# Şeyh Ubeydullah Nehri
Şeyh Ubeydullah Nehri (Kürtçe: شيخ عبيدالله نهرى "Şêx Ubeydûllahê Nehrî", 1826, Şemdinli – ö. 1883, Mekke) Osmanlı döneminde hem Osmanlı'ya karşı hem de Kaçarlara karşı isyan eden Kürt lideri.
Nakşibendi tarikatının Halidî kolunun şeyhlerinden Seyyid Taha Hakkârî'nin oğlu olup Şeyh Ubeydullah İsyanı olarak adlandırılacak isyanı başlatmıştır.<br>
Seyyid Abdülkadir'in (ö.1925) babasıdır.


## Yaşamı.
Şeyh Ubeydullah 1826'da Osmanlı İmparatorluğu'nun Van Eyaleti'ndeki Şemdinan Kazası'nda (o zamanki adı "Nehri") Bağlar köyünde doğdu. Ailesi, Osmanlı ve İran'da 200 köyü olan büyük mülklere sahipti. Tütün yetiştiriyorlardı. Şeyh Ubeydullah'ın torunları günümüzde Geylan soyadını taşıyor. Ailesi Hakkari bölgesinde Nakşibendi tarikatını temsil eden saygın bir aileydi. Ailenin soyu, Kadiri tarikatının 11. yüzyıldaki kurucusu Abdülkadir Geylani'ye ve nihayetinde İslam peygamberi Muhammed'e kadar uzanıyordu. Peygamberin soyundan geldikleri için seyyid ünvanını taşıyorlardı. Abdülkadir Geylani'nin oğlu Abdülaziz, Musul'un kuzeyindeki Akre'ye göç etti. Onun torunları daha kuzeye, Hakkari'ye doğru göç ettiler. Molla Salih daha sonra Nehri köyüne yerleşti. 19. yüzyılın başlarında Nakşibendiliğin Kürt bölgelerinde yayılmasıyla birlikte aile de tarikatını değiştirerek Nakşibendi tarikatının mensubu oldu.
Şeyh Ubaydallah'ın babası, amcası Şeyh Abdullah'ın ölümünden sonra Nakşibendi şeyhi olan Şeyh Seyyid Taha'ydı. Şeyh Seyyid Taha, Osmanlı ve İran sınır bölgesindeki Kürtler üzerinde büyük bir etkiye sahipti. Ölümünden sonra yerine kardeşi Şeyh Salih geçti. Ubaydallah da amcası Salih'in ölümü üzerine Nakşibendi şeyhi oldu.
Amerikalı misyoner Joseph Cochran, Ubeydullah'ı karizmatik, çok dindar ve dürüst bir kişi olarak nitelendirdi. S. G. Wilson onu Sünni Kürtler arasında en önemli dini lider olarak tanımladı. Sağlam bir dinî eğitime sahipti, Arap ve İran edebiyatı uzmanıydı.
Şeyh Ubaydallah bölgede tam bir otorite kurdu. Suçluları sert bir şekilde cezalandırdı. Türk ve İranlı yöneticilere uzak durdu.


## İsyanı.
Bölgedeki Nasturi Hristiyanların dahil desteğini almayı başaran Şeyh Ubeydullah, Kürt milliyetçi niyetlerinin açık bir göstergesi olarak bölgedeki bir Hristiyan misyonere yazdığı mektupta şunları belirtti: ""500.000'den fazla aileden oluşan Kürt milleti ayrı bir halktır. Dinleri farklı, kanunları ve gelenekleri farklı. .. Biz de ayrı bir milletiz, işlerimizin bizim elimizde olmasını istiyoruz ki kendi suçlularımızın cezasında güçlü ve bağımsız olalım, diğer milletler gibi ayrıcalıklara sahip olalım ... Hedefimiz bu ... Aksi takdirde, İran ve Osmanlı hükümetlerinin ellerinde çektiği bu sürekli kötülüklere ve baskılara tahammül edemediği için bütün Kürdistan meseleyi kendi eline alacaktır." "
Daha sonra Kaçar Hanedanının kuzeybatı Kürt bölgelerini işgal etti. Ubeydullah, bir Kürdistan devletinin tanınmasını ve bölge üzerindeki hakimiyetini talep etti. Milisleri Kaçar Hanedanı ordusu tarafından çok ağır bir şekilde yenildi ve kuvvetlerini Osmanlı topraklarına çekti. Topraklarının her iki tarafından saldırılarla karşı karşıya kalan Ubeydullah, 1881'de Osmanlı yetkililerine teslim oldu ve İstanbul'a getirildi. Oradan kaçarak bir süre Nehri'ye döndü. Ancak Osmanlı İmparatorluğu tarafından tekrar tutuklandı ve günümüz Suudi Arabistan'da Hicaz'a sürgüne gönderildi. 1883'te Mekke'de öldü.