BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Merv (şehir)
Marı, Türkmenistan'ın Marı ilinin merkezi ve dördüncü büyük şehridir.
Önemli bir sanayi merkezi olan şehrin nüfusu 135.000'dir. Mary Karakum Çölü'nde bir vaha şehridir. Modern şehir 1884 tarihinde Rusya'nın askeri ve idari merkezi olarak kuruldu. Sovyetler Birliği zamanında pamuk üretim merkezi haline geldi. 1968 yılında şehrin 20 km batısında büyük bir doğalgaz rezervi ortaya çıkarıldı.


## Kardeş kentler.
  - Cidde, Suudi Arabistan
  - İstanbul, Türkiye
# Ferrari 599 GT
Ferrari 599 GTB Fiorano, Ferrari'nin 2007 yılı için hazırlandığı Berlinetta modelidir (GTB - Gran Turismo Berlinetta). Önden motorlu 12 silindirli coupe modellerde 550 - 575M Maranello serisinin yerini almıştır. Sportif performansta önemli rol oynayan ön - arka ağırlık dağılımını dengeleyerek aracın stabilitesini yükseltmek amacı ile motor diğer önden motorlu Ferrari'lerde olduğu gibi ön aksın arkasında, mümkün olduğunca geride konumlandırılmıştır.
Araç ismindeki "599" ibaresini motor hacminden almaktadır. Ferrari Enzo ile aynı temeli paylaşan 12 silindirli, 5999cc hacimli Tipo F133F motor, 612 bhp güç ve 608 Nm tork üretmektedir. Bu özelliği ile 599GTB, Maranello'da şimdiye kadar üretilmiş en güçlü Ferrari Berlinetta Modeli olma özelliğini taşımaktadır. 0–100 km/h hızlanması 3.7 saniye, 0–200 km/h hızlanması 11 saniye süren otomobilin son hızı 330 km/h olarak açıklanmıştır.
F1 Superfast vites kutusu kullanılan araçta vites değişimleri direksiyon simidinin arkasındaki pedallar vasıtası ile 100 milisaniye içerisinde tamamlanmaktadır. Diğer bir Formula 1 teknolojisi olan F1-Trac çekiş sistemi ile kalkışlarda ve hızlanmalarda standart çekiş kontolü sistemlerinden %20 daha çabuk bir hızlanma sağlanmaktadır.
İlk olarak 1996'da Formula 1 araçlarında kullanılmaya başlayan, araç sürüş dinamiklerininin yarış-sürüş esnasında da direksiyona bağlı buton sayesinde değiştirilebilmesine olanak sağlayan Manettino yeni nesil birçok Ferrari'de olduğu gibi 599GTB'de de bulunmaktadır. Süspansiyon sertlikleri, motor gücü - zamanlaması, vites geçişleri ve çekiş sistemi üzerinde yaptığı değişiklikler ile 5 farklı ayarı bulunan Manettino, 599GTB'nin her türlü yol koşulunda mümkün olan en yüksek performansı ve yol tutuşu sunmasına olanak tanımaktadır.
Ayrıca 599GTB'de kullanılan, yoldan gelen tepkilere anında adapte olarak her koşulda optimum yol tutuşu sağlayan SCM (Magnetorheological Suspension Control) sistemi spor otomobiller dünyasında bir ilktir. Bu sistem ile süspansiyon sertliği, elektronik olarak kontrol edilen bir manyetik alan ile süspansiyon sıvısının viskozitesinin değiştirilmesi yoluyla ayarlanmaktadır. Bu sistem sayesinde süspansiyon tepkileri değişen yol koşullarına anlık olarak cevap verebilmektedir.
Araç içi sürücü ve yolcu departmanlarında farklı ruhlara sahip olacak şekilde tasarlanmıştır. Sürücü tarafında Ferrari'nin safkan yarışçı ruhunu yansıtan karbonfiber hakimken, yolcu tarafında daha çok konfora yönelik deri ve kumaş döşemeler hakimdir. Ayrıca aracın günlük kullanımını pratikleştirmek amacı ile de iyileştirmeler yapılmıştır. Bu hususta 599GTB'nin en dikkat çekici özelliği standart binek otomobiller ile boy ölçüşebilecek bir bagaj bölmesine sahip olmasıdır.
Aracın dizaynında diğer birçok Ferrari'de olduğu gibi Pininfarina'nın imzası mevcuttur.
 - YÖNLENDİRME
# Cnidaria
Cnidaria, Radiata altâlemine bağlı bir hayvan şubesidir.
# Macarlar (film)
Macarlar (Özgün adı: Magyarok) Macar yönetmen Zoltán Fábri tarafından çekilmiş bir filmdir. Filmin müziklerini ise György Vukán yapmıştır.


## Filmin başlıca oyuncuları.
  - Gábor Koncz (Fábián András)
  - Éva Pap (Fábiánné, Ilona)
  - József Bihari (Utolsó magyar az álomjelenetben)
  - Sándor Szabó (Német gazda)
  - Zoltán Gera (intézõ)
  - Tibor Molnár (Gáspár Dániel)
  - István O. Szabó 
  - Noémi Apor (Szabóné, Zsófi)
  - Bertalan Solti (Szabó János)
  - Anna Muszte (Kisné, Rozika)
  - András Ambrus (Kis Dani)
  - Erzsi Pápai (Tarné)
  - Gellért Raksányi (Tar Elek)
  - István Holl (Anton)
  - István Szilágyi (Bacskó Bandi) 
  - Judit Tóth (Polyák nõ)
  - János Koltai (Francia fogoly)
  - János Kovács (Kocsmáros)


## Filmin kazandığı ödülller.
  - 1979 Yeni Delhi Film Festivali Büyük Ödülü
  - 1980 Salamanca Film Festivali Büyük Ödülü


## Filmin konusu.
Film, Macaristanlı bir grup yoksul köylünün yalnızca para kazanmak amacıyla Almanya'ya gelip bir toprak sahibinin arazisinde çalışmalarını konu edinir. Ancak dönem Hitler'in yönetimindeki Nazi Almanyası dönemidir. Doğal olarak Macarlar, bazı zorbalıklara ve cinayetlere tanık olurlar. Film, Macarların yoksullukla çaresizlik arasında, Almanların tarlalarında çalışma zorunluluğu ikilemi arasında kalmalarını anlatır.
# Quake II
Quake II, id Software tarafından geliştirilerek, Activison tarafından 1997 senesinde dağıtılan bir FPS bilgisayar oyunudur.


## İsimlendirilme.
Quake ile aynı ismi taşıyor olsa da bir devam oyunu değildir. İsimlendirilme pazarlama nedenlerinden dolayı gerçekleştirilmiştir.
Aynı durum Quake III Arena için de geçerlidir. Doğrudan devam oyunu olarak Quake 4 2005, daha sonra ise Quake II'den önce yaşananları konu alan 2007 tarihinde çıkarılmıştır.


### Quake II motoru.
Oyunun motoru piyasada bulunan birçok geliştirici tarafından kullanılmıştır.


## Quake II RTX.
NVidia firması, Quake II'ye ray-tacing teknolojisini ekleyip, silah modellemeleri ve kaplamaları yenileyerek Quake II RTX versiyonunu geliştirdi. Quake II RTX, 6 Haziran 2019'da ücretsiz olarak dağıtılacak.
# Cemal Özgürsel
Cemal Özgürsel, (d.12 Kasım 1955, Cihangir) Kıbrıs Türkü besteci, müzisyen ve müzik öğretmenidir.
12 Kasım 1955'te Britanya Kıbrısı'nda bir Türk köyü olan Cihangir'de doğdu. İlkokulu Cihangir'de, ortaokulu Gönendere Ortaokulu'nda okudu. Gitarla bu yıllarda tanışmıştır. Lefkoşa Türk Lisesi'ni (1970-1973) bitirdikten sonra Atatürk Öğretmen Akademisi'nden (1973-1976) mezun olmuştur. KKTC Milli Eğitim Bakanlığı hizmetinde 20 yıl müzik öğretmenliği yaptı. 1980'de GAZİ-SET Orkestrası'nı kurdu. "Canım Kıbrısım" ve "Salamis" albümlerini çıkardı. Sevilen şarkıları arasında "Dillirga", "Feslikan", "Portakal Atışalım", "Çaresiz", "Gel Kardeşim Kıbrıs'a", "Kasırga", şarkılarının bestesinde ve söz yazarlığında katkısı vardır. Grubu 1993'te sonlandıktan sonra yine GAZİ-SET grubundan arkadaşı Hüseyin Yücelten ile birlikte Girne bölgesindeki otellerde yaklaşık 15 yıl boyunca canlı müzik programları yaptılar. Beste ve düzenleme çalışmalarına devam etmektedir.
"Esaretten Özgürlüğe" isimli danslı oyunun müziklerini hazırlamıştır. Oyun, Mayıs 2003'te gösteriye çıkmıştır.
Klasik gitar, pop gitar, piano ve org dersleri vermektedir. Kıbrıs, Lefkoşa'da yaşamaktadır.
# Rijit cisim
Rijit cisim, mekanikte iç ve dış etkiler altında deformasyona uğramayan ve şekil değiştirmeyen maddedir. Bu etki dışarıdan etki eden bir kuvvet veya moment olabileceği gibi, cismin içinde oluşan kesit-tesir etkileri de olabilir. Gerçekte, her cisim bir miktarda deforme olacağından dolayı ideal bir kabul olabileceği gibi, bu deformasyonun çok minimal olmasından dolayı göz ardı edilebileceği durumlar da kabul edilebilir.
"'Rijit cisimlerin mekaniği";Rijit cisimlerin kuvvet etkisindeki davranışını ele alan bilim dalına rijit cisimler mekaniği denir.
# Elastisite modülü
Elastisite modülü, malzemenin kuvvet altında elastik şekil değiştirmesinin ölçüsüdür. Tanımı gereği; birim kesit alanına sahip bir malzemede (genellikle 1 mm2), birim boyu bir kat artırmak için (örneğin 1 metrelik teli 2 metre yapmak için) uygulanması gereken birim kuvveti gösterir. Kimi kaynaklarda Young modülü olarak da geçer. Bulk modülü, Shear (Kesme) modülü gibi malzemelerin mekanik özelliklerinden bir tanesidir.
Elastik deformasyondaki birim uzama ile normal gerilme (çekme ya da basma gerilmesi) arasındaki doğrusal ilişkinin bir sonucu olup, bir birim uzama başına gerilme olarak tanımlanır. Elastisite modülünün SI birimi Pascal (Pa)'dır. Örneğin, yapı çeliği için elastisite modülü Eçelik=2×1010 N/m2, alüminyum için Ealüminyum=7×1010 N/m2'dir.
Birim uzama ile normal gerilme (çekme ya da basma gerilmesi) arasındaki doğrusal ilişki şöyle tanımlanabilir::
Elastisite Modülü (E) =Normal Gerilme (σ) / Birim Uzama (ϵ)
# Abant alabalığı
 - YÖNLENDİRME 
Abant alabalığı ya da Abant alası ("Salmo trutta abanticus"), Salmonidae familyasından sadece Türkiye'de Abant gölünde bulunan bir alabalık alt türü.
Açık sarı bir rengi ve üzerinde rastgele dağılmış siyah benekleri vardır. Kaba yapılı bir vücuda ve kısa bir buruna sahiptir. Dağ alabalığı ve Deniz alabalığına benzer, ama yan tarafındaki kırmızı benekleri ile bunlardan rahatlıkla ayırt edilebilir. Abant alabalığı ortalama 20 cm uzunluğundadır, ama 60 cm uzunlukta yakalanmış olanları da vardır. Ömürleri ortalama 4 yıl, en fazla 7 yıldır. Üreme zamanları Kasım ile Aralık ayı dönemindedir.
# Kafkas alabalığı
 - YÖNLENDİRME 
Kafkas alabalığı ya da Kafkas alası ("Salmo trutta caspius"), Salmonidae familyasından Kafkasya ve Türkiye'nin kuzey doğusunda bulunan bir alabalık alt türü.
Vücutları siyahımsı gridir ve vücutlarının ön kısmı ve başlarının üstünde bulunan koyu lekeler mavimsi halkalarla çevrilidir. Yan çizgileri boyunca ve alt taraflarında kırmızı benekleri ve solungaç kapaklarının ön tarafı üzerinde bir leke ve sırt yüzgeçlerindede lekeler vardır. Hafif girintili bir kuyruk yüzgeçleri vardır.
Üreme zamanları ekim ayından şubat ayına kadar sürer.
# Büyük benekli alabalık
 - YÖNLENDİRME 
Büyük benekli alabalık ya da Dağ alabalığı, Dağalısı ("Salmo trutta macrostigma", syn. "Salmo cettii"), Salmonidae familyasından Türkiye'nin en yaygın ve en büyük alabalık türüdür. Adını üzerindeki benek ve şekillerden alır. Türkiye'nin güneyinde, doğusunda, kuzey doğusunda ve diğer bölgelerden kopuk bir şekilde ege bölgesinin kuzeyinde bulunur. İçme suyu kalitesindeki sularda yaşar. Özellikle orman içi sularda yaygındır.
Siyahımsı gri renkli vücudu mekik şeklindedir ve yan tarafları yassıdır. Yüzgeçleri dikensiz ve çok küçüktür. Sırt yüzgeci siyah lekeli ve kuyruk yüzgeci çatallıdır. Yan çizgisinin üzerinde küçük noktaların kümeleşmesinden meydana gelen bir sıra 10 ila 12 adet iri kırmızı benekleri bulunur.
Büyük benekli alabalıklar ortalama 30 cm uzunlukta ve 0,5-1 kilo ağırlıkta, en büyükleri 1 metre ve 25 kilo olurlar.
Üreme zamanları Eylül ayından mart ayına kadar uzanır. Yumurtlaması soğuk (5-7 C°), berrak ve bol oksijenli orman içi akarsularının kaynak kısımlarında sonbaharda olur. 3,5-4,0 mm çapındaki yumurtalardan larvalar 400 gün derece civarında çıkar. Karnivor olup, sulardaki sinek larvaları, kabuklular ve diğer balıkların larva ve yavrularıyla beslenirler.
Türkiye'de avlanması yasaktır. Ancak son yıllardaki aşırı ve bilinçsiz avlanma, suların kirlenmesi, barajlar, sulardaki rejim değişikliği, seller, heyelanlar ve erozyondan dolayı nesilleri hızla azalmaktadır.
# Deniz alabalığı
 - YÖNLENDİRME 
Deniz alabalığı ("Salmo trutta trutta"), alabalıkgiller (Salmonidae) familyasından olup alabalıkların atası olarak görülür. Çoğu diğer alabalıklar gibi tatlısuda değil tuzlu suda yaşar.
Ortalama 60 cm, ama iyi şartlar altında 130 cm ve 20 kilodan fazlasına kadar varabilirler. Mekik şeklinde olan vücutlarının yanları gümüşümsü gri, sırtları gri-yeşil ve karın kısımları beyazdır.
Küçük balıklardan ve karideslerle beslenirler. Avrupa'nın denizlerinden kuzey denizine ve Biskaya'ya kadar yayılmışlardır.
Deniz alabalığı aynı somon balığı gibi göçebe bir balıktır ve bu balık ile birçok diğer özellikleri de ortaktır.
Denizlerde büyük mesafeler kat eder ve yumurtlamak için küçük ırmakların bile dar üst kesimlerine kadar çıkar. Üreme zamanları kışın gerçekleşir. Akarsuların çakıllı kısımlarında kazdıkları kuyucuklara yumurtlarlar. Sonra bu yumurtalardan çıkan yavrular 1 ila 5 yıl bu tatlısuda yaşarlar ve sonra denize göç ederler. Göç ederken bir günde 40 kilometreye kadar geride bırakabilirler.
# Ters eğik çizgi
Ters eğik çizgi, eğik çizginin tersi olup bilgisayar yazılımlarında art arda gelen dizinleri birbirinden ayırt etmek için kullanılır.


## Örnek.
C:\Dos>MD\Oyun
# Ballon d'Or
Ballon d'Or (Altın Top), Fransız dergisi "France Football" tarafından 1956'dan beri verilen ve bir önceki sezonda en iyi performansı gösteren oyuncuyu onurlandırmak için verilen yıllık futbol ödülüdür.
Spor yazarları Gabriel Hanot ve Jacques Ferran tarafından tasarlanan Ballon d'Or, 2006'ya kadar yalnızca futbol gazetecilerinin oylamalarına dayanıyordu. Başlangıçta yalnızca Avrupa'dan oyunculara veriliyordu ve yaygın olarak Avrupa'da Yılın Futbolcusu ödülü olarak biliniyordu. 1995'te Ballon d'Or, Avrupa kulüplerinde aktif olan tüm oyuncuları kapsayacak şekilde genişletildi. Ödül, 2007'de dünyanın dört bir yanından tüm profesyonel futbolcuların katılabildiği küresel bir ödül haline geldi; ayrıca, 2016'da yalnızca gazetecilere geri dönmeden önce, millî takımların teknik direktörleri ve kaptanlarına da oy kullanma hakkı verildi.
2010 ve 2015 yılları arasında FIFA ile yapılan bir anlaşmayla ödül geçici olarak FIFA Dünyada Yılın Futbolcusu ödülüyle birleştirildi ve FIFA Ballon d'Or olarak tanındı. Bu ortaklık 2016 yılında sona erdi ve ödül Ballon d'Or'a geri dönerken, FIFA da kendi ayrı yıllık ödülü olan FIFA En İyi Erkek Futbolcu ödülüne geri döndü. 2022 yılında "France Football", Ballon d'Or kurallarını değiştirdi. Zamanlama değiştirildi, böylece ödüller bir takvim yılı içindeki başarılara göre değil, bir futbol sezonu için verildi ve ayrıca son FIFA Erkekler Dünya Sıralaması'ndaki ilk 100'den, her ülkeden bir temsilcinin yer aldığı uzman gazetecilerden oluşan uluslararası bir jürinin ödülün sahibini seçmesi kararlaştırıldı. UEFA, 2024'ten beri Ballon d'Or galasını ortak düzenliyor ve "France Football" oylama sistemini ve Ballon d'Or adını koruyor.
Lionel Messi, Ballon d'Or'u rekor bir şekilde sekiz kez kazandı, onu beş ile Cristiano Ronaldo izledi. Johan Cruyff, Michel Platini ve Marco van Basten ödülü üçer kez kazanırken, Alfredo Di Stéfano, Franz Beckenbauer, Kevin Keegan, Karl-Heinz Rummenigge ve Ronaldo ödülü ikişer kez kazandı. Ousmane Dembélé, ödülün şu anki sahibi ve en son 2025'te kazandı.


## İstatistikler.
### Futbolculara göre kazananlar.
Liste, en az bir kere kazanıp, aynı zamanda ikinci veya üçüncü sırada yer alanları içerir.
# Pip
Pip, South Park'taki tek İngiliz asıllı insandır. İngiltere'den öğrenci değişim programı çerçevesinde gelmiştir. İngiliz olduğu için çocuklar onu hiç sevmez. Aslında Pip Charles Dickens'ın Büyük Umutlar romanındaki kendi otobiyografisidir. Trey Parker ve Matt Stone, Charles Dickens'ı sevmedikleri için onu da South Park'a ezik birisi olarak eklemişlerdir. Annesi ve babası ölmüştür. 201 bölümünde Mecha (Barbra) Streisand, ayağıyla Pip'i ezerek öldürdü. Bu bölümden sonra Pip diğer bölümlerde olmadı.
# Ogosta
Ogosta, kuzey Bulgaristan'da bulunan, Tuna Nehri'nin bir koludur. Kaynağı, Sırbistan sınırındaki Vrazha Glava Zirvesi (935 m) olarak bilinir. Çiprovtsi, Montana ve Miziya şehirleri bu nehrin etrafında kurulmuştur.
# Millî Türk Talebe Birliği (1916)
Millî Türk Talebe Birliği (kısaca MTTB), 14 Aralık 1916 yılında Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı içerisinde iken Dar'ül Fünun (üniversite) gençliğini bir araya getirmek amacı ve Türkçü bir düşünce ile İttihat ve Terakki Fırkası tarafından kurulan MTTB, Millî Mücadele döneminde sessizliğe bürünse de cumhuriyetin ilk yıllarında yeniden etkin olmuştur. Birlik 1936 yılında izinsiz düzenlediği "Hatay'ın Türkiye'ye katılımını destekleme mitingi" nedeniyle kapatıldı.


## Osmanlı dönemi.
Millî Türk Talebe Birliği'nin ilk kuruluşu Devlet-i Âli'nin son dönemlerinde, İttihat ve Terakki tarafından gerçekleşti. İttihat Terakki bu dönemde Pan Türkist bir düşünce hareketi geliştirmişti. Bu amaçla kurulan teşkilatlardan birisi de Milli Türk Talebe Birliği idi. Bu dönemde yapılan en önemli faaliyet Yeşilköy'deki, Rusların 93 Harbi (1876-1877) anısına diktikleri anıtın yıkılmasıdır.


## Cumhuriyet dönemi.
Bu dönemde MTTB resmî ideoloji ile ortak tavır izlemiştir. Bu dönemin ilk yıllarında MTTB aktif bir teşkilat değildir. MTTB bu dönem içerisinde etkinliklerini genelde Türk Ocakları ile işbirliği içinde yürütmüştür. Bu dönemde "Birlik" adlı bir dergi çıkarılmıştır. MTTB bu dönemde Turancı çizgide yer almıştır. "Vatandaş Türkçe konuş!" kampanyası bu dönemin önemli faaliyetlerindendir.
Daha sonraki yıllarda Demokrat Parti döneminde çeşitli bakanlıklar yapan ve Yassıada Yargılamaları'nda yargılanan İTÜ Yüksek Mühendislik Okulu talebesi Ahmet Tevfik İleri bu dönemde MTTB genel başkanlığı görevini yürütmüştür.
Bu dönemde Türkiye'nin önemli sorunlarından biri de Hatay Sorunu'dur. Bu nedenle MTTB Hatay'ın Türkiye'ye katılımını desteklemek amacıyla bir miting organize etmek istediyse de bu isteği reddedildi. Buna rağmen Birlik programından vazgeçmedi ve mitingi düzenledi. İzinsiz yapılan bu miting dolayısıyla İçişleri Bakanlığı'nın yazılı emri ile 22 Kasım 1936 tarihinde Millî Türk Talebe Birliği kapatıldı.
MTTB 1946 yılında Edebiyat Derneği Başkanı Reha Köseoğlu, Hukuk Derneği Başkanı Tahsin Atakan, Tıp Derneği Başkanı Rehai İslam tarafından, merkezi İstanbul'da olmak üzere, "Millî Türk Talebe Birliği" adıyla tekrar kuruldu.
# Hapisten kaçış
Hapisten kaçış bir mahkûmun hapisten resmi olmayan bir şekilde ya da yasadışı yollarla ayrılmasıdır. Hapisten kaçışlar neredeyse her zaman mahkûmun yakalanması ve geri gönderilmesiyle sonuçlanmaktadır.


## Kaçış yöntemleri.
Hapisten kaçışlar iki kısma ayrılabilir:


### Spontane.
Mahkûm hapisten kaçmak için bir fırsat yakalar ve onu kullanılır. (bir kapının kazara açık unutulması gibi.) Mahkûm daha önce kaçışı aklından geçirmemiş olabilir, ama özgürlük şansı kaçışını sağlar.


### Planlı.
Eğer bir mahkûm hapisten başarıyla nasıl kaçılacağını belirmeleye çalışırsa planlı kaçış yapmış olur. Bu en sık kullanılan yöntemdir.


## Geçmişteki ünlü kaçışlar.
Tarihte birçok ünlü hapis kaçışı vardır.
  - Frank Morris, John Anglin ve Clarence Anglin kaçılamaz Alcatraz Adası hapishanesinden kaçtılar.
  - Aralık 1979'da siyasi mahkûmlar Tim Jenkin, Stephen Lee ve Alex Moumaris Güney Afrika'nın yüksek güvenlikli Pretoria Hapishanesinden kaçtılar. 18 aylık planlama, test, hazırlık yaparak, kilitlerin nasıl açılacağını ve anatharların nasıl yapılacağını öğrenerek bu üçlü hapishaneye geldikleri yoldan aynı şekilde 10 kilitli kapı aşarak çıktılar.
  - Sovyet ajanı George Blake Wormwood Scrubs hapishanesinden 22 Ekim 1966'da Sean Bourke yardımıyla kaçtı  her ikisi de güvenli bir şekilde Sovyetler Birliğine ulaştı.
  - Alman Kraliyet Hava Servisi Kapitänleutnant Gunter Plüschow 1915 yılında Donington Hall hapishanesi savaş kampından kaçtı.
  - Coldtiz Kalesi 2. Dünya Savaşı sırasında 'kaçış denemesi' yapılan bir savaş kampı olarak kullanıdı  300'den fazla kaçış denemesinde 130 mahkûm kaçtı, 30 tanesi ayağını toprağa normal olarak bastı. Kaçışlarda tünel kazanlar, kendini muhafız gibi gösterenler, kanalizasyondan sürünenler ve hatta bir planörü duvarların üzerinden aşırmayı planlayanlar bile oldu.
  - 2. Dünya Savaşında bir Fransız direnişçi olan André Devigny, hücre arkadaşıyla Lyon'daki Montluc Askeri Hapishanesinden Nisan 1943'te kaçtı.
  - Jack Sheppard ayrıntılı planlar yaparak ve muhafızların bulunduğu yerleri/zamanları dikkatlice not ederek birçok kez hapisten kaçtı.
  - Texas 7 kaçışı.
  - Mahkûmlar Whitemoor hapishanesinden silah kullanarak kaçtılar.


## Popüler kültürde kaçışlar.
### Gerçek.
  - Alcatraz'dan kaçış Frank Morris ve Anglin kardeşlerin hapisten kaçışını betimliyor.
  - Büyük Kaçış savaş kampı mahkûmlarının özgürlüğe olan kazılarını içeriyor.


### Hayali.
  - Monte Cristo Kontu
  - TV dizisi Prison Break karışık bir kaçış planı içeriyor.
  - The Shawshank Redemption
  - Papillon
  - 2001 Haydutlar (film) filminin başlangıç sahnesinde iki başrol oyuncusu fırsatçı bir kaçış yapıyorlar.
  - Kaçış Planı filmi
# Marco Simone
 Forvet
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 #YÖNLENDİRME 
Marco Simone (d. 7 Ocak 1969, Castellanza), İtalyan eski futbolcu, teknik direktör. 10 sezon formasını giydiği Milan ile dört Serie A şampiyonluğunun yanı sıra, Paris Saint-Germain formasıyla kupa ile Lig Kupası ve Monaco formasıyla bir Ligue 1 şampiyonluğu yaşadı. Futbolculuk kariyerini sonlandırmasının ardından, 2011-2012 yılları arasında Monaco takımının teknik direktörlüğünü yaptı.


## Başarıları.
### Futbolcu olarak.
 - Milan
  - Serie A: 1991-92, 1992-93, 1993-94, 1995-96
  - UEFA Şampiyonlar Ligi: 1989-90, 1993-94
  - UEFA Süper Kupası: 1989, 1994
  - Kıtalararası Kupa: 1989
 - Paris Saint-Germain
  - Coupe de France: 1998
  - Lig Kupası: 1998
 - Monaco
  - Ligue 1: 1999-2000
# Etoburlar
Etoburlar ya da karnivorlar, ana besin kaynağı et olan canlılar. İkincil tüketiciler olarak da adlandırılırlar. Etobur sınıflaması yapılırken "ana besin kaynağı" göz önünde bulundurulur. Yani herhangi bir nedenle nadiren ot yiyen bir hayvan etobur kabul edilmeye devam edilir.


## Etoburların beslenme alışkanlıkları.
Otoburlar (Herbivorlar/"Birincil tüketiciler") ve Omnivorlardan (hepçil) farklı olarak etoburların beslenmeleri neredeyse sırf etten oluşur.
Etcilmemeliler, bazı Keseliler, Kuşlar, Balıklar, Sürüngenler ve diğer hayvan sınıfları içinde etoburlar bulunur. Ama sırf hayvanlar değil, bitkiler ve mantarlar da etobur olabilirler.


## Etobur ve etçil arasındaki fark.
Etobur ile Carnivora (Etçiller) kavramları sıklıkla karıştırılır. Karnivor et ile beslenen bütün canlılar için kullanılır. Bu canlılar hayvan, bitki veya mantar olabilir. Carnivora ise memeliler sınıfının belli bir takımıdır.
# Holozoik
Holozoik formlar besinlerini katı parçacıklar halinde alan, sindirip emilimlerini sağlayan canlılardır. Hayvanların çoğu bu gruba dahildir. Holozoik olarak beslenen hayvanlar, aldıkları besin yapısına göre:
  - Herbivor (sadece bitkilerle beslenenler)
  - Karnivor (sadece etle (diğer hayvanlar) beslenenler)
  - Omnivor (hem bitki hem hayvanlarla beslenenler)
olmak üzere 3 alt gruba ayrılır. Bazı araştırıcılara göre hayvanlar:
  - Eurifag (her şeyi yiyebilen hayvanlar)
  - Stenofag (belirli besinlerle beslenen hayvanlar) olmak üzere ikiye ya da,
  - Monofag
  - Oligofag
  - Polifag olmak üzere üçe ayırırlar.
# Camp Nou
Camp Nou (Katalanca 'yeni saha') veya şu anki adı ile Spotify Camp Nou İspanya'nın Barselona şehrinde bulunan ve 99.354 seyirci kapasitesi ile Avrupa'nın en büyük futbol stadyumudur.
La Liga'nın en önemli takımlarından Barcelona, iç saha maçlarını bu stadyumda yapar. Tüm dünyada "Camp Nou" olarak anılan stadyumun resmî ismi Estadi del Futbol Club Barcelona ('FC Barcelona Stadyumu')'dur. Ayrıca Katalonya millî futbol takımının da sahasıdır.
24 Eylül 1957 tarihinde açılan stadyumun hemen yanında, FC Barcelona kulübünün 8.500 kapasiteli kapalı spor salonu Palau Blaugrana, onun yanında da FC Barcelona B'nin maçlarını yaptığı Mini Estadi bulunmaktadır.
15.05.2022 yılında yapılan sponsorluk anlaşmasına göre; önde gelen müzik yayın platformu Spotify, 310.000.000$ karşılığında stadın isim haklarını satın aldı. Sponsorluk anlaşması gereği 01.07.2022 tarihinden itibaren stadın adı Spotify Camp Nou olarak değiştirildi.


## Yapılışı.
Barcelona'nın eski stadı Camp de Les Corts'un daha fazla büyütülememesi nedeniyle 28 Mart 1954'te yeni stadyum Nou Camp'ın inşası başladı. 1957 yılında resmî açılışı yapılmıştır.


## Tarihi.
Stadyum, tarihte birçok önemli olaya ev sahipliği yapmıştır. 1982 FIFA Dünya Kupası için kapasitesi 125.000'e çıkartılmıştır. Daha sonra UEFA'nın kuralları gereği kapasitesi düşürüldü. 2010 yılında son bulan çalışmalar sonucu kapasitesi 100.000'e çıkarılmış, koltuklar yenilenmiş ve stadyumun üstü kapatılmıştır.


## Gelecek planlar.
Stadyumun kapasitesinin 15.000 arttırılması hedeflenmektedir. Eğer bu gerçekleştirilirse Nou Camp, Avrupa'nın en büyük, dünyanın da May Day Stadyumu ve Salt Lake Stadyumu'nun ardından 3. en büyük stadyumu olacaktır.
# Filarmonia İstanbul
Filarmonia İstanbul, İstanbul Oda Orkestrası çekirdek kadrosu üzerine nefesli ve vurmalı çalgıların ilave edilmesiyle Hakan Şensoy ve Cihat Aşkın önderliğinde oluşturulan ve 2004 yılından beri İstanbul'da düzenli konserler veren senfonik orkestra.
Orkestra, Kadıköy Belediyesi'yle yaptığı iş birliği sonucu İstanbul'un Anadolu yakasında yerleşik olarak konserler vermektedir. Çalışmalarını Hakan Şensoy ile sürdürmektedir.
Konserlerinde genellikle Türk bestecilerinin eserlerine yer veren Filarmonia İstanbul, 2004 yılından itibaren biri orkestraya ithaf edilmiş on bir eserin dünyada ilk seslendirilişlerini gerçekleştirdi. Orkestra, bu eserlerden dördünü kendi olanakları ile ısmarlamıştır.
Orkestra, konserlerinde Fazıl Say, Cihat Aşkın, Peter Jablonsky, Rafael Wallfisch, Tedi Papavrami, Suela Mulaj, Bruno Schneider, Mahir Kalmek, Placido Domingo ve Shlomo Mintz gibi tanınmış solistlere ve Terence Blanched Band, Bee Gees Band, George Benson Band gibi sıra dışı gruplara eşlik etmiştir.
# Abbas Abdulla
Abbas Abdulla (12 Mayıs 1940, Bolnisi - 4 Eylül 2019), Azeri şair.
Babası o doğmadan Sovyetlerce "Türkiye sevgisi" nedeniyle hapsedilmiştir. 1984'te Türkiye'ye gelen şair, Ürgüp'te bir konferans verirken bir ihtiyar ona yaklaşıp "gel seni bir öpeyim" demiş ve gitmiş. Bakü'ye geri döndüğünde bir KGB görevlisi, öpen kişinin babası olduğunu söylemiştir. Şair, Türkiye'de babasını aramış ancak bulamamıştır. Şiir kitaplarından bazıları Ağlı Garalı Dünya, Üzü Dan Yerinә ve Sonsuzluğa Gedәn Karvan'dır.
Ayrıca Konsolosluk da yapmıştır.
# 20. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)
20. Kolordu, İsmet Bey komutasında Kudüs'te, Megiddo'da savaştı. Mondros Ateşkes Anlaşması'ndan sonra, Ereğli-Konya-Ankara yoluyla Ankara'ya gelmiş ve Türk Kurtuluş Savaşı'na katılmıştır.


## I. Dünya Savaşı.
### Aralık 1916 Savaş Düzeni.
Aralık 1916'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
  - 20. Kolordu (Makedonya Cephesi, Komutan: Mirliva Abdülkerim Paşa)
   - 49. Tümen (Komutan: Miralay Mahmut Bey)
    - 144. Piyade Alayı (Komutan: Kaymakam Adil Bey)
    - 145. Alay (Komutan: Binbaşı Ali Rıza Bey)
    - 146. Alay (Komutan: Kaymakam Schierholz)
    - 46. Topçu Alayı (Komutan: Binbaşı M. Behçet Bey)
   - 50. Tümen (Komutan: Kaymakam Şükrü Naili Bey, Kurmay Başkanı: Yüzbaşı Tevfik Bey)
    - 157. Piyade Alayı (Komutan: Kaymakam Akif Bey)
    - 158. Piyade Alayı (Komutan: Binbaşı Nedim Bey)
    - 169. Piyade Alayı (Komutan: Kaymakam Servet Bey)
    - 50. Topçu Alayı (Komutan: Binbaşı Sadık Bey)


### Ağustos 1917 Savaş Düzeni.
Ağustos 1917'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
  - 20. Kolordu (Suriye-Filistin)
   - 16. Tümen, 54. Tümen


### Haziran 1918, Eylül 1918 Savaş Düzeni.
Haziran 1918, Eylül 1918'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
  - 20. Kolordu (Filistin)
   - 26. Tümen, 53. Tümen


## Mondros Sonrası.
### Kasım 1918 Savaş Düzeni.
Kasım 1918'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
  - 20. Kolordu (Suriye)
   - 1. Tümen, 43. Tümen


### Ocak 1919 Savaş Düzeni.
Ocak 1919'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
  - 20. Kolordu (Anadolu, Ereğli)
   - 23. Tümen (Afyon)
    - 3. Piyade Alayı, 58. Piyade Alayı, 143. Piyade Alayı
   - 24. Tümen (Ereğli)
    - 69. Piyade Alayı, 89. Piyade Alayı, 159. Piyade Alayı
# Vitalizm
Vitalizm veya dirimselcilik, ilke olarak hem ruhtan hem de organizmadan ayrı bir hayatı kabul eden fizyolojik öğreti. Bu görüş, bütün uzvi aksiyonları kapsar.
Dirimselcilik bir yandan animizme ve özellikle ruh ile beden arasında aracı bir güç kabul ettiği için Van Helmont'un animizmine, öte yandan da, tekçiliğe veya biyolojik monizme bağlanır. Zira hayati kuvvet, ne mutlaka akla uygun ne de mutlaka ölümsüzdür; böylece tabiatın diğer güçleri ile aynı değerde sayılabilir, ilk dirimselciler Pythagoras ve Aristoteles olmuştur. Ama bu görüş, en mükemmel ifadesini, Montpellier okulunda ve özellikle, Barthez'de buldu.
Barthez'e göre, hayati olaylar, canlıların dışında, benzerine rastlanmayan bir gücün sonuçlarıdır. Bu fikirler, Bichat, Cuvier, Johannes Müller gibi birçok fizyolojist tarafından kabul edilmiştir. Hattâ bugün bile, bu fikirleri tutanlar vardır.
Legallois tarafından soğancığın rolünün keşfi, ayrıca eski hekimlerin pek sevdikleri hayati sacayağı, yani hayatın üç kaynağı kavramı hayat merkezleri konusunda bir kesinliğe varılmasına yol açtı, böylece hayata nesnel bir varlık verilmiş olduğu sanıldı. Fakat, çok geçmeden, özellikle Bichat'nın etkisiyle, hayatın tek bir merkezde bulunduğu varsayımı önemini kaybetti, öyle ki, dirimselcilik, Rostan'ın örgencilik nazariyesiyle aynı şey oldu. Bu görüş de, daha sonraki buluşların etkisiyle yeni dirimselcilik görüşüne yol açtı. Yeni dirimselcilikten bugün yalnız yön fikri kalmıştır.
# 2006-07 Süper Lig
2006-07 Süper Lig, Süper Lig'in 49. sezonudur. 4 Ağustos 2006 tarihinde oynanan Ankaraspor-Galatasaray karşılaşmasıyla başladı. 34 hafta süren mücadele 27 Mayıs 2007'de son buldu. İddia Lig A 2005-06 sezonunda ilk iki sırayı alan Bursaspor, Antalyaspor ve play-off galibi Sakaryaspor 2006-07 sezonunda Süper Lig'de yer aldı. Sezonu Fenerbahçe, kuruluşunun 100. yıldönümünde şampiyon olarak tamamladı. Lig sonunda son 3 takım olan Antalyaspor, Kayseri Erciyesspor ve Sakaryaspor, 1. Lig'e düştü.
# Bruno Bozzetto
Bruno Bozzetto (d. 3 Mart 1938, Milano, İtalya), İtalyan çizgi film animatörü, başlıca politik ve hicivli doğa olmak üzere pek çok kısa kısa metrajlı film ve animasyonun yaratıcısıdır. 


## Hayatı.
1958'de 20 yaşındayken ilk kısa animasyon filmi olan "Tapum! Silah'ın Hikayesi"ni yarattı. En ünlü karakteri bahtsız 'Signor Rossi' (Bay Rossi), 3 filmin baş rolünü üstlenmiş ve birçok kısa animasyonunda gene baş rolü oynamıştır.
1965'te, Bozzetto 20 yılı aşkındır feature-length animasyon filmleri hazırlayan ilk İtalyan oldu: "Batı ve Soda", bir Batılı Amerikan taklit filmi. 1968'de "VIP Erkek Kardeşim Süpermen", bir süper kahramanın yan ürünü. Bilinen eserlerinden biri ise 1976'daki filmi "Allegro Non Troppo", kısa parçaların klasik müzikle Disney'in "Fantazya"sını montajla birleştirerek, ama doğadaki daha güldürücü, ekonominin yapılış tarzı ve daha çok aydınlanmış öyküsel konular içerir. Uzun bir aradan sonra, 1987'de canlı bir aksiyon filmi yarattı, "Çin Lokantası'nın Altında", tarihöncesine ilişkin animasyon filmi pilot "Mammuk'u" (2002) yapmadan önceki son feature filmiydi.
1995'te Hanna-Barbera'nın "Ne Çizgi Filmdi Ama" serisinin "Yardım?" ismiyle kısa animasyonunu yarattı ve 1996'da RAI ve Çizgi Film (Avrupa Birliği Medya Programı)'in işbirliğiyle 26 bölümlük televizyonda çizgi film "Spaghetti Ailesi"'ni yarattı.


## Kısa metraj filmleri.
  - 1976: "Bay Rossi Mutluluk Arıyor" 
  - 1977: "Bay Rossi'nin Hayalleri"
  - 1977: "Bay Rossi'nin Tatili"
  - 1995: Help?
  - 1999: Europa&Italia
  - 2003: Olympics
  - 2025: Sapiens?


## Ödülleri.
  - 1998: Zagreb 13. Dünya Animasyon Filmleri Festivali, Hayat Boyu Başarı Ödülü "evrensel animasyon sanatına olan olağanüstü katkı ve geliştirmesinden" dolayı
  - 2000: Zagreb Film Festivali, Özel Jüri Ödülü "insan çeşitliliğindeki orijinal gözlemi' nedeniyle
  - 2001: Tahran 2. Uluslararası Animasyon Festivali, Özel Jüri Ödülü ("Avrupa ve İtalya")
  - 2003: Bergamo Uluslararası Sinema Festivali, Kariyer Ödülü (Premio delle Mura)
  - 2025: RAM Film Festival, Premio Cultura Animata, "Sapiens?" ile.
# Monera
Monera (Yunanca - μονήρης (monḗrēs), "tek", "yalnız"), prokaryotlardan oluşan biyolojik bir âlemdir. Bu nedenle, çekirdeği olmayan tek hücreli organizmalardan oluşur.
Monera taksonu ilk kez 1866'da Ernst Haeckel tarafından bir şube olarak önerildi. Daha sonra bu şube 1925'te Édouard Chatton tarafından âlem mertebesine yükseltildi. Monera taksonu ile yaygın olarak kabul edilen son mega sınıflandırma, 1969'da Robert Whittaker tarafından kurulan beş âlem sınıflandırma sistemiydi.
Carl Woese tarafından 1977'de tanıtılan ve yaşamın evrimsel tarihini yansıtan üç âlemli taksonomi sistemi altında, Monera âleminde bulunan organizmalar Arkeler ve Bakteriler (üçüncü üst âlem olarak Ökaryotlar ile) olmak üzere iki üst âleme ayrılmıştır. Ayrıca, şu anda Arkeler ve Ökaryotlar'ın her ikisinin de birbiriyle Bakteriler ile olduğundan daha yakından ilişkili olduğuna inanıldığından, Monera taksonu parafiletiktir (en yakın ortak atalarının tüm torunlarını içermez). "Moneran" terimi, bu grubun üyelerinin gayrî resmi adıdır ve bazen her iki üst âlemin bir üyesini belirtmek için kullanılmaktadır ("prokaryot" terimi gibi).
Çoğu bakteri Monera altında sınıflandırılmıştı. Fakat bazı siyanobakteriler (genellikle mavi-yeşil algler olarak adlandırılır), fotosentez yapma yetenekleri nedeniyle başlangıçta Plantae altında sınıflandırıldılar.
# Moroni
Moroni, Komorlar devletinin başkenti ve en büyük şehri. Uluslararası bir havaalanının bulunduğu şehrin nüfusu 40.000'dir. Moroni limanından, ülkenin diğer adalarına, Madagaskar'a ve batı Afrika sahilindeki şehirlere düzenli ulaşım yapılmaktadır.
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME
# Otoburlar
Otoburlar ya da herbivor bitkisel organizmaları besin olarak kullanan hayvanlardır. Birincil tüketiciler olarak da adlandırılırlar. Karasal ortamdaki otobur formlarının esasını böcekler, kemirici memeliler ve gevişgetirenler oluşturur.
 Deniz ve tatlı sularda ise; fitoplanktonik organizmalarla beslenen küçük boylu kabuklular (Crustacea) ve yumuşakçalar (Mollusca) türleridir.
# Vokaliz
 
Vokaliz, Türk a capella müzik grubu.
2004 yılında kuruldu. Çalışmalarına Kadıköy'de bir prova / kayıt stüdyosunda başlayan topluluğun ilk kaydı Yalnızım parçası oldu. Vokaliz, makamsal doğu müziği ile tonal (batı) müziğini birleştiren bir vokal topluluğu olarak çalışmalarına devam etti. Grup, makamsal doğu müziğinin kendine has söyleme tarzını ve komalı seslerini bozmadan, batı armonisi ve biçimleriyle birleştiren bir anlayışı benimsemiştir.
Grup, Hababam Sınıfı filminin yeni bölümlerinden birinde de sesiyle yer aldı. Topluluk, sahne performanslarında, Türk sanat müziğinden halk müziğine, poptan hip hopa pek çok farklı tür ve biçimi kaynaştırmaktadır.
Vokaliz, anadolu'nun anonim müziğinin yanı sıra, popüler Türk müziği ve klasik müziğin bilinen melodilerini ve topluluğun kendi bestelerini de yorumlamıştır.
# Yeoryos Hacıanestis
Yeoryos Hacıanestis (Yunanca: Γεώργιος Χατζανέστης, 3 Aralık 1863 - 15 Kasım 1922), Yunan general.


## Hayatı ve askerlik yılları.
Babası Attika ve Boeotia Valisi olan Nikolaos Hacıanestis'di ve annesi İakovos Picipios'un kızı Maria Picipios'du.
25 Temmuz 1884'te topçu asteğmen olarak Yunan Askerî Akademisi'nden mezun oldu ve askeri çalışmalarını Almanya'da sürdürdü. Yeni kurulan Yunan Askeri Coğrafi Hizmetinde bir hizmet döneminden sonra, 27 Nisan'da 2. Dağ Topçu Bataryası'nın komutasını üstlenmeden önce Konstantinos Smolenskis'in emri altında 3. Tugay'ın kurmay subayı olarak 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nda görev yaptı. 1904'te, Kurmay Subaylar Kolordusu'na atanan ilk subaylardan biriydi, ancak 1909'da Gudi darbesinden sonra istifa etti. 1912'de Yedek Ordu Komutanı olarak hizmete geri döndü ve 6. Piyade Tümeni ve 5. Piyade Tümeni'nin kurmay başkanı olarak Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Birinci Balkan Savaşı'na (1912-13) katıldı ve Bulgaristan'a karşı İkinci Balkan Savaşı'nda 6. Tümen kurmay başkanı olarak görev yaptı.
Balkan Savaşları'nın ardından kıdemi, daha önceki üç yıllık yokluk dönemini göz ardı edilerek özel düzenlemeyle yükseltildi. Albay rütbesine terfi ettirildi ve Ağustos 1914'te Yunan Askerî Akademisi Müdürü oldu. 1915'teki Yunan seferberliği ile, Drama'da 5. Piyade Tümeni komutanlığına atandı, ancak 1916'nın başlarında birlikleri arasında isyana girdikten sonra 15. Piyade Tümeni komutanı olarak görevlendirildi. Kral yanlısı olduğu için Venizelos yanlıları tarafından ordudan atıldı. 1917-1920 yılları arasını yurt dışında geçirdi. Ancak, Kasım 1920'de Venizelos'un seçim yenilgisinden sonra yeniden görevlendirildi.
Türk Kurtuluş Savaşı'nda Yunan ordusunun Sakarya Meydan Muharebesi'ndeki yenilgisinden sonra 19 Mayıs 1922'de General Anastasios Papulas'ın yerine Yunan hükûmeti tarafından Küçük Asya Ordusu'nun başına başkomutan olarak atandı.
4 Haziran 1922 tarihinde İzmir'e geldi. 26 Ağustos 1922'de Türk ordusunun başlattığı Büyük Taarruz'dan iki gün sonra görevinden istifa ederek Yunanistan'a kaçtı. Yerine General Nikolaos Trikupis getirildi. Ancak iletişim yetersizliği nedeniyle bu atama kararı General Trikupis'e ulaşamadı ve Halit Bey (Akmansü) komutasındaki 4. Kafkas Tümeni'ne esir düştükten sonra bu atamadan haberi oldu.


## Ölümü.
Altılı Mahkeme'de yargılandıktan sonra 28 Kasım 1922 tarihinde Başbakan Dimitrios Gunaris, Yeoryos Baltacis, Nikolaos Stratos, Nikolaos Theotokis, Petros Protopapadakis ile birlikte Anadolu'daki yenilgiler (Μικρασιατική καταστροφή / "Mikraasiatiki katastrofi") nedeniyle idama mahkûm edildi. Afyon tahkimatını denetlemesi sırasında Albay Nikolaos Plastiras'ı azarlayarak askerlerin önünde onu küçük düşürmesinin bir intikamı olarak aşağılanması için Albay Plastiras'ın emriyle sandalyeye ters oturtulup sırtından vurularak idam edildi.
# Hepçil
 
Hepçil, Hepobur ya da Omnivor, hem et hem de otla beslenen canlılar. İnsan, karga, domuz, ayı, maymun, fare hepçil canlılara örnektir.
Otobur hayvanları besin olarak kullanan hayvanlar ikincil tüketicileri, ikincil tüketicileri besin olarak kullanan etobur hayvanlar da üçüncül tüketicileri oluştururlar. Her üç gruba dahil hayvanlarla beslenen canlı grubuna hepçil canlılar denir.
Bir canlının hepçil olup olmaması "ana besin kaynağına" bakılarak belirlenir. Yani herhangi bir nedenle nadiren ot yiyen etobur bir hayvan, hepçil kabul edilmez.
# Kolej
Kolej, Fransızca collège sözcüğünden Türkçeye geçmiş olan bir sözcüktür. Öğretim uygulamasında yabancı bir dil öğretimine ağırlık veren okullara, bazı meslek okullarına ("Polis Koleji", "sağlık koleji" gibi) veya ilköğretim ve lise eğitimini kapsayan özel okullara kolej denir. Mesleki eğitim veya ortaöğretim sunmaktadır.
Batı ülkelerinde kolej kelimesi (collège) çok değişik anlamlarda kullanılır. Kelimenin kökeni Latincede kol (kolektif/birlikte anlamında) ve lege (lego: "kendim seçiyorum" ya da legal:kanuni/kurallı anlamında) sözcüklerinin kökünün birleşiminden gelir. Aynı kurallara uyma konusunda anlaşmış bir topluluk anlamı taşımasından, aynı özellileri taşıyan gönüllüce bir araya gelmiş ve bilim meslek beceri ortaklığı içinde olan çok değişik gruplar için kullanılır. Birçok lise, yüksek okul, öğrenci yurdu, üniversite ve hatta mesleki birlikler; adında kolej kelimesini taşımaktadır. İrlanda ve ABD'de kolej, günlük konuşmada genel anlamda lise üstü yüksek eğitim olarak kullanılır. ABD'de kurum ismi olarak kolej genellikle lisans seviyesinde derece veren yüksek okul demektir. Avustralya'da üniversite öncesi iki yıla da kolej denir.
Dünyanın çoğunda, kolej bir lise veya ortaokul, bir ileri eğitim koleji olabilir. Amerika Birleşik Devletleri'nde, kolejler undergraduate ve postgraduate programları sunabilir. Bu kelime genellikle ABD'de üniversitenin eş anlamlısı olarak da kullanılır. Fransa, Belçika ve İsviçre gibi bazı ülkelerdeki bir kolej orta öğretim sağlar.


## Kolej türleri.
  - İncil koleji
  - Toplum koleji
  - İki senelik kolej 
  - Dört senelik kolej
  - Liberal sanatlar koleji
  - Kadın koleji
  - Erkek koleji
  - Kız okulu
  - Askerî kolej
  - Konut koleji
  - Yasal kolej
  - İş koleji


## Türkiye'deki kolejler.
  - Büyük Kolej
  - Maarif Bakanlığı Kolejleri
  - Türk Maarif Koleji
  - TED Ankara Koleji
  - TED Malatya Koleji
  - TED İzmir Koleji
  - Tarsus Amerikan Koleji
  - Robert Lisesi
  - Özel İzmir Amerikan Koleji
  - Mehmet Âkif Koleji
  - Kasımoğlu Coşkun Fen Lisesi
  - İzmir Özel Türk Koleji
  - Fenerbahçe Koleji
  - Fatih Koleji
  - Çamlaraltı Koleji
  - Choueifat Uluslararası İngiliz Koleji
  - Bursa Amerikan Kız Koleji
  - Beykent Eğitim Kurumları
  - Adana Koleji
# Kazakistan Futbol Federasyonu
Kazakistan Futbol Federasyonu (Kazakça: Қазақстаның Футбол Одағы, Rusça: "Футбольный Союз Казахстана"), Kazakistan'da futbol faaliyetlerini yürütmek, futbolun gelişmesini ve yurt sathına yayılmasını sağlamak, bu konularda her türlü düzenlemeyi yapmak, kararlar almak ve uygulamakla yetkili kurumdur. Futbol ligi, Premyer-Liga ve Kazakistan millî futbol takımını organize eden kurumun merkezi Almatı'dadır.


## Başkanlar.
  - Adilbek Caksıbekov (2007-2014)
  - Erlan Kocagapanov (2014-2016)
  - Seyilda Bayşakov (2016-2018)
  - Adilbek Caksıbekov (2018-2022)
  - Adlet Barmenkulov (2022- )
# İntron
İntron: (İng. intr (agenic)+on) Bir genin son olgun mRNA üretilirken, mRNA'dan atılan herhangi RNA dizisidir.
Protein ve enzimler üretilirken, DNA üzerindeki genlerin harf dizilimi örnek alınarak bu genlere karşılık gelen RNA kopya dizilimleri çıkarılır. Bu RNA'lar (mRNA - haberci RNA) sentezlendikten sonra, genin bazı bölümleri Uçbirleştirme (RNA Splicing) adı verilen bir mekanizma ile RNA'nın içerisinden atılır ve kalan kısımlar (exonlar) birleştirilir. DNA'nın okunduktan sonra atılan bu bölümüne intron adı verilir. Intronlar, mRNA ve protein kodlamasına katılmazlar.
Genlerin kodlamaya katılmayan bu bölümü, toplam insan genomunun yaklaşık %97'lik bir kısmını oluşturmaktadır. Kodlanan kısımlara ise ekson adı verilir.


## Gelişim.
Geçmiş zamanlarda intron, DNA'nın hiçbir işe yaramayan kısımları olarak düşünülüyordu ("kodlanmayan DNA"). Ancak son birkaç yılda elde edilen bulgulara göre bu bölümlerin de kodlandığı anlaşıldı. Protein yapımına katılmayan intron (ve DNA'nın genler dışında kalan bölümleri) hücre ve canlı yaşamında çok büyük görev ve fonksiyonlara sahip. Bu bölümler çeşitli RNA'lar kodlamaktadır.
Yeni yeni bulunmaya başlayan bu RNA'lar, doğrudan protein kodlamasalar da;
  - Hangi proteinin nerede, nasıl, ne kadar ve ne zaman kodlanacağını,
  - Ne zaman durdurulup ne zaman başlanacağını,
  - Hangi genin hangi genle ya da hangi proteinin hangi proteinle birleştirileceğini,
  - Hangi hücre ve dokunun hangi organda ne kadar ve ne zaman yapılacağını,
  - Büyüme ve gelişmenin nerede nasıl düzenleneceğini,
  - Kök hücrelerin nerede hangi hücre, doku ve organlara dönüşeceğini,
  - Hangi genin hangi koşullarda susturulup çalıştırılmayacağını ya da daha önce sessiz kalıp fonksiyon göstermeyen hangi genin hangi koşullarda yeniden çalışmaya başlatılacağını,
  - Bir gen okunurken hangi bölümün okunup hangi bölümün okunmayacağını, ne zaman, nereden nereye atlanacağını,
  - Hücrelerin hangi koşullarda çoğaltılacağını ya da öldürüleceğini,
  - Ne zaman kanser geliştirileceğini,
  - Hücre çoğalma ve bölünmesini,
  - Kromozomların yapısını
belirlemektedir.


## Sonuç.
Bu durum daha az kompleks canlılarda neden daha fazla ya da eşit sayıda genimizin bulunduğunu da açıklamaktadır. Örneğin insanda 20-25 bin gen bulunurken farede 20-25 bin, bir tür nematodda ise 19 bin gen bulunmaktadır. Protein kodlamayan (intron), protein kodlayandan (ekson) ne kadar fazlaysa, canlı o kadar kompleks hâle gelmektedir.
# Strozzi Sarayı
Josefstadt İlçesi "Josefstaeder Strasse 39" da bulunan Strozzi Sarayı, 1699 ve 1702 yılları arasında Barones Maria Katharina Strozzi adına yapılmıştır. Bina günümüzde Vergi Dairesi olarak kullanılmaktadır.
Barones Maria Katharina Strozzi aslında kendine fazla gösterişli olmayan bir yazlık yaptırmak istemiştir ama zamanla eklenen binalarla bugünkü saray ortaya çıkmıştır.
Saray 19. yüzyıla kadar ailenin malı olarak kalsa da Valensiya Kardinali, İmparatoriçe Maria Theresia'nın askeri danışmanlarından Mareşal Johann Graf Chotek ve ressam Friedrich von Amerling gibi birçok kişiye de ev sahipliği yapmıştır.
Zamanında çok büyük bir bahçeye sahip olan bina devletin zorlaması sonunda sahipleri tarafından büyük bir bülümü satılmıştır. 1840 yılında Avusturya Devleti tarafından satın alınan bina hemen sonra İmparator tarafından "Kadın Talim Terbiye Öğretmen Okulu"'na dönüştürülmüştür.
1919 yılında Viyana tarafından gazilerin bakıldığı yurt yapılmış ve en sonunda da 1940 yılından beridir Bölge Maliyesi olarak hizmet vermektedir. Bina en son 1995 ve 1998 yılları arasında restorasyondan geçmiştir.
# Taraklılar
Taraklılar (Ctenophora), çoğu serbest olarak denizlerde yüzen, bazıları sesil (sabit) yaşayan, vücudu ışıldayan ve jelatinimsi yapıda olan canlılar şubesidir.
Birçoğunda besin yakalamada kullanılan yapışkan kolloblast hücrelerini içeren tentaküller bulunur. Vücutlarında ışınsal simetrik olarak dizilmiş 8 adet silli bant bulunur. Tarak dişi gibi dizilmiş sillerin oluşturduğu bu bantların her biri bir kaburga veya plak şeklindedir. Hareket, "yüzme plakları" adı verilen bu yapılar üzerindeki sillerin yardımıyla sağlanır.
İlkel yapılı olanlarında vücut, küre veya yumurta şeklindedir. Vücudun ön ucunda ağız, diğer ucunda ise, apikal duyu organı bulunur. Besin olarak fitoplanktonları tüketen etobur hayvanlardır. Sindirim sistemleri dallanmış birçok kanaldan oluşur. Yutağın içinden itibaren hücre dışı sindirime uğrayan besinler mide ve kanallara iletilir. Burada hücre içi sindirim olur. Sindirilmemiş besin atıkları ağız veya anal kol yoluyla vücuttan atılır. Sindirim kanalının çeperinde yer alan "hücre rozetleri" denilen yapılar ile vücutta su düzenlenmesi ve boşaltımı yapılır.
Bu hayvanlarda ağız çevresinde ve tarak sıralarının kaidesinde yoğunlaşan ektodermal sinir ağı radyal sinirleri oluşturur. Duyu hücreleri epidermis tabakasının içinde bulunur. Taraklı hayvanlarda özel bir dolaşım sistemi, solunum organları bulunmaz. Vücutta sölom bulunmaz. Gastrovasküler boşluk dolaşım ve sindirim işlerini birlikte yapar.
Taraklıların vücudunda bulunan gonadlar, biri ovaryum, biri testis olarak, iki bant şeklindedir. Genellikle yumurta ve spermler porlar ile dışarı atılırlar. Döllenme su içinde olur. Sürtünme hareketi yapan türlerde eşeysiz üreme görülür.
# Ctenophora
Ctenophora, Radiata altâlemine bağlı bir hayvan şubesidir.
# Premyer-Liga
Premyer-Liga, Kazakistan futbolunun zirve ligi, 1992 yılında kurulmuştur.
# Aritenoid
Aritenoid, larinks iskeletinde bulunan ve bir çift olan kıkırdaktır. Tabanı aşağıda üç yüzlü bir piramide benzer. Krikoid kıkırdak üst kenarı ile eklemleşir.
 - YÖNLENDİRME
# FK İrtış
Ertis Futbol Kulübü 1965 yılında Pavlodar'da kuruldu. Adını İrtış Irmağından alan kulüp, çeşitli dönemlerde farklı adlar altında futbol yaşamını sürdürdü. Kazakistan'ın SSCB döneminde 26 mevsim SSCB şampiyonalarında da boy gösterdi (B klasmanında 6; ikinci ligde 18 ve birinci ligde 2 mevsim). Kazakistan'ın bağımsızlığından sonra kurulan Premyer-Liga'da 5 kez şampiyon olarak bu ligde Aktöbe en çok şampiyonluğu bulunan 2 kulüpten biridir. Yurt dışındaki en büyük başarısını 2001 yılında AFC Şampiyonlar Ligi'nde yarı final oynayarak kaydetmiştir.


## İsim geçmişi.
  - 1965 : "Ertis Pavlodar" olarak kuruldu
  - 1968 : "Traktor Pavlodar" olarak değiştirildi.
  - 1993 : "Ansat Pavlodar" olarak değiştirildi.
  - 1996 : "Ertis Pavlodar" olarak değiştirildi.
 - 2000 : "Irtysh" olarak değiştirildi.


## Başarıları.
 - Premyer-Liga:
  - Şampiyon (5): 1993, 1997, 1999, 2002, 2003
 - Kazakistan Kupası:
  - Şampiyon (1): 1998


## Uluslararası Maçları.
  - AFC Şampiyonlar Ligi: 4 katılım
  - 1995: Ön eleme turu
  - 1998-99: Birinci tur
  - 1999-2000: Grup aşaması
  - 2000-01: Dördüncülük
  - IFA Shield
  - 1993: Finalist


## Güncel Kadro.
"26 June 2020 itibarıyla".
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 


## Teknik direktörler.
  - Leonid Nazarenko (2001)
  - Dmitriy Ogai (2002-04)
  - Sergei Volgin (2005-07)
  - Leonid Nazarenko (21 Mayıs 2009-31 Aralık 2009)
  - Serik Abdualiev (1 Ocak 2010-31 Aralık 2010)
  - Talgat Baisufinov (1 Ocak 2010-17 Şubat 2014)
 - Tarmo Rüütli (6 Mart 2014- )