# Stefania Turkewich
Stefania Turkewich-Lukianovych (25 Nisan 1898, Lviv, Avusturya-Macaristan - 8 Nisan 1977, Cambridge, Birleşik Krallık ) Ukrayna'nın ilk kadın bestecisi olarak kabul edilen Ukraynalı besteci, piyanist ve müzikbilimci. Eserleri Ukrayna'da Sovyetler tarafından yasaklandı.


## Çocukluğu.
Stefania'nın büyükbabası (Lev Turkevich) ve babası (Ivan Turkevich) rahiplerdi. Annesi Sofia Kormoshiv (Кормошів) bir piyanistti, Karol Mikuli ve Vilém Kurz ile çalıştı ve ayrıca genç Solomiya Krushelnytska'ya eşlik etti. Bütün aile müzisyendi ve herkes bir enstrüman çalıyordu. Stefania piyano, arp ve armoni çalıyordu. Daha sonra, besteci çocukluğunu ve müzik sevgisini hatırladı:


## Çalışmaları.
Stefania müzik çalışmalarına Vasyl Barvinsky ile başladı. 1914-1916 yılları arasında Viyana'da Vilém Kurz ile birlikte piyanist olarak çalıştı. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Lviv Üniversitesi'nde Adolf Chybiński ile çalıştı ve ayrıca Lviv Konservatuvarı'nda müzik teorisi üzerine derslerine katıldı.
1919'da, Lviv'deki St. George Katedrali'nde birkaç kez icra edilen Liturgy (Літургію) adlı ilk müzik eserini yazdı.
1921'de Viyana Üniversitesi'nde Guido Adler ile, Viyana Müzik ve Sahne Sanatları Üniversitesi'nde de Joseph Marx ile çalıştı ve 1923'te Öğretmen Diploması ile mezun oldu.
1925'te Robert Lisovskyi ile evlendi, onunla birlikte 1927'den 1930'a kadar yaşayıp Arnold Schoenberg ve Franz Schreker ile çalıştığı Berlin'e gitti. Bu dönemde, 1927'de kızı Zoya (Зоя) doğdu.
1930'da Çekoslovakya'da Prag'a gitti, Charles Üniversitesi'nde Zdeněk Nejedlý ile ve Prag Konservatuvarı'nda Otakar Šín ile çalıştı. Müzik akademisinde Vítězslav Novák ile beste eğitimi aldı. 1933 sonbaharında piyano dersleri verdi ve Prag Konservatuvarı'nda eşlikçi oldu. 1934'te Rus operalarında Ukrayna folkloru konusunda doktora tezini savundu. Müzikoloji doktorasını 1934'te Prag'daki Ukrayna Özgür Üniversitesi'nden aldı. Galiçya'da (o zamanlar Polonya'nın bir parçası olan) doktora derecesi alan ilk kadın oldu.
Lviv'e döndüğünde, 1934'ten İkinci Dünya Savaşı'nın başlangıcına kadar, Lviv Konservatuvarı'nda müzik teorisi ve piyano öğretmenliği yaptı ve Ukrayna Profesyonel Müzisyenler Birliği'ne üye oldu.


## II. Dünya Savaşı.
1939 sonbaharında, Batı Ukrayna'nın Sovyet işgalinden sonra, Stefania Lviv Opera Binası'nda özel öğretmen ve konser şefi olarak, 1940-1941 yılları arasında Lviv Konservatuvarı'nda Doçent olarak çalıştı. Konservatuvar Alman işgali ile kapatıldıktan sonra Devlet Müzik Okulu'nda öğretmenlik yapmaya devam etti. 1944 baharında Lviv'den Viyana'ya gitti. 1946'da Sovyetler'den kaçarak güney Avusturya'ya, oradan da ikinci eşi Nartsiz Lukyanovich'in İngiliz komutasında bir doktor olduğu İtalya'ya taşındı.


## İngiltere.
Stefania 1946 sonbaharında Birleşik Krallık'a taşındı ve Brighton'da (1947–1951), Londra'da (1951–1952), Barrow Gurney'de (Bristol yakınında) (1952–1962), Belfast'ta (Kuzey İrlanda) (1962–1973) ve Cambridge (1973'ten itibaren) yaşadı.
1940'ların sonunda beste yapmaya geri döndü. Zaman zaman, özellikle 1957'de İngiltere'deki Ukrayna topluluklarında bir dizi konserde ve 1959'da Bristol'da bir piyano müziği konserinde tekrar piyanist olarak rol aldı. İngiliz Kadın Besteciler ve Müzisyenler Derneği'nin bir üyesiydi (1972'ye kadar varlığını sürdürdü).
"Oksana'nın Kalbi" operası 1970 yılında Winnipeg'de (Kanada) Centennial Konser Salonu'nda, kız kardeşi Irena Turkevycz-Martynec'in sanat yönetmenliğinde sahnelendi.


## Arda kalan.
Besteleri moderndir, ancak dışavurumcu olmadıklarında Ukraynalı türküleri hatırlatırlar. 1970'lerde beste yapmaya devam etti. Stefania Turkevich, 8 Nisan 1977'de İngiltere'nin Cambridge kentinde öldü.


## Bibliyografya.
  - Сокіл-Рудницька М. Пам'яті Стефанії Лукіянович // Вільне Слово. - Торонто, 1977. - 9, 16 yaşında. - С. 3.
  - Вовк В. Параь для Стефанії Туркевич-Лукіянович // Наше Життя. - Нью-Йорк, 1992. - Ч. 5. - С. 6–9.
  - Стельмащук Р. ... - Львів, 1999. - С. 276–281.
  - Павлишин С. Перша українська композиторка // Наше Життя. - Нью-Йорк, 2004. - Ч. 1. - С. 14–16.
  - Павлишин С. Перша українська композиторка: Стефанія Туркевич-Лісовська-Лукіянович. - Львів, 2004.
  - Карась Г. Статика і динаміка жанру дитячої опери у творчості композиторів української діаспори ХХ ст. // Вісник Державної академії керівних кадрів культури і мистецтв. - Київ, 2010. - Hayır. 2. - С. 89–93.
  - Яців Р. Роберт Лісовський (1893–1982): дух лінії. - Львів, 2015. - С. 11, 13, 79–84, 91.