BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Çelebi İsmail Paşa
Çelebi İsmail Paşa (ö. Kasım veya Aralık 1702), kariyerinde Osmanlı hükûmetinde üst düzey bir memur olarak çeşitli idari roller üstlenmiş bir Osmanlı devlet adamıydı.
Mesleğe Osmanlı ordusunun Yeniçeri Ocağı'nda asker olarak başladı. Sonunda Temmuz veya Ağustos 1692'de Yeniçeri Ağası oldu ve o yılın sonuna veya sonraki yıla (1693) kadar bu görevi sürdürdü. "Uzun boylu ve yakışıklı" olarak tanımlandı ve okuma yazma bilmiyordu.
İsmail Paşa aşağıdaki eyaletlerin valiliğini yapmıştır:
  - Rumeli Eyaleti (1685–? )
  - Sayda Eyaleti (?–1689/90)
  - Karaman Eyaleti (1689/90 – 1691/92)
  - Anadolu Eyaleti (1691/92)
  - Şam Eyaleti (1692–1693)
  - Girit Eyaleti (1693–1695)
  - Mısır Eyaleti (Ekim 1695 - Eylül 1697)
  - Bağdat Eyaleti (Ekim. /Kasım 1697 – 1699)
  - Van Eyaleti (1699–1701)


## Mısır valisi olarak.
İsmail'in Mısır valiliğine atanmasından ve Ekim 1695'te Kahire'ye gelmesinden sonra yaptığı ilk işlerden biri, İsmail Paşa'nın Mısır'a gelişine kadar bu görevi sürdüren kaymakam İbrahim Bey'e Sultan II. Mustafa'nın emrini açıklamak oldu. Mısır eyalet hazinesindeki açığı mümkün olan her şekilde kapatmasını istedi. Bunu, işi yapması için mahalli bir Hasan Bey'i atayarak başardı, o da başa baş ve hatta hazinede fazla yaratmayı başardı. Selefi Hazinedar Moralı Ali Paşa'nın hesaplarını da halletti ve ödedikten sonra Osmanlı başkenti İstanbul'a dönmesine izin verdi.
İsmail Paşa, Osmanlı valilerinin hüküm sürdüğü Kahire Kalesi'nin Kara Meydan meydanına bir "takiye" (dervişlerin ibadethanesi) yaptırdı. 1696'da yeni sünnet olan oğulları için 15 gün süren özenli ve büyük bir kutlama ve ziyafet düzenledi.
Eylül 1697'de yerel askerler tarafından tahttan indirildi ve vali vekili Kesici Hasan Paşa oldu. İsmail Paşa daha sonra Bağdat'a bir sefer düzenledi. Bu olaydan sonra yerel bir Arap kaynağı, padişahın İsmail Paşa'nın idam edilmesi için emir gönderdiğini ve kaçmak için İran'a sığındığını iddia eder. Ancak bir başka kaynak, 19. yüzyıl Osmanlı Türk tarihçisi Mehmet Süreyya Bey, Osmanlı'da Bağdat'a ve ardından Van'a vali olduğunu iddia eder ve bir infaz emrinden bahsetmez.
# 1976 Yaz Olimpiyatları'nda Finlandiya
Olimpiyat Oyunları'nda 
IOC kodu 
FIN
NOC
Finlandiya Olimpiyat Komitesi
Resmî sitesport.fi/olympiakomitea
1976 Yaz Olimpiyatları'nda
Sporcular
14 sporda 83 sporcu
Bayrak taşıyıcısı
Lasse Virén
Derece: 11
Altın4
Gümüş2
Bronz0
Toplam6
Olimpiyatlar tarihi (özet)
Yaz Olimpiyatları
 - 1908
 - 1912
 - 1920
 - 1924
 - 1928
 - 1932
 - 1936
 - 1948
 - 1952
 - 1956
 - 1960
 - 1964
 - 1968
 - 1972
 - 1976
 - 1980
 - 1984
 - 1988
 - 1992
 - 1996
 - 2000
 - 2004
 - 2008
 - 2012
 - 2016
 - 2020
 - 2024
Kış Olimpiyatları
 - 1924
 - 1928
 - 1932
 - 1936
 - 1948
 - 1952
 - 1956
 - 1960
 - 1964
 - 1968
 - 1972
 - 1976
 - 1980
 - 1984
 - 1988
 - 1992
 - 1994
 - 1998
 - 2002
 - 2006
 - 2010
 - 2014
 - 2018
 - 2022
Finlandiya, Kanada'nın Montreal şehrinde düzenlenen 1976 Yaz Olimpiyatları'na katıldı.


## Atletizm.
 - Pist
 - Saha
 - Kombine


## Bisiklet.
 - Pist
 - Yol


## Boks.
 - Erkekler


## Eskrim.
 - Erkekler


## Güreş.
 - Erkekler grekoromen
 - Erkekler serbest


## Halter.
 - Erkekler


## Judo.
 - Erkekler


## Kano.
 - Erkekler


## Modern pentatlon.
 - Erkekler


## Yüzme.
 - Erkekler
# Ali İhsan Okçuoğlu
10 2000 (62 yaşında) İstanbul, Türkiye
 Orta saha
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Ali İhsan Okçuoğlu (1938, Yugoslavya - 10 Ocak 2000, İstanbul), Türk eski millî futbolcudur.


## Futbolculuk kariyeri.
### Kulüp kariyeri.
Futbola Gostivar takımında başlayan Okçuoğlu, 1956-57 sezonunda Adalet GK forması giydi. 1957'de Kasımpaşa'ya transfer olduktan sonra 6 sezon bu kulüpte oynadı. 1963-64 sezonunda Fenerbahçe'ye transfer olan Okçuoğlu, ilk sezonunda 1. Lig şampiyonluğu kazandı. Ertesi yıl da Fenerbahçe ile aynı başarıyı elde eden Okçuoğlu, 1967 yılında Göztepe takımına gitti. Göztepe ile 1969 ve 1970 yıllarında olmak üzere iki kez Türkiye Kupası şampiyonluğu kazandıktan sonra 1971 yılında futbol kariyerini noktaladı.


### Millî takım kariyeri.
Türkiye 21 Yaş Altı takımında forma giydiği ilk maçı 20 Mayıs 1964'teki İngiltere maçı oldu. Türkiye A millî futbol takımında forma giydiği ilk maçı ise 27 Eylül 1964'te Polonya maçı oldu.
10 Ocak 2000 tarihinde kalp krizi sonucu hayatını kaybeden Ali İhsan Okçuoğlu'nun cenazesi Kadıköy Erenköy Galippaşa Camii'nde öğle namazından sonra kılınan cenaze namazının ardından Karacaahmet Mezarlığı'nda toprağa verildi.
# Ali Dimayev
Ali Umaroviç Dimayev (Rusça: Али Умарович Димаев, Çeçence: Ӏела Умарович Димаев; d. 27 Eylül 1953) Çeçen müzisyen ve besteci. 1968'de okul arkadaşlarıyla birlikte Sovyetler Birliği'ndeki ilk Vaynah rock topluluğunu kurdu ve Sovyet ordusunda görev yaptıktan sonra Çeçen-İnguş ÖSSC'de devlet radyosunun halk çalgıları orkestrasının başına geçti. Nokhchicho (Нохчийчоь) da dahil olmak üzere 500'den fazla şarkı yazmıştır. Nokhchicho parçası İçkerya'nın millî marşı olmamasına rağmen Türkiye'de "Çeçen Marşı" namıyla meşhur olmuştur.


## Biyografi.
Ali Dimayev, 27 Eylül 1953'te Kırgız SSC'de doğdu. Çeçen-İnguş Sürgünü'nden sonra doğdu. Babası müzisyen Umar Dimayev'di ve müzik faaliyetlerinde büyük etkisi oldu. 1968'de sınıf arkadaşlarıyla birlikte ilk Çeçen ulusal rock topluluğu "Vaynahi"yi kurdu.
Volgograd'da orduya katıldı. Hizmet sırasında "Savaşçılar" sahne grubunu yarattı. Topluluk, Volgograd ve Kuzey Kafkasya Askeri Bölgesi'nin askerî birliklerinde konserler vererek sık sık turneye çıktı. 1977'de terhis edildikten sonra Çeçen-İnguş ÖSSC Devlet Radyo ve Televizyonu halk çalgıları orkestrasının başkanı olarak çalıştı.
1981'de profesyonel rock grubu "Zama"yı kurdu. 2001 yılında Çeçen Cumhuriyeti Halk Sanatçısı unvanını aldı. Aynı yılın Ekim ayında İnguşetya Cumhuriyeti Halk Sanatçısı unvanını aldı.
Dimayev şu anda Moskova'da yaşıyor.
# 2023 Dünya Okçuluk Şampiyonası
2023 Dünya Okçuluk Şampiyonası, 31 Temmuz-6 Ağustos 2023 tarihleri arasında Almanya'nın Berlin kentinde düzenlenmiştir. Bu turnuva Paris'teki 2024 Yaz Olimpiyatları için kota vermektedir.


## Madalya tablosu.
 - YÖNLENDİRME 


## Katılımcı ülkeler.
81 ülkeden 531 okçu katılmıştır:
   - YÖNLENDİRME (2)
  -  Ermenistan (3)
  -  Avustralya (9)
  -  Avusturya (6)
  -  Azerbaycan (3)
  -  Bangladeş (6)
  -  Belçika (5)
  -  Bolivya (2)
  -  Brezilya (8)
   - YÖNLENDİRME (2)
  -  Kanada (9)
  -  Çad (1)
  -  Şili (5)
  -  Çin (6)
  -  Fildişi Sahili (5)
  -  Kolombiya (8)
   - YÖNLENDİRME (6)
  -  Küba (1)
  -  Kıbrıs Cumhuriyeti (2)
  -  Çekya (8)
   - YÖNLENDİRME (10)
  -  Ekvador (4)
  -  Mısır (6)
  -  El Salvador (7)
  -  İspanya (8)
  -  Estonya (11)
  -  Finlandiya (10)
  -  Fransa (12)
  -  Faroe Adaları (4)
  -  Birleşik Krallık (12)
  -  Gürcistan (6)
   - YÖNLENDİRME (12)
  -  Yunanistan (3)
  -  Gine (1)
  -  Hong Kong (10)
  -  Macaristan (1)
  -  Endonezya (6)
  -  Hindistan (12)
  -  Irak (1)
  -  İzlanda (10)
  -  İsrail (8)
   - YÖNLENDİRME (5)
  -  İtalya (12)
  -  Japonya (6)
  -  Kazakistan (12)
  -  Güney Kore (12)
   - YÖNLENDİRME (6)
   - YÖNLENDİRME (4)
  -  Litvanya (8)
  -  Lüksemburg (6)
  -  Malezya (10)
  -  Moldova (4)
  -  Meksika (12)
  -  Moğolistan (6)
  -  Hollanda (12)
  -  Norveç (3)
  -  Filistin (2)
  -  Polonya (12)
   - YÖNLENDİRME (7)
  -  Porto Riko (2)
  -  Romanya (5)
  -  Güney Afrika (4)
  -  Singapur (5)
  -  Slovenya (9)
  -  San Marino (3)
  -  Sırbistan (7)
  -  Sri Lanka (1)
  -  Sudan (1)
  -  İsviçre (11)
  -  Slovakya (10)
  -  İsveç (7)
  -  Tayland (12)
  -  Tacikistan (1)
  -  Çin Taipeisi (12)
  -  Türkiye (12)
   - YÖNLENDİRME (5)
  -  Ukrayna (7)
  -  ABD (12)
  -  Özbekistan (6)
  -  Venezuela (3)
  -  Vietnam (6)
# Ahmet Adnan Saygun Caddesi
Ahmet Adnan Saygun Caddesi veya eski adıyla Hasırcılar Caddesi; Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan bir caddedir. Opera Meydanı'ndan başlayıp yaklaşık 1.5 kilometrelik bir hat boyunca devam ederek Çankaya sınırları içerisinde, Aksu Caddesi ile kesiştiği noktada son bulur. Adını, ilk Türk operasının bestecisi olan Ahmet Adnan Saygun'dan almıştır.


## Tarihçe.
Bugün Ahmet Adnan Saygun Caddesi'nin Hacı Bayram Mahallesi sınırları içerisinde kalan kısmında bir zamanlar "Yahudi Mahallesi" adıyla da anılan İstiklal Mahallesi bulunmaktaydı. Şehirdeki gayrimüslim nüfusun yoğun olarak yaşadığı ve iki katlı, avlulu evlerden oluşan bu mahalle Büyük Ankara Yangını sırasında ciddi oranda hasar almıştı. Jansen Planı'yla birlikte mahallenin orijinal dokusu korunmaya çalışıldıysa da ilerleyen dönemlerde Yücel-Uybadin Planı'nın hayata geçirilmesiyle birlikte söz konusu mahalle üzerindeki sıkı imar kuralları gevşetilerek yapılaşmanın önü açıldı. Bu tarihten itibaren önü kesilemeyen şehirleşme adımları, mevcut ulaşım arterlerinin her geçen gün yetersizleşmesine neden olmaya başladı.
1980 yılında Ankara Belediyesi tarafından alınan bir kararla, Altındağ ve Çankaya ilçelerini birbirine bağlayacak olan yeni bir yolun açılması için harekete geçildi. Kuzey-güney aksında uzanan bu yol, İstiklal Mahallesi'nin batı kanadında kalan kısmında büyük bir yıkım çalışmasını da beraberinde getirmekteydi. Söz konusu proje kapsamında pek çok tarihi konut ve işyerinin yıkılmasıyla o zamanki adıyla Hasırcılar Caddesi kullanıma açıldı. İlk etapta Opera Meydanı ile Denizciler Caddesi'ni birbirine bağlaması düşünülen bu caddenin yapımında tarihi Mukaddem Camii tamamen yıkıldığı gibi Eynebey Hamamı'nın yola bakan cephesinde de tahribatlar meydana geldi. 1983'te Anıtlar Yüksek Kurulu'nun sit alanlarındaki yapılaşmanın kısıtlanmasına yönelik kararı ise uzun bir süre boyunca Hasırcılar Caddesi'nde iki kattan fazla olan binaların inşa edilmesine olanak vermedi.
2005 yılında, Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından Ulus semtini de kapsayan ve şehrin tarihi merkezinin dönüştürülerek korunmasını öngören bir plan ilan edildi. "Ankara Tarihi Kent Merkezi Yenileme Alanı Koruma Amaçlı İmar Planı" olarak adlandırılan bu proje, Opera Meydanı'nda çok katlı bir otopark ile Hasırcılar Caddesi'nin paralelinde uzanacak olan bir turizm tesisi inşa edilmesini öngörmekteydi. Böylesi bir projenin ilçeyi yenilemekten ziyade mevcut kültürel mirasına zarar vereceğini öne süren sivil toplum kuruluşlarının belediyeye açtığı dava sonucunda "Ankara 10. İdare Mahkemesi" söz konusu imar planının yürütmeden kaldırılmasına ve iptaline karar verdi.


## Cadde üzerindeki yapılar.
  - Melike Hatun Camii
  - Gazi Lisesi
  - Eynebey Hamamı
  - Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi
  - Ankara Üniversitesi İbni Sina Araştırma ve Uygulama Hastanesi
  - Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi
  - Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri
  - Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi
# 2023 Dünya Karate Şampiyonası
2023 Dünya Karate Şampiyonası, 24-29 Ekim 2023 tarihlerinde Macaristan'ın Budapeşte kentinde düzenlenecektir.


## Madalya tablosu.
 - YÖNLENDİRME
# Angel Tanasov
Angel Tanasov (Bulgarca: Ангел Танасов) veya Anđelko Tanasović (Sırp Kiril alfabesi: Анђелко Танасовић) [a], Osmanlı Makedonya'sında faaliyet göstermiş bir Bulgar isyancı liderdir.


## Biyografi.
Angel Tanasov, 1850'de Osmanlı İmparatorluğu'nun (günümüzde Kuzey Makedonya) bir parçası olan Kırçova yakınlarındaki Cer'de doğdu.
1872'den itibaren Romanya'da yaşadı ve 1876'da Osmanlı-Sırp Savaşı'na gönüllü olarak katıldı. 1 Mayıs 1877'de Rus ordusunda Bulgar milislerine katıldı ve Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında yapılan 93 Harbi (1877-1878) sırasında Şipka Geçidi Muharebesi'nde savaştı. Savaştan sonra Angel Tanasov, durumlarını hafifletmek için yerel Bulgarların yasal ve yasadışı mücadelesini desteklediği Makedonya'ya döndü. Tanasov, Bulgar Eksarhlığı'nın ezilen Hristiyan topluluklarından kötü durumlarıyla ilgili başvuruları toplama çabalarına destek verdi. Bir araya gelen isyancı çeteler Angel Voyvoda ve İliya Deliya, köylülere eziyet ettiği ve onları soyduğu için şikayet edilen İsmail Ağa ve oğlu Zekir'i öldürdüler.
1880-81'de Batı Makedonya'daki isyancı harekete (Brsjak İsyanı) Kichevo bölgesindeki "cheta'nın" (silahlı çete) "voyvodası" (komutanı) olarak katıldı. Diğer isyancı gruplarla - Kruşevolu rahip Hristo Stefanov ve Ohrili devrimcilerle - Angel Sprostranov ve Petar Sprostranov kardeşlerle, Ivan Paunchev, Kosta Limonchev ve Zlatan Boykikev (Ohri piskoposu Nathanael'in erkek kardeşi) vb. ile ilişki içindeydi.
1881'de Osmanlı'nın isyanı bastırmasının ardından Angel, Makedonya'nın batısındaki Galichnik bölgesine çekildi. 1881 yazında Lazaropole köyü yakınlarında yanlışlıkla kendini vurdu. Bir mağarada Osmanlı askerlerince kıstırıldı, ağır yaralandı ve esir alındı. Daha sonra Dushegubica köyü yakınlarında başıbozuklar (Osmanlı ordusunda savaşlara gönüllü katılan düzensiz askerî birlik) tarafından öldürüldü. Kafası kesilerek memleketine gönderildi.


## Miras.
Angel Tanasov, "Seven years of the Bulgarian mountains, o, Angel" veya "Seven years of the Bulgarian voyvoda, o, Angel" olarak bilinen bir türküde yüceltildi.


## Açıklamalar.
^ Sırp tarihçileri "Anđelko Tanasović" (Анђелко Танасовић), ismini kullanırken; Bulgar tarihçileri "Angel Tanasov" veya "Angel Atanasov" olarak isimlendiriyor.
# Quaternary Science Reviews
 - YÖNLENDİRME 
 - YÖNLENDİRME  YÖNLENDİRME  YÖNLENDİRME 
Quaternary Science Reviews, Elsevier tarafından ayda iki kere yayımlanan, Kuvaterner bilimiyle ilgili içerik barındıran akademik bir dergidir. 1982'de yayın hayatına başlamıştır.
# Benjamin Ashworth Ramsbottom
Benjamin Ashworth Ramsbottom (18 Nisan 1929 – 14 Ocak 2023), İngiliz papaz ve yazar.


## Hayatı.
Ramsbottom, 18 Nisan 1929'da Haslingden, İngiltere'de doğdu. Katı Baptistler Derneği'ne bağlıydı.
"Gospel Standard" dergisinin baş yazarıydı. Çok sayıda ilahiyat kitabı ve diğer türlerde yayınlar yazdı.


## Ölümü.
Ramsbottom, 14 Ocak 2023 tarihinde 93 yaşında öldü.


## Kitapları.
  - Bible Doctrines Simply Explained. ISBN 9780903556774
  - Christmas Evans, The Bunyan of Wales. ISBN 9780951003503
  - Bible Doctrines Explained for Children. ISBN 9780903556705
  - Divine Guidance: How May I Know God's Will? ISBN 9780903556866
  - Parables of Jesus. ISBN 9780903556811
  - More Parables of Jesus. ISBN 9780903556811
  - Miracles of Jesus. ISBN 9780903556842
  - More Miracles of Jesus. ISBN 9780903556712
  - Six Remarkable Ministers. ISBN 9781897837047
  - How we got our English Bible. ISBN 9781862282872
  - Kings Daughters. ISBN 9781897837245
  - Samuel Medley: Preacher, pastor, poet (1738-1799).
  - Through cloud and sunshine: Four generations of faithful witness.
  - People Jesus. ISBN 9780903556859.
  - Drug Taking: A warning. ISBN 9780903556675.
  - William Gadsby. ISBN 9789033119286
  - Stranger Than Fiction: The Life of William Kiffin, (1616-1701).
  - A Cloud of witnesses : the record of a number of godly men and women.
  - The Birth of Jesus. ISBN 9780903556989
  - The Crucifiction of Jesus. ISBN 9781897837337
  - The Resurrection of Jesus. ISBN 9781897837085
  - The history of the Gospel Standard Magazine (1835-1985) ISBN 0951079603
# Gustaph (şarkıcı)
Stef Caers (nl; d. 5 Temmuz 1980), bilinen adıyla Gustaph (stilize olarak GVSTΛPH), Belçikalı şarkıcı-söz yazarı, yapımcı ve vokal koçu. 2023 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Belçika'yı "Because of You" adlı şarkısıyla temsil etmiştir.
# Süveyş Kaptanlığı
Süveyş Kaptanlığı ya da Hint Kaptanlığı, Osmanlı donanmasının Kızıldeniz ("Bahr-i Ahmer") filosunun Süveyş'te bulunan merkezidir. Osmanlı Devleti, Hint Okyanusu ve çevresinde güç kazanmak ve denizlerdeki etkinliğini artırmak amacıyla bu kaptanlığı kurmuştur.


## Tarihçe.
Süveyş Kaptanlığı, 1517 yılında Yavuz Sultan Selim'in Mısır'ı fethiyle birlikte Osmanlı Devleti'nin Kızıldeniz ve Hint Okyanusu'ndaki varlığını sağlamak amacıyla kuruldu. Bu kaptanlık, Osmanlı donanmasının Arap Yarımadası, Doğu Afrika kıyıları ve Hint Okyanusu’na olan ilgisinin bir yansımasıdır. 1560 yılında Süveyş Kaptanlığı faaliyetleri bağlamında Kaptan-ı deryaya tâbi olmayan "müstakil kaptanlık" hâline getirilmiş ve Süveyş de bir sancak olarak yapılandırılmıştır.


## Kaptanlık.
Süveyş Kaptanlığı, Osmanlı'nın Hint Okyanusu'nda Portekiz etkisini sınırlama ve ticaret yollarını koruma amacı taşıyan stratejik bir üs olarak hizmet etmiştir. Bu kaptanlık, Osmanlı’nın Doğu ile olan bağlantısını güvence altına almayı ve bölgedeki Müslüman devletleri koruma rolünü üstlenmiştir. Süveyş Kaptanlığı, özellikle Yemen kıyılarında ve Doğu Afrika'da Portekiz ve diğer Avrupalı güçlere karşı yapılan deniz seferlerinde aktif rol oynamıştır. 


### Kaptanlar.
Süveyş Kaptanlığı'na atanan kaptanlar, Osmanlı Devleti'nin denizcilik tarihinde önemli yer tutan isimlerdir. Kaptanların görev süreleri boyunca Hint Okyanusu ve Kızıldeniz’de çeşitli seferler düzenlenmiş, bölgedeki Osmanlı varlığı ve nüfuzu korunmaya çalışılmıştır:
  - Selman Reis (1525-1530): Hint Okyanusu ve Basra Körfezi'nde Osmanlı varlığını koruma amacıyla seferler düzenledi.
  - Hadım Süleyman Paşa (1538-1540): Osmanlı'nın Hint Okyanusu'nda ilk büyük donanma seferini yönetti ve bazı stratejik limanları Osmanlı hâkimiyetine kattı.
  - Pîrî Reis (1546-1552): Denizdeki tecrübesiyle Hint Okyanusu'nda Osmanlı'nın varlığını güçlendirdi.
  - Koca Murat Reis (1552-1553): Bölgedeki Portekiz etkisini sınırlamaya yönelik faaliyetlerde bulundu.
  - Seydi Ali Reis (1553-1557): Zorlu bir seferle Hindistan kıyılarına kadar ulaştı  seferin ardından Osmanlı Devleti’nin Hint Okyanusu politikaları yeniden gözden geçirildi.


## Stratejik önemi.
Süveyş Kaptanlığı, Osmanlı’nın deniz ticaret yollarını koruma stratejisinin merkezinde yer almıştır. Kızıldeniz ve Hint Okyanusu'ndaki deniz trafiğinin güvenliği sağlanmış, özellikle Baharat Yolu gibi önemli ticaret yolları bu kaptanlık sayesinde koruma altına alınmıştır.
# Avustralya folkloru
Avustralya folkloru ve şehir efsaneleri, Aborjin mitlerinden sömürge dönemi ve çağdaş döneme kadar uzanır.


## Avustralya Aborjin mitolojisi.
 - Baijini - Yolngu folklorunda bahsedilen, bilinmeyen bir ırktır.
 - Bora - Aborjinlerin kutsal inisiyasyon törenidir.
 - Bunyip - Efsaneye göre bataklık, "billabong", dere, akarsu yatağı ve su birikintilerinde gizlenen bir yaratıktır.
 - Rüya zamanı - Aborjinler için bilginin yaratılması ve zamanın başlangıcıdır.
 - Kata Tjuṯa - Pitjantjatjaralarda, bu yeryüzü şekilleriyle ilgili birçok rüya zamanı anlatısı vardır ve bunların bazılarında, zirvede yaşayan bir yaratıktan bahsedilir.
 - Mungo Gölü kalıntıları - 1969 yılında bulunan ve 40 bin ila 68 bin yıl öncesine tarihlenen insan iskeletleri, Avustralya'da bulunan en eski insan kalıntılarıdır.
 - Gökkuşağı Yılanı - Mitolojiye göre yeryüzünü ve Aborjin halkları arasındaki ayrımı yaratan ana tanrıçadır.
 - Yara-ma-yha-who - Mitolojiye göre, ağaçlar arasında saklanarak avını bekleyen, kırmızı bir kurbağaya benzer yaratıktır.


## Hayvan ve yaratıklar.
 - Demiryolu Köpeği Bob - South Australian Railway'de gezen bir köpektir.
 - Booie Canavarı - İlk olarak 1950'lerde görüldüğü öne sürülen ve bir mağarada saklanan yaratıktır.
 - Drop bear - Yaşadıkları ağacın altından geçen insan ya da hayvanların üstüne atlayarak avlanan sıra dışı büyüklükte, vahşi ve etobur koalalardır.
# David Fleay
David Howells Fleay (6 Ocak 1907, Ballarat - 7 Ağustos 1993), Avustralyalı bir zoolog, doğa tarihçisi ve yazardır. Tehlikedeki türlerin yakalayarak yetiştirilmesine öncülük eden isimlerdendir.
# Johns Hopkins University Press
Johns Hopkins University Press (kısaca JHU Press ya da JHUP), Johns Hopkins Üniversitesine bağlı olarak faaliyet gösteren bir yayınevidir. 1878'de kurulmuş olup Amerika Birleşik Devletleri'nde faaliyet gösteren en eski üniversite yayınevidir.
# Bisiklet yolu
Bisiklet yolu, motorlu trafikten ayrılmış, bisiklete binmeye uygun, yayalar veya diğer motorsuz araçlarla paylaşılan bir yoludur. Türkiye'de bisiklet yolu, 2019 yılında yapılmış yasal düzenlemede bisiklet yolu, yaya ve motorlu araç trafiğine kapalı, iki yönde en az ikişer şeritli özel yol olarak tanımlanmıştır. Bisiklet yolu konusunda hazırlanmış master planda bisiklet yolunun yaya kaldırımlarda fiziksel ayrım olmadan yerleştirilmemesi gerektiği belirtilmiştir.


## Bağımsız geçiş haklarına sahip bisiklet yolları.
Bağımsız geçiş haklarını takip eden bisiklet yolları genellikle eğlence amaçlı bisiklet kullanımını teşvik etmek için kullanılır. Kuzey Avrupa ülkelerinde, bisiklet turizmi genel turist faaliyetlerinin önemli bir bölümünü temsil eder. Danimarka veya 1993'ten beri ulusal bir bisiklet yolu sistemine sahip olan Hollanda gibi ülkelerde kapsamlı şehirlerarası bisiklet yolu ağları bulunabilir. Bu ağlar yalnızca bisiklet trafiğine ayrılmış rotalar veya kullanımı yerel motorlu araç trafiği ve tarım makineleriyle sınırlı olan küçük kırsal yollar kullanabilir.
Hollanda'daki "Fietspad" veya Bisiklet Yolu, günlük bisiklet kullanımı için mağazaları, konutları, istasyonları, okulları ve işyerlerini birbirine bağlamak üzere mantıksal olarak inşa edilmiştir. Daha mantıklı yaklaşım, faydalı bisiklet kullanımını artırma çabalarına dayanmaktadır. Danimarka, Hollanda ve Almanya gibi ülkelerde, yüksek faydacı bisiklet kullanımı seviyelerine alışveriş gezileri de dahildir, örneğin 2007'ye gelindiğinde Almanya'daki tüm alışveriş gezilerinin %9'u bisikletle yapılıyordu.
Alışılmadık olsa da, insanları yerlere bağlamak için bisiklet yolları iç mekanlara kadar uzatılabilir. Bir örnek, Singapur'daki Funan Alışveriş Merkezi'ndeki, North Bridge Road boyunca ortak kullanımlı bir bisiklet ve yürüyüş yolundan uzatılan iç mekan bisiklet yoludur.
İngiltere yakın zamanda Ulusal Bisiklet Ağı'nı uygulamaya koydu.
Mevcut olduğunda, bu rotalar genellikle terk edilmiş demiryolu koridorlarından yararlanan demir yolu patikalarıdır. Birleşik Krallık'ta öne çıkan bir örnek, Ulusal Bisiklet Rotası 4'ün bir parçası olan, yürüyüşçüler ve bisikletçiler için lik bir yol olan Bristol & Bath Demiryolu Yolu'dur. Diğer Birleşik Krallık örnekleri arasında Ebury Yolu Bisiklet Yolu, Alban Yolu, Hillend Loch Demiryolu Yolu ve Nicky Hattı yer alır. 2003 yılında Avrupa'nın en uzun kesintisiz bisiklet yolu, İspanya'daki Albacete-Valdeganga otoyolu boyunca mesafede açıldı. Bogota'nın Belediye Başkanı Enrique Peñalosa yönetimi sırasında tasarlanıp inşa edilen Bisiklet Yolları Ağı (İspanyolcada "Ciclorutas de Bogotá"), önemli derecede eğlence için kullanılır. İtalya'da bölgeler arasında çok sayıda bisiklet bağlantısı geliştirilmektedir. En önemlisi, zaman zaman Trieste'den Santa Maria di Leuca'ya kadar uzanan, kısmen tamamlanmış "Ciclovia Adriatica"'dır.
# Tikveş Ayaklanması
Tikveş Ayaklanması (, , ), 1913 yılının haziran ayı sonlarında Makedonya'nın Tikveş bölgesinde gerçekleşen bir ayaklanmadır.
İç Makedon Devrimci Örgütü (IMRO) tarafından Birinci ve İkinci Balkan Savaşı arasında Vardar Makedonyası'ndaki Sırp birliklerine karşı düzenlendi. Birinci Balkan Savaşı sınır düzenlemelerine son noktayı koyarken, Osmanlı'nın Yunan ve Sırp kontrolüne giren bölgelerindeki Bulgar Eksarhlığı ve Makedon Bulgar etnik toplumu üzerindeki baskılar artıyordu. Uluslararası Balkan Savaşları Komisyonu raporuna göre, Sırbistan orada "terör yoluyla asimilasyon" programı uyguladı. IMRO, Vardar nehrinin sol yakasında bulunan Bulgar ordusuyla yakın koordinasyon içinde hareket etti. İsyan, 15 Haziran 1913'te gizli ayaklanma komplosunun yerel Sırp yetkililer tarafından ifşa edilmesi nedeniyle erken başladı. Organizatörler, Bulgar Ordusu bölgede operasyonlara başladıktan sonra zalimlere karşı silahlı direniş başlatmayı planlamışlardı.
İsyan Kavadarci, Negotino ve Vatasha köyü bölgelerine yayıldı. Doncho Lazarov ve Mishe Shkartov liderliğinde iki büyük isyancı grup kuruldu. Negotino'daki Sırp ordusu birliği saldırıya uğradı ve kasabadan zorla çıkarıldı, kısa süre sonra Kavadarci ve Vatasha kurtarıldı. İsyanlar sonucu bu yerleşim yerlerinde geçici bir Bulgar hükûmeti kuruldu. Yeniden düzenlenen Sırp ordusu birlikleri ve Vasilije Trbić liderliğindeki düzensizler ayaklanmayı bastırmak için gönderildi. 25 Haziran'da Bulgar ordusu yardımının yakın zamanda gelmeyeceğini anlayan isyancılar kasabalardan ayrıldı. Sonraki günlerde Sırp ordusu ayaklanmayı acımasızca bastırdı ve isyan bölgelerindeki Bulgar halkına terör estirdi. Bazı kaynaklara göre Kavadarci'de 363, Negotino'da 230 ve Vatasha'da 40 sivil Bulgar öldürüldü. Sonuç olarak, Birinci Balkan Savaşı'nın sonuçlarından memnun olmayan Bulgaristan, 29 Haziran 1913'te eski müttefikleri olan Sırbistan ve Yunanistan'a saldırarak İkinci Balkan Savaşı'nı başlattı.
# Gordana Kuić
Gordana Kuić (Sırpça:Гордана Куић, okunuşu:[ɡǒrdana kǔːit͜ɕ]; 29 Ağustos 1942 – 13 Ocak 2023), Sırp roman ve hikâye yazarıdır.


## Yaşamı ve kariyeri.
Kuić, 29 Ağustos 1942'de Belgrad, Yugoslavya'da doğdu. Eski Yugoslavya'yı oluşturan ülkelerde çok sayıda edebiyat ödülü kazandı. Romanlarında annesi Blanka Levi ve Sefarad Yahudileri'nden olan teyzesi Laura Papo Bohoreta'dan ilham aldı. En çok; 1986'da Belgrad'daki Yahudi Cemaati tarafından yayınlanan Balkanlar başlıklı ilk romanı "The Scent of Rain in the Balkans" ile tanındı. Kitabı daha sonra sahne ve televizyon yapımlarına aktarıldı.


## Ölümü.
Kuić, 13 Ocak 2023'te doğum yeri Belgrad, Sırbistan'da 80 yaşında öldü.


## Eserleri.
### Roman.
  - "The Scent of Rain in the Balkans" ("Miris kiše na Balkanu")
  - "The Blossom of Linden in the Balkans" ("Cvat lipe na Balkanu")
  - "Twilight in the Balkans" ("Smiraj dana na Balkanu")
  - "Ghosts over the Balkans" ("Duhovi nad Balkanom")
  - "The Legend of Luna Levi" ("Legenda o Luni Levi")
  - "The Fairytale of Benjamin Baruh" ("Bajka o Benjaminu Baruhu")
  - "The Ballad of Bohoreta" ("Balada o Bohoreti")


### Hikaye.
  - "Remnants" ("Preostale priče") — hikâye
  - "On the Other Side of the Night" ("S druge strane noći") - hikâye
# Gino Odjick
Wayne Gino "Chief, The Enforcer" Odjick (7 Eylül 1970 – 15 Ocak 2023), sol kanatta oynayan Kanadalı eski profesyonel buz hokeyi oyuncusudur.


## Yaşamı.
Odjick, 7 Eylül 1970'te Maniwaki, Quebec, Kanada'da Joe ve Marie-Antoinette çiftinin oğlu olarak doğdu. Aktif spor kariyerinde 1990-2002 yılları arasında 12 sezon boyunca sol kanat mevkiinde Ulusal Buz Hokeyi Ligi (NHL) bünyesinde; Vancouver Canucks, New York Islanders, Philadelphia Flyers ve Montreal Canadiens buz hokeyi takımlarının kadrosunda yer aldı. 2002'de sporu bıraktıktan sonra yönetici olarak çalıştı.
Odjick'e 26 Haziran 2014'te ileri derece motor nöron hastalığı teşhisi kondu ve uzun yıllar mücadele ettiği bu hastalığa bağlı sağlık sorunları nedeniyle 15 Ocak 2023'te öldü.
Evli olan sporcunun sekiz çocuğu ve beş kızkardeşi vardı.
# Séïdath Tchomogo
 Orta saha 
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
 Benin
Séïdath Tchomogo (d. 13 Ağustos 1985), orta saha pozisyonunda görev yapmış Beninli millî futbolcudur.
Profesyonel kariyerine 2003 yılında Lions de l'Atakory kulübünde başladı.
# Çerkez İlya
Çerkez İlya (Sırp Kiril alfabesi: Черкез Илија, "Čerkez Ilija"; Nisan 1881'de öldü), Eğri Palanka'da aktif bir asi lideriydi. Mesleği öğretmenlikti.
Osmanlı-Sırp Savaşı'ndan (1876–78) sonra, Sırp askeri hükûmeti Kosova ve Makedonya'daki isyancılara silah ve yardım gönderdi. Bölgenin her yerinde Hristiyan isyancı çeteler kuruldu. Özel olarak örgütlenen ve hükûmet tarafından desteklenen bu çetelerin çoğu Sırbistan'da kuruldu ve oradan Osmanlı topraklarına geçti. Sırbistan'dan gelen bu isyancı çetelerin sayısı arttıkça, Osmanlı hükûmeti ve özel olarak örgütlenmiş Türkler ile Arnavutlar da Vardar'ın diğer tarafındaki Hristiyanları daha fazla taciz etmeye başladı. Bu baskının bir sonucu olarak, 1880'in başında, Eski Sırbistan ve Makedonya'nın güneyindeki hemen hemen tüm illerden yaklaşık 65 asi lider ("glavari"), Osmanlı-Sırp Savaşı (1876–78) gönüllülerinin eski komutanı avukat M. S. Milojević'e bir çağrı gönderdiler. Ondan, Sırp hükûmetinin talebi üzerine kendileri için 1.000 tüfek ve mühimmat hazırlamasını, Milojević'in isyancıların komutanı olarak atanmasını ve kendilerinin de sınırı geçip isyanı başlatmalarına izin verilmesini istediler. Bu asi liderler arasında Çerkes İlya da vardı. 14 Ekim 1880'de Poreče'de, Brsjak Ayaklanması olarak bilinen bir isyan çıktı. Bu ayaklanma bir yıldan biraz fazla sürecekti. Osmanlı baskısının ardından Rus hükûmeti de Sırbistan'a müdahale etti ve Sırp hükûmeti isyancılara yardımı durdurma kararı aldı.
1881 baharında, İvranye'deki "Devet Jugovića" hanında Micko Krstić, 13 savaşçı, arkadaş, kan kardeşi ve takipçiden oluşan bir grup kurdu ve 1881 baharında Sırbistan'dan ayrıldı. İlk öğretmenleri ve liderleri Çerkes İlya idi. Çerkes İlya ve savaşçılarının öldüğü çatışmada Micko'nun çetesinin yarısı da yok edildi.
# Vadi's-Selam
Vâdi's-Selâm ( "Wādī s-Salām") Irak'ın Necef şehrinde bulunan dünyanın en büyük mezarlığıdır. 
Hadis kaynaklarda bu mezarlığın faziletiyle ilgili çok sayıda hadis mevcut olduğundan dolayı bu mekan şiilere dini bir öneme sahiptir. Bu mezarlıkta 6 milyon mezar bulunduğu ve 6 kilometrekare alana yayıldığı için dünyanın en büyük mezarlığı olarak kabul edilir.
İmam Ali türbesinin karşısında bulunan bu mezarlık, uzunluğu 25 km, genişliği ise 6 km karedir.
Vadi's-Selam mezarlığı, Necef kentindeki Ali bin Ebi Talib türbesinin kuzey kısmında yer alır. Mezarlarının özel mimarisi ise bu mezarlığın önemli yanlarından biridir. Kabirlerin bazıları ev, bazıları kümbet, bazıları ise minyatür cami şeklindedir.
Cenazelerin bazı kabirlerde üst üste gömüldüğü için oların boyu 10 metre ulaşıyor.


## Önemi ve fazileti.
Rivayetlere göre müminlerin ruhları bu mezarlıkta toplanıp, melekler vefat eden her müminin ruhunu buraya getirir ve kim bu mezarlığa defnedilirse Allah onu kabir azabından güvende kılar.
Bu mezarlığın eskiliği bin yıldan daha fazladır. Vadi's-Selam mezarlığı, Necef'in kutsal yerlerinden biri olup, aralarında pek çok peygamberin ve pek çok peygamberin evladların, salihlerin ve büyük din adamlarının kabirleri de olmak üzere binlerce insanın gömüldüğü yerdir. Arapçada "vadi" kelimesi, iki dağ arasındaki uzun çukur anlamına gelir. "Selam" kelimesi ise, müslümanlara göre Allah'ın adlarından biri olmasının yanı sıra barış, sulh, selamette olmak anlamına gelir.
Bazı kaynaklara göre, Vadi's-Selam mezarlığına bu adın verilmesinin sebebi, bu mezarlığa gömülenlerin dünya cezasından kurtulmuş ve güvende olmalarıdır. Bu adı İslam peygamberi olan Muhammed ve Cebrâil tarafından mezarlığa verdi.
Vadi's-Selam mezarlığında, farklı ülke ve milliyetlerden olan birçok dini ve dini olmayan şahsiyet gömülüdür. Bunların bazıları: Muhammed Bakır es-Sadr, Seyyid Cemâlüddîn Golpayegani, Seyyid Ali Kazi Tabatabaei, Reis Ali Delvari, Leyla Kasım, Ebu Mehdi el-Mühendis. 
Lut, Yahya, Hûd ve Salih gibi bazı peygamberlerin mezarları da bu mezarlıkta yer almaktadır.
# Vahtang Kikabidze
Vahtang Kikabidze ya da Buba (, ; 19 Temmuz 1938 - 15 Ocak 2023), Gürcü şarkıcı, aktör, senarist, yapımcı, besteci ve siyasetçidir.


## Yaşamı ve kariyeri.
Kikabidze, 19 Temmuz 1938'de Tiflis, Gürcistan'da doğdu. Tiflis Üniversitesi'nden mezun oldu. 1958'de başladığı oyunculuk ve müzik kariyerini 2020 yılına kadar sürdürdü. Sovyetler Birliği'nde kurulan ilk enstrümental-vokal tarzda müzik çalışmaları üreten Gürcü müzik grubu Orera'nın baş solisti olarak adını duyurmuştur. Çıkardığı; "Poet Vakhtang Kikabidze" (1979), "While the heart sings" (1981), "The Wish" (1982) ve "Love Melody" (1985) albümleriyle beğeni topladı. Rusya, Beyaz Rusya, Ukrayna ve Azerbaycan gibi ülkelerde düzenli konserler verdi. Aralarında; "Don't Grieve", "Hopelessly Lost", "TASS Is Authorized to Declare...", "Fortune", "Men and All Others", "Be Well, Dearest One", "Cheers, My Dear!" ile "Real Men and the Others" vb'nin olduğu bazı yapımlarda oyuncu, yönetmen ve senarist olarak yer aldı. Ayrıca Birleşik Ulusal Hareket bünyesinde 2020'den 2023 yılındaki vefatına kadar Gürcistan Parlamentosu'nda delege olarak yer almıştır. Sanat yaşamıyla birçok ödülün sahibi oldu.


## Özel yaşamı ve ölümü.
Irine Kebadze ile evli bir oğlu, bir üvey kızı ve iki torunu bulunan Kikabidze, 15 Ocak 2023'te doğum yeri Tiflis, Gürcistan'da beyin kanseri nedeniyle 84 yaşında ölmüştür.


## Filmografi.
### Oyuncu.
  - "Ku! Kin-dza-dza" ("Ku! Kin-dza-dza") – Rusya, 2013
  - "Fortune" ("Fortuna") – Rusya, 2000
  - "Real Men and the Others" ("Mamakatsebi") – Gürcistan SSR, 1985
  - "Olga and Konstantin" ("Olga i Konstantin") – Rusya SFSR, 1984
  - "TASS Is Authorized to Declare..." ("TASS upolnomochen zayavit...") – Rusya SFSR, 1984
  - "Morning Without Marks" ("Utro bez otmetok") – Rusya SFSR, 1983
  - "Cheers, My Dear!" ("Itsotskhle genatsvale") – Gürcistan SSR, 1981
  - "Till Next Time, Friend..." ("Shekhvedramde, megobaro...") – Gürcistan SSR, 1980
  - "Mimino" – Rusya SFSR, 1977
  - "The Lost Expedition" ("Propavshaya ekspeditsiya") – Rusya SFSR, 1974
  - "Melodies of the Vere Quarter" ("Veris ubnis melodiebi") – Georgian SSR, 1974
  - "Hopelessly Lost" ("Sovsem propashchiy") – Rusya SFSR, 1972
  - "I'm a Detective" ("Me, gamomdziebeli") – Gürcistan SSR, 1971
  - "Don't Grieve" ("Ar daidardo", "Ne goryuy") – Gürcistan SSR/Rusya SFSR, 1969
  - "Orera" ("Orera, sruli svlit") – Gürcistan SSR, 1967
  - "Meeting in Mountains" ("Shekhvedra mtashi") – Gürcistan SSR, 1966


### Yönetmen ve senarist.
  - "Cheers, My Dear!" ("Itsotskhle genatsvale") – Gürcistan SSR, 1981
  - "Real Men and the Others" ("Mamakatsebi") – Gürcistan SSR, 1985


## Diskografi (seçme).
 - "Pismo drugi". BUBA Plakçılık, 1999
 - "Sekret Schastya". BUBA Plakçılık, 1999
 - "Tango Lyubvi". OST-Plakçılık, 1999
 - "Luchshie pesni". Noks Müzik 2001
 - "Grand Collection". Kvadro-Disk, 2002
 - "Moi goda". Russkoie snabshenie 2003
 - "Stariki-pasboiniki". Super Müzik 2004
 - "Lyubownoye nastroyenie". Nikitin, 2005
# Hürmüz Kuşatması (1552)
Hürmüz Kuşatması, Osmanlı-Portekiz savaşlarında evre.
Osmanlı donanmasının Piri Reis komutasındaki Kızıldeniz filosu 19 Eylül-9 Ekim 1552 tarihleri arasında kuşattığı Portekiz deniz üssü Hürmüz'ü ele geçiremedi.
# Haunted Chocolatier
Haunted Chocolatier, "Stardew Valley"in geliştiricisi Eric "ConcernedApe" Barone tarafından yakında çıkacak bir çikolatacı simülasyon oyunudur.


## Oynanış.
"Haunted Chocolatier", aksiyon rol yapma öğeleri içeren bir simülasyon oyunudur. Oyuncunun karakteri bir şekerleme dükkanı işletiyor. Oyuncu, kasaba halkı ve hayaletlerle etkileşime girerken çikolatalı şekerlemeler yapmak için malzemeler toplar. Oyuncu, oyuncu olmayan karakterlerle romantik ilişkiler kurabilir ve mağazalarının düzenini özelleştirebilir.
Savaşta oyuncu, saldırıları engellemek ve saptırmak için silahları ve kalkanları kullanabilir.


## Geliştirme.
Eric Barone, ConcernedApe adı altında, 2020'de "Haunted Chocolatier"i geliştirmeye başladı. Bağımsız hit oyunu "Stardew Valley"in ardından Barone, her şeyi kendi başına yapacağı benzer bir solo geliştirme süreci planladı. Ekim 2021'de bir oynanış fragmanı ile oyunu duyurmuş ve bir tanıtım sitesi açmıştı. Barone aynı anda başka bir habersiz oyun üzerinde işbirliği yapıyor.
"Haunted Chocolatier" ve "Stardew Valley" benzer bir piksel sanatı stilini paylaşıyor ve bir miktar bağlantı paylaşmaları bekleniyor. "Haunted Chocolatier"in perili kale ve hayaletler gibi daha karanlık konusuna rağmen, oyunun "canlandırıcı ve yaşamı onaylayıcı" olmasını istedi ve konuyu olumsuz olarak görmüyor.
"Haunted Chocolatier", başlangıçta PC'de piyasaya sürülmesi planlansa da, geliştirici diğer platformlarla da ilgileniyor. Belli bir çıkış tarihi yok.
3 Ekim 2023'te Barone, platformda 1 milyon takipçiye ulaşmanın onuruna "Haunted Chocolatier"in birkaç resmini eskiden Twitter olarak bilinen X'e yükledi.
# İmam Kulu Han
İmam Kulu Han (ö. 1632), Safevî yönetici ve komutandır.


## Hayatı.
İmam Kulî Han, Gürcistan'ın feodal Undiladze ailesine mensup Allah Verdi Han'ın oğludur. Allah Verdi Han, Şah Tahmasb döneminde İran sarayında görev yapmış; aynı zamanda yeni kurulan ordu içerisinde ilk sipehsâlâr ve kullar ağası olarak tanınmıştır. I. Abbas ile olan yakın ilişkisi nedeniyle, şah tarafından “baba” lakabı ile anılmıştır.
İmam Kulu Han komutasındaki Safevî birliği İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'nin Captain Blythe komtasındaki donanmasının yardımıyla 9 Şubat-4 Mayıs 1622 arasında kuşattığı Hürmüz'ü ele geçirerek adada 1507'den beri süregelen Portekiz hakimiyetine son verdi.
Allah Verdi Han ve İmam Kulî Han döneminde, özellikle Şiraz şehri çevresinde, Fars bölgesi siyasi, ekonomik ve ticari alanlarda belirgin gelişmeler yaşamıştır. Bu gelişmeler, Hollandalı, Hintli, Çinli, İngiliz ve Arap tüccarlarının Fars yollarında ticari faaliyetlerde bulunmasına olanak tanımış ve böylece bölgedeki ticaretin gelişimine önemli ölçüde katkıda bulunmuştur.
# Marie Richardson
Marie Elisabet Richardson (d. 6 Haziran 1959), İsveçli tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu. 


## Yaşamı ve kariyeri.
Richardson, 6 Haziran 1959'da Lijusdal, İsveç'te doğdu. 1982-1985 yılları arasında Stockholm Tiyatro Okulu'nda eğitim gördükten sonra Stockholm Kraliyet Sahne Sanatları Tiyatrosu'na sürekli kadrolu oyuncu olarak girdi. 1985'ten itibaren 30 yılı aşkın süredir sinema, tiyatro ve TV'de aktif bir oyuncudur. Oyuncu Jakob Eklund ile evli iki çocuk sahibidir.
En çok; İsveç 2008 yapımı "The Regicide" adlı TV mini dizisinde aşırı takıntılı şiddet taraflısı siyasetçinin (canlandıran: Reine Brynolfsson) psikolojik olarak işkence gören eşi Linda Jacobsson rolüyle tanındı. Yapım Danimarkalı yazar Hanne Vibeke Holst'un kaleme aldığı bir romandan uyarlanmıştır. Richardson, Aralık 2014'te İsveç SVT kanalı yapımı "Blue Eyes" adlı TV dizisi ve Stockholm'deki Kraliyet Sahne Sanatları Tiyatrosu'nda Jeanne d'Arc temasına modern bir bakış açısı getiren Mirja Unga'nın aynı adlı oyununda sahneye çıktı. Aynı zamanda 2017-2019 yılları arasında yayınlanan SVY kanalı yapımı "Before We Die" (Ölmeden Önce)'de başrolde yer almıştır.
# Jakob Eklund
Jakob Anders Eklund (d. 21 Şubat 1962), İsveçli dizi, sinema ve tiyatro oyuncusudur.


## Yaşamı ve kariyeri.
Eklund, 21 Şubat 1962'de Göteborg, İsveç'te doğdu. 1988'de oyunculuğa başladı. En çok; kurgusal türde 20 civarında filmde canlandırdığı polis memuru Johan Falk rolüyle tanındı.
Eşi oyuncu Marie Richardson ile kız arkadaşını canlandırdığı "The Third Wave", "Executive Protection" ile "Zero Tolerance" adlı film üçlemesinde ve 2009-2015 yılları arasında çekilen Johan Falk başlıklı 17 filmde beraber rol almıştır.


## Seçme filmografi.
  - 2008 - "Les Grandes Personnes"
  - 2003 - "Daybreak"
  - 2003 - "The Third Wave"
  - 2001 - "Executive Protection"
  - 1999 - "Zero Tolerance"
  - 1994 - "House of Angels – The Second Summer"
  - 1993 - "The Ferris Wheel"
  - 1992 - "House of Angels"


## Televizyon.
 - "August" (2007)
 - "Tusenbröder" (2003, 2003, 2006)
  - "Wallander The Joker" (2005)
# Büyük Murakkış
Büyük Murakkış (Arapça: المرقش الأكبر), Arap edebiyatının tespit edilebilen en eski şairlerinden birisidir.


## Hayatı.
İslam öncesinde yaklaşık olarak altıncı yüzyılın ilk yarısında yaşamıştır. Şairin ne zaman doğduğu bilinmemektedir. Büyük Murakkış'ın Bekr b. Vâ'il kabilesinin Kays b. Sa'lebe boyuna mensup olduğu kaydedilmektedir. Hayatı hakkındaki bilgiler, yaşadığı dönem itibarıyla sınırlıdır. Büyük Murakkış'ın "Murakkış" namıyla anılmaya başlamasının bir şiirinden mülhem olduğu söylenmektedir. Şairin gerçek ismi hususunda ise ihtilaf bulunmaktadır. Onun adının Rebî'a, 'Amr veya 'Avf olabileceği iddia edilmektedir.


## Büyük Murakkış'ın Aşk Hayatı.
Büyük Murakkış'ın tanınırlığının en önemli etkenlerinden birisi âşıklığından kaynaklanmaktadır. Zira şairin yaşadığı dönemde amcasının kızı Esma ile bir aşk öyküsünün başkahramanı haline geldiği ve bu efsanenin uzun zaman boyunca aktarıldığı bilinmektedir.
# Johanna Chandler
Johanna Chandler (1820 - 12 Ocak 1875), İngiliz hayırsever iş kadınıdır. Londra, İngiltere'nin merkezindeki felçli hastaların tedavi ve rehabilitasyon gördüğü Ulusal Nöroloji ve Nöroşirürji Hastanesi'nin kurucusudur.


## Hayatı.
Chandler, 1820 yılında Londra, İngiltere'de doğdu. Chandler çocukken yetim kaldı kız kardeşi Elizabeth'le felçli büyükannelerine baktıkları Londra'daki St Pancras'a yerleştiler. 
Yardıma muhtaç olduklarından deniz kabuklarından takılar yapıp satmaya çalışarak para kazanmaya çalıştı. Chandler sonunda 2 Kasım 1859'da Mansiyon Evi'nde düzenlenen yardım kermesinde 800 pound toplamayı başardı. Bu yardımın toplanması o dönemde inme geçiren Londra Lord Belediye Başkanının desteğiyle mümkün oldu.
Toplanan yardımla sadece ayakta tedavi görenler için iki klinik açılabildi. Ana merkez Kraliçe Meydanı'nda yer alan Ulusal Felçliler ve Epileptikler Hastanesi olarak bilinen yerdi. Açıldığında sadece sekiz kadın hasta kapasiteli olan klinik ileride erkek hastalar için açılan yeni bölümle hızla büyüdü. 1866'da hayır kurumunu daha da büyütmek amacıyla bitişikteki mülk satın alındı.


## Son dönemleri ve ölümü.
Johanna'nın 12 Ocak 1875'te doğum yeri Londra, İngiltere'de 55 yaşında aniden ölümünün ardından geride bıraktığı 2000 £ miktarla kardeşi Edward, çalışmalarını sürdürdü.
Highgate Mezarlığı'nın batı kısmında bulunan kız kardeşi Louisa (ö. 1859) ve erkek kardeşi Edward (ö. 1881) ile birlikte yattığı aile mezarlığına gömüldü. (arsa no.9952).
# Ichi Muharebesi
Ichi Muharebesi, 14 Ağustos 1592'de, Kore'nin Japon işgali sırasında Jeolla Eyaletinde gerçekleşti. Kwon Yul ve Hwang Jin'in bin kişilik ordusu, Kobayakawa Takakage'nin iki bin kişilik ordusuna karşı savaştı. Koreliler bu savaşı kazandı ve Japon ordusunun Jeolla Eyaletine ilerlemesini engelledi.


## Arka planı.
Toyotomi Hideyoshi, Kobayakawa Takakage'ye Jeolla Eyaletine saldırması emrini verdi. Jeolla Eyaleti pirinciyle ünlüydü ve Japonya'nın ordusunu beslemek için bu pirince ihtiyacı vardı. Ayrıca Amiral Yi Sun-sin'in deniz kuvvetleri Jeolla Eyaletinde konuşlanmıştı. Jeolla Eyaletini ele geçirmek, Japon ordusunun son iki aydır Japon ikmal hatlarına müdahale eden Amiral Yi'ye saldırması için bir kara yolu sağlayacaktır. Böylece o sırada Seul'de bulunan Kobayakawa, Kore ordusuna saldırmak için ilerledi.


## Muharebenin akışı.
Japon ordusunun eyaleti ele geçirmek için Geumsan İlçesinden Jeonju'ya gitmesi gerekiyordu. Japonların izleyebileceği iki yol vardı. Yollardan biri Ungchi adlı bir tepe tarafından, diğeri ise Ichi tepesi tarafından engelleneniyordu. Japonlar ve Koreliler kuvvetlerini böldüler. Yani Ichi ve Ungchi için savaş aynı anda gerçekleşti. Aynı zamanda Ko Kyong-myong, Japonları tuzağa düşürmek için Geumsan'a doğru ilerliyordu. Ichi'deki kuvvet 8'inci tarafından kazanıyor olsa da, Ungchi'deki Kore kuvveti o sırada Jeonju'ya bozguna uğradı ve Japon kuvveti bu yoldan Jeonju'ya ilerledi. Ancak daha sonra Japon kuvvetleri Ichi ve Jeonju'dan çekildi. Ko Kyong-myong kuvveti geldi ve Japonların arka tarafına saldırdı. Sonuç olarak Japonya, ordusu için savaşma yeteneğini etkileyen yeterli pirinç sağlayamadı.
# Ruslan Otverçenko
Ruslan Otverçenko (Ukraynaca:Руслан Отверченко; 6 Ocak 1990 – 15 Ocak 2023), Ukraynalı profesyonel basketbolcu.


## Yaşamı ve kariyeri.
Otverçenko, 6 Ocak 1990'da Ulanbatur, Moğolistan'da doğdu. Aktif spor kariyerini 2012-2023 yılları arasında şutör gard mevkiinde Ukrayna ekipleri; BK Kiev, Donetsk, Budivelnyk, Çerkaski Mavpy, Kiev-Basket, Prometey ve Budivelnyk ile İspanya ekibi; Basket Manresa bünyesinde sürdürdü. 2017 Avrupa Basketbol Şampiyonası'na katıldı.


## Ölümü.
Otverçenko, 15 Ocak 2023'te Kiev, Ukrayna'da kalp krizi nedeniyle henüz 33 yaşındayken vefat etmiştir.
# Trifonio Salazar
Trifonio Peñaflorida Salazar (18 Ekim 1948 – 14 Ocak 2023), Fİlipinli asker.


## Yaşamı ve kariyeri.
Salazar, 18 Ekim 1948'de doğdu. Son olarak Filipinler Silahlı Kuvvetleri'nde tümgeneral rütbesiyle görev almaktaydı. 2004-2006 yılları arasında Jolo, Sulu'da bulunan 1. Piyade "Tabak" Tümeni'nin komutanıydı. Temmuz 2010'da Filipin Ulusal İstihbarat Koordinasyon Ajansı'nın şefliğine getirilerek 2023'teki ölümüne kadar bu görevi sürdürdü. 2009-2023 yılları arasında Zamboanga Belediye Başkanı Maria Isabelle "Beng" Climaco ile evliydi.


## Ölümü.
Salazar, 14 Ocak 2023 tarihinde 74 yaşında vefat etti.
# Toplum hizmeti
Toplum hizmetleri, sivil toplum'da bir kişi veya bir grup insan tarafından toplumların yararı için gerçekleştirilen ödemesiz iş'dir. Toplum hizmeti bir hayırseverlik ve gönüllülük işi de olabilir. Toplum hizmetlerine topluluk projesi, sosyal hizmetler, toplumsal ve sosyal etkinlikler, doğal çevre etkinlikleri aittir.
# TCG Ufuk (A-591)
TCG Ufuk (A-591), MİLGEM projesi sonucu üretilen Ada sınıfı korvet platformu üzerine inşa edilen bir test ve eğitim gemisidir.
Elektronik istihbarat (SIGINT/ELINT) görevinde kullanılmaktadır. Türk Deniz Kuvvetleri'nin bu kabiliyetteki ilk gemisidir. Daha önce daha küçük çaplı istihbarat gemileri mevcuttu.
9 Şubat 2019 tarihinde denize indirildi.
TCG Ufuk (A-591) 14 Ocak 2022 tarihinde İstanbul Tuzla’daki İstanbul Denizcilik Tersanesinde düzenlenen törenle hizmete girdi.
2250 ton deplasmana sahiptir. 110 mürettebat ile yaklaşık olarak 60 gün denizde kalabilir.
ÇAFRAD benzeri bir anten-radar sistemine sahiptir. Hava ve yüzey arama radarı: Terma Scanter 4603.
# Avrupa İlaç Ajansı
 - YÖNLENDİRME 
Avrupa İlaç Ajansı (İngilizce: "European Medicines Agency", EMA), Avrupa Birliği'nin (AB) tıbbi ürünlerin değerlendirilmesinden ve denetiminden sorumlu ajansıdır. 2004'ten önce, Avrupa Tıbbi Ürünleri Değerlendirme Ajansı veya Avrupa İlaç Değerlendirme Ajansı (EMEA) olarak biliniyordu.
EMA, 1995 yılında, Avrupa Birliği ve ilaç endüstrisinden sağlanan fonların yanı sıra üye devletlerin dolaylı sübvansiyonuyla kuruldu ve amacının mevcut ulusal ilaç düzenleme kurumlarının çalışmalarını uyumlu hale getirmek (ancak yerini almamak) olduğu belirtildi. Bu planın, ilaç şirketlerinin her üye devletten ayrı ayrı onay almak zorunda kalarak katlandıkları yıllık 350 milyon Euro'luk maliyeti azaltmasının yanı sıra, halihazırda yerli ilaç şirketleri tarafından üretilen ilaçlarla rekabet edebilecek yeni ilaçları onaylamak istemeyen egemen devletlerin korumacı eğilimlerini de ortadan kaldıracağı bekleniyordu.
EMA, AB hükûmetleri arasında yedi yıldan fazla süren müzakerelerin ardından kuruldu ve Tescilli Tıbbi Ürünler Komitesi ("Committee for Proprietary Medicinal Products") ile Veteriner Tıbbi Ürünler Komitesi'nin ("Committee for Veterinary Medicinal Products") yerini aldı, ancak bunların her ikisi de temel bilimsel danışma komiteleri olarak yeniden doğdu. Ajans, Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılma oylamasından önce Londra'da bulunuyordu ve Mart 2019'da Amsterdam'a taşındı.


## Eleştiriler.
Avrupa İlaç Ajansı'nın tıbbi konulara ilişkin inceleme süreci, şeffaf olmaması nedeniyle eleştirilir. Danimarkalı bir hekim olan Louise Brinth, kendi çalışmasını da içeren bir EMS incelemesinin çürütülmesinde, verileri inceleyen "uzmanların" isimsiz kaldığını ve gizliliğe bağlı göründüğünü belirtti. Tüm "uzmanların" aynı görüşte olduğunu gösteren tutanaklar yayınlanmamakta ve farklı görüşler bildirilmemektedir. Ona göre bu süreç bilimsel ve demokratik değil.


## Diğer düzenleyici kurumlarla karşılaştırma.
EMA, ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) ilaç bölümüne kabaca paraleldir, ancak merkezileşme yoktur. EMA'nın 210 günlük merkezi prosedürü yoluyla ürün onayı için zaman çizelgesi, FDA'nın bir ürünü değerlendirmek için kullandığı ortalama 500 gün ile karşılaştırılabilir.
# Testere X
Saw X, Josh Stolberg ve Peter Goldfinger'ın senaryosundan Kevin Greutert tarafından yönetilen yeni bir Amerikan korku filmi. "Testere" film serisinin dokuzuncu ana filmi ve genel olarak onuncu filmi olan filmde Tobin Bell, Synnøve Macody Lund, Steven Brand ve Michael Beach rol alıyor. Çekimler Ekim 2022'de Mexico City'de başladı.
Film, 27 Ekim 2023'te Lionsgate Films tarafından sinemalarda gösterime girecek.


## Oyuncular.
  - Tobin Bell - John Kramer / Testere
  - Shawnee Smith - Amanda
  - Synnøve Macody Lund
  - Steven Brand
  - Michael Beach
  - Renata Vaca
  - Paulette Hernande
  - Joshua Okamoto
  - Octavio Hinojosa
  - Costas Mandylor - Mark Hoffman


## Yayımlanma.
"Saw X", Ekim 2023'te Amerika Birleşik Devletleri'nde Lionsgate Films tarafından sinemalarda gösterime girecek.
# Sivil Pilot Eğitim Programı
Sivil Pilot Eğitim Programı (, CPTP) sivil pilotların sayısını artırmak amacıyla 1938-1944 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri hükûmeti tarafından desteklenen bir uçuş eğitimi programıydı.
# İmam Mutahhar
İmam Mutahhar, (uzun adıyla "El-Mutahhar bin Yahya Şerafeddin"), XVI. yüzyılda Yemen'de hüküm süren Zeydîlerin 1547-1572 dönemindeki idarecisi.


## Hayatı.
1567 yılında İmam Mutahhar önderliğindeki Zeydîlerin Osmanlı İmparatorluğu'nun Yemen Eyaleti'nde çıkardıkları Yemen İsyanı 1568-1570 arasında Koca Sinan Paşa ve Özdemiroğlu Osman Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu tarafından bastırıldı.
İmam Mutahhar 1572 yılında idrarından kan gelmek suretiyle öldü ve Yemen'de Osmanlı idaresine direnecek bir önder uzun süre çıkmadı.