BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Gelme İstemem
Gelme İstemem, İbrahim Tatlıses'in 1981 yılında Türküola Müzik tarafından Almanya'da yayınlanan müzik albümünün adıdır. Albümde toplam 13 şarkı bulunmaktadır. Albümün katalog numarası EU 383'dür.


## Albüm hakkında bilgiler.
 - Gelme İstemem adlı albüm, Ölürsem Kabrime Gelme İstemem / Seni Yakacaklar, Bir Mumdur / Aman Kardaşım 45'likleri ve Gülmemiz Gerek LP'sinin birleşmesiyle oluşan 1981 yılında Gelme İstemem adıyla piyasaya sürülen bir toplama değildir. Tüm şarkılar bu albüm için seslendirilmiştir fakat LP'deki kapasite sorunu yüzünden şarkılar single yani 45'lik plak olarak çıkmıştır. Gelme İstemem ise bu tüm şarkıların kasette toplanmış versiyonudur.
# Zayıf metal
Zayıf metal veya post geçiş metali, periyodik tablonun p blokunda yer alan metalik elementlerdir. Metaloidlerle geçiş metalleri arasında bulunurlar. Geçiş metallerinden daha fazla, alkali metaller ve toprak alkali metallerinden daha az elektro-pozitiftirler. Ergime ve kaynama sıcaklıkları genellikle geçiş metallerinkilerden daha düşük olup daha yumuşaktırlar.
Zayıf metaller grubunda; aluminyum, galyum, indiyum, kalay, talyum, kurşun ve bizmut bulunur. Bazen germanyum, antimon ve polonyum da bu gruba dahil edilebilir. Element numarası 113 ten 116 ya kadar olan elementler de bu gruba geçici olarak dahil edilir ve nihoniyum, flevoriyum, moskoviyum ve livermoriyum olarak bilinirler.
# Laçin
Laçin, Çorum iline bağlı bir ilçedir.


## İlçenin tarihi.
Laçin ilçe olmadan önce Büyüklaçin ve Küçüklaçin olmak üzere iki parçadan oluşan bir köydü.
20 Mayıs 1990 tarihinde ilçe olmuştur.


## Coğrafi yapısı.
Laçin'in rakımı 720 metre, yüzölçümü 214 km2, Çorum'a uzaklığı 26 km'dir.
Türkiye'de Karadeniz iklimi ile karasal iklim arasında geçiş iklimi özelliğine sahip ilçede kışları soğuk, yazları sıcak ve kurak geçmektedir. Yağışlar genelde ilkbahardadır. Yıllık ortalama yağış miktarı 530,2 mm'dir. İlçenin güneyinde yer alan Köse Dağı (1750 m) ve Eğerci Dağı'nın (1765 m) uzantıları, ormanlıktır.


## Ekonomik ve sosyal durumu.
İlçe, ekonomik yönden tarım ve hayvancılık ile geçimini sağlamaktadır. Son yıllarda tavuk çiftlikleri de kurulmaya başlanmıştır. Belli başlı tarım ürünleri buğday, arpa, nohut ile sulu yerlerde çeltik ve şeker pancarıdır.
# Köseler, Şumnu
Köseler (Bulgarca: Звегор Zvegor), Şumnu ilinin bir köyüdür.
Şumnu-Razgrad yolu üzerindedir. 183 haneden oluşur. Nüfusun tamamı Müslüman Türktür.
# Tanita Tikaram
Tanita Tikaram (d. 12 Ağustos 1969), İngiliz pop-folk şarkıcısı ve şarkı sözü yazarı. Akustik gitar eşliğinde kısa şarkılar söyleyen bir şarkıcıdır. Henüz ergenlik dönemindeyken müzikte başarılar elde etmiştir. Sinema yıldızı Ramon Tikaram'ın kız kardeşidir.
Hindistan-Fiji ve Malezya kökeninden gelen bir ailenin üyesidir. Babası İngiliz ordusunda subaydı. Tikaram, Almanya'nın Münster kentinde doğdu. Daha sonra ailesiyle birlikte Birleşik Krallık'ın Basingstoke kentine taşındı. 1988 yılında özellikle dünya çapında bir başarı elde eden "Twist in my Sobriety" adlı şarkının yer aldığı "Ancient Heart" albümünü yayımladı. Şarkı için Güney Amerika'da Gerard de Thame tarafından çekilen siyah-beyaz kliple ödül aldı. İkinci albümü olan "The Sweet Keeper" ile ününü pekiştirdi.


## Diskografisi.
  - "Ancient Heart" (1988)
  - "The Sweet Keeper" (1990)
  - "Everybody's Angel" (1991)
  - "Eleven Kinds of Loneliness" (1992)
  - "Lovers in the City" (1995)
  - "The Cappuccino Songs" (1998)
  - "Sentimental" (2005)
  - "Can't Go Back" (2012)
  - "Closer to the People" (2016)
  - "To Drink the Rainbow (An Anthology 1988–2019)" (2019)
  - "LIAR (Love Isn't A Right)" (2025)
# Haydi Söyle (albüm)
Haydi Söyle, İbrahim Tatlıses'in 5 Ağustos 1994'te Raks Müzik etiketiyle piyasaya sunulan stüdyo albümüdür. Albümde toplamda 13 şarkı yer almaktadır. Arabesk parçaları içeren A yüzünün müzik yönetmenliğini Burhan Bayar; Türk halk müziği parçaları içeren B yüzünün müzik yönetmenliğini ise Arif Sağ üstlenmiştir. Bu albüm 1.5 milyon satarak Tatlıses'in çok satan albümlerindendir.


## Albüme ait diğer bilgiler.
  - Tatlıses bu albümde Haydi Söyle, Nankör Kedi ve Saza Niye Gelmedin şarkıları için klip çekmiştir. Haydi Söyle şarkısının klibinde Gülben Ergen oynamıştır.
  - Universal ve S Müzik ortaklığında 2003 yılında yeniden yayımlanmıştır.


## Künye.
  - Yapımcı: Raks Müzik Yapım
  - Müzik Yönetim: Burhan Bayar · Arif Sağ
  - Digital Mastering: Raks Marşandiz Stüdyoları
  - Ses Mühendisi: Duyal Karagözoğlu
  - Aranjör: Özkan Turgay · Zafer Dalgıç
  - Tonmaister: Taner Öngür · Göktürk Sarvazlar
  - Stüdyo: F.T. - A.S.M.


## Orkestra bilgileri.
  - Kemanlar: Ali İhsan Kısaç · Ayhan Şenyaylar · İlyas Tetik · Yaşar Okyay · Sendur Güzelel · Sait Büyükçınar · Reşat Şenyaylar · Özcan Büyük
  - Viola: Rıfat Şanlıel
  - Çello: Özer Arkun
  - Ney: Ercan Irmak
  - Darbuka: Celal Bağlan
  - Bendir: Ali İhsan Yılmaz · Celal Bağlan
  - Tef · Hollo: Seyfi Ayta
  - Akustik Gitar: Erdinç Şenyaylar
  - Bağlamalar: İsmail Derker · Çetin Akdeniz · Güray Hafiftaş · Ali Osman Erbaşı
  - Solo Bağlama: Arif Sağ
  - Davul: Arif Sağ
  - Zurna: Burhan Bayar · Arif Sağ
  - Violonsel: Özer Arkun
  - Bass Gitar: Eylem Pelit
  - Buzuki: Çetin Akdeniz
  - Ritim ve Akustik Gitar: Erdinç Şenyaylar
  - Ritim (Darbuka): Celal Bağlan
  - Ritim (Tef · Hollo): Seyfi Ayta
  - Kanun: Halil Karaduman
  - Ud: İlyas Tetik · Hüseyin Bitmez
  - Klarnet: Turgay Özüfler
  - Vokaller: Zeynep Atagür · Özlem Hakalmaz · Sevim Yiğit · Zuhal Telcioğlu · Filiz Babahan · Orhan Hakalmaz · Hakan Durguner · Esat Kabaklı · Adnan Yavuzer
# Dönence
Dönence veya Tropika, yeryüzü üzerinde, güneş ışınlarının yılda her birine bir kez dik açı ile geldiği, sıcak kuşağın kuzey ve güney sınırlarını oluşturan ve Ekvator'un (eşlek) 23° 27′ kuzey ve güneyinden geçtiği varsayılan iki enlemden her birine verilen isimdir. Bu iki enlem arasındaki bölgeye tropikal kuşak denir.
Bu enlemlerden yeryüzününün Kuzey Yarım Küre'de olanına Yengeç Dönencesi, Güney Yarım Küre'de olanına Oğlak Dönencesi adı verilir.
  - 21 Haziran'da güneş ışınları Yengeç Dönencesi'ne dik gelir. Bu tarih, Kuzey Yarımküre'de yazın, Güney Yarımküre'de kışın başlangıcı olarak sayılır, Güney Kutup Dairesi'nde (66° 33′ G - 90° G) en az 24 saat gece yaşanır. Bugünden sonra yeryüzünün kuzeyinde günler kısalmaya, güneyinde ise uzamaya başlar ve buna Yaz Gündönümü adı verilir. Benzeri biçimde, güneş ışınlarının Oğlak Dönencesine dik geldiği 21 Aralık, Kuzey Yarımküre'de kışın, Güney Yarımküre'de de yazın başlangıcıdır ve Kuzey Kutup Dairesi'nde 24 saat gece yaşanır.
  - Dönenceler matematik iklim kuşağı olan Tropikal kuşağın kuzey ve güney sınırlarını oluştururlar.
  - Dönencelerde iki meridyen arası uzaklık yaklaşık 100 kilometredir.


## İç bağlantılar.
  - Astropika (Dönencealtı)
  - Gündönümü
  - Yengeç Dönencesi
  - Oğlak Dönencesi
# Trepanasyon
Trepanasyon (baş delgi ameliyatı); kafatasında herhangi bir bölgede bir delik açıldığı veya kazındığı cerrahi bir müdahaledir. Günümüzde tıp dünyasında, kelime olarak trepanasyon yerine kraniyotomi tercih edilmektedir. Baş derisi kaldırıldıktan sonra bir parçanın beyin ile beyini saran beyin zarına zarar vermeden çıkarılıp alınmasını sağlayan bir ameliyat tekniğidir. Bu teknik, antik çağlarda Anadolu da dahil olmak üzere dünyanın çeşitli yerlerinde görülmektedir.
Eski zamanlarda, anormal davranışlar sergileyen bir kişiye, kötü ruhların dışarı çıkması için delikler açılırdı. Neolitik dönemden itibaren tarih öncesi insan kalıntılarında trepanasyona dair kanıtlar bulunmuştur. Kanıtlar ayrıca trepanasyonun kafa yaralarından sonra, kırık bir kafatasından parçalanmış kemik parçalarını çıkarmak ve kafaya alınan bir darbeden sonra genellikle kafatasının altında biriken kanı temizlemek için yapılan ilkel bir acil ameliyat olduğunu göstermektedir.
# Yengeç Dönencesi
Yengeç Dönencesi (Tropic of Cancer), yeryüzünün kuzey yarım küresinde Ekvator'un 23° 27' kuzeyinden geçtiği varsayılan enlemdir. 23° 27' kuzey enlemine Yengeç Dönencesi adı verilir. Yerküre 23° 27' eksen eğikliğine sahip olduğu için oluşur. Yerküre yörüngesinde 21 Haziran konumunda iken, kuzey yarımküre güneşe doğru 23° 27' eğiktir. Bu durumda güneş ışınları Ekvator'dan 23° 27' kuzeye, yani Yengeç Dönencesine dik düşer.
Yengeç Dönencesi, 23°27′ güney enleminde yer alan Oğlak Dönencesinin simetriğidir. Ekvator, Yengeç Dönencesi, Oğlak Dönencesi, Kuzey Kutup Dairesi ve Güney Kutup Dairesi beş önemli enlemdir.
21 Haziran'da Güneş ışınları Yengeç Dönencesine dik açıyla gelmesine bağlı olarak:
  - Kuzey yarım kürede yaz mevsimi, güney yarım kürede ise kış mevsimi başlamaktadır.
  - Yengeç Dönencesinden kuzeye gidildikçe gündüz süreleri daha fazla uzar. Güneye gidildikçe gece süreleri uzar.
  - Dünya üzerinde herhangi bir noktadan, kuzeye doğru gidildikçe gündüzler uzamaya, güneye doğru gidildikçe geceler uzun olmaya başlar.
  - Kuzey yarım kürede en uzun gündüz, en kısa gece yaşanır. Bu duruma yaz gündönümü adı verilir. Güney yarım kürede ise bunun tam tersidir.
  - Yengeç Dönencesine Güneş ışınları dik açıyla geldiği için gölge boyu sıfırdır.
  - Bu tarihten sonra Güneş'in dik açı ile geldiği yerler güneye doğru kaymaya başlar.
  - Bu tarihten sonra kuzey yarım kürede gündüzler kısalmaya, geceler ise uzamaya başlar. Fakat 23 Eylül tarihine kadar gündüzler gecelerden uzun olmaya devam eder. 23 Eylül'de gece-gündüz eşitliği (12 saat gündüz-12 saat gece) yaşanır.
  - 23 Eylül günü ise Güneş ışınlarının dik açı ile geldiği yer 0° enlemi olan Ekvator'dur.
Yengeç Dönencesinin üzerinden geçtiği ülkeler, batıdan doğuya (harita üzerinde) sırasıyla; Meksika, Bahamalar, Batı Sahra, Moritanya, Mali, Cezayir, Nijer, Libya, Mısır, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Hindistan, Bangladeş, Miyanmar, Çin ve Tayvan'dır.


## Adı.
Dönenceler tespit edildiği 2000 yıl önce Dünya 21 Haziran'da Cancer (Yengeç) Takımyıldızı karşısındaydı. Tropic of Cancer adı buradan geliyordu. Fakat Dünya'nın Yörüngesel salınım hareketi dolayısı ile 21 Haziran'da artık Taurus (Boğa) Takımyıldızı karşısındadır.
# Ömer Bozkurt
Ömer Bozkurt (d. 1943, Üsküdar, İstanbul), Kamu Yönetimi profesörü, yazar, çevirmen.
Üsküdar'da doğdu. Galatasaray lisesi ve Paris üniversitesini bitirdi. 1971 Yılında "Ayrımsal Sosyoloji ve Toplumsal Yapı" başlıklı teziyle sosyoloji doktorasını İstanbul ile Atatürk (Erzurum) üniversitelerinde verdi. 1979 Yılında "Memurlar, Türkiye'de Kamu Bürokrasisinin Sosyolojik Görünümü" başlıklı teziyle doçentliğe yükseldi. 1988'den sonra emekli oluncaya kadar Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nde Kamu Yönetimi profesörü olarak görev yaptı. 1996-2010 yılları arasında Uluslararası Yönetim Bilimleri Enstitüsünde - International Institut of Administrative Sciences- (IIAS-IISA) çeşitli görevler aldı.
Sosyoloji kuramı, Yönetim Sosyolojisi, Sanat Kurumları Yönetimi ve Avrupa Birliği konularında çok sayıda kitap ve kısa yazıları, ayrıca yabancı yazarlardan çevirileri vardır.
Akademik görevi dışında, coğrafya ile yolculuk yazınına katkılarıyla tanınır. Bu alanda, Claude Levi-Strauss'un "Hüzünlü Dönenceler", (YKY 4. Baskı, 2004), Jean-Paul Kauffmann'ın "Kerguelen Adalarındaki Kemer" (YKY, 1997), Bougainville'in "Dünyanın Çevresinde Yolculuk" (YKY, 2009), Montaigne'in "Yol Günlüğü" (YKY, 2012), Kenneth White'ın "Mavi Yol" (YKY, 2009) adlı yapıtlarını çevirmiş, gezi dergilerinde yolculuk yazıları yayınlamıştır. "Kutup Toprağı Svalbard" konulu bir fotoğraf sergisi açmıştır (Milli Piyango Sanat Galerisi, Ankara 1988).
TÜBİTAK'ça 2004 Mayıs'ında yayımlanan, Kerguelen Adalarına yolculuğu ve adaları anlatan "Her Yere Uzak Topraklar", Ataköy Marina Yat Kulübünce yayınlanan "İzlanda Yolcusu" ve SCAMV tarafından "Müzik Coğrafyasında Duraklar" adlı yapıtların da yazarıdır.
# Gat (bitki)
Gat, kat ("Catha edulis," 'kat" ") veya bilinen ismiyle Yemen otu, Celastraceae familyasından Doğu Afrika'nın dönenceler arasında kalan bölgelerine özgü çiçekli bir bitki.
Etiyopya kökenli olduğu düşünülen gat, ağızda çiğnendiğinde verdiği uyarıcı etkisinden ötürü Doğu Afrika ile Arap yarımadasında özellikle Yemen'de yetiştirilir.
# İstanbul Bienali
İstanbul Bienali, İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından iki yılda bir düzenlenen çağdaş sanat etkinliğidir.
1987'ye kadar Uluslararası İstanbul Festivali bünyesinde gerçekleştirilen plastik sanat sergileri, bu tarihte "İstanbul Bienali" adı altında ayrı bir etkinlik haline gelmiştir.
İstanbul Bienali'nin amacı farklı kültürlerden sanatçı ve sanat izleyicileri arasında iletişim kurmanın yanı sıra şehrin değişen dünya üzerindeki konumunun tekrar değerlendirilmesi olmuştur. Dünyada özellikle 1990'larda şehir bienallerinin patlama yaptığı dönemin hemen öncesine ait oluşu, düzenlendiği yerin konumu ve sürdürdüğü geleneği ile uluslararası çağdaş sanat bienalleri arasında zamanla önemli bir yere sahip olmuştur.


## Bienaller.
  - 1. Uluslararası İstanbul Çağdaş Sanat Sergileri (1987). "Tarihsel Yapılarda Çağdaş Sanat". Beral Madra 
  - 2. Uluslararası İstanbul Bienali (1989): "Tarihsel Çevrede Çağdaş Sanat." Beral Madra
  - 3. Uluslararası İstanbul Bienali (1992): "Kültürel Farklılıklar", Vasıf Kortun
  - 4. Uluslararası İstanbul Bienali (1995): "ORIENT / ATION ." Réne Block
  - 5. Uluslararası İstanbul Bienali (1997): "Yaşam, Güzellik, Çeviriler/Aktarımlar Ve Diğer Güçlükler Üstüne." Rosa Martinez
  - 6. Uluslararası İstanbul Bienali (1999): "Tutku ve Dalga." Paolo Colombo
  - 7. Uluslararası İstanbul Bienali (2001): "Egokaç." Yuko Hasegawa
  - 8. Uluslararası İstanbul Bienali (2003): "Şiirsel Adalet." Dan Cameron
  - 9. Uluslararası İstanbul Bienali (2005): "İstanbul." Vasıf Kortun, Charles Esche
  - 10. Uluslararası İstanbul Bienali (2007): "İmkânsız Değil, Üstelik Gerekli: Küresel Savaş Çağında İyimserlik." Hou Hanru
  - 11. Uluslararası İstanbul Bienali (2009): "İnsan Neyle Yaşar?." Ivet Ćurlin, Ana Dević, Nataša Ilić ve Sabina Sabolović (What, How & for Whom (WHW) küratör kolektifi)
  - 12. İstanbul Bienali (2011): "İsimsiz (Untitled)." Adriano Pedrosa, Jens Hoffmann
  - 13. İstanbul Bienali (2013): "Anne, ben barbar mıyım?" Fulya Erdemci
  - 14. İstanbul Bienali (2015): "Tuzlu Su: Düşünce Biçimleri Üzerine Bir Teori." Carolyn Christov-Bakargiev
  - 15. İstanbul Bienali (2017): "İyi bir komşu."Elmgreen & Dragset
  - 16. İstanbul Bienali (2019): "Yedinci Kıta." Nicolas Bourriaud
  - 17. İstanbul Bienali (2022): (Belirgin bir tema yok. "Kompostlaşma") . Ute Meta Bauer, Amar Kanwar, David Teh
  - 18. İstanbul Bienali (2025): Üç Ayaklı Kedi. Christine Tohmé,


## İlgili yayınlar.
 -
# Mehmetçik Vakfı
Türk Silahlı Kuvvetleri Mehmetçik Vakfı, 1982 yılında Ankara'da Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından kurulmuş sosyal yardım vakfı.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde askerlik hizmeti esnasında veya herhangi bir nedenle ölen erbaş ve erlerin bakmakla yükümlü oldukları yakınları ile gazi ve engelli Mehmetçiklere maddi yardım sağlayan bir kuruluştur.
Askerlik görevini yapmakta iken ölen veya engelli hâle gelen askerlere ve ailelerine, sadece vazife başında iken ölmüş veya engelli hâle gelmiş ise devletin maddi yardım sağlamasından ötürü, sosyal yardım amaçlı bir vakıf kurulması ihtiyacı doğmuş ve Mehmetçik Vakfı dönemin komuta kademesi tarafından 17 Mayıs 1982'de kurulmuştur.


## Tarihçe.
Vakfın kurulması ve "Mehmetçik" adını alması, devrin Genelkurmay Personel Daire Başkanı Fuat Avcı'nın önerisidir. Vakıf, dönemin Devlet Başkanı Kenan Evren ve diğer Millî Güvenlik Konseyi üyesi komutanların aralarında topladıkları biner TL ile kuruldu.
Vakıf, ilk yönetim kurulu toplantısını yaptığı 4 Kasım 1982 tarihinden kendi binasına taşındığı 14 Ekim 1993 tarihine kadar faaliyetlerini Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı (ATASE) bünyesinde gerçekleştirdi.
Vakfın ilk genel müdürlüğünü Raif Babaoğlu üstlendi ve 1996 yılına kadar sürdürdü. Vakfın kuruluşunun ilk yılında altmış üç aileye ölüm yardımı, bir Mehmetçiğe maluliyet yardımı, otuz yedi çocuğa bakım-öğrenim yardımı yapıldı. Vakfın yardımları giderek çeşitlendi ve miktarı arttı. 1996 yılında vakfın genel müdürlüğünü Zekai Doğanay üstlendi. "Türkiye Mehmetçik'e, Mehmetçik Türk milletine emanettir." sloganı ortaya çıktı ve vakfın geniş kitlelere tanıtımı yapıldı. Daha sonraki yıllarda Atilla Özkan ve Metin Tunca, vakfın genel müdürü oldu.
Vakıf, 1997'den itibaren Türkiye'nin bazı şehirlerinde temsilcilikler açtı.
"Mehmetçik Sigorta Aracılık Hizmetleri" adlı sigorta şirketi, İstanbul'un Kurtköy ve Maslak mahallerindeki iki akaryakıt istasyonunu işletmek üzere kurulmuş "Mehmetçik Limited Şirketi" ile vakfa bağışlanan Bakırköy'deki Tınaztepe Çarşısı'nın yönetimi için kurulmuş "Mehmetçik Vakfı ve Tınaztepe Gayrimenkul Yönetim Ltd. Şirketi"nin faaliyetleri, vakfa sürekli gelir sağlayan kaynaklardandır.
Kuruculardan 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren, 2011 yılında vakfın kendisiyle yaptığı söyleşide, vakfı "yaptığı en büyük işlerden birisi" olarak değerlendirmiştir.
# Microsoft Encarta
Microsoft Encarta, Microsoft şirketinin yayımladığı bir dijital-multimedya ansiklopedidir. 2005 yılı itibarıyla tam İngilizce sürümü olan ve 68.000 makale, resim ve videoyu bünyesinde bulunduran Encarta Premium'a internet üzerinden her sene kayıt yaptırarak ya da CD veya DVD'sini satın alarak sahip olunabiliyordu.
Microsoft Encarta 31 Ekim 2009 tarihinde kapanmıştır.
# Sadık Gürbüz
Sadık Gürbüz (d. 10 Nisan 1950, Keçiköy, Gümüşhacıköy, Amasya), Türk halk müziği sanatçısı, besteci ve oyuncu.
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Sadık Gürbüz, Türk halk müziğinin önde gelen adlarından biri olarak bilinir. 1976 yılına değin Şehir Tiyatroları'nda görev yapan sanatçı, o yıl siyasal nedenlerden dolayı görevinden uzaklaştırıldı ve bir daha da eski görevine dönmedi.
Kendisi tiyatroda çalıştığı dönemde oyun müzikleri yapmıştır. Ayrıca, Kara Çarşaflı Gelin (1975), Kaçak (1982) ve Şaşkın Ördek (1983) adlı filmlerin müzikleri de Sadık Gürbüz'e aittir.
2005 yılında yapılan Misi adlı filmde Yani Baba adlı karakteri oynamıştır.
2006 yapımı "Eve Giden Yol 1914" filminde Derviş Baba adlı karaktere can vermiştir.
2014 yılında başlayan 30 Nisan 2015 tarihinde son bulan "Kardeş Payı" adlı dizide Hacı Şerif karakterini canlandırmıştır.


## Müzik anlayışı.
Sadık Gürbüz'e göre, radyo ve televizyonun da etkisiyle, halk kültürünü savunanlar artık eskisi kadar etkin değildirler. Sanatçı, halk müziğini modern tekniklerle de buluşturmak, müziği tek seslilikten kurtarılıp modern tekniklere açmak amacıyla çok sesli çalışmalar yapmaktadır. Sanatçı, müzik anlayışının temellerinin 1971-1976 yılları arasında Muhsin Ertuğrul yönetimindeki Şehir Tiyatroları'ndaki çalışmaları sırasında atıldığını, o dönemde tiyatroda sağlam bir müzik eğitimi aldıklarını belirtmektedir.
# Saray, Van
Saray (), Van ilinin bir ilçesidir.


## Tarihçe.
1869 tarihinde Mahmudiye adıyla kurulmuş, 1932'de adı Kazım Paşa'ya çevrildi. 1948 tarihinden sonra uzun yıllar Özalp ilçesine bağlı bucak merkezi olarak kaldı. 30 Aralık 1986'da belde belediyesi kuruldu. 1990 yılında yeniden ilçe olmuştur.


## Coğrafya.
İran ile sınırı olan ilçedir. Kapıköy sınır kapısı bu ilçededir. Yüzölçümü 1334 km², kuzeyi Özalp; güneybatısı Gürpınar ilçeleri; güneydoğusu Başkale; doğusu İran devleti sınırı ile çevrilidir. İl merkezine 75 km mesafededir. 1 belediye, 4 mahalle, 23 köy, 11 mezra olmak üzere 38 yerleşim birimi vardır.
2100 metre rakımı ile Türkiye'nin en yüksek ilçe merkezidir.


## Nüfus.
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.


## Ekonomi.
Yeni gelişmekte olan Saray ilçesi Van-İran transit yolunun açılmasıyla birlikte önemli değişim gösterecektir.
# Rahmi Saltuk
Rahmi Saltuk (d. 1945, Hozat, Tunceli), Türk halk müziği sanatçısı, besteci, sinema ve tiyatro oyuncusu.
1945'te Tunceli'nin Hozat ilçesinin Akören köyünde doğdu. İlk ve ortaokulu Tunceli'de, liseyi Balıkesir ve Elazığ'da okudu.
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden başladığı yüksek öğrenimini Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde 1978`de tamamladı. Hiç avukatlık yapmadı.
Uzun yıllardır halk müziğiyle uğraşan sanatçı, türkülere özgün yorumlar getirmesiyle ve Ruhi Su'nun sesine benzer tok sesiyle tanınır.
1973'te Güneş Karabuda'nın yönettiği "Bebek" filminde oynadı. 1979'da Şerif Gören'in yönettiği Almanya Acı Vatan filminde Hülya Koçyiğit ile birlikte başrol (Mahmut adlı karakter) oynadı ve filmin müziklerini yaptı.
Rahmi Saltuk, 1968-1970 yılları arasında sahnelenen "Pir Sultan Abdal" adlı tiyatro oyununda anlatıcı ozan rolünü üstlenmişti. Söz konusu oyun, Türkiye'nin çeşitli yerlerinde 900 kez sahnelenerek, Türkiye tiyatro tarihinde bir rekor kırmıştı. Rahmi Saltuk, bu oyunda pek çoğu Pir Sultan Abdal'ın şiirlerinden oluşan 15 kadar türküyü yorumlamıştır.
Rahmi Saltuk, Kalan Müzik kurucusu Hasan Saltık'ın babasının amcasının oğludur.


## Diskografisi.
  - Yenice Yolları
  - Terk etmedi Sevdan Beni
  - Dosttan Dosta (1, 2 ve 3)
  - Açılın Kapılar Şaha Gidelim
  - Acıyı Bal Eyledik
  - Dostlara Çağrı
  - Hoy Nare
  - Hani Kurşun Sıksan Geçmez Geceden
  - Elde Hüzün Kaldı
# Taş baskı
Taş baskı ya da litografi/litografya, kireç taşı üzerine yağlı mürekkeple çizilmiş şekil ve yazıların basım sanatı. Taşbaskıya el litografyası da denir. Taşbaskı, modern ofset litografyanın başlangıcıdır. Taşbaskı tekniğinin esası, yağın suyu itmesi özelliğine dayanır.
Kireçtaşı, kalsiyum karbonat olup gözeneklidir. Baskı kalıbı olarak kullanılacak kireç taşı 6–8 cm kalınlığında levha şeklinde hazırlanır. Yüzeyi pürüzsüz hale gelinceye kadar tesviye edilir. Bu düzgün yüzeye yazı veya resim özel bir mürekkeple nakşedilir. Mürekkebin özelliği yağlı olmasıdır. Yağlı mürekkep, arapsakızı eriyiğinin bir iki damla nitrik asitle karışımından yapılır. Baskı kalıbı, yazı işleri tamamlandıktan sonra yazıların ve resmin net bir görünüm alması için terebentinle silinir. Baskı kalıbı daha sonra su içine sokulup çıkarılır. Kireçtaşı gözenekli olduğu için yazılar ve resim çizgileri haricindeki sathın tamamındaki gözenekler suyla dolar. Baskı taşına bu durumda baskı mürekkebi sürülür. Mürekkep yazıların bulunduğu susuz yüzeylerden gözeneklere emilirken boş kısımlardaki sulu yüzeylerden itilir. Baskı kalıbı bir kağıda bastırılmak suretiyle istenilen baskı elde edilir. Gözeneklere emilen mürekkep bitinceye kadar baskı yapılabilir.
Kalıplar saklanarak ileride tekrar baskıda kullanılabilir. Tekrar baskı yapmak için baskı kalıbının terebentinle silinip suya sokulması yeterlidir. Bazen taş kalıp yerine kâğıt ıslatılır. Kağıt bilahare kurutulur.
Mürekkep rengi değiştirilerek, değişik renklerde baskı da yapılabilir. Renk ayrımına göre şekil ve yazıları ayrı ayrı hazırlanan taşlar, sırayla aynı kâğıt üzerine basıldığında ofset renkli taşbaskı elde edilmiş olur. Modern ofset litoğrafyanın esasını taşbaskı usulleri teşkil eder. Modern litografi, fotokimyasal metotlarla hazırlanmış çinko ve alüminyum levhaları kalıp (matris) olarak kullanır.
Taşbaskılarda taşın yazı ve resim çizgilerinin geldiği yerler hafif oyuk veya hafif kabarık olan türleri de vardır. Bu türe, taşbaskılarda taş üzerine gravürleme denir. Gravür şekli ile hazırlanacak ve kazılacak kelimeler hafif asitlerle ve özel gravür makineleriyle hazırlanır.
Taş baskı tekniği 1831 yılında Türkiye'ye girmiştir. İlk taş baskı atölyesi bugünkü İstanbul Üniversitesi (Eski Harbiye Nezareti)nde kuruldu. İlk basılan kitaplar askeri eğitim gayeliydi. Daha sonra Anadolu'nun bazı büyük şehirlerinde de taş baskı atölyeleri kuruldu. Baskıda tipografinin gelişmesi üzerine, 20. yüzyılın başlarında yavaş yavaş taş baskıcılık yerini, bugünkü modern teknik baskıcılığa terk etti.
# Sofulu, Yunanistan
Sofulu veya Sufli (Yunanca'da Σουφλί "Soufli"), Yunanistan'da, Batı Trakya'da, Evros (Meriç) ilinin (nomos) sınırları içinde, Meriç nehri kıyısında ve dolayısıyla Türkiye sınırına komşu bir ilçe merkezidir.


## Coğrafya.
Yunanistan'ın Meriç hattının aşağı yukarı tam ortasında, bu hattın kuzey ucundaki Kumçiftliği (Orestiada) kasabasından 50 km, güney uçta, Ege Denizi kıyısındaki il merkezi Dedeağaç'tan (Alexandroupolis) 65 km mesafededir.
Sofulu'da geleneksel olarak ipekböcekçiliği yapılmaktadır ve Tsipouro şarabı meşhurdur. 19. yüzyılda (ve özellikle 1872'de demiryolu nun Sofulu'ya getirilmesi sonrasında) oldukça gelişmiş, önemli bir bölgesel ticaret merkezi haline gelmiştir.


## Tarihçe.
Sofulu'nun bulunduğu mevkide antik çağda bir yerleşim mevcut olduğu tahmini yürütülmekte ise de, "Sofulu" ismi Evliya Çelebi tarafından Seyahatname'sinde zikredilen ilkler arasındadır. Bugünkü Yunanca ismi de aynı Türkçe isimden kaynaklanmaktadır.
Edirne Vilayet Matbaası Müdürü Şevket Dağdeviren'in yazdığı 1892 tarihli salnameye göre;
Bu tarihten 3 yıl önce Dimetoka'ya bağlı iken yeni yapılanmada, çevresindeki kazalardan alınan nahiye ve köylerle toplamda 6 nahiyeden oluşan, Dedeağaç Sancağı'na bağlı bir kaza haline getirilmiştir.
Dağlık yörelerde meşe ve çam koruları bulunup, bunlardan kereste elde edilir. Kaza, İpsala nahiyesi ile birlikte 18 mahalle, 108 köy, 8 çiftlik, 1991 evde 21171 erkek ve 19664 kadın nüfusa sahiptir.
Sofulu'da 1 hükûmet konağı, 1 jandarma dairesi, 1 ambar, 1 telgrafhane, 1 hapishane, 1 de evrak deposu vardır. Kazada 31 çeşme, 37 cami ve 2 tekke bulunur.
Kazadan yılda 50000 kıye tereyağı, 250000 kilo ipek kozası, 7-800000 kilo şarap, 700 vagon bostan, 400 vagon değişik zahire ve 10000 kıye taze balık ihraç edilir.
Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı ve 1922'den sonra Yunanistan'a dahil edilerek Türkiye bağlantılarını (ve bu arada Meriç'in doğu kıyısındaki bağları ve dut ağaçlarını) kaybetmesi şehrin ekonomik açıdan gerilemesine sebep olmuş, sönük bir hudut kasabası haline gelmiştir. II. Dünya Savaşı ve sonrasında da Nazi Almanyası işgalinin ve Yunan İç Savaşı'nın getirdiği kayıpları yaşamıştır.


## Nüfus.
1877 nüfusu 4500 iken, bu rakam 1900'de 10000'e, 1908'de 12-13000'e çıkmıştır.
Azalma eğilimi gösteren ilçe merkezi nüfusu 2001 rakamlarına göre 4500'dür (1950'de 7500).
 - YÖNLENDİRME
# Palamut (yemiş)
Meşe Palamudu (ya da kısaca Palamut), Türkiye'de yetişen meşe ağacının sap kısmı kapalı ve oval, diğer kısmı açık olan ve içinde pelit denilen kestane türünden yemişi olan sert ve tırnaklı bir meyve. Bazı türlerinin pelidi uzunca olur, kabuğundan dışarı çıkar ve fındığa benzer. Pelidin tatlıları olmakla birlikte genellikle acıdır ve hayvan yemi olarak kullanılır. Alakabak kuşu ve sincap, tavşan gibi kemirgen yabanıl hayvanların en önemli besin kaynağıdır. Palamut ise tanen bakımından zengindir ve şırası sepicilikte ve boya sanayiinde kullanılır.
Ağacının latince ismi "Quercus ithaburensis"dir. Türkiye'nin batı ve kuzeybatı kesimlerinde daha çok rastlanır. Çalı türleri olduğu gibi kalın gövdeli, geniş ve yüksek türleri de vardır. Bu türleri yüzlerce yıl yaşar. Toprağa karışan ya da yabanıl hayvanların kışın yemek için toprağa gömdüğü pelitlerden ürer. Çok sert bir yapısı vardır. Kerestecilikte kullanıldığı gibi yüksek kalorili yakacak olarak da kullanılır.
Kaliforniya Kızılderililerinden olan Yukilerin ana besin kaynağı meşe palamududur.
# Lazy Evaluation
Lazy Evaluation, bir programlama terimi olarak, kesin (strict) değerlendirme teriminin karşıtı olarak kullanılır. Tembel değerlendirmeli dillerde değerler, ihtiyaç duyulduğu anda üretilir, daha önce değil. Bu işlemin, son ana kadar ertelenmesinden dolayı tembel terimi kullanılmıştır.


## Geçmişi.
Lazy Evaluation, "lambda calculus" için Christopher Wadsworth tarafından tanıtılmış ve "Plessey System 250" tarafından bir "Lambda-Calculus Meta-Machine"'in kritik bir parçası olarak kullanılmış, yetenekle sınırlı bir adres alanındaki nesnelere erişim için çözümleme ek yükünü azaltmıştır. Programlama dilleri için, bağımsız olarak Peter Henderson ve James H. Morris ve Daniel P. Friedman ve David S. Wise tarafından tanıtılmıştır.


## Uygulama.
Kesin değerlendirmeli dillerde, bunun tersine değerler, ihtiyaç duyulacak olsun ya da olmasın hemen üretilir ve saklanır.
Tembel değerlendirmeye verilen bir diğer ad da 'isimle çağrılan'dır ("call by name"). Bunun karşıtı ve dolayısıyla kesin değerlendirmenin eş anlamlısı olan terim ise "değer ile çağrılan"'dır (call by value).
Bir eşitlikte, bir değer/değişken kullanıldığında, kesin değerlendirmeli yani değer ile çağrılan dillerde, daha önceden üretilmiş ve saklanmakta olan değer konulur. "Tembel değerlendirmeli" yani "isim ile çağrılan" dillerde ise değerin elde edilmesi için gereken bilgi konulur ve ihtiyaç duyulacağı ana kadar değerin hesaplanması ertelenir.
Bu özellik, tembel değerlendirmeli dillerde farklı bir yaklaşımı kullanabilmeye imkân şağlar. Kesin değerlendirmeli dillerde, ihtiyaç duyulsun ya da duyulmasın sonucun hemen elde edilmeye çalışılacak olması, kendi kendini sonsuza kadar çağıracak bir işlevin (function) yazılmasına, hafıza taşmasına yol açacağından dolayı, imkân tanımazken böyle bir işlev, tembel değerlendirmeli dillerde yazılabilir.
Tembel dillere örnek olarak Haskell verilebilir.
# Blastula
Embriyo gelişiminde, embriyonik hücrelerin oluşturduğu, ortası sıvıyla dolu hücresel yapı.
# İşlevsel
Bir programlama terimi olarak işlevsel (functional), kodun, saf bir matematik fonksiyonu şeklinde ifade edilebileceği anlamına gelir. Arı işlevsel programla dillerine örnek olarak Haskell verilebilir.
Kodu, alt alta dizilmiş komutların oluşturduğu komutsal (imperative) dillerin aksine işlevsel dillerde kodu, problemi tanımlayan fonksiyonlar listesi oluşturur. Bu yaklaşım, programlamaya farklı bakmayı gerektirir. Programcı, komutsal dillerde olduğu gibi bilgisayara, problemi nasıl çözeceğini anlatmaz; problemin ne olduğunu anlatır.
Bu yaklaşım, C, C++, Java gibi komutsal dillere alışmış programcılar tarafından ilk anda farklı bulunsa da aslında birçok programcı, bu yaklaşımı programlama yaparken kullanmaktadır. SQL sorguları hazırlarken programcılar, bilgisayarın işlemi nasıl yapacağını değil, ne istediklerini, problemin ne olduğunu belirtirler. İşlevsel dillerde yapılmakta olan da budur.
# Izgara
Izgara, maden veya ağaç çubukların aralıklı olarak sıralanması ile meydana getirilen parmaklık veya kafes şeklindeki alettir.


## Türleri.
Çeşitli işlerde kullanıldığı için büyüklükleri ile yapılış tarzları değişiktir.


### Soba.
Sobalarda biriken külleri aşağıdan almak için kullanılan ızgaralar; lağım, yalak gibi yerlere çeşitli maddelerin girerek tıkanmasına mani olmak için konan ızgaralar değişik tiplerde imal edilir. Bir de inşaatlarda temeli sağlam oturtmak için ağaç, demir ve betondan yapılan temel ızgaralar; alt katlardaki havalandırmayı sağlamak için demirden aralıklı konan ızgaralar başka tipleridir.
# Kaşık
Kaşık, sofrada yemek yemede kullanılan bir mutfak eşyasıdır. Yarım küremsi şekliyle, temel olarak sulu veya zerreli yemeklerin bir yudumluk miktarını tabaktan ağza götürmekte kullanılır.


## Dil Kaynağı.
Azerbaycan Türkçesinde (Gaşix) bir kaşıma nesnesi adıdır ve Türkiye lehçelerindeki kaşık ev kaşağı kelimeleriyle etimolojik akraba olabilir.


## Yemek pişirme ve servis edilmesinde kullanımı.
Salata, kızarmış patates, gibi büyükçe parçalardan oluşan susuz yemeklerin tabağa servisi için iki kaşık bir maşa gibi kullanılır; Kaşıklardan biri baş, yüzük ve işaret parmağıyla, biri de yüzük parmağının sırtı, küçük ve orta parmaklarla tutulur. Yüzük parmağı menteşe ekseni gibi kullanılır, kaşıkların geniş tarafları parmak hareketleriyle (en çok baş ve orta parmak) yaklaştırılıp uzaklaştırılarak yemek gerektiğinde tutulur gerektiğinde bırakılır.
Bazı büyük kaşıkların uçları sivri değil yassı ve kalın olur sapa dik bir çizgi oluşturur. Bunlar tavanın yassı dibine fazlaca ısınıp yapışan yemeklerin kazınarak yanmasının önlenmesi işine çok uygundur. Yassı olan uç ağzı ince yapılanlar ise yassı tencere dibinden az kalmış sıvı yemeklerin servisi için uygundur. Bazı ucu yassı kaşıkların uç çizgisi sapa dik olmaz; bunlar tencere iç duvarlarının kazınmasında işe yarar.
Adam boyu kaşıklar büyük kazanlarda düğün yemeği pişirirken faydalıdır. Orta boy kazan ve tencerelere uygun olan değişik boylarda kaşıklar ve kepçeler kullanılır.
Delikli kaşıklar pişirme sırasında sıvılaşamayan ya da eriyemeyen parçaların veya yüzeyde biriken köpüklerin tencereden çıkartılmasında işe yarar. Bazı delikli kaşıklar ve kepçeler suda pişirilip bir sonraki pişirme işlemine geçecek su böreği yufkası, makarna gibi yemekleri suyundan ayırırken ve bazen salata servisinde işe yarar.


## Etimoloji.
Eski Türkçe "kaşuk" "(tahtadan yontulmuş)kaşık" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe "kaşı-" “yontmak, kazımak” fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.
Farsça "kafş" "kepçe" > "kafşik" "kepçecik". Farsçadan alıntı sözcüğe Türkçe köken yakıştırılmış olması mümkündür.
# Pyrénées-Orientales
Pyrénées-Orientales [-] (, , , ), Fransa'nın illerinden birisidir. İl, "Céret" ve "Prades" olmak üzere 2 yerleşime ayrılmıştır. Her yerleşimin farklı özellikleri bulunmaktadır.


## İl hakkında.
İl, Fransa'nın Fransız Devrimi'nden sonra; 4 Mart 1790 tarihi itibarıyla belirlenen ilk eyaletlerinden birisidir. Bölge Fransa'nın 57. en kalabalık yöresidir. İl, Fransa'nın güney kuşağında yer almaktadır. İlde tarım ve turizm gelişmiştir. İlin çevresi Ariège ve Aude illeriyle çevrilidir. Bölgenin Pireneler'de yer alması ve Akdeniz'e ve kıyısının bulunması, bölgeyi turizm merkezi yapmaktadır. Ayrıca üretilen Fransız şarapları turizmi olumlu etkilemektedir.


## Yerleşimler.
  - Céret
  - Prades
# Rhône, Fransa
Rhône (-), Fransa'nın illerinden birisidir. İl, "Villefranche-sur-Saône" olmak üzere tek yerleşime ayrılmıştır.


## İl hakkında.
İl, 12 Ağustos 1793 tarihinde Rhône-et-Loire eyaletinden ayrılmıştır. Bölge Fransa'nın 4. en kalabalık yöresidir. İl, Fransa'nın doğu kuşağında yer almaktadır. İlde sanayi gelişmiştir. İlin çevresi Ain, Isère, Loire ve Saône-et-Loire illeriyle çevrilidir. İlde Fransa'nın en büyük şehirlerinden Lyon kenti yer almaktadır.


## Yerleşimler.
  - Villefranche-sur-Saône
# Vosges
Vosges [-], Fransa'nın illerinden birisidir. İl, "Neufchâteau" ve "Saint-Dié-des-Vosges" olmak üzere 2 yerleşime ayrılmıştır. Her yerleşimin farklı özellikleri bulunmaktadır.


## İl hakkında.
İl, Fransa'nın Fransız Devrimi'nden sonra; 4 Mart 1790 tarihi itibarıyla belirlenen ilk eyaletlerinden birisidir. Bölge Fransa'nın 60. en kalabalık yöresidir. İl, Fransa'nın kuzeydoğu kuşağında yer almaktadır. İlde tarım, sanayi ve turizm gelişmiştir. İlin çevresi Gers, Meurthe-et-Moselle, Meuse, Moselle, Bas-Rhin, Haut-Rhin, Haute-Saône ve Territoire de Belfort illeriyle çevrilidir. Bölge dünya savaşları sırasında, Fransa ve Almanya'nın çatışmalarının en yoğun olduğu Lorraine bölgesine dahildir.


## Yerleşimler.
  - Neufchâteau
  - Saint-Dié-des-Vosges
# Kampanya
Bir amacı, bir işi veya bir çalışmayı gerçekleştirmek için belirli bir süreyi içine alan her türlü siyasi, sosyal ve ekonomik girişimdir. Propaganda ile benzerlik bulundurur.
Önemli bir işin yapılabilmesi için teşkilatlanarak yorucu ve sıkıcı bir çalışmaya girmeye; bulaşıcı ve salgın hastalıklara karşı korunmak ve önlem almak maksadıyla halkı aşı olmaya çağırma ve desteklerini almaya da kampanya denir. Ayrıca Deprem, sel, yangın gibi felâketzedelere yardım etmek ve acılarına maddi ve manevi yönden ortak olabilmek için, halkın desteğine başvurmaya da bu isim verilir. Yine, kişilerin yalnız başlarına yapamıyacakları okul, cami, köprü gibi işlerin bir an evvel tamamlanıp hizmete açılması, gerekli yardımın sağlanması için de bu yola başvurulur. Bunların yanı sıra çiftçilerin, belirli bir süre içerisinde ürünlerini toplama, satma dağıtma gibi işlerine de kampanya denir. Çay, fındık, şeker pancarı toplama kampanyası gibi.
Bir ülke içerisinde veya dünyada barış, adalet, hak ve özgürlüğü sağlamak isteğinden dolayı yapılan hareket ve girişimlere de kampanya denir. Belirli bir ticaret hacmi olan fabrika ve işyerlerinde, ticari faaliyetlerini içerisine alan döneme de bu isim verilir. Günümüzde, seçim kampanyası, okuma-yazma kampanyası, depremzedelere yardım kampanyası vb. kampanya isimleri kullanılmaktadır.


## Türkiye'de kampanyalar.
Türkiye'de firmaların pazarlama araçlarının başında "ürün kampanyaları" gelmektedir. Özellikle perakende markaları belirli dönemlerde kampanyalar düzenleyerek ürünlerinin satışlarını en üst düzeye çekmeyi hedeflemektedirler. Taksitlendirme ve indirim kampanyaları, tüketicilere en cazip gelen kampanyalar arasında bulunmaktadır.
# Çatal
Çatal, yemek yerken kullanılan, ekseni uzun, dört dişli olan genellikle madenî alettir.
Çatal ilk kez olarak 11. yüzyılda, İtalya'da meyve yemek için kullanıldı. 1450'li yıllardan itibaren de et yemeklerinde kullanılmaya başlandı. Avrupa'da çatalın kullanılıp yaygınlaşması 16. yüzyıldan sonra olmuştur.
Ayrıca, atlı arabalarda okun girdiği yere, pamuk eğirmeye yarayan alete, ekseri buğdaygillerin hasadında kullanılan iki uçlu tarım aracına, keskiye benzer uzunca alete de çatal adı verilir.


## Etimoloji.
Türkçe "çat-" fiilinden "+Al" sonekiyle türetilmiştir.
# Kentucky
Kentucky (en), ABD'nin Güneydoğu eyaletlerinden birisidir. Kuzeyinde İndiana ve Ohio, doğusunda Virginia ve Batı Virjinya, güneyde Tennessee, batısında Missouri vardır. Kuzey ve batı sınırları tamamen Mississippi nehri ile çizilmiştir. Başkenti Frankfort, en büyük şehirleri ise Louisville ve Lexington'dur. Nüfusu 2020 itibarıyla 4,5 milyon kişidir.


## Coğrafya.
Doğuda Apalaş Dağları Kentucky sınırlarından geçer. Doğu bölümü dışında düz, alçak bir ova ve çayırlar halindedir. Yıllık yağış ortalaması 1.200 mm'yi bulur. Eyaletin kış sıcaklık ortalaması 0 °C, yaz sıcaklık ortalaması ise 25 °C'dir.


## Ekonomi.
2021'de Kentucky'nin toplam GSEİH'i $239,2 milyar olmuş olup, Amerika Birleşik Devletleri'nde bu ölçütte 27. sıradadır. Kişi başına düşen GSEİH $53.035 olmaktadır ve ABD'de 42. sıradadır. Ekonomisi tarihi açıdan tarıma dayalı olmuş olmakla birlikte günümüzde diğer sektörler daha etkin konumdadır. At, sığır, tütün, süt ürünleri, domuz, soya ve mısır ticarette büyük rol oynar. Kömür, demir ve petrol çıkarılır.
Araba üretiminde öncü olan Kentucky'de; Chevrolet Corvette, Ford Expedition, Ford Explorer, bütün Ford F-serisi, Toyota Camry, Toyota Avalon ve Toyota Sienna markalarının fabrikaları vardır.
# John Keats
John Keats (31 Ekim 1795, Londra - 23 Şubat 1821, Roma), İngiliz şair.


## Yaşamı.
John Keats, dört çocuğun en büyüğü olarak 31 Ekim 1795'te Londra'da dünyaya geldi. Babası bir ticari işletme müdürüydü. Annesi de aynı işletmenin sahibinin kızıydı. Öğrenciyken çalışkanlığından çok cesaretiyle tanınırdı.
John Keats sekiz yaşındayken babası bir kazada öldü. Altı yıl sonra annesi de veremden öldü. Yetim kalan John Keats, bir cerrahın yanına çalışmak üzere verildi. Pek sevmediği bir iş olsa da, orada titizlikle çalıştığı söylenir. On sekiz yaşına geldiğinde, zaten çoktandır sürdürdüğü yazma çalışmaları artık şiir eksenine kaydı. Kısa sürede şiir onun için bir tutkuya dönüştü. Yazılarından birinde, "Şiirsiz yapamayacağımı anladım," demektedir.
Yirmi bir yaşındayken, çırak olarak başladığı tıp eğitimini, ileri aşamaya gelmiş olmasına karşın bıraktı ve vaktini tümüyle şiire vermeye karar verdi. Kısa süre sonra yazar Leigh Hunt'la ve ressam Benjamin Robert Haydon ile dostluk geliştirdi ve böylelikle Londra'daki yazın çevresinin içine girdi. Bu çevre içinde dönemin ünlü simaları olan Percy Shelley, William Hazlitt ve Charles Lamb ile tanıştı. Giderek şiir üzerine daha çok okumaya ve daha çok şiir üretmeye başladı. Edmund Spenser'ı, John Milton'ı ve William Shakespeare'i çok iyi incelediği belli olan John Keats'ın şiirlerinde, bu şairlerin etkisine rastlanır.
John Keats, yaşamının son yıllarında, yaratıcı gücünün tam da doruğundayken, birden içine kapanık ve karamsar bir kişiliğe büründü. Hastalandı ve 1818 yılında kendisine bakan küçük kardeşi Tom'u veremden dolayı yitirdi. Aynı yıl, Fanny Brawne'e aşık oldu ve ona adadığı şiirler yazdı. Hastalığı arttı, parasal sorunlar yaşamaya başladı ve parasızlık yüzünden ne tedavi görebildi ne de evlenebildi. 3 Şubat 1820'de ilk kez kan kustu ve veremi artık ölümcül bir noktaya geldi. 23 Şubat 1821'de henüz 25 yaşındayken İtalya'da öldü.


## Eserleri.
John Keats, yalnızca 25 yıl süren yaşamı boyunca üç kitap yayımladı: "Poems" (1925), "Endymion" (1818), "Lamia, Isabella, The Eve of St. Agnes, and Other Poems" (1820).
Şiirlerinde, çevrede görülen sıradan nesnelerden hareketle evrensel düşüncelere açılan kapıları imgeler yoluyla yansıtır. Keats, İngiliz şairlerle ilgili bütün ulusal ve yabancı antolojilerde her zaman yer alan, en çok bilinen ve sevilen şairlerden olagelmiştir. Derin, duygulu ve hırçın bir karakteri vardır.
Bir şiirinde ("Ode On A Gracian Urn"') şöyle der: "Güzellik doğruluktur, doğruluk ise güzellik, hepsi bu / Yeryüzünde bildiğin ve bilmen gereken her şey" ("Beauty is truth, truth beauty, -that's all / Ye know on earth, and all ye need to know").
# Svilengrad
Svilengrad veya Osmanlı döneminde kullanılan adıyla Cisr-i Mustafapaşa (, trl: "Svilengrad"), Bulgaristan'ın Türkiye (Kapıkule Sınır Kapısı) ve Yunanistan sınırında ve Meriç Nehri kıyısında bulunan, Hasköy iline bağlı Svilengrad ilçesinin merkezidir. 2005 nüfusu yaklaşık 20.000 kişidir. Ahalisinin ekseriyeti gümrük ve sınır operasyonları ile ilgili işlerde ve transit yolculara hizmet veren otel, kafe ve barlarda çalışmaktadır.
Meriç Nehri üzerinde bulunan ve Osmanlı döneminden günümüze kadar ayakta kalabilen Mustafa Paşa Köprüsü (H:935 / M: 1528-29) önemli tarihi yapılardandır.
Edirne Vilayet Matbaası Müdürü Şevket Dağdeviren'in yazdığı 1892 tarihli salnameye göre;
Edirne sancağının bir kazası olan Cisr-i Mustafapaşa kasabasında 9 mahalle ve 1851 konutta 7903 değişik kökenli nüfus vardı. 3 nahiye ve 52 köyde 25902 nüfus barınmaktaydı. O tarihte 5 cami, 21 mescit, 1 medrese, 58 okul, 3 kışla, 1 hastane, 1 hükûmet konağı, telgrafhane, hapishane, belediye dairesi, 2 hamam, 1 eczane ve 1 depo vardı.
Kasabanın içindeki Haseki Sultan adlı cami H: 968 / M: 1560-61 tarihinde yaptırılmış olup kubbeli ve 1 minarelidir.
Selbüken ve Lefke nahiyeleri ile Yatacık köyünde kaliteli tütün üretilirdi. Selbüken nahiyesinde manganez madeni vardı.
Şair ve filozof Rıza Tevfik Bölükbaşı ve Türk bestekar Şefik Gürmeriç Mustafapaşalıdır.


## Not.
 }}>
 - YÖNLENDİRME
# Eylemsizlik kuvveti
 - YÖNLENDİRME 
Eylemsizlik Momenti, cisimlere etkiyen kuvvet. Eylemsizlik kuvveti sistemin ivmesiyle zıt yönde oluşur.
Eylemsizlik momenti yoktan var edilemez. Var olan enerjiyi cisim yine kendi halini yani hareketsiz haline dönmek için kendi hareket yönüne zıt bir kuvvet oluşturup kullanır. Evrende madde her zaman ilk hareketini korumak ister, yani duruyorsa durmak hareket halindeyse o hızda harekete devam etmek ister. Cisme bir kuvvet uygulandığında cisim harekete ters yönde cevap vererek ilk halini korumak isteyecektir, bu cevap eylemsizlik kuvvetidir.
Bir cisme uygulanan hiçbir kuvvet yoksa ya da cisme uygulana kuvvetlerin bileşkesi 0 ise cisim ya hareketsiz kalır ya da düzgün doğrusal hareket yapar. Örneğin; sıra üzerinde duran bir kitaba dışarıdan bir kuvvet uygulanmadıkça sonsuza kadar bırakıldığı yerde kalır.Başka bir cisme eşit büyüklükte zıt yönde iki kuvvet uygulanırsa kuvvetler birbirini yok edeceğinden cisim hareket etmez.Sürtünmesiz bir ortamda bir misketi harekete geçirdiğimizde misket düzgün doğrusal hareket yapar.
Duran bir otobüste ayaktaki yolcuların haberi olmadan otobüs aniden hareket ederse yolcular arkaya doğru itilir. Hareket halindeki bir otobüsün aniden fren yapması sonunda ayaktaki ve oturan yolcuların öne fırlamaları yolcuların bulundukların durumları korumak istemelerinden kaynaklanır. Duran bir cismi herhangi bir kuvvet etkilemedikçe sürekli durur. Hareket halindeki bir cismin hareketini engelleyecek bir kuvvet etki etmedikçe hareketine devam eder. Bu özelliğe eylemsizlik denir.
# Arı (programlama)
Arı, yan etkiye neden olmayan ve yan etkilerden etkilenmeyen. Bir işlev, çalışması esnasında evrensel değişkenlerin etkisinde kalıyor veya evrensel değişkenleri etkiliyorsa ve dolayısıyla bu işlevin, argumanların değeri aynı kalıyor olmasına rağmen her çağrıldığında farklı sonuçlara neden olma ihtimali varsa arı değildir.
Bir işlevin arı olması, programlama hatalarını azaltır ve hataların yakalanmasını kolaylaştırır.
Haskell gibi arı işlevsel dillerde, dilin kendisi arıdır. Yalnız bir programlama dilinin hiçbir şekilde evrensel değişkenlerle etkileşememesi, dili işlevsiz kılacağı için bu dillerde I/O işlemleri, monadlar ile korumalı alanlarda güvenli bir şekilde yapılır.
# İbrani alfabesi
İbrani alfabesi (), Sami dilleri grubuna bağlı ve İsrail'in resmî dili olan İbranicenin ve Aşkenaz Yahudilerinin konuştuğu bir Cermen dili olan Yidiş (Yahudi Almancası) ile Sefarad Yahudilerinin dili olan Ladino (Yahudi İspanyolcası) gibi diğer Yahudi dillerinin yazımında kullanılan Arami alfabesi kökenli bir ünsüz alfabesi.
Birçok Sami dilinde olduğu gibi İbrani alfabesi de sağdan sola doğru yazılan 22 temel sessiz harften oluşmaktadır. Harfler bitiştirilmez ve ayrı yazılır. Beş harfin sonda yazılışı farklıdır ve bunlara sofit denir. Sesli harfler (נִקּוּד, "nikkud;" çoğulu: "nikkudot"), ana harflerin altına konulan işaretler ile gösterilir. Ancak bu noktalamalar çoğu zaman kullanılmaz. Bunlar; ancak dini metinler, sözlükler ve yabancı kelimelerin doğru okunuşunu göstermek için kullanılır.
Her İbranice harfin sayısal bir değeri bulunmaktadır. Örneğin, "alef"in sayısal değeri 1 ve "yod"un sayısal değeri 10'dur; 11 sayısı ise bu iki harfin kullanımıyla gerçekleşir (יא).


## Tarihçe.
Tarihi açıdan paleo-İbrani alfabesi olarak da isimlendirilen Fenike alfabesi Yahudi metinlerinde kullanılmış ana yazıyı oluşturmuştur, ancak bu yazının kullanımı MÖ 6. yüzyıl civarında Babil Sürgünü döneminde kalkmış ve Asur kökenli Arami alfabesi kullanılmaya başlanmıştır. Modern İbrani alfabesi Arami alfabesinden türemiş olmakla birlikte, Sâmirî alfabesi hala eski alfabeden evrilmiş bir yazı sistemi kullanmaktadır. Tarih boyunca az çok şekil değişiklikleri geçirmiş olan İbrani alfabesinin Antik Dönem İbrani Alfabesi, Kare Yazı, El Yazısı, Raşi ve Solitreo gibi biçimleri de bulunmaktadır.


## Tarihi İbrani alfabesi varyantları.
  - Bazı harflerin yanında bulunan yıldız işareti o harfin sadece kelime sonunda kullanıldığına işarettir.
  - C sesi "gimal" harfinin üzerine ayraç koyularak elde edilir.
  - Ç sesi "tsadi" harfinin üzerine ayraç koyularak elde edilir.
  - J sesi "zayin" harfinin üzerine ayraç koyularak elde edilir.
  - İbranicede W sesi bulunmazken W sesi olan yabancı kelimeler için çift "vav" kullanılır.
# Sabancı Merkez Camii
Sabancı Merkez Camii, Adana'nın Reşatbey semtinde, Merkez Park'ın güneyinde ve Seyhan Nehri'nin batı kıyısında 1998 yılında hizmete açılmış cami.
28.500 kişiye ibadet imkânı sağlaması nedeniyle Balkanların ve Orta Doğu'nun en büyük camilerinden biri kabul edilir. Konumu itibarıyla Adana'da bulunan ana arterlerin, demir yolunun ve Adana'yı çevre il ve ilçelere bağlayan yolların kesim noktasında ve yüksek minareleriyle uzaktan görünüyor olması nedeniyle, şehrin sembollerinden biri haline gelmiştir. Caminin proje mimarı Necip Dinç'tir.


## Mimarisi.
20.000 kişilik cami (açık alanın düzenlenmesiyle 28.000 kişi), son cemaat mahaliyle birlikte 6.600 metrekareye yayılmıştır; sekiz fil ayağı üzerine oturur. Klasik Osmanlı mimarisi tarzında yapılmıştır. Genel görünüm olarak Sultan Ahmet Camii'ne, plan ve iç mekân olarak Selimiye Camii'ne benzer.
4 yarım kubbe, 5 kubbe, 6 minaresi vardır; bunlar 4 halife ve 4 mezhebe, İslam'ın 5 şartına, imanın 6 şartına karşılık gelmektedir. 32 metre çaplı ana kubbe 32 farza, avludaki 28 kubbe Kur'an'da adı geçen 28 peygambere, ana kubbedeki 40 pencere Muhammed'in peygamber olduğu yaşa ve 40 rekat namaza, 99 metrelik 6 minare Allah'ın 99 güzel ismine karşılık gelir.
Camide bulunan hat eserlerinin tamamı, hattat Hüseyin Kutlu'ya aittir. Cami çinileri, klasik İznik çinisi tekniği ile yaptırılmıştır. Ana kubbede 9 m çapında Bakara Suresi'nin 255. ayeti "“Ayet-el Kürsi") yazılıdır. Güney cephede bulunan kuşak yazısı ise Nur Suresi nin 35., 36., 37. ve 38. ayetleridir. Güney cephede bulunan dört adet pano, büyüklük bakımından dünyada en büyük cami panolarıdır.
Cami de bulunan tüm nakış eserleri ve çinilerin desenleri, Mimar Nakkaş Semih İrteş'e aittir.


## Geçmişi.
Caminin temeli 13 Aralık 1988'de atılmıştır. 65 bin metrekarelik arsası Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından Türkiye Diyanet Vakfı'na devredilmiş; halkın bağışları ile caminin %50'si tamamlanmıştır. Geri kalan %50, Hacı Sabancı ve onun ölümünden sonra Sabancı ailesi tarafından karşılanmış; bu nedenle başlangıçta "Merkez Camii" olması düşünülen adı "Sabancı Merkez Camii" hâlini almıştır.