BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Kromozom 19 (insan)
Kromozom 19, toplamda 22 çift olan otozomal insan kromozomlarından ondokuzuncusudur. İnsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 63 milyon baz çiftine ve toplam hücre DNA'sının %2 ya da %2,5'ine sahiptir. Kromozom 19, muhtemelen 1,300 ile 1,700 arasında gen içermektedir.


## Genler.
Kromozom 19 üzerinde bulunan genlerden bazıları:
  - APOE: Apolipoprotein E
  - BCKDHA: Dall zincir keto asit dehidrogenaz E1, alfa polipeptid (akçaçağaç üre hastalığı)
  - DMPK: Distrofi miyotonik-protein kinaz
  - GCDH: Glutaril-Koenzim A dehidrogenaz
  - HAMP: Hepsidin antimikrobiyal peptid
  - NOTCH3: Çentik homolog 3 (Drosophila)
  - PRX: Periaksin
  - SLC5A5: çözünen taşşıyıcı aile 5 (sodyum iyodid simporter), üye 5
  - STK11: Serin/treonin kinaz 11 (Peutz-Jeghers sendromu)


## Hastalıklar.
Kromozom 19 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:
  - Alzheimer hastalığı
  - Alternan hemipleji
  - CADASIL
  - Sentronükleer miyopati
  - Charcot-Marie-Tooth hastalığı
  - Konjenital hipotiroidi
  - Glutarik asidemi tip 1
  - Hemokromatoz
  - Akçaçağaç şurubu üre hastalığı
  - Miyotonik distrofi
  - Peutz-Jeghers sendromu
# Kromozom 20 (insan)
Kromozom 20, toplamda 22 çift olan otozomal insan kromozomlarından yirmincisidir. İnsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 63 milyon baz çiftine ve toplam hücre DNA'sının %2 ya da %2,5'ine sahiptir. Kromozom 20, muhtemelen 600 ile 800 arasında gen içermektedir.


## Genler.
Kromozom 20 üzerinde bulunan genlerden bazıları:
  - EDN3: endothelin 3
  - JAG1: çentik 1 (Alagille sendromu)
  - PANK2: pantothenate kinaz 2 (Hallervorden-Spatz sendromu)
  - PRNP: prion protein (p27-30)


## Hastalıklar.
Kromozom 20 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:
  - Alagille sendromu
  - Olgun saldırı diyabet genç tip 1
  - pantothenat kinaz-associated nörodegeneration
  - prion hastalığı
  - Waardenburg sendromu
# James Matthew Barrie
James Matthew Barrie (d. 9 Mayıs 1860 - ö. 19 Haziran 1937) İskoç romancı ve tiyatrocu yazardır. 
Daha 6 yaşındayken, ölen ağabeyinden sonra annesinin bunalımdan çıkamayıp onu 13 yaşında ölen ağabeyinin yerine koyması ağabeyinden sonra bir ömür 13 yaşında kalmasına sebep olmuştur.
Barrie pskojenik cücelik denen hastalık nedenıyle erişkin boyu 140 cm civarlarındaydı.
Edinburgh Üniversitesi'nden 1882 yılında mezun oldu. Londra'da gazetecilik yaptı. Ölmek Daha İyi (1887) adlı ilk eseri Londra hayatını anlatan bir taşlamadır. Eski Işık İdilleri (1888) ve Thrums'ta Bir Pencere (1889) adlı eserleriyle büyük bir başarı kazandı. Bu eserler, ince bir mizah duygusu ve içli bir gerçekçilikle İskoç köylülerinin hayat ve törelerini dile getirmektedir. Barrie'nin gerçek anlamda ilk romanı olan Küçük Rahip (1891) olayları işleme, okuyucunun ilgisini uyanık tutma bakımından pek başarılı sayılmaz.
Öbür romanları: Annesinin hayat ve ölümünden esinlenerek yazdığı Margaret Ogilvy (1894), Tommy and Grizel (1900), Küçük Beyaz Kuş (1902), Peter Pan Kensington Bahçelerinde (1904) Peter ile Wendy (1911).
Barrie, hikâyelere canlılık veren zarif uslubuyla, ince mizah anlayışını tiyatroya da uyguladı. Quality Street (1903), Şahane Crichton (1903), gençler için yazdığı ve İngiliz halkının çok sevdiği Peter Pan (1904) önemli eserleridir.
1929 yılında Peter Pan'ın yazarı Barrie, oyun ve kitabın tüm haklarını "Great Ormond Street Hospital for Sick Children" isimli çocuk hastanesine bağışladı. Yani, oyunu sahneleyen ya da kitabı basan veya alan herkes, bu hastaneye telif ödemiş olacaktı. Bu son derece cömert yardım bunca zaman hastaneye çok büyük paralar kazandırdı ve kimbilir kaç hasta çocuğun iyileşmesini sağladı. Ancak, 2008 yılından itibaren bu telif hakkı akışının kesileceği öğrenildi.


## Bibliyografi.
  - Peter Pan ile Wendy: İskoçyalı ünlü roman ve tiyatro yazarı Sir James Matthew Barrie'nin yarattığı, ansiklopedilere bile geçmiş bir masal kahramanı olan Peter Pan, kuşlarla perilerin arasında kalabilmek için büyümek istemeyen, kuşlar gibi uçabilen bir çocuktur. Daha yedi günlük bir bebekken pencereden uçup giden kanatsız bir çocuk. Sir James Matthew Barrie, bu sevimli kahramanı, 1902'de kaleme aldığı "Peter Pan ile Wendy" adlı masal kitabında canlandırdı. Daha sonra 1904'te, bir başka öykü kitabında Peter Pan'ın bir başka serüvenini dile getirdi: "Peter Pan Kensington Bahçelerinde".
  - Peter Pan Kensington Bahçelerinde: Kensington Bahçeleri, Londra'da Kraliyet Sarayı'nın yakınındaki büyük parkın içindedir. Peter Pan, daha yedi günlük bir bebekken pencereden uçup gitmiş, uzaktaki Kensington Bahçeleri'ne konmuştur. Kanatları yoktur ama uçabilmektedir. Peter Pan orada perilerle karşılaşır çünkü nerede çocuk varsa orada periler de vardır. Periler genellikle çiçek kılığındadırlar. Peter Pan'ın flüt çalar dans delisi olan periler dans ederler. Peter Pan, bir ara doğduğu eve dönmeyi düşünür  uçarak gidip evinin penceresine konar...
# Binboğalar Efsanesi
Binboğalar Efsanesi, Yaşar Kemal'in destansı romanlarındandır. İlk basımı 1971'de Can Yayınları tarafından yapılmıştır.
Romanın konusu yörüklerdir. 18.-19. yüzyıl siyasi çalkantıları ile Osmanlı İmparatorluğu binlerce yıldır konar göçer olarak yaşayan Yörükleri-göçerleri yerleşik hayata geçirmek için çeşitli baskılar uygulamıştır. Bütün bunların sonucu olarak 20. yüzyıla gelindiğinde geriye sadece birkaç Yörük obası göçer olarak kalmıştır.
Roman işte bu kalan son Yörük obasının çektiği dertleri anlatır. Yörükler yayladan düze inmişler, konmak için bir düzlük aramaktadır. Hâlbuki Yörüklerin yüzlerce yıldır kışlak olarak kullandığı düzlükler parsellenmiş, çeşitli insanlara tapulandırılmıştır. Nereye gitseler halk onlara saldırmakta ya da para koparmaya çalışmaktadır. Bütün bu olayların çevresinde Horasanlı Demirci Haydar Usta'nın çareler araması, torunu Kerem ve Yörük güzeli Ceren'in başından geçenler anlatılır.
Romana ismini de veren Binboğalar Efsanesi bir Yörük efsanesidir. Efsaneye göre sevenlerin kavuşmasına izin vermeyenlere öfkelenen Toros Dağları bin tane boğaya dönüşüp Çukurova'nın üzerine yürümüştür.
Romanın YKY'den çıkan basımının arka kapağında :
"Yüzyıllarca yerleşik düzene geçmemek için direnen Türkmenler'in romanıdır "Binboğalar Efsanesi" Hıdırellez şenliklerinde, göçerlerin kış için sığınacak toprak bulma dilekleri ile başlar. Ancak, kış onlar için bir yok oluş öyküsüne dönüşecektir. 
Yörüklerin yok oluşuna yakılmış bir ağıt."
denmektedir.
Yaşar Kemal bu romanında da anlatımı ile kültürel mirası, kahramanların ruh hallerini, çevrenin pastoral özelliklerini okuyucuya yaşatır.
# Kromozom 21 (insan)
Kromozom 21, toplamda 23 çift olan otozomal insan kromozomlarından yirmibirincisidir. İnsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 47 milyon baz çiftine ve toplam hücre DNA'sının %1,5'ine sahiptir. Kromozom 21, muhtemelen 200 ile 400 arasında gen içermektedir.


## Genler.
Kromozom 21 üzerinde bulunan genlerden bazıları:
  - APP: amiloid beta (A4) haberci protein (peptidaz neksin-II, Alzheimer hastalığı)
  - CBS: sistatiyonin-beta-sentetaz
  - CLDN14: claudin 14
  - HLCS: holokarboksilaz sentetaz
  - KCNE1: potasyum kapısı, Isk-related aile, üye 1
  - KCNE2: potasyum kapısı, Isk-related aile, üye 2
  - LAD: lökosit adhezyon eksikliği
  - SOD1: süperoksid dismutaz 1
  - TMPRSS3: transmembran proteaz, serin 3


## Hastalıklar.
Kromozom 21 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:
  - Alzheimer hastalığı
  - amyotrophik lateral skleroz
  - holokarbodsilaz sentetaz yetmezliği
  - homosistinuri
  - Jervell ve Lange-Nielsen sendromu
  - Lökosit adhezyon yetmezliği
  - sendrmoik olmayan sağırlık
  - Romano-Ward sendromu


## Düzensizlikleri.
Bu kromozoma ait hastalıklar çok iyi bilinir ve toplumdaki sıklığı hiç de küçümsenmeyecek ölçüdedir. Otozomal sapmalar arasında en önemlisi Down sendromu (Mongolizim) denilen 21. kromozomun trizomisidir.
Trizominin aksine 21. kromozomun monozomisi genellikle ölümle sonuçlanır. Fakat kısmi delesyonlarda belirgin hastalıklar ortaya çıkar. Bu durumdaki çocuklarda burun belirgin, kulaklar büyük, gözler arası mesafe dar ve yüz kasları gergindir.
# Kromozom 22 (insan)
Kromozom 22, insan genomunda toplamda 23, otozom olaraksa 22 adet bulunan kromozom çiftlerinden biridir. Normal insan genomundaki tüm otozomlar için geçerli olduğu gibi, kromozom 22 de iki kopya halinde bulunur. İkinci en küçük insan kromozomu olan kromozom 22, yaklaşık 49 milyon baz çiftiyle, toplam hücre DNA'sının %1,5 - 2'sini kapsar.
İnsan Genomu Projesi'nde çalışan araştırmacılar, bu kromozomu oluşturan baz çiftlerinin dizisini belirlediklerini 1999'da açıklamışlardır. Bu haliyle kromozom 22, dizi çözümlemesi tamamen yapılan ilk insan kromozomu olmuştur.
Kromozomlar üzerindeki genlerin tanımlanması, genetik araştırmaların etkin bir alanıdır ve aratırmacıların farklı farklı yöntemler kullanabiliyor olması nedeniyle, öne sürülen gen sayıları değişkenlik göstermektedir. Kromozom 22, olasılıkla 500 - 800 kadar gen içermektedir.


## Genler.
Kromozom 22 üzerinde bulunan genlerden bazıları şunlardır:


## Hastalıklar.
Kromozom 22 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:
  - Amiyotrofik lateral skleroz
  - Meme kanseri
  - 22q11.2 delesyon sendromu
  - 22q13 delesyon sendromu ya da Phelan-McDermid sendromu
  - Li-Fraumeni sendromu
  - Nörofibromatoz tip 2
  - Rubinstein-Taybi sendromu
  - Waardenburg sendromu


## Düzensizlikleri.
İnsanlarda myelositik löseminin 22. kromozom delesyonuna bağlı olduğu Nowell ve Hungerford tarafından bulunmuştur. Bu kromozom Philadelphia Kromozomu "(Ph)" olarak bilinir. Bu hastalığa 22. kromozomun uzun kolunun özellikle 9.kromozomla olan translokasyonuna bağlı bir delesyonun neden olduğu bilinmektedir.
# Kazancı Yokuşu
Kazancı Yokuşu, İstanbul'un Taksim semtinde yer alan yokuş. Adını Tevfik Remzi Kazancıgil'in bu yokuşun başında yer alan konağından alır.


## Tarihi önemi.
Kazancı Yokuşu, yakın geçmişte Kanlı 1 Mayıs nedeniyle hatırlanmıştır. İşçi Bayramı için Taksim Meydanı'nda toplananlar, Sular İdaresi binasının üstünden ve Intercontinental Oteli'nin (bugünkü adıyla The Marmara Oteli) üst katlarından üzerlerine ateş açılması sonucunda civar sokaklara dağılmıştır. Bir kısmı kaçmak için Kazancı Yokuşu'na yönelmiş, fakat bir kamyonun yolu tıkaması üzerine yaşanan yığılmada 28 kişi ezilme ya da boğulma nedeniyle ölmüştür.


## Popüler kültürde.
Komedyen Ferhan Şensoy'un 1978 yılında yayımlanan Kazancı Yokuşu adlı deneme kitabı vardır.
# X Kromozomu
X kromozomu, iki eşey kromozomundan biridir.
Bütün insanlarda birisi mutlaka bulunurken, kadınlarda "46, XX"; erkeklerde "46, XY" normal karyotip olarak bilinir.
Eşey kromozomları insanlarda bulunan 23 homolog çiftin biridir. X kromozomu, 153 milyondan fazla baz taşır. Kadın hücrelerindeki toplam DNA'nın yaklaşık %5'ini, erkek hücrelerindeki toplam DNA'nın %2,5'ini içerir.
Her insan normalde eşey kromozomlarından ikisini bulundurur. Kadınlar X kromozomuyla birlikte X'ten bir tane daha taşırlarken (46, XX), erkekler, X'in yanında Y kromozomunu (46, XY) bulundururlar.


## Hastalıklar.
### Sayısal düzensizlikler.
  - Turner sendromu
  - Klinefelter sendromu
  - Trizomi X


### Yapısal düzensizlikler.
  - Alport sendromu
  - Androjen duyarszılığı sendromu
  - Becker's müsküler distorfi
  - Charcot-Marie-Tooth hastalığı
  - Coffin-Lowry sendromu
  - Duchenne müsküler distrofi
  - Fabry hastalığı
  - Fragile X sendromu
  - Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliği
  - Hemofili
  - Menkes hastalığı
  - Sentronükleer miyopati
  - Sendromik olmayan sağırlık
  - Ornithin transkarbamilaz yetmezliği
  - Renk körlüğü
  - Rett sendromu
  - Spinal ve bulbar müsküler atrofi
  - X-linked kombine immun eksikliği
  - X-linked agammaglobulinemi
  - X-linked sideroblastik anemi
# Y Kromozomu
Y kromozomu, iki eşey kromozomundan biridir. Bütün erkeklerde normalde "44, XY" normal karyotip olarak X kromozomuya birlikte bulunur.
Eşey kromozomları insanlarda bulunan 23 homolog çiftin biridir. Y kromozomu, 58 milyon baz çifti ve erkek hücrelerindeki toplam DNA'nın %2,5'ini içerir.
Her insan normalde eşey kromozomlarından ikisini bulundurur. Kadınlar X kromozomuyla birlikte X'ten bir tane daha taşırlarken (46, XX), erkekler, X'in yanında Y kromozomunu (46, XY) bulundururlar(Down Sendromu hariç). Y kromozomu daha kısa olduğundan X kromozomuyla karışmaz.


## Genler.
Y kromozomunda bulunan genlerden bazıları:
  - AMELY (amelogenin, Y-kromozomal)
  - ANT3Y (Y üzeri adenin nükleotid translokatör-3)
  - ASMTY 
  - AZF1 (azospermi faktörü 1)
  - AZF2 (azospermi faktörü 2)
  - BPY2 
  - CSF2RY 
  - DAZ 
  - IL3RAY (interlösin-3 reseptörü)
  - PRKY (protein kinaz, Y-hatlı)
  - RBM1
  - RBM2 
  - SRY 
  - TDF 
  - TSPY (testis özel proteni)
  - UTY 
  - ZFY


## Haplogruplar.
Y-DNA haplogrubu, Y kromozomundaki DNA'nın (Y-DNA denir) rekombinan olmayan kısımlarında meydana gelen mutasyonlarla tanımlanan bir insan genetiği haplogrup sınıflandırması terimidir. İnsanlarda Y kromozomu, nesil başına yaklaşık iki mutasyon geçirir. Y-DNA haplogrupları, her bir haplogrup için benzersiz olan yüzlerce hatta binlerce mutasyonu paylaşan Y-kromozomu filogenetik ağacının ana dallarını temsil eder.


## Düzensizlikleri.
  - 47,XYY sendromu 
  - Klinefelter sendromu
  - balık pulluluk
# Birol Topaloğlu
Birol Topaloğlu (d. 1965, Suçatı, Pazar, Rize), Laz asıllı Türk halk müziği sanatçısı.
ODTÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü'nden mezun olduktan ve bir süre elektronik mühendisliği yaptıktan sonra amatörce sürdürdüğü müzik çalışmalarını geliştirmiş ve geleneksel Laz müziği yapmak uğruna eğitimini aldığı mesleğinin tamamen bırakmıştır. 10 yaşındayken ağabeyinin sayesinde tanıştığı bağlama ile tanışmasına karşın yaşı ilerledikçe tulum ve kemençeyi çalmaya başlamıştır. Otantik Karadeniz müziğini oldukça başarılı yorumlayan Birol Topaloğlu ve ekibi; son birkaç yıldır çeşitli illerde düzenlenen yayla ve bahar şenliklerinde, "barış" konserlerinde bu halk ezgilerini halka sunmaktadırlar.


## Diskografi.
  - Heyamo (1997)
  - Aravani (2000)
  - Lazeburi (2001)
  - Ezmoce (2007)
  - Destani (2007)
  - Kıyı Boyu Karadeniz (2011)
# Eşey kromozomları
Sağlıklı insanların somatik hücrelerinde 46 kromozom bulunur. Dişideki 23 çift kromozom, mayoz bölünmede 22A+X şeklinde belirir. Yani her bir yumurta 22 otozom ve bir X kromozomuna yani gonozoma sahiptir. Erkekte ise, 46 kromozom mayoz sırasında 22 çifti birbirlerine benzer kromozomlar ve bir çifti de birbirine eş olmayan büyük bir X kromozomu ile daha küçük bir Y kromozomu şeklinde belirir. Yani meydana gelen spermatozoonlar 22A+X ve 22A+Y genomlarına sahiptir.
İşte bu X ve Y kromozomları eşeyi tayin eden, eşey hücrelerinde bulunan kromozomlardır ve bunlara eşey kromozomları ya da gonozomlar denir. Sperm hücrelerinin yarısı X, yarısı da Y kromozomu taşır.
Genetikte 1912 yılında Tomas Morgan tarafından yeni bir dönem başlatılmıştır. Morgan, sirke sineği olan "Drosophila melanogaster"'in genetik çalışmalar için çok avantajlı olduğunu belirtmiştir. Küçük olduklarından binlercesini laboratuvarda tutmak mümkündür. Bu sinekler kısa sürede erginliğe ulaştıkları için pek çok dölü birbiri arkası takip edilebilir. Haploid sette 4, diploid sette 8 kromozomlarının bulunuşu da diğer avantajlarından biridir. Bu nedenle 46 kromozomlu insan ve diğer pek çok canlıya tercih edilmektedir. Morgan'ın Drosophila deneylerinde ilk çözmeye başladığı konu eşey tayin mekanizmasının nasıl gerçekleştiğiydi. Döllenmiş yumurtanın erkek ve dişi zigot olarak gelişmesi üzerine de araştırmalar yaptı. Mikroskobik çalışmalar erkek ve dişi hayvanların kromozom setlerinde küçük bir farklılığın olduğunu göstermiş ve X ve Y kromozomları öğrenilmiştir.
# Ahlaksızlar
Ahlaksızlar, Yaprak Yayınları tarafından 1991'de yayınlanan yazar Ümit Oğuztan'ın belgesel romanı. Yazarın diğer romanları gibi bu romanı da mahkeme kararıyla yakılarak imha edilmiştir. Ahlaksızlar, Türk sinemasından seçtiği bir baş kahramanın yaşam örgüsü içinde toplumsal çöküşü sergilerken, ünlü İngiliz casusu T. E. Lawrence ile ilgili çok ilginç bilgilerin de yer aldığı usta bir kurguyla, önemli şahsiyetler ile elit ailelerin yaşam kesitlerini de cesaretle gözler önüne serer. Tarihe ve gelecek kuşaklara önemli ve çok zengin bir envanter sunar. Bu özelliklerinden ötürü, çağdaş Türk edebiyatında önemli bir belgesel roman olarak dikkat çekmiş, içeriği ile tv programlarına ve araştırmacılara kaynak olmuştur.
 - YÖNLENDİRME
# Central Perk
Central Perk, Amerika Birleşik Devletleri'nde on yıl boyunca yayınlanan Friends adlı dizinin ana mekânlarından biri olan kafe. Kafe İranlı iş adamı Mojtaba Asadian tarafından 2006 yılında isim hakkı tescil edilerek 32 ülkede kafe zinciri haline getirilmiştir.
# İmparatorluk (kitap)
İmparatorluk, Antonio Negri ve Michael Hardt'ın ortaklaşa kaleme aldıkları ve muhalif politik çevrelerde çok ses getirmiş olan kitap. Negri bu kitap üzerine çalıştıkları sırada Roma'daki Rebbia Hapishanesinde bulunmaktaydı. Burada ikili ortak çalışmalarının en verimli örneğini sergilerler ve yeni bir siyaset kuramıyla dünyanın değişen sosyal ve politik koşullarına karşılık gelen bir muhalif girişimin öncülüğünü yaparlar. Bu kitap, dolayısıyla,postmodern durum içinden bu durumu değiştirip dönüştürecek sol politikanın yeni bir yol arayışının ürünü olarak değerlendirilmektedir. Sol cenahta bazı akımlar bu çalışmayı burjuva libaralizminin ve küreselleşme rüzgarının etkisinde kalmış olmakla eleştirirken, başka bazı önemli teorisyenlerce (örneğin Ettienne Balibar, Slavoj Zizek gibi) yeni bir soluk ve hatta Komünist Manifesto'nun yeniden yazılması olarak anlaşılmıştır.Kitap birçok teorik ve politik alandaki konular arasında geçişkenlikler sağlayarak ilerlemekte, tarihsel bir perspektif içinde modernitenin hemen öncesinden başlayarak bilgi, iktidar, yönetim, çokluk, egemenlik, politika, yerellik, evrensellik, küreselleşme gibi temaların izini sürmekte ve sonuç olarak "küreselleşme çağı" denilen sürecin analizine ve bu sürecin catışmalı dinamiklerini tespit etmeye yönelmektedir.Modern egemenlik'ten postmodernleşme'ye geçişin ekonomik, sosyal ve siyasal verilerini değerlendirmekte, emperyalizm gibi kavramların artık yetersiz olduğunu belirterek imparatorluk, biyoiktidar ve biyopolitika gibi yeni kavramsal araçlarla söz konusu veriler yeni bir perspektife oturtulmaya çalışılmaktadır.Buna bağlı olarak belirtilmesi gereken başka bir nokta da, bu kitapta Negri ve Hardt'ın yalnızca sosyolojik ya da siyaset kuramcıları olarak verileri ortaya koymakla sınırlı kalmadıkları, aksine küreselleşme denilen çağın niteliğini tespit ettikten sona açık bir şekilde bu çağ içinde küreselleşmenin vahşetine maruz kalanlardan yana politik tavır takınmakta oluşlarıdır.Negri ve Hardt, birçok bölümde alternatif çözüm arayışlarına ilişkin çözümlemelerde bulunmaktadırlar.Bu kitapta bir anlamda yazarların muhalif konumları, kitabın son altbaşlığında dile getirdikleri "imparatorluğa karşı çokluk" önermesinde olduğu gibi, iktidarın doğasına ilişkin tespit etttikleri yeni durumdan hareketle "iktidar her her yerdedir, direniş de" sözüyle özetlenebilecek olan Foucaultcu düşünceyle de ifade edilmektedir denilebilir.
# Sahne
Sahne veyahut oyunluk, tiyatro, müzik gibi eserlerin sergilenmesi için ayrılmış olan alanı veya bir tiyatro oyununun ve filmin bölümlerinden her birini ifade eder.


## Etimoloji.
Sahne, Arapça kökenli ("صحن / saḥn") bir kelime olup, dilimizde ilk defa Şemseddin Sami tarafından 1870'li yıllarda Fransızca ("scène") "tiyatro sahnesi"nin karşılığı olarak kullanılmıştır. Daha sonra Şemseddin Sami tarafından Kamûs-ı Türkî adlı sözlüğünde tanımına yer vermiştir.


## Tiyatrodaki kullanımı.
Tiyatroda sahnenin iki tanımı vardır. Birincisi, oyun alanına bir oyuncunun her bir girişi yeni bir sahnenin başlangıcı ve her bir çıkışı o sahnenin sonudur. Buna "Fransız sahnesi" denilir. Bir diğeri ise olayların gerçekleşeceği yeri ya da dekoru tanımlar. Bu nedenle tiyatro oyunları; günlük hayattan farklı olay akışı, seçilmiş ve ayıklanmış olaylar, bölünmüş çeşitli sahneler, değişik ortam ve zamanlardan oluşur.
Aktör, aktris ve performans sanatçılarının ihtiyacı olan boşluğu sağlar, seyircilerin odak noktasını oluşturur. Mimari yapıya göre sahne, genellikle yükseltilmiş bir alandan veya birkaç farklı alandan oluşabilir. Özellikle tiyatro binalarında sahne sabit bir unsur olmakla beraber, kaldırılabilen sahneler de vardır.
Kullanım amacına ve hitap ettikleri seyirciye göre sahneler dörde ayrılır. Batı kültürlerinde en yaygın olan sahne formu prosceniumdur. Bu türde seyirci sahneye sadece bir cephesinden bakar. Sahnenin gizlenmiş diğer üç cephesi sanatçılar ve teknisyenler tarafından kullanılır. Diğer tür, "öne çıkarılmış sahne"dir. Bu sahne prosceniuma benzemekle beraber, seyircilerin arasına doğru uzanır ve sadece arka tarafı gizlidir. "Orta sahne"de ise gizlenmiş bir cephe yoktur; seyirci sahnenin dört yanını da çevreler.


## Sinemadaki kullanımı.
Sinemada sahne, film içinde, dekorun ve kamera açılarının değiştiği yerlerdeki tamamlanan bir durumu belirtir. Buna Çekim Sahnesi denir. Başka bir deyişle sahne, aynı kişiler ve aynı dekor içinde geçen, sürekli bir olayı gösteren bir ya da daha çok çekimden oluşan görüntüler dizisidir. Yani sahne, aynı kişilerin aynı dekor veya mekan içinde, aynı anda yer aldıkları çekimler bütünüdür ve tamamlanan bir durumu belirtir.
# Uluru
Uluru (UFA: /uluɻu/) Ayers Kayası olarak da bilinir, Avustralya çöl bölgesinde kumtaşından oluşan bir kaya formasyonu. Uluru-Kata Tjuta Milli Parkı'nın içinde bulunur. Alice Springs'in yaklaşık 340 km güneybatısında Northern Territory'dedir.
Uluru adı, Ananguların (lokal yerleşmiş Aborjinler) Pitjantjatjara dilinden gelir. Bu, derinlemesine bir anlamı olmayan yer tanımlamasıdır.


## Coğrafya.
Uluru yaklaşık 2 km uzunlukta, 1,7 km'yi bulan genişliktedir ve çevresi 10 kilometredir. Zirve deniz seviyesinden 869 metre yüksekte olup, Orta Avustralya'nın zemini üzerinde 350 metre yükselir. Bir kenarı oval üçgen şeklindedir.
Uluru, Uluru-Kata Tjuta Milli Parkı içinde, Alice Springs'in yaklaşık 390 km güneybatısındaki Yulara yerleşim merkezinin yakınındadır. 1336 km² büyüklüğündeki milli park, Uluru'nun yanında, buraya komşu Kata Tjuta'yı da kapsar ve UNESCO tarafından, "Dünya Kültür" ve "Dünya Doğa Mirası" olarak ilan edilmiştir.


## Jeoloji ve oluşum.
Uluru komşusu Kata Tjuta ile beraber yaklaşık 600 Milyon yıl önce oluşmuştur. Çakıl birikinti ve çamur, bir arazi çöküntüsünde toplanmış ve yüksek basınçta yoğurulmuştur. Bu yoğrultunun bir kısmı depremlerlerin akabinde tekrar yüzeye çıkmıştır. Uluru'nun arka tarafında, Aborjinler tarafından kutsal olarak kabul edilen su havzaları bulunur. Uluru, o zamandan beri sürekli bir şekilde havanın bozucu etkisine maruz kalan, paslı kırmızı renkte arkoz-kumtaşından (arkoz: kırmızı bir kayaç) oluşmuştur. Rengi, yüksek oranda demir içermesinden ileri gelir.
Uluru, yaygın görüşün aksine, aslında "monolit" olmayıp, ayrıca Kata Tjuta'yı da kapsayan ve büyük kısmı yer altındaki bir kaya formasyonunun sadece bir parçasıdır. Formasyonun 5 km kalınlığa ve 100 km genişliğe sahip olduğu tahmin edilir. Buna karşın, bu bünye içinde hesap edilen Mount Conner ise artık bu oluşuma dahil değildir. Uluru'nun dünyanın en büyük monoliti olması iddiası böylece her iki bağlamda yanlıştır. Birincisi Uluru monolit değilidir, diğer yandan aynı şekilde Avustralya'da bulunan Mt. Augustus, Uluru'dan büyük olup, bu iddiayi kendi adına taşır.


## Tarihçe.
Uluru, 1873'te Avrupalı kâşif William Gosse tarafından "Ayers Rock" olarak (Güney Avustralya'nın o zamanki başbakanı Sir Henry Ayers adıyla) adlandırır. Uluru bölgesinde Anangular yaşar.
İngiliz sömürgecilerin keşfinden evvel, Avustralya yerlileri Aborjinler tarafından, kutsal kabul edilen ve törensel ritüeller yapılarak, tarihsel birikimlerinin korunduğu bir kutsal alan olduğu bilinmektedir. Ayrıca Avustrulya yerlilerine ait, bölgede bulunan, kutsi ve tarihi eşyalar; bir kısmı Sömürgeciler tarafından yağmalanarak Müzelere götürülmüş, bir kısmı ise yerli Aborjin kabileleri tarafından boşaltılmıştır.
Halihazırda Dünya Mirası (World Heritage) Listesinde ulusal park kabul edilerek korunmakta olan bölge, günümüzde "Uluru-Kata Tjuta Ulusal Park"ı olarak isimlendirilmiştir.
# Salak Oğlum (oyun)
Sahne sanatçısı, eğitimci ve yazar Müjdat Gezen'in 1997 yılında kaleme aldığı orta oyunu. İki perdedir. Geleneksel orta oyununun günümüz öğeleriyle bezenmiş halidir. Mitos Boyut Yayınları tarafından yayımlanmıştır.
Oyundaki Karakterler; Pişekar, Tarçın, Hamdi, Kazım, Selvinaz, Anne, Macide, Ragıp, Kahveci, Doktor, Mehmet, Hüsniye, Hamza, Kürt, Laz
Birçok kez sergilenen bu oyun Hasan Şadoğlu Lisesi tarafından oynanılarak anadolu yakası birinciliği ödülüne layık görülmüştür.
# Ahmetbey, Lüleburgaz
Ahmetbey, Kırklareli'nın Lüleburgaz ilçesine bağlı bir beldedir.


## Tarihi.
Tarihi Traklara kadar uzanır. Bölgenin önemli yerleşim merkezlerinden biridir. MÖ 700-600'de bölgede Trak kavminin yaşadığına ilişkin anıt mezarlar (tümülüsler) bulunmaktadır. Beldenin bugünkü sakinlerinin büyük bölümü 1878'deki Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra Bulgaristan'dan göç etmişlerdir.


## Kültür.
Köftesi ile ünlenmiştir. Birçok insan çevre illerden ve ilçelerden Ahmetbey Köftesi için beldeyi ziyaret eder.
# Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Peyami Safa'nın ilk baskısı 1930 yılında yapılmış otobiyografik romanı.
Peyami Safa'nın en fazla basılan ve beğenilen eseridir. 15 yaşında hasta bir çocuğun 1915 yılındaki olayları anlattığı bir hatıra defteri şeklinde kaleme alınmıştır. Romanın başkişisi ve anlatıcısı olan “"Hasta Çocuk"”'un isminden romanda bahsedilmez. Bilinçli olarak, romancının değil roman kahramanının gözlemlerini esas alan ilk Türk romanıdır.
İlk defa 7 Kasım 1929 – 10 Aralık 1929 tarihleri arasında, "Cumhuriyet" gazetesinde tefrika edilmiş; ilk baskısı 1930 yılında, "Resimli Ay" matbaasında yapılmıştır. Yazar eserin ilk baskısını arkadaşı Nâzım Hikmet'e ithaf etmiştir. Roman, aynı adla 1967 yılında yönetmen Nejat Saydam tarafından sinemaya uyarlanmıştır.
Roman, 6 bölüm ve 44 kısımdan oluşur (1, 2, 4, 5 ve 6. bölümler 7; 3. bölüm ise 9 kısım içerir). Son bölümünde, romanın kahramanına roman kişilerinden Nüzhet tarafından Berlin'den gönderilen mektuplar ve bu mektuplara cevap olarak kaleme alınan, ancak gönderilmeyen bir mektup da mevcuttur. Ancak, tefrikadan kitaba geçirilirken mektuplar çıkarılmıştır.


## Konusu.
Romanın kahramanı olan 15 yaşındaki genç, dizindeki kemik veremi hastalığı nedeniyle iki kere ameliyat geçirmiş fakat iyileşememiştir. Doktoru, ona tekrar ameliyat olmasını tavsiye eder ancak ameliyatın riski büyüktür, bacağını kaybetme tehlikesi vardır. Genç, bu kötü haberi annesinden saklar. Ertesi gün başka bir doktora görünür; açık hava ve iyi bir dinlenme tavsiyesi alınca yaz tatilini uzaktan akrabası olan Paşanın Erenköy'deki köşkünde geçirmeyi düşünür.
Erenköy'deki köşkte misafir olduğu günlerde Paşanın kızı olan çocukluk arkadaşı Nüzhet'le aralarındaki duygusal yakınlık güçlenir. Bu arada Ragıp isimli bir doktor Nüzhet'e talip olur; bu olay birkaç gün çocuktan gizlenir. Nüzhet'in annesi evliliğe taraftardır ama Paşanın endişeleri vardır. Durum ortaya çıktıktan sonra Paşanın gence fikrini sorması ve gencin yaş farkına değinerek olumsuz düşünceler açıklaması Nüzhet'in annesini kızdırır. Hasta genç ile aralarındaki yakınlaşmayı engellemek için kızına, hasta gençten mikrop kapabileceğini, uzak durması gerektiğini söyler. Bu konuşmayı duyan genç kırılır; ancak ertesi sabah kendi annesi de köşke geldiği için oradan hemen ayrılma düşüncesini gerçekleştiremez.
Genç aralarındaki yaş farkına rağmen Paşayla ilk günden beri çok yakındır. Lakin Dr. Ragıp Bey'in de davetli olduğu yemekte Paşa'nın ve Ragıp Bey'in Fransız hayranlığını eleştiren gencin Paşa ile de arası açılır. Annesinin telkinleri nedeniyle Nüzhet de kendisi ile konuşmamaktadır. Bir süre sonra annesi ile birlikte köşkten ayrılırlar.
Yaşadığı üzüntüler sonucu hastalığı ağırlaşan genç ile Dr. Mithat ilgilenir. Uzun süre hastanede yatıp 3-5 ameliyat geçirdikten sonra iyileşme umudu olabileceği söylenince 9. Hariciye Koğuşu'na yatar. Gördüğü tedavi sonucu bacağı kesilmekten kurtulur.
Hastaneden çıkarken Paşanın felç geçirdiğini, kendisini son bir kez görmek istediğini; Nüzhet'in ise Ragıp ile yakın zamanda evleneceğini öğrenir. Bacağı hızla iyileşir; hastaneden ayrılır.
# Üç Anadolu Efsanesi
Üç Anadolu Efsanesi, Yaşar Kemal'in destansı romanlarından. İlk basımı 1967'de Ararat Yayınevi tarafından yapılmıştır. Kitabın tam adı Üç Anadolu Efsanesi - Köroğlunun Meydana Çıkışı, Karacaoğlan, Alageyik'tir.
Kitap yapı itibarı ile bu üç efsaneyi konu almaktadır. Yaşar Kemal, Anadolu'yu karış karış gezerek topladığı, derlediği destanları kendi üslubu ile harmanlayarak okuyucuya sunmaktadır.
Kitapta sıralama olarak ilk destan Köroğlu Destanı'dır. Bu destanda Köroğlu'nun ortaya çıkışı ve Bolu Beyi ile verdiği mücadele anlatılır. Köroğlu'nun ve babası Koca Yusuf'un söylediği veya ona atfedilen sözlere, türkülere bu destanda yer verilir. Aşağıda yazılan şiir Koca Yusuf'un oğlu Köroğlu'ya nasihatıdır.
Akar abı hayat biter yemişler
Aslan gibi dağlarda kalmalı
Yürü oğlum burada aslanlar yatar
Aslan yatağında aslan olmalı
Buralardan kalkıp gitmeli düze
Allah yardım eder burada bize
Almalı kervanı çıkmalı düze
Bu dağlarda mesken tutup kalmalı
Topuzu çekmeli yola durmalı
Bezirgan bozmalı çerçi vurmalı
Fakirler donatıp, aç doyurmalı
Koğan aslan gibi alıp gelmeli
Seyis Yusuf derler benim adıma
Rahmetme bir kulun asla dadına
İşte nasihatim budur zatına
Kesmeli kervanı alıp gelmeli
İkinci destan ise Karacaoğlan Destanı'dır. Bu destanda Karacaoğlan'ın yaşadığı çevre, ortaya çıkışı ve sevdiği Elif'e kavuşması anlatılır. Bu destanda da Köroğlu'nda olduğu gibi Karacaoğlan'ın söylediği veya ona atfedilmiş sözlere, türkülere, ağıtlara yer verilir. 
Aşağıdaki şiir Karacaoğlan'ın sıla hasreti ile söylediği bir türkünün sözleridir.
İmana gel kanlı gurbet imana
Biz de başımızı saldık gümana
Yağıp yağmur gün deyince çimene
Kokar burcu burcu gülü sılanın
Ovalar ovalar engin ovalar
Gözüm yaşı biribirin kovalar
Yüce dağ başında şahin yuvalar
Öter garip bülbülleri sılanın
Bitmedik işlere Mevla ulaşa
Daha neler gelir sağ olan başa
Geçerse bu yaz da kalırsak kışa
Korkarım kapanır yolu sılanın
Karacaoğlan derki bana n'oldu
Sarardı gül benzim gazele döndü
Sılada sevdiğimi yadeller aldı
Bilmem nasıl oldu hali sılanın
Üçüncü destan Alageyik Destanı'dır. Bu destan, kahramanı geyik avcısı Halil'in sevdiğine kavuşması ve geyik avı müptelalığını anlatır. Diğer destanlarda olduğu gibi bu destanda da çeşitli folklorik söz, ağıt, türkü ögelerine yer verilir. Aşağıdaki şiir Halil'in Zeynep'e söylediği ağıttır.
Bende gittim bir geyiğin avına
Geyik çekti beni kendi dağına
Tövbeler tövbesi geyik avına
Siz gidin kardaşlar kaldım kayada
Ben giderken kayabaşı kar idi
Yel vurduda iklim iklim eridi
Ak bilekler taş üstünde çürüdü
Siz gidin kardaşlar kaldım kayada
Urganım kayada asılı kaldı
Elbise sandıkta deşili kaldı
Gerdekte nişanlım küsülü kaldı
Siz gidin kardaşlar kaldım kayada
Kayanın dibinde çadır kursunlar
Çifte davul çifte zurna vursunlar
Kayada kaldığım yare desinler
Siz gidin kardaşlar kaldım kayada
Yaşar Kemal bu eserinde halk diline sadık kalarak yorumladığı üç Anadolu efsanesini anlatırken okuyucuya dönemin sosyokültürel yapısı ve folklorik mirasını da sunar.
# Doğu Avrupa Saati
 - YÖNLENDİRME 
Doğu Avrupa Saati (kısaca DAS), UTC+02.00 zaman diliminin bir parçasıdır. GMT'den 2 saat ileridir. Doğu Avrupa ülkeleri ile birlikte, bazı Kuzey Afrika ve Orta Doğu ülkeleri tarafından kullanılır. Bu ülkelerin çoğu yaz saatini de kullanır.


## Büyük metropolitan alanlar.
  - Atina, Yunanistan
  - Beyrut, Lübnan
  - Braşov, Romanya
  - Bükreş, Romanya
  - Kaloşvar, Romanya
  - Kişinev, Moldova
  - Şam, Suriye
  - Helsinki, Finlandiya
  - Kudüs, İsrail
  - Kiev, Ukrayna
  - Lviv, Ukrayna
  - Minsk, Belarus
  - Lefkoşa, KKTC, Kıbrıs Cumhuriyeti
  - Riga, Letonya
  - Sofya, Bulgaristan
  - Tallinn, Estonya
  - Tel Aviv, İsrail
  - Selanik, Yunanistan
  - Temeşvar, Romanya
  - Vilnius, Litvanya
# Köroğlu Destanı
 - YÖNLENDİRME 
Köroğlu Destanı, Türk, Altay, Anadolu ve Azeri efsanelerinde ve halk öykülerinde yer alan söylencesel kahramanın öyküsünün anlatıldığı doğal bir destandır.


## Destanın içeriği.
Başkahramanı, destana da adını veren Köroğlu'dur. Koroğlu veya Goroğlu olarak da söylenir. Köroğlu, Tüm Türk Dünyasının ortak motiflerinden biridir. Annesi Cembil Hatun ışıktan hamile kalır ve diri diri gömülerek öldürülür. Köroğlu mezarda doğar, ölmüş anasını emerek büyür. Ahmet Yesevi’nin toprak altına mezar kazıp orada yaşayarak çile çekmesi bu anlayışı çağrıştırmaktadır. Değişik ülkelerde uyarlanarak farklı versiyonları anlatılır. Körlük kavramı yalnız görmemeyi değil, görülmemeyi de içerir. Sevgilisinin ardından öbür dünyaya yolculuk yapar. Kahramanlar korunmak için görünmez olurlar. Hızır zaman zaman kör olarak betimlenir çünkü onun göze ihtiyacı yoktur. Körlük bilgeliği simgeler. Köroğlunun ismi de Ali’dir. Kor kelimesi ışık demek olduğu gibi yer altı, dağ, toprak gibi anlamları da vardır. Bütün bunlar bir arada değerlendirildiğinde Köroğlu ismi üç farklı manayı ifade eder.
 - Gözleri kör olan (gözelere ihtiyacı olmayan) kişinin oğlu.
 - Toprağın, dağın (mecazen mezarın yani ölümün) oğlu.
 - Korun yani ateşin (kutsal gücün, gökten gelen tanrısal güç) oğlu.
Köroğlu kendisini defalarca kurda benzetir. Anadolu'da 16. yüzyılda yaşayan ve bu destan kahramanının adını alarak onunla özdeşleşen Köroğlu adlı halk ozanının şiirleri de kendisiyle bütünleşmiştir. Böylece Köroğlu ozanlık yeteneği ile de bütünleşmiştir.
Köroğlu Destanı, kahramanı Ruşen Ali'nin ve babası Koca (Seyis) Yusuf'un Bolu Beyi ile olan mücadelelerini ele alır. Kahramanı 16 yüzyılda yaşamış halk ozanı Köroğlu'dur (Ruşen Ali). Bu destan Yaşar Kemal'in Üç Anadolu Efsanesi yapıtında yazına kazandırılmıştır.


## Etimoloji.
Kor “ateş, yeraltı” (veya Kör “görmeyen”) ve Oğul sözcüklerinin bileşimidir.


## Konuyla ilgili eserler.
  - Pertev Naili Boratav (1984, Orijinal eser 1931), "Köroğlu Destanı", Adam Yayıncılık.
# Emilio Barzini
Emilio Barzini, Baba romanındaki ve bu romandan uyarlanarak çekilen Baba filminde Richard Conte tarafından canlandırılan bir mafya babası.
1940'larda Amerika'daki İtalyan mafya ailelerinin lideridir. New York'taki 5 aileden en güçlü olan Barzini ailesinin lideridir ve bu liderliğini korumak için yükselişte olan Corleone ailesinin varlığından rahatsızlık duymaktadır. Corleoneleri yok etmek için zekice bir plan yapıp uyuşturucu kralı Solozzo'yu ve Tataglia ailesini Don Vito Corleone'nin üstüne sürmüştür. Ancak Corleoneler Solozzo'yu öldürdü. Baba lakaplı Don Vito Corleone'nin ölümünden sonra ailenin başına geçen oğlu Michael Corleone tarafından iş yerinin çıkışında polis kıyafetli adamı Al Neri tarafından vurularak öldürüldü.
# Pete Clemenza
Peter "The Fatty" (Şişko) Clemenza, Mario Puzo'nun yazdığı Baba romanında ve romana dayanarak çekilen aynı isimli filmde bulunan hayali bir karakterdir.
Baba lakaplı Don Vito Corleone ile çok eskiden tanışmaktadırlar ve ailenin yükselişinde önemli bir yere sahiptir. Ailenin infaz işlerinden sorumludur. Clemenza'nın af, merhamet manasına gelmesi ise gerçekten çok ironiktir. Don Vito ile gençlik zamanlarından tanışmaktadır. Birlikte hırsızlık yapmışlardır.
Filmde bu karakteri Richard Castellano canlandırmıştır.
 - YÖNLENDİRME
# İbrahim Paşa Camii (Razgrad)
İbrahim Paşa Camii (Bulgarca: Магбул Ибрахим паша джамия "Magbul İbrahim paša đamija"), Balkanlar'da Osmanlılar'a ait ayakta kalmış en büyük sanat eseridir. Bulgaristan'ın Deliorman kesiminde, Razgrad'da bulunur. UNESCO kataloğunda kayıtlı olan cami, Balkanlar'daki üçüncü en büyük camidir.
Kanuni Sultan Süleyman devrinin sadrazamı Pargalı İbrahim Paşa hayratlarına dahildir. Caminin inşaatı 1530-1535 yıllarında, İbrahim Paşa tarafından başlatılmıştır. İbrahim Paşa'nın vefatından sonra (1536 y.) caminin inşaatı durmuştur. 1616 yılında Mahmut Paşa tarafından inşaatı tamamlanan cami ibadete açılmıştır. #YÖNLENDİRME ]. İbrahim Paşa Camii klasik Türk mimarisinin en güzel eserlerinden birisidir. Cami dış görünüşüyle dikkat çekmektedir. Şu anda ibadete kapalı olan caminin tamiri için 30 yıldan fazladır çalışma yapılmamıştır.
# Kaha Kaladze
 defans
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 Gürcistan U-17
Kahaber "Kaha" Kaladze (; d. 27 Şubat 1978, Samtredia), Gürcü siyasetçi ve defansta görev yapan eski millî futbolcudur.
1993'te profesyonel kariyerine başladığı Dinamo Tiflis'te 5 sezon, Dinamo Kiev'de 3 sezon oynadıktan sonra 2000-2001 sezonunda Milan'a transfer olmuş, Serie A'da ilk formayı sezonun ortasında kapabilmiş, 5 sezonda 99 lig maçı, 5 şampiyonlar ligi maçında forma giydikten sonra 2004-2005 sezonunda Chelsea'ye gideceğini açıklamış fakat bunu gerçekleştirememiş defans oyuncusudur.


## Siyasi hayatı.
Kaladze, Şubat 2012'de, Rusya'da milyarder haline gelen Bidzina İvanişvili öncülüğünde kurulan Gürcü Hayali ("Kartuli Otsneba") partisinin kurucuları arasında yer aldı. 1 Ekim 2012'de Gürcistan Parlamentosu'na seçildi. 25 Ekim 2012 tarihinde Bidzina İvanişvili kabinesinde enerji bakanı oldu, ancak bu göreve getirilmesi enerji çevrelerinde şüpheyle karşılandı. Daha da önemlisi Kaladze'nin Kala Capital'inin yüzde 45'ine sahip olduğu Georgia Hydropower Construction Company'deki ticari çıkarlarından kaynaklanan bir çıkar çatışması üzerine yoğun bir tartışma başladı. Kala Capital, hisselerini Kasım 2012'de GMC Group'a sattı, ancak dolaylı ticari çıkarlarının terk edilmiş olup olmadığına dair kaygılar son bulmadı.
Kaladze Temmuz 2017'de, yaklaşan yerel seçimlerde Tiflis belediye başkanlığına aday olmak için enerji bakanlığından istifa etti. Belediye başkanlığı seçimlerinde oyların 51'ini aldı ve 13 Kasım 2017'de göreve başladı.
Kaladze, Gürcistan'da 26 Ekim 2024'te yapılan ve Gürcistan Cumhurbaşkanı Salome Zurabişvili tarafından da sonuçları kabul edilmeyen seçimlerin ardından sokaklara çıkan protestoculara karşı aşırı şiddet kullanılmasına bağlı olarak, AB üyesi Litvanya tarafından yaptırıma tabi tutuldu.


## Diğer.
2001 yılında kardeşi Levan Kaladze Gürcistan'da rehin alınmış ve serbest bırakılması için 600.000 ABD doları fidye istenmiştir. Ailesi fidyeyi ödemesine rağmen bir süre bulunamayan kardeşinin cesedi 2006 yılında Svanetya bölgesinde bulunan 6 cesetten biri olduğu anlaşılmıştır.
# Dauphinois
Dauphinois, Isère bölgesinde konuşulan bir dildir ve Provensal dilinin bir lehçesidir.
# Kromatin
Kromatin, hücre çekirdeğindeki DNA'nın, histon denilen küçük molekül ağırlıklı bazik proteinler ile beraber oluşturduğu yapı.
Bölünme sürecine geçmekte olan bir hücre ışık mikroskopu ile incelenirse, çekirdeğin içinde ince ipçiklerden oluşmuş, yumak biçiminde bir ağ yapısı görülür. Bu yapı kromatin adını alır. Bu ağın üzerinde irili ufaklı tanecikler gözlenir. Elektron mikroskop ile yapılan incelemeler, kromatinde ökromatin ve heterokromatin olarak adlandırılan, birbirinden farklı iki yapısal bölümün varlığını ortaya koymuştur. Açık renkli ökromatin, çekirdeğin metabolizma bakımından çok aktif olan bolümü olduğu, koyu renkli heterokromatin bölgeleri ise metabolik bakımdan az aktif olan kromatin olarak bilinir. Çekirdeğinin aktifliği çok azalmış olan hücrelerde hemen bütün kromatin kitlesi heterokromatin görünümdedir. Örneğin kırmızı kan hücreleri (eritrosit) olgunlaşırken çekirdeklerinin aktifliği gittikçe azalır. Bu yüzden kromatin çok yoğun bir görünüm alır. Bir hücrenin çekirdeğinin ölümünde (piknoz) tüm kromatinin heterokromatine dönüşmüş olduğu saptanır. Kromatin maddesi nükleoproteinden oluşmuştur.
# Oksitanca
Oksitanca ("occitan" veya "lenga d'òc"), Fransa, İspanya ve İtalya'da konuşulan bir Latin dilidir. Katalancaya çok yakın bir dildir. Katalanca ve Oksitanca 13. yüzyılda birbirlerinden farklılaşıp gelişmiştir.
Oksitanca pek çok lehçeye ayrılır. İspanya'nın Katalonya özerk bölgesinin Val d'Aran kısmında Aranca ismiyle bilinir. Oksitanca sadece bu bölgede resmi bir kimlik taşır ve Katalonya'nın üç resmi dilinden biridir. Oksitanca konuşulan Avrupa coğrafyasına bakıldığında, bölgede 14 milyon insanın yaşadığı görülmektedir. Ancak bu nüfusun büyük çoğunluğu Oksitancayı ikinci dil olarak konuşmakta ya da hiç öğrenmemiştir. Günümüzde Oksitancayı ana dili olarak gören 2 milyondan az insan yaşamaktadır.


## Lehçeleri.
  - Batı Oksitanca: 
   - Gaskonca (Aranca, Ariegese, Bearnese, Landese)
  - Güney Oksitanca:
   - Langedokça
   - Provensal (Dauphinois, Nissart, Şuadit)
  - Kuzey Oksitanca:
   - Auvergnat
   - Limousin
   - Vivaro-Alpin


## Bazı sözcükler.
Vikikaynak'takaynaklar bulunmaktadır.
# Yakutiye
Yakutiye, Türkiye'de Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Erzurum ilinin şehir merkezini oluşturan merkez ilçelerden biridir. Kuzeyde Tortum, batıda Aziziye, Palandöken ve doğuda Pasinler ilçeleri ile komşudur.
Yakutiye, nüfusu 2020 istatistiklerine göre 181.150 kişidir.


## Tarihçe.
İlçenin (Erzurum) geçmişi MÖ 4000 yıllarına dayanmaktadır. Karaz, Pulur, Güzelova Sos Höyük'te yapılan arkeolojik kazılarda elde edilen bulgular Erzurum ve çevresinin çok eski ve önemli yerleşim yeri olduğunu ortaya koymuştur. Tarihin en eski devirlerinden itibaren değişik kavim ve milletlerin hakimiyetine giren Erzurum kültür varlıkları açısından zengin bir geçmişe sahiptir.


## Tarihi yerler.
Şehir merkezinde bulunan ve İlhanlılar döneminde 1310 yılında Hoca Yakut Gazani'nin inşaatını yapması nedeniyle mimarının ismini taşıyan Yakutiye Medresesi, plan düzeni, dengeli mimarisi ve iri motifli süslemeleriyle yerli ve yabancı misafirlerin dikkatini çekiyor.


## İklim.
İklim, karasal iklim alanında geçiş gösterir.


## Nüfus.
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
# Gaskonca
Gaskonca Fransa'nın Gaskonya bölgesinde konuşulan Latin dillerinden Oksitanca'nın lehçesidir. Yaklaşık 254 bin kişi tarafından konuşulan bu Oksitan lehçesinin dört tane alt-lehçesi bulunur. 1982 yılında Béarn 'de yapılan bir ankette halkın %51'inin Gaskonca konuştuğu belirlenmiştir.
# Bearnese
Bearnese, Béarn'de konuşulan bir Gaskonca lehçesidir. Halkın %70'i tarafından anlaşıldığı 1982 yılında yapılan bir ankette ortaya çıkmıştır.
# Landese
Gaskonca'nın Akitanya bölgesinde konuşulan bir lehçesidir.
# Langedokça
Langedokça Languedoc-Rousillon bölgesinde konuşulan bir dil olup Oksitanca'nın bir lehçesidir.
# Limousin dili
Limousin dili, Oksitanca'nın bir lehçesi olup Limousin bölgesinin 3 departmanında, Charente'nin bir kısmında ve Dordogne'de konuşulur. İlk Oksitanca belge 100'li yıllarda Boecis adlı bir şiir el yazması ve bu dilde yazılmıştır.
# Boecis
Boecis ("Lo Poema de Boecis") 1000'li yıllarda Limousin dili ile yazılmış bir el yazmasıdır. Oksitanca'nın en eski yazılı kaynağıdır.
# Nissart dili
Nissart dili (Fransızca: Niçard, Niçois ya da Nissart), Fransa'nın Nice şehri ve çevresinde konuşulan bir Provensal dilidir.
# İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği
İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği ya da kısa adıyla MAZLUMDER, 25 Ocak 1991 tarihinde avukat, gazeteci, yazar, yayıncı ve iş adamlarından oluşan 54 kişilik bir grup tarafından kurulmuştur.


## Yapısı.
Genel merkezi İstanbul'da olan derneğin Ankara, Adana, Adıyaman, İstanbul, Kayseri, Konya ve Malatya'da şubeleri ve sayılmayan diğer merkezlerde de temsilcileri bulunmaktadır.
# Provensal lehçesi
Provensal (), Güney Fransa, İtalya ve İspanya'da konuşulan bir Latin dilidir. Yaklaşık 400.000 kişi bu dili konuşur. Dört alt lehçesi vardır: Gavot, Maritime (Provençal), Nissart dili ve Rhodanien.
# Kubrat, Razgrad
Kubrat ya da Balbunar(), kuzey doğu Bulgaristan'da, Razgrad iline bağlı bir şehirdir. Deliorman bölgesinin bir parçasıdır.
Balbunlar adı ilk olarak 1624'te geçmiştir, ama efsanelere göre aslında 15. yüzyılda kurulmuştur. Osmanlılar zamanında "iyi bakır" anlamına gelen "Balbunar" adı ile anılmıştır.
Şehirde 1890'da bir ilkokul, 1891'de de halk merkezi açıldı. Şimdiki resmi adı 1934'te verildi ve 1949'da şehir ilan edildi.
En ünlü yerlisi, Bulgar şarkıcı Lili İvanova'dır. Nüfusu etnik olarak karışıktır, başlıca halklar da Bulgarlar ve Türklerdir. Türklerin çoğunlukta olduğu, siyasi seçim sonuçlarına bakılarak açıkça görülebilir.
 Kubrat kasabasının halen Belediye başkanı Alkin Nebi'dir. 01.09.2021


## Yerleşim Birimleri.
  - Sırtalan Kılıç, (Belovets-Беловец)
  - Nasreddin, (Bisertsi-Бисерци)
  - Pınar Beş Evli, (Bojurovo-Божурово)
  - Orman Beş Evli, (Goriçevo-Горичево)
  - Kışla Köy, (Zadruga-Задруга)
  - Güvece, (Zvenaptsi-Звънарци)
  - Güzelce Alan, (Kamenovo-Каменово)
  - Balbunar, (Kubrat-Кубрат)
  - Yenice, (Medovene-Медовене)
  - Mesim Mahalle, (Mıdrevo-Мъдрево)
  - Uzunca Alan, (Ravno-Равно)
  - Caferli, (Savin-Савин)
  - Caferler, (Sevar-Севар)
  - Yörükler, (Seslav-Сеслав)
  - Kovancılar, (Terter-Тертер)
  - Musatçılar, (Toçilari-Точилари)
  - Yuper, (Yuper-Юпер)
# Oïl dilleri
Oïl dilleri; Kuzey Fransa, Belçika ve Manş Adaları'nda konuşulan bir dil grubu. Gallo-Romen dil ailesinin üyelerinden biridir. Eski Fransızcanın bu grubun bir üyesi olduğu sanılmaktadır.
# Burgonca
Burgonca ya da Burgon-Morvan dili, Burgonya bölgesinde konuşulan bir lisandır ve "Langues d'oïl" örneğidir"." Latin dilleri ailesine mensuptur. Fransa tarafından tanınan bölgesel dillerden biridir (Cerquiglini raporu, 1999). "Dijonnais", "beaunois", "verduno-chalonnais", "valsaônois", "Kuzey-Burgunca", "auxerrois" ve "langrois" isimlerini taşıyan ağız ve lehçeleri vardır. Burgunca, Burgunya'nın daha çok kuzeyinde konuşulur. Konuşulma alanı, Franche-Comté'ye kadar uzanır.
# Champenois
Champenois, Fransa'da Champagne, Belçika'da Valonya bölgelerinde konuşulan bir Latin dilidir. Valonya'da bölgesel dil olarak tanınmaktadır.
# BMW H2R
BMW H2R, BMW'nin hidrojen yakıtlı proje modeli. 6 lt'lik V12 motora sahip ve BMW Art Cars koleksiyonunun 16. otomobili.
# Lorrain dili
Fransa'da Lorraine ve Belçika'da konuşulan bir Latin dilidir. Belçika'da Gaume bölgesinde Bölgesel Dil olarak tanınmaktadır.
# Picard dili
Picard dili, Nord-Pas-de-Calais, Picardie ve Valonya'da konuşulan bir Latin dilidir.


### Ses.
http://ches.diseux.free.fr/sons/d85.mp3
http://ches.diseux.free.fr/diri/dir85.htm
"Centre de Ressources pour la Description de l'Oral" (CRDO) ( http://www.language-archives.org/language/pcd )
# Poitevin-Saintongeais
Poitevin-Saintongeais, Poitou-Charentes bölgesinde konuşulan bir Latin dili olup Fransızcaya çok yakın bir dildir.
# Kemallar
İsperih veya Kemallar (, trl: "Isperih"), kuzey doğu Bulgaristan'da, Razgrad iline bağlı bir şehirdir. Deliorman bölgesinin bir parçasıdır.
Şehrin ismi Osmanlı döneminde "Kemallar" iken, daha sonra Bulgar hanı Asparuh onuruna "İsperih" olarak değiştirilmiştir.
Şehirde Bulgarlar ve Türkler karışık olarak yaşarlar. Bir Ortodoks kilisesi, bir de cami vardır. Bugünkü şehir, 1545'te, tarihi Bronz Devrine kadar uzanan eski bir yerleşimin üzerine kurulmuştur. "Kemallar" ismi resmi kayıtlarda ilk olarak 1573'te bir Osmanlı vergi kaydında geçmiştir. 1934'te adı "İsperih" olarak değiştirilmiş, 1960'ta da şehir ilan edilmiştir.
Yakınlardaki Sveştari'deki Trak mezarı, UNESCO Dünya Mirası listesindedir. Diğer bir popüler ziyaret yeri de 17. yüzyıl'dan kalma bir Bektaşi türbesi olan Demir Baba Tekkesi'dir.


## Yerleşim Birimleri.
  - Kemallar (İsperih-Исперих) 
  - Akçalar (Belintsi-Белинци) 
  - Kılıç Serman (Bırdokvo-Бърдоквa)
  - Eski Balabanlar (Vazovo-Вазово)
  - Büyük Kokarcalı (Golam Porovets-Голям Поровец)
  - Ferhatlar (Delçevo-Делчево)
  - Duraç Köy (Ludo-Gortsi-Лудогорци)
  - Nasufçular (Duhovets-Духовец) 
  - Hüseyinler (Dragomıj-Драгомъж)
  - Yunus Abdal (Yonkovo-Йонково)
  - Küçük Yunus Abdal (Malko Yonkovo-Малко Йонково)
  - Kıdır Köy (Kitançevo-Китанчево)
  - At Köy (Konevo-Конево) 
  - Kabullar (Kıpinovtsi-Къпиновци) 
  - Aslan Köy (Lavino-Лъвино)
  - Küçük Kokarcalı (Malak Porovets-Малък Поровец) 
  - Osman Mahalle (Peçenitsa-Печеница) 
  - Ayva Altı (Pod Ayva-Подайва) 
  - Köse Abdi (Raynino-Райнино)
  - Mumcular (Sveştari-Свещари) 
  - Orta Mahalle (Srednoseltsi-Средоселци) 
  - Eski Mahalle (Stara Selişte-Старо селище)
  - Höyüklü (Üyüklü) (Todorovo-)Тодорово, 
  - Saldım Köy (Yakim Gruevo-Яким Груево)