# Theofano (II. Romanos'un eşi)
Theofano, Bizans imparatoriçesi. II. Romanos ve II. Nikiforos'un karısı, I. İoannis'in sevgilisi, II. Basileios ve VIII. Konstantinos'un annesidir. Theofano, 10. yüzyıl Bizans tarihinde önemli bir rol oynamıştır. Oğulları küçük iken taht naipliği yapmıştır.


## İmparatoriçe olması.
Yunan asıllı olarak Mora bölgesi Lakonia civarındada muhtemelen Sparta'da doğmuştur. Theofano'nın ilk adı Anastasia ya da daha yakın olarak Anastaso'dır, Craterus ismi verilen fakir bir taverna bekçisinin kızıdır. Velihat prens Romanos, ona aşık oldu ve yaklaşık 956 yılında onunla evlendi. Evlilikten sonra "Theofano" ismini almıştır, Makedonyalılar Hanedanı'nın azize imparatoriçesi VI. Leon'un karısı Theofano'dan sonra ikinci Theofano'dır.
Kayınpederi İmparator VII. Konstantinos'u zehirlediğine dair dedikodular vardır. Konstantinos, 959 yılında öldü fakat ölmeden önce uzun bir süre yüksek ateşten muzdarip olmuş, zehirlendiğine dair bir kanıt yoktur. Romanos'un karısına bağlılığı ve onun tavsiyelerini dinlemesi kısa iktidarında Theofano'nun imparatoru yönetmesine neden olmuştur.


## Nikiforos Fokas ile işbirliği.
15 Mart 963 tarihinde, İmparator II. Romanos 26 yaşında aniden öldü. Tekrar, Theofano'nın onu zehirlediğine dair söylentiler başladı. Çok genç iki çocuğu bulunan, İmparatoriçe tacı giymis olan, hiçbir asil veya zengin aileye bağlı bulunmayan bir kadının kocasını öldürmekten her şeyi kaybetmek dışında en ufak bir kazancı yoktu. Oğulları II. Basileios ve VIII. Konstantinos velihattılar ve Theofano taht naibi oldu. İktidarını güvence altına almak için zamanın en güçlü generali Nikiforos Fokas ile işbirliği yapması gerektiğini anladı. Ordu çoktan Nikiforos'u Caesarea'da imparator ilan etmişti, Nikiforos 15 Ağustos'ta Konstantinopolis'e girdi, kanlı sokak savaşlarından sonra Josef Bringas'ın (Romanos döneminde baş danışman olmuş hadım saray görevlisi) direncini kırdı ve 16 Ağustos günü Ayasofya'da tac giydi. Theofano ile evlenerek, Makedonyalılar Hanedanı ile akraba oldu ve hükümdarlığını meşrulaştırmıştır.
Evlilik, Nikiforos'un Theofano'nun çocuklarından bir ya da daha fazlasının vaftiz babası olmasının dini ilişkiyi bozması nedeniyle tartışmalara neden oldu. Patrik Polyeuctus, ilk önce evlilik meselesinin çözülmesi gereğiyle Nikiforos'un kutsal sunağı öpmesine izin vermedi. Vaftiz babalığı konusundaki sorunu çözmek için, Nikiforos bir konsil topladı. Bu konsil, ilgili kuralın İkonoklast V. Konstantinos döneminde yayınlandığını bu nedenle geçersiz olduğunu ilan etti. Polyeuctus, konsili meşru kabul etmedi ve Nikiforos'u Theofano ile evliliğini bitirmesi konusunda ısrar edip, onu aforoz etti. Bardas Fokas ve bir kişi Nikeforos'un Theofano'nun çocuklarından hiç birinin vaftiz babası olmadığına dair yemin ettiler. Bunun üzerine Polyeuctus, Nikiforos'u kiliseye tekrar kabul edip Theofano'yu karısı olarak bıraktı.


## İhanet.
Çok kısa süre sonra, genç ve parlak general İoannis Çimiskes'in sevgilisi oldu. İkisi daha sonra Nikiforos'a karşı komploya giriştiler. 10 Aralık 969'u 11 Aralığa bağlayan gece bir suikast düzenleyip Nikiforos'u öldürttüler. I. İoannis Çimiskes imparator oldu.


## Düşüşü.
Theofano, yeni imparatorun karısı olma umudunu yanlış hesaplamıştı. Konstantinopolis Patriği Polyeuktos, bu suçu cezalandırmak için İoannis'ten tövbe edip katilleri (imparatorun yardımcıları ve arkadaşları) cezalandırmasını ve Theofano'yı saraydan çıkarmasını istedi. İoannis, Patriğin isteklerine uyması için zorlandı ve ancak ondan sonra imparator olarak tac giymesi için kiliseye girmesine izin verildi.
Theofano, önce Prinkipo (bazen "Prote" olarak bilinir) adasına sürgüne gönderildi. Muhtemelen oğullarının tahta geçmesi ile Konstantinopolis'e geri dönmüştür.


## Çocukları.
Theofano ve II. Romanos çiftinin en az üç çocuğu olmuştur:
  - II. Basileios
  - VIII. Konstantinos
  - Anna Porphyrogenneta, Kiev-Rus Çarı I. Vladimir ile evlendi.