# Sixaxis
Sixaxis (ticarî marka yazılışıyla SIXAXIS), Sony tarafından PlayStation 3 oyun konsolu için üretilen kablosuz bir gamepad. 2006 yılında PlayStation 3 ile beraber tanıtılmıştır ve 2008 yılına kadar konsolun resmî kumandası olarak kalmıştır. DualShock ve DualShock 2 kumandaları gibi, kuvvet geri bildirimi olarak da bilinen dokunsal teknolojiyi de içeren Sixaxis kumandası güncellenerek yerini DualShock 3'e bırakmıştır. Bir Sixaxis kumandası, kumandayı PlayStation 3 konsoluna kaydettikten sonra Sony'nin PSP Go'su ile Bluetooth üzerinden de kullanılabilmektedir.
DualShock 3 başlangıçta konsolun lansmanı için PlayStation 3 ile birlikte sunulmak üzere tasarlanmıştı. Ancak Sony, Immersion tarafından talep edilen patent ihlallerini içeren 2004 tarihli bir davadan karara itiraz ediyordu. İki şirket, daha önceki PlayStation kumandalarında kullanılan dokunsal geri bildirim teknolojisiyle çelişiyordu. Davanın sonunda titreşim yeteneklerini PS3 denetleyicisinin Sixaxis olarak bilinen ilk tasarımından kaldırma kararına yol açtı.
"Sixaxis" terimi ayrıca PlayStation 3 kontrol cihazlarındaki hareket tespiti teknolojisini ifade etmek için kullanılmaktadır. Altı serbestlik derecesinin tüm eksenlerinde hareketi algılama yeteneğini ifade eden "six axis"in (Türkçe: altı eksen) daraltılmasından adlandırılmıştır. Ancak yalnızca üç eksen (her eksen etrafında dönmeyi sağlayan altı serbestlik derecesine izin veren X, Y ve Z) bulunmasından dolayı yanlış bir adlandırma yapılmıştır. Ayrıca bu adlandırma palindromdur.


## Tarihi.
E3 2005'te Sony, PlayStation 3'ün kumandası için "bumerang" tasarımlarını sergiledi. Görünüşünden dolayı çok sayıda eleştiriye maruz kalmasıyla bu tasarımdan vazgeçildi. Sony daha sonra ilk kumandanın "tasarım konsepti olarak çok net bir şekilde tasarlandığını ve herkesin söylediklerine rağmen asla son kumanda olarak tasarlanmadığını" belirtti.
E3 2006'da Sony, bumerang tasarımının Sixaxis ile değiştirdiğini açıkladı. Genel tasarımda önceki PlayStation DualShock kumandalarına benzeyen kablosuz, harekete duyarlı bir kumandaydı. Kumanda, Sixaxis'i tasarım, özellikler ve işlevselliği korurken bir titreşim özelliğine ekleyen yeni DualShock 3 ile değiştiren 80 GB (CECHKxx, CECHLxx & CECHMxx) modelinin piyasaya sunulmasına kadar tüm yeni sistemlerle birlikte verildi. Sixaxis kumandası, daha sonra kullanımdan kaldırıldı ve yerine tamamen DualShock 3 kumandası getirildi ve Sixaxis'in tüm ülkelerdeki üretimi durduruldu. Sixaxis, Avrupa'da 2008 yazında PlayStation 3 için çıkarılan "" oyununa kadar hayatta kaldı.
2011 yılında Sony, yeni elde taşınır cihazları PlayStation Vita'nın Sixaxis hareket algılama özelliklerine sahip olacağını duyurdu.


## Özellikleri ve tasarımı.
Sixaxis kumandasının önemli bir özelliği, adının türetildiği yerden, altı serbestlik derecesi sağlayan üç boyutlu eksenlerin tümü boyunca hem dönme yönelimini hem de öteleme ivmesini algılama yeteneğidir. Nintendo'nun yeni oyun konsolu kumandasında (bakınız Wii Remote) hareket algılama yeteneklerini ortaya koymasından sekiz aydan daha kısa bir süre sonra yapılan duyuru koşulları, Sony'nin Nintendo'nun hareketinden sonra hareket algılamanın eklenmesinin geç aşama kararı olduğuna dair söylentilere yol açtığı için bu bir tartışma konusu oldu. Söylentileri daha da artıran hamle, Warhawk'ın o yıl E3'te hareket algılama özelliğini gösteren tek oyun olmasıydı. Ayrıca, Warhawk arkasındaki geliştirici Incognito Entertainment'ın bazı yorumlarında, E3'ten sadece 10 gün önce hareket algılama özelliğine sahip geliştirme kumandalarını aldığı söylendi. SCE Studios Santa Monica'dan geliştirici Brian Upton, daha sonra Incognito'nun "bir süredir" hareket algılama teknolojisi üzerinde gizlice çalıştığını açıkladı, ancak aynı zamanda "E3'ten önceki son birkaç haftaya kadar" bir çalışma kumandasına el konuldu.
Sixaxis, DualShock 2'nin 8 bit hassasiyetinden 10 bit hassasiyete yükseltilmiş DualShock 2'den daha ince analog hassasiyete sahiptir. Kumanda ayrıca oyun sırasında hem analog hem de dijital sinyalleri aynı anda kullanır. L2 ve R2 düğmelerinin altındaki çerçeve atlanmıştır ve bu düğmeler tetikleme benzeri hâle getirilmiştir. Hareket aralığı basınç aralığı yerine analog giriş derecesini belirlemektedir. Kumandaya önceki Sony çift analog kumandalarının (Dual Analog, DualShock ve DualShock 2) "Analog" mod düğmesi yerine, ana menüye veya XMB'ye erişebilmek için kullanılan (sistem yazılımı 2.40 sürümünden sonra) PlayStation logolu mücevher benzeri "PS düğmesi" yerleştirilmiştir.) Microsoft'un Xbox 360 kumandasında bulunan "Guide" (Kılavuz) düğmesine veya Wii Remote'taki "Home" (Ana Sayfa) düğmesine benzer bir işlevi yerine getirmektedir.


### Titreşim yetersizliği.
Sony, dâhil olan hareket sensörleri nedeniyle, önceki PlayStation kumandalarının titreşimin hareket algılamaya müdahale edeceğini belirterek, titreşim özelliğinin kaldırıldığını açıkladı. Bu nedenle PS3 kablosuz kumanda, DualShock gibi daha ağır kumandalara alışkın olan oyunculara daha hafif hissettirdi. Sony'yi patent ihlali için başarıyla dava eden Haptik geliştiricisi Immersion Corporation'ın şirket başkanı Victor Viegas bununla ilgili olarak bir röportajda, "Çözmesi çok zor bir problem olduğuna inanmıyorum ve Immersion'un Sony'nin patent ihlali kararına itirazını geri çekmesi koşuluyla, onlar için bu sorunu çözmekten mutluluk duyacağız," açıklamasında bulundu. Immersion, daha sonra yeni nesil titreşim geri besleme teknolojisi TouchSense'i tanıtırken hareket algılama ile uyumluluğun üzerinde durdu. Sony'nin müteakip ifadelerinde, SCEA Pazarlama Kıdemli Başkan Yardımcısı Peter Dille, bu sözlerle Immersion'daki iddiaları reddetti: "Immersion'daki insanlar basın yoluyla bir tür müzakere etmek istiyor ve davalarını bize yapmaya çalışıyor gibi görünüyor … bu titreşimin Sixaxis kontrol cihazına nasıl müdahale edebileceği potansiyeli hakkında konuştuk."
Ancak, sekiz ay sonra yapılan bir basın açıklamasında Sony'nin dünyaçapı stüdyoları başkanı Phil Harrison, Sony'nin kumandalarının "son nesil özellik" olduğu söylenen titreşime ihtiyacı olmadığını ve "hareket duyarlılığının [sonraki nesil özelliği]" olduğunu düşündüğünü söyledi. Titreşimin ve diğer geri bildirim şekillerinin belirli oyun türleri için değerli olmaya devam edeceğini, ancak muhtemelen üçüncü taraf kumandalarından geleceğini de sözlerine ekledi. Sony, daha sonra "DualShock 3" kumandalarına titeşimli işlevler eklemeye karar verdi.


### Kablosuz teknoloji.
Önceki PlayStation kumandalarından bir değişiklikle Sixaxis, Bluetooth standardına dayalı kablosuz bağlantı özelliğine sahiptir. Ancak, Sixaxis normalde Bluetooth cihazlarına kablosuz olarak bağlanmak için kullanılan bir Bluetooth "keşif modundan" yoksun olduğu için, kablosuz bir bağlantı yapılmadan önce Sixaxis'i uygun Bluetooth adresiyle ayarlamak için kablolu bir USB bağlantısı gereklidir. PSP Go ile birlikte kullanıldığında, Sixaxis'i ayarlamak için bir PS3 gerekir.
PlayStation 3 kumandaları, bir dış yazılıma gerek duymadan Bluetooth donanımlı Apple Macintosh bilgisayarlarla uyumludur. Bu sınırlamaya rağmen Sixaxis ve DualShock 3 kumandalarının PC ve Android cihazlarda, özel yazılım ve Bluetooth sürücüleri kullanarak veya Android'de bir Uygulama ve Root erişimi kullanmasına izin veren geçici çözümler oluşturulmuştur.
PlayStation 3 kumandaları, Linux'ta da desteklenmektedir. Kumanda bir USB kablosu kullanarak bilgisayara bağlanılabilmektedir. Kumanda düğmelerini ve oyun çubuklarını belirli bir oyun tarafından kullanılan klavye tuşlarına eşlemek için bir uygulama olarak Qjoypad bulunmaktadır. Dokümantasyon kapsamlıdır ve uygulama, kullanılan her oyun için Profilleri yapılandırmayı gerektirmektedir.


### Enerji.
Sixaxis kablosuz kumanda da, tam şarjla 30 saate kadar kesintisiz oyun oynanabilen dâhili 3,7 V Li-iyon pili bulunmaktadır. Üçüncü parti yedek piller de mevcuttur. Bir Sony sözcüsü, Sixaxis'in pil performansı açısından herhangi bir bozulma olmadan "yıllar önce çalışması gerektiğini belirttiğinde, pilin değiştirilebileceği düşünülmüyordu. Bu gerçekleştiğinde elbette Sony değişim için bir hizmet olarak bu ögeyi sunacağını" söyledi. Daha sonra, Sixaxis'in pilin nasıl çıkarılacağıyla ilgili talimatlar ile geldiği ve pilin tamamen çıkarılabilir olduğu ortaya çıktı. DualShock 3 de bu pili kullandı.
Sixaxis ayrıca kumandanın üst kısmındaki USB mini-B konektörü aracılığıyla bir USB kablosu üzerinden güç çekebilmektedir. Bu, pil zayıfladığında kumandanın kullanılmasına izin verir ve pili şarj etmek için de kullanılır. USB üzerinden bağlandığında, denetleyici kablosuz olarak değil, USB bağlantısı üzerinden konsolla iletişim kuracaktır. Bu, DualShock 3 için de geçerlidir.


### LED'ler.
DDenetleyicinin üstünde, birden fazla kablosuz denetleyiciyi tanımlamak ve ayırt etmek için kullanılan dört numaralı LED sırası bulunur. Bunlar Wii Remote ve Xbox 360 Controller ışık halkasında bulunan göstergelere benzemektedir. PlayStation 3 en fazla 7 kumandayı desteklediğinden, ancak kumandada yalnızca 4 LED bulunduğundan, 5, 6 ve 7 iki göstergenin toplamı olarak temsil edilmektedir (örneğin denetleyici 5, '4' ve '1' ışıklı göstergelerle temsil edilir, 4+1=5). Sony ayrıca PlayStation Move Controller ile birlikte kullanılmak üzere PlayStation Eye kamera ile bu LED'lerin hareketini takip edebilecek bir teknolojinin patentini aldı. Bu, DualShock 3 ile hiç kullanılmamış olsa da, halefi DualShock 4, hareket izleme ve oyuncu tanımlaması için kullanılan bir ışık çubuğuna sahiptir.