# Toksik maskülenite
 - YÖNLENDİRME 
Toksik maskülenite veya toksik erkeklik, ya da olarak görülen bir tür erkekliktir. Bu kavram, hegemonik erkekliğin toplumsal olarak yıkıcı yönlerini ifade eder; örneğin kadın düşmanlığı, homofobi ve şiddet yoluyla tahakküm gibi. Bu özellikler, özellikle cinsel saldırı ve aile içi şiddet gibi şiddet biçimlerini teşvik etmeleri nedeniyle "toksik" olarak kabul edilir.
Erkek çocukların toplumsallaşma süreci zaman zaman şiddeti de normalleştirir; örneğin zorbalık ve saldırganlık söz konusu olduğunda kullanılan " " ifadesinde olduğu gibi.
Özgüven ve duyguların bastırılması, erkeklerde depresyon, artan stres ve madde kullanımı bozuklukları gibi psikolojik sorunların artışıyla ilişkilidir. Toksik erkekliğe özgü özellikler, mahkûm erkekler arasında geçerli olan, çoğunlukla açıkça dile getirilmeyen davranış kurallarının tipik bir parçasıdır ve bu durum kısmen cezaevi yaşamının zorlu koşullarına bir tepki olarak ortaya çıkar.
İşe adanmışlık, sporda başarılı olmaktan duyulan gurur ve ailesine bakma sorumluluğu gibi geleneksel erkeklik özellikleri “toksik” olarak değerlendirilmez. Toksik erkeklik kavramı, ilk olarak mitopoetik erkek hareketi ile ilişkilendirilen yazarlar — örneğin Shepherd Bliss — tarafından kullanılmıştır. Bu yazarlar, erkekliğe dair kalıplaşmış anlayışları, erkeklerin modern toplumda bağlarını yitirdiğini savundukları “gerçek” ya da “derin” erkeklikle karşılaştırmışlardır.
Toksik erkeklik terimini eleştirenler ise, bu kavramın toplumsal cinsiyetle ilgili sorunların erkeklere özgü doğuştan gelen özelliklerden kaynaklandığını ima ettiğini ve bu nedenle yanlış bir genelleme olduğunu savunurlar.


## Terminoloji.
"Toksik maskülenite" terimi, 1980'ler ve 1990'lardaki mitopoetik erkek hareketi içinde ortaya çıkmıştır. Daha sonra hem akademik yazında hem de popüler metinlerde yaygın biçimde kullanılmaya başlanmıştır. 2010'lu yıllardan itibaren medyada yapılan tartışmalarda bu terim, erkeklik ve adamlık kavramlarına ilişkin geleneksel ve kalıplaşmış normları tanımlamak için kullanılmaktadır. Sosyolog Michael Flood'a göre bu normlar, "erkek çocuklarının ve erkeklerin aktif, saldırgan, sert, cesur ve baskın olması gerektiği" yönündeki beklentileri içerir.


### Mitopoetik hareket.
Mitopoetik erkek hareketi ile ilişkilendirilen bazı yazarlar, erkekler üzerine yüklenen şiddet eğilimli, rekabetçi, bağımsız ve duygusuz olma yönündeki toplumsal baskıları, “toksik” bir erkeklik biçimi olarak tanımlamışlardır. Bu tanım, modern toplumda erkeklerin bağını kaybettiği iddia edilen “gerçek” ya da “derin” bir erkeklikle karşıtlık içindedir. Akademisyen Shepherd Bliss, “potansiyel olarak toksik” savaşçı erkeklik anlayışına karşı bir alternatif olarak tarımsal yaşam tarzına (agraryanizme) dönüşü önermiştir. Sosyolog Michael Kimmel, Bliss'in toksik erkeklik anlayışının, feminist hareketin geleneksel erkek otoritesini sorguladığı bir dönemde, mitopoetik hareketin erkeklerin yaşadığı güçsüzlük hissine verdiği bir yanıt olarak görülebileceğini belirtir:


### Akademik kullanım.
Sosyal bilimlerde "toksik maskülenite" erkeklere, kadınlara ve genel olarak topluma zarar verebilen geleneksel kültürel erkeklik normlarını ifade eder. Bu kavram, erkekleri veya erkek özelliklerini suçlamak yerine, egemenlik, öz-yeterlilik ve rekabet gibi geleneksel erkekliğin belirli ideal davranışlarına uyum sağlamanın zararlı etkelerine dikkat çeker.
 Toksik maskülenite, erkeğin toplumda geleneksel kabul edilmiş cinsiyet rollerine bağlılığıyla tanımlanır; bu roller erkek çocuklarının ve erkeklerin rahatça ifade edebileceği duyguları sınırlar ve damgalarken, öfke gibi diğer duyguları yüceltir. Erkeklerden ekonomik, politik ve sosyal alanda egemenlik aramaları ve elde etmeleri beklenir.
Bir toplumsal cinsiyet çalışmaları bağlamında, Raewyn Connell, toksik maskülenite terimi yerine, hegemonik erkeklik olarak adlandırdığı yapıdan kaynaklanan zararlı uygulamalara atıfta bulunur; bu uygulamalar doğuştan gelen özellikler değildir. Connell, fiziksel şiddet gibi uygulamaların, Batı toplumlarında erkeklerin kadınlar üzerindeki tahakkümünü pekiştirmeye hizmet ettiğini savunur. Böyle uygulamaların hegemonik erkekliğin belirgin özelliklerinden biri olduğunu, ancak her zaman onun tanımlayıcı öğesi olmadığını vurgular.
Wright Enstitüsü'nden Terry Kupers, toksik masküleniteyi “egemenlik kurmayı, kadınları değersizleştirmeyi, homofobiyi ve amaçsız şiddeti teşvik eden toplumsal olarak gerici erkek özelliklerinin bir bütünü” olarak tanımlar ve bunu “başkaları üzerinde saldırgan biçimde rekabet etme ve egemenlik kurma ihtiyacı”yla ilişkilendirir. Kupers’a göre toksik maskülenite, hegemonik erkekliğin toplumsal açıdan yıkıcı yönlerini içerir; örneğin kadın düşmanlığı, homofobi, açgözlülük ve şiddet yoluyla tahakküm gibi. Kupers, bu özellikleri daha olumlu olanlarla karşılaştırır: “sporda kazanma yeteneğiyle duyulan gurur, bir arkadaşa bağlılık, işte başarılı olma ya da ailesine bakabilme gibi.”
Feminist yazar John Stoltenberg ise, geleneksel erkeklik anlayışlarının tamamının toksik olduğunu ve kadınların baskılanmasını yeniden ürettiğini savunur.


## Cinsiyet normları.
Kupers'a göre, toksik masküleniteden kaynaklanan toplumsal cinsiyet rolleri, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki hapishanelerde erkekler için yaşamın bir parçasıdır ve bu roller hem personelin hem de mahkûmların davranışlarına yansır. Aşırı öz-yeterlilik, diğer erkekleri şiddet yoluyla kontrol altına alma ve feminenlik ya da zayıflık belirtisi göstermeme gibi özellikler, mahkûmlar arasında dile getirilmeyen bir davranış kuralını oluşturur. Savunmasız duyguların bastırılması, cezaya, sosyal izolasyona ve saldırganlığa dayalı sert hapishane koşullarıyla başa çıkmanın bir yolu olarak sıklıkla benimsenir. Bu faktörlerin, erkek mahkûmlar arasında intihar oranlarının yüksek olmasında rol oynadığı düşünülmektedir.
Toksik maskülenite, erkek çocukların akranları tarafından zorbalığa uğraması ya da evde erkek çocuklara yönelik aile içi şiddet şeklinde de ortaya çıkabilir. Erkek çocukların çoğu zaman şiddet içeren bir biçimde sosyaleştirilmesi, saldırganlığın teşvik edilmesi ve kişilerarası bağların eksikliği yoluyla psikolojik travmaya yol açar. Bu tür travmalar sıklıkla görmezden gelinir; örneğin zorbalıkla ilgili olarak kullanılan “erkek çocuk işte” (İng. boys will be boys) gibi ifadelerle normalleştirilir. Sertlik, üstünlük, öz-yeterlilik ve duyguların bastırılması gibi idealize edilmiş erkeklik rollerinin teşviki, bebeklik kadar erken bir dönemde başlayabilir. Bu normlar; ebeveynler, diğer erkek akrabalar ve toplum üyeleri tarafından aktarılır. YouTube gibi medya platformlarında yer alan erkeklik temsilleri de benzer toplumsal cinsiyet kalıplarını yaygınlaştırmaktadır.
Ronald F. Levant ve diğer araştırmacılara göre, geleneksel olarak dayatılan erkeklik davranışları; cinsel saldırı ve aile içi şiddet dahil olmak üzere şiddet, cinsel sorumsuzluk, riskli ve/veya toplumsal olarak sorumsuz davranışlar (örneğin madde kullanımı bozuklukları) ve ilişkilerde işlevsizlik gibi zararlı sonuçlar doğurabilir.


## Konuyla ilgili yayınlar.
### Akademik kaynaklar.
  - {{Akademik dergi kaynağı|başlık=Social scientific paradigms of masculinity and their implications for research and practice in men's mental health|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-psychology_2005-06_61_6/page/632|tarih=June 2005|sayı=6|sayfalar=633-647|çalışma=Journal of Clinical Psychology|cilt=61|ad=Michael E.|soyadı=Addis|pmid=15732091|doi=10.1002/jclp.20099|ad2=Geoffrey H.|soyadı2=Cohane}}
  - {{Akademik dergi kaynağı|başlık= MasculinitySoFragile: culture, structure, and networked misogyny|tarih=December 2015|sayı=1|sayfalar=171-174|çalışma=Feminist Media Studies|cilt=16|ad=Sarah|soyadı=Banet-Weiser|doi=10.1080/14680777.2016.1120490|ad2=Kate M.|soyadı2=Miltner}}
  - {{Kitap kaynağı|başlık=The Politics of Manhood: Profeminist Men Respond to the Mythopoetic Men's Movement (And the Mythopoetic Leaders Answer)|kısım=Mythopoetic Men's Movements|bölümurl=https://archive.org/details/politicsofmanhoo00kimm/page/292/mode/1up?view=theater|tarih=1995|sayfalar=292-307|yer=Philadelphia|yayıncı=Temple University Press|ad=Shepherd|soyadı=Bliss|isbn=978-1-56-639365-2|editör-ad=Michael S.|editör-soyadı=Kimmel}}
  - {{Kitap kaynağı|başlık=Masculinities|tarih=2005|yer=Berkeley, Calif.|yayıncı=University of California Press|seri=2nd|ad=R.W.|soyadı=Connell|isbn=978-0-74-563426-5}}
  - {{Akademik dergi kaynağı|url=https://nottingham-repository.worktribe.com/output/3068587|başlık=Interpreting toxic masculinity in political parties: A framework for analysis|tarih=July 2021|sayı=4|sayfalar=743-754|çalışma=Party Politics|cilt=27|ad=Oliver|soyadı=Daddow|doi=10.1177/1354068819887591|ad2=Isabelle|soyadı2=Hertner}}
  - {{Akademik dergi kaynağı|url=https://figshare.com/articles/journal_contribution/21159592|başlık=What is 'Toxic Masculinity' and Why Does it Matter?|tarih=June 2021|sayı=2|sayfalar=345-352|çalışma=Men and Masculinities|cilt=24|ad=Carol|soyadı=Harrington|doi=10.1177/1097184X20943254}}
  - {{Akademik dergi kaynağı|başlık=Fathers, Sons, and Vietnam: Masculinity and Betrayal in the Life Narratives of Vietnam Veterans with Post Traumatic Stress Disorder|tarih=January 1996|sayı=1|sayfalar=63-94|çalışma=American Studies|cilt=37|ad=Tracy|soyadı=Karner}}
  - {{Akademik dergi kaynağı|başlık='Toxic Masculinity' in the age of  MeToo: ritual, morality and gender archetypes across cultures|tarih=8 Ekim 2018|sayı=3|sayfalar=274-286|çalışma=Society and Business Review|cilt=13|ad=Samuel Paul Louis|soyadı=Veissière|doi=10.1108/SBR-07-2018-0070}}


### Popüler basın.
  - {{Haber kaynağı|url=https://www.thecut.com/2017/10/the-men-taking-classes-to-unlearn-toxic-masculinity.html|başlık=The Men Taking Classes to Unlearn Toxic Masculinity|tarih=23 Ekim 2017|çalışma=The Cut|ad=Olivia|soyadı=Campbell}}
  - {{Web kaynağı|url=https://prospect.org/article/toxic-masculinity|başlık=Toxic Masculinity|tarih=13 Mart 2013|çalışma=The American Prospect|ad=Jaclyn|soyadı=Friedman}}
  - {{Haber kaynağı|url=https://www.advocate.com/women/2017/12/11/what-toxic-masculinity|başlık=What Is Toxic Masculinity?|tarih=11 Aralık 2017|çalışma=The Advocate|ad=Tracy E.|soyadı=Gilchrist}}
  - {{Haber kaynağı|url=https://www.theatlantic.com/health/archive/2016/06/toxic-masculinity-and-mass-murder/486983/|başlık=Toxic Masculinity and Murder|tarih=16 Haziran 2016|çalışma=The Atlantic|ad=James|soyadı=Hamblin}}
  - {{Web kaynağı|url=http://www.iwf.org/blog/2805927/Jordan-Peterson-on-the-Nihilism-that-Contributers-to-the-Creation-of-a-School-Shooter|başlık=Jordan Peterson on the Nihilism that Contributes to the Creation of a School Shooter|arşivtarihi=7 Ocak 2020|arşivurl=https://web.archive.org/web/20200107134207/http://www.iwf.org/blog/2805927/Jordan-Peterson-on-the-Nihilism-that-Contributers-to-the-Creation-of-a-School-Shooter|tarih=27 Şubat 2018|yayıncı=Independent Women's Forum|ad=Charlotte|soyadı=Hays}}
  - {{Dergi kaynağı|url=http://www.salon.com/2015/06/12/toxic_masculinity_is_killing_men_the_roots_of_male_trauma_partner/|başlık=Toxic masculinity is killing men: The roots of male trauma|tarih=12 Haziran 2015|çalışma=Salon|ad=Kali|soyadı=Holloway}}
  - {{Haber kaynağı|url=https://www.vice.com/en/article/toxic-masculinity-classes-rethinking-men/|başlık=Inside the Movement to Reprogram Masculinity|tarih=15 Kasım 2018|çalışma=Broadly|yayıncı=Vice Media|alıntı=Through classes and workshops, men across the United States are attempting to unlearn 'toxic masculinity'—for society and for themselves.|ad=Isabelle|soyadı=Kohn}}
  - {{Dergi kaynağı|url=https://www.salon.com/2021/10/18/tucker-carlson-joe-rogan-and-the-proud-boys-how-the-fragility-of-the-male-ego-fuels-the-far-right/|başlık=Tucker Carlson, Joe Rogan, and the Proud Boys: How the fragility of the male ego fuels the far-right|arşivtarihi=18 Ekim 2021|arşivurl=https://web.archive.org/web/20211018234912/https://www.salon.com/2021/10/18/tucker-carlson-joe-rogan-and-the-proud-boys-how-the-fragility-of-the-male-ego-fuels-the-far-right/|tarih=18 Ekim 2021|çalışma=Salon|ad=Amanda|soyadı=Marcotte}}
  - {{Web kaynağı|url=https://www.alternet.org/2017/10/toxic-masculinity-killing-us-many-ways/|başlık=Toxic Masculinity Is Killing Us in Many Ways|tarih=24 Ekim 2017|çalışma=AlterNet|ad=Amanda|soyadı=Marcotte}}
  - {{Dergi kaynağı|url=http://www.salon.com/2016/07/04/toxic_masculinity_doesnt_just_target_women_the_viciousness_and_vacuity_of_modern_american_manhood_is_also_harmful_to_the_self/|başlık=Toxic masculinity doesn't just target women: The viciousness and vacuity of modern American manhood is also harmful to the self|tarih=4 Temmuz 2016|çalışma=Salon|ad=David|soyadı=Masciotra}}
  - {{Dergi kaynağı|url=https://www.bustle.com/articles/143644-6-harmful-effects-of-toxic-masculinity|başlık=6 Harmful Effects Of Toxic Masculinity|tarih=23 Şubat 2016|çalışma=Bustle|ad=Suzannah|soyadı=Weiss}}
  - {{Haber kaynağı|url=https://www.theguardian.com/books/2018/apr/09/about-the-boys-tim-winton-on-how-toxic-masculinity-is-shackling-men-to-misogyny|başlık=About the boys: Tim Winton on how toxic masculinity is shackling men to misogyny|tarih=9 Nisan 2018|çalışma=The Guardian|ad=Tim|soyadı=Winton}}