# EsTram
EsTram, 9 hattan oluşan, şehrin hastanelerini ve üniversitelerini birbirine bağlayan toplam 77 istasyondan oluşan Eskişehir'deki tramvay sistemidir. EsTram'a binişlerde EsKart kullanılır. Toplam hat uzunluğu 55 km'dir ve Yapı Merkezi tarafından anahtar teslim olarak inşa edilmiştir.
UITP (Uluslararası Toplu Taşıma Birliği) tarafından verilen 2004 Yılı Dünya Raylı Sistem Ödülü'nü, Yapı Merkezi İnşaat ve Sanayi Şirketi EsTram (Eskişehir Tramvay Projesi) kazandı. Yapı Merkezi ile Kanadalı ortağı Bombardier tarafından 24 ayda inşa edilen EsTram projesini dünya birinciliğine taşıyan unsurlar kentsel sürdürülebilir kalkınma planlaması, sürdürülebilir ulaşımda raylı sistem çözümü, sistem tasarımı, uygulanan yüksek teknoloji ve çevre kalite yönetimi oldu. EsTram, 28 Haziran 2007 tarihinde TS-EN ISO 9001:2000 ile belgelendirilmiştir.


### Hatlar.
#### İşletmedeki hatlar.
  - 1 (Otogar – SSK)
  - 3 (Osmangazi Üniversitesi – SSK)
  - 4 (Otogar – Osmangazi Üniversitesi)
  - 7 (Osmangazi Üniversitesi – Çankaya) - Ring Hattı
  - 8 (SSK – Batıkent) - Ring Hattı
  - 9 (SSK – Çamlıca) - Ring Hattı
  - 10 (Şehir Hastanesi – Kumlubel)
  - 12 (75. Yıl – Osmangazi Üniversitesi)
  - 36 (Otogar – Opera – Osmangazi Üniversitesi)


#### Koşullu işleyen hatlar (Yedek güzergâh).
  - 5 SSK – Opera


#### Eski hatlar.
  - 6 (Opera – 71 Evler)
  - 13 (Opera – Şehir Hastanesi)
  - 13 (Çankaya – Otogar)
  - 14 (Batıkent – Otogar)
  - 15 (Çamlıca – Otogar)
  - 18 (SSK – Batıkent – Çamlıca – SSK) - Ring Hattı
  - 34 (Osmangazi Üniversitesi – Şehir Hastanesi) (10 numaralı hat açılana kadar geçici olarak kullanıldı.)


#### Son sefer hatları (Sadece depoya dönerken çalışırlar).
  - 2 Osmangazi Üniversitesi – Opera
  - 25 Otogar – Opera – Kumlubel
  - 29 Otogar – Şehir Hastanesi
  - 30 Otogar – 75. Yıl
  - 65 SSK – Arıcılar


#### Planlanan ama iptal edilen hatlar.
  - Osmangazi Üniversitesi – Ihlamurkent
  - Eskişehir Teknik Üniversitesi hattı


### Aktarmalar.
SSK yönüne giden tramvaya binecek ve Kumlubel istikametine gidecek yolcuların, İki Eylül Caddesindeki ES-ES (Çarşı) durağında inmesi, Kumlubel istikametine giden tramvaya binmesi gerekmektedir.
Osmangazi Üniversitesi istikametinden Otogar veya 75. Yıl tramvayıyla gelen ve Şehir Hastanesi istikametine gidecek olan yolcuların, Belediye durağında inmesi Şehir Hastanesi istikametine giden tramvaya binmesi gerekmektedir.
Kumlubel istikametinden gelen ve SSK, Otogar ya da Osmangazi Üniversitesi istikametine gidecek olan yolcuların, ES-ES (Çarşı) durağında inmesi, o istikametteki tramvaylara binmesi gerekmektedir.
SSK yönünden 75. Yıl istikametine gidecek yolcuların ise Belediye durağından 75. Yıl istikametine giden araca aktarma yapması gerekmektedir.
1 saat içerisinde tramvaydan tramvaya ya da tramvaydan otobüse aktarma yapılırken Eskart tekrar okutularak ücretsiz geçiş yapılabilmektedir.
ES-ES (Çarşı) durağında aktarma ücretsizdir.


### Yapımı.
  - Sözleşme başlangıç tarihi (NTP)→11 Temmuz 2002
  - Kazıya başlanması (Çarşı bölgesi)→15 Ağustos 2002
  - Opera kolunun eklenmesi→15 Ağustos 2003
  - Birinci aracın Eskişehir'e gelmesi→10 Aralık 2003
  - Projenin tamamlanması→27 Haziran 2004
  - Seferlerin başlaması→24 Aralık 2004
  - 2. Etap Emek/71 Evler - Opera seferleri başlaması→18 Mart 2014
  - 3. Etap Şehir Hastanesi - Opera seferleri başlaması→10 Mart 2019


### EsTram istatistikleri.
EsTram'a rakamlarla genel bakış (24 Aralık 2004 - 31 Mart 2011)
  - Toplam taşınan yolcu sayısı: 184.672.634 yolcu
  - Ortalama taşınan yolcu sayısı (Hafta içi ve cumartesi): 97.820 yolcu/gün
  - Ortalama taşınan yolcu sayısı (Pazar): 73.885 yolcu/gün
  - Toplam tren km: 9.057.853 km (Dünyanın çevresinde yaklaşık 226 tur)
  - Günlük ortalama km.: 4538 km
  - Toplam sefer sayısı: 1.080.716 sefer
  - Günlük ortalama sefer sayısı: 541 sefer
  - Bugüne kadar en çok yolcu taşınan gün ve tarihi: 114.655 kişi/gün - 14.05.2010


### Teknik Bilgiler.
  - Araç enerji temini: Havai hat DC 750 V
  - Havai hat yüksekliği: 5,90 m
  - Havai hat güvenlik yüksekliği: 4,40 m
  - Hat Uzunluğu: 15.727 m


#### Tramvay seti.
  - Tramvay aracı, lastik tekerlekli araçlara göre dört kat daha uzun fren mesafesine sahiptir.
  - Araç adı: Bombardier Flexity Outlook, Škoda Forcity Classic
  - Uzunluk: 29,5 m
  - Ağırlık (boş): 35.800 kg
  - Genişlik: 2,3 m
  - Araç yüksekliği: 3,5 m
  - Motor gücü: 105 kw dört adet motor
  - Aracın maksimum hızı: 70 km/h
  - Hizmet verilen vagon sayısı: 5 adet
Ek bilgiler:
  - Aktarma hizmeti yeni düzenleme ile beraber tüm ulaşım için geçerli hale gelmiştir.
  - ES-ES (Çarşı) durağından aktarma karşılıklı 2 yön (İsmet İnönü/Yıldız-Şehitlik/Belediye yönlerine doğru) için ücretsizdir.
  - Yeni düzenleme ile beraber öğrenciler için aylık abonmanlık hizmeti sağlanmıştır.


## Tarihçe.
EsTram hatlarına ek olarak Batıkent, Çamlıca, Yenikent, Çankaya, Ihlamurkent, Emek ve 71 Evler'i kapsayan yeni hatların olurluluk raporları ve etüt projeleri 2008 yılı programına alınmak üzere DPT'ye gönderilmiş ve yapımına başlanılmıştır. 2012 yılında rayların yapımına başlanmıştır.
  - 18.03.2014 tarihinde 6 numaralı Emek/71 Evler - Opera hattında seferler başlamıştır (Günümüzdeki 10 numaralı Şehir Hastanesi- Kumlubel hattının temelidir).
  - 08.08.2014 tarihinde 8 ve 9 numaralı Batıkent - SSK ve Çamlıca - SSK ring hatlarında seferler başlamıştır.
  - 16.08.2014 tarihinde 7 numaralı Osmangazi Üniversitesi - Çankaya ring hattında seferler başlamıştır.
  - 10.03.2019 tarihinde 6 numaralı Emek/71 Evler- Opera hattı, 13 numaralı Şehir Hastanesi - Opera hattı olarak güncellenmiştir (Günümüzdeki 10 numaralı Şehir Hastanesi-Kumlubel hattının temelidir).
  - 12.03.2021 tarihinde 12 numaralı 75. Yıl - Osmangazi Üniversitesi hattında seferler başlamıştır.
  - 14.06.2021 tarihinde 13 numaralı Şehir Hastanesi - Opera hattı, 10 numaralı Şehir Hastanesi - Kumlubel hattı olarak güncellenmiştir.
  - 06.01.2025 tarihinde 36 numaralı Otogar - Opera - Osmangazi Üniversitesi hattında seferler başlamıştır.