BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Lappeenranta
Lappeenranta (), Finlandiya'nın Güney Karelya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, ülkenin güneydoğusunda Saimaa Gölü'nün kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 1,723.55 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 72,685'tir.


## Tarihçe.
Lappeenranta, 1649 yılında İsveç Kraliçesi Christina tarafından Lapvesi'nin popüler pazarındaki ticareti meşrulaştırılması amacıyla kurulmuştur. Şehir, 1721-1743 yılları arasında Kymmenegård ve Savonlinna ilinin merkeziydi.
1741 yılında bölgede İsveç ve Rusya arasında Villmanstrand Muharebesi gerçekleşmiştir.


## Eğitim.
Lappeenranta, Finlandiya'da uluslararası bir üniversite kenti olarak bilinmekte olup Lappeenranta Teknoloji Üniversitesi ve Saimaa Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'ne ev sahipliği yapmaktadır.


## Ulaşım.
Şehre Lapeenranta Demiryolu İstasyonu ile Lappeenranta Havalimanı hizmet vermektedir. Aynı zamanda Saimaa Kanalı aracılığı ile Vıborg'a gemi ile ulaşılabilmektedir.


## Kardeş şehirler.
Lappeenranta, aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir anlaşması bulunmaktadır:
  - Drammen, Norveç
  - Kolding, Danimarka
  - Klin, Rusya
  - Lake Worth, ABD
  - Örebro, İsveç
  - Rakvere, Estonya
  - Schwäbisch Hall, Almanya
  - Stykkishólmur, İzlanda
  - Szombathely, Macaristan
  - Vıborg, Rusya
# Seinäjoki
Seinäjoki ("duvar nehri"), Finlandiya'nın Güney Ostrobotniya bölgesinin merkezi olan şehirdir. Yüzölçümü 1.469,22 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibarıyla 62.457'dir.
Şehre Ilmajoki'de bulunan Seinäjoki Havalimanı hizmet vermektedir.


## Kardeş şehir.
  - Koszalin, Polonya
  - Schweinfurt, Almanya
  - Sopron, Macaristan
  - Thunder Bay, Kanada
  - Virginia, ABD
# Sokoban
Sokoban (Japonca: 倉庫番; depo bekçisi), bir taşıma bulmacası türü. Oyuncu, bulmacada kutuları veya sandıkları depolama yerlerine taşımaya çalışır. Bulmaca, genellikle video oyunu olarak oynanır.
Sokoban, 1981'de Hiroyuki Imabayashi tarafından yaratılmış ve 1982'de Japonya merkezli bir yazılım üreticisi olan Thinking Rabbit tarafından yayınlanmıştır.


## Kuralları.
  - Bir seferde sadece bir kutu itilebilir.
  - Kutular çekilemez, sadece itilir.
  - Kutuların veya duvarların üstünden geçilemez.
  - Tüm kutular depolama yerinde bulunursa bulmaca çözülmüş olur.
# Güleryüz (şirket)
Güleryüz, Bursa'da kurulu bulunan otobüs üreticisi firma. 1967 yılında hasarlı araçların karoser imalatını gerçekleştirmek amacıyla kurulmuştur. 1982 yılında aile şirketi olarak Güleryüz A.Ş. adıyla Mercedes-Benz, MAN, Renault tarafından sağlanan farklı şaselerde otobüs karoseri imal ederek faaliyetlere devam etmiştir. 1991 yılında Volvo ve DAF şaselerini kullanarak çift katlı otobüs imalatına başlanmıştır. 1996 yılından beri 9 ve 12 metre MAN ve Mercedes şaseleri üzerine çeşitli belediye ve halk otobüsü kuruluşlarına belediye otobüsü üretmektedir. 2000 yılında pazara sunulan Güleryüz Cobra otobüsleri bugün İstanbul, Ankara, Bursa, Adana ve Antalya'da halk otobüsçüleri tarafından en çok tercih edilen şehir içi toplu taşıma otobüsü konumundadır.
 - YÖNLENDİRME
# Vaasa
Vaasa (), Finlandiya'nın Ostrobothnia bölgesinin merkezi olan şehirdir. Şehir, Botniya Körfezi'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 369.43 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 66,876'dır.


## Tarihçe.
Vaasa, 1606 yılında İsveç Kralı IX. Charles tarafından kurulmuştur. Adını Vasa Hanedanı'ndan almaktadır.
Fin İç Savaşı sırasında 27 Ocak-3 Mayıs 1918 tarihleri arasında Vaasa ülkenin geçici başkenti olarak görev yapmıştır.


## Eğitim.
Vaasa, Finlandiya'nın önemli bir üniversite kenti olarak bilinmekte olup Vaasa Üniversitesi, Vaasa Uygulamalı Bilimler Üniversitesi ve Novia Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'ne ev sahipliği yapmaktadır. Aynı zamanda Åbo Akademi ve Hanken Ekonomi Okulu'nun şehirde kampüsleri bulunmaktadır.


## Ulaşım.
Şehre Vaasa Demiryolu İstasyonu ile Vaasa Havalimanı hizmet vermektedir.


## Kardeş şehirler.
Vaasa'nın aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir anlaşması bulunmaktadır:
  - Malmö, İsveç 
  - Umeå, İsveç 
  - Harstad, Norveç 
  - Helsingör, Danimarka 
  - Pärnu, Estonya 
  - Schwerin, Almanya 
  - Kiel, Almanya 
  - Šumperk, Çekya 
  - Morogoro, Tanzanya 
  - Bellingham, ABD
# Salo, Finlandiya
Salo, Finlandiya'nın Güneybatı Finlandiya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, ülkenin güneybatısında yer almaktadır. Yüzölçümü 2,061.71 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 53,188'dir.
Salo, 1887 yılında kurulmuş olup 1960 yılında şehir statüsü kazanmıştır. Şehir, başkent Helsinki ile bölge merkezi Turku arasında yer alması nedeniyle yoğun bir şehirdir. Şehirde aynı zamanda Nokia'nın fabrikası bulunmaktaydı.


## Kardeş şehirler.
  - Anija, Estonya
  - Elva, Estonya
  - Katrineholm, İsveç
  - Vennesla, Norveç
  - Odder, Danimarka
  - Rjev, Rusya
  - Nagykanizsa, Macaristan
  - Pekin, Çin
  - Puchheim, Almanya
  - St. Anthony, ABD
  - Thai Nguyen, Vietnam
# Lenf bezi tüberkülozu
Lenf bezi tüberkülozu ya da skrofula veya tüberküloz lenfadenit. Tüberküloz etkeni olan mikobakterium tüberkülozis basilinin lenf bezlerini tutmasıyla oluşan bir hastalıktır. Akciğer dışı tüberküloz olgularının en sık görülen formudur. En sık tutulan lenf bezleri de boyun lenf bezleridir. Bunun haricinde göğüs kafesi içinde mediastende ve akciğer hilusunda; göğüs kafesi dışında aksillada, inguinal bölgede, karın içinde (mezenterik) ve diğer bölgelerde görülebilir.


## Klinik.
Tipik tablo boyunda ağrısız, hareketli büyüyen kitle görünümüdür. İleri vakalarda hareketi azalır yumuşar ve akıntı gelişebilir. Tüberkülozun sistemik klinik belirtileri az görülür ya da görülmez.


## Tanı.
Lenf bezi tüberkülozunda tanı etkilenen lenf bezinden iğne biyopsi ya da eksizyonel biyopsi alınması yöntemiyle konulur. Biyopsi materyalinden ARB boyama, kültür ve histopatolojik inceleme yapılır. Toraks içi lenf bezlerinin görüntülenmesi için 
çoğunlukla bilgisayarlı tomografiden yararlanılır.


## Tedavi.
Tüberküloz lenfadenit hastalarına çoğunlukla standart 6 aylık anti tüberküloz tedavi verilir. (2 ay INH+RİF+PZA+EMB ve 4 ay INH+RİF)
 - INH =İzoniazid
 - PZA =Pirazinamid
 - RİF =Rifampisin
 - EMB =Etambutol
# Mikkeli
Mikkeli (), Finlandiya'nın Güney Savonya bölgesinin merkezi olan şehirdir. Şehir, Saimaa Gölü'nün kuzeybatı kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 3,229.57 km² olan şehrin nüfusu 28 Şubat 2023 tarihi itibarıyla 51,976dır.
Mikkeli adını 16. yüzyılda Mikâil meleğinden almaktadır. II. Dünya Savaşı sırasında şehir Finlandiya Savunma Kuvvetleri'nin karargâhıydı. Şehre Mikkeli Havalimanı hizmet vermektedir.


## Kardeş şehirler.
  - Békéscsaba, Macaristan 
  - Borås, İsveç
  - Luga, Rusya
  - Molde, Norveç
  - Mõisaküla, Estonya
  - Vejle, Danimarka
# Kajaani
Kajaani (), Finlandiya'nın Kainuu bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Oulujärvi'nin güneydoğu kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 2,263.99 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 37,304'tür.
Kaajani'nin ekonomisi kereste ve kağıt endüstrilerine dayanmaktadır. Şehre Kajaani Havalimanı hizmet vermektedir.


## Kardeş şehirler.
  - Bayonne, Fransa
  - Jiujiang, Çin
  - Marquette, ABD
  - Nyíregyháza, Macaristan
  - Östersund, İsveç
  - Rostov-na-Donu, Rusya
  - Schwalm-Eder-Kreis, Almanya
# Lohja
Lohja (), Finlandiya'nın Uusimaa bölgesinde bulunan bir şehirdir. Yüzölçümü 1,109.73 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 46,931'dir.
Lohja, 14. yüzyılın başlarından beri Batı Uusimaa'nın nüfusu ve ekonomisi için bir odak noktası olmuştur.


## Kardeş şehirler.
  - Aabenraa, Danimarka
  - Ringerike, Norveç
  - Skagaströnd, İzlanda
  - Sátoraljaújhely, Macaristan
  - Växjö, İsveç
# Rauma, Finlandiya
Rauma (), Finlandiya'nın Satakunta bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin güneyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 509.53 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 39,612'dir.
Rauma, kağıt ve denizcilik endüstrisi, 18. yüzyıldan beri kaliteli dantel yapımı ve eski UNESCO Dünya Mirası listesine dahil olan Eski Rauma tarihi kent merkezi ile bilinmektedir.


## Kardeş şehirler.
  - Gjøvik, Norveç
  - Gävle, İsveç
  - Kaposvár, Macaristan
  - Kolpino, Rusya
  - Næstved, Danimarka
# Çöön-Hemçik (il)
Çöön-Hemçik İli (Tuva Türkçesi: Чөөн-Хемчик кожуун; Rusça:Дзун-Хемчикский кожуун; İngilizce :Dzun-Khemchiksky District ) Rusya Federasyonu özerk Tuva Cumhuriyetinin 17 idari yönetiminden bir il belediyesidir. Çöön-Hemçik ilinin yönetim merkezi Çadaana yerleşim merkezidir.
Nüfusu yıllara göre şöyle olmuştur. 19,921 (2010 Nüfus sayım sonucu); 21,361 (2002 Sayımı); 22,748 (1989 sayımı). İl nüfusunun yarısı Çadaana yerleşimindedir.


## Sözkökü.
Çöön Hemçik sözü Tuva Türkçesi kökenli olmayıp Moğolcadır. Moğolcadaki "zuun" (Зүүн) sözü Tıva Türkçesine geçerek "çöön" şekline girmiştir. Çöön: Doğu anlamına gelir. Tıva Türkçesinde ise hem: akarsu demektir.


## İdari bölümler.
Bölgede kasaba üstü bir şehir olup o da Çadaana'dır. 11 tane kırsal yerleşim vardır: Çıraa-bajı, Çırgakı, Eldig-hem, Horumdağ, Şemi, Devekaya (Teve-haya), Höndergey, İyme, Bayantala, Çadaana, Hayırakan.


## Coğrafya.
Çöön Hemçik bölgesi Tuva Cumhuriyetinin batı bölümündedir. Hudutları kuzeyde Süt-Höl (Sütgöl), doğuda Uluğ-hem (Ulu akarsu), güneyde Övür bölgeleri ile komşudur. 
Çöön-Hemçik bölgesinin alanı - 6.484,56 km ².


### İklim.
Bölge, Türkiye'nin ortası gibi az yağışlı keskin bir karasal iklime egemendir.


## Tarih.
XVIII asırda bölgenin il statüsünde idari yönetim merkezi olarak kurulmuştur. Daa Kojuun (Daa ili) 1929 yılında Çöön Hemçik Kojuun yani Çöön Hemçik bölgesi(ili) olarak değiştirilmiştir.. «Çöön» kelimesi (Moğolca: Зүүн) «Züün» sözünden bozma olup manası da doğu demektir.


## Nüfus.
1 Ocak 2006 yılı nüfus sayımına göre — toplam nüfus 20810 kişi olup bunun 9186 kişi şehirde (Çadaana'da), 11624 kişi ise — kırsal alanda yerleşmiştir.


## Ekonomi.
Bölgede önde gelen tarım, hayvancılık, bitkisel üretim ekonomi sektörleridir. Ana sanayi dalında 10 şirket bulunur. Ayrıca ormancılık, kerestecilik, ağaç işleme, gıda ve yapı malzemeleri sanayi vardır.


## Ulaşım.
Karayolu ile yük ve yolcu taşıması yapılmaktadır. Henüz Türkistan ve Türkiye'ye doğru demiryolu bağlantısı yoktur. Türk Dünyası arasında ekonomik, kültürel, toplum kaynaşması, ulaşım, iletişim için demiryolu atağı gerçekleşmemiştir.


## Ünlüler.
### Doğmuş olanlar.
  - Vladimir Oskal-ool (1920-1999) - (1980) yılı Sovyetler Birliği halk sanatçısı
  - Çеçеn-ооl Mоnguş (1973-2013) — serbest güreşte Tıvаlı pehlivan. 1996 Yaz Olimpiyatlarında dereceye girmiştir
# Nedim Şener
Nedim Şener (d. 28 Kasım 1966, Almanya), Türk gazeteci ve yazardır.


## Yaşamı.
1990 yılında İstanbul Üniversitesinde, "Uluslararası Ticaret ve Türkiye'nin Dünya Ekonomisine Eklemlenmesi" başlıklı teziyle, iktisat dalında yüksek lisansını tamamladı. Gazeteciliğe 1992 yılında "Dünya" gazetesinde başladı. 1994 yılında çalışmaya başladığı "Milliyet" gazetesindeki işine Mayıs 2011'de son verildi. Ocak 2010'dan Mart 2011'e kadar "Posta" gazetesinde köşe yazarlığı yaptı. Yolsuzluk, terör finansmanlığı, Susurluk olayı, Hrant Dink suikastı, Gülen cemaati ve istihbarat konularında kitapları yayımlanmıştır.
3 Mart 2011'de Oda TV'ye yönelik Ergenekon soruşturması kapsamında gazeteci Ahmet Şık ile birlikte gözaltına alınan Şener, tutuklandıktan sonra Silivri Cezaevi'ne konuldu. Ergenekon terör örgütüne yardım ettiği gerekçesiyle yedi yıldan 15 yıla kadar hapis istemiyle yargılanmıştır. 12 Mart 2012'de tahliye edilmiştir. Toplamda 1 yıl 9 gün hapis yatmıştır. Tahliyesinin ardından yaptığı araştırmaların bedelini ödetmeye çalıştıklarını ifade ederken, “Hrant için adalet için diyerek cezaevine girdim aynı sözler ile çıkıyorum. Hrant Dink için adalet sağlanmadıkça ne özgürlükten ne güvenlikten bahsedebiliriz. Bundan sonra bütün amacımız Hrant Dink’in kanını yerde bırakmamak olacak. İlk haberim Hrantla ilgili olacak. Gerçek hapsedilemez” dedi.


## Kitapları.
  - 1994: "Altın: İstanbul Altın Borsası ve Dünya'daki Örnekleri"
  - 2000: "Uzanlar: Bir Korku İmparatorluğunun Çöküşü"
  - 2001: "Tepeden Tırnağa Yolsuzluk"
  - 2002: "Naylon Holding"
  - 2004: "Kod Adı: Atilla" - (Susurluk olayı)
  - 2005: "Fırsatlar Ülkesinde Bir Kemal Abi" - (Kemal Unakıtan dosyası)
  - 2006: "Hayırsever Terrorist" - (Şeyh Yasin El Kadı dosyası)
  - 2009: "Dink Cinayeti ve İstihbarat Yalanları"
  - 2009: "Ergenekon Belgelerinde Fethullah Gülen ve Cemaat"
  - 2009: "Türkiye'de Farklı Olmak" - (Binnaz Toprak, İrfan Bozan ve Tan Morgül ile birlikte)
  - 2010: "İşte Hayatım" - (Uğur Dündar biyografisi)
  - 2011: "Kırmızı Cuma" - (Hrant Dink suikastı)
  - 2012: "Baba Seni Neden Oraya Koydular?" - (Silivri Cezaevi Süreci)
  - 2014: "Helal Tekme: Korkma, Alışma, Unutma!"


## Ödülleri.
  - 1998, 1999, 2000: Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Yılın Ekonomi Muhabiri Ödülü
  - 1998: Metin Göktepe Gazetecilik Ödülü
  - 2002: Sedat Simavi Gazetecilik Ödülü
  - 2006: Çağdaş Gazeteciler Derneği Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Ödülü (Milliyet'teki "Hayırsever Terörist" yazısıyla)
  - 2009: Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Özgürlüğü Ödülü
  - 2010: Abdi İpekçi Yılın Gazetecilik Ödülü ("Hrant Dink Cinayeti Dosyası" haberleri ile)
  - 2010: Kemal Sunal Kültür ve Sanat Ödülleri En İyi Yazar Ödülü
  - 2010: Türkiye Yayıncılar Birliği Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü
  - 2010: Uluslararası Basın Enstitüsü (International Press Institute) Basın Özgürlüğü Kahramanı
  - 2010: PEN İfade Özgürlüğü Ödülü
  - 2012: Kutlu Adalı Onur Ödülü
  - 2013: Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) Uluslararası Basın Özgürlüğü Ödülü
  - 2015: Leipzig Basın Özgürlüğü ve Medyanın Geleceği Ödülü
# Kokkola
Kokkola (), Finlandiya'nın Orta Ostrobotniya bölgesinin merkezi olan şehirdir. Şehir, Botniya Körfezi'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 1.487,11 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 47.722'dir.
Kokkola'nın ekonomisi kimya endüstrisine dayanmaktadır. Nüfusun %84,2'si Fince ve %13,9'u İsveççe ile birlikte iki dilde konuşmaktadır. Şehre Kronoby'de bulunan Kokkola-Pietarsaari Havalimanı hizmet vermektedir.


## Kardeş şehirler.
Kokkola'nın aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir anlaşması bulunmaktadır:
  - Ambla, Estonya
  - Averøy, Norveç
  - Boldog, Macaristan
  - Fitchburg, ABD
  - Fredericia, Danimarka
  - Fushun, Çin
  - Greater Sudbury, Kanada 
  - Hatvan, Macaristan
  - Härnösand, İsveç
  - Järva-Jaani, Estonya
  - Kristiansund, Norveç
  - Marijampolė, Litvanya
  - Mörbylånga, İsveç 
  - Ratingen, Almanya
  - Ullånger, İsveç
# Kerava
Kerava (), Finlandiya'nın Uusimaa bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, başkent Helsinki'nin kuzeydoğusunda yer almakta olup Büyük Helsinki'nin bir parçasıdır. Yüzölçümü 30.79 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 35,457'dir.
# Kouvola
Kouvola, Finlandiya'nın Kymenlaakso bölgesinin merkezi olan şehirdir. Şehir, başkent Helsinki'nin 145 km doğusunda Kymijoki'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 2.883,29 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 84.548'tür.
Kouvola yakınlarında bulunan Verla fabrikası UNESCO Dünya Mirası listesine dahil edilmiştir.


## Kardeş şehirler.
  - Balatonfüred, Macaristan
  - Güstrow, Almanya
  - Mülheim an der Ruhr, Almanya
  - Vologda, Rusya
# Nokia, Finlandiya
Nokia, Finlandiya'nın Pirkanmaa bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Tampere'nin 15 km batısında yer almaktadır. Yüzölçümü 347.76 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 33,288'dir.
Nokia şehri, günümüzde spa, mağazalar, su yolları ve etkinlikleri ile bilinmektedir. Şehirde lastik üreticisi Nokian Tyres'ın genel merkezi yer almaktadır. Günümüzde eski Nokia telefonların adı bu şehirden gelmektedir.


## Kardeş şehirler.
  - Blönduós, İzlanda
  - Moss, Norveç
  - Karlstad, İsveç
  - Horsens, Danimarka
  - Oryol, Rusya
  - Sillamäe, Estonya
  - Sárospatak, Macaristan
# Imatra
Imatra, Finlandiya'nın Güney Karelya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Rusya sınırına 7 km uzakta Vuoksi Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 191.28 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 27,357'dir.
Imatra'da kağıt hamuru üreticisi Stora Enso ile çelik üreticisi Ovako'nun fabrikaları bulunmaktadır. Imatra Barajı da şehrin ekonomisinde katkı sağlamaktadır.


## Kardeş şehirler.
Imatra'nın aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir anlaşması bulunmaktadır:
  - Ludvika, İsveç
  - Narva-Jõesuu, Estonya
  - Salzgitter, Almanya
  - Tihvin, Rusya
  - Zigetvar, Macaristan
  - Zvolen, Slovakya
# Kabak dolması
Kabak dolması, kabak içerisine bulgur ya da pirinç başta olmak üzere yöresine göre değişen diğer iç malzemeleri konarak yapılan bir yemektir. Zeytinyağlı kabak dolması, etli kabak dolması ya da kıymalı kabak dolması şeklinde farklı çeşitleri vardır.


## Yörelere Göre Çeşitleri.
### Gaziantep Fasulyeli Kabak Dolması.
Gaziantep Fasulyeli Kabak Dolması 20.04.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.


### Gaziantep Damat Dolması / Gaziantep Kuzu İçli Kabak Dolma.
Gaziantep Damat Dolması / Gaziantep Kuzu İçli Kabak Dolma zeytinyağında kızartılan kabakların kıyma, pirinç, Antep Fıstığı, badem ve çeşitli baharatlarla hazırlanan iç harcı ile doldurulduktan sonra haşlanması suretiyle hazırlanır. Zengin iç harcı nedeniyle “damat dolması” olarak da adlandırılır. Gaziantep Damat Dolması / Gaziantep Kuzu İçli Kabak Dolma 14.02.2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.


### Gaziantep Haylan Kabağı Dolması / Antep Haylan Kabağı Dolması.
Gaziantep Haylan Kabağı Dolması / Antep Haylan Kabağı Dolması 07.04.2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
# Riihimäki
Riihimäki, Finlandiya'nın Kanta-Häme bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, başkent Helsinki'nin 69 km kuzeyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 125.56 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 29,058'dir.
Riihimäki, demiryolu istasyonu etrafında kurulmuş olup 1922'de Hausjärvi'den ayrılmış ve 1960 yılında şehir statüsü almıştır. Şehir, 1910-1990 yılları arasında tanınmış Riihimäki Glass şirketinin genel merkezine ev sahipliği yapmaktaydı.


## Kardeş şehirler.
  - Aalborg, Danimarka
  - Bad Segeberg, Almanya
  - Gus-Hrustalni, Rusya
  - Húsavik, İzlanda
  - Karlskoga, İsveç
  - Szolnok, Macaristan
  - Skedsmo, Norveç
# Savonlinna
Savonlinna ("Savonya Kalesi"; ), Finlandiya'nın Güney Savonya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, ülkenin güneybatısında Saimaa Gölü'nün kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 3.597,70 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 34.829'dur.
Savonlinna, 1639 yılında Olavinlinna Kalesi temelinde kurulmuştur. Şehirde her yıl Savonlinna Opera Festivali düzenlenmektedir. Aynı zamanda Doğu Finlandiya Üniversitesi'ne ait bir kampüs bulunmaktadır. Şehre Savonlinna Havalimanı hizmet vermektedir.


## Kardeş şehirler.
Savonlinna'nın aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir anlaşması bulunmaktadır:
  - Árborg, İzlanda
  - Arendal, Norveç
  - Detmold, Almanya
  - Kalmar, İsveç
  - Silkeborg, Danimarka
  - Torjok, Rusya
# Ylöjärvi
Ylöjärvi, Finlandiya'nın Pirkanmaa bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Tampere'nin 14 km batısında yer almaktadır. Yüzölçümü 1,324.14 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 32,851'dir.


## Kardeş şehirler.
  - Arvika, İsveç
  - Balatonföldvár, Macaristan
  - Kongsvinger, Norveç
  - Skive, Danimarka
  - Saku, Estonya
  - Vışni Voloçyok, Rusya
# Raisio
Raisio (), Finlandiya'nın Güneybatı Finlandiya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Yüzölçümü 49.36 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 24,340'tır.


## Kardeş şehirler.
  - Csongrád, Macaristan
  - Elmshorn, Almanya
  - Kingisepp, Rusya
  - Sigtuna, İsveç
# Varkaus
Varkaus, Finlandiya'nın Kuzey Savonya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Savonya'nın ortasında Saimaa Gölü'nün kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 524.48 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 21,258'dir.
Varkaus, 19. yüzyılda bir sanayi topluluğu olarak kurulmuştur. Şehre Joroinen'de bulunan Varkaus Havalimanı hizmet vermektedir.


## Kardeş şehirler.
  - Lu'an, Çin
  - Nakskov, Danimarka
  - Rjukan, Norveç
  - Sandviken, İsveç
  - Petrozavodsk, Rusya
  - Rüsselsheim, Almanya
  - Pirna, Almanya
  - Zalaegerszeg, Macaristan
# Raahe
Raahe (), Finlandiya'nın Kuzey Ostrobotniya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Botniya Körfezi kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 1,027.21 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 25,068'dir.
Raahe, 1649 yılında İsveç devlet adamı ve Finlandiya Valisi Genç Per Brahe tarafından kurulmuş olup Finlandiya'da kalan 10 tarihi ahşap kentten biridir.


## Kardeş şehirler.
  - Skellefteå, İsveç (1946'dan beri)
  - Løgstør, Danimarka (1946'dan beri)
  - Bergen, Norveç (1946'dan beri)
  - Çerepovets, Rusya (1968'den beri)
  - Košice, Slovakya (1987'den beri)
  - Kullamaa, Estonya
  - Vårgårda, İsveç
# Fabry hastalığı
Fabry hastalığı (Anderson-Fabry hastalığı, Angiokeratoma corporis diffusum ve alfa-galaktosidaz A eksikliği olarak da bilinir), nadir görülen X'e bağlı resesif kalıtılan lizozomal depo hastalığıdır. Geniş bir yelpazede sistemik semptomlara neden olabilir. Hastalık, ismini kaşiflerinden biri olan Johannes Fabry'den (1 Haziran 1860-29 Haziran 1930) almaktadır.


## Belirtileri.
Belirtileri genellikle erken çocukluk döneminde anlamak zordur.


### Ağrı.
Tüm gövdede veya ekstremiteler de lokalize, mide ve bağırsaklarda da sık görülür.


### Böbrek tutulumu.
Böbrek fonksiyonlarına hastalığın yaygın ve ciddi bir etkisi vardır; hastaların hayatları boyunca böbrek yetmezliği gelişebilir. Proteinüri genellikle böbrek tutulumunun ilk işaretidir. Erkeklerde son dönem böbrek yetmezliği genellikle yaşamın üçüncü on yılı içinde meydana gelir ve hastalığa bağlı ölümün sık bir nedenidir.


### Kalp belirtileri.
Kardiyak komplikasyonlar glikolipitlerin farklı kalp hücrelerinin birikmesine bağlı oluşur, kalp ile ilgili etkileri yaşla birlikte kötüleşebilir ve kalp hastalığı riskinin artmasına yol açabilir. Hipertansiyon ve kardiyomyopati sık gözlenir.


### Dermatolojik bulgular.
Angiokeratomlar (küçük, ağrısız papüller) sık görülen bir belirtisidir. Anhidrozis (terleme eksikliği) sık görülen bir belirtisidir ve daha az sıklıkla hiperhidroz (aşırı terleme) görülebilir. Ayrıca hastalarda Raynaud fenomeni-benzeri semptomlar görülebilir.


### Göz bulguları.
Göz tutulumu ile keratopati görülebilir.
Görülen diğer oküler bulgular, konjonktival anevrizmalar, katarakt, papilla ödemi, makula ödemi, optik atrofi ve retinal vasküler dilatasyon.


### Diğer belirtiler.
Hâlsizlik, nöropati (özellikle yanma tarzı ekstremite ağrısı), serebrovasküler etkileri inme riskinin artmasına neden olur, tinnitus (kulak çınlaması), vertigo, mide bulantısı ve ishal sık görülen belirtiler.
# Iisalmi
Iisalmi (), Finlandiya'nın Kuzey Savonya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin kuzeyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 872,20 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 21.675'tir.
Iisalm, 1627'de yerel bir kilise etrafında kurulmuştur. Şehirde bira üreticisi Olvi, aktif monitörler ve hoparlör üreticisi Genelec ve ambulans üreticisi Profile Vehicles Oy'n genel merkezleri bulunmaktadır. Iisalmi'nin PK-37 adında bir futbol takımı ile IPK adında bir buz hokeyi takımı bulunmaktadır.


## Kardeş şehirler.
  - Kirişi, Rusya
  - Lüneburg, Almanya
  - Notodden, Norveç
  - Nykøbing Falster, Danimarka 
  - Nyköping, İsveç
  - Pécel, Macaristan
  - Võru, Estonya
# Tornio
Tornio (; ), Finlandiya'nın Laponya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, adını aldığı Torne Nehri'nin kıyısında İsveç sınırında yer almaktadır. Yüzölçümü 1.228,83 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 21.939'dur.
Tornio, 1621 yılında kurulmuş olup Laponya'nın en eski şehridir. İsveç'in Haparanda kentinin karşısında yer almakta olup neredeyse birleşik şehirlerdir. Şehre Kemi'de bulunan Kemi-Tornio Havalimanı hizmet vermektedir.


## Kardeş şehirler.
  - Devizes, Birleşik Krallık
  - Hammerfest, Norveç
  - Haparanda, İsveç
  - Ikast, Danimarka
  - Kirovsk, Rusya
  - Szekszárd, Macaristan
  - Vetlanda, İsveç
# Kaarina
Kaarina (), Finlandiya'nın Güneybatı Finlandiya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Turku'nun hemen yanında yer almaktadır. Yüzölçümü 851.93 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 32,987'dir.


## Kardeş şehirler.
  - Enköping, İsveç
  - Jõgeva, Estonya
  - Nedre Eiker, Norveç
  - Sovyetski, Rusya
  - Szentes, Macaristan
# Kabak çiçeği dolması
Kabak çiçeği dolması veya çiçek dolması, Türk, Yunan ve Kıbrıs mutfaklarında tüketilen ve kabak çiçeklerinin doldurulması suretiyle hazırlanan bir dolma çeşidi. Türkiye'de Ege Bölgesi'nde, Giritli mübadillerin getirdiği Girit mutfağının da bir unsuru olarak tüketilir. Kıbrıs'ta hem Kıbrıslı Türkler hem de Kıbrıslı Rumlar tarafından yapılır, iki toplum arasında yapımında herhangi bir farklılık yoktur. Rumlar tarafından "kupepia me anthus" adıyla bilinir. Kapanmaması için sabaha karşı gündoğumundan hemen önce toplanan çiçekler kullanılır. Kabak çiçeği dolması için önce kabak çiçeklerinin içi çıkarılır. İç malzemesi karıştırılıp kabak çiçeklerinin içi doldurulur. Pişerken açılmaması için çiçeklerin ucu iç malzemesinin üzerine doğru kapatılır. Daha sonra kısık ateşte ocağa konulup pişirilir.
# Hamina
Hamina (), Finlandiya'nın Kymenlaakso bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, başkent Helsinki'nin 145 km doğusunda Finlandiya Körfezi kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 632,84 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 20.554'tür.


## Kardeş şehirler.
  - Falun, İsveç
  - Paide, Estonya
  - Røros, Norveç
  - Vordingborg, Danimarka
# Pieksämäki
Pieksämäki, Finlandiya'nın Güney Savonya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin kuzeybatısında yer almaktadır. Yüzölçümü 1,836.22 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 18,353'tür.


## Kardeş şehirler.
  - Faaborg-Midtfyn, Danimarka
  - Falkenberg, İsveç
  - Gyöngyös, Macaristan
  - Porsgrunn, Norveç 
  - Şuya, Rusya
# Heinola
Heinola, Finlandiya'nın Päijät-Häme bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin doğu ucunda yer almaktadır. Yüzölçümü 839.28 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 19,172'dir.
Heinola, özellikle Dünya Sauna Şampiyonası ile bilinmektedir.


## Kardeş şehirler.
  - Baranoviçi, Belarus
  - Karlshamn, İsveç
  - Peine, Almanya
  - Piešťany, Slovakya
# Kaa-Hem
Kaa-Hem (Tıva Türkçesi: Каа Хем) — (sözcük anlamı: "Küçük nehir", Küçük Yenisey) — Tıva Cumhuriyeti Kızıl kojuununun yönetim merkezi ve şehir tipi yerleşim birimidir..


## Coğrafya.
Kaa-Hem akarsuyunun sol kıyısında, Tıva Cumhuriyeti'nin yakıt ve enerji kompleksinin en büyük kuruluşu Kızıl Birleşik Isı ve Güç Termik santralı (Kızılskaya Teplo Elektro Tsentral) hattı ile Kızıl şehrinden Kaa-Hem ayrılır. Sarıg-Sepe giden otoyol Kaa-Hem üzerinden geçer.


## Tarih.
1978 yılında yerleşim yeri kuruldu. Tıva Cumhuriyeti'nin en yeni yerleşim yerlerindendir. Kızıl Termik Santralı'nın gelişimini, Kızıl kümes hayvan çiftliğinin kurulması, balık fabrikası, kömür madeni gibi sebeplerle hızlı büyümüş bir şehirdir.


## Nüfus.
1979 yılında 4.047 kişi, 1989 yılı 7.297 kişi, 2009 yılı 11.080 kişi, 2019 yılı 18.762 kişi iken 2021 yılında ise 19.911 kişidir.


## Sanayi.
Tıva Cumhuriyeti'nin en büyük yapı malzemeleri fabrikası Kaa-Hem'dedir. Başkent Kızıl'a yakınlığı ve Kızıl'dan daha ucuz olması sebebiyle hızla büyümektedir. Doğu eteklerine doğru gelişmiş altyapıya sahip ahşap evlerin yaygınlaşması ile büyüme hızı devam etmektedir.
# Serbest meslek makbuzu
Serbest Meslek Makbuzu, serbest meslek erbabı tarafından düzenlenmekte olan, mesleki faaliyetlere ilişkin her türlü işi, işin miktarını ve fiyatını gösteren belgeye denilmektedir. Yapılan işe göre KDV oranları değişmektedir. Bu oranlar şöyledir;
 - Sağlık Hizmeti işlerinin ücretleri:%8 KDV
 - Özel tüketim işlerinde:%18 KDV
 - Eğitim, araştırma vb işlerde:%17 KDV
  - Gelir Vergisi Stopajlarında:%20 KDV
# Müstahsil Makbuzu
Müstahsil Makbuzu, defter tutan Çiftçilerin, defter tutmayan çiftçiler ile yaptıkları alışverişler sırasında düzenledikleri belgeye verilen isimdir. Müstahsil basit anlamı ile üretici anlamına gelmektedir. Ülkemizdeki küçük çiftçiler ürünlerini sattıklarında şirketlerden bu belgeleri alarak yaptıkları satışı belgelemiş olurlar. Çiftçiye imzalatılan belgenin kopyası işletmede, aslı ise çiftçide kalır.
Vergi Usul Kanunu'na göre müstahsil makbuzu ticari defterlere kayıt edilir.
# Nothing Left to Do But Cry
 <revision>
 <parentid>24590043</parentid>
 <timestamp>2025-01-18T14:22:12Z</timestamp>
 <contributor>
 <username>LametinoWiki</username>
 </contributor>
 <origin>34666048</origin>
 <model>wikitext</model>
 <format>text/x-wiki</format>
Non ci resta che piangere senaristiğini, yönetmenliğini ve baş rollerini Roberto Benigni ve Massimo Troisi yaptığı 1984 yapımı İtalyan komedi filmdir. 


## Oyuncular.
  - Roberto Benigni rolü Saverio
  - Massimo Troisi rolü Mario
  - Iris Peynado rolü Astriaha
  - Amanda Sandrelli rolü Pia
  - Paolo Bonacelli rolü Leonardo da Vinci
# Halime Kaptan
Halime Kaptan, Rıfat Ilgaz tarafından yazılan romandır. Milli Eğitim Bakanlığı'nın 100 Temel Eseri arasındadır.


## Konusu.
Cideli Temel Reis'in gelini olan Halime Kaptanın bir kaptan olarak ortaya çıkışının öyküsü anlatılmaktadır. Eli silah tutan bütün erkeklerin cepheye gönderildiği Türk Kurtuluş Savaşı yıllarıdır. Köyde yalnızca yaşlılar, kadınlar ve çocuklar kalmıştır. Herkesin tuza, şekere, ekmeğe hasret kaldığı yıllarda, evinin ihtiyacını karşılamak için sefere çıkan Temel Reis, yolda hastalanarak hayatını kaybeder. Oğluyla bir başına kalan Halime, evin geçimini sağlamak için babasının sandalı ile açık denizlere yol alır. Erkek kılığına girerek, oğlu ve iki tayfası ile Karadeniz'in sert sularında mücadele eder. Artık o, Kurtuluş Savaşı'nın cefakar kadınlarından Halime Kaptan'dır.


### Mekan.
Romanın önemli bir kısmı Gebeş'te geçer.
# Valkeakoski
Valkeakoski, Finlandiya'nın Pirkanmaa bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Tampere'nin 35 km güneyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 372.03 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 21,215'tir.
Valkeakoski, özellikle kâğıt endüstrisi ile futbol takımı FC Haka ile bilinmektedir.


## Kardeş şehirler.
  - Gotland, İsveç
  - Hajdúszoboszló, Macaristan
  - Kragerø, Norveç 
  - Sokol, Rusya 
  - Vechelde, Almanya 
  - Jelenia Góra, Polonya 
  - Nanchang, Çin 
  - Mariehamn, Finlandiya
# Seeking Asylum (film)
Seeking Asylum yönetmenliğini Marco Ferreri yaptığı 1979 yapımı İtalya komedi filmidir. 30. Berlin Uluslararası Film Festivalinde Özel Juri Ödülünü kazanmıştır.


## Oyuncular.
  - Roberto Benigni - Roberto
  - Francesca De Sapio - Chiara
  - Dominique Laffin - Isabella
  - Luca Levi - Luca
  - Girolamo Marzano - Mario
  - Carlo Monni - Paolo
  - Chiara Moretti - Irma
  - Roberto Amaro - Robertino
# Jakobstad
Jakobstad (), Finlandiya'nın Ostrobotniya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Botniya Körfezi'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 91.88 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 19,394'tür.
Jakobstad'a Kronoby'de bulunan Kokkola-Pietarsaari Havalimanı hizmet vermektedir.


## Kardeş şehirler.
Jakobstad'ın aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir anlaşması bulunmaktadır:
  - Asker, Norveç
  - Birkerød, Danimarka
  - Bünde, Almanya
  - Eslöv, İsveç
  - Garðabær, İzlanda 
  - Jamestown, ABD
  - Jūrmala, Letonya
  - Söderhamn, İsveç
# Möngün-Tayga (il)
Möngün Tayga İli (Tuva Türkçesi: Монгун-Тайга кожуун= Möngün-Tayga kojuun) — Tuva Cumhuriyetinde belediye. 
Bölgenin idari merkezi — Mugur-Aksı.


## Sözkökü.
Möngün sözü gümüş anlamına gelmektedir. Tayga sözü ise dağlık ormanı ifade eder, çoğunlukla iğne yapraklı ağaçlar bulunur. Ayrıca düz ağaçlık yere ise Arga denmektedir.


## Yönetim birimleri.
Bölgede 2 idari küçük birim ve 10 yerleşim yeri vardır. 
  - Kargın kırsal yerleşimi- Mugur-Aksı köyü
  - Mögen-Büren kırsal yerleşimi - Kızıl-Haya köyü


## Nüfus.
Nüfusu — 6,3 bin kişi (2002).


## Coğrafya.
Tuva ülkesinin çok fazla güneybatısında yer almıştır.


### Relyef.
Doğu Sibirya ve Tuva'nın en yüksek dağı Möngün Tayga (3970 m) burada yer alır ve üzeri buzullarla örtülüdür.


### Su bulakları.
Bölgenin arazisinde büyük dağ gölü olan Hindiktig-Höl yer alır. En büyük akarsu ise Mögen-Büren olup Moğolistan'ın batısında (Moğolistan batısında Türk soylu Kazak Türkleri ve Tuva Türkleri yaşamaktadırlar) yer alan Açit-Nuur adlı göle dökülür.


## Ekonomi.
Bölgede hayvacılık temel ekonomik geçim kaynağı olup en çok yetiştirilen koyundur. Ayrıca Tuva Türklerinin "Sarlık" adını verdiği "Yak" da yetiştirilir. Sarlık yetiştiriciliğinde ülkede birinci sırada Möngün Tayga bölgesidir. 
Mögen-Büren akarsuyunda küçük çapta Mini Hidroelektrik santrali kuruludur. 


## Ulaşım.
Mugur-Aksı ve Handagaytı arasında otoyol vardır. Başkent Kızıl şehrine düzenli hava hizmetleri gerçekleşmektedir.


## Görülecek Yerler.
Uvs gölü havzası biyosfer rezerv alanıdır. UNESCO tarafından dünya mirası içine alınmıştır.
# Forssa
Forssa, Finlandiya'nın Kanta-Häme bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin batısında yer almaktadır. Yüzölçümü 253.38 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 17,201'dir.


## Kardeş şehirler.
  - Gödöllő, Macaristan
  - Sarpsborg, Norveç
  - Sault Ste. Marie, Kanada
  - Serpuhov, Rusya
  - Södertälje, İsveç
  - Struer, Danimarka
# Kuusamo
Kalajoki, Finlandiya'nın Kuzey Ostrobotniya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin kuzeydoğu ucunda yer almaktadır. Yüzölçümü 5,808.92 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 15,391'dir.
Kuusamo, önemli bir kış sporları merkezi olup her yıl yaklaşık bir milyon turiste ev sahipliği yapmaktadır. Finlandiya'nın en büyük kayak merkezlerinden biri olan Ruka, Kuusamo'da bulunmaktadır. Şehre, Kuusamo Havalimanı hizmet vermektedir.


## Kardeş şehirler.
  - Hørning, Danimarka
  - Avesta, İsveç
  - Askøy, Norveç
  - Louhski rayonu, Rusya
# Vammala
Vammala, Finlandiya'nın Pirkanmaa bölgesinde bulunan bir şehirdi. Şehir, 1 Ocak 2009 tarihinde Mouhijärvi ve Äetsä belediyeleri ile birleşerek Sastamala şehri kurulmuştur. Yüzölçümü 876 km² olan şehrin nüfusu 31 Aralık 2008 tarihi itibari ile 16,635 idi.
# Tuva nüfusu
Güney Sibirya'da yer alan Tuva Cumhuriyeti nüfusu Rusya Federasyonu 2009 yılı istatistik raporlarına göre — 313 940 kişidir.
Nüfusu 1989 yılında 308.557'dir. 15 küçük bölgeye (kojuun) sahiptir. Ülke, Sibirya'nın güneydoğusundadır. Güneyinde ve güneybatıda Moğolistan Halk Cumhuriyeti bulunmaktadır. Nüfusunun %70.02 Tuvalardan, %20.11'i Ruslardan, %3.7'si diğer milletlerden oluşmuştur. Tuva'da Anti-Rus potansiyel gizli etnik gerilim bulunmaktadır.
1959-2002 yılları arasında Tuva nüfusunun değişimi:
  - Nüfus: 305,510 (2002)(İzlanda ile karşılaştırılabilir)
   - "Kentsel": 157,299 (51.5%)
   - "Kırsal": 148,211 (48.5%)
   - "Erkek": 144,961 (47.4%)
   - "Kadın": 160,549 (52.6%)
  - 1000 erkeğe düşen kadın oranı: 1,108
  - Ortalama yaş: 25.5 years
   - "Kentsel": 26.4 yaş
   - "Kırsal": 24.5 yaş
   - "Erkek": 25.2 yaş
   - "Kadın": 27.6 yaş
  - Hane sayısı: 82,882 (ile 299,510 kişi)
   - "Kentsel": 47,073 (ile 152,542 kişi)
   - "Kırsal": 35,809 (ile 146,968 kişi)
  - Nüfus istatistikleri 
Kaynak: Rusya Federasyonu Devlet İstatistik Kurumu
   - "Tahmini Yaşam Ortalaması": Tuva: 56.5 (Erkek ve Kadın ortalamasıe, UNDP data)  Rusya: (UN data) Erkek 59 (world rank 166)  Kadın 73 (127)
Yıllara göre Tuva etnik nüfusu:
  - — 1944 yılında İkinci Dünya Savaşı sebebiyle nüfus dengesinde değişimler oldu.
# Jämsä
Jämsä, Finlandiya'nın Orta Finlandiya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Yüzölçümü 1.823,92 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 21.055'tir.
Finlandiya havacılık endüstrisinin merkezi olan Patria'nın uçak fabrikası ve havacılık mühendisliği büroları Jämsä'deki Halli Havalimanı'nda yer almaktadır. Ayrıca 1994 yılından bu yana, Himos'taki kayak pisti Finlandiya Rallisi'nde süper özel bir pist olarak kullanılmıştır.


## Kardeş şehirler.
Jämsä'nin aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir anlaşması bulunmaktadır:
  - Ballerup, Danimarka
  - Fagersta, İsveç
  - Rostov-na-Donu, Rusya
  - Åsnes, Norveç
# Ünsal Emre
Ünsal Emre (21 Eylül 1945, Bursa - 24 Ocak 2012, İstanbul), Türk oyuncudur.


## Hayatı.
İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nden mezun oldu. Bağdat Caddesi'nde gezerken keşfedildi. 1971'de Ses Dergisi'nin açtığı yarışmada Tarık Akan'ın ardından ikinci seçilerek sinema oyunculuğuna başladı. 1970'li yılların başlarında Türk sineması ile başladı. 70'li yılların ortasında Yeşilçam erotik filmler furyası'na kapıldı. Oyunculuk kariyeri 1990'ların ortasında TV dizileriyle devam etti. 2000'li yılların başında dini içerikli televizyon filmlerinde oynadı. Yeşilçam'da yaklaşık 450 yapımda rol alan Ünsal Emre Beyoğlu'nda yalnız yaşadığı evinde 24 Ocak 2012 tarihinde öldü. Cenazesi Hasköy Kulaksız Mezarlığına defnedilmiştir.


## Filmografisi.
  - 1977: Acı Hatıralar
  - 1984: "Kaptan"
  - 1989: "Hep Ezildim"
# Uusikaupunki
Uusikaupunki (; "yeni şehir"), Finlandiya'nın Güneybatı Finlandiya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin kuzeybatısında yer almaktadır. Yüzölçümü 551,38 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 15.777'dir.
Uusikaupunki'de otomobil üreticisi Valmet Automotive'in genel merkezi ve fabrikası bulunmaktadır. Şehirde aynı zamanda Bonk müzesi de yer almaktadır.
İsveç İmparatorluğu ile Rusya Çarlığı arasındaki Büyük Kuzey Savaşı'nı sona erdiren Nystad Antlaşması, 1721'de Uusikaupunki'de imzalanmıştır.


## Kardeş şehirler.
  - Antsla, Estonya
  - Haderslev, Danimarka
  - Sandefjord, Norveç
  - Szentendre, Macaristan
  - Varberg, İsveç
  - Veliki Novgorod, Rusya
# Ekenäs
Ekenäs (), Finlandiya'nın Uusimaa bölgesinde bulunan bir şehirdi. Şehir, 1 Ocak 2009 tarihinde Pohja ve Karis belediyeleri ile birleşerek Raseborg şehri kurulmuştur. Yüzölçümü 1,873.38 km² olan şehrin nüfusu 31 Aralık 2008 tarihi itibari ile 14,754 idi.
# Fil Hamdi
Fil Hamdi, Aziz Nesin tarafından 1956 yılında yazılan öykü kitabıdır. Kitapta Aziz Nesin tarafından yazılmış olan öyküler bulunmaktadır. En ünlü hikâye kitabın adından da anlaşılacağı gibi "Fil Hamdi" öyküsüdür.
İtalya'nın Bordighera kasabasında yapılan Milletlerarası Altın Palmiye Karikatür ve Mizah yarışmasına Aziz Nesin “Fil Hamdi” adlı hikâyesiyle katılmıştı. İtalyanca çevirisi Cinuçen Tanrıkorur tarafından yapılan bu eser birinci seçildi.
Aziz Nesin bu kitap ile 1957 yılında İtalya'da verilen "Altın Palmiye" ödülüne layık görülmüştür. Kitap 1956-2004 yılları arasında 15 kez, toplam 109 bin adet basılmıştır.
# Gritille
Gritille, Adıyaman'ın Samsat ilçesinin 7 km. kuzeydoğusunda bulunan bir höyüktür. Diğer adı Tille olan höyük, Atatürk Baraj Gölü suları altında kalmadan önce Kovanoluk (Biriman) Mahallesi'nin 3 km. kuzeydoğusundaydı. Baraj gölü altında kalmadan önce Fırat kıyısında bulunuyordu. Höyüğü oluşturan tepenin doğu kesimi nehir erozyonu tarafından zaten aşındırılmıştı. Yerleşim için oldukça uygun koşullara sahiptir. Batı kesimi tarım yapılabilecek geniş düzlüklere açılır. Nehir kenarında yazın bile soğuk su alınabilecek iki pınar vardır. Ağaçlıklı ırmak kenarı bol odun sağlar. Nehir üzerindeki adalarda yazın bile yeşil ot bulunabilmektedir. Üstelik bölgede oldukça iyi durumda çakmak taşı kaynakları vardır. Kazı çalışmalarından elde edilen taşınabilir buluntular Adıyaman Müzesi'nde sergilenmektedir.


## Kazılar.
Ü. Serdaroğlu başkanlığındaki bir ekip tarafından 1975 yılında saptanmıştır. Atatürk Baraj Gölü altında kalacak olan kültür varlıklarının belirlenmesi için uygulamaya konulan Aşağı Fırat Projesi kapsamında İstanbul Üniversitesi Pretohistorya ve Önasya Arkeolojisi Anabilim Dalı'ndan oluşan bir ekip tarafından 1977 yılında kazılmıştır. Kazı başkanlığını Prof. Dr. Mehmet Celal Özdoğan yapmıştır. Daha sonra 1981 - 1984 yıllarında ABD Kuzey Kaliforniya Üniversitesi adına Richard S. Ellis başkanlığında kazılar yapılmıştır. Bölgede ilk yerleşim Erken Neolitik Çağ'da (MÖ 7.000.-6.000) gerçekleşmiş, bir süre sonra MÖ 3 bin yılına kadar terk edilmiştir. Daha sonra İlk Tunç Çağı yerleşimi yer almıştır. (MÖ 3 bin- 2 bin) Bu boşluktan sonra Helenistik Dönem ve Roma Dönemlerinde iskan görmüştür. (MS 1.000-1.250) Orta Çağ’da da bir kale inşa edilmiştir. Bununla birlikte R. Ellis, MÖ 900-600 arasında bir Demir Çağı yerleşiminin de olabileceğini gösteren bulgular olduğunu belirtmektedir.


## Buluntular.
Kazı alanında bulunan mühürler Jemdet Nasr Kültürü içinde değerlendirilmiştir. Ellis, çömleklere mühür basılmasının Suriye ve Filistin’de rastlanan bir gelenek olduğunu belirtmektedir.
Çalışmalar boyunca iki mezar bulunmuştur. Yetişkin bir kadına ait mezarda gömüt armağanı yoktur. Diğer mezar bir kız, bir erkek çocuğa aittir. Birbirine dönük olarak gömülmüşler ve yanlarına bir deniz kabuğu ile kuvartz bir ok ucu bırakılmıştır.
# Orimattila
Orimattila, Finlandiya'nın Päijät-Häme bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin güneyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 814,01 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibarıyla 16.276'dır.
1 Ocak 2011 itibarıyla Artjärvi belediyesi Orimattila'ya katılmıştır.


## Kardeş şehirler.
  - Jõgeva, Estonya
  - Östhammar, İsveç
  - Valka, Letonya
  - Weißenburg-Gunzenhausen, Almanya
# Kauhajoki
Kauhajoki, Finlandiya'nın Güney Ostrobotniya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin güneybatısında yer almaktadır. Yüzölçümü 1.315,54 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibarı ile 13.678'dir.
23 Eylül 2008 tarihinde Kauhajoki'de bir meslek yüksekokuluna düzenlenen saldırı sonucunda saldırgan dahil olmak üzere 11 kişi öldü.
# Lapua
Lapua (), Finlandiya'nın Güney Ostrobotniya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Yüzölçümü 751,82 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibarı ile 14.522'dir.
1930'larda aşırı sağcı Lapua Hareketi bu şehirde kurulmuştur. Şehir aynı zamanda büyük bir mühimmat fabrikasına ev sahipliği yapmaktadır.


## Kardeş şehirler.
Lapua'nın aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir anlaşması bulunmaktadır: 
  - Hagfors, İsveç
  - Hohenlockstedt, Almanya
  - Kiskőrös, Macaristan
  - Lantana, ABD
  - Rakvere, Estonya
# Ylivieska
Ylivieska, Finlandiya'nın Kuzey Ostrobotniya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin güneybatısında yer almaktadır. Yüzölçümü 573.19 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 15,216'dır.


## Kardeş şehirler.
  - Malung, İsveç
  - Ringe, Danimarka
  - Viimsi, Estonya
  - Voss, Norveç
  - Walden, Kanada
# Naantali
Naantali (), Finlandiya'nın Güneybatı Finlandiya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, ülkenin güneybatısında yer almaktadır. Yüzölçümü 316.38 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 19,124'tür.
Naantali, 15. yüzyılda kurulmuş olup Finlandiya'nın en eski şehirlerinden biridir. Şehrin ekonomisi petrol arıtımı, üretim ve turizme dayanmaktadır. Naantali Limanı, mal ticareti bakımından Finlandiya'nın üçüncü büyük limanıdır.


## Kardeş şehirler.
  - Kirovsk, Rusya
  - Nordfyn, Danimarka
  - Puck, Polonya
  - Svelvik, Norveç
  - Vadstena, İsveç
  - Vesturbyggð, İzlanda
# Akaa
Akaa, Finlandiya'nın Pirkanmaa bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, 1 Ocak 2007 tarihinde Toijala ve Viiala belediyelerinin birleşmesiyle kurulmuştur. Yüzölçümü 314.39 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 16.892'dir.


## Kardeş şehirler.
  - Hallsberg, İsveç
  - Sande, Norveç
  - Tapa, Estonya
# Rorschach testi
Rorschach testi (Rorschach mürekkep lekesi testi, Rorschach tekniği, mürekkep lekesi testi olarak da bilinir), deneklerin algılarını mürekkep lekelerini kullanarak analiz eden psikolojik bir testtir. Bazı psikologlar, bir kişinin kişilik özellikleri ve duygusal işleyişini incelemek için bu testi kullanır. Özellikle hastalar kendi düşünme süreçlerini açıkça anlatmak için isteksiz olduğu durumlarda altta yatan düşünce bozukluğu tespit etmek için kullanılır. Test ismini yaratıcısı İsviçreli psikiyatrist Hermann Rorschach'dan almıştır.
Rorschach testi 1960'lı yıllarda en yaygın kullanılan projektif testtir. ABD'de ulusal bir araştırmada Rorschach testi ayaktan tedavide ruh sağlığı tesislerinde kullanılan psikolojik testler arasında sekizinci sırada yer aldı ve Kişilik Değerlendirme Derneği üyeleri tarafından ikinci en yaygın olarak kullanılan test bulundu. Adli tıp değerlendirmesi vakalarında da psikiyatristler tarafından % 25 oranında istenmiştir.


## Popüler kültürde.
Watchmen adlı çizgi roman serisinde Rorschach adlı karakter adını buradan almıştır. Yüzündeki maskede yukarıdaki resimlere benzer şekiller sürekli olarak oluşur ve kaybolur.
'ta, oyunda karşılaşan ilk karakter olan Doc Mitchell, kafasına kurşun isabet etmiş oyuncuyu değerlendirmek için Rorschach testinden ilham alınarak oluşturulmuş bir test kullanır. Bu testte VII, VI ve II numaralı kartlar sırasıyla gösterilir. Oyuncu her kart için önceden hazırlanmış cevaplardan birini seçer ve bu seçimler, oyuncunun karakterine verilen yetenek bonuslarını belirler. Özellikle II numaralı kart, oyuncular tarafından "İki ayının birbirine beşlik yaptığı" bir görüntüye benzetildiği için popüler hale geldi. Bunun sonucunda topluluk, bu kartla ilgili bir mod oluşturdu ve bu espri, oyunun "Honest Hearts" genişleme paketinde "Two Bears High Fiving" adındaki bir karaktere ilham kaynağı oldu.
# Ulvila
Ulvila (), Finlandiya'nın Satakunta bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Finlandiya'nın altı Orta Çağ kentinden biridir. Yüzölçümü 422.52 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 13,236'dır.


## Kardeş şehirler.
  - Ljusdal, İsveç 
  - Suure-Jaani, Estonya
# Lieksa
Lieksa, Finlandiya'nın Kuzey Karelya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin kuzeydoğusunda yer almaktadır. Yüzölçümü 4,067.60 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 11,414'tür.
# Loimaa
Loimaa, Finlandiya'nın Güneybatı Finlandiya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin kuzeyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 851.93 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 16,207'dir.


## Kardeş şehirler.
  - Frogn, Norveç
  - Grenå, Danimarka
  - Jõhvi, Estonya
  - Mosfellsbær, İzlanda
  - Skien, Norveç
  - Staraya Russa, Rusya
  - Thisted, Danimarka
  - Türi, Estonya
  - Uddevalla, İsveç
  - Åmål, İsveç
# Kankaanpää
Kankaanpää, Finlandiya'nın Satakunta bölgesinde bulunan bir şehirdir. Yüzölçümü 704,73 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 11.640'tır.


## Kardeş şehirler.
  - Bollnäs, İsveç
  - Flekkefjord, Norveç
  - Gagra, Gürcistan
  - Misburg-Hannover, Almanya
  - Morsø, Danimarka
# Pargas
Pargas (; 2009-2011 yılları arasında "Länsi-Turunmaa" veya "Väståboland"), Finlandiya'nın Güneybatı Finlandiya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Takımada Denizi'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 890.20 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 15,357'dir.


## Kardeş şehirler.
  - Haninge, İsveç
# Parkano
Parkano, Finlandiya'nın Pirkanmaa bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin kuzeybatı ucunda yer almaktadır. Yüzölçümü 909,67 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 6.630'dur.
# Keuruu
Keuruu (), Finlandiya'nın Orta Finlandiya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin batı ucunda yer almaktadır. Yüzölçümü 1.430,56 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 9.953'tür.


## Kardeş şehirler.
  - Jõgeva, Estonya
  - Szarvas, Macaristan
# Nivala
Nivala, Finlandiya'nın Kuzey Ostrobotniya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, bölgenin güneybatısında yer almaktadır. Yüzölçümü 536.88 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 10.860'tır.
# Kurikka
Kurikka, Finlandiya'nın Güney Ostrobotniya bölgesinde bulunan bir şehirdir. Yüzölçümü 1.743,86 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibarı ile 21.294'tür.


## Kardeş şehirler.
  - Holmegaard, Danimarka
  - Melhus, Norveç
  - Ockelbo, İsveç
# La La Love
"La La Love" (Türkçe: "A-A-Aşk"), Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen 2012 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Kıbrıs Cumhuriyeti'nin temsilcisi İvi Adamu tarafından seslendirilen şarkıdır. 22 Mayısta yapılan birinci yarı finalde 91 puan toplayarak yedinci olmuş ve finalde yarışma hakkını kazanmıştır. 26 Mayısta yapılan finaldeyse 65 puanla 16. sırada yarışı tamamlamıştır.