# Dersim aşiretleri
Dersim aşiretleri, Doğu ve İç Anadolu Bölgesi'nde Tunceli, Sivas, Tokat, Erzincan, Bingöl, Muş, Kahramanmaraş, Kayseri, Amasya, Gümüşhane, Elazığ, Adana, Adıyaman, Malatya, Ardahan, Erzurum çevresine yayılmışlardır. Aşiretlerin çıkış noktası "İç Dersim" olup aşiretlerin Dersim ile birlikte en yoğun olduğu diğer yöre, zamanla çeşitli nedenlerle verdiği göçlerle, Dersimlilerin yoğun ve hakim olduğu iki bölgeden biri haline gelen Koçgiri yöresidir.
Koçgiri yöresi Sivas'ın İmranlı, Zara, Erzincan'ın Refahiye, Erzincan ilçelerini içine alır. Sivas'ın Hafik, Kangal, Divriği, Suşehri; Tokat'ın Almus, Zile; Erzincan ilinin Refahiye, İliç çevresi; Kayseri'nin Sarız, Sarıoğlan yöresine kadar uzanır ve bu bölgeleri içine alır.
Tunceli'nin güney ilçeleri, Sivas Koçgiri yöresi aşiretleri, Kayseri Sarız ve Sarıoğlan, Erzican'ın Refahiye, İliç, Kemah, Elazığ Aşiretleri, Adıyaman Dersim aşiretleri, Kahramanmaraş Yöresi Dersim aşiretleri, Tokat, Çorum, Yozgat, Malatya ve Gümüşhane Yöresi Dersim aşiretleri Türkçe Kırmançça (Zazaca) ve Kurmançça konuşur.


## Liste.
 - Abbas Uşağı
 - :Aşiretin meskun olduğu yerler  Pülümür-Hozat ilçesi Çığırlı(Zimeq)-Ovacık-Erzincan (Kırlangıç Köyü, Çağlayan Bucağı, Bağlı ve Karatuş köyleri), Kiğı ilçesi (Akımlı, Estigkavak, Ayanoğlu, Güzgörü köyleri), Tercan (Başbudak, Beşgözek köyleri), Kelkit (Akdağ, Kömürlük Köyü) ve Erzurum-Aşkale (Aşkale, Gürkaynak ve Koçbaba köyleri)'dir. 
 - : Abdalan 
 - Alan
 - Alhan
 - Areyiz
 - Aslanuşağı
 - Beyituşağı
 - Bahtiyar
 - Ferhatuşağı
 - Karaballı
 - Keçeliuşağı
 - Baluşağı
 - Badilli
 - Gülabi
 - Seyhan
 - Turhasanlı
 - Süleymanuşağı
 - Koçuşağı
 - Balaban
 - Caferan
 - Çarekan
 - Demenan
 - Elhan
 - Hadikan
 - Hedik
 - Hormek
 - İzol
 - Karsan
 - Hiran
 - Kemen
 - Kebanlı
 - Kureyşan
 - Haydaran
 - Lolan
 - Maskan
 - Pilvenk
 - Butan
 - Silan
 - Şadilli
 - Şavalanlı
 - Yusufan
 - Zimtek
 - Kurmeş
 - Derviş Cemal
 - Şakak 
  - Abdalanlı 
  - Keçelan
 - Suran


## Aşiretler ve oymakların dilleri ve yerleşim yerleri.
  - Abasu/Abasanlar: Zazaca  Pülümür, Hozat ilçesi ve Çığırlı, Ovacık, Erzincan (Kırlangıç köyü, Çağlayan bucağı, Bağlı, Karatuş köyleri), Kiğı ilçesi (Akımlı, Estigkavak, Ayanoğlu, Güzgörü köyleri), Tercan (Başbudak, Beşgözek köyleri), Kelkit (Akdağ, Kömürlük köyü), Erzurum (Aşkale, Gürkaynak ve Koçbaba köyleri)
   - Abdalu/Abdalanlar: Zazaca  Pülümür, Hozat, Ovacık, Erzincan, Bayburt, Varto, Hınıs
   - Ağucanlılar: Kurmançça, Türkçe, Zazaca  Hozat (Bargini), Elazığ, Erzincan, Kemah, Malatya, Adıyaman, Elbistan, Pazarcık (Girne), Arapkir
   - Alanlar: Zazaca  Mazgirt, Mazımiye, İran'ın Kuzey Horasan bölgesi, Erzincan Merkez ilçesi (Çamurdere, Çamlık, Karataş, Başköy, Çilhoroz, Yaylakent, Sertaş, Askartallı, Kılıçkaya, Endere köylerinde), Erzurum Çat ilçesi, Beşiktaş Komu, Tuzluca mah.
   - Ali Abbas Evladı: Zazaca  Ovacık, Kemah, Erzincan
   - Alhanlı Aşireti: Zazaca  Pülümür, Tercan
   - Arililler/Areyizler: Zazaca  Nazimiye, Pülümür, Mazgirt, Kelkit (Akdoğdu köyü), Erzincan, Tercan ilçesi (Sarıkaya, Yenibucak, Kavaklık, Küçük Ağa köyleri), Çayırlı, Çamurdere, Başköy, Karataş, Çilhoroz, Yayla Kurt, Sarıtaş, Kartallı, Çağlayan bucağı, Kılıçkaya, Erdene köylerinde, Hınıs (Başköy)
   - Aslan: Türkçe, Zazaca  Ovacık, Kemah
   - Aşuran: Zazaca  Ovacık, Erzincan
   - Bomosuru/Baba Mansurlu: Zazaca, Kurmançça  Pülümür, Mazgirt, Muhindi, Nazimiye, Tercan, Sivas, Erzincan
   - Bahtiyarlı: Zazaca  Hozat, Muş, Kuzey Horosan Zağros Dağları
   - Balabanu/Balaban: Zazaca  Pülümür, Erzincan, Tercan, Hınıs (Güzelder köyü), Raka, Ruha, Malatya 
   - Baluşağı: Zazaca  Ovacık, Pülümür, Çayırlı
   - Badilli: Zazaca  Petek, Kiğı, Kelkit, Halo, Refahiye
   - Beles: Zazaca  Nazımiye, Tercan, Kiğı, Amasya, Çorum
   - Balçikanlı: Zazaca  Pülümür, Erzincan, Nazımiye
   - Birmanlı: Zazaca  Ovacık, Pülümür, Erzincan
   - Beyitanuşağı: Zazaca  Ovacık (Gözeler, Paşadüzü, Akyayık)
   - Bezgar: Zazaca  Ovacık (Hun Uşağı, Cevizli dere, Söyütlü, Topuzlu, Çakmaklı)
   - Beritan: Kurmançça  Erzurum, Erzincan, Tunceli
   - Birim: Zazaca  Ovacık
   - Bozlu: Türkçe  Çemişgezek
   - Biçerli: Türkçe  Pertek, Çemişgezek
   - Botanlı: Kurmançça  Mazgirt, Şırnak
   - Bütünkanlı: Zazaca  Erzincan, Tercan, Kiğı
   - Caferanlı: Zazaca  Pülümür, Erzincan, Kemah, Hınıs
   - Bozukanlı Kerel: Türkçe  Topuzlu, Ovacık, Pülümür
   - Bozanlı: Türkçe  Pertek
   - Çapanlı: Türkçe  Mazgirt, Pertek, Çemişgezek
   - Çemişgezekli: Türkçe  Çemişgezek
   - Çinanlı: Zazaca  Tunceli
   - Demenu/Demananlılar: Zazaca  Tunceli, Pertek, Hozat, İmranlı, Zara, Karakoçan, Mazgirt, Gümüşhane, Konya, Ovacık, Erzincan
   - Derviş Cemal: Zazaca  Pülümür, Hozat, Erzincan, Çayırlı, Ovacık (Arslandoğmuş köyü)
   - Elhanlılar: Zazaca  Erzincan, İran
   - Ferhatu/Ferhadan: Zazaca  Çemişgezek, Hozat
   - Fından: Zazaca  Hozat
   - Gevanlılar: Zazaca  Ovacık, Hozat
   - Gülabi: Zazaca  Ovacık, Kemah
   - Hadikenli: Zazaca  Ovacık, Kemah
   - Heyderu/Haydaran: Zazaca  Nazımiye, Pülümür, Mazgirt, Erzincan'ın Tercan ilçesi, Bulanık ilçesi
   - Hayranlı: Zazaca  Nazımiye, Pülümür
   - Hemenanlı: Zazaca  Tunceli
   - Hesenanlı: Kurmançça, Zazaca  Tunceli, Mazgirt, Kiğı
   - Hiranlı: Zazaca, Kurmançça  Mazgirt, Muhundu, Nazımiye, Pertek, Derenahiyesi, Haran Bölgesi, Varto nahiyesi, Üstükara, Karlıova, Erzincan, Dalav, Şavşek, Refahiye, Tercan'da Kiğı ilçesi, Sütlüce, Dolutekne, Kabacalı, Tilkitaşı, Doluçay, Çamlıca, Sarıdibek, Akbinek, merkez ilçede Dallıtepe, Ortaçanak, Oğuldere, Karapınar, Gözeler, Karlıova ilçesi, Tuzluca, Çiftiköy, Sarıkuşak, Kaynarpınar, Soğukpınar, Kaynak köyleri, Gümüşakar, Halitler, Yeniyurt, Eskikonak köyleri, Tercan ilçesi, Küçük Ağa, Gök Pınar köyleri ve Tanyeri bucağı, Kelkit, Yarbaşı köyü
   - Holikan: Zazaca  Pertek, Erzincan, Pülümür
   - Hormeku/Hormekli: Zazaca, Kurmançça  Nazımiye, Mazgirt, Ovacık, Pertek, Karakoçan, Kiğı, Adaklı, Yayladere, Gümüşhane, Varto, Kuruçay, Refahiye, Hınıs, Çat, Aşkale, Kars (Kağızman), Bingöl, Elazığ, Tercan, Erzincan, Üzümlü, Sivas, Ardahan
   - Holifen: Zazaca  Ovacık
   - Hıfen: Zazaca  Pertek
   - Hurşidan: Zazaca  Nazımiye
   - Hüzmekli Uşağı: Zazaca  Nazımiye
   - İksorlu: Kurmançça, Zazaca  Mazgirt, Malatya, Huluman, Riçik, Göman, Kilise, Nazımiye, Pülümür, Yaylacık, Sarıyayla, Malatya, Elazığ, Urfa
   - İzol: Zazaca, Kurmançça, Türkçe  Mazgirt, Pülümür, Nazımiye, Palu, Siverek, Hilvan, Kahta, Gerger, Diyarbakır, Mardin, Malatya, Konya, Isparta, Gaziantep, Elazığ, Bingöl, Van, Erzurum, Erzincan, Kahramanmaraş
   - İskor: Zazaca  Hozat
   - Kalanuşağı: Zazaca  Malazgirt, Ovacık, Malatya
   - Karaballı: Zazaca  Hozat, Ovacık, Çemişkezek, Kırşehir (1701 yılında zorunlu iskâna tabii tutulmuşlardır)
   - Kalaçlu: Türkçe  Mazgirt, Pertek, Çemişgezek
   - Karamanlı: Türkçe  Çemişgezek
   - Karakeçili: Türkçe  Çemişgezek, Pertek, Hozat, Mazgirt
   - Karakali: Zazaca  Erzincan, Pülümür
   - Kamsuran: Kurmançça  Nazımiye
   - Karsanu / Karsanan: Zazaca  Pülümür, Ovacık, Nazımiye, Erzincan, Tercan, Karakoçan, Varto
   - Keçeli: Zazaca  Ovacık, Çatköy, Eğimli, Çambudak, Balveren, Aktaş, Yakatarla köyleri
   - Kekertiyanlı: Zazaca  Ovacık
   - Kefelan: Zazaca  Ovacık, Pertek
   - Kevanlı (Kevo): Zazaca  Ovacık
   - Kemanlı (İzollu): Zazaca  Pülümür, Erzincan merkez, Turnadere, Kalıntaş, Çoban Yıldızı, Turluk, Ergani ilçesi köyleri, Kiğı ilçesi, Akımlı, Yazgünü, Gözdibi köyleri
   - Keskehoran: Kurmançça  Pertek
   - Kırgan: Zazaca  Hozat, Desk, Ovacık
   - Kısmurlu: Zazaca  Nazımiye
   - Kolik: Kurmançça  Kemg, Ovacık
   - Kodern: Zazaca  Mazgirt
   - Kimsorlu: Zazaca  Hozat, Çemişgezek, Ovacık, Nazımiye, Dereova, Divriği
   - Koç: Zazaca  Hozat, Çemişgezek, Ovacık, Kiğı
   - Koçgiri: Kurmançça  Pülümür, Erzincan, Sivas, Kahramanmaraş
   - Kormeşli: Kurmançça  Pertek, Erzincan
   - Kubanlı: Kurmançça  Mazgirt, Kiğı, Karlıova, Erzurum, Çat ve Karakoçan ilçeleri
   - Kulikan: Kurmançça  Çemişgezek, Ovacık
   - Kabaklı: Kurmançça  Çemişgezek, Ovacık
   - Kırmoslu: Kurmançça  Çemişgezek, Ovacık, Kiğı ilçesi, Yaylıdere, Sarıtosun, Aysaklı, Hasköy, Batrayas,
   - Kureyşan: Zazaca, Kurmançça  Nazımiye, Mazgirt, Ovacık, Tercan, Varto, Kiğı, Sivas, Hınsı Mansur
   - Lertikli: Zazaca  Erzincan
   - Laçinli: Zazaca  Ovacık, Hozat
  - Lolu/Lolanlı: Zazaca, Kurmançça  Pülümür, Çemişgezek, Varto, Hınıs, Esenli, Aşkale, Varto, Bayburt, Erzurum, Kelkit, Erzincan, Kars (Selim), Kiğı, Gaziantep, Lolan
   - Maksut: Türkçe, Zazaca  Ovacık, Hozat
   - Memokan: Zazaca  Tunceli
   - Mosku/Meskanlı: Kurmançça  Nazımiye, Ovacık, Pertek
   - Mevaliler: Zazaca  Nazımiye
   - Mırzan: Kurmançça  Pertek, Ovacık, Tunceli, Urfa
   - Millan: Kurmançça  Pertek, Ovacık, Tunceli, Urfa
   - Nenikan: Kurmançça  Çemişkezek, Ovacık
   - Panikan: Zazaca  Ovacık
   - Parçikanlı: Kurmançça, Zazaca  Ovacık, Malatya
   - Pezgevran: Kurmançça  Ovacık, Pertek, Hozat
   - Perihanlı: Zazaca  Ovacık
   - Pilvenk: Kurmançça, Zazaca  Tunceli, Elazığ, Malatya, Kelkit, Sivas
   - Piranlı: Kurmançça  Pertek
   - Pirsultanlı: Türkçe  Pülümür
   - Perikanlı: Zazaca  Nazımiye
   - Resikli: Zazaca  Ovacık, Hozat, Çemişkezek
   - Rutu/Rutanlı: Kurmançça  Hozat, Nazımiye, Pülümür, Kuzey Horosan Mazderen bölgesinde, Erzincan, Yalınca, Uluköy, Melihtekli köyleri
   - Şadiyan/Şadilli: Kurmançça  Mazgirt ilçesi (Kızılkale, Aydınlık, Özdek, Beşoluk, Çatköy, Gelinpınar, Akkavak, Kepektaşı, Obrukbaşı, Güneyharman, Örsköy, Yazeli (Kirzi), Beşoluk), Nazımiye, Pülümür, Kiğı, İran, Mardin, Varto, Erzurum, Tercan, Refahiye (Orçul bölgesinden oluşan 30 köy, Çamlımülk, Tepeköy, Çukurçimen, Karayaprak, Kamberağa, Emirdere, Korapo, Leventler, Söğütlü) Sivas-Kangal
   - Sağcılar: Zazaca  Tunceli
   - Sarı Saltuklular: Türkçe  Hozat
   - Şamuşağı/Şamlu: Zazaca, Türkçe  Elazığ, Çemişgezek, Pertek, Ovacık (Otlubahçe, Tozkoparan, Eğrikavak) Erzurum, Sivas, Erzincan
   - Şadanlı: Kurmançça  Pülümür
   - Şavak: Kurmançça  Pertek, Hozat, Çemişkezek
   - Şavalanlı: Türkçe, Zazaca  Tunceli, Nazımiye, Pülümür, Mazgirt, Erzincan, Erzurum, Pertek
   - Şeyh Osmanlı Cemaati: Türkçe  Çemişgezek
   - Seyyidalan: Zazaca, Kurmançça  Tunceli, Nazımiye, Hozat, Çemişgezek
   - Seyyid Sabunlar: Kurmançça  Pertek
   - Sultan Munzur: Zazaca  Ovacık, Erzincan
   - Seyhan: Zazaca  Mazgirt
   - Sisanlı: Zazaca  Pülümür
   - Şekakan aşireti: Kurmançça  Pertek, Çemişgezek, Tunceli, Erzincan, Elazığ, Adıyaman, Mardin, Şırnak, Van, İran ve Suriye
   - Seydanlı: Kurmançça  Mazgirt
   - Semkan: Zazaca, Kurmançça  Çemişkezek, Ovacık, Pertek
   - Seyit Kemalan: Zazaca  Ovacık, Erzincan
   - Seyit Ahmet Dedeler: Zazaca Ovacık, Erzincan
   - Silanlı: Zazaca  Ovacık, Erzincan
   - Suranlı: Zazaca  Tunceli Merkez Kocak, Mazgirt
   - Süleymanuşağı: Zazaca  Ovacık
   - Süleymaniler: Zazaca  Tunceli
   - Şey Hesananlı: Zazaca  Ovacık, Mazgirt, Pülümür, Gümüşhane, Erzincan (Çayırlı)
   - Şeyh Mehmedanlı: Zazaca  Mazgirt, Pülümür, Nazımiye, Tunceli merkez
   - Titanik Uşağı: Zazaca  Hozat
   - Todorlular: Türkçe  Hozat, Çemişgezek
   - Turhasanlı: Türkçe  Çemişgezek, Pertek, Mazgirt (Akpazar)
   - Yusufanlı: Zazaca  Tunceli, Mazgirt, Kamut, Sütlüce bucağı ve köylerinde, Merğo ve Çihik
   - Zekeran: Kurmançça  Çemişkezek
   - Zerkanlı: Kurmançça  Çemişkezek, Erzurum, Hınıs, Marat, Mardin, Aksaray üzere beş kola ayrılır.
   - Zerkevik: Zazaca  Dere, Çıkaran, Tembin dağlarında otururlar.
   - Zerikan: Kurmançça, Zazaca  Mazgirt (Koyunuşağı köyü), İmranlı, Akıncılar, Divriği, Refahiye, Tercan (Yaylacık köyü), Göksun, Sarız, Erzurum


## İlgili kitaplar.
  - Ali Kaya, "Dersim Tarihi", Can yayınları
  - Vecihi Timuroğlu, "Dersim Tarihi", Yurt Kitap
  - Kâzım Karabekir (Haz. Faruk Özerengin), "Kürt Meselesi", Emre Yayınları, İstanbul, Aralık 1994, s. 79-108.
  - Nuri Dersimi, "Hatıratım", Jina Nu Yayınları, Stocholm, 1987, s. 47-51.
  - M.Kalman, Belge ve tanıklarıyla Dersim Direnişleri, Nûjen Yayınları, İstanbul, Ekim 1995, s. 175-195.
  - Faik Bulut, "Dersim Raporları", Genişletilmiş Üçüncü Basım, Evrensel Basım Yayın, İstanbul, Haziran 2005, s. 122-128.
  - Burhan Kocadağ, "Doğu'da Aşiretler, Kürtler, Aleviler", 2. basım, Can Yayınları, Eylül, 1997, 215-245.
  - Naşit Hakkı Uluğ, Derebeyi ve Dersim, Kaynak Yayınları
  - Dursun Evren, " Ulusal Demokratik Mücadelede Koçgiri Kürt Aşiretleri " İstanbul, Aralık 2008 1. Basım, Peri Yayınları