BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Akyamaç, Güzelyurt
Akyamaç, Aksaray ilinin Güzelyurt ilçesine bağlı bir mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin adı, 390 yılı kayıtlarında Kanótala olarak geçmekte iken 1500 yılı kayıtlarında Genedala olarak geçmektedir. Akyamaç daha önceleri köy iken 2008 yılında Güzelyurt ilçe merkezine mahalle olarak bağlandı.


## Coğrafya.
Mahalle, Aksaray il merkezine 39 km, Güzelyurt ilçe merkezine 5,3 km uzaklıktadır.
# Dokuz Umde
Dokuz Umde veya Dokuz İlke, Mustafa Kemal Atatürk'ün TBMM'nin birinci döneminin çalışma süresi sona ermeden bir süre önce, 8 Nisan 1923'te yayımlamış olduğu bildiridir. CHP'nin ilk programı olarak sayılmaktadır.
Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti daha sonra Halk Fırkası'na dönüşmüştür. Halk Fırkası tarafından bir program olarak benimsenen Dokuz Umde daha sonra CHP'nin ilk programı olarak sayılmıştır.
1- Egemenlik ulusundur.
2- TBMM dışında hiçbir makam ulusal yazgıya engel olamaz.
3- Bütün yasalarda, örgütlerde, yönetimde, eğitimde ulusal egemenlik esastır.
4- Saltanatın kaldırılması kararı değiştirilemez.
5- Mahkemeler ve yasalar düzeltilecektir.
6- Aşar vergisi kaldırılacaktır.
7- Öğrenim birleştirilecektir.
8- Askerlik süresi kısaltılacaktır.
9- Mali, idari ve ekonomik bağımsızlık kesin koşuldur.
# Toroslar, Mersin
Toroslar, Mersin ilinin bir merkez ilçesidir. Mersin Büyükşehir Belediyesi'ne bağlıdır. Şehir merkezinin kuzeydoğu bölümünü oluşturur. Yüzölçümü en büyük olan merkez ilçedir. Güneyinde Akdeniz ilçesi, doğusunda Tarsus, kuzeydoğusunda Çamlıyayla, batısında ise Yenişehir ve Mezitli ilçeleri bulunmaktadır. Mersin ilinin şehirlerarası otobüs terminali, Toroslar ilçesinde bulunmaktadır.
Kentin en büyük iki mezarlığı da Toroslar ilçesi sınırlarındadır. Yumuktepe tarihî eserleri, Mersin ve Türkiye'nin en büyük bayrağı Toroslar ilçesi sınırlarındadır. Kentin en büyük yaylalarından olan Gözne Yaylasına giriş Toroslar'dan geçen üç büyük caddeden sağlanır.
İlçede bulunan Çağdaşkent Mahallesinde, Mersin'in en büyük cumhuriyet meydanı vardır.
Adını kuzeyinde bulunan Toros Dağları'ndan almıştır. Belediye Başkanı CHP'li Abdurrahman Yıldız'dır.


## Nüfus.
Toroslar ilçesi doğu ve çevre illerden yoğun göç almıştır. Buna rağmen ilçe nüfusunun büyük bölümünü yerli nüfusun yanı sıra Gülnarlılar, Mutlular, Tarsuslular oluşturmaktadır. Köy nüfusunun çoğunluğu köylü halk ve Gülnarlılar oluşturmaktadır.
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.


## Siyaset.
Birbirinden farklı etnik gruplar, Toroslar'da bir arada yaşamaktadır. Bu gruplar arasında ilçenin yüksek kesimlerinde yaşayan Yörükler, Türkiye'nin dört bir tarafından gelmiş Aleviler, doğu illerinden göç etmiş Kürtler ve Mersin'in yerlilerinden biri olan Araplar yer almaktadır. İlçede farklı etnisitelerin bulunması, ülkenin büyük siyasi partilerinin hepsinin belirli bir oranın üzerinde oy alması anlamına gelir. Yörükler genel itibarıyla milliyetçi MHP ve muhafazakâr AK Parti'yi desteklerken, bunların büyük bir kısmının İYİ Parti'ye geçmekte olduğu gözlemlenmektedir. CHP'yi destekleyen yoğun bir Alevi sosyal demokrat kitle mevcuttur. Yoğun Kürt nüfusu, HDP'nin oyunun da hayli yüksek olmasını sağlar.
# Cedit İslâmbol
1715'te basılan altın paralar hakkında kullanılan tabir. Sikke-i cedit-i zer-i İslambol da denirdi. 1696'da bastırılan sikkeler para sorununu çözememiş ve payitahtta basılan altınlara diğer sikkeler dahi mağşuşiyetten kurtulamamış olduğu için bir yüzüne tuğra diğer yüzüne "duribe fi İslambol" olmak üzere yeni sikkeler bastırılmıştı. Bu arada basılan üçer kuruşluk altını 1696'da basılan altınlardan ayırmak için bu isim verilmişti.
# Canlı
Canlı ya da organizma, biyoloji ve ekolojide, yaşam fonksiyonlarını sürdürebilen, çevresine mümkün olduğunca uyum sağlayarak varlığını devam ettiren, basit yapı moleküllerinden ya da karmaşık organ sistemlerinden oluşan varlıkları tanımlamak için kullanılan bir kavramdır.
Canlılar; çevreye uyum sağlama, üreme ve kalıtım gibi ortak özelliklere sahip doğal varlıklar olup, yaşamın temel ögeleridir.


## Etimoloji.
"Canlı" sözcüğü, Farsçadan Türkçeye geçmiş olan "can" kelimesinden türemiştir. "Can", yaşam anlamına gelir. Bu nedenle "canlı", yaşamı olan, yaşayan anlamında kullanılır. Organizma ise Yunanca kökenli olup araç veya düzenek anlamındaki ὄργανον ("organon") sözcüğünden türetilmiştir.


## Canlıların sınıflandırılması.
Evrende çok sayıda canlı bulunduğundan, bunların her birini tek tek incelemek mümkün değildir. Bu nedenle canlılar, belirli özelliklerine göre sınıflandırılır. Canlıların ortak ya da farklı özelliklerine göre yapılan bu gruplandırmaya taksonomi (sınıflandırma) ya da biyosistematik adı verilir. Bu sınıflandırmayı inceleyen bilim dalına ise sistematik (taksonomi) denir.
Canlılar temel olarak altı âlemde sınıflandırılır:
  - Monera âlemi
  - Arkeler âlemi
  - Protista âlemi
  - Fungi âlemi
  - Bitkiler âlemi
  - Hayvanlar âlemi


## Canlıların ortak özellikleri.
Canlıların ortak bazı temel özellikleri şunlardır:
  - Hücresel yapı
  - Metabolizma
  - Homeostazi (iç denge)
  - Beslenme
  - Solunum
  - Boşaltım 
  - Dolaşım
  - Büyüme ve gelişme
  - Çoğalma (Üreme, replikasyon)
  - Çevresel uyarılara tepki
  - Adaptasyon
  - Ölüm
Her canlıda bu özelliklerin tümü ya da bir kısmı gözlemlenebilir.
# Surre Altını
Surre Altını, II. Mahmut'un 15. ve 16. cülus senelerinde (1822-1823) basılan altın paraların halk arasındaki ismi. Bunlardan birinde "Dar-ül hilâfe-tül aliyye" ötekisinde "Dar-ül hilâfe tüs-seniye" yazılı olması münasebetiyle Dar-ül hilâfe altını da denirdi.
# Sikke-i hasene
Para yerinde kullanılan bir tabir.
Sikke Osmanlılar'da biri damga, diğeri nakit yerinde olmak üzere iki şekilde kullanılırdı. Nakit yerine doğrudan doğruya para kastedildiği zaman bu tabir kullanılırdı.
# Fikret Bila
Fikret Bila (d. 1958, Zonguldak), Türk eski Sayıştay denetçisi, gazeteci ve yazar.
1958 yılında Zonguldak'ta dünyaya geldi. Lise öğrenimini Zonguldak'ta Mehmet Çelikel Lisesi'nde, lisans öğrenimini ise 1979 yılında Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Ekonomi Fakültesinin Ekonomi Bölümü'nde tamamladı. 1980-1985 yılları arasında Sayıştay denetçisi olarak görev yapan Bila, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı'nda önce yüksek lisans ve ardından 1986 yılında da doktorasını yaptı. Gazeteciliğe 1977'de "Yankı" dergisinde başladı. Bir süre ara verdikten sonra 1986'da "Nokta" dergisiyle yeniden gazeteciliğe döndü. 1987'de girdiği "Milliyet" gazetesinin Ankara temsilciliğini yaptı. Ayrıca CNN TÜRK'te Ankara Kulisi programını sundu.
Haziran 2016'da Milliyet gazetesinden istifa etmiştir. 2016 Temmuz'undan itibaren köşe yazarlığı yaptığı Hürriyet gazetesinden Nisan 2018'de ayrıldı.
7 Temmuz 1998'de Başbakan Mesut Yılmaz'ın Makedonya'ya düzenlediği ziyaret sırasında, Devlet Bakanı Rüştü Kazım Yücelen ve milletvekili Şinasi Altıner'le birlikte geçirdiği trafik kazasında ağır biçimde yaralandı. Yaklaşık 1 ay süren tedavi sürecinin ardından bir süre sonra mesleğine döndü.
Yazmış olduğu dokuz kitabı bulunmaktadır. Kitaplarından bazıları çeşitli dillerde yayımlanmıştır.
Hikmet Bila'nın kardeşidir.


## Kitapları.
  - 2001: "Phoenix/Ecevit'in Yeniden Doğuşu"
  - 2003: "Sivil Darbe Girişimi ve Ankara'da Irak Savaşları"
  - 2004: "Hangi PKK: Satranç Tahtasındaki Yeni Hamleler"
  - 2007: "Ankara'da Irak Savaşları"
  - 2007: "Komutanlar Cephesi"
  - 2017: "İdeolojik Kodlarıyla Kağıt Üstündeki PKK"
  - 2020: "CHP Nasıl İktidar Olur?"
  - 2022: Karşı Devrim 1923’ten 2023’e
  - 2024: CHP'de Sağ Sapma
# Anders Jivarp
Anders Jivarp (d. 18 Temmuz 1973), İsveçli melodik death metal grubu Dark Tranquillity'nin kurulduğu günden beri davulcusudur. Ayrıca In Flames'in 1994 yılında çıkarılan "Subterranean" adlı EP'sindeki "Subterranean" ve "Biosphere" parçalarında bateri çalmıştır.
# Ecnebi kuruşu
Ecnebi Kuruşu; Riyal yerine kullanılan bir tabirdir. 1650-1656 tarihlerinde iki ecnebi kuruşu yani riyal bir altına tekabül ediyordu.
# Yaoundé
Yaoundé, 1.430.000'lik nüfusuyla Kamerun'un başkenti ve Douala'dan sonra en büyük 2. kentidir. Ülkenin merkezinde, deniz seviyesinden 750 m yükseklikte bulunur.


## Tarihçe.
Yaoundé, 1888 yılında Alman tüccarları tarafından fildişi ticareti için bir merkez ve tarım için bir araştırma merkezi olarak kurulmuştur. I. Dünya Savaşı sırasında Belçika askerleri tarafından işgal edilmiş, savaştan sonra da Fransız Kamerunu'nun başkenti olmuştur. Kamerun Cumhuriyeti kurulduktan sonra da başkent olmaya devam etmiştir. Böylece tarih boyu ülke başkentinin kaynağı büyümüştür.


## Ekonomi.
Sigara, süt ve süt ürünleri, bal, tuğla, cam ve tahta endüstrileri gelişmiştir. Yaoundé; kahve, kakao, şeker kamışı ve silgi açısından bölgede merkez konumundadır.
 - YÖNLENDİRME
# Şehir devrimi
Şehir devrimi, 20. yüzyılın en büyük kazıbilim uzmanlarından olan Gordon Childe'ın Man Makes Himself adlı yapıtında bahsettiği, uygarlık tarihinin üçüncü aşamasının başlangıcıdır. Childe bu yapıtında, geleneksel üç aşamalı sistem (taş devri, bronz devri ve demir devri) yerine dört aşamalı bir sistem önermiştir. Bu aşamalar sırasıyla Paleolitik çağ, Neolitik Çağ, Şehir Çağı ve de Endüstriyel Çağdır. Şehir devrimi Childe'ın, Neolitik Çağdan Şehir Çağına geçişi tetikleyen olaylar dizisine verdiği isimdir.
# Netvibes
Netvibes, yeni bir web stili. Sunucu ve istemci arasında olan dosya alışverişini en aza indirgeyerek her şeyin çevrimiçi yönetilmesini sağlıyor.
# Ogün Temizkanoğlu
 Orta saha, Defans
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
! colspan="3" style="text-align:center;" | Akdeniz Oyunları Gümüş Madalya
! colspan="3" style="text-align:center" | Erkekler Futbol
 #YÖNLENDİRME 
Ogün Temizkanoğlu (d. 6 Ekim 1969, Hamm), Türk eski millî futbolcu, teknik direktör. Trabzonspor, Fenerbahçe, Konyaspor ve Türkiye millî futbol takımında Defans mevkiinde görev almıştır.


## Kariyeri.
### Kulüp kariyeri.
Almanya'da futbol oynamaya başlayan futbolcu, oradan Trabzonspor`a transfer oldu; 1989-1999 yılları arasında Trabzonspor, 1999-2003 yılları arasında Fenerbahçe, 2003-2004 sezonunda Konyaspor, 2004-2005 sezonunda Akçaabat Sebatspor formalarını giydi. Ayrıca Ogün Fenerbahçe'de 2000-2003 yılları arasında kaptanlık yaptı. Ogün futbolu 2005 sezonu sonunda Akçaabat Sebatspor'da bıraktı.
29 Eylül 2005 tarihinde Türkiye Futbol Federasyonu Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu (PFDK), 2004-2005 sezonundaki "Akçaabat Sebatspor-Kayserispor" maçında yaşanan yasa dışı bahis skandalına adı karışan futbolcuya 12 ay spordan men cezası verdi. Futbolcunun itirazı üzerine yapılan duruşmalı toplantı sonucu Tahkim Kurulu, 2 Aralık 2005 tarihinde cezayı "suça iştiraki sabit olmadığından" kaldırdı.


### Millî takım kariyeri.
1990 yılında İzmir'de İrlanda ile golsüz berabere kalınan A millî maçıyla ilk kez millî forma ile tanıştı. 1996 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda ve 2000 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda forma giyen Ogün; 76 defa A millî formayı, 5 defa da ümit millî formayı giydi. Millî formayla 5 gol attı.


### Teknik direktörlük kariyeri.
Ogün Temizkanoğlu 2012 yılında Bayanlar A millî takımı teknik direktörlüğü Görevine Getirildi. Millî Futbolcu aynı zamanda 2008-2011 yılları arasında U-18 Erkek millî takımı teknik direktörlüğünü de yaptı.
2016 Elazığspor ile anlaşma sağladı.


## Başarıları.
 - Trabzonspor
 - Türkiye Kupası: 1991-92, 1994-95
 - Başbakanlık Kupası: 1994, 1996
 - Cumhurbaşkanlığı Kupası: 1995
 - Fenerbahçe
 - Süper Lig: 2000-01
 - Türkiye U-21
  - Akdeniz Oyunları İkinciliği: 1991
# Gelir vergisi
Gelir vergisi, gelir üzerinden verilen bir vergidir. Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır. Gelir vergisi dolaysız bir vergi olup kişilerin özel durumunu dikkate almakta ve genellikle artan oranlı vergi tarifesini içermektedir. Bu nedenle vergi yükünün dengeli dağılımı açısından uygun bir vergi türüdür.
# Veraset
Veraset, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan kişilere ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir surette olursa olsun ödünsüz bir tarzda bir kişiden diğer kişiye geçişi Veraset ve İntikal Vergisine bağlıdır.
Bu vergi, Türk uyruğunda bulunan kişilerin yabancı memleketlerde aynı yollardan elde edecekleri malları da kapsar.
Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki bir kişinin Türkiye sınırları dışında bulunan malını veraset yoluyla veya öbür surette ödünsüz bir tarzda geçiş yapan ve Türkiye'de ikâmetgâhı olmayan yabancı kişi bu vergi ile yükümlü kılınmaz.
# Dolaylı tümleç
Dolaylı tümleç veya yer tamlayıcısı, bir cümlede ismin "-e, -de ve -den" hâllerinde bulunan, yüklemin bildirdiği işi yer bakımından belirten ögedir.
Cümlede dolaylı tümleci bulmak için özneyle birlikte yükleme "nereye, nerede, nereden, kime, kimde, kimden, neye, neyde, neyden" soruları sorulur:
  - Şu çiçekleri eve bırakır mısın? (Nereye bırakır mısın?)
  - Bugün hastaneye gideceğim. (Nereye gideceğim?)
  - Okuldan geliyorum. (Nereden geliyorum?)
  - Banu cebine kalemlerini koydu. (Nereye koydu?)
  - Elçiler saraya yeni giriyordu. (Nereye giriyordu?)
  - Taştan su çıkarıyordu. (Nereden/neden çıkarıyordu?)


## Zarf (belirteç) tümleci ile karşılaştırma.
"-den" eki cümlede "sebep" veya "zaman" anlamı katıyorsa ya da eylemin "nasıl" gerçekleştiğini tarif ediyorsa, dolaylı tümleç değildir. Bu şekilde olursa "-den" eki alan sözcük veya sözcük grubu zarf tümleci olur:
  - Sağa sola bakmadan içeri girdi. (zarf tümleci)
  - Akşama, yemeğe gideceğiz. ("akşama" zarf tümleci, "yemeğe" dolaylı tümleç)(–a.–e hâl eki geldiği için zarf tümlecine dönüşür.)
UYARI:-e / -den hâl eki için edatı görevinde kullanılıyorsa ya da sebep bildiriyorsa zarf tümleci kurar.
"e-/ -de/ -den" hâl ekleri zaman bildiren sözcüklerin üzerine gelirse zarf (belirteç) tümleci olur.
  - Korkudan dili tutulmuştu. -niçin dili tutuldu? korkudan (belirteç "zarf" tümleci)
  - Babasıyla kavga ettiğinden eve uğramıyor. -niçin eve uğramıyor? "babasıyla kavga ettiğinden" (zarf tümleci)
  - Birazdan hava kararacak. -ne zaman hava kararacak? birazdan (zarf tümleci)
  - Denize yüzmeye gidiyorum. -denize neden gidiyorsun? yüzmeye (zarf tümleci) nereye gidiyorsun? denize (dolaylı tümleç)
  - Ailesine yürekten bağlıydı. -nasıl bağlıydı? yürekten (zarf tümleci) kime bağlıydı? ailesine (dolaylı tümleç)
# Acetobacter
Acetobacter, Acetobacteraceae familyasından, asetik asit bakterilerini içeren bir bakteri cinsidir. Genç hücreleri gram negatif, yaşlı hücreleri gram değişken özellikte, spor oluşturmayan, oksijenli solunum yapan, katalaz pozitif, çubuk şeklinde bakterilerdir. Hareketli ve hareketsiz türleri vardır.
Asetik asit bakterileri oksijen varlığında etanolü, asetik aside dönüştürebilme yetenekleri ile ayırt edilirler, bunlar arasında "Acetobacter" cinsi ise ayrıca asetik asit ve laktik asidi oksidasyon yoluyla karbondioksit ve suya dönüştürme yeteneğine de sahiptirler. "Acetobacter" üyeleri endüstriyel sirke üretiminde fermentasyon için starter kültür olarak kullanılırlar.
Diğer organizmalarla ilişkileri açısından incelendiğinde, "Acetobacter" cinsi üyelerinin, "Drosophila melanogaster"'in bağırsak mikrobiyotası için önemli kommensal bakteriler olduğu bilinmektedir.
# Pazarköy, Mengen
Pazarköy Bolu'nun bir ilçesi olan Mengen'e bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köyün adı 1919 yılı kayıtlarında Mengenpazarı olarak geçmekte, 1928 yılından beri Pazarköy adını taşımaktadır. Pazarköy, 2 Kasım 1991 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. Kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.


## Coğrafya.
Köy; batısında bağlı bulunduğu Mengen ilçesi, kuzeyi batısındaki Zonguldak ilinin Devrek ilçesi, daha batıda Bolu ili, güneyde Yeniçağa, güneydoğuda Gerede, doğuda Karabük ilinin Eskipazar ilçesi ve kuzeydoğuda Karabük ilinin Yenice ilçesi ile komşudur.
# Alcaligenes
Alcaligenes, Alcaligenaceae familyasına bağlı bir bakteri cinsidir.


## Taksonomi.
Alcaligenes cinsine bağlı türler (2024):
  - "Alcaligenes aquatilis"
  - "Alcaligenes endophyticus"
  - "Alcaligenes pakistanensis"
# Pseudomonas
 - YÖNLENDİRME 
Pseudomonas, Pseudomonadaceae familyasından tamamı katalaz pozitif, gram negatif, aerobik, polar flagellası ile hareket edebilen çubuk şekilli bakterileri içeren cins. Bilimsel yayınlarla doğrulanmış 254 türü bulunmaktadır.
Son derece önemli olan bu cinsin türlerinin bazıları oksidaz pozitif, bazıları oksidaz negatiftir. Bazı türleri insan, hayvan ve bitki patojenidir. "Pseudomanas"'ları gıdalar için önemli kılan pek çok özelliğe sahiptirler. Bazı türleri proteolitik ve lipolitik aktivite göstermektedir. Aerobik olmaları nedeniyle gıdaların yüzeyinde hızla gelişebilmeleri için gerekli gelişme faktörleri ve vitaminleri sentezleme yeteneğindedirler. Psikrofil, mezofil veya psikrotrof türleri vardır. Özellikle soğukta saklanan et, tavuk eti, yumurta ve deniz ürünlerinin birinci derecede bozulma etmenidirler. Bazı gıda maddeleri üzerinde "Pseudomonas fluoresans" yeşilimtrak, "P. nigrificans" siyah, diğer türleri ise kahverengi pigment oluştururlar. Isı ve radyoasyonla kolayca öldürülürler, oksijen olmadığı zaman ve 42° üzerinde üreyemezler ve kurumaya dirençlilikleri zayıftır. "Pseudomonas aeruginosa" saprofit bir tür olmakla birlikte gastroenterik hastalıklara neden olabilir.
# Eş yükselti eğrisi
Eşyükselti eğrisi ya da izohips, bir haritada aynı yükseklikteki noktaları birleştiren hayalî eğrilere denir.
Eşyükselti eğrilerinin amacı, üç boyutlu yeryüzü şekillerini, iki boyutlu harita üzerinde temsil edebilmektir. Haritayı okuyan, bu eğrilere bakarak yeryüzündeki tepeleri, vadileri, ovaları, sırtları vs. gözünde canlandırabilir. Eşyükselti eğrilerinin okunması haritadaki diğer işaretlere kıyasla zordur ve eğitim gerektirir. Eşyükselti eğrilerinin bulunduğu harita türüne "topografik harita" ya da "izohips harita" denir.


## Genel özellikler.
  - Aynı izohips eğrisi üzerindeki bütün noktaların yükseltisi eşittir.
  - İzohipsler iç içe geçmiş kapalı eğrilerdir.
  - Her eğri kendinden yüksek olan eğriyi çevreler.
  - En dıştaki eğri en alçak, en içteki eğri ise en yüksek yeri gösterir.
  - İzohipsler arasındaki fark her yerde eşittir. (eküidistans)
  - İzohipslerde kıyı çizgisi 0 metreden geçer.
  - İzohipslerde çizgiler birbirini kesmez
  - Akarsuların her iki tarafındaki izohips eğrilerinin yükseltisi eşittir.
  - İzohpislerin sıkışıtığı yerde eğim fazla, seyrekleştiği yerde ise azdır.
  - İzohipslerin sıkıştığı yerde kıta sahanlığı ve akarsu aşındırması fazladır.
  - İzohipslerin nokta halini aldıkları yerler dağların doruk noktasıdır.
  - İzohipslerde içe doğru gösterilen oklar kraterleri gösterir.
  - Komşu iki izohips grubunun yükseltileri aynıdır.
# Şehit Turgut Solak Fen Lisesi
Şehit Turgut Solak Fen Lisesi, eski adıyla Balıkesir TC Ziraat Bankası Fen Lisesi (ZBFL) veya kısaca Balıkesir Fen Lisesi, Balıkesir-Bursa Karayolunun 6. kilometresinde olup, Yeni Garaj'a 1 km. uzaklıktadır.


## Tarihçe.
1991 yılında kurulmasına karar verilen okulun inşaatı 1994 yılına kadar devam etmiştir. Ancak ödenek yetersizliğinden dolayı yapımı yarıda kalmıştır. Sponsor arayışlarına girilmiş Ziraat Bankası'nın isim hakkı karşılığında yaptığı 25.000.00 TL. yardımıyla yapımı tamamlanmıştır.
Okul, 1996-1997 eğitim-öğretim yılında, dönemin cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından açılmıştır. 2016'da ismi Şehit Turgut Solak Fen Lisesi olarak değişmiştir.


## Olanaklar.
Şehit Turgut Solak Fen Lisesi'nde 17 sınıf halinde eğitim-öğretim devam etmektedir.
Okulda birer adet basketbol, voleybol, futbol sahası, tenis kortu bulunmaktadır .2005 yılında yapılan çalışmalarla Fizik, Kimya ve Biyoloji laboratuvarları modern bir konuma ulaşmaya çalışılmıştır. Bunun yanında okulda 125k işilik bir konferans salonu bulunmaktadır. Bir adet açık satranç sahası, 2 adet masa tenisi masası ve Okulun dışarısında bulunan üstü kapalı oturma alanı bulunmaktadır. Okulda turnuvalar düzenlenmektedir. Ayrıca okul müdürlüğüne bağlı olarak bahçenin içerisinde bir yurt binası bulunmaktadır. Yatılı öğrencilerin 19.00-22.00 arası zorunlu etüdü vardır. Pansiyondan sorumlu müdür yardımcısı Hasan Bulut'tur.


## Galeri.
 }}>


## İlgili bağlantılar.
  - Resmî site 
  - Mezunlar Derneği
  - Ziraat Bankası Fen Lisesinin Tarihçesi
# Şah Cihan
Şah Cihan veya Ebû'l Muzaffer Şehâbeddin Muhammed Sâhib-kıran (Farsça: شاه جهان‎, 5 Ocak 1592 - 22 Ocak 1666), eşi Mümtaz Mahal uğruna Tac Mahal'i yaptırmasıyla tanınan ve Hindistan'da kurulmuş olan Babür İmparatorluğu'nu 1627-1658 yılları arasında yönetmiş olan beşinci Babür hükümdardır.


## Yaşam öyküsü.
Doğum adı Hürrem olan Şah Cihan atası ve hanedanın kurucusu Babür Şah tarafından Timur'un, anne tarafından ise Cuci Han kanalı ile Cengiz Han'ın torunudur. Yıllarca mirasçılarından olduğu Timur İmparatorluğu'nu yeniden kurmaya çalışmış, Maveraünnehir'e defalarca seferler düzenlemiştir. Büyük atası Timur'un hayallerinin kenti Semerkant'ı üç kez geri almış, ancak kaybetmiştir. Hindistan'a sefer düzenlemiş, selefleri tarafından ise Hindistan'ın çoğu ele geçirilmiştir.


## Eşi Mümtaz Mahal ve anıt mezar Tac Mahal.
Şah Cihan daha ziyade efsanevi aşkı ile tanınır. Eşi Ercüment Banu'nun babası, hem krallığın en soylularından biri hem de Şah Cihan'ın üvey annesi Nur Cihan'ın kardeşi idi. Mümtaz Mahal aslında Şah Cihan'ın üçüncü ama en sevdiği eşidir. Mümtaz Mahal on dördüncü kızları Gauhara Begüm'ü doğururken 1631 yılında ölmüştür. Bunun üzerine Şah Cihan, Agra kentinde Tac Mahal adlı efsanevi anıt mezarı yaptırmıştır. Mimari eserlerde atalarının tercih ettiği sarı kum taşı yerine Şah Cihan, tutkulu bir şekilde beyaz mermer kullanmıştır. 1632'de inşasına başlanan eser, 20 yıl sonra 1652'de tamamlanmıştır. Bu eşsiz yapıyı meydana getirenler; Mimar Sinan'ın öğrencilerinden, İsa Mehmet Çelebi ve ona yardım etmek üzere Agra'ya davet edilmiş Semerkantlı Mehmet Şerif'tir. Kubbenin yapımından sorumlu kişi yine Mimar Sinan'ın talebelerinden İsmail Çelebi'dir. Duvarlardaki mermere oyularak yazılanlar İstanbul'dan hattat Settar Efendi'nin hüneridir.


## Kültür ve sanata desteği.
Şah Cihan atalarından kalan birçok sıkıntı ile yüz yüze kalmış, iç isyanlar ve hanedanlıktaki çekişmelerle mücadele etmiştir. Ancak Babür ve Timurlu kültürü açısından tartışmasız bir altın çağın yaşanmasını sağlamıştır. Döneminde birçok şair ve minyatür sanatçısına destek vermiş, Hint minyatür sanatının da Babür ekolünün inşaasını sağlamıştır. Ancak hiç kuşkusuz en büyük desteği, tutkunu olduğu mimari çalışmalara vermiştir. Ülkenin bir başından bir başına kaleler, türbeler, saraylar, camiler ve medreseler yaptırmıştır. Şahcihanabad yani bugünkü Delhi kenti de bu hükümdar tarafından kurulmuştur.


## Son dönemi.
Ancak hanedan içindeki iktidar mücadelesi, onun hayattayken tahttan indirilmesine neden olmuştur. Tac Mahal'in tamamlanmasından çok kısa bir zaman sonra, akli dengesini kaybettiği gerekçesi ile oğlu Alemgir tarafından tahttan indirilerek Agra Kalesi'nde oda hapsine mahkûm edilmiştir. Rivayete göre kalan günlerini burada, küçük bir camdan Tac Mahal'i izleyerek geçirmiştir.
Ölümünün ardından oğlu Evrengzib tarafından Tac Mahal'e, hayatının aşkı Mümtaz Mahal'in yanına defnedilmiştir.
# Battal evrak
Battal evrak, Osmanlı yazışma sisteminde, hükmü kalmayan kayıtlardır. Evrakta bir köşeden diğer köşeye kadar irice "battal" yazılıp "şerh" düşülmek suretiyle yapılır. Bu işlemede battal çekmek denirdi.
# İkinci İnönü Muharebesi
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME 
İkinci İnönü Muharebesi, 23 Mart-1 Nisan 1921 tarihleri arasında İnönü yakınlarında gerçekleşen muharebe.
Birinci İnönü Muharebesi'nden kazanç sağlayamayan ve Türk kuvvetlerinin güçlenmesine imkân vermeden imhasını sağlamak; Eskişehir ve Afyon stratejik bölgesini ele geçirmek, Sevr Antlaşması hükümlerini zorla Millî Hükûmete kabul ettirmek maksadıyla 23 Mart 1921 günü ileri harekâta geçen Bursa bölgesine çekilen 3. Yunan Kolordusu ve Uşak bölgesinde bulunan 1. Yunan Kolordusu Londra Konferansı'na gitmek için hazırlanan Türk temsilcileri daha yoldayken, tüm barış kapılarını kapayıp, biri Afyonkarahisar diğeri Eskişehir istikametinde iki koldan saldırıyı başlattılar.
Mirliva (Tuğgeneral) İsmet Paşa komutasındaki birlikler, karargahı Eskişehir'de olmak üzere, güneyden kuzeye 11, 24 ve 61. Piyade Tümenleri birinci hatta; 3. Piyade Tümeni ve 1. Süvari Tugayı örtme görevini müteakip ihtiyatta olacak şekilde, İnönü mevzilerinde savunma için tertiplendi.
Yunan birlikleri muharebenin ilk dört gününde çok başarılı olarak 24 Mart'ta Dumlupınar'ı, 27 Mart'ta da Afyon'u ele geçirdiler. Eskişehir yönünde gelişen Yunan saldırısı ise Birinci İnönü Muharebesi'nde takip edilen yoldan ilerlemekteydi. İnönü mevkiindeki çatışmalar 27 Mart sabahı başladı. Yunan ordusunun ilk günlerde etkili taarruzlar yapması üzerine bu sıkışık anda takviye olmak üzere TBMM'nde alınan karar doğrultusunda Meclis Muhafız Taburu ile birlikte Millî Savunma Bakanı Fevzi Paşa cepheye gitti. Mevzilerin savunulmasında hiç zaaf göstermeyen ve emirlerinde son derece kesin davranan Cephe Komutanı İsmet Paşa'nın başarılı karşı taarruz emriyle düşman güçleri geri çekilmek zorunda kaldılar. Yunan ordusu bu çekilişi sırasında Türk süvarilerinin ısrarlı takipleri sonucunda ağır kayıplar vermiştir. Buna karşılık Yunan ordusunun güney cephesinde yaptığı taarruz gelişme göstermiş, Afyonu işgal eden Yunan kuvvetleri Çay-Bolvadin hattına kadar ilerlemişlerdi. Ancak Yunan birlikleri 30 Mart'ta yaptıkları ikinci saldırıda da geri püskürtülünce güneyde Afyon şehrinden çekilmek durumunda kaldılar. Geri çekilen Yunan ordusuna Türk süvarileri tarafından Yenişehir ovasında kuvvetli bir darbe indirilmiştir. Yunanların mağlubiyeti Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa tarafından 1 Nisan 1921'de TBMM Başkanı Mustafa Kemal Paşa'ya telgrafla duyurulur. "Düşman, binlerce ölüsüyle doldurduğu savaş meydanını silahlarımıza bırakmıştır" diye çekilen telgrafa Mustafa Kemal Paşa cevaben "Siz orada yalnız düşmanı değil milletin makus talihini de yendiniz. İstila altındaki topraklarımızla beraber bütün vatan, bugün en ücra köşelerine kadar zaferinizi kutluyor" diye yazmıştır. Bu savaşta ölen askerler Bilecik şehri sınırlarında bulunan İnönü Şehitliği'nde gömülüdür.
# İskender Sayek
İskender Sayek (d. 1944, İskenderun), Türk profesör doktor.


## Hayatı.
Orta öğrenimini Talas Amerikan Okulu, lise öğrenimini Tarsus Amerikan Koleji'nde tamamladıktan sonra 1964-1970 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde yüksek öğrenimini tamamlayarak aynı yıl H.Ü. Genel Cerrahi A.D.'nda asistanlığa başladı. 1971-1976 yıllarında Amerika Birleşik Devletleri State University of New York at Buffalo'da Genel Cerrahi eğitimini tamamladı. 1976 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi A.D.'nda öğretim görevlisi olarak göreve başladı. 1981'de Genel Cerrahi Doçenti, 1988'de de Profesör oldu. 1991 yılından beri Anabilim Dalı Başkanlığı yapmaktadır. Yerli ve yabancı dergilerde yayınlanmış 130'un üzerinde bilimsel yayını vardır. American College of Surgeons, Surgical Infection Society-Europe ve International Gastro-Surgical Club üyeliği dışında Ulusal Cerrahi Derneği ve Ankara Cerrahi Derneği üyeliği dışında birçok ulusal derneğe üyedir. 1990-1996 yılları arasında Surgical Infection Society-Europe yönetim kurulu üyeliği yapmış olup 1997-1998 dönem başkanıdır. Birçok derginin yayın kurulundadır. 1982-1984 tarihleri arasında Tıp Fakültesi Yönetim Kurulu üyeliği, 1991-1994 tarihlerinde Hacettepe Tıp Fakültesi Dekan Yardımcılığı yapmıştır. Ayrıca Tıp Fakültesi eğitim kurullarında değişik zamanlarda görev almıştır. 1984 yılında TÜBİTAK Teşvik Ödülü ve değişik kongrelerde çalışmaları ödüller kazanmıştır. 1994 yılından beri TTB-Eğitim kolu başkanlığını yürütmektedir. Özel ilgi alanları mezuniyet öncesi ve sonrası tıp eğitimi, cerrahi infeksiyonlar, nütrisyonel destek, kritik hasta bakımı, kist hidatiği, onkolojik cerrahi, travma ve cerrahi araştırmadır. İngilizce ve Arapça bilmektedir. İki çocuk babasıdır.
İskender Sayek aynı zamanda Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri genel cerrahi anabilim dalı başkanlığı ve tıp fakültesi dekanlığı yapmıştır. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin ilk mezunlarındandır. Türk Tabipler Birliği eski başkanı Dr. Füsun Sayek ile eşinin 2006'da hayatını kaybettiği güne kadar evli idi. Siyasetçi ve ekonomist Selin Sayek Böke'nin babasıdır. Arsuz'lu Ortodoks Hristiyan bir ailenin üyesidir. Hacettepe Üniversitesi'nin rektörlük seçiminde en çok ikinci oyu almıştır.


## Başlıca eserleri.
Adler RH, Sayek İ: Treatment of Malignant pleural effusion: A method using tube thoracostomy and talc. Annals of Thoracic Surgery 1976, 22: 8-15
Sayek İ, Yalın R, Sanaç Y: Surgical treatment of hydatid disease of the liver. Archives of Surgery 1980, 115: 847-851
Sayek İ, Çakmakçı M. The effect of prophylactic mebendazole in experimental peritoneal hydatidosis. Surgery, Gynecology and Obstetrics 1986;163:351-353
Sayek I, Aran Ö, Uzunalimoğlu, Hersek E: Intestinal Behçet's Disease: Surgical experience in seven cases. Hepatogastroenterology 1991;38:81-83
İnan M, Sayek İ, Tel BC, Şahin-Erdemli İ: Role of endotoxin and nitric oxide in the pathogenesis of renal failure in obstructive jaundice. British Journal of Surgery 1997, 84:943-9
# Brest-Litovsk Antlaşması
Brest-Litovsk Antlaşması, 3 Mart 1918 tarihinde Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti ile Alman İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Osmanlı Devleti ve Bulgaristan Krallığı arasında imzalanmış, İttifak Devletleri'nin yenilmesi üzerine geçersiz kalmış bir barış antlaşmasıdır. Osmanlı Devleti'nin toprak kazandığı en son antlaşmadır.


## Antlaşmaya zemin hazırlayan ortam.
Çanakkale Savaşları'ndan sonra yardım bulamayan Rus İmparatorluğu, ekonomik alanda son büyük darbeyi yemiş oldu ve iç savaşlar yaşadı. Şubat 1917 ve Ekim 1917'de gerçekleşen bu iki devrim sonucunda başa gelen komünist hükûmet (Lenin'in hükûmeti, Sovyet Rusya), savaşa karşıydı. O yüzden hükûmet Avrupalı devletlerle (Alman İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Osmanlı Devleti ve Bulgaristan Krallığı ile) hemen barış antlaşması imzalamaya girişti. Bu devletler büyük miktarda toprak istedi. Ama toprak kaybına Rusya komünistleri karşıydı. Yeni Sovyet Hükûmeti, barış antlaşmalarını kendi içinde görüştükten sonra toprak kaybını savaşa tercih etti.
Antlaşma sonucunda:
  - Alman İmparatorluğu'na Baltık ülkeleri (Estonya, Litvanya ve Letonya), Polonya, Belarus, Ukrayna ve Finlandiya verildi.
  - Osmanlı Devleti'ne Kars, Ardahan, Artvin ve Batum (Batum sonradan Sovyetlere devredildi) verildi. 
Sovyet Rusya, nüfusunun yüzde 34'ünü, sanayi alanlarının yüzde 54'ünü, kömür yataklarının yüzde 89'unu ve demiryollarının yüzde 26'sını kaybetti ve ayrıca Rusya'ya da 6 milyar mark para cezası verildi.
Antlaşma Rusya'nın Brest-Litovsk Kenti'nde imzalandığından dolayı, antlaşmaya bu isim verilmiştir.
# Hephaestus
Hephaestus, Terapontidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Ayşe Arman
Ayşe Arman (d. 9 Aralık 1969, Adana), Türk gazeteci ve köşe yazarı.


## Hayatı.
Ayşe Arman, 9 Aralık 1969'da Adana'da doğdu. Babası Mehmet Kutman Arman, üniversite eğitimi için gittiği İsviçre'nin başkenti Bern'de kapı komşusu Alman Veronika Passler'le tanışıyor ve evleniyorlar. Evlendikten sonra Adana'ya yerleşen çiftin 3 çocuğu oluyor.
Orta ve lise tahsilini Tarsus Amerikan Lisesi'nde tamamlayan Arman, ardından İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi radyo, televizyon ve sinema bölümüne kaydoldu. Arman, 18 yaşında Nokta dergisinde çalışmaya başladı ve eğitimini yarıda bıraktı. Sırasıyla Nokta, Aktüel, Tempo, Marie Claire ve Yeni Yüzyıl gazetesinde çalıştıktan sonra Hürriyet gazetesine girdi. 27 yıl boyunca Hürriyet gazetesinde çalıştıktan sonra 2019 yılında istifasını vermiştir. Kendi internet sitesi ve sosyal medya hesabı üzerinden röportajlarını paylaşmaya devam etmektedir.
2015 yılında af ile tekrar kayıt yenileyerek İstanbul Üniversitesi'ndeki lisans eğitimini tamamladı.
2011 yapımı Aşk Tesadüfleri Sever başlıklı filmde konuk oyuncu olarak yer aldı.
2017 yılından beri İyilik Kolyeleri: Sakajawe adı altında kolye yapımıyla ilgilenmektedir. Kolyelerin satımından elde edilen gelir ise yardım projelerine kullanılmaktadır.
Ayşe Arman, Haldun Dormen ile Betül Mardin'in oğlu Ömer Dormen'le evlidir. Alya adında bir kızları vardır. Röportaj ve yazılarında feminist üslup ve hareketleri, LGBT haklarına yönelik aktivist söylemleri dikkat çekmektedir.
İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde Röp-Art, yaratıcı röportaj dersleri vermekteydi. 3 Kasım 2019'da Hürriyet gazetesinden istifa ettiğini sosyal medya hesabından duyurdu.


## Kitapları.
  - "Kimse Okumazsa Ben Okurum," 2002
  - "Kimse Sormazsa Ben Sorarım", 2003
  - "Alya, Sevgilim ve Ben", 2009
  - "Gezinin Güzel İnsanları", 2013


## Ödülleri.
  - Cumhuriyet Gazetesi Bülent Dikmener Ödülü, 1989.
# Uluç Gürkan
Halis Uluç Gürkan (d. 5 Kasım 1945, Şanlıurfa), eski milletvekili ve ODTÜ'de öğretim görevlisidir. TBMM başkanvekilliği yapmıştır. Çeşitli medya organlarında gazetecilik deneyimi vardır. Halen Atılım Üniversitesinde öğretim görevlisi olarak görev yapmaktadır.


## Hayatı.
5 Kasım 1945 tarihinde Şanlıurfa'da doğmuştur. Evli ve iki çocuk babasıdır. Mustafa Kemal Gençlik Vakfı kurucu üyesi, Atatürkçü Düşünce Derneği, Mülkiyeliler Birliği, Çağdaş Gazeteciler Derneği, Beşiktaş üyesidir.
Eserileri: "Ermeni Sorunu'nu Anlamak, Önyargıları Aşmak ve Nefretten Arınmak", Destek Yay., 2011. (belge-söyleşi kitabı)


## Eğitim.
Yüksek (1964-1968) Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi - Uluslararası İlişkiler
Öğrenci Derneği Başkanı – Ortanın Solu Grubu / 1967-1968) Lise (1961-1964) Tarsus Amerikan Lisesi Ortaokul (1957-1961) Talas (Kayseri) Amerikan Ortaokulu İlkokul (1952-1957) Rami (İstanbul), Yıldız Yenimahalle (İstanbul), Koruköy (Gelibolu), Kavak (Gelibolu), Uzunköprü Edirne.


## Gazetecilik Geçmişi.
  - Star Gazetesi (2003-2006) Yazarı
  - ANKA Ajansı (2003-2003) Yönetim Kururlu Başkanı
  - Güneş Gazetesi (1989-1991) Genel Yayın Yönetmeni, Ankara Temsilcisi, Yazar
  - Sabah Gazetesi (1986-1989, 1991) Ankara Temsilcisi, Yazar
  - ANKA Ajansı (1974-1986) Genel Yayın Yönetmeni, Yazı İşleri Müdürü
  - Cumhuriyet ve Dünya Gazetelerinde Köşe yazarı 
  - Devrim Dergisi (1969-1971) Yazı İşleri Müdürü


## Ödüller.
  - İstanbul Gazeteciler Cemiyeti Haber Ödülü (1991)
  - Bülent Dikmener Haber Ödülü (1990)
  - Örsan Öymen Haber Ödülü (1990)
  - Çağdaş Gazeteciler Derneği Ekonomi Ödülü (1979)


## Milletvekilliği.
  - Ankara Milletvekili (21. Dönem / 1999 - 2002)
  - Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Başkan Yardımcısı
  - Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi ve Batı Avrupa Birliği Asamblesi Türk Grupları Başkanı
  - Ankara Milletvekili (20. Dönem / 1995 – 1999)
  - TBMM Başkanvekili
  - Ankara Milletvekili (19. Dönem / 1991 – 1995)
  - Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Başkan Yardımcısı ve Türk Grubu Başkanı
  - KİT Komisyonu üyesi
# İstemihan Talay
Mustafa İstemihan Talay (19 Nisan 1945, Tarsus, Mersin, Türkiye), Türk bürokrat ve siyasetçidir.
1964 yılında Tarsus Amerikan Kolejini bitirdikten sonra, 1968 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. Aynı okulda Siyaset ve Yönetim Bilimi konusunda yüksek lisans yapmıştır. Kaymakamlık, Belediyeler Fon ve Krediler Genel Müdürlüğü, 18., 19., 20. ve 21. Dönem Mersin (İçel) Milletvekilliği ile 55., 56. ve 57. hükûmetlerde Kültür Bakanı olarak görev yaptı. Hâlen İstanbul Aydın Üniversitesi Mütevelli Heyeti üyesidir. Bir dönem CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun başdanışmanlığını yaptı. Evli ve iki çocuk babasıdır.
# Faruk Loğoğlu
Osman Faruk Loğoğlu (15 Ekim 1941, Ankara), Türk bürokrat ve siyasetçi.


## Yaşamı.
Tarsus Amerikan Koleji'nden sonra ABD'de Brandeis Üniversitesi'nden mezun oldu ve Princeton Üniversitesi'nden de siyasi ilimler alanında doktorasını aldı. Dışişleri Bakanlığı'na katılmadan önce Vermont eyaletindeki Middlebury College'da siyasi ilimler alanında bir yıl öğretim üyeliği yapmıştır.
1971 yılında Dışişleri Bakanlığına girerek merkez dairelerinde daha çok siyasi konularda çalıştı ve Ortadoğu, Avrupa, Kıbrıs, Türk-Yunan ilişkileri üzerinde yoğunlaştı. Dışişleri Bakanlığı'nda bünyesinde Dakka (Bangladeş) (1976-1978) Geçici Maslahatgüzarı, Hamburg Başkonsolosu (1986-1989), Kopenhag (Danimarka) (1993-1996), Bakü (Azerbaycan) (1996-1998) ve Washington (ABD) (2001-2006) nezdinde Büyükelçi olarak görev yaptı. Diğer dış görevleri ise, sırasıyla, Belçika, Bangladeş, Birleşmiş Milletler (New York) ve Almanya'da oldu. 1998'de Azerbaycan'dan merkeze dönüşünde, önce çok taraflı siyasi işlerden sorumlu Müsteşar Yardımcılığı (1998-2000), sonra Bakanlık Müsteşarlığı (2000-2001) yaptı. Dışişleri Bakanlığı'nda Dış Politika Danışma Kurulu üyeliği, UNESCO Türk Millî Komisyonu'nda Başkan Vekilliği görevini yürütmüştür.
18 Aralık 2010 tarihinde CHP Parti Meclisi üyeliği görevine seçildi. 2011 yılındaki seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisi'nden Adana milletvekili seçildi. 2011 yılının Ağustos ayında CHP Dış İlişkilerden Sorumlu Başkan Yardımcılığı görevine atandı. Ayrıca Türkiye-ABD Dostluk Parlamentolararası Dostluk Grubu üyesidir.
İngilizce olarak yayınlanmış "İsmet İnönü ve Modern Türkiye’nin Oluşumu" adlı bir çalışması ve çeşitli makaleleri bulunmaktadır. Mevhibe Loğoğlu'yla evlidir.
3 Kasım 2015'ten itibaren Zaman gazetesinde yazmaya başlamıştır.
# Mete Akyol
Mete Akyol (11 Ağustos 1935, Ordu - 3 Kasım 2016; Ataşehir, İstanbul), Türk gazeteci-yazardır.


## Öğrenimi.
İlk öğrenimini Ordu Gazi İlkokulu'nda tamamladı. Orta öğrenimini, Talas Amerikan Okulu ve Tarsus Amerikan Koleji'nde yaptı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin İngiliz dili ve edebiyatı bölümünden mezun oldu.


## Kariyeri.
Mesleğe öğrencilik yıllarında başladı. 1951 yılında Ulus gazetesinin çocuk sayfasında çeviriler yaptı. 1953 yılında Hürriyet gazetesinin Tarsus muhabiri olarak göreve başladı. 1959'dan 1994'e kadar Milliyet, Öncü, Hürriyet, Dünya, Günaydın, Sabah gazetelerinde muhabir, röportaj yazarı, köşe yazarı, genel yönetmen ve yayın genel yönetmeni olarak değişik görevlerde bulundu. TRT 1, TRT 2, NTV ve TV8 televizyon kanallarında çeşitli programlar yaptı. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi, Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi ve Başkent Üniversitesi'nde gazetecilik dersleri verdi. Beşi gazetecilik deneyimlerini aktardığı altı kitabı vardır. Mütevelli heyet üyesi olduğu Başkent Üniversitesi'nce yayımlanan Bütün Dünya'nın genel yayın yönetmenliğini yapmaktayken 3 Kasım 2016 tarihinde ölmüştür. Aynı zamanda Başkent Üniversitesi radyosu, Radyo Başkent ve Kanal B adlı televizyonunun üst kurul üyeliği yapmıştır. Mete Akyol Kanal B'de her pazartesi "Bilmek Gerek" adlı bir söyleşi programı yapmaktaydı.


## Ölümü.
3 Kasım 2016'da Ankara'ya gitmek üzere İstanbul, Ataşehir'deki evinin önünden aracına bindiği esnada rahatsızlanıp Ataşehir Memorial Hastanesi'ne kaldırılan duayen gazeteci burada yapılan tüm müdahalelere rağmen 81 yaşında yaşamını yitirmiştir. Akyol'un cenazesi Büyükada Mezarlığı'nda toprağa verilmiştir.
# Acara Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
Acara Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti veya Acara ÖSSC, Gürcistan SSC sınırları içinde 16 Temmuz 1921'de kurulan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti.


## Tarihi.
Acara, 1918–1920 yıllarında geçici İngiliz işgallerinden sonra 1920 yılında Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti ile birleşmiştir. Mart 1921'deki Sovyet-Gürcü Savaşı'nda Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin Kızıl Ordu tarafından yıkılmasından sonra Ankara Hükümeti bölgeyi Kars Antlaşması ile Gürcistan'a vermiştir. Sovyetler Birliği, 16 Temmuz 1921'de Kars Antlaşması'nın 6. Maddesi gereği bölgede Müslüman halk için "Acara Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti" 'ni kurmuştur. Yine de Josef Stalin ülkede Hristiyanlık gibi İslam dinini baskı altında tutmuştur. II. Dünya Savaşı sonrası Josef Stalin, Acara halkını düşmanla iş birliği yaptığı yerekçesi ile Kazakistan topraklarına sürmüştür. Stalin'in ölümünden sonra Acara halkı kendilerini Gürcü olarak belirterek kendi topraklarına geri dönmüştür. 1991 yılında Gürcistan'ın bağımsızlık elde etmesinin ardından yerini Acara Özerk Cumhuriyeti'ne bırakmıştır.
# Erdoğan Tokatlı
Erdoğan Tokatlı (3 Haziran 1939, Denizli - 5 Haziran 2010, İstanbul), Türk dizi ve sinema yönetmeni, yazar ve çevirmendir.
Erdoğan Tokatlı 1939'da Denizli'de doğdu. Aslen Babadağ'lı olup sinemaya ilgisi Fransa'da sinema eğitimi gören yazar-yönetmen ağabeyi Atilla Tokatlı'nın etkisiyle başladı ve bir grup arkadaşıyla Türkiye'nin ilk sinema kulüplerinden birini kurdu. 1960 yılında Memduh Ün'ün yönettiği Mahallenin Sevgilisi filmiyle yönetmen yardımcısı olarak sinemaya girdi. Yönettiği ilk film ise daha sonra başyapıtı olarak gösterilecek Son Kuşlar olacaktır. (1965). Senaryosu ve başrolü Yılmaz Güney'e ait "Eşrefpaşalı"'dan (1966) sonra ara verdiği sinemaya 70'lerin başında yeniden döndü. 28. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde Onur Ödülü aldı.
Erdoğan Tokatlı alzheimer nedeniyle tedavi gördüğü hastanede 5 Haziran 2010 tarihinde öldü. Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.


## Yönettiği filmler ve diziler.
  - Son Kuşlar (1965)
  - Eşrefpaşalı (1966)
  - Üç Öfkeli Adam (1971)
  - Konuşan Katır At Yarışlarında (1971)
  - Bin Aşk Bin Ölüm (1972)
  - Biz Belayı Severiz (1972)
  - Fırtına Kemal (1972)
  - Hakikat (1972)
  - Tek Kollu Bayram (1973)
  - Zalim Kartal (1973)
  - Tuzak (1973)
  - Aşka Dönüş (1981)
  - Fidan (1984)
  - Seyyid (1985)
  - Suçumuz İnsan Olmak (1986)
  - Sıcak Tatlı Yaz (1986)
  - Güneşe Köprü (1986)
  - 72. Koğuş (1987)
  - Menekşeler Mavidir (1987
  - Günah Gecesi (1987)
  - Yasemin (1987)
  - El Kapıları (1988)
  - Çaylar Şirketten (1989)
  - Sevgili Bayan
  - Boynu Bükük Küheylan (1990)
  - Elif Ana (1991)
  - İnsanlar Yaşadıkça (1992)
  - Belkıs Hanımın Konağı (1992)
  - Mahallenin Muhtarları (1992)
  - Rumuz Sev Beni (1993)
  - Sevgili Ortak (1993)
  - İnsanlar Yaşadıkça (1994)
  - Çiçek Taksi (1995)
  - Küçük Kaçamaklar (1995)
  - Yalı (1995)
  - Marziye (1998)
  - Baldız Geliyorum Demez (2002)
 - YÖNLENDİRME
# Seyyid (film)
Seyyid 1985 yapımı, Erdoğan Tokatlı tarafından yönetilen Türk sinema filmidir. Filmin başrollerinde Kadir İnanır ve Sevtap Parman oynamıştır.


## Oyuncular.
  - Kadir İnanır
  - Sevtap Parman
  - Yaman Okay
  - Atilla Ergün
  - Ümit Yesin
  - Ali Tutal
  - Nilgün Ersoy
  - Menderes Samancılar
  - Dursun Ali Sarıoğlu
  - Ahmet Açan
  - Kenan Bal
  - Kadir Kök
  - Songül Beyçe
  - Erol Özkök
  - Erol Şen
  - Mehmet Kırmızıgül
 - YÖNLENDİRME
# Mikve
 - YÖNLENDİRME 
Mikve (), Yahudi dininde kadınlar tarafından muayyen dönemlerden sonra arınmada kullanılan ya da Yahudi dinini kabul eden bir kişi için birçok zorlu sınavdan sonra erkekse en az bir kere, değilse her muayyen döneminin bitiminden sonra girmek zorunda olduğu havuzdur. Aynı zamanda evlenecek kadınlar, evlenmeden bir gün önce mikveye girer.
Ayaktayken göğüs hizasına çöküldüğünde ise boyu geçecek derinlikte yapılır ve genelde birkaç basamak merdivenle girilir.
Hacim olarak minimum 40 sea (yaklaşık 332 - 715 lt) su almalıdır. 40 sea, 3 ama küp miktarıdır. Bir ama (arşın), kolun işaret parmağı ile dirsek arasındaki mesafeye denir. Doğal olarak bir ama 48 ila 62 cm arası bir ölçüdür. Hâl böyle olunca 40 sea:
4.8 x 4.8 x 4.8 x 3 = 331,776 litre su ya da
6.2 x 6.2 x 6.2 x 3 = 714,984 litre su içermelidir - pratikte. Bir hataya neden olmamak için bu ölçü minimum 900 litre olarak kabul edilir. Zira fazla miktarın zararı yoktur.
Mikve bir temizlenme havuzu değil arınma havuzudur dolayısıyla mikveye iyice yıkanılıp tırnaklar güzelce kesildikten sonra girilir.
Bir söylenti de Mikve'nin Yahudi dinine sonradan adapte edilmiş olduğudur.
# Efir, Simav
Efir, Kütahya ilinin Simav ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarihçe.
Köy, 1912 yılından beri aynı adı taşımaktadır.


## Coğrafya.
Köy, Kütahya il merkezine 172 km, Simav ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.
# Ficus carica
Ficus carica, "Ficus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Ali Rıza Binboğa
Ali Rıza Binboğa (d. 26 Şubat 1950, Kayseri), Türk pop şarkıcısıdır.


## Hayatı.
İlkokul eğitimini Ördekli, Sarız köyünde tamamladıktan sonra, orta eğitimine parasız yatılı olarak Mimar Sinan İlk öğretmen Okulu'nda devam etti. Üçüncü sınıftan sonra Ankara İlköğretmen Okulu Müzik Semineri'ne devam etti. 1968'de İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu hazırlık sınıfını okudu. Yüksek öğrenimini, İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Fakültesi'nde 1973'te Yüksek Elektronik Mühendisi olarak tamamladı.


### Müzik kariyeri.
1972 yılında ilk kez plak çıkardı. Aynı zamanda PTT'de elektrik mühendisi olarak çalışmaktayken 1975'te Eurovision Şarkı Yarışması Türkiye ön elemelerine katılmaya karar verdi. Şerif Yüzbaşıoğlu ile beraber bir bant kaydettiler. Yarışmada "Yarınlar Bizim" şarkısı ile halk oylamasının birincisi olmuş ancak elenmiştir. O sene Semiha Yankı Eurovision'a gönderilmiştir. Yeşilçam'dan bazı film teklifleri aldı. Yarınlar Bizim şarkısı bir süre TRT'de sansüre uğradı. 1987 yılında MESAM'a üye oldu. Bugüne kadar on albüm, altı 45'lik plak çıkardı. 1999-2011 yılları arasında MESAM Yönetim Kurulu Üyeliği görevini sürdürmüştür. Binboğa, uzun yıllar oyuncu Fatma Belgen ile ilişki yaşamış ancak başka birisiyle dünyaevine girmiştir. Günümüzde Semra Hanım ile evli ve 3 çocuk babasıdır.
# Sütçüler, Kemalpaşa
Sütçüler, İzmir ilinin Kemalpaşa ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.


## Tarihçe.
Mahallenin eski adı 1928 yılı kayıtlarında Ekmeksiz, 1960 yılı kayıtlarında ise Derman olarak geçmektedir. 
1984 yılında Büyükşehir olan İzmir’de, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köy ve beldelerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Kemalpaşa Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.


## Coğrafya.
Mahalle, İzmir il merkezine 30 km, Kemalpaşa ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır. 
Mahalle ilçenin kuzeydoğusunda, İzmir-Gebze (Bornova-Turgutlu) Otoyolu'nun güney ve kuzeyinde 2 kısım olarak yer alır. numaralı Bornova-Turgutlu Devlet yolu'ndan Spil Dağı için ayrılan yol mahalle içinden geçer. Mahalle Otoyolun kavşağının 1,5 km doğusundadır. NATO'ya ait "Türkiye Göndermeç Merkezi" (transmitter site) bu mahallede 650 dönüm arazi üzerinde yer alır.
# İsmail Kılıçarslan
İsmail Kılıçarslan (d. 20 Ekim 1976, Ankara), Türk şair, senaryo yazarı, televizyon programı sunucusu, köşe yazarı.
İlk ve orta öğrenimini Ankara'da tamamladı. 1993 yılında Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'ni kazanarak İstanbul'a taşındı. İlahiyat eğitimini yarıda bırakarak bu kez aynı üniversitenin İletişim Fakültesi Radyo Televizyon Sinema bölümüne kaydoldu.


## Hayatı.
İlk ve orta öğrenimini Ankara'da tamamladı. 1993 yılında Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'ni kazanarak İstanbul’a taşındı. İlahiyat eğitimini yarıda bırakarak bu kez aynı üniversitenin İletişim Fakültesi Radyo Televizyon Sinema bölümüne kaydoldu.
İlk şiiri "Kaknüs" dergisinde yayınlanan şairin; "Hece", "Yedi İklim", "Dergah", "Kırklar", "Fayrap", "Atlılar" ve "İtibar" gibi dergilerde de şiirleri yayınlandı. "Ablam Uzak Ülkede" ile 2004 yılında Cahit Zarifoğlu Şiir Ödülü'nü aldı. Belgesel senaryoları kaleme aldı. Senaryosunu yazdığı belgeseller arasında "Aliya", "Cahit Zarifoğlu – Yaşamak" ve "Roger Garaudy" var. Bu belgesellerden "Aliya", "TYB Yılın Belgeseli" ödülünü aldı. "Cahit Zarifoğlu – Yaşamak" ise Antalya Film Festivali'nde finalde yarıştı. Son yıllarda Yeni Şafak Gazetesinde köşe yazıları yazmaktadır. Cins Dergisi'nin Genel Yayın Yönetmeni'dir ve "İtibar" dergisi yayın kurulu üyesidir. Türkiye Yazarlar Birliği tarafından her yıl farklı alanlarda verilen ödüllendirmede 2016 Yılı Basın-Fıkra dalında ödül kazandı.


## Eserleri.
### Şiir.
 - Portakal, Turta, Bir de Kirpi 
 - Ablam Uzak Ülkede
 - Amerika Sen Busun
  - Gelecek ve Diğer Meseleler


### Düz Yazılar.
 - Başka Masallar 
 - Benim Meselem 
 - Sokakta 


### Belgesel.
 - Aliya 
 - Roger Garaudy 
 - Cahit Zarifoğlu - Yaşamak
 - Gönlümüzde Yaşayan Peygamber
 - Osmanlı'yı Kuran Şehir Bursa
 - Bir Masal Denizi: Haliç 


### TV Programları.
 - Meksika Sınırı, Ülke TV / Haber 7 (Yusuf Armağan, Tarık Tufan, Selahattin Yusuf ve Mehmet Çelik ile beraber sunmuştur. 
 - Bize müsaade, [tvnet] Selahattin Yusuf, Haşmet Babaoğlu ile sunmuşlardır.
 - Adres Defteri (tvnet), Yusuf Genç ile birlikte sunmuşlardır.
 - Yort Savul, Yusuf Genç ve Aykut Ertuğrul ile birlikte sunmuşlardır.


## Ödülleri.
  - 2016 Türkiye Yazarlar Birliği Basın Fıkra Ödülü ("Yeni Şafak")