BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Allotrop
Allotrop (Yunanca'da "diğer" anlamına gelen ἄλλος "(allos)" sözcüğü ile biçim anlamına gelen τρόπος "(tropos)" sözcüklerininden oluşur), aynı elementin uzayda farklı şekilde dizilerek farklı geometrik şekillerdeki kristallerine denir. Örneğin; grafit - elmas, beyaz fosfor (P4) - kırmızı fosfor (P8), rombik allotrop kükürt (S4) - monoklinik kükürt (S8), ozon (O3) -oksijen (O2), kireç taşı - mermer, gri (alfa) kalay - beyaz (beta) kalay birbirinin allotropudur.
Karbon elementinin allotropları olan grafitin karbon bağları zayıf, elmasınkiler ise çok güçlüdür.
Allotrop moleküllerin hem kimyasal özelliklerinin birçoğu hem de fiziksel özelliklerinin tümü birbirinden farklıdır. Sadece aynı maddeyle tepkimeye girdiklerinde oluşturacakları bileşikler aynıdır. Ancak reaksiyona girme aktiviteleri farklıdır.
  - C(elmas) + O2 → CO2 (Yavaş gerçekleşir)
  - C(grafit) + O2 → CO2 (Hızlı gerçekleşir)
# Amfora
Amfora, gövdesinden daha ince olan boyun kısmının altında ortaya kadar genişleyip dibe doğru daralarak sonlanan iki kulplu, Antik dönemlere özgü bir çeşit Yunan çömleği.


## Form ve tarihçe.
Kelime kökeni olarak "amphi" yani çift taraflı ve "pherein" yani taşımak anlamındaki sözcüklerin birleşiminden oluşmuştur. En çok kullanılan amforalar Yunan amforalarından önce Akdeniz'e hakim olan kavimlerin amforalarıdır. Boyun kısmının gövde ile dik açı yapacak şekilde birleştiği (boyunlu amfora) veya bu birleşimin düzgün bir eğri ile devam ettiği (tek parça amfora) iki ayrı formu bulunmaktadır.
Boyunlu amforanın, MÖ 9. yüzyılda, tek parça olanın ise MÖ 7. yüzyılda kullanımına başlanmıştır. MÖ 6. - 2. yüzyıllar arasında Tanrıça Athena onuruna düzenlenen şenliklerde içi zeytinyağı ile doldurulmuş siyah renkli ve üzerinde figürler olan amforalar kullanılırdı. Bu amforalara panathenik amfora denmektedir ve kendine özgü bir kap formu bulunmaktadır. Günümüze, çeşitli çağlardan çeşitli formlarda ulaşan amforalar, tahıl, zeytin, zeytinyağı ve şarap taşımak için kullanılmış olup, özellikle Roma döneminde şarap taşımak amacıyla çok sayıda amfora üretilmiştir.
Şarap amforaları, Attika ölçüsüne göre 39 litredir. Büyük boy amforalar genellikle mezar taşı veya cenaze törenlerinde kullanılmak üzere yapılmışlardır.


## Pontik amforalar.
Karadeniz Bölgesi'nde, Sinop, antik çağda amfora üretim ve ihracat merkeziydi. Arkeolojik kazılarda Boztepe yarımadasında Zeytinlik ve Nisiköy'de MÖ 3. yüzyıla, Demirci koyunda ise MS 3 - 4. yüzyıla ait amforalar bulunmuştur.


## Ölçü birimi olarak.
Eski Yunanca'dan Latinceye geçen bir ölçü birimi olup 48 sextarius değerindedir (25,36 litre). Anabasis'te, Karadeniz'in yerli halklarından birisi olan Mossioniklerin, yunus yağı sakladıkları küplerin adı olarak geçmektedir.


## Etimoloji.
Latince amfora Antik Yunanca ἀμφορεύς (amphoreús, amphiphoreús) Antik Yunancada, "phoreús" taşıyan ve "amphi" her ikisi, iki yanlı, çepeçevre anlamındadır.


## Amfora çeşitleri.
  - Sivri Dipli Amfora: Genelde ticaret için kullanılan amfora tipidir. Sivri dipli olması sayesinde taşıma araçlarında yer tasarrufu sağlamıştır.
  - Nolan Amforası: Dışa açılan bir ağız kısmı ve yukarı uzayan kulpları ile karakteristiktir.
  - Nikothenes Amforası: Nikosthenes tarafından 530 tarihinde üretilmeye başlanan bu amfora türü esas olarak Etrüsk kökenlidir ve oradan ticaret vasıtasıyla Yunanlar tarafından tanınmış ve sevilmiştir. Dışa açılan cok belirgin bir ağzı ve geniş kulpları bulunur ayrıca kaidesi dışa açılır.
  - Ayla-Axum amforaları
# Bedesten
Bedesten, Farsça kökenli bir kelime olup, değerli malların satılması için inşa edilmiş, kubbelerle örtülü ve genellikle dikdörtgen planlı büyük yapılara verilen addır.
Aslında ilk yerleşimler çoğunlukla kervansaraylar şeklinde olmuştur. Zamanla kervansaraylardan bazıları camii, pazar, eczane vb. eklenerek kervansaray külliyelerine dönmüş, bu külliyelerin etrafında da iskan oluşmuştur. Bir yanlışlık olarak çoğunlukla bu kervansaraylar daha sonra bedesten olarak adlandırılmışlardır. Çoğunlukla aynı tür esnafın bulunduğu ve düzenli, sıralı olarak yerleşmiş dükkanlar (Farsça "Arasta": sıralı düzenli) Arasta, birden fazla meslek grubunu barındıran alış veriş yerleri de çarşı, bedesten olarak tanımlanmaktadır
Osmanlıda, kumaş, mücevher ve çeşitli kıymetli eşyaların alım satımının yapıldığı, eşit büyüklükte kubbelerle örtülü, bir çeşit kapalı çarşı olup bu yapıların ilk örneklerine 13. yüzyıl başlarında Anadolu'da rastlanmıştır. Anadolu'da bilinen ve bugün hala kullanımda olan en eski Bedesten Kahramanmaraş'tadır.
Bedestenler zamanlarında önemli birer iktisadi kuruluştu. O devirde, günümüzdeki banka ve borsaların görevini de görürdü.


## Türkiye'de bulunan bazı bedestenler.
  - Adana Bedesteni (16. yüzyıl)
  - Afyon Bedesteni (1478)
  - Amasya Bedesteni
  - Ankara Mahmut Paşa Bedesteni (15. yüzyıl)
  - Bayburt Bedesteni
  - Bergama Bedesteni (16-17. yüzyıl)
  - Bursa Bedesteni (14. yüzyıl)
  - Bulgaristan Bedesteni
  - Edirne Bedesteni (1418)
  - Gelibolu Bedesteni (15-16. yüzyıl)
  - İstanbul Bedesteni(15. yüzyıl)
  - İzmir Kızlarağası Bedesteni
  - Kahramanmaraş Bedesteni (12. yüzyıl) 
  - Kastamonu Cem Sultan Bedesteni 
  - Kırkkaşık Bedesteni (16. yüzyıl)
  - Kırklareli Hızır Bey Bedesteni (14. yüzyıl)
  - Konya Bedesteni
  - Manisa Bedesteni (14. yüzyıl)
  - Niğde Bedesteni (15. yüzyıl) 
  - Rüstem Paşa Bedesteni (16. yüzyıl)
  - Tekirdağ Rüstem Paşa Bedesteni (16. yüzyıl)
  - Samsun Bedesteni
  - Trabzon Bedesteni
  - Tire Bedesteni (15. yüzyıl)
  - Tokat Bedesteni (16. yüzyıl)
  - Uşak Bedesteni (19. yüzyıl)
  - Isparta Bedesteni
  - Merzifon Bedesteni (17. yüzyıl)
  - Kırkkaşık Bedesteni (1579 Tarsus)
  - Sivas Bedesteni


## Diğer ülkelerde bulunan bazı bedestenler.
  - Lefkoşa Bedesteni
# Bitinya
Bitinya Krallığı veya Bitinya (Yunanca: Βιθυνία Bithynia), M.Ö. 377 ve M.Ö. 64 yılları arasında Nikomedia (İzmit) başkentli, İzmit Körfezi, İstanbul, Sakarya, Düzce ve Bursa arasında kalan bölgede hüküm sürmüş, Trakya kökenli Bitinler tarafından kurulmuş devlet. Aynı zamanda ülke toprakları coğrafî bir tâbir olarak da sıklıkla kullanılmaktadır. Osmanlı Devleti'nin kurulduğu bölge de içerisinde bulunur.


## Coğrafya.
Antik Çağ ve Roma İmparatorluğu döneminde Marmara Denizi'ni çevreleyen Nicomedia, Kalkedon, Cius ve Apamea pek çok kenti kapsayan verimli topraklara sahip bir bölgedir. Strabo, Antik Anadolu coğrafyasını anlattığı Geographika adlı eserinde Mithridates Eupator'u yenen Romalı komutan Pompeius'un yıktığı Pont Krallığı'nın Karadeniz ve Kalkedon ağzına kadar olan bölümlerini Bitinya Krallığı'nın idaresi altına verdiğini, bu bölgede "Bitin" adlı bir halkın yaşadığını bildirmiştir. Sahil bölgelerinde oldukça verimli vadilere sahip olan bölge genelde dağlık ve ormanlık alanlarla kaplıdır. En önemli dağ antik Misya'da yer alan Bursa Uludağ'dır.


## Tarihi.
Bölge adını Thak kökenli Bitinlerden almıştır. Herodot, Bitinlerin Trakya'dan Anadolu'ya geçtiğini belirtmektedir. Bu kavimler M.Ö. 11. yüzyıl civarında bölgeye göç etmişlerdi. M.Ö. 7. yüzyıldan itibaren Lidya içerisinde yer alan Bitinya bölgesi, M.Ö. 513/512 yıllarında I. Darius'un Trakya seferinden sonra Hellespontos Frigya'ya bağlandı. Büyük İskender'in M.Ö. 334 yıldındaki Granikos Muharebesi'nde Persleri yenmesine kadar da onların yönetiminde kalmıştır.
Büyük İskender'in komutanı Kalas bölgeyi ele geçirmeye çalışmış, Botiras'ın oğlu Bas Kalas'ı yenmiştir. Bas'ın oğlu Zipoites zamanında Bitinya Krallığı sağlam zeminler üzerine oturtulmuştur. Oğlu I. Nikomedes zamanında ise ülke sınırları genişlemiştir.
M.Ö. 74 yılında IV. Nikomedes krallığı bir vasiyetle Roma İmparatorluğu'na bırakınca, Roma egemenliğine giren bölgeyi Gnaeus Pompeius Magnus tarafından M.Ö. 64 yılında oluşturulan Bitinya - Pontus Eyaleti'ne bağlanmıştır.


### Bitinya kentleri.
  - Prousa/Prussa - Bursa
  - Apollonia/Apolyond - Gölyazı
  - Myrleia - Mudanya
  - Kios - Gemlik
  - Besbikos - İmralı Adası
  - Nikaia, İlirya - İznik
  - Posedion burnu- Bozburun, Armutlu
  - Ksenodokhion - Yalova
  - Basilinopolis - Çeltikçi
  - Prainetos - Karamürsel
  - Nikomedeia - İzmit


## Bitinya kralları.
  - Bas (M.Ö. 377 - M.Ö. 327)
  - Zipoites (M.Ö. 327 - M.Ö. 279)
  - I. Nikomedes (M.Ö. 279 - M.Ö. 250)
  - IV. Nikomedes (? - M.Ö. 64)
# Cizye
 - YÖNLENDİRME 
Cizye, İslâm ülkelerinde Müslüman olmayanlardan alınan bir vergi türüdür. Kaynağını Tevbe sûresi 29. ayetinden alır;
""Kendilerine kitap verilenlerden, Allah'a ve ahiret gününe inanmayan, Allah'ın ve Resûlü'nün haram kıldığını haram tanımayan ve hak dini (İslam'ı) din edinmeyenlerle, küçük düşürülüp cizyeyi kendi elleriyle verinceye kadar savaşın.""
İslâm devletinin tabiyetinde olan gayrimüslimlerin "(Ehl-i Zimmet)" Allah'ın gönderdiği kitaplara inanan Hristiyan ve Yahudilerden "(Ehl-i Kitap)", şeriata uygun olarak alınan "(Şer'î)" bir vergidir.
Osmanlı Devleti'nde, Müslüman olmayanlara İslamiyet'i kabul etmeleri ya da cizye ödemeleri karşılığı hayatta kalmaları ya da savaşarak ölmeleri seçenekleri sunulurdu. Cizye vergisi verenler "(Cizyegüzar)", mal ve can güvenliği ile her türlü hakları bakımından devletin koruması altına alınır, din, günlük yaşayış ve ekonomik faaliyetlerinde serbest bırakılırdı.
Cizye, gayri müslim vatandaşların hür ve mükellef olan erkeklerinden, yılda bir kez alınan baş vergisiydi. Sakatlardan, kadınlardan, çocuklardan ve din görevlilerinden alınmazdı. Köprülüzâde Fâzıl Mustafa Paşa'nın 1689 yılında sadrazamlığa getirilmesinden sonra yapılan vergi düzenlemesinde cizyenin toplanması bazı esaslara bağlanarak merkeze bağlı "Cizyedarlık" görevi oluşturuldu. Cizye, maaşı devlet tarafından ödenen "cizyedar" denilen memurlar tarafından toplanmaya başlandı.
Osmanlı Devleti'nde cizye vergisi 1855'e kadar uygulandı ve Islahat Fermanı ile hem vergi hem de cizyadarlık görevi kaldırıldı; yerine askerlik hizmetlerinden muafiyet vergisi (Bedel-i askeriye) getirildi; II. Meşrutiyetle birlikte Müslüman olmayanlara da askerlik görevi getirilince bu vergi de son buldu.


## Dipnotlar.
 }}>
# Diaspora
Kopuntu veya diaspora (Antik Yunanca: διασπορά – "diaspora"), çok uzun bir zamandan beri bir , ulus veya inanç mensuplarının ana yurtlarından koparak başka yerlerde azınlık olarak yaşamaları. Sözcük hem kopma eylemini hem de kopup azınlık olarak yaşayan kimseleri ifade eder.


## Tarihçe.
Antik Yunan'da "diasporá" kavramı, bir anakentten ("metropolis") çıkarak dünyanın çeşitli yerlerinde koloniler kuran halk anlamına gelirdi. Daha sonraki dönemde sözcüğün en yaygın kullanım konusu, MÖ 586'daki Babil Esareti'nden sonra Yahudi kavminin tüm dünyaya dağılması oldu. Tevrat'ın Yunanca çevirisinde geçen "dünyanın tüm ülkelerine darmadağın olacaksınız" ("Deuteronomy/Yasanın Tekrarı" 28:25) ayeti muhtemelen sözcüğün bu ikinci anlamının ana kaynağıdır.
Diasporaların oluşumunda, sadece işgal, sömürgecilik, zulüm, siyasi nedenler gibi zorlama sonucu olmayan, ekonomik nedenlerden dolayı anavatanını terk eden toplumları da kapsamaktadır.
Modern dünya'da sanayileşmeyle birlikte hızla değişen ekonomik yapılara ve artan toplumsal hareketliliğe adapte olamayan toplumlar, ekonomik nedenlerden dolayı yurtlarından kopup başka ülkelere göç ederek daha yüksek bir yaşam kalitesi peşine düşmelerine sebep oldu.
# Ant Etkenmen
Ant Etkenmen (Türkçe: Ant Etmişim), Kırım Halk Cumhuriyeti'nin ve Kırım Tatarlarının ulusal marşıdır.


## Tarihi.
Ant Etkenmen'in sözleri Numan Çelebi Cihan tarafından, Kırım Tatarcası'nın Nogay Lehçesi'nde 3 kıtalık bir şiir halinde yazılmıştır. Marşın bestesi anonim olup sadece marşın son kıtası ulusal marş olarak söylenmekte, bu kıtanın her dizesi nakarat olarak tekrar edilmektedir. Ant Etkenmen, 9 Aralık 1917 günü Bahçesaray'daki Hansaray'da açılan Kurultay'da bando tarafından çalınmıştır. Bundan sonra Kırım Tatarları tarafından kullanılmaya başlamıştır. 30 Haziran 1991 tarihinde Kırım Tatarlarının ulusal marşı olarak kabul edilmiştir. Marş, Rusçaya Lilâ Bucurova tarafından çevirilmiştir.


## Marşın Sözleri.
<poem>
Ant etkenmen milletimniñ yarasını sarmağa 
Nasıl olsun eki qardaş birbirini körmesin? 
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam 
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan bolsun.
Ant etkenmen şu qaranğı yurtqa şavle sepmege, 
Nasıl bolsun bu zavallı qardaşlarım iñlesin? 
Bunu körüp buvsanmasam, muğaymasam, yanmasam 
Yuregimde qara qanlar qaynamasın, qurusın.
Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege 
Bilip, körüp, milletimniñ köz yaşını silmege. 
Bilmey körmey, biñ yaşasam, qurultaylı han bolsam, 
Kene bir kun mezarcılar kelir meni kömmege.
</poem>


## Türkiye Türkçesi’ndeki karşılığı.
Ant etmişim milletimin yarasını sarmaya,
Nasıl olur da, iki kardeş birbirini görmesin?
Onlar için üzülmesem, kaygılanmasam, yaşasam,
Gözlerimden akan yaşlar derya deniz kan olsun!
Ant etmişim şu karanlık yurda ışık saçmaya,
Nasıl olsun bu zavallı kardeşlerim çürüsün?
Bunu görüp bunalmazsam, üzülmesem, yanmasam,
Yüreğimde kara kanlar kaynamasın, kurusun!
Ant etmişim, söz vermişim millet için ölmeye,
Bilip, görüp milletimin gözyaşını silmeye.
Bilmeden, görmeden bin (yıl) yaşasam, kurultaylı han olsam,
Gene bir gün mezarcılar gelir beni gömmeye
# Bask Bölgesi
Bask Bölgesi, İspanya'nın kuzeyinde özerk bölge. Yüzölçümü 7.234 km² nüfusu ise 2.125.000 kişidir. Özerk Bölgenin başkenti Vitoria-Gasteiz şehridir. Bölgeye özerklik 25 Temmuz 1979 tarihinde verilmiştir. Bölge kendi içinde emniyetini Ertzaintza denilen polis teşkilatı ile sağlamaktadır.


## Hükümet.
Bölgedeki yasalar Özerk Bölgeyi üç ilden oluşan bir federasyon olarak tanımlar. Bu sistem 1200 yılından beri bölgede aralıklarla kullanılan Foral Sistemidir. Francisco Franco sonrası 1978 Anayasası bölgeye tarihi bir hak olarak geniş yetkilerle bir özerklik sağlamıştır.Bask Parlamentosu ve hükûmeti Vitoria-Gasteiz'de bulunmaktadır. Parlamentoda 25 temsilci bulunur ve bu temsilcilerin oylarıyla Bölge Başbakanı (Lehendakari) seçilir. 1937 yılından beri Başbakanlar Bask Milliyetçi Partisi'nden seçilmektedir. Bask Ülkesi kendi polis teşkilatına (Ertzaintza) ve kendi radyo/tv'sine (Euskal Irrati Telebista) sahiptir. Bu ve diğer güçler "Gernika Yasası" ile güvence altındadır.


## Toprak Anlaşmazlıkları.
Bölgedeki Bask Milliyetçileri Navarra topraklarının Tarihi Bask Ülkesinin olduğunu ve Başkentlerini Pamplona'ya taşıma iddiasındadırlar. Bask Hükûmeti, Navarra'nın simgesi olan Laurak Bat armasını yıllardır kullanmaktadır.


## Ekonomi.
Bask Ülkesi kişi başına düşen 30.680 Amerikan doları gelirle İspanya'nın en zengin bölgelerinden biridir. Bu oran Avrupa Birliği ortalamasının da üzerindedir.


## Diller.
Baskça ve İspanyolca bölgede resmi dillerdir. Dil ile ilgili 1984'te yapılan bir nüfus sayımı; halkın %23'ünün Baskçayı anladığını, %21'inin konuşabildiğini, %13'ünün okuyabildiğini ve % 10'unun ise yazabildiğini ortaya çıkarmıştır.


## Siyasi Partiler.
Bask Özerk Bölgesi içinde pek çok siyasi parti bulunmaktadır. Bunlar;
  - Bask Milliyetçi Partisi (PNV/EAJ)
  - Batasuna
  - Aralar
  - Bask Ülkesi Komünist Hareketi
  - Bask Ülkeleri Komünist Partisi
  - Bask Ülkesi Komünist Partisi
  - Bask Dayanışması
  - Ezker Batua /Sol Birlik
  - Halk Partisi
  - Bask Ülkesi Sosyalist Partisi
  - Zutik
# Kültivar
Kültivar ya da kültürvaryete, istenilen bazı özellikleri nedeniyle seçilmiş ve bu özelliklerini çoğaltıldığında koruyan bitkidir. Kültivarların çoğu insan eliyle oluşturulmakla birlikte yabani doğada ortaya çıktıktan sonra seçilip yetiştirilen bazı az sayıda örnek de vardır. Kültivarlarda istenilen özellikler, örneğin süs bitkilerinde güzel renk ya da koku, çeşitli tarım ürünlerinde ürün artışı ya da hastalıklara direnç, ormancılıkta yüksek kereste kalitesi ve verimi olabilir.


## Kültivar çeşitleri.
  - Vejetatif üreme (ya da klonlama) yoluyla, yani eşeysiz üreme ile kopyalayarak 
  - Eşeyli üreme yoluyla, tohum ile çoğaltarak 
  - Genetik mühendisliği yoluyla. Farklı bir pangenezin genetik malzemesiyle yeni özellikler kazanmış genetiği değiştirilmiş organizmalar da bir kültivar oluşturabilir. Ancak bu organizmalar geliştirme aşamasında sayıldıklarından, adlandırılarak bilimsel olarak tescil edilmeleri mümkün görülmemektedir.


## Adlandırma ve yazım.
"Uluslararası Kültivar Adlandırma Yasası" (International Code of Nomenclature for Cultivated Plants – ICNCP) uyarınca her kültivara, dahil olduğu taksonomik birim içinde (bu genellikle cins basamağıdır), özgün bir ad verilir. Bu ad ana bitkinin Latince bilimsel adına kültivar lakabı ("epitet") eklenerek oluşturulur. Botanik adı yatık yazılsa bile kültivar lakabı düz, tek tırnak içinde, baş harfleri büyük yazılır. Kurallara göre aşağıdaki örnekler doğru yazımlardır:
  - "Abies nordmanniana" 'Aurea'
  - Elma 'Golden Delicious' (Golden delicious elmasını tanımlarken elma gibi botanik açıdan kuşkuya yer vermeyen jenerik bitki adları kullanılabilir)
  - "Manolya" 'Elizabeth' (Manolya cinsine ait birden fazla türün melezinden türetilmiş bir kültivar için, cinsin adı kullanılabilir)
Gene kurallara göre aşağıdaki yazımlar yanlıştır:
  - "Abies nordmanniana" cv. 'Aurea' ("cv." kısaltması yeni kurallar gereği artık kullanılmamaktadır)
  - "Abies nordmanniana" "Aurea" (çift tırnak kullanılmamaktadır)


## Kültivarların tescili.
Kültivarların adları uluslararası kayıt kurumları (ICRA) tarafından tescil edilmektedir. ICRA'lar gönüllü, devletten bağımsız, Uluslararası Bahçe Bitkiciliği Birliği (International Society of Horticultural Science, ISHS) tarafından kabul edilen örgütlerdir.
# Arkadya
Arkadya, (Yunanca: Αρκαδία, "Arkadía") Yunanistan'ın güneyi Mora Yarımadası'nda bir ildir. İlin merkezi Tripoliçe'dir.
Arkadya, eski Yunanistan'da Mora Yarımadası'nın (Peloponnesos) orta kesiminde dağlık bir bölgenin adı olmuştur. Adını bir mitolojik karakter olan Arcas'tan alır.
Dor istilası zamanında (MÖ 1100-MÖ 1000) işgal edilmemesinden dolayı, Kıbrıs'a yerleşen Yunanlara özgü bir dialekti korumuştur. M.S. 8. yüzyılda Slav kökenli göçmenler ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde Arnavut göçmenlerle etnik yapısı oldukça değişmiştir.
# Papirüs
Papirüs, eski zamanlarda yazı yüzeyi olarak kullanılan kalın kağıda benzer bir malzemedir. Sulak bir saz olan papirüs bitkisinin ("Cyperus papyrus)" özünden yapılmıştır. "Papirüs" aynı zamanda, bu tür materyallerin üzerine yazılmış, yan yana birleştirilen ve bir kitabın erken formu olan bir parşömen halinde yuvarlanan bir belgeyi de ifade edebilir.
Papirüs bitkisinin, bir zamanlar Nil Deltası boyunca bol olduğu için, ilk olarak Mısır'da (en azından Birinci Hanedanlığa kadar) kullanıldığı bilinmektedir. Ayrıca tüm Akdeniz bölgesinde ve Kush Krallığı'nda da kullanıldı. Eski Mısırlılar, bir yazı malzemesinin yanı sıra, kamış tekneleri, hasırlar, ipler, sandaletler ve sepetler gibi diğer eserlerin yapımında papirüs kullandılar.


## Tarih.
Eski Mısırlıların yelken, bez, hasır ve yazı kağıdı olarak kullandıkları papirüs onlardan Yunanlara daha sonra Romalılara intikal etti ve MS 3. yüzyılda yerini parşömen alıncaya dek kullanımı sürdürüldü.
Türkiye, İzmir' de de neolitik dönemin sonlarında kullanılmaya başlanmıştır.
Yunanca papirüs kelimesi Kıptice’den alınmış ve neredeyse tüm batı dillerine girmiştir (İngilizce, Almanca, Fransızca Papyrus, Rusça папирус, İspanyolca, İtalyanca papiro)
Gilan eyaletinde konuşulan Gilanice papirüs kelimesi "sigara tütünü" anlamına gelir.
İngilizce paper “kâğıt” ve Türk argosunda “para” anlamına gelen “papel” kelimelerinin de orijininin bu kelime olduğu düşünülmektedir.


### Özel.
 }}>


### Genel.
  - Leach, Bridget, and William John Tait. 2000. "Papyrus". In "Ancient Egyptian Materials and Technology", edited by Paul T. Nicholson and Ian Shaw. Cambridge: Cambridge University Press. 227–253. Thorough technical discussion with extensive bibliography.
  - Leach, Bridget, and William John Tait. 2001. "Papyrus". In "The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt", edited by Donald Bruce Redford. Vol. 3 of 3 vols. Oxford, New York, and Cairo: Oxford University Press and The American University in Cairo Press. 22–24.
  - Parkinson, Richard Bruce, and Stephen G. J. Quirke. 1995. "Papyrus". Egyptian Bookshelf. London: British Museum Press. General overview for a popular reading audience.
  - Özhan Öztürk (2005). Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük. 2 Cilt. Heyamola Yayıncılık. İstanbul. ISBN 975-6121-00-9


## Konuyla ilgili yayınlar.
  - Horst Blanck: "Das Buch in der Antike". Beck, München 1992, 
  - Rosemarie Drenkhahn: "Papyrus". In: Wolfgang Helck, Wolfhart Westendorf (eds.): "Lexikon der Ägyptologie". vol. IV, Wiesbaden 1982, Spalte 667–670
  - David Diringer, "The Book before Printing: Ancient, Medieval and Oriental", Dover Publications, New York 1982, pp. 113–169, .
  - Victor Martin (Hrsg.): "Ménandre. Le Dyscolos". Bibliotheca Bodmeriana, Cologny – Genève 1958
  - Otto Mazal: "Griechisch-römische Antike". Akademische Druck- und Verlagsanstalt, Graz 1999, (Geschichte der Buchkultur  vol. 1)
# Gemoloji
Gemoloji, (kıymetli taş bilimi), mücevherlerde kullanılan kıymetli taşların ve süs taşlarının tanımlanması ve sınıflandırılmasıdır. Taşların oluşumunu, çıktığı yerleri, fiziksel ve kimyasal özelliklerini inceler. Aynı zamanda sentetik, taklit ve işlem görmüş taşlar hakkında bilgi verir. Gemoloji, bir mineraloji branşı olup bazı profesyonel mücevherciler akademik eğitim almış gemolojistlerdir.


### Konuları.
  - Süstaşlarının yer kabuğunda oluşumu incelenmesi, aranması bulunuşu ve madenciliği
  - Süstaşlarının bilimsel inceleme yöntemleriyle incelenip tanımlanması, sınıflandırılması
  - Süstaşlarının değersel ve bilimsel sınıflandırılması
  - Süstaşlarının renk ve saflık değerlerini arttırma, muamelesi, iyileştirme yöntemleri
  - Süstaşlarının sentetik üretimi
  - Süstaşlarının her türlü işleme teknikleri ile kesilmesi, işlenmesi, gereğine göre şekillendirilmesi
  - Arkeogemoloji (süstaşlarının tarihi sürece göre tanımlanması yer, zaman ve süstaşı olma özelliklerine göre sınıflandırılması)
  - Süstaşlarının mücevher haline getirilmesi, soymetallerle birlikte işlenebilir hale getirilmesi(mıhlanması, montürlenmesi)
  - Süstaşlarının pazarlanması
# Balrog
Balrog, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde, ateş ve gölgeden yaratılmış iblisdir. "Güçlü Şeytan" demektir.
Yüksek elf dilinde "Valaraukar" olarak adlandırılırlar fakat Orta Dünyada Balrog adıyla bilinirler.Maia ırkındandırlar ve ömürleri sonsuzdur. Arda'nın birinci çağında Melkor tarafından baştan çıkarılıp onunla beraber kuzeydeki istihkamı Utumno'da yaşadılar. Birinci Çağ'da ve sonrasında balroglar, ejderhalardan daha çok korkulan kötü yaratıklardı. Melkor'un tüm yaratıkları arasında yalnızca Ejderhalar Balroglar'in gücüne yaklaşabilselerde Balroglar gibi Maiar değillerdir, Ejderhalar Melkor tarafından oluşturulmuşlardır. İri, güçlü ve insansı şeytan olan Balrogların, akan ateşten yeleleri ve alev kusan burunları vardı. Kara gölgelerden bulutlar içinde hareket ediyormuş gibi görünürlerdi. Balrogların en önemli silahı, çok dilli ateş kırbacıdır; ayrıca bir ağ, bir balta ve bir de alevli kılıç taşımalarına rağmen, düşmanlarını en çok korkutan bu ateş kırbacıdır. Bu korkutucu silah Ungoliant'ın valar tarafından bile yok edilemeyen büyük kötülüğünü Melkor'un ülkesinden sürülebilmiştir. Balrog ırkının en ünlü üyesi Balrogların Efendisi ve Angband'ın Yüksek Komutanı Gothmog'dur. Beleriand Savaşları'nda üç yüksek elf lordu, kırbacı ve kara baltası önünde yenik düşerek ölmüştür. Melkor'un güçlendiği her dönemde ve her savaşında en önde savaşan Balroglardır. Bu nedenle, Öfke Savaşının sonundaki soykırımla Melkor'un hükümdarlığı sonsuza dek bitirildiğinde, Balroglar da ırk olarak neredeyse tamamen yok edilmiştir.
Balroglardan geriye kaldığı bilinen tek fert, Dumanlı Dağlar'ın derinliklerinde kapalı kalmıştı. Khazad-dûm Cüceleri, VI. Durin zamanında mithril madenini daha derinlerden çıkarma arzusuyla dağı oyarken, en sonunda kendileri tarafından yapılmamış çok eski bir dönemden kalma bir mahzene ulaştılar. Mahzende binyıllardır saklanan balrog uyandı ve VI. Durin'i öldürdü. O tarihten sonra Durin'in Felaketi olarak anılan balrog, Khazad-dûm krallığındaki bütün cüceleri ya katletti ya da kaçmak zorunda bıraktı. Balin komutasındaki bir cüce birliği yıllar sonra Khazad-dûm'a geri dönüp Balrog'la mücadele ettiler ancak Durin'in Felaketi ve mağara-şehirde yaşayan orklarla troller bu cüce birliğini de katletti. Üçüncü Çağ'ın sonunu getirecek olan Yüzük Savaşı döneminde Gandalf önderliğindeki Yüzük Kardeşliği kafilesi Moria'dan geçerken Gandalf, burada Balrog'la karşılaştı. Gandalf, Durin'in Felaketi'ni öldürdü ve Durin'in Felaketi de Gandalf'a yaptığı ölümcül darbelerle Gandalf'ı bîtab düşürdü, Gandalf da öldü. Gandalf'ın rûhu, Eru Ilúvatar tarafından -görevini tamamlaması amacıyla- bedenine geri döndürüldü. Gandalf, balrog öldürebilmiş üç kişiden biri olarak Orta Dünya tarihinde özel bir yer edindi.(diğerleri de elf beyleri Ecthellion ve Glorfindel'dir.)
# İpek Şenoğlu
İpek Şenoğlu (d. 8 Haziran 1979, Eskişehir), Türk millî tenisçidir.
2002 yılında profesyonel tenis oynamaya başlayan İpek, 3 yıl içinde tek kadınlar dünya klasmanında ilk 300'e ve çiftlerde ilk 100'e girmiştir. Bu sıraya yükselen ilk Türk tenisçidir. 41 kez tüm yaş gruplarında tekler ve çiftler Türkiye Şampiyonu olmuş ve Türkiye'yi 104 kez millî takımda temsil etmiştir. Türkiye'nin WTA düzeyinde final oynayan ilk tenisçisidir.
# Mazı (bitki)
Mazı, servigiller (Cupressaceae) familyasının "Thuja" cinsinden ağaç türlerine verilen ad. Doğu Asya ve Kuzey Amerika'nın batı bölgerinde yetişen ve odunu için ya da süs ağacı olarak başka ülkelerde de yetiştirilen kozalaklı ağaçlardır. Türkiye'de doğal olarak bulunmazlar ancak süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir.


## Genel özellikleri.
Genellikle piramitsi bir görünüm sergileyen mazı ağaçlarının ince, pulsu bir dış kabuğu ve lifli bir iç kabuğu vardır. Dalları ya yatay bir konumdadır ya da yukarı doğru yönelmiştir.
Sürgünlere karşılıklı olarak dizilen pulsu yapraklarının henüz olgunlaşmamış olanları iğnemsi biçimlidir. Ayrı dalların uçlarında oluşan yuvarlak biçimli erkek çiçek kümelerinin kırmızımsı ya da sarımsı rengine karşılık, oldukça küçük yapıdaki dili çiçek kümeleri leylağımsı yeşil renkleriyle ayırt edilir.
Ortalama 4-6 çift ince, esnek puldan oluşan yumurta biçimli kozalaklarının uzunlukları 8–16 mm arasında değişir.


## Kullanımı.
Mazı ağacı kerestecilik ve yakacak olarak kullanılmasının dışında boyacılıkta ve eczacılıkta da kullanılır. Mazı yaprakları kaynatılarak yeşil renkte boya elde edilir; pamuk ve yün boyanmasında kullanılır.
Deri hastalıklarında mazı yaprağı tentürü, etbeni ve papilom gibi iyicil vejetasyonları gidermek amacıyla yerel olarak kullanılır.
Homeopatide, mazı tentüründen idrar yolları hastalıklarının tedavisinde yararlanılır.


## Türler.
  - Kore mazısı ("Thuja koraiensis") 
  - Batı mazısı ("Thuja occidentalis") 
  - Boylu mazı ("Thuja plicata") 
  - Japon mazısı ("Thuja standishii") 
  - Çin mazısı ("Thuja sutchuenensis")
# Boylu mazı
Boylu mazı ("Thuja plicata"), Kuzey Amerika'nın Pasifik Okyanusu kıyılarına özgü yaklaşık 60 m'ye değin büyüyebilen servigiller ailesi mazı cinsinden değerli bir orman ağacıdır. Çok uzun ömürlü bir ağaçtır ve bazı örneklerin yaşı 1000 yıldan fazladır. İstanbul Şile'de 251 yaşını aşkın anıt ağaç olarak tescillenmiş boylu mazı bulunmaktadır.
Bu ağacın piramitsi tacının çevre genişliği 6 m'ye ulaşır. Alt yüzeyinde beyazımsı lekeler bulunan pulsu yaprakları ve 5-6 çift ince puldan oluşan, yumurta biçimli kozalakları vardır.
Neme ve çürümeye karşı oldukça dayanıklı odunu başta tekne yapımı olmak üzere çeşitli amaçlar için kullanılır.
# Kırım bayrağı
Kırım bayrağı, 1917 ortalarında, Kırım'ın ve bağımsız 
Kırım Halk Cumhuriyeti'nin bayrağı olmak üzere "Gökbayrak" bugün kullanılmakta olan şekliyle, yani gök mavisi bir zeminin sol üst köşesine Kırım hanlarının Tarak Tamga'sı yerleştirilmiş olarak düzenlendi.
Hanlık döneminde kalan bazı maddî eser ve belgelerde halâ rastlanılabilen Tarak Tamga, tarihî köklere dayandırılan bir Kırım kimliğini vurguluyordu. Gök mavisi zemin ise geniş Türk kimliğinin bir sembolü olarak o zamanki İstanbul'un Türkçü çevrelerinden etkilenerek kabul edilmişti. 19. yüzyıl Fransız doğu bilimcisi Leon Cahun'un Introductîon â I'histoire de l'Asie, Turcs et Mongols des Origines â 1405 (Paris, 1896) başlıklı tarih eseri ve özellikle La banntere bleu (Paris, 1877) adlı tarihî romanı (İngilizce tercümesi: The Bine Banner Londra, 1878); önde gelen Türkçü âlimlerden Necip Asım [Yazıksız] tarafından yapılan Türkçe tercümesi: Gök Sancak [İstanbul, 1328/1912]) İstanbul'daki Türkçü çevreler arasında son derece popüler olmuş ve bu kitaplara dayanarak, gök mavi renk eski Türklerin "millî rengi" olarak kabul edilmeye başlanmıştı. Bu yaygın inancın tarihî gerçeklere ne ölçüde uygun olduğu bir tarafa bırakılırsa, gök mavisi rengin o dönemde özellikle İstanbul'daki Türkçü faaliyetlere aşina olan Kırım (ve diğer Türk ülkelerinden) aydınlara ortak ve geniş Türk kimliğine işaret etmek için gayet pratik bir sembol oluşturduğu da bir gerçektir.
Vatan Cemiyeti üyeleri ve İstanbul'da tahsil gören diğer Kırımlı talebeler, 1917'den itibaren Kırım için çok önemli bir siyasi manâ taşıyacak olan "Kurultay" terimini de aynen gök mavisi rengi benimsedikleri gibi, İstanbul'daki romantik Türkçü kaynaklardan almışlardır. (Aslında "Kurultay" tabiri eski genel Türk tarihinin yanı sıra, Kırım tarihinde de özgün manâsıyla gerçekten mevcuttu, ancak çoktan unutulduğu gibi elbette demokratik bir parlamento demek değildi.)
# Mithat Bereket
Mithat Bereket, (d. 10 Ekim 1966, Ankara), Türk muhabir, gazeteci ve yazar.


## Hayatı.
TED Ankara Koleji'nin ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun oldu.
Amatör olarak üniversite yıllarında basketbol oynadı. Yüksek lisansını İngiltere'de, Lancaster Üniversitesi'nde uluslararası ilişkiler bölümünde tamamladı. Tezi “Kıbrıs” üzerineydi. Aynı üniversitede “Radikal İslam” üzerine doktora araştırması yaptı.
Mithat Bereket bir dönem Kadir Has Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde ders verdi. Aynı kurumun çatısı altında, öğrencilerin basın konusunda gördükleri teorik eğitimin yanında, pratik deneyimlerle iş hayatına hazırlamak amacıyla "Pusula Akademisi"nin kuruluşuna katkıda bulundu.
Mithat Bereket, ünlü bir savaş muhabiridir. Bosna, Halepçe, Kosova, Irak, Afganistan, Çeçenistan, Filistin bölgelerinde, sıcak savaş ortamında muhabirlik yaptı.
Yaklaşık 20 yıl muhabirlik yapan Bereket, 1995'ten bu yana kendi haber programı olan "Pusula"yı hazırladı ve sundu. Pusula haber programı 1995 yılında Kanal D’de, 1996 yılında Star TV’de yayımlandı. 1999 yılından NTV’de ekrana geldi. "Mithat Bereket’le pusula" programı, Türkiye'nin önde gelen birçok kanalında yayınlandıktan sonra 2008'de TRT 1'de ekrana geldi. Mithat Bereket ayrıca www.pusula.tv ve Businessweek Dergisi'nde haftalık köşe yazılarında bulundu.
Mithat Bereket, yürüme, denge ve konuşma bozukluklarına neden olan sürmenaj hastalığı nedeniyle mesleğini bırakmak durumunda kalmıştır. Mithat Bereket, 2019 yılında yaptığı paylaşımda, gazetecilik mesleğini neden bıraktığı açıklamıştı.
Kendisinin söyleşi gerçekleştirdiği kişiler:
  - Nelson Mandela,
  - Benazir Butto,
  - Muammer Kaddafi,
  - Yaser Arafat,
  - Şamil Basayev,
  - Madeleine Albright,
  - Ürdün Kralı II. Abdullah
  - İzak Rabin,
  - Simon Peres,
  - Nursultan Nazarbayev,
 - Celal Talabani
 - Osman Öcalan
  - Richard Perle,
  - Benjamen Netanyahu,
  - Antonio Di Pietro,
  - Ebulfez Elçibey
# Batı çınarı
Batı çınarı ("Platanus occidentalis"), çınargiller (Platanaceae) familyasından anavatanı Kuzey Amerika olan bir çınar türü. Uzun ömürlüdür. 1600 yaşını geçen örnekleri bulunmaktadır.


## Genel özellikleri.
Hızlı büyüyen ağaç, "P. x acerifolia" ile pek çok benzerlik gösterir ancak gençken dona karşı daha hassastır. Orta ve doğu Amerika Birleşik Devletleri'ndeki doğal ortamlarındaki en büyük ağaçlardan biridir. Kabuk, küçük açık gri parçalar halinde pul pul dökülür. Eski gövdeler rengi gri-kahverengiye çevirir. Geniş yaprak genellikle 3 (bazen 5) tırtıklı lob içerir. Sonbaharda yapraklar kahverengimsi sarıya döner. Düşen yapraklar kolayca çürümez ve ağacın çevresinde yerde kalır. Küresel çiçek tektir ve dikenli meyve gibi uzun bir sapa asılır. Meyve, kışın derinlerine kadar ağaçta asılı kalır. Çınar ağaçları sert yüzeylere karşı çok dayanıklıdır, ancak yüzey kökleri çevredeki döşemeyi yukarı doğru itebilir. Eski ahşapta bile budamayı çok iyi yapar. Fidan aşamasında destek için ağaç kazığı kullanılması önemlidir. Platanus occidentalis, dikkat çekici bir özellik olarak kabuğu dökülen heybetli bir ağaç oluşturacak şekilde büyür. Özellikle kurak yıllarda birçok kabuk tabakasını döker.
# Gökbayrak
Gökbayrak, 20. yüzyılın başlarında İstanbul'daki Türkçü çevrelerin gök mavisi rengini millî renk olarak kabul etmeye başlamaları ile resmi olarak kabul edilmiştir. Bu sebeple birkaç Türk topluluğunun bayrağı gök mavisi renktedir. Sadece Göktürk bayrağı 20. yüzyıl öncesindedir. MS 552–744 tarihleri arasında varlığını gösteren Göktürk Kağanlığı'nın resmi bayrağı olarak kullanılmıştır. Ortasında bulunan kurt simgesi ise Yaratılış Destanı'nda da geçen, Türk'lere yol gösterici ve kurtarıcı olarak da benimsenen bir sembol olarak kullanılmıştır.
Gökbayrak şeklinde adlandırılan bayraklar şunlardır:
  - - Kırım Tatarları bayrağı
  - - Doğu Türkistan bayrağı
  - - Göktürk Kağanlığı bayrağı
  - - Türk Devletleri Teşkilatı Bayrağı
  - - Kazakistan bayrağı
  - - Yakutistan bayrağı
  - - Suriye Türkmenleri
  - - Irak Türkmen Cephesi Bayrağı
# Londra çınarı
Londra çınarı ("Platanus × hispanica"), çınargiller (platanaceae) familyasından bir melez bir çınar türü.
Doğu çınarı ("Platanus orientalis") ile batı çınarının ("Platanus occidentalis") doğal melezidir ve her iki türün de çeşitli özelliklerini taşır. Boyu batı çınarından daha kısa, gövdesi ise daha kalındır; küremsi meyve toplulukları ikişer ikişer bulunur.
# Kaliforniya çınarı
Kaliforniya çınarı ("Platanus racemosa"), çınargiller (platanaceae) familyasından bir ağaç türü.
Yükseklği 25 m'dir, gövdesi çoğu kez çatallanma yapar. Yaprakları kalındır, küremsi meyve topluluklarının iki-yedi tanesi bir arada bulunur.
# Çamgiller
Pinaceae (Çamgiller), Pinales takımından bazen çalı formunda kozalaklı ağaç türlerini içeren bitki familyasıdır.
Familya üyeleri her dem yeşil ve yaprak döken türleri içerir. "Larix" ve "Pseudolarix" türleri kışın yapraklarını döker. Kabuk düz, pullu veya çatlaklıdır. Kısa ve uzun sürgünler bulunur. Yanal sürgünler iyi gelişme gösterir ve uzun sürgünlere benzer. Kısa sürgünler "Picea", "Psudotsuga" ve "Abies" türlerinde bulunmaz. İnce dallar primer yapraklarla dizilidir. İnternodlar arasında en uzun 1 cm'lik mesafe vardır.
Yapraklar basit olup tek tek dökülür, ("Pinus"'da demetler halinde dökülür) Karşılıklı veya sarmal dizilmiştir fakat bazen 1-2 sıra halinde dizildiği görülür. Yapraklar bütün türlerde iğnemsi kısa saplı veya sapsızdır. Uzun sürgünlerde tek tek (sarmal) kısa sürgünlerde ise demetler halinde ("Cedrus", "Larix", "Pseodularix") yer alır. Juvenil yapraklar (ilk çıkan yaprak) uzun sürgünlerde bulunur. Yapraklarda reçine kanalları görülür. Kotiledon sayısı 2-15(-24) arasındadır.
Dişi kozalaklar bir yılda olgunlaşır ("Pinus"'da 2-3 yılda) ve kısa bir süre içerisinde dağılır ("Cedrus" ve "Abies") veya uzun süre ağaç üzerinde kalır. Kozalak pulları üst üste dizilmiş sert ve yassıdır. Olgunlaşınca sert, kalın ve odunsu yapıya sahip olur ("Pinus"). Brahte içeride veya dışa doğru yönelmiştir ("Abies"'de dışa doğru).
Erkek çiçekler bir yıl sonunda olgunlaşır, tek veya küme halinde sürgün koltuğunda bulunur, yumurtamsı, elips veya silindirik yapıdadır. Sporofiller üst üste binmiştir. Polenler küre biçiminde olup her iki yanında kanatlar bulunur veya bulunmaz.("Larix" ve "Pseudotsuga"'da bulunmaz)
Tohumlar ikişer pulludur. Tohum kanadı tohumu kıskaç gibi tutar. Bazı çam türlerinde kanatlar körelmiştir ("Pinus pinea").


## Taksonomi.
Pinaceae familyasına bağlı cinsler:
  - "Abies" - Mill. 
  - "Cedrus" - Trew
  - "Keteleeria" - Carrière 
  - "Larix" - Mill. 
  - "Picea" - A. Dietr. 
  - "Pinus" - L.
  - "Pseudolarix" - Gordon 
  - "Pseudotsuga" - Carrière 
  - "Tsuga - Carrière
# Hazar kaplanı
Hazar kaplanı veya Turan kaplanı ("Panthera tigris virgata"), kedigiller (Felidae) familyasından soyu 1970'li yıllarda tükenen kaplan alt türüdür.


## Özellikleri.
Hazar kaplanının, en yakın akrabası Sibirya kaplanıdır ve ondan biraz daha küçüktü, diğer tüm kaplanlardan daha büyüktü. Çizgileri çok düzgün, sık ve uzun, başında, ensesinde, sırtında ve kuyruk ucunda siyah, gövdenin geri kalanı ve uzuvlarda kahve/tarçın tonlarındaydı. Gövde ve boyun altı beyaz ve daha sarkık, kulakları kısa ve küçüktü. Kış postu daha soluk renk ve çizgileri daha az belirginken, yaz postu kahveden parlak kırmızıya çeşitlilik gösteriyordu. Çizgi altı kürk rengi, Sibirya kaplanına göre, gövdesi boyunca daha tutarlıydı. Boy ve ağırlıkları erkek bireylerde 270–295 cm ve 170–240 kg, dişilerdeyse 240–260 cm ve 85–135 kg kadardı.


## Yaşam şekli.
Hazar kaplanları yalnız yaşayan hayvanlardı. Yaşam süreleri 10-15 yıl kadardı. Yalnızca çiftleşme zamanında bir araya gelirlerdi. Hazar kaplanları, sık çalılık yerlerde, orman açıklıklarında, nehir kenarlarında yaşarlar ve suya girip yüzebilirlerdi. Çiftleşme mevsiminde erkek ve dişi birlikte görülürdü. Erkek kaplan dişiden daha büyüktü. Genelde çiftleşme kış veya bahar döneminde gerçekleşir, yirmi-otuz gün kadar sürerdi. Yaklaşık olarak 100 günlük bir gebelik döneminden sonra dişi kaplanlar üç yavru doğururdu. Bu yavrular doğduğunda kördü ve on gün sonunda gözleri açılırdı. Yavrular yaşamlarının ilk sekiz haftasında anne sütüyle beslenirdi. Bu esnada baba hiçbir sorumluluğu üzerine almazdı. On bir haftadan sonra yavrular avlanmaya başlardı. Yaban Domuzu ve Geyik türleri başlıca avı idi.


## Dağılımı.
Orta Çağa kadar Mezopotamya, Ukrayna, Güney Rusya ve Moğolistan'da da bulunur ve yaşam alanı Sibirya kaplanı ile süreklilik arz ederken, 19. yüzyıla gelindiğinde en batıda Türkiye olmak üzere Kafkasya, İran, Afganistan ve Türkistan'ın sulak ve sazlık nehir boylarında parçalanmış bir nüfusa indirgendi.


## Türkiye'deki durumu.
Türkiye'de Siirt, Şırnak, Uludere ve Çukurca (Hakkâri) taraflarında, Irak sınırındaki dağlarda ve vadilerde yakın zamanlara kadar bulunduğu anlaşılmaktadır. Son olarak Şubat 1970'te Şırnak'ın Uludere ilçesinde "Şehit Şen" isimli bir köylü tarafından 122 cm. gövde uzunluğunda bir erkek birey vurulmuştur. Bu kaplanın postu 3 yıl sonra 1973'te Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde bitki araştırmaları yapan İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Turhan Baytop (1920-2002) tarafından İstanbul'a getirilmiştir. Post, Ali Üstay Koleksiyonu'ndadır. Prof. Dr. Turhan Baytop bu bulgu ve derlemelerini 1974 yılında Münih'teki "Säugetierkundliche Mitteilungen" isimli akademik dergide yayımlamış ve makalesinde daha önceki yıllarda da Uludere ve Şırnak bölgelerinde 8 adet kaplanın vurulduğunu köylülerden duyduğunu yazmıştır. Bu tarihten sonra hiç görülmemiştir. Bununla birlikte bölgenin kırsalında yaşayanlar tarafından hala görüldüğü zamanlar ihbar edilmektedir. Kuzey İran'ın Türkiye sınırına yakın olan bir bölgesinde zoolog Paul Joslin tarafından 1974 yılında bulunan 17 cm genişliğindeki ayak izi göz önüne alınırsa bu ihbarların doğru olabileceği düşünülebilir.
# Wartburg
 - YÖNLENDİRME 
Wartburg, Doğu Almanya'da üretilmiş olan bir araba markasıdır. Üç silindirli iki zamanlı bir motora sahiptir ve motorun sadece yedi hareketli parçası vardır. Yerçekimi gücüyle çalışan yakıt sistemi ve otomatik vites imkânıyla devrinin ileri teknoloji ürünü bir arabasıydı.
Üretimin başlaması 1885 yılına kadar gider ve 1991 yılında Almanya'nın birleşmesiyle biter. 1988'de iki zamanlı motor, dört zamanlı Volkswagen motoruyla değiştirildi. Ancak aradan geçen zaman ve hızla gelişen teknoloji yüzünden bir daha zamanın gereksinimlerini karşılayamadı. Şirketin sonu, Alman Markının kullanılmaya başlaması ve maliyetin 20,000 DM olduğunun anlaşılmasıyla geldi. Fabrika, 1991 yılında Opel tarafından satın alındı.
Wartburglar Avrupa'nın pek çok yerine ihrac edilmiştir ve günümüzde bile mutlu Wartburg kullanıcılarına rastlamak mümkündür. Bazı ülkelerde Wartburg kulüpleri kurulmuştur. 1990'larda Almanya'da polis arabası olarak kullanılan Wartburglar, günümüzde de özel yarış arabaları olarak kullanılmaktadır.
Türkiye'de de, özellikle 1989 Göçüyle Bulgaristan'dan gelen Türklerin getirdikleri çok sayıda Wartburg bulunur. Bunların çoğu hala kullanılmaktadır. Fabrikanın üretimi durdurmasından dolayı eski arabalar parçalanarak yedek parça sağlanır.
"Wartburg" ismi, arabaların üretildiği Eisenach şehrine tepeden bakan Wartburg Kalesi'nden gelmektedir. Markanın logosunda da bir kale sembolü vardır. Arabaların en yaygın rengi yavruağzı ve beyazdır.
# Harun Karadeniz
Harun Karadeniz (1942; Armutlu, Alucra - 15 Ağustos 1975; İstanbul), Türk politik aktivist ve yazar. Türkiye'de 1960'lı yılların komünist gençlik hareketlerinin öncülerinden biridir.
"Olaylı Yıllar ve Gençlik", "Eğitim Üretim İçindir", "Devrimcinin Sözlüğü", "Yaşamımdan Acı Dilimler" ve "Kapitalsiz Kapitalistler" gibi dönemi anlatan teorik kitapları kaleme almıştır. En fazla tanınan kitabı "Olaylı Yıllar ve Gençlik", 1968 gençliğini ve deneyimlerini anlatmaktadır.


## Yaşamı.
1962'de İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'ne girdi. Öğrencilik yıllarında Öğrenci Derneği başkanlığı ve İTÜ Öğrenci Birliği başkanlığı yaptı. Kısa süre içinde antifaşist oluşumların militan kadrolarına girdi. Birçok antiemperyalist eylemin en ön saflarında, boykotlarda, okul işgallerinde kitleleri yönlendiren isimlerden biriydi. Köylü ve işçi direnişlerinin içinde yer aldı. Dönemin en büyük öğrenci yürüyüşü olan "Özel okullar devletleştirmelidir" yürüyüşünde yer aldı ve kampanyasında etkin rol oynadı. Eğitim sistemindeki reformları gerçekleştirmek için yapılan üniversite işgallerinden biri olan İTÜ'nün işgalinde öncü oldu.
Altıncı Filo protestolarında etkin rol oynadı ve bu eylemde yakın arkadaşı Vedat Demircioğlu'nu kaybetti. Özellikle bu eylemle birlikte, dönemin diğer öğrenci liderleriyle ve yakın arkadaşlarıyla fikir ayrılığına düştü. Diğer öğrenci hareketi liderlerinden farklı olarak, gençlik hareketlerinin sınıf hareketinden bağımsız olamayacağını söylüyor ve öğrenci eylemlerini emekçilerle buluşturmak için yoğun çaba sarf ediyordu. 12 Mart Muhtırası sonrası TKP ve DEV-GENÇ davalarından yargılandı.
DEV-GENÇ davasından tutukluyken hapishanede kanser hastalığına yakalandı, tedavisine izin verilmedi. 15 Ağustos 1975'te hapishanede kanserden dolayı öldü.


## Kitapları.
 - "Olaylı Yıllar ve Gençlik" (1974)
 - "Emekçinin Kitaplığı"
 - "Kapitalsiz Kapitalistler"
 - "Eğitim Üretim İçindir" (ölümünden sonra Eylül 1975)
# Bathory
Bathory, Quorthon (Tomas Forsberg) tarafından 1983 yılında kurulan İsveçli bir black metal grubuydu. Tartışmalı olmakla birlikte Black Metal'in yaratıcıları olarak kabul edilirler. Adını Macar kontesi Elizabeth Báthory'den alan grup black ve viking metalin de öncüleri olarak kabul edilmektedir. Quorthon 20 yıldan fazla bir süre grubun baş söz yazarı ve üyesi olmayı sürdürdü. Müzisyen 2004 yılında kalp krizi sonucu vefat edince grup da kalıcı olarak dağıldı.
Grup Bathory ismini benimsemeden önce Nosferatu, Natas, Mephisto, Elizabeth Bathory, and Countess Bathory gibi isimleri kullanmayı düşünmüştür.


## Biyografi.
1984 yılında İsveçte Quorthon takma isimli Tomas Forsberg tarafından tarafından kurulmuştur. Bathory 1985'ten sonra hiç konser vermemiştir. Bu tarihten önceki konserleriyse küçük gruplara verilmiştir. Bünyesinde birçok black / thrash grubunu barındıran Blackmark Productions'un patronu Quorthon'un babasıdır. Nitekim tüm Bathory albümleri Blackmark Productions etiketiyle piyasaya sürülmüştür. Bathory black metalin ortaya çıkmasında pay sahibi olduğu kadar aynı zamanda "Blood Fire Death" albümüyle viking metalin de öncü gruplarından olduğu bilinmektedir. Grubun solisti Quorthon'un 2000 yılında Lake Of Tears vokalisti ile birlikte "Silverwing" adlı gotik/doom grubunda bir demo çalışması olmuştur. Bathory arkasında 3 takdir albümü, 200 küsur cover (takdirler dahil) 2 film müziği ve 16 albüm bırakmıştır. Grubun frontmanı Quorthon 7 Haziran 2004 tarihinde İsveç'te geçirdiği kalp krizinden dolayı ölmüştür.


## Diskografi.
### Stüdyo albümleri.
 - "Bathory" (1984)
 - "The Return of Darkness and Evil" (1985)
 - "Under the Sign of the Black Mark" (1987)
 - "Blood Fire Death" (1988)
 - "Hammerheart" (1990)
 - "Twilight of the Gods" (1991)
 - "Requiem" (1994)
 - "Octagon" (1995)
 - "Blood on Ice" (1996)
 - "Destroyer of Worlds" (2001)
 - "Nordland I" (2002)
 - "Nordland II" (2003)


### Derleme albümleri.
 - "Touch of Death (Black Mark Records, BMCD26) (1992)
 - "Jubileum Volume I" (1992)
 - "Jubileum Volume II" (1993)
 - "Jubileum Volume III" (1998)
 - "Katalog" (2003)
 - "In Memory of Quorthon (2006)


### Klipler.
 - "One Rode to Asa Bay" (1990)
# Elektronegatiflik
Elektronegatiflik, kimyada bağ yapımında kullanılan elektronların bağı oluşturan atomlar tarafından çekilme gücüdür. Klor gibi dış enerji seviyeleri hemen hemen tamamen doldurulmuş atomlar güçlü elektronegatiftirler ve kolaylıkla elektron alırlar. Buna karşın sodyum gibi dış seviyeleri hemen hemen boş olan atomlar kolaylıkla elektronlarını verirler ve güçlü elektropozitiftirler. Elektronegatifler ile elektron ilgileri karıştırılmamalıdır.
Örnek: 1s2 2s2 2p6 [3s1]
Yüksek atom numaralı elementler de düşük bir elektronegatifliğe sahiptir. Çünkü dış elektronlar pozitif çekirdeklerden oldukça uzaktadır, elektronlar atomlara kuvvetlice çekilmezler.
Ayrıca elektronegatiflik periyodik tabloda soldan sağa doğru gidildikçe artar, yukarıdan aşağıya gidildikçe ise azalır.
"Elektronegatiflik, bir bağı oluşturan atomların her birinin; Bağ elektronlarını çekebilme gücünü ifade eder. Tek başına atomun elektron alma eğilimi elektronegatiflik değil, elektron ilgisidir. Elektron ilgisi, nötr 1 mol atomun, 1 mol elektron aldığında açığa çıkan enerjidir ve ölçülebilir bir enerji formudur. (J, Cal) Elektronegatiflik ise, elektronları çekme gücü en fazla olan Flor atomu baz alınarak, atomların birbirlerine göre güçlerini ifade eder. Doğrudan ölçülebilir bir büyüklüktür, birimi Ec dir."
# Volkanik kaya
Volkanik kayalar, mağmanın yerkabuğunun derinliklerinde, yüzeye yakın kesimlerinde ve yüzeyde soğuması ve katılaşması sonucunda oluşurlar.
Bu kayalar özellikle içlerindeki hava boşlukları sebebiyle akvaryum dünyasında dekor olarak tercih edilir. Bu boşluklar akvaryumların yaşamı için gerekli yararlı bakterilerin üremesinde onlara sağlıklı yaşam koşulları sağlar. Ayrıca bu özelliğinden dolayı akvaryum filtrelerinde biyolojik filtre malzemesi olarak da kullanılır.
 - YÖNLENDİRME
# Killi toprak
Killi topraklar, kil bölümünün hakim olduğu topraklardır. İnce çaplı kil tanecikleri arasında kalan küçük gözeneklerde suyun ve havanın hareketi güçleşmiştir. Bu nedenle kil toprakları sıkı, ıslandıkları vakit havalanmaları çok güç, ısınmaları da o derece geç olan topraklardır. Genellikle süzek değillerdir.
Kil topraklarının kireçli olanlarında iyi bir kırıntı bünyesi gelişmiştir. Kireçli kil toprakları daha iyi havalanabilen ve suyun da belirli bir ölçüde sızabildiği topraklardır. Kireçsiz kil topraklarında suyun sızması genellikle engellenmiş ve su durgunlaşmış olabilir. Kilin yüksek miktarda bulunuşu kil topraklarının bitki besin maddelerince zenginliğini ve gübrelemelerin etkisinin kalıcılığını sağlar. Buna karşılık kök gelişimi için fiziksel özellikler pek elverişili sayılmaz veya bazı şartlarda yetersiz dahi kalabilir.
Kil topraklarının özelliklerinin iyileştirilmesi için kil mineralinin cinsini de bilmek veya tahmin etmek gerekir. Üç tabakalı kil minerallerinin bulunduğu kil topraklarını kireçlemek ve böylece kırıntı bünyesini geliştirmek mümkündür. Ayrıca organik madde ilavesi de toprağın fiziksel ve kimyasal özelliklerini iyileştirir. Buna karşılık iki tabakalı kil minerallerinin bulunduğu topraklara kireç ilavesi ile toprağın kırıntılanması pek sağlanamaz. Bu topraklara organik madde karıştırılarak toprağın özellikleri iyileştirilebilir.