# Dubioza kolektiv
Dubioza kolektiv (aynı zamanda Dubioza olarak da bilinir), hip hop, dub, ska, reggae, rock, punk, elektronik müzik ve Balkan müziği unsurlarını içeren crossover tarzlarıyla avangard dub rock yapmaları ile bilinen, birçok dilde sosyal ve politik konuları ele alan şarkı sözleriyle tanınmış olan Bosnalı gruptur. 2015 yılında, Dubioza kolektiv en popüler Bosnalı müzik grubu olarak tanıtıldı.


## Tarihleri.
Dubioza kolektiv 2003 yılında Brano Jakubović, Vedran Mujagić, Almir Hasanbegović ve Adis Zvekić tarafından "Ornament" ve "Gluho doba adlı" iki müzik grubunun birleşmesiyle kuruldu. Grup Saraybosna ve Zenica'dan geliyor. Dubioza kolektiv başlangıçta bir kadın vokale de sahipti, ancak şarkıcı Adisa Zvekić solo kariyer yapmak için gruptan ayrıldı. Grubun performansları, grubun kuruluşundan beri İngilizce ve Boşnakça olmuştur.
Şarkıcı Adis Zvekić ilk kez 1993 yılında 13 yaşındayken Dubioza'nın öncülüğünü yapan bir grup kurduğunu belirtti. Bosna Savaşı nedeniyle elektrik yoktu; grup akşamları buluşur, karanlıkta jam seansları yapardı. Tüm grup üyeleri, kendilerinin işçi ve köylü çocukları olarak, işçi sınıfı geçmişine sahip olduklarını söylerler.
Grup, Eurovision Şarkı Yarışması'nda Bosna'yı temsil etmeyi düşünmesine rağmen, sonunda, herhangi bir siyasi açıklama yapmaktan kaçınmalarını zorunlu kılan bir sözleşme imzalamaları gerektiği için bu fikre karşı karar verdiler. Bunun yerine, oldukça eleştirel ve politik bir şarkı kaydettiler ve yayınladılar; "Euro song".


### Dubioza kolektiv ve Open Wide (2004–2006).
Dubioza kolektiv, Nisan 2004'te kendi adlarını taşıyan ilk albümlerini çıkardı. Şarkılardan ikisinin aynı zamanda klipleri de vardı.
"Open Wide" EP Aralık 2004'te yayınlandı ve "Dubioza kolektiv" albümündeki şarkıların dört remiksini ve İngiliz dub şair Benjamin Zephaniah ve Pakistan-İngiliz grubu Fun-Da-Mental'den Mush Khan'ın yer aldığı o zamana kadar yayınlanmamış iki parçayı içeriyordu.


### Dubnamit (2006–2008).
Dubnamite 10 şarkı içeriyor.


### Firma ilegal (2008–2010).
"Firma ilegal" (İngilizce: "Illegal Enterprise") tüm şarkı sözlerinin Boşnakça yazıldığı ilk albüm oldu. Albüm, Balkan toplumlarındaki sosyal ve siyasi durumu ve Geçiş ekonomisini ele alıyor, yolsuzluk, özelleştirmeye karşı sosyal mülkiyet ve fırsatçı siyasi oligarşiyi sorguluyor.


### 5 do 12 (2010–2011).
Dubioza'nın dördüncü albümü "5 do 12", çevrimiçi olarak tam olarak ve ücretsiz olarak indirilebilen ilk albüm oldu. Albümde Plavi orkestar vokalisti Saša Lošić ve Makedon ska punk grubu Superhiks yer aldı. CD sürümü ayrıca diğer sanatçıların şarkılarının remikslerini ve MTV Live @ Skirlibaba Studio oturumlarından kayıtları da içeriyordu. Çalışma, Boşnakça dilinde yazılmış sosyal açıdan kritik şarkı sözleri içeren Firma illegal tarafından belirlenen yolda devam etti.


### Wild Wild East (Vahşi Vahşi Doğu) (2011–2013).
"Wild Wild East", uluslararası bir dinleyici/pazar için yayınlanan ve grubun kuruluşundan yaklaşık 8 yıl sonra uluslararası sahneye girişini işaret eden ilk albüm oldu.


### Apsurdistan (2013–2015).
Apsurdistan'da 13 şarkı bulunuyor.


### Happy Machine (Mutlu Makine) (2015–2017).
"Happy Machine" albümündeki şarkıların sözleri , Gezi Parkı protestoları, The Pirate Bay davası ve Avrupa mülteci krizi de dahil olmak üzere, yayınlanmasından 2 yıl önce ortaya çıkan olaylara yanıt olarak kaleme alındı ve dünyanın dört bir yanından çok sayıda işbirlikçi sanatçı yer aldı ve şarkı sözleri İngilizce, İspanyolca, Pencapça ve İtalyanca gibi dillerde çıkarıldı. Albümün adı, bölgesel olarak popüler bir kaçak içki çeşidi olan rakijayı damıtmak için kullanılan derme çatma damıtma aparatına bir göndermedir. "İçecek ayrıca No Escape (From Balkan) (Balkanlar'dan Kaçış Yok)" şarkısında da bahsediliyor ve albüm kapağında damıtma mekanizmasının bir planı da yer alıyor (ev içi kullanım amaçlı küçük ölçekli alkollü içki üretimi için bile izin gerektiren yeni AB düzenlemelerini protesto etmek için).
Grup ayrıca 2015 Glastonbury Festival'inde ve 2016'da South by Southwest'te sahne alarak ABD'deki ilk çıkışlarını kutlayarak uluslararası başarıyı da artırdı.


### Pjesmice za djecu i odrasle (2017–).
Dubioza'nın 2017 albümü, "Pjesmice za djecu i odrasle" (İngilizce: "Gençler ve Yetişkinler için Şarkılar"), yalnızca Boşnakça dilinde yazılmış şarkılar içeriyor. Albümün single'ları arasında "Himna generacije", "Treba mi zraka" ve "Rijaliti yer alıyor" .


## Diskografi.
### Stüdyo Albümleri.
  - "Dubioza kolektiv" (2004) 
  - "Dubnamit" (2006) 
  - "Popüler olmayan single'lar" (Derleme CD'si) (2007) 
  - "Firma Yasadışı" (2008) 
  - "5 do 12" (2010) 
  - "Vahşi Vahşi Doğu" (2011) 
  - "Apsurdistan" (2013) 
  - "Mutlu Makine" (2015) 
  - "Pjesmice za djecu i odrasle" (2017) 
  - " fakenews (2020)" 


### Canlı albümler.
  - Canlı Pol'and'Rock 2018 (CD / DVD) (2019)


### Genişletilmiş Listeler.
  - "Open Wide (EP)" (2004) 
  - "Happy Machine (EP)" (2014) 


### Müzik videoları.
  - Sistemi Aşağı Getirin (2004) 
  - Yüksek Olmak (2004)
  - Bosnalı Rastafaria (2005)
  - Ovo je zatvor (2005)
  - Al (Canlı) (2006)
  - Boşa Geçen Zaman (2006)
  - Üç Kafa Canavar (2007)
  - Svi u štrajk (2007)
  - Suti i trpi (2008)
  - Walter (2010)
  - Kokuz (2010)
  - Making Money (2011)
  - USA (2011)
  - Kazu (2013)
  - No Escape From Balkan (2014)
  - Free.mp3 (Pirate Bay Şarkısı) (2015)
  - One More Time (2016)
  - Himna generacije (2017)
  - Treba mi zraka (2017) 
  - Rijaliti (2018)
  - Wild Wild East (2018)
  - Cross The Line feat. Manu Chao (2019) 


## Grup üyeleri.
  - Brano Jakubović – örnekleme, klavyeler, akustik gitar (2004–)
  - Vedran Mujagić - bas gitar (2004-)
  - Almir Hasanbegoviç - vokal (2004-)
  - Adis Zvekić - vokal (2004-)
  - Senad Šuta – davul (2007–)
  - Mario Ševarac – saksafon (2012–)
  - Jernej Šavel – gitar (2015–)


### Önceki.
  - Alan Hajduk - vokal (2004-2005)
  - Emir Alić - davul (2004-2007)
  - Adisa Zvekić - vokal (2004-2008)
  - Orhan Maslo Oha – perküsyon (2006–2011)
  - Armin Bušatlic – gitar (2004-2015)


## Ödüller.
  - 2005 DAVORIN Müzikal Yenilik Ödülü 
  - 2005 DAVORIN Yılın İlk Albümü (“Dubioza Kolektiv”) 
  - 2007 DAVORIN Yılın Müzik Videosu - kentsel/rock müziği (“Dosta” şarkısı) 
  - 2009 INDEXI Blues, Dub, Yılın Reggae Albümü (“Firma Ilegal”) 
  - 2011 INDEXI Rock & Yılın tüm albümü (“5 do 12”) 
  - 2011 MTV Adria En İyi Adria Yasası 
  - 2012 Golden Ladybug of Popülarite Balkanların En İyi Grubu 
  - 2012 BUCOVINA KUPASI 
  - 2012 Web Ödülü. Me En İyi Kişisel Web 
  - 2014 MTV Adria Video oynatma Elmas Ödülü (“Kažu” şarkısı) 
  - 2014 SPLIT SPOT FESTIVAL Yılın Müzik Videosu (“Kažu” şarkısı) 
"Happy Machine" albümleri , IMPALA (Bağımsız Müzik Şirketleri Derneği) tarafından, bağımsız bir Avrupa etiketiyle yayınlanan en iyi albümü her yıl ödüllendiren 2016 Yılın Albümü Ödülü için kısa listeye alındı.