BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# TTNET
TTNET, Türkiye'de internet sağlayıcısı iletişim ve teknoloji şirketi olarak 26 Nisan 2006 tarihinde Türk Telekom Grubunun bir üyesi olarak kurulmuştur. 14 Mayıs 2006 tarihinde "İnternet Servis Sağlayıcı Lisansı" alarak faaliyetlerine başlamıştır. 26 Ocak 2016 tarihinde feshedilerek mevcut abonelerine Türk Telekom markası altında hizmet vermeye başlamıştır.
TTNET, 2016 yılı başında Türk Telekom'un mobil, sabit ses, sabit geniş bant ve TV alanında hizmet veren markalarını tek "Türk Telekom" markası altında birleştirmesiyle beraber marka kimliğini yitirmiştir. Bugün, TTNET A.Ş. adıyla Türk Telekom markası altında tüzel kişiliğini sürdürmekte ve Türk Telekom Grubunun kurumsal ve bireysel perakende internet servis sağlayıcısı olarak faaliyetlerini yürütmektedir.


## Tarihçe.
  - 2006 - 26 Nisan 2006 tarihinde Türk Telekom Grubunun bir üyesi olarak kuruldu.
  - 2013 - Türk Telekom'un %100 hissesine sahip olduğu bağlı ortaklığı Sobee Yazılım Ticaret Ltd. Şti., bütün aktifi ve pasifi ile yine Türk Telekom'un bağlı ortaklığı TTNET A.Ş.'ye birleşme yoluyla devroldu.
  - 2014 - TTNET, UEFA Şampiyonlar Ligi ve UEFA Avrupa Ligi maçlarının Türkiye yayım haklarını 2015-2016 sezonundan başlayarak üç sezon için satın aldı. UEFA Şampiyonlar Ligi ve UEFA Avrupa Ligi maçlarının Türk Telekom Grubu dijital yayın platformu olan Tivibu üzerinden yayınlanacağı duyuruldu.
  - 2016 - Türk Telekom adı altında yeniden yapılandırıldı.


## Ortaklık Yapısı.
TTNET A.Ş.’nin hisselerinin tamamı Türk Telekom Grubuna aittir. Tek "Türk Telekom" markasına geçilmesi ile beraber, sabit internet sağlayıcı hizmetlerini sürdürmektedir. Ayrıca cihaz tedarik ve satış ile ilgili faaliyet gösteren TT Satış ve Dağıtım Hizmetleri A.Ş. ile, televizyon yayıncılığı ile isteğe bağlı yayıncılık (VOD) hizmetleri alanında faaliyet gösteren Net Ekran A.Ş.'nin de tamamına sahiptir.


## Hizmetleri.
### Kurumsal Hizmetler.
  - TTNET Webim
  - Kurumsal E-Posta
  - NETDİSK
  - TTNET WiFi
  - TTNET Güvenlik
# Dorlar
Dorlar "(Doris)" (Yunanca: Δωριεῖς, Dōrieis), Antik Yunanistan asıllı, Hint–Avrupa kökenli göçebe kabilelerdir. Yaklaşık olarak MÖ 12. yüzyıl ortalarından itibaren Yunan yarımadasına dalgalar halinde akınlar düzenleyerek bu bölgedeki Tunç Çağı'nın egemen Miken uygarlığını yıkmışlardır. Demir Çağı silahlarıyla kısa sürede askeri – feodal Miken krallıklarının siyasi gücünü etkisiz hale getiren Dorlar, Miken etkisi altındaki Batı Anadolu, Girit ve Rodos'un da dahil olduğu adalara yayılmışlardır.
Yayılma bölgelerinde bir siyasi birlik oluşturmayan Dor istilasının sonucunda söz konusu bölgelerdeki yerleşimler arası kültürel ve ticari sıcak ilişkiler de son bulmuştur. Böylece Dor istilasının ardından 4 yüzyıl süren bir “karanlık devir” yaşanmıştır.
Rodos'un ilk sakinleri olan Dorlar, Argos'tan gelen denizci bir kavimdi ve güneş ilahı olan Helios'a taparlardı. Dorlar Rodos'ta en parlak devrini MÖ 3. yüzyılda yaşayan bir medeniyet kurdular. Mısır ve Fenike'nin ürünlerini alıp satarak zengin oldular. Adayı kültür-sanat merkezi, güzel konuşma ve felsefe okulu haline getirdiler. Batı Anadolu'da da şu anda Datça yarımadasının ucunda bulunan Knidos antik kentini hem ticari hem de kültürel açıdan devrin en önemli liman şehri yaptılar.
Makedonya Kralı Demetrios, Rodos'u uzun süre kuşatma altında tutmuştu. Dorlar, Demetrios'la yaptıkları bir savaşı kazandıktan sonra, kuşatmanın kalkması anısına zafer anıtı olarak ve ilahları Helios'a şükran borçlarını ödemek için, Rodos limanının girişine büyük bir Helios heykeli yaptılar. MÖ 281-280 yılında yapılan 32 metre yüksekliğindeki bu tunç heykel, elinde bir meşale tutuyordu. Bugünkü New York limanındaki Özgürlük Anıtı Rodos Heykeli'ni andırmaktadır.
Rodoslular bu heykelin kendilerini ve adayı koruduğuna inanırlardı. Bu heykel Herodot'un belirlediği 7 harikadan biridir. Bu nedenle her yıl "Helicia" denilen şölenler düzenler, bu heykelin dibinde dört atlı bir arabayı denize atarlardı. İnanışlarına göre, Helios böyle bir arabayla dünyayı dolaşarak insanları gözetlerdi.
# İcma
 - YÖNLENDİRME 
İcmâ (Arapça: الإجماع), bir İslam hukuku terimi.
İcmâ İslâm hukukuna göre, herhangi bir çağ veya dönemde yaşamış İslam bilgini ve müctehidlerin kitap (Kur'an), Sünnet ve bazı mezheplere göre kıyasın delillerine dayanarak, şeriatın (İslâmî hükümlerin) konuları hakkında hüküm vermeleri veya benzer diğer hükümler arasında birleşmeleridir.#YÖNLENDİRME 
İcmâ, katılımcılarının görüş beyan edip etmemesi açısından ikiye ayrılır. Sarih icmâ, herhangi bir zamanda, icmaya katılma imkanına sahip olan bütün müctehidlerin tek tek görüş beyan ederek aynı fikirde birleşmeleridir. Sükûti icmâ ise müctehidlerin bir kısmının, görüş beyan edecek vakit ve imkanları olduğu halde ilgili konuda sessiz kalmalarıdır. Bu sessizlik genel görüşe iştirak ettikleri şeklinde yorumlanır.#YÖNLENDİRME 
Şartları gerçekleşmiş bir sarih icmâ, kesin delil olarak kabul edilirken, sükûti icmâın ise delil gücü konusunda ise fıkıh yazarları arasında fikir ayrılığı vardır. Bazı yazarlar, sükûtî icmâı kesin delil olarak görürken, bazıları yalnızca delil olarak saymakta, bazıları ise delil olarak kabul etmemektedir.#YÖNLENDİRME 
İcmâın geçerli olabilmesi için bazı şartların varlığı aranmaktadır. Öncelikle icmâın İslam peygamberi Muhammed'in vefatından sonra gerçekleşmesi gerekmektedir. Fıkıh yazarlarına göre, Muhammed hayatta iken icmâdan bahsedilemez, çünkü onun kararları Sünnet çerçevesinde ele alınmalıdır.#YÖNLENDİRME Bununla birlikte icmâ edenlerin müslüman ve müctehid olmaları gerekir. Müctehid, dinin tafsîlî delillerinden şer'î hüküm elde etme yeteneğine ve ehliyetine sahip olan, adaletli kimsedir.#YÖNLENDİRME Bir diğer şart ise bir konu hakkında icmâ olarak kabul edilebilecek bir fikir birliğinin oluşmasıdır. Çoğunluğun bir fikir birliği oluşturmasıyla birlikte, ondan az sayıda da olsa karşıt görüşte bulunan yazarların olması hali icmâ olarak değerlendirilmez.#YÖNLENDİRME Son olarak, icmâın şer'î bir hüküm hakkında olması gerekir. Buna dair olmayan fikir birliği halleri icmâ olarak kabul edilmez.#YÖNLENDİRME 
İcmâın gerçekleşebilmesi için aranan bir diğer unsur ise icmâın bir dayanağının (senedinin) olmasıdır. Senet ile kast edilenin, müctehidlerin fikirlerini dinde geçerli görülen bir temele dayandırmalarıdır. Böyle bir temele sahip olan icmâın geçerli olacağı fıkıh yazarlarınca kabul edilmektedir.#YÖNLENDİRME
# Kıyas
 - YÖNLENDİRME 
Kıyas (Arap: القياس), analoji, bir İslâm hukuku terimi, fıkhın dördüncü kaynağı.
Kıyas, hükmü hakkında nas (ayet ve/veya sünnet) bulunmayan bir meseleyi, aralarındaki ortak sebep-sonuç bağından dolayı hükmü ayet veya hadisler ile çözülmüş bir konuya benzeterek çözmektir.
Kıyas yoluyla hükme varan hukukçuya müctehid denilir. Müçtehit, kıyas yaparken ayet ve hadisleri yorumladığı için müçtehitlerin hükümleri birbirinden farklı hatta birbiriyle çelişen hükümler (ictihadlar) olabilir.
Hicretin 3. yılına kadar ortaya çıkan problemler kıyas yoluyla çözümlenebilmişse de bundan sonra kıyas yapılmadığı çeşitli kaynaklarda ifade edilmiştir.
Kıyası bazı İslâm hukuku, yani fıkıh, mezhepleri kabul ederken, bazı İslâm hukuku mezhepleri kabul etmez. Örneğin, Şîa-İsnâaşeriyye mezhebi ictihatta kıyas yerine direkt olarak aklı esas alıp içtihatta kıyasa başvurmaz.
# İstishâb
 - YÖNLENDİRME 
İstishâb (Arapça: الاستصحاب), bir İslâm hukuku terimi.
İstishab kısaca; geçmişte sabit olan bir hükmün, sonradan değiştiği bilinmiyorsa ve/veya değiştiğine dair bir delil bulunmuyorsa, aynı kalmasına hükmetmektir. Örneğin, "tersi bir haber gelinceye kadar bir çiftin evliliklerinin devam ediyor kabul edilmesi gibi." Bu fer'i bir delildir.
Sözlükte, birini kendine yakın bulmak ve onun dostluğunu istemek gibi anlamlara gelir. Terim olarak ise daha önce varlığı bilinen bir durumun aksine delil bulunmadıkça varlığını koruduğuna hükmetmek demektir.
İstishab, daha çok savaş, deprem, yangın gibi bir felaket sonrasında kayıp olan insanların kazanılmış haklarının korunmasını amaçlar. Ölüm haberi alınıncaya kadar o kimsenin mevcut hakları korunur. Ancak o esnada bu kişi, yeni haklar elde edemez.
# Dumanlı kuvars
Dumanlı kuvars (İngilizce: "Smoky quartz" veya "Cairngorm", Almanca: "Rauchquarz") kahverengimsi bir makrokristalin kuvars çeşidi. Bir dağ kristali (necef taşı) türü olan dumanlı kuvars koyu duman renginde ve yarı şeffaftır. Çok koyu kahverengiden opak siyah renge kadar olan bir çeşidine morion denir.
Kimyasal formülü SiO2'dir. Özgül ağırlığı 2.65, kırılma katsayısı (indeksi) 1,54-1,55 ve Mohs sertliği ise 7'dir. Dumanlı kuvars bir makrokristalin kuvars çeşididir. Diğer makrokristalin kuvarslardan bazıları: Ametist, Kedigözü, Sitrin, Dağ kristali ve Pembe kuvarstır.
Dumanlı kuvars binlerce yıldır süs, dekoratif ve dini nesnelerde değerli taş olarak kullanılmıştır. Dumanlı kuvarsın bağlı olduğu burçlar Oğlak ve Yay'dır. Eski zamanlardan beri dumanlı kuvarsın gerginliği giderdiği, korku, panik ve kızgınlığı olumlu duygulara, huzur ve neşeye değiştirdiğine inanılmıştır. Bazıları pankreas ve böbreklerin daha iyi çalışmasına ve zehirli maddelerin vücuttan atılmasına yardım ettiğine inanır.
Dumanlı Kuvars ve onun tam siyah türü olan MORİON dünyada en güzel ve bol miktarda Brezilya'da ve Türkiye'de çıkartılır. Türkiye'de Aydın ili, Koçarlı-Çine-Karacasu ilçelerinde dumanlı kuvars yatakları bulunmaktadır. Yaklaşık 30 yıldır Koçarlı ilçesine bağlı Mersinbeleni Köyü ve civar köyleri tarlalarında topladıkları dumanlı kuvars kristallerini satarak ek gelir elde etmektedirler.
# Nestor Mahno
Nestor Mahno, (Ukraynaca: Нестор Іванович Махно, 7 Kasım 1888 - 25 Temmuz 1934) Ekim Devrimi'nde Bolşevik çizgiyi kabul etmeyen Ukraynalı anarko-komünist devrimcidir.
Anarşist ilkeler ve değerleri gerçekleştirmek üzere giriştiği yoğun çaba Bolşeviklerin iktidarını pekiştirmesi ardından kesintiye uğramıştır. Liberter Komünistlerin Örgütsel Platformu isimli, anarşizm için önemli tartışmalar açan metnin yazarlarındandır. Ayrıca, Ukrayna'daki anarşist hareket Mahnovşçina'nın da fikir babasıdır.
7 Kasım 1888'de Ukrayna da Dinyeper Nehri ile Azak Denizi arasında bulunan Ekaterinoslav vilayetindeki Gulyai-Polye'de yoksul bir köylü ailesinden doğdu. Küçük yaşlarda çobanlık yaptı. 12 yaşında okulu ve ailesini terk etti. 1906 yılında Gulyai-Polye'de anarşist bir gruba katıldı. İki yıl sonra bölgedeki bir polis memuruna yönelik saldırıya katıldığı için yargılandı. Mahkeme onu idama mahkûm etti fakat yaşının küçüklüğü nedeniyle cezası süresiz hapse çevrildi. Hapis yıllarında hücresini anarşist Peter Arşinov ile paylaştı. Arşinov ona özgürlükçü öğretinin ilkelerini öğretmekle birlikte Bakunin ve Kropotkine olan inancını geliştirmiştir.
1917 Şubat Devrimi ile mahpusluk dönemi bitmiş ve serbest bırakılmıştır. Köyünde halkı örgütleyip komünler kurmuş ve kendisi de halkla birlikte çalışmıştır. Kısa süreliğine bile olsa Ukrayna kırsallarında anarşist yönetim sisteminin hüküm sürmesini sağlamıştır. Malatesta ile birçok defa mektuplaşmış, ona fikirler ve bilgiler vermiştir. İsyancı çeteleriyle İspanya İç Savaşına örnek olmuştur. Kırım'da çıkan olaylarda hapishanelerdeki anarşistlerin özgürlüğü karşılığında Kızıl Ordu'ya yardım etmiştir. O dönem Kızıl Ordu'nun başında olan Bolşevik liderlerden olan Lev Troçki Mahno ve çetesini tehdit olarak gördükleri için verdiği sözü tutmamıştır. Devamında da 26 Kasım 1920'de Troçki'nin emriyle Mahno'nun Gulyai-Polye'deki karargahına Kızıl Ordu saldırmıştır. Baskın sonucu Mahno'nun adamlarının bir kısmı yakalanıp kurşuna dizilerek infaz edilmiştir. Mahno ise baskından kurtulup Ukrayna'da bir süre dolaştıktan sonra Dinyeper'i aşarak Romanya'ya gitmiş ve sonunda da Paris'e ulaşmıştır. Paris'te onu İspanyol anarşist Buenaventura Durruti karşıladı. Hayatı Paris'te veremden dolayı son bulmuştur. Mezarı ünlü Père Lachaise Mezarlığına defnedilmiştir.
Mahno'nun savaş teknikleri, pusuya ve sürpriz çıkışlara dayalı gerilla taktikleri için; Küba, İspanya ve Vietnam'da kullanılacak savaş yöntemlerine bir ön işarettir.


## Popüler Kültür.
Nestor Mahno Paradox Interactive tarafından geliştirilen ve yayınlanan Hearts of Iron IV isimli oyunun "Kaiserreich" isimli modunda Fransa ülkesinin Anarko-sendikalist lideridir.
# Tayyar Mehmed Paşa
Tayyar Mehmed Paşa (d.? Ladik - ö. 24 Aralık 1638, Bağdad), IV. Murad saltanatında 26 Ağustos 1638 - 24 Aralık 1638 tarihleri arasında 3 ay 28 gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.


## Hayatı.
Tayyar Mehmed Paşa, Osmanlı İmparatorluğu Sivas Eyaleti Amasya sancağına bağlı Ladik kasabasındandı. Babası Nasuh Paşa'nın kethüdası ve sonra Bağdad valisi olan ve bu görevde iken 1625'te öldürülen Vezir Mustafa Paşa'dır. Tayyar lakabını olasılıkla süratli askerî harekâtlarından almıştır. Bu lakabın babasından gelmiş olduğu da bildirilmektedir.
Tayyar Mehmet Paşa iyi bir eğitimle yetiştikten sonra çeşitli sancakbeyliklerinde bulundu. 1620 Lehistan Seferi'nde yararlıklar gösterdi. 1621'de vezirlik rütbesi verildi ve Halep valisi oldu ve ardından sıra ile Sivas valisi, 1630'da 1. kez Diyarbakır valisi, 1631'de Anadolu beylerbeyi; 1632'de 2. kez Diyarbakır valisi görevlerine getirildi. İkinci kez Diyarbakır valiliği ile birlikte Musul mühafızlığı görevi de verilmişti.
IV. Murat'ın Bağdat Seferi sırasında sadrazam Bayram Paşa yolda vefat edince ruznameci İbrahim Efendi'nin tavsiyesi üzerine sultan tarafından orduya çağrıldı ve kendisine 27 Ağustos 1638 tarihinde sadrazamlık görevi verildi. Bağdad kuşatması 15-16 Kasım'da başladı ama Aralık sonlarına kadar şehrin düşmesi gecikti. Bundan sinirlenen IV. Murad sadrazama şiddetli bir emir göndererek surlara yapılacak şiddetli genel hücumla kalenin biran evvel ele geçirilmesini istedi. 24 Aralık'ta surlara bir genel hücum başlatıldı ve Sadrazam Tayyar Mehmed Paşa şahsen serdengeçtilerin başına geçerek kalenin en önemli birkaç burcunu bu birlikle eline geçirdi. Ancak bu arada elinde kılıcı ile öldürüldü. Kuşatmanın 40. gününde ağır kayıplara uğramış bulunan Safevî kale komutanı Bektaşhan, vire ile teslim oldu.
Tayyar Mehmed Paşa'nın mezarı, aynı şehirde savaşta ölen babası Mustafa Paşa'nın mezarı yanında, İmam-ı Azam Türbesi Mezarlığı'ndadır.
Sultan IV. Murad'ın onun savaşta ölmesine çok üzülmüş olduğunu gizleyememiş ve 
Ah Tayyar, Bağdad kalesi gibi yüz kaleye değerdin.. 
diye hayıflandığı bildirilmiştir.


## Değerlendirme.
Sicill-i Osmani'de şöyle değerlendirilmektedir:
Akıllı, olgun ve cesurdu.


## Konuyla ilgili yayınlar.
  - Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) "Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım, XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar)", Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.386-387
  - Buz, Ayhan, (2009) "Osmanlı Sadrazamları", İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5, say.109.
  - Danışmend, İsmail Hami, (2011), "İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi 6 Cilt", İstanbul:Doğu Kütüphanesi, ISBN 9789944397681
  - Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), "Sicill-i Osmani", İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.III s.258 
  - Özgören, Reşat, "Mehmed Paşa (Tayyar)" (1999) "Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi", C.2 s.171, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Yayıncılık A.Ş. ISBN 975-08-0071-01.
# Nevesinli Salih Paşa
Nevesinli Salih Paşa (d. 1607, Nevesin, Bosna - ö. 17 Eylül 1647, İstanbul), Osmanlı Padişahı İbrahim saltanatında 17 Aralık 1645 - 16 Eylül 1647 tarihleri arasında bir yıl dokuz ay sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.


## Hayatı.
Hersek sancağına bağlı Nevesin'lidir. Boşnak asıllıdır. Önce defterdar Niğdeli Mustafa Ağa'ya intisap etmiştir. Sicill-i Osmani ise onun Niğdeli Mustafa Paşa'nın oğlu olduğunu bildirir. Defterdar Mustafa Ağa'nın ölümünden sonra Ruznameci İbrahim Ağa'ya intisap edip maliye mesleğinde yetişmiştir. Sırasıyla baş-muhasebeci, cizye 
muhasebecisi, matbah emini, defter emini, tersaney-i hümayun emini ve kapıcılar kethüdası; 1643'te ikinci imrahor; Haziran 1644'te Yeniçeri Ağası olmuştur. 1644'te vezirlik rütbesi verilerek başdefterdar görevine geçmiştir.
17 Aralık 1645'te Sultanzade Mehmed Paşa sadrazamlıktan azledildikten sonra sadrazam olmuştur.
Bu dönemin başında Girit Savaşında Hanya Kalesinin fethedildiği haberi geldi ve bunun için Haliç'te ve Galata'da günlerce şenlik düzenlendi. Sultan İbrahim, Hanya fatihi Yusuf Paşa'ya kendisine özel hediyeler getirmediği için sinirlenmişti. Şubat 1646'da Sultan Yusuf Paşa'yı huzuruna çağırarak hemen Girit'e gitmesini emretti. Yusuf Paşa hazırlıksız olması ve mevsimin uygun olmaması dolayısı ile bunun imkânsız olduğu cevabını verince Sultan'ın sinirleri daha da depreşti. Yusuf Paşa'ya bu kaleyi fethinden sonra kale savunucularını serbest bırakması nedeniyle serzenişte bulundu. Yusuf Paşa buna gayet dik yanıt verince Sadrazam Salih Paşa'nın onun hayatını bağışlaması için yalvarmalarına rağmen Sultan, Yusuf Paşa'yı boğdurup katlettirdi. Deli Hüseyin Paşa Girit serdarlığına atandı.
Bundan sonra Sultan İbrahim ruhsal bunalımlar içine girdi. Fakat iki yaşında olan kızını Fazlı Paşa ile evlendirerek büyük bir düğün eğlentisi yaptı. Sadrazam Salih Paşa sağdıç oldu. Hazırlanan büyük nahılların Eski Saraya gidişi için yolların genişletilmesi ve diğer düğü ve eğlence hazırlıkları büyük masraflara yapıldı. Sadrazam 50 bohça giysi, çeyiz yüklü hayvan katarları, şekerden yapılma maket ve ağaçlar için yapılan masraflar için 50 bin kuruş harcadı.
Sultan İbrahim şehrin çeşitli semtlerinde bulunan şeyhler, imamlar ve üfürükçülerden sağlık ummaktaydı ve onları ziyaret eder olmuştu. İstanbul'da araba ile dolaşıp sultanın yolunu geciktirmeyi yasakladı ve bunu uygulaması için Sadrazam Salih Paşa'ya kati emir verdi. Sultan, 17 Eylül 1647'de Davutpaşa'da bulunan bir üfürükçüye gitmekteyken Etyemez'de önüne bir araba çıktı. Bu durum, araba yasağına dair verdiği emrin yerine getirilmemesinden dolayı Sultan İbrahim'i çok öfkelendirdi. Sadrazam Salih Paşa'yı ikindi divan toplantısında önüne getirtti. Görmek istediği üfürükçü imamın evinin önünde onu kuyu ipi ile boğdurttu. Bazı tarihçiler bu idama asıl nedenin o yılki savaşlarda olan başarısızlık ve sadrazam aleyhtarlarının devamlı aksi telkinlerine bağlarlar. Bir yıl dokuz ay sadrazamlık yapmıştı ve yaşı 40'a varmamıştı.
# Kara Musa Paşa
Kara Musa Paşa (d. Vikoč – ö. 1649, İstanbul), İbrahim saltanatında 16 Eylül 1647 - 21 Eylül 1647 tarihleri arasında beş gün sadrazam unvanını taşımış bir Osmanlı devlet adamıdır.


## Hayatı.
Osmanlı İmparatorluğu'nun Hersek Sancağı'ndaki Vikoč kasabasında Boşnak asıllı Vehabegović âilesine doğdu. Enderun'da eğitilmiştir. IV. Murat'ın muhasipliği ve silahdarlığı görevlerinde bulundu.
Sultan İbrahim döneminde Müsahibe Şekerpare Hatun ile nikahlandı. Kapıcıbaşı görevine getirildi. 1640'ta tersane emini; sonra sipahiler ağası; şehremini; kapıcıbaşı; bölük ağası; 1645'te Yeniçeri Ağası oldu. Aralık 1645'te vezir rütbesi verilerek başdefterdar görevine tayin edildi.
Kaptan-ı derya Koca Musa Paşa Eğriboz önünde Venediklilere karşı yaptığı deniz savaşında Öldükten sonra Ocak 1647'de kaptan-ı derya olarak tayin edildi. Fakat donanma ile yaptığı Akdeniz seferinde Kandiye kalesi kuşatmasını geciktirdiği ve herhangi bir başarı göstermediği nedeni ile bu görevden azledildi. Eşi Şekerpare Hatun Saray'da Sultan İbrahim üzerinde olan nüfuzunu kullanarak Kara Musa Paşa'nın cezalandırılmasını önledi.
Kaptan-ı deryalık azlinden hemen sonra Girit'ten dönmekte iken 16 Eylül 1647'de sadrazam Nevesinli Salih Paşa'nın idamı edildi. Onun yerine İstanbul'a gelmekte olan Kara Musa Paşa sadrazam tayin edildi. Bu haber istanbul'a dönmekte olan donanmaya acele bildirildi. Sadaret mührü ise kapıcılar kethudası tarafından donanmaya deniz yolu ile gönderildi. Kara Musa Paşa İstanbul'da beklenirken Hezarpare Ahmed Paşa sedaret kaymakamlığı yapmaktaydı. Hazerpare Ahmet Paşa Sultan İbrahim'e tesir ederek Kara Musa Paşa'nın, tayininden 5 gün sonra, sadaret haberini almış ancak mührü henüz alamamış iken, 21 Eylül 1647 günü gıyaben azledilmesini sağladı. Sadrazamlık görevi Hezarpare Ahmed Paşa'ya asaleten verildi.
İstanbul'a sadrazam olduğu haberini öğrenmiş olarak dönmekle beraber mühr-ü hümayunu eline geçirmediği için Kara Musa Paşa birçok sadrazam listesinde bulunmamaktadır.
İstanbul'a eriştiğinde, sedaret makamına oturamadan, ikinci vezir olarak görevlendirildi. Aralık 1647'de Bağdad valiliğine gönderildi. Ocak 1649'da azledilerek İstanbul'a döndü. Yetişkin olmayan IV. Mehmet'in naibi Kösem Sultan, onun danışmanları ve sadrazam kararı ile 1649'da idam edildi.


## Değerlendirme.
Sicill-i Osmani onu 
 cesur ve gayretliydi
diyerek değerlendirmektedir.
Osmanlılar Ansiklopedisi şunları bildirir: 
Cundiler ocağından yetiştiğinden gayet iyi bir silahşor ve ünlü bir pehlivandı. IV. Murad'ın mahir bir silahşor olarak yetişmesinde büyük tesiri olmuş; kendisiyle sık sık gürese tutuşarak IV. Murad'ı eğitmiştir.
# Bahçeburun, Milas
Bahçeburun, Muğla ilinin Milas ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Muğla iline 77 km, Milas ilçesine 8 km uzaklıktadır.
# Kultak, Milas
Kultak, Muğla ilinin Milas ilçesine bağlı bir mahalledir.
Kultak mahallesi Milas'ın 60 km. güneydoğusunda Ören beldesine bağlı bir yerleşim yeridir. 1965 yılına kadar Muğla merkeze bağlı bir köy iken, köy yolunun Ören'den gelmesinden dolayı Milas'a bağlanmıştır. Çok eski bir köy olduğu merkezinde bulunan kavak ağaçlarının ve mezarlıkların çokluğundan ve eski tarihi kalıntılardan anlaşılmaktadır. Kultak ismi ansiklopedilerde ibadet edilen yüksek yer, tepe olarak belirtilmektedir. Tarım, halıcılık, madencilik,hayvancılık ve fazla yaygın olmasa da arıcılık geçim kaynaklarıdır. Ayrıca son yıllarda zeytincilik giderek önem kazanmaktadır. Kultak mahallesinde sağlık evi, cami, ilköğretim okulu, telefon santralı, iç mesuyu, bunlarla ilgilenen devlet görevlileri mevcuttur. Son yıllarda Ören'den Muğla'ya dolmuş işlediğinden ve köy Bodrum-Akyaka-Marmaris arası sahil yolunun üzerinde olduğundan, doğal güzelliği ile ün salan Sedir Adası'nın, Akbük Koyu'nun yolu üzerinde doğal güzellikleri ile turizme hitap edecek özellikleri bulunan bir yer haline gelmiştir. Milas ilçe merkezine uzaklığı 60 km, Muğla ile merkezine olan uzaklığı 50 km.dir.
KULTAK mahallesi ayrıca GÖKOVA KÖRFEZİ ÖZEL KORUMA ÇEVRE KORUMA BÖLGESİ sınırları içerisinde olup; 1. ve 3. derece doğal sit alanı ilan edilmiş olmasına rağmen, mahallede hala açık işletme usulü kömür çıkartılmaktadır
Kultak Köyü; 37.040928 Enlem - 28.043976 Boylam koordinatları arasında yer alır.


## Tarihçe.
Köy, eski bir yerleşim alanının üzerine daha sonradan gelen Yörükler tarafından kurulmuş olup, ilk önce Zeytinköy'ün bir mahallesi iken 1960'tan sonra köy statüsüne kavuşmuştur.


## Coğrafya.
Muğla iline 50 km, Milas ilçesine 60 km uzaklıktadır.


## Nüfus.
TÜİK (Türkiye istatistik enstitüsü kurumu)nun 2010 yılında yaptığı adrese dayalı nüfus verilerine göre mahalle nüfusu 392 dir.ERKEK=196
KADIN=196
TÜİK (Türkiye istatistik enstitüsü kurumu)nun 2007 yılında yaptığı adrese dayalı nüfus verilerine göre mahalle nüfusu 386 dır.ERKEK=196 KADIN=190 olarak belirlenmiştir.
TÜİK (Türkiye istatistik enstitüsü kurumu)nun 2008 yılında yaptığı adrese dayalı nüfus verilerine göre mahalle nüfusu 367 dır.ERKEK=186 KADIN=181 olarak belirlenmiştir.
# Stardium
Stardium, Türkiye'de 15 Haziran 2002 tarihinde kurulmuş olan bir müzik yapım şirketi.
İlk olarak 2005 yılında Redd'in ilk albümü olan 50/50 yapımcılığını üstlenen şirket daha sonraları, Bomb, Murat Boz, Cüneyt Çakım ve Ayça Tekindor, Grup Hepsi, Özgür Çevik, Nükhet Duru gibi sanatçıların ve grupların albümünü çıkarmıştır.
2011 yılı itibarıyla Deha, Murat Güneş, Sevtap Ünal, Ediz, Mişa, Cüneyt Ergün Stardium Müzik'e bağlı sanatçılardır.
# Trail Blazer
Trail Blazer, Türk metal grubu Pentagram'ın 1992 yılında yayınlanan ve thrash metal tarzındaki albümüdür. Alman firma Nuclear Blast Records etiketiyle yayımlanan Trail Blazer, Pentagram'ın ikinci stüdyo albümüdür. İlk kez beş kişilik kadrosuyla bir albüm yayımlayan Pentagram'ın bu kadrosunda solo gitarda Demir Demirkan, vokallerde ise Ogün Sanlısoy vardır. Albümün "Living On Lies" parçasında Gür Akad solo gitarda yer almıştır.
1994'te Almanya'da çıkan CD versiyonunda "Holiday in the Sun" yorumu çıkarılmış ve "Vita es Morte" ve ilk albümden "Powerstage" adlı parçaların konserler versiyonları eklenmiştir. Bu yorumlarda solo gitarı gruba albüm kayıtları bittikten sonra katılan Metin Türkcan çalmaktadır.Bu CD baskısında grup fotoğrafında da Demirkan yerine Türkcan yer almaktadır. Bu ikinci baskının kartonetinde; Fly Forever şarkısının 1993'te Siirt'te girdiği bir çatışma esnasında hayatını kaybeden grubun eski gitaristi Ümit Yılbar'a adandığı belirtilmiştir. Albüm 2008'de Sony Music etiketiyle tekrar yayımlandı.


## Parça listesi.
Belirtilenler dışında söz ve müzikler Hakan Utangaç, Cenk Ünnü, Tarkan Gözübüyük, Demir Demirkan ve Ogün Sanlısoy tarafından yazılmıştır.
  - "Secret Missile" - 6:50
  - "Livin' on Lies" - 4:24
  - "Trail Blazer" - 7:14
  - "Vita es Morte" - 4:14
  - "Fly Forever" - 6:24
  - "Time Bomb" - 6:21
  - "Over the Line" - 4:03
  - "The Planet" - 3:49
  - "Brain on the Wall" - 3:13
  - "Holiday in the Sun" (John Beverly, Paul Cook, Steve Jones, John Lydon) - 3:11
  - "No one Wins the Fight" - 6:21


## Künye.
Pentagram - Prodüktör, kayıt, mix
  - Ogün Sanlısoy - Vokal
  - Hakan Utangaç - Gitar, geri vokal
  - Demir Demirkan - Gitar, geri vokal
  - Tarkan Gözübüyük - Bas gitar, geri vokal
  - Cenk Ünnü - Davul, geri vokal
  - Metin Türkcan - Gitar (Konser kayıtlarında ve Secret Missile klibinde yer almıştır.)
  - Alptekin Erman - Kayıt, mix
 - YÖNLENDİRME
# Hava Harp Okulu
Hava Harp Okulu (HHO), Türk Hava Kuvvetlerine muvazzaf subay yetiştiren, lisans derecesinde akademik eğitim ve öğretim veren askeri okul. 2016 yılında çıkarılan kanun hükmünde kararname ile Milli Savunma Üniversitesine bağlanmıştır.


## Tarihçe.
Batıdaki askeri havacılık alanındaki gelişmelere paralel olarak Osmanlı İmparatorluğu'nda, 1912 yılında, Hava Harp Okulunun bugünkü bulunduğu bölgede, Tayyare Mektebi adıyla ilk havacılık eğitim kurumu açıldı. Uzun bir süre, bir dizi aşamalar geçiren ve yer değiştiren okulda çoğunlukla Kara Harp Okulu mezunu subaylar uçucu olmak üzere eğitilmişler ve daha sonra bu subaylar, Türk Hava Kuvvetleri'nin çekirdeğini oluşturmuşlardır. 1951 yılında kurulan Hava Harp Okulu ve yerleşkesi Yeşilyurt, Bakırköy'dedir. Hava Teknik Okullar Komutanlığı yerleşkesi ise 17 Eylül 1954 tarihinde Gaziemir, İzmir'e taşınmıştır.


## Uçuş eğitimi.
Gerekli şartları sağlayarak Hava Harp Okuluna girmek için başvuruda bulunan aday öğrenciler spor, sağlık, psikomotor ve mülakat aşamalarını başarı ile tamamladıktan sonra öğrenci seçme uçuşuna tabi tutulurlar. Pilotaj eğitimleri pervaneli uçaklar kategorisindeki T-41D ile yapılmaktadır. Öğrenci seçme uçuşunu başarı ile tamamlayanlar bir aylık intibak eğitimini de başarı ile geçenler sonrasında yemin ederek okulun öğrencisi olurlar. Hava Harp Okulu'ndaki dört yıllık öğrenimleri süresince öğrenciler, sınıflarına göre uçuş aktivitelerinde bulunurlar. Ayrıca ara sınıf öğrencileri kampında ve yaz tatilinde İzmir'de bulunan Hava Astsubay Meslek Yüksekokulunda düzenlenen Türk Hava Kurumunun planör eğitimini alırlar. Uçuş eğitiminin amacı ise "Hava Harp Okulu" öğrencisini pilotaj eğitimine hazırlamak, uçuş disiplini, uçuş emniyeti ve brifing usullerini öğretmek, çeklist, uçuş el kitabı ve teçhizat kullanma alışkanlığı kazandırmak, zamana riayet, uçuculuk örf ve adetlerini aşılamak, temel havacılık bilgilerini uygulama ortamında öğretmektir. Erasmus Programı'nın aktif olduğu okulda ayrıca 1992 yılından beri farklı ülkelerden misafir askerî personele eğitim de verilmektedir.
Okul öğrencileri ya da mezunları içerisinden yetenek keşfi sonrası yapılan özel sınavla Türk Yıldızları ve Solo Türk uçuş ekibine katılmak üzere yetiştirilmek üzere öğrenciler seçilmektedir.
# Nişancı İsmail Paşa
Ayaşlı Nişancı İsmail Paşa (d. 1621 – ö. 1690, Rodos), II. Süleyman saltanatında, 2 Mart 1688 - 2 Mayıs 1688 tarihleri arasında iki ay sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.


## Hayatı.
Ankara yakınlarında olan Ayaş'ta bir Türk ailede doğmuştur. Enderun'dan saray eğitimi alıp devlet memuriyetinde ilerlemeye başlamıştır. Bu arada Rumeli Beylerbeyliği yapmış ve bundan sonra bir müddet devlet memurluğundan ayrılmıştır. Fakat 14 Mart 1678'de nişancı olarak tekrar devlet idareciliğine girmiştir. Köprülü Fazıl Ahmet Paşa sefere çıktığı zaman 7 Ekim'de geçici olarak İstanbul muhafızı ve sadaret kaymakamlığı yapmış ve bu görev sonunda vezir rütbesi verilmiştir.
1687'de beşinci vezirlik ile Kubbealtı veziri olmuştur. Şubat 1688'de "fetvacı" adı ile bilinen isyancı "Başçavuş Hüseyin Ağa"'nın idamı üzerinde İstanbul'da çıkan asker ve halk karışıklıklarını bastırmak üzere 1 Mart 1688'de Sultan II. Süleyman tarafından İstanbul kaymakamı olarak görevlendirilmiştir.
Köprülü Damadı Abaza Siyavuş Paşa'nin kapıkulu askerlerinin büyük isyanı sonucu 2 Mart 1688'de öldürülmesi üzerine bir hafta sadaret kaymakamlığı yaptıktan sonra sadrazam olmuştur. 2 ay gibi çok kısa sadaret döneminde Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları devam etmiştir. Nisan 1688'de Venedikliler Eğriboz Adası'nı kuşatmaya almışlardır.
Ayrıca karışıklık ve mali problemlerle uğraşmaya devam etmiştir. Kısa sadaret döneminde aleyhtarları arasında saraylılar olduğu gibi sivil idarede hala çok önemli yeri olan Köprülüler'den Köprülü Fazıl Mustafa Paşa da bulunmaktaydı. Bu aleythar grup gizliden ve hatta açıktan sadrazamın politikasını devamlı olarak tenkit etmekteydiler. Nitekim 2 Mayıs 1688 tarihinde azledilmiştir.
Azledildikten sonra tutuklanarak Kavala'ya gönderilmiş ve oradan da Rodos'a sürgün edilmiştir. Rodos'ta iken yeni sadrazam olan Köprülü Fazıl Mustafa Paşa, Ayaşlı İsmail Paşa'yı kızkardeşinin kocası olan Abaza Sivayuş Paşa'nın mallarını müsadere edip kendi eline geçirmekle itham etmiştir. Ayaşlı İsmail Paşa bu ithamı reddetmiştir. Fakat zaten kendine düşman olduğu için Fazıl Mustafa Paşa'nın isteğiyle idamı için bir ferman çıkarılmış ve Mayıs 1690'da Rodos'ta idam edilmiştir.
# Arabacı Ali Paşa
Bahadırzade Arabacı Ali Paşa, ("Kadı Ali Paşa", "Arap Kulu Ali Paşa" olarak da anılır) (d. 1620, Ohri - ö. 1693 Rodos) II. Ahmed saltanatında, 19 Ağustos 1691 - 27 Mart 1692 tarihleri arasında altı ay yirmi dokuz gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.


## Hayatı.
Ohri'lidir. Arabacı Ali Paşa medrese tahsili görüp icazet almıştır. İmamlıktan başlayarak bazı nahiyelerde naiplik ve sonra kadılık yapmıştır. Daha sonra önce Koca Halil Paşa kethudalık yapmış ve ondan sonra Köprülü Fazıl Mustafa Paşa'ya intisap ederek kethudalık ve sedarat kethudalığı yapmıştır. Kasım 1689'da Yeniçeri Ağası olmuştur. Fazıl Mustafa Paşa cepheye serdar-ı ekrem olarak gittiğinde rikap kaymakamlığı görevi verilmiştir. 
19 Ağustos 1691'de Slankamen Savaşı'nda şehit düşen Köprülü Fazıl Mustafa Paşa yerine Şeyhülislam Ebusaitzade Feyzullah Feyzi Efendi ve Kazasker "Yahya Efendi" himaye ve tavsiyeleri ile sadrazamlığa getirilmiştir. Devam etmekte olan Avusturya-Osmanlı Savaşı'na serdar-ı ekrem olarak gitmesi uygun gelirken, çeşitli bahaneler bularak cepheye gitmekten sakınmıştır. Savaşta galip gelen Avusturyalılar Eylül 1691'de Varat Kalesi'ni kuşatmışlar; ama bu kale 12 Haziran 1692'ye kadar Avusturyalılara karşı dayanmıştır.
Slankamen Savaşı'nda Osmanlı süvarileri komutanlığı yapan ve Osmanlılar tarafından Erdel Kralı olarak kabul edilen Tökeli İmre, 14 Ocak 1692'de sadrazamın daveti üzerine Edirne’ye gelmiştir.
Bu arada Arabacı Ali Paşa kendisine muhalefet edenleri ve rakip gördüğü ileri gelenleri azil, sürgün ve idam ettirmeye başlamıştır. Arabacı Ali Paşa sürgüne veya ölüme mahkûm edilen kişileri önce huzuruna getirtir; sonra da sarayının binektaşı önüne getirilen bir araba ile gidecekleri yere gönderirdi. En son olarak hasım olarak gördüğü kızlar ağası Uzun İsmail Ağa'yı sürgüne göndermek için II. Ahmet'e baskı yapmış ve geleneklere aykırı olarak onu sürgüne götürmek için saraya bir araba göndermişti. 27 Mart 1692'de olan bu "araba vakası" dolayısıyla II. Ahmet, Arabacı Ali Paşa'ya çok kızmış ve onu sadrazamlıktan azil etmiştir. Sonra da Arabacı Ali Paşa, Uzun İsmail Ağa'yı sürgüne göndermek için saraya gönderdiği arabaya konularak kendisi sürgüne gönderilmiştir. Bu nedenle lakabının "Arabacı" olduğu bildirilir.
Görevinden azlinden sonra ilk önce Gelibolu'ya, ardından da Rodos'a sürülmüştür. 1693 yılında ise tekrar sadrazam olacağı yolunda söylentiler İstanbul'da yayılınca bir fitne çıkarması ihtimal dahilindedir diye düşünülerek Rodos'ta boğularak idam edilmiştir. Edirne ve İstanbul'da bulunan taşınır eşyası ve emlakları devletçe müsadere edilmiştir.


## Değerlendirme.
"Osmanlılar Ansiklopedisi"ne göre.
Çağdaşlarınca yalancılık, düzenbazlık ve garazkarlık gibi kötü sıfatlarla itham edilmiştir.
# Elmas Mehmed Paşa
Elmas Mehmed Paşa, II. Mustafa saltanatında, 2 Mayıs 1695 - 11 Eylül 1697 tarihleri arasında iki yıl dört ay on gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.


## Hayatı.
Kastamonu'nun Cide ilçesine bağlı Hoşalay bucağındandır. Yeniçeri ocağından yetişmiştir. 1678'de Hazine Kethüdalığına getirilmiştir. Daha sonra Has Oda'da görev yapmıştır. 1688'de nişancı olmuş, 1689'da vezir rütbesine ulaşmıştır. 2 Mayıs 1695 tarihinde de padişah II. Mustafa tarafından Şeyhülislam Feyzullah Efendi'nin tavsiyesiyle sadrazamlığa atanmıştır.
Gençliğinde zeki ve cevval bir devlet adamı olarak biliniyordu. Yakışıklı oluşundan dolayı kendisine "elmas" lakabı verilmiştir. II. Mustafa'nın bütün seferlerine (1695 yazında Lagoş zaferi ile sonuçlanan Avusturya seferi, 1696'da Ulaş (Olasch) Meydan Muharebesi'nde zafer ile sonuçlanan Avusturya seferi ve en son 1697'de Zenta Muharebesi ile sonuçlanan Avusturya seferine) iştirak etmiştir.


## Para reformları.
Elmas Mehmet Paşa'nın sadareti sırasında 1695-1696 yıllarında çok önemli ekonomik para reformları gerçekleştirilmiştir. İstanbul'da ve diğer büyük şehirlerde sürümde bulunan çeşitli ayarda çeşitli altın paralar toplanarak, İstanbul, İzmir ve Edirne darphanelerinde darbettirilen ve üzerinde Sultan II. Mustafa'nın tuğrası bulunan, "tuğralı" Osmanlı altınlarından ilki olan, "Tuğralı Cedid Altunu" ile değiştirilmiştir. Ayrıca Osmanlı piyasalarında geçerli "sikke-i kefere", "zolta/zolata", "esedi", "guruş" denilen yabancı gümüş sikkeler toplatılıp yerine ya İstanbul Darphanesinde yeniden darbedilen veya vezne uygun halis iseler eskilerin üzerine yeniden II. Mustafa tuğrası vurularak ortaya çıkartılan, Osmanlı "Cedid Kuruş" gümüş sikkeleri sürüme konulmuştur. Devlete verilecek vergilerin bu yeni Osmanlı sikkeleri ile ödenmesi şart koşularak bu yeni altın ve gümüş sikkelerin piyasalar ve halk tarafından kabul edilmeleri sağlanmıştır.


## Zenta Muharebesinde ölmesi.
Elmas Mehmet Paşa 11 Eylül 1697 tarihinde Zenta Muharebesi sırasında savaşarak öldü. Bu savaş Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları'nın bir dönüm noktası olup Osmanlı ordusu Savoy Prensi Eugen komutası altındaki Avusturya ordusu karşısında yenilgiye uğramıştır. 20.000'den fazla Osmanlı askeri ölmüştür ve ölenler arasında Sadrazam Elmas Mehmet Paşa, bazı kubbe vezirleri, eyalet ve sancak paşaları ve yeniçeri ağaları vardır. Bunun başlıca nedeni savaşın en kritik noktasında yeniçerilerin sadrazama karşı ayaklanmaları olmuştur. Tarihçi Dimitri Kantemiroğlu, Elmas Mehmet Paşa'nın yeniçeriler tarafından öldürüldüğünü yazmaktadır. Avusturya ordusu savaştan sonra birçok ganimet ele geçirmiştir. Elmas Mehmet Paşa'nın üzerinde bulunan Mühr-ü Hümayun Avusturyalıların eline geçmiştir.


## Ek kaynaklar.
  - "Osmanlı Devlet Erkâni", İsmail Hami Danişmend, 1971, İstanbul: Türkiye Yayınevi.
  - "Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım, XVİ. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar)", İsmail Hakkı Uzunçarşılı, 1954, Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.442-443
  - Buz, Ayhan, (2009) "Osmanlı Sadrazamları", İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5,
# Râmi Mehmed Paşa
Râmi Mehmed Paşa (d. 1654, İstanbul - ö. 1704, Rodos), II. Mustafa saltanatında, 24 Ocak 1703 - 22 Ağustos 1703 tarihleri arasında 7 ay sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. İstanbul'un Rami semtine adını vermiştir.


## Hayatı.
Râmi Mehmed 1654 yılında İstanbul'un Eyüpsultan semtinde doğdu. Babası Terazici Hasan Ağa idi. Öğrenimini tamamladıktan sonra Reis-ül Küttaplık kalemi ve Divan-ı Hümayün kaleminde çalıştı. Râmi mahlasıyla şiirler yazdı. Dönemin büyük şairleri olan Nâbi ve Sâmi gibi üstatlarla çalıştı.
1696 yılında Reis-ül Küttab oldu. Bu sıfatla 1699 yılında Karlofça Antlaşmasının müzakerelerinde önemli bir rol oynadı. 1703 yılında Daltaban Mustafa Paşa'nın azledilmesi üzerine sadrazam oldu. 7 ay kadar sadrazamlık yaptıktan sonra II. Mustafa'nın tahttan indirilmesi ile sonuçlanan Edirne Vakası nedeniyle görevden alındı. Kıbrıs ve Mısır Valiliği yaptı. Mısır Valisi iken Rodos'a sürgüne gönderildi ve oradayken 1704 yılında hayatını kaybetti.
Sadrazamlığı sırasında II. Mustafa tarafından İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde bir araziyle ödüllendirildi. Râmi Çiftliği adı alan bu arazi sonradan İstanbul'un Rami semti haline geldi.
# Moralı Dâmad Hasan Paşa
Moralı Dâmad Hasan Paşa, (d. ?, Mora – ö. Mayıs 1713, Rakka), III. Ahmed saltanatında, 17 Kasım 1703 - 28 Eylül 1704 tarihleri arasında 10 ay 11 gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamı.


## Hayatı.
Mora doğumlu idi. Ne zaman girdiği tam belli olmamakla beraber Enderun'da eğitim gördüğü bilinmektedir.
Cebeci olarak çıkma yaptı. Sonra çuhadar-ı şehriyârî oldu. 1684'te silahdarlığa yükseldi. Kasım 1687'de vezirlik verilerek Mısır valiliğine gönderildi. 1690'da bu görevden azedildi. 1690'dan sonra sırasıyla Bursa mutasarrifi ve İzmit mutasarrfi yapıldı. 1691'de IV. Mehmet'in kızı olan ve III. Ahmed'in kızkardeşi olan Hatice Sultan ile evlenip saraya dâmad oldu. Aynı yıl Boğaz Muhafızı görevine getirildi. 1693'te Sakız Muhafızı oldu. Fakat 1694'te üstün kuvvetlerle adaya hücum eden Venediklilere adayı teslim etmek zorunda kaldı. Bu nedenle bir müddet tutuklandı. Ama sonra Kefe sancağı ve muhafızlığı verildi, Bu arada beşinci vezir olarak da şereflendirildi. II. Mustafa'nın Avusturya Seferleri sırasında Edirne muhafızlığı görevi yaptı ve rikab-ı humayun kaymakamı oldu. 1696'da Halep valisi ve 1697'de ise Konya valisi unvanı verildi. Ama oralara gitmeyip Amcazâde Hüseyin Paşa'nın Macaristan seferinde bu unvanları taşıyarak katıldı. Sefer dönüşünde 1698'de bu unvanlardan azledilip ikinci vezirlik verildi ve İstanbul Kaymakamlığı'na getirildi.
Eniştesi olduğu III. Ahmet'in tahta çıkmasından sonra 1703'te çıkan 1703 Edirne Vakası olaylarında Dâmad Hasan Paşa önemli rol oynadı. 1703'te bostancılar saray bahçesinde bir eylem başladılar. Bu isyancıların tümü bir hattı humayun ile yeniçeri ocağına aktarıldı ve bu hattı humayuna uymayanların idam edileceği ilan edildi. Bu eylemi teşvik ettikleri anlaşılan Yeniçeri Ağası idam edildi ve İstanbul kadısı sürgüne gönderildi. Sadrazam olan Kavanoz Ahmed Paşa da bu görevden uzaklaştırıldı. 17 Kasım 1703'te sadrazam olarak Moralı Dâmad Hasan Paşa sadrazamlık görevine atandı. Dâmad Hasan Paşa sadrazam olarak III. Ahmed'in otoritesini sağlamak ve bu nedenle isyancılarin elebaşılarını elemine etmek büyük çabalar verdi. Aldığı gayet sert idare tedbirleri ve önlemlerine rağmen devlet otoritesi ve İstanbul'da asayiş ancak 1704 başlarında sağlanabildi.
Bu sırada yeni bir para reformu yapmaya da önem verdi. Düşük ayarlı akçeler piyasadan toplatıldı ve yeni basılan çil akçeler tedavüle sokuldu.
28 Eylül 1704 tarihinde azledildi ve karısı Hatice Sultan ile birlikte emekli olarak İzmit'e sürgüne gönderildi. Ama çok geçmeden affedilip eşi ile tekrar İstanbul'a getirildi. Ağustos 1707'de ikinci defa Mısır valisi yapıldı. Ekim-Kasım 1708'de Trablusşam valisi tayin edildi. 1712 başlarında Anadolu'da eşkiya teftişi ve tenkili görevi ile uğraştı. Sonra da aynı yıl Anadolu beylerbeyi ve ardından Rakka valisi görevine tayin edildi.
Mayis 1713'te Rakka'da ortaya çıkan bir veba salgınında öldü.
# Çorlulu Ali Paşa
Çorlulu Ali Paşa (1670, Çorlu - Aralık 1711, Midilli), III. Ahmed saltanatında 3 Mayıs 1706 ile 15 Haziran 1710 tarihleri arasında dört yıl on sekiz gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.


## Hayatı.
Çorlu'da yerleşmiş bir çiftçi ailenin oğluydu. Sultan II. Ahmed devri Kapıcıbaşı Türkmen Kara Bayram Ağa'nın evlatlığı olarak, önce Galata Sarayı'na, daha sonra Enderun-ı Hümayun'daki Seferli Koğuşu'na, buradan da Hane-i Hassa'ya yerleştirildi. Şubat 1699'da rikabdarlık hizmetinde bulunuyordu. Sadrazam Amcazade Hüseyin Paşa'dan bizzat silahdarlık rica etti. 15 Ekim 1700 tarihinde bu memuriyete tayin edildi.
Silahdarlığı, Saray-ı Humayun'da daha üst derecede bir memuriyet haline getirdi. Padişah ile sadrazam arasındaki haberleşmenin silahdarlık makamı vasıtasıyla yerine getirilmesini ve Darüssade'den başka Babüssade ile Enderun-ı Hümayun'a ait bütün işlerin de silahdar ağa nezaretinde yapılmasını sağladı. Çorlulu Ali Paşa'nın bu başarıları çok geçmeden birbirleriyle yarış halinde bulanan sadrazamın ve şeyhülislamın dikkatini çekti.
İstanbul'daki cebeci ayaklanması sırasında Çorlulu Ali Paşa, vezirlik rütbesiyle saraydan uzaklaştırıldı. Sultan III. Ahmed'in tahta geçmesinden sonra üçüncü vezir olarak Edirne'de kaldı. Halep Valiliği'ne tayin edilmek üzere İstanbul'a çağrılan Çorlulu Ali Paşa, İstanbul'a geldiğinde Halep Valiliği'nden vazgeçilerek, Kubbealtı'nda beşinci vezirlikle görevlendirildi. Enişte Hasan Paşa'nın yerine 1703 Kasım ayı sonlarında rikab-ı hümayun kaymakamı oldu. Bir süre sonra Trablusşam valiliği ile İstanbul'dan uzaklaştırıldı. Tekrar İstanbul'a dönen Çorlulu Ali Paşa, 3 Mayıs 1706 günü üçüncü vezirlikten Baltacı Mehmed Paşa'nın yerine sadarete getirildi. 1708 yılında yedi yıldır nişanlı bulunduğu Sultan II. Mustafa'nın kızı Emine Sultan'la evlendi.
Çorlulu Ali Paşa sadrazam olduktan sonra, devletin mali işleriyle ilgilendi ve saray masraflarını kontrol altına almak istedi. Tersane ve donanmaya önem verdi. Toplar döktürdü, askeri ocaklarda düzenlemelerde bulundu.
İsveç - Rus savaşı sırasında İsveç'i Ruslara karşı destekledi. Amacı ileride meydana gelebilecek Rus - Osmanlı savaşında yorgun düşmüş bir Rus ordusuyla karşılaşmak ve galip çıkmaktı. Sultan III. Ahmed, bu siyaseti tasvip etmemekteydi. Bir süre sonra Rusya'nın İsveç'le yaptığı savaştan galip ayrılması üzerine Çorlulu Ali Paşa'nın planları yaptığı hesaplara uymadı. III. Ahmed nezdinde ise aleyhinde yapılan propagandalar sonucu gözden düştü.
15 Haziran 1710'de III. Ahmed, Ali Paşa'yı sadaretten azletti. Bir gün sonra da sürgün olarak Kefe'ye gönderildi. Çorlulu Ali Paşa burada, sadrazamken Sinop'a sürdüğü ve daha sonra Şeyhülislam olan Paşmakçızade Seyyid Ali Efendi'nin fetvası ve III. Ahmed'in Aralık 1711 tarihli fermanı ile Midilli'de idam edildi.
İstanbul'da adını taşıyan iki cami, Tersane'de bir hamam, üç çeşme, Çorlu'da bir mektep ve çeşme yaptırdı. İstanbul'daki camilerin biri Tersane'de, diğeri Çarşıkapı'dadır. Çarşıkapı'daki cami, darülhadis, kütüphane ve imaretten ibaret bir külliyedir.
# Gürcü Ağa Yusuf Paşa
Ağa Yusuf Paşa (1652 - 1713, Rodos) III. Ahmed saltanatında, 20 Kasım 1711 - 12 Kasım 1712 tarihleri arasında on bir ay yirmi iki gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamı.


## Hayatı.
Gürcü asıllıdır. Yeniçeri ocağında yetişmiştir. Zağarcıbaşı rütbesine erişmiştir. 1702'de Kul Kethüdası olmuştur. Ama Temmuz 1703'te bu görevden azledilmiştir. Ekim 1703'te tekrar kul kethüdası olmuştur ve o yıl yine azledilmiştir. Üçüncü ve son defa Aralık 1704'te yine kul kethüdası olmuştur.
Ekim 1706'da bu görevden alınarak Resmo sancakbeyliğine ve ardından da İnebahtı sancakbeyliğine atanmıştır. 1707'de emekli yapılıp Edirne'ye yerleşmiştir.
26 Eylül 1710'da Yeniçeri Ağası görevi ve verilmiştir. Bu görevde iken Haziran 1711'de vezirlik payesi verilmiştir. Vezirliğe yeniçeri ağalığı görevinden yükseldiği için "Ağa" lakabı ile de anılmaktadır. Prut Savaşı'na katılmıştır ve bu seferde gösterdiği kahramanlıklar dolayısıyla büyük isim yapmıştır.
Ordunun bu seferden dönüşünde ordu Edirne'de iken serdar-ı ekrem olan Sadrazam Baltacı Mehmet Paşa 20 Kasım 1711'de sadrazamlıktan azledilerek yerine Gürcü Ağa Yusuf Paşa sadrazamlığa getirilmiştir.
Sadrazamlığı döneminde Gürcü Yusuf Ağa Paşa barışçı bir politik tutum göstermiştir. Bu politikaya bahane olarak Rus Çarı I. Petro'nun Rusya ile yapılan Prut Antlaşması'na riayet edeceğini; zaten ordunun savaşma gücünün kalmadığını ve mevsimin uygun olmadığını ileri sürmekteydi. Padişah III. Ahmet savaş yanlısı olup Sadrazam'ın kendini bir sefere çıkmaktan alıkoyduğunu düşünmekteydi. Bu nedenle 24 Aralık 1712'de sadrazam azledilmiştir.
Azlinden sonra Rodos'a sürülmüştür. Bu adada sürgündeyken 1713'te çıkarılan bir fermanla idam edilmiştir. III. Ahmet'in idam ettirdiği ikinci eski sadrazam olmuştur. Kesilen başı getirilerek önce 4 Aralık 1713'te Edirne'den Vidos'a gitmiş olan III. Ahmet'in otağı önünde teşhir edilmiştir. Daha sonra Ağa Yusuf Paşa'nın İstanbul Aksaray semtinde inşa ettirdiği çeşme ve mektebin yanına gömülmüştür.


## Eserleri.
İstanbul Aksaray semtinde mektep ve çeşmesi vardır.


## Değerlendirme.
Sicill-i Osmani onu şöyle değerlendirmektedir.
Bahadır ise de siyasî işlere aşinalığı azdı. Kinciydi, hatta yeniçeri halifelerinden Köse Halife ile kavgası olup ağalığında dövdü ve sadâretinde sakalını tıraş eyledi ve buna sahiplenen çekdiri paşasını prangaya bağlayarak halifeyi de taş gemisine atmış ve biçare de müteessiren ölmüştür.
# Silahdar Dâmad Ali Paşa
Silahdar Dâmad Ali Paşa veya Şehid Ali Paşa (d. 1667 – ö. 1716), III. Ahmed saltanatında, 27 Nisan 1713 - 5 Ağustos 1716 tarihleri arasında üç yıl üç ay sekiz gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. 5 Ağustos 1716'da Avusturya Ordusu'na karşı yapılan Petrovaradin Muharebesi'nde şehit düşmüştür.


## Hayatı.
İznik Gölü kıyısındaki Sölöz köyünde mukim Hacı Hüseyin Ağa adında bir Türk'ün oğludur. II. Ahmed devrinde Enderun'a alındı. Silahtar ocağına alındı. Padişah II. Mustafa'nın gözüne girmesi sayesinde tarafından saray teamülüne aykırı olarak hasodaya alındı ve akabinde padişahın sırkatibi oldu.
1709 Mart'ında ise III. Ahmed'in kızı Fatma Sultan ile nişanlandı ve "İkinci Vezir" rütbesiyle saraydan çıktı. Padişaha yakınlığı sayesinde Sadrazamların idaresine tesir edebilmeyi başaran Ali Paşa, 27 Nisan 1713'te sadaret makamına getirildi.
Bu makamdaki ilk başarısı, İngiltere ve Hollanda devletlerinin de tavassutuyla 5 Haziran 1713'te Ruslarla anlaşıp Prut Antlaşması'nı yeni esaslara göre belirlemek oldu.
Sadrazamlığı başlangıcında 1699 Karlofça Barış Antlaşması ile Venediklilerin eline geçen Mora sorunları ile uğraştı. Venedikliler bu anlaşma hükümleri tamamen ihlal ederek Karadağ'daki isyanı teşvik edip isyancılara yardım edince ve İstanbul-Mısır seferleri yapan Osmanlı ticaret ve hac gemilerine saldırınca Osmanlı İmparatorluğu 8 Aralık 1714'te Venedik'e karşı bir savaş ilan etti.
Venediklilere savaş ilanından hemen sonra 1715 yazında Sadrazam Silahdar Dâmad Ali Paşa komutasındaki Türk ordusu Venediklilerin elinde olan Mora Yarımadası'na doğru ilerlemeye başladı. Türk Ordusu, altı hafta içinde Karlofça Antlaşması ile kaybedilen Korint, Anabolu, Modon, Koron ve Navarin kaleleri de dahil olmak üzere tüm Mora Yarımadası'nı geri aldı, ayrıca 1669 yılında Girit fethedildikten sonra hala Venediklililerin elinde kalan Suda ve Spina Longa kaleleri de Türk donanmasının da katkısıyla zaptedildi, böylece tüm Mora ve Girit Venediklilerden temizlendi.
Mora'nın yeniden fethedilmesi başarısından sonra Sadrazam Silahdar Dâmad Ali Paşa komutasındaki Türk ordusu kuzeye Avusturya'ya karşı ilerlemeye başladı. 5 Ağustos 1716'da sadrazamın serdarlığı altındaki Osmanlı ordusu Petrovaradin Muharebesi'nde Savoy Prensi Eugen komutanlığı altındaki Avusturya ordusuna yenildi ve Silahdar Dâmad Ali Paşa bu savaşta askerlerine cesaret vermek isteyip cephenin ön saflarına ilerleyince alnından vurularak hayatını kaybetti. Bu nedenle tarihlerde Şehit Ali Paşa adı ile anılır oldu.
Naaşı Belgrad'a getirilip orada Kaleiçi'nde yaptırılmış olan türbeye gömülmüştür.


## Eserleri.
Sadareti döneminde ilmiye sınıfında ıslahatlar yaptı, çocuk yaşta olanlara müderrislik unvanı verilmesini yasakladı. Mısır'a köle olarak getirilen zenci Habeşlerin gayrıinsani olan hadım edilmelerini kaldırdı. Zeamet müessesesinde reformlar yaptı.
Döneminde ayrıca, İzmir'e bir sabunhane, İznik'te doğduğu köyde ve Mora'da fethettiği Anapoli'de birer cami ve İstanbul'da bir kütüphane yaptırdı.