# Lawrence Summers
Lawrence Henry Summers (d. 30 Kasım 1954; New Haven, Connecticut), 1999'dan 2001'e kadar Amerika Birleşik Devletleri hazine bakanı ve 2009'dan 2010'a kadar Ulusal Ekonomi Konseyi'nin direktörü olarak görev yapan Amerikalı ekonomist ve siyasetçi. Ayrıca 2001'den 2006'ya kadar Harvard Üniversitesi'nin başkanı olarak görev yaptı.
Summers, 1983'te Harvard Üniversitesi'nde ekonomi profesörü oldu. 1991'de Harvard'dan ayrıldı ve 1991'den 1993'e kadar Dünya Bankası'nın Baş Ekonomisti olarak çalıştı. Summers, 1993'te Uluslararası İlişkilerden Sorumlu Hazine Müsteşarı olarak atandı. 1995 yılında, uzun süredir siyasi akıl hocası olan Robert Rubin'in yardımcısı olarak Hazine Müsteşar Yardımcılığına terfi etti. 1999'da Hazine Bakanı olarak Rubin'in yerini aldı. Clinton yönetiminde çalışan Summers, Amerika'nın; Meksika'daki 1994 ekonomik krizine, 1997 Asya ekonomik krizine ve Rusya ekonomik krizine verdiği yanıtta öncü bir rol oynadı. Aynı zamanda, Harvard Uluslararası Kalkınma Enstitüsü'nde ve Sovyet sonrası devletlerin ekonomilerinin, Amerika tarafından tavsiye edilen özelleştirilmesinde ve Glass-Steagall Yasası'nın yürürlükten kaldırılması da dahil olmak üzere ABD mali sisteminin kuralsızlaştırılmasında etkili oldu.
Clinton'ın görev süresinin sona ermesinin ardından Summers, 2001'den 2006'ya kadar Harvard Üniversitesi'nin 27. başkanı olarak görev yaptı. Bu süreçte Cornel West ile çatışan Summers, Harvard Üniversitesi tarafından yapılan güven oylamasının ardından, Harvard'ın başkanlığından istifa etti.
Harvard'dan ayrıldıktan sonra Summers, D. E. Shaw & Co.'da yönetici ortak olarak ve Goldman Sachs, JPMorgan Chase, Citigroup, Merrill Lynch ve Lehman Brothers gibi diğer finans kurumlarında serbest konuşmacı olarak çalıştı. Summers, Obama yönetimi sırasında yeniden kamu hizmetine katıldı ve Ocak 2009'dan Kasım 2010'a kadar Başkan Barack Obama'nın Beyaz Saray Birleşik Devletler Ulusal Ekonomik Konseyi Direktörü olarak görev yaptı ve Obama yönetiminin Büyük Durgunluk olarak adlandırılan ekonomik krize tepkisinde önemli bir ekonomik karar verici olarak ortaya çıktı. Aralık 2010'da Ulusal Ekonomik Konseyi Direktörlüğü görevinden ayrıldıktan sonra, özel sektörde ve büyük gazetelerde köşe yazarlığı yaptı. 2013 yılının ortalarında, adı, Merkez Bankası Başkanı olarak Ben Bernanke'nin potansiyel halefi olarak geniş çapta yayıldı, ancak Obama sonunda Federal Rezerv Başkan Yardımcısı Janet Yellen'ı bu pozisyon için aday gösterdi.
Summers, 2017 yılı itibarıyla Harvard Üniversitesi'nin eski fahri başkanı ve Charles W. Eliot Üniversitesi Profesörü olarak görev yapmaktadır. Ayrıca "The Washington Post" için düzenli olarak köşe yazıları yazmaktadır.


## İlk yılları ve eğitimi.
Summers, 30 Kasım 1954'te New Haven, Connecticut'ta, Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Annesi ve babası olan Anita Summers ve Robert Summers'ın her ikisi de, Pensilvanya Üniversitesi'nde ekonomi profesörüdür. Aynı zamanda, ekonomi alanında Nobel Ödülü alan, Paul Samuelson ve Kenneth Arrow'un yeğenidir. Çocukluğunun çoğunu Philadelphia'nın bir banliyösü olan Pensilvanya'daki Penn Valley'de geçirdi ve burada Harriton Lisesi'ne gitti.
16 yaşındayken, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'ne (MIT) girdi ve burada fizik okumayı planladı, ancak kısa süre sonra ekonomiye geçti. Ayrıca MIT Münazara ekibinin üyesiydi ve üç kez yıllık Ulusal Münazara Turnuvasına katılmaya hak kazandı. Daha sonrasında, Harvard Üniversitesi'ne yüksek lisans öğrencisi olarak katıldı. 1983'te yılında, 28 yaşındayken Summers, Harvard tarihindeki en genç kadrolu profesörlerden biri oldu. Bu dönemlerde Summers'a Hodgkin lenfoma teşhisi kondu. Tedavi gördü ve o zamandan beri kansersiz yaşamaktadır. 1987'de Londra Ekonomi Okulu'nda misafir akademisyendi.
Summers'ın ilk eşi Victoria Joanne'den (Perry) olma üç çocuğu (büyük ikiz kızları Ruth ve Pamela ve oğlu Harry) var. Summers, Aralık 2005'te önceki evliliğinden üç kızı (Yael, Orli ve Maya) olan İngiliz profesör Elisa New ile evlendi ve günümüzde Brookline, Massachusetts'te yaşamaktadır.


## Kariyeri.
### Akademik kariyeri.
Summers, bir araştırmacı olarak başta kamu maliyesi, çalışma ekonomisi, finansal ekonomi ve makroekonomi olmak üzere iktisadın birçok alanında önemli katkılarda bulunmuştur. Summers ayrıca uluslararası ekonomi, ekonomik demografi, ekonomi tarihi ve kalkınma ekonomisi alanlarında çalışmalar yaptı. 1993 yılında Amerika Ekonomi Topluluğu'ndan John Bates Clark Madalyası aldı. 1987'de Ulusal Bilim Vakfı'ndan Alan T. Waterman Ödülü'nü kazanan ilk sosyal bilimci oldu. Summers aynı zamanda Ulusal Bilimler Akademisi'nin de bir üyesidir. Harvard Üniversitesi ve Charles W. Eliot Üniversitesi profesörü olarak bugün verdiği popüler derslerden bazıları Amerikan Ekonomi Politikası ve Küreselleşmenin Ekonomi Politiği'dir.


### Devlet memurluğu.
Summers, 1982-1983'te Başkan Ronald Reagen yönetimindeki Ekonomi Danışmaları Konseyi'nin kadrosundaydı. Ayrıca 1988'de Demokrat Parti'nin başkan adayı Michael Dukakis'in başkanlık kampanyasında ekonomi danışmanı olarak görev yaptı.


### Dünya Bankası Baş Ekonomisti.
Summers, 1991'de Harvard Üniversitesi'den ayrıldı ve 1993'e kadar Dünya Bankası'nın Kalkınma Ekonomisinden Sorumlu Başkan Yardımcısı ve Dünya Bankası Baş Ekonomisti olarak görev yaptı.
Dünya Bankası'nın Veri ve Araştırma ofisine göre Summers, 1991'de Dünya Bankası'nın Kalkınma Ekonomisinden Sorumlu Başkan Yardımcısı ve Baş Ekonomisti olarak Washington, D.C.'ye gitti ve gelişmekte olan ülkelere yardımcı olacak stratejilerin tasarlanmasında "kilit bir rol" oynadı. Aynı zamanda bankanın kredi komitesinde çalıştı. Bankanın araştırma ve istatistik operasyonlarına ve dış eğitim programlarına rehberlik etti.
Dünya Bankası'nın resmi sitesine göre, Summer'ın en çok yatırım yaptığı alan, gelişmekte olan ülkelerdeki kız çocuklarının eğitimine ilişkin yatırımlardı. "The Economist" dergisine göre Summers, son yıllarda Dünya Bankası'nın tarihi için istisnai bir ölçüde, ekonomi politikası hakkında "sıklıkla hararetli tartışmaların merkezinde" yer almaktaydı.


### Clinton Yönetimindeki Hizmetleri.
Summers, 1993 yılında Uluslararası İlişkiler Müsteşarlığına ve daha sonra Clinton Yönetimi altında Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanı Yardımcısı olarak görev aldı. 2 Temmuz 1999'da Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanı olarak atandı ve Rubin'den boşalan koltuğu devraldı.
Summers, Hazine Departmanındaki görev süresinin büyük bir kısmında, uluslararası ekonomik meselelere odaklandı. Rusya ve Meksika'daki döviz krizleri sırasında, ülkeyi ekonomik krizin etkilerinden kurtarmaya çabaladı. Bu bağlamda Summers, 1992 ile 1997 yılları arasında Rus hükûmetine tavsiyelerde bulunduğu bir proje başlattı. Daha sonrasında, Harvard'daki proje üyelerinden bazılarının, Rusya'ya yatırım yaptıkları ve dolayısıyla tarafsız danışmanlar olmadıkları ortaya çıkınca bir skandal patlak verdi. Summers, o zamanki Rusya lideri Boris Yeltsin'i "üçlü oluşum" olan "özelleştirme, istikrar ve liberalleşme" konusunda teşvik etti.
Summers, Kore hükûmetine faiz oranlarını yükseltmesi ve durgunluğun ortasında bütçesini dengelemesi için baskı yaptı. Bu politikaları, Paul Krugman ve Joseph Stiglitz tarafından eleştirildi. Paul Blustein'ın "The Chastening" adlı kitabına göre, bu kriz sırasında Summers, Paul Wolfowitz ile birlikte Endonezya'da rejim değişikliği için baskı yaptı.
Summers, 2009'da kamuoyuna açıklanan dahili belgelere göre, Clinton Yönetimi içinde Amerika'nın sera gazı azaltımlarındaki liderliğine ve ABD'nin Kyoto Protokolü'ne katılımına karşı çıkan önde gelen bir sesti.
Hazine Bakanı olarak Summers, Clinton yönetimi tarafında 1999'da Cumhuriyet Kongresi'nde önerilen vergi indirimlerine muhalefetine öncülük etti. 2000'deki Kaliforniya enerji krizi sırasında, dönemin Hazine Bakanı Summers, sorunun aşırı hükûmet yanlısı olduğunu açıklayan Kaliforniya Valisi Gray Davis'e, krizin nedenleri hakkında ders vermek için Alan Greenspan ve Enron yöneticisi Kenneth Lay ile birlikte çalıştı. Kenneth Lay'in tavsiyesi üzerine Summers, Davis'i piyasaları rahatlatmak için Kaliforniya'nın çevre standartlarını gevşetmeye çağırdı.
Summers, 1999'da ticari bankacılık, sigorta ve yatırım hizmetleri sunan bankalara yönelik altmış yılı aşkın kısıtlamaları kaldıran yatırım ve ticari bankalar arasındaki ayrımı ortadan kaldıran Gramm-Leach-Bliley Yasasını onayladı ve "Bu yasa tasarısıyla Amerikan finans sistemi 21. Yüzyıla doğru büyük bir adım atıyor" dedi. Bu tarihi yasanın, Amerikan şirketlerinin yeni ekonomide daha iyi rekabet etmesini sağlayacağını savundu. Başkan Barack Obama da dahil olmak üzere birçok eleştirmen, 2007 yüksek faizli ipotek mali krizinin, 1933 Glass-Steagall Yasasının kısmen yürürlükten kaldırılmasından kaynaklandığını öne sürdü. Gerçekten de Başkan Clinton'ın Finansal Piyasalar Çalışma Grubu'nun bir üyesi olarak Summers, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) Başkanı Arthur Levitt, Fed Başkanı Greenspan ve Sekreter Rubin ile birlikte, birçok kişinin 2008 Sonbaharında finansal piyasayı çökertmekle suçladığı, türev ürünlerin düzenlenmesine yardım etmiştir.


### Harvard Üniversitesi Başkanlığı.
2001 yılında Cumhuriyetçi Parti'den George W. Bush başkan olduğunda, Summers Hazine Bakanlığından ayrıldı ve Temmuz 2001'den Haziran 2006'ya kadar Harvard Üniversitesi'nin 27. başkanı oldu. Aynı zamanda Harvard'ın ilk Yahudi başkanıdır. Summers'ın Harvard'daki bazı kararları, kamuoyunda tartışmalara yol açtı.


#### Cornel West meselesi.
Summers, Ekim 2001'deki bir toplantıda, Afro-Amerikan Çalışmaları'nın departmanı başkanı Cornel West'i, Bill Bradley'in başkanlık kampanyası üzerinde çalışmak için üç haftalık dersleri kaçırdığı ve öğrencilere toleranslı davranıp, not ortalamasını yükselttiği iddialarından dolayı eleştirdi. Aynı zamanda Cornel West'in rap albümünün, üniversite için bir utanç olduğunu dile getirdi. West, suçlamalara şiddetle karşı çıktı ve "hip-hop onu korkuttu, bu basmakalıp bir tepki" dedi. Daha sonra, "Democracy Matters" (2004) adlı kitabında bu meseleyi anlatırken, Summers'ı hem "bilgisiz" hem de "ilkesiz bir güç oyuncusu" olarak nitelendirdi. West daha sonrasında Harvard Üniversitesi'nden ayrıldı ve daha önce ders verdiği Princeton Üniversitesi'ne döndü.


#### Cinsiyetçilik konusundaki tartışmalar.
Ocak 2005'te Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu tarafından düzenlenen "Bilim ve Mühendislik İşgücünün Çeşitlendirilmesi" konulu konferansta Summers, en iyi üniversitelerin ve araştırma kurumlarının bilim ve mühendislik kadrolarında, kadınların neden yetersiz temsil edildiğine ilişkin söyledikleri, tartışmaya neden oldu. Konuşması cinsiyetçi olarak algılandı ve tepki topladı. Konferans, kamuoyunda yanlış anlaşılmaları engellemek ve ifşa korkusu olmadan samimi bir şekilde konuşabilmeleri açısından kayıt dışı olacak şekilde tasarlanmıştı.


#### Harvard Başkanlığından istifa.
21 Şubat 2006'da Summers, 30 Haziran 2006'da, yani öğretim yılının sonunda istifa edeceğini açıkladı. Harvard, Summers'ın istifası üzerine, bir yıllık ücretli izin vermeyi kabul etti, kişisel ikametgâhı için üniversiteden ödenmemiş 1 milyon dolarlık krediyi sübvanse etti ve diğer ödemeleri sağladı. Summers'ın ayrılışından sonra Derek Bok, geçici başkan oldu.


### İş dünyasına atılımı.
19 Ekim 2006'da Summers, New York merkezli D. E. Shaw & Co.'nun yarı zamanlı genel müdürü oldu ve 16 aylık süre boyunca 5 milyon dolar maaş aldı. Aynı zamanda Summers, aralarında Goldman Sachs, JPMorgan Chase, Citigroup, Merrill Lynch ve Lehman Brothers'ın da bulunduğu büyük finans kurumlarından, konuşma ücreti olarak 2.7 milyon dolar kazandı. Aynı zamanda Bilderberg Toplantıları'nın yürütme kurulunun üyesidir. 2013 yılında Summers, eski Harvard Öğretim Üyesi tarafından başlatılan ve Hindistan'ın ilk araba kiralama şirketi olan Zoomcar'a yatırımcı oldu.


### Ulusal Ekonomik Konseyi Direktörlüğü.
Ocak 2009'da, Barack Obama'nın başkan olarak göreve başlaması üzerine Summers, Ulusal Ekonomik Konseyi'nin direktörlüğü görevine atandı. Summers görevdeyken, hem övgü hem de eleştiri aldı ve Obama yönetiminde önemli bir ekonomik karar verici olarak ortaya çıktı. Eski Federal Rezerv Başkanı Paul Volcker, Summers'ı dış ekonomi danışmanlarından oluşan bir panel düzenleme çabasını geciktirmekle suçladı. Summers, Volcker'ı Beyaz Saray toplantılarının dışında bıraktığından ve ekonomik kriz politikaları üzerinde işbirliği yapmaya ilgi göstermediğinden dolayı aralarında sürtüşme oldu.
Öte yandan Obama, Summers'ın görevdeki ilk birkaç haftasında yaptığı işlerden dolayı kendisinin de heyecanlandığı bildirdi. Bir başka üst düzey ekonomi danışmanı olan Peter Orszag, Summers'ı "dünyanın en parlak ekonomistlerinden biri" olarak nitelendirdi.


## Biden yönetimine eleştiri.
Summers, Başkan Joe Biden tarafından uygulanan makroekonomik politikanın karşıtı olarak ortaya çıktı ve 2021 tarihli 1.9 trilyon dolarlık Amerikan Kurtarma Planı Yasasını "son 40 yılda sahip olduğumuz en az sorumlu makroekonomik politika" olarak suçladı. Summers'a göre, mevcut makroekonomik görüşü, ekonomik durgunluk ve piyasa istikrarsızlığı riskini taşımaktadır.