# Hassas türler
Hassas türler, Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tanımına göre neslinin tükenme riski yüksek olan türlerdir. Hassasiyet, esas olarak yaşam alanı kaybı veya türün yuvasının tahrip edilmesinden kaynaklanır. Hassas yaşam alanları veya türler izlenir ve zaman geçtikçe daha fazla tehdit altına girebilir. "Hassas" olarak listelenen bazı türler esaret altında yaygın olabilir; buna örnek olarak ara militaris verilebilir.


## Memeliler ("Mammalia").
### "Pilosa".
  - Üç kemerli armadillo (Tolypeutes tricinctus)


### "Macroscelidea".
  - "Rhynchocyon petersi"
  - "Rhynchocyon udzungwensis"


### "Sirenia".
  - Dugong ("Dugong dugon")
  - Karayip denizineği ("Trichechus manatus")
  - Batı Afrika denizineği ("Trichechus senegalensis")
  - Amazon denizineği ("Trichechus inunguis")


### Tek toynaklılar ("Perissodactyla").
  - Dağ zebrası ("Equus zebra")
  - Amerika tapiri ("Tapirus terrestris")
  - Hint gergedanı ("Rhinoceros unicornis")


### Çift toynaklılar ("Artiodactyla").
  - Misk geyiği ("Moschus moschiferus")
  - Barasinga ("Cervus duvaucelii")
  - Bataklık geyiği ("Blastocerus dichotomus")
  - Kara munçak ("Muntiacus crinifrons")
  - Beira ("Dorcatragus megalotis")
  - Dört boynuzlu antilop ("Tetracerus quadricornis")
  - Jentink duikeri ("Cephalophus jentinki")
  - Zebra duikeri ("Cephalophus zebra")
  - Dibatag ("Ammodorcas clarkei")
  - Acem ceylanı ("Gazella subgutturosa")
  - Kızıl gerdanlı ceylan ("Gazella rufifrons")
  - Arap ceylanı ("Gazella gazella")
  - Dorcas ceylanı ("Gazella dorcas")
  - Tayvan seravı ("Capricornis swinhoei")
  - Sumatra seravı ("Capricornis sumatraensis")
  - Takin ("Budorcas taxicolor")
  - Çin goralı ("Naemorhedus caudatus")
  - Kızıl goral ("Naemorhedus baileyi")
  - Yaban keçisi ("Capra aegagrus")
  - Doğu Kafkas dağ keçisi ("Capra cylindricornis")
  - Himalaya tarı ("Hemitragus jemlahicus")
  - Yaban koyunu ("Ovis ammon")
  - Muflon koyunu ("Ovis orientalis")
  - Amerika çöl koyunu ("Ovis canadensis nelsoni")
  - Berberi koyunu ("Ammotragus lervia")
  - Yak ("Bos grunniens")
  - Suaygırı ("Hippopotamus amphibius")
  - Palawan sakallı domuzu ("Sus ahoenobarbus")
  - Filipin domuzu ("Sus philippensis")
  - Geyik domuzu ("Babyrousa babyrussa")


### Balinalar ("Cetacea").
  - Mutur ("Phocoena phocoena")
  - Irrawady yunusu ("Orcaella brevirostris")
  - İspermeçet balinası ("Physeter macrocephalus")
  - Kambur balina ("Megaptera novaeanglidae")


### Etçiller ("Carnivora").
  - Gri kedi ("Felis bieti")
  - Kara ayaklı kedi ("Felis nigripes")
  - Asya altın kedisi ("Catopuma temminckii")
  - Afrika altın kedisi ("Profelis aurata")
  - Yassıbaş kedi ("Prionailurus planiceps")
  - Paslı kedi ("Prionailurus rubiginosus")
  - Kodkod ("Leopardus guigna")
  - Mermer kedisi ("Pardofelis marmorata")
  - Çita ("Acinonyx jubatus")
  - Aslan ("Panthera leo")
  - Bulutlu leopar ("Neofelis nebulosa")
  - Owston palmiye miskkedisi ("Chrotogale owstoni")
  - Hose palmiye miskkedisi ("Diplogale hosei")
  - Jerdon palmiye miskkedisi ("Paradoxurus jerdoni")
  - Sulawesi palmiye miskkedisi ("Macrogalidia musschenbroekii")
  - Jackson miskkedisi ("Bdeogale jacksoni")
  - Fossa ("Cryptoprocta ferox")
  - Madagaskar miskkedisi ("Fossa fossana")
  - Kıvrık kuyruklu miskkedisi ("Galidia elegans")
  - Geniş kuyruklu miskkedisi ("Galidictis fasciata")
  - Salano ("Salanoia concolor")
  - Dingo ("Canis dingo")
  - Afgan tilkisi ("Vulpes cana")
  - Çalı köpeği ("Speothos venaticus")
  - Siyah çizgili gelincik ("Mustela strigidorsa")
  - Niligri sansarı ("Martes gwatkinsii")
  - Alaca sansar ("Vormela peregusna")
  - Düz kürklü susamuru ("Lutrogale perspicillata")
  - Volverin ("Gulo gulo")
  - Palawan kokulu porsuğu ("Mydaus marchei")
  - Asya kara ayısı ("Ursus thibetanus")
  - Kutup ayısı ("Ursus maritimus")
  - Tembel ayı ("Melursus ursinus")
  - Malaya ayısı ("Helarctos malayanus")
  - Gözlüklü ayı ("Tremarctos ornatus")
  - Galápagos kürklü foku ("Arctocephalus galapagoensis")
  - Juan Fernandez kürklü foku ("Arctocephalus philippii")
  - Guadalupe kürklü foku ("Arctocephalus townsendi")


### Primatlar ("Primates").
  - Kısa kuyruklu şebek ("Macaca arctoides")
  - Siberut Adası şebeği ("Macaca siberu")
  - Güney domuz kuyruklu şebeği ("Macaca nemestrina")
  - Kara ayaklı boz langur ("Semnopithecus hypoleucos")
  - Ak gerdanlı maymun ("Cercopithecus erythrogaster")
  - Kral geraza ("Colobus polykomos")
  - İri geraza ("Colobus vellerosus")
  - Kara geraza ("Colobus satanas")
  - Mandril ("Mandrillus sphinx")
  - Kırmızı yüzlü örümcek maymunu ("Ateles paniscus")
  - Gümüş yünlü maymun ("Lagothrix poeppigii")
  - Verraux sifakası ("Propithecus verreauxi")
  - Kara lemur ("Eulemur macaco")
  - Ak başlı lemur ("Eulemur albifrons")
  - Yakalı lemur ("Eulemur collaris")
  - Goeldi marmoseti ("Callimico goeldii")
  - Bayağı tarsiyer ("Tarsius tarsier")
  - Dian tarsiyeri ("Tarsius dianae")
  - Horsfield tarsiyeri ("Tarsius bancanus")


### Yarasalar (Chiroptera).
  - Basıkburunlu yarasa ("Barbastella barbastellus")
  - Küçük kısa kuyruklu yarasa ("Mystacina tuberculata")
  - Vantuz ayaklı yarasa ("Myzopoda aurita")
  - "Tomopeas ravus"
  - "Nyctimene minutus"


### Kemirgenler ("Rodentia").
  - Sri Lanka sincabı ("Ratufa macroura")
  - Avrupa yer sincabı ("Spermophillus citellus")
  - Malaya oklu kirpisi ("Hystrix brachyura")
  - Bahçe yediuyuru ("Eliomys quercinus")
  - İran hasancığı ("Dryomys niethammeri")
  - "Nesoryzomys fernandinae"
  - "Phloeomys cumingi"


### Böcekçiller ("Insectivora").
  - Rus desmanı ("Desmana moschata")


### "Dermopteridae".
  - Filipin uçan lemuru ("Cynocephalus volans")


### Keseliler ("Marsupalia").
  - Kowari ("Dasyuroides byrnei")
  - Mulgara ("Dasycercus cristicauda")
  - Keselitavşan ("Macrotis lagotis")
  - Kısakuyruklu kanguru ("Setonix brachyurus")
  - Sulawesi ayı kuskusu ("Ailurops ursinus")


## Kuşlar ("Aves").
### "Spensichiformes".
  - Benekli küçük kivi ("Apteryx owenii")
  - Benekli büyük kivi ("Apteryx haastii")
  - Tokoeka ("Apteryx australis")
  - Tepelidevekuşu ("Casuarius casuarius")


### Tavuksular ("Galliformes").
  - Mallee tavuğu ("Leipoa ocellata")
  - Kral sülün ("Syrmaticus reevesii")
  - Çayır tavuğu ("Tympanuchus cupido")


### Kazsılar ("Anseriformes").
  - Küçük sakarca kaz ("Anser erythropus")
  - "Anas eatoni"
  - "Polysticta stelleri"


### Yırtıcı kuşlar ("Falconiformes").
  - Şah kartal ("Aquila heliaca")
  - Büyük orman kartalı ("Aquila clanga")
  - Steller deniz kartalı ("Haliaeetus pelagicus")
  - Pallas deniz kartalı ("Haliaeetus leucoryphus")
  - Sanford deniz kartalı ("Haliaeetus sanfordi")
  - Galapagos şahini ("Buteo galapagoensis")
  - Kara tuygun ("Circus maurus")
  - Kap akbabası ("Gyps coprotheres")
  - Nübye akbabası ("Torgos tracheliotus")
  - Ak başlı akbaba ("Trigonoceps occipitalis")
  - Küçük kerkenez ("Falco naumanni")


### Tüp burunlu kuşlar ("Procellariformes").
  - Buller yelkovanı ("Puffinus bulleri")
  - Pembe ayaklı yelkovan ("Puffinus creatopus")
  - Yeni Zelanda fırtına kuşu ("Procellaria westlandica")
  - Antipod albatrosu ("Diomedea antipodensis")
  - Kral albatros ("Diomedea epomophora")
  - Gezgin albatros ("Diomedea exulans")
  - Laysan albatrosu ("Phoebastria immutabilis")
  - Gri başlı albatros ("Thalassarche chrysostoma")
  - Campbell albatrosu ("Thalassarche impavida")
  - Salvin abatrosu ("Thalassarche salvini")


### Batağanlar ("Podicipediformes").
  - Maori batağanı ("Poliocephalus rufopectus")


### Leyleksiler ("Ciconiiformes").
  - Çin ak balıkçılı ("Egretta eulophotes")
  - Pabuçgaga ("Balaeniceps rex")


### Flamingolar ("Phoenicopteridae").
  - And flamingosu ("Phoenicopterus andinus")


### Pelikanlar ("Pelicaniformes").
  - Tepeli pelikan ("Pelecanus crispus")
  - Yeni Zelanda karabatağı ("Phalacrocorax carunculatus")
  - Socotra karabatağı ("Phalacrocorax nigrogularis")
  - Kap sümsüğü ("Morus capensis")


### Yağmur kuşugiller ("Charadriiformes").
  - Amami çulluğu ("Scolopax mira")
  - "Atlantisia rogersi"
  - Japon dalıcımartısı ("Synthliboramphus wumizusume")


### Penguenler ("Spensichiformes").
  - Afrika pengueni ("Spheniscus demersus")
  - Humbolt pengueni ("Spheniscus humboldti")
  - Kayalık pengueni ("Eudyptes chrysocome")
  - Macaroni pengueni ("Eudyptes chrysolophus")
  - Snares adası pengueni ("Eudyptes robustus")


### Turnamsılar ("Gruiformes").
  - Ak enseli turna ("Grus vipio")
  - Kara boyunlu turna ("Grus nigricollis")
  - Mavi turna ("Anthropoides paradisea")
  - "Bugeranus carunculatus"
  - Toy ("Otis tarda")
  - Hubara ("Chlamydotis undulata")
  - "Mesitornis variegatus"
  - "Mesitornis unicolor"
  - "Monias benschi"


### Güvercinler ("Columbiformes").
  - Taçlı güvercin ("Goura cristata")


### Gökkuzgunlar ("Coraciiformes").
  - "Uratelornis chimaera"


### Papağanlar ("Psittaciformes").
  - Asker ara ("Ara militaris")
  - Kea ("Nestor notabilis")


### Ötücü kuşlar ("Passeriformes").
  - "Procnias tricarunculata"
  - "Procnias nudicollis"
  - "Cotinga ridgwayi"
  - "Picathartes gymnocephalus"
  - "Picathartes oreas"
  - "Erythrura viridifacies"
  - "Erythrura kleinschmidti"
  - "Vireo atricapilla"
  - "Cinclus schulzi"
  - Lidth alakargası ("Garrulus lidthi")
  - "Gymnorhinus cyanocephalus"
  - Sarı kamışçın ("Acrocephalus paludicola")
  - Kızıl sırtlı kiraz kuşu ("Emberiza jankowskii")
  - Kuşaklı kiraz kuşu ("Emberiza aureola")
  - Socotra kiraz kuşu ("Emberiza socotrana")
  - Suriye kanaryası ("Serinus syriacus")
  - "Thripophaga cherriei"
  - Atlas kral sinekkapanı ("Onychorhynchus swainsoni")
  - Yemen ardıcı ("Turdus menachensis")
  - Santa Marta ötleğeni ("Basileuterus basilicus")


## Sürüngenler ("Reptilia").
### Tuatara ("Sphenodontidae").
  - Tuatara ("Sphenodon punctatus")
  - Tuatara ("Sphenodon guntheri")
  - Tuatara ("Sphenodon diversum")


### Timsahlar ("Crocodilia").
  - Amerikan timsahı ("Crocodylus acutus")
  - Hint timsahı ("Crocodylus palustris")
  - Cüce timsah ("Osteolaemus tetraspis")


### Kertenkeleler ("Squamata").
  - Komodo ejderi ("Varanus komodoensis")
  - Deniz iguanası ("Amblyrhynchus cristatus")
  - Çin timsah keleri ("Shinisaurus crocodilurus")
  - "Ailuronyx trachygaster"
  - "Elgaria panamintina"
  - "Aspidoscelis labialis"
  - "Hydrosaurus pustulatus"


### Yılanlar ("Serpenta").
  - Schneider engereği ("Bitis schneideri")
  - "Thamnophis gigas"


### Kaplumbağalar ("Testudines").
  - Aldabra kara kaplumbağası ("Geochelone gigantea")
  - Galápagos kara kaplumbağası ("Geochelone nigra")
  - Rus kaplumbağası ("Testudo horsfieldii")
  - Tosbağa ("Testudo graeca")
  - Aligatör kaplumbağası ("Macrochelys temminckii")
  - "Pelodiscus sinensis"
  - "Aspideretes gangeticus"
  - "Carettochelys insculpta"
  - "Gopherus polyphemus"
  - "Gopherus flavomarginatus"
  - "Gopherus agassizii"
  - Zeytin renkli kaplumbağa ("Lepidochelys olivacea")


## Amfibiler ("Amphibia").
### Ayaksızlar ("Gymnophiona").
  - "Praslinia cooperi"


### Semenderler ("Conura").
  - Mağara semenderi ("Proteus anguinus")
  - "Eurycea sosorum"


### Kurbağalar ("Anura").
  - Mavi zehirli ok kurbağası ("Dendrobates azureus")
  - "Alytes muletensis"
  - "Alytes dickhilleni"
  - "Sooglossus gardineri"
  - "Sooglossus thomasseti"
  - "Sooglossus sechellensis"
  - "Sooglossus pipilodryas"
  - "Leptopelis barbouri"
  - "Leptopelis parkeri"
  - "Pseudophryne australis"
  - "Melanophryniscus macrogranulosus"
  - "Tylototriton kweichowensis"
  - "Melanophryniscus montevidensis"
  - "Phrynopus iatamasi"
  - "Conraua alleni"
  - "Eleutherodactylus verrucipes"
  - "Afrixalus morerei"
  - Sarı-yeşil kurbağa ("Litoria aurea")
  - "Rhinoderma darwinii"
  - "Leptobrachium gunungense"
  - Benekli semender ("Neurergus strauchii")
  - "Mantella madagascariensis"


## Balıklar ("Pisces").
### Kemikli balıklar ("Actinopterygii").
  - "Plectropomus areolatus"
  - "Cottus petiti"
  - "Polyodon spathula"
  - Marley kelebekbalığı ("Chaetodon marleyi")
  - Benekli hani ("Chromileptes altivelis")
  - Dev orfoz ("Epinephelus lanceolatus")
  - "Mycteroperca microlepis"
  - "Plectropomus laevis"
  - Kraliçe çütre balığı ("Balistes vetula")
  - Denizatı ("Hippocampus erectus")
  - Adriyatik mersini ("Acipenser naccarii")
  - Dere kaya balığı ("Gobio hettitorum")
  - Tepeli papağan balığı ("Bolbometopon muricatum")
  - "Cyprinodon diabolis"
  - "Austroglanis gilli"
  - "Pseudomugil connieae"
  - "Puntius denisonii"
  - "Betta pinguis"


#### Levreksiler ("Perciformes").
##### Lapinagiller ("Labridae").
  - Kaliforniya davarbaşı ("Semicossyphus pulcher")


### Kıkırdaklı balıklar ("Chondrichthyes").
  - Büyük beyaz köpekbalığı ("Carcharodon carcharias")
  - Dev köpekbalığı ("Cetorhinus maximus")
  - Balina köpekbalığı ("Rhincodon typus")
  - Ak yüzgeçli köpekbalığı ("Carcharhinus longimanus")
  - Mako köpekbalığı ("Isurus oxyrinchus")
  - Zebra köpekbalığı ("Stegostoma fasciatum")
  - Sabanbalığı ("Alopias vulpinus")
  - Dikburun köpekbalığı ("Lamna nasus")
  - Bayağı gitarbalığı ("Rhina ancylostoma")
  - Dev gitarbalığı ("Rhynchobatus djiddensis")
  - Java inek burunlu vatozu ("Rhinoptera javanica")


## Omurgasızlar ("Invertabrae").
### "Cnidera".
  - "Dendrogyra cylindrus"
  - "Agaricia lamarcki"
  - "Physogyra lichtensteini"


### Solucanlar ("Annelida").
  - "Driloleirus americanus"
  - "Megascolides australis"


### Böcekler ("Insecta").
  - Apollo kelebeği ("Parnassius apollo")
  - "Ornithoptera aesacus"
  - "Ornithoptera rothschildi"
  - "Troides dohertyi"
  - "Troides prattorum"
  - "Glacicavicola bathysciodes"
  - "Gymnopholus lichenifer"
  - "Platycypha auripes"
  - "Macromia splendens"
  - "Arabineura khalidi"
  - "Chlorocypha centripunctata"
  - "Calopteryx exul"
  - "Rhinagrion hainanense"
  - "Libellula jesseana"
  - "Arabicnemis caerulea"


### Yumuşakçalar ("Mollusca").
  - Dev deniztarağı ("Tridacna gigas")
  - Dev deniztarağı ("Tridacna derasa")
  - Tevoro deniztarağı ("Tridacna tevoroa")
  - "Tridacna rosewateri"
  - "Leiostyla corneocostata"
  - "Bulimulus akamatus"
  - "Stylodonta unidentata"


## Bitkiler ("Plantae").
  - Maun ("Swietenia macrophylla")
  - "Malus sieversii"
  - Brezilya fındığı ("Bertholletia excelsa")
  - Sinekkapan bitkisi ("Dionaea muscipula")
  - Sekoya ("Sequoia sempervirens")
  - Mamut ağacı ("Sequoiadendron giganteum")
  - Uzun ömürlü çam ("Pinus longaeva")
  - Şili arokaryası ("Araucaria araucana")
  - Norfolk arakonyası ("Araucaria heterophylla")
  - Gümüşkılıç ("Argyroxiphium sandwicense")
  - "Frithia pulchra"
  - Ateş ağacı ("Delonix regia")
  - "Humboldtia laurifolia"
  - Maximowiczii ladini ("Picea maximowiczii")
  - "Nepenthes madagascariensis"
  - "Nepenthes argentii"
  - Lübnan sediri ("Cedrus libani")
  - "Ariocarpus agavoides"
  - "Ariocarpus bravoanus"
  - "Ariocarpus scaphirostris"
  - "Mimetes chrysanthus"
  - "Dendrosicyos socotrana"
  - Ejder ağacı ("Dracaena cinnabari")
  - Socotra narı ("Punica protopunica")
  - "Mutisia magnifica"
  - "Scalesia pedunculata"
  - "Scalesia stewartii"
  - "Jubaea chilensis"
  - "Opuntia galapageia macrocarpa"
  - "Opuntia galapageia profusa"
  - "Nastanthus falklandicus"
  - Sandal ağacı ("Santalum album")


## Protistler ("Protista").
  - Galàpagos vareği ("Eisenia galapagensis")


## Popülasyonlar.
  - Afalina ("Tursiops truncatus") (Akdeniz)