# Büyük Demir Haç
Büyük Demir Haç (Almanca: "Großkreuz des Eisernen Kreuzes") Prusya Ordusu ve müttefiklerinin muzaffer generallerine yönelik verilen bir nişandı. Yalnızca iki kez verilen Demir Haç, Yıldız Eklentili Büyük Demir Haç nişanından sonra Demir Haç'ın en yüksek ikinci sınıfıydı. 1. ve 2. Sınıf Demir Haç ile birlikte Büyük Haç nişanı da 10 Mart 1813'te Napolyon Savaşları sırasında oluşturuldu. 1870'te Fransa-Prusya Savaşı'da, 1914'te ise Birinci Dünya Savaşı'nda tekrar yenilendi.
1939'da Adolf Hitler, Demir Haç'ı bir Alman (Prusya değil) nişanı olarak yenilediğinde, Büyük Haç nişanını da yeniledi.
Büyük Demir Haçı, Demir Haç'ın iki katı büyüklüğündeydi ve boynun etrafındaki bir kurdeleyle takılıyordu. 1939'da oluşturulan Şövalye Haçı'da boyundan takılırdı; Büyük Haç'tan küçük ama Demir Haç'tan büyüktü.


## 1813 Büyük Haç.
Beş kişi, Napolyon Savaşları sırasındaki eylemlerinden dolayı 1813 Büyük Demir Haç Nişanı'nı aldı:
  - Waterloo Muharebesi'nde Prusya kuvvetlerinin komutanı Gebhard Leberecht von Blücher, daha sonra Demir Haç Büyük Haç Yıldızı ile ödüllendirildi.
  - Friedrich Wilhelm von Bülow
  - İsveç Veliaht Prensi Charles John (Jean-Baptiste Bernadotte) - daha önce Napolyon döneminde Mareşaldi, İsveç'in naibi ve veliaht prensi olduktan sonra Napolyon'a karşı Altıncı Koalisyona katıldı.
  - Bogislav Friedrich Emanuel von Tauentzien
  - Ludwig Yorck von Wartenburg


## 1870 Büyük Haç.
Demir Haç, Fransa-Prusya Savaşı için 19 Temmuz 1870'te yenilendi. Dokuz ɡeneral, bu savaş sırasındaki hizmetleri için Büyük Demir Haç Nişanı'nı aldı. 22 Mart 1871'de Yedi Büyük Haç şu kişilere verildi:
  - Albert, Saksonya Veliaht Prensi
  - August karl von goeben
  - Edwin Freiherr von Manteuffel
  - Yaşlı Helmuth Graf von Moltke
  - Prusya Prensi Frederick Charles
  - Prusya Veliaht Prensi Friedrich Wilhelm (daha sonra Kaiser Friedrich III)
  - August Graf von Werder
Kaiser Wilhelm I, Büyük Haç nişanını 16 Haziran 1871'de aldı ve Mecklenburg-Schwerin Büyük Dükü Friedrich Franz II, 4 Aralık 1871'de bu nişanı aldı. Kaiser, Prusya Ordusu'nun başkomutanıydı ve Moltke, Genelkurmay Başkanıydı. Diğerleri Prusya Ordusu'nun kıdemli muharebe komutanlarıydı.


## 1914 Büyük Haç.
Demir Haç 5 Ağustos 1914'te yeniden düzenlendi. Birinci Dünya Savaşı'nda 1914 Büyük Demir Haç nişanını alan beş kişi vardı:
  - Kaiser Wilhelm II
  - Paul von Hindenburg, daha sonra Yıldız Eklentili Büyük Demir Haç ile de ödüllendirildi
  - Erich Ludendorff
  - Bavyera Prensi Leopold
  - August von Mackensen


## 1939 Büyük Haç.
Adolf Hitler, Eylül 1939'da Demir Haç'ı bir Alman nişanı olarak yeniden düzenledi; Büyük Haç, Şövalye Haçında yüksek nişandı.
Hermann Göring, 19 Temmuz 1940'ta Luftwaffe'nin Yüksek Komutanı olarak görev yaptığı Mareşal Töreninde, Fransa Muharebesinde orduyu zafere taşıdığı için, II. Dünya Savaşı sırasında Büyük Demir Haç nişanını alan tek kişiydi.
Yıldız Eklentili Büyük Demir Haç nişanının II. Dünya Savaşı versiyonu tasarlandı, ancak hiçbir zaman resmiyet kazanmadı, hiçbir askere verilmedi. Müttefiklerin Mayıs 1945'teki zaferinin ardından, ɡünümüzde West Point, New York'taki Amerika Birleşik Devletleri Askeri Akademisi Müzesi (USMA) koleksiyonunun bir parçası olan bilinen tek prototipi serɡilenmektedir.


## Edebiyat.
 -