BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Safra
Safra veya öd, karaciğer tarafından üretilen, yemek yenince oniki parmak bağırsağına (duodenum) salgılanan bir sindirim sıvısıdır. Safra bazı canlılarda yemekler arasında safra kesesinde depolanabilir. Safra büyük oranda su, safra tuzları, yağ ve bilirubinden oluşur. İnsanlarda günlük olarak 400 ile 800 mililitre arasında üretilmikte olan safra, içerisindeki pigmentler ile dışkılara kahverengi rengini vermektedir.


## İçerik.
Su, kolesterol, lesitin (bir fosfolipit), safranın içindekiler (bilirubin ve biliverdin) ve safra tuzları (sodyum glikokolat ve sodyum taurokolat) safranın ana bileşenleridir. Safra tuzları, safra asitlerinin tuz halleridir. Taurokolik ve deoksikolik asitlerin tuzları bunların en önemlileridir. Safra tuzları ve fosfolipitlerle beraberce yağ damlacıklarının parçalanmasını ve emilmesini kolaylaştıran misellerin oluşmasını sağlarlar.
Safra kesesi olan hayvanlarda (insan ve çoğu evcil hayvanda; at ve sıçanda bulunmaz) safra bu organın içinde depolanırken yoğunlaşır. Su ve küçük elektrolitlerin emilmesi sonucunda safra konsantrasyonu beş katı artar.


## İşlev.
İnsan karaciğeri günde yaklaşık 400 ile 800 mililitre safra üretir. Safra tuzları, sindirimde yağları emülsifiye edip suda onların çözünmelerini ve yüz ölçümlerinin artmasını sağlarlar. Böylece yağların ince bağırsak tarafından emilmeleri ve enzimlerin onlara erişmesi kolaylaşır. Safra, yağların emilimini sağladığı için yağda çözünen vitaminlerin (A, D, E ve K) emilimi için de önemlidir. Salgılanan safra tuzlarının %95'i ileumda emilip tekrar kullanılır.
Hazmı kolaylaştırıcı özelliğinin yanı sıra safra, hemoglobinin bir yıkım ürünü olan ve safraya rengini veren biliribunin vücuttan atılmasına yarar. Safra ayrıca mideden gelen asitli sıvıyı ileuma girmeden nötralleştirir. Karaciğerde bulunan fazla kolesterol safra aracılığıyla ince bağırsağa yollanır, orada emilip dolaşım sistemine katılır. Safra tuzları ayrıca yemekle gelen bazı bakterilerin bir kısmını öldürebilir.


## Tıbbi önem.
Anormal durumlarda safradaki kolesterol veya bilirubin safra taşı olarak safra kesesi veya safra yollarında birikebilir. Yeşil renkte kusulması durumunda bu renk safradan veya diğer sindirim sıvılarından kaynaklanabilir.
# Tremor
Tremor, irade dışı titremelere verilen addır. Örneğin, Hipertiroidi (Tiroid bezi fonksiyonlarının artması) adı verilen rahatsızlıkta ellerde görülen ince Amplitüdlü titremelere de Tre
emor adı verildiği gibi, Parkinson'da görülen kaba ve büyük Amplitüdlü titremelere de Tremr olarak nitelendirilir. Tremor amonyak zehirlenmesinin belirtileri arasında da vardır.
Tremor hastalığının ileri seviyesinde felç görülebilir. Hasta sırayla kontrol kaybı yaşar. Kendi başına yemek yiyememe, tuvalete gidememe sonlara yaklaşıldığının göstergesidir. Felç durumları genelde geri çevrilemez.
Tremor yaşlılarda %95 oranında, gençlerde ise %5 oranında görülür.
# Vagus siniri
Vagus siniri veya nervus vagus onuncu kranial (kafa) siniridir. Çeşitli özelliklerde getiren (afferent) ve götüren (efferent) lifler içerir. Kafatasından çıktıktan sonra dil kökü, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea, özefagus (yemek borusu), kalp ve akciğer gibi torasik organlar, mide, karaciğer, bağırsaklar gibi abdominal organlara dallar verir. Efferent lifleri parasempatik etki gösterir. Yani genellikle sindirim sistemini hızlandırırken diğer sistemleri yavaşlatır. Kesilmesi veya lezyonunda (hasarında), kesinin veya lezyonun olduğu yere göre ses kısıklığı, nefes darlığı, yutma güçlüğü, öğürme refleksi kayıbı, kalp ritminde yavaşlama (bradikardi) ve düzensizleşme, solunum yolunu kontrol eden kasların felci ile ölüm görülür.
 - YÖNLENDİRME
# Varis (hastalık)
Varis, toplardamarların fonksiyonel bozuklukları sonucu ya da kan akımının önündeki bir engel nedeniyle genişleyerek kıvrımlı bir hal almasıdır. Yüzeysel olduğu gibi derin venlerde de varis gelişebilir.
Varis, bacaklarda normal toplardamarların kapak yetersizliğine bağlı belirgin genişlemesidir. Bacak varisleri deride ya da deri altında gözle görülebilen ya da parmak dokunuşuyla hissedilebilen genişlemiş toplardamardır. Varis bir toplardamar hastalığıdır. 
İnsanlarda oldukça sık görülür. İnsanların %15 ile %20'sinde, yani her beş ya da altı kişiden birinde varis vardır.
Varis çoğu kişi tarafından sadece kozmetik bir sorun gibi algılansa da, aslında bacaklarda ağrı, yorgunluk, yanma, kramp, ayak bileğinde şişlik gibi yakınmalara yol açabilir. 
Varis çok kötü bir hastalık olmamakla birlikte en önemli etkisi oluşturduğu yakınmalarla kişinin yaşam kalitesini bozmasıdır.[""]


## Varis oluşumu.
Kan, bacaklarda biri yüzeyde ve diğeri derinde bulunan iki atardamar sistemi ile dolaşım sağlar. İki sistem, kanın yalnızca yüzeysel sistemden derin sisteme geçmesini sağlayan ve aksi yöne geçmesine imkân vermeyen kapakçıkların bulunduğu anastomotik damarlar yoluyla çalışır. Varisli damarlar derin damar dolaşımını bozarak kapanmaya başlayan kapakçıklar nedeni ile veya kapakçık yetersizliği sonucu oluşurlar. Kan, rotasını değiştirir ve derin venlerden yüzeye geçerek yüzeysel venlerde değişikliklere yol açar. Sonuç olarak bacaklarda, mavi ya da mor renkli, şekilleri bozuk, eğri büğrü damarlar, yani varisler oluşur.
# Edibe Sözen
Prof. Dr. Edibe Sözen (d. 1961, Sivas), Türk iletişim bilimci ve siyasetçidir.


## Yaşamı ve kariyeri.
Marmara Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, “Uluslararası İlişkiler” bölümünden mezun (1982) oldu. İstanbul Üniversitesi, “Sosyal Yapı ve Sosyal Değişme” bölümünde yüksek lisans (1985) ve doktorasını (1989) tamamladı. Post-doktorasını 1991-1993 arasında Wisconsin Üniversitesi, “Communications Arts” bölümünde yaptı; “honorary fellow" statüsüyle "sosyal temsiller teorisi" ve "insan iletişimi" konularında çalıştı. Doçentliğini (1994) “Uygulamalı Sosyoloji” alanında aldı. İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi'nde (1985-2007) öğretim üyesi olarak görev yaptı. Beşeri bilimlerde yöntem, kimlik, kültürlerarası iletişim konularında çalıştı AA (Anadolu Ajansı) Yönetim Kurulunda ve Basın İlan Kurumu “tarafsızlar” grubunda (2003-2006) yer aldı. Arter Ajansta (2003-2007) iletişim danışmanı olarak siyasi seçim kampanyaları çalışmalarında bulundu. Kent çalışmalarında, Genar Araştırma Şirketinde, danışmanlık yaptı. Ak Parti Medya ve Tanıtımdan Sorumlu Genel Başkan yardımcısı (2006-2009) olarak aktif siyasi hayata katıldı. AK Parti'den, 2007 Genel Seçimlerinde 23.Dönem İstanbul milletvekili seçildi. Ak Parti MKYK'sında siyasi çalışmalarına devam etti (2006-2017). Gaziantep Hasan Kalyoncu Üniversitesi'nde tam zamanlı (2012) çalışmaya başladı, 2017 yılına kadar rektör danışmanlığı ve rektör yardımcılığı görevlerinde bulundu; aynı üniversiteye 2019 yılında rektör atandı. Cumhurbaşkanlığı Sosyal Politikalar Kurul Üyesi ve Basın İlan Kurulu Yönetim Kurulu Üyesidir. 9 Temmuz 2022 Tarihli Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Maltepe Üniversitesi'ne rektör olarak atandı.


## Kitapları.
  - (Ed) Hepimiz Globaliz Hepimiz Yereliz 
  - Gutenberg Galaksi'den Zuckerberg Galaksiye (Alfa, 2012)
  - Medyatik Hafıza (Timaş, 1999)
  - Söylem (Paradigma 1999  Profil, 2017)
  - Demir Kafesten Plastiğe
  - Kimliklerimiz (Birey 1999)
  - Kimlik (Profil, 2019)
  - Kertenkele Mantığı (Timaş, 2004).
  - İnsan Hakları
  - Bir Gündelik Hayat Pratiği (Sözen, Ayten, İri) (Alfa, 2006)
  - Türkiye'nin ABD ve AB Denklemi (Gökçe, Demiray, Sözen) (2006)
  - Sosyal Kimlikten Siyasal Kimliğe Geçişte Kadın (Vadi, 2008)
  - Kadının Siyasi Dönüşümü (HKU, 2017)
# Mario Levi
Mario Levi (25 Şubat 1957, İstanbul - 31 Ocak 2024, İstanbul), Sefarad Yahudisi asıllı Türk yazar, gazeteci, öğretmen ve iletişim eğitmeni.


## Hayatı.
Mario Levi Sefarad Yahudisi bir ailenin çocuğu olarak 25 Şubat 1957'de İstanbul'da doğdu. 1975 yılında Saint Michel Fransız Lisesi'nden, 1980 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız ve Roman Filolojisi bölümünden mezun oldu. İlk öyküsünü 1975 yılında yazdı. 1984 yılından sonra, Hokka dergisi, Şalom, Cumhuriyet Gazetesi, Cumhuriyet Dergi, Stüdyo İmge, Gösteri, Milliyet Sanat, Argos ve Oksijen gibi birçok yayın organında yazılar yazdı.
İlk kitabı "Jacques Brel: Bir Yalnız Adam" 1986 yılında yayınlandı. Bu kitap üniversiteyi bitirme tezinin romanlaştırılmış şeklidir. 1990 yılında yayınlanan ilk öykü kitabı "Bir Şehre Gidememek" otobiyografik özellikler taşır ve yazarın hem aşkları, hem de çocukluk ve ilk gençlik yıllarıyla hesaplaşması gibidir. Kitap o yılın Haldun Taner Öykü Ödülü’nü kazandı. 1991 yılında ikinci kitabı "Madam Floridis Dönmeyebilir" İstanbul’un azınlık çevrelerine ve topluma uyum sağlamakta zorlanan insanlarına yer verir. 1992 yılında daha çok bir “anlatı” olarak görmeyi yeğlediği ilk romanı "En Güzel Aşk Hikayemiz"'i yazdı. 1993'te başladığı "İstanbul Bir Masaldı" adlı kitabını altı yılda bitirerek 1999 yılında yayınladı. Bu kitap da yirmili yıllar ile seksenli yıllar arasında İstanbul’da yaşamış bir Yahudi ailesinin hikâyesidir. Şehrin öteki azınlıklarından kahramanlar bu hikâyede de görünür. Bu eseriyle 2000'de Yunus Nadi Roman Ödülü'nü kazandı. "Lunapark Kapandı" 2005 yılında yayımlandı.
Mario Levi, yazarlığın yanı sıra, Fransızca öğretmenliği, ithalatçılık, gazetecilik, radyo programcılığı, reklam yazarlığı gibi işler de yapmıştı. Ayrıca yazı atölyelerinde, bu yola gönül vermiş insanlara Yazı Yaratımı dersleri de vermekteydi.
"Size Pandispanya Yaptım" 2013 yılında yayımlandı. "Bir Cümlelik Aşklar" Nisan 2016'da yayımlandı. Son kitabı "Çünkü Fısıltılar Vardı" 2023 yılında yayınlandı.
Türkiye vatandaşlığının yanı sıra İspanya vatandaşı da olan Mario Levi, 31 Ocak 2024 tarihinde İstanbul'da kanser nedeniyle 66 yaşında hayatını kaybetti. 1 Şubat günü Acıbadem Musevi Mezarlığına defnedildi.


## Eserleri.
  - 1986 "Bir Yalnız Adam: Jacques Brel"
  - 1990 "Bir Şehre Gidememek"
  - 1991 "Madam Floridis Dönmeyebilir"
  - 1992 "En Güzel Aşk Hikâyemiz"
  - 1999 "İstanbul Bir Masaldı"
  - 2005 "Lunapark Kapandı"
  - 2005 "Bir Yaz Yağmuruydu"
  - 2009 "Karanlık Çökerken Neredeydiniz?"
  - 2010 "İçimdeki İstanbul Fotoğrafları"
  - 2013 "Size Pandispanya Yaptım"
  - 2015 "Bu Oyunda Gitmek Vardı"
  - 2016 "Bir Cümlelik Aşklar"
  - 2019 "Gördüklerimiz Göremediklerimiz -1 Bir Cuma Rüzgarı: Kadıköy"
  - 2020 "Gördüklerimiz Göremediklerimiz -2 Bu Salı ve Her Salı: Şişli"
  - 2021 "Gördüklerimiz Göremediklerimiz -3 O Pazartesi: Eminönü"
  - 2021 "Gördüklerimiz Göremediklerimiz -4 Pazarın Yalnızları: Beyoğlu"
  - 2022 "Teğet Geçen Hayatlar 1 - Ayçiçekleri Her Gece Bir Yalnızlığa Bakar"
  - 2023 "Çünkü Fısıltılar Vardı"
# MediaCat
MediaCat, aylık yayımlanan bir Türkçe pazarlama iletişimi uzmanlık dergisidir.
1993 yılında Kapital Medya tarafından Ankara'da yayımlanmaya başladı. Derginin kurucusu Pelin Özkan'dı. Merkezi 2001 yılında İstanbul'a taşındı. MediaCat markası altında pazarlama ve iletişimle ilgili yerli ve yabancı kitaplar da yayımlanmaktadır. Dergide, reklam, halkla ilişkiler, pazarlama, medya alanlarında Türkiye ve dünya gündeminden haber, makale, yorum, araştırma ve yazı dizileri yer almaktadır. Ayrıca dergi bünyesinde 2002 yılından beri çeşitli sektörel eğitimler, konferans ve forumlar düzenlenmektedir.
Dergi tarafından 2006'dan beri Felis Ödülleri adıyla medya ödülleri verilmektedir. 2007'de, "Yılın Manşetleri" adıyla, bir önceki yılın en iyi gazete manşetlerini belirlemeye başladı. 2013'te, Fark Yaratan Kadınlar adıyla, iş kadınlarına yönelik bir ödül etkinliği organize etmeye başladı.
# Tokugawa Ieyasu
Tokugawa İeyasu (徳川家康; d. 31 Ocak 1543 Okazaki Mikawa - ö. 22 Mayıs 1616 Suruga; (hükümdarlığı 1603-1605) Orta Çağ Japonya'sının en önemli shōgunlarından (askeri hükümdar) biri. Matsudaira Hirotada'nın oğlu. İlk Tokugawa shogunudur.
İmagawa Yoişimoto'nun emrindeyken Oda Nobunaga ile iş birliği yaptı. Sonunda Toyotomi Hideyoşi ile barışarak, 1590'da Edo Kalesine girdi. Hideyoşi'nin ölümünden sonra Fuşimi Kalesi'nde hakimiyeti eline aldı. 1600'da Sekigahara Savaşı'nda Işida Mitsunari'yi yenerek 1603'te Shōgun'luk görevine getirildi.
 - YÖNLENDİRME
# Takeda Kounsai
Takeda Kouunsai(武田 耕雲斎)#YÖNLENDİRME , (d. 1804 - ö. 1 Mart 1865), Mito Roninlerinden.
Mito Roninlerinin başbuğu Tokugawa Nariaki'nin emrinde çalıştı. 1864'te Tsukubasan silahlı ayaklanmasında Fucita Koşiroğ ile birleşip Tenkudoğ Birliklerine komuta etti. Kyoto'ya ilerlerken Kaga Han'ına teslim olmak zorunda kaldı. Kafası uçuruldu.
 - YÖNLENDİRME
# 1
MS 1, bir yıldır.


## Olaylar.
  - İpek Roma'da ortaya çıktı.
  - "Dönüşümler" şiiri, Ovidius tarafından yazıldı.
  - İsa'nın doğumu, en azından bir bilgine göre Dionysius Exiguus'un kendi Anno Domini döneminde belirlediği tarihtir. Ancak, çoğu bilgin Dionysius'un İsa'nın doğumunu bir önceki yıl olan MÖ 1'e yerleştirdiğini düşünmektedir. Dahası, çoğu modern bilgin Dionysius'un hesaplamalarını yetkili görmemekte ve olayı birkaç yıl öncesine yerleştirmektedir (bkz. İsa'nın Kronolojisi).


## Doğumlar.
  - 1 Ocak - İsa'nın doğumu (ö. 36)


### Ay ve günü bilinmeyenler.
  - Marcus Antonius Pallas, Yunan azatlı köle (ö. 63)
  - Petrus, İsa'nın on iki havarisinden biri (ö. 67)


## Ölümler.
  - 15 Ağustos - Ai (Han), Çin'in Han Hanedanı'nın 12. imparatoru
# 2
2 (II), salı günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Çin'de dünya'nın ilk nüfus sayımı gerçekleştirildi. Nüfusun yaklaşık 60 milyon olduğu saptandı.
  - Roma İmparatoru Gaius Caesar, Part kralı V. Phraates ile Fıratkıyısında buluştu. Gaius Caesar, Partlarla barış yaptı  Partlar da Roma'nın Ermenistan üzerindeki iddialarını tanıdı.


## Ölümler.
  - 20 Ağustos - Lucius Caesar, Marcus Vipsanius Agrippa ve Yaşlı Julia'nın ikinci oğlu (d. MÖ 17)
# 3
3 (III), çarşamba günü başlayan bir yıldır.
# 4
4 (IV), perşembe günü başlayan bir yıldır.
4 (IV) bir yıldır.


## Doğumlar.
  - Columella, Roman yazar (ö. 70)
  - Publius Quinctilius Varus Minor, Romalı senatör


## Ölümler.
  - 21 Şubat - Gaius Caesar, Marcus Vipsanius Agrippa ve Yaşlı Julia'nın en büyük oğlu (d. MÖ 20)
# 5
5 (V), cumartesi günü başlayan bir yıldır.
5 (V) bir yıldır.


## Olaylar.
  - Roma, Catuvellauni Kralı Cunobelinus'u Britanya Kralı olarak tanıdı.
  - Cermen kabileleri olan Cimbri ve Charydes Roma'ya elçiler gönderdi.
  - Tiberius Aşağı Germania'yı fethetti.
  - Yaşlı Agrippina, ikinci dereceden kuzeni Germanicus'la evlenir.


## Doğumlar.
  - Tarsuslu Saul, elçisel kiliselerin kurucusu Hristiyan misyoner (ö. 67)
  - Ruzi Ying, Çin'in Han Hanedanı'nın 14. imparatoru
# 6
6 (VI) bir yıldır.


## Doğumlar.
  - Milonia Caesonia, Roma İmparatoriçesi, İmparator Caligula'nın dördüncü karısı (ö. 41)
  - Nero Julius Caesar Germanicus, Julio-Claudian hanedanı mensubu Roma İmparatorları ile yakın akrabalık bağlarına sahip Roma soylusu (ö. 30)
  - Yuhanna, Hristiyanlık inancına göre İsa'nın 12 havarisinden biri (ö. 100)
  - Caesonia, Roma imparatoriçesi (ö. 41)


## Ölümler.
  - 3 Şubat - Ping, Çin'in Han Hanedanı'nın 13. imparatoru (d. MÖ 9)
  - Kleopatra Selene II - Kleopatra VIII olarak da bilinen Ptolemaik Prenses ve Yunan kökenli Ptolemaik Kraliçe VII. Kleopatra ve Romalı Triumvir Marcus Antonius'un tek kızı (d. MÖ 40)
# 7
7 (VII) bir yıldır.


## Doğumlar.
  - Drusus Caesar - Germanicus ve Yaşlı Agrippina'nın oğlu (ö. 33)
  - Gnaeus Domitius Corbulo, Romalı general (ö. 67)
# 8
8 (VIII) bir yıldır.


## Olaylar.
### Roma İmparatorluğu.
  - 3 Ağustos – Roma generali Tiberius, Dalmaçya'da Bathinus Nehri üzerinde İliryalıları yener, ancak Büyük İliryalı İsyanı devam eder.
  - Vipsania Julia sürgüne gönderildi. Lucius Aemilius Paullus ve ailesi kötü durumdadır. Augustus, Claudius'un Paullus'un kızı Aemilia Lepida ile olan nişanını bozar. Claudius'u Livia Medullina Camilla ile nişanlamak için çaba gösterilir.
  - Romalı şair Ovidius Roma'dan sürgün edilerek Tomis Karadeniz kıyısında Tomis'e (günümüzde Köstence) gönderildi.


### Asya.
  - I. Vovones Part kralı oldu.


## Doğumlar.
  - Drusus Caesar, Antik Roma'nın soylu bir ailesine mensup Germanicus ve Yaşlı Agrippina'nın oğlu (ö. 33)
# 9
9 (IX) bir yıldır.


## Olaylar.
  - Ovidius, İbis lanet şiirini tamamladı


## Doğumlar.
  - 17 Kasım - Vespasian, Roma İmparatoru (ö. 79)


## Ölümler.
  - Publius Quinctilius Varus, İmparator Augustus'un komutası altın görev yapan Romalı devlet adamı ve general (d. MÖ 46)
# 10
Bu madde M.S. 10 yılı içindir.
 


## Doğumlar.
  - İskenderiyeli Heron - Yunan matematikçi ve mekanik uzmanı (ö. 70)
# 11
Bu madde M.S. 11 yılı içindir.
 


## Olaylar.
### Roma İmparatorluğu.
  - Germania Inferior ve Ren, Germanicus tarafından güvence altına alınır.
  - İmparator Augustus, Ren ve Tuna boyunca Roma savunmasını güçlendirmek için Elbe'de savunma sınırı oluşturma planından vazgeçer.
# 12


## Doğumlar.
  - 31 Ağustos - Caligula, Roma İmparatoru (ö. 41)
# 13


## Doğumlar.
  - Keikō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 12. imparatoru (ö. 130)
# 14


## Olaylar.
### Roma İmparatorluğu.
  - Augustus'un Roma İmparatorluğu'na ilişkin üçüncü (ve son) 20 yıllık nüfus sayımında toplam 4.973.000 kişi sayıldı.
  - 19 Ağustos – İlk Roma imparatoru Augustus öldü ve tanrı ilan edildi.
  - 18 Eylül – Tiberius, üvey babası Augustus'un yerine Roma imparatoru oldu.
  - Augustus'un ölümünden sonra Ren Nehri'ndeki lejyonlar isyan etti, Germanicus lejyonlar arasında disiplini yeniden sağladı.
  - Germanicus, 16'da sona erecek bir sefere başlayarak Almanya'daki kuvvetlerin komutanlığına atandı.
 - Nauportus kasabası ve limanı, yollar ve köprüler inşa etmek için oraya gönderilen isyancı bir Roma lejyonu tarafından yağmalandı.
 - Sextus Appuleius ve Sextus Pompeius, Roma konsülleri olarak atandı.


## Ölümler.
  - 19 Ağustos - Caesar Divi Filius Augustus, Roma İmparatoru (d. MÖ 63)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Agrippa Postumus, Marcus Vipsanius Agrippa ve Yaşlı Julia'nın oğlu. (d. MÖ 12)
   - Yaşlı Julia, Roma İmparatorluğu'nun ilk İmparatoru Augustus'un ilk ve tek öz kızı. (d. MÖ 39)
# 15


## Doğumlar.
  - 24 Ekim - Vitellius, Roma İmparatoru. (ö. 69)
  - 6 Kasım - Genç Agrippina, Roma İmparatoriçesi. (ö. 59)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Lucius Virginius Rufus, Comum yakınlarında doğan ve üç kez (63, 69, 97) Konsüllük yapmış olan Romalı vatansever ve asker (ö. 97)
# 16


## Ölümler.
  - Scribonia, Lucius Scribonius Libo ve Cornelia Sulla'nın kızı, Pompey ve Lucius Cornelius Sulla'nın torunu olan Romalı kadın (d. MÖ 70/68)
# 17


## Olaylar.
### Roma İmparatorluğu.
  - 26 Mayıs – Germanicus, Roma'ya bir fatih olarak girdi  Cherusci, Chatti ve Elbe'nin batısındaki diğer Cermen kabilelerine karşı kazandığı zaferleri kutladı.
 - İmparator Tiberius, Germanicus'u Partlara karşı bir askeri sefere liderlik etmesi için doğuya gönderir.
  - Kapadokya (Küçük Asya) bir Roma eyaleti olur.
  - Lucius Aelius Sejanus, Praetorian valisi olur.
  - Kapadokya Kent Krallığı Romalılar tarafından yıkıldı.


## Ölümler.
  - Titus Livius, Roma tarihçisi (d. MÖ 59)
# 18


## Olaylar.
  - Julia Livilla, Roma İmparatoru Caligula'nın kız kardeşi (ö. 41 / 42)
  - Şikao-Joti Yabgu, Yeni Hun Kağanı oldu.


## Ölümler.
  - Herod Archelaus, Kral Hirodes'in oğlu (d. MÖ 23)
  - Yuri, Koguryo Krallığı hükümdarı
# 19
"Bu sayfada M.S. 19 yılından bahsedilmektedir."
 


## Doğumlar.
  - 10 Ekim - Tiberius Gemellus, Drusus ve Livilla'nın oğlu, Tiberius'un torunu olan Julio-Claudian Hanedanı mensubu (ö. 37 / 38)


## Ölümler.
  - 10 Ekim - Germanicus, Julio-Claudian Hanedanı mensubu Romalı general (d. MÖ 15)
# 20


## Ölümler.
  - Gnaeus Calpurnius Piso, Romalı konsül (d. MÖ 44)
  - Vipsania Agrippina, Marcus Vipsanius Agrippa'nın kızı (d. MÖ 36)
# 21


## Ölümler.
  - Arminius, Varus Savaşı'nda Roma ordusunu yenilgiye uğratmış bir Çerusker şefi (d. MÖ 17/18)
# 22
22 (XXII) perşembe günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Julius Caesar Drusus "tribunicia potestas" ünvanını aldı.


## Doğumlar.
  - Faustus Cornelius Sulla Felix, Antik Roma'nın Julio-Claudian Hanedanı'na mensup kişi (ö. 62)
# 23


## Doğumlar.
  - Gaius Plinius Secundus, yazar ve filozof (ö. 79)


## Ölümler.
  - 14 Eylül - Julius Caesar Drusus, İmparator Tiberius'un ilk karısı Vipsania Agrippina'dan olan ilk ve tek oğlu (d. MÖ 13)
  - 6 Ekim - Wang Mang, Çin imparatoru (d. MÖ 45)
# 24


## Ölümler.
  - Strabon, Antik Yunan'da bir tarihçi, coğrafyacı ve filozof (d. MÖ 64)
# 25
25 (XXV) pazartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - 5 Ağustos - Çin'de Han Hanedanı yeniden kuruldu.


## Ölümler.
  - Lucius Domitius Ahenobarbus, Julio-Claudian Hanedanına mensup Romalı (d. MÖ 49)
# 26


## Olaylar.
  - İsa'nın çarmıha gerilmesi (en erken tahmini yıl)
  - İmparator Tiberius tahttan ayrılarak Capri'ye yerleşti. Roma İmparatorluğu ve başkentin yönetimi Lucius Aelius Sejanus'a devredildi.
# 27


## Olaylar.
### Roma İmparatorluğu.
  - Roma'da bir yangın çıktı.
  - Fidenae'deki kötü inşa edilmiş bir amfitiyatro çöktü ve 50.000 seyirciden 20.000'i öldü.
  - Luka İncili'nde listelenen tarihler ve aralıklar kullanılarak, bu yıl Vaftizci Yahya'nın Ürdün'de vaaz vermeye başladığı yıl olarak belirlenebilir. Ayrıca İsa'nın, ayartılmasından ve Yuhanna İncili'nde listelenen üç Fısıh Bayramı'nın ilkinden önce bu yılın son aylarında Yahya tarafından vaftiz edilmiş olması muhtemeldir.
  - Eski İmparator Augustus'un onuruna Rimini'de bir Zafer Takı dikilir.


## Doğumlar.
  - Van Çung, Çinli düşünür
# 28


## Olaylar.
### Roma İmparatorluğu.
  - Germania'daki Roma lejyonları, isyankar Frizyalılara karşı operasyon yapmak üzere filoyla Ren Nehri üzerindeki Flevum kalesine taşındı. Frizyalılar, fethedilmekten kaçınmak için Ren Nehri'nde Roma İmparatorluğu ile bir anlaşma müzakere etti.


### Kore.
  - Baekje Kralı Daru, Kore yarımadasında Baekje tahtına geçti.


### Yahudiye.
  - Luka İncili'ne göre (Luka 3:1-2), Vaftizci Yahya ve İsa'nın tebliği en erken bu yılda ve büyük olasılıkla MS 29'da başladı.


## Doğumlar.
  - Silius Italicus, Latin edebiyatının gümüş çağının önemli kişiliklerinden olan Romalı şair, konsül ve orator (ö. 103)


## Ölümler.
  - Onjo, Baekje Krallığı'nın kurucusu ve ilk hükümdarı
# 29


## Olaylar.
### Roma İmparatorluğu.
  - Yaşlı Agrippina, Pandataria adasına sürgün edildi ve oğulları (Caligula hariç) Lucius Aelius Sejanus tarafından hapsedildi.
  - İmparator Claudius döneminde Britanya'nın işgalinin askeri lideri olan Aulus Plautius, Lucius Nonius Asprenas'ın yanında etkili konsül oldu.


### Din.
  - Luka İncili'ne göre (Luka 3:1-2), Vaftizci Yahya ve İsa'nın tebliği muhtemelen bu yılda başladı. İsa, Vaftizci Yahya tarafından vaftiz edildi.
  - İsa, Roma Katolik geleneğine ve Tertullian'ın kronolojisine göre çarmıha gerilerek idam edildi.


## Ölümler.
  - Genç Julia, Marcus Vipsanius Agrippa ve Yaşlı Julia'nın en büyük kızı ve annesi tarafından İmparator Augustus'un torunu (d. MÖ 19)
  - Livia, Roma İmparatorluğunun ilk imparatoru Augustus'un karısı (d. MÖ 58)
# 30


## Doğumlar.
  - Claudia Antonia, Roma İmparatoru Claudius'un kızı (ö. 66)
  - Mobon, Koguryo Krallığı'nın beşinci hükümdarı (ö. 53)
  - Poppea Sabina, Roma İmparatoriçesi (ö. 65)


## Ölümler.
  - Nero Caesar, Julio-Claudian hanedanı mensubu Roma soylusu (d. 6)
# 31
"Bu madde yıl olan 31 hakkındadır. Sayı olan için 31 (sayı) maddesine bakınız."


## Ölümler.
  - 18 Ekim - Sejanus, Roma İmparatoru Tiberius'un dostu, sırdaşı ve Praetorian Prefecti (d. MÖ 20)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Livilla, Nero Claudius Drusus ve Antonia'nın tek kızı (d. MÖ 13)
   - Marcus Velleius Paterculus, Roma İmparatorluğu döneminde yaşamış tarihçi (d. MÖ 19)
# 32


## Olaylar.
  - İsa, Romalılar tarafından çarmıha gerildi.


## Doğumlar.
  - 25 Nisan - Otho, Roma İmparatoru (ö. 69)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Ban Chao, Antik Çin generali, araştırmacı ve diplomatı (ö. 102)
   - Ban Gu, Antik Çin tarihçisi ve şairi (ö. 92)
# 33


## Olaylar.
  - Colin Humphrey'in anlatımına göre, Nasıralı İsa'nın Son Akşam Yemeği gerçekleşir.


## Doğumlar.
  - Rubellius Plautus, İmparator Nero'nun siyasi rakiplerinden Roma soylusu (ö. 62)


## Ölümler.
  - 18 Ekim - Yaşlı Agrippina, Germanicus'un karısı (d. MÖ 14)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Drusus Caesar, Antik Roma soylusu (d. 7)
# 34


## Olaylar.
  - Hristiyan Kilisesi'nin orijinal yedi diyakozundan biri olan Stephen, inancından dolayı şehit edilir (olası tarih).
  - Şam yolunda olan Tarsuslu Saul, Hristiyanlığa döner ve Havari Pavlus olur (olası tarih).
  - Bir tarih şemasına göre, Pavlus ve Barnabas Antakya'da Yahudi olmayanlara müjdeyi yaymaya başlayacaklarını duyururlar.


## Doğumlar.
  - 4 Aralık - Aulus Persius Flaccus, Romalı şair ve hicivci (ö. 62)


## Ölümler.
  - Junia Claudilla, Roma İmparatoru Caligula'nın ilk karısı
# 35


## Doğumlar.
  - Antakyalı İgnatius, Antakya piskoposu (ö. 110-115)
 - Nymphidius Sabinus, Romalı asker (ö. 68)
  - Statilia Messalina, Roma İmparatoru Nero'nun üçüncü karısı (ö. 68 sonrası)
# 36


## Ölümler.
  - Mendesli Thrasyllos, Antik Yunan astronom, matematikçi, astrolog
  - Pontius Pilatus, Roma'nın Yahudiye eyaletinin valisi
# 37


## Olaylar.
  - 18 Mart - Caligula, Roma İmparatoru oldu


## Doğumlar.
  - 15 Aralık - Neron, Roma İmparatoru (ö. 68)


## Ölümler.
  - 16 Mart - Tiberius, Roma İmparatoru (d. MÖ 42)
  - Eylül / Ekim - Antonia, Marcus Antonius'un kızı (d. MÖ 36)
# 38
38 (XXXVIII) çarşamba günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Claudius ile Valeria Messalina evlendi.


## Ölümler.
  - Naevius Sutorius Macro, Romalı asker ve devlet adamı (d. MÖ 21)
# 39


## Doğumlar.
  - 3 Kasım - Marcus Annaeus Lucanus, Romalı şair (ö. 65)
  - 30 Aralık - Titus Flavius Vespasianus, Roma İmparatoru (ö. 81)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Genç Domitilla, Vespasianus'un kızı (ö. 69)
   - Julia Drusilla, Roma İmparatoru Caligula'nın kızı (ö. 41)


## Ölümler.
  - Hirodes Antipa - Galilee ve Perea'yı yönetmiş antik lider. (d. MÖ 20 civarı)
  - Yaşlı Seneca - Romalı Hatip (d. MÖ 54 civarı)
# 40


## Doğumlar.
  - 1 Mart, Marcus Valerius Martialis, Antik Romalı şair (ö. 102/104)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Dio Chrysostom, Romalı hatip, yazar, filozof ve tarihçi (ö. 120)
   - Dioscorides Pedanius, Roma İmparatorluğu zamanında yaşamış hekim ve farmakoloji bilgini (ö. 90)
   - Frontinus, Romalı asker, bürokrat ve Büyük Britanya valisi (ö. 103)
   - Quintus Petilius Secundus, Romalı asker (ö. 65)


## Ölümler.
  - Gnaeus Domitius Ahenobarbus, Julio-Claudian Hanedanı mensubu Romalı (d. MÖ 17)
# 41


## Olaylar.
  - 24 Ocak - Claudius, Roma İmparatoru oldu


## Doğumlar.
  - 12 Şubat - Britannicus, Roma İmparatoru Claudius'un oğlu (ö. 55)


## Ölümler.
  - 24 Ocak
   - Caligula, Roma İmparatoru (d. 12)
   - Julia Drusilla, Roma İmparatoru Caligula'nın kızı (d. 39)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Caesonia, Roma İmparatoru Caligula'nın dördüncü karısı (d. 6)
   - Cassius Chaerea, İmparator Caligula'ya ihanet ederek onu öldürmüş olan Romalı asker
# 42


## Ölümler.
  - Gaius Appius Junius Silanus, idam edilen Romalı devlet adamı
# 43


## Ölümler.
  - Aemilia Lepida, Genç Julia'nın en büyük kızı (d. MÖ 5)
# 44


## Ölümler.
  - Daemusin, Koguryo Krallığı'nın üçüncü hükümdarı (d. 4)
  - Herod Agrippa, Hirodes'in torunu Yahudi kral (d. MÖ 10)
  - Zebedi oğlu Yakup, İsa'nın On İki Havarisinden biri
# 45


## Doğumlar.
  - Ban Zhao, Çinli ilk kadın tarihçi (ö. 116)
  - Publius Papinius Statius, Romalı şair (ö. 96)


## Ölümler.
  - Pomponius Mela, Romalı coğrafyacı
# 46


## Olaylar.
  - Vutatiho Yabgu, Yeni Hun Kağanı oldu.


## Doğumlar.
  - Plutarkhos, Yunan tarihçi, biyografi ve deneme yazarı (ö. 127)
# 47
47 (XLVII) pazar günü başlayan bir yıldır. 


## Olaylar.
  - Publius Ostorius Scapula Roma Britanyası valisi olarak atandı.


## Doğumlar.
  - Taejo, Koguryo Krallığı'nın altıncı hükümdarı (ö. 146)
# 48


## Olaylar.
  - Kuzey Hiung-nu kuruldu (dağılışı 156).


## Doğumlar.
  - Cai Lun, bugün bilinen tarzdaki ilk kâğıdı yapan insan (ö. 121)


## Ölümler.
  - Minjung, Koguryo Krallığı'nın dördüncü hükümdarı
  - Valeria Messalina, İmparator Claudius'un üçüncü karısı (d. 17/20)
# 49
49 (XLIX) çarşamba günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Roma imparatoru Claudius, yeğeni Julia Agrippina ile evlendi.


## Ölümler.
  - Lollia Paulina, Roma İmparatoru Caligula'nın üçüncü karısı
# 50


## Ölümler.
  - Aulus Cornelius Celsus, Romalı bilgin (d. MÖ 25)
  - Filon, İskenderiyeli filozof (d. MÖ 25)
# 51
 "Bu madde MS 51 yılı içindir. Başlığın diğer anlamları için 51 (anlam ayrımı) sayfasına bakınız."


## Doğumlar.
  - 24 Ekim - Domitian, Roma İmparatoru (ö. 96)


## Ölümler.
  - Lucius Vitellius, Publius Vitellius'un oğlu (d. MÖ 5)
# 52
52 (LII) cumartesi günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - Roma imparatoru Claudius, Fucine Gölü'nü denetim altına almak amacıyla bir tünel yaptırmaya başladı.
# 53


## Doğumlar.
  - 18 Eylül - Trajan, Roma İmparatoru (ö. 117)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Domitia Longina, Roma İmparatoriçesi ve İmparator Domitian'ın 2. karısı (ö. 126-130)


## Ölümler.
  - Mobon, Koguryo Krallığı'nın beşinci hükümdarı (d. 30)
# 54


## Olaylar.
  - 13 Ekim - İmparator Claudius'un ölümünün ardından Neron Roma İmparatoru oldu


## Ölümler.
  - 13 Ekim - Claudius, Roma İmparatoru (d. MÖ 10)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Domitia Lepida, Konsül Lucius Domitius Ahenobarbus'un kızı (d. MÖ 10)
# 55


## Doğumlar.
  - Epiktetos, Yunan stoacı filozof (ö. 135)


## Ölümler.
  - 11 Şubat - Britannicus, Roma İmparatoru Claudius'un oğlu (d. 41)
# 56


## Doğumlar.
  - Tacitus, Roma'da yaşamış hatip, avukat, senatör ve tarihçi (ö. 117 / 120)
  - Zhang, Çin imparatoru (ö. 88)
# 57
57 (LVII) cumartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Neron yeniden konsül seçildi.


## Ölümler.
  - 29 Mart - İmparator Guangwu, Çin'in Han Hanedanı'nın imparatoru ve Doğu Han Hanedanı'nın kurucusu (d. MÖ 5)
# 58
58 (LVIII) pazar günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - İmparator Neron ile Marcus Valerius Messalla Corvinus Roma konsülü oldu.


## Ölümler.
  - Rhadamistus, İberyalı prens
# 59
59 (LIX) pazartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - 23 Mart - Roma imparatoru Neron, annesi Julia Agrippina'nın öldürülmesini emretti.


## Ölümler.
  - 23 Mart - Genç Agrippina, Roma İmparatoriçesi (d. 15)
# 60


## Doğumlar.
  - Nicomachus, Yunan matematikçi (ö. 120)
# 61


## Doğumlar.
  - Gaius Plinius Caecilius Secundus, Antik Romalı avukat, yazar ve magistratus (ö. 113)


## Ölümler.
  - Boudica, Romalıların Büyük Britanya'daki işgalci güçlerine karşı bir isyan başlatan Iceni kabilesinin kraliçesi
# 62


## Olaylar.
  - Pontus Krallığı'nın yıkılışı


## Ölümler.
  - 9 Haziran - Claudia Octavia, Roma İmparatoru Nero'nun üvey kızkardeşi ve ilk karısı olan Roma İmparatoriçesi (d. 39-40)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Aulus Persius Flaccus, Romalı şair ve hicivci (d. 34)
   - Faustus Cornelius Sulla Felix, Antik Roma'nın Julio-Claudian Hanedanı'na mensup kişi (d. 22)
   - Rubellius Plautus, İmparator Nero'nun siyasi rakiplerinden Roma soylusu (d. 33)
   - Sextus Afranius Burrus, Roma İmparatoru Nero'nun özel öğretmeni ve sonradan danışmanı olan praefectus praetorio (d. 1)
# 63


## Doğumlar.
  - 21 Ocak - Claudia Augusta, Roma İmparatoru Nero'nun kızı (ö. 63)


## Ölümler.
  - Claudia Augusta, Roma İmparatoru Nero'nun kızı (d. 63)
  - Marcus Antonius Pallas, Yunan azatlı köle (d. 1)
# 64


## Olaylar.
  - 19 Temmuz - Büyük Roma Yangını yaşandı.


## Doğumlar.
  - Julia Flavia, İmparator Titus'un kızı ve İmparator Domitian'ın eşi (ö. 91)
# 65


## Olaylar.
  - Pisonia Tertibi, Roma İmparatoru Neron'a karşı gerçekleştirilen tertip


## Ölümler.
  - Gaius Calpurnius Piso, Romalı devlet adamı
  - Lucius Annaeus Seneca, Romalı düşünür, devlet adamı, oyun yazarı (d. MÖ 4)
  - Marcus Annaeus Lucanus, Romalı şair (d. 39)
  - Poppea Sabina, Roma İmparatoriçesi (d. 30)
  - Quintus Petilius Secundus, Romalı asker (d. 40)
  - Simon Magus, Yeni Ahit'te adı geçen bir kişi
# 66


## Olaylar.
  - Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti. (önceki: MÖ 12  sonraki: 141)
  - Yahudi-Roma savaşları başladı.


## Ölümler.
  - Claudia Antonia, Roma İmparatoru Claudius'un kızı (d. 30)
# 68


## Olaylar.
  - 8 Haziran - Galba, Roma İmparatoru oldu.
  - 9 Haziran - Roma İmparatoru Neron, intihar etti.
  - Lejyon I Macriana liberatrix, Vali Lucius Clodius Macer tarafından Afrika'dan toplanan Roma lejyonu


## Ölümler.
  - 25 Nisan - Evanjelist Markos, geleneksel olarak Markos İncili'ni yazdığı düşünülen kişi
  - 9 Haziran - Neron, Roma İmparatoru. (d. 37)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Nymphidius Sabinus, Romalı asker (d. y. 35)
   - Publius Petronius Turpilianus, Romalı politikacı ve general
   - Vindex, Gallia Lugdunensis valisi
# 69


## Olaylar.
  - 15 Ocak - Otho, Roma İmparatoru oldu
  - 17 Nisan - Vitellius, Roma İmparatoru oldu
  - 1 Temmuz - Vespasian, Roma İmparatoru oldu
  - Dört İmparator Yılı


## Doğumlar.
  - Polikarp, Hristiyan piskopos (ö. 155)


## Ölümler.
  - 15 Ocak - Galba, Roma İmparatoru (d. MÖ 3)
  - 16 Nisan - Otho, Roma İmparatoru (d. 32)
  - 22 Aralık - Vitellius, Roma İmparatoru (d. 15)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Aniket, Kolhis'te yaşanmış ve başarısız olmuş anti-Roma isyanlarının lideri
   - Genç Domitilla, Vespasian'ın kızı (d. 39)
   - Locusta, ünlü profesyonel kadın zehirci
   - Sextilia, Vitellius'un annesi
# 70


## Olaylar.
  - Kudüs Kuşatması, Yahudi-Roma Savaşı
  - Lejyon XVI Flavia Firma lejyonu oluşturuldu.


## Doğumlar.
  - İskenderiyeli Menelaus, Yunan matematikçi ve gök bilimci (ö. 140)
  - Pompeia Plotina, Roma İmparatoriçesi (ö. 122)


## Ölümler.
  - Columella, Roman yazar (d. 4)
  - İmparator Suinin, efsanevi Japon imparator, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 11. imparatoru (d. MÖ 69)
  - İskenderiyeli Heron - Yunan matematikçi ve mekanik uzmanı (d. 10)
# 71


## Olaylar.
  - İmparator Keikō, Japonya İmparatoru oldu.


## Doğumlar.
  - Chadae, Koguryo Krallığı'nın yedinci hükümdarı (ö. 165)
  - II. Rabil, Nabati Kralı (ö. 106)
# 72


## Olaylar.
  - Kommagene Krallığı, Vespasianus döneminde Roma'nın Suriye Eyaleti'ne katıldı.


## Ölümler.
### Aralık.
  - 21 Aralık - Tomas, İsa'nın on iki havarisinden biri
# 73
73 (LXXIII) cuma günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Birinci Yahudi-Roma savaşı sona erdi.
  - Türük Muharebesi meydana geldi.


## Doğumlar.
  - Josephus, Romalı tarihçi
# 74


## Ölümler.
  - Caenis, Roma İmparatoru Vespasian'ın metresi
# 75
75 (LXXV) pazar günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Roma imparatoru Vespasianus ile oğlu Titus konsül olarak atandı.


## Doğumlar.
  - Suetonius, Antik Romalı tarihçi (ö. 122)


## Ölümler.
  - Han Mingdi, Çin imparatoru (d. 28)
# 76


## Doğumlar.
  - 24 Ocak - Hadrianus, Roma İmparatoru (ö. 138)


## Ölümler.
  - Papa Aziz Linus, Roma Piskoposu, papa
# 77
77 (LXXVII) çarşamba günü başlayan bir yıldır. 


## Olaylar.
  - Gnaeus Julius Agricola Britanya valiliğine atandı.
  - Giru Kore tahtına çıktı.


## Ölümler.
  - Daru, Baekje Krallığı'nın ikinci hükümdarı
# 78


## Doğumlar.
  - Zhang Heng, Han Hanedanı döneminde Çin'de yaşamış astronom, matematikçi, coğrafyacı, mucit, astrolog ve ressam (ö. 139)


## Ölümler.
  - I. Vologases, Part kralı
# 79


## Olaylar.
  - 24 Haziran - Titus Flavius Vespasianus, Roma İmparatoru oldu.
  - 24 Ağustos - Vezüv Yanardağı'nın infilak etmesi sonucu Pompeii, Herkulaneum, Oplontis ve Stabiae kentleri haritadan silindi.


## Ölümler.
  - 23 Haziran - Vespasian, Roma İmparatoru (d. 9)
  - 25 Ağustos - Gaius Plinius Secundus, yazar ve filozof (d. 23)
  - 23 Eylül - Linus, Papa
# 80


## Olaylar.
  - Kolezyum'un yapımı tamamlandı.


## Ölümler.
  - Filipus, İsa'nın on iki havarisinden biri
# 81


## Olaylar.
  - 14 Eylül - Domitian, Roma İmparatoru oldu.


## Ölümler.
  - 13 Eylül - Titus Flavius Vespasianus, Roma imparatoru (d. 39)
# 82
82 (LXXXII) salı günü başlayan bir yıldır. 


## Olaylar.
  - Domitianus, Chatti'ye karşı savaşmak için Lejyon I Minervia'yı kurdu.
# 83
83 (LXXXIII) çarşamba günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Roma İmparatorluğu'nda kölelerin hadım edilmesi yasaklandı.


## Doğumlar.
  - Vibia Sabina, Roma imparatoriçesi (ö. 136)
# 84
"Aynı addaki müzik grubu için Seksendört maddesine bakınız."


## Doğumlar.
  - İmparator Seimu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 13. imparatoru (ö. 191)
# 85
85 (LXXXV) cumartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Baekje güçleri Silla'yı ele geçirdi.


## Doğumlar.
  - Sinoplu Marcion, erken dönem Hristiyan teoloğu (ö. 160)
# 86


## Doğumlar.
  - 19 Eylül - Antoninus Pius, Roma İmparatoru (ö. 161)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Flavius Arrianus, antik Romalı tarihçi
   - Vibia Sabina, Roma İmparatoriçesi (ö. 136 veya 137)
# 87
87 (LXXXVII) pazartesi günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Antik Romalı Julius Maternus Batı Afrika'yı keşfetti.


## Doğumlar.
  - Diuppaneus, Daçya kralı (ö. 106)
# 88


## Ölümler.
  - 9 Nisan - Zhang, Çin imparatoru (d. 56)
# 89


## Doğumlar.
  - Sindae, Koguryo Krallığı'nın sekizinci hükümdarı (ö. 179)
# 90


## Ölümler.
  - Dioscorides Pedanius, Roma İmparatorluğu zamanında yaşamış hekim ve farmakoloji bilgini (d. 40)
  - Gaius Valerius Flaccus, Romalı şair
# 91


## Olaylar.
  - Pan-Çao komutasındaki Çin orduları Sin-kiang bölgesini aldıktan sonra Hun kuvvetlerini yenilgiye uğratarak tüm Orta Asya'yı ele geçirdi.


## Ölümler.
  - Julia Flavia, İmparator Titus'un kızı ve İmparator Domitian'ın eşi (d. 64)
# 92
92 (XCII) pazar günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - Domitianus konsül olarak atandı.


## Doğumlar.
  - Papa Anicetus (ö. 168)


## Ölümler.
  - Ban Gu, Antik Çin tarihçisi ve şairi (d. 32)
# 93
93 (XCIII) salı günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Gaius Plinius Caecilius Secundus praetor ünvanını aldı.
# 94
94 (XCIV) çarşamba günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Roma imparatoru Domitianus 64'te yanan Curia Julia'yı yeniden yaptırdı.


## Doğumlar.
  - İmparator An, Çin imparatoru (ö. 125)
# 95
95 (XCV) perşembe günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Domitianus ve Titus Flavius Clemens konsül seçildi.


## Doğumlar.
  - Appianus, Yunan tarihçi (ö. 165)
# 96


## Olaylar.
  - 18 Eylül - Nerva, Roma İmparatoru oldu


## Ölümler.
  - 18 Eylül - Domitian, Roma İmparatoru (d. 51)
  - "tarihi bilinmeyen"
   - Publius Papinius Statius, Romalı şair (d. 45)
# 97


## Ölümler.
  - Aziz Timotheos, erken Hristiyan incil yazarı ve Efes'in ilk episkoposu (d. 17)
  - Lucius Virginius Rufus, Comum yakınlarında doğan ve üç kez (63, 69, 97) Konsüllük yapmış olan Romalı vatansever ve asker (d. 15)
# 98


## Olaylar.
  - 28 Ocak - Trajan, Roma İmparatoru oldu


## Ölümler.
  - 27 Ocak - Nerva, Roma İmparatoru (d. 30 veya 35)
# 99
99 (XCIX) salı günü başlayan bir yıldır.


## Olaylar.
  - Bir köle kızın satışını konu alan Papyrus Oxyrhynchus 581 yazıldı.


## Ölümler.
  - I. Clemens, papa
# 100
100 (C) çarşamba günü başlayan bir artık yıldır.


## Olaylar.
  - Çinliler pusulayı icat etti.


## Doğumlar.
  - Annia Galeria Faustina, Roma İmparatoriçesi (ö. 141)
  - Iustinus, Patristik felsefe apolojisti (ö. 164)
  - Klaudyos Batlamyus, İskenderiyeli Yunani gök bilimci, matematikçi, coğrafyacı ve astronom (ö. 170)
  - Pergrinos Proteus, Yunan filozof (ö. 165)


## Ölümler.
  - Yuhanna, Hristiyanlık inancına göre İsa'nın 12 havarisinden biri (d. 6)
# Amazon Mechanical Turk
Amazon Mechanical Turk, Amazon'un 3 Kasım 2005 itibarıyla kullanıcılarına sunmuş olduğu çevrimiçi iş gücü platformudur.
Platformun adı, 18. yüzyılda Wolfgang von Kempelen tarafından geliştirilen "Satranç Oynayan Türk Otomatı" adlı otomatik makineden esinlenmiştir. Bu makinenin özelliği görüntüde otomatik olarak satranç oynayabilmesi, fakat aslında sadece içinde seyirciden gizlenen satranç oyuncusunun hareketlerini tekrarlamasıdır. Böylece tüm sistem, izleyicilere satranç oynayabilecek kadar zeki görünmektedir. Amazon Mechanical Turk de ardındaki insan zekasını gizleyerek benzer bir akıllı sistem yanılgısı yaratır.


## Çalışma şekli.
Bir soruya cevap talep eden kullanıcılar, Mechanical Turk'e "insan zekası için görevler" yollarlar. Bu görevler bilgisayarlar için zor ama insanlar için kolay olan görevlerdir. Örneğin, bir bilgisayarın "Hangi resimdeki yemek Çin yemeğine daha çok benziyor?" sorusunu mantıklı olarak cevaplaması zor ve zahmetli bir işken, daha önce Çin yemeği görmüş birisinin bu soruya cevap vermesi kolaydır. Yollanan görevler, diğer kullanıcıların Amazon hesaplarıyla erişebildikleri bir alanda listelenir. Görevi başarabileceğine inanan kullanıcılar görevlere talip olurlar ve görevi tamamlarlar. Sonuç görevi talep eden kullanıcıya yollanır, bunun karşılığında göreve talip olmuş kullanıcının Amazon.com hesabına belli bir miktar para yatar. Bu ücret, Kasım 2005'te 3 sent civarındadır.


## Benzer hizmetler.
Amazon Mechanical Turk, internet üzerinden soru-cevap hizmeti alanında ilk değildir. Benzer bir hizmet Google tarafından Google Answers adıyla verilmektedir. Google'ın sisteminde Google tarafından sırf bu iş için oluşturulmuş bir grup soruları cevaplarken Amazon'un getirdiği yenilik, herhangi bir kullanıcının bir ücret karşılığında cevap yollayabilmesidir.


## İsmi.
Platform ismini bir masa ve bir insan modelinden oluşan bir mekanik satranç oyuncusu (otomat) olan Türk'ten alır. Bu otomat,mekanikçi Wolfgang von Kempelen tarafından geliştirilerek 1770 yılında Viyana'da İmparatoriçe Maria Theresa'ya sunulmuştur.
1769 yılında Macar mekanikçi Wolfgang von Kempelen, karşılaştığı neredeyse her rakibi yenen mekanik bir satranç otomatı yaparak ilgi çekmişti. Kempelen'in geliştirdiği Türk, kürklü bir cübbe ve sarıkla süslenmiş gerçek boyutlu ahşap bir maket olarak bir dolabın arkasında oturuyor ve gösteri amaçlı Avrupa'yı dolaşıyordu. Kempelen, şüpheci izleyicileri ikna etmek için dolabın kapaklarını kaydırarak açıyor ve icadına güç veren karmaşık dişliler, çarklar ve yaylar setini ortaya çıkarıyordu. Kempelen insanları otomat kullanan bir makine kullandığına ikna etse de aslında Mekanik Türk'ün içinde zekice gizlenmiş bir satranç ustası bulunuyordu.
# Etoloji
 - YÖNLENDİRME 
Etoloji, hayvan davranışlarını inceleyen zooloji alt dalıdır.
Etoloji, özellikle evrim, nöroanatomi ve ekoloji gibi bazı bilim dallarıyla sıkı bir iş birliği içinde yürütülen, laboratuvar ve alan çalışmalarını kapsar. Etolojinin amacı belirli bir hayvan grubunu değil, onların davranışlarını incelemektir ve çoğu kez tek bir davranış kalıbının, örneğin saldırganlığın değişik hayvanlarda nasıl ortaya çıktığını araştırır. Nöroetoloji olarak ayrılmış bir dalı daha bulunur. Özellikle etoloji üzerine çalışan zoologlara "etolog" denir.


## Etolojinin Başlangıcı.
Etoloji, Biyolojinin bir alt dalı olduğundan ve Evrim Teorisi ve Doğal seçilim ile bağdaştırıldığından ilk etolog Charles Darwin olarak görülmektedir. Darwin'in yazdığı İnsan ve Hayvanlarda Duyguların İfadesi kitabı birçok etoloğu etkilemiştir. Darwin'den kısa bir süre sonra J. Henri Fabre (1823-1915), yaban arılarında yaptığı gözlemlerle böcek davranışlarının karmaşıklığına vurgu yapmıştır.


## Bazı Hayvan Davranışı Örnekleri.
### Arılarda Etolojiler.
#### Arı Hiyerarşisi.
Arı kolonilerinde arılar yaşlarına bağlı olarak görev dağılımı yaparlar işçi arılar önce kovan içindeki görevlerde çalışırken daha sonra "tarlacı" dediğimiz ünvanı alırlar ve kovana su, nektar, polen gibi kaynakları getirirler.


#### Arılarda İletişim.
İyi bir kaynak keşfetmiş olan arılar, kovana geri döndüklerinde diğer arılara kaynak hakkında haber verirler. Bunun için de arı danslarını kullanırlar.


##### Çember Dansı (Round Dance).
Eğer bir arı, kovana çok yakınlarda (50m-100m) Saat yönüne ve tersine çemberler çizerek diğer arılara yakınlarda bir kaynak olduğunu haber verirler.


##### Sallantı Dansı (Waggle Dance).
Kovandan uzakta bulunan kaynakların varlığını haber vermek için arılar sallanı dansını kullanır. Bir kaynak keşfetmiş olan arı, sallanarak düz bir çizgi üzerinde ilerler. Ardından sağa ya da sola bir dönüş yapıp vücudunu sallamayı bırakarak yarım dairesel bir hareketle dansına başladığı noktaya döner. ardından bu döngüyü dönüş yönünü değiştirerek tekrarlar.


### Maymunlarda Etolojiler.
Bir batı ova gorili olan Goril Koko işaret dili konuşabilmektedir. 1972 ile 1977 arasında Koko'ya, birkaç bebek IQ testi uygulandı. Yavaş ama zihinsel engelli olmayan bir insan bebeği ile karşılaştırılabilen 70-90 aralığında puanlar aldı.
# İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi
İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi, 1950 yılında İstanbul Üniversitesi bünyesinde Gazetecilik Enstitüsü adı ile kurulan fakülte. Türkiye'nin ilk iletişim fakültesidir.
İstanbul Gazeteciler Cemiyeti, 1947 yılında İstanbul Üniversitesi Senatosu'na başvurarak, gazetecilik eğitimi veren bir yükseköğrenim kurumunun faaliyete geçmesini istemiştir. Amaç, ülkenin yaşamında önemli payı olan gazetecilerin bilimsel temellere dayalı, çağdaş bir eğitim ortamından geçerek yetişmeleridir. Bu düşünceden hareketle Gazetecilik Enstitüsünün kuruluşuna öncülük eden Gazeteciler Cemiyeti Kurucu Başkanı Sedat Simavi, bir mektup hazırlamış ve bunu dönemin İstanbul Üniversitesi Rektörü Ord. Prof. Dr. Sıddık Sami Onar'a sunmuştur.
1975-1980 arasında üniversitenin İktisat Fakültesi altında Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Enstitüsü adını alan okula, 1980'de Yüksekokul statüsü verilmiş ve (yine İktisat Fakültesi altında) adı Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Yüksekokulu olmuştur. 1982'de İstanbul Üniversitesi Rektörlüğüne bağlanarak Basın Yayın Yüksek Okulu'na dönüştürülmüştür. Okul, 1992 yılında, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi olmuştur. 1992-1993 öğretim yılında, Fakülte'nin ilk dekanlığına Yüksek Okul müdürü Prof. Dr. Tayfun Akgüner atanmıştır. Günümüzde, Gazetecilik, Halkla İlişkiler ve Tanıtım ile Radyo Televizyon Sinema dallarında lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimine devam etmektedir.
# Atilla Girgin
Prof. Dr. Atilla Girgin (d. 1946, İzmit), Türk gazetecidir.
1965'te Saint Joseph Fransız Lisesi’nden, 1969 yılında da, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksekokulu’ndan mezun oldu. 1968 yılında, üniversite öğrencisiyken Anadolu Ajansı'nda gazeteciliğe başlayan Girgin, 1973’te devlet bursu kazanarak Fransa'ya gitti.
Girgin, Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyesidir.


## Kariyer.
Sorbonne Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nde öğrenim görürken, bir yandan da Régie Autonome des Transports Parisiens (RATP) Şirketi’nde yöneticilik stajı yapı.
1975 yılında, Anadolu Ajansı’nda gazeteciliğe yeniden başlayan Atilla Girgin, 1985 yılı başında, “Anadolu Ajansı İstanbul Bölge Müdürü” görevine getirildi. Girgin, 1987 yılında da, İ. Ü. Basın Yayın Yüksekokulu'nda mesleki dersler vermeye başladı. Anadolu Ajansı İstanbul Bölge Müdürü olarak 8,5 yıl çalıştıktan sonra, 23 Temmuz 1993'te, TRT Haber Dairesi Başkanlığı'na getirilen Girgin, sağlık nedenleriyle bu görevden ayrılınca, 3 Ocak 1994 tarihinde, Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi'ne ögretim görevlisi olarak atandı.
1997 yılında, Marmara Üniversitesi'nde “Yerel Basın” konusunda yüksek lisans, 2000 yılında da, bu kez İstanbul Üniversitesi SBE. Gazetecilik Anabilim Dalı'nda “Yazılı Basın Haberciliğinde Etik” konusunda doktora yapan Atilla Girgin, halen Marmara, İstanbul, Yeditepe ve İstanbul Aydın Üniversiteleri İletişim Fakültelerinde mesleki dersler veriyor. İstanbul Aydın Üniversitesi İletişim Fakültesi Televizyon Haberciliği ve Programcılığı bölümü bölüm başkanıdır.
Girgin'in, “Türkiye’de Yerel Basının Gelişmesi”, “Haber Yazma Teknikleri”, “Yazılı Basında Haber ve Habercilik Etik’i”, “Türk Basın Tarihi’nde Yerel Gazetecilik”, “Haber Yazmak”, “Uluslararası İletişim, Haber Ajansları ve Anadolu Ajansı” ve "Söyleşi mi Röportaj mı?" konularında yayımlanmış bilimsel kitapları bulunuyor. Atilla Girgin ayrıca, 2003 yılının başında, mesleki ve özel anılarından oluşan 41 öykülük “Gazeteci Olmak Önce Adam Olmak Demektir” adlı bir kitap yayımladı.
Evli ve bir çocuk babası olan Girgin, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Ankara Gazeteciler Cemiyeti, İletişim Araştırmaları Derneği (ILAD), Türkiye Bilişim Derneği, Basın Enstitüsü Derneği ve Basın Konseyi Yüksek Kurulu Üyesi, Basın Konseyi ve Beşiktaş Jimnastik Kulübü üyesidir.
Prof. Dr. Girgin aynı zamanda, ünlü oyuncu Kaan Girgin'in babası olup, kendi ölüm ilanını ölmeden önce yazıp hazırlamış olan belki de tek kişidir.