BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Cayos Miskitos
Cayos Miskitos (İngilizce: "Miskito Cays"), Karayipler'de Nikaragua'nın Miskito Sahili'nin yaklaşık 45 kilometre doğusunda bulunan ve Nikaragua'ya bağlı bulunan bir grup adadır . Adalar topluluğu, 37 km²'lik bir alan sahip büyük bir ada (Cayo Major) ile bitki örtüsü ve çok sayıda mercan resifi, kumsallar ve mangrov ormanlarına sahip ve "Cay" olarak adlandırılan on bir küçük adadan oluşmaktadır.
Üzerinde herhangi bir yaşamın olmadığı ıssız adalar, Orta Amerika'nın doğu kıyısındaki bariyer resifinin bir parçasıdır ve şahin gagalı kaplumbağalar ("Eretmochelys imbricata") ve yeşil kaplumbağalar ("Chelonia mydas") dâhil birçok hayvan için önemli bir sığınaktır. Mercan resiflerinin ve mangrov ormanlarının eşsiz biyolojik çeşitliliği nedeniyle adalar 1991'den beri koruma altındadır ve ekoturistler için popüler bir uğrak noktasıdır.
# Tolga Çakmak
Tolga Çakmak (d. 20 Ekim 1984, Mersin), Türk sporcu ve dünya rekortmeni.


## Yaşamı ve kariyeri.
20 Ekim 1984'te Tarsus'ta dünyaya geldi. 6 yaşında Boks ve haltere başladı. 7 yaşında yüzmeyi öğrendi. Dünya rekorlarında 15 farklı branşta lisanslı resmi sporcu, 8 farklı branşta Antrenör. Hollanda'da dünya rekorları dalında özel eğitim aldı.


## Rekorlar.
8 dünya rekoru sahibi Çakmak'ın 30 Ağustos 2017'de 1 dakika içerisinde en fazla yumruk atma (524 yumruk) rekoru vardır. 27 Aralık 2017'de 1 saat içerisinde 26 Ton 205 kg kaldırdı. 06 Haziran 2018'de halterle 1 saat içerisinde ağırlık kaldırma kategorisinde toplamda 180 kaldırış yaparak 7060 kg ile dünya rekorunun sahibi oldu. 28 Aralık 2020'de halter stilinde 1 saat içerisinde ağırlık kaldırma kategorisinde toplamda 133 kaldırış yaparak 6650 kg ile bir rekora daha imza attı.
18 Mart 2021'de, Çanakkale zaferinin yıldönümünde, yine halterle 1 saat içerisinde ağırlık kaldırma kategorisinde Thruster stilinde toplam da 158 kaldırış yaparak 7900 kg ile rekor kırdı. 19 Mayıs 2021'de pencikbol (hız torbasıyla) 1 dakikada 460, 3 dakikada 1274 yumruk vurarak tek seferde 2 rekor birden kırdı. 18 Mart 2022'de Pencikbolda 15 dakikada 5295 yumruk vurarak yine rekor kırmayı başardı.
# Die Wannseekonferenz (film, 2022)
Die Wannseekonferenz (Türkçe: Wannsee Konferansı), ilk olarak 24 Ocak 2022'de ZDF yayın kuruluşu tarafından yayınlanan, Yahudilerin imhasını organize etmek için 1942 yılında Berlin-Wannsee'de düzenlenen bir konferans hakkında bir Alman yarı belgesel filmidir. Yönetmen Matti Geschonneck, Magnus Vattrodt'un senaryosuna dayanarak 20 Ocak 1942'de düzenlenen gerçek Wannsee Konferansı'nın bir tarihi canlandırmasını konu almaktadır. Alman Nazi yetkilileri, II. Dünya Savaşı'nın ortasında sözde "Yahudi Sorunu'na Nihai Çözüm"ü belirlemek üzere toplanır. Bu toplantı Holokost'un başlangıcı değildir ancak Yahudilerin yok edilmesinin gerçekleştirilmesi için çeşitli hükûmet birimlerinin koordine edildiği bir toplantıdır.


## Oyuncular.
  - Philipp Hochmair - Reinhard Heydrich
  - Johannes Allmayer - Adolf Eichmann
  - Maximilian Brückner - Dr. Karl Eberhard Schöngarth
  - Matthias Bundschuh - Erich Neumann
  - Fabian Busch - Dr. Gerhard Klopfer
  - Jakob Diehl - Heinrich Müller
  - Godehard Giese - Dr. Wilhelm Stuckart
  - Peter Jordan - Dr. Alfred Meyer
  - Arnd Klawitter - Dr. Roland Freisler
  - Frederic Linkemann - Dr. Rudolf Lange
  - Thomas Loibl - Friedrich Wilhelm Kritzinger
  - Sascha Nathan - Dr. Josef Bühler
  - Markus Schleinzer - Otto Hofmann
  - Simon Schwarz - Martin Luther
  - Rafael Stachowiak - Dr. Georg Leibbrandt
  - Lilli Fichtner - Ingeburg Werlemann
  - Frederik Schmid - Eichmann'ın emir subayı
# Mary Stump Taylor
Mary Agnes Stump Taylor (1885-1976), Kuzey Amerika'daki birçok briyofit türünü toplayarak tanımlaması ile bilinen Amerikalı briyolog. Yaklaşık 8.000 bitkiden oluşan koleksiyonunun genişliği sayesinde ölümünden birkaç on yıl sonraya kadar türlerin tanımlanmasında başvuru kaynağı oldu. Bitki bilim mahlası M.S. Taylor'dır.


## Eserleri.
 -
# Boşnak Osman Paşa
Boşnak Osman Paşa (ö. 1 Ağustos 1685) veya Hersekli Osman Paşa, Şam Eyaleti (1676-1678, 1683), Anadolu Eyaleti (1678-1680), Mısır Eyaleti (1680-1683), Diyarbakır Eyaleti (1683), Bosna Eyaleti (1684) ve Eğri Eyaleti (1685) valisi olarak görev yapan bir Osmanlı devlet adamıydı. 
Eğri Eyaleti valisi iken Kutsal İttifak Savaşı yaşanırken Avusturyalılar şehri kuşatmaya başlayınca Eğri Kalesi surlarının dışında yakalandı, 1 Ağustos 1685'te öldü.
Kara Mustafa Paşa'nın kızı ile evliydi; birkaç oğlu vardı.
# Mısır Adaları
Mısır Adaları, bağlı bulunduğu Nikaragua'nın Karayip Denizi kıyılarının yaklaşık 70 kilometre doğusunda yer alan iki adadır. Büyük Mısır Adası ile Küçük Mısır Adası, ülkenin Güney Karayip Kıyısı Özerk Bölgesi yönetimi altındadır. Ülkede İspanyolca resmî dil olmasına rağmen adalar için belediyenin resmî adı İngilizce adı olan "Corn Island" kullanılmaktadır.


## Tarihçe.
Mısır Adaları, günümüz Nikaragua'nın doğu yarısı ile birlikte, bölgenin Miskito Sahili olarak adlandırıldığı bir dönem olan 1655'ten 1860'a kadar bir Britanya himaye bölgesiydi ve bir dönem Karayip korsanlarının uğrak noktası konumundaydı. Nikaragua hükûmeti bölgeyi 1894'te ilhak etti.
1914 yılında imzalanan Bryan-Chamorro Antlaşması uyarınca, adalar 99 yıllığına Amerika Birleşik Devletleri'ne kiralandı. Antlaşmanın şartları gereği Mısır Adaları, A.B.D.'nin egemenliği altındaydı Kira sözleşmesine rağmen, Birleşik Devletler adalarda hiçbir zaman önemli bir süreç izlemedi. Amerika Birleşik Devletleri'nin adaları kullanım hakkı, Anastasio Somoza Debayle ile Richard Nixon başkanlıkları altında 14 Temmuz 1970'te Bryan-Chamorro Antlaşması'nın karşılıklı olarak feshedilmesiyle kira sözleşmesinin resmen feshedildiği 25 Nisan 1971'e kadar devam etti.
# Abens
Abens, Almanya'nın Bavyera eyaletinde bulunan bir nehirdir. Kaynağı Au in der Hallertau yakınlarındadır.
# Ach (Ammer)
Ach, Almanya'nın Bavyera eyaletinde bulunan bir nehirdir. Ammer'in bir koludur.
# Ava
Ava, Matthew Newton tarafından yazılan ve Chastain'in yapım şirketi Freckle Films tarafından üretilen Tate Taylor tarafından yönetilen 2020 Amerikan aksiyon gerilim filmidir. Filmde Jessica Chastain, John Malkovich, Common, Geena Davis, Colin Farrell, Ioan Gruffudd ve Joan Chen rol alıyor.


## Oyuncular.
  - Jessica Chastain - Ava Faulkner
  - John Malkovich - Duke
  - Common - Michael
  - Colin Farrell - Simon
  - Geena Davis - Babbi
  - Jess Weixler - Judy
  - Diana Silvers - Camille
  - Joan Chen - Toni
  - Ioan Gruffudd - Peter Hamilton
# Martin Terrier
 Forvet
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Martin Albert Frédéric Terrier (d. 4 Mart 1997), forvet pozisyonunda görev yapan Fransız futbolcudur. Bundesliga takımlarından Bayer Leverkusen'de forma giymektedir.
Profesyonel kariyerine 2015 yılında Lille B takımında başladı. Daha sonra sırasıyla Lille, Strasbourg, Lyon ve Rennes takımlarında forma giydi.
# Au in der Hallertau
Au in der Hallertau, Almanya'nın Bavyera eyaletine bağlı Freising ilçesinde bir belediyedir.
# Amper (Nehir)
Amper, Almanya'nın Bavyera eyaletinde bulunan bir nehirdir.


## Coğrafya.
Ammer veya Amper, Ammer Dağları'nın bir kısmını kapsar ve Tuna'ya boşalır. Yaklaşık 100 km'lik bir mesafede, Amper dört doğal alandan geçer: dik yaşlı ve genç morainler, düz sander düzlükleri ve Tuna-Isar Tepeleri.


### Kaynak.
Ammer'in suları, Graswang ve Ettal arasındaki Graswang Vadisi'nin çıkışındaki Ammergau Alpleri'nde yer almaktadır. Kısmen su bir bataklıktan akar.


## Tarihçe.
Ammer ve Amper büyük olasılıkla tarih öncesi çağlardan beri nehrin seyri boyunca yerleşen Kelt kabileleri tarafından bir ulaşım yolu olarak kullanılmıştır.
Beşinci yüzyılda kavimler göçü sırasında, Alamanlar bu bölgeye nüfuz etti. Alamanlar daha sonra Bavyera kabileleri tarafından geri püskürtülmüştür. Otuz Yıl Savaşları sırasında bir İsveç ordusu Augsburg ve Münih'e ulaşmak için toplam üç kez (1632 ve 1634 yılları arasında) bu nehirden geçmiştir.
# Saftirik Greg'in Günlüğü (film, 2021)
Saftirik Greg'in Günlüğü, Swinton Scott tarafından yönetilen, senaryosu Jeff Kinney tarafından yazılan 2021 bilgisayar animasyonlu bir komedi filmidir.


## Seslendirenler.
  - Brady Noon - Greg Heffley
  - Ethan William Childress - Rowley Jefferson
  - Chris Diamantopoulos - Frank Heffley
  - Erica Cerra - Susan Heffley
  - Hunter Dillon - Rodrick Heffley
  - Christian Convery - Fregley
  - Veda Maharaj - Chirag Gupta
  - Billy Lopez - Bay Underwood
  - Brenda Crichlow - Fregley'nin annesi
  - Yuvraj Singh Kalsi - Charlie Davies
  - Robert Moloney - Joshie
  - Gracen Newton - Manny Heffley
  - Lossen Chambers - Sınıf Öğretmeni.
  - Donny Lucas - Bay Humphreys
  - Cyrus Arnold - Teen Driver
  - Zeno Robinson - Beyzbol Şapkalı Genç
  - Braxton Baker - Mullet 
  - John Omohundro - Hulking Teen
  - Jessica Mikayla Adams - Braced Girl
  - Tessa Espinosa - Kıvırcık Saçlı Kız
# Titulus Regius
 ("kraliyet ünvanı") İngiltere Kralı unvanının III. Richard'a verildiği 1484'te İngiltere Parlamentosu'nun bir tüzüğüdür.
Yasa, Lordlar ve Avam Kamarası üyelerinin bir yıl önce, IV. Edward'ın Elizabeth Woodville ile evliliğinin geçersiz olduğunu ve bu nedenle Edward, Richard ve Elizabeth de dahil olmak üzere çocuklarının gayri meşru olduğunu ve böylece tahttan men edildiğini onayladı. III. Richard gerçek kral ilan edildi. Lordlar ve Avam Kamarası resmen bir parlamento olarak toplanmadığından, geçerliliği konusunda şüpheler ortaya çıkmış ve Parlamento toplandığında bildirgeyi yasalaştırmıştır.
III. Richard'ın devrilmesinden sonra, Kanun yürürlükten kaldırıldı, bu da IV. Edward ve Elizabeth Woodville'in çocuklarının meşruiyetini eski haline getirdi.
# Birleşik Krallık'ta birlikçilik
Britanya birlikçiliği olarak da anılan Birleşik Krallık'ta birlikçilik, İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'nın Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı adıyla devam eden birliğini tek bir egemen devlet olarak destekleyen siyasi bir ideolojidir. Birlikçiliği destekleyenlere "Birlikçiler" denir. Britanya birlikçiliği, İngiliz, İskoç, Galli, İrlandalı, Cornish, Jersey, Manx ve Guernsey kökenli insanların oluşturduğu Britanyalıların bir ulus olduğunu iddia eden ve Britanyalıların kültürel birliğini destekleyen Britanya milliyetçiliği ile ilişkilendirilebilir.
20. yüzyılın sonlarından bu yana, Birleşik Krallık'taki ülkelerin anayasal statüsüne ilişkin farklı görüşler, İskoçya, Kuzey İrlanda ve daha az ölçüde Galler'de daha büyük bir sorun haline geldi. Bağımsızlık yanlısı İskoç Ulusal Partisi, ilk olarak 2007'de İskoç Parlamentosu'nun iktidar partisi oldu ve 2011 İskoç Parlamentosu seçimlerinde salt çoğunluğu kazandı. Bu durum, 2014'te İskoçya'nın bağımsızlığı konusunda referanduma gidilmesine yol açtı: "İskoçya bağımsız bir ülke olmalı mı?" sorusuna seçmenlerin %44.7'si "evet", %55.3'ü "hayır" yanıtını verdi ve %84,5'lik rekor bir katılım gerçekleşti.
# İskoç cumhuriyetçiliği
İskoç cumhuriyetçiliği (İskoç Galcesi: "Poblachdas na h-Alba"), İskoçya'nın Birleşik Krallık monarşisinden ayrılarak bir cumhuriyet olması gerektiği inancına dayanan bir ideolojidir. Genellikle bu düşünce, İskoç milliyetçiliği ve bağımsızlık aktivizmi şeklinde görülür, ama aynı zamanda, bazen Birleşik Krallık'ın hükûmet sisteminin, hükümdarın yerine seçilmiş bir devlet başkanı ile değiştirilecek şekilde bir bütün olarak değiştirilmesine ilişkin tartışmalarda da bulunur.


## Tarihi.
Andrew Fletcher, tarımsal ve ataerkil ilkelere dayanan bir İskoç cumhuriyetinin Birlik öncesi en önde gelen savunucularından biridir. Cumhuriyetçi idealleri, Sivil Toplum Tarihi Üzerine Bir Deneme'yi (1767) kaleme alan İskoç Aydınlanması filozofu Adam Ferguson'a büyük bir ilham kaynağı oldu.
Modern İskoç cumhuriyetçiliğinin en önde gelen belgelerinden biri, Kraliçe II. Elizabeth'in Holyrood'daki yeni İskoç Parlamentosu Binası'nı açtığı gün olan 9 Ekim 2004'te ilan edilen Calton Hill Bildirgesi'dir.
2014 bağımsızlık referandumu öncesinde, Radikal Bağımsızlık Kampanyası, Birlik Kanunundan önce İngiliz monarşisi ile kurulan taçların devam eden birliği yerine, seçilmiş bir devlet başkanına sahip bağımsız bir İskoç cumhuriyetini savundu.
Kral III. Charles'ın 11 Eylül 2022'de Edinburgh'daki Mercat Cross'ta resmen kral ilan edilmesi öncesinde Cumhuriyetimiz kampanya grubu "Bu ilana itiraz edenleri bunları netleştirmeye teşvik ediyoruz" dedi. Grubun üyeleri, Lord Lyon King of Arms'ın ilanı sırasında yuhalayarak, sırtlarını çevirerek ve “rıza yok” diye bağırarak ve Monarşi karşıtı sloganlar atarak yeni krala muhalefetlerini dile getirdiler. İskoçya Polisi tarafından kısa süreliğine gözaltına alındılar. Bir protestocu daha sonra tekrar tutuklandı ve "Barışın İhlali" kapsamında suçlandı.
# Petra Hämäläinen
Petra Hämäläinen (d. 17 Kasım 1996, Savonlinna, Finlandiya), Finlandiyalı manken. 2022 yılında 'Miss Universe Finland' tacını takmıştır. Miss Universe güzellik yarışması'nda Finlandiya'yı temsil edecektir.
# Birleşik Krallık kültürü
Birleşik Krallık ya da diğer adıyla Kuzey İrlanda ve Büyük Britanya Birleşik Krallığı kültürü, Birleşik Krallık topraklarında yaşayanların ortak kültürüdür. Genel olarak İngiliz Kültürü olarak da bilinmektedir. Birleşik Krallık'ın yayılmacı politikaları ile bu kültür dünyanın dört bir yanına yayılmıştır. İngilizcenin dünya dili olması buna bir örnektir. Bu kültür özgü olmaktan çok diğer kültürlerin bir araya gelmesiyle oluşan bir kültürdür. Kozmopolit yapıdadır. Oldukça varsıl bir yapıya sahiptir.


## Bilimde gelişmişlik.
Bilimde oldukça gelişmiş bir ülkedir. Ülkenin en ünlü bilim kuruluşlarından birisi "Royal Society"dir. Kökeni 1660'lara uzanan bu kuruluş, dünyanın en eski bilim dergisinin çıkış noktasıdır. Pek çok ünlü bilimci, bu ülkede yetişmiş ve ilklere imza atmıştır. İktisat biliminde çığır açmış bir kişilik olan Adam Smith, Evrim Kuramını yeniden derleyerek bilim dünyasına sunan Charles Darwin gibi ünlü kişiler, Birleşik Krallık bilim kültürünün bir parçasıdır.
Liberal düşünceninde çıkış noktası olan Birleşik Krallık'ın ünlü ekonomistlerinden John Stuart Mill, Liberalizm ile Sosyalizm'i birleştirmeye çalıştırmıştır. Bu günümüz ekonomilerine yansımıştır.


## Toplumsal yaşam.
Britanya günlük yaşamı tarihsel süreçte oldukça farklıydı. Kırsal ve kentsel yaşam arasında belirgin ayrımlar vardı. Günümüzde bu ayrım hemen hemen yok edilmiş olsa da, İngilizler hâlâ daha kırsal yaşamdan gelen köklerini yaşatmaya devam ediyorlar. Kentliler hâlâ daha köy evlerine taşınıyorlar. En küçük konutun bile kır evlerinde olduğu gibi bahçeleri olması son derece olağandır.


## Birleşik Krallık edebiyatı.
İngiliz Edebiyatı olarak da bilinen bu edebiyat, ilk dönemlerden bu yana güçlü dinî akımlardan etkilenmiştir. İlk dönemlerde ağıt, kahramanlık konuları ve şiire yer verilmiştir. J.K Rowling, William Shakespeare, J.R.R Tolkien gibi dünya çapında üne sahip pek çok önemli yazara sahiptir.
# İgor Maslennikov
Igor Fyodoroviç Maslennikov (Rusça:Игорь Фёдорович Масленников; 26 Ekim 1931 - 17 Eylül 2022), Sovyet-Rus film yönetmeni ve senarist.


## Hayatı.
Maslennikov, 26 Ekim 1931'de Nijni Novgorod, Sovyetler Birliği'nde doğdu. 1967'de başladığı yönetmenlik kariyerini 2002 yılına kadar sürdürdü.
Yönettiği bazı filmler arasında; "Under en steinhimmel", "Winter Cherry", "The Queen oThe Queen of Spades" ve "Tomorrow, on April 3rd..." sayılabilir.
Ayrıca 2001 yılında 23. Moskova Uluslararası Film Festivali jürisinde yer almıştır. Çalışmalarıyla 1988'de Rus Halk Sanatçısı seçilmiş 2001'de ise Onur Nişanı'nı almıştır.


## Ölümü.
Maslennikov, 17 Eylül 2022'de Sankt-Peterburg, Rusya'da 91 yaşında doğal nedenlerden ölmüştür.


## Filmografi.
  - "Тимур и его коммандос", 2004
  - "Письма к Эльзе" (Hindistan Uluslararası Film Festivali Altın Tavuskuşu Ödülü), 2002
  - "Воспоминания о Шерлоке Холмсе" (TV dizisi), 2000
  - "Что сказал покойник" (TV dizisi), 1999
  - "Театр Чехонте", 1996
  - "Зимняя вишня" (TV dizisi), 1995
  - "The winter cherry 3", 1995
  - "Тьма", 1991
  - "The winter cherry 2", 1990
  - "Филипп Траум" (TV filmi), 1989
  - "Продление рода", 1988
  - "Adventures of Sherlock Holmes and Dr. Watson: The Twentieth Century Approaches" ("Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона. Двадцатый век начинается", 1986)
  - "Winter Cherry", 1985
  - "The Treasures of Agra|The Adventures of Sherlock Holmes and Dr. Watson: The Treasures of Agra" ("Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона. Сокровища Агры"), 1983
  - "The Queen of Spades" ("Пиковая дама", 1982)
  - "Adventures of Sherlock Holmes and Dr. Watson: The Hound of the Baskervilles" ("Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона. Собака Баскервилей", 1981
  - "The Adventures of Sherlock Holmes and Dr. Watson" ("Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона"), 1980
  - "Sherlock Holmes and Dr. Watson" ("Шерлок Холмс и доктор Ватсон"), 1979
  - "Ярославна, королева Франции", 1978
  - "Sentimentalnyy roman", 1976
  - "Под каменным небом", 1974
  - "Гонщики", 1972
  - "Лето в Бережках", 1970
  - "Tomorrow, on April 3rd..." ("Завтра, третьего апреля"), 1969
  - "Private Life of Kuzyayev Valentin" ("Личная жизнь Кузяева Валентина"), 1967
# James Aubrey Parker
James Aubrey Parker (8 Ocak 1937 - 16 Eylül 2022), Amerikalı yargıçtır. Amerika Birleşik Devletleri New Mexico Bölgesi Bölge Mahkemesi Baş Yargıcı olarak görev yapmıştır.


## Yaşamı ve kariyeri.
Parker, 8 Ocak 1937'de Houston, Teksas'da doğdu. 1959'da Rice Üniversitesi'nden lisans ve 1962'de Teksas Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden hukuk alanında yüksek lisans derecesiyle mezun oldu. 1962'den 1987 yılına kadar Albuquerque, New Mexico'da özel hukuk bürosuna bağlı olarak çalıştı.


## Yüksek Yargı kariyeri.
Parker, 10 Temmuz 1987'de dönemin Amerikan Başkanı Ronald Reagan tarafından Yargıç Howard C. Bratton'dan boşalan New Mexico Bölgesi Amerika Birleşik Devletleri Bölge Mahkemesi'ndeki makama aday olarak gösterildi. Parker, 5 Kasım 1987'de Amerika Birleşik Devletleri Senatosu komisyonunda onaylanarak 6 Kasım 1987'de görevine atandı. 2000'den 2003 yılına kadar Baş Yargıç olarak görev yaptıktan sonra 1 Eylül 2003'te üst düzey statü kazandı. 


## Ölümü.
Parker 16 Eylül 2022 tarihinde 85 yaşında öldü.
# O Kız (dizi)
O Kız, Content House imzalı, yönetmenliğini Özlem Günhan ve Deniz Yılmaz Şayir'in üstlendiği, senaryosunu ise Sırma Yanık ve Ali Ercivan'ın kaleme aldığı, ilk bölümü 21 Eylül 2022 tarihinde yayınlanan dram türündeki Türk televizyon dizisidir. Başrollerini Erkan Petekkaya, Sezin Akbaşoğulları, Dilin Döğer, Ali Öner ve Cengiz Orhonlu paylaşmaktadır. Dizi, 15 Mart 2023 tarihinde yayınlanan 24. bölümü ile final yaparak sona ermiştir.
# Nayelhi González
Nayelhi Alejandra González Ulloa (d. 1996, Esmeraldas, Ekvador), Ekvadorlu manken. 2022 yılında 'Miss Ecuador' unvanını kazanmıştır. Miss Universe yarışmasında Ekvador'u temsil edecektir.
# Micropsammus
Micropsammus, Micropsammidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Psammolycus
Psammolycus, Nematalycidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Osperalycus
Osperalycus, Nematalycidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Nematalycus
Nematalycus, Nematalycidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Gordialycus
Gordialycus, Nematalycidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Cunliffea
Cunliffea, Nematalycidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Proteonematalycus
Proteonematalycus, Proteonematalycidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Grandjeanicus
Grandjeanicus, Grandjeanicidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Oehserchestes
Oehserchestes, Oehserchestidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Terpnacarus
Terpnacarus, Terpnacaridae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Alycosmesis
Alycosmesis, Terpnacaridae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Ming (Han)
Ming (; 15 Haziran MS 28-5 Eylül MS 75), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın ikinci imparatorudur. Saltanatı MS 57'den MS 75 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
İmparator Ming'in saltanatı sırasında Budizm Çin'e yayılmaya başladı.
İmparator Ming, imparatorluğun çalışkan, yetenekli bir yöneticisiydi ve dürüstlük gösterdi ve yetkililerinden dürüstlük talep etti. Ayrıca, Çin'in Tarım Havzası üzerindeki kontrolünü genişletti ve generali Ban Chao'nun fetihleriyle oradaki Hiung-nu etkisini ortadan kaldırdı.
İmparator Ming ve oğlu İmparator Zhang'ın saltanatları, genellikle Doğu Han Hanedanı'nın altın çağı olarak kabul edildi ve Ming ve Zhang Hükümdarlığı olarak biliniyordu.


## Konuyla ilgili yayınlar.
  - Zürcher, Erik. 1972. "The Buddhist Conquest of China: The Spread and Adaptation of Buddhism in Early Medieval China". Reprint, with additions and corrections. 2 vols. Sinica Leidensia. Leiden: E.J. Brill. First edition, 1959 (see in particular p. 22).
! colspan="3" style="border-top: 5px solid #ACE777;" | Resmî unvanlar
# Separachipteria
Separachipteria, Achipteriidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Parachipteria
Parachipteria, Achipteriidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Dentachipteria
Dentachipteria, Achipteriidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Cubachipteria
Cubachipteria, Achipteriidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Cerachipteria
Cerachipteria, Achipteriidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Campachipteria
Campachipteria, Achipteriidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Austrachipteria
Austrachipteria, Achipteriidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Anachipteria
Anachipteria, Achipteriidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Achipteria
Achipteria, Achipteriidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Zhang (Han)
Zhang (; 15 Haziran MS 28-5 Eylül MS 75), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın üçüncü imparatorudur. Saltanatı MS 75'ten MS 88 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
İmparator Zhang, çalışkan ve gayretli bir imparatordu. Vergileri azalttı ve devletin tüm işleriyle yakından ilgilendi. Zhang ayrıca hükûmet harcamalarını azalttı ve Konfüçyüsçülüğü destekledi. Sonuç olarak, Han toplumu bu dönemde zenginleşti ve kültürü gelişti. Babası İmparator Ming ile birlikte, İmparator Zhang'ın saltanatı çok övüldü ve Doğu Han döneminin altın çağı olarak kabul edildi ve saltanatları toplu olarak Ming ve Zhang Hükümdarlığı olarak bilinir.
Saltanatı sırasında, General Ban Chao liderliğindeki Çin birlikleri, şimdi toplu olarak İpek Yolu olarak bilinen ticaret yollarına egemen olmaya çalışan Hiung-nuların peşindeyken uzak batıya ilerledi.


## Konuyla ilgili yayınlar.
  - Zürcher, Erik. 1972. "The Buddhist Conquest of China: The Spread and Adaptation of Buddhism in Early Medieval China". Reprint, with additions and corrections. 2 vols. Sinica Leidensia. Leiden: E.J. Brill. First edition, 1959 (see in particular p. 22).
# Truncozetes
Truncozetes, Epactozetidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Epactozetes
Epactozetes, Epactozetidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Williamszetes
Williamszetes, Tegoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Tegoribates
Tegoribates, Tegoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Tectoribates
Tectoribates, Tegoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Scutozetes
Scutozetes, Tegoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Pseudotectoribates
Pseudotectoribates, Tegoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Protectoribates
Protectoribates, Tegoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Plakoribates
Plakoribates, Tegoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Physobates
Physobates, Tegoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Paraphysobates
Paraphysobates, Tegoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Neophysobates
Neophysobates, Tegoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Lemurobates
Lemurobates, Tegoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Werner Loewe
Werner Loewe (d. 18 Mayıs 1941 – ö. 2022), Alman siyasetçi ve araştırmacı. 


## Yaşamı ve kariyeri.
Loewe, 18 Mayıs 1941'de Stettin, Almanya'da doğdu. 1961'de Hamburg Üniverstesi'nden mezun oldu. 1960'lı yıllarda mezun olduğu Hamburg Üniversitesi'nde öğretim görevlisi ve Bremen Üniversitesi'nde temsilci olarak çalışmıştır. Ardından Almanya Sosyal Demokrat Partisi'nden (SPD) siyasete girerek 1978'den 1986 yılına kadar Hamburg Parlamentosu'nda delege olarak görev almıştır.


## Ölümü.
Loewe, 2022 yılında Hamburg, Almanya'da 81 yaşında öldü.
# He (Han)
He (; MS 79-13 Şubat MS 106), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın dördüncü imparatorudur. Saltanatı MS 88'den MS 106 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
İmparator He döneminde Doğu Han zayıflamaya başladı. Eş klanlar ve hadımlar arasındaki çekişme, İmparatoriçe Dou'nun kendi aile üyelerini önemli hükûmet yetkilileri yapmasıyla başladı. Ayrıca, yozlaşmış ve baskıcı Han yetkilileri nedeniyle babası İmparator Zhang'ın saltanatı sırasında çıkan Qiang isyanları, İmparator He'nin saltanatı sırasında Han Hanedanı için büyük sorunlar yaratmaya başladı ve İmparator Ling'in saltanatına kadar sürecekti.
! colspan="3" style="border-top: 5px solid #ACE777;" | Resmî unvanlar
# Shang (Han)
Shang (; MS 105-21 Eylül MS 106), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın beşinci imparatorudur. Saltanatı 13 Şubat-21 Eylül MS 106 arasında ölümüne kadar sürmüştür.
İmparator Shang, babası İmparator He'nin ölümü üzerine henüz 100 günlükken tahta çıktı. Buna karşın İmparatoriçe Deng naibi olarak devlet işlerini yürüttü.
! colspan="3" style="border-top: 5px solid #ACE777;" | Resmî unvanlar
# An (Han)
An (; MS 94-30 Nisan MS 125), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın altıncı imparatorudur. Saltanatı MS 106'dan MS 125 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
İmparator An, solmakta olan hanedanı canlandırmak için çok az şey yaptı. Kendini kadınlara ve ağır içkiye kaptırmaya başladı ve devlet işlerine çok az ilgi gösterdi, bunun yerine işleri yozlaşmış hadımlara bıraktı. Bu şekilde, Han tarihinde yolsuzluğu teşvik eden ilk imparator oldu.


## Konuyla ilgili yayınlar.
  - Fraser, Ian W. (2014). "Zhang Heng 张衡", "The Berkshire Dictionary of Chinese Biography", vol. 3. Great Barrington, MA: Berkshire Publishing, pp. 369–76.
! colspan="3" style="border-top: 5px solid #ACE777;" | Resmî unvanlar
# Jeanne Renaud
Jeanne Renaud (d. 27 Ağustos 1928 – ö. 15 Eylül 2022), Kanadalı dansçı, koreograf ve sanat yönetmeni. 


## Yaşamı ve kariyeri.
Renaud, 27 Ağustos 1928'de Montreal, Quebec, Kanada'da doğdu. Quebec'teki modern dansın kurucuları arasındadır.
New York'ta Merce Cunningham, Hanya Holm ve Mary Anthony vb. sanatçıların yanında yetişti. 1948'de Montreal'de Françoise Sullivan ile bir resital düzenledi. Ardından 1949'dan 1954 yılına kadar Paris'te dans dersleri verdi. 1952'de "Otomatistler" topluluğuna katıldı.
1959'dan 1965 yılına kadar Montreal Modern Dans Okulu'nda dansçı, öğretmen ve koreograf olarak Françoise Riopelle ile birlikte çalıştı. 1966'da Place Royale Grubu'nu kurdu.
Çalışmalarıyla 1989'da Denise-Pelletier Ödülü, 1995'te Genel Valilik Gösteri Sanatları Ödülü ve 1998'de Kanada Nişanı'na layık görüldü.


## Özel yaşamı ve ölümü.
Renaud, 1948'de Jean-Pierre Labrecque ile evlendi çiftin iki kızı ve bir oğlu oldu. 1970'li yıllarda eşinden ayrıldı.
İki kızından Thérèse Renaud yazar ve Louise Renaud ise sanatçıdır. Renaud, 15 Eylül 2022'de doğum yeri Montreal, Quebec, Kanada'da doğan nedenlerden 94 yaşında ölmüştür.
# Virga
Virga, bir buluttan düşen yağmur veya buz parçasının yeryüzüne ulaşmadan buharlaşması veya süblimleşmesi ile gözlemlenen bir doğa fenomendir. Uzaktan bakıldığında bulutun görüntüsü baca buluta veya hortuma benzer. Virga olayı daha çok sirrokümülüs, altokümülüs, altostratüs, nimbostratüs, stratokümülüs, kümülüs ve kümülonimbus bulutlarıyla beraber görülür. Çöllerde ve ılıman iklimlerde yaygın olarak gözlenebildiği bilinmektedir.


## Etimoloji.
Sözcük Latince virga; "çubuk, değnek, dal, sürgün, filiz," anlamına gelmektedir.


## Dünya dışı gözlemler.
Venüs'ün atmosferindeki sülfürik asit yağmuru, yüzey yakınlarındaki yüksek ısı nedeniyle yere ulaşmadan buharlaşır. Benzer şekilde virga, Jüpiter gibi gaz devi gezegenlerde gözlemlenebilir. Eylül 2008'de, NASA'nın Phoenix uzay aracı, Mars bulutlarından düşen bir çeşit kar virgası keşfetmişti.
# Xhosa Vikipedi
Xhosa Vikipedi, Vikipedi'nin Xhosa dilindeki sürümüdür. 22 2025 tarihi itibarıyla, Xhosa Vikipedi'nin #YÖNLENDİRME maddesi, #YÖNLENDİRME kullanıcısı ve #YÖNLENDİRME hizmetlisi bulunmaktadır.
Vikipedi'nin Xhosa sürümü Haziran 2003'te başladı. Madde sayısının düşük olması, 2008 ve 2013 yıllarında kapatılması için tekliflere yol açmıştır.
# 365 Gün
365 Gün, Polonya yapımı aksiyon filmlerinden oluşan bir seridir.


## Yayımlanma.
365 Gün filminin sahneleri Polonya ve İtalya'da çekildi. "" isimli devam filminin planları COVID-19 pandemisi nedeniyle ertelendi. Mayıs 2021'de Netflix'in aynı anda iki devam filmi çekmeye başladığı ve filmin birkaç oyuncusunun geri döndüğü bildirildi. 27 Nisan 2022 tarihinde Netflix'te yayınlandı ve önceki filmle benzer şekilde olumsuz eleştiriler aldı. 19 Ağustos 2022 tarihinde devam filmi 365 Gün Daha yayınlandı.
# Géza Csapó
Géza Csapó (d. 29 Aralık 1950, Szolnok - ö. 14 Eylül 2022, Szeged), Macar sürat kanocusu.


## Hayatı.
Csapó, 29 Aralık 1950'de Solnok'ta doğdu. Aktif spor kariyeri boyunca iki Yaz Olimpiyatı ve Dünya Kano Şampiyonası'nda ülkesi Macaristan adına sürat kanosu yarışlarında mücadele etmiştir. Katıldığı 1972 ve 1976 Yaz Olimpiyatları'nda K-1 1000 metre etkinliğinde bir bronz, bir de gümüş madalya almıştır. Spor alanındaki hizmetleriyle 1973'te Yılın Macar Sporcusu seçilmiştir.
Csapó, 14 Eylül 2022'de doğum yeri Solnok'ta geçirdiği kalp krizinin ardından 71 yaşında ölmüştür.
# Pedunculozetes
Pedunculozetes, Chamobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Ocesobates
Ocesobates, Chamobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Iugoribates
Iugoribates, Chamobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Hypozetes
Hypozetes, Chamobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Globozetes
Globozetes, Chamobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Chamobates
Chamobates, Chamobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Ceratobates
Ceratobates, Chamobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Svalbardia
Svalbardia, Humerobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Ramsayellus
Ramsayellus, Humerobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Nuhivabates
Nuhivabates, Humerobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Humerobates
Humerobates, Humerobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Diapterobates
Diapterobates, Humerobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Antarctozetes
Antarctozetes, Humerobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Afroleius
Afroleius, Humerobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Africoribates
Africoribates, Humerobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Limnozetes
Limnozetes, Limnozetidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Limnozetella
Limnozetella, Limnozetidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Antarcticola
Antarcticola, Limnozetidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Zealandozetes
Zealandozetes, Maudheimiidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Multimaudheimia
Multimaudheimia, Maudheimiidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Maudheimia
Maudheimia, Maudheimiidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Crassoribatula
Crassoribatula, Maudheimiidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Zachvatkinibates
Zachvatkinibates, Punctoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Punctoribates
Punctoribates, Punctoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Pelopsis
Pelopsis, Punctoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Neomycobates
Neomycobates, Punctoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Mycozetes
Mycozetes, Punctoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Mycobates
Mycobates, Punctoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Minunthozetes
Minunthozetes, Punctoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Hogsbackia
Hogsbackia, Punctoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Feiderzetes
Feiderzetes, Punctoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Ellipsozetes
Ellipsozetes, Punctoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Cryptobothria
Cryptobothria, Punctoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Allomycobates
Allomycobates, Punctoribatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Trypogalumnella
Trypogalumnella, Galumnellidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Monogalumnella
Monogalumnella, Galumnellidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Iberogalumnella
Iberogalumnella, Galumnellidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Galumnopsis
Galumnopsis, Galumnellidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Galumnella
Galumnella, Galumnellidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Dendroeremaeus
Dendroeremaeus, Dendroeremaeidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Tenuelamellarea
Tenuelamellarea, Lamellareidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Microlamellarea
Microlamellarea, Lamellareidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Lamellarea
Lamellarea, Lamellareidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Cultroribella
Cultroribella, Lamellareidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Kjell Espmark
Kjell Erik Espmark (d. 19 Şubat 1930 – ö. 18 Eylül 2022), İsveçli edebiyat tarihçisi ve yazar. 


## Yaşamı ve kariyeri.
Espmark, 19 Şubat 1930'da Strömsund, İsveç'te doğdu. Stockholm Üniversitesi'nden mezun oldu. İsveç Akademisi üyesi ve Stockholm Üniversitesi'nde Edebiyat Tarihi Profesörüydü. 5 Mart 1981'de seçildiği İsveç Akademisi'ne Elias Wessén'in yerine 20 Aralık 1981'de Sıra No.16 üye olarak kabul edildi. Nisan 2018'de artık Akademi'deki çalışmalarına katılmayacağını açıklasada Ocak 2019'da görevine geri dönerek 2022 yılındaki ölümüne kadar burada kaldı. 


## Ölümü.
Espmark, 18 Eylül 2022'de Stockholm, İsveç'te doğal nedenlerden 92 yaşında öldü.


## Eserleri.
  - "Mordet på Benjamin" (1956)
  - "Världen genom kameraögat" (1958)
  - "Mikrokosmos" (1961)
  - "Livsdyrkaren Artur Lundkvist : studier i hans lyrik till och med Vit man" (1964)
  - "Det offentliga samtalet" (1968)
  - "Harry Martinson erövrar sitt språk : en studie i hans lyriska metod 1927-1934" (1970)
  - "Samtal under jorden" (1972)
  - "Det obevekliga paradiset" (1975)
  - "Att översätta själen : en huvudlinje i modern poesi – från Baudelaire till surrealismen" (1975)
  - "Sent i Sverige" (1976)
  - "Själen i bild : en huvudlinje i modern svensk poesi" (1977)
  - "Försök till liv" (1979)
  - "Elias Wessén : inträdestal i Svenska akademien" (1981)
  - "Tecken till Europa" (1982)
  - "Resans formler: en studie i Tomas Tranströmers poesi" (1983)
  - "Den hemliga måltiden" (1984)
  - "Dialoger" (1985)
  - "Glömskan" (1987)
  - "Missförståndet" (1989)
  - "Föraktet" (1991)
  - "När vägen vänder" (1992)
  - "Lojaliteten" (1993)
  - "Hatet" (1995)
  - "Revanschen" (1996)
  - "Glädjen" (1997)
  - "Det andra livet" (1998)
  - "Glömskans tid" (1999)
  - "De levande har inga gravar" (2002)
  - "Utanför kalendern" (2003)
  - "Béla Bartók mot Tredje riket" (2004)
  - "Harry Martinson – mästaren" (2005)
  - "Motvilliga historier" (2006)
  - "Vintergata" (2007)
  - "Albatrossen på däcket" (2008)
  - "Det enda nödvändiga : dikter 1956-2009" (2010)
  - "Marx i London och andra pjäser" (2011)
  - "Lend Me Your Voice" (2011), şiir, İngilizce çeviri: Robin Fulton
  - "I vargtimmen" (2012)
  - "Outside the Calendar" (2012), şiir, İngilizce çeviri: Robin Fulton
  - "Hoffmanns försvar" (2013)
  - "Den inre rymden" (2014)
  - "Resan till Thule" (2017)
  - "Kvällens frihet" (2019)
  - "Återliv" (2021)
# Katafalka konmak
Katafalka konmak veya lying in state, ölen bir hükûmet yetkilisinin, örneğin bir devlet başkanının cesedinin, halkın son kez görüp saygılarını sunması için bir tabutun dışına veya içine konarak bir devlet binasında sergilenmesi geleneğidir. Geleneksel olarak ceset, bir ülkenin, eyaletin veya şehrin ana hükûmet binasında sergilenir. Bu geleneği genellikle bir devlet cenaze töreni takip eder.
# Licneremaeus
Licneremaeus, Licneremaeidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Huilicheremaeus
Huilicheremaeus, Licneremaeidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Phylloribatula
Phylloribatula, Micreremidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Phylleremus
Phylleremus, Micreremidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Micreremus
Micreremus, Micreremidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Mexiceremus
Mexiceremus, Micreremidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Fenichelia
Fenichelia, Micreremidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Shun (Han)
Shun (; MS 115-20 Eylül MS 144), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın yedinci imparatorudur. Saltanatı MS 125'ten MS 144 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
Beceriksiz ve saldırgan babası İmparator An'ın ardından gelen İmparator Shun'dan halkın büyük beklentileri vardı. Bununla birlikte, İmparator Shun'un kişiliği ılımlı olsa da, babası kadar beceriksizdi ve hadımlar ve yetkililer arasındaki yolsuzluk azalmadan devam etti.
! colspan="3" style="border-top: 5px solid #ACE777;" | Resmî unvanlar
# Chong (Han)
Chong (; MS 143-15 Şubat MS 145), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın sekizinci imparatorudur. Saltanatı MS 144'ten MS 145 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
İmparator Chong, babası İmparator Shun'un ölümünün ardından henüz bebekken tahta çıktı. Saltanatı sırasında, İmparatoriçe Liang ve kardeşi Liang Ji, tüm hükûmet işlerine başkanlık etti.
! colspan="3" style="border-top: 5px solid #ACE777;" | Resmî unvanlar
# Zhi (Han)
Zhi (; MS 138-26 Temmuz MS 146), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın dokuzuncu imparatorudur. Saltanatı MS 145'ten MS 146 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
İmparator Zhi, kuzeni İmparator Chong'un ölümünün ardından tahta çıktı. Saltanatı sırasında, İmparatoriçe Liang ve kardeşi Liang Ji, tüm hükûmet işlerine başkanlık etti.
! colspan="3" style="border-top: 5px solid #ACE777;" | Resmî unvanlar
# Passalozetes
Passalozetes, Passalozetidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Passalomonia
Passalomonia, Passalozetidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Bipassalozetes
Bipassalozetes, Passalozetidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Scutoverticosus
Scutoverticosus, Scutoverticidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Scutovertex
Scutovertex, Scutoverticidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Provertex
Provertex, Scutoverticidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Lamellovertex
Lamellovertex, Scutoverticidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Hypovertex
Hypovertex, Scutoverticidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Exochocepheus
Exochocepheus, Scutoverticidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Ethiovertex
Ethiovertex, Scutoverticidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Arthrovertex
Arthrovertex, Scutoverticidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Huan (Han)
Huan (; MS 132-26 Ocak MS 168), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın 10. imparatorudur. Saltanatı MS 146'dan MS 168 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
İmparator Huan, MS 159'da Liang Ji'yi devirerek hükümdarlığı eline aldı. Saltanatı döneminde yolsuzluk kaynama noktasına ulaşmıştı. İmparator Huan, büyük ölçüde, biraz zekaya sahip olabilecek, ancak imparatorluğunu yönetmede bilgelikten yoksun bir imparator olarak görülüyordu ve saltanatı Doğu Han Hanedanı'nın çöküşüne büyük katkıda bulundu.
"Hou Hanshu" kitabına göre İmparator Marcus Aurelius tarafından gönderildiği düşünülen bir Roma elçisinin MS 166'da Çin'in başkenti Luoyang'a ulaştığını ve İmparator Huan tarafından karşılandığını anlatır.
# Ling (Han)
Huan (; MS 156-13 Mayıs MS 189), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın 11. imparatorudur. Saltanatı MS 168'den MS 189 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
İmparator Huan'ın saltanatı, selefinin saltanatı sırasında olduğu gibi, doğu Han merkezi hükûmetine hakim olan yozlaşmış hadımların başka bir tekrarını gördü. Aynı zamanda, Han hükûmetindeki yozlaşmış yetkililer köylülerden ağır vergiler aldı. Siyasi büroları para karşılığında satma uygulamasını getirerek durumu daha da kötüleştirdi. Bu uygulama, Han kamu hizmeti sistemine ciddi şekilde zarar verdi ve yaygın yolsuzluğa yol açtı. Han hükûmetine karşı artan şikayetler, MS 184'te köylülerin önderliğindeki Sarı Türban İsyanı'nın patlak vermesine yol açtı. Sonuç olarak saltanatı, Doğu Han Hanedanı'nı zayıf ve çöküşün eşiğinde bıraktı.
# Gelson Martins
 Forvet
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
! colspan="3" style="text-align:center" | Erkekler futbol
! colspan="3" style="text-align:center" | #YÖNLENDİRME adına
! colspan="3" style="text-align:center;" | FIFA Konfederasyonlar Kupası
! colspan="3" style="text-align:center;" | Avrupa 19 Yaş Altı Futbol Şampiyonası
 #YÖNLENDİRME 
Gelson Dany Batalha Martins (pt; d. 11 Mayıs 1995), forvet pozisyonunda görev yapan Portekizli millî futbolcudur. Super League (Yunanistan) takımlarından Olimpiakos'ta forma giymektedir.
Profesyonel kariyerine 2014 yılında Sporting CP B takımında başladı. Daha sonra sırasıyla Sporting, Atlético Madrid ve Monaco takımlarında forma giydi.
# Liu Bian
Liu Bian (; MS 176-6 Mart MS 190) veya İmparator Shao, Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın 12. imparatorudur. Saltanatı 15 Mayıs-28 Eylül MS 189 arasında ölümüne kadar sürmüştür.
Liu Bian, yerine küçük üvey kardeşi Liu Xie'yi geçiren savaş ağası Dong Zhuo tarafından zorla zehirlenmek suretiyle intihar ettirildi.
# Rusty Schweickart
Russell L. Schweickart
Schweickart 1971 yılındaDoğum
 Russell Louis Schweickart<br>25 1935 ( yaşında)<br>Neptune, New Jersey, ABDÜlkesi
 ABDEğitimi
 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü, B.S. 1956, M.S. 1963Durumu
 EmekliRütbesi
 Yüzbaşı (ABD O-3), USAFMeslek
 Araştırmacı bilim insanı, savaş pilotu, şirket yöneticisi, kamu yöneticisiGörev adı
 Apollo 9Uzayda geçirdiği süre
 10g 01sa 00dToplam EVA
 1Toplam EVA süresi
 1 saat 17 dakikaÖdülleri
 NASA Üstün Hizmet Madalyası
Russell Louis "Rusty" Schweickart (25 Ekim 1935), Amerikalı havacılık mühendisi, eski bir NASA astronotu, araştırmacı bilim insanı, ABD Hava Kuvvetleri savaş pilotu, eski bir şirket ve kamu yöneticisidir.
Schweickart, 1963'te NASA'nın üçüncü astronot grubu için seçildi. Ay'da yürüyen Apollo astronotlarının kullandığı taşınabilir yaşam destek sisteminin ilk uzayda testini gerçekleştirdiği ay modülünün ilk mürettebatlı uçuş testi olan 1969 Apollo 9 görevinde Ay Modülü Pilotuydu. 1973'teki ilk mürettebatlı Skylab misyonunun yedek Komutanı olarak, ilk mürettebat tarafından Skylab istasyonunun kritik uçuş onarımlarını gerçekleştirmek için kullanılan donanım ve prosedürleri geliştirmekten sorumluydu. Skylab'dan sonra bir süre NASA'nın Uygulama Ofisi'nde Kullanıcı İşleri Direktörü olarak görev yaptı.
Schweickart, 1977'de Kaliforniya Valisi Jerry Brown'un bilim ve teknoloji asistanı olarak iki yıl hizmet etmek üzere NASA'dan ayrıldı, ardından Brown tarafından beş buçuk yıl süreyle Kaliforniya Enerji Komisyonu'na atandı ve üç yıl boyunca başkanlık yaptı.
1984-85'te Uzay Kaşifleri Derneği'ni kurdu ve daha sonra 2002'de, eski astronot Ed Lu ve iki gezegen bilimcisi ile birlikte, Dünya'yı asteroit etkilerinden korumaya adanmış, kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan B612 Vakfı'nı kurdu. Fahri başkan olmadan bir süre önce başkanlığını yaptı.
# Xian (Han)
Xian (; 2 Nisan MS 181-21 Nisan MS 234), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın 13. ve son imparatorudur. Saltanatı MS 189'dan MS 220 yılına kadar sürmüştür.
İmparator Xian, İmparator Ling'in oğlu ve selefi Liu Bian'ın küçük bir üvey kardeşiydi. MS 189'da, sekiz yaşındayken, Han merkezi hükûmetinin kontrolünü ele geçiren savaş ağası Dong Zhuo'nun İmparator Shao'yu devirip yerine Liu Xie'yi getirmesinden sonra imparator oldu. Tarihsel olarak İmparator Xian olarak bilinen yeni tahta geçen Liu Xie, aslında Dong Zhuo'nun kontrolü altındaki bir kukla hükümdardı. MS 190 yılında, bölgesel savaş ağalarından oluşan bir koalisyon, İmparator Xian'ı serbest bırakmak adına Dong Zhuo'ya karşı cezai bir kampanya başlattığında, Dong Zhuo imparatorluk başkenti Luoyang'ın yıkılmasını emretti ve imparatorluk başkentini sakinleriyle birlikte zorla Chang'an'a taşıdı. Dong Zhuo'nun MS 192'deki suikastından sonra, İmparator Xian, Dong Zhuo'nun iki eski astı olan Li Jue ve Guo Si'nin kontrolü altına girdi. Çeşitli bölgesel savaş ağaları, İmparator Xian'ın meşruiyetini resmen kabul ettiler, ancak onu rehin tutulmaktan kurtarmak için hiçbir zaman harekete geçmediler.
195'te İmparator Xian, Chang'an'dan kaçmayı ve Li Jue ile Guo Si arasındaki bir kan davası sırasında Luoyang'ın harabelerine dönmeyi başardı ve kısa süre sonra mahsur kaldı. Bir yıl sonra, savaş ağası Cao Cao güçlerini Luoyang'a götürdü, İmparator Xian'ı koruması altına aldı ve yeni imparatorluk başkentinin kurulduğu Xu'ya kadar ona eşlik etti. Cao Cao, İmparator Xian'a nominal bağlılık gösterse de, aslında merkezi hükûmetin fiili hükümdarıydı. Merkezi hükûmetin yönetimi altında Han Hanedanı'nı yeniden birleştirme arayışında rakip savaş ağalarına saldırdığında ve onları ortadan kaldırdığında meşruiyetini güçlendirmek için İmparator Xian'ı ustaca bir "koz" olarak kullandı. Cao Cao'nun başarısı, güneyli savaş ağaları Sun Quan ve Liu Bei'ye karşı belirleyici Kızıl Kayalar Muharebesi'ni kaybettiği MS 208-209 kışına kadar kaçınılmaz görünüyordu. Savaş, Wei, Shu ve Wu'dan oluşan Üç İmparatorluk'un daha sonra ortaya çıkmasının yolunu açtı.
MS 220'nin sonlarında, Cao Cao'nun ölümünden birkaç ay sonra, Cao Cao'nun halefi Cao Pi, İmparator Xian'ı tahtı kendisine bırakmaya zorladı. Daha sonra kendisi yeni imparator olarak Cao Wei devletini kurarak Han Hanedanı'nın resmi sonunu ve Çin'de Üç İmparatorluk döneminin başlangıcını işaret eden olayı gerçekleştirdi. Tahttan indirilen İmparator Xian, Cao Pi'den asil Shanyang Dükü unvanını aldı ve hayatının geri kalanını rahat bir şekilde geçirdi ve ayrıcalıklı muamele gördü. Han Hanedanı'nın düşüşünden yaklaşık 14 yıl sonra 21 Nisan MS 234'te öldü.
# CHIP-8
CHIP-8, Joseph Weisbecker tarafından geliştirilmiş yorumlamalı programlama dilidir. İlkin 1970 ortalarında COSMAC VIP ve Telmac 1800 8-bit mikrobilgisayarlarında kullanılmıştır. CHIP-8 programları CHIP-8 sanal makinesinde çalışmaktadır. Kendisi video oyunlarını bu bilgisayarlarda daha kolay programlamak için yaratılmıştır. CHIP-8'in basitliği ve uzun tarihi ve popülerliği, CHIP-8 emülatörlerinin ve programlarının günümüzde de yapılmasını sağlamıştır.
Yaklaşık elli yıl önce, CHIP-8 tanıtılmış ve grafik hesap makinelerinin bazı modellerine taşınmıştır.
1970'lerde ARESCO'nun "VIPer" haber bülteninde CHIP-8 yorumlayıcısının makine kodunun arkasındaki ilk üç sorunu açığa çıkartmış, kullanıcılardan ve geliştiricilerden oluşan bir topluluk mevcuttur.


## CHIP-8 uygulamaları.
"Pong", "Space Invaders", "Tetris" ve "Pac-Man" gibi bazı klasik video oyunları CHIP-8'e taşınmıştır. Ayrıca rastgele labirent oluşturucu ve Conway'in Hayat Oyunu gibi bazı uygulamalar da bulunmaktadır.


## CHIP-8 eklentileri ve değişiklikleri.
1970 ve 1980'lerde, CHIP-8 kullanıcıları CHIP-8 programları paylaştı, ancak aynı zamanda CHIP-8 yorumlayıcısına yaptıkları değişikleri ve eklentilerini de COSMAC VIP kullanıcıları haber bülteninde ve VIPER magazininde paylaştı. Bu eklentiler CHIP-10 ve Hi-Res CHIP-8'i, 64x32'den daha bir çözünürlüğü ve CHIP-8C ve CHIP-8X'den limitli renkleri desteklemek için genişletilmiş monokrom görüntü seçeneklerini ve birkaç özelliği daha içermektedir. Bu eklentiler genelde pek uyumlu değildir.
1979'da, Electronics Australia COSMAC VIP'e benzer, Motorola 6800 mimarisini baz alan bir bilgisayar yapatığı ile ilgili makaleler yazmaya başladı. Bu bilgisayar, yani DREAM 6800, kendi CHIP-8 sürümü ile geliyordu. VIPER'a benzer bir haber bülteni DREAMER, bu yorumlayıcı için CHIP-8 oyunları paylaşmaya yarıyordu. 1981'de, Electronics Today International (ETI) VIP'e çok benzeyen (ve aynı mikroişlemciyi kullanan) ETI-660 bilgisayarını yaptığı ile ilgili makaleler yazmaya başladı.
1990'da, HP-48 grafik hesap makinelerinde çalışan ve CHIP-48 denen bir CHIP-8 yorumlayıcısı piyasaya çıktı, böylece oyunlar daha kolay yazılabilecekti. Sonradan Erik Bryntse SCHIP, S-CHIP ya da Super-Chip denen CHIP-48 tabanlı bir yorumlayıcı piyasaya sürmüştür. Bu yorumlayıcı daha kolay programlama yapılabilmesi için CHIP-8 dilini daha yüksek bir çözünürlük ve birkaç işlem kodu ile genişletmiştir.
David Winter'ın emülatörü, ayrıcısı ve genişletilmiş teknik dokümanı CHIP-8'i ve SCHIP'i popüler etmiştir. Kendisi yazılı olmayan işlem kodlarının ve özelliklerinin listesini çıkartmıştır.


## Günümüzde CHIP-8.
Birkaç geliştirme aracı da olduğu gibi, neredeyse her platform için bir CHIP-8 uygulaması vardır. Günümüzde de oyunlar geliştirilmekte ve CHIP-8 için kategorize edilmektedir. Bunlar dijital arşivlerde bulunabilir.


## Kaynaklar.
 }}>