BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# İrin
İrin veya cerahat; organizmanın herhangi bir yerinde yangılanma sonunda ölmüş göze artıklarından ve bozulmuş akyuvarlardan oluşan, mikroplu ya da mikropsuz, genellikle sarımtırak renkte koyuca sıvı, cerahat. İrin farklı hayvan türlerinde değişik renklerle tanımlanmaktadır. Örneğin köpeklerde yaygın olarak rengi çikolata renginde ve koyu iken insanlarda ve geviş getirenlerde genellikle sarımtırak tondadır. İrinin temel bir özelliği de pH değerinin asit olmasıdır. Bu özelliği ile birlikte irin bulunan bölgeler anesteziye duyarsız hale de gelirler. Başka önemli bir özellik irin sınırlandırılarak kapsül içine alınır ve apse halini alır. İrin daima fistülize olma eğilimindedir. Yani bulunduğu bölgeyi bir şekilde terk etmek ister ki bu fistül denilen kanal/delik vasıtası ile olur. İrin, çok sayıda ölü nötrofillerden, mikroorganizmalardan ve fibrinden oluşan bir çeşit enkazdır. Bazen irin, bulunduğu bölgeden dolaşıma katılarak vücudun farklı yerlerine taşınıp orada apselere neden olabilir ki bu duruma Piyemi adı verilir. Piyeminin en korkulan sonucu beyine sirayet etmesi ve purulent meningitis, meningoencephalitis purulenta gibi ölüme neden olacak komplikasyonlardır.
İrinin oluşmasında en önemli sebeplerden biri piyojen yani irin yapıcı mikroorganizmalardır. Bunlar başlıca Streptococcus pyogenes,Corynebacterium pyogenes ve Pseudomonas aeruginosa gibi bakterilerdir.
Oluşumuna göre irinler temelde iki şekilde sınıflandırılır. Bunlar; aseptik irin ve septik irin'dir.
  - Aseptik irin: mikroorganizmalarla enfekte olmamış, buna karşın irkiltici gücü fazla olan maddelerin etkisi sonucu yıkımlanma ile karakterize yangısal cevabın sonunda oluşan irinlerdir.Örneğin terpentin ya da kroton yağı gibi maddeler deri altı verilirse -ki bu işlem veteriner hekimliğinde tespit çıbanı oluşturmak için kullanılır- aseptik bir irin oluşumu gözlenir.
  - Septik irin: yukarıda bahsedildiği gibi piyojen mikroorganizmaların oluşturduğu yangısal yanıt ve enfeksiyon sonucunda oluşur ve piyemi denilen olgu ile kana karışarak vücutta değişik birçok dokuda irin, apse odakları oluşturur.
# Kaşeksi
Kaşeksi; aşırı kilo kaybı, deri altı yağ dokusundaki azalma, kas kütlesinde azalma ve hatta iç organlarda küçülme, derideki değişiklikler, saç dökülmeleri vb. belirtileri olan vücudun gerilemesi durumudur. Nedenleri arasında uzun süreli açlık, yetersiz beslenme gibi durumlar yer alabilir.
# Morava Nehri
Morava Nehri (Çekçe/Slovakça: "Morava"; Almanca: "March"), Çekya içerisinde yer alan ve Tuna'ya karışan bir nehir.
# Yakub (Akkoyunlu)
Ebül Muzaffer Sultan Yakub (1464 - 24 Aralık 1490) - Akkoyunlu Devleti'nin 3. Sultanı ve şair.


## Hayatı.
1464 yılında Diyarbakır'da doğdu. Babası Uzun Hasan annesi ise Selçukşah Begüm'dür Babasının vefatı üzerine büyük abisi Sultan Halil tahta geçti ve şehzade Yakup'u Diyarbakır valisi olarak atadı. Buna rağmen abisiyle taht kavgasına tutuştu. Mehmet Ali Terbiyat'ın "Danişməndani Azərbaycan" isimli kitabında Sultan Yakup hakkında şöyle bahsedilir:"O, abisi tarafından Diyarbekir valisi olarak atandı ve abisi şah olunca Azerbaycan'a döndü, onun aleyhine savaş açtı. Savaşı kazandı ve abisi Sultan Halil H. 14 Rebiül-evvel (M. 15 Haziran 1478) tarihinde bir pazartesi günü idam edildi."


## Saltanatı.
Saltanat yılları kısmen barış içinde geçmişti. Saltanatının ilk yılında Kirman'da isyan çıksa da bastırılmıştır. 1480 yılında 40,000 kişilik Memlük ordusu Akkoyunlu Devleti'ne saldırıya geçerek Urfa'yı almaya kalkıştı. Sultan Yakup'un lalası Süleyman bey Bicanoğlunun ve Bayandur beyin önderliğinde Akkoyunlu ordusu düşmanı darmadağın etti, Memlûk komutanı Yaşbey öldürüldü, diğer Memlûk kumandanları ise esir alındı. Fakat sonraki yıl Bayandur bey Hamedan'da isyana kalktı ve Kum kenti yakınlarında yapılan savaşta Bayandur Bey öldürüldü.


## Şirvanşahlar ve Safevilerle ilişkiler.
Sultan Yakup Şirvanşahlar ile dostluk ilişkileri kurmuş ve Şirvanşah Farruh Yasar'ın kızı Gevherşah Sultan'la evlenmiştir. Babasından farklı olarak Erdebil şeyhlerine hoşgörü göstermiyordu. 1488 yılında Erdebil Şeyhi Haydar Şirvanşahlar Devleti'ne saldırdığında, Farruh Yasar damadı Sultan Yakup'tan yardım istemişti. Akkoyunluların yardımı sayesinde Şeyh Haydar 30 Temmuz 1488 tarihinde Tabasaran'da mağlup edildi ve öldürüldü.


## Ekonomi.
Sultan Yakup yönetiminin ilk yıllarında vergileri 70 bin tümen tutarında azaltmıştır. Sultan Yakub'un döneminde onun veziri Gazi İsa yeni toprak-mali reformunu hayata geçirmek için bir plan hazırlamıştı. Bu plana göre Moğol kanunları iptal olunucaktı - yani tamga da iptal ediliyordu. Fakat bu planlar sultanın ölümü ile yarıda kaldı, Gazi İsa kendisi ise daha sonra öldürüldü.


## Ölümü.
24 Aralık 1490 yılında Sultan Yakup ansızın, esrarengiz şekilde öldü. Bazı iddialara göre karısı tarafından zehirlenmiştir. Bu iddiaya göre Sultan Yakup'u Gevherşah Sultan katletti.


## Ailesi.
Şirvanşah Farruh Yasar'ın kızı Gevherşah Sultan ile evlenmişti.


### Çocukları.
  - Baysungur Mirza
  - Murat Mirza
# Toksik şok sendromu
Toksik şok sendromu "Staphylococcus aureus" adı verilen bir bakterinin salgıladığı toksinler tarafından meydana getirilen, hayatı tehdit edebilecek boyutlara ulaşabilecek ciddi bir enfeksiyondur. Son derece nadir görülür. Bir çeşit kan zehirlenmesi olarak kabul edilebilir. S. Aureus pek çok insanın cilt, burun, dirsek, vajina gibi bölgelerinde normalde bulunan bir bakteridir. Özellikle cilt enfeksiyonlarındaki en önemli patojen olan bakteri, çok nadir durumlarda ürettiği toksin (zehir) ile TSS'na yol açabilir. Özellikle mensturasyon zamani genc kadınlarda görülür ve intravajinal tampon kullanımında daha sıktır.
# Münif Paşa
Mehmed Tahir Münif Paşa veya kısaca Münif Paşa (1830-1910), Osmanlı devlet adamı.
Gaziantep'te doğdu. Memleketinde, Mısır'da ve Şam'da tahsil yaptı. 1854'te Elçilik İkinci Katibi olarak Berlin'e gitti. Orada hukuk, felsefe ve fizik okudu. Berlin'de elçi bulunan Kemal Paşa tarafından himaye edildi. Dönüşte Babıali Tercüme Odası'na girdi, 1860 yılında bir hudut meselesi için Hersek'e gitti, aynı sene Ticaret Mahkemesi İkinci Reisi oldu. Ceride-i Havadis kâtipliğini yaptı, İngilizce öğrendi, 1862'de Babıali Birinci Mütercimi oldu; 1867'de Zaptiye Müsteşarı, 1868'de Divan-ı Temyiz Reisi, 1869'da Maarif Meclisi Reisi, 1872'de Tahran Elçisi, 1877'de Maarif Nazırı, iki ay sonra Ticaret Nazırı, bir sene sonra ikinci defa olarak Maarif Nazırı oldu. 1879'da Vezir rütbesi aldı, Meclis-i Sıhhiye-i Fevkalade Reisliğine memur edildi, 1884'te üçüncü defa Maarif Nazırı oldu ve 1888'de nazırlıktan ayrıldı. Mekteb-i Hukuk'ta hukuka giriş ve hukuk felsefesi dersleri verdi.
Kurduğu Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye'yi ve "Mecmua-i Fünun" dergisini (1862) Abdülaziz kapattı. II. Abdülhamid'in maarif ve ticaret nazırlığını yaptı. Dergisini tekrar çıkardı, dergide "yıldız böceği" dediği için dergi ikinci defa kapatıldı. "Ruznamei Ceridei Havadis"te yazdı. Yazılarında bilimci idi. Dergisinde Yunan filozoflarını tanıtan dizi yazı yayımladı. Fenelon, Fontanelle, Voltaire'den çeviriler yaptı. Eserleri: "Muhaveratı Hikemiyye", "Telhisi Hikmeti Hukuk", "Hikmeti Hukuk", "Dasitani Ali Osman", "İlmi Servet".
# Mavi Akım
Mavi Akım Rusya'dan Türkiye'ye doğal gaz nakletmek için Karadeniz geçişli büyük boru hattıdır. Boru hattı merkezi Hollanda olan Rus Gazprom ve İtalyan ENI ortaklığıyla kurulan "Blue Stream Pipeline B.V." tarafından inşa edilmiştir. Blue Stream Pipeline B.V. boru hattının deniz bölümünün ve Beregovaya kompresör istasyonunun sahibidir, Gazprom boru hattının Rus topraklarında kalan bölümünün işletmesini üstenmiş olup Türk topraklarında bulunan bölümün işletmesi ise Türk enerji şirketi BOTAŞ tarafından gerçekleştirilmektedir. Gazprom'un boru hattını inşa etmesindeki amacı Rus gaz iletim hatlarını artırmak ve Türkiye'nin üçüncü ülkelerle enerji anlaşmaları yapmasına engel olmaktır.
Mavi Akım hattının uzunluğu 1213 kilometre olup, Şubat 2003 tarihinde açıldı. Açılış törenine, Recep Tayyip Erdoğan'la birlikte, Vladimir Putin ile Silvio Berlusconi katılmıştır.
Mavi Akım projesi, Ankara ile Moskova arasında 1997 yılında imzalanan anlaşmaya göre, 25 yıl süreyle, Türkiye'nin Rusya'dan yılda 16 milyar metre küp doğalgaz satın almasını öngörüyor.
1213 kilometre uzunluğunda doğalgazı taşıyan boru hattının, yaklaşık 380 kilometresi, Karadeniz'in altından geçmektedir. Deniz altındaki boru hattı, 2150 metre derinlikle, yeryüzünün en derindeki boru hattıdır. Hattın yapımını, İtalyan ENİ şirketi üstlenmişti. Yıllık 16 milyar metre küp kapasiteli boru hattından Türkiye, 2002 yılı sonundan bu yana gaz almaktadır.


## Bütçe.
Mavi Akım projesinin maliyeti, 3,3 milyar dolar olup, proje için, İtalya ile Rusya arasında yarı yarıya ortaklı Transco adlı bir şirket kurulmuştur. İtalyan bankaları da, projenin maliyetini karşılamak amacıyla Rusya'ya yüz milyonlarca dolarlık krediler kullandırmışlardır.
Türkiye, İstanbul ve Çanakkale boğazları üzerinden taşınan Rus doğalgaz ve petrolünün de, Ceyhan'a ulaşmasını hedeflemektedir. Samsun-Ceyhan arasında günlük 1 milyon ton kapasiteli bir petrol boru hattının inşası, bu nedenle de, gündemde.Bu hattın lisansını, 2009 yılında, Türk Çalık Grubu, almıştır. İtalyan ENİ firması, Samsun-Ceyhan hattıyla da yakından ilgilidir.Çalık Grubu, hattın ortak yapımı konusunda ENİ ile mutabakata vardıklarını geçen hafta açıklamıştır.


## Yolsuzluk iddiası.
Mavi Akım projesi, yaklaşık 10 yıldır Türkiye gündeminde. Proje hakkında çeşitli yolsuzluk iddiaları ortaya atılmıştır. Yolsuzluk iddiaları nedeniyle Yüce Divan'da yargılanan eski enerji bakanları Cumhur Ersümer ve Zeki Çakan hakkında, Mavi Akım projesiyle ilgili iddialar da geçmektedir.
Mavi Akım'ın tam kapasiteyle yürürlüğe girmesiyle birlikte, Türkiye, doğalgazının yüzde 60'tan fazlasını Rusya'dan almakta ancak bu durumun, enerjide Rusya'ya bağımlılık yaratacağı görüşü de, Mavi Akım'a yönelik eleştiriler arasında.
# Özbek Bey
Özbek Bey, 15. yüzyıl'da yaşamış Memluk orduları baş kumandanı. 1485'te başlayan ve 6 yıl süren Osmanlı-Memluk savaşında Memluk ordusunun başında bulunan Özbek Bey birçok kez Osmanlı ordusunu yenmiş ve bu savaşta büyük bir ün kazanmıştır. Bu gün Kahire'de bulunan "Özbekiye" semtine onun adı verilmiştir.
# Agâh Efendi
Çapanzade Âgâh Efendi (; 1832, Sorgun, Yozgat - 1887, Atina), Tercüme Odası'ndan yetişen Yeni Osmanlılar Cemiyeti üyesi, gazetecilik de yapmış Osmanlı devlet adamı ve aydını.


## Yaşamı.
Çapanzade Ömer Hulûsî Efendi'nin oğlu olarak Yozgat'ın Sorgun ilçesinde doğdu. İstanbul'da Mektebi Tıbbiyeyi Şahane'de eğitim görmüştür. Tıp öğreniminden sonra çok iyi Fransızca bilmesi nedeni ile Bâbi 'Âlî'de kâtip olarak çalışmaya başlamıştır. Daha sonra İngilizce ve İtalyanca dillerini de öğrenmiştir. Dildeki bu başarıları nedeni ile Tercüme Odası tercümanları arasına alınmıştır.
1860 yılında Şinasi ile birlikte Tercümâni Ahvâl gazetesini çıkarmıştır.
1861 yılında Posta Nazırlığına getirilmiştir. 1843 yılında Padişah Abdülmecid'in buyruğuyla posta taşıma amacı ile kurulmuş olan Fevâidi Osmâniye vapurları idaresi direktörlüğü görevi de 1862 yılında kendisine verilmiştir. 1862 yılı sonunda ise ilk Türk posta pullarını çıkarmıştır. Daha önceleri yapıldığı gibi mesafeye göre posta ücretlerinin hesaplanmasına son vererek 13 Ocak 1863 tarihinde Sirkeci, Beşiktaş, Üsküdar ve Fatih postanelerinde satışı başlayan bu pullar ile posta gönderi ücretlerinin ödenmesi uygulamasını da başlatmıştır. Âgâh Efendi bununla da kalmayarak halkın postanelere gelmeden mektup yollayabilmesi için ilk defa posta kutuları uygulamasını da başlatmıştır. 14 Şubat 1865 tarihinde ise ülke sınırları içinde her türlü posta taşınması haklarının devlete ait olduğunu açıklamış ve Mısır Postalarının başlatılmasını emretmiştir.
Namık Kemal'in Genç Osmanlılar Cemiyetine katılmış ve 1866'da Paris'e kaçarak muhaliflere katılmıştır. "Muhbir" ve "Hürriyet" gazetelerinde çalışmıştır.
Hasımları olan 'Âlî ve Fuad paşalar ölünce 1871'de yurda dönüp mutasarrıflık ve Şurayı Devlet üyeliği yapmıştır. Ancak fikirlerinden dolayı 1877'de Bursa'ya ve Ankara'ya sürgün edilmiştir.
Rodos ve Midilli mutasarrıflıklarından sonra 1887'de Atina elçisi iken ölmüş ve II. Mahmut Türbesi haziresine defnedilmiştir.
# Somoni Zirvesi
Samani Zirvesi, Tacikistan'ın ve içinde bulunduğu Pamir Dağları'nın en yüksek dağıdır. "İsmail Samani Zirvesi" tam adıdır. Yüksekliği 7495 metredir. O zaman Tacikistan'ın da parçası olduğu Sovyetler Birliği'nin de en yüksek dağı olan tepenin önceki adları 1933-1962 arası "Stalin", 1962-1992 arası ise "Komünizm" idi. Sovyetler Birliği 1991 yılında dağıldığında zirve tekrar eski adına kavuştu. Bu zirve "Kar Leoparı" unvanını alabilmek için tırmanılması gereken beş zirveden biridir.
# Kefalonya
Kefalonya ya da Kefaloniye (Yunanca: Κεφαλλονιά "Kefallonia" veya Κεφαλονιά "Kefalonia"), İyon Denizi'nde yer alan bir ada. Günümüzde Yunanistan sınırları içerisinde bir Yunan ili.
# Alaüddevle Bozkurt Bey
Sultan Alaüddevle Bozkurt Bey, Dulkadiroğulları hükümdarıdır. Osmanlı Padişahı II. Bayezid'in kayınpederi olup, Yavuz Sultan Selim'in öz annesi olan Ayşe Hatun'un babasıdır.
Önceleri damadı II. Bayezid ile beraber hareket etti. Ancak sonraları Yavuz Sultan Selim zamanında Memlükler ile beraber hareket etmeye başladı. Osmanlı Devleti'nin yerine atadığı kardeşi Şah Budak Bey'i Memlükler'in yardımı ile yendi. Bu savaştan sonra kardeşi Şah Budak Bey, Kahire'ye gönderilerek idam edildi. Mezarı Elbistan Ulu Camii'ndedir.


## İlk yılları.
Hakimiyetinin ilk yıllarında Osmanlıların yanında yer aldı. Üzerine gönderilen Memlük ordularını mağlup etti. Dulkadiroğulları Beyliği yüzünden Osmanlı-Memlük ilişkileri bozuldu. Çukurova'da hakimiyet mücadelesi yüzünden başlayan Osmanlı-Memlük Savaşları 1485-1491 yılları arasında devam etti. Öz kızı Ayşe Hatun'u II. Bayezid'e verdi. Bu evlilikten Yavuz Sultan Selim dünyaya geldi. Böylece "Bozkurt Bey" de Yavuz Sultan Selim'in dedesi oldu.


## Hükümdarlık yılları.
Memlük ve Osmanlı toprakları arasında kalan beyliğinin ayakta kalabilmesi için her iki devlet ile de yakın ilişkiler kurdu. İzlediği denge politikası, beraberlik siyaseti ile uzun yıllar beyliğin başında kaldı. Ancak 1501 yılında Tebriz'de kurulan Safevi Devleti ile mücadele etti. Safevi hükümdarı Şah İsmail, Anadolu'yu ele geçirmek istemekteydi. Dulkadiroğulları topraklarına giren Şah İsmail 1507 yılında başkent Elbistan'ı ele geçirdi ve yağmaladı. Daha sonra Maraş'ı da ele geçirdi. Bozkurt Bey, Şah İsmail'in geri çekilmesinden sonra Maraş ve Elbistan'ı yeniden geri aldı. Ancak Elbistan, savaşta büyük oranda harap edildiği için başkenti Maraş'a taşıdı.
Bu savaştan sonra Osmanlılara karşı Memlüklerin yanında yer almaya başladı. Şah İsmail'in üzerine Yavuz'un başlattığı Çaldıran seferine çağrıldığı halde katılmadı. Bozkurt Bey, Yavuz'un yanında olan kardeşi Şehsüvar Bey'in oğlu Ali Bey'in Osmanlılar tarafından desteklenmesini hoş karşılamıyordu. Bu yüzden de Çaldıran Muharebesi'ne giden Osmanlı ordusunun iaşe yollarını keserek, teçhizatlarını yağmalattırıyordu.
Yavuz Sultan Selim 1514 yılında Çaldıran Savaşı' nı kazanınca Dulkadiroğulları Beyliği'ni ortadan kaldırmak için harekete geçti. Kayseri sancak beyliğine getirilen Ali Bey'e, Dulkadiroğulları Beyliği toprakları alındığı takdirde kendisine verileceğini bildirdi. 1515 yılında Ali Bey ve Rumeli Beylerbeyi Sinan Paşa, Alaüddevle Bozkurt Bey'in üstüne gönderildi. 16. yüzyılda 1515 yılında Göksun yakınlarında Durna Dağı'nda Osmanlılar ile Dulkadirliler arasında baş veren savaşta yenilerek dört oğlu ile birlikte idam edildi. Böylece, Dulkadiroğulları Beyliği fiilen sona ermiş oldu.


## Özel yaşamı.
Alaüddevle Bozkurt Bey'in Şah-Ruh Bey, Ahmed Bey, Turak Bey, Süleyman Bey, Er-Divane Bey adlı oğulları, Ayişa Hatun ve Beyli Hatun adında kızları vardı.
Mezarı Elbistan Ulu Camii'de bulunmaktadır.
# Adaklı, Nizip
Adaklı, Gaziantep ilinin Nizip ilçesine bağlı bir mahalledir. 2019 yılı sayımlarında nüfusu 651 kişidir.


## Ekonomi.
Ekonomi büyük ölçüde Antep fıstığı üreticiliği ve baklava imalatçılığına dayanmaktadır. Baklava imalatı mahallede yapılmamakta ancak her aileden en az bir kişi İstanbul başta olmak üzere batıdaki çeşitli illerde baklavacılık yapmaktadır. Bunun yanında mahallede yetişen çeşitli tarım ürünleri ve büyükbaş hayvan besiciliği başlıca geçim kaynağıdır.


## Coğrafya.
Mahallenin doğusunda Salkım Belediyesi, batısında Tokdemir ve Boyluca, Kuzeydoğusunda Dayıdağı, Güneyinde ise Oğuzlar mahallesi bulunmaktadır.
# Zaandam
Zaandam, Hollanda'nın Noord-Holland (Kuzey Hollanda) eyaletine bağlı bir şehirdir. 1974 yılında Zaanstad belediyesine bağlanmıştır. Nüfus açısından Zaandam bu belediyedeki en büyük şehirdir, ama alan olarak bu belediyenin en büyük şehri Assendelft'tir. Zaandam meşhur Zaan nehrinin yakınlarında yer alır. Şehrin nüfusu 72.500'dir.


## Tarihçe.
Zaandam 1811 yılında, Oostzaandam'ın birleşmesiyle kurulmuştur. Zaandamlıların lakabı "galgezagers"dır. Bu isim 1678 yılında, vergilerin yükseltilmesine baş kaldıranları idam etmek için kullanılan sehpalar sebebiyle verilmiştir.
Zaandam'daki işyerleri Zaan Nehrinin (Zaan) kıyılarında yer alır. Özellikle gıda sektöründe aktif olan firmalar burayı tercih etmektedir. Zaandam Sanayi Devrimi'nden önce, üretimde lider konumunda bir bölgeydi. Hollanda'nın Altın Çağı'nda Zaandam'da binlerce rüzgâr değirmeni vardı ve bunlar ve gemi yapımı için İskandinav ülkelerinden getirilen tomrukların kesiminde kullanılıyordu.
Zaandam Belediyesinin ambleminde, eskiden balina avına çıkan denizciler anısına şekiller yer alır.


## Ekonomi.
Eskiden önemli bir liman şehri olan Zaandam'da 20 Haziran 2004 tarihinde, eski liman çalışanlarının anısına dört metrelik bir heykel dikilmiştir. Bu heykel Yugoslav Slavomir Miletić tarafından yapılmış ve eski limanın karşısına konulmuştur.
Hollanda'nın en büyük süpermarket zinciri olan Albert Heijn'in genel müdürlüğü bu şehirde bulunmaktadır. 21 Ağustos 1971 tarihinde Zaandam'da Avrupa'daki ilk McDonald's şubesi açılmıştır.


## Zaandam'daki bazı tarihî mekânlar.
  - "Tsaar Peterhuisje" (), I. Petro'nun evi. 
  - 17. yüzyıla ait iki kilise: 
   - "Oostzijder Kilisesi": Orta Çağ'da şu anki kilisenin bulunduğu yerde küçük bir kilise varmış. Bu yapı, sonradan şimdiki kilise haline getirilmiş. Kilise 1846 yılında büyük bir çalışmayla genişletilmiş. Bu inşaatta kilisenin kuzeye bakan kısmı yıkılmış. Burada şimdi kilisenin kulesi bulunuyor. Eski kilise kulesi ön tarafta bulunurmuş. 
   - "Westzijder Kilisesi" () ya da "Bulle Kilisesi"nin alımlı bir ahşap çatısı vardır. Kilise orgu, kürsüsü ve vitrayları da göz alıcıdır. 
  - "Zaanse Schans", en büyük ve meşhur mesire yeridir.
# Çiftepınar, Araklı
Çiftepınar, Trabzon ilinin Araklı ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Yerleşim Osmanlı döneminde Bilaloğlu adıyla Sularbaşı köyünün bir mahallesi olarak görülmektedir. 1955 yılı ve öncesi nüfus sayımlarında yerleşimden bahsedilmezken, Sularbaşı köyünden ayrılarak 1960 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki adıyla Araklı'ya bağlı köy olmuştur.


## Coğrafya.
Trabzon il merkezine 62 km, Araklı ilçe merkezine ise 32 km uzaklıktadır.
# Yassıkaya, Araklı
Yassıkaya, Trabzon ilinin Araklı ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Yerleşimin eski adı "Linostaş"'tır. 1530 tarihli 387 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Karaman ve Rûm Defteri'nde o dönemki Sürmene nahiyesine bağlı köyler arasında yerleşim yer almamaktadır. 1834 yılına ait Sürmene Nüfus Defteri'nde "Linosdaş" adıyla Sürmene'nin köyleri arasında yerleşimden bahsedilmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunda sonra da Linosdaş adıyla Sürmene ilçesinin köyüyken, 1953 yılında Sürmene'den ayrılarak ilçe olan Araklı'ya bağlanmıştır. Yerleşimin Linosdaş olan adı da 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Yassıkaya olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.


## Coğrafya.
Trabzon il merkezine 35 km, Araklı ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.
# Yoncalı, Araklı
Yoncalı, Trabzon ilinin Araklı ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Yerleşimin eski adı Zavzaka ve Zevzaka olarak adlandırılmaktadır. 1530 tarihli 387 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Karaman ve Rûm Defteri'nde o dönemki Sürmene nahiyesine bağlı köyler arasında yerleşimden Zavzaka adıyla bahsedilmektedir. 1834 yılı Sürmene Nüfus Defterinde "Zevzaka" adıyla yer almıştır.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunda sonra 1935 yılı nüfus sayımında Zavzoka adıyla yer alırken diğer yıllardaki nüfus sayımlarında Zavzaka olarak kaydedilmiştir. Yerleşim uzun yıllar Sürmene ilçesinin köyüyken, 1953 yılında Sürmene'den ayrılarak ilçe olan Araklı'ya bağlanmıştır. Yerleşimin Zavzaka olan adı da 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Yoncalı olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.


## Coğrafya.
Trabzon il merkezine 38 km, Araklı ilçe merkezine ise 8 km uzaklıktadır.
# Çukurçayır, Araklı
Çukurçayır, Trabzon ilinin Araklı ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Yerleşimin eski adı "Foşa"'dır. 1530 tarihli 387 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Karaman ve Rûm Defteri'nde o dönemki Sürmene nahiyesine bağlı köyler arasında yerleşimden bahsedilmemektedir. 1757 yılına ait Hurufat Defterinde yerleşimden Foşa adıyla köy olarak bbahsedilmektedir. 1834 yılı Sürmene Nüfus Defterinde Ağanas adıyla o dönemki Sürmene nahiyesinin bir köyü olarak görülmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunda sonra da Foşa adıyla Sürmene ilçesinin köyüyken, 1953 yılında Sürmene'den ayrılarak ilçe olan Araklı'ya bağlanmıştır. Yerleşimin Foşa olan adı da 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Çukurçayır olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.


## Coğrafya.
Trabzon il merkezine 68 km, Araklı ilçe merkezine ise 38 km uzaklıktadır.
# Gripin (müzik grubu)
Gripin 1999 yılında Birol Namoğlu ve Evren Gülçığ tarafından İstanbul'da kurulmuş bir Pop Rock grubudur.


## Grup üyeleri.
### Birol Namoğlu.
9 Kasım 1978 tarihinde doğan Süreyya Birol Namoğlu, amatör müziğe 1994 yılında İstek Kemal Atatürk Lisesi'nde okurken Emir Işılay ve Murat Emre ile beraber kurdukları lise grubunda vokalistlik yaparak başladı. Bu grupla lise festivallerinde çaldı.
1998 yılında Serkan Durusoy ve Mustafa Keçeli ile beraber kurduğu Yanki grubu ile Boğaziçi Üniversitesi 1. Amatör Müzik yarışmasında en iyi erkek solist ödülünü, Yanki grubu da en iyi performans, en iyi grup ve jüri özel ödüllerini aldı. 1999'da Evren Gülçığ ile beraber Gripin'i kurdu. Lisans eğitimini Yıldız Teknik Üniversitesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği, yüksek lisans öğrenimini ise Galatasaray Üniversitesi İşletme bölümlerinde tamamladı.
2015'te Derya Beşerler ile evlendi.


### Evren Gülçığ.
6 Eylül 1977 tarihinde doğan Evren Gülçığ, 1993 yılında Şişli Terakki Lisesi'ndeki grubuyla Altın Mikrofon 2.lik ödülünü aldı. 1994-1995 arasında Emir Işılay ile kurduğu Pharoh isimli grupta gitar çaldı. 1997 yılında Birol Namoğlu ile beraber “İsmi Lazım Değil” bir grupta gitar çaldı. 1997-1998 yılları arasında bir yandan Pera Güzel Sanatlarda caz armonisi eğitimi alırken bir yandan tiyatro müzikleri hazırladı. 1999'da Birol Namoğlu ile beraber Gripin'i kurdu.


### Arda İnceoğlu.
21 Şubat 1982 tarihinde doğan Arda İnceoğlu, amatör müzik hayatına Evrim Lisesi'nde başladı. Lise konserleri ve yarışmalara katıldı. 2001 yılında Kung Fu ile çalışmaya başladı. Kung Fu ile birçok konser ve festivaller ile beraber Line ve Kadıköy Budha Bar'da çaldı. 2002 yılı yazında Gripin'e geldi.


### Murat Başdoğan.
26 Aralık 1981 tarihinde doğan Murat Başdoğan, amatör müzik hayatına Şişli Terakki Lisesi'nde başlayan bir diğer Gripin üyesi olan Murat, Krem Sedef ile beraber kurduğu Popcorn adlı okul grubuyla birçok lise festivalinde sahneye çıktı. 2001 yılında kendini aniden Gripin'de buldu.


### İlker Baliç.
22 Mayıs 1980 tarihinde doğan İlker Baliç, Kadıköy Anadolu Lisesi grubu şeklinde kurdukları Kung Fu ile 9 sene çaldı. 2000'de Gripin'e katıldı.


## Ödüller.
  - 34. Altın Kelebek Ödülleri 
   - En iyi çıkış yapan grup
  - 11. İstanbul FM Altın Ödüller 2007
   - En iyi şarkı, beste ve söz (Emre Aydın'la beraber "Sensiz İstanbul'a Düşmanım" şarkısı için)
 - 17. Kral TV Müzik Ödülleri
   - En iyi Grup
 - Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1. Medya Ödülleri
   - Yılın En İyi Grubu
  - 43. Altın Kelebek Ödülleri
   - En iyi müzik grubu
# Hipotenüs
Hipotenüs, 90 derecelik açının karşısındaki kenardır.
Açıları 30, 60 ve 90 derece olan bir dik üçgende 30 dereceli açının karşısındaki kenar uzunluk olarak hipotenüsün yarısına, 60 derecelik açının karşısındaki kenar ise: √(3) katına eşittir.
Açıları 45, 45 ve 90 derece olan bir ikizkenar dik üçgende 45 derecelik açıların karşısındaki kenarlar eşit, hipotenüs ise bu kenarların √(2) katına eşittir.
 a^2 + b^2 = c^2, b = √(c^2 - a^2)
# Estudiantes de La Plata
Club Estudiantes de La Plata, Arjantin'in Buenos Aires eyaletinin La Plata şehrinin takımıdır. Renkleri kırmızı-beyazdır.
Kulüp 4 Ağustos 1905 tarihinde öğrenciler tarafından kurulmuştur. Amblemindeki 10 yıldızın her biri şimdiye kadar kazandığı şampiyonlukları temsil etmektedir. Bu şampiyonlukların dördü ulusal, beşi uluslararası düzeydedir.


## Başarıları.
### Ulusal.
 - Primera División: 6
 1913, 1967 Metropolitano, 1982 Metropolitano, 1983 Nacional, 2006 Apertura, 2010 Apertura
 - Primera B Nacional: 1
 1994-95
 - Primera B: 3
 1911, 1935, 1954


### Uluslararası.
 - CONMEBOL Libertadores: 4
 1968, 1969, 1970, 2009
 - Kıtalararası Kupa: 1
 1968
 - Interamerican Cup: 1
 1969
 - Copa Sudamericana: 
 İkinci: 2008
 - Recopa Sudamericana: 
 İkinci: 2010


## Takım Kadrosu.
"31 Ocak 2025 itibarıyla"
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME
# Haticepınar, Afşin
Haticepınar, Kahramanmaraş ilinin Afşin ilçesine bağlı bir mahalledir.
Kahramanmaraş iline 205 km, Afşin ilçesine 55 km uzaklıktadır.
# Kadıköy, Baskil
Kadıköy, Elazığ ilinin Baskil ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün Kürtçe adı Kadiyan ya da Kayan olarak geçmektedir. Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Elazığ il merkezine 79 km, Baskil ilçe merkezine 39 km uzaklıktadır.
# Belize Set Resifi
 - YÖNLENDİRME 
Belize Set Resifi, Belize sahilllerinde kral resiflerinin bir arada bulunmasıyla oluşmuştur. Büyük Set Resifi (Avustralya)'nden 5 kat küçük olan Belize Set Resifi, doğal oluşumu yüzünden Unesco Dünya Miras Listesi'ne alınmıştır. Büyük Mavi Çukur'un yer aldığı Lighthouse Resifi de Belize Set Resifi'nin bir parçasıdır.
# Sulu Denizi
Sulu Denizi Filipinler´i oluşturan adalar topluluğu ile Borneo Adası´nın arasında yer alan büyük bir denizdir. Güney Çin Denizi´nden Palawan Adası ile, Selebes Denizi´nden de Sulu Takımadaları ile ayrılır. Deniz 348.000 kilometrekare büyüklüğünde ve en derin noktası 5.576 metredir.
# Çubuk Ovası
Çubuk Ovası, Ankara ili çevresinde bulunan bir ova. Tarihî bir öneme sahiptir. 1402 yılında Timur ile Osmanlılar arasındaki Ankara Muharebesi bu ovada yaşanmıştır. Timur, fillerini bu ovada bulunan büyük ağaçların arasına saklaması ile dünya tarihinde kendine yer edinmiştir. Ama günümüzde doğal ve yapay şartların etkisiyle bu ormanlar yok olmuştur.
# Ah Nerede
Ah Nerede, 1975 yapımlı Türk romantik komedi filmidir. Tarık Akan ve Gülşen Bubikoğlu'nun başrollerini paylaştığı filmdir. Film, adını Füsun Önal'ın "Ah Nerede" şarkısından almıştır.


## Konusu.
Bursalı bir toprak ağasının İstanbul'da okuyan üç oğlu, ailelerinin bildiğinin aksine bir hayat sürmektedir. Tıp fakültesinde okuyan en büyük oğul Ferit (Tarık Akan), hemşehrisi olan bir kızla nişanlı olmasına rağmen, yakışıklılığının da getirdiği avantajla zamparalık peşinde koşarken, Eczacılık fakültesinde okuyan ortanca oğul Murat (Halit Akçatepe) ise tam bir kumarbazdır. En küçük oğul, mühendislik öğrencisi olan Ömer (Cengiz Nezir) ise, dönemin siyasi olaylarının tam göbeğindedir. "Sınıfta kalmaktan başları dönmüş" olan çocukları, aileleri yakında mezun olacak diye bilmektedir. Ailelerinin çocuklarının gerçek durumlarını öğrenmesi üzerine olaylar gelişir.


## Oyuncu kadrosu.
  - Tarık Akan - Ferit (ses: Pekcan Koşar)
  - Gülşen Bubikoğlu - Zehra (ses. Jeyan Mahfi Tözüm)
  - Nilgün Atılgan - Aysel
  - Aydan Adan - Selin (ses. Ayşin Atav)
  - Adile Naşit - Huriye
  - Serpil Nur - Selin'in ablası
  - Hulusi Kentmen - Ferit'in babası (ses: Rıza Tüzün)
  - Şükriye Atav - Ferit'in annesi
  - Hayati Hamzaoğlu - Ali Kaya (ses: Hayri Esen)
  - Halit Akçatepe - Murat
  - Cengiz Nezir - Ömer (ses: Mustafa Alabora)
  - İlhan Hemşeri - Komiser
  - Ekrem Dümer - Nikâh memuru
  - Nubar Terziyan - Ferit'in kayınpederi
  - Gülten Kaya - Ferit'in nişanlısı
  - Leman Akçatepe - Zehra'nın annesi (ses: Güler Ökten)
  - Feridun Şavlı - Kapıcı
  - İhsan Baysal - Hallaç
 - YÖNLENDİRME
# Büyük Kanyon Millî Parkı
Büyük Kanyon Millî Parkı () Amerika Birleşik Devletleri'nin Arizona eyaleti sınırlarında bulunan en eski ulusal parktır.
Büyük Kanyon, birçok renge sahip; Kolorado Nehri çevresinde bulunan kanyondur. Büyük Kanyon Ulusal Parkı içinde bulunur ve bu ABD'deki ilk ulusal parklardan biridir. Theodore Roosevelt Büyük Kanyon'un büyük hayranıydı ve birçok kez avlanmak ve seyir için burayı ziyaret etmişti.
Kanyon, Kolorado Irmağı'nın kanalı milyonlarca yılda yarmasıyla oluşmuştur. 466 kilometre uzunluğunda ve 400 metre ila 2.4 kilometre genişliği arasında değişmektedir. Derinlik olarak da 1600 metreye kadar ulaşır. Bu kesiklerde Dünya'nın 2 milyar yıllık tarihi bulunmaktadır.
Büyük Kanyon'un bir Avrupalıca fark edilmesi ilk kez 1540 yılında; İspanyol Garcia Lopez de Cardenas tarafından yapılmıştır. İlk bilimsel araştırma ise John Wesley Powell eşliğinde 1869'da gerçekleşmiştir. Kızılderililer ise kanyonun duvarlarında yerleşim birimleri kurmuşlardır.


## Resimler.
Büyük Kanyon Ulusal Parkı panoraması
Büyük Kanyon kuzey kenardan panoraması
# Gare do Oriente
Gare do Oriente Portekiz'in başkenti Lizbon'daki ana ulaşım merkezlerinden biridir. Tasarımı ünlü mimar Santiago Calatrava tarafından yapılmıştır ve 1998 yılında bu kentte düzenlenen Expo '98 organisyonu öncesi tamamlanmıştır. Lizbon Metrosu'nu, yerel tren ağlarını ve ulusal ve uluslararası otobüs garını aynı bölgede toplayan bir komplekstir.
# Cerbe
Cerbe (Arapça: جربة), Tunus'ta Gabes Körfezi içinde ada. 514 kilometrekarelik yüzölçümü ile Kuzey Afrika'nın en büyük adası.
1513 yılında Oruç Reis tarafından fethedilmiştir. Bazı Batılı yazarlara göre, Cerbe Deniz Muharebesi Osmanlı'nın Batı Akdenizdeki hakimiyetinin zirvesine ulaştığı muharebe olmuştur. Nitekim Malta ele geçirilememiş fakat Kıbrıs fethedilmiştir.
İklimi yumuşak, toprağı tarıma el verişlidir. Üzerinde bulunan en büyük kent 65.000 kişilik nüfusu ile Humt-Suk'tur. Cerbe Adası başta Alman, Fransız, İtalyan ve Çek turistler olmak üzere birçok yabancı turist çeker. "Star Wars" filminin 1977 yılında yapılan ilk çekimleri bu adada kayda alınmıştır. Ada Tunus´ta Berberi dilinin hâlâ konuşulduğu az sayıda alandan biridir.
Adada Müslümanların yanı sıra Yahudi azınlık da yaşar. Yüzyıllardır adanın sakinleri arasında yer alan Yahudiler'in sayısı Fransa ve İsrail'e yapılan hızlı göç nedeni ile hızla düşmektedir. Adada bulunan El Griba Sinagogu dünyanın en eski sinagogudur.
20. yüzyılda nüfusu 400.000'i aştığı kaydedilen adanın o dönemdeki sakinlerinin büyük bölümünü Malta'dan sünger avcılığı için gelmiş olan deniz tüccarları oluşturmuştur.
# Ernest Fox Nichols
Ernest Fox Nichols (d. 1 Haziran 1869, Kansas - ö. 29 Nisan 1924, Washington), Amerikalı eğitimci ve fizikçi.
Cornell Üniversitesi'nde fizik ve astronomi okudu. Daha sonra Berlin'de Rubens'in yönetiminde ısısal ışınımlar üstünde çalıştı. Bundan sonraki çalışmalarının büyük kısmını New Hampshire kolejinde ve Cleveland laboratuvarlarında gerçekleştirdi. 1901'de J. F. Hull ile birlikte ilk defa ışıma basıncını ölçtü. 1923'te J. D. Tear ile küçük bir salıngaç yardımıyla 0,2 mm'lik Hertz dalgaları üreterek kızılaltı ışınlar ve radyoelektrik dalgalar arasında kaynak yapmayı başararak ün kazandı. 200-400 mikron arasındaki bu ışınları sistemli bir şekilde inceledi. 29 Nisan 1924'te öldü.
# Niceto Alcalá-Zamora
Niceto Alcalá-Zamora (d. 6 Temmuz 1877 - ö. 18 Şubat 1949), İspanyol devlet adamı, başbakan ve İkinci Cumhuriyet'in devlet başkanı (1931-1936). Değişik kesimleri uzlaştırma çabaları, sonunda görevden alınmasına ve ülkesinden sürülmesine yol açmıştır.
1905'te parlamentoya ("cortes") seçilen Alcalá-Zamora, 1917'de bayındırlık bakanı, 1922'de de savaş bakanı oldu. İspanya'nın Anual'da (Fas) uğradığı yenilgi, hakkında soruşturma açılmasına yol açtı. Soruşturma, General Primo de Rivera'nın iktidarı ele geçirerek parlamentoyu dağıtması, raporu örtbas etmesi ve savaşı sona erdirmesiyle sonuçlandı. Alcalá-Zamora, diktatörlüğün kurulmasından Kral XIII. Alfonso'yu sorumlu tutarak cumhuriyetçilere katıldı. San Sebastian İttifakı içinde (Ağustos 1930) sosyalistlerin ve Katalan solunun yanında yer aldı. Nisan 1931'deki belediye seçimlerindeki başarıdan yararlanarak Devrim Komitesi'nin önderi sıfatıyla Alfonso'nun tahttan çekilmesini talep etti. Alfonso İspanya'dan ayrıldı. Alcalá-Zamora da hapisten çıkarak başbakan oldu. Ama parlamentonun yeni anayasaya kilise karşıtı ağır hükümler getirmesi üzerine 14 Ekim 1931'de istifa ettiyse de 11 Aralık'ta İkinci Cumhuriyet'in ilk cumhurbaşkanı seçildi.
Bir Katolik olarak yeni anayasayı onaylamamakla beraber, kısıtlı yetkilerini partiler arasındaki kutuplaşmayı yumuşatmak için kullandı. Böylece bir yandan aşırı solu dizginlerken, öbür yandan da anayasanın gözden geçirilmesini isteyenlerin iktidarı ele geçirmesini engelledi. Sonuçta hemen bütün partilerin şimşeklerini üzerine çekti. Şubat 1936'da Halk Cephesi seçiminin ardından parlamento bu durumdan yararlanarak Alcalá-Zamora'yı 5'e karşı 238 oyla görevden aldı; Fransa'ya ardından da Arjantin'e gitti ve orada öldü. Naaşı 1979'da İspanya'ya getirildi.
# Canaima Millî Parkı
 - YÖNLENDİRME 
Canaima Ulusal Parkı (İspanyolca: "Parque Nacional Canaima") 30,000 km² alan sahiptir, Venezuela'nın güneydoğusunda Brezilya ve Guyana sınırında bulunmaktadır. Parkın yaklaşık % 65'i masa dağı oluşumlarıyla kaplıdır. 1000 metrelik yüksekliği ile dünyanın en yüksek şelalesi Angel Şelalesi, milli parkın içerisinde yer almaktadır. Doğal özellikleriyle 1994 yılında dünya mirası olarak kabul edilmiştir.


## Tarih.
Canaima Milli Parkı 12 Haziran 1962 tarihinde kurulmuştur. 1990 gibi erken bir tarihte, Amazon İşbirliği Anlaşması'na katılan ülkeler Canaima Milli Parkı'nın güneye doğru genişletilerek Brezilya'daki Monte Roraima Milli Parkı'na bağlanmasını ve turizm, araştırma ve korumanın koordineli bir şekilde yönetilmesini önermişlerdir.
1994 yılında Canaima Milli Parkı UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir. Uluslararası Doğa Koruma Birliği 2017 yılında bir koruma değerlendirmesi yapmış ve Canaima Milli Parkı'nı etkisiz koruma ve yönetim nedeniyle önemli endişe alanı olarak listelemiştir.
# El-Griba Sinagogu
 - YÖNLENDİRME 
El-Griba Sinagogu, Tunus'a bağlı Cerbe Adası'nda bulunan antik bir sinagogdur. Adanın merkezi Humt-Suk'a birkaç kilometre uzaklıktadır. Geçmişi 2000 yıl öncesine kadar tarihlendirilen mabet Afrika'daki en eski sinagog olup dünyanın en köklü sinagogları arasında yer alır. Sinagoga yönelik, 11 Nisan 2002 tarihinde El-Kaide'nin sorumluluğunu üstlendiği bir terör eylemi gerçekleştirilmiştir. Patlayıcı madde taşıyan bir tanker sinagog yakınlarında infilak etmiş ve 14'ü Alman turist toplam 21 kişi ölmüştür.
# Gümeli, İvrindi
Gümeli, Balıkesir ilinin İvrindi ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Balıkesir il merkezine 75 km, İvrindi ilçesine 38 km uzaklıktadır.
# Dactylopius coccus
Dactylopius coccus, Dactylopiidae ailesinden değişik kaktüslerde asalak olarak yaşamını sürdüren bir böcek türü. Çok eski yıllardan beridir bilinen ve kullanılan, kırmızı rengi veren bir böcektir. İlk olarak Aztek'ler tarafından kök boyası olarak kırmızı rengi vermek amacı ile kullanılmıştır.
Avrupa'ya 16. yüzyılda gelmiştir ve başta çeşitli gıda maddelerine renk vermenin yanı sıra tekstil, kozmetik sanayinde de kullanılmaya ve yaygınlaşmaya başlamıştır. Karmin bu böceğinin dişilerinden veya yumurtalarından çıkartılan bir boya pigmentidir.


## Elde edilmesi.
"D. coccus"; Kanarya Adaları'nda ve Meksika'da yaşayan bir böcektir. Doğal ortamında çoğaldığı gibi kültürel olarak da yetiştirilmektedir.
Kaktüs bitkisine kene gibi yapışarak hayatını sürdürür. "D. coccus" için özel tarlalar kurulur. Bu böcekler ve larvaları, Meksikalı köylüler tarafından toplanır.


## Kullanımı.
Böcekten elde edilen karmin maddesi gıda renklendirme ajani olarak kozmetiklerde, ilaç sanayiinde ve boyacılıkta kullanılmaktadır. Etleri, sosları, kırmızı deniz ve işlenmiş kanatlı ürünleri de içine alan geniş bir gıda ürünü yelpazesinde kullanılan karmin, sosisler ve işlenmiş kümes hayvanı gibi et ürünlerinde, meyve preperatlarında, reçel ve marmelatlarda, koruyucularda, jelatinli tatlılarda, pasta ve fırın ürünlerinde, dondurmalarda, kolalarda, şekerlemelerde ve süt ürünlerinde de doğal renklendirici olarak bulunabilir. Bir insan yiyecekler ile birlikte yılda ortalama bir ilâ iki damla karminik asit tüketmektedir.
Kozmetiklerde ise saç ve cilt bakım ürünlerinde, rujlarda, yüz pudralarında, allıklarda kullanılmaktadır.


## Sağlığa zararı ve yan etkileri.
Yan etkleri çok azdır, toksik veya kanserojen değildir. Bununla birlikte, çok nadiren bazı duyarlı kişilerde anafilaktik şok tepkisine sebep olabilir


## Dağılımı.
Bu böcekler Meksika, Bolivya, Şili, Kanarya Adaları ve Peru'da dikenli bir kaktüste yaşarlar.
# Udmurtya
Udmurtya Cumhuriyeti (Rusça: Удму́ртская респу́блика; Udmurtça: Удмурт Элькун, Udmurt Elkun) veya Udmurtya (Удму́ртия), Rusya'ya bağlı bir federal bölge.
1740 yılına kadar paganizmin farklı bir kolundaki dini inançlarını ve dillerini koruyan Permik halklardan Udmurtlar, çarlığın etkisiyle Hristiyanlığı benimsedi.
Çarlık Rusya'sı, 1756 yılından itibaren bölgenin imarına büyük önem verdi. Çünkü zengin demir ve bakır yataklarına sahip Uralların bu bölgesi, Çarlığın en önemli cevher sağlayan eyaleti oldu. İlk özel demir çelik fabrikası 1759 yılında kuruldu.
19. yüzyılın ikinci yarısında Udmurtya'da sanayi ve kültür hızlı bir gelişme sağladı
Udmurtlar'da ulusal bilinç 1917 devrimi sonrası başladı. Udmurtya'ya verilen özerklik 1934 yılında daha da ileri düzeye taşındı, Udmurt Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (UASSR) adıyla kendi sınırları içinde yönetim birimlerini kurdu.
1990 yılından bu yana UASSR, onun Yüksek Sovyet karar uyarınca, Udmurtia Cumhuriyeti adı olmuştur. 1993 yılında Udmurtia Cumhuriyeti bayrağını tanıttı. Amblem ve Udmurtia marşı 1994 yılında doğrulanmıştır.


## Zaman Dilimi.
Udmurtia Samara saat dilimi'ndedir (SAMT/SAMST). UTC ye olan zaman farkı +0400 (SAMT)/+0500 (SAMST).
# Uzak Doğu Federal Bölgesi
Uzak Doğu Federal Bölgesi (), Rusya'nın 8 federal bölgesinden biridir. Yüzölçümü 6.215.900 km², 2002 sayımına göre nüfusu 6.692.865'tir.


## İdari yapılanması.
Uzak Doğu Federal Bölgesi, 9 federal birimden oluşur:
# Cempsi
Cempsi, antik çağda İber Yarımadası'nın batısı olan bugünkü Portekiz topraklarında yaşayan Kelt kökenli bir kabile halk. Hallstatt kültüründen gelirler.
# Alkayaoğlu, Elbistan
Alkayaoğlu, Kahramanmaraş ilinin Elbistan ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Coğrafya.
Kahramanmaraş iline 201 km, Elbistan ilçesine 43 km uzaklıktadır.
# Mercedes McNab
Mercedes Alicia McNab (14 Mart 1980, Vancouver), Kanadalı oyuncudur. "Buffy the Vampire Slayer" ve "Angel" dizilerinde Harmony Kendall karakterini canlandırmıştır. Aynı zamanda korku türündeki "Balta" ve "Balta II" filmlerinde görüldü.


## Filmografi.
### Sinema.
  - 1991: "The Addams Family"
  - 1993: "Addams Family Values"
  - 1999: "White Wolves III: Cry of the White Wolf"
  - 2006: "Hatchet"
  - 2007: "The Pink Conspiracy"
  - 2008: "XII"
  - 2010: "Hatchet II"


### TV dizileri.
  - 1992: "Do Not Bring That Python in the House"
  - 1997: "Escape from Atlantis"
  - 2001: "Beer Money"
  - 2010: "Medium Raw: Night of the Wolf"
  - 2011: "Glass Heels"


### Video filmler.
  - 2005: "'Angel': The Final Season"
  - 2007: "Meeting Victor Crowley"
  - 2010: "Thirst"
 - YÖNLENDİRME
# Bissau
Bissau, Gine-Bissau Cumhuriyeti'nin başkentidir. 2004 yılı tahmini nüfusu 355.000'dir. Şehir Geba Nehri boyunca Atlas Okyanusu kıyısında kurulmuştur.
Bissau, ülkenin en büyük şehri, ana limanı, yönetim ve askeri merkezidir. Ana ticari maddeler yer fıstığı, ahşap malzemeler, palmiye yağı ve kauçuktur. Şehir 1687 yılında Portekiz İmparatorluğu kolonistleri tarafından ticari merkez ve destek liman olması amacıyla kurulmuştur. 1942 yılında ülkenin o zamanki adı olan Portekiz Ginesi'nin başkenti oldu. 1973 yılında yerine Madina do Boe oldu ancak bir sene sonra tekrar başkent oldu.


## Kardeş şehirler.
  - Águeda, Portekiz
  - Dakar, Senegal
  - Taipei, Tayvan
  - Ankara, Türkiye, 2011
  - Londra, İngiltere, 2018
# Carlito'nun Yolu
Carlito'nun Yolu (İngilizce: Carlito's Way); 1993 yılında Brian De Palma'nın yönettiği, Al Pacino'nun başrolünü üstlendiği bir filmdir. Filmin diğer oyuncuları arasında Sean Penn, Penelope Ann Miller, Luis Guzmán ve John Leguizamo yer almaktadır.


## Konusu.
Carlito işlediği suçların cezasını çektikten sonra avukat arkadaşının da yardımıyla hapishaneden çıkar. Artık kendine yeni bir yol çizmek istemektedir. Fakat kendisi uzak durmak istese de bela gelip onu bulur. Bu beladan edindiği küçük sermayeyi artırarak geleceğini kurmak istemektedir. Artık tek bir amacı vardır: Biraz para biriktirip araba işine girmek. Fakat avukat arkadaşı Carlito'yu kirli bir işe bulaştırır. Carlito'nun bu işten sıyrılması oldukça zor olacak, hatta sıyrılamayacaktır.
 - YÖNLENDİRME
# Merkez Federal Bölgesi
Merkez Federal Bölgesi (), Rusya'nın 8 federal bölgesinden biridir. Yüzölçümü 650.700 km², 2002 sayımına göre nüfusu 38.000.651'dir.


## İdari yapılanması.
Merkez Federal Bölgesi, 18 federal birimden oluşur:
# Keçemağara, Elbistan
Keçemağara, Kahramanmaraş ilinin Elbistan ilçesine bağlı bir mahalledir.
# El sanatları
El sanatları, kişinin kendi elleriyle üretimde bulunduğu hobi ve faaliyetleri kapsayan bir sanat dalıdır. Bu üretim zevk ya da ticari amaçlı olabilir. Bazı el sanatları halk sanatı olarak yüzyıllardan beri geçerli olan geleneklere dayanmaktadır. El sanatlarında plastik, cam, metal, ahşap, kağıt, karton, tekstil, seramik, çömlek, porselen, lif, taş gibi malzemeler kullanılır.
El sanatları insanoğlu var olduğundan beri tabiat şartlarına bağlı olarak ortaya çıkmıştır. İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak, giyinmek ve korunmak amacı ile ilk örneklerini vermiştir. Daha sonra gelişerek çevre şartlarına göre değişimler gösteren el sanatları, ortaya çıktığı toplumun duygularını, sanatsal beğenilerini ve kültürel özelliklerini yansıtır hale gelerek "geleneksel" vasfı kazanmıştır.
# Erik-Jan Zürcher
Erik-Jan Zürcher (d. 15 Mart 1953, Leiden), Hollandalı tarihçi, akademisyen ve türkologdur.
Leiden Üniversitesi'nde Türkiye Etütleri Bölümü başkanlığı yapmış ve bu üniversitede halen yarı-zamanlı profesör olarak görev yapmaktadır. 2008 yılından beri Amsterdam'da bulunan Uluslararası Sosyal Tarih Enstitüsü başkanlığı görevini yürütmektedir. Yakın Türk tarihi hakkında birçok makale ve kitabı vardır.
Bunların en önemlilerinden, "Modernleşen Türkiye'nin Tarihi" adlı eseri 1993 yılında Yasemin Saner Gönen'in çevirisiyle İletişim Yayınları tarafından basılmıştır. Kitapta "Batı'nın Etkisi ve İlk Modernleşme" ile Türkiye tarihini incelemeye başlayan yazar, "Türk Tarihinde Jön Türk Dönemi" ile devam eder, "Huzursuz Demokrasi" başlığını verdiği bölümüyle de Türk tarihini incelemeyi sonlandırır.


## Aldığı ödül ve madalyalar.
11 Haziran 2005'te Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılım sürecine yapmış olduğu katkılardan dolayı Dışişleri Bakanlığı tarafından Türkiye'nin Lahey Büyükelçiliği'nde dönemin Dışişleri Bakanı Abdullah Gül tarafından, büyükelçi Tacan İldem'in sunumu ile "Üstün Hizmet Ödülü" tevcih edildi. 9 Mayıs 2016'da Türkiye'de bir "diktatoryal yönetim" olduğunu gerekçe göstererek ödülü iade edeceğini açıkladı.


## Kitapları.
### Yazar.
  - Savaş, Devrim ve Uluslaşma Türkiye Tarihinde Geçiş Dönemi (1908-1928), (2005)
  - Orta Asya ve İslâm Dünyasında Kimlik Politikaları, (2004)
  - Devletin Silahlanması, (2003)
  - Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1924-1925), (2003)
  - Milli Mücadelede İttihatçılık, (2003)
  - Modernleşen Türkiye'nin Tarihi (2003)
  - Milli Mücadelede İttihatçılık, (1995)
  - Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, (1992)
  - Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e Tarih, Toplum ve Siyaset (2024)


### Derledikleri.
  - Osmanlı İmparatorluğu'nda Sosyalizm ve Milliyetçilik 1876-1923 Türkiye'de Sosyalizmin Oluşmasında ve Gelişmesinde Etnik ve Dinsel Toplulukların (Makedon, Yahudi, Rum, Bulgar ve Ermeni Anasır'ın) Rolü, (Mete Tunçay), (2004)
  - Türkiye'de Etnik Çatışma, (2004)
  - Sosyalizm ve Milliyetçilik, (2004)
  - Osmanlı'dan Cumhuriyet Türkiye'sine İşçiler 1839-1950, (Donald Quataert), (1998)
 - İmparatorluktan Cumhuriyete Türkiye'de Etnik Çatışma, (2005)
# Batı Şia Hanedanı
Batı Xia (okunuşu: Şia) Hanedanı (Çince: 西夏; pinyin: Xī Xià) ya da Tangut İmparatorluğu 1032 ve 1227 yılları arasında, günümüzde kuzeybatı Çin'in Kansu, Şanşi ve Ningşia bölgelerinin bulunduğu yerlerde varlığını sürdürmüş bir devlettir.
Tangut kabileleri tarafından kurulmuştur. Orta Asya ve Batı arasındaki ticaret yolunun geçtiği yerlere hükmetmişlerdir. Komşuları, önce Song Hanedanı sonra da Kin Hanedanı (Curçenler) olmuştur.
1227 yılında Moğol İmparatorluğu'nun egemenliğine girmişlerdir.
# Tekrir
Tekrir (Yineleme), sözün etkisini güçlendirmek için sözcük ya da söz grubunu yineleme şeklinde yapılan söz sanatıdır.


## Örnekler.
 - "Ey varlığı varı var eden var !
 - Yok yok sana yok demek ne düşvar."
 - "Kimsesizim kimsem yoktur herkesin var kimsesi
 - Kimsesiz kaldım meded kıl kimsesizler kimsesi."
 - "Kapalı Çarşı içinde kapalı rüya çarşıları
 - Kapalı Çarşı içinde öfke ve af çarşıları."
 - "Bu yağmur…Bu yağmur…Bu kıldan ince
 - Öpüşten yumuşak yağan bu yağmur
 - Bu yağmur…Bu yağmur…Bir gün dinince
 - Aynalar yüzümüzü tanımaz olur."
 - "Hepsi gider, bu kubbede kalacak
 - Âşık sesi, şair sesi, er sesi
 - Bizi bundan sonra sarıp alacak
 - Tanrı sesi, sanat sesi, yâr sesi"
 - "Kaldırımlar, çilekeş yalnızların annesi,
 - Kaldırımlar, içinde yaşamış bir insandır.
 - Kaldırımlar, duyulur ses kesilince sesi
 - Kaldırımlar, içimde kıvrılan bir lisandır."
# Lizbon Metrosu
Lizbon metrosu, Portekiz'in başkenti Lizbon'un yer altı ulaşım sistemidir.
Portekiz'in ilk metrosudur. 2007 yılı itibarıyla Lizbon metrosu toplam 38.5 km. uzunluk, 46 istasyondan ve 4 hattan oluşur. İlk metro hattının inşaatı 7 Ağustos 1955 günü başlamıştır. İlk yolcu taşıması ise 29 Aralık 1959 günü yapılmıştır. Lisbon Metro hatları renklerle ayırt edilir (Mavi, Sarı, Yeşil ve Kırmızı). Şehri Kuzey'den Güney'e veya Doğu'dan Batı'ya geçmenizi sağlar. Günün ilk metro seferi sabah 6:30'da başlar ve son sefer sabah 01: 00' de yapılır.
# Vasco da Gama Kulesi
Vasco da Gama Kulesi (Portekizce: "Torre Vasco da Gama") Portekiz'in başkenti Lizbon'da bulunan 145 metre uzunluğundaki kuledir. Tejo Nehri kıyısına kurulmuştur. 1498 yılında Hindistan'a deniz yoluyla ulaşan ünlü Portekizli kâşif Vasco da Gama'nın adı verilmiştir. Kulenin mimarı "Leonor Janeirodur."
1998 yılında Lizbon'da düzenlenen Expo 98 fuarı öncesinde inşa edilmiştir.