# Osmanlı Hanedanı
Osmanlı Hanedanı (), Osmanlı İmparatorluğu'nu yaklaşık 623 yıl yöneten hanedandır. Osmanlılar, Osmanoğulları, Âl-i Osman ve Hanedan-ı Âl-i Osman olarak da bilinir. Hanedan, adını Osmanlı Beyliği'nin kurucusu olan Osman Bey'den alır.
Osmanlı hanedanın kuruluşu ve kökleri; Oğuz Türkmenlerinin 24 boyundan birisi olan Kayılara mensup olan, ayrıca imparatorluğun da kurucusu Osman Gazi'ye dayanmaktadır.
Osmanlı Hanedanı'nın 1299 yılında başlayan yönetimi, 1922 yılında Ankara Hükûmeti'nin saltanatı kaldırmasıyla son bulmuş ve "Osmanlı Hanedan Defteri"ne kaydedilen son hanedan üyesi Neslişah Osmanoğlu 2012 yılında ölmüştür.
Osmanlı Hanedanı'ndan hükümdar olanlar yaygın olarak padişah olarak bilinir. Ancak kuruluş yıllarında hükümdarlık unvanı bey ve gazi idi ve bunun yerine daha sonra han unvanı kullanıldı. Sultan unvanı da Osmanlı Hanedanı'nda yaygın kullanılan bir unvandı; ama bu unvan erkek hükümdarların yanı sıra kadınlar için de kullanılıyordu.
Osmanlı saltanatında unvanlar babadan oğla geçer, padişah oğulları "şehzade", kızları "sultan"dır. Şehzadelerin çocukları yine şehzade, kızları yine sultandır. Sultanların çocukları Osmanlı hanedan üyesi sayılmazlar. Sultanların erkek çocukları "beyzade" olarak anılırlardı, akrabalığı olan kimselerdir; ama silsile itibarıyla hanedandan düşerler.


## Osmanlı Devleti'nin kuruluşu.
Osmanlı Hanedanı'nın kurucusu Osman Bey, Anadolu Selçuklu Devleti'nin uç beylerinden biriydi. Babası da; Anadolu Selçuklu Devleti'nin, Bizans sınırında bulunan Bilecik bölgesinde uç beyliği yapan, Kayı boyu önderi olan Ertuğrul Gazi'ydi. Osmanlı hanedanının kökenleri ise; Türk ve Altay mitolojilerine göre Türklerin atası olan Oğuz Han'ın, Göksel adlı ikinci eşinden doğan Gün Han'dan başlamak üzere sırasıyla; Kızıl Buğa, Kaya Alp, Süleyman Şah ve Ertuğrul Gazi'nin önderi olduğu Kayı boyuna dayanmaktadır. Başarıların ardından Anadolu Selçuklu Devleti tarafından Osman Gazi, bulunduğu bölgenin kendisine sancak ve tuğ verilerek eyalet beyi ilan edildi. Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılmasından sonra küçük bir uç beyliğinin çekirdeğini oluşturduğu bu eyalet, bağımsız kaldı ve zamanla Osmanlı Beyliği olarak adlandırıldı. Kendisi de bu devletin ve hanedanın ilk hükümdarı oldu. Osman Bey'den sonra devletin başına oğlu Orhan Bey geçti.


## Fatih Kanunnamesi.
Fatih Sultan Mehmet'in saltanatının son yıllarında oluşturulan "Kanunname-i Âli Osman", daha önceki padişahların yazılı kurallarını bir araya getirmekle birlikte, devlet yönetimini aşırı merkeziyetçi bir yapıya dönüştürmüş ve padişahı mutlak hakim kılmıştır. Fatih Kanûnnâmesi olarak anılan bu düzenlemede, tahta çıkan şehzadenin, erkek kardeşlerini devletin zarar görmesini engellemek için öldürmesine yasallık kazandırmıştır.


## Hanedanın sonu.
Osmanlı Hanedanı'ndan son padişah olan Vahideddin, I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkmış Osmanlı İmparatorluğu'nun da son hükümdarıydı. Anadolu topraklarının bölünmesini öngören Sevr Antlaşması'na karşı Anadolu'da gelişen Türk Kurtuluş Savaşı'nın başarıya ulaşmasının ardından son padişah Vahideddin, küçük oğlu Mehmed Ertuğrul ve hareminin mensuplarıyla birlikte Dolmabahçe Sarayı'ndan bir kayığa binerek Boğaziçi'nde demirlemiş olan HMS "Malaya" adlı İngiliz zırhlısı ile İstanbul'dan ayrıldı.


## Günümüz.
Günümüzde Osmanlı Hanedanı ile soy bağı olanların bir kısmı Türkiye'de, bir kısmı ise yurt dışında değişik ülkelerde yaşamaktadırlar. Bu kişilerden şehzade ünvanını devam ettiren erkek çocukların en yaşlısı ve kıdemli üyesi ise "Hanedan reisi" adıyla adlandırılmaktadır. Osmanlı Hanedanlığı ise 1922 yılında Ankara Hükûmeti tarafından saltanatın kaldırılması ile son bulmuştur. Osmanlı Hanedanı 1922 tarihine kadar hâlen Başbakanlık Osmanlı Arşivleri'nde muhafaza edilen Osmanlı Hanedan Defteri'ne kaydediliyordu. Bu deftere kaydedilen son hanedan üyesi Neslişah Sultan 2 Nisan 2012 tarihinde ölmüştür. Bu nedenle günümüzdeki kayıtları aile içerisinde tutulan Osmanoğulları ailesindeki "Hanedan reisi" kullanımı ile "Osmanlı Hanedanı"ndaki kayıtları "Osmanlı Hanedan Defteri"ne kaydolan "Hanedan reisi" kullanımı birbirlerinden farklıdır.


## Osmanlı sultanları ve halifeleri.
İlhanlı Hanı Hülagü, 1258'da halifeliğin merkezi konumundaki Bağdat'ı fethetmiş, Abbasi soyundan gelenleri de öldürerek bu makama son vermişti. Fakat fetih sırasında kaçan bazı Abbasi üyeleri, Memlüklüler'e sığınarak burada halifeliği tekrar ilan ettiler (13. yüzyıl). Bu halifeliğin dini törenlerde protokolde durmaktan başka bir siyasi otoritesi yoktu. Bu şekilde yaklaşık üç yüz yıl devam eden bu durum I. Selim'in Mısır'ı fethetmesiyle sona erdi. Hilâfetin koruyuculuğu Osmanoğullarına geçti. O dönemin halifesi III. Mütevekkil İstanbul'a getirilerek hayatını siyasi yetkisi olmadan burada geçirmiştir.
1 Kasım 1922 tarihinde saltanatın kaldırılmasından sonra da Ankara Hükûmeti halife olarak, TBMM'nin seçtiği Abdülmecid Efendi'den, sadece "Halife-i Müslimîn" (Müslümanların Halifesi) ünvanını kullanması ve gösterişli hareketlerde bulunmamasını istemişti. Abdülmecid Efendi, TBMM yönetimi tarafından halife seçildikten sonra kendisine verilen talimata aykırı olarak, Halife-i Müslimîn ünvanından başka sıfat ve ünvanlar kullanarak, Cumhuriyet hükûmetinin talimatı dışına çıktı. Bir taraftan Abdülmecid Efendi'nin söz konusu davranışları halifeliğin kaldırılması için bahane edilerek ve diğer taraftan da başka sebepler ileri sürülmek suretiyle, Hilâfet müessesesi 3 Mart 1924 tarihli "Halifeliğin kaldırılması ve Hanedan-ı Osmaniye'nin Türkiye Cumhuriyeti memâlik-î hariciyesine çıkarılmasına dair kanûn" ile sona erdirildi.
Aynı oturumda daha önce Şer'iye ve Evkaf ve Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti'nin İlgasına Dair Kanun ile Tevhid-i Tedrisat Kanunu da kabul edilmiş ve Diyanet İşleri Reisliği'nin kurulması kararlaştırılmıştır.


## Soyağacı.
Süleyman Şâh/ Gündüz Âlp(?–1227)
Hayme Hatun
Ertuğrul Gaziأرطغرل غازی(1227–1281)Halime Hatun
 1."(Gazi-Bey)"I. Osmanعثمان غازى1281-1326
Malhun Hatun 
 2."(Gazi-Bey)"Orhan Gaziاورخان غازی1326-1359
Nilüfer Hatun
 3."(Hüdâvendigâr)"I. Murad Hanمراد اول خداوندگار1359-1389
Gül-Çiçek Hatun
 4."(Yıldırım-Gazi)"I. Bayezidییلدیرم بايزيد الأول1389-1403
Devlet Hatun
5."(Çelebi-Kirişçi)"I. Mehmedچلبی محمد1421-1423Emine Valide Hatun
6."(Koca Sultân)"II. Muradمراد ثانى1421-1451Hadice ÂlimeHümâ Valide Hatun
7."(Fatih Sultân)II. Mehmedمحمد الثانى الفاتح1432-1481Emîne Gül-Bahar Valide Hatun(Öz Anne)".. & Sitt-î MükrîmeHatun"(Üvey Anne)".
 
 8."(Sultân Bayezîd-iVelî Han)II. Bayezidبايزيد ثانى1481-1512Gül-Bahar Hatun "(Üvey Anne)" ("Âişe" ile "Gül-Bahar" adlarının iki ayrı kişiyi mi işaret ettiği, yoksa Yavuz Sultan Selim'in annesi öz olan aynı şahsın iki ayrı isimleri mi olduğu tartışmalı bir konudur). & Ayşe Hatun(Öz Anne)" (Yavuz Sultan Selim'in öz annesinin ismi İ. H. Danişmend'in İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi'nde Dülkadir Hanedanı'ndan "Âişe Hâtûn" olarak kaydedilmiştir).
 9."(Yavuz SultânSelim Han)"I. Selim Gaziسليم الأول1512-1520
İlk Osmanlı Halifesi(1517-1520)Hafîze"(Hafsa)" Vâlide Sultân 
 10."(Kanûnî SultânSüleyman Han)"MuhteşemSüleymanالقانونى‎ سليمان1520-1566Hürrem Haseki Sultânخرم سلطان
 11."(Sarı Selim)"II. Selim Hanسليم ثانى1566-1574Afîfe Nûr-BanûVâlide Sultân
 12."(Sefih Sultân)"III. Muradمراد ثالث1574-1595Sâfiye Vâlide Sultân
Handan Vâlide Sultân"(Öz Anne)"
 13."(Adlî)III. Mehmedمحمد ثالث1595-1603Hâlime / Fûl-DâneVâlide Sultân(I.Mustafa’nın Öz / Mânevî Annesi)"
Mâhirûze HadiceVâlide Sultân‎ماہ فروز خاتون. (Mâh-i Rûze adı Farsça Mâh=Ay ile Rûz=Gündüz kelimelerinden oluşmuştur.). 14."(Bahtî)I. Ahmedاحمد اول1603-1617Mâh-Peyker KösemVâlide Sultânكوسم سلطان 15." (Deli)I. Mustafaمصطفى اول1617-16181622-1623
 16."(Genç - Şehid)II. Osmanعثمان ثانى1618-1622 17."(Bağdad Fatihi,Sahib-î-Kıran)IV. Muradمراد رابع1623-1640Turhan HaticeVâlide Sultânتورخان سلطان‎ 18." (Girit Fâtihi,Şehid Han)"İbrahim Gaziابراهيم اول1640-1648Sâliha Dil-Âşûb Vâlide Sultânصالحہ دل اشوب سلطان‎..Hatice Mû’azzezİkinciHaseki Sultânمعزز سلطان‎
Meh-PâreUmmetullah "(Emetullah)"Râbi’a Gül-Nûş Vâlide Sultân"Diyanet İslâm Ansiklopedisi," cilt: 14, sayfa: 248-249, 1996. (Farsça Meh=Ay ile Pâre=Parça kelimelerinden oluşmuş olan Meh-Pâre adı "Ay parçası" demektir.)رابعه کلنوش سلطان‎ 19."(Avcı-Gazi)" IV. Mehmed Hanمحمد رابع1648-1687Vak’a-i Vakvakiye:26 Şubat 1656 20."(Gazi-Han)"II. Süleyman سليمان ثانى1687-1691 21."(Gazi-Han) "II. Ahmed احمد ثانى1691-1695
Sâliha Sebkat-î Vâlide Sultânصالحہ سلطان‎.. İstanbul'un Azapkapı semtindeki yoksul bir ailenin kızıdır. 22."(Gazi-Han) II. Mustafaمصطفى ثانى1695-1703Edirne Vak’ası:15 Temmuz 1703- 22 Ağustos 1703Şâh-Süvar Vâlide Sultânشھسوار سلطان‎'EmineMihr-î-ŞâhİkinciKadın Efendiامینه مھرشاہ قادین 23."(Lâle DevriPadişâhı, Gazi)" III. Ahmed Hanاحمد ثالث1703-1730Patrona Halil İsyanı:"'28 Eylül 1730
Râbi’a Şerm-îKadın Efendiرابعہ شرمی قادین
 24."(Kambur-Gazi)I. Mahmudمحمود اول1730-1754 25."(Sofu Sultân)III. Osmanعثمان ثالث1754-1757Mihr-î-ŞâhVâlide Sultânمھرشاہ سلطان‎ 26."(Yenilikçi Sultân)"III. Mustafa مصطفى<ثالث 1757-1774AyşeSine-Pervar"(Seniyeperver)"Vâlide Sultânعایشه سینه پرور سلطان"(Öz Anne)".‎ & "Baş İkbâl"Nüzhet-ZâdeNükhet-SedâHânım Efendi "(Üvey Anne)"
 27." (Islâhatçı Sultân)'(Gazi-Han)"I. Abdülhamidعبد الحميد اول 1774-1789Nakş-î-Dil"'"Diyanet İslâm Ansiklopedisi," cilt: 32, sayfa: 343-344, 2006 "(Kafkas kökenlidir. "(Fransız kraliyet ailesine mensup Aimée du Buc de Rivéry olduğu bilgisi doğru değildir.)" (Marthe Aimée du Buc de Rivéry.) (Nakşîdil Sultan Çerkes asıllıdır). (Nakşîdil Sultan Gürcü asıllıdır). Vâlide Sultân نقش دل سلطان‎
 28."(Bestekâr Sultân,Nizâmî, Şehid)III. Selimسليم ثالث 1789-1807Kabakçı Mustafaİsyanı:25 Mayıs 1807 29."(Bî-gâne Sultân)IV. Mustafaمصطفى رابع 1807-1808Bezm-î ÂlemVâlide Sultân 30."(İnkılâpçı Sultân)"II. Mahmudمحمود ثانى 1808-1839Vak’a-i Hayriye:16 Haziran 1826Pertav-Nihâl"(Pertevniyâl)"Vâlide Sultân
Şevk-EfzâVâlide SultânTîr-î-MüjganÜçüncü Kadın Efendi(Öz Anne)" & Rahîme Pîristû Vâlide Sultân(Mânevî Anne)"
 31." (Tanzimâtçı Sultân)"Abdülmecidعبد المجيد اول 1839-1861Gül-CemâlDördüncüKadın Efendi Gül-İstü "(Gülistan Münire)" DördüncüKadın Efendi 
 32."(Bedbaht - Şehid)"Abdülaziz Hanعبد العزيز1861-1876Hayrân-î-DilKadın Efendi
 33."(Deli)" V. Muradمراد خامس 1876 34."(Gazi)II. Abdülhamidعبد الحميد ثانی 31 Ağustos 1876- 27 Nisan 1909I. Meşrûtiyyet:23 Kasım 1876 -13 Şubat 1878II. Meşrûtiyyet:3 Temmuz 190831 Mart Vak’ası:13 Nisan 1909 35."(Sultân Reşâd)V. Mehmed محمد خامس1909-1918Çanakkale Savaşı: 18 Mart 1915 36."(Vahîdü'd-Dîn)VI. Mehmedمحمد سادس 4 Temmuz 1918 - 18 Kasım 1922Mondros Mütarekesi:30 Ekim 1918İstanbul'un işgali:13 Kasım 1918Sevr Antlaşması:10 Ağustos 1920Saltanat’ın Lağvı:1 Kasım 1922 "(Son Halife)Abdülmecid Efendi عبد المجيد الثانى18 Kasım 1922 -Hilâfet’in Lağvı:3 Mart 1924


## Konuyla ilgili yayınlar.
 -  
 -  
 -  
 -  
 -  
 -  
 -