BILGEM-AI/BILGE-Wiki-Tr-Plus huggingface dataset:
# Natricinae
Natricinae, Colubridae familyasına bağlı bir sürüngen altfamilyasıdır.


## Taksonomi.
Natricinae altfamilyasına bağlı cinsler (2022):
  - "Adelophis" - Dugès, 1879
  - "Afronatrix" - Rossman and Eberle, 1977
  - "Amphiesma" - A. M. C. Duméril, Bibron and A. H. A. Duméril, 1854
  - "Amphiesmoides" - Malnate, 1961
  - "Anoplohydrus" - Werner, 1909
  - "Aspidura" - Wagler, 1830
  - "Atretium" - Cope, 1861
  - "Balanophis" - H. M. Smith, 1938
  - "Clonophis" - Cope, 1889
  - "Haldea" - Baird and Girard, 1853
  - "Hebius" - Thompson, 1913
  - "Helophis" - de Witte and Laurent, 1942
  - "Herpetoreas" - Günther, 1860
  - "Hologerrhum" - Günther, 1858
  - "Hydrablabes" - Boulenger, 1891
  - "Hydraethiops" - Günther, 1872
  - "Iguanognathus" - Boulenger, 1898
  - "Isanophis" - David, Pauwels, T. Q. Nguyen and Vogel, 2015
  - "Limnophis" - Günther, 1865
  - "Liodytes" - Cope, 1885
  - "Macropisthodon" - Boulenger, 1893
  - "Natriciteres" - Loveridge, 1953
  - "Natrix" - Laurenti, 1768
  - "Nerodia" - Baird and Girard, 1853
  - "Opisthotropis" - Günther, 1872
  - "Parahelicops" - Bourret, 1934
  - "Pararhabdophis" - Bourret, 1934
  - "Paratapinophis" - Angel, 1929
  - "Regina" - Baird and Girard, 1853
  - "Rhabdophis" - Fitzinger, 1843
  - "Sinonatrix" - Rossman and Eberle, 1977
  - "Storeria" - Baird and Girard, 1853
  - "Thamnophis" - Fitzinger, 1843
  - "Trachischium" - Günther, 1853
  - "Tropidoclonion" - Cope, 1860
  - "Tropidonophis" - Jan, 1863
  - "Xenochrophis" - Günther, 1864
# Grayiinae
Grayiinae, Colubridae familyasına bağlı bir sürüngen altfamilyasıdır.


## Taksonomi.
Grayiinae altfamilyasına bağlı cinsler (2022):
  - "Grayia" - Günther, 1858
# Ukrayna'nın sağ yakası
Ukrayna tarihi
 Bu madde parçasıdır
Ukrayna'nın sağ yakası (Ukrainian, "Pravoberezhna Ukrayina"; Russian, "Pravoberezhnaya Ukraina"), Dinyeper Nehri'nin batı kıyısında ki modern Ukrayna'nın bir kısmı için tarihi ve bölgesel bir isimdir. Günümüz Vinnytsia, Zhytomyr, Kirovohrad oblastlarının yanı sıra Kiev ve Çerkası'nn batı kısımlarına karşılık gelir. Harabe dönemi sırasında sol yakadan ayrılmıştır.
Ukrayna'nın sağ yakası, batıda Volhynia ve Podolia, güneybatıda Moldavya, güneyde Yedisan ve Zaporozhia, Ukrayna'nın sol yakası ve kuzeyde Polonya'nın tarihi bölgeleri ile sınırlanmıştır.
Bölgenin başlıca şehirleri arasında Cherkasy, Kropyvnytskyi, Bila Tserkva, Zhytomyr ve Oleksandriia bulunmaktadır.


## Tarihçe.
Ukrayna'nın sağ ve sol yakası, 1648-57 Khmelnytsky Ayaklanması ile yakından ilişkilidir. Bölge, Khmelnytsky'nin Moskova ittifakı ile 1654 tarihli Pereyaslav Antlaşması tarafından tetiklenen Rus-Polonya Savaşı'na kadar Vasa Hanedanı altındaki Polonya-Litvanya Topluluğu'nun bir parçasıydı. 13 yıllık çatışmadan sonra, muzaffer Rusya Çarlığı, 1667 yılında Andrusovo Mütarekesi'ni takiben Ukrayna'nın sol yakasında bulunan Kiev şehri dahil olmak üzere ele geçirdi. Bu sırada, Ukrayna'nın sağ yakası, 18. yüzyılın sonlarında Polonya'nın bölünmesine kadar Polonya-Litvanya'ya kaldı. Polonya, Polonya Krallığı ve küçük Polonya Eyaleti olarak iki voyvodalığa bölündü: Kiev ve Bracław . 1669 yılında Hetman Petro Doroshenko, Ukrayna'nın sağ yakası Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçası olmasına izin verdi. Ukrayna'nın sağ yakasında ve en güneyinde bulunan Podolya, 1672'de Osmanlılar tarafından işgal edildi. Hıristiyan güçlerin Viyana Kuşatması'ndaki 1683 zaferinin ardından, 1699 yılında Karlofça Antlaşması ile bu toprakları Polonya-Litvanya Birliğine geri verdi. 18. yüzyılda iki Kazak ayaklanması gerçekleşti. 1793'te Ukrayna'nın sağ yakası, Polonya'nın İkinci Bölünmesi'nde Rus İmparatorluğu tarafından ilhak edildi ve Küçük Rusya'nın "guberniyasının" (valiliğinin) bir parçası oldu.
19. yüzyılda, Ukrayna'nın sağ yaka nüfusu çoğunlukla Ukraynalıydı, ancak arazinin çoğu Polonyalı veya Polonya asıllı Ukraynalı soylulara aitti. Kasaba ve şehirlerin çoğu Pale of Yerleşim'e aitti ve önemli bir Yahudi nüfusa sahipti. Lehçe konuşan soylular ise çoğunlukla Roma Katoliğiydi. Bölgedeki baskın din ancak 18. yüzyılda Yunan Katolik oldu ve Polonya'nın Bölünmelerinden sonra gerçekleşen, 1839 yılında Unia'nın dağılmasıyla birlikte büyük ölçüde Ortodoksluğa evrildi. Ukrayna'nın sağ yakası daha sonra her biri kendi yönetimine sahip dört eyalete (guberniyas) bölündü: Kiev, Volhynia, Kherson ve Podolia.


## Hetmanlar (1685 – 1699).
  - 1684 – 1689 Andriy Mohyla
  - 1689 – 1692 Hırşko İvanoviç
  - 1693 – 1699 Samiylo Samus


## Kaynak.
 }}>
# Calamariinae
Calamariinae, Colubridae familyasına bağlı bir sürüngen altfamilyasıdır.


## Taksonomi.
Calamariinae altfamilyasına bağlı cinsler (2022):
  - "Calamaria" - H. Boie in F. Boie, 1827
  - "Calamorhabdium" - Boettger, 1898
  - "Collorhabdium" - Smedley, 1932
  - "Etheridgeum" - Wallach, 1988
  - "Macrocalamus" - Günther, 1864
  - "Pseudorabdion" - Jan, 1862
  - "Rabdion" - A. M. C. Duméril, 1853
# Ahaetuliinae
Ahaetuliinae, Colubridae familyasına bağlı bir sürüngen altfamilyasıdır.


## Taksonomi.
Ahaetuliinae altfamilyasına bağlı cinsler (2022):
  - "Ahaetulla" - Link, 1807
  - "Chrysopelea" - H. Boie in Schlegel, 1826
  - "Dendrelaphis" - Boulenger, 1890
  - "Dryophiops" - Boulenger, 1896
# Sasebo okul kızı cinayeti
Sasebo okul kızı cinayeti 15 yaşındaki Japon lise öğrencisi Aiwa Matsuo'nun (松尾 愛和) 26 Temmuz 2014 tarihinde 15 yaşındaki bir kız sınıf arkadaşı tarafından öldürülmesidir. Cinayet, şüphelinin Nagasaki Eyaleti, Sasebo'daki dairesinde işlenmiş, Matsuo metal bir aletle dövülmüş, boğularak öldürülmüş ve daha sonra kısmen parçalanarak başı kesilmiştir.
# Johnny Brown
John Brown (11 Haziran 1937 – 2 Mart 2022), Amerikalı aktör, komedyen ve şarkıcıdır. 


## Yaşamı ve kariyeri.
Brown, 11 Haziran 1937'de St. Petersburg, Florida'da doğdu. 1961'de başladığı oyunculuk kariyerini 2013 yılına kadar sürdürdü. En çok Nathan Bookman rolünde olduğu 1970'lerin popüler CBS kanalı yapımı komedi dizisi "Good Times" ile dikkat çekti. Yer aldığı diğer bazı yapımlar arasında; "The Flip Wilson Show", "The Jeffersons", "Family Matters", "Sister, Sister", "The Jamie Foxx Show", "The Wayans Bros" ve "Martin" sayılabilir. 


## Ölümü.
Brown, 2 Mart 2022'de doğal nedenlerden Los Angeles, Kaliforniya'da 84 yaşında öldü.
# Bob Beckel
Robert Gilliland Beckel (15 Kasım 1948 – 21 Şubat 2022), Amerikalı siyasi yorumcu, köşe yazarı, siyasi danışman ve TV sunucusu.


## Yaşamı ve kariyeri.
Beckel, 15 Kasım 1948'de New York'ta doğdu. Wagner Koleji'ni bitirdi. Demokratik Parti taraftarıydı. Fox Haber kanalında analist ve yorumcu olarak 2015 yılına kadar "The Five" adlı programla ekranlara geldi. Beckel daha sonra CNN'de yorumcu oldu. 2017'de tekrar "The Five" adlı programda yardımcı sunucusu olarak Fox Haber kanalına geri döndü. Birkaç ay sonra bir çalışana karşı ırkçı yorum yapmakla suçlandıktan sonra görevine son verildi.


## Özel yaşamı ve ölümü.
Leland Ingham ile evliliğinden ik çocuk sahibi olan Beckel, 21 Şubat 2022'de Silver Spring, Maryland'de doğal nedenleren 73 yaşında öldü.
# Kuray Kurganları
Kuray Kurganları (), Güney Altay ve Batı Tuva arasında bulunan Tiele-Türk kurgan kültürü (VII/VIII-IX. yüzyıllar.) Kurganlarda; yaylı toka (Kurgan-I/II), üzengiler (K-II), ıslık topları ve bilemek için bir eğe (K-II), balta (K-II), metal plaka (K-II), iki deri kemer, demir saplı bıçaklar (K-II), iğne kasası (K-III), altın plaka (K-III), eyer (K-III), gümüş/altın küpe (K-IV/VI), savaş baltası (K-IV), demir ataş (K-IV), çakmaktaşı (K-IV), kayış ucu (K-IV) tahta tarak (K-VI) ve değirmen taşları bulunmuştur.


## Keşifler.
1935 yılında Sayan-Altay arkeoloji ekibi tarafından incelenen kurgan alanından Göktürkler'e ait 11 kurgan çıkmıştır.


## Gümüş maşrapa ve kuşak ucundaki Orhun-Yenisey Runiki.
Kuray-I maşrapasındaki metinde zikzak şeklindeki yazı biçimi metnin anlamlandırılmasında hatalara yol açmıştır.
Kiselev'in çevirisi: "erk ... şadın erligin eş" «Adam ... (isim?) ... (ile) Şad’ın cesur arkadaşı.».
Güncel okuma ve anlamlandırma: "(e)r(ü)ş s(i)l(i)k (ė)ş(i)m (e)s(ü)rs(e)ŋ (i)g(i)n (u)n(a)ş" "Çok sayıda pâk (temiz) dostum; sarhoş olursan hastalığını (önceden) kabullen."
# Mia Mamede
Maria Eugênia Mamede (d. 24 Ekim 1995, Vitória, Espírito Santo, Brezilya), Brezilyalı manken. 2022 yılında 'Miss Brezilya' tacını takmıştır. 2022 yılında Miss Universe yarışmasında Brezilya'yı temsil edecek.
" Bir Brezilyalı modelle ilgili olan bu madde bir . İçeriğini [ geliştirerek] Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz."
# 2022 Ukrayna darbe girişimi
2022 Ukrayna darbe girişimi, Rus Federal Güvenlik Servisi (FSB) tarafından Ukrayna hükûmetini devirmek ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında şehirleri Rus Ordusu'na teslim etmek amacıyla Ukrayna'nın çeşitli şehirlerinde Rus yanlısı bir yönetim kurmak için yapılan başarısız bir girişimi ifade etmektedir. Rus istihbarat teşkilatı FSB ve devşirilen ATO gazileri darbeyi 2022 Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlangıcında gerçekleştirecekti, ancak darbeye katılacak kişilerin Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) tarafından gözaltına alınması nedeniyle darbe planı nihayetinde iptal edildi.


## Darbe planı.
Darbenin planlanmasına en geç 2021 yazında başlandı. Gözaltına alınan ve darbeye katılacak olan ajana göre, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlangıcında, Rusya mevcut Ukraynalı yetkililere bir çağrı gönderecek, bu çağrıda Rusya Ukraynalı yetkilileri teslim olmaya çağıracak ve Ukrayna bunu reddederse, işe alınan Rus yanlısı ajanlar bir darbe düzenleyecekti. İlk olarak, hem Kiev'de hem de Ukrayna-Transdinyester sınırında olaylar çıkararak istila için bahane yaratacaklardı. İstilanın başlamasının ardından, ajanlar Ukrayna'nın çeşitli şehirlerindeki idari binaları ele geçirmeye başlayacak, ardından buralara Rus yanlısı liderler yerleştirilecek, Ukrayna şehirleri teslim edilecek ve Rus birliklerine devredilecekti. Darbe sırasında, durumu istikrarsızlaştırmak için kitlesel ayaklanmalar, kolluk kuvvetleriyle çatışmalar ve terörist saldırıları da gerçekleşecekti. Ayaklanmalar sırasında sahte kan kullanılması da planlanmıştır. Darbe sonrasında, Verkhovna Rada feshedilecek ve yerine, Ukrayna'nın işgal altındaki topraklarında ve Batı Ukrayna'da yeni kurulan Halk cumhuriyetlerinde Rus yanlısı bir kukla hükûmet rolü oynayacak olan Rus yanlısı bir Halk Rada'sı kurulacaktı. Darbenin ardından Ukrayna'da Rusya yanlısı bir cumhurbaşkanı da kurulacaktı. Plan, darbenin organizatörü ve kilit isimlerinin Mart ayı başında SBU tarafından İvano-Frankivsk ve Hmelnitski Oblastı'nda gözaltına alınması nedeniyle iptal edilmiştir.


## Tepkiler.
Rusya Dışişleri Bakanlığı darbeyle ilgili açıklamaları "dezenformasyon" olarak nitelendirdi ve İngiltere ile NATO'yu Ukrayna çevresinde "gerilimi tırmandırmakla" suçlarken, Rus diplomatik departmanı "Londra'yı mevcut hararetli durumda çok tehlikeli olan aptalca retorik provokasyonları durdurmaya ve Avrupa güvenliğinin güvenilir garantilerini sağlamak için gerçek diplomatik çabalara katkıda bulunmaya şiddetle çağırıyoruz" açıklamasında bulundu.
Sky News'e göre, Ukrayna'nın yeni lideri olarak potansiyel bir aday olarak değerlendirilen Ukraynalı politikacı Yevhen Murayev, iddiayı "saçmalık" olarak reddetti.
# Türk Hava Yolları SK
Türk Hava Yolları Spor Kulübü, 1979 yılında İstanbul'da kurulan bir spor kulübüdür.


## Renkler.
Kulübün renkleri kırmızı-beyaz'dır
# İstanbul Gençlik Festivali
İstanbul Gençlik Festivali, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından İstanbul, Türkiye'de yıllık olarak düzenlenmiş eski bir gençlik festivalidir.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Gençlik Meclisi tarafından 2016'da düzenlenmeye başladı. İkinci etkinlik 4-7 Mayıs 2017 tarihleri arasında Yenikapı Meydanı'nda gerçekleştirildi. 2-6 Mayıs 2018 tarihleri arasındaki üçüncü ve sonuncu festivale ise Avrasya Gösteri ve Sanat Merkezi ev sahipliği yaptı.
# Gönül (film)
Gönül, BKM imzalı, 10 Ağustos 2022 tarihinde Netflix'te yayınlanan, senaristliğini ve yönetmenliğini Soner Caner'in üstlendiği, başrollerini Erkan Kolçak Köstendil, Hazar Ergüçlü ve Bülent Emin Yarar'ın paylaştığı dram ve romantik komedi türündeki Türk filmi.


## Oyuncu kadrosu ve karakterler.
  - Erkan Kolçak Köstendil - Piroz
  - Hazar Ergüçlü - Sümbül
  - Bülent Emin Yarar - Mirze
  - Ali Seçkiner Alıcı - Hogir
  - Selim Bayraktar - Kalender
  - Şevval Sam - Sefure
  - Asiye Dinçsoy - Hatun
  - Nazmi Kırık - Seymen
  - Ferit Kaya - Damat
# Mirko Tomassoni
Mirko Tomassoni (24 Nisan 1969 doğumlu), Ekim 2007'den Nisan 2008'e kadar altı aylık bir dönem ve Ekim 2018'den Nisan 2019'a kadar iki dönem San Marino reis-naibi olarak görev yapan Sammarili bir politikacıdır. İlk dönem Alberto Selva ve ikinci dönem Luca Santolini ile birlikte görev yaptı. San Marino Parlamento Üyesi, ICD Danışma Kurulu Üyesi ve San Marino Kültür Bakanıdır.


## Hayatı.
Mirko Tomassoni, 24 Nisan 1969'da Borgo Maggiore'de doğmuştur. 1992 yılından itibaren ülkesinde siyasette bulunmaktadır. 1999 yılında hayatını değiştiren ve fiziksel sakatlık bırakan bir trafik kazası geçirmiştir. Büyük ve Genel Konsey'e seçilmeden önce üç kez yerel belediye meclisine seçilmiştir.
Tomassoni, Haziran 2006'da Sosyalistler ve Demokratlar Partisi listesinden bağımsız olarak Büyük ve Genel Konsey'e seçildi. 1 Ekim 2007'de Mirko Tomassoni, devlet başkanlarından biri oldu ve bu da O'nu kaptan naibi seçilen ilk engelli kişi yaptı. San Marino Devlet Başkanlığı görevinde kaldıktan sonra San Marino yasalarına göre sivil hayata döndü. Tüm insanlar arasında engellilik bilincini geliştirmeye çalışır ve bu tür insanlara günlük yaşamlarında yardımcı olmak için elinden gelenin en iyisini yapmaktadır. Aynı zamanda 19 Mart 2014'te yayınlanan "Bolivya 2013" kitabınının da yazarıdır.
# Çelikler Holding
Çelikler Holding enerji alanında faaliyet gösteren holding.
Çelikler Holding, Türkiye üzerindeki faaliyetlerine;
  - Afşin-Elbistan A Termik Santrali
  - Orhaneli Termik Santrali
  - Tunçbilek Termik Santrali
  - Seyitömer Termik Santrali
# Ujjain
Ujjain, Hindistan'ın Madhya Pradeş eyaletinde bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2011 sayımına göre 515.215'tir.
# Sevan Bıçakçı
Sevan Bıçakçı (, d. 1972, İstanbul) Türkiye Ermenisi kuyumcu ve zanaatkâr. Türkiye'nin sayılı kuyumcularından birisi olarak kabul edilmektedir ve dünya çapında da tanınmaktadır. Türkiye'de "yıldız kuyumcu" olarak kabul edilir.


## Hayatı ve Kariyeri.
Ermeni asıllı olan Sevan Bıçakçı, 1972 yılında İstanbul'un Samatya semtinde doğdu. Kendisi "Yüzüklerin Kralı" olarak bilinmektedir. 12 yaşında tiyatro oyuncusu olan babası, Sevan'ı İstanbul Kapalıçarşı'da Hovsep Çatak'ın çıraklığına verdi. 4 yıl çıraklık yaptıktan sonra ustası öldü. Ancak, mücevher tasarımı ve işçiliği hakkında çok şey öğrenmişti. Daha sonra daha büyük üreticilere serbest mücevher tasarımcısı olarak hizmet vermek için bir atölye açtı. 2002 yılında pazara sunmadan önce ilk koleksiyonu üzerinde bir yıl çalıştı. Sevan Bıçakçı'nın ünlü müşterilerinden bazıları Catherine Zeta-Jones, Elizabeth Hurley, Celine Dion, Liv Tyler, Mariah Carey, Brooke Shields, Angie Harmon, Kim Raver, Halle Berry, Mary-Kate, Ashley Olsen, Michelle Monaghan ve Tory Burch'dur.


## Ödülleri.
Sevan Bıçakçı aşağıdaki gibi birçok seçkin ödül almıştır:
  - Town and Country Couture Ödülü. (Arka arkaya altı kez).
  - Türk Altın Tasarım Ödülü
  - Jameel Ödülü'ne aday gösterildi 
  - Ayrıca Tanzanite Vakfı tarafından en önemli beş serbest mücevher tasarımcısı olarak aday gösterildi.
# Thomas Bruce, 7. Elgin Kontu
Thomas Bruce, 7. Elgin Kontu ve 11. Kincardine Kontu, (d. 20 Temmuz 1766 - ö. 14 Kasım 1841), Britanyalı soylu, asker ve diplomat. Atina'daki Parthenon'da bulunan mermer heykellerin (Elgin Mermerleri olarak bilinirler) tartışmalı biçimde satın alınmasıyla bilinir.


## Hayatı.
1791'de, hasta olan Sir Robert Keith yerine Avusturya'ya geçici orta-elçi olarak, 1792'de de orta-elçi olarak Brüksel'e atandı. Avusturya Hollandası Fransa tarafından ele geçirilene kadar bu görevde kaldı. Bir süre Britanya'da kaldıktan sonra 1795'te Prusya'ya orta-elçi olarak gönderildi.
1798'de Britanya'nın Osmanlı İmparatorluğu'ndaki elçisi olarak atandı. İstanbul'daki görevine başlamadan kısa süre önce, 11 Mart 1799'da Mary Nisbet ile evlendi. 6 Kasım 1799'da İstanbul'a geldi ve 1803 yılına kadar elçilik görevini sürdürdü. Thomas Bruce, Fransa ile Osmanlı İmparatorluğu arasında yaşanan ihtilaflı dönemde Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Britanya nüfuzunun artırılmasındaki zor görevi sırasında önemli bir beceri ve çaba sarfetti.
Thomas Bruce, bireysel olarak Osmanlı topraklarındaki eski eserlere aşırı ilgi göstermekteydi. Bu bağlamda 1801’de onun kontrolünde Atina’da Parthenon’da 300-400 işçinin çalıştığı kazılar gerçekleştirildi. Thomas Bruce ve Mimar Thomas Harison, bireysel bir teşebbüs olarak Parthenon’un bir levhasını (metop) Britanya’ya götürmek üzere Osmanlı hükûmetinden izin aldılar. Fakat kendilerine tanınan iznin dışında başka eserleri de Londra’ya götürdüler.
1815'te Thomas Bruce'un adı, 1799'da Atina'da ölen bilim insanı John Tweddell'in malları üzerinde başlayan Tweddell davasına karıştı. Bruce İstanbul'da elçi olarak görev yaparken, Tweddell'in ölümünden sonra onun eşyalarına el koymakla suçlandı. Eşyaların tamamı hiçbir zaman bulunamadı ve akıbetleri öğrenilemedi, ancak dava 1816'nın sonlarında bazı eşyaların Tweddell'in ailesine iade edilmesiyle karara bağlandı.
# Reel harcama
Reel (Gerçek) harcama, bir ekonomide devletin mal ve hizmetlere veya üretim faktörlerine doğrudan talebiyle oluşan bir tür kamu gideridir. Devletler bu harcama türü ile kamu hizmetlerini görmek üzere personel istihdamı veya üretim faaliyetlerinde bulunur. Bu harcama ile üretim faktörü söz konusu olduğundan ötürü milli gelirde yükseliş olur, bu sebeple transfer harcamalarının tam tersi olarak nitelendirilebilir.


## Türleri.
Reel harcamalar, cari harcamalar ve yatırım harcamaları olmak üzere ikiye ayrılabilir.


### Cari harcamalar.
Genellikle cari harcamaların çok büyük bir bölümünü personel maaşları oluşturur. Ayrıca devlet kurumlarının ısınma, kırtasiye benzeri giderleri veya demirbaş alımları gibi harcamalar da cari harcamalar sınıfına dahildir. Cari harcamalar her yıl düzenli olarak yapılır ve etkisi kısa dönemlidir. Bu harcama türü ile hem kamu hizmetinin karşılığı verilmiş olur, hem de ulusal ekonomi içinde harcama yaparak ekonomik gelişmeye fayda sağlayacak güçlü bir memur sınıfı oluşturulmuş olur.


### Yatırım harcamaları.
Faydası tek bir cari dönemi değil, daha uzun bir dönemi kapsayan; devletin alt ve üstyapı veya üretim tesisleri gibi yapılar inşa etmek üzere yaptığı harcama türüdür. Bu türün de cari harcamalar gibi ekonomik büyümeye doğrudan etkisi olur.
# Olga Nuray Olcay
Olga Nuray Olcay (ö. 1983, İstanbul), Macar asıllı Türk balerin, bale öğretmeni, koreograf.
İstanbul Konservatuvarı Bale bölümünün kurucularındandır. İstanbul'da ülkenin ilk özel bale dershanelerinden birini kurmuş ve çok sayıda öğrenci yetiştirmiştir.


## Yaşamı.
Macaristan'da sanatçı bir ailenin kızı olarak doğdu. Babası piyanist, annesi opera sanatçısıdır. 1929 yılında Devlet Müzik Akademisi'nin Şan Bölümü ile Devlet Tiyatro Bale Akademisi'nin Artistik Bale ve Bale Bölümlerini bitirdi. Konservatuvarda başbalerin Emilly Nirschy'nin öğrencisi oldu. Dört yıl Budapeşte Konsertuvarı'nda çalıştı.
1940'lı yıllarda Türkiye'ye geldi, İstanbul ve Ankara radyolarında şan resitalleri verdi. İstanbul Devlet Opera ve Balesi'ne dansçı olarak girdi. Mühendis Kamil Olcay ile evlenerek Türk vatandaşı oldu.
1953 yılında açılan İstanbul Belediye Konservatuvarı Bale Bölümü'nün yöneticisi oldu; tüm yaşamını öğrenci yetiştirmeye adadı. 1976 yılında emekli oldu. İstanbul'da dokuz yıl süreli bir bale dershanesi kurdu, bu dershaneye bağlı mankenlik ve zerafet kursları verdi. Bir trafik kazası sonucu 1983 yılında İstanbul'da öldü.
# İşkodralı Süleyman Paşa
İşkodralı Süleyman Paşa, Osmanlı sancak beyidir. Arnavut Buşatlı hanedanı üyesiydi. Osmanlı-Kutsal İttifak savaşları sırasında görev almış ve şavaşa katılmıştır.
İşkodralı Süleyman Paşa Eski Arnavutluk Dışişleri Bakanı Ditmir Bushati'nin atasıdır.
# Anadolu Birlik Holding
Anadolu Birlik Holding Gıda, Tarım ve Hayvancılık, Enerji, Kimya, Eğitim ve Ar-Ge, Satış alanında faaliyet gösteren holding.


## Şirketler.
  - Konya Şeker
  - Pan Plast
  - Panek
  - Şeker Süt
  - Panagro
  - Beta Ziraat
  - Cumsan
  - Doğrudan Gıda
  - Kangal Termik Santral
  - Koneli
  - Pangev
  - Soma Termik Santral
  - Evlik Tarım
  - Helvahane
# Gavorrano
Gavorrano, İtalya'nın Toskana bölgesine bağlı Grosseto ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibarıyla 8.596'dır.
# Mutlak idealizm
Mutlak idealizm, her ikisi de 19. yüzyılda Alman idealist filozofları olan GWF Hegel ve Friedrich Schelling ile ilişkilendirilen ontolojik olarak monist bir felsefedir. Bu etiket aynı zamanda Hegel'in çalışmalarından büyük ölçüde etkilenen Amerikalı bir filozof olan Josiah Royce ve İngiliz idealistleri gibi diğerlerine de iliştirilmiştir. Bir idealizm biçimi, mutlak idealizm, Hegel'in varlığın nihai olarak her şeyi kapsayan bir bütün olarak nasıl anlaşılır olduğuna dair açıklamasıdır. Hegel, düşünen öznenin (insan aklı ya da bilincinin) nesnesini (dünyayı) bilebilmesi için, bir anlamda bir düşünce ve varlık özdeşliğinin olması gerektiğini ileri sürdü.
# Frederick Stanley Maude
Korgeneral Sir Frederick Stanley Maude (24 Haziran 1864 - 18 Kasım 1917) İngiliz subay. I. Dünya Savaşı'nda Irak Cephesi'ndeki operasyonları ve Bağdat'ı işgal etmesiyle tanınır.
# Lider FM
Lider FM (çağrı işaretiyle Radyo Lider İzmir), İzmir'de faaliyet gösteren yerel bir radyo istasyonudur. Vericisi Bayraklı Karatepe'de bulunmaktadır. Lider FM, Haziran 2022 RİAK verilerine göre Türkiye'de en çok dinlenen 65. radyodur.
# Savarş Boğos Karakaş
Savarş Boğos Karakaş (1874, Konstantiniyye - 3 Mart 1941, İstanbul) Türkiye Ermenisi tiyatro sanatçısı, oyuncu ve rejisör.


## İlk yılları ve eğitimi.
Savarş Boğos Karakaş, 1874 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun Kostantiniye şehrine bağlı Şişli ilçesinin Pangaltı semtinde, dekor ressamlığı yapan Püzant Karakaş Efendi'nin oğlu olarak doğdu. İlk öğrenimini Mıhitaryan Okulunda yaptıktan sonra, Pangaltı'daki Viyana Katolik papazları tarafından yönetilen Viyanalılar Lisesi'nde tamamladı. Bir süre Galatasaray Lisesi'nde okudu. Venedik Darülfünununundan mezun oldu ve katolik rahip namzedi oldu. Ruhanilere mahsus kuşağın beline bağlanacağı merasim gününde, evlenmemesi için yemin etmesi istendiği sırada bunu yapamayacağını anladı ve töreni terk ederek İstanbul'a döndü.


## Kariyeri.
Karakaş, Mardiros Mınakyan'ın kumpanyasında sahne aldı ve uzun süre o grupta yer aldı. Genç bir oyuncu olarak, Mınakyan'In repertuvarındaki bütün oyunlarda rol aldı ve Mınakyan'ın ölümünün ardından onun rollerini üstlendi ve tiyatroda popülaritesini artırdı. Boğos Karakaş'ın repertuvarında, Othello, Corrado, Hamlet ve Fransız yazar Georges Ohnet'in "Demirhane Müdürü" adlı eserinden uyarlanan aynı adlı oyunundaki rolleri ustalıkla oyandı. Ağlama, üzülme, kızma, pişmanlık duyma gibi duygu durumlarını sahnede doğaçlama oynadı ve farklı mimik ve ani ifade değişikliklerini ustalıkla sergileyerek seyirciyi etkilemeyi başardı.
Taksim Altıntepe, Yenişehir Mangasar Bahçesi, Üsküdar Beyleroğlu Bahçesi, Narlıkapı Surp Hovhannes Kilisesi yanındaki Şafak tiyatrosu, Halıcıoğlu iskelesinin yanındaki bahçe ve Büyükdere Hafız Ahmet Bahçesi gibi birçok tiyatro topluluğunda ve kumpanyada sahne aldı ve rejisörlük yaptı. Yapımcı ve yönetmen Muhsin Ertuğrul, Türk tiyatrosunun yükselmesinde önemli katkıları bulunan Boğos Karakaş için şu ifadeleri kullandı:
Ertuğrul, başrollerinde Hâzım Körmükçü ve Cahide Sonku'nu yer aldığı 1940 yapımı Akasya Palas filminde Karakaş'a ve onun aracılığı ile Madam Jerfin (Elmas)'a rol verdi. Boğos Karakaş tiyatro gruplarının temel direği ve bütün temsillerin aranan ve sevilen yüzlerinden birisi oldu.


## Özel hayatı ve ölümü.
Sanatçı bir aileden gelen Karakaş'ın halaları, Güllü Agop'un tiyatrosunun yıldızları olan ve o dönemdeki temsillerdeki yetenekleri ile ün kazanan "Karakaşyan Kız Kardeşler" olarak bilinen Yeranuhi Karakaşyan ve Verkine Karakaşyan'dır. Evli ve bir erkek çocuk sahibi olan Boğos, daha sonra eşinden ayrıldı.
Bir iç hastalık problemi nedeniyle hastalanan Savarş Boğos Karakaş yatağa düştü. Arkadaşları Madam Jerfin, Aram Elmas ve Vahram Balıkçıyan, Karakaş'ın son yıllarında yanından ayrılmadı. Karakaş, 3 Mart 1941'de İstanbul'da 67 yaşında hayatını kaybetti. 6 Mart 1941'de Beyoğlu Surp Yerrortutyun Kilisesi'nde düzenlenen cenaze töreninin ardından Şişli Ermeni Mezarlığı'nda babasının yanına defnedildi.
# Yakacık Mezarlığı
Yakacık Mezarlığı, İstanbul, Yakacık, Kartal'da bulunan bir Müslüman mezarlığıdır.


## Definler.
  - Adnan Kahveci (1949-1993), Türk devlet adamı
  - Erdoğan Dikmen (1938-2002), Türk oyuncu
  - Hiram Abas (1932-1990), Türk bürokrat
# Daniil Dubov
Daniil Dmitrievich Dubov (; d. 18 Nisan 1996, Moskova), Rus satranç büyükustası. 2011 yılında; 14 yaşındayken büyükusta unvanını kazandı. 26-28 Aralık 2018 tarihleri arasında Saint Petersburg'da düzenlenen Dünya Hızlı Satranç Şampiyonası'nı kazanan eski hızlı satranç şampiyonu. Temmuz 2022 itibarıyla dünyada 34. sırada yer almaktadır.
43 seçkin Rus satranç oyuncusuyla birlikte Dubov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e, 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgalini protesto eden ve Ukrayna halkıyla dayanışmasını ifade eden açık bir mektup imzaladı.
# Bengisu Erçetin
Bengisu Erçetin (1 Ocak 2001 doğumlu) bir Türk badminton oyuncusu. Erçetin, 2018 Avrupa Gençler Şampiyonası, 2022 Akdeniz Oyunları'nda altın madalya, Nazlıcan İnci'nin partneri olduğu 2018 Akdeniz Oyunları'nda ise gümüş madalya kazandı.
Erçetin'in başarıları, Rusya'nın Kazan kentinde düzenlenen 2016 Avrupa 15 Yaş Altı Şampiyonası'nda Zehra Erdem'in partneri olduğu 2016 Avrupa U15 Şampiyonası'nda çiftlerde kızlar şampiyonluğu, teklerde de bronz madalya kazanmasıyla başladı. Nazlıcan İnci ile takım olarak 2016 U17 Şampiyonası'nda [3] gümüş madalyayı, 2017'de Zehra Erdem ile altın madalyayı aldılar. İlk büyükler uluslararası turnuvasını 2017 Türkiye Uluslararası turnuvasında kazandı.


## Başarılar.
### Akdeniz Oyunları.
"Kadınlar Çift"


### Avrupa Gençler Şampiyonası.
"Kızlar Çift"


### BWF Uluslararası Mücadelesi/Serisi (5 şampiyonluk, 5 ikincilik).
"Kadınlar Çift"
 BWF International Challenge tournament
 BWF International Series tournament
 BWF Future Series tournament
# Nazlıcan İnci
Nazlıcan İnci (d. 6 Mart 2000), Türk badminton oyuncusudur. 2016 U17 Avrupa Şampiyonası'nda Bengisu Erçetin ile birlikte gümüş madalya kazandılar. İlk büyükler uluslararası turnuvasını 2017 Türkiye Uluslararası turnuvasında kazandı. İnci ve Erçetin 2018 Avrupa Gençler Şampiyonası'nda altın madalya, 2022 Akdeniz Oyunları'nda ve 2018 Akdeniz Oyunları'nda gümüş madalya kazandı.


## Başarılar.
### Akdeniz Oyunları.
"Kadınlar" Çift


### Avrupa Gençler Şampiyonası.
"Kızlar Çift"


### BWF Uluslararası Mücadelesi/Serisi (5 şampiyonluk, 5 ikincilik).
"Kadınlar Çift"
 BWF International Challenge tournament
 BWF International Series tournament
 BWF Future Series tournament
# Ayumu Hirano
Ayumu Hirano (平野 歩夢, "Hirano Ayumu"; d. 29 Kasım 1998), 3 kere Olimpik madalya kazanmış snowboardcu ve kaykaycı Japon Olimpik şampiyon. 14 yaşında superpipe dalında 2013 X Oyunlarında aldığı gümüş madalyayla X oyunları tarihinin en genç madalya kazanan sporcusu oldu. Halfpipe dalında hem 2014 Kış Olimpiyatları hem de 2018 Kış Olimpiyatlarında gümüş madalya kazandı ve 2022 Kış Olimpiyatlarında altın madalya kazandı. Ayrıca kaykay dalında 2020 Yaz Olimpiyatlarına da katıldı ve bu sayede Doğu Asya'da 2018 ve 2022 yılları arasında art arda 3 Olimpiyat Oyunu'na katılan tek sporcu oldu.


## Erken dönem.
Ayumu Hirano, Japonya'nın oldukça karlı bir bölgesinde yer alan Niigata Eyaletindeki Murakami adlı küçük bir sahil şehrinde doğup büyüdü. Annesi ona, kelimenin tam anlamıyla "rüyada yürümek" (歩＝yürüyüş, 夢＝rüya) anlamına gelen Ayumu (歩夢) adını verdi ve onun bir hayalin peşinden gitmenin sevincini ve onu gerçekleştirme azmini bilen biri olmasını diledi. Babası Hidenori, sonunda bir sörf dükkanı açan ve daha sonra memleketi Murakami'de sıfırdan bir paten parkı (Nihonkai Skate Park) yapan bir sörfçüydü. Baba başlangıçta oğlu Ayumu'nun sörfçü olmasını umuyordu, ancak oğlu bundan pek hoşlanmadı. Bunun yerine, 3 yaşındaki erkek kardeşi Eiju'nun ayak izlerini takip ederek kaykay yapmaya başladı. 4 yaşında kaykay yapmaya başladı ve 6 ay sonra snowboard yapmaya başladı. Çok genç olduğu ve onun için çok doğal olduğu için nasıl başladığını bile hatırlamadığını söyledi. Nihonkai Skate Park'taki kaykay takımı "e-Yume Kids" ("büyük rüya çocukları" anlamına gelen takım) üyesiydi ve kaykay yarışmalarına katıldı. Memleketlerinin yakınında bir halfpipe olmadığı için, babası sık sık Hirano'yu Yamagata Eyaletindeki Yokone kayak merkezine kadar götürmek zorunda kaldı. Önde gelen snowboard markalarından biri olan Burton, Hirano'ya dördüncü sınıftan beri sponsorluk yapıyor.


## Kariyer.
  - Hirano'nun ilk büyük uluslararası snowboard başarısı, Mart 2011'de Burton US Junior Open'ı kazandığı zaman oldu. 12 yaşında, altıncı sınıf öğrencisinin, akıl hocası Kazuhiro Kokubo'nun altın madalya kazanacağı ve kardeşi Eiju'nun 7. sırayı alacağı etkinliğin açık bölümüne girmesine resmi olarak izin verilmedi. Ancak raund arasında "kaçak avcı" olarak boruya düştü ve seyirciyi hayrete düşürdü. 2012'de, 13 yaşında altın madalya kazanmak için Yeni Zelanda'da düzenlenen açık bir etkinlik olan Burton High Fives'a davet edildi. - Shaun White'ın arkasında yarım boruda gümüş madalya kazandığı olimpiyat etabı: "İkinci olan Japon binici 14 yaşında. Bu harika!" Burton Avrupa Açık'ta birincilik, Burton ABD Açık'ta ikincilik (yine Shaun White'ın arkasında) ve Oakley Arctic Challenge'da üçüncülükle devam ederek 2012/2013 Halfpipe Dünya Turu Şampiyonu oldu. Bununla bu unvanı elde eden en genç binici oldu. Soçi'deki 2014 Kış Olimpiyatları'nda İsviçre'den Iouri Podladtchikov'un arkasında gümüş madalya kazandı.
# Artvin ilinde bulunan yaylalar listesi
Türkiye'nin Doğu Karadeniz Bölgesi'nde bulunan Artvin ilindeki yaylaların listesi.


## Yaylalar.
  - Acıgöl Yaylası
  - Adagül Yaylası
  - Agara Yaylası
  - Alacagöl Yaylası
  - Arpaçay Yaylası
  - Arsiyan Yaylası
  - Avazan Yaylası
  - Balcı Yaylası
  - Ballıdere Yaylası
  - Beyazsu Yaylası
  - Bilbilan Yaylası
  - Büyük Ova Yaylası
  - Çatmalık Yaylası
  - Çukunet Yaylası
  - Dalahet Yaylası
  - Danalet Yaylası
  - Dedetaşı Yaylası
  - Dikme Yaylası
  - Doloktoni Yaylası
  - Dubeiki Yaylası
  - Dübe Yaylası
  - Fındık Yaylası
  - Gitmir Yaylası
  - Gomozor Yaylası
  - Güloğlu Yaylası
  - Ğali Yaylası
  - Hargivor Yaylası
  - Heba Yaylası
  - Hırçık Yaylası
  - Hohmela Yaylası
  - Kaynarca Yaylası
  - Klaskur Yaylası
  - Kocabey Yaylası
  - Kocakarı Yaylası
  - Kvahit Yaylası
  - Lekoban Yaylası
  - Lori Yaylası
  - Mereta Yaylası
  - Metu Yaylası
  - Meydancık Yaylası
  - Niyort Yaylası
  - Noğadit Yaylası
  - Nopapeni Yaylası
  - Okurdağı Yaylası
  - Olgunlar Yaylası
  - Paşalık Yaylası
  - Patikara Yaylası
  - Pişnar Yaylası
  - Ruba Yaylası
  - Salikvan Yaylası
  - Satelef Yaylası
  - Sefail Yaylası
  - Suleminta Yaylası
  - Tetrop Yaylası
  - Tusbir Yaylası
  - Vilizo Yaylası
  - Namazgah Yaylası
 - YÖNLENDİRME
# Zeki Sonbay
 | title = Başarıları
 | madalyalar = 
Zeki Sonbay (d. 11 Ağustos 1976, Arhavi, Artvin), orta saha mevkisinde oynamış Türk eski futbolcudur. 32 kez Süper Lig, 11 kez Türkiye Kupası maçında forma giymiştir.
# Hatay Büyükşehir Belediyespor (tekerlekli sandalye basketbol takımı)
Hatay Büyükşehir Belediyespor (tekerlekli sandalye basketbol takımı), Hatay Büyükşehir Belediyespor'un tekerlekli sandalye basketbol takımıdır. Tekerlekli Sandalye Basketbol 1. Lig'inde mücadele etmektedir. Maçlarını 1750 kişi kapasiteli Antakya Kapalı Spor Salonu'nda oynamaktadır.
# Ungaliophis
Ungaliophis, Ungaliophiinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Exiliboa
Exiliboa, Ungaliophiinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Lichanura
Lichanura, Charininae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Charina
Charina, Charininae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Vestiyer
Vestiyer, bir mekâna girilirken dış giyim, çanta gibi kişisel eşyaların geçici olarak bırakıldığı bir odadır. Gece kulübü, tiyatro, konser salonu, restoran, müze gibi yapılarda bulunur.
# Ungaliophiinae
Ungaliophiinae, Charinidae familyasına bağlı bir hayvan altfamilyasıdır.


## Taksonomi.
Ungaliophiinae altfamilyasına bağlı cinsler (2022):
  - "Exiliboa" - Bogert, 1968
  - "Ungaliophis" - Müller, 1880
# Charininae
Charininae, Charinidae familyasına bağlı bir hayvan altfamilyasıdır.


## Taksonomi.
Charininae altfamilyasına bağlı cinsler (2022):
  - "Charina" - Gray, 1849
  - "Lichanura" - Cope, 1861
# Candoia
Candoia, Candoiidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Calabaria
Calabaria, Calabariidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Casarea
Casarea, Bolyeriidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Bolyeria
Bolyeria, Bolyeriidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Kızılkaya, Gedebey
Kızılkaya Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Gedebey Rayonuna bağlı Çobankent köyü idari sınırlarında bir köydür.
29 Mayıs 2015 tarihinde Çobankent köyü idari alanı içindeki Yenikent köyü Kızılkaya köyü olarak adlandırılmıştır.
Köy, Küçük Kafkas dağının eteğindedir. 2009 nüfus sayımına göre köyde 119 kişi yaşıyor.
# Epicrates
Epicrates, Boidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Corallus
Corallus, Boidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Chilabothrus
Chilabothrus, Boidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Anomochilus
Anomochilus, Anomochilidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Anilius
Anilius, Aniliidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Acrochordus
Acrochordus, Acrochordidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Uranoscodon
Uranoscodon, Tropidurinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Uracentron
Uracentron, Tropidurinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Tropidurus
Tropidurus, Tropidurinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Strobilurus
Strobilurus, Tropidurinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Stenocercus
Stenocercus, Tropidurinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Plica
Plica, Tropidurinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Microlophus
Microlophus, Tropidurinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# Eurolophosaurus
Eurolophosaurus, Tropidurinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
# İmtiyâzât
İmtiyâzât, Müslüman hükûmetler tarafından Hristiyan güçlere tanınan kapitülasyonlar veya ticari ayrıcalıklardır. "Ayrıcalık", "üstünlük" anlamına gelen imtiyâz kelimesinden türemiştir. Tüccarlar için genel güvenlik, ölüme bağlı haklar, örf ve adetlere göre ibadet ve cenaze törenleri, çanak çömlek tamir etme hakkı, erzak tedarik etme, korsanlara karşı yardım, Müslüman cemaatinin liderine şikayet etme hakları vardı. Sınır dışı olmaları durumunda konsolosluk yargı yetkisini, çeşitli muafiyetleri ve toplu sorumluluğun kaldırılmasını kapsıyordu.
İlk konsoloslar, 12. ve 13. yüzyıllarda İtalyan ticaret devletleri tarafından kuruldu. İlk konsül Venedik tarafından 1238'de vatandaşlarını korumak ve tüccarlar arasındaki anlaşmazlıkları çözmekle görevlendirildi. 14. yüzyıldan ve özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nun büyük bir genişleme yaşadığı 15. yüzyıldan itibaren, Batı'nın Kostantiniyye'deki elçileri diğer şehirlerdeki konsoloslarla tamamlandı. 1528'de Fransa'ya, Osmanlı'nın elinde bulunan İskenderiye'ye (Mısır) bir konsolos gönderme yetkisi verildi. Bu hak, 1535'te antlaşma ile diğer şehirlere de genişletildi; doğu kıyısında konsolosluklar açıldı; 1557'de Halep'te bir Fransız konsolosluğu açıldı. Benzer haklar 1580'de İngiltere, 1606-1615 yılları arasında Alman İmparatorluğu ve daha sonraki yıllarda Venedik, Hollanda ve İsveç tarafından kendilerine verildi. Rusya bu haktan 1774'e kadar yararlanamadı.
Tüccarların hakları kapitülasyonlarla düzenlenmiştir. On sekizinci yüzyılda konsoloslar daha fazla hak elde ettiler. 1862'den sonra Osmanlı İmparatorluğu, kademeli olarak kaldırılan veya etkilenen devletlerin vazgeçtiği kapitülasyonları ortadan kaldırmaya çalıştı.


## Bibliyografya.
  - N. Sousa, "The capitulation regime of Turkey. Its history, origen and nature", Baltimore 1933
  - Ahi Chahla, "L'extinction des capitulations en Turquie et dans les régions arabes", París 1924
# Eski Gegir
Eski Gegir, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Lenkeran ilçesine bağlı bir köydür.


## Tarih.
25 Ekim 2011 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi'nin kararı ile Tuado ve Eski Gegir köyleri Gegiran idari sınırlarından ayrılmış, Tuado idari bölge ilçesi Tuado merkez alınarak kurulmuş ve Azerbaycan Cumhuriyeti'nin idari birimlerine dahil edilmiştir.


## Nüfus.
Köyde 250'den fazla insan yaşamaktadır.


## Ekonomi.
Köy nüfusunun ana uğraşı tarım ve hayvancılıktır.


## Altyapı.
Köyde 1 okul ve 1 kütüphane bulunmaktadır.
# Petros Lombardos
Petros Lombardos (Latince: "Petrus Lombardus") (d. 1095-1100, Novara - ö. 20 Temmuz 1160, Paris) skolastik bir ilahiyatçı, Paris'teki Notre Dame Katedral Okulu'nda profesör ve Paris piskoposuydu.


## Hayatı.
Petros Lombardos, 1095-1100 yılları arasında İtalya'nın kuzeybatısındaki Piyemonte bölgesinde doğdu. Kendi bölgesindeki temel eğitimlerini Clairvauxlu Bernard'ın aracılığı ile tamamladıktan sonra Rennes ve Paris'e gitti. Paris'te dönemin önde gelen ilahiyatçıları Petrus Abelard ve Hugo de Sancto Victore ile tanıştı. 1145'te profesör unvanı aldı ve yavaş yavaş akademik bir öğretmen olarak ün kazandı. 1151-1152'de Roma'ya gitti ve burada İoannis Damascene'nin 1148-1150 yıllarında Burgundius tarafından Latinceye çevrilen "“Exposition of the Ortodoks Faith ”" adlı eseriyle tanışma fırsatı buldu. Haziran 1159'da Paris piskoposu olarak kutsandı ve ertesi yıl 21 veya 22 Temmuz 1160'ta öldü.


## Eserleri.
Günümüze ulaşan eserleri, 1152-1153 yılları arasında kaleme aldığı ve kendisini bir mezmur tefsiri olarak kuran "Pavlus'un Mektupları", Vaazları ve "Libri quatuor sententiarum" "(Fikir Kitapları)" üzerine tefsirdir"." "Sentetiarum" başlığı, esas olarak Batı Kilisesi'nden önceki Babaların ve ilahiyatçıların geçerli teolojik görüşlerinin bir koleksiyonu anlamında görüşler anlamına gelir. Kompozisyonunda, İoannis Damascene'nin yukarıda belirtilen çalışmasından etkilenmiş veya esinlenmiştir. Kendisi belirli bir öğreti geliştirmedi ve eseri özgün bir karaktere sahip değil, kilise öğretmenleri ve babalarının teolojik görüş ve konumlarının bir koleksiyonudur. Eserler Patrologia Latina'da 191-192 ciltlerde yayınlandı.


## Etkisi.
"Libri IV Sentetiarum'un" çalışması, okul kullanımına hizmet edecek şekilde sistematik ve teknik olarak yapılandırılmıştır ve bu, yayılmasına yardımcı olmuştur. 1215'te IV. Laterano Konsili, ana doktrinel el kitabı olarak kullanılmasını onayladı. O zamandan 16. yüzyıla kadar Thomas Aquinas'ın "Summa Theologica" adlı eseriyle değiştirildiğinde, Roma Katolik Kilisesi'nin teolojik okulları için temel bir teolojik ders kitabı haline geldi. Dönemin tüm büyük dini yazarları eserle uğraştı ve üzerine yaklaşık 4.000 muhtıra yazıldı. Yedi gizemin kapalı sayısının Roma Katolik Kilisesi tarafından tespit edilmesi de bu eserin etkisinden kaynaklanmaktadır.


## Bibliyografya.
  - Nikos Svoronos, Bizans'ın Batı Avrupa'nın entelektüel gelişimine katkısı üzerine gözlemler: John Damascene Örneği, ""Bizans ve Avrupa"dan 1. Uluslararası Bizans Çalışmaları Toplantısı, Delphi, 20-24 Temmuz 1985", ed. Delphi Avrupa Kültür Merkezi, Atina 1987. 
  - Maraş, Anastasios G. "Hıristiyan Sekreterliği III." "İlk özetçiler" , Açık Akademik kurslar, Selanik Yüksek Din Akademisi 
  - Delhaye, Philippe. "Pierre Lombard: sa vie, ses oeuvres, sa moral" . Paris/Montreal: 1961.
  - Herlihi, David. "Ortaçağ Hanehalkı" . Cambridge: Harvard YUKARI, 1985.
  - Rosemann, Philipp W. "Peter Lombard" . New York: Oxford YUKARI, 2004.
# Tarihi Kadırga
 - YÖNLENDİRME 
Tarihi Kadırga, 16. yüzyılın sonlarında veya 17. yüzyılın başlarında Osmanlı padişahlarının kıyı sularındaki gezintilerinde kullanması amacıyla inşa edilmiş bir Osmanlı kadırgasıdır. O, dünyadaki tek orijinal kadırgadır ve dünyanın en eski sürekli bakımı yapılan ahşap gövdesine sahiptir.


## Tasarım.
Baştaki mahmuzdan kıçtaki köşke kadar uzunluğa ve genişliğe sahip olan "Tarihi Kadırga", ağırlığa ve derinliğe sahiptir.#YÖNLENDİRME Toplam 28 küreğe sahip olan kadırgada 144 kürekçi görev yapmaktaydı. İki direğe sahip olmasına rağmen,#YÖNLENDİRME bunlar daha sonra kaldırılmıştır.
# Astragalus scorpiurus
Astragalus scorpiurus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus scorpioides
Astragalus scorpioides, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus scopulorum
Astragalus scopulorum, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus sclerocarpus
Astragalus sclerocarpus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus schmolliae
Astragalus schmolliae, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus scaphoides
Astragalus scaphoides, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus saurinus
Astragalus saurinus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus salmonis
Astragalus salmonis, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus sabulosus
Astragalus sabulosus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus sabulonum
Astragalus sabulonum, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus rusbyi
Astragalus rusbyi, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus robbinsii
Astragalus robbinsii, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus ripleyi
Astragalus ripleyi, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus riparius
Astragalus riparius, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus reventus
Astragalus reventus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus reventiformis
Astragalus reventiformis, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus remotus
Astragalus remotus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus reflexus
Astragalus reflexus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus recurvus
Astragalus recurvus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus ravenii
Astragalus ravenii, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus rattanii
Astragalus rattanii, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus rafaelensis
Astragalus rafaelensis, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus racemosus
Astragalus racemosus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus pycnostachyus
Astragalus pycnostachyus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus purshii
Astragalus purshii, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus puniceus
Astragalus puniceus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus pulsiferae
Astragalus pulsiferae, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus pubentissimus
Astragalus pubentissimus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus pterocarpus
Astragalus pterocarpus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus pseudiodanthus
Astragalus pseudiodanthus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus proximus
Astragalus proximus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus proimanthus
Astragalus proimanthus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus preussii
Astragalus preussii, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus praelongus
Astragalus praelongus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus porrectus
Astragalus porrectus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus ponticus
"Astragalus ponticus(diğer adıyla Zümra geveni)", "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus pomonensis
Astragalus pomonensis, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus polybotrys
Astragalus polybotrys, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus polaris
Astragalus polaris, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus platytropis
Astragalus platytropis, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus plattensis
Astragalus plattensis, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus piutensis
Astragalus piutensis, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus piscator
Astragalus piscator, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus pinonis
Astragalus pinonis, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus pictiformis
Astragalus pictiformis, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus phoenix
Astragalus phoenix, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus perianus
Astragalus perianus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus penduliflorus
Astragalus penduliflorus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus pectinatus
Astragalus pectinatus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus peckii
Astragalus peckii, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus tridactylicus
Astragalus tridactylicus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus trichopodus
Astragalus trichopodus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus tricarinatus
Astragalus tricarinatus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus traskiae
Astragalus traskiae, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus tortipes
Astragalus tortipes, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Rusçanın romanizasyonu
Rusça'nın romanizasyonu, rus ses sisteminin Latin alfabesine çevrilmesidir. Bir Latin alfabesiyle yazılmış metinde Rusça adları ve kelimeleri dahil etmek için birincil kullanımının yanı sıra, bilgisayar kullanıcılarının Rusça girmesi için de gereklidir. Kiril alfabesini girmek için ayarlanmış bir klavyesi veya kelime işlemcisi olmayan veya yerel bir Rusça klavye düzenini (JCUKEN) kullanarak hızlı bir şekilde yazamayan metinler . İkinci durumda, İngilizce QWERTY klavyeler gibi klavye düzenlerine uygun bir harf çevirisi sistemi kullanarak yazarlar ve ardından metni Kiril alfabesine dönüştürmek için otomatik bir araç kullanırlar.


## Latin alfabesi.
İkinci bir anlamda, Rusçanın Latinleştirilmesi veya Latinleştirilmesi, Rus dilini yazmak için özel bir Latin alfabesinin girişini de gösterebilir. Böyle bir alfabe mutlaka geleneksel Kiril imlasına sıkı sıkıya bağlı olmayacaktır. Kiril'den Latinceye geçiş tarih boyunca birkaç kez önerildi (özellikle Sovyet döneminde), ancak grafemik (Volapuk gibi) ve fonemik (translit gibi) ad hoc transkripsiyonlar dışında hiçbir zaman büyük ölçekte gerçekleştirilmedi.
Rus dili için bir Latin alfabesinin benimsenmesinin en ciddi düşünülen dönem, 1929–30'da, Rusya için bir latinizasyon sistemi önermek üzere özel bir komisyonun oluşturulduğu SSCB dillerinin Latinleştirilmesi kampanyası sırasında tartışıldı.
# Astragalus toquimanus
Astragalus toquimanus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus toanus
Astragalus toanus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus titanophilus
Astragalus titanophilus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus tiehmii
Astragalus tiehmii, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus tidestromii
Astragalus tidestromii, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus tibetanus
Astragalus tibetanus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus thurberi
Astragalus thurberi, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus tetrapterus
Astragalus tetrapterus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus terminalis
Astragalus terminalis, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus tephrosioides
Astragalus tephrosioides, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus tephrodes
Astragalus tephrodes, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus tennesseensis
Astragalus tennesseensis, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus tener
Astragalus tener, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus tegetarioides
Astragalus tegetarioides, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus suprapilosus
Astragalus suprapilosus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus sulcatus
Astragalus sulcatus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus succumbens
Astragalus succumbens, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus subvestitus
Astragalus subvestitus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus subumbellatus
Astragalus subumbellatus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus subcinereus
Astragalus subcinereus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus striatiflorus
Astragalus striatiflorus, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.
# Astragalus straturensis
Astragalus straturensis, "Astragalus" cinsine bağlı bir bitki türüdür.