BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# 2005 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Slovenya
Slovenya, Ukrayna'nın başkenti Kiev'de düzenlenen 2005 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmıştır. Slovenya'yı Eurovision'da temsil eden şarkının belirlenmesi için Slovenya yayıncısı ulusal final düzenlemiştir. Yarışmayı "Stop" şarkısıyla Omar Naber kazanmıştır.


## EMA 2005.
Superfinal


## Eurovision'da.
2005 yarışması'nda Slovenya Yarı finalden çıkamasından dolayı 2005 yarışması'nın 19 Mayıs 2005 tarihinde yapılan Yarı finalde yarışmış, İrlanda'dan sonra ve Danimarka'dan önce 23. sırada sahneye çıkmış, yarı finalde on ikinci olmuştur.
# Fara Novarese
Fara Novarese İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Novara ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 2,026'dır.
# Carpignano Sesia
Carpignano Sesia İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Novara ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 2,507'dir.
# Sandigliano
Sandigliano İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Biella ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 2,665'tir.
# Sulejman Šarac
Haci Hafız Sulejman Efendi Šarac (1850 - 1927), Bosnalı din adamı, âlim ve 3. Bosna Hersek İslam Birliği Reisu-l-ulemasıdır.
# 2004 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Slovenya
Slovenya, Türkiye'nin kenti İstanbul'da düzenlenen 2004 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmıştır. Slovenya'yı Eurovision'da temsil eden şarkının belirlenmesi için Slovenya yayıncısı ulusal final düzenlemiştir. Yarışmayı "Stay Forever" şarkısıyla Platin kazanmıştır.


## EMA 2005.
Superfinal


## Eurovision'da.
2003 yarışması'nda Slovenya finalde ilk 10'da yer alamamasından dolayı 2004 yarışması'nın 12 Mayıs 2004 tarihinde yapılan Yarı finalde yarışmış, Kuzey Makedonya'dan sonra ve Estonya'dan önce 16. sırada sahneye çıkmış, yarı finalde yirmi birinci olmuştur.
# 2003 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Slovenya
Slovenya, Letonya'nın başkenti Riga'da düzenlenen 2003 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmıştır. Slovenya'yı Eurovision'da temsil eden şarkının belirlenmesi için Slovenya yayıncısı ulusal final düzenlemiştir. Yarışmayı "Nanana" şarkısıyla Karmen Stavec kazanmıştır.


## Eurovision'da.
2003 yarışması'nda Slovenya 12 Mayıs 2003 tarihinde yapılan finalde yarışmış, İsveç'ten sonra 25. sırada sahneye çıkmış, finalde yirmi üçüncü olmuştur.
# Pehlivanköy-Svilengrad demiryolu
Pehlivanköy – Svilengrad demiryolu ya da Edirne Kestirmesi, Pehlivanköy – Svilengrad arasında bulunan TCDD ve BDZ'ye ait uluslararası ana demiryolu hattıdır. Türkiye'yi Avrupa'ya bağlayan iki demiryolu hattından biri olan hat, çok önemli bir yük koridorudur.
Günümüzde demiryolu hattı üzerinde TCDD Taşımacılık tarafından İstanbul – Sofya Ekspresi ve Bosfor Ekspresi Uluslararası Trenleri ve İstanbul – Edirne Bölgesel Trenleri işletilmektedir.


## Tarihçe.
Chemins de fer Orientaux / Rumeli Demiryolu (CO) Şirketi tarafından Rumeli Demiryolu'nun bir parçası olarak 1870 – 1873 yılları arasında tamamen Osmanlı İmparatorluğu toprakları içinde inşa edilen İstanbul-Sirkeci – Pythion demiryolu, Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı ve en nihayetinde Kurtuluş Savaşı ile belirlenen sınırlara göre Türkiye ve Yunanistan topraklarında kalmış ve Türkiye'den Avrupa'ya demiryoluyla ulaşmak için Dedeağaç – Svilengrad demiryolu'nun kullanılması gerekmiştir. Bu gereklilik sebebiyle Türk demiryolu sisteminin eksklavı olan Karaağaç Tren İstasyonu'na da ulaşmak için Yunanistan topraklarından geçme zorunluluğu ortaya çıkmıştır. 1971'e kadar devam eden işbu zorunluluğu aşmak amacıyla ilk defa 1. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda gündeme gelen ve 3 Kasım 1967'de imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti İle Bulgaristan Halk Cumhuriyeti Arasında Direk Bir Demiryolu İnşası Hakkında Anlaşma" kapsamında Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) ve Bulgaristan Devlet Demiryolları (BDZ) tarafından Pehlivanköy – Svilengrad arasında inşa edilen Pehlivanköy – Svilengrad demiryolu, 4 Ekim 1971'de hizmete girmiştir. Böylece Türkiye'den Bulgaristan'a -dolayısıyla Avrupa'ya- doğrudan demiryolu bağlantısı sağlanmıştır. Aynı yıl Yunanistan Demiryolları Örgütü (OSE) de Neo Vissa'dan Marasya'ya yeni bir hat inşa etmiş, böylece Yunanistan da Bulgaristan'a ulaşmak için Türkiye sınırlarından geçme zorunluluğunu aşmıştır. Bu iki yeni demiryolu hattının inşasıyla birlikte Karaağaç Tren İstasyonu ve "Edirne İltisak Hattı" kullanıma kapatılmıştır.


## Güzergâh.
Demiryolu hattı, Pehlivanköy'den sonra yaklaşık 4 km. boyunca İstanbul – Pythion demiryolu hattını takip ettikten sonra kuzeye yönelmekte ve Ergene Ovası boyunca neredeyse düz bir hat üzerinde Edirne Garı'na ve ardından da kuzeybatıya doğru Meriç Nehri'nin kıyısı takip ederek Kapıkule'ye ulaşmaktadır. Türkiye – Bulgaristan sınırı geçildikten yaklaşık 20 km. sonra Svilengrad'a ulaşılmakta ve demiryolu hattı sonlanmaktadır.


## Tren Hatları.
### A. TCDD Taşımacılık Tarafından İşletilen Hatlar.
  - 1. Uluslararası Trenler
  - İstanbul – Sofya Ekspresi
  - Bosfor Ekspresi
  - 2. Bölgesel Trenler
  - B12 İstanbul – Edirne
# 2002 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Slovenya
Slovenya, Estonya'nın başkenti Tallinn'de düzenlenen 2002 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmıştır. Slovenya'yı Eurovision'da temsil eden şarkının belirlenmesi için Slovenya yayıncısı ulusal final düzenlemiştir. Yarışmayı "Samo ljubezen" şarkısıyla Sestre kazanmıştır.


## EMA 2002.
### Yarı final.
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 


## Eurovision'da.
2002 yarışması'nda Slovenya 25 Mayıs 2002 tarihinde yapılan finalde yarışmış, Romanya'dan sonra ve Letonya'dan önce 22. sırada sahneye çıkmış, finalde on üçüncü olmuştur.
# Gazi
Gazi ya da kıdemli, askeri alanda önemli deneyime sahip ve artık orduda hizmet etmeyen kişidir. Bir savaşta doğrudan görev yapanlar, savaş gazisi olarak da tanımlanır.
Askeri gaziler, yaşadıkları deneyim sebebiyle bir kitle olarak benzersizdir. Bu nedenle, askeri hizmet içinde ya da dışında yaşanmış deneyimlerini tanımlamaya, anlamaya ve açıklamaya çalışan, yüzyıllarca süren bilimsel çalışmalarla geliştirilmiş geniş bir bilgi birikimi vardır.
# Adını insanlardan alan elementler listesi
Bazı kimyasal elementlerin adları, bazı insanlara atfedilerek seçilmiştir. Bu kişiler genellikle bilme önemli katkılarda bulunmuş olan veya söz konusu elementi keşfetmiş olan bilim adamlarıdır. Bu suretle bu bilim insanları onurlandırılmış olurlar. Bazı durumlarda elementler adlarını hem coğrafi yerlerden hem de insanlardan almış olur. Mesela Amerikanyum elementinin adı hem Amerika kıtasından hem de bu kıtaya isim vermiş olan Amerigo Vespuci'den almıştır.
# Sainte-Foy-lès-Lyon
Sainte-Foy-lès-Lyon, Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2017 yılı itibarıyla 22.012'dir.
# Camburzano
Camburzano İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Biella ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 1,178'dir.
# Strona
Strona İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Biella ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 1,080'dir.
# Rafi Eitan
Rafael "Rafi" Eitan (; 23 Kasım 1926 – 23 Mart 2019), İsrailli siyasetçi ve istihbaratçıdır. Adolf Eichmann'ı yakalamasıyla bilinmektedir.


## Yaşamı ve kariyeri.
Eitan 23 Kasım 1926'da Ein Harod, Filistin Mandası'nda doğmuştur. Gil Partisi üyesi olarak siyaset yapan Eitan; 2006'dan 2009'a kadar Knesset Meclisi'nde delege olarak yer almış ayrıca İsrail Çalışma Bakanı olarak hazır bulunmuştur.


## Ölümü.
İsrailli siyasetçi ve istihbaratçı Rafi Eitan 23 Mart 2019'da Tel Aviv'de inme tedavisi gördüğü bir hastanede 92 yaşında ölmüştür.
# Pius Adesanmi
Pius Adebola Adesanmi (d. 27 Şubat 1972 –ö. 10 Mart 2019), Nijeryalı-Kanadalı akademisyen, yazar, edebiyat eleştirmeni, hicivci ve köşe yazarıdır. 


## Kariyeri.
Kaleme aldığı "Naija No Dey Carry Last" adlı eseriyle tanınmıştır. 2015 yılında "Afrika, Dünya'nın Yüzleşmesi Gereken Yerdir" başlıklı bir tez konuşması gerçekleştirmiştir.


## Ölümü.
Nijerya asıllı Kanadalı akademisyen, yazar, edebiyat eleştirmeni, hicivci ve köşe yazarı Pius Adesanmi 10 Mart 2019'da Etiyopya'da bindiği "Boeing 737 MAX" tipi yolcu uçağının düşmesi sonucu meydana gelen kazada 157 kişi ile beraber 45 yaşında ölmüştür.
# Valle Mosso
Valle Mosso İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Biella ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 3,231'dir.
# Behram Radan
 - YÖNLENDİRME 
Behram Radan (, d. 28 Nisan 1979) İranlı oyuncu ve şarkıcı.
# Virginia Apgar
Virginia Apgar (7 Haziran 1909 - 7 Ağustos 1974), bebek ölümleriyle mücadele etmek için doğumdan hemen sonra yeni doğan bir çocuğun sağlığını hızlı bir şekilde değerlendirmenin bir yolu olan Apgar testi'nin mucidi olarak bilinen Amerikalı bir doktor, obstetrik anestezist ve tıbbi araştırmacıydı. Anesteziyoloji ve teratoloji alanlarında liderdi ve yerleşik neonatoloji alanına obstetrik düşünceler getirdi.


## Hayatı ve eğitimi.
Üç çocuğun en küçüğü olan Apgar, Helen May (Clarke) ve Charles Emory Apgar'ın kızı Westfield, New Jersey'de doğup büyüdü. Babası, amatör radyo çalışması I.Dünya Savaşı sırasında bir casusluk çetesini açığa çıkaran bir iş yöneticisi ve amatör astronomdu. Ağabeyi tüberkülozdan erken öldü ve diğer erkek kardeşinin kronik bir hastalığı vardı. Westfield Lisesi'nden 1925'te doktor olmak istediğini bilerek mezun oldu.
Apgar, 1929'da Mount Holyoke Koleji'nden fizyoloji ve kimya yan dallarıyla zooloji okudu. 1933'te Columbia Üniversitesi Doktorlar ve Cerrahlar Koleji " P&S "nden dördüncü sınıfını bitirdi ve 1937'de P & S'de cerrahi ihtisasını tamamladı. Columbia-Presbyterian Tıp Merkezi'nin cerrahi başkanı Allen Whipple tarafından kariyerine cerrah olarak devam etmekten vazgeçti çünkü birçok kadının başarılı cerrah olmaya çalıştığını ve sonunda başarısız olduğunu görmüştü. Bunun yerine onu anesteziyoloji uygulaması için cesaretlendirdi çünkü ameliyatı daha da ilerletmek için anestezide ilerlemelere ihtiyaç olduğunu hissetti ve önemli bir katkıda bulunacak “enerji ve yeteneğe” sahip olduğunu hissetti. Kariyerine anesteziyoloji alanında devam etmeye karar vererek, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ilk anesteziyoloji bölümünü kurduğu Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde Ralph Waters altında altı ay eğitim aldı. Waters ve sakinlerinin 1937 tarihli bir fotoğrafında, Waters arasındaki tek kadın ve diğer on beş erkek. Daha sonra New York'ta Bellevue Hastanesi'nde Ernest Rovenstine'in yanında altı ay daha çalıştı. 1937'de anestezi uzmanı olarak sertifika aldı ve 1938'de yeni kurulan anestezi bölümünün yöneticisi olarak P&S'e döndü. Daha sonra Johns Hopkins Hijyen ve Halk Sağlığı Okulu'nda halk sağlığı alanında yüksek lisans derecesi aldı ve 1959'da mezun oldu.
Apgar hiçbir zaman evlenmedi veya çocuğu olmadı ve 7 Ağustos 1974'te Columbia-Presbyterian Tıp Merkezi'nde sirozdan öldü. Westfield'daki Fairview Mezarlığı'na gömüldü.


## Onurlar ve ödüller.
  - Fahri doktora, Pennsylvania Kadın Tıp Koleji (1964)
  - Fahri doktora, Mount Holyoke Koleji (1965)
  - American Society of Anesthesiologists'den Üstün Hizmet Ödülü (1966)
  - Elizabeth Blackwell Ödülü, American Women's Medical Association'dan (1966)
  - Fahri doktora, New Jersey Tıp ve Diş Hekimliği Koleji (1967)
  - Üstün Başarı için Mezunlar Altın Madalyası, Columbia Üniversitesi Doktorlar ve Cerrahlar Koleji (1973)
  - Ralph M. Waters Ödülü, Amerikan Anestezistler Derneği (1973)
  - Bilimde Yılın Kadını, Ladies Home Journal (1973)
  - New York Tıp Akademisi, Amerikan Halk Sağlığı Derneği ve New York Bilimler Akademisi Üyesi.
  - Inductee into the New Jersey Hall of Fame (2020)
# Duesenberg
Duesenberg Motors Company ("Duesy"), ABD merkezli eski bir otomotiv şirketiydi. Şirket, 1913'te August ve Frederick Duesenberg kardeşler tarafından kuruldu. Merkezi Indiana eyaletinin Auburn kentinde yer almaktaydı.
Duesenberg, 1926 yılında Auburn Automobile Company tarafında satın alındı. Duesenberg kardeşler bu satın almadan sonra da otomobillerin tasarımlarını gerçekleştirdiler. 1930'larda Büyük Buhran'ın etkisiyle pahalı lüks otomobil pazarının daralması nedeniyle şirket 1937 yılında iflas etti.
# Laura Mancinelli
Laura Mancinelli (d. 18 Aralık 1933 - ö. 7 Temmuz 2016, Udine), bir İtalyan yazar, alman ve Orta Çağdı.
Üniversite öğretim görevlisi, tercüman, denemeci (ortaçağ tarihinin sayısız makalesi) ve tarihi romanların yazarı.


## Yaşamı.
Laura Mancinelli, 1933'te Udine'de doğdu ve 1937'de ailesiyle birlikte Torino'ya taşınmadan önce dört yıl boyunca Rovereto'da yaşadı.
Okul eğitimi ve çalışmalarının ardından, 1956'da Torino Üniversitesi'nden, modern edebiyat odaklı Alman edebiyatı diplomasıyla mezun oldu.
Doktorasını takip eden yıllarda Orta Çağ Alman kültürüne olan tutkusundan vazgeçmeden ders verdi. 1969'da "The Song of the Nibelungs. Problems and values" adlı makaleyi yazdı.
Yetmişli yıllarda Sassari Üniversitesi'nde alman filolojisi dersleri verdi ve daha sonra Alman Ladislao Mittner tarafından Venedik'te çağrıldı, 1976'da Ca'Foscari Üniversitesi'nde Alman Dili Tarihi'nin başkanlığını yaptı.
Meslektaşı ve arkadaşı Claudio Magris'in tavsiyesi üzerine, 1972'de orijinal cilt "Nibelungenlied"'in editörlüğünü yaptı ve İtalyancaya çevirdi, ardından 1978'de "Tristan" (Almanca: Tristan: Gottfried von Straßburg)) ve 1989'da "Gregorius" ve "Zavallı Heinrich" (Hartmann von Aue).
# Jintara Poonlarp
Jintara Poonlarp (; 6 Mart 1969 - ), Taylandlı şarkıcı.


## Diskografi.
### Studio Albümü.
 - Took lauk auk rong rian (ถูกหลอกออกโรงเรียน)
 - Rak salai dawk fai ban (หมอลำสะออน 1 รักสลายดอกฝ้ายบาน)
 - Miss sis Hien (จินตหราครบเครื่อง ชุด 3 มิสซิสเหี่ยน)
 - Chewit chun kard ter mai dai (จินตหราครบเครื่อง ชุด 4 ชีวิตฉันขาดเธอไม่ได้)
 - Fark kum kor tode (จินตหราครบเครื่อง ชุด 5 ฝากคำขอโทษ)
 - Tao Ngoy (เต่างอย)
 - Phak Dee Thee Jeb (ภักดีที่เจ็บ)
 - Nam Ta Yoai Pok (น้ำตาย้อยโป๊ก)
 - Puen Thee Tap Son (พื้นที่ทับซ้อน)


## Filmiography.
### Televizyon dizisi.
  - 2001 - Nay Hoay Thamin


### Film.
  - 2007 - Chai Lai
# Warnock Baronesi Mary Warnock
Warnock Baronesi Helen Mary Warnock, "CH", "DBE", "FBA", "FMedSci" (evlilik öncesi soyadı: Wilson; 14 Nisan 1924 - 20 Mart 2019), İngiliz filozof, yazar ve eğitimcidir.


## Kariyeri.
1990 yılında yaşamın temel kavramını oluşturan "İnsanın Gübrelemesi ve Embriyoloji Yasası" adlı raporu sorgulayan delegasyonun başkanlığını yapmıştır. Ayrıca 1984-1991 arasında Cambridge'de bulunan Girton Koleji'nde görev almıştır.


## Ölümü.
İngiliz filozof, yazar ve eğitimci Barones Mary Warnock 20 Mart 2019'da Londra, İngiltere'de 94 yaşında ölmüştür.


## Eserleri.
  - "Existentialism ", (1970)
  - "Imagination", (1976)
  - "Schools of Thought", (1977)
  - "Memory", (1987)
  - "Imagination & Time", (1994)
  - "Mary Warnock: A Memoir – People and Places", (2001)
  - "Making Babies: Is There a Right To Have Children?", (2001)
  - "The Intelligent Person's Guide to Ethics", (1998)
  - "Nature and Mortality: Recollections of a Philosopher in Public Life", (2004)
  - "An Intelligent Person's Guide to Ethics", (2004)
# 2001 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Slovenya
Slovenya, Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da düzenlenen 2001 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmıştır. Slovenya'yı Eurovision'da temsil eden şarkının belirlenmesi için Slovenya yayıncısı ulusal final düzenlemiştir. Yarışmayı "Energy" şarkısıyla Nuša Derenda kazanmıştır.


## EMA 2001.
### Yarı final.
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 


## Eurovision'da.
2001 yarışması'nda Slovenya 12 Mayıs 2001 tarihinde yapılan finalde yarışmış, Birleşik Krallık'tan sonra ve Polonya'dan önce 17. sırada sahneye çıkmış, finalde yedinci olmuştur.
# 1999 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Slovenya
Slovenya, İsrail'in kenti Kudüs'te düzenlenen 1999 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmıştır. Slovenya'yı Eurovision'da temsil eden şarkının belirlenmesi için Slovenya yayıncısı ulusal final düzenlemiştir. Yarışmayı "For a Thousand Years" şarkısıyla Darja Švajger kazanmıştır.


## Eurovision'da.
1999 yarışması'nda Slovenya 12 Mayıs 2001 tarihinde yapılan finalde yarışmış, Birleşik Krallık'tan sonra ve Türkiye'den önce 7. sırada sahneye çıkmış, finalde on birinci olmuştur.
# Mehmed Teufik Azabagić
Mehmed Teufik Efendi Azabagić (d. 1838 - ö. 1918), Bosnalı bir din adamı, 2. Bosna Hersek İslam Birliği Reisu-l-uleması.


## Eserleri.
  - "Risala o hidžri" (1884)
# Master Fatman
Morten Lindberg (bilinen adıyla: "Master Fatman" ; 23 Eylül 1965 – 26 Mart 2019), Danimarkalı Film yönetmeni, müzisyen, komedyen, şarkıcı, oyuncu ve DJ. 


## Yaşamı ve kariyeri.
23 Eylül 1965'te Munkebo, Funen, Danimarka'da doğdu. Lindberg, 1992'de ilk projesi “Outer Space'ten Gayniggers” adlı kısa filmini çektmiştir. 2006'da Master Fatman, Danimarka'da televizyon kanalı TV 2'de yayınlanan popüler yarışma programının "Vild Med Dans" 'ın 3. sezonunda yer almıştır.


## Ölümü.
Danimarkalı Film yönetmeni, müzisyen, komedyen, şarkıcı, oyuncu ve DJ. "Master Fatman" adıyla bilinen Morten Lindberg 26 Mart 2019'da 53 yaşında ölmüştür.
# Palagonia
Palagonia İtalya'nın Sicilya bölgesinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 16,654'tür.
 - YÖNLENDİRME
# Jan Dydak
Jan Zygmunt Dydak (14 Haziran 1968 - 27 Mart 2019), Polonyalı boksördür.
Polonyalı boksör Jan Dydak 14 Haziran 1968'de Czeladź'da doğmuş ve 27 Mart 2019'da Slupsk'ta 50 yaşında ölmüştür.


## Kariyeri.
Seul'deki 1988 Yaz Olimpiyatları'nda velter sıklette bronz madalya kazanmıştır.
# Nicolosi
Nicolosi İtalya'nın Sicilya bölgesinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 7,528'dir.
 - YÖNLENDİRME
# Riposto
Riposto İtalya'nın Sicilya bölgesinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 14,620'dir.
 - YÖNLENDİRME
# Mansuè
Mansuè İtalya'nın Veneto bölgesine bağlı Treviso ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 5.070'dir.
# Azerbaycan iklimi
Azerbaycan iklimi, çok çeşitlidir. Azerbaycan'da mevcut 11 iklim bölgesinden dokuzu mevcuttur.


## Coğrafya.
Azerbaycan, subtropikal bölgenin kuzey ucunda, Kafkasya'nın güneydoğu kesiminde ve İran platosunun kuzeybatı kesiminde yer almaktadır. Karmaşık coğrafi konum ve peyzaj, Hazar Denizi'nin yakınlığı, güneş ışınlarının etkisi, farklı kökenli hava kütleleri vb. İklimsel çeşitliliğe katkıda bulunur.


### Peyzaj.
Baskın olarak dağlık bir ülke olan Azerbaycan; Büyük Kafkasya, Küçük Kafkasya, Taliş ve Kuzey İran Dağları ile çevrilidir. Büyük ve Küçük Kafkasya arasındaki Kur-Araz Ovası, ülkenin doğu kısmındaki Hazar Denizi'ne uzanıyor. Ülkenin kuzeyinde bulunan ve kuzeybatıdan güneydoğuya uzanan Büyük Kafkas Dağları, ülkeyi kuzey soğuk hava kütlelerinin doğrudan etkilerinden koruyor. Bu, ülkenin eteklerinde ve ovalarının çoğunda subtropikal iklimin oluşmasına yol açar. Ülkeyi çevreleyen diğer dağ zincirleri de hava dolaşımını etkiler. Peyzajın karmaşıklığı, iklim bölgelerinin düzgün olmayan bir şekilde oluşumuna neden olur ve dikey iklim bölgeleri oluşturur.


### Güneş radyasyonu.
Azerbaycan ovaları ve eteklerinde yüksek izolasyon oranları vardır. Güneş, Kur-Araz ovalarında, Apsheron yarımadasında ve diğer düzlüklerde ve eteklerinde yıllık 2.200 ila 2.400 saat, Nahçıvan bölgesindeki Araz nehri çevresindeki ovalarda ise 2.600 ila 2.800 saat arasında parlamaktadır. Dağlık bölgelerde artan bulutluluk nedeniyle, bu alanlar yalnızca 1.900 ila 2.200 saat arasında doğrudan güneş ışığı almaktadır. Parlak güneş, 3.000 metreden (9.800 fit) yükseklikte yılda 2.200 ila 2.500 saat parlıyor. Yıllık toplam radyasyon 128-132 kcal / cm2'ye (118–122 kWh / ft2) eşittir.


### Hava kütlelerinin dolaşımı.
Azerbaycan'da iklim oluşumu çeşitli hava kütleleri tarafından etkilenir. Kara ve İskandinav kutupsal antisiklonları, ılıman Sibirya antisiklonları ve deniz azorları gibi soğuk hava kütleleri iklimi maksimum düzeyde etkiler. Aynı şekilde, tropikal sıcak hava kütlelerinin yanı sıra Orta Asya antisiklonları ve yerel hava koşulları da etkilidir. Bu hava kütleleri, çeşitli coğrafyaları sayesinde ülkeye farklı şekillerde giriyor.
# Azerbaycan'daki müzeler listesi
Bu madde Azerbaycan'daki müzelerin bir listesidir.
# Super Formula
Super Formula, eskiden Formula Nippon, Japonya merkezli bir formula otomobil yarışı serisidir. Seri, Japonya'daki en üst seviye tek koltuklu otomobil yarış serisidir.
Formula Nippon, 1973 yılında Japon Formula 2000 ve Formula 3000 şampiyonlukları ile 1973 yılında başlayan Japon Formula 2000 serisi üzerinden gelişti. Çoğunlukla, teknik düzenlemeler açısından Avrupalı muadillerini yakından takip etse de bazı önemli istisnalar da bulunmaktaydı.
# Dresden Havalimanı
Dresden Havalimanı (IATA: DRS,ICAO: EDDC), Almanya'nın Dresden şehrinde bulunan uluslararası havalimanı.
 - YÖNLENDİRME
# Azerbaycan coğrafyası
 - YÖNLENDİRME 
Azerbaycan, Avrasya'nın Kafkasya bölgesinde yer almaktadır. Üç fiziksel özellik Azerbaycan'da belirgindir: Kıyıları doğuda doğal bir sınır oluşturan Hazar Denizi; kuzeydeki Büyük Kafkas dağları; ve ülke merkezindeki geniş düzlüklerdir. Azerbaycan, eski Sovyetler Birliği'nin arazi alanının %0,4'ünden daha az, toplamda 86.600 kilometrekare toplam alana sahiptir. Üç Transkafkasya devletinden Azerbaycan en büyük toprak alanına sahiptir. Özel idari alt bölümler, Azerbaycan'ın geri kalanından bir Ermeni bölgesi şeridiyle ayrılan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ve tamamen Azerbaycan'da bulunan Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi'dir.
Güney Kafkas Dağları bölgesinde bulunan Azerbaycan, Hazar Denizi'ni doğuda, Gürcistan ve Rusya'yı kuzeyde, İran'ı güneyde, Ermenistan'ı güneybatı ve batıda sınırlar. Nahçıvan'ın küçük bir kısmı da Türkiye'yi kuzeybatı ile sınırlandırıyor. Azerbaycan'ın başkenti, Hazar Denizi'nin en büyük ve en iyi limanı olan ve uzun zamandan beri cumhuriyet petrol endüstrisinin merkezi olan Bakü antik şehridir.
# Andriy Hovorov
Andriy Andriyoviç Hovorov (; d. 10 Nisan 1992), Ukraynalı yüzücü. 50 metre kelebekte mevcut dünya rekorunu elinde bulunduran Hovorov, 2016 yılında Londra'da Avrupa şampiyonu olurken, 2017 yılında Budapeşte'deki Dünya Şampiyonası'nda bronz madalyanın sahibi olmuştur.


## Kişisel hayatı.
Hovorov, 10 Nisan 1992'de Ukrayna'nın Sivastopol kentinde doğdu. Dnipro Fiziksel Kültür Yüksek Okulu'ndan mezun olup 2016 yılında Dnipro Ulusal Üniversitesi'ne girdi.


## Kariyeri.
Hovorov, 2010 Avrupa Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası'nda 50 metre kelebekte gümüş madalya ve 50 metre serbestte bronz madalya kazandı. 2010 Dünya Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası'nda, yine 50 metre kelebekte gümüş madalya kazandı.
2011-2015 yılları arasında Avrupa Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası'nda 50 m kelebekte üç altın madalya kazandı.
2014'ün ardından Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesiyle, Hovorov vatandaşlığını değiştirmeyi reddetti ve Ukrayna için yarışmaya devam etti.
Londra'daki 2016 Avrupa Su Sporları Şampiyonası'nda, 50 m kelebekte (uzun kulvar) altın madalya kazandı. Yarı finalde 22.73 ile yüzüp kendisine ait ulusal ve şampiyona rekorlarını kırdı. Aynı zamanda bu bir tekstil mayo ile yüzülen en hızlı zaman oldu.
1 Temmuz 2018'de İtalya'nın Roma şehrinde düzenlenen Trofeo Sette Colli'de Hovorov, 22.27'lik derecesiyle İspanyol Rafael Muñoz'a ait 9 yıl boyunca kırılamayan 50 m kelebek uzun kulvar dünya rekorunu kırdı ve aynı yarışmada 2017 yılının dünya şampiyonu olan Ben Proud (22.93) ve Hollandalı Mathys Goosen'i (23.55) geçti.
Glasgow'da düzenlenen 2018 Avrupa Şampiyonası'nda Hovorov, 22.48'lik derecesiyle şampiyona rekoru kırarak 50 metre kelebekte altın madalya kazandı.
# Bosna-Hersek'te İslam
İslam, Bosna-Hersek'teki en yaygın dindir. Osmanlı İmparatorluğu'nun Bosna-Hersek fetihleri sonucu 15. ve 16. yüzyıllarda yerel nüfus İslam ile tanıştı. Müslümanlar, Bosna-Hersek'teki en büyük dini topluluktur (%51), diğer iki büyük grup, hepsi Bosnalı Sırplar olarak tanımlanan Doğu Ortodoks Hristiyanları (%31) ve neredeyse tamamı Bosnalı Hırvatlar olarak tanımlanan Katolikler'dir (%15).
Neredeyse Bosnalı Müslümanların hepsi Boşnak olarak tanımlanıyor; 1993 yılına kadar, Müslüman kültür veya kökenleri olan Boşnaklar (dini uygulamadan bağımsız olarak), Yugoslav makamları tarafından etnik-ulusal anlamda Müslüman olarak tanımlandılar. Bosna-Hersek'teki Boşnak olmayan Müslümanların küçük bir azınlığı Arnavutlar, Romanlar ve Türkleri içermektedir. Bosnalılar Sünni İslam'a geleneksel olarak bağlı olsa da, 2012'de yapılan bir ankette Bosna-Hersek'in Müslümanlarının %54'ü kendilerini sadece Müslüman olarak değerlendirirken, %38'i Sünni Müslüman olduklarını söyledi. Ayrıca, öncelikle Orta Bosna'da bulunan küçük bir Sufi topluluğu var. Bosna-Hersek'teki hemen hemen tüm Müslüman cemaatleri dini örgütleri olarak Bosna Hersek İslam Birliği'ni tanıyorlar.
Bosna-Hersek Anayasası, genellikle ülke genelinde onaylanan din özgürlüğünü garanti ediyor.


## Demografi.
2013 nüfus sayımında, nüfusun ilan ettiği dini ilişki şuydu: İslam (1.790.454 kişi) ve Müslüman (22.068 kişi). İslam'ın Bosna-Hersek'teki nüfusun yaklaşık% 51'ini oluşturan 1.8 milyon taraftarı var. Bužim (% 99.7) ve Teočak (% 99.7) belediyeleri Bosna-Hersek'teki Müslümanların en yüksek orana sahip oldukları yerleşimlerdir.
# Bosna-Hersek Parlamenterler Meclisi
 - YÖNLENDİRME 
"'Bosna-Hersek Parlamenterler Meclisi", (Boşnakça, Hırvatça ve Sırpça: "Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine / Парламентарна скупштина Босне и Херцеговине") Bosna-Hersek'in çift meclisli yasama organıdır. İki meclisten oluşur. 1995 yılında imzalanan Dayton Anlaşması ile kurulmuştur.
  - Temsilciler Meclisi (Boşnakça: "Predstavnički dom", Hırvatça: "Zastupnički dom", Sırpça: Представнички дом) dört yıllığına orantılı temsil ile seçilen 42 üyeye sahiptir.
  - Halklar Meclisi (Boşnakça: "Dom naroda", Hırvatça: "Dom naroda", Sırpça: "Дом народа") özerk bölgelerin meclisleri tarafından atanan 15 üyeye sahiptir: Sırp Cumhuriyeti Ulusal Meclisi tarafından seçilen 5 üye (5 Sırp delege), 5 üye - Bosna-Hersek Federasyonu Halklar Meclisi Boşnak Kulübü tarafından (5 Boşnak delege) ve 5 üye - Bosna-Hersek Federasyonu Halklar Meclisi Hırvat Kulübü tarafından (5 Hırvat delege).
# Meduna di Livenza
Meduna di Livenza İtalya'nın Veneto bölgesine bağlı Treviso ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 2,912'dir.
# Montigny-le-Bretonneux
Montigny-le-Bretonneux Fransa'nın Île-de-France bölgesine bağlı Yvelines ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2006 yılı itibarıyla 34,591'dir.
# Kazakistan'da insan hakları
 - YÖNLENDİRME 
Kazakistan'da insan hakları, bağımsız gözlemciler tarafından tek tip zayıf olarak tanımlanmaktadır. İnsan Hakları İzleme Örgütü, "Kazakistan toplanma, konuşma ve din özgürlüğünü büyük ölçüde kısıtlıyor. 2014 yılında yetkililer, gazeteleri kapattılar, barışçıl ama onaylanmamış protestolar sonrasında onlarca insanı hapse attılar ya da para cezasına çarptırdılar ve dini devlet kontrolleri dışında uyguladıkları için ibadet edenler para cezasına çarptırıldılar. Muhalefet lideri Vladimir Kozlov da dahil olmak üzere hükûmet eleştirmenleri haksız davalardan sonra gözaltında kaldı. İşkence, gözaltı yerlerinde uygulanmaya devam ediyor."
Kazakistan'ın siyasi yapısı cumhurbaşkanlığında gücü yoğunlaştırıyor. Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, 1989 ve 2019 yılları arasında ülkenin lideriydi. 1989'da Kazakistan Komünist Partisi Birinci Sekreteri seçildi ve Aralık 1991'de Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını takiben ülkenin ilk cumhurbaşkanı seçildi. Kazakistan'da yapılan hiçbir seçim uluslararası standartlara uygun değildi.
2012 yılında Kazakistan, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi'ne üye olarak seçildi. 2014 yılında İnsan Haklarının Evrensel Periyodik İncelemesi sırasında, ulusal temsilciler "Kazakistan’ın işkenceyi ve ulusal insan hakları kurumunu önleme mekanizması", "özgürlükle ilgili yasal kısıtlamalar konusundaki endişelerini paylaştığı" için övgüde bulundular.
2014 yılında yayınlanan ABD hükûmeti raporuna göre, Kazakistan'da:
 - YÖNLENDİR Asliye mahkemelerinde açılan kamu davalarında sanıkların yüzde birinden azı beraat etmiştir. Bu arada, temyiz mahkemeleri mahkûmiyet kararlarından çok daha sık beraat kararlarını bozma eğilimindedir.


## Etnik çeşitlilik.
Kazakistan farklı kültürlerin bir arada yaşamasını desteklemektedir. Kazakistan Halk Meclisi, çocukların ve yetişkinlerin 30 farklı dili öğrenebileceği 200'e yakın merkezi desteklemektedir.
2015 yılında Kazakistan Halk Meclisi (APK), Kazakistan'ın yeni bayramı olarak Şükran Günü'nü kabul etti. Kabul önerisi Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev tarafından sunuldu. Şükran Günü 1 Mart'ta kutlanmakta ve ülkenin tarihi geçmişini ve çok etnikli birliğini simgelemektedir.
Kazakistan nüfusunun %70'i etnik olarak Kazak, %16'sı Rus, %9'u ise Özbekler, Ukraynalılar, Uygurlar, Almanlar ve Tatarlardan oluşmaktadır. Kazakistan'da yaklaşık 125 etnik grubun temsilcisi yaşamakta ve yaklaşık 818 etnik ve kültürel dernek, Kazakistan Halk Meclisinin himayesi altında faaliyet göstermektedir.


## Çocuk hakları.
Kazakistan'ın Çocuk Haklarından Sorumlu İnsan Hakları Komiseri ve UNICEF Kazakistan Temsilcisi, İşbirliği Niyet Bildirisini imzalamıştır. Taraflar, Kazakistan'da çocuk haklarının güvence altına alınmasına yönelik bağımsız bir izleme sistemi geliştirmek için gerekli önlemleri alma konusunda anlaştılar.
Kazakistan 2050 Stratejisi çocukluğun korunmasına büyük önem vermektedir. Kazakistan, çocuk haklarını korumaya yönelik 90'dan fazla yasa ve diğer normatif düzenlemeleri kabul etti.
Kazakistan Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesine taraftır.
# Ormelle
Ormelle İtalya'nın Veneto bölgesine bağlı Treviso ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 4,486'dır.
# Vedelago
Vedelago İtalya'nın Veneto bölgesine bağlı Treviso ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 16,781'dir.
# Tapureli (antik kent)
Tapureli Mersin ilinde bulunan bir antik kent örenidir. Tapureli antik yerleşime komşu olan köyün adı olup, kentin antik dönemdeki adı bilinmemektedir.


## Yerleşim.
Antik kent Toros Dağları güney yamaçları üzerinde ve Limonlu (Lamas) Çayı kalyonunun doğusunda koordinatlarında ve arkeologların "Olba territorium" olarak adlandırdıkları bölgede yer alır.
Tarihte bu çay Klikya’yı "Cilicia Trachaea" ve "Cilicia Pedias" olarak ikiye bölen çay olarak bilinir. Günümüzde ise antik kent Mersin ili Erdemli ilçesine bağlıdır. Antik kentin yerleşimi doğu-batı doğrultusunda 500 metre kuzey-güney doğrultusunda ise 300 metredir. Yüksekliği 1050 metre olup Limonlu çayına hakim durumdadır. Örenler yoğun maki örtüsü altındadır. Antik kentin Erdemli’ye uzaklığı 35 kilometre, Mersin’e uzaklığı ise 70 kilometredir.


## Örenler.
Kent Helenistik dönemde kurulmuş, Roma İmparatorluğu ve erken Bizans dönemlerinde de yerleşim görerek daha sonra terk edilmiştir. Ören yerinde Helenistik mabet, Doğu Roma (Bizans) dönemine ait beş kilise, çeşitli bina kalıntıları vardır. Kabartmalar arasında iki asker, bir rahip ve rahibe, Zeus’un yıldırım demeti ve üzüm salkımı gibi kabartmalar dikkati çeker. Nekropol alanı güney yamaçtadır. Lahitler, mezar odaları bu nekropol alanı içerisinde yer alan mezar tipleridir 2001 yılında yapılmış olan kurtarma kazısı sonunda kurtarılan eserler Mersin Arkeoloji Müzesindedir.
# Moriago della Battaglia
Moriago della Battaglia İtalya'nın Veneto bölgesine bağlı Treviso ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 2,815'tir.
# Dallara
Dallara Automobili S.p.A., İtalya merkezli bir otomotiv şasi üreticisidir. Şirket, 1972 yılında Gian Paolo Dallarazi tarafından kurulmuş olup özellikle Formula 1, Formula 3 ve INDYCAR serisindeki rolü ile bilinmektedir. Şirketin merkezi Varano de' Melegari'da yer almaktadır.
Son yıllarda, şirketin mühendislik faaliyetleri hem yarış arabaları hem de yüksek performanslı yol arabaları açısından önemli ölçüde genişlemiştir.
# Dimitri Bakradze
Dimitri Bakradze (Gürcüce: დიმიტრი ბაქრაძე, "dimit'ri bakradz"; d. 7 Kasım 1826, Sagareco, Kaheti, Gürcistan - ö. 22 Şubat 1890, Tiflis), Gürcü tarihçi, arkeolog ve etnograf. Petersburg Bilimler Akademisi üyesiydi. Gürcistan ve Kafkasya üzerine tarih, arkeoloji ve etnografya çalışmalarıyla tanınır.
Gürcistan'ın doğusunda, Kaheti bölgesinde Haşmi köyünde doğdu. Tiflis ve Moskova'da teoloji akademilerinde öğrenim gördü. 1850'lerde Gori'de öğretmen ve Kutaisi'de devlet memuru olarak çalıştı. Bu dönemde Gürcistan ve Rusya basını için Gürcistan'ın tarihi ve etnografyası üzerine düzenli olarak yazılar yazdı. 1861'de Tiflis'e yerleşti ve bilimsel çalışmalara kendini daha yoğun biçimde verdi. 1878'de, Rusların Osmanlılardan aldığı eski Gürcü toprakları olan Acara ve Tao-Klarceti'yi gezen ve araştıran ilk bilgin oldu. Gezi ve araştırma notlarının "Guria ve Acara'da Arkeolojik Yolculuk" (1878) adı altında yayımladı. 1879'da Petersburg Bilimler Akademisi'ne üye seçildi. Kafkas Arkeoloji Amatörleri Derneği (1873), Gürcüler Arasında Okuryazarlığı Yayma Derneği (1879) ile Kafkas Tarih ve Arkeoloji Derneği'nin (1881) kuruluş çalışmalarına katkıda bulundu.
1875'te "Eski Hıristiyanlık Anıtlarında Kafkasya" (Rusça), 1880'de "Gürcistan Kralı Altıncı Vahtang", 1889'da "Gürcistan Tarihi" adlı kitapları yayımlandı.
Naaşı Gürcistan Ulusal Kahramanlar Mezarlığı'nda gömülüdür.
# Henry Golding (oyuncu)
Henry Ewan Golding (doğum 5 Şubat 1987) İngiliz-Malezyalı oyuncu, model ve televizyon sunucusu. 2014'ten beri BBC kanalının "The Travel Show" programını sunmaktadır"." 2018 yapımı "Crazy Rich Asians" filmindeki Nick Young ve yine aynı yıl çıkan "A Simple Favor" filmdeki Sean Townsend rolleriyle oyuncu olarak tanınmaya başladı.


## Hayatının ilk yılları.
Golding Betong, Malezya'da doğdu ve Sarawak'ta büyüdü. Annesi Margaret Likan Golding, Iban kökenli Malezyalı, babası Clive Golding İngilizdir. Henry Golding yaklaşık 5 yaşına kadar çocukluğunu Terengganu'da geçirdi sonrasında ailesiyle Surrey, İngiltere'ye taşındılar. Golding gençliğinin ilk yıllarında Londra'da kuaför olarak çalıştı, 21 yaşına geldiğinde kamera önünde rol alma umuduyla Kuala Lumpur'a taşındı.


## Kariyeri.
Mart 2017'de Golding'in "Crazy Rich Asians" filminde Constance Wu ile baş rolde oynayacağı duyuruldu. Filmin yönetmeni Jon M. Chu'nun ilgisini muhasebecisi Lisa-Kim Ling Kuan sayesinde çekti, Chu Golding'in karizması ve kişiliğinden etkilendiği için kendisini filmin baş rolü olarak seçti. "Crazy Rich Asians" Birleşik Devletler ve Kanada'da 15 Ağustos 2018'de yayımlandı. Film yüksek bir gişe başarısı elde etti. Bir ay sonra Paul Feig'in "A Simple Favor" filminde, Blake Lively ve Anna Kendrick'in yanında yardımcı oyuncu olarak yer aldı. Filmde Lively'nin karakterinin kocası Sean'ı canlandırmaktadır.


### Gelecek projeler.
Oynadığı filmlerdeki başarısının ardından Feig'in yeni romantik komedi filmi "Last Christmas"'ta Emilia Clarke ile oynamak için kadroya seçildi. Filmin 15 Kasım 2019'da yayımlanması planlanmaktadır. Golding Hong Khaou'nun yönettiği "Monsoon" filminde, Kit isminde ebeveynlerinin küllerini Londra'dan doğduğu yer olan Vietnam'a götürmek için yola çıkan bir adamı oynayacaktır. Bunların dışında 2020'de yayımlanması planlanan Guy Richie'nin yönettiği suç türündeki "Bush" filminde yardımcı rolde yer alacaktır.


## Kişisel hayatı.
Golding Ağustos 2016'da İtalyan-Tayvanlı televizyon sunucu ve yoga eğitmeni Liv Lo ile evlendi.
# Stalag 381
Stalag 381, Nazi-Sovyet savaşı sırasında Wehrmacht'ın Estonya'nın Tallinn ve Tapa şehirlerinde kurduğu esir kampı. Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar kapsamında pek çok kişi burada öldürüldü. Sovyet savaş esirlerini toplamak için inşa edilen 381 numaralı Stalag iki şube halinde Tallinn ve Tapa'da kuruldu. Tapa'daki "Stalag 381 XXI-B" adındaki şube Ekim 1941 - Mayıs 1943 tarihleri arasında faaliyet yürüttü. Tallinn'deki "Stalag 381/Z" adındaki aktif olduğu tam olarak bilinmemektedir.
Tapa'da bu kampta öldürülen esirler için Estonya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti döneminde 1956'da anıt mezar inşa edildi. Mezarlıkta toplu olarak gömülen Sovyet mahkûmların sayısı 1000 civarındadır. 2008 yılına kadar Estonca ve Rusça harflerle "Burada 1941 - 1944 yılları arasındaki faşist işgalde yaklaşık 10.000 Sovyet savaş esirinin öldürüldüğü bir ölüm kampı vardı." yazılı anma plakalar yer aldı. Ağustos 2008'de plakalar kaldırıldı ve taşın orijinal metni çıkarılarak "1941'den 1945'e kadar ülkemizin özgürlüğü ve bağımsızlığıyla savaşan kahramanların ebedi zaferi" yazıldı.
# Damir Salimov
Damir Salimov (; 19 Temmuz 1937 –28 Mart 2019), Özbek film yönetmeni. 


## Kariyeri.
1965 yılında ülkesi Özbekistan'da animasyon filmlerin tanınmasında ön ayak olan Salimov, ülkesinde gösterime giren animasyon kukla filmi "В квадрате 6х6" 'nın yapımcılığını ve yönetmenliğini üstlenmiştir.
Ayrıca 1970'lerde Özbekistan'da elle çizilmiş animasyon filmlerin gelişiminde önemli rol oynamıştır.


## Son zamanları ve ölümü.
Birleşmiş Milletler Devlet Sinematografi Enstitüsü'nde (VGIK) çalışan Özbek film yönetmeni Damir Salimov 28 Mart 2019'da 81 yaşında ölmüştür. 


## Filmografi.
 - 1972: "Gory zovut"
 - 1977: "Ozornik"
 - 1980: "Leningradtsy, deti moi..."
 - 1987: "Smysl zhizni"
# Trakça
Trak dili veya Trakça, Antik dönemlerde Güneydoğu Avrupa'da Traklar tarafından kullanılmış olan ve Hint-Avrupa dili grubuna dahil olduğu öne sürülen bir ölü dildir. Avrupa merkezli yayınlarda, Trak dilinin Hint-Avrupa dillerinin satem grubuna ait olduğu veya satem dillerinden kuvvetle etkilenmiş bir centum dili olduğu iddia edilir.
Tamamı varsayımlar üzerinden şekillendirilmiş bu iddiaların bir uzantısı olarak, coğrafi komşusu Daçyalı dili‘nin de Trakça ile ilişkili olabileceği öne sürülür. Bununla birlikte, hem Trak dilinin kendi sınıflandırılmasının hem de komşularıyla dilsel akrabalık ilişkisinin doğruluğu gösterebilecek nitelikte yeterli somut kanıtlar yoktur.
Trakçanın ne zaman ölü bir dile dönüştüğü de tartışmalı bir konudur, ancak dilin MS 6. yüzyılda hala kullanımda olduğu varsayılır. Piacenzalı Antoninus, 570’de, Sina'da bulunan bir manastırda keşişlerin Yunanca, Latince, Süryanice, Mısırca ve Bessice (Trakçanın lehçesi) konuştuklarını yazmıştır.


## Coğrafi dağılım.
Trakya dili günümüzdeki Bulgaristan, Romanya, Kuzey Makedonya, Kuzey Yunanistan, Doğu Trakya ve Bitinya, Frigya bölgelerinde konuşulmaktaydı.


## Asimilasyon.
Skordelis’e göre, Traklar Büyük İskender’in boyundurluğu altında Yunan kültürünü özümsemişler ve Spartalı ve Atinalılar gibi Yunanların arasına karışmışlardır, ancak Skodelis Trakçayı bir Yunan dili olarak saymıştır. Crampton'a (1997) göre, çoğu Trakyalı nihayetinde Helenize veya Romanize olmuş, ancak son kalıntıları 5. yüzyıla kadar uzak bölgelerde hayatta kalmıştır. Marinov'a göre, Traklar muhtemelen 6. yüzyılda, tarihte son kez isimlerinin geçmesinden sonra, tamamen Roma ve Helen kültürlerine asimile olmuştur.


## Okuma listesi.
  - V.I. Georgiev, "Introduction to the History of the Indo-European Languages", Sofia (1981).
  - V.I. Georgiev, "The Genesis of the Balkan Peoples", in: The Slavonic and East European Review, Vol. 44, No. 103 (Jul., 1966)
  - I.I. Russu, "Limba Traco-Dacilor" / "Die Sprache der Thrako-Daker", Bucharest (1967, 1969).
  - Paul Kretschmer, "Glotta", in: Zeitschrift für griechische und lateinische Sprache 7 (1915).
  - J. H. Holst, "Armenische Studien", Wiesbaden (2009).
# Friedrich Achleitner
Friedrich Achleitner (23 Mayıs 1930 - 27 Mart 2019), Avusturyalı şair, eleştirmen, mimar, eğitimci ve yazardır.


## Kariyeri.
Avusturya yazarlarının küçük bir hareketi olan "Wiener Grubu" 'nun üyesiydi. Somut şiirler ve deneysel yazılar kaleme aldı. Başlıca yazıları 20. yüzyıl Avusturya mimarisine aittir. Bu eserler uzun yıllarca edinilen tecrübeler konu edilerek yazılmış ve projeye aldığı her binayı ziyaret eden Achleitner'ın yaşadıklarını içermektedir. Ayrıca Viyana Uygulamalı Sanatlar Üniversitesi'nde Mimarlık Tarihi ve Genel Mimari konularında profesör olarak görev yapmıştır.
Achleitner yaşaamı boyunca birçok ödül kazandı. 2008 yılında "Schelling Mimarlık Teorisi Ödülü" 'nün sahibi olmuştur.


## Ölümü.
Avusturyalı şair, eleştirmen, mimar, eğitimci ve yazar Friedrich Achleitner 23 Mayıs 1930'da Schalchen, Yukarı Avusturya'da doğmuş ve 27 Mart 2019'da Viyana'da 88 yaşında ölmüştür.


## Eserleri.
Kaleme aldığı çalışmaları:
  - "prosa, konstellationen, montagen, dialektgedichte, studien" (1970)
  - "quadratroman" (1973)
  - "Österreichische Architektur im 20. Jahrhundert" (from 1880)
  - "Nieder mit Fischer von Erlach" (1986)
  - "KAAAS. Dialektgedichte" (1991)
  - "Die Plotteggs kommen. Ein Bericht" (1995)
  - "einschlafgeschichten" (2003)
  - "wiener linien" (2004)
  - "und oder oder und" (2006)
# Baltık-Slav dilleri
Baltık-Slav dilleri, Hint-Avrupa dil ailesinin bir dalıdır. Geleneksel olarak Baltık ve Slav dillerini içerir. Baltık ve Slav dilleri, başka Hint-Avrupa dil ailelerinde bulunmayan ve ortak bir gelişim dönemine işaret eden birçok dil özelliğini paylaşmaktadır.
Günümüzde Baltık ve Slav dillerini tek bir dalda sınıflandırmak, dilbilimciler arasında genel bir fikir birliğine varmasına rağmen, ilişkilerinin niteliği ile ilgili bazı ayrıntılar genellikle siyasi nedenlerden ötürü bazı çevrelerde tartışmalı bir konu olmaktadır.
Bazı dilbilimciler (Kortlandt, Derksen), Baltık-Slav dillerinin Doğu Baltık, Batı Baltık (soyu tükenmiş) ve Slav olmak üzere üç gruba ayrılmasını önermiştir.


## Baltık-Slav dillerinin ortak özellikleri.
Baltık ve Slav dillerinin ilişki derecesi, diğer Hint-Avrupa dilleriyle paylaşılmayan bir dizi ortak özellikle ve bu özelliklerin görece kronolojisi ile belirtilebilir. Baltık ve Slav dilleri aynı zamanda bazı ortak kökenli kelimeleri paylaşmaktadır. Bu kelimeler diğer Hint-Avrupa dillerinde bulunmamaktadır. Eğer bulunuyorsa bile kelimelerin Proto-Hint-Avrupa dilinden miras alındığı ve diğer Hint-Avrupa dilleriyle karşılaştırıldığında anlamlarında kendi içlerinde benzer değişiklikler meydana geldiği gözlemlenmektedir. Bu ortak özellikler Baltık ve Slav dillerinin kökensel açıdan Proto-Baltık-Slav dilinden türediğini göstermektedir.
# TCDD Taşımacılık Anahat Trenleri
Bu maddede 2016'ya kadar TCDD, 2016'dan sonra TCDD Taşımacılık tarafından işletilen ve iptal edilen Anahat Trenleri listelenmiştir.


## İşletmedeki hatlar.
TCDD Taşımacılık tarafından Mavi Tren, Ekspres Tren ve Turistik Tren olmak üzere üç kategoride işletilen Anahat Trenleri'nin teknik özet bilgileri aşağıdaki gibidir:


## Eski hatlar.
TCDD döneminde işletilen eski Anahat Trenleri aşağıdaki gibidir:


### Mavi Trenler.
  - Çukurova Mavi Treni
  - Gaziantep Mavi Treni
  - İç Anadolu Mavi Treni
  - Mavi Tren (İstanbul – Ankara)
  - Dumlupınar Mavi Treni


### Ekspres Trenler.
  - 9 Eylül Ekspresi
  - Anadolu Ekspresi
  - Başarı Ekspresi
  - Başkent Ekspresi
  - Boğaziçi Ekspresi
  - Cumhuriyet Ekspresi
  - Erzurum Ekspresi
  - Eskişehir Ekspresi
  - Fatih Ekspresi
  - Fırat Ekspresi
  - Gülistan Ekspresi
  - İç Anadolu Ekspresi
  - Karesi Ekspresi
  - Kocatepe Ekspresi
  - Marmara Ekspresi
  - Meram Ekspresi
  - Sakarya Ekspresi
  - Soma Ekspresi


### Posta Trenleri.
  - İstanbul-Haydarpaşa – Kurtalan Posta Treni
  - İzmir-Alsancak – Diyarbakır Posta Treni
# János Harmatta
János Harmatta (2 Ekim 1917 - 24 Temmuz 2004) Macar bir dilbilimciydi. Dilbilimi çevrelerinde Partlar tarafından üretilmiş çömlek parçalarına yazılmış şiir kalıntılarını ve Dura Europos'ta bulunmuş papirüs yazıtlarını çözmesi ile tanınmaktadır. Bu çalışmalarına ek olarak Baktirya dilinin çözülmesinde yazıtları çevirerek önemli bir rol oynamıştır.
Harmatta, Macar Bilim Akademisi'nde profesör olarak ders de vermiştir.


## Edebi çalışmalar.
  - Harmatta János (1917-): "Forrástanulmányok Herodotos Skythika-jához" = "Quellenstudien zu den Skythika des Herodot" / IRTA Harmatta János ()


## Referanslar ve kaynaklar.
  - Referanslar 
  - Kaynaklar
  - Harmatta János (1917-): "Forrástanulmányok Herodotos Skythika-jához" = "Quellenstudien zu den Skythika des Herodot" / irta Harmatta János
  - Ferenczy Endre (1912-1990): "Az ókori Róma története" : [egyetemi tankönyv] / Ferenczy Endre, Maróti Egon, Hahn István  szerk. Harmatta János
  - Szabó Miklós (1940-): "Hellasz fénykora : Görögország az i.e." "V. században" / Szabó Miklós   "[a szövegben szereplő prózai idézetek Devecseri Gábor et al. fordításai]"
  - "Studies in the sources on the history of Pre-Islamic Central Asia" / [by R. Ghirshman ... et al.]   ed. by J. Harmatta
  - "Prolegomena to the sources on the history of Pre-Islamic Central Asia" / [by P. Aalto ... et al.]   ed. by J. Harmatta
# Srubna kültürü
Srubnaya kültürü (; ) veya Ahşap-mezar kültürü, Karadeniz-Hazar bozkırlarının doğu kesiminde MÖ 18. ve 12. yüzyılları arasında, Geç Tunç Çağı'nda bulunmuş bir arkeolojik kültür.
Kültür, Katakomb, Poltavka ve Potapovka kültürlerinin ardılı olmaktadır. Aynı zamanda ilişkili olduğu düşünülen çağdaşı Andronovo kültürü ile komşu olmuştur.
Kültürün ismi Rusçada "kereste çerçevesi" anlamına gelen сруб ("srub") kelimesinden gelmektedir. Bu isim ise kültürün mezarlarında görülen ahşap kullanımı dolayısıyla verilmiştir. Ekonomileri ise tarım ve hayvancılığa dayanmaktaydı.
Srubna kültür bölgelerinde bulunmuş altı adet eski insan fosilinden alınmış örnekler, Y-DNA hapologrup testleri yürütülmek için kullanılmıştır. Alınmış altı numunede de tüm haplogrupların R1A olduğu, bunların dördünün ise R1a-Z93 altklavına ait olduğu ortaya çıkmıştır. Günümüz Hint-İranlıları, R1a'nın ve özellikle R1a-Z93 altklavının en yaygın bulunduğu toplumlardan biridir.
MÖ 1. binyılda İskitler ve Sarmatlar Srubna kültürünün ardılını oluşturmuştur. Kimmerlerin de bu kültürden geldiği düşünülmektedir. 


## Genetik.
10 Ekim 2015'te yayınlanan bir çalışmada, Srubna kültürüne ait 14 birey araştırılmıştır. 5 farklı mezarlıktan çıkartılmış altı erkeğin üzerinde yapılan Y-kromozom araştırmaları hepsinin Haplogrup R1a1'e sahip olduğunu tespit etmiştir.
On dört kişide yürütülmüş mtDNA araştırması sonucunda numunelerde; beş haplogroup H, dört haplogrup U5, iki Tl, bir T2, bir K1b, bir J2b ve bir l1a'ya rastlanmıştır.


## Galeri.
Srubna kültürüne ait eserler, Ermitaj Müzesi
# Thebais (Publius Papinius Statius)
Thebais, Publius Papinius Statius'un on iki kitaptan oluşan epik şiiri. Statius'un kendisinin anlatımına göre tamamlanması on iki yılını almıştır.
Yapıt başından sonuna dek taklittir ancak bu taklitçilik yalnızca yetenekli bir yazarın üretebileceği türdendir. Bu yapıtı değerlendirmek için okuyucunun önyargısız olması gerekir zira pek çok araştırmacı bu türden taklit yapıtlara karşı önyargılıdır.
Bu yapıtta her türden garip olaylar, abartılmış duygular, katliamlar ve acımasızlık, duygusal bir acımayla yan yanadır. Bu türden konularda Statius tek yazar değildir. Bu tür duygular Lucius Annaeus Seneca ve Marcus Annaeus Lucanus'ta da vardır.


## İçeriği.
Kısmen mitolojik bilgiden kısmen de Domitianus'a övgülerden oluşan bir girişten sonra ilk kitap başlar. Burada iki kardeşin kavgası olan Thebai Savaşı'na neden olan olayları, Polinikis'in sürgüne gitmesini, Argos'a varışını, Tideus ile karşılaşmasını ve Adrastos'un kızıyla evlenmesini anlatılır. İkinci kitapta Laios'un hayali Eteokles'i uyarmak için gönderilir çünkü kardeşi ona saldıracaktır. Tideus, Eteokles'ten tahtını kardeşi Polinikis'e bırakmasını istemek için Thebai kentine gelir ancak bu istek geri çevrilir. Tideus dönüş yolunda elli Thebailinin saldırısına uğrar. Üçüncü kitap alınan kararları ve misilleme olarak Thebai kentine saldırı hazırlıklarını anlatır.
Dördüncü kitap yedi önderin toplantısını ve yürüyüşe geçmelerini anlatır. Bu kitapta iki tane ilgi çekici anlatı bulunmaktadır. Bunların ilki Teiresias savaşın sonucunu öğrenmek için Laios'un ruhunu çağırmasıdır. İkincisi ise Nemea oyunlarının kuruluş öyküsüdür ki bu öykü beşinci kitapta da sürmektedir. Dionisos biri dışında tüm ırmakların gizlenmesine neden olduğu için Argos ordusu su sıkıntısı çekiyordu; bunun için Hipsipile onlara nerede su bulabileceklerini gösterir. Yol gösterirkense küçük bebeği Ofeltes'i bir ejderha öldürür. Argoslular da çocuğun ana babasını teselli etmek için Nemea oyunlarını düzenlerler. Altıncı kitap bunların uzun tasvirleriyle doludur.
Yedinci kitapta Jüpiter'in harekete geçirdiği ordu sonunda Thebai kentine ulaşır ve savaş ciddi olarak başlar. İokaste boş yere barış için uğraşır. Kente saldırırlar ve Amfiaraos kaçınca yeryüzü tarafından yutulur. Onun yer altı dünyasına alınması sekizinci kitapta anlatılır ve Tideus'un ölümüne dek sürer.
Dokuzuncu kitap küçük çocuk Parthenopaios'un ölümüyle, onuncu kitap ise çeşitli kısımlardan sonra Kapaneus'unkiyle sona erer. On birincisi savaşın bitimini, iki kardeşin dövüşünü, ikisinin birbirini öldürmesini ve Argosluların geri çekilmesini betimler. Tahta Kreon geçer. Son kitapta ise Argos'un dul kadınlarının araya girmesi ve ölülerini gömmelerine izin vermesi için Theseus'a Kreon'u zorlaması için nasıl yalvardıkları anlatılır. Kreon razı olur, ordusunu toplar, Antigone ve Argeia'nın yaşamlarını kurtarmak için tam zamanında ulaşır. Bu ikisi Kreon'un adamları tarafından yakalanmışlardı çünkü Antigone erkek kardeşini, Argeia ise kocası Polinikis'i gömmeye çalışıyordu. Kreon öldürülür, barış gelir ve ölüler gömülür.