971)
  - 6-KARAKEDİ (Marina) (1968)
  - 7-ŞIP SEVDİ (1969)
  - 8-ÇAPKIN KIZ (Mon amour, mon ami) (1968)
  - 9-AŞKIN ÇAĞI YOK (1971)
  - 10-DÜN DERKEN (Heir Encore) (1971)
  - 11-DÖNEMEZ Kİ BANA (1970)
  - 12-MEKTUBUMU BULDUN MU (1970)
  - 13-AFFET BENİ (Pardonne-Moi Ce Caprice D'enfant) (1971)
  - 14-SEVENLERİN KADERİ (Speak Softly Love) (1972)
  - 15-SENİ SORDUM (Si Tu Savais Combien Je T'aime) (1974)
  - 16-SENİN GİBİ (Petite Fille) (1974)
  - 17-HAYAT GEÇİYOR HEMEN (1971)
  - 18-ÖZLEDİĞİM SEVGİLİ (Le Meteque) (1971)
  - 19-ADIM GİBİ BİLİRİM (1971)
  - 20-BU NE (Nune) (1971)
  - 21-ÇALSIN SAZLAR (1971)
  - 22-LAF ARAMIZDA (1972)
# Belkıs Özener
Belkıs Özener (28 Mart 1940, İzmir), Türk şarkıcıdır.


## Hayatı.
Erzincanlı yol müteahhidi Mehmet bey ile Yugoslav göçmeni Fatma Aras'ın üçüncü çocuğu olarak İzmir'in Kestelli semtinde doğdu. Belma ve Gönül adlı ablaları vardır. 1952'de Gönül Yazar'ın radyo sınavlarını kazanmasıyla birlikte Yazar'la beraber önce Ankara'ya, daha sonra İstanbul'a taşındılar. Alâeddin Yavaşça, Zeki Duygulu ve Radife Erten'den dersler aldı ve daha sonra bir ses yarışması kazandı. 14 yaşındayken Sabite Tur Gülerman'ın alt kadrosunda ilk defa sahneye çıktı. Tepebaşı Gazinosu'nda Perihan Altındağ'ın alt kadrosunda ise ilk yevmiyeli sahnesini yaptı. Belkıs Yazar adıyla bir süre plak ve sahne çalışması yaptıktan sonra, 16 yaşında Rauf Köksalan ile gerçekleştirdiği evliliğinden, Benek, Bengü ve Barkın adlarında üç çocuğu vardır.
Evlendikten sonra, Türk Sanat Müziği sanatçısı ablası Gönül Yazar'ın aksine, çok fazla sahne çalışması yapmadı. 1967 yılında Metin Bükey'in teklifiyle ilk defa Sinekli Bakkal filminde Türkan Şoray'ın oynadığı roldeki şarkıyı seslendirdi. 100'ü Şoray'ın olmak üzere 300'den fazla şarkıyı Hülya Koçyiğit, Filiz Akın ve Fatma Girik gibi oyuncuların filmlerinde onların yerine seslendirdi. Yeşilçam'ın tarz değiştirdiği yıllarla birlikte mesleğini bıraktı. Eserleri 2006 yılında "Sahibinin Sesinden Yeşilçam Şarkıları" adlı albümde bir araya toplandı.


## Diskografi.
### 78'lik ve 45'likler.
  - Unuttum Seni Ben / Açılan Bir Gül Gibi (Columbia - 1955)
  - Güller Arasında / Sevdası Zehir (Columbia - 1955)
  - Gözlerimin Yaşını Silemiyorum / Ağlarım Gülenim Yok (Grafson - 1963)
  - Gönlümde Hazan / Sabah Yıllardan Beri (Efes - 1966)
  - Derbederim / Seviyorum Seni Ben (Efes - 1966)
  - Seni Yalancı / Öyle Sevdim ki Seni (Efes - 1966)
  - Boş Kalan Çerçeve / Anneler Günü (Televizyon - 1969)
  - Ne Talihsiz Başım Var / Oy Oy Birtanem (Televizyon - 1969)
  - Eski Yuvana Dönsen Olmaz Mı? / Bu Ayrılık Ne Zor Şeymiş (Şençalar - 1970)
  - Hayat İlk Sevgiyle Başlar / Bakınca Gözlerine - (Şençalar - 1970)
  - Çile / Hayat Sevince Güzel (Saner - 1972)
  - Bugünün Yarını Var / Olmaz Olsun Böyle Hayat (Şençalar - 1974)


### Filmlerde seslendirdiği bazı şarkılar.
  - Fosforlu Cevriye
  - Sevemedim Kara Gözlüm
  - Adını Anmayacağım
  - Gözüm Sende
  - Nasıl Geçti Habersiz
  - Gümüş Gerdanlık
  - Civciv Çıkacak Kuş Çıkacak
  - Damarımda Kanımsın
  - Aşkım Bahardı
  - Yağmur
  - Dudaklarında Arzu
  - Asmam Çardaktan
  - İçin İçin Yanıyor
  - Sevil Neşelen
  - Senin Yüzünden
  - Karakolda Ayna Var
  - Azize
  - Nisan Yağmuru
  - Fıstık Gibi
  - Buğulu Gözler
  - Sen (Ömrüm Benim)
  - Tamba Tumba
  - Oyun Bitti
  - Ben Seni Unutmak İçin Sevmedim


### Albümleri.
  - 2006: Yeşilçam Şarkıları
 - YÖNLENDİRME
# Yeşilçam Şarkıları
Yeşilçam Şarkıları, Belkıs Özener'in 2006'da çıkardığı toplama albümüdür.


## Parça listesi.
  - Sevemedim Kara Gözlüm
  - Adını Anmayacağım
  - Gözüm Sende
  - Hayat Sevince Güzel
  - Nasıl Geçti Habersiz
  - Gümüş Gerdanlık
  - Boş Çerçeve
  - Civciv Çıkacak Kuş Çıkacak
  - Damarımda Kanımsın
  - Aşkım Bahardı
  - Yağmur
  - Çile
  - Dudaklarında Arzu
  - Asmam Çardaktan
  - İçin İçin Yanıyor
  - Sevil Neşelen
  - Senin Yüzünden
  - Karakolda Ayna Var
  - Oy Oy Birtanem (Azize)
  - Nisan Yağmuru
  - Fıstık Gibi
  - Buğulu Gözler
  - Sen (Ömrüm Benim)
  - Tamba Tumba
  - Oyun Bitti
 - YÖNLENDİRME
# Mehmet Ali İrtemçelik
Mehmet Ali İrtemçelik (d. 17 Mart 1950, İstanbul), Türk diplomat ve siyasetçi. Büyükelçi, milletvekili ve bakan olarak görev yaptı.


## Kariyeri.
17 Mart 1950'de İstanbul'da doğdu. 1968 yılında Galatasaray Lisesi'nden mezun oldu. Boğaziçi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nden mezun oldu. 1975'te başladığı Dışişleri Bakanlığı kariyerinde, sonraki yıllardaki görevleri arasında Chicago Başkonsolosluğu'nda muavin konsolosluk (1977-1980), Kabil Büyükelçiliği'nde başkatip ve ikinci katip (1980-1982), Dışişleri Bakanlığı'nın çok taraflı ilişkiler dairesinde şube müdürlüğü (1982-1984), BM Nezdinde Türkiye Daimi Temsilciliği'nde başkatip ve müsteşar (1984-1988), 1988-1991 döneminde bakan danışmanlığı (1989'dan itibaren elçi sıfatıyla), 1991 yılında yine elçi sıfatıyla Başbakan Mesut Yılmaz'ın danışmanlığı bulunmaktadır.
29 Kasım 1991 – 31 Temmuz 1995 tarihleri arasında Amman büyükelçiliği, 31 Temmuz 1995 – 3 Kasım 1997 Sofya büyükelçiliği yapmıştır. Sofya büyükelçiliğinden sonra 11 Ocak 1999 tarihine kadar Dışişleri Bakanlığı'nda ikili siyasi ilişkilerden sorumlu müsteşar yardımcılığı görevinde bulunmuştur. 21'inci dönemde ANAP İstanbul milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisinde görev yaptı. 57. Hükümet'te 28 Mayıs 1999 – 6 Mayıs 2000 tarihleri arasında Avrupa Birliği ve insan haklarından sorumlu devlet bakanı ve hükûmet sözcüsü olarak yer aldı. Milletvekilliği esnasında TBMM Dışişleri Komisyonu üyesi, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi TBMM Delegasyonu üyesi olmuştur. 16 Ekim 2003 tarihinde Berlin büyükelçiliğine atanmış olup, görevi 2008 yılının Mart ayında Ahmet Acet'e devretmiştir. 10 Haziran 2008'de Dışişleri Bakanlığı Dış Politika Danışma Kurulu üyeliğine getirilmiş ve 28 Aralık 2012'de de Dışişleri Bakanlığı müşavirliğine atanmıştır. Mart 2015'te emekli olmuştur. Fransızca ve İngilizce bilmektedir. Evli, üç çocuk sahibidir.
İsmi, 26 Mayıs 2006 tarihinde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Almanya ziyaretinde vatandaşları dinlediği bir toplantıda, bir vatandaşın resmi işlemlerde başörtülü resim konusunda dile getirdiği görüşlere, Mehmet Ali İrtemçelik'in "merkezden gelen talimatlara göre hareket ettikleri" cevabını vermesi üzerine, başbakanın "Ne talimatı?!" şeklinde çıkış yapması ile tekrar gündeme gelmiştir.
# Larry Mullen Jr.
 Lawrence Joseph "Larry" Mullen, Jr. (d. 31 Ekim 1961, Artane, Dublin) U2 grubunun İrlandalı kurucusu ve davulcusudur. Her şey Larry'nin grup elemanları aradığına dair bir ilanı okulun panosuna asmasıyla ve aynı gün öğleden sonra U2'nun bugün var olan kadrosunun yine onun evinde toplanması ile muhteşem kariyer öyküsü yazılmaya başlamıştır. Larry Mullen'ın stili, bir davulcunun nasıl sadelikle diğer çalgılara eşlik ederek altyapı kurmasına çok iyi bir ders niteliğindedir.
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME
# Rembrandt
Rembrandt Harmenszoon van Rijn (nl; d. 15 Temmuz 1606 - ö. 4 Ekim 1669), Hollandalı ressam ve baskı ustası. "Işığın ve gölgelerin ressamı" olarak da anılır.


## Hayatı.
Cornelia ve Harmen Gerritsz'in oğlu olarak Leiden, Hollanda'da dünyaya gelmiştir. Bir değirmenci olan babası varlıklıydı, annesi ise bir fırıncının kızıydı. Leiden Üniversitesi'nde okuyan Rembrandt, ressam Jacob van Swannenburg'un takdirini kazanmış ve 1621'de onun öğrencisi olmuştur. 1624 yılında kısa bir süreliğine de olsa Pieter Lastman'ın yanında Amsterdam'da çıraklık yapmış, 1625'te ise Leiden'de, arkadaşı ve meslektaşı Jan Lievens ile paylaştığı stüdyosunu kurmuştur. 1627'de öğrenci kabul etmeye başlamıştır ki bunlarında arasında Gerrit Dou da bulunur. 1629'da matematikçi Christiaan Huygens'in babası, devlet adamı ve şair Constantijn Huygens tarafından keşfedilmesi ona fayda sağlamıştır; bu bağlantısının bir sonucu olarak Prens Frederik Hendrik 1646'ya kadar Rembdrandt'an tablo satın almaya devam etmiştir. 1630'da babası ölen Rembdrandt, üç yıl sonra Amsterdam'da Hendrick van Uylenburg'un evini kiralamıştır ki bu adamın kuzeni olan Saskia van Uylenburgh ile de sadece bir yıl sonra 1634'te evlenmiştir. Çiftin 1635 doğumlu Rombertus ve 1638 doğumlu Cornelia adlarındaki çocuklarının daha bir yaşına basamadan ölmesinin ardından 1640 yılında doğan ve yine Cornelia olarak adlandırdıkları üçüncü çocukları da birkaç haftalıkken ölmüştür. Aynı yıl Rembrandt'ın annesi de öldü. Daha sonra 1641 yılında doğan Titus isimli erkek çocukları yaşasa da, doğum sonrası zorlukların da etkisiyle, Rembrandt'ın eşi Saskia 1642 yılında ölmüş ve Oude Kerk'e gömülmüştür. Geertje Dircx eve Titus'a bakması için alınmış, Rembrandt ile 1649'da kötü sonla biten bir ilişki yaşamıştır. 1640'ların sonuna doğru Rembrandt, 1647'de evine kâhya olarak giren Hendrickje Stoffels ile bir ilişkiye başladı ki evli bir çift gibi yaşayan çiftin 1654 yılında adını Cornelia koydukları bir kızları oldu. Günahkâr olduğu iddiasıyla Stoffels kiliseden aforoz edilse de çift ilişkilerini sürdürmüşlerdir.
1656 yılında Rembrandt'ın iflâs ettiği ilan edilmiştir ve bunun sonucu olarak birçok eseri ve antika koleksiyonu açık artırmaya çıkmış, evi dahil bütün mal varlığı da borçlarını kapatmak için satılmıştır. 1660 yılında Hendrickje, Titus ile birlikte iş kurmuş, Rembrandt'ı da işe almış böylece onu alacaklılarından korumuştur. Bundan üç yıl sonra, 1663'te ölen Hendrickje Stoffels Westerkerk'e gömülmüştür. Bu ölümü beş yıl sonra, 1668'de Titus'un ölümü takip etmiştir. Kısa bir süre sonra, 4 Ekim 1669'da da Rembrandt ölmüştür. Amsterdam'da ölen Rembrandt 8 Ekim'de, Westerkerk'te bilinmeyen bir mezara gömülmüştür.


## Bazı eserleri.
  - "Lazarus'un Yükselişi" (1630)
  - "Dr. Nicolaes Tulp'un Anatomi Dersi" (1632)
  - "Meditasyondaki Filozof" (1632)
  - "Celile Denizi'ndeki Fırtına" (1633)
  - "Belşazzar'ın Ziyafeti" (1635)
  - "Danae" (1636)
  - "Gece Devriyesi" (1640-42)
  - "Susanna ve Yaşlılar" (1647)
  - "Değirmen" (1650)
  - "Banyosunda Betşeba" (1654)
  - "Açık Kapıda Duran Kadın" (1656-57)
  - "Yakup'un Melekle Savaşı" (1659)
  - "Aziz Petrus'un İnkârı" (1660)
  - "Yahudi Gelini" (1664)
# Ankara 19 Mayıs Stadyumu
Ankara 19 Mayıs Stadyumu, 19.209 kapasiteli stadyumdu. Kapasiteye göre Ankara'nın en büyük 4. stadyumuydu. Gençlerbirliği ve MKE Ankaragücü'nün iç saha maçlarına ve resmî kurumlar tarafından düzenlenen tören ve gösterilerde kullanıldı.
8 Temmuz 1954 tarihinde ışıldaklarla aydınlatılan stadyumda ilk gece maçı Ankara Demirspor ile Gençlerbirliği arasında yapılmış ve 2-2 berabere sonuçlanmıştır.
4 Ağustos 2018 tarihinde yıkılan stadyumun yerine Yeni Ankara 19 Mayıs Stadyumu yapılmaktadır.


## Stadyumun yapılışı.
Ankara Belediyesi tarafından 19 Mayıs Stadyumu ve Ankara Hipodromu'nun ihalesi 1.369.762 TL muhammen bedel üzerinden 16 Nisan 1934 tarihinde yapıldı ve 15 Aralık 1936 tarihinde kullanıma açıldı. Paolo Vietti-Violi'nin bu projesi, mimari bir yarışmanın sonucu ve Türkiye'de tasarladığı bir dizi spor kompleksinin ilkidir. Kompleks, türünün ilk örneği olmasıyla Türkiye Cumhuriyeti için tarihsel olarak sembolik bir önem taşımaktadır. Yapı, hem sosyo-kültürel hem de fonksiyonel açılardan önemlidir.
Yapı grubu, kapalı ve açık tribünleriyle ve soyunma odalarıyla birlikte bir atletizm stadyumunu, at yarışları ve askeri yürüyüşler için bir hipodromu, velodromu, ragbi, futbol, basketbol gibi takım sporları için antrenman sahalarını, tenis kortlarını, jimnastik salonunu, 33x60 m uzunluğunda iki havuzu, soyunma odalarını, sporcu ve kulüp binalarını, ilk yardım ünitesini, bir kuleyi, atış poligonunu ve alanın genel peyzajını ve seyirciler için düzenlenmiş olan açık alanları içermektedir. Stadyum ve hipodromun saçakları ve tribünleri, betonarme yapılardır.


## Stadyumun yıkılışı.
Stadyum, 4 Ağustos 2018'de yıkıldı.


## Türkiye millî futbol takımı maçları.
19 Mayıs Stadyum'unda, 6 Mart 2014 itibarıyla, daha önce 28 maç yapan millî takım, 14 galibiyet, 5 beraberlik, 9 yenilgi almıştır. Bu maçların sadece 8'i Dünya Kupası ve Avrupa Şampiyonası elemeleri çerçevesinde oynanmıştır. Millî takım, bu maçlarda 50 gol atarken, kalesinde de 34 gol görmüştür.


## 50 Yılda 50 Eser.
İnşaat Mühendisleri Odası odanın kuruluşundan itibaren 50 yıl içerisinde ülkede gerçekleştirilmiş 50 büyük inşaat projesini bir juri tarafından saptayarak bu projeleri 50 Yılda 50 Eser adı altında ilan etmiştir. Liste bölgesel kalkınma, binalar, ulaşım, hidroloji ve endüstri alt başlıklarını taşımaktadır. Bu projenin ilk etabı da o liste içerisinde yer almaktadır.


## Yerine İnşaatı Başlayan Stadyum.
Türkiye'nin UEFA EURO 2024 Futbol Turnuvası'na aday olmasından sonra, belirlenen "9 şehir"den birisi olan Ankara'ya, yeni bir stadyum yapılması ihtiyacı doğdu. Daha önce, 45.000 kapasiteli UEFA standartlarında planlanan stadyum, yarı final maçlarının oynatılması için en az 50 bin kapasiteli stadyum gerekiyordu (Grup maçları da dahil). İstanbul'da Ali Sami Yen Spor Kompleksi yarı final için hazırdı. Bir diğer yarı finalin Ankara'da oynatılabilmesi için, projedeki kapasite 45 binden, 55.000 seyirci alabilecek şekilde tekrar düzenlendi.
Eski Ankara 19 Mayıs Stadyumu'nun yıkılışından 4 yıl sonra 2022'de Yeni Ankara 19 Mayıs Stadyumu inşaatı başladı.
# Eser Gürson
Eser Gürson (1941, Kastamonu - 20 Temmuz 2002, Burhaniye), Türkiye'de bilimsel ve nesnel eleştiri anlayışının gelişmesine önemli katkılarda bulunan 1960 kuşağı eleştirmenlerindendir.
1941 yılında Kastamonu'da doğan Eser Gürson, 1964'te Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi. 1964-1978 yılları arasında "askerî öğretmen" unvanıyla Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na bağlı olarak çeşitli görevlerde çalıştı. 1978-1982 yılları arasında Kültür Bakanlığı'na altında Tanıtma ve Yayımlar Dairesi başkan yardımcısı, Gaziantep Kültür müdürü, Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü müşaviri görevlerinde bulundu. Emekli olduktan sonra 1982 yılında Ankara’da bir antikacı dükkânı işletti.
Eser Gürson, 1992 yılında öğretmenlik yaşamına geri döndü. TED Ankara Koleji ve ODTÜ Koleji'nde öğretmenlik yapan Gürson, 1996 yılından ölümüne kadar Bilkent Üniversitesi'nde Türkçe okutmanı olarak görev yaptı.
Eleştiri yazıları yazmaya öğrencilik yıllarında başlayan Eser Gürson’un ilk yazısı 1963’te "Dönem" dergisinde yayımlandı. Ardından "Devinim 60", "Alan 67", "Evrim", "Oluşum", "Somut" ve "Yeditepe" gibi dergilerde yazdı. 1964’te, İzmir’de yayınlanan "Evrim" dergisinde Halûk Aker, Rahmi Akseki, Ataol Behramoğlu, Erhan Etiker, Abdullah Nefes, İsmet Özel ve Semih Tezcan’la birlikte "Doğuş Bildirisi" başlığı altında, dönemin edebiyat ortamını eleştiren, Ankaralı genç kuşak sanatçıları olarak daha üretken ve bilinçli bir edebiyat ortamı yaratacaklarını duyuran bir bildiriye imza attı.
Gürson, Türkiye'de eleştirinin gelişmesini, tohumları Hüseyin Cöntürk tarafından atılan bilimsel ve nesnel eleştiri geleneğinin yerleşmesini istiyordu.
Eser Gürson'un büyük çoğunluğunu 60larda kaleme aldığı 23 yazısı "Edebiyattan Yana" adıyla Şubat 2001'de Yapı Kredi Yayınları tarafından kitaplaştırıldı.
20 Temmuz 2002'de Ankara'dan Altınova, Ayvalık'a giderken Burhaniye köprüsünün ardından geçirdiği trafik kazası nedeniyle öldü.
# Mübeccel Vardar
Mübeccel Vardar (9 Ocak 1960, İstanbul - 27 Mayıs 2006, İstanbul), Türk tiyatro ve sinema oyuncusudur.


## Kariyeri.
İstanbul Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümünden mezun olan Mübeccel Vardar, Harold ve Maude adlı oyun ile Kenter Tiyatrosu'nda profesyonel oldu. Cyrano de Bergerac, Ölümü Yaşamak, Babalar ve Oğullar, Gönül Suçları, Şafak Yıldızları, Yarın Cumartesi, Kökler, Arzu Tramvayı, Nice Yıllar adlı oyunlarda rol aldı. Sanatçı, Tiyatro İstanbul'da da "Acaba Hangisi" adlı oyunda oynamıştı. Halit Refiğ'in Hanım ve en son Yavuz Turgul'un Gönül Yarası filmlerinde rol alan sanatçı; Çalıkuşu, Saat, Saat Sabahın Dokuzu, Kuşlu Çorap, Önce Canan, Ayı, Uğurlugiller, Hastane, Dişi Kuş ve son olarak Yabancı Damat adlı televizyon dizilerinde oynamıştı.


## Ölümü.
Vardar, bir süredir tedavi gördüğü akciğer kanseri nedeniyle, 27 Mayıs 2006 Cumartesi günü 46 yaşında öldü.
# Ben Anlamam / Seni İyi Tanırım
Ben Anlamam / Seni İyi Tanırım Nil Burak'ın ikinci 45'liğidir.


## Şarkı listesi.
  - Ben Anlamam söz: Ülkü Aker / düzenleme: Norayr Demirci
  - Seni İyi Tanırım söz: Ülkü Aker / düzenleme: Norayr Demirci
 - YÖNLENDİRME
# Bir Eski Şarkı / Birisine Birisine
Nil Burak'ın üçüncü 45'liğidir.


## Şarkı Listesi.
  - Bir Eski Şarkı söz: Ülkü Aker / düzenleme: Norayr Demirci
  - Birisine Birisine söz: Ülkü Aker / düzenleme: Norayr Demirci
 - YÖNLENDİRME
# Sus / Tatlı Tatlı
Nil Burak'ın ilk 45'liğidir.


## Şarkı Listesi.
  - Sus (Söz-Müzik: Şanar Yurdatapan / Düzenleme: Şanar Yurdatapan)
  - Tatlı Tatlı (Söz-Müzik: Tuğrul Dağcı / Düzenleme: Atilla Özdemiroğlu)
 - YÖNLENDİRME
# Dünyamı Yıktı Geçti / Kırk Yılda Bir
Dünyamı Yıktı Geçti / Kırk Yılda Bir Nil Burak'ın beşinci 45'liğidir.


## Şarkı listesi.
  - Dünyamı Yıktı Geçti söz: Çiğdem Talu / müzik: Melih Kibar
  - Kırk Yılda Bir söz: Çiğdem Talu / müzik: Melih Kibar / düzenleme: Norayr Demirci
 - YÖNLENDİRME
# Gözünüz Aydın / Yalnızım Ben
Nil Burak'ın altıncı ve son 45'liğidir.


## Şarkı Listesi.
  - Gözünüz Aydın söz-müzik: Şanar Yurdatapan
  - Yalnızım Ben söz-müzik: Yaşar Güvenir / düzenleme: Atilla Özdemiroğlu
 - YÖNLENDİRME
# Serpil Barlas
Serpil Dikmen (1953, İstanbul - 19 Şubat 2021, İstanbul), Türk şarkıcı.


## Hayatı.
Babası İsmet Bey, annesi Türk müziği sanatçısı Aysel İpar'dır. Annesi Aysel İpar, Kazım Polat ile evlenmiştir. 1960'lı yıllarda şehir tiyatrolarında sanat hayatına başlamıştır. Zamanın ünlü orkestralarında solistlik yapmıştır. 1970 yılında Altın Ses Yarışması'nda Nilüfer'in ardından ikinci olmuştur. 1976-1978 yılları arasında birkaç 45'lik plak doldurmuş ve bunların arasında en çok Oldu Olanlar (orj. Dibi Dibi Daba da) adlı parça ile adından söz ettirmiştir. 1978'de Eurovision Şarkı Yarışması Türkiye finalinde "Yaşamaya Bak" isimli şarkı ile katılmıştır. 1978 yılında ABD'ye yerleşti. Amerikalı uçak mühendisi G.Scott Dennison ile evlenerek bu ülkede 15 sene ikamet etmiştir. Boşandıktan 1993 yılında Türkiye'ye dönüp AIDS ile mücadelede öncülük yaparak sanat camiasında bir ilke imza atmıştır. Gerek AIDS gerekse sahipsiz sokak çocukları ve Bosna'daki sistematik soykırımı gibi toplumsal konularda yaptığı çalışmalarla kamuoyunun dikkatini çekmeye çalışmış ve ünlü müzisyen Uğur Dikmen'in desteğiyle yaptığı albümlerinde bu konulara temas eden "Benim Adım İnsan", "Sahipsiz Çocuklar", "Bosna" adlı şarkıları ile üstlendiği misyonu savunmaya çalışmıştır. Daha sonra Uğur Dikmen ile ikinci evliliğini yapmıştır.
Flash TV'de 3 sene (1998-2001) "Serpil Barlas'la Kurdele" adlı televizyon programını hazırlayıp sunmuştur. Bu programa Murat Göğebakan, Kıvırcık Ali, Şükran Ay, Kâmuran Akkor, Gökben ve Perihan Savaş gibi isimler konuk oldu. Beşiktaş'taki evinde akşam yemeğinin ardından ritim bozukluğuna bağlı kalp yetmezliği nedeniyle 68 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi, 22 Şubat 2021 tarihinde Feriköy Mezarlığı'na defnedildi.


## Diskografi.
### 45'lik.
  - "Hangisi - İlk ve Son" (Diskotür-1976)
  - "Oldu Olanlar - Yandım Aşkınla Ben)" (Nova-1976)
  - "Biricik Sevgilim - Ne Olur Ne Olmaz" (Nova-1977)
  - "Yaşamana Bak - Yaşamana Bak (Enstrümental)" (Atlas-1978)
  - "Farkın Kalmadı - Sensiz Bir Hiçim" (Yavuz-1979)
  - "Dert Etmem Kendime - İlk Sevgilimdi O" (Öncü)


### Albüm (MC/CD).
  - "Serpil'in Dünyası" (Diskotür MC-1994)
  - "Efkarım Tarumar" (Majör CD&MC-1998)
# Gün Ana
 - YÖNLENDİRME 
Gün Ana (Azerice: "Gün Ana", Kırgızca: "Күн Эне", Kazakça: "Күн Ана", Yakutça: "Күн Ий̃э", Balkarca: "Кюн Ана") - Türk ve Altay mitolojisinde Güneş Tanrıçası. Kün Ana veya Güneş (Küneş) Ana olarak da bilinir. Bazen Yaşık Ana da denir. Moğollar Nar (Nara) Ece derler. Altay Türkleri'nin Tengricilik inancında güneş ile birlikte Gök Alemi'nin en yüksek katında oturan, güneş tanrıçası olarak görülebilecek kutsal bir varlıktır. Bu inanca göre gün ana insanların ilk büyük annesi ve Ay Dede ilk büyük babasıdır. Göğün yedinci katında oturur. Türklerle de bağlantılı bazı ön Asya kültürlerinde dişil olarak algılanmıştır. Günümüzde kızlara Güneş adının verilmesinin nedenlerinden birisi de budur. Türklerde güneş sıcağın ay ise soğuğun sembolüdür. Ural Batır (Ural Han) söylencesinde Gök Tanrısı Samrav'ın iki karısı vardır birisinin adı Kuyaş Ana'dır. (Diğeri de Ay Ana'dır.)
Ziya Gökalp şöyle demektedir: “Eski Türk telakkisine göre, hakanla hatun gök ile yerin evlatlarıydı. Günes ana ile Ay ata onların gök yüzündeki temsilcileri idi. Hakanın mümessili olan ay ata, gök yüzünün altıncı katında,
hatunun mümessili olan gün ana ise daha üstte, gökyüzünün yedinci katında idi.”


## Dipnotlar.
 }}>
# Ay Ata
 - YÖNLENDİRME 
Ay Dede veya Ay Ata () - Tengricilik inancında ay tanrısı olarak görülebilecek bir kutsal varlıktır ve Gök Aleminin altıncı katında oturur. Bu inanca göre Ay Dede insanların ilk büyükbabası ve Gün Ana ilk büyükannesidir.


## Diğer Türk dillerinde.
 - Tuvaca: "Ай Ата" 
 - Özbekçe: "Oy Ota"
 - Tatarca: "Ай Әти / Ата" or "Ay Ata" 
 - Kazakça: "Ай Ата" 
 - Çuvaşça: "Уйăх Атте" or "Уйӑх Ашшĕ" 
 - Başkurtça: "Ай Атай" 
 - Yakutça: "Ый Аҕа" 
 - Türkmence: "Aý Ata"
 - Uygurca: "ئاي ئاتا" 
 - Osmanlıca: "آى آتا" 
 - Kırgızca: "Ай Ата" 
 - Altayca: "Ай Ада"
 - Hakasça: "Ай Аба" or "Ай Ада" 
 - Balkarça: "Ай Ата"


## Tanımı.
Günümüz Türkiye'sinde Gün Ana inancı artık kalmadıysa da, Ay Dede inancı çocuksulaştırılarak da olsa sürmektedir. Ay, çocuklara Ay Dede olarak tanıtılmaktır. Uyku ve uyku vakti ile özdeştirilir. Çocuğa "yatağına yatarsa, Ay Dede sana masal anlatacak" denir ve çocuğun yanında ya masal kitabı okunur ya da bir masal anlatılır.
Memlükler (Kölemenler) döneminde Mısır’da yaşamış olan Türk tarihçisi Aybek-üd Devâdârî’nin Türklerin kökeni üzerine anlattığı "Ay Atam Efsanesi"nde mağarada türeyiş motifi yer alır. Bu öyküye göre Türklerin ilk atası olan Ay Ata, bir mağarada ortaya çıkmıştır. Bu mağara Ay Ata’nın doğumuna (Aybek-üd Devâdârî’nin ifadesiyle) bir "ana rahmi" görevi yapmıştır. Bozkurt Efsanesi'ndeki kurdun yaralı Türk'ü kaçırıp beslediği mağara da böyle bir Ata mağarasıdır ve her yıl bu mağarada törenler yapılırdı. Ata Mağarası inancı ve geleneği eski dönemlerde Türkler arasında oldukça yaygındır. İşte Ay Ata da böylesi bir mağarada vücut bulmuştur.
Yakutlarda Ay Tangara (Ay Tanrı) yaratıcı olarak görülür ve kartal kılığına girerek Yaşam Ağacının üzerinde dolaşır.


## Ay Dede efsaneleri.
 - Ay Dede ve Yetim Kız
 - Ay Dede ve Yedi Kafalı Dev Savaşı
 - Ay Dede ve Kurtlar
 - Babası Ay Olan Çocukların Efsaneleri
# Leo Schaya
İsviçre'de geleneksel bir Yahudi ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi. İlk gençlik yıllarından itibaren kendisini Doğu ve Batı'nın büyük metafizik öğretilerini özellikle de Neo-Platonizm, Sufizm ve Advaita Vedanta'yı araştırmaya adadı.
Tradisyonalist/Perennialist okulun diğer yazarları ile birlikte bazı zor metafizik kavramları kavramaya ve antik ve Orta Çağ dönemi bilgelerinin yazılarını yorumlamaya çalıştı.
Schaya Kabala'nın metafizik ve ezoterik bilgeliği üzerine bazı makaleler ve yine konuyla ilgili "The Universal Meaning of the Kabbalah" (1958) adlı bir de kitap yayınladı. Ayrıca Sufi tevhid öğretisi üzerine de bir kitap kaleme almıştır.


## Kitapları.
  - The Universal Meaning of the Kabbalah 
  - Creation, Image of God
# Iguazú Şelaleleri
Iguazú Şelalesi (Portekizce: Cataratas do Iguaçu [-]; İspanyolca: Cataratas del Iguazú [-]), 1.320 km uzunluğunda Güney Amerika'da bir nehir. İsmi "Yguazu" kelimesinden (Guarani dilinde "Büyük su") gelir.
İki farklı nehrin ("Irai" ve "Atuba") "Curitiba" şehri yakınlarında birleşmesinden oluşur. Parana nehrine dökülmeden önceki son kilometrelerinde Arjantin ("Misiones" eyaleti) 80% ile Brezilya ("Parana" eyaleti) 20% arasında sınır oluşturur.
Parana Nehri'ne döküldüğü yerin yakınlarında, Brezilya tarafında Foz do Iguaçu, Arjantin tarafında ise Puerto Iguazú şehirleri bulunur. İki şehir de nehri geçen bir köprü ile birbirlerine bağlıdır.
Iguazú Şelalesi'nin en ünlü özelliği, nehrin döküldüğü yerin birkaç kilometre öncesindeki şelaleleridir. Şelaleler de aynı şekilde tam sınırda bulunur. Büyük kısmı, görkemli "Şeytan Gırtlağı"'na geçiş imkânının da bulunduğu Arjantin kısmındadır. Ama insan, şelalelerin etkisini Brezilya tarafından daha iyi hisseder. Toplam genişliği 2700 m olan Igaçu Şelaleleri'nde, ortalama 1.700 m³/s, uzun yağışlardan sonra ise 7.000 m³/s su, iki basamak halinde 75 metreden dökülür.
Bu doğa güzelliğini, Álvar Núñez Cabeza de Vaca 1542 yılında keşfetmiştir. Eleanor Roosevelt bu nefes kesici doğa mucizesine baktığında, ağzından şu iki kelime dökülmüş: "Poor Niagara" (zavallı Niagara)
Her iki tarafı da kapsayan milli park 1984 yılında UNESCO tarafından "Dünya mirası" listesine alınmıştır. Turizm sebebi ile lokal anlamda çok önemli bir ekonomik rol oynar.
Iguazú Şelalesi Dünyanın 7 Doğa Harikası geçici(kesin olmayan) listesine girdi. Merkezi Cenevre'de bulunan İsviçreli vakıf New7Wonders tarafından düzenlenen dünya çapındaki anket sonucunda ilk 7'de yer aldı.
# Iguazu
Iguazu Hydrobiosini oymağına bağlı bir cinstir.
# Rama Coomaraswamy
Rama Coomaraswamy, ünlü perennialist yazar Ananda Coomaraswamy'nin oğlu. İlk eğitimini Hindistan'ta ortodoks Hindu eğitimi içinde tamamladı, daha sonra ABD, Kanada ve İngiltere'de öğrenimine devam etti. Harvard Üniversitesinde Jeoloji eğitimi aldıktan sonra Tıp Fakültesine gitti ve 1959 yılında mezun oldu. Albert Einstein Tıp Fakültesinde Cerrahi dalında doçentlik pozisyonunda bulunmakta ve Stamford Hastanesinde çalışmıştır. Kalp rahatsızlıkları sebebiyle cerrahilik pratiğini yapmayıp Psikiyatri alanında çalışmaya başlamıştır.
Babası Ananda Coomaraswamy'nin değil annesinin dinini seçip Katolik olan Rama Coomaraswamy'nin Hristiyan geleneğiyle ilgili eserleri bulunmaktadır.


## Makaleler.
  - mor'a doğru-Coomaraswamy: Gurular ve ruhsal rehberlik
# Sami Lopakka
Sami Lopakka (d. 17 Ocak 1975), Fin gitarist. 1989 yılında kurulan ve 2005 yılında dağılan Sentenced grubunda bulunmuştur.
Sami lopakka şu anda Fast Russian doom metal tarzındaki KYPCK grubunun gitaristliğini yapmaktadır. Ayrıca, kuzeyli bir grubun hayatını anlatan bir kitap yazmaktadır. Evlidir ve bir çocuğu vardır.
 - YÖNLENDİRME
# Arı kuşu
 - YÖNLENDİRME 
Arı kuşu, arı kuşugiller (Meropidae) familyasından "Merops" cinsini oluşturan temel besinleri arılar olan kuş türlerinin ortak adı.
Arılar ve diğer böcek türleriyle beslenirler. Yatay kum tünellerine ya da toprak oyuklarına yuva yaparlar. Açık alanların sivri gagalı, uzun gövdeli ve uzun kuyruklu kuşlarıdır. Uzun, üçgen şekildeki kanatlarını süzülürken düz tutar ve ani hızlanma sağlayacak şekilde geriye ya da aşağıya doğru hafif vuruşlar yapar. Sesi berrak, tatlı ve sık tekrarlı bir "prup prup"dur. Erkeği ve dişisi benzerdir.


## Türleri.
  - Küçük arı kuşu ("Merops pusillus")
  - Yeşil arı kuşu ("Merops persicus")
  - Küçük yeşil arı kuşu ("Merops orientalis")
  - Beyaz boğazlı arı kuşu ("Merops albicollis")
  - Kırlangıç kuyruklu arı kuşu ("Merops hirundinaeus")
  - Mavi kuyruklu arı kuşu ("Merops phillipinus")
  - Kara arı kuşu ("Merops gularis")
  - Mavi başlı arı kuşu ("Merops muelleri")
  - Kırmızı boğazlı arı kuşu ("Merops bulocki")
  - Beyaz yüzlü arı kuşu ("Merops bullockoides") 
  - Mavi göğüslü arı kuşu ("Merops variegatus")
  - Tarçın göğüslü arı kuşu ("Merops oreobates")
  - Kara başlı arı kuşu ("Merops breweri")
  - Somali arı kuşu ("Merops revoilii")
  - Boehm arı kuşu ("Merops boehmi")
  - Mavi boğazlı arı kuşu ("Merops viridis")
  - Madagaskar arı kuşu ("Merops superciliosus")
  - Gökkuşağı arı kuşu ("Merops ornatus")
  - Avrupa arı kuşu ("Merops apiaster")
  - Kızıl başlı arı kuşu ("Merops leschenaulti")
  - Pembe arı kuşu ("Merops malimbicus")
  - Kuzey kırmızı arı kuşu ("Merops nubicus")
  - Güney kırmızı arı kuşu ("Merops nubicoides")
# Koyunlu, Gürün
Koyunlu, Sivas ilinin Gürün ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı Gelloş'dur. Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla nüfus sayımlarında Gelloş olarak görülen köyün adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Koyunlu olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.


## Coğrafya.
Sivas il merkezine 194 km, Gürün ilçesine 56 km uzaklıktadır.
# Nihad Matkap
Nihad Matkap (1952, Antakya, Hatay), Türk siyasetçi.


## Hayatı.
Anadolu Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Akademisi'nden mezun olduktan sonra, mali müşavir olarak çalıştığı Antakya'da önce Mali Müşavirler Odası Başkanlığı sonrasında Hatay Belediyeler Birliği başkanlığı görevlerinde bulundu. Aktif siyaset hayatına 1991 yılında Sosyal Demokrat Halkçı Parti Hatay Birinci Bölge Milletvekili olarak başlayan Matkap, Sosyal Demokrat Halk Partisi Meclis Grup Başkanvekilliği, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Saymanlığı görevlerinde bulundu. 1994-1995 yılları arasında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı görevinde bulundu. CHP Örgütlenme ve Örgüt Yönetimleri Genel Başkan Yardımcısı olarak görev yapmış ve 30 Temmuz 2012 tarihinden itibaren Cumhuriyet Halk Partisi STK ve Diğer Meslek Kuruluşlarından sorumlu Genel Başkan yardımcısı olmuştur.
# Zer-i Mahbub
Zer-i Mahbub, Osmanlı döneminde kullanılan altın paralardan birinin adıdır. 1787'de 3,5 kuruş rayiç konulmuştu. II. Mustafa tarafından ilk defa bastırılan tuğralı altın paraya Mısır'da verilen isimdir.
Bu isim yayılarak İstanbul'da dahil olmak üzere bütün Osmanlı topraklarında kullanılmıştır.
# Zer-i Kamertab
Osmanlı zamanında kullanılan altın paralardan birinin adıdır. Üzerinde ay resmi bulunduğu için bu ismi almıştır.
# Sukahara Bokuden
Sukahara Bokuden (塚原 卜伝 d. 1489 - ö. 1571), Sengoku dönemi başlarının meşhur bir kılıç ustasıydı. Çoğu kişi tarafından "Kenseyi" (kılıç azizi) olarak benimsenmişti.
Bokuden, kendisini evlat edinmiş olan babasından "Tenşin Şoden Katori Şinto-ryu" öğrenmiş ve bu yeteneklerini "muşa şugyo"’ya (savaşçıların kendilerini dünyadan soyutlayarak çalışmaları) katılarak, Japonya’yı baştan başa gezerek ve döneminin en yetenekli ve bilgili kılıç ustalarıyla çalışarak geliştirmiştir. Daha sonraları "Kaşima" bölgesine ait "Kaşima no taçi" ve "İçi no taçi" gibi dövüş sanatına benzeyen yerel savaş sanatlarını sistematize etmiştir. Kaşima Tapınağı tanrısı, "Takemikazuçi no kami"’den aldığı ilahi ilhamla, kendi savaş sanatını "Kaşima Şhinto-riyu" olarak adlandırdı. Ayrıca kısa bir dönem için sistemini, "Mutekatsu-riyu" (eller olmadan kazanmak) olarak tanımlandı.
Sukahara Bokuden, klasik maceraperest bir şovalyeydi. Zengin bir asilzade olarak Japonya’nın sayfiye bölgelerini dolaştı, çoğu zaman bir sanatçı havasıyla macera aradı. Genellikle de aradığını buldu.
Bir anekdota göre, Bokuden’ e görgüsüz bir zorba meydan okumuştu. Kendisine sitilini sorduğunda Bokuden, “Kılıçsızlık Sitili” olarak cevapladı. Zorba kendisine güldü ve Bokuden'e kılıçsız bir dövüş için meydan okudu. Bokuden, bu adamla kılıcı olmadan dövüşmeyi kabul etti fakat diğer kişileri rahatsız etmemek amacıyla bir adanın yanında dövüşmeyi önerdi. Zorba kabul etti, ama bottan adanın kıyısına atlar atlamaz kılıcını çekti, Bokudan botu geriye doğru itti ve zorbayı adada zor durumda bırakarak oradan ayrıldı. Bokuden bunu; “işte bu benim kılıçsız okulum” olarak açıkladı.
# Yirmilik altın
Yirmilik Altın, II. Mahmud'un 26. saltanat yılında (1833) basılan altın sikkedir. I. Mahmud devrinden basılan altın gibi buna da "Mahmudiyye" denmiştir. 1,5 dirhem ağırlığında ve 23 ayardı. Nısfiyeleri yani yarımları da vardı. Bunların kenarlarında çiçekli su bulunurdu.
Yirmilik altın yabancılarla yapılan alışverişlerde esas kabul edilirdi. Eski Ceza Kanunu'nda nakit ceza hükümleri de bununla belirtilirdi.
# Yeniçeri kazanı
Yeniçeri kazanı, Yeniçerilerin yemeklerinin pişirildiği Hünkar Hacı Bektaş-i Veli tarafından okunarak kutsanan kazan. Yeniçerilerce bu kazanlar değerli görüldüğü gibi ayaklanmalarında da sembolik bir rol üstlenirdi ve beraberlerinde Atmeydanı'na kadar götürürlerdi. Bu eylem 'kazan kaldırmak' deyimine de kaynaklık etmiştir.
Ocak ve Kazan Türkmen inancına göre kutsaldır. Başta Bektaş-i, Ahi Ocakları Olmak üzere Yeniçeri
Ocaklarında daima kazan kaynar ve ateş sönmez. Kazandan başta mensuplar olmak üzere tüm fakir fukara karnını doyurur. Ocağa gelen kanun kaçağı dahi olsa kendi istemedikten sonra ocaktan dışarı çıkarılmaz ve orada yatar, kalkar karnını doyurur.
# Yazılı Mahmudiye
Yazılı Mahmudiye, halk arasında II. Mahmud zamanında basılan paralar hakkında kullanılar tabir.
Resmi vesikalarda Atik Rumî, Cedid Rumî şeklinde geçer.
# Cedid Rumî
II. Mahmud 1815-1826 (hicri 1231-1242) yılları arasında basılmış altın paradır. Halk arasında Yazılı Mahmudiye olarak da bilinir. Çifte Cedid Rumi (4,50 - 4,70 g) ve Tek Cedid Rumi (2,34 - 2,50 g) olarak iki farklı ağırlıkta basılmıştır.
# Rumi Altın
II. Mahmud zamanında İstanbul ve Mısır'da 4 ayrı ağırlıkta darbedilmiş altın paradır. Ağırlıkları aşağıdaki gibidir:
  - Rumi Çifte Altın: 4,70-4,80 g
  - Rumi Tek Altın: 2,35 g
  - Rumi Altın Nısfiyesi (yarım) : 1,15 g
  - Rumi Altın Rubiyesi (çeyrek) : 0,40 g
# Topaklı, Avanos
Topaklı, Nevşehir ilinin Avanos ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 14 Haziran 1972'de beldeye dönüşen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.


## Coğrafya.
Köy; Nevşehir il merkezine 60 km, Avanos ilçe merkezine 50 km uzaklıktadır.
# Karanlıkta Koşanlar
Karanlıkta Koşanlar, 2001 yılında TRT 1'de yayımlanan Uğur Yücel ve Haluk Bilginer'in başrollerini paylaştığı macera ve polisiye türündeki Türk televizyon dizisidir. Dizi, 10. bölümü ile sona erdi.


## Konusu.
Dizinin senaryosunu Uğur Yücel, Ahmet Ümit'in öyküsünün uyarlaması olarak yazmıştır. Konusu ise bir seri katilin işlediği cinayetler, bunu çözmeye çalışan emniyet ve çocukluktan beri arkadaş olan üç insanın bakışlarından hayatı anlatmalarıdır.
Dizinin ana karakterlerinden biri olan Nevzat (Uğur Yücel) yıllar önce işinde çok iyi olan ve sezgileriyle hareket etmeyi tercih eden bir komiserdir. Karısı Mualla (Naz Erayda) ile çocukluğunun geçtiği mahalleden tanışmaktadır ve birbirlerini o zamanlardan beri çok sevmektedirler. Ancak karısı Mualla dizinin ilk bölümünde tekrar harekete geçmiş olan seri katilin neden olduğu bir kaza geçirmiştir ve bu travma nedeniyle dünyayla olan iletişimini koparmıştır. Kocası Nevzat'la dahi konuşmamış, bu da Nevzat'ı alkol batağına sürüklemiştir. Yıllardan beri alkolün esiri olan ve mesleğinden uzak kalan Nevzat, katilin yeniden ortaya çıkması ve eylemlerine kaldığı yerden devam etmesi üzerine tekrar görevinin başına dönmesi ve bu cinayetleri çözmesi için çağrılır.
Dizinin diğer bir ana karakteri Ali (Haluk Bilginer) Nevzat'ın hem çocukluk hem de iş arkadaşıdır. Mesleğinde o da Nevzat kadar iyidir ancak Nevzat'tan farklı olarak o sezgilerini dinlemekten çok kanıtlar ve delillerle karar vermeyi tercih eden bir yapıya sahiptir. Aynı zamanda bekar olan Ali'nin hayatında sayısız kadın vardır. Annesi Dürnev Hanım (Altan Karındaş) ise, deli dolu neşeli ve herkesin saygı duyduğu bir kadındır. Aynı zamanda hikâyenin anlatıcısıdır.
Çocukken Kalamış'ta beraber büyüyen üç arkadaştır Nevzat, Ali ve Fikret. Fikret (Köksal Engür) sancılı bir çocukluk dönemi geçirmiştir. Buna neden olan olay da annesinin çektiği sıkıntılara daha fazla dayanamayarak herkesin ve de oğlu Fikret'in gözleri önünde kendini yakmasıdır. Fikret, çocukluğundan beri Mualla'yı sevmektedir ancak Mualla'nın tercihi Nevzat'tan yana olmuştur ve Fikret de çaresiz bir başkasıyla evlenmiştir. Karısı Saime katilin ilk ortaya çıktığı dönemdeki kurbanlarından biridir ve bu olay Fikret'i çok sarsmıştır. Diğer arkadaşları gibi polis olmamasına rağmen, Fikret de en az onlar kadar katilin yakalanmasını istemektedir. Maddi durumu oldukça elverişli olmasına rağmen Fikret koltuk değnekleri kullanarak yürüyebilmektedir ve bu rahatsızlığının tedavi ile geçme şansı yoktur.


## Oyuncu kadrosu ve karakterler.
  - Uğur Yücel - Nevzat
  - Haluk Bilginer - Ali
  - Köksal Engür - Fikret
  - Altan Karındaş - Dürnev
  - Devin Özgür Çınar - İdil
  - Laçin Ceylan - Yasemin
  - Naz Erayda - Mualla
  - Hale Akınlı - Mualla'nın annesi
  - Selin Gülel - Gazeteci Kız
# Xenopus laevis
Afrika pençeli kurbağası ("Xenopus laevis"), Pipidae familyasından Güney Afrika'da yaşayan bir kurbağa türü.
Yassı bir kafaya sahip olan bu türün büyüklüğü 12 cm'ye kadar olabilir. İsmini, arka ayaklarında bulunan üç kısa tırnak-pençe görünümlü yapıdan almaktadır. Bu tırnakları büyük olasılıkla, avcı diğer canlılardan saklanmak için kendisini toprağa gömmek için kullanmaktadır.
Her ne kadar "X. laevis", model organizmalarda olması istenen özelliklerden biri olan kısa nesil süresine (generation time) ve basit genetik yapıya sahip olmasa da, gelişim biyolojisi için önemli bir model organizmadır. "X. laevis"in cinsel erginliğe ulaşması 1-2 yıl sürer ve aynı cinsten diğer türlerin birçoğu gibi tetraploittir. Xenopus'un tetraploid olması, knock-out (gen susturumu, gen şutlaması) gibi genetik bir takım tekniklerin bu canlı üzerinde uygulanmasını güç ya da imkânsız kılmaktadır. Yine de tüm dezavantajlarına rağmen, bu kadar yaygın kullanılmasına sebep olan bir takım avantajları da vardır. Örneğin, büyük ve işlemesi kolay yumurta ve embryoları vardır. Bu işleme kolaylığı, Amfibi (İki yaşayışlı) embriyolarına gelişim biyolojisi tarihi boyunca olduğu kadar günümüzde de önemli bir yer sağlamaktadır. Roger Wolcott Sperry "X. laevis"i, görme sisteminin gelişimini açıklayan ünlü deneylerinde kullanmıştır.
Aşağıda, 4 günlük bir kurbağa embriyosunun, hematoksilin ve eosin boyaması sonucu renklendirilmiş histolojik bir kesiti görülüyor.
# Cistus laurifolius
Defne yapraklı laden ("Cistus laurifolius"), ladengiller (Cistaceae) familyasından 1,5–2 m boylarında küçük bir çalı türü.
Sürgünler tüylü ve yapışkandır. Yapraklar 3–7 cm. uzunluğunda, mızrak gibi, kenarları ondülelidir. Dipten itibaren üçlü damarlanma gösterir. Yaprağın üst yüzü çıplak, koyu yeşil ve yapışkan, alt yüzü gri, tüylü ve yapışkandır. Çiçekler beyaz, taç yaprak dipten sarımsı renktedir. Çanak yaprak sayısı öteki türlerden ayrı olarak 5 değil 3 dür.
Akdeniz yöresinde yayılış gösterir. Karaçam ormanlarında çok görülür. Özellikle yangın alanlarını hemen kaplar. 900–1200 m yükseltilere değin çıkar. Sahilden içlere doğru en çok sokulan türdür. Kızılcahamam yörelerinde bile izlenir. Çoğunlukla Akdeniz, İç Anadolu Bölgesi, Trakya, Batı Anadolu'da yaygındır. Ege bölgesinde "Yidin" olarak bilinir.
# Ojos del Salado
Ojos del Salado, 6893 metre yüksekliğiyle dünyanın en yüksek volkanı ve Güney Amerika'nın en yüksek ikinci dağıdır. Şili ve Arjantin sınırında olan Ojos del Salado, Atacama Çölü'ndeki konumu sebebiyle ender olarak karlarla kaplıdır.
Dağa ilk tırmanış 1937 yılında Polonyalı bir bilimsel gezi grubuyla gerçekleştirilmişitir.
Herhangi bir patlama raporu kaydı olmadığından, sönmüş volkan olarak kabul edilir. Buna rağmen hâlâ gaz hareketliliği vardır. Bu şekilde 1937, 1956 ve 14 Kasım 1994'te su ve kükürt buharlarının da açığa çıktığı hareketlilikler tespit edilmiştir.
Ojos del Salado, 20. yüzyılda yapılan bazı ölçümlerde Aconcagua'dan yüksek çıkarak, kıtanın en yüksek dağı olarak tespit edilse de, yeni GPS temeline dayanan ölçümler bu sonucu onaylamazlar. Hatta Ojos del Salado, 1994 yılında yapılan bir ölçümde Monte Pissis dağı 6.882 m çıkınca, Güney Amerika'nın 3. en yüksek dağı konumuna gelmiştir. Ancak takip eden yıllarda bu ölçümün yanlış olduğu tespit edildiğinden, bugün Ojos del Salado'nun bu dağdan, 80–100 m daha yüksek olduğu bilgisi kesinleşmiştir (yeni ölçüm 6.795 m).
Zirvesi, sıra dışı yüksekliği ve ısısı dolayısıyla sadece tecrübeli dağcıların tırmanmasına olanak verir. Zirvede tespit edilen kurban alanları sebebiyle, burasının, İnkaların kurban rituellerini yerine getirdikleri yer olduğu tahmin edilmektedir.
Ojos del Salado bir Dünya rekoruna da sahne olmuştur. Alman Matthias Jeschke 4 Mart 2005 tarihinde Toyota Landcruiser 90 V6 aracıyla 6.358 metreye ulaşarak, "bir araçla çıkılan en yüksek rakım" rekorunu kırmıştır.
# Rayquaza
Rayquaza, ejderha ve uçan tip bir Pokémon'dur. Karaların hakimi Groudon ve okyanuslara hükmeden Kyogre adındaki efsanevi karşıt Pokémon'lar arasında asırlarca süren çarpışmayı dengelemek için yaratıldığına inanılır. "Skypillar" adlı gizemli bir yerde yaşar. Groudon ve Kyogre savaşmaya başladığı an; Rayquaza'nın bu savaşa son vermek için savaşılan bölgeye gideceği ve bu iki güçlü yaratığın kontrolünü elinde bulunduran kırmızı ve mavi kürelerin gücünü yok edeceği söylenir. Rayquaza, 8.jenerasyona kadar istatistiksel olarak -mega evrimler dahilinde- var olmuş en güçlü Pokémon'dur. Mega evrim, birçok Pokémon'a ultra güç getirse de, sadece Rayquaza mega evrim geçirirken saldırı güçünü arttıracak başka bir item daha tutabilir.
"Pokemon Ruby", "Pokémon Sapphire" (Ayrıca "Omega Ruby" ve "Alpha Sapphire") ve de "Pokémon Emerald" versiyonlarda bulunur. Hiçbir bilinen evrimi yoktur. Göklerin sahibi olan bu Pokémon, "Salamence" ile birlikte, doğal olarak "Fly" saldırısını öğrenebilen tek türdür.
# Vesa Ranta
Vesa Ranta (d. 1973) eski Sentenced bateristidir. Şimdilerde ise The Man-Eating Tree ile çalışmaktadır.
Oulu'da yaşmakta ve bir fotoğraf şirketinde çalışmaktadır. 1973 doğumlu olan Vesa Ranta evli ve bir çocuğu vardır.
# Som Kupon
1992-1994 yılları arasında Özbekistan'da kullanılmış olan para birimi. 1994 yılında bu para birimi yerine Som kullanılmaya başlanmıştır.
Bu para biriminde 1-10.000 aralığında banknotlar kullanılmıştır. 1994 yılında yeni para birimine geçişte sınırlı miktarda Som Kupon'un yeni Som ile değiştirilmesi, birikimlerini Som Kupon olarak değerlendirenler için önemli kayıplara yol açmıştır.
 - YÖNLENDİRME
# Hokand tengesi
Hokand Tengesi, 1876 yılına kadar Hokand Hanlığı'nda kullanılan para birimidir.
O dönemde, gümüş Tenge'ler ile birlikte "Pul" olarak adlandırılan bakır ve "Tille" olarak adlandırılan altın paralar da kullanılmıştır.
1876 yılında hanlığın Rus İmparatorluğu denetimine girmesi ile Hokand Tengesi, yerini Rus Rublesi'ne bırakmıştır.
 - YÖNLENDİRME
# Harezm tengesi
Harezm Tengesi, 1873 yılına kadar Hive Hanlığı'nda kullanılmış olan para birimidir.
10 falus (on Tenge kuruşu) değerinde olan Harezm Tengesi 1873 yılında Rus İmparatorluğu'nun bölgeyi işgali ile yerini Rus Rublesi'ne bırakmıştır.
1918 yılından 1924 yılında Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşunda kadar hanlığın bağımsız olduğu bir dönemde bu para birimi yeniden kullanılmıştır. 1924 yılında 1 Ruble, 5 Tenge olarak değerlendirilmiştir.


## Banknotlar.
### 1919.
 - YÖNLENDİRME
# Zivildienst
Almanya Cumhuriyeti tarafından her vatandaşa uygulanan "sivil görev" adındaki öğrenim sürecidir. Kişiler askerlik yerine "sivil görev" yapabilir, herhangi bir dernek, vakıf bünyesinde (kendisi seçerek) çalışabilir. Bu şekilde askerlik görevini yerine getirmiş olur. Federal Alman Cumhuriyeti'nin zorunlu er bulundurmama durumundan dolayı "sivil görev" oldukça rağbet görmektedir.
# İgbolar
İbolar, Nijerya'nın güneydoğusunda yaşayan halk.
Nijer-Kongo dil ailesine ait Kva dillerinden birisini konuşan İbolar'ın nüfusu 21 milyon civarındadır. Çoğunlukla tarım ve ticaretle iştigâl eden İbolar, çok eşlidirler ve kabileler halinde yaşarlar. Atalarının ruhlarına ve tabiat güçlerine tapar, kâhinlere ihtiram ederler. Sömürge döneminde bir kısmı Hristiyanlığı kabul eden İbolar, İngilizlerden bağımsızlığın elde edilmesinde büyük rol oynamışlardır. 1966'da ülkenin kuzeyinde yaşayan Fulbeler ve Hausalarla çatışmış, Biafra Cumhuriyeti'ni ilân etmeleri neticesinde çıkan iç savaşta binlercesi ölmüştür.
# Abbey Tiyatrosu
Abbey Tiyatrosu veya İrlanda Millî Tiyatrosu (İngilizce: "Abbey Theatre" veya "National Theatre of Ireland"), İrlanda'nın başkenti Dublin'de bulunmaktadır. Abbey kapılarını halka ilk 27 Aralık 1904 tarihinde açtı. Açılışından kısa süre sonra, André Antoine'ın Théâtre Libre'i ile Konstantin Stanislavski'in Moskova Sanat Tiyatrosu'nun yanı sıra, modern öncü kuruluşlar arasında girdi.
William Butler Yeats, Lady Gregory, J.M. Synge, Padraic Colum ve George Fitzmaurice, August Strindberg, Henrik İbsen, George Bernard Shaw gibi yazarların oyunlarına yer verilen Abbey Tiyatrosu, Synge'in Babayiğit (Playboy of the Western World, 1907) adlı oyunu sahneleyince, şiddetli tepkilerle karşılaştı. 1909'da ilk yöneticisi Yeats'in yerine Lennox Robinson'un getirilmesiyle, Saint John Ervine, Lennox Robinson, T.C. Murray, vb. yazarların oyunlarıyla, gerçekçiliğe yöneldi. Daha sonra Brendan Behan, Brian Friel, Paul Vincent Carroll, vb. yazarların oyunlarına yer verilen tiyatro, Sara Allgood, Barry Fitzgerald, Cyril Cusack ve kızları, Siobhan McKenna gibi çok sayıda oyuncunun (sonradan Londra ve New York sahnelerinde, hatta sinemada ün kazandılar) yeitşmesini sağladı.
Orijinal binanın 1951'de çıkan yangın sebebiyle yıkılmasına rağmen yakın tarihe kadar sahne performanslarının sergilenmesine devam edilmektedir.
# Akrabalık
 - YÖNLENDİRME 
Akrabalık, bireyleri, kan bağları, evlilik ya da evlat edinme yoluyla birbirine bağlayan bir ilişkidir.
Akrabalık ilişkilerinde, tanım gereği evlilik ve aile söz konusu olsa da, bu kurumlardan çok daha geniş kapsamlıdır. Çağcıl toplumların büyük bölümünde dolaysız ailenin kapsamını aşan pek az toplumsal yükümlülük olsa da, öteki pek çok kültürde akrabalık, toplum yaşamının çoğu yönü için esastır.
Akrabalık sistemleri, soy ve evlilik yoluyla kurulmuş ve kültürel olarak kabul edilmiş temel bir toplumsal ilişkiler ağıdır. Dünyada çeşitli akrabalık sistemleri vardır. Bu sistemler akrabaların birbirlerine karşı konumlarını, rol ve statülerini ve bunlara bağlı olarak karşılıklı sorumluluk ve beklentilerini belirler. Antroploglar altı farklı akrabalık sisteminin var olduğunu öne sürerler.
Bunlar;
Hawai Sistemi, Eskimo Sistemi, Sudan Sistemi, Omaha Sistemi, Crow Sistemi, Iroquis Sistemi.


## Etimoloji.
Akraba kelimesi Arapça olup karip (yakın) kelimesiyle aynı kökten türemiştir. 'Yakınlar' demektir.