# TBMM 27. dönem milletvekilleri listesi
TBMM 27. dönem milletvekilleri listesi, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 27. döneminde (7 Temmuz 2018 - 14 Mayıs 2023) görev yapan, 24 Haziran 2018 tarihinde seçilen milletvekillerinin listesidir.
Bu dönemde TBMM Başkanlığına verilen 5 bin 105 kanun teklifi ile TBMM tarihinin en fazla kanun teklifi verilen dönem olmuştur. 14 Aralık 2022 tarihinde gerçekleşen 38. birleşimde görüşülen 2023 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nin maddeleri, bir oturumda ara vermeden 9 saat 44 dakikalık zaman ile TBMM tarihindeki en uzun birleşim olmuştur. Birleşimi Meclis Başkanvekili Süreyya Sadi Bilgiç yönetti.


## Sandalyelerdeki değişiklikler.
### Seçim ittifakı kapsamındaki değişiklikler.
  - Abdulkadir Karaduman (CHP → SAADET)
  - Barış Atay (HDP → TİP)
  - Erkan Baş (HDP → TİP)
  - Gültekin Uysal (İYİ Parti → DP)
  - Mustafa Destici (AK Parti → BBP)
  - Cihangir İslam (CHP → SAADET → CHP)
Seçimlerde ittifak yapan partilerin bazı adayları ittifak yaptıkları diğer partilerin listesinden seçime girdiler. Seçim sonrasında;
  - AK Parti listesinden Ankara II. bölgeden seçime katılan Büyük Birlik Partisi Genel Başkanı Mustafa Destici,
  - İYİ Parti listesinden Afyonkarahisar'dan seçime katılan Demokrat Parti Genel Başkanı Gültekin Uysal,
  - Cumhuriyet Halk Partisi listesinden İstanbul III. bölge listesinden seçime katılan Saadet Partili Cihangir İslam ve Konya listesinden seçime katılan Abdulkadir Karaduman seçimler sonrasında seçildikleri partiden ayrılarak kendi partilerine geçtiler.
  - HDP'li Barış Atay ve Erkan Baş partilerinden istifa ederek, 11 Ekim 2018 tarihinde Türkiye İşçi Partisi'ne geçtiler.


### Görevlerine başlayamayanlar.
  - Deniz Baykal (CHP)
  - Enis Berberoğlu (CHP)
  - Leyla Güven (HDP)
Yemin törenine sağlık sorunları nedeniyle katılamayan Cumhuriyet Halk Partisi Antalya bölgesi adayı Deniz Baykal, tutuklu bulunan İstanbul II. bölge adayı Enis Berberoğlu ve yine tutuklu bulunan Halkların Demokratik Partisi Hakkâri adayı Leyla Güven yemin edemedikleri için milletvekili görevlerine başlayamadılar. Deniz Baykal 21 Şubat 2019 tarihinde TBMM'de yemin ederek görevine başladı. Leyla Güven serbest bırakılmasının ardından 10 Temmuz 2019'da yemin ederek görevine başladı.


### Milletvekilliği düşürülenler.
  - Enis Berberoğlu (CHP) (iade edildi)
  - Leyla Güven (HDP)
  - Musa Farisoğulları (HDP)
  - Ömer Faruk Gergerlioğlu (HDP) (iade edildi)
  - Semra Güzel (HDP)
Berberoğlu ve Güven'in milletvekillikleri haklarında kesinleşmiş yargı kararları olduğu gerekçesiyle 4 Haziran 2020 tarihinde oylamasız düşürüldü.
HDP'li Musa Farisoğulları'nın milletvekilliği, hakkında kesinleşmiş yargı kararı olduğu gerekçesiyle 4 Haziran 2020 tarihinde düşürüldü. 11 Şubat 2021 tarihinde Enis Berberoğlu'nun milletvekilliği mahkeme kararı sonucu iade edildi.
"Terör propagandası yapmak" suçuyla 2 yıl hapis cezası verilen Halkların Demokratik Partisi milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu'nun 17 Mart 2021 tarihinde vekilliği düşürüldü. 16 Temmuz 2021 tarihinde milletvekilliği mahkeme kararı sonucu iade edildi.
22 Aralık 2022 tarihinde HDP'li Semra Güzel'in milletvekilliği devamsızlık gerekçesiyle düşürüldü.


### Milletvekilliğinden istifa edenler.
  - Abdulhamit Gül (AK Parti)
  - Bekir Bozdağ (AK Parti)
  - Berat Albayrak (AK Parti)
  - Lütfi Elvan (AK Parti)
  - Mehmet Muş (AK Parti)
  - Mevlüt Çavuşoğlu (AK Parti)
  - Süleyman Soylu (AK Parti)
  - Ahmet Eşref Fakıbaba (AK Parti)
  - Fatma Kaplan Hürriyet (CHP)
  - Tanju Özcan (CHP)
  - Adnan Selçuk Mızraklı (HDP)
  - Ayhan Bilgen (HDP)
  - Bedia Özgökçe Ertan (HDP)
Bu seçimlerden itibaren uygulamaya başlanan, bakan olanların milletvekili olamamaları kuralı çerçevesinde, bakanlık görevine getirilen Süleyman Soylu, Mevlüt Çavuşoğlu, Berat Albayrak ve Abdulhamit Gül milletvekilliği görevlerinden 10 Temmuz 2018 tarihinde istifa ederek bakan oldular.
  - 2019 Türkiye yerel seçimleri sonucunda belediye başkanı olan Tanju Özcan, Fatma Kaplan Hürriyet, Adnan Selçuk Mızraklı, Ayhan Bilgen ve Bedia Özgökçe Ertan milletvekilliğinden istifa ettiler.
  - 10 Kasım 2020'de Lütfi Elvan, Hazine ve Maliye Bakanlığı görevine getirildi. 
  - 21 Nisan 2021'de Mehmet Muş, Ticaret Bakanlığı görevine getirildi. 
  - 29 Ocak 2022'de Bekir Bozdağ, Adalet Bakanlığı görevine getirildi.
  - 20 Ekim 2022'de AK Parti milletvekili Ahmet Eşref Fakıbaba, AK Parti'den ve milletvekilliğinden istifa ettiğini duyurdu.


### Partilerinden istifa eden ve bağımsız olanlar.
  - Fatih Mehmet Şeker (İYİ Parti)
  - Yavuz Ağıralioğlu (İYİ Parti)
  - Özcan Purçu (CHP)
  - Teoman Sancar (CHP)
  - 2 Eylül 2018 tarihinde İYİ Partili Fatih Mehmet Şeker partisinden istifa etti.
  - 28 Şubat 2021 tarihinde CHP'li Teoman Sancar partisinden istifa etti.
  - 28 Mart 2023 tarihinde İYİ Partili Yavuz Ağıralioğlu partisinden istifa etti.
  - 19 Nisan 2023 tarihinde CHP'li Özcan Purçu partisinden istifa etti.


### Partilerinden istifa eden ve geri dönenler.
  - Ayhan Altıntaş (İYİ Parti)
  - Aykut Erdoğdu (CHP)
  - Mustafa Baki Ersoy (MHP)
  - Zamları ve TÜİK'in açıkladığı enflasyon rakamlarını eleştirdiği için disipline sevk edilen MHP'li Mustafa Baki Ersoy 16 Nisan 2022 tarihinde partisinden istifa etti. Üç ay sonra, 16 Temmuz 2022 tarihinde MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin daveti üzerine yeniden MHP'ye üye oldu.
  - 29 Haziran 2022 tarihinde CHP'li Aykut Erdoğdu partisinden istifa etti. Yedi ay sonra, 1 Şubat 2023 tarihinde yeniden CHP'ye üye oldu.
  - 4 Mart 2023 tarihinde İYİ Partili Ayhan Altıntaş partisinden istifa etti. Üç saat sonra İYİ Partiye geri döndü.


### Partilerinden istifa eden ve başka partilere katılanlar.
  - Ahmet Şık (HDP → TİP)
  - Cihangir İslam (SP → CHP)
  - Hayati Arkaz (İYİ Parti → MHP)
  - Hüseyin Avni Aksoy (CHP → MP)
  - İsmail Koncuk (İYİ Parti → ZP → İYİ Parti)
  - İsmail Ok (İYİ Parti → AK Parti)
  - Mehmet Ali Çelebi (CHP → MP → AK Parti)
  - Mustafa Yeneroğlu (AK Parti → DEVA)
  - Özcan Özel (CHP → MP)
  - Sera Kadıgil (CHP → TİP)
  - Salihe Aydeniz (HDP → DBP)
  - Tamer Akkal (İYİ Parti → AK Parti)
  - Tuba Vural Çokal (İYİ Parti → AK Parti)
  - 13 Ağustos 2018 tarihinde İYİ Parti'li Hayati Arkaz partisinden istifa etti. Arkaz, 14 Ağustos 2018 tarihinde Milliyetçi Hareket Partisi'ne katıldı.
  - 28 Ocak 2019 tarihinde İYİ Parti milletvekili Tamer Akkal partisinden istifa etti. 5 Şubat 2019 tarihinde AK Parti'ye katıldı.
  - 30 Ekim 2019 tarihinde Mustafa Yeneroğlu AK Parti'den istifa etti. 9 Mart 2020 tarihinde DEVA Partisi'ne katıldı.
  - 1 Aralık 2019 tarihinde Demokratik Bölgeler Partisi eş genel başkanı seçilen HDP'li Salihe Aydeniz partisinden istifa ederek DBP'ye katıldı.
  - 13 Şubat 2020 tarihinde İYİ Parti yönetimi ile fikirlerinin ters düşmesi sonucu partisinden istifa eden Tuba Vural Çokal, 11 Mart 2020 tarihinde AK Parti'ye katıldı.
  - 17 Şubat 2020 tarihinde İYİ Partili İsmail Ok partisinden istifa etti. 20 Nisan 2022 tarihinde AK Partiye katıldı.
  - 4 Mart 2020 tarihinde Saadet Partisi'nden istifa eden Cihangir İslam, 9 Mart 2021 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi'ne katıldı.
  - 4 Mayıs 2020 tarihinde Halkların Demokratik Partisi'nden istifa eden Ahmet Şık, 19 Nisan 2021 tarihinde Türkiye İşçi Partisi'ne katıldı.
  - 16 Kasım 2020 tarihinde İYİ Parti milletvekili İsmail Koncuk partisinden istifa etti. 26 Ağustos 2021 tarihinde İsmail Koncuk kurucular kurulunda bulunduğu Zafer Partisine katıldı. 7 Nisan 2022'de Zafer Partisinden istifa etti. 25 Mayıs 2022'de tekrar İYİ Partiye katıldı.
 - 28 Ocak 2021 tarihinde CHP'den istifa eden ve kısa bir süre bağımsız milletvekilliği yapan Hüseyin Avni Aksoy ve Özcan Özel 17 Mayıs 2021 tarihinde kurucular kurulunda bulundukları Memleket Partisi'ne katıldılar.
 - 28 Ocak 2021 tarihinde CHP'den istifa eden ve kısa bir süre bağımsız milletvekilliği yapan Mehmet Ali Çelebi 17 Mayıs 2021 tarihinde kurucular kurulunda bulunduğu Memleket Partisine katıldı. Çelebi, 25 Şubat 2022 tarihinde Memleket Partisinden istifa etti. Çelebi, 11 Ekim 2022 tarihinde AK Partiye katıldı.
 - 25 Haziran 2021 tarihinde CHP milletvekili Sera Kadıgil, Türkiye İşçi Partisi'ne katılmak amacıyla partisinden istifa etti.


### Partilerinden ihraç edilen ve bağımsız olanlar.
  - Mensur Işık (HDP)
  - Tuma Çelik (HDP)
  - 20 Temmuz 2020 tarihinde hakkındaki cinsel saldırı iddiaları sebebiyle HDP'li Tuma Çelik, partisinden ihraç edildi.
  - 28 Temmuz 2020 tarihinde eşine şiddet uyguladığı gerekçesiyle HDP'li Mensur Işık, partisinden iki yıllığına uzaklaştırma cezası aldı. İki yıl sonra Aralık 2022'de tekrar HDP'ye katıldı.


### Partilerinden ihraç edilen ve başka partilere katılanlar.
  - Öztürk Yılmaz (CHP → YP)
  - Erhan Usta (MHP → İYİ Parti)
  - Ümit Özdağ (İYİ Parti → ZP)
  - Cemal Enginyurt (MHP → DP)
  - Türkçe ezan ve CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nu hedef alan açıklamaları nedeniyle kesin ihraç talebiyle iki kez disiplin kuruluna sevk edilen Öztürk Yılmaz, 20 Kasım 2018 tarihinde CHP'den ihraç edildi. 20 Temmuz 2020 tarihinde kurucusu olduğu Yenilik Partisi'ne katıldı.
  - 16 Ocak 2019 tarihinde MHP'li Erhan Usta partisinden ihraç edildi. 9 Eylül 2020 tarihinde İYİ Parti'ye katıldı.
  - 16 Kasım 2020 tarihinde İYİ Parti milletvekili Ümit Özdağ partisinden ihraç edildi. 13 Ocak 2021 tarihinde Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesi Ümit Özdağ'ın ihraç kararını iptal etti. 4 Mart 2021 tarihinde kendi isteği üzerine partisinden istifa etti. 26 Ağustos 2021 tarihinde Ümit Özdağ kurucusu olduğu Zafer Partisine katıldı.
  - 30 Temmuz 2020 tarihinde AK Parti'ye yönelik eleştirileri sebebiyle MHP'li Cemal Enginyurt partisinden ihraç edildi. 18 Aralık 2020 tarihinde Demokrat Partiye katıldı.


### Görevdeyken ölenler.
  - Erdin Bircan (CHP)
  - Kazım Arslan (CHP)
  - Markar Esayan (AK Parti)
  - İsmet Uçma (AK Parti)
  - İmran Kılıç (AK Parti)
  - Yakup Taş (AK Parti)
  - Deniz Baykal (CHP)
  - 18 Kasım 2018 tarihinde CHP Edirne milletvekili Erdin Bircan 30 Temmuz'da geçirdiği beyin kanaması sonrasında alındığı yoğun bakımda hayatını kaybetti
  - 7 Haziran 2019 tarihinde CHP Denizli milletvekili Kazım Arslan beyin kanaması sebebiyle hayatını kaybetti.
  - 16 Ekim 2020 tarihinde AK Parti İstanbul milletvekili Markar Esayan mide kanseri sebebiyle hayatını kaybetti.
  - 11 Ekim 2021 tarihinde AK Parti İstanbul milletvekili İsmet Uçma akciğer kanseri sebebiyle hayatını kaybetti.
 - 18 Kasım 2021 tarihinde AK Parti Kahramanmaraş milletvekili İmran Kılıç COVID-19 sebebiyle hayatını kaybetti.
 - 7 Şubat 2023 tarihinde AK Parti Adıyaman milletvekili Yakup Taş, 2023 depreminde hayatını kaybetti.
 - 11 Şubat 2023 tarihinde CHP eski genel başkanı ve Antalya milletvekili Deniz Baykal uykusunda kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.