BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Kazım Şinasi Dersan
Kazım Şinasi Dersan (1888, Girit - 27 Mart 1964, İstanbul), Türk gazeteci.


## Hayatı.
Paris'te Louis le Grand Lisesini bitirdikten sonra Sorbonne Üniversitesi Sosyal Bilimler Akademisinden mezun olmuştur. Birinci Dünya Savaşı yıllarında Kızılayda görev yapmış, üstün hizmetlerinden dolayı 11 Kasım 1916 tarihinde dördüncü derece Mecidî Nişanı almıştır. Darülfünun'da Tarihte Usûl dersleri vermiştir. Gabriel Monod'un Tarihte Usûl kitabını Fransızcadan tercüme etmiştir. 20 Eylül 1918'de Ali Naci Karacan ve Necmettin Sadak ile birlikte 250'şer lira sermaye ile Akşam gazetesini kurmuştur. Falih Rıfkı Atay'ın da katılımıyla gazete dört ortaklı olarak yayın hayatına devam etmiştir. Cumhuriyet devrinde Karacan ve Atay'ın gazeteden ayrılmaları neticesinde Necmettin Sadak ile beraber gazeteyi yönetmiştir. Sadak'ın 21 Eylül 1953 tarihinde vefatından sonra gazetenin tek yetkilisi olmuştur. 1957 yılında gazeteyi Malik Yolaç'a devretmiş ve gazetecilikten çekilmiştir. İstanbul Ticaret Odası idare kurulunda çalışmıştır. 27 Mart 1964'te İstanbul'da ölmüştür.


## Üye olduğu kuruluşlar.
 - Osmanlı Matbuat Cemiyeti
 - İstanbul Günlük Gazete Sahipleri Cemiyeti
 - Türkiye Gazete Sahipleri Sendikası
 - Türk Havayolları Anonim Ortaklığı
# Lucia Guilmáin
Lucía Guilmáin (5 Ocak 1938, Meksiko - 15 Şubat 2021, Meksiko, Meksika), Meksikalı aktris. 


## Yaşamı.
Guilmáin 5 Şubat 1938'de Meksiko, Meksika'da doğdu. 1965'te başladığı oyunculuk kariyerini 2016 yılına kadar devam ettirdi. Sahne, televizyon ve sinema filmlerinde görüldü. Yer aldığı yapımlar arasında; "Las fuerzas vivas" (1975), "Length of War" (1976) ve "Darker Than Night" (2014) sayılabilir. Raúl Orvañanos ile evliliğinden bir oğlu vardı.


## Ölümü.
Guilmáin 15 Şubat 2021'de COVID-19 nedeniyle doğum yeri Meksiko, Meksika'da 83 yaşında öldü.
# Jean Robin (botanist)
Jean Robin (1550 - 25 Nisan 1629), Fransız botanikçi. Bitki bilim mahlası J.Robin'dir.


## Hayatı.
Robin, Fransız kralları III: Henri, IV. Henri ve XIII. Louis'in bahçıvanıydı. Şifalı otlar yetiştiren ve ağaç diken biri olarak tanımlanırdı. 1601'de "Robinia pseudoacacia" türünü ilk defa o Avrupa'ya getirmiştir ve bu ağaç René-Viviani meydanındaki Tıp Okulu'nun bahçesindedir. Bu nedenle "Robinia" cinsine adı verilmiştir.


## Önemli eserleri.
  - "Catalogus stirpium tam indigenarum quam exoticarum qua Lutetiae coluntur" (Paris'te yetiştirilen yerel veya egzotik bitkilerin kataloğu), Paris, 1601
  - "Le jardin du roy très chrétien Henry IV, roy de France et de Navarre, dédié à La Royne" (Fransa kralı Hristiyan Kral Henry IV ve kraliçeye adanmış Navarre'ın bahçesi), 1608
  - "Histoire de plantes aromatiques augmentée de plusieurs plantes venues des Indes lesquelles ont été prises & culées au Jardin de M. Robin, arboriste du Roi" (= Aromatik bitkilerin tarihi), Paris, Macé, 1619, in-16, 16 sayfa.
  - "Kral XIII. Louis'in Bahçesi", 1623
  - "Enchiridion isagogicum ad facilem notitiam Stirpium tam indigenarum quam exoticarum qua coluntur in horto DD Joannis." "& Vespasiani Robin" (Yerel ve egzotik bitkilerin kolay tanımlanması için el kitabı)"."
# İsviçre'de LGBT hakları
İsviçre'de lezbiyen, gey, biseksüel, transgender (LGBT) hakları Avrupa standartlarında göreceli olarak ilerici olmasına rağmen LGBT bireyler tam kapasitede yasal eşitliğe sahip değillerdir. İsviçre'de LGBT hakları 1940'lardan beri Avrupa ve Batı dünyasıyla benzer bir hızda gelişmektedir.
# Kuir teori
 - YÖNLENDİRME 
Kuir teori, ya da Queer Teorisi, 1990'lı yılların başında toplumsal cinsiyet çalışmaları alanında çıkmış olan, kuir çalışmaları kapsayan eleştirel kuramlar literatürüdür. Cinsel yönelim ve toplumsal cinsiyet temelli LGBTI+ hareketinin politik, toplumsal, kentsel, ekonomik bağlamlarını inceler. Batı merkezli, heteronormatif, patriyarkal toplumsal normlara ve tarihyazımına karşı farklı cinsellik tarihlerini yazmayı, toplumsal cinsiyetin farklı yollarını ifade etmeyi amaçlar. Sabit kimlikler ve özcü tanımlar yerine sürekli kendini sorgulayan, akışkan, dönüşen kavramları ve bakış açılarını gözetir.
Toplumsal cinsiyetin performatif, yani bireyin bilinçli seçimlerinden bağımsız sistematik ve sürekli bir toplumsal inşa olduğunu öne süren Judith Butler'ın "Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimlik Bozulması" (1990) eseri, kuir teorinin kurucu yapıtlarından kabul edilmektedir. Butler, eserinde özcü olmayan kimliklerin ve norm dışı düşünme ve oluş biçimlerinin olasılıklarına dikkat çekmiştir.
# Tuzhurmatu hava üssü
Tuzhurmatu hava üssü, Bağdat'ın yaklaşık 180 kilometre (110 mil) kuzeyinde ve Tuzhurmatu'nun yaklaşık 14 kilometre (8.7 mil) batısında yer alan Irak'ın Selahaddin Valiliği'nde eski bir Irak Hava Kuvvetleri üssüdür.
# Hoyt-Tamir yazıtları
Hoyt-Tamir yazıtları (Taihar Kayası yazıları olarak da bilinir), Uygur Kağanlığı döneminde dikilmiş yazıtlardır. Louis Bazin'e göre yazıtlar 753 ile 756 yılları arasında dikilmiştir. Bölgede Orhun, Eski Uygur ve Çin alfabeleriyle yazılmış 200'ün üzerinde yazıt bulunmaktadır. Metinler Taihar kayasında bulundu. Kaya 39 metre yüksekliğinde ve Moğolistan'ın Arkhangai Eyaletindeki Hoyt Tamir nehrinin güneydoğusunda yer alıyor. Yazıtlar ilk olarak Vasily Radlov tarafından çevrilmiştir.


## Yazılar.
 erimen qut berti
 yïl ... : t.ay : eki : ... a : ay :
 Teŋirde : qut bolm ... : qan : elinde :
 ... : qan : atïγ : ... öntürti : öŋre :
 ... m : atïγ..üz :. . . . . .
 Teŋirken : alip qutluγ : sintine kan
 ögürig : dilenci bilig ün ... iz
 Alïpïm : ... qan beg q ... bir
 bir yeg ... bir ay er ... qaγan
 ot ... ay erim
 teg ... kü. . . . .
 Yünlüg qunčuy
 ... duš qunčuy
 . . . .
 ... čur
 ... qa barïr
 ... qutluγ
 Bolzun
 bičin yïl : yiti ... nč : bir yegirmi
 iki : gičig bačïγqa : baytaγ :
 beš uy qara bašïγ : yaylatım :
 küzti : taňïn taš : sisyetim :
 mun erimiŋ eli barïrmin
 küŋlik bu yorïq
# Ana Sözü
Ana Sözü, Gagavuzya'nın (Moldova) en büyük yerel gazetesidir. Aynı zamanda tamamı Gagauz dilinde yazılmış tek yerel gazete ve Gagauz dilinde yayımlanan her türden ilk gazetedir.
# GAVI İttifakı
Gavi İttifakı (eski adı Küresel Aşı ve Bağışıklama İttifakı), yoksul ülkelerin aşılamaya erişimini artırmak amacıyla 2000 yılında kurulmuş uluslararası bir kamu-özel ortaklığıdır.
UNICEF, Dünya Bankası, Dünya Sağlık Örgütü, Bill & Melinda Gates Vakfı, Dünya Bankası 2000 yılında öncülüğünde kuruldu. İttifakın kurucusu ve finansmanı Bill & Melinda Gates Vakfı'dır. Vakfın, 1999 yılında 750milyon$'lık bağışı ile Aşı İttifakı kurulmuştur. Merkezi İsviçre'nin Cenevre kentindedir.
İttifakın yönetim kurulunda beş kurucu örgütün (Bill & Melinda Gates Vakfı, UNICEF, Dünya Sağlık Örgütü, Dünya Bankası) birer temsilcisinin yanı sıra sivil toplum örgütlerinde bir temsilci, gelişmekte olan ülkelerden 5 temsilci (genellikle sağlık bakanları), Gelişmekte Olan Ülkeler Aşı Üretimi Ağı'nın (16 ülkeden 44 firmanın üye olduğu gönüllü bir birlik) temsilcisi, sanayileşmiş ülke (bağışçı ülkeler) hükûmetlerinden 5 temsilci, Uluslararası İlaç Üreticileri ve Dernekleri Federasyonu'ndan bir temsilci, araştırma ve teknik sağlık enstitülerini temsilen bir kişi bulunur. Bu 18 "temsilci"nin dışında GAVI İcra Kurulu Başkanı için bir koltuk ve ittifakın çalışma alanı ile profesyonel bağı olmayan 9 bireysel üye için koltuk bulunur.
Kuruluş, İsviçre'de uluslararası kuruluş statüsünde bir vakıf ve Amerika Birleşik Devletleri'nde hayır kurumu statüsünde bir örgüttür. GAVI programları "Uluslararası Bağışıklama Finans Aracı" adlı İngiltere merkezli kuruluş aracılığıyla uluslararası sermaye piyasalarında finansman sağlar.
GAVI, 1990 yılında kurulmuş olan "Çocuk Aşı Girişimi" adlı girişimin devamıdır. 1999 yılında Bellagio'da düzenlenen bir Dünya Bankası Zirvesi'nde Çocuk Aşı Girişimi yerine yeni bir ittifakın kurulması gerektiğine karar verilmiş ve GAVI İttifakı, "Dünyanın en fakir ülkelerinde aşılamaya erişimi artırarak çocukların hayatlarını kurtarma ve insanların sağlığını koruma" misyonu ile kurulmuştur.
# Basketbol Gençler Kızlar Ligi
Basketbol Gençler Kızlar Ligi, sponsorluk adıyla Garanti BBVA Basketbol Gençler Kızlar Ligi, Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından 2021'den beri düzenlenen ve basketbolda genç kızlar kategorisinde Türkiye şampiyonunu belirlemek için yapılan spor organizasyonudur.
# Euthinteria
Euthynteria arkeolojide ve klasik mimaride bir yapının temellerinin, kısmen tabii zemin üzerinde görülebilen, en üst kısmını ifade etmek için kullanılan terimdir. Binanın üstyapısı (stylobat, sütunlar, duvarlar ve saçaklık [entablatur]) euthynteria üzerine oturtulur.
# Ferîdûn Sipehsâlâr
Ferîdûn Sipehsâlâr veya tam adıyla Mecdüddîn Ferîdûn b. Ahmed-i Sipehsâlâr (d. 1219-ö. 1312) Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ve tarikatı hakkında ilk menâkıbnâmelerden biri sayılan "Risâle-i Sipehsâlâr be-Menâkıb-ı Hazret-i Hudâvendigâr"’ın yazarı. Eserlerinde Mevlana'nın Ahî Evran'dan haz etmediğini yazar.
Selçuklu ordusunda komutan olması sebebiyle sipehsâlar (kumandan) namıyla tanınmıştır. Mevlânâ'ya 40 yıl müritlik yapmıştır. Mevlânâ'dan sonra Mevleviliğin ilk postnişini olan Hüsâmeddin Çelebi ile eşi tarafından akraba olup, Hüsameddin Çelebi döneminde (1273-1284) Mevlânâ dergâhının malî işlerinden sorumlu olmuştur. Hüsâmeddin Çelebi’nin ardından Sultan Veled’e intisap etmiştir. 1312'de öldüğü sanılmakla birlikte, ölüm tarihi net değildir.
Mevlânâ'yı yakından tanıyan biri olarak gördüklerini ve işitip öğrendiklerini “Risale-i Sipehsâlar be-Menakib-i Hudavendigâr” adlı Farsça kitabında toplamıştır. Ömrü eseri tamamlamaya yetmemiş, kitap oğlu Muhammed Celâleddîn tarafından tamamlanmıştır.Bahaeddin Veled'in İbtidânâme adlı eserinden sonra Mevlevilik ile ilgili yazılmış ilk menâkıbnâme olup, 3 bölümden oluşmaktadır. 1292 yılında yazımına başlanan kitabın ilk bölümü Mevlana'nın oğlu Bahâeddin Veled'e, ikinci ve en kapsamlı bölümü Mevlânâ'ya, üçüncü bölümü ise Mevlânâ'nın dostlarına ve tarikatın postnişin makamında bulunan çelebilere ayrılmıştır. Bu son bölüm büyük ölçüde oğlu Muhammed Celâleddîn tarafından yazılmıştır. "Risâle-i Sipehsâlâr", daha sonra yazılmış olan Ahmed Eflâkî'nin "Menâkıbü’l- Ârifîn"'i ve Lokmânî Dede'nin "Menâkıb-ı Mevlânâ" gibi eserlere de kaynaklık etmiştir.
# Dan Lyons
Dan Lyons, İngiliz Hayvan koruma derneğinin icra kurulu başkanı ve "The Politics of Animal Experimentation" (2013) kitabının yazarıdır.
Birleşik Krallık'taki hayvan deneylerine, özellikle de xenotransplantasyona karşı çıkan Uncaged Campaigns'in (1993–2012) eski kampanya direktörüdür. Uncaged ile geçirdiği süre boyunca Lyons, domuzdan primat organ nakilleri hakkında sızdırılmış belgeleri çoğaltan ve analiz eden bir rapor olan "Diaries of Despair'in" (2000) yazarı olarak tanındı.


## Eğitim.
Lyons, 1990'dan 1993'e kadar Sheffield Üniversitesi'nde bir lisans öğrencisi olarak sosyal ve politik çalışmalar okudu ve 2006'da, "Hayvanları Koruma ve Bilgi Peşinde: İngiliz Hayvan Araştırmaları Politika Ağının Evrimi" başlıklı teziyle doktorasını aldı.
Çalışması, 2006-2007 yıllarındaki seçkin tezi için Siyaset Bölümü'nün Andrew Gamble Ödülü'nü ve Siyasi Etüdler Derneği tarafından verilen Walter Bagehot Hükûmet ve Kamu Yönetimi Ödülü'nü kazandı.
Tez, 2013 yılında Palgrave Macmillan tarafından yayınlanan "The Politics of Animal Experimentation adlı", Warwick Üniversitesi'nde Siyaset Profesörü olan Wyn Grant'in önsözüyle bir kitap haline geldi.


## Kariyer.
### Kafessiz Kampanyalar.
1993'te Sheffield'den mezun olduktan sonra Lyons, Birleşik Krallık'ta hayvan deneylerine karşı çıkan bir grup olan Uncaged Campaigns'in kampanya direktörü oldu. 2000 yılında, xenotransplantation, "Diaries of Despair: The Secret History of Pig-Primat Organ Transplant hakkında" 157 sayfalık Uncaged Campaigns raporunun yazarıydı.
Rapor, 1994 ve 2000 yılları arasında, İsviçreli ilaç şirketi Novartis Pharma AG'nin bir yan kuruluşu olan Imutran Ltd adına Huntingdon Life Sciences tarafından domuzlardan insan olmayan primatlara nakil araştırmalarıyla ilgili sızan 1.274 sayfayı analiz etti.


### Hayvanlar ve Sosyal Adalet Merkezi.
2011 yılında Lyons bir kurucu üyesi olduğu Hayvanlar Merkezi ve Sosyal Adalet siyaset bilimciler ile çalışmalar yürüttü. Lyons, merkezin icra kurulu başkanı olarak atandı. Grubun amacı, insan olmayan hayvanların sosyal ve politik adalete erişimi konusunda uzmanlık geliştirmek ve Birleşik Krallık'ta "hayvanların korunmasını kamu politikasının temel bir hedefi olarak yerleştirmektir" dedi.


### Siyaset.
Lyons 2007'den 2011'e kadar Sheffield Stocksbridge Kent Konseyi'nde Yeşil Parti meclis üyesi olarak görev yaptı.


## Ödüller.
  - Andrew Gamble Ödülü 2006–2007 arasındaki seçkin tez için, Sheffield Üniversitesi Siyaset Bölümü, 2007. 
  - Walter Bagehot Hükûmet ve Kamu Yönetimi Ödülü, Siyasi Çalışmalar Derneği, 2007. 
  - Arthur Ling Memorial Ödülü, Plamil Foods, 2007.
# Carmen Dolores
Carmen Dolores Cohen Sarmento (22 Nisan 1924, Lizbon - 16 Şubat 2021, Lizbon), Portekizli tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu.


## Yaşamı.
Dolores 22 Nisan 1924'te Lizbon, Portekiz'de doğdu. 1943'te başladığı oyunculuk kariyerini 2021'deki ölümüne kadar devam ettirdi. Yer aldığı sinema filmi 1946 yapımı; "Camões" ve 1990 yapımı TV prodüksiyonu; "Chuva de Maio" ile tanındı. Oyunculuk alanındaki çalışmalarıyla; Portekiz Şeref Madalyası, Prens Henry Devlet Nişanı ve Aziz James Askeri Nişanı ile mükafatlandırıldı. Ayrıca 2004'te "En İyi Tiyatro Oyuncusu" dalında Portekiz Altın Portakal Ödülü'nü aldı.


## Ölümü.
Dolores 16 Şubat 2021'de doğum yeri Lizbon, Portekiz'de 96 yaşında öldü.


## Filmografi.
### Televizyon.
  - 1964 - "O Óleo"
  - 1966 - "A Bela Doroteia"
  - 1967 - "Frei Luís de Sousa"
  - 1968 - "A Chave"
  - 1972 - "A Senhora das Brancas Mãos"
  - 1987 - "Cobardias"
  - 1988 - "Passerelle"
  - 1990 - "Chuva de Maio"
  - 1991 - "Claxon"
  - 1993 - "A Viúva do Enforcado"
  - 1993 - "A Banqueira do Povo"
  - 1999 - "A Lenda da Garça"
  - 2000 - "Casa da Saudade"


### Filmler.
  - "Amor de Perdição" (1943)
  - "Um Homem às Direitas" (1945)
  - "A Vizinha do Lado" (1945)
  - "Camões" (1946)
  - "Três Espelhos" (1947)
  - "A Garça e a Serpente" (1952)
  - "O Princípio da Sabedoria" (1975)
  - "A Balada da Praia dos Cães" (1987)
  - "A Mulher do Próximo" (1988)
# Podestà
Podestà, Geç Orta Çağ'da, Orta ve Kuzey İtalya şehirlerinin hükûmetindeki en yüksek devlet dairesinin sahibinin kullandığı ünvandır. Sonraki yüzyıllarda ve 1918'e kadar bu terim, özellikle İtalyanca konuşulan bölgelerde belediye idaresinin başkanını belirlemek için kullanıldı. İtalya'daki faşist rejim döneminde de aynı anlamla ünvan yeniden ele alındı.
# Bright.com
Bright.com bir istihdam web sitesiydi. Potansiyel çalışanı reklamı yapılan pozisyonlarla eşleştirmek için bir bilgisayar algoritması kullanır. Bright Media, Bright.com ve Bright Labs'ın ana şirketiydi. Mevcut çalışma ekonomisi ve iş piyasasındaki verilere ve kaynaklara erişim sağladı.
Bright.com'un iş eşleştirme işi LinkedIn tarafından Şubat 2014'te 120 milyon dolara satın alındı.
# Erken modern dönemde İskoçya
Erken modern dönemde İskoçya, bu maddenin amaçları doğrultusunda, 1513'te IV. James'in ölümü ile 18. yüzyılın ortalarında Jacobite ayaklanmalarının sonu arasındaki İskoçya'ya atıfta bulunmaktadır. Kabaca, Rönesans ve Reform ile başlayan ve Aydınlanma ve Sanayi Devrimi'nin başlangıcı ile biten Avrupa'daki erken modern döneme karşılık gelir.
# Kuzey Berwick cadı mahkemeleri
Kuzey Berwick cadı mahkemeleri, 1590'da Doğu Lothian, İskoçya'daki, Kuzey Berwick'teki St. Andrew's Auld Kirk'te büyücülükle suçlanan bir dizi insanın duruşmalarıydı. İki yıl boyunca sürdürüldü ve yetmişin üzerinde insan suçlandı. Bunlar arasında, ihanet suçlamasıyla yargılanan Bothwell'in 5. Earl'ü Francis Stewart da vardı .
"Cadıların" covenlerini günümüzün Kuzey Berwick Limanı bölgesinin bir parçası olan Auld Kirk Green'de tuttukları iddia edildi. İtiraflar Edinburgh, Old Tolbooth'ta işkence altında alındı. Bu mahkemelerin ana kaynağı ilk olarak 1591 tarihli "Newes from Scotland" broşüründe, daha sonra King James'in 1597'de "Daemonologie" adlı çağdaş büyücülük tezinde yayınlandı.


## Danimarka bağlantısı.
İskoçya'daki ilk büyük büyücülük zulmüydü ve Danimarka ve İskoçya'nın kraliyet hanedanlarını kapsayan sansasyonel bir davayla başladı. Kral I. James, Danimarka Kralı IV. Christian'ın kız kardeşi Prenses Anne ile evlenmek için Kopenhag'a gitti. İskoçya'ya döndüklerinde korkunç fırtınalarla karşılaştılar ve yollarına devam etmeden önce birkaç hafta Norveç'e sığınmak zorunda kaldılar. Danimarka filosunun amirali Peder Munk, haznedar Christoffer Valkendorff ile gemilerin durumu hakkında durumu görüştü ve fırtınadan Kopenhag'da hakaret ettiği yüksek bir memurun karısını suçladı. Danimarka'da 1590 Temmuzunda cadı mahkemeleri yapıldı. İlk Danimarkalı kurbanlardan biri, baskı altında diğer beş kadının adını veren Anna Koldings'ti; bunlardan biri Kopenhag burgomasterinin karısı Malin'di. Hepsi Kraliçe Anne'nin yolculuğunu tehdit eden fırtınaları yükselttiği için büyü yapmaktan suçlu olduklarını ve gemisinin omurgasına tırmanmak için şeytanlar gönderdiklerini itiraf ettiler. Eylül ayında iki kadın Kronborg'da cadı olduğu gerekçesiyle yakıldı. James Danimarka'da gerçekleşen olayları duydu ve kendi mahkemesini kurmaya karar verdi.
# 1597 Büyük İskoç Cadı Avı
1597 Büyük İskoç Cadı Avı, 1597 yılının Mart ayından Ekim ayına kadar İskoçya'nın tamamında gerçekleşen ülke çapında bir dizi cadı avıydı. Cadı avı sırasında en az 400 kişi büyücülük ve çeşitli diyabolizma biçimlerinden yargılandı. İdam edilenlerin sayısı tam olarak bilinmiyor, ancak bu sayının 200 civarında olduğuna inanılıyor. 1597'deki Büyük İskoç Cadı Avı, İskoç tarihindeki beş ülke çapındaki cadı avından ikincisiydi, Diğerleri 1590-91 Büyük İskoç Cadı Avı, 1628-1631 Büyük İskoç Cadı Avı, 1649-50 Büyük İskoç Cadı Avı ve 1661-62 Büyük İskoç Cadı Avı idi.
# Erken modern dönemde cadı mahkemeleri
Karşı-Reformasyon ve Avrupa din savaşları sırasında kabaca %80'ini kadınların ve çoğunluğunu 40 yaşının üzerinde insanların oluşturduğu yaklaşık 50.000 kişi büyücülük suçlaması nedeniyle yargılandı ve kovuşturmalar 1580-1630 yılları arasında tepe noktasına ulaştı.


## Konuyla ilgili yayınlar.
-  
  - Levack, Brian P. ed. "The Oxford Handbook of Witchcraft in Early Modern Europe and Colonial America" (2013) excerpt and text search 
  - Gouges, Linnea de (2018). "Witch hunts and State Building in Early Modern Europe".
# Mapusaurus
Mapusaurus, en büyük 4. theropod dinozor olmasıyla beraber devasa boyutlarıyla ve yaklaşık 1.70 metrelik kafatasıyla meşhurdur. İlk kalıntılar
Afrika'da bulunmuştur. Trex boyutlarında olan bu dinozor, avlanmaktan ziyade leşçilikle karnını doyururdu. Ortalama 4 metre yüksekliğe sahip olurdu.
# Laird
Laird (ˈ), İskoçça "Lord" kelimesinin eşdeğeri, büyük, köklü bir İskoç mülk sahibi için kullanılan genel bir isimdir, kabaca İngiltere'deki esquire kelimesine eşdeğerdir; ancak İskoçya'da daha yüksek bir statüdedir. İskoç statüsünde, bir baronun altında ve bir centilmenin üstünde yer alır. Genellikle ["adı"] ["soyadı"], ["lairdlik"] şeklinde biçimlendirilirler ve geleneksel olarak "The Much" "Honored'ı" adlarının önüne koyma hakları vardır.
# Covenanterler
Covenanterler (), İskoçya'nın Presbiteryen Kilisesini ve liderlerinin dini işlerdeki önceliğini destekleyen 17. yüzyıldan kalma bir İskoç dini ve siyasi hareketinin üyeleriydi. "Covenant" kelimesi tanrı ile bir bağ veya anlaşma için İncil'de kullanılan bir terimden gelmektedir.
Hareketin kökenleri, kilise yapısı ve doktrini konusunda James VI & I ve oğlu I. Charles arasında meydana gelen anlaşmazlıklarına dayanmaktadır. 1638'de binlerce İskoç, Charles'ın kirke dayattığı değişikliklere direnme sözü vererek Ulusal Sözleşme'yi imzaladı; 1639 ve 1640 Piskopos Savaşları'ndaki zaferin ardından, Covenanterler İskoçya'nın kontrolünü ele geçirdi.
# Unlocking the Cage
Unlocking the Cage (Kafesin Kilidini Açmak), İnsan Olmayanların Hakları Projesi (NhRP: Nonhuman Rights Project) ve avukat Steven M. Wise'ın "insan olmayan hayvanlar" için yasal haklar elde etme çabaları hakkında, yönetmenliği Donn Alan Pennebaker ve Chris Hegedus tarafından yapılan 2016 yılı ABD yapımı belgesel filmdir. D. A. Pennebaker'ın Ağustos 2019'daki ölümünden önce yönettiği son filmdi.
Avukat Steven Wise ve hukuk ekibi, bir hayvanı, hakları olmayan bir canlıdan, yasal korumaya sahip bir kişiye dönüştürmeye çalışan ilk davaları açarak tarih yazdılar.


## Eleştiriler.
"The Guardian", filmi "örnek bir hayvan hakları belgeseli" olarak nitelendirdi ve "bazı büyüleyici yasal ve etik sorunları ortaya koyuyor" diyerek olumlu değerlendirdi. "Variety" dergisi ise filmi "yorucu" bulmuştu.
The Huffington Post, The New York Times, Rolling Stone, The Hollywood Reporter, IndieWire, New York Post, Los Angeles Times, The Boston Globe, Boston Herald, Village Voice, Screen Daily ve RogerEbert.com gibi çok sayıda önde gelen basın yayın organından olumlu eleştiriler aldı.


## Aldığı ödüller.
Traverse City Film Festivalinde ""En İyi Belgesel", Hamptons Uluslararası Film Festivalinde ise "Zelda Penzel Giving Voice to the Voiceless"" ödülünü kazandı. Haber ve belgesel Emmy Ödülleri'ne de aday oldu.
# Commission of Justiciary
Bir adalet komisyonu, İskoçya'da özellikle 16. ve 17. yüzyıllarda uygulanan bir kanun yaptırım yöntemiydi.
Merkezi hükûmetin pratik erişiminin sınırlı olduğu bir dönemde, otorite (genellikle kral), tek bir birey veya bir dizi bireye yetki verebilir ve yetkili makamların ilgili olduğu belirli bir sorunla başa çıkmak için harekete geçmelerini isteyebilirdi. Sorun belirli bir suçtan, belirli bir suçludan veya suçlulardan veya daha geniş bir yerel bozukluktan oluşabilirdi.


## Siyasi kontrol.
Bu türden bir sistem suistimale açıktı ve kodamanlar tarafından şahsi menfaatleri için kullanılabiliyordu. 1592'deki bir tüzük, genel komisyonlara (belirli bireylere yönelik belirli komisyonların aksine) son vermeyi amaçladı ve 1608'de bir imza komisyonu sicilinin kurulması, Konsey'in (sonuçta başarılı) etkinliğinin bir başka kanıtıdır.


## Cadı avcılığı.
17. yüzyıla kadar ayakta kalan bir adalet komisyonu biçimi, cadı avı sırasında kullanılan bir komisyondu.
# İstihdam web sitesi
İstihdam web sitesi, bir web sitesi türüdür. Özellikle istihdam veya kariyerlerle ilgilenir. Pek çok istihdam web sitesi, işverenlerin doldurulacak bir pozisyon için iş gereksinimlerini yayınlamasına izin verecek şekilde tasarlanmıştır ve genellikle iş ilanları olarak bilinir. Diğer istihdam siteleri işveren incelemeleri, kariyer ve iş arama tavsiyeleri sunar, ayrıca farklı iş tanımlarını veya işverenleri tanımlar. Bir iş web sitesi aracılığıyla, çalışan bir iş başvurusunu bulabilir veya ilan edilen pozisyon için İnternet üzerinden özgeçmişleri gönderebilir.
# Herman Daggett
Herman Daggett (11 Eylül 1766 - 19 Mayıs 1832), ABD'li Presbiteryen kilisesi üyesi ve erken dönem hayvan hakları yazarıdır.


## Biyografisi.
Herman Daggett, 11 Eylül 1766'da Massachusetts, Walpole'de doğdu. Naphtali Daggett'ın kardeşi olan hekim Ebenezer Daggett'ın oğluydu. Çocukken Wrentham'a taşındı. Daggett, Brown Üniversitesi'ne 1784'te girdi ve 1788'de mezun oldu. Nathanael Emmons altında teoloji okudu. Daggett, 1789'da lisans eğitimli bir cemaat vaizi oldu. Long Island ve Southampton'da vaaz verdi. 12 Nisan 1792'de pastoral ofise katıldı. 3 Eylül 1792'de Albay Mathewson'un kızı Sarah ile evlendi. Southampton'dan istifa etti ve West Hampton kilisesinin papazlığına geçti. Bu görevi 1797'den 1801'e kadar sürdürdü. 1807 yılına kadar Brookhaven'deki Fire Place ve Middle Island'daki kilisenin papazı oldu. Bundan sonra New Canaan, Connecticut ve North Salem, New York'ta vaaz verdi. Daggett, 1818-1824 yılları arasında Connecticut, Cornwall'daki Foreign Mission School'un başkanlığı görevini yaptı. Daggett 19 Mayıs 1832'de 65 yaşında öldü.


## Hayvan hakları.
7 Eylül 1791'de Daggett, şimdiki Brown Üniversitesi adıyla Providence Koleji'nde Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en eski hayvan koruma çağrılarından biri olan "Hayvanların Hakları: Bir Söz" başlıklı bir konferans verdi. Ders, yüksek lisans teziydi ve 1792'de David Frothingham tarafından basıldı. Metin, "Hayvan hakları üzerine bilinen ilk Amerikan eseri" olarak tanımlanmıştır. American Society for the Prevention of Cruelty to Animals ("Amerikan Hayvanlara Zulmü Önleme Derneği") tarafından 1926'da yeniden basıldı.


## Seçili yayınlar.
 - "The Rights of Animals" (Hayvanların Hakları, 1792) 
 - "An Abridgement of the Writings of Lewis Cornaro: A Nobleman of Venice on Health and Long Life" (1824)
 - "The American Reader" (1841)
# William Cowherd
William Cowherd (d. 1763 - ö. 1816), İngiltere'nin Salford Şehrinde hizmet veren bir Hristiyan papaz. 1847'de kurulan Vejetaryen Cemiyeti'nin felsefi öncülerinden biridir. İncil Hristiyan Kilisesi'nin kurucusudur; Cowherd, "Cowherdites" olarak bilinen o zamanki küçük takipçilerinin üyelerini, bir ölçülülük biçimi olarak et yemekten kaçınmaya teşvik etmiştir.


## Erken dönem hayatı.
Beverley Cowherd'de filoloji öğrettikten sonra Manchester'a geldi ve St John's Kilisesi'nde Rahip John Clowes'un küratörü oldu. Emanuel Swedenborg'un yazılarını inceledikten sonra, Clowes'i sever, Swedenborgcu öğretiyi benimsedi ve Peter Caddesi'ndeki Swedenborgian kilisesinde vaaz verdi. Swedenborg'un Latince yazılarını bütünüyle okuyan tek kişinin kendisi olduğu söyleniyor.


## İncil Hristiyan Kilisesi.
1800 yılında Cowherd, Salford'da yeni bir cemaat kurdu ve şapeli kendi pahasına inşa etti. Şapeli Christ Church, Manchester'dan Irwell Nehri'nin hemen karşısındaki King Street, Salford'da bulunuyordu. Bakanların bakımını üstlenmeleri gerektiğine inanarak bir okul yaptı ve zaman zaman hekimlik yaptı. 1809'da insanların "dünya bitene kadar et yememesi" ve alkollü içeceklerden uzak durmaları gerektiği doktrinini ilan etti.
Kurduğu mezhep İncil Hristiyan Kilisesi olarak biliniyordu (İngiltere'nin güneybatısındaki aynı adı taşıyan Metodist mezhep ile karıştırılmamalıdır). Et yemekten kaçınma konusundaki ilk fikirleri ve içgörü, vejetaryenlik hakkındaki ilk fikirlerin temelini oluşturdu. Mesaj, ABD'de İncil Hristiyan Kilisesi'nin 41 üyesinin 1817'de Atlantik'i geçmesiyle herkese duyurulmuş oldu.
Cowherd, vejetaryenlik teorisini savunan ana figür olarak kabul edilmektedir. 18 Ocak 1809'da vaaz verdiği bir vaazda cemaatinden, 1847'de Vejetaryen Derneği'nin kurulmasıyla sonuçlanan et yemekten kaçınmalarını istediği belirtilmektedir.


## Ölümü.
Cowherd 24 Mart 1816'da öldü ve Alexander Pope'un "Batan bir ülkeyi kurtaracak kişi" hakkındaki ayetinden sonra isteği üzerine İsa Kilisesi avlusuna gömüldü:Hepsi korktu, kimse sevmedi ve çok azı anladı


## Kütüphane.
"Derlediği İncil'in yeni bir Çevirisine Doğru Bilim ve Dinde Gerçek Gerçekler (Facts Authentic in Science and Religion towards a new Translation of the Bible)" ölümünden sonra basıldı. Kişisel kütüphanesini şapele bıraktı ve Cross Lane'deki yeni İncil Hristiyan Şapeli'ne transfer edildi. William Axon'a göre "Bir zamanlar halkın kolay erişebileceği, dolaşan bir kütüphaneydi, ancak kitaplar, koşanların okuyabileceği gibi değil." 17. yüzyıl ve sonrasına ait bazı mistik eserler ve sağlıkla ilgili kitaplar içeren, teolojide güçlü (İncil'in Londra polyglott baskısı, 1657 dahil) bir bilim insanı kütüphanesiydi.


## Yayınlar.
  - "İncil Hristiyanlarının Kullanımı için İlahiler Seç"
  - "Bilim ve Dinde Özgün Gerçekler: Kutsal Kitabın Yeni Bir Çevirisini Göstermek İçin Tasarlandı" (Bölüm 1, 1818  Bölüm 2, 1820)
# Balıklarda acı
Balıkların, insanlara benzer bir şekilde mi yoksa insanlardan farklı bir şekilde mi acı çektiği tartışmalı bir konudur. Ağrı, karmaşık bir zihinsel durum olup farklı bir algısal niteliğe sahiptir ancak aynı zamanda bir duygusal durum olan acı ile de ilişkilidir. Bu karmaşıklık nedeniyle hayvanlarda acı, insanlar tarafından gözlemsel yöntemler kullanılarak açık bir şekilde belirlenemez ancak hayvanların ağrı yaşadıkları, genellikle karşılaştırmalı beyin fizyolojisine ve bunun yanı sıra hayvanların fiziksel ve davranışsal tepkilerine bakılarak gözlenen hayvansal bilincin, muhtemel varlığına dayanılarak çıkarılır.
Balıklar, insan olmayan hayvanların acı çekebileceğini gösteren çeşitli kriterleri karşılarlar. Karşılanan bu kriterler arasında; uygun bir sinir sistemi ve duyu reseptörleri ile opioid reseptörlerin varlığı, analjezik ve lokal anestezik maddeler verildiğinde zararlı uyaranlara verilen yanıtların azalması, zararlı uyaranlara bağlı fizyolojik değişiklikler, koruyucu motor reaksiyonlar sergileme, öğrenmeden kaçınma ve zararlı uyaranlardan kaçınma arasında değiş tokuş yapma ve diğer motivasyon gereksinimleri bulunur.
Eğer balıklar acı çekiyorsa; ticari ve eğlence amaçlı balıkçılık, kültür balıkçılığı, süs balıkları, genetiği değiştirilmiş balıklar ve bilimsel araştırmalarda kullanılan balıklar ile balıkların kirletici maddelere maruz kalması da dahil olmak üzere çeşitli konularda etik açıdan ve hayvan refahı açısından çeşitli çıkarımlar vardır.
# Hemikorporektomi
Hemikorporektomi, bel altındaki vücudun kesilerek lomber omurgayı kestiği, radikal bir ameliyat yöntemidir. Bu yöntem, bacakları, cinsel organları, üriner sistemi, pelvik kemikleri, anüsü ve rektumu çıkarır.
# .google
.google, Google'a ait üst seviye alan adıdır (TLD). 2014 yılında oluşturulmuş olup, Google'nin ana şirketi olan Alphabet Inc. tarafından işletilmektedir. Belirli bir markayla ilişkilendirilen ilk gTLD'lerden biri olması bakımından dikkate değerdir. Yalnızca Google'a bağlı servisler için kullanılmakta olup, satışı yapılmamaktadır. Zaman içinde diğer Alphabet ürünlerinin ve alan adlarının .google alan adına taşınması planlanmaktadır.
Ayrıca Google, .goog ( ve gibi web siteleri için) ve .gle ("goo.gle" "ve forms.gle" gibi URL kısaltma servisleri için) isimli alan adlarına da sahiptir.
# Luanti Hanedanı
Luanti Hanedanı, tarih boyunca Asya Hun İmparatorluğu'nu yöneten aile.
İkinci Hun İmparatoru Mete; "Oğuz Kağan" ile özdeşleşdirilmiştir. Buna göre Türk mitolojisinde bütün Türkler, Luanti Hânedanı soyundan gelmiştir. Bazı kişiler, Mete Han ile Oğuz Kağan arasında bir bağ olmadığını söylemekte; Moğolların ve Türklerin önemli kısmı, Hunları ataları olarak görmektedir. Ayrıca Hunların soyu hakkında Türk, Moğol, İranî, Ural ve Yenisey kabîleleri olduğu fikirleri vardır.
# Marie Huot
Marie Huot (doğum adıyla Mathilde Marie Constance Ménétrier; 28 Haziran 1846 – 13 Nisan 1930) Fransız şair, yazar, feminist, hayvan hakları ve vejetaryenlik aktivistidir.


## Biyografisi.
Mathilde Marie Constance Ménétrier 1846 yılında Fransa'nın Yonne kentinde doğdu. 1869'da sol görüşlü Paris dergisi "L'Encyclopédie Contemporaine Illustrée"'nin editörü Anatole-Théodore-Marie Huot ile evlendi. İsveçli anarşist, empresyonist ressam Ivan Aguéli'nin yakın bir arkadaşı olarak dolaylı olarak tasavvuf ile tanıştı ve sembolist şiirleri koleksiyonunu Le Missel de Notre-Dame des Solitudes'i ("Yalnız Meryem Ana") buna adadı.
Huot, hayvan hakları savunucusu ve Paris hayvan koruma derneğinin bir üyesidir. Aşı denemelerinde hayvanların kullanılmasına karşı Popular League'in ve Fransa'nın ilk hayvan bakımevinin kurucusudur. Bir dizi çok ünlü ve ilginç aktivist eylemiyle ünlüdür. 1886'da, Louis Pasteur'ün Sorbonne Üniversitesi'nde köpekleri hayvanlar üzerinde test etmek için kullandığı konferansını yarıda kesti. Bir keresinde, Collège de France'da, Mauritiuslu bilim insanı Charles-Édouard Brown-Séquard'ın bir maymuna kobay aşısı verdiği için kafasına bir şemsiye ile vurdu. 1900'de bir Fransız boğa güreşinde iki matadora saldırmasında Ivan Aguéli'ye yardım etti.
Fransız Neo-Malthusçuluk hareketinde aktif olan Huot, "la gréve des ventres" ("karınların grevi" veya "doğum grevi") ifadesinin yaratıcısıdır. 1892'de Huot, kürtaj ve doğum kontrolüne ücretsiz erişim talep ettiği bir halka açık konferans verdi. Bu konferansta Huot, hem insanın acı çekmesine hem de insanların hayvanlara çektirdiği acılara şefkatle üremeyi reddederek insan ırkının gönüllü olarak yok olmasını savundu. Bu konuşma daha sonra 1909'da Le Mal de Vivre ("Yaşamanın Ağrısı") adıyla yayınlandı.


## Seçili yayınlar.
### Makaleler.
  - "Le Droit des Animaux " ("Animal Law"), "La Revue socialiste", Iss. 6, 1887, syf. 47–56 (Fransızca)


### Kitaplar.
  - "Le Missel de Notre-Dame des Solitudes" ("The Missal of Our Lady of Solitudes") (Paris: E. Sansot, 1908) (önsöz Rachilde)
 - "Le Mal de Vivre " ("The Pain of Living") (Paris: Génération Consciente, 1909)
# İnsan dışı primatlar üzerinde deneyler
İnsan dışı primatları içeren deneyler, tıbbi ve tıbbi olmayan maddeler için toksisite testi; bulaşıcı hastalık çalışmaları (örneğin HIV ve hepatit); nörolojik çalışmalar; davranış ve biliş; üreme; genetik ve ksenotransplantasyon çalışmalarını içerir. Amerika Birleşik Devletleri'nde her yıl yaklaşık 65.000 ve Avrupa Birliği'nde her yıl yaklaşık 7.000 insan dışı primat bu çalışmalarda kullanılmaktadır. Birçoğu bu çalışmalarda kullanılmak amacıyla yetiştirilirken bazıları vahşi doğadan yakalanır.
Primatların deneysel çalışmalarda kullanılmaları tartışmalıdır. Nuffield Council on Bioethics'e göre, insan dışı primatlar, beyinlerinin yapısal ve işlevsel özellikleri insan beyniyle benzer olduğu için kullanılırlar ama "bu benzerlik bir taraftan bilimsel avantajlara sahipken diğer taraftan primatların insanlara benzer şekillerde acı ve ıstırap yaşama olasılığının artması nedeniyle bazı zorlu etik problemler ortaya çıkarır." Hayvan hakları grupları tarafından, hayvan araştırma tesislerine yönelik yapılan ünlü saldırılardan bazıları primat araştırmaları nedeniyle meydana gelmiştir. Bazı primat araştırmacıları tehditler veya saldırılar nedeniyle çalışmalarını terk etmiştir.
Aralık 2006'da Oxford Üniversitesinde emeritus tıp profesörü olan Sir David Weatherall başkanlığındaki bir araştırma, bazı araştırmalarda primatların kullanılmasının "zor bir bilimsel ve ahlaki durum" olduğu sonucuna vardı. British Union for the Abolition of Vivisection, Weatherall raporunun "bu hassas, zeki yaratıkları Birleşik Krallık laboratuvarlarında ömür boyu acıya maruz bırakmanın refahi ihtiyaçları ve ahlaki durumu" ele almadığını öne sürmüştür.
# Efecan Şenolsun
 - YÖNLENDİRME 
Efecan Şenolsun (d. 11 Eylül 1992, İzmir), Türk dizi ve sinema oyuncusudur.


## Hayatı ve kariyeri.
11 Eylül 1992 tarihinde İzmir'de doğdu. Kardeşi Melisa Şenolsun da kendisi gibi oyuncudur. Lise ikinci sınıftayken oyunculuk hedefiyle İstanbul'a gitti. Babasının isteği üzerine İzmir'e dönüp liseyi tamamladı. Sonra İstanbul Bilgi Üniversitesini kazandı. Daha sonra Kanal D'de yayımlanan Güneşi Beklerken isimli dizide oynadı. "Bu Şehir Senindir" isimli kısa filmdeki rolüyle ödül aldı. 2015 yılında Kanal D'de yayımlanan Kocan Kadar Konuş'ta konuk oyuncuydu. Şenolsun, aynı zamanda profesyonel bir boksördür.
# Camdaki Kız (dizi)
Camdaki Kız, OGM Pictures imzalı, ilk bölümü 8 Nisan 2021 tarihinde yayımlanan, yönetmenliğini Nadim Güç'ün yaptığı, senaryosunu ise Seda Altaylı Turgutlu ve Yeşim Aslan'ın yazdığı dram türündeki Türk televizyon dizisidir. Dizi, Gülseren Budayıcıoğlu'nun aynı adlı romanından uyarlanmıştır. Dizinin başrollerinde Burcu Biricik yer almaktadır. 3 sezondan oluşan dizi, 15 Haziran 2023 tarihinde yayımlanan 82. bölümü ile final yaparak sona ermiştir.


## Çekim mekanları.
Dizinin çekimleri İstanbul'da gerçekleştirilmektedir. Nalan ve ailesinin ikamet ettiği Esra Umur yalısı, Beykoz'un Kanlıca semtinde bulunmaktadır. Koroğlu ailesinin oturduğu konaktaki çekimler ise Beyoğlu'nun Cihangir mahallesinde yer alan 1850 yılında yapılmış 24 odalı Sadık Paşa Konağında gerçekleştirilmektedir.


## Oyuncu kadrosu ve karakterler.
 - YÖNLENDİRME [a]


### Ana karakterler.
  - Nalan İpekoğlu (Burcu Biricik): Feride ile Adil'in gerçekte torunu olmasına rağmen onları annesi ile babası olarak bilmektedir.
  - Sedat Koroğlu (Feyyaz Şerifoğlu): Rafet ile Gülcihan'ın en küçük çocuğu ve oğlu, Selen ile Muzo'nun kardeşi.
  - Hayri Ersoy (Cihangir Ceyhan): Koroğlu Holding'te housekeeping olarak çalışmaktadır. Rafet'in yeni şoförüdür. Nalan'a aşıktır.
  - Muzaffer Koroğlu (Enis Arıkan): Rafet ile Gülcihan'ın en büyük çocuğu ve oğlu, Selen ve Sedat'ın abisidir.
  - Selen Koroğlu (Selma Ergeç): Rafet ile Gülcihan'ın ortancı çocuğu ve tek kızı, Muzo'nun kardeşi Sedat'ın ablası.


## Ödüller.
Dizi, 47. Altın Kelebek Ödülleri’nde beş ödüle aday gösterildi ve En İyi dizi ödülünü kazandı.
# Tour of the Alps
Tour of the Alps (Türkçe: Alpler Turu), İtalya ve Avusturya'da her yıl düzenlenen profesyonel yol bisikleti etap yarışıdır. İlk olarak 1962'de düzenlenen yarışın adı 2016'ya kadar Giro del Trentino idi ve İtalya'nın Trentino-Alto Adige/Südtirol bölgesinde dört etapta koşulmaktaydı. Yarış, 2015 yılında yakındaki tek günlük yarış olan Trofeo Melinda ile birleştirildi ve 2015 sürümü Giro del Trentino Melinda olarak adlandırıldı.
2017'de etkinliğin adı Tour of the Alps olarak, yarışın yapıldığı tüm adresleri kapsayacak şekilde değiştirildi.
Yeniden markalaşmasından bu yana yarış, nisan ortasından sonuna kadar beş etapta UCI Dünya Turu'nun altındaki UCI Avrupa Turu'nun 2.HC etkinliği olarak düzenleniyor. Yarış, 2020'de yeni UCI ProSeries'in bir parçası olacaktı.
# İnsansı maymun deneylerini yasaklayan ülkeler
Bu liste, insan dışındaki insansı maymun deneylerini yasaklayan ülkeler listesidir. Buradaki "insan dışındaki insansı maymunlar "terimi, Homo "sapiens "hariç üst ailenin (Hominoidea) tüm üyelerini ifade eder. Bu durumda "yasaklama", genellikle olağan dışı senaryolar için istisnalar olmakla birlikte insan dışı primatlar üzerinde deneyleri yasaklayan resmi kararnamelerin yürürlüğe girmesine atıfta bulunur.
Büyük insansı maymun deneyleri şu anda Avrupa Birliği, Birleşik Krallık ve Yeni Zelanda'da (ve toplam 29 ülkede) yasaklanmıştır. Bu ülkeler, şempanzelerin, gorillerin ve orangutanların bilişsel olarak insanlara çok benzediğine ve onları test denekleri olarak kullanmanın etik olmadığına karar verdiler. Avusturya, hem büyük insansı maymunlar hem de genel olarakgibbons olarak bilinen küçük insansı maymunlar da dahil olmak üzere tüm insansı maymunlar üzerinde deneyleri tamamen yasaklayan dünyadaki tek ülkedir.
# Tour des Alpes-Maritimes et du Var
Tour des Alpes-Maritimes et du Var ya da Tour du Haut Var, Fransa'nın güneyindeki Var bölgesinde erken sezonda yapılan iki günlük bir yol bisikleti yarışıdır. 2008 yılına kadar UCI Avrupa Turu'nun bir parçası olan bir günlük bir yarış olarak yapıldı. 2009 yılında yarış, iki günden fazla süren bir 2.1 etkinliğine dönüştü. Hollandalı Joop Zoetemelk ve Fransız Arthur Vichot üç galibiyetle rekoru elinde tutuyor.
Yarış, 1969-1974 yılları arasında "Nice-Seillans", 1975 yılında "Draguignan-Seillans", 1976 yılında "Seillans-Draguignan", 1977-2019 tarihleri arasında "Tour du Haut-Var", 2020 yılından itibaren ise "Tour des Alpes-Maritimes et du Var" isimleriyle bilinmektedir.
Tour du Haut Var, Şubat ayında dağlık Provence-Alpes-Côte d'Azur bölgesinde Étoile de Bessèges, La Méditerranéenne ve Tour de La Provence ile birlikte düzenlenen birkaç etap yarışından biridir. Bu erken sezon yarışları ağırlıklı olarak Fransız takımları tarafından yapılır ve Mart ayındaki ilk Avrupa UCI Dünya Turu etkinliği olan Paris-Nice için hazırlık olarak kabul edilir.
# Laurids Smith
Laurids Smith (Lauritz Smith olarak da bilinir, d. 12 Nisan 1754 - ö. 22 Mart 1794) Danimarkalı bir din adamı, filozof ve erken dönem hayvan hakları yazarıdır. Smith, İskandinavya'nın hayvanlara insani muamelenin bilinen ilk savunucusudur.


## Biyografisi.
Smith, 12 Nisan 1754 Kopenhag'da doğdu. 1772'de Metropolitanskolen'da eğitim gördü ve Land Cadet Academy'de (1780 de Bilimler Akademisi'nde) felsefe ve bilim öğretmeni oldu. 1779 yılında Felsefe Doktoru unvanını aldı.
1775'te Danimarka Edebiyat Topluluğu'nu kurdu ve 1778 ile 1880 yılları arasında Genel Danimarka Kütüphanesi'nin ortak yayıncısı oldu. 1780'de Nykøbing Falster'ın ve 1781'de Trondheim'da rektörü oldu. Nørvang Herred'de (1786) rahip, Hvidovre'de (1788) papaz, Holmen Kilisesi'nde ikinci mukim papaz (1789) ve Fredensborg Sarayı'nda (1792) saray rahibi oldu.


## Hayvan hakları.
Smith, dönemin ilk hayvan haklarının savunucularından biridir ve hayvan deneylerini ahlaksız olmakla suçlamaktaydı. Aşı ve ilaç deneylerinin hayvanlarda kobay olarak kullanılması karşıtıydı ve bunu "hayvana yönelik en acımasız adaletsizlik" olarak nitelendirirdi.
Laurids Smith, Tanrı'nın hayvanlara ve insanlara yaşamdan zevk alma hakkı verdiğine inanıyordu. Hayvanların idaresi, bu nedenle, hayvanları özgürlüklerinden mahrum bıraktıkları için insanlar için sorumluluk gerektirir ve bu hayvanlara iyi davranılmasını hayati hale getirir. Smith, hayvanların yemek olarak yenilebileceğine, ancak temel ihtiyaçların ötesinde sömürülmeyeceğine inanıyordu. Smith, Wilhelm Dietler'in iddialarına aşinaydı. Hayvanların haklara sahip olamayacakları, çünkü hak ve görev fikirlerini anlayamadıkları fikrine karşı çıktı. Bu doğruysa çocukların ve akıl hastalarının da hakları olmayacağını düşündü. Laurids Smith, hayvanların "mutluluk hakkı" olduğunu savunmaktadır.
Smith, hayvanların Tanrı'nın istediği gibi mutluluk ve neşe deneyimlemesi amaçlanan entelektüel ve duyarlı varlıklar olduğu görüşüne sahipti. 1791'de, hayvanların doğası ve onlara karşı insan görevleri üzerine bir kitap yazdı. Kitabın ana fikri, "ıstırapları altında inleyen vahşi yaratılışın acısını hafifletmektir". Kitap, hayvan zekasının kanıtlarıyla hayvanlara karşı iyilik taleplerini doğrulamaya çalışmaktaydı. Kitap, Danca ve Almanca olarak yayınlandı. Smith, başka bir erken hayvan hakları yazarı olan Adam Gottlieb Weigen'in 1711 tarihli bir çalışmasından etkilenmiştir.
Kopenhag'daki Holmen Kilisesi mezarlığında onuruna bir anıt bulunmaktadır.


## Seçili yayınlar.
 - "Versuch eines vollständigen Lehrgebäudes der Natur und Bestimmung der Thiere und der Pflichten des Menschen gegen die Thiere" (ikinci edisyon, 1793) ["ine Sistematik Bir İnceleme Denemesi"]
 - "Forsøg til en Fuldstændig Lærebygning om Dyrenes Natur og Bestemmelse og Menneskets Pligter mod Dyrene" (1800) ["Hayvanların Doğası ve Varış Yeri ve İnsanların Hayvanlara Karşı Görevleri Üzerine Eksiksiz Bir Doktrinin Denemesi"]
# Tsinubani
Tsinubani (Gürcüce: წინუბანი; "okunuşu": "ts'inubani"), Gürcistan’ın Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Ahaltsihe Belediyesi sınırları içinde bir köydür. Tsinubani Deresi'nin sol kıyısında, deniz seviyesinden 1.000 metre yükseklikte yer alır. Ahaltsihe kentine 19 km uzaklıktadır. Kükürtlü kaplıca sularıyla ünlüdür.
Tsinubani, Agara, Gurkeli, Zikilia ve Sakuneti köyleriyle birlikte Agara "temi"ni oluşturmaktadır.


## Tarihçe.
Tsinubani, Gürcüce "tsin" (წინ: ön) ve "ubani" (უბანი: mahalle, köy) kelimelerinden meydana gelen bir yer adıdır ve ön mahalle anlamına gelir. Tsinubani'nin Tsinubani vadisinde daha yukarıda bulunan Gurkeli köyünün ön tarafında eski bir mahallesi olduğu, daha sonra ayrı bir köye dönüştüğü ve adının da buradan geldiği tahmin edilmektedir.
Tsinubani ve Gurgekli köyü yakınında 14. yüzyıldan kalma kilise buranın eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Osmanlılar köyü 16. yüzyılın son çeyreğinde Gürcü atabeg sülalesi Cakelilerin yönettiği Samtshe-Saatabago'dan ele geçirdi. Osmanlı idaresinin 1595 tarihli mufassal defterde Zinuban (زنوبان) olarak kaydettiği köy, Ahısha livasının Azğur nahiyesine bağlıydı. Köyde ispenç vergisi vermekle yükümlü 23 hane yaşıyordu. Hane reisleri Manvel, Demetre, Giorgi, Ğvinia, Pavela, Badura, Ağdgomel, Grigol gibi adlar taşıyordu. Bu kişilerin ve babalarının adlarına bakarak Tsinubani'nin Hristiyan Gürcü köyü olduğu söylenebilir. Köyde buğday, arpa, çavdar, darı, mercimek, keten tohumu tarımı ve arıcılık yapıldığı, sebze yetiştirildiği, koyun ve domuz beslendiği vergi kayıtlarından anlaşılmaktadır. Tsinubani'de Gürcülere ait özel bağ ve bahçeler Osmanlı devlet görevlilerine verilmişti.
Yaklaşık 250 yıl Osmanlı egemenliğinde kalan Tsinubani, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Edirne Antlaşması’yla Çarlık Rusyası’na bırakıldı. Böylece bu imparatorluğun bir parçası olan Gürcistan’a yeniden katılmış oldu.
Tsinubani'nin yaklaşık 3 km uzağındaki Bieti Kilisesi yarım haç planlı ve kubbeli bir yapıdır. 14. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilmiş olan kilise, zaman içinde büyük ölçüde yıkılmıştır. Bieti Kilisesi 2006 yılında Gürcistan'ın Ulusal Öneme Sahip Taşınmaz Kültür Anıtları listesine eklenmiştir.


## Nüfus.
2014 yılı verilerine göre köyde 241 kişi yaşıyordu. Nüfusun çoğunluğu Gürcülerden oluşuyordu.
# Bartolomeo Biasoletto
Bartolomeo Biasoletto (24 Nisan 1793 - 17 Ocak 1858), İtalyan eczacı, botanikçi ve fikolog. Bitki bilim mahlası Biasol.'dur.
1814 yılında Viyana Üniversitesi'nden eczacılık diplomasını aldı ve kısa bir süre Wels'de çalıştıktan sonra Trieste'ye taşındı. Burada 1817'de "Orso Negro" adı eczaneyi çalıştırmaya başladı. 1819'da Regensburg Botanik Topluluğu'nun yöneticisi David Heinrich Hoppe ile tanıştı. 1820'de Trieste'deki ilk botanik bahçesini kurdu. 1823'te Padua Üniversitesi'nden doktorasını aldı.
Istria ve Carniola'nın bitki çeşitliliği ile birlikte deniz yosunları üzerine yaptığı çalışmaları ile tanınır.
1837 yılında Wilhelm Daniel Joseph Koch, onuruna "Biasolettia" cinsini adlandırdı.
"Trifolium repens" var. "biasolettii" taksonu da onun adını taşımakatdır.


## Yayımlanmış eserleri.
  - "Bericht über eine Reise durch Istrien", Flora, n. 33, 7 sett. 1829, ss. 513–525, no. 34, ss. 529–541.
  - "Di alcune alghe microscopiche", Trieste 1832.
  - "Ueber microscopische in chemische Solutionen entstanden Algen", Isis'te, 1833, coll. 452-453.
  - "Streifzug nach Istrien in Frühling" 1833, mit besonderer Rücksicht auf die Botanik, Linnaea'da, XI (1837), ss. 343–483.
  - "Ueber die Metamorphose der Algen", Flora, no. 26, 14 luglio 1938, ss. 409–413.
  - "Ueber Hydrodictyon granulatum Bias" . sp. n., ibid., s. 417.
  - "Sull'Hydrodictyon graniforme e sulla generazione spontanea di alcune Alghe inferiori", Atti della I riunione d. Scienz. italiani, Pisa 1839, Pisa 1840, ss. 174–175.
  - "Escursioni botaniche nello Schneeberg (Monte Nevoso), Carniola", Trieste 1846.
# Lübnanlaşma
Lübnanlaşma, bir ülkenin iç savaş veya başarısız devlet olma sürecine gönderimde bulunan aşağılayıcı bir ifadedir. İlk kez İsrail'in Lübnan'ı 1982'de işgal etmesinden sonra küçümseme amacıyla cumhurbaşkanı Şimon Peres tarafından 1983'te kullanılmıştır. Balkanlaşma arasındaki fark, birinin bölünüp parçalanmaya neden olurken diğerinin ülke sınırları içinde gerçekleşmesidir.
# Bağlantısallık
Bağlantısallık, bilişsel bilim alanlarında mental fenomeni yapay nöron ağları (ANN) kullanarak açıklamayı umut eden bir yaklaşımdır. Bağlantısallık, öğrenmenin deneyime bağlı olarak bağlantı gücünün değiştirilmesiyle oluşan,eş zamanlı gerçekleşen,rakamsal olarak gösterilebilen bağlantılarla dağıtılmış, sinyal aktivitesine dayalı olan bir bilişsel teori ortaya koyar.
Bağlantısal yaklaşımın bazı faydaları, geniş bir dizi fonksiyona uygulanabilirliği, biyolojik nöronlara yapısal olarak benzerliği,fıtratsal yapısına düşük gereksinimi,sistemin bazı kısımlarında arıza oluşsa bile işini sürdürebilme kapasitesidir. (Arızaya dayanıklılık,grafecul degradation)
Bazı dezavantajları ise yapay nöron ağlarının bilgiyi nasıl işlediğini deşifre etmedeki zorluk,ya da zihinsel gösterimlerin bileşimini hesaba katmadaki ve fenomeni daha gelişmiş analizlerde açıklamada ortaya çıkan zorluktur.
Derin öğrenme(Derin öğrenme) ağlarının son 10 yılda ortaya koyduğu başarı bu yaklaşımın popülerliğini büyük ölçüde artırdı ama bu tür ağların karmaşıklığı ve büyüklüğü beraberlerinde artmış yorumlanabilirlik problemlerini(interpretability problems ) getirdi.
Bağlantısallık, birçok kişiye sembolik hesaplamaya dayalı klasik zihin teorilerine bir alternatif olarak göründü ama iki yaklaşımın ne ölçüde uygun olduğu ortaya konuldukları günden beri çok tartışılan bir konu oldu.
# Anûşirvan Kaşanî
Anûşirvan bin Halid bin Muhammed Kaşanî () veya Ebu Nasr Şerafeddin olarak da bilinir, Selçuklu Devleti ve Abbasi Halifeliğinin veziri olarak görev yapan Pers devlet adamı ve tarihçiydi.
Kaşanî, 1066 ya 1067'de Ray'de doğdu; O bir Onikinci Şii ailesine aitti. Sultan I. Muhammed döneminde Selçuklu ordusunun saymanı ve başıydı. Kaşanî daha sonra Selçuklu ordusunun başı olarak Şemsülmülk Osman tarafından değiştirildi. Bundan sonra Kaşanî Bağdat'a gitti ve daha sonra bir kez daha Selçuklu ordusunun başına geçti. Kısa bir süre sonra II. Mahmud tarafından 1127'de veziri olarak atandı ve 1128'e kadar bu ofiste kaldı. Kaşanî, 1132'den 1134'e kadar Abbasi Halife El-Mustarşid'in veziri ve daha sonra 1135'ten 1136'ya kadar yeni Selçuklu Sultanı Mesud'un veziri olarak görev yaptı. Kaşanî daha sonra 1137 ve 1139 yılları arasında öldü.
# Etli kozalak
Etli kozalak (megastrobilus) veya galbulus, kalınlaşmış veya etli pullardan oluşan küresel kozalak. Genellikle ardıç ve servi ağaçlarının kozalaklarına verilen bu isim, görünüş bakımından orman meyveleriyle karıştırılmaktadır.