# Ghostery
Ghostery, ücretsiz ve açık kaynaklı bir gizlilik ve güvenlikle ilgili tarayıcı uzantısı ve mobil tarayıcı uygulamasıdır. Şubat 2017'den itibaren, Alman Cliqz International GmbH (daha önce Ghostery, Inc. ve Better Advertising Project olarak adlandırılan Evidon, Inc.'e aitti) şirketine aittir. Yazılım ilk olarak David Cancel ve ortakları tarafından geliştirilmiştir.
Ghostery, bir kullanıcının gezinti alışkanlıklarının HTTP çerezleri aracılığıyla toplanmasını engellemenin yanı sıra, birçok web sayfasına gömülü JavaScript izleyicilerini kaldırmasını sağlar.
Ghostery, 2020 itibarıyla Mozilla Firefox, Google Chrome, Internet Explorer, Microsoft Edge, Opera, Safari, iOS, Android ve Android için Firefox ile kullanılabilir.
Ayrıca Ghostery'nin gizlilik ekibi, eğitim amaçlı olarak sayfa öğelerinin ve şirketlerin profillerini oluşturur.


## İşlevsellik.
### Engelleme.
Ghostery, kaynak adreslerine göre HTTP isteklerini ve yönlendirmeleri çeşitli şekillerde engeller:
  - Web siteleri tarafından reklam, pazarlama, site optimizasyonu ve güvenlik amaçlarıyla kullanıcı davranışına ilişkin veri toplamak adına kullanılan üçüncü taraf izleme komut dosyalarını engelleme. "Etiketler" veya "izleyiciler" olarak da bilinen bu komut dosyaları, izleme çerezlerini tüketicilerin tarayıcılarına yerleştiren temel yöntemdir.
  - İnternette yeni izleme komut dosyalarıyla karşılaşıldığında bunları tanıyan ve otomatik olarak engelleyen bir "komut dosyası kitaplığı"nın sürekli olarak örtüşülürlüğü. 
  - Üçüncü taraf komut dosyası engellemesinin devre dışı bırakıldığı web siteleri için "Beyaz Listeler" ve kullanıcıların deneyimlerini yapılandırması ve kişiselleştirmesi için diğer gelişmiş işlevleri oluşturma.
Bir izleyici engellendiğinde, izleyicinin yerleştirdiği herhangi bir çerez, kullanıcı dışında hiç kimse tarafından erişilebilir değildir.


### Raporlama.
Ghostery, tespit edilen tüm izleme paketlerini ve Ghostery'nin bunları engelleyip engellemediğini, tarayıcıdaki Ghostery simgesine tıklanarak erişilebilen bir "bulgular penceresi" yardımıyla bildirir. Ghostery, yapılandırıldığında sayfada bulunan izleyicilerin listesini geçici bir mor kaplama kutusunda görüntüler.


## Tarih ve kullanım.
İlk olarak David Cancel tarafından geliştirilen Ghostery, Ocak 2010'da Evidon (Ghostery, Inc. olarak yeniden adlandırıldı) tarafından satın alındı. Ghostery, gizlilik koruması için kullanılan en popüler tarayıcı uzantıları arasındadır. 2014'te Edward Snowden, tüketicilerin çevrimiçi gizliliklerini korumak için Ghostery'yi diğer araçlarla birlikte kullanmalarını önerdi. Ghostery, Inc. 2010 yılında yazılımın kaynak kodunu incelemeye açık hale getirdi, ancak bundan sonra kaynak kodunun sonraki sürümlerini yayınlamadı. 22 Şubat 2016'da şirket, Özel mülk yazılım-özel mülk ürünü olarak Ghostery tarayıcı uzantısı için EULA'yı yayınladı.
Cliqz GmbH, Ghostery'yi Şubat 2017'de Evidon Inc.'den satın aldı. Cliqz, Hubert Burda Media'nın çoğunluk hissesine sahip olduğu bir Alman şirketidir. Ghostery artık Evidon ile hiçbir türden veri paylaşmıyor.
8 Mart 2018'de Ghostery, açık kaynak geliştirme modeline geri döndü ve kaynak kodunu GitHub'da yayınladı, bunun üçüncü taraf katkılarına izin vereceğini ve yazılımı daha şeffaf hale getireceğini belirtti. Şirket, Evidon'un iş modelinin "anlaşılmasının zor olduğunu ve kendisinin komplo teorilerine fırsat verdiğini" ve yeni iş modelinin bağlı kuruluş pazarlamasını ve reklam analizi verilerinin satışını içereceğini söyledi.
Mayıs 2018'de Ghostery'nin uygulamalarında Genel Veri Koruma Yönetmeliği'ne (GDPR) uyum değişikliklerini teşvik eden bir e-postanın dağıtımında, yüzlerce kullanıcının e-posta adresi alıcı olarak listelendiği için yanlışlıkla sızdırıldı. Ghostery, hatayı fark ettiklerinde e-postanın dağıtımını durdurduklarını belirterek olay için özür diledi ve bunun nedeni olarak; iletiyi yanlışlıkla birçok alıcıya tek bir e-posta olarak gönderen yeni bir şirket içi e-posta sisteminden kaynaklandığını bildirdi. Sorunun kaynağı olan e-posta sistemi, iletileri bağımsız olarak kullanıcılara tek tek göndermek yerine, bir iletiyi bütün kullanıcılara toplu halde gönderiyordu.


## Eleştiriler.
Eski sahibi Evidon'un yönetimi altında Ghostery, GhostRank adında bir isteğe bağlı özelliğe sahipti. GhostRank karşılaşılan ve engellenen reklamları kayıt altına aldı, ardından bu bilgileri reklamverenlere geri gönderdi, böylece reklamverenlerin engellenmekten kaçınmak için yeni yöntemler geliştirmesine olanak sağladı. Ghostery verilerin anonimleştirildiğini iddia etse de, web sayfası ziyaretlerinin kalıpları gerçekten anonimleştirilemez. Herkes Evidon'un iş modelini çatışmasız olarak görmez. Stanford lisansüstü öğrencisi ve gizlilik savunucusu Jonathan Mayer, "Evidon, programın benimsenmesini teşvik etmek ve Do Not Track ve çerez engelleme gibi alternatifleri caydırmak ve müdahaleci reklam şirketleriyle olumlu ilişkiler sürdürmek için mali bir teşvike sahiptir" dedi.
Temmuz 2018'den itibaren, sürüm 8.2 ile Ghostery, kullanıcılara kendi reklamlarını gösteriyor. Burda, reklamların kişisel verileri sunucularına geri göndermediğini ve kişisel bir profil oluşturmadığını iddia ediyor.