BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Kara kanatlı bataklık kırlangıcı
Karakanatlı bataklıkkırlangıcı ("Glareola nordmanni"), bataklık kırlangıcıgiller familyasına ait bir kuş türü.
Güneyde doğu Avrupa ve güneyde batı Asya'nın daha ılık parçalarında bulunur. Onlar 2-4 yumurtasını, yere koyarlar. Göçmendirler, tropikal Afrika'da kışı geçirirler ve kuzeyde veya üreme sahasının batısında nadirdirler. 24–28 cm uzunluğunda, kısa bacakları, uzun sivri uçlu kanatları ve uzun çatallı kuyruğu olan bir kuştur. Havayla ilgili beslemeye bir adapte olmuş kısa bir gagası vardır. Arka ve baş kahverengidir ve kanatlar siyah uçuş tüyleriyle kahverengidir. Karın beyazdır ve kanat altları siyahtır. Bataklık kırlangıcıdan biraz daha büyüktür ve daha kısa-kuyruklu ve daha uzun bacaklıdır.
# Kars Harakani Havalimanı
Kars Harakani Havalimanı, Kars'ta bulunan sivil havalimanıdır. Daha önceden Kars Havalimanı olan ismi 20 Mart 2015 tarihinde Kars Harakani Havalimanı olarak değişmiştir.


## Genel bilgiler.
Ulaşıma 1988 yılında açılan havalimanının doğrultusu 06/24, pisti 3500x45 metredir. Yolcular için 35.946 m²'lik bir terminal binası ve VIP-Salonu vardır.
Kars şehir merkezine 6 km uzaklıkta olan havalimanın IATA kodu KSY'dir.
DHMİ'nin 2006 istatistiklerine göre, 2006 yılında alana 2.352 uçak inip kalkmıştır. Yolcu sayısı 270.052 kişiyken yük miktarı 3.303 kilogramda kalmıştır.
2007 yılında tadilatta olan liman ilkbahar ve yaz mevsimlerinde uçuşlara kapalıydı. 22 Ekim 2007 günü tekrar uçuşlara açıldı. Limanın yolcu kapasitesi artıkça yeni ve büyük bir terminale ihtiyaç duyulmuştur. Yapımına 2012 yılında başlanılan yeni terminal 2013'te hizmete girdi.
Yeni terminalin yıllık yolcu kapasitesi 2,5-3 Milyon arasında olup, Doğu Anadolu Bölgesi'nin en büyük terminal binasıdır.
Kars Havalimanı, Türkiye'nin kuzeydoğusundaki şehirler için büyük bir önem taşımaktadır. Havalimanına gelen giden yolcular sadece Kars ve ilçelerinden değil; aynı zamanda Ardahan, Artvin şehirlerine de gidip gelmektedirler.


## İstatistikler.
(*) Kaynak: dhmi.gov.tr
# Bataklık kırlangıcı
Bataklık kırlangıcı ("Glareola pratincola"), bataklık kırlangıcıgiller (Glareolidae) familyasına ait bir kuş türü.
Avrupa, güneybatı Asya ve Afrika'nın daha ılık parçalarında bulunur. 2 - 4 yumurtayı yere koyarlar. Göçmendirler, tropikal Afrika'da kışı geçirirler ve üreme sahasının kuzeyinde nadirdirler. Büyüklükleri 24–28 cm kanat açıklıkları ise 60–70 cmdir. Havayla ilgili beslenmeye adapte olan kısa bir gagası, kısa bacaklar, uzun sivri uçlu kanatlar, uzun çatallı bir kuyruğu vardır. Arka ve baş kahverengidir ve kanatlar daha koyu uçuş tüyleriyle kahverengidir. Karın beyazdır. Kanat altları kestane rengidir.
# Çöl koşarı
Çöl koşarı ("Cursorius cursor"), bataklık kırlangıcıgiller familyasına ait bir kuş türü.
Diğer yağmur kuşlarıyla aynı sınıfta yer alsa da, bu kuşlar açık ve kurak arazilerde, tercihen, avları olan böcekleri yerde koşarak avlayabilecekleri yarı çölümsü alanlarda bulunurlar.
Kanarya Adaları, kuzey Afrika ve güneybatı Asya'da bulunurlar. Onların iki yumurtası, bir yer kazımasına koyulur. Kısmen göçmendirler, kuzey ve kuzeybatı kuşları, Hindistan, Arabistan'da ve Sahra Çölü'nün güney kenarının karşısında kışı geçirir.
Onlar, üreme sahasının kuzeyinde nadirdir, ama uzakta Finlandiya, İrlanda ve büyük Britanya'da meydana gelmiştir.
Uzun bacaklar ve uzun kanatları var. Onların, ufakça aşağı eğilmiş gagaları var. Taç ve ense gridir ve, siyah bir göz çizgisi ve beyaz bir kaş bölgesi vardır.
Uçuşta bu türün kuşları, gevşek kanat darbeleri, sivri uçlu kanatlarıyla ve koyu kanat altlarıyla "Glareola" cinsi türlerine benzerler.
# Freedom Fighters
Freedom Fighters, IO Interactive tarafından geliştirilerek, EA Games tarafından 2003'te dağıtılan üçüncü şahıs nişancı türündeki video oyunu. Sovyetler Birliği'nin New York'u işgal ettiği alternatif bir tarihte geçmektedir ve oyuncu, direniş hareketi lideri olan bir tesisatçı olan Christopher Stone'dur.
Oyuncu, işgalcilere karşı savaşan, direniş hareketi lideri olan bir tesisatçı olan Christopher Stone rolünü üstleniyor.


## Konusu.
Oyun, alternatif bir zaman diliminde geçmektedir. Buna göre II. Dünya Savaşı Sovyetler Birliği'nin Berlin'e ilk atom bombasını atmasıyla biter. Hikâyeye göre Sovyetler Birliği yıkılmaz ve bütün Avrupa'yla Orta Doğu'nun büyük kısmını ele geçirir. Daha sonrasında ise Küba'ya orta menzilli balistik füzeler yerleştirir ve ABD'yi işgale başlar. Oyunun ana karakteri Amerikalı Christopher Stone isimli bir musluk tamircisidir. Zamanla bir direniş örgütünün lideri olacaktır.


## Ses.
Oyunun müzik albümü birçok ödül almıştır. Müziklerinin bestecisi Jesper Kyd isimli Danimarkalı bir müzik bestecisidir. Oyunun çeşitli müziklerini Macaristan Radyo Korosu seslendirmiştir.


## Oyunda yer alan silahlar.
 - hafif silahlar
  - AK-103
  - PKM
  - Dragunov SVD
  - RPG-7
  - PP-19 Bizon
  - Benelli M3 Super 90
  - Nagant M1895
  - Beretta 92
  - Molotov kokteyli
  - El bombası
  - İngiliz anahtarı
 - Ağır silahlar
  - T-80
  - BTR-80
  - Mil Mi-8
  - Mil Mi-24
  - Suhoy Su-25
  - M-30
# Mahmut Alınak
Mahmut Alınak (d. 1952; Dolaylı, Digor, Kars), yazar, avukat ve Kürt asıllı Türk siyasetçi.
TBMM'de 18. dönemde Kars, 19. dönemde Şırnak milletvekili olarak görev yapmıştır.


## Yaşamı.
Kars'ın Digor ilçesinde 1952 yılında dünyaya gelen Mahmut Alınak ilköğrenimini Digor'da, liseyi ise Kars'ta tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi ve bu okuldan mezun oldu.
Hayatını avukatlık mesleği ile kazanan Alınak 1987 genel seçimlerinde SHP'nin Kars adayı olarak TBMM'ye girme hakkı kazandı. Dört yıl sonraki erken genel seçimlerinde ise HEP-SHP ittifakının Şırnak adayı olarak seçimi kazandı. Daha sonra DTP Kars İl Başkanlığı görevini yürüttü.
1994'te milletvekili iken dokunulmazlığı kaldırılan ve Orhan Doğan, Hatip Dicle, Ahmet Türk, Sırrı Sakık, Leyla Zana ile birlikte tutuklanan Alınak, cezaevinde ilk iki kitabını yazdı. 1997'de kaleme aldığı "Şiro'nun Ateşi" adlı kitap, DGM tarafından yasaklandı ancak yasak kararına rağmen büyük ilgi gördü.
2007'de yapılan genel seçimlerde DTP destekli bağımsız Kars milletvekili adaylığında istediği başarıyı elde edemedi. 2008'de yapılan DTP genel kurultayında başkanlığa aday olduysa da Ahmet Türk'ün adaylığı üzerine aday olmaktan vazgeçti.
Gündem Gazetesi ile Radikal Gazetesi'nin "Radikal İki" adlı ekinde yazarlık yapan ve serbest avukat olarak çalışan Mahmut Alınak, yaptığı açıklamalarla sık sık gündem oluşturdu. 5 Ocak 2007'de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a gönderdiği Kürtçe mektup yüzünden Siyasi Partiler yasasındaki “"Türkçeden başka dil kullanmak"” yasağına muhalefetten 6 ay hapis cezası aldı ve bu mektup, Demokratik Toplum Partisi'nin bölücülük odağı olduğu iddiasıyla kapatılmasına da delili olarak gösterildi. Ceza, 2010'da Yargıtay 7. Ceza dairesi tarafından bozuldu.
2011 yılının Aralık ayında KCK'ya yönelik soruşturma kapsamında tutuklanan Alınak, cezaevinde iki roman yazdı. Kandıra Cezaevinde bir süre tutuklu kaldıktan sonra 18 Temmuz 2012 tarihinde tahliye edilmiştir.


## Kitapları.
  - "HEP, DEP ve Devlet", Kaynak Yayınları 19??, (ISBN 975-343-120-1)
  - "HEP, DEP ve Devlet Parlamentodan 9. Koğuşa-2", Kaynak Yayınları 1996, (ISBN 975-343-120-1)
  - "Şiro'nun Ateşi", Berfin Yayınları 1997, (ISBN 9757345600)
  - "Nazo", Berfin Yayınları 1998, (ISBN 975-7354-67-8)
  - "Ateşte Yıkanmak", Berfin Yayınları 2003, (ISBN 975-6680-31-8)
 - " Tarihin Çarmıhında Güneş Ülkesi", Jan Yayınları 2011
 - "Köpekler Manifestosu', Jan Yayınları 2012"
 - Mehmet Tunç ve Bêkes ("Bêkes=kimsesiz"), CHA Yayınevi, "2017"
# Carmina Burana
Carmina Burana, Burana el yazıtları olarak da bilinir. Münih'teki Bavyera Kütüphanesinde bulunan, 11 ile 12. yüzyıllara tarihli 254 şiirden oluşur. Hiciv geleceğinde yazılan şiirler 1803'te Münih yakınlarındaki bir manastırda bulunmuştur ve çoğunluğu Orta Çağ latincesiyle kaleme alınmıştır. Müzisyen kökenli bir aileden gelen Alman Carl Orff bu şiirlerden 24 tanesi ile 1935 yılında sahne kantatı oluşturmuş ve 1937'de ilk defa gösterime koymuştur. En bilinen şiiri O Fortuna'dır.
Carmina Burana, Carl Orff'un Trionfi (Zaferler) üçlemesinin ilk eseridir ve oldukça müstehcen Latince metinlere dayanır. İlk bölüm doğa ve aşkı dile getirir. İkinci bölüm meyhanede geçer. Üçüncü bölümün teması yine sevgidir.
# Çarkıfelek (felsefe)
Çarkıfelek, kökeni antik çağlara dayanan felsefî bir kavram. Çarkıfelek, insanın kaderine ve alın yazısına bağlı olarak elde edeceği kayıp ve kazançlar ile ödül ve cezaları temsil eder. Çarkıfelek sözcüğü Türkçede, Farsça kökenli "çark" ve Arapça kökenli "felek" ("dünya") sözcüklerinin birleşimiyle oluşturulmuştur. Modern Türkçede halk ağzında "feleğin çarkı" şekliyle de kullanılır.


## Tarihçe.
Ortaya çıkışı antik çağlara dayanır ve Cicero tarafından kullanılmıştır. Şans çemberinin orijinalinin ise yılları da değiştirdiği düşünülen Roma şans tanrıçası Vortumna'ya dayandığı düşünülür. İlk rastlanan yazılı kaynak ise, Romalı filozof Boethius (480-524) tarafından yazılmış "Felsefe'nin Tesellisi/Consolatio Philosophiae" adlı eseridir.
# Rasyo
Rasyo, İngilizce "Ratio"dan gelir ve "oran" demektir.
Genelde işletmenin ya da kuruluşların faaliyetlerini ölçme amaçlı kullanılan oransal göstergelerdir. Oransal göstergeler çoğu zaman karar vericilerin karar alma ve yönlendirmelerinde büyük rol oynarlar.
Satış, tüketim, harcama, büyüme gibi birçok göstergeyi, temel faaliyet verilerine bölerek anlaşılır oranlar elde edilebilir.
# Sosisli sandviç
Sosisli sandviç, değişik tariflere göre hazırlanan Viyana sosisi ve diğer sosislerin, pişirilip, sıcak biçimde sunulduğu sandviçe verilen addır.
Genellikle sıcak ve yumuşak olarak hazırlanmış sosisler, sosis uzunluğunda -ya da daha kısa- sandviç ekmeklerinin içine konulur. Sosis tat verici garnitürler ve soslar ile zenginleştirilerek yenecek duruma gelir.
Sosisli sandviç, lezzetini üzerine eklenen sos ve değişik tatlardan alır, bu da yiyecek kişinin seçimime bağlıdır. Bazı yerlerde bolonez sos tercih edilirken bazı ülkelerde ise bol baharatlı soslar tercih edilmektedir.
Geleneksel sosisli sandviç, sığır eti ve/veya domuz etinden üretilmektedir. Ancak Yahudilik ve Müslümanlık inanışına göre domuz eti yemek yasak olduğundan bu topluluklarda sadece sığır eti kullanılmaktadır.
Diğer sosisler pişirilerek veya pişirilmeyerek satılırken, sosisli sandviç ticari yerlerde her zaman pişirilerek sunulur.
Vejetaryen sosisli sandviç ve vejetaryen sosisler, tamamen et benzeri ürünlerden yapılırlar ve sosisli sandvicin satıldığı ve bilindiği bir yiyecek olduğu alanlarda vejetaryen sosisli sandviç de genelde bulunur.
# Aylin Yay
Aylin Yay, (23 Nisan 1968) 'de Belçika'da doğan, Türk asıllı Belçikalı oyuncudur.


## Ailesi ve eğitimi.
Türk bir baba ve Belçikalı bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Yazar ve senarist Philippe Blasband'ın eşidir. Dört dil bilen Aylin Yay, Brüksel Conservatoire Royal'de oyunculuk eğitimini tamamladı. ardından Brüksel Kraliyet Konservatuvarı'nda Pierre Laroche ve Bernard De Coster ile oyunculuk eğitimini tamamladı.


## Tiyatro ve sinema hayatı.
Tiyatroda, Tennessee Williams'ın "The Glass Menagerie" ve Shakespeare'nin "A Midsummer Night's Dream" oyunlarında rol aldı. İlk sinema filmi Pierre-Paul Renders'in yönetmenliğini yaptığı 2000 yapımı "Thomas est amoureux" ("Thomas Aşık Oldu") oldu.


## Filmografi.
  - "Coquelicots" (2007) - Véronique
  - "La Couleur des mots" (2005) - Marie
  - "Le Démon de midi" (2005) - La mère d'Anne
  - "Une belle journée" (2001) - Claire
  - "Mireille et Lucien" (2001) - Mireille
  - "Verrouillage central" (2001) - Cathy
  - "Thomas est amoureux" (2000) - Eva
  - "On ferme!" (1999)


## Ödülleri.
  - 2005 Amiens Uluslararası Film Festivali "En İyi Kadın Oyuncu" Ödülü, "La Couleur des mots"
  - 2001 Paris Film Festivali "En İyi Kadın Oyuncu" Ödülü, "Thomas est amoureux"
# Rodolfo Graziani
Rodolfo Graziani (Marchese di Neghelli / "Neghelli Markisi", 11 Ağustos 1882; Filettino, Frosinone, Lazio - 11 Ocak 1955; Roma, Lazio), Benito Mussolini'ye bağlılığıyla tanınan İtalyan mareşal ve siyasetçidir.
1903 yılında askeri kariyerine başladı. 1906 yılında Asteğmen oldu. I. Dünya Savaşı'ndan önce Eritre ve Libya'da, ardından Makedonya ve Trablusgarp'ta görev yaptı. 1920'lerde, Libya'da İtalyan kuvvetlerine komuta etti. 1926-1930 yılları arası Libya'da İtalyan Sirenaykası'nda Vali Vekili oldu. 1930 yılında Sirenayka Valisi oldu. 1930-1934 yılları arasında Libya İtalyan Kuvvetleri Başkomutanı, 1936-1937 İtalyan Somalisi Valisi ve 1938 yılında İtalyan Doğu Afrikası Onursal Valisi olarak görev yaptı. 1935-1936 yılları arasında, İkinci İtalyan-Habeş Savaşı sırasında güney cephesi komutanı oldu. Bedevilere karşı saldırılar düzenledi. 1936 yılında Etiyopya Kral Naibi oldu. Libya İtalyan Kuvvetleri Başkomutanlığı sırasında 20 yıldır Libya'da süren direnişi bitirmesi üzerine Mareşal rütbesine terfi ettirildi. Libya Direnişi Lideri Ömer Muhtar'ın asılması emrini verdi.
1939-1941 yılları arasında İtalya Genelkurmay Başkanı olarak görev yaptı.
II. Dünya Savaşı'nın başında, Regio Esercito Genelkurmay Başkanı'ydı. 28 Haziran 1940 tarihinde bir dost ateşi neticesinde Mareşal Italo Balbo'nun ölümünden sonra, İtalyan Kuzey Afrika Başkomutanı olarak ve Libya Genel Valisi olarak onun yerini aldı. 8 Ağustos'ta İtalyan diktatör Benito Mussolini tarafından, İtalyan 10. Ordusu ile Mısır'ı işgal etmesi için emir verildi. 1940'ta Mısır'a yönelik saldırı harekâtında Sir Archibald Wavell karşısında kesin yenilgiye uğradı ve görevinden istifa etti. İtalya'da 1943 yılında ateşkes sağlanmasından sonra Benito Mussolini'nin Alman desteğiyle kurduğu İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'nde Savaş Bakanı olarak yer aldı ve partizanlarla mücadeleye girişti. General Alfredo Guzzoni komutasındaki karma İtalyan-Alman Orduları Grubu Liguria'yı (Armee Ligurien) yönetti. Aralık 1944'te Garfagnana Muharebesi'nde Müttefiklere yenildi.
1945 yılında II. Dünya Savaşı'nın sonunda Amerikan birlikleri tarafından yakalandı, çeşitli mahkemelerde yargılandı. Müttefik kontrolüne sevk edilmeden önce Milano'daki San Vittore Hapishanesi'nde birkaç gün geçirdi. Şubat 1946'ya kadar orada kaldı ve Amerikan gözaltısında Afrika'ya geri getirildi. Müttefik kuvvetler tarafından daha sonra suikast ya da linç tehlikesine karşı İtalya'daki Procida'daki hapishaneye geri getirildi.
1948 yılında, İtalyan Askerî Mahkemesi tarafından Nazilerle işbirliği yaptığı gerekçesiyle 19 yıl hapse mahkûm edildiyse de birkaç ay yattıktan sonra serbest bırakıldı. 1950'lerin başında, Neo-faşist Movimento Sociale Italiano ile bazı siyasi faaliyetler içerisine girdi ve 1953 yılında bu İtalyan partinin "Onursal Başkanı" oldu.
11 Ocak 1955 tarihinde Roma'da doğal nedenlerden hayatını kaybetti.
# MÖ 579
MÖ 579 Jülyen öncesi Roma takviminde bir yıldır. Roma İmparatorluğu'nda "ab urbe condita" 175. yıl olarak bilinmektedir.


## Olaylar.
  - Servius Tullius, suikast sonucu yaşamını yitiren Tarquinius Priscus'un ardından Roma tahtına geçti.


## Ölümler.
  - Tarquinius Priscus, Roma kralı
# MÖ 570'ler
MÖ 570'ler MÖ 579 ile MÖ 570 yılları arasını kapsayan dönemdir.


## Olaylar.
  - MÖ 579 - Servius Tullius, suikast sonucu yaşamını yitiren Tarquinius Priscus'un ardından Roma tahtına geçti.
  - MÖ 575 - Yanling Muharebesi meydana geldi.
  - MÖ 573 - İlk Nemea Oyunları yapıldı.


## Kişiler.
  - II. Kiros, Anshan kralı
  - Jian, Çin hükümdarı
# MÖ 535
MÖ 535 Jülyen öncesi Roma takviminde bir yıldır. Roma İmparatorluğu'nda 219. "Ab urbe condita" olarak bilinmekteydi.


## Olaylar.
  - Alalia Deniz Savaşı sona erdi.


## Doğumlar.
  - Herakleitos - Yunan filozofu
# Habur Çayı
Habur Çayı, "Habur Suyu" olarak da bilinir, Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Dicle Irmağı'nın kollarından biri. Güneydoğu Toroslar'ın en yüksek kütlesi olan Hakkâri Dağları'ndan çıkan küçük akarsuların birleşmesiyle oluşur. Genellikle kuzey-güney doğrultusunda akarak Şırnak ilinin Uludere ilçesinden Irak topraklarına geçer. Burada önce güneybatıya, sonra da batıya yönelir. Zaho'nun batısında kuzeydoğudan (Hakkâri Dağlarının batı kesimlerinden kaynaklanıp bir süre güneye aktıktan sonra Türkiye-Irak sınırını çizen) Hezil Çayı (Nizil) kolunu alır. Bundan sonra yaklaşık 20 km boyunca doğu-batı doğrultusunda Türkiye-Irak sınırını çizer. Şırnak'a bağlı Silopi ilçesinin güneyinde, Türkiye-Suriye-Irak sınırlarının birleştiği noktada doğudan Dicle Irmağına karışır.
Doruklarında sürekli kar bulunan dağlardan kaynaklanan derelerle beslendiği için Habur Çayı'nın özellikle yukarı çığırında suları boldur. Türkiye ile Irak arasındaki Habur Sınır Kapısına da adını vermiştir.
# MÖ 509


## Olaylar.
  - Roma Krallığı yıkıldı.
  - Roma Cumhuriyeti kuruldu.
# Paul de Leeuw
 
Paul Henri de Leeuw (d. 26 Mart 1962, Rotterdam), Hollandalı komedyen, oyuncu ve şarkıcı.
# Laura Voutilainen
Sanna Laura Voutilainen (d. 17 Mayıs 1975, Jyväskylä), Fin şarkıcı. Estonya'nın başkenti Tallinn'de gerçekleştirilen 2002 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Finlandiya adına Addicted To You adlı şarkı ile yarışmış ve 24 puan ile 20. olmuştur.


## Diskografi.
  - "Laura Voutilainen" (1994)
  - "Kaksi karttaa" (İki harita) (1996)
  - "Lumikuningatar" (Kar kraliçesi) (1997) - Noel albümü
  - "Etelän yössä" (Güneyde gece) (1998)
  - "Puolet sun auringosta" (2001 / Eurovision edition 2002)
  - "Päiväkirja" (Günlük) (2003)
  - "Tässä hetkessä" (2005)
  - "Lauran päiväkirja" (Laura'nın günlüğü) (2006) - koleksiyon
  - "Kosketa mua" (2007)
  - "Palaa" (2008)
  - "Sydänjää" (2009)
  - "Ihmeitä" (2011)
  - "KokoNainen" (2013)
  - "Miks ei" (2017)
  - "Minun tähteni" (2019)
# Yavuz Köymen
Yavuz Köymen, (d. 1953, Alucra, Giresun), Türk siyaset adamı.
İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi İktisat Maliye Bölümü mezunudur. Serbest İnşaat Müteahhidliği, XVII., XVIII., XIX. ve XX. Dönem Giresun Milletvekilliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu İktisadî Teşebbüsleri Komisyonu Başkanlığı ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı Kâtip Üyeliği yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
# Mustafa Serdaroğlu
Mustafa Serdaroğlu, (d. 1861, Sultantepe) - (3 Kasım 1925), Türk siyaset adamı.
Rüştiye ve Medrese mezunudur. Karahisar-ı Şarki (Şebinkârahisar) Sancağı Müddei-i Umumilik (Savcısı) Katipliği, Mahkeme 2.Katipliği ve Başkatipliği, Mahkeme Aza Mülazımlığı, Mesudiye Reji Memurluğu, Serbest Ticaret, Çiftçilik, Erzurum Kongresi Üyeliği, Liva Temsilciliği, Müdafaa-yı Hukuk Teşkilatı Üyeliği, Osmanlı Meclis-i Mebûsan I. Dönem Karahisar-ı Şarki Mebusluğu, TBMM I. Dönem Karahisar-ı Şarki Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve dört çocuk babasıdır.
# Ali Sururi Tönük
Ali Sururi Tönük (1880, Şebinkarahisar, Türkiye - 30 Eylül 1926), Türk siyasetçi.
Rüştiye tahsili yaptı. Bir süre dava vekilliği yaptı. I.ve II. Dönem Şebinkârahisar milletvekilliği ile TBMM başkan vekilliği yapmıştır. "Bazı Hatırat" adlı yazma defterinden 1922-1923 yıllarına ait olup TBMM çalışmalarına ve Ankara'nın o yıllardaki günlük hayatına ilişkin ilginç tespitler içeren günlük notlar kitap olarak yayımlandı.
# Hacer
Hacer (İbranice:הָגָר‎, romanize: Hāḡār; "Hājar"; "Hagár"), Yaratılış Kitabında ismi geçen Mısırlı kadındır. Çocuğu olmayan Sare tarafından İbrahim'e sunulduğunda henüz genç yaştaydı; İsmail'i doğurdu.
İslam kaynaklarına göre, Mısır firavunlarından Senan bin Ulvan'ın İbrahim'in karısı Sare'ye hediye ettiği Etiyopyalı bir köledir. İbrahim, çocuğu olmayan Sare'nin izniyle Hacer'le evlenir ve bu evlilikten Muhammed'in nurunu taşıyan İsmail doğar. Bu yüzden Sare, ilerlemiş yaşına karşın Hacer'i kıskanır. Bunun ardından İbrahim ilahi emir üzerine Hacer ve İsmail'i o dönemde kimsenin yaşamadığı Mekke vadisine getirip bırakır. Hacer Allah'nın yardımıyla güçlüklere göğüs gererek oğlunu yetiştirir. Kitabı Mukaddes'te ise Hacer'in daha gebeyken Sare'nin eziyetinden kaçtığı, ama Tanrı'nın bir meleğinin uyarısıyla geri döndüğü anlatılır. Tekvin'e göre Hacer'in daha sonra yerleştiği yer ise Beerşeba Çölü'dür.
Köle kökenli olmasına karşın Hacer, güçlü imanı dolayısıyla daha İslam öncesinde soyluluk simgesi durumuna gelmiştir. Hacer'in, yiyecek ve içeceklerinin tükenmesi üzerine ağlayan İsmail'e su bulmak için yakındaki iki tepe (Safa ve Merve) arasındaki koşuşmasının müminlerce de tekrar edilmesi İslam'da hac ibadetinin gerekleri arasında yer alır. Zemzem suyu da Hacer ile İsmail'e bağışlanan ve o günden beri hiç tükenmeyen bir armağan olarak görülür. Zemzemin bulunması üzerine Mekke bir yerleşim yeri olmaya başlar. İslam inanışına göre daha sonra Mekke'ye dönen İbrahim burada İsmail ile birlikte Kabe'yi inşa eder. Evlilik çağına giren İsmail, komşuları Cürhum kabilesinden önce Mudad'ın kızı Seyyide, sonra da Amr'ın kızı Ra'le ile evlenir. Bu evliliklerden doğan 12 oğlunun, Mekke çevresini dolduran Arapların ataları olduğuna ve (Yahudiler de İsmail'in Filistin'in güneyindeki Bedevi halklarının atası olduğuna inanırlar.) Hacer bu nedenle "arab-ı müstaribe" adı verilen bu Arapların büyük annesi sayılır. Muhammed'in Hacer için Araplara "İşte bu kadın sizin annenizdir." dediği söylenir. Hacer'in Kabe içinde Hıcr, Hatim ya da Hazire denilen bölümde gömülü olduğuna inanılır. Uzun etek modasının da Hacer ile başladığı rivayet edilir.


## Soyağaçları.
 -
# Kırgız Futbol Birliği
Kırgız Futbol Birliği (), Kırgızistan'daki futbol faaliyetlerini yürütmek, futbolun gelişmesini ve yurt sathına yayılmasını sağlamak, bu konularda her türlü düzenlemeyi yapmak, kararlar almak ve uygulamakla yetkili kurumdur.
# Hidayet İpek
Hidayet İpek, (d. 1919, Şebinkarahisar - ö. 25 Şubat 2014, Ankara) Türk siyasetçidir.
Harp Okulu ve Akademisi mezunudur. İlk Kore Tugayı Subaylığı, Genelkurmay Harekât Dairesi Mülhaklığı, İşletmeler Bakanlığı İşletmeler Dairesi Uzmanlığı, Sanayi Bakanlığı Emniyet İşleri Müşavirliği, Etibank Genel Müdürlüğü Sekreterliği, Şebinkârahisar Belediye Başkanlığı, TBMM 3.(XIV) Dönem Giresun Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
# İsmail Sabuncu
İsmail Sabuncu, (d. 1891, Şebinkarahisar - ö. 7 Mayıs 1961), Türk siyasetçidir.
İstanbul Ticaret ve Hukuk Mektebi mezunudur. Avukatlık, Tüccarlık, TBMM II. Dönem Karahisar-ı Şarki, III. ve IV. Dönem Şebinkarahisar, V., VI., VII. ve VIII. Dönem Giresun Milletvekilliği ile VI. ve VII. Dönem İktisat Encümeni ve VIII. Dönem Ekonomi Komisyonu Başkanlıkları yapmıştır. Evli ve dört çocuk babasıdır.
# Kızıl gerdanlı dalgıç
Kızıl gerdanlı dalgıç ("Gavia stellata"), dalgıç kuşugiller familyasına ait bir kuş türü.
55–67 cm büyüklüğünde, 91–110 cm kanat açıklığına sahiptir. Yaklaşık 1.2 kg ağırlığındadırlar. Üreme dönemi erişkinlerinin, gri bir başı, kalın boyun, kırmızı boğazı, beyaz alt parçaları ve koyu bir örtüsü vardır. Üreme dönemi dışında kuş tüyü, çeneyle daha açık kahverengidir, ön boyun ve yüzün büyük kısmı beyazdır. İnce yukarıya dönük gagası yazda gridir ve kışta beyazımsıdır bu değişiklik, kuş tüyündeki değişiklikle farklı bir zamanda meydana gelebilir. Burun delikleri dalmak için bir adaptasyon olarak dardır ve uzamıştır. İrisi, kırmızıdır. 
Üreme dönemlerini Kuzey Avrasya ve arktik Kanada'da, kışı ise kıyılarda çok daha geniş bir sahanın üzerinde ve büyük göllerde geçirirler.
# Mehmet Vasfi Seçer
Mehmet Vasfi Seçer, (d. 1863, Şebinkarahisar - ö. 30 Ocak 1932), Türk siyaset adamı.
Medrese tahsili almıştır. Bir süre adliye ve millî eğitim hizmetinde bulunmuştur. 1912 Meclis Mebusan'ında Sivas sancağı Şebinkarahisar mebusluğu ile I.Dönem Şebinkarahisar Milletvekilliği yapmıştır.
# Tuomas Anhava
Tuomas Anhava (5 Haziran 1927 - 22 Ocak 2001), Ezra Pound ve T.S. Eliot'ın öncülük ettiği modern şiir geleneğine bağlı yapıtlar veren Fin şair ve çevirmen.
Her zaman en uygun terimi kullanma ilkesine sıkı sıkıya bağlılığı ve modern şiirin estetiğine yönelik kuramsal ilgisiyle Anhava, yapıtlarında kusursuzluğu arayan bir şairdir.Ana tema olarak "yabancılaşma"yı işlediği "Runoja" (1955; "Şiirler") adlı yapıtı, gündelik gerçekliğin aşılması yönünde bir arayıştır.Bu motifleri "36 runoa" (1958; "36 Şiir") adlı kitabında yer alan teknik açıdan güç şiirlerinde daha da geliştirmiştir.Bu şiirlerindeki imgeler, o dönemde çeviriler yaptığı Japon ve Çin şiirinden yoğun etkiler taşır.Kısa ve yoğun doğu epigramlarının etkisi, "Runoja 1961" ("1961 Şiirleri") ve "Kuudes kirja" (1966; "Altıncı Kitap") adlı yaptlarında da görülür.
Çok popüler olmamakla beraber Anhava, estetik kusursuzluk konusunda ödün vermeyen çabalarıyla pek çok genç Fin şairini derinden etkilemiştir.
# Kara gerdanlı dalgıç
Kara gerdanlı dalgıç ("Gavia arctica"), dalgıç kuşugiller familyasına ait bir kuş türü.
Üreme dönemi erişkinleri, 63–75 cm büyüklüğünde, 100–122 cm kanat açıklığına sahiptir, Buz dalgıcından daha küçük, daha parlak bir uyarlaması gibidir. Gri bir başı, siyah boğazı, beyaz alt parçaları ve karelerle kaplanan siyah ve beyaz örtüsü vardır. Üreme dönemi dışındaki kuş tüyü, çene ve ön boyun beyazıyla daha açık kahverengidir. Gagası gri veya beyazımsıdır ve hançer-şekillidir. Üreme mevsimini Avrasya'da ve ara sıra batı Alaska'da geçirirler. Çok daha geniş bir sahanın üzerinde büyük göllerde denizde kışlarlar.
# Yamurgi
Mamurgoz (Yunanca: Αμοργός "Amorgos"), Türkçe ismiyle Yamurgi veya Mırgır, Ege Denizinde, Kiklat grubuna giren Yunan adalarından biri.
Kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanır. Büyük bölümü dağlık ve ensiz bir adadır. 121 km²'lik bir alanı kaplar. İlk Tunç Çağında (M.Ö. 3500-2000) zenginlikleriyle ünlü olan adada Eski Yunan uygarlığı döneminde Arkesine, Minoa ve Aigiale kentleri vardı. Yörede yetişen pamuk ve ketenden, "amorgina" denen zarif, saydam bir kumaş dokunurdu. Ada Romalılar tarafından bir sürgün yeri olarak kullanıldı.
Bugün adanın demirlemeye elverişli tek yeri olan Katapola düzlüğünde geçimini tarımdan sağlayan bir nüfus yaşar. Adanın en önemli köyü güney kıyısındaki Amorgos'dur "(Chora)". Kuzey kıyısında da Katapola ve Aiyiali (Aya Nikola) iskeleleri vardır. Aiyiali, eski Amorgos harabelerinin yakınında, bugünkü Amorgos köyünün 14 km uzağındadır. Nüfus (2001) 1.859.
 - YÖNLENDİRME
# Rus salatası
Rus salatası, Amerikan salatası veya olivye salatası küp şeklinde kesilmiş patates ve diğer sebzeleri mayonezle karıştırarak yapılan bir salatadır.


## Kökeni.
Rus salatası, 1860'lı yıllarda Moskova'daki Hermitage Restaurant'ın baş aşçısı olan Belçika asıllı Rus Lucien Olivier tarafından icat edildi. Kısa zamanda restoranın en sevilen yemeği haline gelen Rus salatasının tarifi Olivier tarafından ölene kadar titizlikle saklandı. Daha sonra birçok dünya ülkesine yayıldı.
Rus salatası, Rusça ve Almanca gibi bazı dillerde hala Olivier Salatası olarak bilinmektedir. Ama çoğu dillerde Rus Salatası olarak bilinir. Türkiye'ye 19. yüzyılda ulaştı. İstanbul'da 1917 Ekim Devrimi'nden sonra kente gelen Beyaz Rusların açtığı lokantalar sayesinde yaygınlaştı.<br> Türkiye'de Soğuk Savaş yıllarında ideolojik nedenlerle adı "Amerikan salatası" olmuştur. Türkiye'de "komünizm tehdidi" salatanın "Amerikan Salatası" olarak anılmasına yol açtı. Esnafın Soğuk Savaş döneminde Rus adından kaçınarak "Amerikan salatası" olarak satış yapmasının psikolojik harekât çalışması sonucu gerçekleştiği de öne sürüldü. Hüseyin Çelik Soğuk Savaş dönemindeki durumu, ""O zamanlarda yemek listesinde "Rus salatası" yer aldığı lokantanın sahibi hapsedilirdi. Lokantaların sahiplerinin bu salatayı "Amerikan salatası" olarak adlandırmaları tavsiye ediliyordu."" sözleriyle tasvir etmiştir.


## Yapılışı.
Rus salatasının en önemli malzemeleri mayonez ve haşlandıktan sonra 1 cm. boyutlarında küp şeklinde doğranmış patatestir. Ayrıca haşlanmış bezelye ve havuç da Rus salatasının vazgeçilmez malzemeleri arasındadır. Rus salatasının içine bazen hardal, turşu ve salam da konulabilir. Zeytin, maydanoz ve haşlanmış yumurta salatayı tabakta süslemek için kullanılır.
# Mahşer-Nabucco'nun Zehri
Mahşer-Nabucco'nun Zehri, 2007-2008 yılları arasında atv'de yayınlanan ve Türkiye'nin ilk gerçek zamanlı televizyon dizisidir. Başrollerini Mahir Günşiray, İpek Tuzcuoğlu, Ahmet Uz, İstemi Betil, Ali Başar, Nesligül Deniz Çaltıl ve Şahnaz Çakıralp'in paylaştıkları dizidir. Dizi, 4. bölümü ile sona erdi.


## Teknik ekip.
  - Yapım: Doludizgin Prodüksiyon
  - Yapımcı: Koray Demir
  - Yönetmen: Koray Demir
  - Senaryo : Memed Onur Özkök - Aydın Şanlı
  - Müzik: Serkan Sönmezocak
  - Görüntü Yönetmeni: Kamil Çetin


## Oyuncu kadrosu ve karakterler.
  - Mahir Günşiray (Mehmet Sarbay)
  - İpek Tuzcuoğlu (Zuhal)
  - Ahmet Uz (Rıfat Sami Çoşkun)
  - Ali Başar
  - İstemi Betil (Bedri Hanoğlu) 
  - Jess Molho (Okan Hanoğlu) 
  - Şahnaz Çakıralp (Süreyya Hanoğlu)
  - Emre Karayel (Gökhan) 
  - Metin Coşkun (Haldun Köprülü)
  - Levent Ülgen (Ali Kılıç)
  - Deniz Çaltıl (Elif)
  - Kürşat Dean Baykan (Ali Kılıç'ın adamı)
  - Kevork Türker (Ali Kılıç'ın adamı)
  - Beyti Engin (Ali Kılıç'ın adamı)
  - Meltem Savcı (Rıfat Sami Çoşkun'un eşi)
  - Burak Tamdoğan (Ali Kılıç'ın adamı/Tevfik)
  - Faruk Karaçay (İzzet)
  - Anıl Kırkyıldız (Can)
# Breinigerberg
Breinigerberg, Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinin, Stolberg Kasabasında bir semttir ve Aachen ilçesine bağlıdır. Semtin nüfusu 971 "(2005)" kişidir. Semt "Balkan" adıyla anılmaktadır.
L12 karayolu, kasabayı batı çevresinde kalan Breiniglen ve doğudaki "Nachtigällchen" kavşağında Mausbachi ise batısında bağlamaktadır. Breinigerberg'in doğusunda Stolberg çevre ormanı bulunmakta ve eskiden okul olarak kullanan binada "Schlangenberg" bilgi merkezi bulunmaktadır.
Kasaba iki spor tesisine sahiptir, bunlar "FC Breinigerberg" tarafından kullanılmaktadır.
# Alemdağ
Alemdağı (), İstanbul'un Anadolu yakasında, Çekmeköy sınırları içinde bulunan tepedir. Deniz seviyesinden 442 m'lik yüksekliğiyle İstanbul'un en yüksek 2. noktasıdır.
Alemdağı ve çevresi Birinci Zaman'ın (Paleozoik) Silüryen ve Devoniyen devirlerine ait kayaçlardan meydana gelmiştir. Bu kayaçlar, tortul detritik kayaçlardan arkozlar, grovaklar, kuvarsitler, feldspatlı kuvarsitler ve şeyllerdir. Alemdağı'nı oluşturan kayaçların tabakalarını Kocaeli Yarımadası'ndaki diğer yüksek tepeler gibi doğu-batı doğrultusunda kıvrılmıştır. Bu kıvrılma hareketi muhtemelen Kaledonien Orojenezi'nde (435-395 milyon yıl önce) meydana gelmiştir.
Alemdağı, üzerini kaplayan orman örtüsüyle ilginç bir mesire alanıdır. Kocaeli Yarımadası'nda görülen iki farklı karakterdeki bitki örtüsünün sınırı bu dağdan geçer. Dağın kuzeye bakan yamaçları nemli ormanlar sahasına dahilken güneye bakan yamaçlarında kuru ormanlar görülür.
# Goralı (sandviç)
Goralı, 1950 yılı sonrasında yapılmaya başlanan fast food türü. Sandviç ekmeğinin arasına konulan sosis ve Rus salatasını andıran küp küp kesilmiş havuç, püre halindeki patates ve az sayıdaki bezelye karışımından yapılıp mayonez, ketçap ve turşu eklenerek servis edilir.


## Tarihi.
Goralı sandviç ilk olarak Kosova'nın Gora bölgesinden gelen Goralı ailesi tarafından üretilmeye başlandı. Goralı ailesi 1945 yılında Kızılay, Ankara'da kendi soyadlarını verdikleri bir dükkân açarak Goralı sandviçin temellerini attı. İlk olarak porsiyon olarak servis edilen sosisler daha sonra 1950 yılında sandviç ekmeğinin içine konarak servis edildi ve süreç içerisinde marka haline geldi. Aileden öne çıkan isimler Şefik Goralı ve Ferit Goralı idi. Ferit Goralı askerlik sonrasında İstanbul'a göç ederek Fatih'in Fındıkzade semtinde bulunan Kızılelma Caddesi'nde bir dükkân açtı ve Goralı sandviçin yanı sıra farklı ürünler de sattı (1961). 30 yıl sonra 1991'de hayatını kaybedince mal varlığı çocuklarına kaldı. Aile kendi içinde ihtilaflar yaşasa bile 1999'da Goralı adını tescillendirdi.
"Hürriyet" gazetesinin 17 Mayıs 2011 tarihli haberine göre Cem Yılmaz'ın G.O.R.A. filminin isimlendirmesinde Goralı'dan esinlenilmiştir. Yine aynı habere göre film Ankara'daki Goralı dükkânına olan ilgiyi artırmıştır. Ayrıca Ankara'da bulunan dükkân 2011'de kapanmıştır.
# Tülay Günal
 - YÖNLENDİRME 
Tülay Günal (d. 9 Eylül 1970, Kastamonu), Türk oyuncudur. Tiyatro çalışmaları dışında "Sis ve Gece" filmi ile "Asi" dizisindeki rolleriyle tanınır.


## Hayatı.
9 Eylül 1970 tarihinde Kastamonu'da doğdu. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü’nde eğitim aldı. Mezun olduktan sonra İstanbul'da bir süre şarkıcılık yaptı. (bu dönemde Işın Karaca ile çalışmıştır.) 1993 yılında Diyarbakır Devlet Tiyatrosu'da oyuncu olarak çalışmaya başladı, birkaç sezon sonra Ankara Devlet Tiyatrosu'na tayin oldu. 2007 yılı itibarıyla, Ankara Devlet Tiyatrosu'nda görev yapmaktadır.
Devlet Tiyatroları'ndaki görevinin dışında çeşitli özel tiyatrolarda da çalışmalar yapar. Çalıştığı özel tiyatrolar arasında Dostlar Tiyatrosu, Oyun Atölyesi ve DOT da bulunmaktadır. Oyun Atölyesi'nde Haluk Bilginer ve Güven Kıraç'la birlikte oynadığı "Jeanne d'Arc'ın Öteki Ölümü"'nde Jeanne d'Arc'ı canlandırdı. DOT'ta ise "Böcek" oyununda başrolde yer aldı. Tiyatro sanatçısı Çetin Tekindor ile birlikte "Rita'nın Şarkısı" adlı oyunu Adana'da Sakıp Sabancı Sahnesi'nde (DT bünyesinde) sergiledi.
2007-2009 yılları arasında, Kanal D'de yayımlanan "Asi" adlı dizide oynadı.
"Ben Bertolt Brecht" oyunundaki rolüyle 2012 Afife Jale Tiyatro Ödülleri'nde En iyi Müzikal Kadın Oyuncu ödülünü almaya hak kazanmıştır. 2013 yılında "Umutsuz Ev Kadınları" dizisinde "Suzan" karakterini canlandırmıştır. 2016 yılında yayımlanan "Kördüğüm" adlı dizide "Feyza Karasu" karakterini canlandırdı.
2017-2018 sezonunda 23. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri'nde, Sinema kategorisinde jüri üyeliği yapmıştır.
# Pop rock
Pop rock, rock müziğin daha hafif, daha yumuşak ve ticari pop müziği andıran bir türevidir. 1950'lerde rock and roll'a bir alternatif olarak doğan pop rock'ın ilk örnekleri rock and roll (ve bazen doo wop) tarzından, ritimlerinden ve düzenlemelerinden esinlenmiş olmasına rağmen profesyonel söz yazımına ve kayıt ekipmanına daha fazla önem verir. Pop rock karşıtları bu türü genellikle rock müzik kadar özgünlük taşımayan, düz ve ticari bir ürün olarak görür.
 - YÖNLENDİRME
# Samandıra Hava Üssü
Samandıra Hava Üssü, (ICAO: LTBX) İstanbul il sınırları içinde kalan, yönetimi ve denetimi Türk Silahlı Kuvvetleri'nde olan hava meydanıdır. Bu hava meydanında 2003 yılından itibaren 4'üncü Kara Havacılık Alayı konuşlanmıştır.
Üs, Anadolu Otoyolu O-4'ün hemen kuzeyinde yer alan İsmail Hakkı Tunaboylu Kışlası içerisinde yer almaktadır. Hava üssünde 10 adet UH-1H Iroquois ve 10 adet UH-60A Blackhawk işleten iki helikopter filosu bulunuyor. Ek olarak, alayın KM'sinde kullanılmak üzere 8 UH-1H ve üç Cessna T182TSkylane mevcuttur.


## Hastane Yapımı.
Sancaktepe Acil Durum Hastanesi'nin inşaatı 9 Nisan 2020'de başlamıştır. Temel atmanın ardından 50 gün geçtikten sonra inşaat tamamlanmış ve hastane 29 Mayıs 2020'de hizmete açılmıştır.
2023 yılında Hava Üssü'nün batı kısmında yaklaşık 1.5 Ha alanda Şehir Hastanesinin inşaatı başlamıştır. Hastane kapsamında kışlanın yapıları da yıkılmıştır.
# Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği
Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği (Çekçe orijinal isim: "Nesnesitelná lehkost bytí", İngilizce: "The Unbearable Lightness of Being", Fransızca: L'Insoutenable Légèreté de l'être), Milan Kundera'nın 1982'de yazdığı kitabı.
İlk baskısı 1984 yılında Fransa'da Fransızca olarak yapılan kitap, ilk çıktığı andan itibaren edebiyat dünyasında ses getirdi. Çekçe orijinali ertesi yıl yayımlandı. Türkçe çevirisi ilk kez 1986'da yayımlandı ve Mart 2014'te 41. baskıyı yaptı. Roman, 1987 yılında aynı isimle sinemaya da uyarlanmıştır.
Romanda, 1968'deki Prag Baharını ve akabinde Sovyetler Birliği'nin Çekoslovakya işgalini arka plana alarak roman kahramanları Tereza, Tomas, Sabin, Franz arasındaki ilişkiler anlatılır. Olaylar Prag, Paris, İsviçre, Kamboçya'da geçer. Yedi bölümden oluşur.
# Peugeot J9
Peugeot J9 veya Karsan J9 ve J10, Peugeot ve daha sonra Karsan tarafından 1981-2013 yılları arasında üretilen bir hafif ticari araç ve minibüs modelidir.
Peugeot J9, düşük maliyeti sebebiyle çokça tercih edilen bir okul servisi ve personel taşıma aracı olup özellikle dolmuş pazarında BMC Levend GDM, Iveco M14/18 ve Otokar M-2000 ile rekabet etmekteydi ve Türkiye'nin birçok kentinde yaygın olarak kullanıldı. Aynı zamanda ambulans olarak ve Emniyet tarafından da kullanılmıştır.


## Tarihçe.
Peugeot J9, J7'nin yerini almak üzere Ocak 1981 tarihinde tanıtıldı. İlk piyasaya sürüldüğünde, J9 1.6 veya 2.0 litre benzinli motorlara veya 2.1 veya 2.3 litre Indenor dizel motorlara sahipti. Daha sonra 2.5 litrelik dizel motor da piyasaya çıktı. 1985 yılında da Karsan tarafından da Türkiye'de lisanslı olarak üretilmeye başlandı. Fransa üretimi panelvan modelinde kayan ön kapılar bulurken Karsan tarafından üretilen modelde standart kapılar bulunmaktaydı. J9'un Fransa'daki üretimi 1991 yılında sona erdi.
J9, 1992 yılında makyajlandı ve ön ızgaradaki yuvarlak farların yerini kare farlar aldı. Aynı zamanda Tofaş Şahin ve Kartal D'nin gösterge paneli ve ön dikiz lambasına sahip oldu. 2003 yılında ön kapıları gövde ile aynı hizaya getirilirken arka lambaları da yenilendi. 2005 yılında 2.8 DI Isuzu motora sahip olurken ortadaki standart kapılar yerine çift kanatlı kayan kapılar eklendi. 2.5 L'lik motorundan daha verimli olan bu motorun yakıtının ucuz oluşu, seri ve daha hızlı oluşu nedeniyle önceki modelden daha çok beğenilmiştir.
J9, 2006 yılında yenilenerek J9 Premier adını aldı. Daha sonra Peugeot logolarının yerini Karsan logoları aldı.
Türkiye'de üretilen Peugeot J9'lar aynı zamanda Azerbaycan, Bulgaristan, Cezayir, Rusya ve Ukrayna'ya ihraç edildi.


### J10.
Karsan J10, J9 Premier'in yenilenmiş varisi olarak 2010 yılında tanıtıldı. Araç, 14, 17 veya 20 koltuklu olmak üzere üç kapasiteli modele ve Iveco'dan alınma güç ve tork üreten 2.3 litre common rail motora sahiptir. Ayrıca 3.3 veya 3,8 metre olmak üzere 4.1 ve 4.3 ton arasında bir GVWR'ye sahip iki uzunluk seçeneği mevcuttur. Araçta ABS, EBD, otomatik arka kapılar, açılır tavan, elektrikli camlar, merkezi kilit standart ve klima opsiyonel olarak sunulmaktaydı.
Son J10, 21 Aralık 2012 tarihinde Cuma günü üretim hattından çıkmış olup 2013 yılında yerini Karsan Jest'e bırakmıştır.


## Teknik özellikler.
2.8 DI J9'ların vites-hız dağılımı.
 - Vites:22 km\sa
 - Vites:40 km\sa
 - Vites:63 km\sa
 - Vites:90 km\sa
 - Vites:140 km\sa(teorik)
# CEV Şampiyonlar Ligi
CEV Şampiyonlar Ligi, CEV'e üye ülke şampiyonlarının katıldığı Avrupa'nın kulüpler düzeyinde bir numaralı erkekler voleybol kupasıdır. 2002 yılından beri İndesit'in sponsorluğunda düzenlendiğinden İndesit Avrupa Şampiyonlar Ligi olarak adlandırılmaktadır. Daha önceki adı ise Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'ydı. İlk kez 1960 yılında düzenlenmiştir.


## Yıllara göre MVP oyuncuları.
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
  - 2001–02 – 
  - 2002–03 – 
  - 2003–04 – 
  - 2004–05 – 
  - 2005–06 – 
  - 2006–07 – 
  - 2007–08 – 
  - 2008–09 – 
  - 2009–10 – 
  - 2010–11 – 
  - 2011–12 – 
  - 2012–13 – 
 - YÖNLENDİRME 
  - 2013–14 – 
  - 2014–15 – 
  - 2015–16 – 
  - 2016–17 – 
  - 2017–18 – 
  - 2018–19 – 
  - 2020–21 – 
  - 2021–22 – 
  - 2022–23 – 
  - 2023–24 –  YÖNLENDİRME Alessandro Michieletto (ITA)
  - 2024–25 –  YÖNLENDİRME Simone Giannelli (ITA)
 - YÖNLENDİRME
# Fiat Tipo
Fiat Tipo, İtalyan üretici Fiat'ın 1988 ile 1995 yılları arasında üretilen otomobili. Uno'dan sonra, Tempra'dan önce çıkmıştır. Avrupa pazarında Fiat Egea'nın muadili olarak hâlen satılmaktadır.
 - S Modeli
1.4 ve 1.6 motor tipleriyle (8v standart) satılan modeldir.
  - Ön camlar elektrikli değildir. 
  - Klima yoktur.
  - Kapı döşemeleri sert plastiktir (siyah)
 - Sx Modeli 
1.4 ve 1.6 motor (8v standart) tipiyle satılan modeldir. S modelinden farkı:
  - Sis farı
  - Gövde rengi tamponlar
  - Radyo-kaset çalar ve hidrolik direksiyon
  - Analog Klima opsiyonel
  - Dijital göğüs
  - Koltukları S modelinden farklıdır ve ön kol dayama vardır.
  - ön camlar otomatiktir
  - arka ayak ısıtma ve kaloriferi vardır 
 - Slx Modeli 
En özellikli Tipo modelidir. İçinde:
  - İmmobilizer
  - Dijital Klima (Opsiyon)
  - Çelik jant
  - Elektronik panel
  - Radyo
  - Deri koltuk (Opsiyon) ön ve arka kol dayama vardır
  - Hidrolik Direksiyon
  - ABS,
  - Elektrikli yan aynalar
 - 2.0 16v Sedicivalvole
  - 3 ve 5 kapılı seçenekleri mevcuttur
  - Deri koltuk, klima, ABS Sunroof gibi ekstra özellikleri vardır
  - Takometresi yarı dijital yarı analogdur.
diğer modellerden farklı olarak 4 disk fren ve katalitik konvertör vardır
# Gavia immer
Buz dalgıcı ("Gavia immer"), dalgıç kuşugiller (Gaviidae) familyasına ait bir kuş türü.
Erişkinler, 122-152 santimetre kanat açıklığında ve 61-100 santimetre uzunluğunda olup, benzer "Gavia adamsii" den ufakça daha küçüktür. Ağırlıkları 1.6–8 kg arasında değişir. Ortalama olarak bir buz dalgıcı, yaklaşık 81 cm uzunluğunda, 136 cm kanat açıklığında ve 4.1 kg ağırlığındadır. Üreme dönemi erişkinlerinin, siyah bir başı, beyaz alt parçaları ve karelerle kaplanan bir siyah ve beyaz örtüsü vardır. Üreme dönemi dışındaki kuş tüyü, çene ve ön boyundaki beyazla, kahverengimsidir. Gaga gri veya beyazımsıdır. Gaga rengi de, benzer olan "Gavia adamsii" türünden buz dalgıcını ayırır.
# Bayağı turna
Bayağı turna ("Grus grus"), turnagiller Gruidae familyasına ait bir kuş türü.


## Özellikleri.
Görkemli bir kuş ve orta-boyutlarda bir turna olup, 100-130 santimetre büyüklüğünde, 180-240 santimetre kanat açıklığında, 4.5–6 kg ağırlığındadır. Beyaz yüz çizgisiyle ve siyah kanat tüylerinin bir demetiyle gridir. Erişkinlerin, kırmızı bir taç yaması vardır.


## Yayılışı.
Avrupa ve Asya'nın kuzey parçalarında sulak arazilerde üreme görülürler. Kışı geçirmek için uzun mesafe göçmendirler. Afrika'da (güneyde Fas ve Etiyopya'ya), güney Avrupa ve güney Asya'da (güneyde Kuzey Pakistan ve doğu Çin'e) kışlarlar. Göç eden sürüler, "V" biçiminde uçarlar.


## Beslenme.
Hepçildirler, yapraklar, kökler, küçük yumuşak meyveler, böcekler, küçük kuşlar ve memelilerle beslenirler.
# Ak turna
Ak turna ("Grus leucogeranus"), turnagiller (Gruidae) familyasına ait bir kuş türü.
Büyük beyaz turnalardır. Büyük erkekler, 140 santimetreden fazla büyüklükte ve 10 kg.in üzerinde ağırlıkları olabilirler. Erişkinler, arkada gagadan göze uzanan koyu kırmızı bir maske dışında, bütünüyle beyazdır. Sarı irisleri ve kırmızımsı bacaklara sahiptirler. Erkek, dişiden ufakça daha büyüktür. Erkek, dişiden ufakça daha büyüktür. Gençlerin, tüyle kaplanan bir maskesi ve kahverengimsi sarı veya tarçın rengi tüyü vardır. Balıkçıl'ları andırmakla birlikte, genellikle daha iri yapılı olan bu kuşların gagası daha kalın, başı kısmen tüysüz, ayaklarındaki arka parmak küçük ve iyice yukarıdadır. Uçarken uzun boyunlarını öne, uzun bacaklarını geriye doğru uzatırlar.
Ak turnalar en gösterişli kuşlar arasındadır.Genellikle bataklıklarda ve çayırlık alanlarda yaşar; küçük hayvanları bitkisel maddeleri yerler. Bataklıklarda daha kuru bir yer seçerek otlar ve bitki saplarıyla hazırladıkları yuvaya dişi genellikle iki tane kahverengi benekli yumurta bırakır.
4 hafta kuluçkaya yatar. Bu dönemde erkek dişiyi terk eder. Ak turnalar aynı yuvayı yıllarca kullanabilir. Kahverengi hav tüyleriyle kaplı yavrular yumurtadan çıktıktan kısa bir süre sonra koşmaya başlar. Yavruların soluk borusu basittir. Ama zamanla uzar, kıvrımlanarak kornoya benzer karşık bir yapı kazanır. Soluk borusu göğüs kemiğinin öne doğru çıkıntı yapan karinasına yerleşmiştir. Bu dönemden sonra büyük sürüler halinde toplanan ak turnalar Ekim ayında yükseklerden, genellikle ‘V’ biçiminde sıralar halinde uçuşlarıyla büyük göçlere başlarlar. Tek eşli olan bu kuşlar dans ederek başlattıkları bereberlikleri boyunca danslarını sürdürürler. Adım atmaya benzer koşmaları olan büyük kuşlardır. Ot yerler. Ak turnalar dış görünüşlerinin leylekleri anımsatan bir biçimde çok uzun bacaklı olmasına karşın onların yakın akrabası değildirler. Sesleri tizdir ve çın çın öter. Böcek, örümcek küçük memeli, tohum meyve, yeşil bitkilerle beslenir.
Bu tür, Saha Cumhuriyeti ve Batı Sibirya'da arktik Rusya'da görülürler. Uzun mesafe göçmenidirler.
Kökeni çok eskiye dayanan bu kuşlar bilinen ilk fosillerine Saha Cumhuriyeti'nde rastlanmıştır. Ama avlanma ve yaşam ortamlarının yok olması nedeniyle çok azalmıştır.
# Telli turna
Telli turna ("Anthropoides virgo"), turnagiller (Gruidae) familyasına ait bir kuş türü.
Telli turnaların gözünün arka tarafından bir tutam tüyün aşağıya doğru sarkmasından ötürü adlarını buradan almışlardır.
Telli turna, Moğolistan, Kuzey Doğu Çin, Karadeniz ve Orta Avrupa Sibirya'da bulunan turna türüdür.
155–180 cm kanat açıklığı, 85-100 santimetre uzunluğunda, 2–3 kg ağırlığında, bayağı turnadan ufakça daha küçük ama benzer kuş tüyü olan bir turnadır. Telli turnalar en küçük turna türüdür. Bu kuş türü tamamen göçmen bir kuş türüdür. Afrika ve Güney Asya'da kışlarlar.
Telli turnalar, ilkbahar ve yaz aylarında kuzeye, kış aylarında ise güneye gruplar halinde göç ederler. Bu kuzeyden güneye göç zamanları temmuz ayında başlar ve ekim ayının başına kadar devam eder. Kışı Afrika'da geçirenler Batı Avrasya'dan gelir. Hindistan Yarımadası'nda geçirenler ise Moğolistan, Çin ve Asya'dan gelmektedir. Hindistan'a ulaşmak için Himalaya Dağlarını geçmek zorundadırlar. Bu yolculuklar sırasında birçok telli turna yorgunluktan ve altın kartalların avından dolayı ölmektedir.
Telli turnalar genellikle, kış boyunca kuru otlaklarda bulunurken, üreme mevsimi esnasında bataklık alanlar yaşam yeri olarak tercih edilir. Nemli bataklıklar, bozkır habitatları ve çayırlar, seçilebileceği diğer alanlardır. Yuvalarını yaparken yavrularını ve kendilerini gizleyecek kadar uzun fakat yumurtalarını kuluçkaya yatırdıkları zaman avcıları görmesine olanak sağlayacak kadar kısa olan bitki örtülerini tercih ederler.
Kışı Afrika'da geçirdikten sonra Mart-Nisan aylarında Türkiye'ye gelen ve Doğu Anadolu Bölgesi'nde dört farklı sulak alanda ürediği bilinen telli turnaların son ürediği alan Muş'un Bulanık Ovası'ndaki Murat Nehri üzerinde bulunan adalar olarak bilinir. Telli turnaların tüm Avrupa'da üreyen son 11 bireyinin Bulanık Ovası'nda kısıtlı bir alanda bulunmakta olduğu tespit edilmişti ancak Doğal Hayatı Koruma Vakfı'nın 2019 yılında yayımladığı, kuş gözlemcilerinin 2014-2017 yılları arasındaki kayıtlarını içeren Türkiye Üreyen Kuş Atlası'nda bu türün artık Türkiye'de üreyen nüfusunun kalmadığı bildirilmiştir. Bulanık Ovası'nda Murat Nehri üzerindeki adalarda artan koyun otlatma faaliyeti sonucu soyunun yok olmasına yol açmış olduğu tahmin ediliyor.
Telli turnalar Hindistan Kültüründe sembolik olarak öneme sahiptir. Telli turnalar, Kuzey Hindistan dillerinde Koonj ya da Kurjaa olarak bilinmektedir. Bölgenin şiirinde, edebiyatında ve deyimlerinde çokça yer tutar. Koonj için sıklıkla, uzağa gitmeye cesaret eden ya da tehlikeli yolculuklara çıkan insanlar için mecazi göndermeler yapılır.
# Laterano Antlaşması
Laterano Antlaşması, 1929 Laterano Paktı olarak da bilinir, İtalya ile Kutsal Makam arasında imzalanan antlaşmadır. İtalyan hükûmeti adına Benito Mussolini'nin, Kutsal Makam adına da Dışişleri Bakanı Kardinal Pietro Gasparri'nin imzaladığı antlaşma, 1948 İtalyan Anayasası'yla da onaylanmıştır.
Bu antlaşmayla Kutsal Makam, başkenti Roma olan İtalya devletini tanırken, İtalya da Kutsal Makam'ın 44 hektarlık (0,44 km²) bir alan kaplayan Vatikan Şehir Devleti üzerindeki egemenliğini onaylıyor, Papa'nın tam bağımsızlığını güvence altına alıyor ve birçok başka konuda anlaşma sağlıyordu. Örneğin antlaşmanın 1. maddesiyle Roma'ya "Katolik dünyasının merkezi ve hac yeri" olarak özel bir konum verilmişti. 20. maddeyle de bütün piskoposların devlete bağlılık andı içmeleri koşulu getiriliyor ve piskopos olabilmek için İtalyanca konuşan İtalyan uyruğu olmak zorunlu kılınıyordu.
34. maddeyle ise devlet, Katolik nikâhının geçerliliğini ve kilise yasalarına göre düzenlenmesini kabul etti. Böylece evliliklerin geçersiz kılınması konusunda karar yetkisi dinsel mahkemelere bırakılıyor ve boşanma yasaklanıyordu. 36. maddeyle de devlet ilk ve orta dereceli devlet okullarında din eğitimi verilmesini onaylıyordu. Bu eğitimi verecek öğretmenleri atama, görevden alma ve kullanılacak ders kitaplarını seçme yetkisi de piskoposlara bırakılmıştı.
1985 Konkordatosu'nun imzalanmasıyla Katoliklik, İtalya'nın resmî dini olmaktan çıktı. Bu karar İtalyan toplumunda, başta devlet okullarında zorunlu din eğitiminin kaldırılması olmak üzere bir dizi önemli değişikliğe yol açtı. Yeni konkordatoyla dinsel kurumların vergiden bağımsız tutulması ve Yahudi katakomplarının mülkiyeti gibi çok farklı alanlarda düzenlemelere gidildi.