# Lai Ching-te
Lai Ching-te (; d. 6 Ekim 1959), bilinen adıyla William Lai, Mayıs 2024'ten beri Çin Cumhuriyeti cumhurbaşkanı olarak görev yapan Tayvanlı siyasetçi ve doktordur. Demokratik İlerici Parti'nin cumhurbaşkanlığına gelen üçüncü üyesi olup, selefi de bu partinin üyesi olan ilk cumhurbaşkanıdır. Aynı zamanda, cumhurbaşkanlığı makamına gelen üçüncü cumhurbaşkanı yardımcısı ve bu makama halefiyet yerine seçim yoluyla gelen ilk cumhurbaşkanı yardımcısıdır. 2023'ten beri Demokratik İlerici Parti'nin genel başkanıdır.
Tayvan'ın Taipei Bölgesinde işçi sınıfına mensup bir ailede doğan Lai, Ulusal Tayvan Üniversitesi ve Ulusal Cheng Kung Üniversitesi'nde tıp eğitimi aldıktan sonra, 2003 yılında Harvard Üniversitesi'nden yüksek lisans derecesi aldı. Ulusal Hekim Destek Derneği başkanlığı yaptıktan sonra, 1996 Yasama Yuanı seçimlerine katıldı ve Tainan şehrini temsilen milletvekili seçildi. Dört dönem üst üste Yasama Yuanı üyeliğine seçildikten sonra, 2010 yılında Tainan Belediye Başkanlığına aday oldu. Seçimi kazanan Lai, 2014'te yeniden seçilerek yedi yıl boyunca bu görevi sürdürdü. Eylül 2017'de Cumhurbaşkanı Tsai Ing-wen, Lai'nin görevden ayrılan Lin Chuan'ın yerine başbakan olarak atanacağını duyurdu.
24 Kasım 2018'de Lai, Demokratik İlerici Parti'nin yerel seçimlerde büyük bir yenilgi almasının ardından başbakanlık görevinden ayrılma niyetini açıkladı ve halefi Su Tseng-chang'ın yemin ederek göreve başlamasının ardından 14 Ocak 2019'da görevden ayrıldı. 2019 Demokratik İlerici Parti cumhurbaşkanlığı ön seçimlerinde Tsai Ing-wen'e karşı başarısız bir meydan okuma girişiminde bulundu, ancak 2020 Tayvan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Tsai'nin başkan yardımcısı adayı olarak yer aldı. Lai, Nisan 2023'te partisi tarafından 2024 cumhurbaşkanlığı seçimleri için aday gösterildi ve oyların %40,05'ini alarak seçimi kazandı. 20 Mayıs 2024'te Çin Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı olarak göreve başladı.


## İlk yılları ve eğitimi.
Lai, 6 Ekim 1959'da Taipei'nin kuzeyindeki kırsal bir sahil kasabası olan Wanli'de işçi sınıfından kömür madencisi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Lai'nin babası, 8 Ocak 1960'ta Wanli'deki kömür madenlerinde çalışırken karbonmonoksit zehirlenmesinden öldü. Dul annesi, onu ve beş kardeşini tek ebeveyn olarak büyüttü.
Lai, Yeni Taipei'deki Wanli Ortaokulu'nda eğitim gördü ve şehrin en iyi erkek lisesi olan Taipei Belediyesi Chien Kuo Lisesi'ne (CKHS) kabul edilen ilk öğrenci oldu. CKHS'den mezun olduktan sonra Ulusal Tayvan Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi'ne kaydoldu. Daha sonra Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bölümü'ne geçti ve dört yıllık programdan 1984 yılında Bachelor of Science ile mezun oldu. Lai, lisans öğrencisiyken üniversite masraflarını özel öğretmen olarak çalışarak karşıladı.
Lisans derecesini aldıktan sonra Lai, Çin Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri'ne katıldı ve Kinmen ilçesindeki bir adada görev yaptı. Daha sonra Tainan'daki Ulusal Cheng Kung Üniversitesi'ne girdi ve burada 1991 yılında bakalorya sonrası tıp eğitimi bölümünden tıp diploması aldı. Lai, Ulusal Cheng Kung Üniversitesi'nden mezun olduktan sonra Harvard Üniversitesi'nde ileri eğitimini tamamlamak üzere Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti ve 2003 yılında Harvard Halk Sağlığı Okulu'ndan Halk Sağlığı Yüksek Lisansı (M.P.H.) aldı. Ertesi yıl ABD Dışişleri Bakanlığı'nda misafir akademisyen olarak bulundu. Daha sonra Ulusal Cheng Kung Üniversitesi Hastanesi'nde staj yaptı. Çalışma alanı omurilik hasarıydı ve bu tür yaralanmalar için ulusal danışman olarak görev yaptı.


## Tainan Belediye Başkanı (2010-2017).
2010 yılında Tayvan'daki belediyelerin yeniden düzenlenmesiyle Tainan Şehri ve Tainan İlçesi, Tainan adı verilen tek bir belediye olarak birleştirildi. Ocak 2010'da Demokratik İlerleme Partisi (DPP) ön seçimlerinde başarılı bir şekilde seçildikten sonra Lai, 27 Kasım 2010'da belediye başkanlığı seçimleri için DPP adayı oldu ve Kuomintang adayı Kuo Tien-tsai'yi yenmek için %60,41 oy aldı. Göreve 25 Aralık 2010 tarihinde başladı. Belediye başkanlığı seçimlerinde gösterdiği güçlü performansın yanı sıra nispeten genç olması ve DPP'nin kalbi olan Tainan şehrini kontrol etmesi nedeniyle Lai, 2016 yılında başkanlık için potansiyel bir aday olarak görülüyordu. 2013 yılında yapılan bir kamuoyu yoklaması, Lai'yi %87'lik bir onay oranıyla Tayvan'daki 22 şehir ve ilçe başkanı arasında en popüler kişi olarak gösterdi. Lai, 5 Haziran 2014 tarihinde merhum Tayvanlı ressam Tan Ting-pho'nun sanat sergisine destek vermek üzere Şangay şehrine bir ziyaret gerçekleştirdi ve Çin Komünist Partisi siyasetçileriyle bir araya geldi.