BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Başakköy, İdil
Başakköy, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1394 yılı kayıtlarında, Süryanicede "İshak yurdu" anlamına gelen Bêth Ishaq, 1928 yılı kayıtlarında ise Basak ya da Bashak olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 80 km, İdil ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in batısında olup, numaralı Mardin-Şırnak (Midyat-İdil) devlet yoluna 3,8 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Çınarlı, İdil
Çınarlı, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "kekoları" anlamına gelen Kekvan olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 115 km, İdil ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in batısında olup, numaralı Haberli-İdil il yoluna, Haberli'de 10 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Çukurlu, İdil
Çukurlu, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Handük olup, "xandûk" sözcüğü Kürtçede "kökü yenen bir bitki" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır. 1990 öncesi terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 97 km, İdil ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in kuzeybetısında olup, numaralı Dargeçit-İdil il yoluna 10,4 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Dumanlı, İdil
Dumanlı, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Süryanice kökenli Kefsûr Domanan olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 100 km, İdil ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır. İdil'in batısında olup, numaralı Mardin-Şırnak (Midyat-İdil) devlet yoluna 8,8 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Duruköy, İdil
Duruköy, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Danîr olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 85 km, İdil ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneyinde olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 2,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Dirsekli, İdil
Dirsekli, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Harabe şeref olup, "xarabê şeref" sözcüğü Kürtçede "şerefören" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 77 km, İdil ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in kuzeybetısında olup, numaralı Dargeçit-İdil il yolu üzerindedir.
# Gedik, İdil
Gedik, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1946 yılı kayıtlarında Dibek ya da Dibik olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 106 km, İdil ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında ve Suriye Sınırı yakınında olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 3,3 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Güzelova, İdil
Güzelova, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "Hasan hanı" anlamına gelen Xanahasso olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 115 km, İdil ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in kuzeybatısında olup, numaralı Haberli-İdil il yoluna, Haberli'de 9,7 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Haberli, İdil
Haberli, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1286 yılı kayıtlarında Sbirina, 1869 yılı kayıtlarında ise Süryani kökenli Basibrin olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır. Eski bir bucak merkezidir.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 110 km, İdil ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. İdil'in batısında olup, numaralı Haberli-İdil il yolunun başlangıcındadır.
# Hendekköy, İdil
Hendekköy, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 67 km, İdil ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in kuzeydoğusunda ve Dicle Nehri yakınında olup, numaralı Mardin-Şırnak (İdil-Şırnak) devlet yoluna 6,5 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Işık, İdil
Işık, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Haltan olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 95 km, İdil ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in kuzeybatısında olup, numaralı Mardin-Şırnak (Midyat-İdil) devlet yoluna 14 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# VI. Vologases
VI. Vologases (Farsça'da: بلاش ششم Balaş), babası V. Vologases'ten sonra (191–208) Part İmparatorluğu'nda 208 yılında tahta çıktı. Bundan kısa bir süre sonra kardeşi IV. Erdevân (216–224) kendisine karşı isyan etti ve imparatorluğun büyük bir kısmını hakimiyeti altına aldı. Yine de, VI. Vologases, Babil'in bir bölümünde kontrolünü devam ettirdi. Madeni paralarının tarihi 228 yılına kadar gider.
Bu arada, Sasani Devleti'nin kurucusu I. Ardeşir (226–241), IV. Erdevân'u yenilgiye uğrattı ve öldürdü. Part topraklarının doğu vilayetlerini ele geçirdi. Bundan sonra gelen birkaç yıl içinde I. Ardeşir, yeni imparatorluğunun sınırlarını daha da genişletti. 228 yılının hemen ardından VI. Vologases'i mağlup ettiğine ya da uzaklaştırdığına inanılır.
# Kayalı, İdil
Kayalı, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1865 yılı kayıtlarında Süryanice kökenli Kefşinne, 1928 yılında ise Kefşin olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 100 km, İdil ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in kuzeybetısında olup, numaralı Dargeçit-İdil il yoluna 4,2 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Kayı, İdil
Kayı, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1286 yılı kayıtlarında Hedlâ, 1865 ve 1946 yılı kayıtlarında  Hidil ya da Hedil olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 83 km, İdil ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in kuzeybetısında olup, numaralı Dargeçit-İdil il yoluna 7,3 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Kaşıkçı, İdil
Kaşıkçı, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Heskal ya da Haskal olup, "hesk" sözcüğü Kürtçede "kepçe" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 125 km, İdil ilçe merkezine 50 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in kuzeybatısında olup, numaralı Haberli-İdil il yoluna, Haberli'de 17 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Kentli, İdil
Kentli, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.
Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır. 
İlk çağdan başlayarak tarihi süreçte birçok medeniyetin hakimiyetine girmiştir. Özellikle erken Roma dönemi yapıları açıkça belli olmaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 135 km, İdil ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in kuzeybatısında olup, numaralı Haberli-İdil il yoluna, Haberli'de 12,5 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Kırca, İdil
Kırca, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Abdikan olup, "evdîkan" sözcüğü Kürtçede "Abdi'ler" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 125 km, İdil ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, D 380 ile D 400 devlet yollarını birleştiren il yolu üzerindedir.
# Kozluca, İdil
Kozluca(xânık), Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Kozluca(xânık), Şırnak ilinin İdil  ilçesine bağlı bir köydür. Kürtçe adı Xanık olan köy yine adını Xan sözcüğüden almıştır. Bu sözcük kervanların konakladığı yer anlamına gelir. Suriye'ye geçen kervanların buradaki su kenarlarında konakladıkları düşünülür. Baverd ve Yeşilce(şeyxadır) adında iki tane mezrası bulunmaktadır. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 115 km, İdil ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında ve Suriye Sınırı yakınında olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 3,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Kurtuluş, İdil
Kurtuluş, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1942 yılı kayıtlarında İsteyran olup, "stêran" sözcüğü Kürtçede "yıldızlar" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 125 km, İdil ilçe merkezine 38 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, D 380 ile D 400 devlet yollarını birleştiren il yoluna 1 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Kuyulu, İdil
Kuyulu, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1881 yılı kayıtlarında Gerük olup, "giruk" sözcüğü Kürtçede "tepecik" anlamına gelmektedir. Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında ise Serigir olup, "serêgir" sözcüğü Kürtçede "tepebaşı" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 86 km, İdil ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in batısında olup, numaralı Mardin-Şırnak (Midyat-İdil) devlet yoluna 2,2 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Köyceğiz, İdil
Köyceğiz, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1946 yılı kayıtlarında Düpiç olup, "dûpîc" sözcüğü Kürtçede "iki büklüm" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 90 km, İdil ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneyinde olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yolu kenarındadır.
# Mağaraköy, İdil
Mağaraköy, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1941 yılı kayıtlarında Kivah olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köye, 2010 yılından sonra dönüşler olmuştur.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 115 km, İdil ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in batısında olup, numaralı Mardin-Şırnak (Midyat-İdil) devlet yolu yakınındadır.
# Ocaklı, İdil
Ocaklı, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1865 yılı kayıtlarında Kürtçede "karadam" anlamına gelen Banisiyeh, 1941 yılı kayıtlarında ise Kürtçe kökenli Alyan ya da Banih olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 95 km, İdil ilçe merkezine 27 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yolu kenarındadır.
# Bişâpûr
Bişâpûr, İran'da Persis ve Elam arasındaki tarihi yol üzerinde bulunan günümüz Faliyan şehrinin güneyinde yer alan tarihi bir şehirdir. Bu yol Sasani başkentleri olan Persepolis'ın çok yakınlarındaki Istakhr ve Tizpon'u birbirine bağlar. 2.Sasani İmparatoru I.Şapur burada doğmuştur.
# Okçu, İdil
Okçu, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Siftik olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 75 km, İdil ilçe merkezine 29 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneydoğusunda olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yolu üzerindedir.
# Ortaca, İdil
Ortaca, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1941 yılı kayıtlarında Dadik olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 115 km, İdil ilçe merkezine 27 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 2,1 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Ortaköy, İdil
Ortaköy, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Şeyxhasan olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 105 km, İdil ilçe merkezine 26 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneyinde olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yolu üzerindedir.
# Oyalı, İdil
Oyalı, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1865 yılı kayıtlarında Delavi Qusri, 1928 yılı kayıtlarında ise Dalavakasır ya da Aliyan olup, "delavê qesrê" Kürtçede "saray yalağı" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır. Eski bir bucak merkezidir.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 130 km, İdil ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, D 380 ile D 400 devlet yollarını birleştiren numaralı il yolu üzerindedir.
# Oymak, İdil
Oymak, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Rîzük olup, "rêzik" sözcüğü Kürtçede "bağcık" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 95 km, İdil ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneyinde olup, güneyde /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 8,1 km'lik, kuzeyde ilçe merkezine doğrudan, bir köy yoluyla bağlıdır.
# Uluabat, Karacabey
Uluabat, eski ismi Ulubat (Lopádion (göl) Yunanca: "çanakçık"), Bursa ilinin Karacabey ilçesine bağlı bir mahalledir. Uluabat Gölü’ne ismini veren yerleşim yeridir. İstanbul’un fethinde surlara ilk sancağı diken Ulubatlı Hasan’ın memleketidir. Köyde Ulubatlı Hasan adına bir anıt ve meydan düzenlemesi mevcuttur. Her 29 Mayıs’ta bir anma töreni de düzenlenmektedir. Ayrıca köyde Yıldırım Beyazıt tarafından yaptırılan (Valide Sultan Camii) bir cami ve hala ayakta duran Micheal Arcestretagos adına yapılmış bir kilise karşılıklı şekilde bulunmaktadır. Bizans imparatoru I. Aleksios tarafından yaptırılan Türkmen akınlarına karşı yapılan Lapedion(Uluabat) kalesi kalıntıları da büyük ölçüde sağlam bir şekilde köyde bulunmaktadır. Köyde inanılan bir efsaneye göre ise kale kalıntıları arasında süt kale adı verilen kalıntıda her cuma öğlen vakti süt akmaktadır.


## Tarihçe.
Köy bölgede yüzyıllardır yaşayan Rumlar tarafından kurulmuştur. Mahalleye, 1864'te Kafkasya'nın Kabardey yöresinden Çerkesler yerleşmişlerdir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında ise ilk önce Eskişehir'e yerleşen Abhazlar'dan bir grup daha sonra Ulubat'a yerleşmişlerdir. Mahallede şu anda Çerkesler Abhazlar ve Türkler bir arada yaşamaktadırlar.


## Coğrafya.
Bursa il merkezine 59 km, Karacabey ilçesine 11 km uzaklıktadır.
# Peçenek, İdil
Peçenek, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1865 yılı kayıtlarında Elmîr, 1928 kayıtlarında ise Kürtçe kökenli Mîrkefşin olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır. 1990 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 79 km, İdil ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in kuzeybatısında olup, numaralı Dargeçit-İdil il yoluna 4,1 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Pınarbaşı, İdil
Pınarbaşı, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1836 ve 1928 yılı kayıtlarında ˁAyn Ser olup, "ˁayno d'seryo" sözcüğü Süryanice'de "çürüksu" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 85 km, İdil ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneyinde olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 3 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Sarıköy, İdil
Sarıköy, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski kayıtlardaki adı  Ester olup, Kürtçede "estêr", "yıldız" anlamına gelmektedir. 1928'den beri bugünkü adını taşımaktadır. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 110 km, İdil ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in batısında olup, numaralı Mardin-Şırnak (Midyat-İdil) devlet yolu yakınındadır.
# Sulak, İdil
Sulak, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Bafi olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 70 km, İdil ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in kuzeydoğusunda olup, numaralı Güçlükonak-İdil il yolu yakınındadır.
# Tekeköy, İdil
Tekeköy, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1865 yılı kayıtlarında Xarabe Nêriya, 1928 yılı kayıtlarında ise Harabneryan olup, "xarabê nêryan", Kürtçede "teke viran" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 70 km, İdil ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneyinde olup, güneyde /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 6,2 km'lik, kuzeyde ilçe merkezine doğrudan bir köy yoluyla bağlıdır.
# Tepeköy, İdil
Tepeköy, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1881 yılı kayıtlarında Xarabê Rapü olup, "Ḥarbo rapho" sözcüğü Süryanicede "kuş viran" anlamına gelmektedir. Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında ise Harabe Repin olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 77 km, İdil ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, numaralı Mardin-Şırnak (Midyat-İdil) devlet yoluna 1,6 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Kazak Hanlığı
"Bu madde Kazak Hanlığı adlı Türk devleti hakkındadır. Dizi için "Kazak Hanlığı (dizi)" maddesine bakınız."
Kazak Hanlığı, () "Altın Orda'nın yıkılmasından sonra Cengiz Han'ın oğullarından Cuci Han'ın ulusuna bağlı Orda Ecen sülalesinden ve Töre Hanedanından Canibeg ve Kerey tarafından bugünkü Kazakistan'ın güneydoğusundaki Cetisu Nehri kıyılarında kurulan bir Türk hanlığıdır. Kazak Hanlığı"; "Büyük Cüz", "Orta Cüz" ve "Küçük Cüz olmak üzere üçe ayrılarak Kazak Cüzlerince yönetilmiştir.


## Yöneticileri.
  - Kerey Han (Kerey Han) (1465-1468)
  - Ez-Cenibek Han (Әz-Jәnibek Xan) (1468-1480) 
  - Burındık Han (Burındıq Han) (1480-1511) 
  - Kasım Han (Qasım Han) (1511-1518) 
  - Mamaş Han (Mamaş Han) (1518-1523)
  - Tahir Han (Tayır Han) (1523-1529) 
  - Buydaş Han (Buydaş Han) (1529-1533) 
  - Toğım Han (Toğım Han) (1533-1538) 
  - Hak-Nazar Han (Xaq-Nazar Han) (1537-1580) 
  - Şığay Han (Şığay Han) (1580-1582) 
  - Tauekel Han (Täuekel Han) (1582-1598) 
  - Esim Han (Esim Han) (1598-1628)
  - Cenibek Han II (Jänibek Han) (1628-1648)
  - Salkam Cengir Han (Salqam Jäñgir Han) (1629-1654) 
  - Batir Han (Batyr Han) (1654-1680)
  - Tauke Han (Täuke Han) (1680-1715) 
  - Kayıp Han (Qayıp Han) (1715-1719) 
  - Bolat Han (Bolat Han) (1719-1728) 
  - Abılay Han (Abılay Han) (1771-1781)
  - Kenesarı Han (Kenesarı Han) (1841-1847)


## Büyük cüz yöneticileri.
  - Kart-Ebilhayır Han (Qart-Әbilqayır Xan) (1718-1730)
  - Colbarıs Han (Jolbarıs Xan) (1730-1740)


## Orta cüz yöneticileri.
  - Semeke Han (Sәmeke Xan) (1719-1734)
  - Ebilmambet Han (Әbilmambet Xan) (1734-1771)
  - Abılay Han (Abılay Xan) (1771-1781)
  - Dayra Han (Dayra Xan) (1781-1784)
  - Uali Han (Wәli' Xan) (1784-1815)
  - Bökey Han (Bökey Xan) (1815-1817)
  - Ğubaydolla Han (Ğubaydolla Xan) (1817-1824)
  - Kenesarı Han (Kenesarı Xan) (1841-1847)


## Küçük cüz yöneticileri (Rusya İmparatorluğundan).
  - Ebilhayır Han (Әbilqayır Xan) (1718-1748)
  - Nuralı Han (Nuralı Xan) (1748-1786)
  - Carmuhambet Han (Jarmuxambet Xan) (1786-1791)
  - Eralı Han (Eralı Xan) (1791-1794)
  - Esim Han (Esim Xan) (1794-1797)
  - Ayşuak Han (Ayşwaq Xan) (1797-1806)
  - Cantöre Han (Jantöre Xan) (1806-1810)
  - Şerğazı Han (Şerğazı Xan) (1812-1824)


## Küçük cüz yöneticileri (Halkdan).
  - Ebilhayır Han (Әbilqayır Xan) (1718-1748)
  - Barak Han (Baraq Xan) (1731-1748)
  - Batır Han (Batır Xan) (1748-1785)
  - II. Yesim Han (Esim Xan) (1790-1791)
  - Ebilğazı Han (Әbilğazı Xan) (1791-1806)
  - Karatay Han (Qaratay Xan) (1806-1816)
  - Arınğazı Han (Arınğazı Xan) (1816-1821)


## Bökey Ordası'nın yöneticileri.
  - Bökey Han (Bökey Xan) (1800-1815)
  - Şığay Han (Şığay Xan) (1815-1823)
  - Cengir Han (Jәñgir Xan) (1823-1845)
  - Sahip-Kerey Han (Sayıp-Kerey Xan) (1845-1847)
# Tepecik, İdil
Tepecik, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "tarlacık (veya aşiret adı)" anlamına gelen Zevîk olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 105 km, İdil ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 1,7 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Topraklı, İdil
Topraklı, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Xavarik olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 115 km, İdil ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in batısında olup, numaralı Mardin-Şırnak (Midyat-İdil) devlet yoluna, Öğündük köyünde 14,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Toklu, İdil
Toklu, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1946 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Ağrıt olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 87 km, İdil ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in batısında olup, numaralı Mardin-Şırnak (Midyat-İdil) devlet yolu yakınındadır.
# Sibir Hanlığı
Sibir Hanlığı (Tatarca: Seber Xanlığı, Seber Yortı, Себер ханлыгы), Cengiz Han'ın oğlu Cuci'nin ulusuna bağlı olan Şiban (Şeyban) sülalesinden İbak tarafından kurulmuş ve 1464 - 1598 yılları arasında Sibirya'da kurulmuş bir Türk hanlığıdır.
Bilinen ilk hükümdarı Taybuğa Han'dır. Moğolistan'ın kuzeyinden Sibirya'ya kadar uzanan topraklarda kuruldu. Bugünkü Sibirya'nın adı bu hanlıktan alındı.
1582'de Yermak'ın Kosak birlikleri Çuvaş Burnu Savaşı'nda Küçüm Han'ı yenerek Kaşlık kentini işgal etmesine rağmen Küçüm Han direnişe devam etmiş ve savaş sürerken 1584'te Yermak öldürülmüştür. Ancak 1598'de Obi Nehri muharebesi'nde yenilen Küçüm Han'ın Nogay Orda'ya sığınmasıyla hanlık yıkılmıştır.
Bu son güçlü direncin kalkmasından sonra Rusya'nın önünde Büyük Okyanus'a kadar mukavemet gösterecek hiçbir kuvvet kalmamış ve Rus orduları çok kısa sürede tüm Sibirya'yı ele geçirmeye muvaffak olmuşlardır.
# Uçarlı, İdil
Uçarlı, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1881 ve 1928 yılı kayıtlarında Süryani kökenli Temerz ya da Temerzî olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 93 km, İdil ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, numaralı Mardin-Şırnak (Midyat-İdil) devlet yoluna 2,3 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Ulak, İdil
Ulak, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1946 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Filfil olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 93 km, İdil ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, numaralı Mardin-Şırnak (Midyat-İdil) devlet yoluna 5,7 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Varımlı, İdil
Varımlı, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Karaharab  olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 103 km, İdil ilçe merkezine 27 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 1,7 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Uğrak, İdil
Uğrak, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1946 yılı kayıtlarında Harapmişki olup, "Xerabê Mişka", Kürtçede "fareli ören" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 115 km, İdil ilçe merkezine 34 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 5,5 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yağmurca, İdil
Yağmurca, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Xîlani olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 105 km, İdil ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneydoğusunda olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 2,5 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yalaz, İdil
Yalaz, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1946 yılı kayıtlarında Kürtçede "ucuzca" anlamına gelen Erzanki olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 63 km, İdil ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in kuzeydoğusunda olup, numaralı Mardin-Şırnak (İdil-Şırnak) devlet yoluna 6,3 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yarbaşı, İdil
Yarbaşı, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1286 ve 1865 yılı kayıtlarında İsfis, 1928 yılı kayıtlarında  Hesfistl ya da Esfis olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 85 km, İdil ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in kuzeybetısında olup, numaralı Dargeçit-İdil il yoluna 4,3 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yavşan, İdil
Yavşan, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "sarıceviz" anlamına gelen Zergüz olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 75 km, İdil ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneydoğusunda olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 1,7 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yayalar, İdil
Yayalar, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Soran olup, "soran" ya da "sorikan" sözcüğü Kürtçede "kızıllar" ya da "Sorani'ler" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 110 km, İdil ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in batısında olup, numaralı Haberli-İdil il yoluna, Haberli'de 7,5 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
# Yazman, İdil
Yazman, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Hacıkesan olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 95 km, İdil ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, numaralı Mardin-Şırnak (Midyat-İdil) devlet yoluna 10,6 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Üçok, İdil
Üçok, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1856 yılı kayıtlarında Süryani kökenli Babükka, 1928 yılı kayıtlarında ise Babek ya da Babeqqa olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 93 km, İdil ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneyinde olup, bir köy yoluyla doğrudan ilçeye bağlanır.
# Yolaçan, İdil
Yolaçan, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Narencî olup, "nerincî" sözcüğü Kürtçede "portakallı" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 105 km, İdil ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 1,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Yuvalı, İdil
Yuvalı, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Cerrahi ya da Cerahiya olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 70 km, İdil ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in kuzeydoğusunda ve Dicle Nehri yakınında olup, numaralı Mardin-Şırnak (İdil-Şırnak) devlet yoluna 6,9 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Şeraettin Elçi Havaalanı'na 3 km uzaklıktadır.
# Yüksekköy, İdil
Yüksekköy, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1865 yılı kayıtlarında Süryanice kökenli Barumma, 1928 yılı kayıtlarında ise Barım olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 97 km, İdil ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneyindoğusunda olup, bir köy yoluyla doğrudan ilçeye bağlanmaktadır.
# Yörük, İdil
Yörük, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1865 yılı kayıtlarında Dikiye, 1928 yılı kayıtlarında ise Dîkî olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 75 km, İdil ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneydoğusunda olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 7,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Öğündük, İdil
Öğündük, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1850 yılı kayıtlarında Midda, 1928 yılı kayıtlarında Süryanica kökenli Middo ya da Mîdin, 1928 yılı kayıtlarında ise Midde olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 95 km, İdil ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in batısında olup, numaralı Mardin-Şırnak (Midyat-İdil) devlet yolu yakınındadır.
# Özbek, İdil
Özbek, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Telsikan olup, "tell" sözcüğü Arapça, Süryanice ve Kürtçede "höyük" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 130 km, İdil ilçe merkezine 34 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, D 380 ile D 400 devlet yollarını birleştiren il yolu üzerinde, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 3,6 km. uzaklıktadır.
# Özen, İdil
Özen, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1965 yılı kayıtlarında Xirabtûn olup, "Ḥarbo ṭıyno" sözcüğü Süryanicede "çamurören" anlamına gelmektedir. Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında ise Harabe Tuyan olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 105 km, İdil ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneydoğusunda olup, /numaralı Nusaybin-Cizre devlet/uluslararası yoluna 4,8 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# İdil Ural Devleti
İdil Ural Devleti, 12 Aralık 1917 yılında Rusya Müslümanları Kurultayı'nda Tatar, Başkurt ve Çuvaş Türk halkları bir araya gelerek; “Milli-Medeni Muhtariyet” Projesini kabul etmişlerdir. 1917'de Ufa'da, ilan edilen "İç Rusya ve Sibirya Milli-Medeni Türk-Tatar Muhtariyeti" adlı özerk devletin anayasası hazırlandı. Kasım 1917'de oluşturulan Millî Meclise Sadri Maksudi Arsal başkan seçildi. Devlet işlerini yürütmek üzere kurulan ve üç bakanlıktan oluşan Millî İradenin de başkanlığını üstlendi. 1 Mart 1918'de devletin ilan edileceğini haber alan Bolşevikler, Kızıl Orduyu bölgeye göndermişlerdir. 1 Mart 1918'de ilan edilen devlet Kızıl Ordu bölgeye hakim olunca 28 Mart 1918'de yıkılmıştır.
# Tiago Monteiro
Tiago Vagaroso da Costa Monteiro (d. 24 Temmuz 1976, Porto), Portekizli eski bir Formula 1 sürücüsüdür. 2005 sezonunda Jordan, 2006 sezonunda Midland F1 ve Spyker için F1 sürücülüğü yapmıştır. Formula 1'deki ilk sezonunda (2005) bir sezonda en çok yarışı tamamlama rekorunu kırmıştır. Ayrıca aynı sezon Amerika Grand Prix'inde üçüncülüğü alarak podyuma çıkmayı başarmıştır.
Monteiro 2007'de Dünya Binek Araba şampiyonasında Seat takımı için yarışacaktır.


### Formula 1 Kariyeri.
Midland Jordan takımını satın aldıktan sonra Tiago Monteiro'nun Narain Kartikeyan'ın yanında yarış pilotluğu yapacağı açıklandı. 10 takımdan 6'sının son anda yarıştan çekildiği 2005 Amerika GP'sinde Monteiro 6 araç arasında 3. oldu ve ilk podyum derecesini elde etti. Monteiro bu derece ile birlikte F1 tarihindeki en başarılı Portekizli pilot oldu. Yine 2005 sezonunda bir sezonda en çok yarış bitirme rekorunu kırmıştır. Yapılan 19 yarışın 18'ini bitirmeyi başarmıştır.
2006 sezonunda Midland Monteiro ve Christijan Albers ile antlaştığını açıkladı. Başarısız geçen sezonda takım puan alamadı. Takmının en iyi derecesini Macaristan GP'sini 9. bitiren Monteiro elde etti. Monterio bu sezonda 18 yarıştan 7'sini bitiremedi.
2007 sezonu başlarken Spyker F1 Tiago Monteiro ile yarışmayacağını açıkladı. Onun yerine takıma genç alman Adrian Sutil getirildi. Daha sonra Monteiro'nun Dünya Binek Araba Şampiyonasında Seat için yarışacağı açıklandı...
# Aşağıdere, Beytüşşebap
Aşağıdere, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Gelejir olup, "geli jêr" sözcüğü Kürtçede "aşağı dere" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 105 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın güneybatısında olup, Yeşilöz Deresi vadisindeki numaralı Uludere-Beytüşşebap il yolu kenarındadır.
# Başaran, Beytüşşebap
Başaran, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, Kürtçede "kuzey gözeler" anlamına gelen Çemanê Nizar olarak geçmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 99 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın güneyinde olup, numaralı Uludere-Beşağaç Köyü-Hakkâri sınırı il yolunun kenarındadır.
# Ayvalık, Beytüşşebap
Ayvalık, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1977 yılı Sovyet kayıtlarında Kürtçe kökenli Berzan olarak geçmektedir.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 100 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın güneybatısında olup, ve numaralı Uludere-Beytüşşebap il yollarının kesiştiği yerdedir.
# Toptepe, Beytüşşebap
Toptepe, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Kaçit Behram olarak geçmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır. 1990 öncesi terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köye, 2012 yılında tekrar dönüşler olmuştur.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 155 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın kuzeydoğusunda olup, bir köy yoluyla doğrudan ilçeye bağlanır.
# Yeşilöz, Beytüşşebap
Yeşilöz, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1982 yılı kayıtlarında Faraşin olup, "varişen" sözcüğü Ermenicede "aşağı köy" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 158 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 38 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın kuzeydoğusunda olup, bir köy yoluyla doğrudan ilçeye bağlanır.
# Oymakaya, Beytüşşebap
Oymakaya, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Doli ya da Düli olup, "dolê" sözcüğü Kürtçede "vadi" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 97 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın güneydoğusunda olup, numaralı Beytüşşebap-Çukurca il yoluna 10,6 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Akarsu, Beytüşşebap
Akarsu, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında İsirvan olarak geçmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 190 ayılı KHK ile, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 140 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın kuzeydoğusunda olup, Yeşilöz Deresi vadisindeki bir köy yoluyla doğrudan ilçeye bağlanır.
# Beşağaç, Beytüşşebap
Beşağaç, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "fırsatlar" anlamına gelen Hemkan olarak geçmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 115 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın güneydoğusunda olup, numaralı Uludere-Ayvalık Köyü-Hakkâri sınırı il yolunun kenarındadır.
# Boğazören, Beytüşşebap
Boğazören, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Kitir olarak geçmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 120 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 42 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın güneybatısında olup, numaralı Uludere-Beytüşşebap il yoluna, Bolağaç köyünden 7,9 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Söğütçe, Beytüşşebap
Söğütce, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "kümbetçik" anlamına gelen Kobik olarak geçmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 125 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın kuzeydoğusunda olup, bir köy yoluyla doğrudan ilçeye bağlanır.
# Kovankaya, Beytüşşebap
Kovankaya, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün 1900'lü yıllardaki adı kayıtlarda Meeri (ܡܥܪ) olarak geçmektedir. Süryanicede "meer" sözcüğü "yapılanma, yerleşim" anlamına gelmektedir. 1960'lı yıllara kadar Mihri adını taşıyan köy, daha önceleri Beytüşşebap ilçesinin Hakkari'ye bağlı olmasından ötürü Hakkari il sınırları içerisinde yer alırken Şırnak ilinin kurulması ve Beytüşşebap'ın bu ile bağlanmasıyla Şırnak il sınırları içerisine dahil oldu. Köy, Türkiye-PKK çatışması sırasında güvenlik gerekçesiyle 1989 yılında boşaltıldı. 1992 yılında köye geri dönüşler yaşansa da 1994'te köy aynı gerekçeyle tekrar boşaltıldı. 2011'den sonra köyde bazı aileler geçici olarak ikamet etmeye başladı.


## Coğrafya.
Köy; Şırnak iline 175 km, Beytüşşebap ilçesine 55 km uzaklıktadır.
# Gökçe, Beytüşşebap
Gökçe, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, Kürtçede "üvey amca boğazı" anlamına gelen Geliye Mamxuranr, 1928 ve 1977 yılı kayıtlarında ise Everek olup, "averag" sözcüğü Ermenicede "aşağı dere" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 140 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın kuzeydoğusunda olup, bir köy yoluyla, Çığılca üzerinden doğrudan ilçeye bağlanır.
# Doğanyol, Beytüşşebap
Doğanyol, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Vari Xokan olarak geçmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmış, ancak 2015'ten sonra az sayıda köye dönüş olmuştur.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 165 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın kuzeydoğusunda olup, bir köy yoluyla doğrudan ilçeye bağlanır.
# Cevizağacı, Beytüşşebap
Cevizağacı, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1900 ve 1982 yılı kayıtlarında Geznax olarak geçmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 127 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın kuzeybatısında olup, bir köy yoluyla doğrudan ilçeye bağlanır.
# Pirinçli, Beytüşşebap
Pirinçli, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Çemi Haski olup, "çemê heskê" sözcüğü Kürtçede "Hasan kaynağı" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 135 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın güneybatısında olup, numaralı Uludere-Beytüşşebap il yoluna, Bolağaç köyünde 3,2 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Ortalı, Beytüşşebap
Ortalı, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Bîzal ya da Bêzal olarak geçmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 130 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın kuzeydoğusunda olup, bir köy yoluyla doğrudan ilçeye bağlanır.
# Mutluca, Beytüşşebap
Mutluca (Kürtçe: Kespiyanîş), Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Kespiyanis olarak geçmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 125 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın güneybatısında olup, numaralı Uludere-Beytüşşebap il yolu üzerindedir.
# Koyunoba, Beytüşşebap
Koyunoba, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "sarıbenek" anlamına gelen Zerbil olarak geçmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 115 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın güneybatısında olup, numaralı Uludere-Beytüşşebap il yoluna, Bolağaç köyünden 6 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
# Ilıcak, Beytüşşebap
Ilıcak, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Germavî olup, "germav" sözcüğü Kürtçede "ılısu" anlamına gelmektedir. Köyün adı, 1982 yılı Sovyet kayıtlarında ise Beretkar olarak geçmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 125 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın kuzeybatısında olup, bir köy yoluyla doğrudan ilçeye bağlanır.
# Güneyyaka, Beytüşşebap
Güneyyaka, Şırnak ilinin Beytüşşebap ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Bata olarak geçmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır.


## Coğrafya.
Köy, Şırnak il merkezine 115 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın güneydoğusunda olup, numaralı Uludere-Ayvalık Köyü-Hakkâri sınırı il yoluna Beşağaç köyünden 12,6 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.