BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Şehitler, Narman
Şehitler, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Şehitler mahalesinin eski adı, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterini yayımlayan Gürcü tarihçi Sergi Cikia tarafından, geç dönemdeki Rusça bir haritada Surp-Sarkis (Сурп Саркис) kaydından hareketle "Sup Serkis" (سپ سركس) olarak okunmuştur. Bu yer adı, Osmanlı cebe defterinde (1694-1732) ise, "Sin Sergis" (سین سركیس) şeklinde verilmiştir. Köyün adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Sim Serkis" (سیم سركیس) halini almıştır.
Surp Sarkis köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köydeki kilise kalıntısı da buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.
Surp Sarkis veya Sup Serkis köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine sonradan düşülen kayıtlara göre, Oltu livasının Aha nahiyesine bağlıydı. Köyün hasılası 5.000 akçe idi.
Surp Sarkis veya Sup Serkis köyü, Çıldır Eyaleti’nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Mamirvan livasının Aha nahiyesine bağlıydı. Köyün hasılası Hicri 1122 (1710/1711) tarihinde önce 5.000 akçe, sonra 10.000 akçe idi. Hicri 1129 (1716/1717) tarihinde ise, köyün hasılası yeniden 5.000 akçe olmuştu.
Surp Sarkis köyü, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'ne bağlı Mamirvan sancağının köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde 16 hanede 83 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 166 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Surp Sarkis köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Simserkis" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 429 kişiden oluşuyordu. Sup Sarkis veya Simserkis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Değirmensuyu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Değirmensuyu köyünde 660 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 176 kişi okuma yazma biliyordu. Köyün adı daha sonra bir kez daha Şehitler olarak değiştirilmiştir.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Şehitler köyündeki kilise bugünkü yerleşimin 800 metre kuzeybatısında yer alıyordu. Bir köy kilisesi olan yapı tamamen yıkılmış, geriye harçlı duvar parçaları kalmıştır. Kilise kalıntısının olduğu yerde ayrıca seramik parçaları ve insan kemikleri tespit edilmiştir. Kilisenin bulunduğu yer günümüzde "Kilisebaşı" olarak adlandırılmaktadır.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 108 km, Narman ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın güneybatısında olup, numaralı Tortum-Narman il yolu kenarındadır.
# Taşburun, Narman
Taşburun, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Taşburun köyünün eski adı Mahkar veya Muhkar'dır. Nitekim 1835 nüfus defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Mahkar, Muhkar veya Mihkar (مخكار) olarak geçer. Bu yerleşimin adı Gürcüce Mihkari (მუხკარი) biçiminde yazılmıştır.
Mahkar veya Muhkar köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Muhkar, Çıldır Eyaleti'ne bağlı Mamirvan sancağının köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde 17 hanede 63 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 126 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Mahkar köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Pitkir nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Mihkâr" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 257 kişiden oluşuyordu. Mihkâr veya Muhkar Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Taşburun olarak değiştirilmiştir. 1965 nüfus sayımına göre Taşburun köyünde 365 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 12 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 122 km, Narman ilçe merkezine 26 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın doğusunda olup, numaralı Ardahan-Muş (Oltu-Köprüköy) devlet yolu ve numaralı Tortum-Narman il yoluna Kışlaköy, Kilimli ve Mahmutçavuş mahalleleri üzerinden 16,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Telli, Narman
Telli, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Telli, köyün bilinen en eski adıdır. Nitekim 1928 Osmanlıca köy listesinde de Telli (تللی) olarak geçer. Bu tarihte köy, Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesindeki yerleşim yerlerinden biriydi. Telli, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 68 kişiden oluşuyordu. 1965 nüfus sayımında Telli'nin nüfusu 153 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde sadece 24 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 126 km, Narman ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın güneyinde olup, numaralı Ardahan-Muş (Narman-Köprüköy) devlet yoluna, Mercimekli Mahallesi üzerinden 10,8 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Toygarlı, Narman
Toygarlı, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Toygarlı köyünün eski adı Koşa veya Koşe'dir. Nitekim 1928 Osmanlıca köy listesinde Koşe / Koşa (قوشە) olarak geçer. Bu tarihte köy, Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Azort nahiyesindeki yerleşim yerlerinden biriydi. Bununla birlikte köyde varlığı bilinen ve ortadan kalkmış olan iki kilise, buranın daha eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.
Koşa, 1940 genel nüfus sayımında Tortum kazasının Narman nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 226 kişiden oluşuyordu. Koşa veya Koşe Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Toygarlı olarak değiştirilmiştir. 1965 nüfus sayımına göre Toygarlı köyünde 418 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 28 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 124 km, Narman ilçe merkezine 28 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın güneyinde olup, numaralı Ardahan-Muş (Narman-Köprüköy) devlet yoluna 2,6 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yanıktaş, Narman
Yanıktaş, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Yanıktaş köyünün Türkçe kaynaklarda eski adı Egerek veya Ekrek'tir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Ekerek / Ekrek (اكرك) olarak geçer. Egerek veya Ekrek adının Gürcüce Agaraki'den (აგარაკი) değişime uğradığı tahmin edilmektedir. Agaraki ise Eski Gürcücede tarla, köy anlamına gelir.
Ekrek köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir.
Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Ekrek, Çıldır Eyaleti'ne bağlı Mamirvan sancağının köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde 40 hanede 127 Gayrimüslim ("Ermeni") erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 254 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Nüfusun tamamı Gregoryen Ermenilerden oluşuyordu.
Ekrek köyü 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Ekerek / Ekrek (اكرك) adıyla kaydedilmiştir. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 210 kişiden oluşuyordu. Ekrek "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yanıktaş olarak değiştirilmiştir. 1965 nüfus sayımına göre Yanıktaş köyünde 404 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 140 kişi okuma yazma biliyordu.
Yanıktaş köyünde eskiden iki köy kilisesi vardı. İki kilise de tamamen yıkılmıştır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 109 km, Narman ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın güneyinde olup, numaralı Ardahan-Muş (Narman-Köprüköy) devlet yolu üzerindedir.
# Yoldere, Narman
Yoldere, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Yoldere köyünün eski adı Vikehas'tır. Nitekim 1835 tarihli nüfus defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Vikehas (ویكخاص) olarak geçer.
Vikehas köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir.
Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Vikehas, Çıldır Eyaleti'ne bağlı Mamirvan sancağının köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde 34 hanede 97 Gayrimüslim ("Ermeni") erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 194 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Nüfusun tamamı Gregoryen Ermenilerden oluşuyordu.
Vikehas köyü 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında "Vekilhas" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 210 kişiden oluşuyordu. Vikehas veya Vekilhas "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yoldere olarak değiştirilmiştir. 1965 nüfus sayımına göre Yoldere köyünde 426 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 155 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 108 km, Narman ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın güneyinde olup, numaralı Ardahan-Muş (Narman-Köprüköy) devlet yoluna 1,1 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yukarıyayla, Narman
Yukarıyayla, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Yukarıyayla ile Aşağıyayla köylerinin eski ortak adı Hiçav'dır. Nitekim 1835 tarihli nüfus defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Hiçav-i Ulya (خچو علیا) ve Aşağıyayla köyü de Hiçav-i Süfla (خچو سفلا) olarak geçer. Hiçav adı Gürcüce kaynaklarda Hiçavi (ხიჭავი) biçiminde yazılmıştır.
Yukarı Hiçav köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Yukarı Hiçav, Çıldır Eyaleti'ne bağlı Mamirvan sancağının köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde 17 hanede 61 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 122 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Yukarı Hiçav köyü 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında "Yukarıhiçuv" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 320 kişiden oluşuyordu. Hiçav, Hiçuv veya Hicov "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yukarıyayla olarak değiştirilmiştir. 1965 nüfus sayımına göre Yukarıyayla köyünde 558 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 96 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 113 km, Narman ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın güneybatısında olup, bir köy yoluyla, Aşağıyayla ve Sülüklü mahalleleri üzerinden, ilçe merkezine bağlıdır.
# Akbayır, Olur
Akbayır, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Akbayır'ın eski adı Kahi veya Kahisi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Kahi / Kahisi (კახი / კახისი), bir buğday türü "kahi" (კახი) kelimesiyle ilişkili olabilir. Öte yandan bu yer adı, köyün eski halkının Gürcistan'ın Kaheti bölgesinden gelip yerleşmesiyle alakalı da olabilir. Kahi veya Kahisi Türkçeye Kahis ve Kah (كاخ) olarak girmiştir.
Kahi veya Kahisi, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan Tao bölgesinde yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün kilisesi de bu dönemden kalmış olmalıdır.
Kahisi, 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre Ardanuç livasına bağlı Kahi nahiyesinin köylerinden biriydi. Nüfusu 75 Hristiyan haneden oluşuyordu. Kahisi köyü aynı adlı nahiyenin de idari merkeziydi. Yedi köyü kapsayan Kahi nahiyesi toplam 230 haneden oluşuyordu ve bu tarihte sadece 5 hane İslam dinine geçmişti.
Kahisi, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Çıldır Eyaleti içinde, Tavusker sancağına bağlı köylerden biriydi. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit etti bu tarihte köyde 31 hanede 74 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 148 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Kahisi, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Kahi, Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Kyah (Кяхъ) olarak kaydedilmiş olan köyde 15 hanede, 35'i erkek ve 31'i kadın olmak üzere 66 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Oysa Gürcü arkeolog ve tarihçi Ekvtime Takaişvili 1907 yılında, Taoskari köyünden Olur'a dönerken Kiahi (Rusçanın etkisiyle köyün adını Kiahi biçiminde yazmıştır) köyünden geçtiğini ve burada 12 hane Müslüman Gürcünün yaşadığını yazmıştır. Kahi köyünün nüfusu 1896 yılında 148 kişiye, 1906 yılında 182 kişiye yükselmiştir.
Kahi veya Kahisi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kah (كاخ) olarak geçer. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Kah" köyü aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 150 kişiden oluşuyordu. Kahisi veya Kah, "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Akbayır olarak değiştirilmiştir. Akbayır köyünün nüfusu 1965 yılında 285 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 107 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Kahisi köyünün Hristiyan döneminden kalmış olan Kahisi Kilisesi, köyün 300 metre güneydoğusunda, kaba yontulmuş taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. Büyük ölçüde yıkılmış olan kilisenin günümüze ulaşan duvarlarının yüksekliği 1,5 metreyi bulur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 184 km, Olur ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un batısında olup, bir köy yoluyla, doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.
# Altunkaya, Olur
Altunkaya, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Altunkaya köyünün eski adı yaygın biçimde Mehenk olarak bilinir. Ancak 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde Mehank / Mehang (مهانك) olarak geçer. Gürcüce kaynaklarda ise Mehangi / Muhangi (მეჰანგი / მუჰენქი) biçiminde yazılmıştır.
Mehang köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'nun yerleşim yerlerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli ve "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasının Panaskert nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tarihte köyün nüfusu 22 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü erkekler Gogiça, Vartuan, Zakar, Yadigar, Tevdore, Mihran, Nuraziz, Budaha gibi adlar taşıyordu.
Meheng köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Mehang (مهانك) şeklinde geçer. Hicri 1122 (1710/1711) tarihinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlı olan köy, 20.000 akçe hasıla ile Abdullah adında birine zeamet olarak verilmişti. Hicri 1135 (1722/1723) tarihinde ise bu yerleşim Penek livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı ve hasılası 9.000 akçe idi.
Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Mehang köyünde 9 hanede 27 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 54 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Oysa köyde 1574 yılında 46 hane, 1595 yılında 22 hane yaşıyordu. Köyün nüfusunun 1835 yılına gelinceye kadar iyice azaldığı görülmektedir.
Mehang, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Kahi, Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Megenk (Мегенкъ) olarak kaydedilmiş olan köyde 12 hanede, 39'u erkek ve 39'u kadın olmak üzere 78 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Mehenk köyünün nüfusu 1896 yılında 105 kişiye, 1906 yılında 141 kişiye yükselmiştir.
Mehenk, 1940 genel nüfus sayımında Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Olur nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 144 kişiden oluşuyordu. Mehang veya Mehenk, "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Altunkaya olarak değiştirilmiştir. Altunkaya köyünün nüfusu 1965 yılında 206 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 73 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 192 km, Olur ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup, numaralı Olur-Oltu il yoluna, 14,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Aşağıçayırlı, Olur
Aşağıçayırlı, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Aşağıçayırlı ile Yukarıçayırlı mahallelerinin ortak eski adı Karmiri (კარმირი) veya Kızıl Köy’dür. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Karmir (قارمر) , ikinci isim olarak da Kızıl Köy (قزل كوی) şeklinde geçer. Bu yerleşim geç dönemde iki ayrı köye dönüşmüştür.
Karmir veya Kızıl Köy, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün kilisesi de bu dönemden kalmış olmalıdır.
Karmir veya Kızıl Köy, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde, Karmrik (ქარმრიქი) adıyla geçer. Bu sırada bu yerleşim, Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 45 Hristiyan haneden oluşuyordu. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre ise, köyde 21 Hristiyan hane kalmıştı. Bu tarihte Karmir veya Kızıl Köy, Penek livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı. Köyde buğday, arpa ve darı tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu.
Karmir veya Kızıl Köy, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Kızıl Köy (Кизил-Кёй) şeklinde kaydettiği yerleşim, Oltu sancağının Tausker kazasına bağlı Olur nahiyesinin 18 köyünden biriydi. Köyde 35 hanede, 95'i erkek ve 67'si kadın olmak üzere 162 kişi yaşıyordu. Köy halkının tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Kızıl Köy'ün nüfusu 1896 yılında 245 kişiye, 1906 yılında 313 kişiye yükselmiştir.
Kızıl Köy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Kızıl Köy-i Süfla (زیل كوی سفلا) ve Kızıl Köy-i Ulya (قزیل كوی علیا) olmak üzere, iki ayrı köy olarak kaydedilmiştir. Bu sırada bu iki köy, Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. Kızıl Köy-i Süfla (Aşağı Kızıl Köy), bugünkü Aşağıçayırlı köyüdür. Aşağı Kızıl Köy, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 321 kişiden oluşuyordu. Aşağı Kızıl Köy'ün adı, "iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Aşağı Çayırlı olarak değiştirilmiştir. Aşağı Çayırlı köyünün nüfusu 1965 yılında 608 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 233 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Bugün Aşağıçayırlı köyünün sınırları içinde kalan Kızıl Köy Kilisesi, köyün yaylasındadır. Bu yapı büyük ölçüde yıkılmış olup geriye sadece duvar parçaları kalmıştır. Köyde iki kilisenin daha bulunduğu köylülerce teyit edilmekle birlikte bu yapılardan bugüne bir iz kalmamıştır. Köyün iki çeşmesinde koyun formlu iki mezar taşının kullanılmış olması, köyde eski bir mezarlığın bulunduğunu göstermektedir.


## Coğrafya.
Aşağıçayırlı, Erzurum il merkezine 193 km, Olur ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır. Olur kasabasının kuzeydoğusunda yer alır ve numaralı Oltu-Olur karayoluna, 18,2 km'lik bir köy yoluyla bağlanır.
# Atlı, Olur
Atlı, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Atlı mahallesinin eski adı Ori'dir. Ori (ორი) Gürcüce bir yer adı olup "iki" anlamına gelir. Bu yer adı köyde bulunan iki kiliseyle bağlantılı olabilir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Ardahan-i Büzürg livasının Güney nahiyesine bağlı bir köy "Ori Kilisa" (اوری كلسا) adıyla kaydedilmiştir. Ori köyü Türkçe kaynaklarda da Ori (اوری) olarak geçer. Atlı köyünün merkezinin kuzeyinde bulunan Alos mahallesi, eskiden ayrı bir köydü.
Ori köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'daki yerleşim yerlerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde günümüze yıkıntıları ulaşan iki kilise bu denmeden kalmış olmalıdır. Günümüze ulaşmış olan Beğelti (ბეღელთი) ve Şirişeti (შირიშეთი) mevki adları da buranın eski bir Gürcü yerleşimi olduğuna işaret etmektedir.
Ori köyü, 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre, Ardanuç livasının Tavusker nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 116 haneden oluşuyordu. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında ise, köyde 91 hanede 278 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Ori köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 556 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Ori köyü, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Ori, Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Ori (Ори) olarak kaydedilmiş olan köyde 98 hanede, 258'i erkek ve 217'si kadın olmak üzere 475 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Ori köyünün nüfusu 1896 yılında 760 kişiye, 1906 yılında 820 kişiye yükselmiştir. Rus idaresi sırasında köye yeni nüfus yerleştirildiği bu kayıtlardan anlaşılmaktadır.
Ori köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Ori (اوری) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. Ori, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 575 kişiden oluşuyordu. Ori "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Atlı olarak değiştirilmiştir. Atlı köyünün nüfusu 1965 yılında 857 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 374 kişi okuma yazma biliyordu.
Ori köyünde iki kilisenin varlığı bilinmektedir. Bu köy kiliselerinden biri köyün merkezinin 1 km kuzeydoğusunda, Gürcüce Şirişeti olarak adlandırılan mevkide yer alır ve bu yapıdan geriye sadece yıkıntıları kalmıştır. Tamamen yıkılmış olan diğer köy kilisesi ise, köyün merkezinin 1,5 km kuzeydoğusunda, Gürcüce Beğelti adını taşıyan yerde bulunuyordu. Köyde ayrıca bir kale ile sığınak olduğu tahmin edilen bir mağara bulunmaktadır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 195 km, Olur ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeybatısında olup, numaralı Ardanuç-Olur il yoluna, Eğlek Mahallesi üzerinden 14,9 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Beğendik, Olur
Beğendik, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Beğendik'in eski adı Pirdanos'tur. Gürcüce Pirdanosi (ფირდანოსი) biçimde yazılan köy, 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde Pirdanos (پردانوس) olarak geçer.
Pirdanos, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'daki yerleşim yerlerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki megalit yapı kalıntısı buranın çok eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.
Pirdanosi, 1595 tarihli ve "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Penek livasının Panaskert nahiyesine bağlı bir köydü. Köyün nüfusu 20 Hristiyan haneden oluşuyordu. Köyde buğday, arpa ve darı tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Bir adet su değirmeni bulunuyordu.
Pirdanosi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde Pirdanos (پردانس) olarak geçer. Hicri 1131 (1718/1719) tarihinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlı olan köyün hasılası, 14.500 akçe idi.
Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit etti 1835 yılında Pirdanos köyünde 28 hanede 77 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 152 kişiden oluştuğu söylenebilir.
Pirdanos, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının ("uçastok") köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Pirdanos (Пирданосъ) olarak kaydedilmiş olan köyde 43 hanede, 103'ü erkek ve 96'sı kadın olmak üzere 199 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Pirdanos köyünün nüfusu 1896 yılında 290 kişiye, 1906 yılında 331 kişiye yükselmiştir.
Pirdanos, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Pertanos (پرطانوص) olarak geçer. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Pirtanos" olarak geçen köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 306 kişiden oluşuyordu. Pirdanos veya pirtanos "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Beğendik olarak değiştirilmiştir. Beğendik köyünün nüfusu 1965 yılında 484 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 213 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 202 km, Olur ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup, numaralı Olur-Oltu il yoluna, Altunkaya Mahallesi üzerinden 19 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Coşkunlar, Olur
Coşkunlar, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Coşkunlar'ın eski adı Eğri Kilisa'dır. Bu yerleşimin tarihi adı bilinmemektedir. Eğri Kilisa veya Eğri Kilise adının geç dönemde köydeki eğrilmiş bir kiliseye izafeten orataya çıktığı anlaşılmaktadır. Eğri Kilise, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında "Egri-Kilsa (Эгри-Килиса) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Eğri Kilisa" (اكری كلیسا) olarak geçer.
Eğri Kilisa, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'daki yerleşim yerlerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Eğri Kilisa'ya adını veren kiliseden eski bir yerleşim merkezi olduğu anlaşılan köy, eski Osmanlı kayıtlarında bu adla yer almamıştır.
Eğri Kilisa, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında "Egri Kilisa" (Эгри-Килиса) adıyla kaydedilmiş olan köyde 5 hanede, 13'i erkek ve 9'u kadın olmak üzere, 22 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Kürt" olarak kaydedilmiştir. Köyde varlığı bilinen kilise Kürtlerden önce bu yerleşimde Hristiyan bir nüfusun yaşadığı göstermektedir. Eğri Kilisa köyünün nüfusu 1896 yılında 52 kişiye, 1906 yılında 58 kişi olarak tespit edilmiştir. Bu kayıttan köye 1886-1896 arasında yeni bir nüfus yerleştirildiği anlaşılmaktadır. Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, 1907 yılında, Oltu sancağındaki Parnaki köyünü anlatırken, Oltu Çayı'nin sağ kıyısındaki Eğri Kilisa köyüneki kiliseden de söz etmiştir. Verdiği bilgiye göre bu tarihte eski kiliseden sadece apsisin bir kısmı kalmıştı. Kilise yıkılmış, kaplama tasarı da sökülüp alınmıştı.
Eğri Kilisa köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde yazım hatası olmakla birlikte "Eğri Kilisa" (اكری كلیسا) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. Mohoş, 1940 genel nüfus sayımında "Eğrikilise" biçiminde yazılmış olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 179 kişiden oluşuyordu. Eğri Kilisa veya Eğrikilise "iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Coşkunlar olarak değiştirilmiştir. Coşkunlar köyünün nüfusu 1965 yılında 269 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 8 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 161 km, Olur ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup, numaralı Olur-Oltu devlet yolunun kenarındadır.
# Bozdoğan, Olur
Bozdoğan, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Bozdoğan'ın eski adı Mohoş'tur. Gürcüce Mohoşi (მოხოში) biçiminde yazılan bu yer adı, 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Mohoş (Мохошъ ve موخوش) olarak geçer.
Mohoş köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan yerlerden biri olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. 
Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Mohoş, Çıldır Eyaleti'nin Tavusker sancağının köylerinden biriydi. Köydeki 115 hanede 229 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 458 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu defterde aynı idari konuma sahip Mohoş adıyla ikinci bir köy kaydedilmiştir. Bu yerleşim merkezinde ise, 12 hanede 50 erkek tespit edilmiştir. Mohoş adını taşıyan iki köyün bulunduğu veya aynı köyün iki kısım olarak kaydedildiği tahmin edilmektedir.
Mohoş, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Mohoş (Мохошъ) olarak kaydedilmiş olan köyde 8 hanede, 16'sı erkek ve 17'si kadın olmak üzere 33 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Mohoş köyünün nüfusu 1896 yılında 49 kişiye, 1906 yılında 103 kişiye yükselmiştir. Yirmi yılda köyünün nüfusunun üç katından fazla armış olması, Rus idaresinin Mohoş'a yeni bir nüfus yerleştirildiğini göstermektedir.
Mohoş köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Mohoş (موخوش) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. Mohoş, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 167 kişiden oluşuyordu. Mohoş "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Bozdoğan olarak değiştirilmiştir. Bozdoğan köyünün nüfusu 1965 yılında 213 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 53 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 186 km, Olur ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeybatısında olup, numaralı Ardanuç-Olur il yoluna, 1,7 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Beşkaya, Olur
Beşkaya, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Beşkaya'nın eski adı Parisor veya Parasor'dur. Bu yer adı iki kelimeden oluşur ve "sor" Ermenicede "dere" anlamına gelir. Gürcüce kaynaklarda Parisori (ფარასორი) şeklinde yazılmış olan köy, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde "Barisor" şeklinde kaydedilmiştir.
Parasori, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'daki yerleşim yerlerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. 
Parisor veya Parasor köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Ardanuç livasının Tavusker nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 26 haneden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 8 hane Müslüman olmuş, 18 hane Hristiyan olarak kalmıştır. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında ise, Parasori köyünde 40 hanede 94 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 192 kişiden oluştuğu söylenebilir.
Parasori, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında tek köy olarak Parasor (Парасоръ) adıyla kaydedilmiş olan köyde 23 hanede, 62'si erkek ve 45'i kadın olmak üzere 107 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Parasor köyünün nüfusu 1896 yılında 216 kişiye, 1906 yılında 211 kişi olarak tespit edilmiştir.
Parasor, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Baresor" (بارە صور) şeklinde geçer. Bu tarihte bu yerleşim merkezi Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Parisor" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 330 kişiden oluşuyordu. Parasori veya Parisor "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Beşkaya olarak değiştirilmiştir. Beşkaya köyünün nüfusu 1965 yılında 409 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 111 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 211 km, Olur ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeybatısında olup, numaralı Ardanuç-Olur il yoluna, Eğlek Mahallesi üzerinden 16,3 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Ekinlik, Olur
Ekinlik, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Ekinlik'in eski adı Oğtatabi'dır. Oğtatabi (ოღთატაბი), 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde Oğtatab (اوغتطاب) olarak geçer. Bu yer adı Gürcüce Oğtadaba'dan (ოღთადაბა) değişime uğramış olmalıdır.
Oğtatabi köyü, tarihsel Gürcistan'ın bir bölgesi olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve yerleşimi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferini takiben Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki megalit yapı kalıntıları da buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.
Oğtatabi, 1595 tarihli ve "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı Osmanlı mufassal defterinde, Gürcistan Vilayeti içinde, Penek livasının Panaskerti nahiyesine bağı köylerden biriydi. Oğtatab-i Süfla (اوغتطاب سفلا) ve Oğtatab-i Ulya (اوغتطاب علیا) olmak üzere iki yerleşim olarak kaydedilmişti. Büyük bir yerleşim olan köyde 88 Hristiyan hane yaşıyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar ve yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.
Oğtatabi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde de Oğtatab (اوغتطاب) olarak geçer. Hicri 1108 (1696/1697) tarihinde aynı idari konuma sahip olan köy, 26.000 akçe hasıla ile Süleyman adında birine zeamet olarak bırakılmıştı.
Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Oğtatabi köyünde 13 hanede 33 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 66 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. 1595 tarihindeki hane sayısıyla kıyaslandığında Oğtatabi köyünün nüfusunun iyice azalmış olduğu görülmektedir.
Oğtatab, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Ogdadab (Огдадабъ) olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu 49 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 5 hanede 10'u kadın ve 10'u erkek olmak üzere 20 Rum, 6 hanede 14'ü erkek ve 15'i kadın olmak üzere 29 Türk yaşıyordu. Oğdadab köyünün nüfusu 1896 yılında 37 kişi, 1906 yılında 29 kişi olarak tespit edilmiştir.
Oğtatabi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Oğdadab (اوغداداب) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Oğtatap" biçiminde yazılan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 108 kişiden oluşuyordu. Oğtatabi veya Oğdadab "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Ekinlik olarak değiştirilmiştir. Ekinlik köyünün nüfusu 1965 yılında 180 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 68 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 197 km, Olur ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup, numaralı Ardanuç-Olur il yoluna, Uzunharman ve Sarıbaşak mahalleleri üzerinden 11,5 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Güngöründü, Olur
Güngöründü, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Güngöründü'nün eski adı Komk'tur. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesinde bir başka köy de Komk (كومك) adını taşıyordu. Bu yer adı zaman içinde Konk / Könk'e (قونق) dönüşmüştür. Komk adı Gürcüce kaynaklarda Komki (ქომქი) olarak geçer. 1595 tarihinden sonra köyde önemli bir nüfus artışının olmadığı görülmektedir.
Komk, tarihsel Gürcistan'ın bir bölgesi olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün adı da bu tarihte Gürcüceden Osmanlıcaya geçmiş olmalıdır. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Komk köyünde 5 hanede 20 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 40 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. 1595 tarihinden sonra köyde önemli bir nüfus artışının olmadığı görülmektedir.
Komk, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Konk (Конкъ) olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu 13 hanede, 32'si erkek ve 32'si kadın olmak üzere 64 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Konk köyünün nüfusu 1896 yılında 82 kişi, 1906 yılında 89 kişi olarak tespit edilmiştir.
Komk, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Konk (قونق) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Konk" biçiminde yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 99 kişiden oluşuyordu. Komk veya Konk "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Güngöründü olarak değiştirilmiştir. Güngöründü köyünün nüfusu 1965 yılında 130 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 10 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 186 km, Olur ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup, numaralı Ardanuç-Olur il yolu kenarındadır.
# Kaledibi, Olur
Kaledibi, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Kaledibi, bu yerleşim merkezinin bilinen en eski adıdır. 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Kala Dibi (Кала-диби) olarak geçer. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de "Kala Dibi" (قلعە دبی) şeklinde yazılmıştır. Köyün adı yerleşim merkezinin bulunduğu yerdeki kaleye benzer devasa bir kayadan gelir.
Kala Dibi köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.
Kala Dibi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespitinde Kala Dibi (Кала-диби) şeklinde kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına ("uçastok") bağlı Beretanlı nahiyesinin 16 köyünden biriydi. Nüfusu, 17'si erkek ve 15'i kadın olmak üzere, 7 hanede yaşayan ve tamamı Kürt olan 32 kişi yaşıyordu.
Kala Dibi köyü, 1828 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Olur nahiyesinde yer alıyordu. Kaledibi, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 202 kişiden oluşuyordu. 1965 yılına gelindiğinde köyün nüfusu 366 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 10 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 155 km, Olur ilçe merkezine 19 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un güneyinde olup, numaralı Olur-Oltu devlet yolu ve Oltu Çayı kenarındadır.
# Karakoçlar, Olur
Karakoçlar, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Karakoçlar'ın eski adı Pulur'dur. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda Puluri (ფულური) olarak geçer. Köyün adı Osmanlı cebe defterinde (1694-1732) "Pulur" (پولور) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Bulur" (بولور) biçiminde yazılmıştır.
Pulur, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferininin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.
Pulur, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Ardanuç livasının Tavusker nahiyesinin köylerinden biriydi. Köy 13 haneden meydana geliyordu ve 7 hane Hristiyan, 6 hane Müslüman olarak kaydedilmişti.
Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Pulur köyü, "Pulur" (پولور) şeklinde geçer. Hicri 1121 (1709/1710) tarihinde aynı idari konuma sahip olan köyün hasılası, 6.500 akçe idi.
Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında ise köyde 16 hanede 51 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Pulur'un toplam nüfusunun yaklaşık 102 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Pulur, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından savaş tazminatının bir parçası olarak Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Pulur (Пулуръ) olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu, 15'i erkek ve 14'ü kadın olmak üzere, 6 hanede yaşayan 29 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Kürt olarak kaydedilmiştir. Pulur köyünün nüfusu 1896 yılında 30 kişi, 1906 yılında 34 kişi olarak tespit edilmiştir.
Pulur, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Bulur" (بولور) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Pulur" biçiminde yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 76 kişiden oluşuyordu. Pulur "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Karakoçlar olarak değiştirilmiştir. Karakoçlar köyünün nüfusu 1965 yılında 156 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 21 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 195 km, Olur ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup, numaralı Ardanuç-Olur il yolu kenarındadır.
# Keçili, Olur
Keçili, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.


## Tarihçe.
Keçili'nin eski adı Niyakom'dur. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Niyakom (نیا كوم) biçiminde yazılmıştır. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda Niakomi (ნიაკომი) olarak geçer.
Niakomi, tarihsel Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu yerleşmeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün Niyakom biçimindeki eski adı da Türkçeye Gürcüceden girmiş olmalıdır. Köydeki Gürcü manastırı Vaçedzori Manastırı 9. yüzyılda inşa edilmiştir.
Niakomi 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre, Ardanuç livasının Tavusker nahiyesine bağlı olan Niakomi 8 haneden oluşuyordu. Bu tarihte 5 hane Hristiyan olarak kalmış, 3 hane ise Müslüman olmuştu. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında ise köyde 10 hanede 25 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Niakomi'nin toplam nüfusunun yaklaşık 50 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Niyakom, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Niakom (Ниакомъ) olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu, 25'i erkek ve 24'ü kadın olmak üzere, 9 hanede yaşayan 49 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Niakom köyünün nüfusu 1896 yılında 71 kişi, 1906 yılında 85 kişi olarak tespit edilmiştir.
Niakom, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Niyakom (نیا كوم) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 124 kişiden oluşuyordu. Niakomi veya Niyakom "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Keçili olarak değiştirilmiştir. Keçili köyünün nüfusu 1965 yılında 198 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 55 kişi okuma yazma biliyordu.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.
Keçili köyü, Orta Çağ'da Tao bölgesinin en önemli yerleşmelerinden biriydi. Köyde bu dönemi yansıtan tarihsel yapılar bulunmaktadır. Bu yapılardan biri Vaçedzori Kilisesi, 9. yüzyıldan kalmadır. Bu yüzyılda köyün yer aldığı bu bölge, Gürcü Krallığı sınırları içinde bulunuyordu. Köyde Vaçedzor veya Vaçedzori olarak adlandırılan yedi kilise daha vardır. Bu yapılar Vaçedzori Manastırı'nı oluşturmaktadır.


## Coğrafya.
Mahalle, Erzurum il merkezine 207 km, Olur ilçe merkezine 33 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeybatısında olup, numaralı Ardanuç-Olur il yoluna, Eğlek Mahallesi üzerinden 24,5 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.