# Bahçeli, Ürgüp
Bahçeli, Nevşehir ilinin Ürgüp ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün adı 1900 yılı kayıtlarında Mamasun, 1927 yılı kayıtlarında da Momusun olarak geçmektedir. Bahçeli, Nevşehir’in Ürgüp ilçesine bağlı bir köy yerleşimidir (38°32'54.36"K, 34°50'49.29"D). Bahçeli köyü, Ayvalı, İbrahimpaşa, Mazı, Güneyce, Çardak ve Kavak köylerine komşudur. Köyün rakımı 1359 metre olup köyün resmi nüfusu 371’dir[1]. Köy sınırları çeşitli derecelerden doğal ve arkeolojik sit alanı ilan edilmiştir ve köyün tamamı Kapadokya Alanı sınırları içerisinde bulunmaktadır.
Bahçeli köyü, Mamasun Vadisinin batı yamacına kurulmuştur.  Köy yerleşiminin en yüksek noktasında köy mezarlığı bulunurken köyün en alçak noktasında İçeri Dere isimli çay akmaktadır. Mamasun Vadisi, Bahçeli köyünün yaklaşık üç kilometre güneyinde üç ana kol ile başlamaktadır, bu vadi kolları daha sonra Bahçeli köyünün kuzeyinde Gomeda Vadisi ile birleşmektedir. Toplamda kuş uçuşu yaklaşık on beş kilometrelik bir su aşındırması oluşumudur. Mamasun Vadisinde şu ana kadar tespit edilmiş olan sekiz adet kaya oyma kilise bulunmaktadır. Bunun yanında çok sayıda kaya mezar, güvercinlik, şırahane, arılık, koya oyma yerleşim, taş köprü, çeşme, sivil mimari örneği bulunmaktadır. Mamasun Vadisi içerisinde yerel halk tarafından Acı Su olarak adlandırılan bir de doğal mineralli su kaynağı bulunmaktadır. Suyun şifalı olduğu ve özellikle kadın hastalıklarına iyi geldiği söylenmektedir. Bahçeli köyünün ilk yerleşimi bugün terk edilmiş bir vaziyette Mamasun Vadisi içerisinde yer almaktadır. Bu terkedilmiş köyde çok sayıda kaya oyma ev, taş ev, taş köprü, çeşme ve çok katlı güvercinlikler bulunmaktadır. Aşağıdaki tabloda bölgede bulunan doğal ve kültürel yapı envanterinin koordinatları sunulmaktadır:
Bahçeli önemli miktarda kültürel ve doğal mirasa sahip bir Kapadokya köyü olmasına rağmen hak ettiği ilgiye bugüne kadar mazhar olamamıştır, köyde turistik bir faaliyet yapılmamaktadır. Bunun en büyük nedeni Ayvalı ile Bahçeli köyünü birbirine bağlayan köprünün yapım sürecinin maddi kaynak yetersizliği nedeniyle uzamış olmasıdır. Köprü 2018 yılında tamamlanmıştır, köprü tamamlandıktan sonra Ürgüp’e sağlanan kolay ulaşım sayesinde köye olan ilgi her geçen gün artmaktadır.
Bahçeli köyünün tarihsel adı Mamasun’dur (Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, Zabtiye Nezareti Evrakı [ZB.], Gömlek No: 24, 92 (1908). Köyün resmi adı olan Bahçeli, Cumhuriyet dönemi ile birlikte sonradan köye verilmiştir. Köy, her ne kadar halk ağzında Mumusun (Türkmen, Kemal Talih 1999), Momosun ya da Mamusun gibi isimler ile anılıyor olsa da bu tamamen sözlü aktarım kaynaklı bir hatadır. Köyün adının Mamasun olduğu resmi kayıtlar ile sabittir[1]. Mamasun isminin de köy halkı tarafından konuşma ağzı ile aktarılan bir Yunan yerleşim ismi olduğu düşünülmektedir. Nitekim Mamasun adının Yunanca asıl kökenin Mamassós, Mamassos ya da Momoasson olduğu ifade edilmektedir .
Türkiye’de tarihsel adı Mamasun olan iki yerleşim yeri bulunmaktadır. Bunlardan biri Nevşehir’in Ürgüp ilçesinin Bahçeli köyü iken diğeri Aksaray Merkeze bağlı Gökçe köyüdür. Gökçe köyünde Mamasun Tekke adı verilen bir kaya kilise ziyaret bulunmaktadır. Kaya kilise öncesinde ahır olarak kullanılmakta iken sahibi tarafından kazılarak insan kemikleri bulunmuş ve köyün adının da katkısıyla Aziz Mamas ile ilişkilendirilmiştir. Mamasun Tekke hem Müslümanlar hem de Hristiyanlar tarafından özellikle şifa bulmak için ziyaret edilmektedir . Bölgede Aziz Mamas, “Pir Şemmas” (ya da Şambaz Baba) isimlerini alarak Müslümanların da saygı gördüğü bir kişilik haline gelmiştir .
----[1] Köyün eski adının Mamasun olduğunun kanıtı olarak Cumhurbaşkanlığı Devlet Osmanlı Arşivlerinde bir belge bulunmaktadır. Bu belgede Mekteb-i Fünun-ı Harbiye Hademesi Uzun Hasanoğlu Osman’ın Ürgüb’ün Mamasun köyündeki ailesine nafaka göndermesi konusundan bahsedilmektedir. Belgenin tarihi Rumi 09/06/1324’tür. Yani miladi olarak 22/06/1908 yılından günümüze ulaşan bir belgedir.
----[1] Bahçeli köyü muhtarı.
----[1] Türkiye İstatistik Kurumu


## Coğrafya.
Köy; Nevşehir iline 20 km, Ürgüp ilçesine 29 km uzaklıktadır.