# Askerî helikopter
Askerî helikopter, askerî kuvvetler tarafından kullanılmak üzere özel olarak üretilmiş veya dönüştürülmüş helikopterdir. Bir askerî helikopterin misyonu, tasarımının veya dönüşümünün bir işlevidir. Askeri helikopterlerin en yaygın kullanımı birliklerin nakliyesidir, ancak nakliye helikopterleri muharebe arama-kurtarma (CSAR), sıhhi tahliye (MEDEVAC), hava komuta merkezi gibi diğer görevleri gerçekleştirmek için değiştirilebilir veya dönüştürülebilir. Bunun yanında yer hedeflerine saldırmak için silahlandırılabilir. Özel askerî helikopterler belirli görevleri yerine getirmesi için tasarlanmıştır. Özel askerî helikopterlere örnek olarak saldırı helikopterleri, gözlem helikopterleri ve anti denizaltı savaş helikopterleri verilebilir.


## Türleri ve işlevleri.
Askeri helikopterler, modern orduların deniz, kara ve hava operasyonlarında ayrılmaz bir rol oynamaktadır. Genellikle üreticiler, göreve özel ekipmanların kullanılmasıyla farklı rollere uyarlanabilen farklı ağırlık/boyut sınıflarında gövdeler geliştirmektedir. Geliştirme maliyetlerini en aza indirmek için temel gövdeler uzatılabilir ve kısaltılabilir, yeni motorlar ve elektronik cihazlarla güncellenebilir ve yeni uçaklar oluşturmak için tüm mekanik ve uçuş sistemlerinin yeni gövdelere uygun olması sağlanabilir.
Modern helikopterler, aynı uçak gövdesinin farklı roller için yapılandırılmasına izin veren modüler sistemlere sahiptir. Örneğin, Kraliyet Donanması hizmetindeki EH-101, ASW veya nakliye görevleri için saatler için hızlı bir şekilde yapılandırılabilir.


### Ekipmanlar.
Askeri helikopterlerin çoğu bir dereceye kadar zırhlıdır. En geniş zırh pilotların, motorların, şanzıman ve yakıt tanklarının etrafına yerleştirilir. Yakıt hatları, kontrol kabloları ve kuyruk rotoruna giden güç de Kevlar zırhı ile kaplanabilir. En ağır zırhlı helikopterler saldırı ve özel kuvvetler helikopterleridir. Nakliye helikopterlerinde mürettebat bölmesi tamamen zırhlı olabilir veya olmayabilir, kevlar kaplı koltukların olması durumunda, bölme çoğunlukla zırhsız bırakılmış olur.
Havacılık elektroniği veya iletişim telsizleri ve seyrüsefer yardımcıları gibi aviyonikler çoğu askerî helikopterde yaygındır. Elektronik karşı önlemler ve dost-düşman tespit sistemleri gibi özel aviyonikler, askerî helikopterlere de kurulabilen özel askerî sistemlerdir. Diğer yük veya görev sistemleri, belirli görev gereksinimlerine bağlı olarak kalıcı veya geçici olarak kurulur; keşif helikopterleri için optik ve IR kameralar, anti-denizaltı helikopterleri için sonar ve arama radarı, havada komuta ve kontrol merkezi olarak kullanılan helikopterler için ekstra radyo alıcı-vericileri ve bilgisayarlar.
Zırh, yangın söndürme, dinamik ve elektronik sistem geliştirmeleri, geçici denetimler için görünmezdir; maliyet düşürücü bir önlem olarak, bazı uluslar ve hizmetler, esasen ticari helikopterleri askerî amaçlarla kullanmaya yönelmiştir. Örneğin, Çin'in saldırı helikopteri birlikleri Mil Mi-17'nin sivil versiyonuyla hızlı bir şekilde genişlemiştir.


### Saldırı helikopterleri.
Saldırı helikopterleri, tanksavar ve yakın hava desteği rollerinde kullanılan helikopterlerdir. Modern saldırı helikopterlerinin ilki Vietnam dönemi AH-1 Cobra idi. Bazı modern saldırı helikopterleri hedeflerini bulup tespit edebilmeleri için milimetrik dalga radar sistemi gibi gelişmiş sensörlerle donatılmıştır.


### Nakliye helikopterleri.
Nakliye helikopterleri askeri operasyonlara destek olarak personel (asker) ve kargo taşımak için kullanılır. Daha büyük ordularda, bu helikopterler genellikle askeri operasyonlar için özel olarak üretilmiştir, ancak ticari olarak mevcut uçaklar da kullanılır. Bu operasyonlar için helikopter kullanmanın yararı, personel ve kargoların kalkış ve iniş için bir pist gerektirmeden konumlara gidip gelebilmesidir. Kargo, dahili veya harici olarak yükün uçağın altındaki bir bağlantı noktasından asıldığı yük ile taşınır. Personel öncelikle helikopter yerdeyken yüklenir ve boşaltılır.


### Gözlem helikopterleri.
İlk keşif ve gözlem uçağı balonlardı, ardından Taylorcraft L-2 ve Fieseler Fi 156 Storch 156 gibi hafif uçaklar piyasaya çıktı. İlk askeri helikopterler kullanıma sunuldukça, hem manevra kabiliyetleri hem de tek bir noktada kalabilme yetenekleri onları keşif için ideal hale getirdi. Başlangıçta gözlem helikopterleri, mürettebat tarafından görsel gözlemle sınırlıydı ve helikopterlerin çoğu maksimum görüş mesafesi için yuvarlak, tamamen camdan oluşan bir kokpite sahipti. Zamanla, insan gözü optik sensör sistemleri ile desteklendi. Günümüzde bunlar arasında düşük ışık seviyeli televizyon ve ileri görüşlü kızılötesi kameralar bulunmaktadır.
Misyonunun doğası gereği, gözlem helikopterinin birincil silahları sensör paketi ve iletişim ekipmanıdır. İlk gözlem helikopterleri topçu ateşi ve hava saldırıları çağrısında etkili oldu. Modern sensör süitleriyle, ATGW'lere, lazer güdümlü bombalara ve diğer silahlı uçakların ateşlediği diğer füze ve mühimmatlara da terminal rehberlik sağlayabilirler. Gözlem helikopterleri de silah ve roket kapsülü, bazen güdümlü tanksavar füzesi veya havadan havaya füze kombinasyonları ile silahlandırılabilir, ancak bu büyük saldırı helikopterlerinden daha küçük miktarlarda olabilir. Bu silahların öncelikli kullanım amacı düşmanın keşif varlıklarını ortadan kaldırarak keşif karşıtı mücadele yapmaktır ancak sınırlı doğrudan ateş desteği veya yakın hava desteği sağlamak için de kullanılabilirler.


### Çoklu görev ve kurtarma.
Helikopterler askeri hizmete girdiğinde, hızlı bir şekilde arama-kurtarma ve sıhhî tahliye için kullanılmaya başlandı. II. Dünya Savaşı sırasında Flettner Fl 282'ler Almanya'da keşif görevi için kullanıldı ve Sikorsky R-4'ler Birleşik Devletler tarafından Nisan 1944'ten savaşın sonuna kadar Çin Burma Hindistan Tiyatrosu'nun ücra bölgelerinde düşen hava mürettebatını ve yaralı personeli kurtarmak için kullanıldı. Helikopterlerin kurtarma görevlerindeki kullanımları Kore ve Cezayir Savaşı sırasında arttı. Vietnam Savaşı'nda USAF, CSAR misyonu için Sikorsky S-61R ve Sikorsky CH-53 Sea Stallion (Super Jolly Green Giant) helikopterleri satın aldı.


### Eğitim helikopterleri.
Bazı hizmetler, pilot eğitimi için operasyonel helikopterlerinin genellikle hafif sınıftaki bir versiyonunu kullanırlar. Örneğin, İngilizler Aérospatiale Gazelle'yi hem operasyonlarda hem de eğitimlerde kullanmaktadır. Bazı hizmetler, eğitimde çok temel helikopterler kullanan bir Ab initio aşamasına sahiptir. Meksika Donanması bu amaçla piyasada bulunan bir dizi Robinson R22 ve R44 helikopterleri satın aldı.


### Genel maksat helikopteri.
Genel maksat helikopteri, çok amaçlı bir helikopterdir. Bir genel maksat helikopteri kara saldırısı, hava saldırısı, askeri lojistik, sıhhî tahliye, komuta ve kontrol ve birlik nakliyesi gibi görevleri gerçekleştirebilir.