# Büyük Tur (seyahat)
Büyük Tur, temel olarak 17. yüzyıldan 19. yüzyıl başlarına kadar süren, İtalya'nın kilit bir varış noktası olduğu, Avrupa boyunca geleneksel bir gezi geleneğiydi. Bu tur, yeterli maddi imkana ve sosyal statüye sahip üst sınıf genç Avrupalı erkekler tarafından, reşit olduklarında (yaklaşık 21 yaşında) genellikle bir cicerone ("Özellikle antik eserler ve sanat eserlerini açıklayan rehber") veya aile üyesi eşliğinde gerçekleştirilirdi. Yaklaşık 1660'tan 1840'larda geniş ölçekli demiryolu taşımacılığının ortaya çıkışına kadar gelişen ve standart bir güzergahla ilişkilendirilen bu gelenek, eğitsel bir geçiş ritüeli olarak hizmet ederdi. Öncelikle İngiliz soyluları ve zengin toprak sahipleri ile ilişkilendirilse de, benzer geziler diğer Protestan Kuzey Avrupa ülkelerinin varlıklı genç erkekleri tarafından ve 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren bazı Güney ve Kuzey Amerikalılar tarafından da yapılmıştır.
18. yüzyılın ortalarına gelindiğinde, Büyük Tur, Orta Avrupa'da da aristokrat eğitiminin düzenli bir parçası haline gelmişti, ancak yüksek soylularla sınırlıydı. Klasik kültüre olan ilginin azalması ve erişilebilir tren ve buharlı gemi yolculuklarının ortaya çıkmasıyla birlikte bu gelenek Avrupa'da geriledi. Bu dönemde, Thomas Cook, 1870'lerden itibaren erken kitle turizminin "Cook'un Turu" adıyla bilinen bir deyim haline gelmesini sağladı. Ancak, 19. yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri'nde sanayileşmeninyükselmesiyle birlikte, Amerikan Yaldızlı Çağı'nın yeni zenginleri, Büyük Tur'u hem kadınlar hem de erkekler için ve daha ileri yaştakiler arasında, Avrupa'nın sofistike kültürüne maruz kalma ve onunla ilişki kurma aracı olarak benimsedi. Hatta daha az imkana sahip olanlar bile bu hac yolculuğunu taklit etmeye çalıştı, bu durum Mark Twain'in 1869'da yayımlanan ve büyük popülerlik kazanan "Innocents Abroad" adlı eserinde hicvedilmiştir.
Büyük Tur'un asıl değeri, klasik antik çağ ve Rönesans'ın kültürel mirasına ve Avrupa kıtasının aristokrat ve modaya uygun kibar toplumuna maruz kalmakta yatıyordu. Ayrıca, belirli sanat eserlerini görmenin ve muhtemelen bazı müzikleri duymanın tek fırsatını sunuyordu. Bir Büyük Tur, birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilirdi. Genellikle bir cicerone, yani bilgili bir rehber veya öğretmen eşliğinde gerçekleştirilirdi.


## Tarihi.
Roma, yüzyıllardır zaten hacıların varış noktasıydı, özellikle de Jübile dönemlerinde Avrupalı din adamlarının Roma'daki Yedi Hac Kilisesi'ni ziyaret ettiği zamanlarda.
Britanya'da, On İki Yıllık Ateşkes sırasında yayınlanan Thomas Coryat'ın seyahat kitabı Coryat's Crudities (1611), Grand Tour'a erken bir etki olmuştu, ancak 'Koleksiyoncu' lakaplı Arundel Kontu Thomas Howard, 1613-14 yıllarında karısı ve çocuklarıyla birlikte Napoli'ye kadar İtalya'da yaptığı çok daha kapsamlı tur, en önemli emsali oluşturmuştu. Bunun bir kısmı, henüz bir mimar olarak tanınmamış ancak 'büyük bir gezgin' ve mask tasarımcısı olarak bilinen Inigo Jones'tan cicerone (rehber) olarak hareket etmesini istemesinden kaynaklanıyordu.
1648'deki Münster Barışı'ndan sonra daha fazla sayıda turist turlarına başladı. "Oxford İngilizce Sözlüğü"'ne göre, terimin (muhtemelen İngilizceye girişinin) ilk kaydedilen kullanımı, 1670'te Paris'te ve ardından Londra'da ölümünden sonra yayınlanan "The Voyage of Italy" adlı kitabında, bir sürgün Roma Katolik rahibi olan Richard Lassels (yaklaşık 1603-1668) tarafından yapılmıştır. Lassels'ın giriş bölümünde, seyahatin "tamamlanmış, olgunlaşmış bir Gezgin" için dört alanda sağladığı şeyleri listelemiştir: entelektüel, sosyal, etik (gezginin gördüklerinden ahlaki dersler çıkarma fırsatı ile) ve politik.
Bir Grand Tour'un tekrarını anlattığı hesabının başlangıcında genç bir adam olarak, tarihçi Edward Gibbon, "gelenek ve belki de aklın yasasına göre, yabancı seyahat bir İngiliz beyefendinin eğitimini tamamlar" dedi. Bilinçli olarak entelektüel gelişim için uyarlanan Gibbon, "daha geniş ve daha liberal bir planla kıtayı yeniden ziyaret ediyordu"; çoğu Grand Tourist, kütüphanelerde çok kısa bir süre durakladı. Romantikdönemin eşiğinde, William Beckford, Gibbon'un macerasız İtalya turunu açıkça geleneksel gösteren canlı bir Grand Tour hesabı yazdı.
Tipik 18. yüzyıl duruşu, evde kalan talihsizler için insan doğası üzerine bulgularını bildiren yabancı topraklarda seyahat eden çalışkan gözlemcinin duruşuydu. Toplumun refahını artırmak için gözlemlerini geniş topluma anlatmak bir yükümlülük olarak kabul edildi; Grand Tour bu düşünce tarzında gelişti.
Özünde, Grand Tour ne bilimsel ne de dini bir hac'tı, ancak Venedik'te keyifli bir konaklama ve Roma'da dikkatli bir ikamet şarttı. Katolik Büyük Turcular, Protestan Whiglerle aynı rotaları izledi. 17. yüzyıldan beri, sanatçıların uygun resim ve heykel tekniklerini anlamaları için de bu tür yerlere bir turun gerekli olduğu düşünülüyordu, ancak Büyük Tur'un'un teçhizatı - valeler ve koçmenler, belki de bir aşçı, kesinlikle bir "ayı lideri" veya bilgili rehber - onların erişiminin ötesindeydi.
Jonathan Richardson ve oğlu genç Jonathan Richardson tarafından 1722'de yayımlanan "An Account of Some of the Statues, Bas-Reliefs, Drawings, and Pictures in Italy" adlı kitap gibi popüler rehberlerin ortaya çıkması, bu tür gezilerin popülerleşmesine yardımcı oldu ve sanatçıların kendilerini izleyen seçkinler, bu tür merkezlere seyahat etmeyi gerekli bir geçiş ayini olarak görmeye başladılar. Beyefendiler için, sanat eserleri, turlarından elde ettikleri zenginliği ve gösterişi göstermek açısından çok önemliydi.
Büyük Tur, liberal bir eğitim ve aksi takdirde elde edilemeyen şeyleri edinme fırsatı sunarak gezginlere bir başarı ve prestij havası kazandırdı. Büyük Turistler, kitaplar, sanat eserleri, bilimsel aletler ve kültürel eserlerle dolu sandıklar - koku kutularından ve kağıt ağırlıklarından altarlara, çeşmelere ve heykelere kadar - bu amaçla inşa edilmiş kütüphanelerde, dolaplarda, bahçelerde, salonlarda ve galerilerde sergilenmek üzere geri dönecekti. Büyük Tur'un teçhizatı, özellikle kıtasal ortamlarda boyanmış gezginlerin portreleri, dünyalılık, ciddiyet ve etki zorunlu amblemleri haline geldi. Grand Tour pazarında özellikle başarılı olan sanatçılar arasında, 1645'te John Evelyn tarafından ilk kez patronaj yapılan Carlo Maratti, portre ressamı Pompeo Batoni ve Canaletto, Pannini ve Guardi gibi vedutistiler vardı. Daha az varlıklı olanlar, Piranesi gravürleri albümüyle geri dönebilirdi.
Gibbon'un açılış sözlerindeki "belki" ifadesi, onun çarpıcı ifadesinin üzerine ironik bir gölge düşürdü. Büyük Tur'un eleştirmenleri, onun macera eksikliğini alay konusu yaptı. ""Avrupa turu önemsiz bir şey" dedi bir 18. yüzyıl eleştirmeni, "evcilleştirilmiş, tekdüze, değişmeyen bir manzara"". Büyük Tur'un, Jean Gailhard'ın "Compleat Gentleman" (1678) eserinde gözlemlediği gibi, ulusal karakterler hakkındaki eski önyargıları ve önyargıları güçlendirdiği söylendi: "Fransız nazik. İspanyol asil. İtalyan aşık. Alman kaba."
İngiltere'de Büyük Tur'a bakılan derin şüphe, İngiliz beyefendisini tamamlayabilecek deneyimlerin onu altüst edebileceği korkusuyla özetlendi; bu, 1760'lar ve 1770'lerdeki gösterişli "iyi gezmiş" makarnaların alaycı yerli görüşünde kişileştirildi.
Ayrıca dikkat çekici olan, Büyük Tur'un yalnızca ziyaret edilen ülkelerin klişelerini teşvik etmekle kalmamış, aynı zamanda kuzey ve güney Avrupa arasındaki bir kontrast dinamiğine de yol açmış olmasıdır. İtalya'yı sürekli olarak "pitoresk bir yer" olarak tasvir ederek, gezginler aynı zamanda bilinçsizce İtalya'yı geri kalmış bir yer olarak aşağıladılar. Bu bilinçsiz aşağılanma, Lamartine'in İtalya'yı "geçmişin ülkesi... her şeyin uyuduğu yer" olarak tasvir ettiği ünlü dizelerinde en iyi şekilde yansıtılmıştır.
Roma'da Thomas Jenkins gibi antika meraklıları aynı zamanda tüccardılar ve mermer satışı yapabiliyor ve satın alma konusunda danışmanlık yapabiliyorlardı; hatta turistlerin ilgilendiği bilinirse fiyatları da yükseliyordu. Daha taşınabilir hediyelik eşyalar ve saygın beyefendilerin antik tarihe dair rehberi olan madeni paralar ve madalyalar da oldukça popülerdi. Pompeo Batoni, İngiliz milordlarının Roma antikaları arasında zarif bir rahatlıkla poz verdikleri resimleri çizmeyi meslek edinmiştir. Birçoğu Napoli'ye doğru yollarına devam etti ve burada Herculaneum ve Pompei'yi de ziyaret ettiler; ancak çok azı Güney İtalya'ya, daha da azı ise o zamanlar hâlâ Türk egemenliği altında olan Yunanistan'a kadar gitti.
1825 yılları civarında buharlı ulaşımın ortaya çıkmasından sonra Büyük Tur geleneği devam etti, ancak artık niteliksel bir fark ortaya çıkmıştı: daha ucuzdu, daha güvenliydi, daha kolaydı ve üstelik herkese açıktı. 19. yüzyılın büyük bölümünde, ayrıcalıklı konumdaki eğitimli gençlerin çoğu Büyük Tur'a katılabiliyordu. Almanya ve İsviçre daha geniş tanımlanmış bir tura dahil edildi. Daha sonraları genç kızlar arasında da moda oldu; bekar bir teyzenin (şaperon) refakatinde İtalya'ya yapılan seyahat, E. M. Forster'ın "Manzaralı Bir Oda" adlı romanında olduğu gibi, üst sınıf kadınların eğitiminin bir parçası haline gelmişti.
Avrupa yollarında İngiliz gezginler yalnız değildi. Aksine, 16. yüzyılın ortalarından itibaren büyük tur, Danimarka, Fransa, Almanya, Hollanda, Polonya ve İsveç gibi ülkelerde büyük ilgi görmeye başlamış ve genç erkeklerin eğitimini tamamlamanın ideal bir yolu haline dönüşmüştü. Buna rağmen Büyük Tur hakkında yapılan araştırmalar genellikle İngiliz gezginler üzerinde yapılmıştır. Hollandalı bilim insanı Frank-van Westrienen Anna, bu tarih yazımına dikkat çekerek, kıta gezginleri üzerinde daha fazla karşılaştırmalı çalışma yapılmış olsaydı Büyük Tur'un bilimsel olarak anlaşılmasının daha karmaşık olacağını ileri sürmüştür.
İsveç aristokrasisi üzerine yakın tarhilerde yapılan araştırmalar, İsveç aristokratlarının, İngiliz akranlarına göre nispeten daha düşük bütçeli olmalarına rağmen, 1620'lerden itibaren pek çok açıdan İngiliz aristokratları gibi davrandıklarını ortaya koymuştur. İsveçli büyük turistler, tercihen Leiden ve Heidelberg olmak üzere bir veya iki ünlü üniversitede eğitim gördükten sonra Fransa ve İtalya'ya doğru yola çıkmışlar; genellikle Paris, Roma ve Venedik'i ziyaret etmişler ve Fransız kırsalında orijinal büyük turu tamamlamışlardır. İsveç Kralı III. Gustav, Büyük Turunu 1783-84 yıllarında gerçekleştirmiştir.


## Tipik güzergah.
Büyük Tur'un güzergahı çok kesin değildi, kişinin ilgi alanlarına ve maddi olanaklarına bağlı olarak sayısız güzergafh değişikliği yapılabilirdi; ancak yine de Paris ve Roma çoğu İngiliz turistin popüler destinasyonlarıydı.
Büyük Tur'un en yaygın güzergahı nesiller boyunca değişmiştir, ancak İngiliz turistler genellikle İngiltere'nin Dover kentinden yola çıkar ve İngiliz Kanalı'nı geçtikten sonra Belçika'da Ostend'e veya Fransa'da Calais ya da Le Havre'a giderlerdi. Turist, genellikle bir rehber (halk arasında "ayı lideri" olarak bilinir) ve (eğer yeterince zenginse) bir hizmetçi grubu eşliğinde oradan bir taşıma aracı kiralayabilir veya satın alabilir (Giacomo Casanova'nın seyahatlerinde olduğu gibi herhangi bir şehirde yeniden satılabilir veya Alpler boyunca parçalara ayrılıp paketlenebilir) veya bir nehir teknesiyle Alpler'e kadar yolculuk yapmayı tercih edebilir, ya Seine Nehri'nden Paris'e ya da Ren Nehri'nden Basel'e gidebilirdi.
Fransızca konuşan bir rehber kiralayan turist, 17. ve 18. yüzyıllarda Avrupa'da elit kesimin baskın dili Fransızca olduğundan, beraberindekilerle birlikte Paris'e rahatça seyahat ederdi. Burada yolcular Fransızca, dans, eskrim ve binicilik dersleri alabilirlerdi. Paris'in çekiciliği, Fransız yüksek sosyetesinin zarif dili ve görgü kurallarından, saray davranışlarından ve modasından kaynaklanıyordu. Bu durum, turistlerin, genellikle hükûmette veya diplomaside olmak üzere, ülkelerinde bir liderlik pozisyonuna hazırlanırken davranışlarının cilalanmasına hizmet etmiştir.
Paris'ten genellikle İsviçre kentlerine, çoğunlukla Protestan Reformu'nun beşiği Cenevre'ye veya Lozan'a gidderlerdi. ("Alpinizm" veya dağcılık daha sonra, 19. yüzyılda geliştirilmiştir.) Yolcular buradan, (Büyük St Bernard Geçidi gibi) Alpler'i aşarak zorlu bir geçişe katlanmak zorundaydı; bu da varsa eğer arabanın ve daha büyük bagajların sökülerek parçalar halinde taşınmasını gerektiriyordu. Eğer turist yeteri kadar zenginse, hizmetçiler aracılığıyla zorlu arazilerden taşınabilirdi.
İtalya'ya vardıklarında, turist Torino'yu (ve bazen Milano'yu) ziyaret eder, ardından birkaç ayını Floransa'da geçirirdi. Burada, "kaliteli" seyahat eden İngilizler için önemli bir Anglo-İtalyan topluluğu oluşmuştu ve Uffizi galerisinin "Tribuna"'sı, Yüksek Rönesans resimlerinin ve Roma heykellerinin anıtlarını tek bir alanda bir araya getiriyordu. Pisa'ya yapılan kısa bir gezinin ardından turist Padova Bologna ve Venedik'e doğru yola çıkardı. Venedik'in "çökmekte olan İtalyan cazibesinin merkezi" olduğu yönündeki İngiliz fikri, onu Büyük Tur'un bir örneği ve kültürel bir parçası haline getirmiştir.
Gezgin, Venedik'ten çıkıp Roma'ya geçer, Roma'nın Orta Çağ, Rönesans ve Barok dönemlerine ait antik kalıntıları ve resim, heykel ve mimari şaheserlerini incelerdi. Bazı gezginler ayrıca müzik eğitimi almak ve (18. yüzyılın ortalarından sonra) yakın zamanda keşfedilen Herculaneum ve Pompei arkeolojik alanlarını görmek ve belki de (maceracı kişiler için) Vezüv Yanardağı'na tırmanmak için Napoli'yi ziyaret ederlerdi. Daha sonraki dönemde, özellikle bir yatla seyahat imkanına sahip olmuşlar ise, daha maceracı olanlar arkeolojik alanlarını, volkanlarını ve barok mimarisini görmek için Sicilya'ya, Malta'ya veya doğrudan Yunanistan'a bizzat gidebilirlerdi. Ama Napoli -ya da daha sonra güneydeki Paestum- genellikle son duraktı.
Kuzeye dönen turist, Alpleri aşarak Avrupa'nın Almanca konuşulan bölgelerine ulaşabilir, Innsbruck, Viyana, Dresden, Berlin ve Potsdam şehirlerini ziyaret edebilir ve belki de Ingolstadt veya Heidelberg'deki üniversitelerde bir süre çalışabilirdi. Buradan sonra, gezginler daha çok galerileri gezerek sanat duygularını tatmin etmek için Hollanda ve Flaman bölgelerini ziyaret edebilir ve ardından Kanal'ı geçerek İngiltere'ye geri dönebilirlerdi.


## Yayımlanmış turlar.
Büyük Tur'a dair yayımlanmış anlatılar, aydınlatıcı ayrıntılar ve deneyimin sıklıkla cilalanmış birinci elden perspektifini sunuyordu. Yazarların kendi yaşamları boyunca sundukları bazı anlatıları inceleyen tarihçi Jeremy Black, bunlarda edebi bir yapaylık unsuru tespit etmiş ve yayınlara cilasız anlatılar yerine seyahat edebiyatı olarak yaklaşılması gerektiği konusunda uyarmıştır. Örnek olarak Joseph Addison, John Andrews, William Thomas Beckford ("Dreams, Waking Thoughts, and Incidents" adlı eseri 1780-1781 yıllarında memleketine yazdığı mektupların bilinç akışı çağrışımlarıyla süslenmiş yayınlanmış bir anlatımıydı), William Coxe, Elizabeth Craven, Hamilton düklerinin ardışık hocası John Moore, Samuel Jackson Pratt, Tobias Smollett, Philip Thicknesse ve Arthur Young'ı vermektedir..
Her ne kadar İtalya "kötülük batağı" olarak yazılsa da pek çok seyyahın katıldıkları etkinlikleri ya da tanıştıkları kişileri, özellikle de karşılaştıkları kadınları kayıt altına almaları engellenmedi. Büyük Turistler göre İtalya alışılmadık bir ülkeydi, çünkü "Venedik'in utanmaz kadınları burayı kendi tarzlarında alışılmadık hale getiriyordu." Sir James Hall, yazılı günlüğünde "bugün hayatımda hiç görmediğim kadar çok güzel kadın gördüm" şeklinde yazar ve ayrıca "Venedik kıyafetlerinin ne kadar hoş olduğunu - veya belki de bunun eksikliğini" belirtir.
18. ve 19. yüzyıl İtalyan kadınları, alışılmadık yöntemleri ve rutinleriyle, 18. ve 19. yüzyılda Avrupalı kadınlardan beklenen batılı giyim tarzının tam tersiydi; onların "yabancı" tarzları, onlarla gerçekleşen karşılaşmaların belgelenmesine, kayıt altına alınmasına ve Büyük Tur'un yayınlanmış anlatımlarının ortaya çıkmasına yol açmıştı.
18. yüzyılda James Boswell soylu hanımlara kur yapmış ve ilişkilerindeki ilerlemesini kaydetmiş, Madam Micheli'nin "Din, felsefe hakkında konuştuğunu... Sık sık el öptüğünü" belirtmiştir. Boswell'in İtalyan elitleriyle olan ilişkilerinin gelişigüzelliği günlüğünde paylaşılmış ve Büyük Tur sırasında meydana gelen olaylar hakkında oldukça fazla ayrıntı sağlanmıştır. Boswell, "Dün sabah onunlaydım. Kombinezonunu yukarı çekti ve bütün dizlerini gösterdi... İyiliğinden etkilendim. Diğer tüm imtiyazlar harikaydı." şeklinde yazarak, karşılaştığı İtalyan kadınlarla geçirdiği zamanı anlatır ve yazılı anlatımlarında tarihin bir bölümünü paylaşır.
İngiliz şair Lord Byron'ın annesine yazdığı seyahat mektupları da 19. yüzyılın başlarından itibaren yayımlanmaya başlanmıştı. Byron, ilk kalıcı Venedik aşkı olan ev sahibinin karısından bahsederek, "yirmi iki yaşında, çok güzel bir Venedikliye aşık oldum - kocaman siyah gözleri var - o evli - ve ben de öyleyim - ebedi bir bağ bulduk ve yemin ettik ... ve her zamankinden daha fazla aşığım ... ve gerçekten de Alpler'in bu yakasındaki en mutlu yasadışı çiftlerden biri olduğumuza inanıyorum." şeklinde yazmıştı. Birçok turist yurt dışındayken cinsel ilişki yaşamış olsa da, büyük ölçüde iyi huyluydular. Örneğin Thomas Pelham ve Richard Pococke gibi bilginler, Büyük Tur deneyimlerini uzun mektuplarla anlattılar.
Mucit Sör Francis Ronalds'ın 1818-20 yıllarında Avrupa ve Yakın Doğu'ya yaptığı geziye ait günlükleri ve çizimleri çevrimiçi (online) olarak yayımlanmıştır. 1869'da Ohio, Canton'dan kız kardeşler Mary ve Ida Saxton'ın altı aylık bir tur sırasında yazdıkları mektuplar, Büyük Tur geleneğine bir Amerikan bakış açısı sunar.
Amerikan İç Savaşı'nın (1861-1865) hemen ardından ABD'li yazar ve mizah yazarı Mark Twain, Avrupa, Ortadoğu ve Kutsal Topraklar'ı kapsayan mütevazı ama bir o kadar da iddialı bir "büyük tur"a çıkmıştır. Bu gezisini 1867'de yayımlanan ve büyük ilgi gören hiciv eseri "Innocents Abroad" ile anlatır. Bu eser, sadece Twain'in yaşamı boyunca en çok satan eseri olmakla kalmadı, aynı zamanda tüm zamanların en çok satan seyahat kitaplarından da biri oldu.


## Edebiyatta.
Amerikalı gazeteci ve yazar Margaret Mitchell'in (1900 – 1949) Amerikan İç Savaşı'nı konu alan "Rüzgar Gibi Geçti" adlı romanı Büyük Tur'a göndermeler yapar. Stuart Tartleton, ikiz kardeşi Brent'le yaptığı bir sohbette, üniversiteden tekrar atıldıkları için annelerinin onlara Büyük Tur düzenleme ihtimalinin azaldığından bahseder. Brent, fazla endişeli değildir ve "Avrupa'da görülecek ne var ki? Bahse girerim ki o yabancılar bize Georgia'da olmayan hiçbir şeyi gösteremezler" diye cevap verir. Ashley Wilkes ise Büyük Tur sırasında karşılaştığı manzaralardan ve müziklerden çok keyif aldığından bahseder.


## Popüler kültür.
1998'de BBC, İngiliz Karmelit rahibesi Sister Wendy tarafından sunulan "Sister Wendy's Grand Tour" adlı bir sanat tarihi dizisi hazırladı. Görünüşte bir sanat tarihi dizisi olan yolculuk, onu Madrid'den Saint Petersburg'a götürüyor ve büyük başyapıtları gösteriyordu.
2005 yılında, İngiliz sanat tarihçisi Brian Sewell, Büyük Turistler'in izinden giderek 10 bölümlük "Brian Sewell'in Büyük Turu" adlı televizyon dizisine imza attı. İngiltere'nin Channel Five kanalı tarafından hazırlanan programa katılan Sewell, seyahatini arabayla İtalya'da geçirdi; Roma, Floransa, Napoli, Pompei, Torino, Milano, Cremona, Siena, Bologna, Vicenza, Paestum, Urbino, Tivoli'de bulundu ve turunu Venedik'te düzenlenen maskeli balo ile sonlandırdı. Bu konuyla ilgili materyaller "Paul Mellon İngiliz Sanatı Çalışmaları Merkezi"'nde bulunan Brian Sewell Arşivi'nde bulunabilir.
2009 yılında Büyük Tur, Charles Dickens'ın "Little Dorrit" adlı romanından uyarlanan bir BBC/PBS mini dizisinde önemli bir yer tuttu. Büyük kısmı Venedik'te geçen dizi, Büyük Tur'u bir geçiş ayini olarak tasvir ediyordu.
Kevin McCloud, 2009 yılında Birleşik Krallık merkezli Channel 4 kanalında "Kevin McCloud's Grand Tour" adlı programı sundu ve McCloud, İngiliz mimarların turlarını yeniden takip etti.


## Dipnotlar.
 }}>


### Literatür.
 - Elizabeth Bohls and Ian Duncan, ed. (2005). "Travel Writing 1700–1830 : An Anthology". Oxford University Press. 
 - James Buzard (2002), "The Grand Tour and after (1660–1840)", in "The Cambridge Companion to Travel Writing". 
  - Paul Fussell (1987), "The Eighteenth Century and the Grand Tour", in "The Norton Book of Travel", 
 - Edward Chaney (1985), "The Grand Tour and the Great Rebellion: Richard Lassels and 'The Voyage of Italy' in the seventeenth century"(CIRVI, Geneva-Turin, 1985.
 - Edward Chaney (2004), "Richard Lassels": entry in the "Oxford Dictionary of National Biography".
 - Edward Chaney, "The Evolution of the Grand Tour: Anglo-Italian Cultural Relations since the Renaissance" (Frank Cass, London and Portland OR, 1998  revised edition, Routledge 2000). .
 - Edward Chaney ed. (2003), "The Evolution of English Collecting" (Yale University Press, New Haven and London, 2003).
 - Edward Chaney and Timothy Wilks, "The Jacobean Grand Tour: Early Stuart Travellers in Europe" (I.B. Tauris, London, 2014). 
 - Lisa Colletta ed. (2015), "The Legacy of the Grand Tour: New Essays on Travel, Literature, and Culture" (Fairleigh Dickinson University Press, London, 2015). 
  - Sánchez-Jáuregui-Alpañés, Maria Dolores, and Scott Wilcox. "The English Prize: The Capture of the Westmorland, An Episode of the Grand Tour." New Haven, CT: Yale University Press, 2012. .
 - Stephens, Richard. "A Catalogue Raisonné of Francis Towne (1739–1816) " (London: Paul Mellon Centre, 2016), DOI:10.17658/towne.
 - Geoffrey Trease, "The Grand Tour" (Yale University Press) 1991.
 - Andrew Witon and Ilaria Bignamini, "Grand Tour: The Lure of Italy in the Eighteenth-Century", Tate Gallery exhibition catalogue, 1997.
 - Clare Hornsby (ed.) "The Impact of Italy: The Grand Tour and Beyond", British School at Rome, 2000.
 - Ilaria Bignamini and Clare Hornsby, "Digging and Dealing in Eighteenth Century Rome" (Yale University Press, New Haven and London, 2010).
 - "Roma Britannica: Art Patronage and Cultural Exchange in Eighteenth-Century Rome", eds. D. Marshall, K. Wolfe and S. Russell, British School at Rome, 2011, pp. 147–70.
 - Henry S. Belden III, "Grand Tour of Ida Saxton McKinley and Sister Mary Saxton Barber 1869", (Canton, Ohio) 1985.