BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Hagen-Selbecke
Hagen-Selbecke, Almanya'nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde, Hagen kentine bağlı idari bölge. Mäckingerbachtal'daki Vestfalya-Hagen Açık Hava Müzesi, bölgenin öne çıkan kuruluşudur. Müzede, tarihi zanaatkar tesisleri ve sanayileşme döneminin ilk yapıları sergilenir.


## Bağlantı.
  - Vestfalya-Hagen Açık Hava Müzesi 
 - YÖNLENDİRME
# Hagen-Vorhalle
Hagen-Vorhalle, Almanya'nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde, Hagen kentine bağlı idari bölge. Yüzölçümü 12,5 km²'dir. 31 Mayıs 2004 tarihi itibarıyla semt nüfusu 11.128 olarak tespit edilmiştir.
# Hagen-Wehringhausen
Hagen-Wehringhausen, Almanya'nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde, Hagen kentine bağlı idari bölge. Yüzölçümü 5,6 km²'dir. 31 Mayıs 2004 tarihi itibarıyla semt nüfusu 16.609 olarak tespit edilmiştir.
# Hagen-Westerbauer
Hagen-Westerbauer, Almanya'nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde, Hagen kentine bağlı idari bölge. Westerbauer adının Cermen dilinde "wèsa" (olgun, buhar) ve Merkez Almanca lehçesinde "waszszer"den geldiği tahmin edilmekte, Westerbauer'ın kıyısında yer aldığı Ennepe ırmağının bunda etkili olduğu üzerinde durulmaktadır. 13.000 nüfusa sahip bölge, Hagen büyükşehir belediyesi sınırları dahilindeki "Haspe-West"in merkezi yerleşim birimini meydana getirmektedir.
 - YÖNLENDİRME
# Trafalgar Muharebesi
 - YÖNLENDİRME 
Trafalgar Muharebesi, 21 Ekim 1805'te İngiliz donanması ile Fransız ve İspanyol donanmaları arasında, İspanya'nın güneyindeki Trafalgar Burnunun batısında gerçekleşen deniz muharebesi. Muharebe, İngiliz donanmasının kayıpsız zaferi ile sonuçlanmıştır.


## Olayların gelişimi.
15 yıl süren Napolyon Savaşları'nın kaderini etkileyen en önemli muharebelerden biri olan Trafalgar Muharebesi, Fransız ve İspanyol donanmalarının ağır yenilgisi ile sonuçlanmıştır. Fransız ve İspanyol donanmaları toplamda 39 adet olan gemilerinin 22'sini kaybederken Amiral Horatio Nelson kumandasındaki 21 gemilik İngiliz donanması kayıp vermemiştir. Ağır yaralanan Nelson, sonradan ölmüştür.


## Sonuçları.
Bu yenilgi ile Napolyon'un Büyük Britanya'yı işgal hayalleri suya düşmüştür. İngiliz donanması 18. yüzyılda ele geçirdiği deniz hakimiyetini bu zaferle pekiştirmiştir.


## Kültür.
Londra'nın merkezindeki Trafalgar Meydanı ismini bu zaferden almıştır ve meydanın göbeğinde Amiral Nelson'un devasa bir sütun üzerindeki heykeli bulunmaktadır.
# Abdullah Dağıstanî
Abdullah Dağıstânî, (14 Aralık 1891, Ganep, Dağıstan - 30 Eylül 1973, Şam, Suriye), Türk mutasavvıf.
Dağıstan'ın Ganep kazasındaki Kikunu köyünde (Şeyh Şamil'in Gimri köyünün komşusu), gelenekten hekim olan bir ailede doğdu. Babası bir hekim, ağabeyi de Rus ordusunda general rütbeli bir cerrahtı.
1900'lü yıllarda köy halkı Osmanlı İmparatorluğu'na göç etti. Bursa'da bir yıl kadar kaldıktan sonra, Dağıstanlı mülteciler ile birlikte Güneyköy, Yalova'ya (eski Reşâdiye) taşınıp orada kendilerine yeni bir köy inşâ ettiler.
Nakşibendi olan dayısı Şerâfeddîn Dağıstânî tarafından eğitildi ve yetiştirildi. 1910'da Halime Hanım ile evlendi. 1915'te, Çanakkale'de Osmanlı ordusunda savaştı ve ağır yaralandı.
1936 yılında Şerafeddin Dağıstanî'nin vefâtından sonra Mısır'dan başsağlığı dilemek üzere bir heyet Reşâdiye köyüne geldi. Heyette vazifeli bir kişi, Abdullah Dağıstânî'nın kerîmesiyle nikâhlandı ve Abdullah Dağıstânî âilesi ile birlikte Mısır'a taşındı.
Şeyh Abdullah kızının boşanmasından sonra ailesi ile Suriye'ye taşındı. Bir müddet Halep'te kaldıktan sonra Humus'a ve sonunda Şam, Kâsiyûn'a yerleştiler. Orada kendisine bir tekke inşâ edildi.
30 Eylül 1973'te Şam'da öldü ve Kâsîyûn'da inşa edilen türbesine defnedildi.
# Yaşlı istismarı
 - YÖNLENDİRME 
Yaşlı istismarı, güven beklenen bir ilişkide daha yaşlı kişiye zarar ve sıkıntı yaratan, tek ya da ardışık uygunsuz hareketlerdir.
Birkaç tip yaşlı istismarı vardır, başlıcaları:
  - Fiziksel: Vurmak, tokatlamak, yakmak, ittirmek, bağlamak ya da fazla ya da yanlış ilaç vermek gibi örnekler. 
  - Psikolojik: Bağırmak, hakaret etmek, korkutmak, suçlamak, göz ardı etmek ya da aşağılamak gibi örnekler. Sık görülen örneklerden biri de, kişiyi fiziksel ya da mental bir durumu geriktirmemesine rağmen Huzurevine koymak ile tehdit etmektir. 
  - Ekonomik: Yasa dışı ya da izinsiz bir kişinin malinin, parasının, banka/emeklilik hesabının ya da diğer değerli varlıklarının kullanımı (miras değiştirerek istismar eden kişinin kendini eklemesi dahil). Sıklıkla hile yolu ile vekaletname alınarak, para ve malları kullanmak ya da kendi evinden çıkartılma...
  - Cinsel: Kendi rızası olmadan herhangi bir cinsel etkinliğe zorlamak. 
  - İhmal: Kişiyi, yiyecek, giysi, ısınma, temel ilaçlarından veya ihtiyaçlarından mahrum etmek. 
  - Hak istismarı: Mahkemece zihni yetersizlik gösterilmeyen yaşlı kişilerin sivil ve hukuki haklarını yadsımak.
Bu tür istismarı yapan kişiler kontrol ya da otorite pozisyonundaki herhangi bir kişiyi içerebilir; bu aile içinden ya da kurumsal bir kişiden gelebilir. Bu kişi eş, çocuk veya başka bir akraba, arkadaş ya da komşu, gönüllü yardımcı, hizmetçi, sağlık görevlisi, sosyal hizmetler görevlisi veya başka bir etraftaki görevli kişi olabilir. Tipik bir örneği huzurevlerinde ilaçların zorla verilmesidir; hemşirelerin yaşlı hastayı 5 dakika içinde etkisiz hale getirip istemedikleri enjeksiyonu nasıl yaptıklarını şakalaşarak anlatmaları gibi. Genelde insan hakları konusunda incelemeler sık olarak yapılmakla birlikte yaşlılara uygulanan bu durumlar henüz araştırılmamaktadır.
# Mektep
Mektep () ya da mektephane () (Diğer harf çevirileri: "makteb", "mekteb", "maktab"), el-küttab olarak da anılır ( "al-Kottāb "). İlkokul anlamına gelen Arapça sözcüktür. Çocuklara İslami konuları, okuma, yazma ve grameri öğretme önceliği olan bir kurum olsa da diğer pratik ve teorik konularda da eğitim vermiştir. 20. yüzyıla kadar mektepler İslam dünyasında kitlesel eğitimin yegane adresi olmuştur.
Arapçada sadece ilkokul anlamına gelse de, Afganistan'da kullanılan Daricede okul anlamına da gelir. İbn-i Sina da mektep sözcüğünü okul anlamında kullanmıştır. Mektep ya da el- küttab Mısır ve diğer müslüman çoğunluklu ülkelerde eski moda eğitim yeri olarak da bilinir. Bir şeyh yerde oturan bir grup öğrenciyi eğitir. İslam ve Kur'an Arapçası öğretilir. Kur'an'ı ezberlemeye odaklanmıştır. Çağdaş okulların gelişimiyle mekteplerin sayısı azalmıştır.
Çağdaş Arapçada ofis veya kütüphane anlamına da gelmektedir.
# İş yerinde şiddet
İş yerinde şiddet, işçi veya işveren tarafından yol açılan, organizasyon ve çalışanlar için bir tehdit ögesine dönüşen, şiddet ve zorbalık içeren davranışların tümüdür.
Çalışanların istismar edildiği, tehdit veya taciz edildiği, sağlıklarının ve güvenliklerinin riske atıldığı her tür davranış şiddet ögesi olarak görülebilir; bu tanım zarara yönelik potansiyeli olan durumları da kapsar. Sürekli sözel istismar ve tehdit çalışanlarda endişe ve stres yaratır. Şiddet, kalıcı fiziksel zarar veya ölümle de sonuçlabilir.


## Türleri.
  - Fiziksel olmayan şiddet (Gözdağı verme, psikolojik istismar, baskı, tehdit vb.) 
  - Fiziksel şiddet (Yumruklama, tekme atma, itme vb.)
  - Ağır fiziksel şiddet (Silah kullanımı (tabanca, bıçak, eşyalar vb.))
Hangi biçimde olursa olsun şiddet, yönetim ve çalışanlar için üzerinde durulması gereken bir konudur. Örgütsel moralin düşmesi, kuruluş imajının zedelenmesi, yeni çalışanlar bulmakta ve mevcut çalışanları tutmakta yaşanacak zorluklar, organizasyonların iş yerindeki şiddet nedeniyle karşı karşıya kalacakları durumlardan bazılarıdır. Ekstra maliyetlerin ortaya çıkması, sigorta primlerinde artış ve yasal cezalar karşılaşılabilecek parasal yüklerdir.


## Nedenleri.
İş yerinde şiddete başvurma nedenlerinden biri çıkar sağlamaya çalışmaktır. Daha hızlı veya etkin bir iş birliği beklentisi, ilgi veya yalnız bırakılma isteği bunlardan bazılarıdır. Şiddete başvuran kişiler sahip olmadıkları bir şeyin veya -başka bir şekilde yapamadıkları için- bu yolla diğerlerini etkilemenin peşinde olabilirler.
Nedenlerini anlamak, şiddeti azaltmak veya riski düşük tutmak için ilk adımdır.
İş yerinde şiddet çeşitli biçimlerde kendini gösterebilir:
  - Kuruluşla veya çalışanlarıyla ilgisi olmayan kişiler iş yerinden para veya ticari mal çalma amacıyla şiddete başvurabilir veya başka suçlar işleyebilirler.
  - Kuruluşla doğrudan ilgisi olmayan ancak bir çalışanın yakını olan kişiler diğer bir çalışana karşı şiddete başvurabilirler.
  - Kuruluştan ürün veya hizmet almış bir müşteri yaşadığı sorunlar nedeniyle şiddete başvurabilir.
  - Çalışanlar kendilerine veya çalışma arkadaşlarına adil davranılmadığını düşündükleri durumlarda veya çıkar amacıyla şiddete başvurabilirler.
# USS George Washington (SSBN-598)
USS "George Washington" (SSBN-598), Dünyanın ilk nükleer balistik füze taşıyan FBM sınıfı denizaltısıdır. Amerikan Deniz Kuvvetleri'nde Aralık 1959'da hizmete alınmıştır. SSBN, Nükleer Kıtalararası Dalgıç Gemi anlamına gelen Ship Submersible Ballistic Nuclear'in kısaltmasıdır.
SSBN-598, 1980'li yıllarda temel özelliği olan balistik füzelerinden arındırılmış, yeni silah yapısı ile saldırı tipi denizaltıya dönüştürülmüştür.


## İmalatcı firmalar.
  - Ana Yüklenici : General Dynamics Electric Boat Division
  - Diğer Firmalar: Newport News Shipbuilding, Mare Island, Portsmouth Naval Shipyard


## Güç ünitesi.
1959 yılında S5W tipi Su Basıncı Korumalı olarak imal edilmiş nükleer bir reaktör kullanılmaktadır.
SSBN-598 reaktörü 2 türbini besleyerek 15.000 shp güç üretmektedir. SSBN-598, bu gücü tek şafta verir.


## Özellikler.
  - Uzunluk :381.6 feet 
  - Yükselklik 33 feet: 10.058 metre
  - Hız
Su Yüzeyi : 
Su Altı : 25 knot
  - Silahlar:16 Tüp
6 Tüp : Torpido
  - Ağırlıklar
En Az: 5.400 ton
Su Yüzeyi: 5.959-6.019 ton
Su Altı: 6.709-6.888 ton
# Giuseppe Gioacchino Belli
Giuseppe Gioachino Belli, tam ismi ile "Giuseppe Francesco Antonio Maria Gioachino Raimondo", (d. 7 Eylül 1791, Roma - ö. 21 Aralık 1863), Romalı şairdir.


## Hayatı.
Giuseppe Gioacchino, Roma'da bir burjuva ailesinde doğdu. Papalık yazmanı olan babasının görevi nedeniyle ailesiyle birlikte Civitavecchia adlı şehre gitti. Babası koleradan ölünce annesi ve iki kardeşiyle birlikte Roma'ya dönen Belli, Corso Sokak'ta yaşamaya başladı. Yazılığı ilk yıllarında Belli, şair ve arkadaşı Francesco Spada'nın öğütlerini dinleyerek, eserlerini İtalyanca yazıyordu.
1816 yılında Belli, bir süre için fakirlikte yazınla uğraşarak, Maria Conti adlı, ondan çok daha yaşlı olan zengin kadınla evlendi. Bu evlenmeden sonra Belli, maddi sorunlardan merak hiç etmeden yazmaya sürdürebildi. Çiftin, 1824 yılında doğmuş olan, Çiro adlı bir çocuğu vardı. Belli, Kuzey ve Orta İtalya boyunca birkaç defa seyahat ediyordu. Orada, Fransız Aydınlatmanın etkilediği, Roma'da kesinlikle yok olan daha gelişmiş edebi çevreyle tanışmıştır.
Papalığa eleştiri açısına rağmen, Belli'nin siyasi görüşü bütün ömrü süresince tutucu kaldı. Mesela, bir halk isyanından sonra 1849 yılında Roma Cumhuriyeti kurulurken, Belli, Papa'nın tarafını hemen aldı.
Belli, 1863 yılında Roma'da geçirdiği felçten dolayı ölmüştür.
 - YÖNLENDİRME
# Los Ángeles, Şili
Los Angeles (İsp. "Melekler"), Şili'de bir şehir. Nüfusu 125.431 kişi olup (2005) Bío-Bío Bölgesi'nde yer alır.


## Coğrafya ve iklim.
Şehir yaklaşık olarak, Chillán'ın 110 km ve Bio-Bio Bölgesi'nin başkenti Concepción'un 130 km güneyinde bulunur. Yazları çok sıcak geçerken, geceler görece serindir. Şehrin güneyinden itibaren Şili'nin daha çok yağmur alan bölgeleri başlar.


## Tarihçe.
Los Angeles 20 Mart 1739 tarihinde Vali José Manso de Velasco tarafından Mapuçelere karşı kale olarak kurulur.
Bio-Bio Nehri, uzun süre ispanyolların egemenlik alanıyla Mapuçeler arasında sınır oluşturmuştur.
1960 yılındaki Valdivia Depremi'nde şehrin %70'i hasara uğramıştır.


## Görülmeye değer yerler.
Treking severler tarafından tercih edilen bir bölgedir. Çevredeki en önemli unsur 30 – 40 m yükseklikteki "Salto del Laja" şelalesidir. Andlar'a buradan turlar düzenlenir. 2895 metre yükseklikte Antuco Volkanı şehrin yaklaşık 90 km doğusundadır. Burada kış mevsiminde kullanılan basit kayak pistleri bulunur.
Bio-bio Nehri ve milli park Laguna del Laja, birçok gezi imkânı sunar. 116 km² alana sahip milli park, servi ormanları ile kaplıdır. Burada vizcacha (bir Chinchilla türü), kondor ve puma gibi pek çok hayvan türü bulunur.
Şehirde "Museo de la Alta Frontera" isminde Mapuche tarihi ve onların ispanyol yerleşimleri ile yaptığı savaş ile ilgili bir müze vardır.
Los Angeles'in kendisi özel bir turistik alan olmayıp, ancak çevreye yapılan seyahatlerin çıkış noktasıdır.


## Ekonomi.
Çevresinde orman endüstrisi ağırlık kazanmışken, şehir bir endüstri merkezidir. Los Angeles, Panamerikan Karayolu yakınlarında bulunur.
# Nevzat Kasman
Emine Nevzat Kasman (4 Mayıs 1913 - 11 Nisan 2007, İstanbul), Türk ressam, heykeltıraş, modacı, kompozitör.


## Hayatı.
Girit göçmeni bir babanın ve Yunan bir annenin kızı olarak İstanbul'da doğdu. Babası ilk Türk ticaret gazetesini çıkaran aynı zamanda bir ressam olan Mustafa Kazım Kavur'dur. Çocuk yaşta babasının etkisiyle resim yapmaya başladı. Okula gitmeyip evde eğitim alıyor olmasına rağmen, İbrahim Çallı'nın ısrarıyla Sanayi-i Nefise Mektebi'ne (Güzel Sanatlar Akademisine) ikinci sınıftan girdi ve İbrahim Çallı'nın öğrencisi olarak orada yetişti. Akademide heykel ve seramik dersleri de aldı.
İlerleyen yıllarda Paris'e giderek orada çalıştı. Paris gezilerinden birinde Christian Dior'un model çizimlerini alarak Türkiye'ye getirdi ve o dönem Türkiye'de mevcut olan Fengara, Stangali gibi Rum terzilere bu modelleri satmaya başladı. Bu iş Kasman'ın önünde yeni bir yol açtı ve kendi modellerini çizme yoluna gitti. İstanbul'da ilk kez bir Türk terzihanesi kurdu. ""Patron Nevzat" adında model ve couture üretti. Bir yandan resim çalışmalarına devam etti. "Kadınlar Birliği"'nin bir üyesi olarak Paris'te sergilere katıldı; Müze Goblen'de yapılan bir yarışmada birinciliğe ve "Paris'in Horozu" ödülüne layık görüldü.
60'lı yılların başında Heykeltıraş Nusret Suman ile Madame Tussaud müzesinin Türk versiyonunu, "Mumdan Adamlar"" galerisi adı altında kurmaya çalıştı fakat teknik imkânsızlıklar dolayısıyla bu proje hayata geçemedi. (Bu proje için hazırlanmış olan mum heykellerden bazıları şu anda Harbiye Askeri Müzesi'nde sergilenmektedir). Nevzat Hanım resim ve heykel çalışmalarına sonraki yıllarda da devam etti. Bir dönem soyut çalışmalara yöneldiyse de daha çok kendi modern tekniğiyle portreler, peyzajlar, natürmortlar yaptı.
Aynı zamanda bir piyano ustası olan Nevzat Kasman'ın 30'lu yıllarda plağa alınmış beş adet tangosu vardır. Senkoplu modern tangoları sebebiyle Atatürk'ün takdirlerini kazanmıştır.
Vedat Kasman'la yaptığı tek evliliğinden kızı tiyatro sanatçısı Ayla Algan doğmuştur. Nevzat Kasman 2007 yılında yaşamını yitirdi.
# Fütüristik
 - YÖNLENDİRME 
Futuristik, kendi zamanına göre ileriyi öngörebilen, ilerici-modern çizgiler taşıyan demektir. Latin dillerindeki "futur", "futura" kelimelerinden gelir.
Mimarlıkta ve tasarımda kullanılan bir terimdir. Ayrıca çağın ötesinde düşünceleri olan filozofların düşünceleri için de kullanılır.
# ß
Latin alfabesiẞß harfi
ẞ
ß
ẞ
ß
ẞ, ß (Almanca: scharfes S veya Eszett -), Almancada kullanılan bir harftir. Adından da anlaşılacağı gibi, Eszett harfi, eski Almanca matbu harflerinden S (ſ) ile Z (ʒ) harflerinin bitişik yazılmasıyla oluşan, sert okunması gerekten bir harf ikilisinin (ſʒ) zamanla tek bir harfe dönüşmesiyle ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla Yunan alfabesinin bir harfi olan β (beta) ile ne seste, ne de köken açısından hiçbir bağlantısı yoktur.
Almancanın gelişiminde bu harfin kullanımında daima değişiklikler olmuş, en son 1996 yılında başlatılan yazım kuralları reformu sonucu 'ß' harfinin kullanımı ile ilgili benimsenen kural şöyledir:
Sert okunan ve daha önce 'ss' ya da 'ß' ile yazılan kelimeler söz konusu olduğunda, bu harfler ya da harfin bulunduğu hecenin ünlüsü hızlı okunuyorsa, 'ss', yavaş okunuyorsa 'ß' yazılır. Örnek: 'Straße' (sokak), 'Fass' (fıçı) (1996'dan önce Faß yazılırdı). Ayrıca Türkçe 'ki' anlamına gelen eski yazılışıyla 'daß' edatı artık daima 'dass' yazılır, aynı kurala uygun olarak. İsviçre Almancasında, Almanya'nın benimsediği bu kuraldan ayrılarak, 'ß' kullanımı tamamen kaldırıldı.
Türkçe klâvyelerde tuş kombinasyonu alt+0223 ya da Alt gr + s'dir.


### ẞ Harfi.
"ß" harfi hiçbir Almanca sözcüğün başında yer almaz, bu yüzden "ß" harfi için uzun süre büyük bir yazılış şekli gereksiz görülmüştü. Ama bir kelime sadece büyük harfler ile yazıldığında zamanla sorunlar ortaya çıkabildiği için, en sonunda 29 Haziran 2017 yılında, Alman Yazı Denetim Konseyi'nin aldığı yeni karar ile "ẞ" harfi Alman alfabesine eklenmiştir. Bir kelime sadece büyük harflerle yazıldığında, "ß" harfi yerine kullanılan "SS" nin yerine artık "ẞ" harfi de kullanılabilir durumuna geldi. Örneğin sokak anlamına gelen "Straße" nin STRASSE veya STRAẞE olarak yazılması gibi.
# İrade
İrade ya da istenç, belirli bir yapabilme gücünü ya da itici gücün varlığını belirtmek için kullanılır.
Buna bağlı olarak birkaç yönden istenç kavramını belirtmek gerekir: İlk olarak, istencin, özgürlüğü de kendinde barındıran bir "isteme durumu" olarak tarif edilmesi söz konusudur. Öte yandan bir "bilinç yetisi" olarak da belirtilir. Buna göre tasarımlarımız ve görüşlerimiz üzerinde bilinçli bir seçme ve karar verme yeteneğimiz söz konusudur. Bir başka anlamda ise, istenç, duygulanımlardan bağımsız olarak, salt akla dayalı bir isteme durumunun mümkün olduğunu var sayar; yani her tür isteme ve eylemliliklerimizi rasyonel olarak belirleyebiliriz önermesini dile getirir. Bunun yanı sıra istenilen şeyi fiilen yapabilme ve bir kararı yerine getirebilme yeteneği ya da gücü de istenç kavramının içeriğinde yer alır. Son olarak, bütün bu tanımları içerecek şekilde, istenç, dünyanın ya da yaşamın, hem rasyonel hem de özgür bir şekilde gerçekleşmesi olarak bilinip tanımlanabilir.
İstencin, bazı bakımlardan, özgür irade olarak anlaşılması söz konusudur. Felsefe akımı olarak istenççilik, burada belirtilen istenç kavramının anlam katmanlarını içererek meydana gelmiştir.
# Mehmet Çapan
Mehmet Çapan, Memed Çapan veya "Mem" (d. 15 Mart 1945, Mazgirt), Zaza kökenli Türk halk ozanı. Kendine has türküleri okuma tarzıyla hem Zazaca hem de Türkçe söylediği türkülerle yeni bir akım başlatmıştır.
Mehmet Çapan, Ruhi Su'nun 70'li yıllarda kurmuş olduğu Dostlar Korosu'nda yer almış olan Sümeyra, Hasan Yükselir ile birlikte en önemli öğrencilerinden birisidir. Ruhi Su tarzında fakat kendi yorumunu da katarak söylediği türkülerle birçok festivallere katılmıştır. Ayrıca kendisine ait olan çok ünlü Zazaca besteleri vardır. Örneğin "Düzgün Baba" veya "Daye Daye" türküleri. Son albümü Türkiye'de Etno Müzik tarafından çıkarılan ve tamamen Zazaca türkülerin yer aldığı "Laç Deresi Destanı-Destana Deré Laçi" adlı albümüdür.
İlkokul öğretmenliği okuyan Çapan, eşi Emine ile de okulda tanıştı. Daha sonra evlendiler ve 2 çocukları oldu. Ancak geçim derdi ve anlaşmazlıklar nedeniyle boşandılar. 1986 yılında Yunanistan'a gitti. 3 yıl kadar burada inşaatlarda çalıştı. Daha sonra Almanya'ya geçti. Stuttgart'a bağlı bir belediyede park ve bahçe işlerinde işe başladı. Müzik tutkusundan vazgeçmeyen Çapan, Almanya'da müzik okuluna başvurur. Çapan uzun yıllardan beri Almanya'da yaşamaktadır.
# Guaraníler
Guaraníler, Güney Amerika'da yaşayan yerli topluluğudur, ayrıca Guaraní dili de bulunmaktadır.
Çoğunlukla Paraguay, Uruguay'da, yer yer de Arjantin, Brezilya ile Bolivya'nın bazı bölgelerinde yaşarlar.
Guaraniler bölgeye gelen ilk Avrupalı yerleşimcilerin karşılaştıkları Güney Amerika uygarlığının bir bölümü olan geniş tupí-guaraní kültür-dil topluluğunun bir parçasını oluştururlar.
'Jaguar', 'toucan' gibi İngilizce sözcüklerin kökeni Guarani diline dayanır.
1600'lü yılların başında, bölgeye Hristiyan misyonerlerin gelmesiyle (Cizvitler), ABD'deki yerlilerin başlarına gelenlerin benzeri, Guaranilerin de başına gelmiştir. Roland Joffe'nin 1986 yapımı filmi "The Mission", Guaraniler ve onlar üzerine misyonerler ile Portekizliler arasında geçen çekişmeleri konu alır. Filmde geçen olaylar düş ürünü olsa da, geçmişte Avrupalıların Guaranilere yaptıkları ile benzeşir.
# Operadaki Hayalet
Operadaki Hayalet (), Fransız yazar Gaston Leroux'nun bir romanı. 23 Eylül 1909 ile 8 Ocak 1910 arasında "Le Gaulois" gazetesinde tefrika halinde yayımlandıktan sonra Mart 1910'da Pierre Lafitte tarafından kitap olarak basıldı. Roman, kısmen, 19. yüzyılda Paris Operası'nda yaşanan bazı olaylara ve Carl Maria von Weber'ın 1841'da sahnelenen "Der Freischütz" operasında eski bir bale öğrencisinin iskeletinin kullanıldığı efsanesine dayanır. Çok sayıda sahne ve film uyarlaması bulunmasına rağmen, en ünlüleri Lon Chaney'in oynadığı 1925 yapımı film ve Andrew Lloyd Webber'ın 1986'da ilk kez sahnelenen müzikalidir.
# The Phantom of the Opera (müzikal, 1986)
The Phantom of the Opera (Türkçe: Operadaki Hayalet), Fransız yazar Gaston Leroux'ın aynı adlı romanından uyarlanan bir müzikaldir. Sahneye konulan ilk Operadaki Hayalet müzikali (Andrew Lloyd Webber) 1986'da yılın sanat olayı olmuştu.
Operadaki Hayalet'in bir opera eseri olduğu sıkça düşülen bir yanılgı olmasına karşın, "Operadaki Hayalet" bir müzikaldir, fakat hikâye bir opera binasında geçer.
# The Phantom of the Opera (film müziği albümü)
Operadaki Hayalet ("Le Fantôme de L'Opéra"), Gaston Leroux'un yazdığı bir eserdir. Gotik bir roman kabul edilir.
Andrew Lloyd Webber tarafından müzikali yapılmış (bkz. Operadaki Hayalet (müzikal 1986))
ve beyazperdeye uyarlanmıştır. (bkz. Operadaki Hayalet (2004 film))
# Fi
Fi (Φ φ) (Yunanca:Φι, "Fi"), Yunan alfabesinin yirmibirinci harfidir. Harfin kökeni tam olarak bilinmemektedir. Eski Yunancadaki kopa'dan geldiği düşünülmektedir. Türkçedeki F sesi gibi sesletilir. Fakat Yunancada "f" sesini veren bir başka harf bileşiği daha vardır; bu nedenle sık kullanılan bir harf değildir.


## Örnekler.
Φασόλι (fasoli) = Fasulye
Φιστίκι (fistiki) = Fıstık
Φανέλα (fanela) = Fanila
Φουντούκι (funduki) = Fındık
Φωτογραφία (fotografia) = Fotoğraf
# Serfiçe
Serfiçe, Serfice veya Serfiğe (Yunanca: Σέρβια "Servia"), Yunanistan'ın orta kesiminde bir kasaba. Batı Makedonya'daki Kozana ili'nin bir parçasıdır ve Kozana şehrinin yakınlarındadır.
Osmanlı İmparatorluğu'nda Manastır merkezinde bulunan Rumeli Vilayeti'ne bağlı sancak statüsündeki yerleşim yeri olmuştur. Kayılar kazası bir dönem buraya bağlı idi.
# Taf
Taf (Τ τ) (Yunanca: Ταυ, "Taf"), Yunan alfabesinin on dokuzuncu harfidir. Türkçedeki /t/ sesine denk gelir. Türkçe transkripsiyonlarda aynı yazılmasına karşın Θθ harfi ile karıştırılmamalıdır.
Yunan alfabesindeki Taf, Fenike alfabesindeki tav harfinden gelmektedir.


## Örnekler.
Τουρκία (Tourkia) = Türkiye
τουφέκι (tufeki) = Tüfek
τενεκές (tenekes) = Teneke
τέσσερα (téssera) = 4 (sayı)
τόπι (topi) = Top
τουρσί (tursi) = Turşu
τηλέφωνο (tilefono) = Telefon
τεχνολογία (technologia) = Teknoloji
# Sigma
 - YÖNLENDİRME 
Sigma (Σ, σ, ς) (Yunanca: Σίγμα, "Sigma") Yunan alfabesinin on sekizinci harfidir. Fenike alfabesinin shin harfinden gelmektedir. Diğer harflerden farklı olarak kelimenin sonunda, başındaki ve ortasındaki hâlinden daha farklı yazılır. Kelime ortasında ve başında (küçük harfte) σ, sonunda ise ς olarak yazılır; büyük harf düzeninde her ikisi de Σ olarak yazılır. Türkçedeki S sesi gibidir. Fakat kendinden sonra Ββ, Υυ, Δδ, Λλ, Μμ, Νν, Ρρ harflerinden biri gelirse, ses Z'ye dönüşür, yani yazılışta "s", okunuşta "z" olur.


## Sigmanın matematiksel gösterimi.
Sigma, matematikte genellikle uzun ardışık sayıların toplamını ifade etmek için kullanılan bir kısaltmadır. Sigma, bazen fizikte de kullanılmaktadır. Fizikte ve matematikte anlamı "toplam"dır.


### Örnek.
1+2+3+4+5+...18 gibi ardışık sayıların toplamı istenildiği zaman tek tek toplamak yerine toplamlarını ifade eden sigma işareti kullanılır.
∑_k=1^18(k)=1+2+3+4+...18
∑_k=1^18(k) şeklinde gösterilir.


### Sigmanın fizikteki kullanımı.
Fizikteki kullanım, genellikle sorularda ortaya çıkar. Toplam demektir.
∑M burada sigmanın kullanım nedeni toplam momenti (tork) istemektir.


## Örnekler.
σακατεύω (sakatévo) = Sakatlamak
σόμπα (sóba) = Soba
σαζάνι (sazáni) = Sazan
σαράφης (saráfis) = Sarraf
σαπούνι (sapúni) = Sabun
σοσιαλισμός (sosialismós) = Sosyalizm
Σουηδία (Souiđia) = İsveç
# Ro
Ro (Ρ ρ) (Yunanca:Pω, "Ro"), Yunan alfabesinin on yedinci harfidir. Fenike alfabesinin resh harfinden köken alır. Şekil olarak Latin harfi olan Pp'ye benzese de Yunan Ro'su, Türkçedeki R sesine karşılık gelir. Hatta Türkçedekinden biraz daha sert bir "R" olduğu söylenebilir.


## Örnekler.
ρεζίλης (rezilis) = Rezil
ρετσίνι (reçini) = Reçine
ρακί (raki) = Rakı
Ρώμη (Romi) = Roma
Ρωσία (Rosia) = Rusya
# Lamda
Lambda (Λ λ) (Yunanca: Λάμδα, "Lamða"), Yunan alfabesinin 11. harfidir. Fenike alfabesi'ndeki lamed harfinden gelmektedir. İnce /l/ sesine denk gelir. Kimyada radyoaktif bozunumu temsil eder. Radyoaktif bir maddenin etkisinin yarıya iniş süresini belirtmek için kullanılır. Bunun dışında lambda harfi, Spartalıların sembolü olarak kabul ediliyordu. Bunun sebebi antik Yunanistan'da Sparta'nın kendilerini "Lakedaimonlar" olarak adlandırmalarıydı. Aynı zamanda oyun yapım şirketi Valve'nin oyunu Half Life oyun serisinin amblemidir.


## Örnekler.
λάχανο (laħano) = Lahana
λεκές (lekes) = Leké
λάστιχο (lastiħo) = Lastik
λαβράκι (lavraki) = Levrek
λάμπα (lamba) = Lamba
# Doçent
Doçentlik, bir üniversite akademik ünvanı olup doktor ile profesör arasında yer almaktadır.
Doçent olabilmek için, adayın doktora ya da tıpta uzmanlık derecesi alındıktan sonra kişinin lisansüstü çalışmalarına bağımlı kalmadan çalışma yapabildiğini ispat etmesi gerekir. Bu nedenle yılda iki defa Üniversitelerarası Kurul Başkanlığınca doçentlik sınavı açılmakta ve 3 ya da 5 kişiden oluşan jüri üyelerince adayın yaptığı çalışmalar incelenmektedir. Genelde branşa göre belirlenen asgari koşullar bulunmakta ve juri üyeleri tarafından bu koşulların sağlanıp sağlanmadığı öncelikli olarak kontrol edilmektedir.
# İota
İota veya Iota (Ι ι) (Yunanca: Ιώτα, "İota") Yunan alfabesinin dokuzuncu harfidir. Fenike alfabesi'nin yodh harfinden gelmektedir. Türkçedeki I ı harflerine benzese de Yunancada /i/ sesini veren üç harften biridir. Yunan dilinde Türkçe /ı/ sesi (Kapalı arka düz ünlü) yoktur.


## Örnekler.
  - ιδέα (idea) = ide, fikir
  - Ιράν (iran) = İran
  - Ιράκ (irak) = Irak
# Kappa
Kappa (Κ κ) (), Yunan alfabesinin onuncu harfidir. Fenike alfabesinin kaph harfinden gelmektedir. Türkçedeki Kk sesine denk gelir. Kendinden önce Γγ geldiği takdirde değişik şekilde okunabilir. Cümle içinde bulunduğu yere göre "g" ya da "ng" olarak okunur.


## Örnekler.
  - κάλφας (kalfas) = Kalfa
  - καπλαμάς (kaplamas) = Kaplama
  - καρπούζι (karpuzi) = Karpuz
  - κασκόλ (kaskol) = Kaşkol
  - κιμάς (kimas) = Kıyma
  - Κίνα (Kina) = Çin
  - Αργκό (argo)
  - Παγκράτι (pangrati)
# Öğretim yardımcısı
Öğretim yardımcısı; öğretim görevlileri, araştırma görevlileri (üniversite asistanları), okutmanlara, çevirmenlere (tercüman) ve uzmanlara verilen isim.
  - Öğretim görevlisi  atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularının eğitim - öğretim ve uygulamaları için görevlendirilen, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma ve eserleri ile tanınmış kişilerdir.
  - Araştırma görevlisi (Üniversite asistanı), asistanlık yönetmeliğine göre seçilir. Başlangıçta asil olarak tayin edilmeyen asistanlar, bu tarihten bir yıl sonra asil kadroya geçerler. Gerekli görülenlerin adaylık süresi bir yıl daha uzatılabilir. Asistanlar, asaletlerinin onanmasından itibaren 4 yıl içinde uzmanlıklarını ve altı yıl içinde doktoralarını vermek zorundadırlar. Bu süre içinde doktor veya uzman olamayan asistanların görevlerine devam edip etmemelerine, kürsü profesörünün teklifi üzerine profesörler kurulu karar verir. Asistanların üniversite dışında herhangi bir işte çalışmaları yasaktır. Kendilerine belirli miktarda üniversite tazminatı ödenir. Asistanlar, yanlarında çalıştıkları profesör veya doçentlerin gerekli göreceği öğretim ve uygulamalarda hazır bulunmak, kendilerine konularıyla ilgili olarak verilecek işleri zamanında ve düzenli olarak yapmak, öğrencilerin çalışma ve uygulamalarına yardım etmek işleriyle görevlidirler.
  - Okutman  dil dersleri vermek, eski dilde yazılmış metinleri çözümlemek gibi asıl öğretime yardımcı işlerle uğraşır. Fakülte yönetim kurullarının teklifi ve rektörün onayıyla tayin edilirler.
  - Uzman  laboratuvarlarda, kütüphanelerde, enstitülerde ve atölyelerde öğretimle doğrudan doğruya veya dolayısıyla ilgili, özel bir bilgiye ihtiyaç gösteren işlerle görevlidir. Fakülte veya fakültelere bağlı çalışacaklarsa, fakülte yönetim kurulunun teklifi ve rektörün onayıyla tayin edilirler.
  - Çevirmen (Tercüman), yazılı veya sözlü tercüme işlerinde sürekli veya geçici olarak görevlendirilir. Bunların tayini, uzmanların tayinindeki usule göre yapılır.
# Okutman
Okutman, üniversitelerde dil dersleri vermek, eski dilde yazılmış metinleri çözümlemek gibi asıl öğretime yardımcı işlerle uğraşır. Fakülte yönetim kurullarının teklifi ve rektörün onayıyla tayin edilirler.
 - YÖNLENDİRME
# Araştırma görevlisi
Araştırma görevlisi (arş. gör., "eskiden" "asistan") yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim yardımcısı. Başlangıçta asil olarak tayin edilmeyen asistanlar, bu tarihten bir yıl sonra asil kadroya geçerler. Gerekli görülenlerin adaylık süresi bir yıl daha uzatılabilir. Asistanlar, asaletlerinin onanmasından itibaren 4 yıl içinde uzmanlıklarını ve altı yıl içinde doktoralarını vermek zorundadırlar. Bu süre içinde doktor veya uzman olamayan asistanların görevlerine devam edip etmemelerine, kürsü profesörünün teklifi üzerine profesörler kurulu karar verir. Asistanların üniversite dışında herhangi bir işte çalışmaları yasaktır. Kendilerine belirli miktarda üniversite tazminatı ödenir. Asistanlar, yanlarında çalıştıkları profesör veya doçentlerin gerekli göreceği öğretim ve uygulamalarda hazır bulunmak, kendilerine konularıyla ilgili olarak verilecek işleri zamanında ve düzenli olarak yapmak, öğrencilerin çalışma ve uygulamalarına yardım etmek işleriyle görevlidirler.
# Guaraní alfabesi
Guaraní alfabesi (achegety) daha çok Paraguay ve çevresindeki ülkelerde konuşulan Guaraní dilini yazmak için kullanılan fonetik yazı sistemidir. 33 harften oluşmuştur, sırası ile:
"A", "E", "I", "O", "U", "Y" harflerinden oluşan altı harf seslileri gösterir; tilde biçimleri genizsel biçimleridir. Kesme işareti " ' " ("puso" olarak adlandırılır), gırtlaksal duruşu belirtir. Diğer harflerin tümü ("Ñ", "G̃" ve digraflar dahil) sessizdir.
B, C ve D Latin harfleri sadece digrafların bir parçası olarak kullanılır, bunun yanında F, Q, W, X ve Z harfleri hiç kullanılmaz. "L" harfi ve "RR" digrafı sadece İspanyolcadan alınan kelimelerde, İspanyolca fonolojisinden etkilenen kelimelerde veya sözlü olmayan yansımalarda kullanılır. "LL" digrafı Guaraní'de kullanılmaz.
"E", "I", "U", "Y" ve "G" harflerinin tildeli biçimleri ISO Latin-1 fontlarında yoktur ve tilde-"G" harfi Unicode'da bile yoktur. Dijital ortamda bu gliflerin mümkün olmadığı durumlarda, tilde genellikle karakterin sonuna eklenir ("E~", "I~", "U~", "Y~", "G~") veya yerine bir inceltme işareti kullanılır ("Ê", "Î", "Û", "Ŷ", "Ĝ").
Tiz aksan ayıranı "´" stresi ("muanduhe") belirtmek için kullanılır. Uygulandığından stres son heceye uygulanır: "syva" [sy'va] ("alın"), "áva" ['ava] ("saç"), "tata" [ta'ta] ("ateş"), "tái" [taj] ("biberli").


## Tarih.
Amerika'nın 15. yüzyıldaki İspanyol Fethi'ne kadar, Guaranílerin yazım sistemleri yoktu. Guaraní dilinde yazılmış ilk metinler Cizvit misyonerleri tarafından Latin alfabesi kullanılarak yazılmıştır. Rahip Antonio Ruíz de Montoya diğerleri arasında "Tesoro de la lengua guaraní" (Guaraní-İspanyolca sözlük, 1639'da basılmış) ve "Arte y bocabvlario de la lengua guaraní" (dilbilgisi özeti ve sözlüğü, 1722'de basılmış) kitapları ile dili belgelemiştir.
Bu kitaplardaki alfabe ve yazımlar tutarsız ve çağdaşlarından büyük ölçüde farklıdırlar. 1867'de Paraguay başkanı Mariscal Francisco Solano López, yazı düzenini düzenlemek için bir yazı topluluğunu toplamıştır fakat bu çabası başarısız olmuştur.
Yazı 1950'de Reinaldo Decoud Larrosa'nun girişimleri ile Montevideo'da Guaraní Dil Kongre'sinde şu anki hali ile standartlaştırılmıştır. Standartlar Uluslararası Fonetik Alfabesi'nin yazımından etkilenmiştir ve Paraguay'da şu anda kullanılmaktadır.
Bununlar beraber, hâlâ okuryazarlar arasında standartın detayları ile ilgili anlaşmazlıklar vardır. Bazıları "CH" digrafının "X" ile değiştirilmesi gerektiğini düşünmektedir ve "G"-tilde harfinin düz "G" ile değiştirilmesini ve tildenin bitişik sesliye eklenmesi gerektiğini düşünmektedirler.
Guaraní adı "achegety" "a-che-ge" (ilk üç harfin adı) ve "gruplama", "topluluk" anlamına gelen "ty" kelimelerin yeni ifadesidir.
# Fotoototrof bakteri
Fotoototrof bakteri, fotosentez yoluyla kendi besinini üretebilen bakteri.
Fotoototrof bitkilerden farkı klorofillerinin kloroplastın içinde değil sitoplazmada bulunması ve H (hidrojen kaynağı olarak) H2O (su) yerine H2S (hidrojen sülfür) veya sadece H (hidrojen) kullanmalarıdır. Enerji kaynağı olarak güneşi kullanırlar.
# Süksesyon
Süksesyon, belli bir zaman diliminde ekolojik topluluğun tür yapısındaki değişim sürecidir. Süksesyon, on yıl (örn. orman yangını sonrası) veya bir türün tükenmesine bağlı olarak milyonlarca yıl sürebilir. Süksesyon başlangıç noktasına bağlı olarak “Primer süksesyon” veya “Sekonder süksesyon” olarak adlandırılır.


## Süksesyonun evreleri.
  - Nudasyon
  - Göç
  - Yerleşme
 - Rekabet
  - Reaksiyon
  - Son evre (klimaks)


## Süksesyonun türleri.
### Primer süksesyon.
Ekolojik topluluk tarafından daha önce işgal edilmemiş bölgenin kolonizasyona bağlı olarak art arda gelen dinamiklere primer süksesyon adı verilir. Örnek olarak yeni açığa çıkmış kaya veya kum yüzeyler, lav akıntıları ve yeni açığa çıkmış buzul fayanslar verilebilir. Ekolojik niş olarak baskın türdeki değişim olarak tanımlanabilir. Aşağıda primer süksesyon örnekleri bulunmaktadır.


#### Karasal (kurak) bitki gelişimi (primer süksesyon).
  - Kabuksu liken safhası
  - Yapraksı liken safhası
  - Yosun safhası
  - Otsu safha
  - Klimaks vejetasyon safhası (klimaks mera safhası)


#### Su içi (sulu) bitki gelişimi (primer süksesyon).
  - Su içi safhası
  - Yüzme safhası
  - Bataklık safhası
  - Çayır safhası
  - Klimaks safha (klimaks ağaç safhası)


### Sekonder süksesyon.
Bölgedeki topluluğun yok olmasıyla art arda gelen dinamiklere sekonder süksesyon adı verilir. Aşağıda bir sekonder süksesyon örneği bulunmaktadır:
  - Durağan bir yaprak döken orman topluluğu mevcut
  - Yangın ormana zarar verir
  - Yangın toprak dışındaki bitkileri yok eder
  - Otlar ve diğer otsu bitkiler ağaçlardan önce büyür
  - Küçük bitkiler ve ağaçlar bölgeyi kolonileştirmeye başlar
  - Hızlı büyüyen yaprak dökmeyen ağaçlar dolulukta, gölgeye duyarlı ağaçlar ise arazide gelişir.
  - Kısa ömürlü ve gölgeye toleranssız yaprak dökmeyen ağaçlar, yaprak döken daha uzun ağaçların boylarının uzamasıyla ölür. Ekosistem başladığı yere geri döner.
# Opal
Opal, silis grubundan inorganik madde. Silisin hidratlı ve jelatinli bütün çeşitlerini kapsar.
Opal bir "Kolloid"tir; bileşiminde %3 ile %13 su bulunur(SiO2.nH2O); görünümü yağsı veya camsıdır, kırık yüzeyleri kavkıya benzer. Birçok farklı çeşidi vardır, bunlar arasında en tanınmışı olarak kabul edilen asil Opal taşıdır. Çok güzel yanar-döner parıltılar verdiğinden mücevhercilikte değerli taş olarak kullanılır. En güzel türleri Macaristan'da çıkarılır. Çok çeşitli ve parlak renklerde bulunduğu için alevli opal, pullu opal, şark opali gibi adlar alır. Meksika'da bulunan bir türü ticarette ateş opali, ballı opal, alev opali adıyla bilinir; kırmızı, turuncu ve bazen Yeşilimsi sarı renkte olan bu opal, ateş kırmızısı tonlarında parıltılar yapar.
Diğer opal türleri şunlardır: saydam, yanar-döner, olmayan ve yumrulu yapıda "hiyalin"; bileşimindeki hidrokarbonlar sebebiyle çeşitli renklerde bulunan "çakmak taşı"; yumru veya kabuk şeklinde bulunan "kaşolon"; "hidrofan", "menilit", "gayzerit" veya gayzer silisleri vb.
# Pelikula
Pelikula, Tek hücreli canlılarda hücre zarının altında organik liflerden oluşan çadırımsı yapılar.
Kök ayaklılarda bulunmaz. Canlıya şekil verir turgor patlamasına karşı korur. Kamçılı ve sillilerde destek görevini görür. Endositoz ve ekzositozu engeller. Canlı bir tabakadır. Sil ve kirpik adı verilen uzantıları bulunur. Bazen pelikulanın yapısına kalsiyum ve silisyum gibi minerallerin girmesi sonucu kabuk oluşur. Bir canlıda pelikulanın bulunması o canlının prokaryot olduğunu kanıtlamaz. Çünkü tek hücreli ökaryot canlılarda da vardır.
# Mi (harf)
Mi (Μ μ) (Yunanca:Μι veya Μυ, "Mi") Yunan alfabesinin onikinci harfidir. Fenike alfabesi'nin mem harfinden gelmektedir. Türkçedeki /m/ sesine karşılık gelir. Eğer yanına Ππ harfi gelirse sözcük içinde bulunduğu duruma göre "B" sesi de verebilir.


## Örnekler.
Mαγαζί (magazi) = Mağaza
Mανάβικο (manaviko) = Manav
Mανιτάρι (manitari) = Mantar
Mαραγκός (marangoz) = Marangoz
Mαργαρίνη (margarini) = Margarin
Mιναρές (minares) = Minare
Mπακάλης (bakalis) = Bakkal
Mπαμπάς (babas) = Baba
Mπικίνι (bikini) = Bikini
# Omikron
Omikron (Ο ο) (Yunanca:Όμικρον, "Omikron"), Yunan alfabesinin onbeşinci harfidir. Fenike alfabesi'nin ayin harfinden gelmektedir. Türkçe karşılığı O harfidir. Yunancadaki bir diğer "o" sesine sahip olan Ωω ile karıştırılmamalıdır. Ο harfi yanına υ aldığında diftong yaratır ve "U" olarak sesletilir. "ι" aldığı takdirde de "i" olarak okunur.


## Örnekler.
όπερα (opera) = Opera
οτοστόπ (otostop) = Otostop
# Endositoz
Endositoz, hücrelerin zarlarından geçemeyecek büyüklükteki maddelerin içeri alınma şekli. Enerji gerektiren bir alınımdır. Bakteri ve mantar hücrelerinde hücre duvarı endositozu engeller. Monomerler, hücre zarından geçebilir. Ancak polimer maddeler hücre zarından geçemeyecek kadar büyüktür. Bu maddeleri içeri alırken hücre endositoz yapar. Polimer maddelere örnek olarak nişasta, glikojen ve protein verilebilir. Temelde endositoz iki ana başlıktan oluşur. Bunlar fagositoz ve pinositozdur.


## Fagositoz.
Hücre zarından geçemeyecek kadar büyük katı maddelerin, hücre zarı tarafından yalancı ayak oluşturulduktan sonra organik maddeyi sararak hücrenin içine alınmasıdır. Fagositozda ATP harcanır. Fagositoz yapabilen canlılara örnek olarak amip, öglena ve insan akyuvar hücreleri verilebilir. Hücre çeperine sahip canlılar fagositoz yapamazlar.
Bir hücrenin fagositoz yapma sıralaması şu şekildedir:
  - Fagositoz yapılacak olan molekülün etrafı sarılır ve hücre zarının çıkıntıları sayesinde yalancı ayaklar oluşturulur.
  - Hücre besini koful oluşturarak içeri alır. Bu aşamadan sonra sitoplazmada boş halde bulunan lizozomlar gelip bu koful ile birleşirler.
  - Bu yapıya besin kofulu denir. Lizozom besin kofulundaki maddeyi sindirdikten sonra madde difüzyon ya da aktif taşıma ile hücre içine alınır.
  - Geri kalan artık maddeler ekzositoz, aktif taşıma ya da difüzyon ile dışarı verilir.


## Pinositoz.
Hücre zarından geçemeyecek kadar büyük olan sıvı maddelerin içeri alınma şeklidir. Tıpkı fagositozda olduğu gibi canlı bu alımı yaparken enerji harcar. Fagositozun aksine hücre çeperine sahip canlılar da pinositoz yapabilir.
Bir hücre şu şekilde pinositoz yapmaktadır:
  - Hücre organik besinin etrafını sarar ve hücre zarı içine doğru çökerek organik besinle beraber hücre zarından içeri girer.
  - Koful oluşturulduktan sonra maddeler yine lizozom yardımıyla sindirildikten sonra monomerler hücre sitoplazmasına geçer.
  - Kalan artıklar hücrenin dışına atılır.
# Ksi
Ksi (Ξ ξ) (Yunanca: Ξι, "Ksi"), Yunan alfabesinin on dördüncü harfidir. Fenike alfabesinin samekh harfinden gelmektedir. Ksi harfi, tek bir sesin değil, /k/ ve /s/ seslerinin birleşimini temsil eder. Türkçede bu harfi temsil eden tek bir harf yoktur fakat harf, yazı dilinde bazen kullanılan X (x [iks]) harfiyle ile aynı görevdedir.


## Örnekler.
ταξί (taksi) = taksi
ξαδέλφια (ksadélfia) = kuzenler
Μεξικό (Meksiko) = Meksika
ξύλο (ksýlo) = tahta
εξάνιο (eksánio) = hekzan
# Ni (harf)
Ni (Ν ν) (Yunanca: Νι, "Ni") Yunan alfabesinin on üçüncü harfidir. Fenike Αlfabesi'nin nun harfinden gelmektedir. Türkçedeki N sesine karşılık gelir. Küçük harf olan "ν" Lâtin harfi V ile karıştırılmamalıdır. Yunancadaki "Ν ν" hiçbir zaman genizsi söylenmez, dil ucu ön damağa değdirilerek söylenir. Kendisinden sonra taf (Τ, τ) harfi gelmesi durumunda iki harf birlikte Türkçedeki D harfine benzer bir ses verir.


## Örnekler.
νισαντήρι (nisadiri) Nişadır
νάζι (nazi) = Naz
νάρκισσος (narkisos) = Nergis
ναργιλές (naryiles) = Nargile
Νορβηγία (Norvigia) = Norveç
# Prensa Latina
Prensa Latina, merkez ofisi Havana'da bulunan 1959'da, Küba Devrimi'nden sonra kurulan Latin Amerika haber ajansı. 22 ülkede temsilciliği bulunan ajansın internet sitesi; Rusça, Türkçe, İspanyolca, İngilizce, İtalyanca ve Portekizce yayın yapıyor.
# 1960 Valdivia depremi
1960 Valdivia depremi veya Büyük Şili Depremi, 22 Mayıs 1960 tarihinde tüm zamanların Richter ölçeği ile ölçülmüş en büyük depremi. UTC saat 19.11'de deprem moment magnitüd ölçeği ile 9,5 büyüklüğüne ulaşmış ve Şili'yi vurmuştur. Depremin merkez üssü başkent Santiago, Şili'nin yaklaşık 700 km güneyindeki Valdivia şehridir. Deprem Büyük Okyanus'ta yayılan tsunamiye sebebiyet vermiştir. Tsunami, 10.000 kilometre mesafedeki Hilo, Hawaii ve Güney Afrika'nın sahil bölgelerini tahrip etmiştir. Depremde ölen kişi sayısının 1.000 ila 6.000 civarında olduğu tahmin edilmektedir.
Bu depremin dalgaları yeraltından da yayıldığı için jeofizikçiler için büyük bir anlamı vardır. Bu dalgaların oluşumu ve süresinin ölçülmesi ile yeraltı hakkında birçok bilgiye ulaşılabilmiştir. Bu depremde bir çan gibi vuran yerin titreşimi, bir hafta ölçülebilir düzeyde sürmüştür. Deprem 10 dakika gibi uzun bir süre boyunca devam etmiştir.


## Hasar.
  - Puerto Saavedra tamamen yıkıldı.
  - Puerto Montt'ta binaların %90'ı tahrip oldu.
  - Angol'da binaların %82'si tahrip oldu.
  - Los Angeles'te binaların %70'i tahrip oldu.
  - Talcahuano'da binaların %65'i tahrip oldu.
  - Valdivia'da binaların %40'ı tahrip oldu.
  - Concepción'da 125 kişi öldü, çok sayıda bina tahrip oldu.
# Halil Cibran
Cibran Halil Cibran (; ; 6 Ocak 1883 - 10 Nisan 1931), Lübnan asıllı Amerikalı ressam, şair ve filozoftur.
Cibran, 1883 yılında Osmanlı İmparatorluğu kontrolündeki Cebel-i Lübnan Mutasarrıflığı'nda Maruni bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Ailesi ve kardeşleriyle 1895'te ABD'ye göç etti. Annesi terzi olarak çalışırken Boston şehrinde bir okula başladı. Cibran'ın yaratıcılığını fark eden öğretmeni Cibran'ı fotoğrafçı ve yayıncı F. Holland Day'le tanıştırdı. Cibran, Beyrut'taki Collège de la Sagesse'e kaydolmak için on beş yaşında ailesi tarafından memleketine geri gönderildi.
1904'te, Cibran'ın çizimleri ilk kez Boston'daki Day's stüdyosunda sergilendi ve Arapça ilk kitabı 1905'te New York'ta yayımlandı. Cibran, yeni tanıştığı hayırsever Mary Haskell'in mali yardımıyla 1908'den 1910'a kadar Paris'te sanat okudu. Oradayken, Jön Türk Devrimi'nden sonra Osmanlı İmparatorluğu'nda isyanı destekleyen Suriyeli siyasi düşünürlerle tanıştı; Cibran'ın aynı fikirleri ve aynı zamanda antiklerikalizmi dile getiren bazı yazıları, sonunda Osmanlı yetkilileri tarafından yasaklanacaktı.
Eserleri ve düşünceleri dünya üzerinde geniş yankı uyandırdı. Şiirleri yirmiden fazla dile çevrilmiş olan Cibran aynı zamanda başarılı bir ressam idi. Resimlerinin bazıları günümüzde dünyanın birçok şehrinde sergilenmektedir.
Yaşamının yaklaşık son yirmi yılını ABD'de geçiren yazar, ölümüne kadar kaldığı bu ülkede eserlerini İngilizce de yazmıştır.


## Ermiş.
Cibran Halil Cibran'ın en ünlü eserlerinden biri olan ve ilk kez 1923 yılında basılan Ermiş adlı eseri, toplam 26 adet şiirden oluşan bir karma şiir denemeleri kitabıdır. El Mustafa adındaki bir kahinin 12 sene kaldığı Orphalese şehrinden ayrılıp evine gitmek üzereyken bir grup halk tarafından durdurulması ve ana kahraman ile halk arasında insanlık ve hayatın genel durumu hakkında geçen konuşmalar kitabın kendisini oluşturmaktadır. Cibran'ın bu kitapta El Mustafa adlı şahsa verdiği bu isimle Muhammed'i işaret ettiğini iddia edenler vardır. Fakat kitaptaki metinler çoğunlukla Matta İncili'nin 5. bölümünde yer alan İsa'nın Dağdaki Vaaz'ıyla içerik ve üslup açısından benzerlik ve paralellik gösterir. Yazarın İnsanoğlu İsa adlı kitabındaki çalışmalar da dikkate alınırsa El Mustafa'nın İsa olabileceği iddiaları daha da güç kazanmaktadır.
Ermişin Bahçesi Cibran Halil Cibran'ın Ermiş kitabının devamı niteliğindedir. (Türkçeye çevirisi R.Tanju Sirmen tarafından yapılmıştır. Yayın yılı 1999.)


## Bazı kitapları.
  - Kırık Kanatlar
  - Haberci
  - Gezgin
  - Deli
  - Ermiş
  - Ermişin Bahçesi
  - İnsanoğlu İsa
  - Sözler
  - Dünya Tanrıları
  - Asi Ruhlar
  - Kum ve köpük avare
  - Gönül sırları (derleme)
  - Aforizmalar
  - Tanrı elçisi
  - Lazarus ve Aziz Dostu & Haberci
  - Sus Kalbim
 - YÖNLENDİRME
# Ahrensburg
Ahrensburg, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı kent. 35,3 km² yüz ölçüme sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2020 itibarıyla 34.052 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise km² başına 964 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Michael Sarach tarafından yürütülmektedir.
# Ammersbek
Ammersbek, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 17,71 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu Ağustos 2006 itibarıyla 9199 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise km² başına 509 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Axel Bärendorf tarafından yürütülmektedir.
# Bad Oldesloe
Bad Oldesloe, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı kent. 52,6 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2012 itibarıyla 24.448 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 465 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Tassilo von Bary tarafından yürütülmektedir.
# Bargfeld-Stegen
Bargfeld-Stegen, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 17,81 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 1 Temmuz 2005 itibarıyla 2733 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise km² başına 141 seviyesindedir. Belediye Başkanlığı Andreas Gerckens tarafından yürütülmektedir.
# Bargteheide
Bargteheide, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı kent. 15,38 km² yüz ölçüme sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2012 itibarıyla 15.528 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise km² başına 981 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Henning Görtz tarafından yürütülmektedir.
# Barnitz
Barnitz, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. Nüfusu 2002 itibarıyla 809 olarak tespit edilmiştir.
# Barsbüttel
Barsbüttel, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 24,68 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2004 itibarıyla 12322 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 499 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Arno Kowalski tarafından yürütülmektedir.
# Braak
Braak, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 7,54 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 30 Eylül 2005 itibarıyla 787 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise km² başına 104 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Ortwin Jahnke tarafından yürütülmektedir.
# Brunsbek
Brunsbek, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 16,06 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 27 Aralık 2004 itibarıyla 1,709 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 106 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Olaf Beber tarafından yürütülmektedir.
# Delingsdorf
Delingsdorf, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 8,09 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu Ekim 2006 itibarıyla 2170 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 268 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Randolf Knudsen tarafından yürütülmektedir.
# Elmenhorst, Stormarn
Elmenhorst (Stormarn), Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Steinburg iline bağlı bölge. 14,92 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2002 itibarıyla 2218 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise km² başına 149 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Uwe Preschner tarafından yürütülmektedir.
# Feldhorst
Feldhorst, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 15,48 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2004 itibarıyla 612 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 40 seviyesindedir.
# Glinde
Glinde, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı kent. 11,22 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2004 itibarıyla 16093 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 1.434 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Uwe Rehders tarafından yürütülmektedir.