# Šarūnas Jasikevičius
Šarūnas Jasikevičius (lt; d. 5 Mart 1976), Litvan basketbol antrenörü ve eski profesyonel basketbolcudur. Basketbol Süper Ligi ve EuroLeague ekiplerinden Fenerbahçe'nin başantrenörüdür.
Genellikle Litvanya'nın ve Avrupa'nın gelmiş geçmiş en iyi oyun kurucularından biri olarak kabul edilen Jasikevičius, iki kez EuroLeague Sezonun En iyiBeşi'ne seçildi, 2005 yılında EuroLeague Dörtlü Final MVP'si oldu ve dört kez Triple Crown kazandı. EuroLeague tarihinde turnuvayı üç kulüple kazanan tek oyuncudur. Litvanya erkek millî takımının eski bir temsilcisi olarak 2003 EuroBasket'te altın madalya kazandı ve bu süreçte EuroBasket Turnuvanın En İyi Beşi'ne seçildi ve MVP ödülünü kazandı. Ayrıca 2000 Yaz Olimpiyat Oyunları'nda bronz madalya ve 2007 EuroBasket'te bronz madalya kazandı. 9 Şubat 2015'te Jasikevičius, çarpıcı oyun kariyerinin bir ödülü olarak EuroLeague Basketbol Efsanesi seçildi. Ardından 12 Şubat'ta bir törenle onurlandırıldı.
Antrenörlük kariyerine 2014 yılında Žalgiris'te yardımcı antrenör başlayan Jasikevičius, 2016'da başantrenörlüğe terfi etti. Kulüple beş kez Litvanya Ligi'ni kazandıktan sonra, Barcelona'nın başına geçti. İkişer kez İspanya Ligi'ni ve İspanya Kupası'nı kazandı ve 13 Aralık 2023'te Fenerbahçe ile anlaştı ve ilk sezonunda Playoff’da Monaco ile karşılaştı ve 3-2 ile EuroLeague Dörtlü Final'ine katılmaya hak kazanarak takımı beş sene sonra Final Four'a taşımayı başardı. Takımdaki ilk altı ay içerisinde Türkiye Kupası ve Basketbol Süper Ligi'ni kazanarak hem oyuncu hem de koç olarak iki kupayı birden kaldıran ilk Fenerbahçeli yabancı oldu. 2025'te EuroLeague Yılın Koçu seçildi ve antrenörlük kariyerinde ilk kez EuroLeague şampiyonu oldu. Jasikevičius, bu kupayla birlikte, 2001'den bu yana tek isim altında oynanan 25 yıllık Avrupa Ligi tarihinde, hem baş antrenör hem de oyuncu olarak kazanan ilk isim olarak tarihe geçti. Aynı sezon içinde Euroleague ile beraber hem Türkiye Kupası'nı hem de Basketbol Süper Ligi kupasını kaldırmayı başararak antrenörlük kariyerinin ilk üçlemesini yaptı. Ayrıca ligde iki sezon üst üste şampiyon olan ilk yabancı koç olma unvanını elde etti.


## İlk yılları.
Jasikevičius sporcu bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Litvanyalı ünlü bir hentbol oyuncusu olan annesi Rita, 1975 Dünya Kadınlar Hentbol Şampiyonası'nda Sovyetler Birliği kadın millî hentbol takımıyla gümüş madalya kazandı. Dünya şampiyonasındaki başarının ardından Rita, Montreal'deki 1976 Yaz Olimpiyatları'na hazırlanıyordu. Rita'ya göre: "Her şey hesaplanmış, planlanmıştı: Olimpiyat Oyunları, ardından ailenin büyümesi, bir yıl ara ve sonra tekrar spora dönüş. Ama her şey farklı gelişti" ve oğlu ile Olimpiyat Oyunları arasında bir seçim yapmak zorunda kaldı. Bir çocuk doğurmaya ve Olimpiyat hayalinden vazgeçmeye karar verdi. Daha sonra, Sovyet takımı Montreal Olimpiyatlarında Olimpiyat altın madalyalarını kazanmaya devam etti ve millî takımın baş antrenörü Rita Jasikevičienė'nin gelecekte millî takıma dönmesi için kapıyı kapattı. Ancak Šarūnas'ın annesi bu kararından asla pişmanlık duymadı.
“Örneğin bir gün (babam) bana Litvanya'nın kısa bir süre öncesine kadar bağımsız bir ülke olduğunu söyledi - beni bir tüyle uçurabilirdiniz. Bırakın bu konular hakkında konuşmayı, bunları incelememize bile izin verilmiyordu. İnsanlar konuşmaktan korkuyordu; neredeyse herkes Komünist Parti üyesiydi. Eğer katılmazsanız kendinizi kötü bir duruma sokuyordunuz, asla iş bulamama riskiniz vardı ve her düzeyde sosyal hayattan koparılıyordunuz. Bu bağlamın dışında neler olduğu hakkında ne biliyor olabilirdik ki? Amerikalıların kötü olanlar olduğu dışında hiçbir şey bilmiyorduk. Onların filmlerini izleyemiyorduk, ancak gizlice ve sadece VCR'lerin ortaya çıkması sayesinde. (...) İspanya'dan, İtalya'dan ya da başka bir yerden hiçbir şey yoktu.”
— Šarūnas Jasikevičius, çocukluğunu anlatırken #YÖNLENDİRME 
Šarūnas çocukluğunda çok çevik bir çocuktu. Annesi yürümeyi öğrendikten hemen sonra Šarūnas'ın 45 derece eğilerek koşmaya başladığını hatırlıyor. Rita: "Her yere koşup duruyordu ve ben de sürekli onu kovalamak zorunda kalıyordum". Šarūnas için en büyük ceza oturmaktı. Küçük kardeşi Vytenis ise biraz daha farklıydı. O daha yavaştı ama her iki kardeş de çocukluklarında topsuz yaşayamazdı.
Jasikevičius'un babası Linas, her zaman bir spor aşığıydı ve onunla birlikte neredeyse her şeyi takip etti, birlikte SSCB millî takımları veya göğsünde SSCB yazan herhangi bir sporcu için tezahürat yaptılar. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, babası onu 6 yaşındayken ilk basketbol antrenmanına götürdü. İlk antrenörü Kaunas basketbol okulundaki Feliksas Mitkevičius'tu, çok sertti ve antrenmanlardan kaçmaya çalışırken bir kez bile Šarūnas'ı kovalamamıştı. Mitkevičius'a göre Šarūnas 12 yaşındayken basketboldan o kadar sıkılmıştı ki basketbolu bırakmak istiyordu. Ailesini ziyaret etti, durumu özetledi ve bunun Litvanya için büyük bir kayıp olacağını belirtti. Bunun üzerine babası, Šarūnas ile sert bir konuşma yaptı ve basketbolu bırakmasını yasakladı, yerine tenis oynamak istediğini söyledi.
Kaunas basketbol okulunda geleceğin NBA yıldızı Žydrūnas Ilgauskas ile tanıştı ve sonraki on bir yıl boyunca neredeyse her gün okulda, spor salonunda veya başka bir yerde bir araya geldi. Tomas Masiulis takımındaki bir diğer önemli oyuncuydu. Jasikevičius, spor salonuna bağlı olmadığı için ilk başlarda "yetenekli ama tembel" biri olarak görüldüğünü hatırlıyor; tek yaptığı şakalaşmak ve mümkün olduğunca az çalışmaya çalışmaktı. Sonuç olarak, bir keresinde babası onun takımla birlikte Minsk'e gitmesini engelledi. Okuldaki notları felaketti, yine de ailesi onun hiperaktivitesini basketbolda dışa vurduğunu görmekten memnundu ve bu da onu spora teşvik etmelerini sağladı, çünkü bu aynı zamanda bölgedeki kötü arkadaşlardan kaçınmasına da yardımcı oldu. Spor salonunda ve sokakta gerçek sepetler yerine hurda metal kullanarak basket oynuyordu. Çocukluk hayali Žalgiris'te oynamaktaydı ve bu konuda o kadar çılgındı ki her oyuncu hakkında her şeyi, hatta oyuncuların ayakkabı numaralarını bile biliyordu. Žalgiris'in 1986 Kıtalararası Kupa zaferinin ardından, oyuncuları karşılamak için yüzlerce insanın dondurucu soğukta beklediği havaalanına götürmesi için babasına yalvardı. Babası bazı oyuncuları tanıyordu ve odasının tüm duvarlarını süslemek için kullandığı imzalı posterleri ve fotoğrafları almayı başardı.


## Kariyeri.
### Kolej.
Jasikevičius, Maryland Üniversitesi'nde kolej basketbolu oynuyordu. Ortalama 13 sayı ve 4 asistle oynadı.


### Profesyonel.
Jasikevičius kariyer başlangıcını 1998 yılında Lietuvos Rytas ile yaptı ve ilk profesyonel yıllarında ortalama 18.0 sayı, 5.4 asistle oynadı. Rytas'dan sonra Olimpija Ljubljana kulübüne gitti. Sonraki sezon Olimpija Ljubljana ile Slovenya Basketbol Ligi şampiyonluğunu elde etti.
2000 yılında Barcelona'ya transfer oldu. 2003'te Barcelona ile EuroLeague şampiyonluğu yaşadı. Burada 13.4 sayı, 3.2 asistle oynadı. İki kere Liga ACB ve İspanya Basketbol Kral Kupası şampiyonluğu yaşadı.
Daha sonra Maccabi Tel Aviv'e transfer oldu. İsrail ekibinin 2 EuroLeague şampiyonluğunu kazanmasında büyük rol oynadı. İki kere İsrail Basketbol Ligi ve İsrail Basketbol Kupası'nı kazandı.
Jasikevičius Temmuz 2005'te Indiana Pacers ile anlaştı. 12 Milyon Dolar değerinde 3 yıllık sözleşme imzaladı. 112 maçta (16'sı ilk beş) ortalama 7.3 sayı, 3.0 asistle oynadı.
17 Ocak 2007'de Jasikevičius, Stephen Jackson, Al Harrington ve Josh Powell ile birlikte Golden State Warriors'a Troy Murphy, Mike Dunleavy, Jr., Ike Diogu ve Keith McLeod karşılığında takas oldu. 26 maçta (2'si ilk beş) ortalama 4.3 sayı, 2.3 asistle maç başına 11.9 dakika ile oynadı. Jasikevičius 20 Eylül 2007'de takımdan gönderildi.
25 Eylül 2007'de Panathinaikos ile anlaştı. 8.4 Milyon Euro kâr ile 2 yıllık anlaşıldı. 2009'da EuroLeague şampiyonu oldu. Ayrıca Jasikevičius kariyerinde 3 farklı takımla EuroLeague şampiyonluğu yaşamış oldu. A1 Ethnikis ve Yunanistan Basketbol Kupası'nı kaldırdı. 2009 yılında takımdan ayrıldı.
Kasım 2010'da Lietuvos Rytas ile bir yıllık sözleşme imzaladı. Ocak 2011'de Fenerbahçe ile bir yıllık sözleşme imzaladı. Panathinaikos'a geri döndü. Bir sezon Pana, forması giydikten sonra Liga ACB takımlarından Barcelona'ya transfer oldu. Bir sezon da Barça, forması giydikten sonra, Litvanya Basketbol Ligi takımlarından Žalgiris Kaunas ile sözleşme imzaladı. 2013-14 sezonu sonunda basketbolu bıraktığını açıkladı.


### Millî takım.
Jasikevičius Litvanya millî takımının bir üyesiydi. 2000 Yaz Olimpiyat Oyunları'nda ülkesiyle bronz madalya kazandı. Bu turnuvada 14.0 sayı, 5.1 asist ile oynadı, turnuvada en çok 27 sayı atabildi. Yarı finalde ABD'ye yenildiler.
Jasikevičius ayrıca ülkesiyle 2003 Avrupa Basketbol Şampiyonası'nı kazandı. Turnuvanın MVP ödülüne layık görülen Jasikevičius ortalama 14.0 sayı ve 8.2 asist ile oynadı.
Jasikevičius ülkesinin 2007 Avrupa Basketbol Şampiyonası'nda bronz madalya almasında önemli rol oynadı. Turnuvada ortalama 10.4 sayı, 5.6 asist ile oynarken Türkiye karşısında 18 sayıyla oynadı. Millî takım ile son olarak 2012 Yaz Olimpiyat Oyunları'nda sahaya çıkmış ve dördüncü kez katıldığı olimpiyatlar sonunda millî takım kariyerini sonlandırdığını açıklamıştır.


## Antrenörlük kariyeri.
29 Temmuz 2014'te Jasikevičius basketbolu bıraktığını açıkladı ve Žalgiris'te yardımcı antrenörlük görevine getirildi. 2015-16 sezonunda baş antrenör Gintaras Krapikas'ın görevden alınmasının ardından Jasikevičius takımın geçici baş antrenörü oldu. 13 Ocak 2016'da yeni baş antrenör olarak atandığı açıklandı.
22 Ocak 2016'da, Žalgiris'in bir önceki sezonun ikincisi Olimpiakos'u Žalgirio Arena'da 75-55'lik skorla şok edici bir şekilde ezmesiyle baş antrenör olarak ilk EuroLeague zaferini elde etti. 26 Ekim 2016'da, eski uzun süreli baş antrenörü Željko Obradović'e karşı ilk maçtan hemen önce Željko şunları söyledi: "Onun iyi bir koç olacağını ve gelecekte Avrupa'nın en iyilerinden biri olacağını biliyordum." 13 Haziran 2017'de 2016-17 LKL sezonunun en iyi koçu seçildi. Sezonun ardından San Antonio Spurs ve ABD millî takımı baş antrenörü Gregg Popovich onu 2017 NBA Yaz Ligi sırasında koçluk kadrosuna katılmaya davet etti. Ancak Jasikevičius, zaten erken planlanmış olan yaz dönemi nedeniyle bu teklifi reddetti. Jasikevičius ayrıca 2017 Alexander Gomelsky EuroLeague Yılın Koçu ödülü için yapılan oylamada üçüncü sırada yer aldı.
2017-18 EuroLeague sezonunda Jasikevičius ve Žalgiris normal sezonu altıncı sırada bitirerek sürpriz yaptı. 26 Nisan 2018'de Žalgiris, Olimpiakos'u 4. maçta yenerek seriyi 3-1 kazandı ve 2018 EuroLeague Dörtlü Final'e katılmaya hak kazandı. Böyleye Jasikevičus koçuk kariyerinde ilk kez Final Four'a çıkmayı başardı. Bu başarıyı tüm ligdeki en düşük ikinci bütçeye sahip olarak elde etti. Yarı finalde Fenerbahçe ile karşılaşan Žalgiris, karşılaşmayı 76-67 kaybetti ve elendi. İki gün sonra üçüncülük maçında CSKA Moskova ile karşılaştılar ve bu maçı 77-79 kazanarak sezonu üçüncü sırada tamamladılar. 20 Haziran 2018'de, Žalgiris'i bir kez daha Litvanya Ligi şampiyonluğuna taşıdıktan sonra 2017-18 LKL sezonunun en iyi koçu seçildi. 27 Haziran'da Jasikevičius, Žalgiris ile bir sezonluk sözleşme imzaladı. 2019'da üst üste üçüncü kez LKL Yılın Koçu seçildi. Aynı yıl Zalgiris ile Euroleague Play-off'unda Fenerbahçe'ye 3-1'lik seriyle yenilerek turnuvaya veda etti.
2 Temmuz 2020'de Jasikevičius, Barcelona baş antrenörü olarak iki yıllık bir sözleşme imzaladı. Barcelona baş antrenörü olarak ilk sezonunda kulüp 2020-21 EuroLeague'de normal sezonu lider tamamladı. Final four'da Olimpia Milano'yu eleyerek koçuk kariyerinde ilk kez finale yükselen Jasikevičus'un Barcelona'sı, finalde Anadolu Efes'e yenilerek ikinci olmuştur. Jasikevičius ve Barcelona, sonraki iki sezon Euroleague'de üst üste yarı finale çıkmayı başarsa da her iki Final Four'da da ezeli rakip Real Madrid'e yenilerek finale kalamamışlardır. 26 Haziran 2023'te Jasikevičius, birkaç gün önce 2023 Liga ACB şampiyonluğunu kazanmasına rağmen sürpriz bir hamleyle üç sezon sonra Katalan devi ile yollarını ayırdı.
2023-2024 sezonu Türkiye Basketbol Süper Ligi'nin devre arasında 14 Aralık 2023 tarihinde Dimitris İtudis ile yollarını ayıran Fenerbahçe'nin başına getirildi. Jasikevičius, Fenerbahçe ile ilk maçına, gelişinden yalnızca iki gün sonra AS Monaco ile iç sahada oynanan Euroleague maçı ile çıktı ve karşılaşma 86-74 Fenerbahçe galibiyetiyle sona erdi. Böylece Šarūnas'ın Fenerbahçe kariyeri galibiyetle başlamış oldu. Fenerbahçe ile 2023-2024 sezonunda önce Türkiye Kupası'nı ve Anadolu Efes ile oynadığı seriyi 3-1 ile kazanarak Türkiye Basketbol Süper Ligi şampiyonluğu yaşadı. Bu şampiyonlukla Fenerbahçe'de hem basketbolcu hem de koç olarak şampiyon olan ilk yabancı oldu. Aynı zamanda hem Türkiye Kupası'nı hem lig şampiyonluğunu aynu sezon içinde hem oyuncu hem de koç olarak kazanmayı başardı. Jasikevičius'un Fenerbahçe'si aynı sezon Euroleague'de normal sezonu 6. sırada tamamlayıp Play-off'a kalarak AS Monaco'yla eşleşti. Deplasmanda oldukça çekişmeli geçen ve uzatmalara giden 5. maçı Nick Calathes'in son saniyelerde attığı kritik üçlükle 79-80 kazanan Jasikevičius'un Fenerbahçe'si, Monaco'yu 3-2'lik seriyle yenerek 5 sene sonra Final Four'a çıkmayı başardı. Ancak Berlin'deki Final Four'da önce Panathinaikos'a ardından Olimpiakos'a yenilen takım dördüncü oldu.
2024-2025 sezonunda Fenerbahçe ile yarı finalde Galatasaray'ı, finalde ise Beşiktaş'ı yenerek ikinci kez Türkiye kupasını kazandı. Euroleague'de ise takımıyla birlikte normal sezonu Olimpiakos'un ardında 2. sırada tamamladı. Play-off'da Euroleague'in en yeni ekibi Paris Basketball'u 3-0'lık seri ile yendiler ve yeniden Final Four'a çıktılar. Euroleague tarihinde ilk kez Avrupa toprakları dışında, Abu Dabi'de oynanan Final Dörtlüsü'nde geçen sene olduğu gibi yine Ergin Ataman'lı Panatinaikos'a rakip olan Fenerbahçe bu kez 82-76'lık skorla maçı kazanan taraf oldu ve Jasikevičius, koçluk kariyerinde Euroleague'de ikinci kez finale çıkarken Fenerbahçe ise 7. Final Four'unda 7 sene sonra finale yükselmeyi başardı. Ayrıca Jasikevičius, daha önce Ataman'la karşılaştığı hiçbir maçı kazanamamışken bu galibiyetle şanssızlığını kırdı. Finalde Fransız ekibi AS Monaco ile Etihad arenada karşılaştı. Takımının başında çıktığı mücadeleyi takımı 81-70 skorla kazanarak kariyerinde antrenör olarak ilk kez Euroleague'i kazandı ve 2001'den bu yana tek isim altında oynanan 25 yıllık Avrupa Ligi tarihinde, hem başantrenör hem de oyuncu olarak kazanan ilk isim olarak tarihe geçti. Šarūnas Jasikevičius ayrıca sezon içerisinde kariyerinde ilk kez EuroLeague Yılın Koçu Ödülünü almıştır. Aynı sezon Basketbol Süper Ligi'nde takımıyla beraber normal sezonu sadece üç mağlubiyet alarak lider tamamladı. Jasikevičius'un Fenerbahçe'si Play-off'da sırayla Türk Telekom, Bahçeşehir Koleji SK ve Beşiktaş'ı eleyerek ligi iki sene üstü üste bir kez daha şampiyon tamamladı. Jasikevičius bu başarıyla ligde iki sezon üst üste şampiyon olan ilk yabancı koç olurken aynı zamanda hem antrenörlük kariyerinin hem de kulüp ve Türk Basketbol tarihinin ilk Triple Crown'unu kazanmış oldu ve takımıyla birlikte büyük bir başarıya imza attı. 2025-26 sezonunu Beşiktaş'ı yenerek 38. Cumhurbaşkanlığı Kupası'nı kazanarak başlayan Jasikevičius, takımın 8 senelik kupa hasretine son verirken Türkiye'de koç olarak kazanabileceği bütün ulusal kupaları kazanmıştır.


## Kişisel yaşamı.
Šarūnas'ın küçük kardeşi Vytenis Jasikevičius da, profesyonel bir basketbolcudur.
Jasikevičius, Adidas tarafından kendisi adına basket ayakkabısı üretilen ilk Avrupalı basketbolcudur.
2006 yılında, 1998 Dünya Güzeli seçilen İsrailli model Linor Abargil ile evlenip 2008 yılında ayrılmışlardır. Daha sonra 2009'da Atina'daki bir barda Yunan Anna Douka'yla tanışmıştır. Çiftin 2010'da Aila ve 2012'de Lukas adında iki çocuğu olmuştur. Oğlu Lukas, Fenerbahçe basketbol altyapısında U14 takımında oynamaktadır. Çift, ilişkilerinin 8. yılında Yunanistan'da düzenlenen bir düğünle evlenmişlerdir. Düğüne Željko Obradović, Dimitris İtudis, Mike Batiste gibi Avrupa basketbolunun birçok ünlü siması katılım göstermiştir.


## Başarı ve ödülleri.
2015 yılının Şubat ayında Jasikevičius'a Euroleague tarafından "Avrupa Ligi efsanesi" unvanı verildi. Jasikevičius İspanyol Juan Carlos Navarro, Yunan Theo Papaloukas ve Litvan Ramūnas Šiškauskas'tan sonra bu unvanı alan dördüncü oyuncu olmuştur.


### Kulüp.
 - 1 Slovenya Kupası: (2000)
 - 2 İspanya Kupası: (2001, 2003)
 - 2 İspanya Ligi: (2001, 2003)
 - 4 EuroLeague Şampiyonlukları: (2003, 2004, 2005, 2009)
 - 4 Triple Crowns: (2003, 2004, 2005, 2009)
 - İspanya Ligi Final MVP: (2003)
 - Mr. Europa European Player of the Year: (2003)
 - 2 İsrail Kupası: (2004, 2005)
 - 2 İsrail Ligi: (2004, 2005)
 - Euroleague Final Four MVP: (2005)
 - 35 Greatest Euroleague Players: (2007)
 - 2 Yunanistan Kupası: (2008, 2009)
 - 3 Yunanistan Ligi: (2008, 2009, 2010)
 - Euroleague 2001-10 All-Decade Team: (2010)
 - 1 Türkiye Kupası: (2011)
 - 1 Türkiye Basketbol Ligi Şampiyonluğu (2011)
 - 1 Litvanya ligi: (2014)
 - 1 Euroleague Şampiyonluğu (2025)
 - 1 Euroleague yılın koçu ödülü (2025)


### Millî takım.
 - 2000 Yaz Olimpiyatları Basketbol Turnuvası: Bronz Madalya
 - 2003 Avrupa Basketbol Şampiyonası: Altın Madalya
 - 2003 Avrupa Basketbol Şampiyonası: MVP
 - 2007 Avrupa Basketbol Şampiyonası: Bronz Madalya