BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Şokalski Adası
Şokalski Adası (), Rusya'da Kara Denizi'nde bulunan bir ıssız adadır. Ada, Gıda Yarımadası'nın batı ucunda yer almaktadır ve tundrayla kaplıdır. İdari olarak Yamalo-Nenets Özerk Okrugu'nun bir parçasıdır.
Adanın etrafındaki deniz kışın buzla kaplıdır ve yazın bile çok sayıda buz kütlesi bulunmaktadır, bu nedenle sık sık Sibirya anakarası ile birleşir.
# Digda
Digda, Demir Çağı'nda, günümüzde Ege Bölgesi'nde yer alan bir kasabaydı. İsmi, anlamı bilinmeyen bir Lidya kelimesidir. Bu isim, daha sonra Türkçe'ye Adagide olarak geçmiş ve yakın zamana kadar kasabanın adı bu şekilde kalmıştır. Günümüzde ise kasabanın adı resmi olarak Ovakent olarak değiştirilmiştir.
Buresch’in yayınladığı bir 14. yy elyazmasında `eskiden "Lygda" iken şimdi "Dygda"` ifadesi bulunur. Keza Herodot, MÖ 6.-5. yy’da Halikarnas’ta hüküm süren yerli krallardan ikisinin "Dygdamis" veya "Lygdamis" değişkenli ad taşıdığını bildirir. MÖ 7. yy’da Anadolu’yu istila eden Kimmerlerin hükümdarı Asur kaynaklarında "Tugdammê", Yunan kaynaklarında "Lygdamis" olarak anılır.
Digda, İzmir ilinde, Tire'nin yaklaşık 14 km doğusunda ve Ödemiş'in 12 km güneyinde yer almaktadır. Bu iki merkezden de ulaşım imkanı bulunmaktadır.
Küçük Menderes vadisinin güney bölümünü çevreleyen dağ sırasının kuzey yamacında, tepelerin ovaya indiği bir noktada konumlanmıştır. Bölgenin uzaklığı nedeniyle, antik yerleşim tamamen el değmemiş bir şekilde kalmıştır.
# Vilkitski Adası (Kara Denizi)
Vilkitski Adası (), Rusya'da Kara Denizi'nde bulunan bir ıssız adadır. Ada, Gıda Yarımadası'nın ucunda Şokalski Adası'nın 40 km kuzeydoğusunda yer almaktadır. İdari olarak Yamalo-Nenets Özerk Okrugu'nun bir parçasıdır.
Vilkitski Adası kasvetli ve rüzgarlı olup tundrayla kaplıdır. Ada hilal şeklindedir ve ortasındaki dar bir boğazla ikiye bölünmüştür. Adanın etrafını çevreleyen deniz kışın buzla kaplıdır ve yaz aylarında bile çok sayıda buz kütlesi bulunmaktadır.
# Gıda Yarımadası
Gıda Yarımadası (), Rusya'nın Yamalo-Nenets Özerk Okrugu'nda bulunan bir yarımadadır. Kara Denizi'nin Sibirya kıyılarını kapsamakta olup Obi ve Yenisey körfezleri arasında uzanmaktadır. Yarımadanın uzunluğu yaklaşık 400 kilometredir ve genişliği 360 km'dir. Adını yarımadaya akan Gıda Nehri'nden almaktadır.
Gıda Yarımadası çoğunlukla düzdür ve çok sayıda göl ve nehir vardır. Tanama'nın kaynakları yarımadadadır. Zemini permafrosttan oluşur ve tundra ile kaplıdır.
# Ivan Rilski
Ivan Rilski (y.876 – 18 Ağustos 946), ilk Bulgar keşiştir. Henüz hayattayken aziz olarak kabul gördü. Kendisi hakkındaki efsane, kendisine özgürce gelen vahşi hayvanları ve ellerine konan kuşları anlatır. Takipçileri onun adına aralarında Rila Manastırı'nın da olduğu pek çok kilise kurdu. Ivan Rilski günümüzde Bulgarların koruyucu azizi ve Bulgar Ortodoks Kilisesi'nin en önemli azizlerinden biri olarak onurlandırılmaktadır. Bulgaristan'ın bastığı 2 euro madenî paranın arkasında tasvir edilmektedir.
# Sumiswald
Sumiswald, İsviçre'nin Bern kantonuna bağlı Emmental bölgesinde yer alan bir belediyedir. Yaklaşık 59.4 km²'lik bir alana sahip olan Sumiswald, Emmental'in en büyük yüzölçümüne sahip belediyelerinden biridir. 2023 yılı itibarıyla nüfusu yaklaşık 5159 kişidir.


## Coğrafya.
Sumiswald; Sumiswald, Grünen ve Wasen köyleri ile Gammenthal ve Griesbach mezralarını kapsamaktadır. Alanın yaklaşık %47.9'u tarım, %46.3'ü orman, %5.1'i ise yerleşim alanı olarak kullanılmaktadır.


## Tarih ve Kültürel Miras.
  - Schloss Spittel: 1225 yılında Lüthold von Sumiswald tarafından hastane olarak inşa edilmiştir. Daha sonra Bern kantonuna bağlı bir yönetim merkezi olarak kullanılmış ve 2016 yılına kadar yaşlılar evi olarak hizmet vermiştir.
  - Reform Kilisesi: 1510-1512 yılları arasında Alman Şövalyeleri Tarikatı tarafından inşa edilmiştir. Vitray pencerelerinde bağışçıları ve koruyucu azizleri tasvir eden motifler bulunmaktadır.
  - Hans Haslibacher: Wasen yakınlarındaki Haslenbacher Hof'ta yaşamış Anabaptist şehididir. 1571 yılında idam edilmiştir ve anısına çiftlikte bir müze bulunmaktadır.
  - "Bären" Hanı: Rivayete göre, 1434'teki veba salgınından sonra hayatta kalan tüm erkeklerin bu handaki büyük masada oturabildiği söylenmektedir.


## Ekonomi.
  - Mobatime (Moser-Baer AG): İsviçre demiryolu saatlerinin üretildiği tanınmış bir saat üreticisidir.
  - PB Swiss Tools: Wasen'de bulunan bu firma, yüksek kaliteli el aletleri üretir ve uluslararası faaliyet göstermektedir.
  - Bernerland Bank AG: 2002 yılında kurulan bu bölgesel banka, Sumiswald merkezli olup çeşitli finansal hizmetler sunmaktadır.


## Ulaşım.
Sumiswald-Grünen tren istasyonu, BLS AG tarafından işletilen Ramsei–Huttwil hattı üzerinde yer almaktadır. Ayrıca, Emmental Müzey Demiryolu Kooperatifi (Emmentalbahn), Sumiswald–Huttwil ve Sumiswald–Wasen hatlarında düzenli buharlı tren seferleri düzenlemektedir.


## Kültür ve Etkinlikler.
  - Gotthelf-Märit: Her yıl haziran ayının ikinci cumartesi günü düzenlenen bu pazar, yazar Jeremias Gotthelf'in anısına yapılmaktadır.
  - Sumiswald'da müzik ve spor alanlarında faaliyet gösteren 87 dernek bulunmaktadır.
  - Yazar Jeremias Gotthelf'in "Die schwarze Spinne" (Kara Örümcek) adlı novellası, Sumiswald ve çevresinde geçmektedir.
# İsviçreli Muhafızların komutanlarının listesi
Papalık İsviçreli Muhafızların Komutanı, (Almanca: "Kommandant der Päpstlichen Schweizergarde," Fransızca: "Commandant de la Garde Suisse Pontificale," İtalyanca: "Comandante della Guardia Svizzera Pontificia," Latince: "Praefecti Pontificalis Custodiae Helveticae," Romanşça: "Comandant da la Guardia Svizra Papala") İsviçreli Muhafızları'nın başıdır. Toplamda, 51 papaya hizmet eden 35 İsviçreli Muhafızların komutanı olmuştur, Roma'nın Yağmalanması'nın ardından 1527-1548'de, 1564/5'te, 1704-1712'de ve Fransız işgalinin ardından 1798/9'da kesintiler olmuştur. 35 komutandan 24'ü Luzern şehrinin vatandaşıydı (Luzern kantonundaki Pfaffnau'dan olan mevcut görevli Christoph Graf sayılmaz). 1652-1847 yılları arasında makam yarı miras yoluyla geçer hale geldi ve on komutan Luzern'li Pfyffer von Altishofen ailesindendi. İki komutan Zürih'liydi ve İsviçre Reformu yıllarında hizmet vermişlerdi; Modern zamanlarda, üç komutan St. Gallen'den, ikisi Fribourg'dan ve birer tanesi de Solothurn, Graubünden ve Valais'dendi.
İsviçreli Muhafızlar (Almanca: "Päpstliche Schweizergarde"; İtalyanca: "Guardia Svizzera Pontificia"; Latince: "Cohors Pedestris Helvetiorum a Sacra Custodia Pontificis"), Vatikan'ı ve Papa' yı korumakla yükümlü 110 kişilik ordudur. 22 Temmuz 1506'dan beri aktif olarak Vatikan'da görev yapmaktadırlar. Görev yeri sadece Aziz Petrus Bazilikasıdır. Üniformalarının rengi sarı, mavi ve kırmızıdır. İsviçreli muhafız olmak için Katolik, bekar, İsviçre vatandaşı olunması, askeri görevini yapmış, üniversite veya liseyi bitirmiş, 19-30 yaşları arasında ve en az 174 cm uzunluğunda olunması gerekmektedir. İsviçreli muhafızlar, bugün de Vatikan'da papanın hizmetindedir. Medici papalarının rengindeki üniformalarının tasarımını ise 16. yüzyılda Michelangelo yapmıştı.
İsviçreli Muhafızların er rütbesinden başlayarak Albay rütbesine kadar rütbeleri bulunmaktadır.
Törensel ve sembolik bir birlik olan İsçviçreli Muhafızlar birliğine 13 Mart 1981 tarihinde Mehmet Ali Ağca'nın Papa II. Ioannes Paulus'a suikast girişiminden sonra ciddi anlamda askeri eğitim verilmeye başlanmıştır.


## Komutanların listesi.
Liste aşağıdaki gibidir:
# Hilvarenbeek
Hilvarenbeek, Hollanda'nın Kuzey Brabant (Noord-Brabant) eyaletinde, Tilburg’un güneydoğusunda yer alan bir belediyedir. 2025 yılı itibarı ile, belediyenin nüfusu 16.147 kişidir. Toplam yüzölçümü 97 km² olup, bunun 1,49 km²’si sularla kaplıdır. Belediyenin merkezi olan Hilvarenbeek yerleşimi, deniz seviyesinden 17 metre yüksekte bulunur.
Hilvarenbeek belediyesi, aynı adı taşıyan merkez yerleşim ile birlikte toplam altı yerleşim biriminden oluşmaktadır: Baarschot, Biest-Houtakker, Diessen, Esbeek, Haghorst ve Hilvarenbeek.


## Tarih.
Günümüzdeki adını taşıyan belediye, 14 Mayıs 1810 tarihinde (yani Napolyon döneminde) kurulmuştur ve o tarihten itibaren Esbeek ve Biest-Houtakker yerleşimlerini de kapsamaktaydı. Fransız döneminden önce, Hilvarenbeek köyü, daha sonra buurtschappen (mezralar) olarak anılacak olan herdgangen adlı yerleşim birimlerinden oluşuyordu: Vrijthof, ve buna bağlı Beerten, Hoog en Laag Spul ile Veldhoven adlı mahalleler, Esbeek, ve buna bağlı Dun ile Tulder,Ayrıca de Voort, Westerwijk, Biest, Loo ve Heikant. O dönemde belediyenin nüfusu 2025 kişi idi.
810'dan önce Hilvarenbeek, farklı bir yönetim biçimine sahip olan bir seigneuria (heerlijkheid, yani derebeylik) idi. 14. yüzyıldan itibaren, bu bölge hem Brabant dükü hem de Liège prensi-piskoposu tarafından yönetiliyordu; bu iki yetkili, "yarı-lord" (half-heren) olarak birlikte hüküm sürmekteydi.
1648 yılında, Brabant dükünün hakları General Devletler’e (Staten-Generaal) geçti; Liège piskoposunun hakları ise zamanla çeşitli asil ailelere devredildi.
1795’te, Hilvarenbeek üzerindeki bu beyliğe ait ayrıcalıklar kısıtlandı ve 1798’de tamamen ortadan kaldırıldı. Böylece General Devletler de "yarı-lord" olmaktan çıktı. Ancak onlar daha önce, 1790 yılında, bu bölge üzerindeki asil avlanma hakkını, Groenendael malikanesinde yaşayan Peter Bouwens adlı şahsa satmışlardı.
1814 yılında, beyliğe ait bazı ayrıcalıklar prensipte yeniden tanındı, ancak 1848’de bu haklar kesin olarak kaldırıldı-yalnızca av ve balıkçılık hakkı hariç.
1 Ocak 1997 tarihinden itibaren, Hilvarenbeek adlı asıl belediye, komşu Diessen belediyesiyle birleşmiştir. Bu birleşme sonucu oluşan yeni federatif belediyenin adı yine Hilvarenbeek olarak kalmış ve Hilvarenbeek kasabası da yeni belediyenin merkezi olmayı sürdürmüştür.
1991 yılında, Hollanda'da ilk kez meşe ağacı tırtılı (eikenprocessierups) bu belediyede, yani Hilvarenbeek’te gözlemlenmiştir.
# Walenstadt
Walenstadt, İsviçre'nin doğusunda, St. Gallen kantonuna bağlı Wahlkreis Sarganserland idari bölgesinde yer alan bir belediyedir. Kasaba, Walensee gölünün güney kıyısında konumlanmıştır.


## Tarihçe.
Walenstadt ve çevresi, tarih öncesi dönemlere uzanan yerleşim izlerine sahiptir. Berschis köyünde yer alan St. Georg Şapeli, erken Orta Çağ'dan kalma yapısıyla dikkat çeker. Bölgede yapılan kazılarda tarih öncesi dönemlere ait arkeolojik kalıntılara ulaşılmıştır.


## Coğrafya.
Belediyenin toplam yüzölçümü 48.84 km²'dir. Bunun %35.1'i tarım, %40.4'ü orman, %5.3'ü yerleşim alanı ve %19.2'si üretilemeyen (dağlık, su yüzeyleri vb.) alanlardan oluşur.


## Nüfus.
2005 yılı itibarıyla nüfusu 4,749'dur. Nüfusun %67.5'i Roma Katolik, %14.8'i İsviçre Reform Kilisesi mensubudur. Azınlık olarak Ortodoks (%3.35), Müslüman (%5.89) ve diğer dinlere mensup topluluklar da bulunmaktadır.


## Yönetim Yapısı.
Walenstadt, yerel yönetim sistemi kapsamında bir belediye meclisi tarafından yönetilmektedir. Belediye başkanı ("Gemeindepräsident") görevini Werner Schnider yürütmektedir.


## Ekonomi.
Walenstadt ekonomisi büyük ölçüde tarım, bağcılık, küçük ölçekli sanayi ve turizme dayanır. Kasaba, Walensee kıyısındaki konumuyla yıl boyunca doğa turizmine katkıda bulunmaktadır.


## Hizmetler ve Belediye Tesisleri.
Belediye; eğitim, sağlık, sosyal hizmetler, kültürel etkinlikler ve spor tesisleri gibi birçok kamu hizmeti sunmaktadır. Bölgede ilk ve ortaöğretim kurumları, kütüphane, spor salonları ve bir sağlık ocağı bulunmaktadır.


## Tarihi ve Turistik Yerler.
  - St. Georg Şapeli (Berschis): Erken Orta Çağ'dan kalma bu kilise, tarihi ve mimarisi ile öne çıkar.
  - Paxmal: Sanatçı Karl Bickel tarafından barış anıtı olarak inşa edilmiştir. Churfirsten dağları manzarasına sahiptir.
  - Museumbickel: Modern sanata adanmış bir müze.
  - Ortsmuseum Walenstadt: Bölgenin tarihine dair objelerin sergilendiği yerel müze.
  - Walensee:Göl kenarında yürüyüş yolları, yüzme alanları ve tekne turları gibi aktiviteler sunan doğal güzellik.


## Ulaşım.
Walenstadt, SBB İsviçre Demiryolları ağına bağlıdır. Belediye, karayolu ve otobüs seferleri ile çevre yerleşimlere ulaşımı kolaylaştırır.
# Wartau
Wartau, İsviçre'nin St. Gallen kantonuna bağlı Werdenberg bölgesinde yer alan bir belediyedir. Belediye, Trübbach, Azmoos, Oberschan, Gretschins, Malans SG, Weite, Fontnas ve Plattis gibi köyleri kapsar.


## Tarihçe.
Wartau bölgesi tarih öncesi çağlardan itibaren yerleşime sahne olmuştur. Neolitik ve Tunç Çağı’na ait buluntuların yanı sıra Roma döneminden kalıntılar da mevcuttur. 1225’te inşa edilen Wartau Kalesi bölgeye adını vermiştir.
Orta Çağ'da bölge sırasıyla Chur Piskoposluğu, Wildenberg Hanedanı ve Werdenberg-Sargans kontlarının egemenliği altına girmiştir. 1694 yılında yaşanan ve neredeyse mezhep çatışmasına neden olan "Wartau Olayı", bölge tarihinin önemli dönüm noktalarından biridir. 1802'de kısa süreli "Wartau Cumhuriyeti" kurulmuş, 1803'te ise St. Gallen kantonuna bağlanmıştır.


## Nüfus.
2021 yılı itibarıyla Wartau'nun nüfusu yaklaşık 5.084 kişidir. Nüfusun çoğunluğu Almanca konuşmaktadır ve çeşitli köylerde dağınık bir şekilde yaşamaktadırlar.


## Yönetim Yapısı.
Wartau belediyesi, demokratik olarak seçilmiş bir belediye meclisi ve yürütme organı tarafından yönetilmektedir. Belediye, dijitalleşmeye önem vererek birçok hizmeti çevrimiçi platform üzerinden sunmaktadır.


## Ekonomi.
Wartau ekonomisi tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinden oluşur. Özellikle Trübbach ve Azmoos bölgelerinde endüstriyel tesisler yer almaktadır. Tarihsel olarak, Azmoos’ta kurulan dokuma fabrikaları ve ev tipi nakış atölyeleri önemli geçim kaynakları olmuştur.


## Hizmetler ve Belediye Tesisleri.
Belediye, atık yönetimi, su temini, yaşlı bakım hizmetleri, spor ve kültürel etkinlik alanlarında hizmet verir. Wartau ayrıca bir yaşlı bakım merkezi ve çeşitli toplum merkezleri ile donatılmıştır.


## Tarihi ve Turistik Yerler.
  - Wartau Kalesi: 13. yüzyıldan kalma kale, Gretschins üzerinde yer alır ve bölgenin sembolüdür.
  - Palfries Walser Evi: İsviçre kültürel miras listesinde yer alan tarihi bir yapıdır.
  - Ochsenberg ve Herrenfeld: Arkeolojik öneme sahip tarih öncesi yerleşim yerleridir.
  - Oberschan ve Azmoos Köyleri: Geleneksel mimarileriyle dikkat çeker ve İsviçre miras sit alanı olarak korunmaktadır.
# Erikli Şelalesi (Yalova-Teşvikiye)
Erikli Şelalesi, Türkiye’nin Yalova ilinde, Termal ilçesine bağlı Teşvikiye köyü yakınlarında yer alan doğal bir şelaledir. Bölge, doğal güzelliği ve serin havasıyla özellikle yaz aylarında ziyaretçi çekmektedir.


## Konum.
Erikli Şelalesi, Yalova’nın Termal ilçesine bağlı Teşvikiye köyü sınırları içerisinde bulunmaktadır. Şelaleye ulaşım, Yalova şehir merkezinden yaklaşık 25 kilometrelik bir yolculukla sağlanır.


## Doğal özellikler.
Şelale, bölgedeki ormanlık alanlar içinde yer almakta olup, çevresindeki zengin bitki örtüsü ve temiz su kaynaklarıyla ekolojik öneme sahiptir. Bölgede özellikle ılıman iklim bitki türleri ve kuş çeşitliliği gözlemlenmektedir.


## Turizm ve ziyaret.
Erikli Şelalesi, Yalova’nın doğal turizm rotalarından biridir. Şelalenin çevresi yürüyüş ve piknik alanlarıyla donatılmıştır. Bölge, doğa tutkunları, fotoğrafçılar ve kampçılar için popüler bir destinasyondur.
Şelalenin suyu, bölgedeki doğal kaynak suyu olarak da değerlendirilmektedir.


## Koruma durumu.
Bölge, doğal güzellikleri ve ekolojik dengesi nedeniyle yerel yönetimler tarafından koruma altına alınmış olup, ziyaretçilerin doğaya zarar vermemesi için çeşitli uyarılar ve bilgilendirmeler yapılmaktadır.


## Ulaşım.
Erikli Şelalesi’ne ulaşım, Yalova’dan Teşvikiye köyü yönüne giden yol üzerinden sağlanır. Köy merkezinden şelaleye yürüyüş yolları mevcuttur ve ziyaretçilere rehberlik hizmetleri sunulmaktadır.
# Gol sevinci
Sporlarda gol sevinci, bir golün ardından yapılan kutlamayı ifade eder. Bu kutlama genellikle golü atan oyuncu tarafından gerçekleştirilir; ancak takım arkadaşlarını, teknik direktörü, antrenörleri ya da taraftarları da kapsayabilir. Terim genel olarak gol sevinci anlamına gelse de, formayı çıkarmak ya da takla atmak gibi belirli hareketleri tanımlamak için de kullanılabilir. Gol sevinçleri, özellikle gol sayısının daha az olduğu futbol ve buz hokeyi gibi sporlarda, skorun önemi daha büyük olduğundan, genellikle daha çoşkulu şekilde yaşanır.
Pek çok gol sevinci ölümsüzleştirilmiştir; örneğin Thierry Henry ve Bobby Orr'un heykelleri yapılmış, Ronaldo reklam filmlerinde yer almış, Pelé ise pul koleksiyonlarına konu olmuştur. Ayrıca bazı sevinçler dergi kapaklarında veya video oyunlarında da ölümsüzleştirilmiştir: Cristiano Ronaldo, Lionel Messi ve daha birçok futbolcu, "FIFA" video oyunu serisinde gol sevinçleriyle birlikte yer almaktadır."
# Metin Çıkmaz
Metin Çıkmaz (d. 1943 - ö. 2001), Türk güreşçidir. 1968 Yaz Olimpiyatları'nda erkekler Grekoromen 52 kg kategorisinde Türkiye'yi temsil etmiştir.
# Dionysiopolis
Dionysiopolis ( "Dionysos'un şehri") veya Dionysopolis (), Anadolu'daki Frigya bölgesinde bulunan antik bir şehirdir. Şehrin yerel halkını ifade eden "Dionysopolitae" () terimi sikkeler üzerinde ve M. Cicero'nun kardeşi Quintus'a yazdığı bir mektupta geçmektedir. Bu mektupta Cicero, Dionysiopolis halkının Quintus'a karşı oldukça düşmanca davrandığından bahseder ki bu durum, Quintus'un Asya'daki praetoria görevi sırasında yaptığı bir şeyle ilgili olmalıdır.
Plinius, Dionysopolitae'yi Apamea'nın conventus'unda konumlandırır. Antik yazarların bu konumuyla ilgili bildikleri tek şey budur. Sikkelerden, yerin Maeander Nehri üzerinde veya yakınında olduğu çıkarılabilir. Bizanslı Stephanus, şehrin Attalos ve Eumenes tarafından kurulduğunu belirtir.
Stephanus, ayrıca Pontus'ta, orijinal adı Cruni olan başka bir Dionysiopolis'ten bahseder ve bu yerle ilgili Scymnus'un iki dizesini alıntılar. Ancak, kastedilen yerin Pontus'ta değil, Trakya'da ama Pontus'a kıyısı olan Dionysupolis kasabası olması da mümkündür.
Dionysiopolis, Geç Roma dönemi Frigya Pacatiana eyaletinde piskoposluk haline gelecek kadar önemli bir şehirdi. Phrygia'daki Metropolit Başpiskoposluğu Hierapolis'in bir suffraganı (yardımcı piskoposluğu) olsa da, zamanla önemini yitirmiştir. Artık yerleşik bir piskoposluk makamı olmayan Dionysiopolis, günümüzde titular piskoposluk olarak varlığını sürdürmektedir.
Sit alanı günümüzde Denizli iline bağlı Bekilli ilçesinin yakınlarında bulunmaktadır.


## Ünvan piskoposluğu.
Piskoposluk, 20. yüzyılda nominal olarak Roma Katolik piskoposluğu olarak yeniden kuruldu.
Dionysiopolis unvanlı piskoposluk makamını taşıyan bazı önemli din adamları ve onların görev süreleri:
  - Titular Piskopos Albert-Léon-Marie Le Nordez: 9 Aralık 1921'den 29 Ocak 1922'ye kadar görev yapmıştır.
  - Titular Piskopos Santiago López de Rego y Labarta, Cizvit (S.J.): 25 Mayıs 1923'ten 23 Ağustos 1941'e kadar görev yapmıştır.
  - Titular Piskopos Joseph Evrard: 25 Temmuz 1942'den 10 Aralık 1970'e kadar görev yapmıştır.
  - Titular Başpiskopos Jean-Édouard-Lucien Rupp: 8 Mayıs 1971'den 28 Ocak 1983'e kadar görev yapmıştır. Kendisi aynı zamanda bir papalık diplomatı olarak çeşitli görevlerde bulunmuştur:
   - Irak Apostolik Pro-Nuncio'su (8 Mayıs 1971 – 1978)
   - Kuveyt Apostolik Pro-Nuncio'su (1975 – 1978)
   - Birleşmiş Milletler ve Cenevre'deki Uzman Kuruluşlar Ofisi (UNOG) Daimi Gözlemcisi (1978 – 1980'de emekli oldu) Öncesinde ise Fenike'deki Arca Titular Piskoposu (28 Ekim 1954 – 9 Haziran 1962) ve Doğu Ayini Fransa Yardımcı Piskoposu (28 Ekim 1954 – 9 Haziran 1962) olarak görev yapmış, ardından Monako Roma Katolik Piskoposluğu'nun Muaf Piskoposu (9 Haziran 1962 – 8 Mayıs 1971) olmuştur.
# Faik Oktay Sözer
Faik Oktay Sözer (d. 1976, Trabzon), Türk bürokrat. 3 Haziran 2025 tarihinden beri Bilecik valisi olarak görev yapmaktadır.


## Eğitimi.
Aslen Çayelili olan Sözer; ilkokul ve liseyi Rize'nin Çayeli ilçesinde tamamladı. 1996-2000 yılları arasında Gazi Üniversitesi İktisat Bölümü'nde eğitim gördü. Sonrasında yüksek lisansını Atatürk Üniversitesi'nde kamu hukuku bölümünde yaptı. Aynı alanda doktora çalışmalarını İstanbul Medipol Üniversitesi'nde sürdürdü. 


## Mesleki kariyeri.
İş yaşamına gümrük müşavirliğinde başlayan Sözer, Maliye Bakanlığında uzman olarak görev yaptı. 2004'te İçişleri Bakanlığı bünyesinde kaymakamlık yapmaya başladı. Sırasıyla Hemşin, Keşap, Düzköy, Murgul, İspir ve Kınık ilçelerinde kaymakamlık yaptı. Sonrasında İstanbul'da vali yardımcılığını icra etti. 24 Ağustos 2023 tarihinde Beykoz kaymakamlığına getirilen Sözer, bu görevi Bilecik valisi olarak atandığı 27 Mayıs 2025 tarihine kadar sürdürdü.


## Kişisel hayatı.
Evli olan Sözer'in iki çocuğu vardır.
# Grana Monferrato
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Quaranti
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# San Martino Alfieri
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Castagnole Monferrato
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Rocca d'Arazzo
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Moncalvo
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Castel Rocchero
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Belveglio
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Soglio, Piyemonte
Soglio, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Maranzana
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Calliano, Piyemonte
Calliano, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Dusino San Michele
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Cossombrato
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Cassinasco
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Buttigliera d'Asti
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Marie-Louise (film)
Marie-Louise, yönetmenliği Leopold Lindtberg ve Hermann Haller tarafından gerçekleştirilen, senaryosunu Richard Schweizer'ın kaleme aldığı ve başrollerinde Josiane Hegg, Heinrich Gretler ve Margrit Winter'ın yer aldığı 1944 çıkışlı İsviçre yapımı dram türündeki sinema filmi. Film, 18. Akademi Ödülleri'nde En İyi Özgün Senaryo ödülünü kazandı.
# Cerreto d'Asti
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Cortandone
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Settime
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Ferrere
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Rocchetta Tanaro
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Villa San Secondo
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Camerano Casasco
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Vesime
, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Viale, Piyemonte
Viale, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Asti ilinde bulunan bir komündür.
# Dioshieron
Dioshieron veya Dios Hieron (, "Zeus'un Kutsal Alanı" anlamına gelir), Antik İyonya'da, Lebedos ve Kolophon arasında yer alan bir yerleşimdir. Hititler döneminde ‘Kasura’, İyonyalılar'da ‘"Dioshieron"’, Osmanlılar ' da ‘Kesre’ adıyla anılan yerleşim 1960'lı ‘"Özdere"’ adını almıştır. Bizanslı Stephanus'un bu yere atfettiği konum, Thukididis'in anlatısıyla örtüşüyor gibi görünmektedir.
Kent, MÖ 454/3 ile 416/5 yılları arasındaki Atina'nın haraç kayıtlarında geçtiği için Attika-Delos Deniz Birliği'ne üyeydi. Diğer yandan, MÖ 427/6 tarihli bir Atina kararnamesi, o dönemde Dios Hieron'un Kolofon'a bağımlı olduğunu göstermektedir.
Thukididis, MÖ 412 yılında Sakız adalıların Atinalılara karşı ayaklandıktan sonra, diğer şehirleri de ayaklanmaya teşvik etmek amacıyla birkaç gemi donattıklarını yazar. Sakız gemileri Annaea'ya ve ardından Dioshieron'a gelirler. Burada "Diomedon" komutasındaki Atina gemileriyle karşılaşırlar. Sakız gemileri oradan Efes'e ve Teos'a kaçarlar.
Yaşlı Plinius, kendi zamanında Dioshieron halkının yasal işlerini halletmek için Efes'e geldiğini belirtir.
Sit alanı günümüzde İzmir ilinin Menderes ilçesine bağlı Özdere Cumhuriyet mahallesi ile Çukuraltı mahallesi yakınlarında bulunmaktadır.
# Abdullah Ilgaz
Abdullah Ilgaz (d. 1998, Ankara), Türk Paralimpik yüksek atlamacıdır. T47 kategorisinde Türkiye ve Avrupa rekorlarının sahibidir. 2024 Yaz Paralimpik Oyunları’nda 1.98 m'lik derecesiyle Avrupa rekoru kırarak dördüncü olmuştur. Aynı zamanda beden eğitimi öğretmenidir.


## Kariyeri.
Spor hayatına futbol ile başlamış; futbol, ampute futbol ve para tekvando deneyimlerinin ardından 2017 yılında para atletizme yönelmiştir. Yüksek atlama branşında Türkiye ve Avrupa'nın en iyilerinden biri olmuştur.


### Spor Kariyeri Özeti.
  - 2008–2015: Çubuk SK – Futbol (Sol bek / Sol açık)
  - 2016–2019: Osmanlı SK, Konya Engelliler Gücü – Ampute Futbol (Kaleci)
  - 2018: Para Tekvando
  - 2017–günümüz: Para Atletizm – Yüksek Atlama
  - 2021–günümüz: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Spor Kulübü


## Kişisel En İyi Dereceleri.
  - Yüksek Atlama: 1.98 m – Paris 2024 (Avrupa rekoru)


## Eğitim ve Mesleki Hayatı.
  - Selçuk Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi – Antrenörlük
  - Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi – Pedagojik Formasyon
  - 2023'ten itibaren beden eğitimi öğretmeni olarak görev yapmaktadır.


## Özel Yaşamı.
Abdullah Ilgaz, 07 Ekim 2023 tarihinde Büşra Ilgaz ile evlenmiştir.
# Dioshieron (Lidya)
Dioshieron veya Dios Hieron (, "Zeus'un Kutsal Alanı" anlamına gelir), Antik Lidya'da, Kaystros (Küçük Menderes) Nehri'nin yukarı vadisinde yer alan bir kasabaydı. Günümüzde İzmir ilinin Ödemiş ilçesinin 9 km kuzeydoğusunda konumlanmaktadır.
Attalid Krallığı'nın ilhak edilmesiyle şehir, Roma Cumhuriyeti'nin ve Roma Asya eyaletinin bir parçası olmuştur. Kent, Diospolis () adını da taşımaktaydı ve 6. yüzyıl Bizans coğrafyacısı Bizanslı Stephanos tarafından bu adla anılmıştır. 7. yüzyılda adı Christopolis veya Christoupolis (, "İsa'nın şehri" anlamına gelir) olarak değiştirilmiş, 12. yüzyıldan itibaren ise Pyrgium veya Pyrgion () olarak tanınmıştır.
Pyrgion, 1307 yılında Türklere geçmiş ve Aydınoğulları Beyliği'nin başkenti olmuştur. Antik dönemde şehir, sık sık "Διοσιερειτων" yazılı sikkeler basmıştır.
Sit alanı günümüzde, İzmir ilinin Ödemiş ilçesine bağlı Birgi köyü yakınlarında bulunmaktadır.


## Piskoposluk.
Roma dönemindeki bu şehirde antik bir Hristiyan piskoposluk merkezi bulunuyordu ve en az 451 yılından itibaren bir piskoposluk makamı olduğu doğrulanmıştır. Başlangıçta Efes'e bağlı bir suffragan (yardımcı piskoposluk) idi ve 12. yüzyılın sonlarına kadar bu statüsünü korudu; bu tarihten sonra ayrı bir metropolitlik haline geldi.
Antik çağda bilinen dört piskopos vardır.
  - Stephen 431 yılında Efes Konsili'nde yer aldı
  - Eustorgios, Kalkedon Konsili'nde (451) hazır bulunmadı ve metropoliti Efesli Stephen onun adına imzaladı
  - Zoetus, 680'deki Üçüncü Konstantinopolis Konsili ve 692'deki Trullo Konsili'ne katılanlar arasındaydı
  - Pyrgionlu Stephen, 869-870 ve 879-880 yıllarında Konstantinopolis Patriği I. Fotios meselesini ele alan iki Konstantinopolis Konseyine de katıldı.
Günümüzde Dioshieron, Roma Katolik Kilisesi'nde titular piskoposluk olarak varlığını sürdürmektedir. Ancak, bu makam şu ana kadar hiç atanmamıştır.
# Ramil Velizade
Ramil Velizade (d. 16 Şubat 2004), Azerbaycanlı yüzücü.


## Kariyeri.
Ramil Velizade, Temmuz 2019'da 2019 Avrupa Gençlik Yaz Olimpiyat Festivali'ni beşinci sırada tamamladı. Kariyeri boyunca birçok uluslararası turnuvada madalyalar kazandı.
Temmuz 2022'de Romanya'da düzenlenen Gençler Avrupa Şampiyonası'nda 200 metre kelebekte bronz madalya kazandı. Aynı yılın Haziran ayında ise Konya şehrinde gerçekleştirilen 2021 İslami Dayanışma Oyunları'nda şampiyon oldu.
2024 yılının Haziran ayında Belgrad'da (Sırbistan) düzenlenen Avrupa Şampiyonası'ndaki performansıyla Paris 2024 Olimpiyat Oyunları için kota aldı.
# Edward Ochab
Edward Ochab (, d. 16 Ağustos 1906 - ö. 1 Mayıs 1989) Polonyalı komünist politikacı. Mart ile Ekim 1956 arasında Polonya Birleşik İşçi Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreteriydi.
1929'dan itibaren Polonya Komünist Partisi üyesi olarak, dönemin Polonya hükûmeti altındaki faaliyetleri nedeniyle defalarca hapse atıldı. 1939'da Ochab, Varşova Savunması'na katıldı. Daha sonra Sovyetler Birliği'ne taşındı ve burada Polonya Yurtseverler Birliği'nde örgütçü ve yönetici oldu . 1943'te Birinci Polonya Ordusu'na Doğu Cephesi'nde siyasi komiser olarak katıldı ve saflarında hızla yükseldi. 1944'ten itibaren Polonya İşçi Partisi Merkez Komitesi üyesi ve Ulusal Devlet Konseyi'nde milletvekili oldu. 1945'te kamu yönetimi bakanı oldu ve Polonya İşçi Partisi'nde propaganda şefi (1945-1946), kooperatif dernekleri şefi (1947-1948) ve Sendikalar Derneği şefi (1948-1949) pozisyonlarını üstlendi. Aralık 1948'den itibaren Polonya Birleşik İşçi Partisi Politbürosu'nun yardımcı üyesi, 1954'ten itibaren de tam üyesi oldu.
1949 ile 1950 yılları arasında General Ochab, savunma bakan yardımcısıydı ve Silahlı Kuvvetler'in siyasi koluna liderlik etti. Polonya Halk Cumhuriyeti'nde, siyasi mahkûmları güney Polonya'daki madenlerde zorunlu çalışmaya kaydettirmekten sorumluydu. Bu birliklere "emek taburları" deniyordu. Bolesław Bierut'un ölümünden sonra Polonya Birleşik İşçi Partisi Merkez Konitesi Birinci Sekreteri oldu ve 20 Mart ile 21 Ekim 1956 arasında bu görevi yürüttü.
Ochab'ın iktidarı sırasında, Polonya'da destalinizasyon politikaları uygulanıyordu ancak aynı zamanda Haziran ayında Poznań Ayaklanması'nın şiddetle bastırılmasında da rol oynadı. Ekim ayında Ochab, Sovyetlere karşı duruşunu korudu ve bir Sovyet askeri müdahalesini önledi. Parti Merkez Komitesi'nin VIII. Plenumu sırasında, Politbüro üyelerinin çoğunluğunun Władysław Gomułka'yı terfi ettirme isteklerine uyarak iktidarı bıraktı. Ochab, 1968'e kadar Politbüro üyesi olarak kaldı ve ayrıca 1957'den 1959'a kadar tarım bakanı olarak ve daha sonra Tarım İşleri Merkez Komitesi sekreteri olarak çalıştı. Ochab, 1961-1964 yılları arasında Polonya Devlet Konseyi'nin başkan yardımcısıydı. 1964-1968 yılları arasında Devlet Konseyi başkanlığı yaptı. 1965-1968 yılları arasında Ulusal Birlik Cephesi'nin başkanlığını da yaptı.
Edward Ochab, parti içindeki Birinci Sekreter Gomułka'nın başında olduğu fraksiyonlar tarafından yürütülen anti-semitik kampanyaya karşı protesto olarak 1968'de tüm parti ve devlet görevlerinden istifa etti ve siyasetten çekildi. Emekliliğinde komünist düşünceleri kıyasıya savundu, ancak zamanda halefleri tarafından izlenen politikaların sert bir eleştirmeniydi.
# Lutten
Lutten, Hollanda'nın Overijssel ilinde, Hardenberg belediyesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Lutten, 19. yüzyılın ortalarında turbalık alanların kurutulmasıyla gelişmeye başlamış ve tarım ile hayvancılığa dayalı bir yerleşim haline gelmiştir.


## Coğrafya.
Köy, Overijssel'in kuzeydoğusunda, Hardenberg'in güneybatısında yer alır. Çevresi tarım alanları ve kırsal manzaralarla çevrilidir.


## Gezilecek yerler.
  - Tarihi çiftlikler: Köy çevresinde 19. yüzyıldan kalma geleneksel çiftlik evleri bulunmaktadır.
  - Yürüyüş parkurları: Lutten çevresi, doğa yürüyüşleri ve bisiklet turları için uygun güzergâhlara sahiptir.


## Ulaşım.
Lutten, Hardenberg ile bağlantılı karayolu ağına sahiptir. Ayrıca bisiklet yolları da gelişmiştir. Toplu taşıma imkânları sınırlıdır.
# Weesen
Weesen, İsviçre'nin doğusunda, St. Gallen kantonunun See-Gaster bölgesinde yer alan bir belediyedir. Walensee Gölü'nün batı ucunda, Linth Kanalı'nın çıkışında konumlanmıştır. Doğal güzellikleri, tarihi yapıları ve kültürel mirasıyla tanınır.


## Tarihçe.
Weesen'in tarihi, Roma dönemine kadar uzanır. Altweesen'deki geç Roma dönemi kalesi ve ortaçağ kalıntıları, bölgenin tarihî önemini göstermektedir. 1232 yılında, Kyburg ve Rapperswil soylu aileleri arasında yapılan bir mal değişimi belgesi, Oberwesin ve Niderwesin köylerinin varlığını doğrulamaktadır. 1256 yılında, Kont Rudolf IV von Rapperswil tarafından kurulan Dominikanerinnenkloster Maria Zuflucht manastırı, İsviçre'deki en eski Dominiken rahibe manastırıdır.


## Coğrafya.
Belediye, 5.39 km²'lik bir alana sahiptir. Bu alanın %36.3'ü tarım, %51.9'u orman, %9.1'i yerleşim ve %2.8'i üretken olmayan (nehirler veya göller) alanlardan oluşur.


## Nüfus.
2000 yılı itibarıyla Weesen'in nüfusu 1,422'dir. Nüfusun %51.2'si Roma Katolik, %29.3'ü İsviçre Reform Kilisesi'ne bağlıdır. Geri kalan nüfus, Ortodoks, diğer Hristiyan mezhepleri, Yahudi, İslam ve diğer din mensuplarından oluşur.


## Ekonomi.
2007 yılı itibarıyla işsizlik oranı %1.41'dir. Belediyede 34 kişi birincil sektörde, 55 kişi ikincil sektörde ve 311 kişi üçüncül sektörde istihdam edilmektedir. Toplamda 75 işletme faaliyet göstermektedir.


## Ulaşım.
Weesen, A3 otoyolu üzerinde yer alır. Weesen tren istasyonu, 2013 yılı sonundan itibaren düzenli tren hizmeti almamaktadır. Belediye, Ziegelbrücke tren istasyonu ve Amden ile otobüs hatlarıyla bağlantılıdır.


## Eğitim ve Hizmetler.
Weesen'de ilkokul düzeyinde eğitim veren okullar bulunmaktadır. Ayrıca, Uznach'taki St. Gallen Psikiyatri Kliniği, bölge halkına psikiyatrik hizmetler sunmaktadır.


## Kültürel ve Tarihi Yerler.
  - Altweesen Kalıntıları: Geç Roma dönemi kalesi ve ortaçağ kalıntıları, ulusal öneme sahip kültürel miras olarak listelenmiştir.
  - Dominikanerinnenkloster Maria Zuflucht: 1256 yılında kurulan bu manastır, yaklaşık 8,400 eserden oluşan bir teolojik kütüphaneye sahiptir.


## Turizm.
Weesen, Walensee Gölü kıyısındaki konumu ve Alp manzaralarıyla doğa severler için cazip bir destinasyondur. Bölge, yürüyüş, bisiklet ve su sporları gibi aktiviteler için uygundur.
# Hakan Özlü
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Hakan Özlü (d. 1 Ağustos 1979, Torul, Gümüşhane), Türk eski futbolcudur. Defans pozisyonunda oynamış olan Özlü, Sakaryaspor ve Büyükşehir Belediye Ankaraspor formalarıyla 1. Lig'de çıktığı 35 maçta 1 gol atmıştır. Kırklarelispor, Sakaryaspor ve Büyükşehir Belediye Ankaraspor formalarıyla 4 Türkiye Kupası maçında forma giymiştir.
# Stranger than Fiction (albüm)
Stranger than Fiction, Amerikalı punk rock grubu Bad Religion'in sekizinci stüdyo albümü. 6 Eylül 1994'te Epitaph Records tarafından yayımlandı. Bad Religion için büyük bir dönüm noktası olan bu albüm, Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği tarafından Altın plak ile ödüllendirildi ve Billboard 200 listesine girerek 87. sıraya kadar yükseldi. Bu, grubun bu listeye giren ilk albümü oldu.


## Şarkı Listesi.
 - YÖNLENDİRME 


## Personel.
 - Bad Religion
  - Greg Graffin - vokal
  - Greg Hetson - gitar
  - Brett Gurewitz - gitar, geri vokal
  - Jay Bentley - bas gitar, geri vokal
  - Bobby Schayer - bateri
 - Diğer
  - Wayne Kramer - gitar 
  - Andy Wallace - org 
  - Tim Armstrong - vokal 
  - Jim Lindberg - vokal 


## Bibliyografi.
 -  
 -
# Jessica Wild
José David Sierra ya da daha bilinir sahne adıyla Jessica Wild (d. 10 Haziran 1980), Porto Rikolu-Amerikan drag queen, makyaj sanatçısı ve reality televizyon kişiliği.
Jessica Wild'ın en bilinen işleri "RuPaul's Drag Race" yarışmasının 2. sezonuna ve ardından "RuPaul's Drag Race All Stars" yarışmasının 8. sezonuna katılmasıdır.
# Talip Yeter
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Talip Yeter (d. 1 Ocak 1963; Gümüşhane), Türk eski futbolcudur. Forvet pozisyonunda oynamış olan Yeter, Fatih Karagümrük formasıyla Süper Lig'de 16 maçta forma giymiştir. Fatih Karagümrük formasıyla 1. Lig'de çıktığı 61 maçta 10 gol atmıştır. Türkiye Kupası ve Donanma Kupası turnuvalarında üçer maçta forma giymiştir.
# Laz Dilinin Grameri
Laz Dilinin Grameri, tam adı Çan (Laz) Dilinin Grameri: Antoloji ve Sözlükle (Rusça: "Грамматика чанского (лазского) языка: СЪ хрестоматией и словарем"), Dilbilimci Nikolay Marr’ın Laz dili üzerine bilgi verdiği ve Lazcanın gramer yapısını ele aldığı eseridir. Eseri yazmadan önce Marr Lazistan’a gidip Lazca üzerine bilgi ve materyal toplamıştır. Marr’ın bu seyahate dair notları Türkçe de yayımlanmıştır.
Kısaca "Laz Dilinin Grameri" olarak bilinen eser, 1910 yılında yayımlanmıştır. Bu eserin Laz dili üzerine yapılmış ilk kapsamlı çalışma olduğu söylenebilir. "Laz" yerine "Çan" (ჭან-ი) terimini daha çok kullanmış olan Marr, kitabın girişinde Çan/Laz dili hakkında bilgi vermiştir. Ardından daha önce Laz dili üzerine yayımlanmış literatürden ve Georg Rosen, Roderich von Erckert gibi Kafkas dilleri üzerine çalışmış kişilerden söz etmiştir.
Marr sonraki sayfalarda (s. 1-80) Lazcanın gramer yapısını ayrıntılı biçimde incelemiş, Lazca kelimeleri ve fiil çekimlerini Gürcü alfabesiyle yazmış, açıklamaları ise Rusça yapmıştır. Bu bölümün hemen başında, “Таблица” (Tablo) adı altında Lazcanın yazımında kullandığı Gürcü alfabesinin bir tablosunu vermiştir. Gürcü alfabesinin harflerinin karşılığı olarak Rus, Latin ve Osmanlı alfabesinin harflerini yazmış, bazı fonemleri anlaşılır kılmak için Osmanlıca açıklamalar eklemiştir. O dönemde kullanılan ve 33 harften oluşan Gürcü alfabesine Lazca için harfler eklemiş ve Lazca için 37 harfli bir Laz alfabesi oluşturmuştur. Bu harflerin ayrıca el yazısı biçimini de vermiştir. Otuz yedi harfe ek olarak Türkçeden gelen “ü” ve “ö” fonemleri için Gürcü alfabesinin “უ” (u) ve “ო” (o) harflerinin üzerine iki nokta koymuştur.
Marr, “Xрестоматией” (“Antoloji”) adlı bölümde Lazca metinleri yayımlamıştır. Bu metinler kitabın önemli bir alanını (s. 81-123) kapsamaktadır. Bu kısımda yer alan destan, mesel, şiir gibi metinlerin bir kısmını Rusçaya çevirmiş, bir kısmını Gürcü alfabesiyle yazılmış halde bırakmıştır. Bu metinlerden bazı örnekler, yakın bir tarihte Latin harflerine aktarılarak yayımlanmıştır.
"Laz Dilinin Grameri"’nin son kısmı “Cловарем” (Sözlük) adlı sözlük bölümünden (s. 125-240) oluşur. Marr, Lazca kelimeleri Gürcü alfabesiyle yazmış, bu kelimelerin anlamlarını Rusça vermiştir. Nitekim sözlük bölümünün başlığı “Чанско-русскiй словарь” (Çanca-Rusça Sözlük”) adını taşımaktadır. Bazı kelimelerin Lazcaya hangi dilden girdiğini belirtmiş, Yunanca ve Osmanlıca kelimelerin kendi alfabeleriyle özgün biçimlerini de eklemiştir. Marr’ın söz konusu sözlüğü Lazca üzerine yazılarda da ele alınmıştır.
# Gottmik
Kade Gottlieb ya da daha bilinir sahne adıyla Gottmik (d. 19 Ağustos 1996), Amerikan drag queen ve makyaj sanatçısı.
Gottmik'in en bilinen işleri "RuPaul's Drag Race" yarışmasının 13. sezonuna ve ardından "RuPaul's Drag Race All Stars" yarışmasının 9. sezonuna katılmasıdır.
# Taner Bodur
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Taner Bodur (d. 19 Ekim 1971, Gümüşhane), Türk eski futbolcudur. Forvet pozisyonunda oynamış olan Bodur, Sarıyer formasıyla Süper Lig'de çıktığı 17 maçta 2 gol, 1. Lig'de ise çıktığı 67 maçta 18 gol atmıştır. Sarıyer, Tekirdağspor ve Malkaraspor formalarıyla oynadığı 11 Türkiye Kupası maçında 6 gol kaydetmiştir.
# Elcan Hacıyev
Elcan Hacıyev, (d. 29 Nisan 2002), Azerbaycanlı judocu. 2024'te Avrupa şampiyonu olmuştur.


## Kariyeri.
Elcan Hacıyev, 2019 yılında Antalya'da düzenlenen gençler arası uluslararası turnuvayı ve U-18 Azerbaycan Şampiyonası'nı gümüş madalya ile tamamladı. 2020 yılında Poreč'te (Hırvatistan) yapılan Gençler Avrupa Şampiyonası'nı beşinci sırada bitirdi.
2021 yılında İtalya'da düzenlenen Dünya Gençler Şampiyonası'nda bronz madalya kazandı. Aynı yıl kasım ayında Azerbaycan'da yapılan IJF Grand Slam turnuvasında da bronz madalya elde etti. 2022 yılında Tiflis'te (Gürcistan) bir başka IJF Grand Slam turnuvasında bronz madalya kazandı. Aynı sezon Prag'da (Çekya) düzenlenen Avrupa Gençler Şampiyonası'nda altın madalya kazanarak şampiyon oldu. Ekvador'da düzenlenen Gençler Dünya Şampiyonası'nda ise gümüş madalya elde etti.
2023 yılının Ocak ayında Portekiz'deki IJF Grand Prix turnuvasında gümüş madalya, Haziran ayında Duşanbe'de bronz madalya kazandı. Takım müsabakalarında ise Temmuz ayında Çin'in Çengdu kentinde düzenlenen Üniversite Oyunları'nı bronz madalya ile tamamladı.
2024 yılı Elcan Hacıyev için en başarılı sezonlardan biri oldu. Ocak ayında Portekiz'deki IJF Grand Prix'yi bronz, Şubat ayında Fransa'da düzenlenen IJF Grand Slam'i gümüş, Mart ayında Gürcistan'daki IJF Grand Slam turnuvasını da gümüş madalya ile tamamladı. Nisan ayında Zagreb'de (Hırvatistan) düzenlenen Avrupa Şampiyonası'nda tüm rakiplerini mağlup ederek Avrupa şampiyonu oldu. Mayıs ayında Kazakistan'da düzenlenen IJF Grand Slam turnuvasında da bronz madalya kazandı.
IJF olimpiyat sıralamasına göre Elcan Hacıyev ve Murad Fatiyev kota hakkı elde etti. Ancak Olimpiyat Oyunları'nda her ülke her sıklette yalnızca bir sporcu ile temsil edilebildiğinden dolayı, Azerbaycan Judo Federasyonu tarafından seçim yapılması gerekti. 1 Temmuz 2024 tarihinde federasyon, Olimpiyat Oyunları'nda Elcan Hacıyev'in mücadele edeceğini duyurdu.


## Sıralama.
19 Mayıs 2025 tarihi itibarıyla, Uluslararası Judo Federasyonu (-90 kg) dünya sıralamasında Elcan Hacıyev 3002 puanla 5. sırada yer almaktadır.
# Kandy Muse
Kevin Gabriel Candelario ya da daha bilinir sahne adıyla Kandy Muse (d. 3 Kasım 1994), Amerikan drag queen.
Kandy Muse'un en bilinen işleri "RuPaul's Drag Race" yarışmasının 13. sezonuna ve ardından "RuPaul's Drag Race All Stars" yarışmasının 8. sezonuna katılmasıdır.
# Emin Azizov
Emin Əzizov - Azerbaycan'ı temsil eden serbest güreşçidir.


## Kariyeri.
Emin Əzizov, 2006 yılında Rusya'da düzenlenen Avrupa Şampiyonası'nı 12. sırada, 2007 yılında Bulgaristan'da düzenlenen Avrupa Şampiyonası'nı ise 5. sırada tamamladı.
2008 yılında Finlandiya'nın Tampere kentinde düzenlenen Avrupa Şampiyonası'nda bronz madalya kazandı. Aynı yıl haziranda Altın Grand Prix uluslararası turnuvasını gümüş madalya ile tamamlayan Əzizov, ağustosta Olimpiyat Oyunları'na katıldı.
2008 Yaz Olimpiyatları'nda Azerbaycan adına mücadele etti. Elemelerde İsviçreli Gregori Sarrasin'i 1:0 ve 2:0 skorlarla mağlup ederek son 16 turuna yükseldi. Bu turda Kazakistan temsilcisi Leonid Spiridonov'a 0:2 (0:2, 0:2) ile yenildi ve rakibi finale yükselemediği için repesaj maçına çıkmadı. Turnuvayı 12. sırada tamamladı.
Sonraki yıllarda büyük uluslararası başarılar elde edemedi. 2009'da Altın Grand Prix turnuvasını 20., 2010'da aynı turnuvayı gümüş madalya ile, 2011'de ise 12. sırada tamamladı.
2012'de Kiev Turnuvası'nı 10., Avrupa Şampiyonası'nı 8. sırada, Altın Grand Prix'yi ise gümüş madalya ile bitirdi.
2013 yılında İran'da Tahti Kupası'nı 12., Polonya'da Poland Open'ı 8., Azerbaycan'da Altın Grand Prix'yi ise yine 8. sırada tamamladı. 2014'te Yaşar Doğu Turnuvası'nda gümüş madalya kazandı, Ali Aliyev Turnuvası'nı ise 12. sırada bitirdi. Temmuzda Altın Grand Prix turnuvasında bir kez daha gümüş madalya kazandıktan sonra, 30 yaşında aktif sporu bıraktı.
# Tatianna
Joseph Michael "Joey" Santolini ya da daha bilinir sahne adıyla Tatianna (d. 1 Aralık 1987), Amerikan drag queen.
Kandy Muse'un en bilinen işleri "RuPaul's Drag Race" yarışmasının 2. sezonuna ve ardından "RuPaul's Drag Race All Stars" yarışmasının 2. sezonuna katılmasıdır.
# Emin Caferov
Emin Caferov (d. 12 Ekim 1979), Azerbaycanı temsil eden atıcı.


## Kariyeri.
Emin Caferov 1998 yılından beri atıcılıkla ilgilenmektedir. Kişisel antrenörü babası Hafiz Cəfərov idi.
Kariyeri boyunca dünya ve Avrupa şampiyonalarında büyük başarı elde edemeyen Caferov, 2017 yılında İslami Dayanışma Oyunları'nda karma çiftler kategorisinde gümüş madalya kazandı. 2021 yılında ISSF tarafından Emin Caferov'a Tokyo Olimpiyatları'nda yarışması için wild card verildi.
Caferov 2020 Yaz Olimpiyatları'nda Japonya'da Azerbaycan'ı temsil etti. 25 Temmuz'da düzenlenen skeet atış yarışında 70 puanla 24. sırada yer aldı. Ertesi gün, 26 Temmuz'da yapılan ikinci aşamada 45 puan toplayarak 26. oldu. Böylece toplamda 115 puanla 30 sporcu arasında 26. sırada yer alarak yarışa veda etti.
2023 yılında Emin Caferov, Fas'ın Rabat şehrinde düzenlenen ISSF Dünya Kupası'nda bronz madalya kazandı.
# Hippopotamus behemoth
 - YÖNLENDİRME 
Hippopotamus behemoth, Levant'ın Erken Pleistoseninde soyu tükenmiş bir su aygırı türüdür. Fosilleri ve muhtemel atası, "H. gorgops", Güney Levant'taki ‘Ubeidiya alanında bulunmuştur ve yaklaşık 1,4 milyon yıl önce Erken Pleistosen'e tarihlenmektedir.
# İsa Dündar
 ||{{#if: #YÖNLENDİRME 
 ||{{#if: Sincan Belediyesi Ankaraspor (U-16)
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 |* Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir.{{#if:28 Mayıs 2025|Güncelleme: 28 Mayıs 2025}}{{#if:1993–1994|}} }}{{#if:1993–1994 Şekerspor
 #YÖNLENDİRME 
İsa Dündar (d. 20 Aralık 1974, Gümüşhane), Türk eski futbolcu ve altyapı antrenörüdür. Defans pozisyonunda oynamış olan Dündar, Gaziantepspor formasıyla Süper Lig'de çıktığı 56 maçta 4 gol atmıştır. Türk Telekom ve Konyaspor formalarıyla 1. Lig'de oynadığı 121 maçta 1 gol kaydetmiştir. Türkiye Kupası'nda çıktığı 16 maçta 2 gol atmıştır.


## Millî takım kariyeri.
Türkiye 21 yaş altı millî futbol takımı formasıyla 1994 yılında Azerbaycan'a karşı oynanan özel maçta ve 1996 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde İsveç'e karşı oynanan maçta forma giymiştir.
# Erol Gündoğdu
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Erol Gündoğdu (d. 2 Ekim 1965, Gümüşhane), Türk eski futbolcudur. Orta saha pozisyonunda oynamış olan Gündoğdu, Zeytinburnuspor ve Gaziantepspor formalarıyla Süper Lig'de çıktığı 137 maçta 2 gol atmıştır. Kartalspor, Zeytinburnuspor, Adana Demirspor ve Bakırköyspor formalarıyla 1. Lig'de oynadığı 178 maçta 5 kere fileleri havalandırmıştır. Türkiye Kupası'nda çıktığı 15 maçta 3 gol atmıştır.
# Latrice Royale
Timothy K. Wilcots ya da daha bilinir sahne adıyla Latrice Royale (d. 12 Şubat 1972), Amerikan drag queen.
Latrice Royale'in en bilinen işleri "RuPaul's Drag Race" yarışmasının 4. sezonuna, ardından "RuPaul's Drag Race All Stars" yarışmasının 1. sezonuna ve son olarak aynı yarışmanın 4. sezonuna katılmasıdır.
# Orhan Seferov
Orhan Seferov (d. 10 Ağustos 1991), Azerbaycanlı judocu. Kariyerinde Avrupa şampiyonluğu bulunmaktadır.


## Hayatı.
Orhan Seferov, 10 Ağustos 1991 tarihinde Lenkeran şehrinde doğdu. Kişisel antrenörü Ferhad Memmedov'dur.


## Kariyeri.
Orhan Seferov, 2009 yılının Mart ayında Sumgayıt şehrinde düzenlenen Azerbaycan 20 Yaş Altı Şampiyonası'nda gümüş madalya kazandı. Aynı yıl Avusturya ve Yunanistan'da düzenlenen gençler arası uluslararası turnuvalarda sırasıyla gümüş ve altın madalyalara ulaştı. 2011 yılında ise İstanbul'da düzenlenen European Cup turnuvasının galibi oldu.
2012 yılında IJF Grand Prix turnuvasında gümüş madalya kazanan Seferov, Kasım ayında Azerbaycan şampiyonu oldu. Aynı ay Çekya'nın Prag şehrinde düzenlenen U-23 Avrupa Şampiyonası'nda bronz madalya kazandı. 2013 yılında Brezilya'nın Rio de Janeiro şehrinde düzenlenen Dünya Şampiyonası'nda bronz madalya kazandı.
2014 yılı Seferov için başarılı bir yıl oldu. Gürcistan'da IJF Grand Prix, Azerbaycan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde Grand Slam turnuvalarında altın madalyalar kazandı. Fransa'nın Montpellier şehrindeki Avrupa Şampiyonası'nı ise beşinci sırada tamamladı.
2015'te Samsun ve Rabat'ta düzenlenen uluslararası turnuvalarda gümüş madalya elde etti. Bakü'de düzenlenen 2015 Avrupa Oyunları'nda finalde Rusya'dan Beslan Mudranov'a yenilerek gümüş madalya kazandı. Güney Kore'deki IJF Grand Prix turnuvasını ise bronz madalya ile tamamladı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 29 Haziran 2015 tarihli kararnamesiyle, Avrupa Oyunları'ndaki başarılarından ötürü "Tereqqi" Madalyası ile ödüllendirildi.
2016 yılında Küba'nın Havana şehrindeki Grand Prix turnuvasında bronz madalya, Rusya'nın Kazan şehrindeki Avrupa Şampiyonası'nda ise gümüş madalya kazandı. Guadalajara'daki IJF World Masters turnuvasında şampiyon olarak Rio 2016 Yaz Olimpiyatları için kota elde etti.
2016 Yaz Olimpiyatları'nda Azerbaycan'ı temsil etti. İlk üç turda rakiplerini Ippon ile yendi, yarı finalde Kazakistan'dan Yeldos Smetov'a yenildi. Bronz madalya maçında Japonya'dan Naohisa Takato'ya Şido cezası nedeniyle mağlup oldu ve beşinci sırada yer aldı.
2017'de Fransa ve Azerbaycan'daki Grand Slam turnuvalarında bronz madalya aldı. Varşova'da düzenlenen Avrupa Şampiyonası'nda bronz, Bakü'deki 2017 İslam Dayanışma Oyunları'nda ise altın madalya kazandı. Budapeşte'deki Dünya Şampiyonası'nda finalde kaybederek gümüş madalya ile yetindi.
2018-2019 yılları onun için zorlu geçti. Tel Aviv'deki Avrupa Şampiyonası'nda beşinci oldu, 2019'daki tek başarısı Abu Dabi'deki Grand Prix turnuvasındaki gümüş madalya oldu.
2020'de Budapeşte'de bronz madalya aldı, ardından Prag'daki Avrupa Şampiyonası'nda tüm rakiplerini yenerek altın madalya kazandı.
2021'de Tokyo 2020 Yaz Olimpiyatları için kota elde etti ve Azerbaycan'ı temsil etti. İlk turda Kazakistan'dan Yerlan Sericanov'a Ippon ile yenilerek elendi.
Aynı yıl Kasım ayında Azerbaycan'daki Grand Slam turnuvasında şampiyon oldu. 2022'deki tek başarısı yine aynı turnuvada elde ettiği bronz madalya oldu. 2023 Şubat'ta Tel Aviv'deki Grand Slam'de gümüş madalya kazanan Orhan Seferov, Eylül ayında 32 yaşında aktif sporu bıraktı.