# Adroddiad Blynyddol A Chyfrifon

 
/
/ 1 Ebrill 2014 - 31 Mawrth 2015

## Cynnwys

| Croeso	                                                |   3 |
|------------------------------------------------|-----|
| Pwy ydym ni                                    |     |
| 4                                              |     |
| Adroddiad Strategol                            |   5 |
| Sylwadaeth y Rheolwyr                          |     |
| 18                                             |     |
| Remuneration Report                            |  29 |
| Adroddiad Cydnabyddiaeth Ariannol              |  35 |
| Datganiad Llywodraethu                         |     |
| 36                                             |     |
| Datganiadau Ariannol                           |  46 |
| Atodiad 1 Dangosfwrdd Perfformiad              |  97 |
| Atodiad 2 Adroddiad Amgylcheddol Corfforaethol |     |
| 100                                            |     |

## Croeso

Hon yw ein hail flwyddyn lawn yn gorff breiniedig ac rwyf bellach wedi treulio bron i dair blynedd yn rhoi'r sefydliad ar waith. Rwy'n falch o'r hyn rydym wedi'i gyflawni, ond nid wyf yn hunanfodlon. Mae'r heriau sy'n ein hwynebu yn nodweddiadol o'r newidiadau rydym am eu gwneud ac yn eu gwneud yng Nghymru. Gall Cymru fod yn falch - yn ddiau mae'r syniadau a luniwyd am reoli adnoddau naturiol mewn modd integredig ac a gyflawnwyd drwy ein creu a phasio deddfwriaeth newydd o'r radd flaenaf. Rydym yn destun edmygedd, felly byddwch yn amyneddgar a chanolbwyntiwch ar wydryn sy'n llawn iawn yn hytrach na gwydryn nas llenwyd eto. Byddaf yn ymddeol yn ystod y flwyddyn ariannol nesaf ac, felly, bydd fy olynydd yn ysgrifennu'r gair o groeso ar gyfer Adroddiad Blynyddol 2015/16. Felly, mae bellach yn bryd i mi ddweud fy mod yn ystyried mai fy mhenodiad yn Gadeirydd cyntaf Cyfoeth Naturiol Cymru fu uchafbwynt  fy nghyrfa ac fy mod wedi bod yn fwy na bodlon yn y swydd. Hoffwn gydnabod haelioni'r croeso a gefais a chwmnïaeth gynhyrchiol fy nghydaelodau ar y Bwrdd ac Emyr Roberts, ein Prif Weithredwr, a'i dîm. Yr Athro Peter Matthews Cadeirydd Yn adroddiad y llynedd, disgrifiwyd ein blwyddyn gyntaf yn un 'brysur'. Bu ein hail flwyddyn yn un heriol a llwyddiannus. Heriol yn yr ystyr bod gennym gryn dipyn o weithgareddau 'trafodol' i'w cyflawni, yn ogystal â chyflawni busnes fel arfer. Llwyddwyd i roi pob aelod o staff CNC ar un system TGCh, cytunwyd ar un Pecyn Buddion Cyflawn i bawb yn lle'r tair set wahanol o delerau ac amodau a chwblhawyd ein rhaglen o ailstrwythuro mewnol drwy greu timau integredig. At hynny, buom yn rheoli cyfres gymhleth o raglenni a phrosiectau i sefydlu gallu annibynnol CNC - tua 117 o brosiectau i gyd, y cyflawnwyd dros 90% ohonynt yn ystod y flwyddyn. Roedd hyn oll yn ychwanegol at ein gweithgareddau rheolaidd - ac mae'n deyrnged enfawr i bawb sy'n gweithio i CNC ein bod wedi rheoli newid ar y raddfa hon mewn cyfnod mor fyr o amser. Hefyd, llwyddwyd i ddatblygu'r sefydliad o ran darparu gwasanaethau i'n cwsmeriaid, ein cyfraniad at economi Cymru a'r ffordd rydym yn rheoli ein hadnoddau naturiol. 

Roeddwn yn arbennig o falch bod ein tri threial rheoli adnoddau naturiol yn gweithio'n dda a'n bod yn llwyddo i sicrhau cefnogaeth gref i'n gwaith gan y cymunedau lleol. Rydym yn sylweddoli bod gennym lawer mwy i'w wneud, ac nad ydym wedi gwneud popeth yn iawn bob amser. Sefydliad ifanc iawn ydym o hyd ac rydym yn awyddus i ddysgu. Gobeithio y bydd yr Adroddiad Blynyddol hwn yn rhoi rhyw syniad i chi o'r daith rydym arni. Dr Emyr Roberts Prif Weithredwr

## Pwy Ydym Ni

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn Gorff a Noddir gan Lywodraeth Cymru, sy'n gyfrifol am sicrhau bod amgylchedd ac adnoddau naturiol Cymru yn cael eu cynnal, eu gwella a'u defnyddio'n gynaliadwy, nawr ac yn y dyfodol. Cymru yw'r wlad gyntaf yn y byd i greu un sefydliad sy'n dwyn ynghyd lawer o'r adnoddau sydd eu hangen i helpu i reoli ein hadnoddau naturiol mewn modd cydlynol.  Gallwn gyflawni llawer mwy drwy gysylltu gwasanaethau pwysig fel eu bod yn cydweithio er mwyn cyflawni canlyniadau cynaliadwy.

Mae ein llwyddiant yn dibynnu ar sut rydym yn cydweithio, gan fyw ein gwerthoedd er mwyn creu Cymru well.

## Mae Gennym Ystod Eang O Rolau A Chyfrifoldebau

Cynghorydd: prif gynghorydd Llywodraeth Cymru a chynghorydd i ddiwydiant a'r sector cyhoeddus a'r sector gwirfoddol ehangach a chyfathrebwr ynghylch materion sy'n ymwneud â'r amgylchedd a'i adnoddau naturiol  
Rheoleiddiwr: yn gwarchod pobl a'r amgylchedd gan gynnwys diwydiannau morol, coedwigaeth a gwastraff ac yn erlyn y rhai sy'n torri'r rheoliadau rydym yn gyfrifol amdanynt Dynodwr: o ran Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig - ardaloedd o werth penodol oherwydd eu bywyd gwyllt neu eu daeareg, Ardaloedd o Harddwch Naturiol Eithriadol (AHNEau) a Pharciau Cenedlaethol, yn ogystal â datgan Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol Ymatebwr: i tua 9,000 o ddigwyddiadau amgylcheddol y rhoddir gwybod amdanynt bob blwyddyn yn ymatebwr brys Categori 1  
Ymgynghorai statudol: o ran tua 9,000 o geisiadau cynllunio y flwyddyn  
Rheolwr/Gweithredwr: yn rheoli 7 y cant o arwynebedd tir Cymru gan gynnwys coetiroedd, Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol, amddiffynfeydd dw
ˆ r a llifogydd ac yn rhedeg ein canolfannau ymwelwyr, ein cyfleusterau hamdden a labordy. 

Partner, Addysgwr a Galluogwr: cydweithredwr allweddol â'r cyhoedd, y sector preifat a'r sector gwirfoddol, yn rhoi cymorth grant ac yn helpu ystod eang o bobl i ddefnyddio'r amgylchedd yn adnodd dysgu; yn sbarduno gwaith eraill Casglwr tystiolaeth: yn monitro ein hamgylchedd, yn comisiynu ac yn cyflawni ymchwil, yn datblygu ein gwybodaeth ac yn gweithredu'n gorff cofnodion cyhoeddus Cyflogwr: i dros 1,900 o staff, yn ogystal â chefnogi cyflogaeth arall drwy waith contract a chyfleoedd gwirfoddoli.

## Ein Gwerthoedd Yw: Bod Yn Frwdfrydig Ac Yn Gawn

a ffocws wrth i ni flaenoriaethu a chyflawni yn ein cydberthnasau â rhanddeiliaid, staff a'u cynrychiolwyr Defnyddio synnwyr cyffredin yn ein gwaith a bod yn gyfrifol ac yn atebol am ein gweithredoedd. 

## Adroddiad Strategol

Er bod ein hamgylchedd yn werth £8 biliwn i economi Cymru, credwn fod potensial i gynnig llawer mwy i bobl, cymunedau ac amgylchedd Cymru. Gallwn addasu i anghenion newidiol cymdeithas yn gyflym - gan ddarparu gwasanaethau gwell, gwneud penderfyniadau mwy hyddysg a ffurfio partneriaethau cryf. 

Rydym wedi canolbwyntio ar ddatblygu prosesau rheoli adnoddau naturiol, gwella ein hamrywiaeth o wasanaethau i gwsmeriaid a phartneriaid a helpu Llywodraeth Cymru i ddatblygu deddfwriaeth a pholisïau newydd i hybu twf gwyrdd, trechu tlodi, defnyddio adnoddau'n effeithlon a gwella cydnerthedd ac amrywiaeth. Rydym wedi cyflawni'r Achos Busnes dros greu ein sefydliad, gan gwblhau ein cyfnod pontio i raddau helaeth a pharatoi ar gyfer trawsnewid er mwyn gwella ein ffyrdd o weithio.  
Fel Corff a Noddir gan Lywodraeth Cymru, ein prif rôl yw cyflawni ein cyfrifoldebau statudol a'r nodau a roddwyd i ni gan Weinidogion Cymru. Pennir ein hamcanion ar sail canlyniadau hirdymor a Llythyr Cylch Gwaith blynyddol er mwyn nodi meysydd o'n gwaith y mae angen canolbwyntio'n benodol arnynt.  Er mwyn cyflawni'r amcanion hyn rydym yn llunio cynllun corfforaethol tymor hwy, a ategir gan gynllun busnes blynyddol. Y llynedd bu'n rhaid i ni ateb sawl her o ddod â'r tri sefydliad ynghyd er mwyn sicrhau manteision i bobl, economi ac amgylchedd Cymru.  O ganlyniad i lai o arian a staff, bu angen i ni fod yn glir ynghylch blaenoriaethau a'r ffordd rydym yn defnyddio ein harian. 

Hwn yw ein hadroddiad cyntaf yn erbyn ein Cynllun Corfforaethol cyntaf ar gyfer 2014 - 2017 ac rydym wedi defnyddio ei bum thema, sef: Gwybodaeth Dda; Amgylchedd Da; Yn Dda i Bobl; Yn Dda i Fusnes a Sefydliad Da er mwyn llunio ein Cynllun Busnes ar gyfer 2014/15, adroddiadau perfformiad a'r Adroddiad Strategol hwn.  Caiff ein cynnydd ei fonitro gan ein Bwrdd a Llywodraeth Cymru a'i gyhoeddi ar ein gwefan deirgwaith y flwyddyn. Nodir y canlyniadau ar gyfer 2014/15 yn Atodiad 1.  Ar y tudalennau canlynol rydym yn nodi'r cynnydd rydym wedi'i wneud hyd yma tuag at gyflawni ein hamcanion yn 

## Sicrhau  Gwell Darpariaeth I Gymru

yr Achos Busnes a'n Cynllun Corfforaethol. Mae ein themâu wedi'u hintegreiddio, sy'n dangos manteision lluosog ein gwaith i amgylchedd, economi a chymunedau Cymru.  Maent hefyd yn helpu i gyflawni'r canlyniadau canlynol rydym yn eu rhannu â Llywodraeth Cymru. 

	 Gwella ein hamgylchedd
	 Diogelu pobl
	 Cefnogi mentrau a swyddi 	 Gwella iechyd y genedl
	 Lleoedd hyfyw a bywiog
	 Sicrhau cyfiawnder 
cymdeithasol
	 Cefnogi sgiliau a 
gwybodaeth
Gan edrych i'r dyfodol, caiff ein gwaith ei gysoni â'r set newydd o nodau yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru).

## Cyflawni'R Achos Busnes

Mae cyflawni gwell canlyniadau i Gymru yn flaenoriaeth i ni drwy roi cyngor cydgysylltiedig ac arweiniad cliriach yn ein rolau cynghori ac ymgynghori statudol.

Eleni, gwnaed cynnydd sylweddol o ran datblygu Cyfoeth Naturiol Cymru yn gorff annibynnol, gan osod y sylfeini ar gyfer sicrhau'r manteision a nodwyd yn yr achos busnes a oedd yn ategu'r penderfyniad i greu ein sefydliad. Gan sicrhau gwell darpariaeth i Gymru, rydym yn sicrhau bod ein gwaith fel rheoleiddiwr yn cyd-fynd yn agosach â blaenoriaethau Cymru.

Gan weithio gyda'n cwsmeriaid a'n partneriaid, rydym wedi gwella ein cyngor ac arweiniad trwyddedu a chynllunio.  Mae'r ymagwedd symlach a mwy cyson tuag at ynni dw
ˆ r yn rhoi mwy o eglurder i ddatblygwyr, gan ein helpu i ddyroddi trwyddedau yn gyflymach a'i gwneud yn haws i ni leihau'r risgiau o effeithiau amgylcheddol sylweddol. Mae ein gwasanaeth trwyddedu wedi dyroddi 90% o drwyddedau o fewn terfynau amser targed eleni ac mae ein hymatebion i ymgynghoriadau cynllunio gwlad a thref wedi gwella gan gynyddu i fwy nag 80% o fewn terfynau amser targed. Mae ein Canolfan Gofal Cwsmeriaid yn cynnig un man cyswllt ar gyfer materion sy'n ymwneud ag adnoddau naturiol yng Nghymru ac mae'n canolbwyntio'n gyfan gwbl ar faterion sy'n bwysig i gwsmeriaid yng Nghymru.  
Er enghraifft, dangosodd yr adolygiad o drwyddedau, o dan y Gyfarwyddeb Allyriadau Diwydiannol ar gyfer y gwaith dur integredig ym Mhort Talbot, y manteision sydd gennym wrth gyflawni prosiectau cymhleth o gymharu â'r sefydliadau a'n rhagflaenodd. 

 
Roeddem yn gallu rhoi cyngor ac arweiniad yn gyflymach, canolbwyntio ar welliannau amgylcheddol a helpu i fanteisio i'r eithaf ar y buddsoddiad er mwyn sicrhau'r budd amgylcheddol mwyaf.  Drwy weithredu ar sail tîm prosiect integredig, roedd yn bosibl bod yn sicr ynghylch y buddsoddiad am fod modd nodi prosiectau yn gynnar a sicrhau manteision i'r economi yng Nghymru.

## Cyflawni  Gwell Canlyniadau I Gymru

Mae ein gwasanaethau cofrestru ar-lein mwy modern yn fwy ymarferol i gwsmeriaid ac, yn achos cofrestriadau gwastraff, mae'n dangos i ni dueddiadau sy'n ein helpu i dargedu ymyriadau er mwyn osgoi effeithiau amgylcheddol.

Rydym wedi gwella cydnerthedd ein gallu i ymateb i lifogydd heb gost ychwanegol drwy hyfforddi staff ychwanegol o rolau etifeddol y Comisiwn Coedwigaeth a Chyngor Cefn Gwlad Cymru i ymuno â'r rotâu dyletswydd gyda staff o Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru. Rydym wedi llwyddo i ymateb yn effeithiol i'r achosion niweidiol o glefyd y llarwydd drwy integreiddio sgiliau rheoli coedwigoedd â'r gallu i ymateb i ddigwyddiadau o ddau o'r cyrff etifeddol. Gan sicrhau gwell gwerth am arian, rydym yn disgwyl gweld buddiannau o £158 miliwn dros ein 10 mlynedd gyntaf drwy'r arbedion effeithlonrwydd gwell a sicrheir drwy uno tri sefydliad.

sy'n costio £1.9 miliwn yn llai i'w rhedeg y flwyddyn.

Ers y diwrnod breinio ar 1 Ebrill 2013 rydym wedi gwneud arbedion gwerth £10.9 miliwn y flwyddyn o gymharu â'r llinell sylfaen. Bydd y newidiadau a nodwyd ac sydd yn yr arfaeth yn cynyddu'r arbedion blynyddol net i tua £19 miliwn y flwyddyn erbyn 2018/19.

Ar ôl hynny, rydym yn rhagweld y bydd arbedion y gellir eu troi'n arian parod a sicrhawyd neu sydd yn yr arfaeth yn cronni nes cyflawni targed yr Achos Busnes, sef £127 miliwn dros y 10 mlynedd nesaf hyd at 2022/23. Ymhlith y cyfraniadau mawr at y targed arian parod hwn mae'r canlynol:
Er mai megis dechrau rydym ar y gwaith o sicrhau gwelliannau sylweddol mewn cynhyrchiant (buddiannau na ellir eu troi'n arian parod), rydym yn rhagweld y bydd arbedion effeithlonrwydd sydd eisoes wedi'u gwneud yn cronni nes cynhyrchu buddiannau na ellir eu troi'n arian parod gwerth tua £16 miliwn dros y 10 mlynedd gyntaf.  Er enghraifft, llwyddodd prosiect gwella prosesau DARBODUS a oedd yn ymwneud â'n gweithgarwch casglu samplau i wella cynhyrchiant o leiaf £0.3 miliwn y flwyddyn ac arbed mwy na 200,000 o filltiroedd car y flwyddyn.

	 lleihau taliadau am 
wasanaethau nad ydynt 
yn gysylltiedig â TG i Asiantaeth yr Amgylchedd a Chomisiwn Coedwigaeth 
Prydain Fawr £11 miliwn y 
flwyddyn
	 darparu ein gwasanaethau 
TGCh annibynnol ein hunain am £6 miliwn y flwyddyn yn lle'r llinell sylfaen, sef £8 miliwn
Bydd y rhaglen Drawsnewid yn gwella cynhyrchiant mewn llawer mwy o rannau o'r busnes dros y ddwy flynedd nesaf fel rhan o'r Rhaglen Gwella Effeithlonrwydd a Darparu Gwasanaethau.  Mae'r cyfleoedd a nodwyd eisoes yn rhoi hyder ein bod mewn sefyllfa dda i gyflawni targed yr Achos Busnes, sef budd na ellir ei droi'n arian parod gwerth £31 miliwn.

	 ein rhaglen ad-drefnu 
adeiladau sydd eisoes wedi arbed £0.3 miliwn y flwyddyn
	 y system Cynllunio 
Adnoddau Menter newydd 

## Sicrhau Gwell Gwerth Am Arian

Ers y diwrnod breinio ar 1 Ebrill 2013 rydym wedi gwneud arbedion gwerth  
£10.9miliwn  
y flwyddyn

## Gwybodaeth Dda

Rydym am fagu doethineb a dealltwriaeth o'n hadnoddau naturiol a sut rydym ni'n effeithio arnynt - gan ddefnyddio tystiolaeth a chymhwyso'r hyn sy'n cael ei ddysgu drwy brofiad, fel ein bod yn gwneud penderfyniadau da a'r cyfleoedd sydd i sicrhau manteision lluosog i bobl leol a byd natur.  Rydym yn disgwyl defnyddio'r wybodaeth hon er mwyn helpu i ddatblygu Bil yr Amgylchedd yn ystod 2015/16. 

 
Mae ein rôl yn cynnwys casglu tystiolaeth a chynnig cyngor ar faterion amgylcheddol er mwyn llywio penderfyniadau eraill yn ogystal â'n penderfyniadau ein hunain. Bu datblygu ein hymagwedd tuag at Reoli Adnoddau Naturiol yn flaenoriaeth i ni eleni, gan sicrhau eglurder yngly
ˆn â'n gweledigaeth, ein hamcanion, ein prosiectau a'n hadnoddau.  Gwnaethom sefydlu tair ardal dreialu yn nalgylchoedd Afonydd Dyfi, T
awe a Rhondda er mwyn profi sut rydym yn ystyried y pwysau a'r galwadau ar yr adnoddau yn yr ardaloedd hyn Gwnaethom gytuno ar ein dull o lunio ein Hadroddiad cyntaf ar Gyflwr Adnoddau Naturiol (SoNaRR) gyda Llywodraeth Cymru, gan gynnwys ein gweledigaeth o ran cylchoedd cychwynnol yr adroddiad a pha dystiolaeth sydd ei hangen.  Bydd SoNaRR yn rhoi sylfaen dystiolaeth gredadwy ar gyfer polisi yngly
ˆn â'r ffordd y caiff adnoddau naturiol eu rheoli a'u defnyddio'n Mae gan y gwaith o adfer twyni tywod - un o brosiectau cronfa natur treial Tawe - y fantais ychwanegol o leihau'r tywod a gaiff ei chwythu, sy'n gorchuddio priffordd a llwybr beicio Bae Abertawe.

gynaliadwy er mwyn sicrhau eu bod yn gallu cynnig buddiannau yn yr hirdymor.  Byddwn nawr yn llunio'r adroddiad cyntaf yn ystod hydref 2016 ac yn defnyddio'r wybodaeth i lywio ein Datganiadau Ardal cyntaf, sydd hefyd yn ofyniad a osodir arnom gan Fil yr Amgylchedd.  Bydd yr adroddiad hefyd ar gael i'r Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus newydd a fydd yn datblygu Cynlluniau Llesiant lleol cyntaf Cymru yn 2018. Ni yw'r sefydliad cyntaf yn y byd sydd wedi rhoi cymwysiadau Systemau penderfyniadau busnes mwy hyddysg, er enghraifft wrth benderfynu ar geisiadau am drwyddedau a cheisiadau cynllunio. Rydym yn defnyddio ein gwybodaeth i lywio ein penderfyniadau sy'n effeithio ar yr amgylchedd. Awgrymodd tystiolaeth wyddonol o'r DU a thramor fod ffyrdd mwy effeithiol o gynnal eogiaid mewn afonydd yng Nghymru na chyflenwi afonydd ag eogiaid ifanc wedi'u magu mewn deorfeydd.  Gwnaethom gyhoeddi ein tystiolaeth a gwahodd sylwadau drwy Gwybodaeth Ddaearyddol (GIS) ar waith drwy dechnoleg gwmwl drwy'r sefydliad cyfan. Mae hyn yn galluogi staff i ddefnyddio cymwysiadau a chael gafael ar ddata mewn unrhyw leoliad o wahanol ddyfeisiau TG sydd o gymorth mawr i sicrhau penderfyniadau cyson. Gwnaethom goladu a chanoli ein holl ddata a chymwysiadau gofodol a'u darparu i bob aelod o staff drwy dechnoleg gwmwl. Mae staff bellach yn defnyddio GIS i greu, delweddu, dadansoddi a rheoli gwybodaeth ofodol, sy'n ein galluogi i wneud ymgynghoriad cyhoeddus. Yn seiliedig ar ein gwybodaeth, penderfynwyd cau ein deorfeydd ar Afon Mawddach, ger Dolgellau, ac ym Maerdy, ger Corwen. Defnyddir yr arbedion o redeg ein deorfeydd i wella pysgodfeydd mewn afonydd sydd wedi'u cyflenwi'n flaenorol, gan gynnwys gwaith i wella cynefinoedd neu agor llwybrau mudo newydd.

## Amgylchedd Da

Rydym am sicrhau bod ecosystemau yn gryf a diogel ar gyfer y dyfodol, bod bywyd gwyllt a thirweddau yn cael eu gwella, a bod y defnydd a wneir o'n hadnoddau naturiol yn cael ei reoli'n ofalus.

Mae ein rolau gweithredu, rheoleiddio a dynodi yn cyfrannu at y gwaith o reoli'r tir â'r dw
ˆ r rydym yn gyfrifol amdanynt mewn modd cynaliadwy, gwarchod a gwella'r amgylchedd yng Nghymru, atal achosion o golli bioamrywiaeth a gwneud Cymru yn gryfach i wrthsefyll newid yn yr hinsawdd. 

gwaith hefyd wedi'i wneud i ailblannu 420 hectar o goetir a gwympwyd oherwydd y clefyd, a roddodd gyfle i ni blannu amrywiaeth o goetir llydanddail brodorol, gwydn yn ei le. Yn ystod y 12 mis diwethaf, rydym wedi plannu mwy na miliwn o goed er mwyn ailgyflenwi ardaloedd o goetir a gwympwyd ym Mryn, Creunant, Clocaenog, Mynydd Ddu, Penhydd, Michaelston, Talybont a Choed Gwent. Mae hyn ochr yn ochr â'r 2.5 miliwn o goed a ailblannwyd mewn coetiroedd eraill er mwyn adfywio'r coedwigoedd ar ôl cwympo coed yno at ddibenion cynhyrchu pren.

Mae gwaith wedi parhau i fynd i'r afael â lledaeniad Phytophthora ramorum, yn dilyn nifer fawr o achosion o'r clefyd a ddarganfuwyd yn 
2013.  Fel rhan o strategaeth genedlaethol, rydym yn parhau i gwympo coed llarwydd wedi'u heintio.  Mae 

Work has continued to tackle the spread of Phytophthora ramorum, following a major 
outbreak of the disease discovered in 2013.
Rhyddhawyd oddeutu 100 o lygod y dw
                                      ˆ 
                                       r gennym yn Fferm y Ffrwd ger Pen-bre i helpu i 
fynd i'r afael â'r gostyngiad mewn niferoedd yng nghefn-gwlad Cymru.

Rydym yn rhoi gwerth ar 
weithio mewn partneriaeth 
i gyflawni canlyniadau 
amgylcheddol ar y cyd.  
Yn 2014, lansiwyd ein 
cylch cyntaf o gynlluniau 
Ariannu Cystadleuol a 
Phartneriaethau Cydweithio.  
Cawsom fwy na 200 o 
geisiadau am arian, yr 
aseswyd pob un ohonynt 
yn erbyn y blaenoriaethau a 
nodwyd gennym.  

Rydym eisoes yn rhoi arian i 
bartneriaid wneud cryn dipyn 
o waith bioamrywiaeth, sy'n 
cynnwys yr enghreifftiau 
canlynol: 

	 £92,000 ar gyfer y 
Prosiect Safleoedd Arbennig sy'n darparu 
Mae poblogaeth y 
DU o lygod y 
dw
ˆ r wedi gostwng 
95% ers y 
60au.
	
asesiadau o safleoedd, cynlluniau rheoli, mesurau 
cadwraeth a gwaith monitro
	 £56,000 er mwyn helpu 
i glirio Rhododendron o'r ardal o amgylch Sygun Mawr yn y Gogledd.
	 Bydd ein prosiect encilio 
a reolir i adfer morfa heli yng Nghwm Ivy (Whitford Burrows, Bro Gw
ˆ yr), 
y cyntaf o'i fath yng Nghymru, yn ystyried y ffordd orau o ail-greu 39 hectar o gynefin morfa heli.  Bydd hyn yn gwneud iawn am y cynefin y disgwylir iddo gael ei golli 
yn y dyfodol ledled ACA Bae Caerfyrddin a bydd yn helpu i'w gwneud yn bosibl i waith amddiffyn rhag llifogydd arfordirol yn y rhanbarth fynd rhagddo yn y dyfodol.  
	 Nod ein prosiect i adfywio 
twyni tywod yng Nghymru yw adfer prosesau dynamig hunangynhaliol i dair system fawr o dwyni tywod yng Nghymru yng Nghynffig, Merthyr Mawr a Niwbwrch.
Mae atal achosion o golli bioamrywiaeth yn her ledled Ewrop, nid dim ond yng Nghymru.  Dengys ein tystiolaeth ddiweddaraf o nodweddion bioamrywiaeth sydd mewn cyflwr da fod cynnydd bach mewn nodweddion tirol, ond mae'r darlun cyffredinol, gan gynnwys nodweddion morol a nodweddion dw
ˆ r croyw, yn ddigyfnewid, gyda 26% o'r nodweddion mewn cyflwr da.  Bydd gwella'r sefyllfa hon yn gofyn am ymdrechion cydgysylltiedig llawer o asiantaethau, sefydliadau a Llywodraeth Cymru. Er i ni fethu ein targed i hwyluso gwaith rheoli cadwraeth priodol ar safleoedd, rydym wedi cefnogi cryn nifer o fentrau i wella amrywiaeth, er enghraifft:
Rydym yn cyflawni rhaglen waith benodol o fesurau rheoli tir er mwyn cefnogi peillwyr gan gynnwys rheoli 14 o safleoedd yn yr ystad goedwig gyhoeddus a llofnodi Memorandwm Cyd-ddealltwriaeth â Chymdeithas Gwenynwyr Cymru. 

	 Llofnodwyd 31 o gytundebau rheoli newydd, a oedd yn cwmpasu 632ha, gyda thirfeddianwyr neu denantiaid er mwyn gwella cyflwr ecolegol SoDdGAau.  Cafodd 80 o gytundebau eraill a oedd wedi dod i ben eu hadolygu a'u hadnewyddu, a oedd yn cwmpasu 7238ha ychwanegol.

Rydym wedi ailblannu 
420 hectar o goetir a gwympwyd oherwydd y clefyd Phytophthora ramorum

## Yn Dda I Bobl

Rydym am sicrhau bod pobl yn saff, ac yn mwynhau ein hadnoddau naturiol ac yn elwa ohonynt, ac yn deall eu perthnasedd i'n bywydau o ddydd i ddydd.

Mae rolau gweithredu, rheoleiddio, ymateb ac addysgu yn cadw pobl yn ddiogel ac yn annog pobl i ymweld ag amgylchedd Cymru.  
o gartrefi a busnesau ym Mro Abertawe isaf, Rhymni, Penclawdd a Chored Afon Mwldan bellach yn cael budd o lefel uwch o ddiogelwch rhag llifogydd o ganlyniad i amddiffynfeydd newydd rhag llifogydd.

Rydym yn cynnal 313 milltir o amddiffynfeydd rhag llifogydd, yn rheoli 4,000 o asedau amddiffynfeydd rhag llifogydd, yn cefnogi 703 o gynlluniau llifogydd cymunedol ac yn cynnig gwasanaethau rhybuddio rhag llifogydd a darogan llifogydd er mwyn helpu i leihau'r risg a sicrhau bod mwy o ymbaratoi os bydd llifogydd.  Eleni, mae 467 
Ym Mro Abertawe isaf, gwnaethom gwblhau cynllun llifogydd er mwyn diogelu 300 o gartrefi a busnesau. Byddai i lifogydd yn yr ardal hon ganlyniadau difrifol - nid yn unig yn effeithio ar gartrefi pobl, ond yn difrodi ardal bwysig i fusnes ac yn peryglu economi gyfan yr ardal. Cafodd nifer o bontydd eu Mae ein hapiau newydd sydd am ddim yn annog pobl i fynd Mae **208,500** 
o eiddo, tua 11% o'r eiddo yng Nghymru, yn wynebu perygl o lifogydd.

Tra'n amddiffyn 300 o gartrefi yn rhan isaf Bro Abertawe 
trwy gyfrwng cynllun newydd ar gyfer amddiffyn rhag 
llifogydd, rydym hefyd wedi uwchraddio'r llwybr beicio 
lleol, wedi gosod pont droed newydd ac wedi gwella 
cynefinoedd ar gyfer bywyd gwyllt.

16.5% yn llai 
o ddigwyddiadau 
amgylcheddol difrifol 
ers 2013/14

gwaredu neu eu gwneud 
yn uwch fel y gallai mwy o 
ddw
  ˆ r lifo heibio yn ogystal 
â chodi lefel yr argloddiau 
sydd wedi helpu i greu ardal 
o wlyptir naturiol sydd wedi 
gwella statws ecolegol Afon 
Tawe.  Roedd y cynllun hefyd 
yn cynnwys manteision 
ychwanegol i'r gymuned 
megis gwella'r llwybr beicio 
lleol, gosod pont droed 
newydd a gwella cynefin ar 
gyfer bywyd gwyllt.

Mae gan yr holl safleoedd a nodir gan yr apiau feysydd parcio a llwybrau a fydd yn helpu pobl i brofi'r gorau y gall coedwigoedd a gwarchodfeydd Cymru ei gynnig, gan gynnwys ein llwybrau cerdded, ein llwybrau beicio mynydd a'n llwybrau marchogaeth.

Gan weithio gydag Agored Cymru, rydym wedi datblygu cymhwyster Adfer Afonydd newydd sy'n cysylltu pobl â'u hamgylchedd naturiol gan allan a mwynhau'r awyr agored ac yn ei gwneud yn haws i bobl ddod o hyd i'r safleoedd a reolir gennym a'u mwynhau. Dengys 'Places to Go' ble y gall pobl fynd a beth y gall pobl ei wneud yng nghoedwigoedd cyhoeddus a Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol Cymru ac mae 'Place T
ales' yn esbonio treftadaeth naturiol a diwylliannol y safleoedd hyn, gan gynnwys llwybrau clywedol a chwedlau gwerin, gan ddod â'r lleoedd chwedlonol hyn yn fyw.  
Mae annog pobl i fentro allan yn rhan werthfawr o'r gwaith a wnawn, ac mae'r Apiau hyn yn ei gwneud hi'n haws fyth i bobl ddarganfod a mwynhau'r ystadau a reolir gennym.

ganolbwyntio ar y sgiliau sydd eu hangen i'w cyflwyno i faes adfer a chynnal afonydd. Bwriedir i'r cymhwyster gael ei ddefnyddio gan sefydliadau er mwyn hyfforddi eu gwirfoddolwyr ar sut i wneud gwaith adfer afonydd, rhannu arfer da, datblygu dull cyson o adfer afonydd a sicrhau bod y gwirfoddolwyr yn cael achrediad defnyddiol y gallant ei ddefnyddio yn eu gyrfa yn y dyfodol neu efallai y byddant yn ei wneud am bach o hwyl yn unig. 

## Yn Dda I Fusnes

Rydym am i Gymru fod yn 'lleoliad delfrydol' i fusnes a menter, yn fan lle caiff yr arferion rheoli amgylcheddol gorau eu mabwysiadu a'u hannog.

prosiectau hyn yn cynnig cyfleoedd pwysig i'r gadwyn gyflenwi ac o ran swyddi yng Nghymru. 

Mae ein rolau fel rheolwr, cynghorwr, rheoleiddiwr ac ymgynghorai statudol yn cefnogi busnesau sy'n gweithio gyda'r amgylchedd naturiol ac o fudd i economi Cymru. Cynhyrchodd ein Rhaglen Darparu Ynni £2.5 miliwn o incwm net i Lywodraeth Cymru drwy'r Rhaglen Ynni Gwynt, y Rhaglen Ynni Dw
ˆ r ar Raddfa Fach a Mynediad Trydydd Parti a oedd yn ymwneud â phrosiectau ynni ar Ystad a Reolir CNC. Drwy sicrhau bod yr ystad 'ar agor am fusnes' i'r sector ynni yng Nghymru, mae Llywodraeth Cymru a CNC yn cael budd ariannol uniongyrchol gyda'r Mae ein Rhaglen Ynni Gwynt wedi gwneud cynnydd sylweddol eleni. Er mwyn paratoi ar gyfer gwaith adeiladu gan ddatblygwyr yn y dyfodol, bu ein Rhaglen Darparu Ynni yn gweithio'n agos gyda datblygwyr gan glirio coed ym Mhrosiect Ynni Gwynt Gorllewin Coedwig Brechfa RWE Innogy UK, ac mae gwaith clirio coed bron â'i gwblhau ym Mhrosiect Ynni Gwyn Coedwig Clocaenog RWE Innogy UK, fel rhan o'r cam cyn adeiladu yn y ddau Ni yw'r cyflenwr pren ardystiedig mwyaf yng Nghymru o hyd.

brosiect. Mae cam adeiladu Prosiect Ynni Gwynt Pen y Cymoedd Vattenfalls, sef y fferm wynt fwyaf yng Nghymru a Lloegr, yn mynd rhagddo'n dda ac mae'n parhau i fynd rhagddo gyda chymorth gan y Rhaglen Darparu Ynni..  
Rydym hefyd wedi hwyluso pum cynllun ynni dw
ˆ r ar raddfa fach ar ein hystad a reolir a bydd yn galluogi 10 cynllun pellach i'w cyflawni y flwyddyn nesaf.  Mae ein Rhaglen Darparu Ynni yn cyflawni dyheadau agenda Economi Carbon Isel Llywodraeth Cymru, yn cyfrannu gryn dipyn at leihau'r defnydd o garbon ac yn mynd i'r afael ag effaith newid yn yr hinsawdd tra'n diogelu'r amgylchedd.

Ni yw cyflenwr mwyaf pren ardystiedig yng Nghymru o hyd ac eleni rhoddwyd 869,166m3 o goed rhisgl allanol sy'n sefyll ar y farchnad. Mae'r gwaith rheoli coetir cynaliadwy hwn yn cynnal swyddi eraill yn y sector coedwigaeth ledled Cymru.

Mae ein camau gorfodi yn parhau i helpu i ddiogelu'r amgylchedd tra'n gweithio i sicrhau chwarae teg i fusnesau cyfreithlon. Cafwyd 158 o erlyniadau am droseddau yn ymwneud â gwastraff, ansawdd dw
ˆ 
r a physgodfeydd, gyda'r Llysoedd yn gosod dirwyon gwerth £27,760 a chostau yn cyfateb i £80,030 yn cael eu dyfarnu i CNC.  Roedd Buom yn gweithio'n agos gyda'r sector Coedwigaeth a Llywodraeth Cymru er mwyn egluro cyfrifoldebau sy'n deillio o newidiadau i drefniadau sefydliadol ym mis Ebrill 2013, yn ogystal â datblygu nifer o fentrau coedwigaeth ar y cyd sydd o ddiddordeb cyffredin. Gwnaethom hefyd ymateb yn ffurfiol i ymchwiliad Pwyllgor yr Amgylchedd a Chynaliadwyedd i goedwigaeth yng Nghymru drwy ddatblygu cynllun gweithredu ar y cyd â Llywodraeth Cymru sy'n llywio ein holl weithgarwch ymgysylltu â'r sector ehangach.

Gorchmynion Atafaelu Enillion Troseddau a oedd yn ymwneud â'n herlyniadau yn werth dros £1 filiwn a rennir rhwng y Swyddfa Gartref a sefydliadau partner eraill. Mae ein gwefan bellach yn cynnal nifer gynyddol o wasanaethau ar-lein, megis cofrestru esemptiadau gwastraff a dw
ˆ r, cofrestriadau gwastraff peryglus a thrwyddedau cludwyr a broceriaid gwastraff, sy'n lleihau'r baich gweinyddol drwy ei gwneud yn haws i'n cwsmeriaid gael gafael ar wasanaethau.

## Sefydliad Da

Rydym am sicrhau ein bod yn sefydliad sy'n cael ei arwain a'i reoli'n dda, gyda staff â sgiliau a phrofiad addas a systemau a phrosesau creiddiol effeithiol; yn dryloyw yn ein penderfyniadau ac yn gwella'n gwasanaeth i gwsmeriaid a phartneriaid yn barhaus, gan feincnodi ein hunain yn erbyn y goreuon.

Mae ein gwaith fel rheolwr a chyflogwr yn ein helpu i newid i fod yn un sefydliad.

ond drwy ddefnyddio ein hegwyddorion newid rydym wedi llwyddo i gwblhau prosesau recriwtio agored a thryloyw er mwyn llenwi'r rolau gofynnol.

Gall pob aelod o'n staff ym mhob un o'n swyddfeydd, sef dros 1,900 o ddefnyddwyr, bellach ddefnyddio asedau TGCh, ffonau a rhwydwaith TGCh CNC, sy'n gam pwysig yn y broses o newid i fod yn un sefydliad. Mae ein rhwydwaith newydd hefyd yn cynnal System Rheoli Dogfennau gwmwl, sy'n galluogi timau ledled Cymru i rannu gwybodaeth yn haws.  Rydym hefyd wedi sefydlu Desg Gwasanaeth TGCh er mwyn helpu unigolion i ddefnyddio'r asedau hyn a'r rhwydwaith.

Ym mis Rhagfyr 2014 lansiwyd MyNRW, sef ein system cyllid ac adnoddau dynol fewnol.  Mae'r system hon yn dwyn ynghyd dair set o ddata, gan gynnwys gwybodaeth am gyflenwyr a staff, er mwyn creu un fersiwn i CNC.  Rydym bellach yn llunio archebion, yn talu cyflenwyr, yn casglu ein hincwm rheoleiddiol a masnachol ac yn rhedeg y gyflogres i'n staff.

Mewn partneriaeth â'r Undebau Llafur, rhoddwyd ein Pecyn Buddion Cyflawn (sef un pecyn o delerau ac amodau i'n staff) ar waith. Ers mis Awst 2014, mae pob aelod o staff wedi'i dalu yn ôl un raddfa gyflog a safonwyd yr hawl i wyliau blynyddol ym mis Tachwedd 2014.  
Mae llawer o'n polisïau Llywodraethu ac Adnoddau Dynol bellach ar waith; yr Hawl i Wyliau, Cod Ymddygiad, Atal a Chanfod Twyll, Cwyno, Rheoli Camymddygiad, Lles, Iechyd a Diogelwch, y maent i gyd yn helpu i sefydlu'r diwylliant teg ac agored rydym am ei greu.

Cwblhawyd y broses o recriwtio i rolau uwch reoli a rhoddwyd rhaglenni newid ar waith ar gyfer strwythurau newydd ym mhob Cyfarwyddiaeth. Bu'n gyfnod o newid na welwyd mo'i debyg o'r blaen i lawer ohonom ym mhob rhan o'r busnes, Mae ein Strategaeth Gyfathrebu gyntaf ar gyfer 2014-2017 yn codi ymwybyddiaeth, yn meithrin dealltwriaeth ac yn ennyn ymddiriedaeth yn CNC, yr hyn rydym yn sefyll drosto a'r hyn a wnawn.  Mae ein gwefan www.cyfoethnaturiol.cymru, a ail-lansiwyd, a'r fewnrwyd staff yn ein galluogi i rannu ein gweledigaeth a'n llais â'n cwsmeriaid, ein partneriaid a'n staff yn gliriach.

Yn dilyn ein hadolygiad o adeiladau, gwaredwyd naw eiddo a gosodwyd pump arall o'r neilltu, gan leihau nifer ein safleoedd gweithredol i 65 a sicrhau arbedion blynyddol gwerth £360,000 yn erbyn ein costau rhedeg. Buom yn gweithio i drosglwyddo swyddogaethau, asedau a staff y tri Bwrdd Draenio Mewnol yng Nghymru i Cyfoeth Naturiol Cymru. Cyflwynodd y broses drosglwyddo hon 19 o staff, 28,500 hectar o ardal ddraenio fewnol ac incwm blynyddol o £1.4 miliwn ar 1 Ebrill 2015. Bydd y cyfuniad o'n cylch gwaith eang, a'r ffaith ein bod yn gweithredu ledled y wlad â gwybodaeth leol ac arbenigedd technegol ein staff newydd, yn ein galluogi i elwa ar reoli'r ardaloedd isel hyn o wlyptir mewn modd cynaliadwy.

Fe lwyddodd ein hadolygiad o adeiladau, i leihau nifer ein safleoedd gweithredol i 65 a sicrhau arbedion blynyddol gwerth 
–£360,000 
yn erbyn ein costau rhedeg.

Er mwyn ein helpu i wneud hyn rydym wedi datblygu ein Map Ffordd, sy'n nodi'r daith rydym arni a cherrig milltir allweddol i ddangos sut y byddwn yn cyrraedd pen y daith.  Ein nod yw bod yn sefydliad sy'n perfformio'n dda, gan ddangos gwelliant parhaus a pherfformiad da ym mhob un o'n gweithgareddau drwy ein harweinwyr, ein rheolwyr a'n staff medrus. Byddwn yn parhau i ymgorffori Rheoli Adnoddau Naturiol yn ein gwaith ac yn sicrhau ein bod yn canolbwyntio fwyfwy ar y cwsmer, er enghraifft drwy ein grwpiau cynghori Fel sefydliad ifanc, gwyddom y bydd yn cymryd amser i gael popeth i'w le, ond rydym wedi cael dechrau da.  Yn ystod ein dwy flynedd gyntaf rydym wedi creu sylfaen gadarn drwy sefydlu ein gallu ein hunain fel sefydliad. Rydym bellach yn symud i gam nesaf ein datblygiad - sef cyflawni ein potensial. Dros y ddwy flynedd nesaf, hyd at ddiwedd ein Cynllun Corfforaethol presennol ar gyfer 2014-17, byddwn yn trawsnewid y sefydliad er mwyn Rheoli Adnoddau Naturiol ac yn parhau i sicrhau'r manteision a nodwyd yn ein Hachos Busnes.

Erbyn hyn mae gan 
1,900 


o ddefnyddwyr fynediad at asedau TGCh, ffonau a rhwydwaith TGCh  
CNC
newydd ar gyfer pob Ardal Ddraenio Fewnol, sy'n cynnwys cynrychiolwyr o blith tirfeddianwyr ac awdurdodau lleol. Mae datblygu ein pobl a'n timau yn hanfodol i ni.  Drwy ein Harolwg Pobl cyntaf, mae ein staff wedi rhoi gwybod i ni sut maent yn teimlo am weithio i CNC, gan nodi'r hyn sy'n gweithio'n dda a'r hyn sydd angen ei wella. Mae'r wybodaeth hon yn werthfawr a byddwn yn canolbwyntio arni er mwyn adeiladu ar y gwaith da a chymryd camau i wneud gwelliannau yn y meysydd y mae angen mynd i'r afael â hwy

## Sylwadaeth Y Rheolwyr

Rheoli ein Harian Bu 2014/15 yn flwyddyn heriol yn ariannol, a thrwy wneud penderfyniadau anodd, arian ychwanegol gan Lywodraeth Cymru, sicrhau arbedion effeithiolrwydd ac incwm ychwanegol o bren, rydym wedi llwyddo i reoli ein cyllideb yn ystod y flwyddyn. Rydym hefyd wedi llwyddo i drosglwyddo o'n tair system ariannol bresennol i un system ariannol.

Cyllid Cyfanswm ein hincwm ar gyfer y flwyddyn oedd £69 miliwn. At hynny, rhoddodd Llywodraeth Cymru Gymorth Grant gwerth £124 miliwn tuag at amrywiaeth o ganlyniadau. Dyrannwyd £40 miliwn i weithgarwch Rheoli Perygl Llifogydd ac Arfordiroedd a dyrannwyd £84 miliwn i weithgarwch nad oedd yn gysylltiedig â Rheoli Perygl Llifogydd ac Arfordiroedd. Yn y Cyfrifon, caiff Cymorth Grant ei drin yn gyfraniad gan awdurdod sy'n rheoli ac nid yn ffynhonnell incwm. Dengys y siart isod sut y dosberthir ein holl gyllid:
Cyllid yn ôl Math Mae gennym nifer o ffynonellau cyllid rydym yn eu cadw ar wahân wrth gynllunio a gwario ein hadnoddau. Rhennir y brif ffynhonnell gyllid, sef Cymorth Grant, rhwng gweithgarwch Rheoli Perygl Llifogydd ac Arfordiroedd a gweithgarwch nad yw'n gysylltiedig â Rheoli Perygl Llifogydd ac Arfordiroedd - ar gyfer refeniw a chyfalaf. Hefyd, mae gennym nifer o Gynlluniau Codi Tâl (gweler Nodyn 6 o'r Datganiadau Ariannol) sy'n seiliedig ar yr egwyddor o 'adennill costau'. At hynny, rydym yn gwneud cais am gyllid ychwanegol ac yn ei gael gan nifer o ffynonellau (megis cyllid Ewropeaidd) a gaiff ei wario ar brosiectau penodol.

Yn ystod y flwyddyn 
rydym wedi llwyddo 
i drosglwyddo o'n 
tair system ariannol 
bresennol i un 
system ariannol. 

Sut gwnaethom wario ein harian Cyfanswm ein gwariant cynhwysfawr oedd £198 miliwn. Ceir dadansoddiadau manwl yn ôl categori o wariant yn Nodiadau 5 a 6 i'r Cyfrifon ac fe'u dangosir isod hefyd:

## Gwariant Yn Ôl Math Gwariant Yn Ôl Cyfarwyddiaeth

Datblygiadau yn y Dyfodol Disgwylir i'r sefyllfa ariannol yn 2015/16 fod yr un mor heriol oherwydd yr angen parhaus i drawsnewid ein seilwaith TGCh ein hunain, gadael y gwasanaethau a ddarparwyd gan Asiantaeth yr Amgylchedd a Chomisiwn Coedwigaeth Prydain Fawr, a mynd i'r afael ag effaith lleihad mewn Cymorth Grant a'r incwm o'n cynllun codi tâl rheoleiddiol. Rydym hefyd wedi lansio ein Map Ffordd ar gyfer datblygu CNC dros y pum mlynedd nesaf ac wedi dechrau ei roi ar waith, sy'n cwmpasu pum rhaglen drawsnewid. Bydd dwy o'r rhaglenni hynny, sef Gwella Effeithlonrwydd a Darparu Gwasanaethau a Datblygu Menter a Busnes, wrth wraidd y ffordd rydym yn trawsnewid ein sefydliad mewn ffordd fforddiadwy. Rydym hefyd wedi lansio 'Success with Less', sy'n fenter i sicrhau arbedion effeithlonrwydd cylchol gwerth £3 miliwn.

Asedau Anghyfredol Roedd ein hasedau anghyfredol yn werth £778 miliwn. Yr elfen fwyaf sylweddol yw gwerth yr ystad goedwig a'r asedau biolegol sy'n cyfrif am £642 miliwn o'r gwerth ar 31 Mawrth 2015. Mae'n ofynnol i ni gynnal ailbrisiad annibynnol bob pum mlynedd o dir ac adeiladau rhydd-ddaliadol a'r ystad goedwig a chynhelir yr un nesaf yn 2015/16. Yn y cyfamser, caiff ein hasedau anghyfredol (ac eithrio cerbydau) eu hailbrisio gan ddefnyddio mynegeion priodol.

Prisio'r Ystad Goedwig Yn 2014/15, cyfarwyddodd CNC Smiths Gore i ailbrisio'r ystad goedwig a'r asedau biolegol ar sail mynegeion ac, o ganlyniad, cynyddodd y gwerth o £595 miliwn i £642 miliwn. Mae Smiths Gore wedi cadarnhau bod hyn yn rhesymol, yn ei farn ef, o ystyried proffil oedran cymharol ifanc coetiroedd CNC o'u cymharu â choetiroedd tebyg eraill a brynwyd ac a werthwyd y llynedd yng Nghymru.  
Talu Symiau Masnach a Symiau Taladwy Eraill Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i dalu 95% o gyflenwyr o fewn 30 diwrnod ac rydym yn anelu at gyflawni'r targed hwn lle bynnag y bo'n bosibl. Yn ystod 2014/15, bodlonodd 95% o'n taliadau i gyflenwyr y meini prawf hynny. Mae hyn yn helpu i hwyluso llif arian parod busnesau yn yr hinsawdd economaidd heriol bresennol.

Yn ystod 2014/15, bodlonodd
95% o'n taliadau i gyflenwyr meini prawf Llywodraeth Cymru odalu 95% o gyflenwyr o fewn 30 diwrnod.

Busnes Gweithredol Dengys y Datganiad o'r Sefyllfa Ariannol ar 31 Mawrth 2015 ecwiti trethdalwyr cadarnhaol sy'n cyfateb i £679 miliwn. Yn y dyfodol, caiff ein rhwymedigaethau eu hariannu drwy Gymorth Grant gan Lywodraeth Cymru a'r defnydd o incwm yn y dyfodol. Rydym eisoes wedi ein cymeradwyo i gael cyllid ar gyfer 2015/16. Felly, mae'n briodol mabwysiadu sail busnes gweithredol er mwyn paratoi'r Cyfrifon Blynyddol. 

Rheoli'r Ystad Rydym yn rheoli ystad goedwig gyhoeddus Cymru ar ran Gweinidogion Cymru yn unol â'n polisi caffael a gwaredu a'n strategaeth Fenter. At hynny, mae gennym Gynlluniau Coedwig ar gyfer pob un o'r coedwigoedd, sy'n nodi'r ffordd y caiff pob coedwig ei rheoli er mwyn cyflawni amcanion strategol dros y 25 mlynedd nesaf. Rydym hefyd wrthi'n gweithio i ddatblygu Cynlluniau Adnoddau Naturiol a fydd yn darparu cyfres o gynlluniau/ strategaethau lleol a fydd yn llywio'r gwaith o reoli'r ystad a'r asedau ledled Cymru. Rheolir y Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol, sy'n eiddo i ni neu sydd wedi'u prydlesu gennym, yn unol â chynllun rheoli cymeradwy, sy'n cynnwys amcanion cadwraeth o bob nodwedd gydnabyddedig o ddiddordeb ac sy'n nodi prosiectau a rhaglenni gwaith angenrheidiol. Caiff y cynlluniau eu hadolygu'n gyson a chaiff y broses angenrheidiol o weithredu'r gwaith a nodir mewn cynlluniau ei gwirio gan ein Tîm Rheoli Cadwraeth, drwy raglen dreigl o adolygiadau/archwiliadau amgylcheddol.

Pensiynau Datgenir y rhwymedigaeth o ran pensiynau yn yr Adroddiad Blynyddol a'r Cyfrifon ar sail IAS19. Mae'r rhwymedigaeth wedi cynyddu ar gyfer cynllun pensiwn LGPS yn ystod y flwyddyn oherwydd arenillion bondiau gwirioneddol gostyngol, a wrthbwyswyd yn rhannol gan enillion cryf o asedau. Mae hyn yn wahanol i'r sail a ddefnyddir i gyfrifo cyllid. Cynhaliwyd yr ailbrisiad ffurfiol diwethaf o'r gronfa ar 31 Mawrth 2013 a dangosodd fod y sefyllfa ariannu gyffredinol yn cyfateb i 90%..

Archwilwyr Archwilir cyfrifon Cyfoeth Naturiol Cymru gan Archwilydd Cyffredinol Cymru. Y ffi archwilio ar gyfer 2014/15 oedd £159,000.

Mae gennym Gynlluniau Coedwig ar gyfer pob un o'r coedwigoedd, sy'n nodi'r ffordd y caiff pob coedwig ei rheoli er mwyn cyflawni amcanion strategol dros y 25 mlynedd nesaf. 

Cyflogeion Yn 2012 cyhoeddodd y Trysorlys adolygiad o drefniadau treth penodeion y sector cyhoeddus er mwyn nodi'r holl drefniadau a allai alluogi penodeion y sector cyhoeddus i leihau eu taliadau treth.  Daeth yr adolygiad i'r casgliadau canlynol: 

	 mae'n rhaid talu'r aelodau uchaf o staff ar y gyflogres, oni 
bai bod amgylchiadau eithriadol dros dro y byddai angen i'r Swyddog Cyfrifyddu eu cymeradwyo ac na allent bara am fwy na chwe mis 
	 mae'n rhaid i adrannau (a'u cyrff hyd braich) allu ceisio 
sicrwydd ffurfiol gan gontractwyr â threfniadau nad ydynt ar y gyflogres sy'n para am fwy na chwe mis ac sy'n costio mwy na £220 y diwrnod, fod rhwymedigaethau o ran treth incwm ac yswiriant gwladol yn cael eu cyflawni. Os na roddir y sicrwydd hwnnw, dylid terfynu contractau
	 Mae'n ofynnol i adrannau (a'u cyrff hyd braich) gyflwyno 
adroddiad ar ganlyniad cymhwyso'r egwyddorion uchod i Senedd y DU fel rhan o'u Hadroddiad Blynyddol a'u Cyfrifon.
Dengys y tablau canlynol ein sefyllfa mewn perthynas â'r casgliadau hyn.

Nifer y contractwyr 
Ar gyfer ymrwymiadau nad ydynt ar y gyflogres ar 31 Mawrth 2015, sy'n costio mwy na £220 y diwrnod ac yn para am fwy na chwe mis Cyfanswm yr ymrwymiadau presennol ar 31 Mawrth 2015 
O'r cyfanswm hwnnw:
Nifer yr ymrwymiadau sydd wedi bodoli am lai na blwyddyn ar adeg adrodd
18
Nifer yr ymrwymiadau sydd wedi bodoli am rhwng blwyddyn a dwy flynedd ar adeg adrodd
15
Nifer yr ymrwymiadau sydd wedi bodoli am rhwng dwy a thair blynedd ar adeg adrodd
1
Nifer yr ymrwymiadau sydd wedi bodoli am rhwng tair a phedair blynedd ar adeg adrodd
dd/g
Nifer yr ymrwymiadau sydd wedi bodoli am bedair blynedd neu fwy ar adeg adrodd
dd/g
34
Ar gyfer pob ymrwymiad newydd nad yw 
ar y gyflogres, neu'r rhai sydd wedi para am chwe mis, rhwng 1 Ebrill 2014 a 31 Mawrth 2015, sy'n costio mwy na £220 y diwrnod ac sy'n para am fwy na chwe mis
Nifer yr ymrwymiadau newydd, neu'r rhai sydd wedi para chwe mis, yn ystod y cyfnod o amser
Nifer yr ymrwymiadau hyn sy'n cynnwys cymalau cytundebol sy'n rhoi'r hawl i'r adran ofyn am sicrwydd mewn perthynas â rhwymedigaethau treth incwm ac Yswiriant Gwladol.
Nifer yr ymrwymiadau y gofynnwyd am sicrwydd mewn perthynas â hw.y O'r cyfanswm hwnnw
Nifer yr ymrwymiadau y gofynnwyd am sicrwydd mewn perthynas â hwy ac fe'i cafwyd Nifer yr ymrwymiadau y gofynnwyd am sicrwydd mewn perthynas â hwy ond nis cafwyd Nifer yr ymrwymiadau a derfynwyd am nad oedd sicrwydd wedi'i gael
n/a

Rheoli Ein Pobl Ar 31 Mawrth 2015 roedd gennym 1925 o gyflogeion cyfwerth ag amser llawn.  Isod ceir dadansoddiad o'n gweithlu yn ôl rhyw ar hyn o bryd.

| Gwryw                               | Benyw                              | Cyfanswm       |
|-------------------------------------|------------------------------------|----------------|
| Tîm                                 |                                    |                |
| Gweithredol                         |                                    |                |
| 8           (73%) 3           (27%) | 11                                 |                |
| Tîm Arwain                          | 21          (75%) 7          (25%) | 28             |
| Pob Cyflogai                        | 1,116      (58%)                   | 809      (42%) |

Rydym wedi rhoi mesurau ar waith i gefnogi ein cyflogeion sy'n nodi bod ganddynt anabledd.Mae ein Polisi Llenwi Swyddi Gwag yn cyfeirio at warantu cyfweliad ar gyfer ymgeiswyr sy'n bodloni gofynion sylfaenol y rôl, sydd hefyd yn gymwys yn fewnol i staff sy'n ceisio dyrchafiad. Gwneir addasiadau rhesymol, lle y bo'n bosibl, yn dilyn trafodaethau rhwng staff a rheolwyr llinell staff mewn swyddi neu staff sy'n dychwelyd i'r gwaith ar ôl cael anaf neu ddatblygu salwch a allai effeithio ar eu gallu i wneud eu gwaith.

42 42
42
40
2

Mae ein Grw
ˆ p Defnyddwyr a Gynorthwyir yn helpu i fodloni gofynion penodol staff megis TG a theleffoni er mwyn sicrhau y gall pawb ddefnyddio ein systemau a'n pecynnau TG a luniwyd ar gyfer CNC. Mae'r fenter hon wedi cael derbyniad da - oherwydd yn aml yn y gorffennol ni fyddai anghenion y grw
ˆ p penodol hwn wedi cael eu hystyried tan ar ôl i unrhyw systemau newydd gael eu cyflwyno.

Rydym yn annog pawb i gymryd cyfrifoldeb personol am les, iechyd a diogelwch yn y gwaith ac mae rheolwyr llinell yn helpu i gyflawni hyn. 

Strategaeth Lles, Iechyd a Diogelwch   
Rydym yn gwella lles, iechyd a diogelwch ein staff a'n cwsmeriaid ledled Cymru drwy'r gwaith rydym yn ei wneud a'r ffordd rydym yn ei wneud. Rydym yn annog pawb i gymryd cyfrifoldeb personol am les, iechyd a diogelwch yn y gwaith ac mae rheolwyr llinell yn helpu i gyflawni hyn. Cymeradwywyd ein Strategaeth Lles, Iechyd a Diogelwch gyntaf gan Fwrdd CNC ym mis Mawrth 2015 ac mae'n darparu'r fframwaith lle y bydd y sefydliad cyfan yn gweithio i wella ein dull o ymdrin â lles, iechyd a diogelwch.  Mae'r Strategaeth yn adeiladu ar ganfyddiadau ein harolwg Lles, Iechyd a Diogelwch cyntaf (Adnodd Hinsawdd Diogelwch y Labordy Iechyd a Diogelwch) ym mis Rhagfyr 2014.  Mesurodd yr arolwg hwn agweddau a chanfyddiadau ein staff o ran Lles, Iechyd a Diogelwch.  Ar hyn o bryd mae ein perfformiad yn gyfartalog, o'i gymharu â meincnodau allanol, ar gyfer ymddygiad, ymddiriedaeth, defnyddioldeb gweithdrefnau ac agwedd grw
ˆ p cyfoedion.  Mae ychydig islaw'r cyfartaledd mewn perthynas ag ymrwymiad sefydliadol, ymgysylltu, adnoddau a chofnodi damweiniau ac achosion y bu ond y dim iddynt ddigwydd. Caiff ein Strategaeth ei rhoi ar waith drwy gynllun gwella tair blynedd, ac fe'i hategir gan Bolisi diwygiedig a Fframwaith Llywodraethu.  Bydd y pecyn cyffredinol hwn yn ein galluogi i gyflawni ein huchelgais i sicrhau sgorau arolygon sy'n debyg i sefydliad sy'n perfformio'n dda. Gwnaed gwelliannau i'n systemau gwybodaeth am Les, Iechyd a Diogelwch.  Mae staff bellach yn defnyddio AssessNET i gofnodi damweiniau ac achosion y bu ond y dim iddynt ddigwydd.  Mae'r cam cadarnhaol hwn yn golygu nad ydym yn dibynnu ar systemau etifeddol mwyach ac yn sicrhau y cesglir gwybodaeth a dysgu gwerthfawr er mwyn gwella ein perfformiad o ran iechyd a diogelwch.  Mae pob gweithiwr unigol a phob gweithiwr o bell bellach wedi trosglwyddo i StaffCall, gan sicrhau bod eu symudiadau yn cael eu cofnodi ac y gellir dod o hyd iddynt os bydd damwain neu argyfwng. Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf cyflwynwyd nifer o bolisïau mewn perthynas â lles ac iechyd galwedigaethol a chyhoeddwyd trefniadau dros dro i CNC ar gyfer iechyd galwedigaethol a rhoi cymorth i gyflogeion.

Mae gweithgarwch ymgysylltu â staff drwy'r pwyllgor Lles, Iechyd a Diogelwch Cenedlaethol a fforymau rhanbarthol yn dod yn fwy effeithiol wrth i ni rannu arfer da a phwyntiau dysgu ym mhob rhan o Cyfoeth Naturiol Cymru gan ddefnyddio adnoddau cyfathrebu newydd gan gynnwys y Fewnrwyd, Yammer, rhybuddion iechyd a diogelwch (HASA), hysbysfyrddau a rhaeadrau. Dangosodd ein cyfraddau absenoldeb oherwydd salwch ar 31 Mawrth 2015 fod pob cyflogai wedi colli 6.32 diwrnod, ar gyfartaledd, sy'n cyfateb i 2.9%.  Roedd hyn yn erbyn targed o hyd at saith diwrnod a gollwyd, ar gyfartaledd, sy'n cyfateb i 3.1% o'r diwrnodau gwaith sydd ar gael. 

Cynllun Ymadael Gwirfoddol Bu ein polisi ymadael gwirfoddol ar waith ers mis Gorffennaf 2013 ac mae'n ymdrin yn benodol â rhaglenni ailstrwythuro a newid sy'n cwmpasu'r sefydliad cyfan lle y bu'n rhaid gwneud arbedion effeithlonrwydd drwy leihau nifer y staff. Eleni cynhaliwyd ein hail gynllun yn dilyn cais llwyddiannus a wnaed drwy Gronfa 'Buddsoddi i Arbed' Llywodraeth Cymru. 

 
Roedd dyluniad y cynllun yn cyd-fynd â Chynllun Iawndal y Gwasanaeth Sifil a Phrif Gynllun Pensiwn y Gwasanaeth Sifil. Cynigiwyd telerau cyfatebol i staff a oedd yng Nghynllun Pensiwn Llywodraeth Leol (LGPS) neu a oedd yn dal i fod yn gymwys i ymuno ag ef. Rhoddodd y cynllun diweddar ganiatâd i 58 o aelodau o staff ymadael am gost o £2.9 miliwn gyda chyfnod ad-dalu o 14 mis, ar gyfartaledd.  Fel rhan o'i ddyluniad, ystyriodd y cynllun bob cais yn erbyn blaenoriaethau sefydliadol ac amcanion busnes, ac amcanion rhaglenni newid. Nid ydym yn cynllunio ar gyfer unrhyw gynlluniau ymadael agored pellach a fydd yn cwmpasu'r sefydliad cyfan.  Fodd bynnag, rydym wrthi'n ystyried datblygu polisi a phroses er mwyn darparu ar gyfer ymadawiadau gwirfoddol dewisol unigol a ategir gan achos busnes cymeradwy.

Dysgu a datblygu Rydym yn ymrwymedig i sicrhau bod ein staff yn parhau i ddysgu a datblygu ac yn ystyried bod buddsoddi mewn dysgu yn strategaeth allweddol i sicrhau llwyddiant y sefydliad. Mae ein staff yn cynnwys gweithwyr â llaw, gweithwyr proffesiynol ac arbenigwyr blaenllaw yn eu meysydd amgylcheddol.  Felly, fel sefydliad, mae gennym amrywiaeth eang o sgiliau a galluoedd.  Er ein bod yn helpu staff i ennill cymwysterau a chynyddu nifer yr unigolion sy'n aelodau o gymdeithasau proffesiynol, rydym hefyd yn gweithio gyda'n harbenigwyr mewnol i ddatblygu cyrsiau sy'n seiliedig ar anghenion ein gweithlu.  Mae'n hanfodol sicrhau bod cynnwys cyrsiau yn symud i ffwrdd oddi wrth gynnwys etifeddol a'i fod yn cyd-fynd yn agosach â'n gofynion yn y dyfodol. Yn dilyn llwyddiant ein naw prentis TG a gwblhaodd eu hyfforddiant eleni, rydym yn gweithio gyda phartneriaid busnes a phartneriaid addysgol er mwyn ymestyn yr hyn a gynigir gennym o ran prentisiaethau i gynnwys mwy o feysydd tir, gan ganolbwyntio ar Reoli Adnoddau Naturiol.

Cydraddoldeb ac amrywiaeth Er mwyn cydnabod pa mor bwysig yw cydraddoldeb ac amrywiaeth i'n pobl, ein hymwelwyr a'n cwsmeriaid, rydym wedi datblygu'r agenda Cydraddoldeb ac Amrywiaeth yn gyflym.  Rydym wedi profi nifer o lwyddiannau allweddol yn ystod y 12 mis diwethaf.

	 Llwyddwyd i benodi Uwch Gynghorydd Cydraddoldebau er 
mwyn helpu i ymgorffori cydraddoldeb ac amrywiaeth ym mhopeth a wnawn. 
	 Hefyd, mae gennym Fforwm Cydraddoldeb ac Amrywiaeth 
newydd sy'n cynnwys cynrychiolwyr o'n Bwrdd, ein Tîm Gweithredol, pob un o'n hwyth Cyfarwyddiaeth, ein Rhwydweithiau Staff a'n Hundebau Llafur.  Mae'r Fforwm Cydraddoldeb ac Amrywiaeth yn cyfarfod bob tri mis ac fe'i cadeirir gan Gyfarwyddwr Gweithredol Cynllunio Sefydliadol a Rheoli Pobl.
	 Cymeradwywyd ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol gan Fwrdd CNC ym mis Mawrth 2015 ac fe'i cyhoeddwyd ym mis Ebrill 2015.  Mae'n amlinellu i staff a'r cyhoedd sut rydym yn bwriadu cyflawni ein hymrwymiad i fod yn sefydliad sy'n hyrwyddo cydraddoldeb a hawliau dynol. Er mwyn cyflawni'r nod hwn, gwnaethom gynnal chwe sesiwn ymgysylltu yn fewnol ac yn allanol yn y gogledd, y canolbarth a'r de a helpodd i lywio ein hamcanion allweddol. Yn dilyn y sesiynau cyhoeddwyd yr amcanion drafft er mwyn ymgynghori â'r cyhoedd rhwng mis Hydref 2014 a mis Ionawr 2015.

	 Er mwyn cyflawni ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol, rydym wedi datblygu Cynllun Gweithredu Cydraddoldeb. Mae'r cynllun hwn yn ddogfen fyw sy'n canolbwyntio ar y meysydd yr ystyriwn fod angen i ni eu datblygu fel sefydliad drwy ein gwerthoedd a'n hymddygiad. Adolygir y cynllun yn rheolaidd gan ein Fforwm Cydraddoldeb ac Amrywiaeth. 

 
Mae'r Cynllun Cydraddoldeb Strategol ar gyfer 2015- 2019, y Cynllun Gweithredu Cydraddoldeb a'n Hadroddiad Blynyddol ar Gydraddoldeb ar gyfer 2014-2015 i gyd ar gael ar ein gwefan.

Fel un o Hyrwyddwyr Amrywiaeth Stonewall Cymru, rydym wedi ein meincnodi am yr ail flwyddyn ac fel cyflogwr o ddewis rydym wedi codi o'r 296ed safle yn 2014 i'r 238fed safle yn 2015 
sydd 58 safle yn uwch.  

	 Rydym wedi datblygu ein proses o Asesu'r Effaith ar 
Gydraddoldeb o fewn CNC sy'n ein helpu i asesu'r effaith gadarnhaol a negyddol y gallai ein cynlluniau, ein prosiectau a'n polisïau newydd neu ddiwygiedig eu cael.
	 Fel un o Hyrwyddwyr Amrywiaeth Stonewall Cymru, 
rydym wedi ein meincnodi am yr ail flwyddyn ac fel cyflogwr o ddewis rydym wedi codi o'r 296ed safle yn 2014 i'r 238fed safle yn 2015, sydd 58 safle yn uwch. Rydym yn ymrwymedig i sicrhau bod y cynnydd hwn yn parhau. 
	 Sefydlwyd rhwydweithiau staff llwyddiannus eraill yn 
ystod y flwyddyn ddiwethaf, y Grw
ˆ p Defnyddwyr a 
Gynorthwyir (TG a Theleffoni) a'n rhwydwaith ffydd cyntaf, sef y Gymdeithas Gristnogol. Bwriedir sefydlu rhagor o rwydweithiau yn ystod y flwyddyn sydd i ddod.
Y Gymraeg Rydym am ddefnyddio'r Gymraeg a datblygu'n sefydliad naturiol ddwyieithog lle y gall cwsmeriaid a staff wneud busnes yn eu dewis iaith.  Mae ein rhaglen hyfforddiant iaith Gymraeg, a lansiwyd ym mis Mehefin 2014, yn rhoi cyfle i bob aelod o'n staff ddysgu Cymraeg at ddibenion gwaith. Ymhlith llwyddiannau'r rhaglen hon mae'r canlynol:
Rydym am ddatlgyu'n sefydliad yn un naturiol ddwyieithog. I gyflawni'r nod hyn fe fynychodd 
139 o'n staff ddosbarthiadau Cymraeg i ddechreuwyr ym Medi 2014

	 dilynodd mwy na 250 o aelodau o'n staff heb unrhyw 
sgiliau iaith Gymraeg y cwrs undydd  "Cyfarch" a'u galluogodd i ynganu enwau lleoedd, enwau personol a chyfarchion sylfaenol yn Gymraeg, sef y safon ofynnol o ran y Gymraeg a ddisgwylir gan bob un o'n staff o fewn y sefydliad
	 dechreuodd 139 o aelodau o'n staff fynd i ddosbarthiadau 
"Mynediad 1" (Dechreuwyr 1) ym mis Medi 2014 mewn gwahanol swyddfeydd ledled Cymru
	 mae 116 o aelodau o staff yn mynd i ddosbarthiadau 
Cymraeg ar wahanol lefelau mewn Canolfannau Hyfforddiant Iaith Gymraeg ledled Cymru.
Lansiwyd cynllun mentora sy'n rhoi rhagor o gymorth i'n dysgwyr a'r cyfle i ymarfer yr hyn y maent wedi'i ddysgu yn y dosbarth yn anffurfiol gyda siaradwyr Cymraeg rhugl. Gwnaethom barhau i roi'r Cynllun Iaith Gymraeg ar waith ym mhob Cyfarwyddiaeth gydag aelodau ein Grw
ˆ p Pencampwyr yn gweithredu'n gydgysylltwyr ym mhob rhan o'r busnes. Fel sefydliad rydym wedi cymryd rhan yn Ymchwiliad Safonau Comisiynydd y Gymraeg, gan roi tystiolaeth er mwyn dangos sut y gallem gydymffurfio â'r Safonau a nodir yn yr ymchwiliad.    
Adroddiadau Amgylcheddol Corfforaethol Dros y blynyddoedd sydd i ddod, rydym am osod esiampl yng Nghymru mewn meysydd gan gynnwys y ffordd rydym yn rheoli ac yn defnyddio carbon, gwastraff, dw
ˆ r a thir (fel y nodir yn ein cynlluniau Corfforaethol a Busnes). Ceir adroddiad corfforaethol, ar effaith amgylcheddol ein sefydliad ein hunain, yn Atodiad 2. Ymhlith yr uchafbwyntiau eleni mae'r canlynol:

	 Llwyddwyd i gadw ein hardystiad o dan ISO14001 
a Safon Sicrwydd Coetir y DU (UKWAS) yn dilyn archwiliadau a phroses ddilysu allanol annibynol - sy'n dangos ein hymrwymiad ein hunain i gyrraedd y safonau amgylcheddol uchaf posibl fel sefydliad
	 Lleihawyd ein hôl troed carbon mewn perthynas â defnydd 
ynni adeiladau a theithio 5.6% (gan ragori ar ein targed, sef 5%) a'n hôl troed carbon cyffredinol 1.9%.
Yn ystod y blynyddoedd sydd i ddod, byddwn yn parhau i wella ein hadroddiadau amgylcheddol corfforaethol gan weithio tuag at Adroddiadau Integredig.

Dr Emyr Roberts Prif Weithredwr a Swyddog Cyfrifyddu                                           Dyddiad: 17 Gorffennaf 2015 

## Adroddiad Cydnabyddiaeth Ariannol

Polisi Cydnabyddiaeth Ariannol Mae'r Bwrdd wedi sefydlu Pwyllgor Cydnabyddiaeth Ariannol er mwyn ystyried materion sy'n ymwneud â chyflog ac amodau cyflogaeth yr aelodau uchaf o staff a strategaeth gyflog gyffredinol ar gyfer pob aelod o staff a gyflogir gan Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC).  Roedd y Pwyllgor Cydnabyddiaeth Ariannol yn cynnwys pedwar Aelod anweithredol o'r Bwrdd (pump nes i aelod o'r bwrdd adael yng nghanol y flwyddyn). Mae'r Cadeirydd yn aelod ex officio o'r Pwyllgor. 

Pennir cydnabyddiaeth ariannol y Cadeirydd ac Aelodau'r Bwrdd gan Weinidogion Cymru. Mae cydnabyddiaeth ariannol uwch gyflogeion (aelodau'r Tîm Gweithredol) yn seiliedig ar delerau ac amodau CNC. Nid yw'r polisi cydnabyddiaeth ariannol ar gyfer yr aelodau uchaf o staff yn amodol ar gydfargeinio a phennir y pecyn cydnabyddiaeth ariannol drwy gyfeirio at set o rolau meincnodi yn y gwasanaeth cyhoeddus yng Nghymru ac mewn sefydliadau tebyg yn y DU. Mae symud ymlaen tuag at y meincnod (sef y gyfradd ar gyfer y swydd) yn amodol ar berfformiad boddhaol. Dim ond ar sail perfformiad eithriadol y defnyddir y ddau bwynt cyflog uchaf. Mae cytundeb partneriaeth gymdeithasol ar waith a phennir telerau ac amodau ar gyfer pob aelod arall o staff drwy gydgytundeb â'r partneriaid cymdeithasol. Mae Llywodraeth Cymru yn cymeradwyo unrhyw newidiadau i gyflog, telerau ac amodau ac yn rhoi cylch gwaith cyflog i CNC y mae'n rhaid iddo gyflawni o'i fewn. Llwyddwyd i negodi cytundeb cyflogau ar gyfer y cyfnod rhwng 1 Ebrill 2013 a 30 Mehefin 2015 ym mis Tachwedd 2013. Yn 2014/15 rhoddodd CNC becyn buddion cyflawn ar waith sy'n bodloni'r gofynion busnes ac yn sefydlu CNC yn gyflogwr o ddewis.    
Contractau Gwasanaeth Gwneir pob penodiad i'r Bwrdd ar ran y Gweinidog Cyfoeth Naturiol. Fel arfer gwneir penodiadau am ddwy neu dair blynedd. Disgwylir i'r Prif Weithredwr ac aelodau'r Tîm Gweithredol gael eu cyflogi o dan gontractau parhaol. Gwneir penodiadau yn unol â'n polisi recriwtio, sy'n ei gwneud yn ofynnol i bobl gael eu penodi ar sail teilyngdod ac ar sail cystadleuaeth deg ac agored. 

Oni nodir fel arall isod, mae aelodau'r Tîm Gweithredol a gwmpesir gan yr adroddiad hwn yn dal swyddi sy'n ben agored. Mae'n ofynnol i'r swyddogion hyn roi tri mis o rybudd. Mae'n ofynnol i aelodau'r Bwrdd roi tri mis o rybudd eu bod yn bwriadu gadael.

Hawliadau Cyflog a Phensiwn Mae'r adrannau canlynol yn rhoi manylion am gydnabyddiaeth ariannol aelodau'r Bwrdd a chydnabyddiaeth ariannol a buddion pensiwn aelodau'r Tîm Gweithredol. Nid oes gan Aelodau'r Bwrdd hawl i ymuno â Phrif Gynllun Pensiwn y Gwasanaeth Sifil na chael buddiannau eraill. Byddai dod â phenodiad i ben yn gynnar, ac eithrio o ganlyniad i gamymddwyn, yn arwain at roi iawndal i aelodau'r Tîm Gweithredol yn unol â Chynllun Iawndal y Gwasanaeth Sifil. Nid oes gan aelodau'r Bwrdd hawl i gael iawndal.

## Cydnabyddiaeth Ariannol (Archwiliedig) Aelodau'R Bwrdd

| Aelod o'r Bwrdd         |
|-------------------------|
| Cyflogaeth              |
| Cyflog                  |
| 2014/15                 |
| (ystod o                |
| £5000)                  |
| 01-11-12 to 31-10-14    |
| Dr Michael Brooker      |
| 01-11-12 to 31-10-15    |
| Y Parch Hywel Davies    |
| 01-11-12 to 31-10-15    |
| Dr Madeleine Havard     |
| 01-11-12 to 31-10-15    |
| Dr Ruth Hall            |
| 4                       |
| 01-11-12 to 31-10-15    |
| Mr Harry Legge-Bourke   |
| 4                       |
| 01-11-12 to 31-10-15    |
| Mr Andy Middleton       |
| 4,5                     |
| 01-08-12 to 31-08-15    |
| Yr Athro Peter Matthews |
| 01-11-12 to 31-10-15    |
| Mr Nigel Reader         |
| 2                       |
| 01-11-12 to 31-10-14    |
| Mr Morgan Parry         |
| 1                       |
| 01-11-12 to 31-10-15    |
| Yr Athro Lynda Warren   |
| 4                       |
| 01-11-12 to 31-10-15    |
| Syr Paul Williams       |
| 3                       |
Cyflog 2013/14 (ystod o £5000)
20-25
10-15
20-25
20-25
20-25
20-25
20-25
20-25
20-25
20-25
20-25
20-25
50-55
50-55
25-30
25-30
15-20
0
20-25
20-25
25-30
25-30

## Cydnabyddiaeth Ariannol (Archwiliedig) Y Tîm Gweithredol

Un cyfanswm ar gyfer cydnabyddiaeth ariannol
Buddiannau mewn da 
5 
Aelod o'r Tîm
Gweithredol
Cyflog
Taliadau yn
Gysylltiedig â  
Pherfformiad 4
 
(ystod o £5000)
(ystod o £5000)
(£100 agosaf)
2014/15
2013/14
2014/15
2013/14
2014/15
2013/14
2014/15
2013/14
2014/15
2013/14
140-145
Dr Emyr Roberts (Prif Weithredwr)
    145-150
0
0
0
0
61,000
41,000
205-210
Martin Britton1
0
0
0
0
0
1
1
-
5
0
1
0
3
1
-
5
2
1
Martin Britton2
15-20
0
0
0
0
0
6,000
0
      20-25
0
90-95
0
Ceri Davies
5
2
1
-
0
2
1
0
0
0
,
7
6
 
0
0
0
,
4
2
0
0
7
,
1
0
0
0
2
0
1
-
5
0
0
1
-
5
9
35-40 
105-110 
0 
0 
Elizabeth Davis3 
30-35
0
0
Ashleigh Dunn7
0
Graham Hillier
0
2
1
-
5
1
1
0
0
0
,
3
4


0
0
0
,
1
2


0
0
3
,
3


0
0
6
3
0
1
-
5
5
9
-
0
9
5
9
-
0
9
0
0 
Kevin Ingram
0
5
1
-
5
4
1
0
0
0
,
4
5
0
0
0
,
3
5
0
0
4
,
2
0
0
6
2
0
0
9
-
5
8
5
9
-
0
9
Tim Jones
5
2
1
-
0
2
1
0
0
0
,
4
9
1
 
0
0
0
,
0
3
0
0
3
,
2
0
0
4
2
0
0
9
-
5
8
0
9
-
5
8
0 
Trefor Owen
0
0
0
,
9
3
1
0
0
0
,
7
1
0
0
0
5
9
-
0
9
5
9
-
0
9
230-235
0 
 
Niall Reynolds 
75-80
0 
5-10 
0
70-75
0
0
Catherine Smith
8
75-80 
Clive Thomas
0
0
3
2
0
5
7
-
0
7
5
7
-
0
7
9
3,600
22,000
72,000
95-100
0

1  Cyflawnodd Martin Britton rôl y Prif Swyddog Gwybodaeth ar y Tîm Gweithredol o dan gontract â'i asiantaeth gyflogaeth tan fis Ionawr 2015. Cymeradwywyd a chefnogwyd y cam gweithredu hwn gan y Pwyllgor Cydnabyddiaeth Ariannol, yn seiliedig ar yr amgylchiadau eithriadol a oedd yn gysylltiedig â throsglwyddo i un system TGCh a'i datblygu ar gyfer Cyfoeth Naturiol Cymru. Ar gyfer 2014/15 mae'r ffigur a nodir fel ei gyflog uchod yn cyfateb i'r costau asiantaeth yr aed iddynt gan CNC (heb gynnwys treuliau) rhwng 1 Ebrill 2014 a mis Ionawr 2015.  Yn ystod 2013/14 ariannwyd rhan o'r costau asiantaeth gan Lywodraeth Cymru.

2 Yn dilyn adolygiad gan y Prif Weithredwr ac ar ôl cael cadarnhad gan y Pwyllgor Cydnabyddiaeth Ariannol penderfynwyd penodi Prif Swyddog Gwybodaeth parhaol drwy gystadleuaeth agored. Martin Britton oedd yr ymgeisydd llwyddiannus ac mae bellach yn un o gyflogeion llawn CNC a nodir y costau cyflog perthnasol ar gyfer y cyfnod rhwng 1 Chwefror 2015 a mis Mawrth 2015 uchod hefyd. Y cyflog cyfwerth â blwyddyn lawn yw £90-95,000.

3 Roedd Elizabeth Davis yn gweithio fel rhan o Raglen Cymru Fyw Llywodraeth Cymru ac ar secondiad ffurfiol o Lywodraeth Cymru rhwng 1 Ebrill 2013 a 31 Gorffennaf 2014. 

Y cyflog cyfwerth â blwyddyn lawn yw £105-110,000.

4 Dyfarnwyd taliadau yn gysylltiedig â pherfformiad cytundebol i dri chyn-aelod o staff Asiantaeth yr Amgylchedd yn ystod y flwyddyn mewn perthynas â'u perfformiad yn 
2012/13.    
5 Yn ymwneud â darparu car dynodedig. 6 Cyfrifir gwerth buddion pensiwn a gronnwyd yn ystod y flwyddyn fel (y cynnydd gwirioneddol mewn pensiwn wedi'i luosi ag 20) a (y cynnydd gwirioneddol mewn unrhyw gyfandaliad) llai (cyfraniadau a wnaed gan yr unigolyn). Nid yw'r cynnydd gwirioneddol yn cynnwys cynnydd oherwydd chwyddiant nac unrhyw gynnydd neu leihad sydd i'w briodoli i drosglwyddo hawliau pensiwn.

7 Penodwyd Ashleigh Dunn yn Gyfarwyddwr Datblygu Sefydliadol a Rheoli Pobl ar 17 Tachwedd 2014. Mae'r ffigurau a ddyfynnir ar gyfer y cyfnod rhwng 17/11/14 a 31/3/15. Y 
cyflog cyfwerth â blwyddyn lawn yw £90-95,000.

8 Penodwyd Catherine Smith yn Gyfarwyddwr Cysylltiadau Allanol a Chyfathrebu ar 22 Ebrill 2014. Mae'r ffigurau a ddyfynnir ar gyfer y cyfnod rhwng 22/4/14 a 31/3/15. Y 
cyflog cyfwerth â blwyddyn lawn yw £75-80,000.

9 Tan 5 Tachwedd 2014.

Buddion  pensiwn 6
  
Cyfanswm
(ystod o £5000)
(£100 agosaf)
185-190
0
125-130
105-110
170-175
0 
0 
59,000 
    80,000 
      90-95 
185-190 
0
0
12,000
        0
      45-50
0
145-150
145-150
280-285
105-110
0 
0 
19,000 
     9,000 
90-95 
95-100 
90-95
0
-
23,000
        0
0
145-150

Cyflog Mae cyflog yn cynnwys symiau pensiynadwy a symiau nad ydynt yn bensiynadwy ac mae'n cynnwys cyflog gros, goramser ac unrhyw lwfansau neu daliadau sy'n agored i drethiant y DU. Nid yw'n cynnwys symiau a delir er mwyn ad-dalu treuliau yr aed iddynt yn uniongyrchol wrth gyflawni dyletswyddau unigolyn.

Cyflog yn Gysylltiedig â Pherfformiad Nid oes unrhyw gynllun cyflog yn gysylltiedig â pherfformiad ar waith ar gyfer y Tîm Gweithredol.

Buddiannau mewn da Mae gwerth ariannol buddiannau mewn da yn cwmpasu unrhyw fuddiannau a ddarperir gan y cyflogwr ac a gaiff eu trin gan Cyllid a Thollau EM yn dâl trethadwy. Mae'r rhai a ddangosir uchod yn ymwneud â darparu ceir ar brydles. Ni dderbyniodd yr un o Aelodau'r Bwrdd nac unrhyw uwch aelod o staff unrhyw gydnabyddiaeth ariannol heblaw'r hyn a nodir uchod.

Lluosrifau Cyflog Mae'n ofynnol i Cyfoeth Naturiol Cymru a chyrff tebyg ddatgelu'r gydberthynas rhwng cydnabyddiaeth ariannol y cyfarwyddwr sy'n cael y cyflog uchaf yn eu sefydliad a chydnabyddiaeth ariannol ganolrifol gweithlu'r sefydliad. 

Mae cyfanswm y gydnabyddiaeth ariannol yn cynnwys cyflog, cyflog yn gysylltiedig â pherfformiad anghyfunol a buddiannau mewn da. Nid yw'n cynnwys taliadau diswyddo, cyfraniadau pensiwn y cyflogwr na gwerth trosglwyddo pensiynau sy'n gyfwerth ag arian parod. Cydnabyddiaeth ariannol wedi'i bandio'r Cyfarwyddwr a gafodd y cyflog uchaf yn y flwyddyn ariannol 2014/15 oedd £145,000-£150,000 (2013/14 £140,000-£145,000). Roedd hyn 5.0 gwaith (2013/14 5.3 gwaith) yn fwy na chydnabyddiaeth ariannol ganolrifol y gweithlu, sef £29,535 (2013/14 £27,370). Mae'r newid mewn cyflog canolrifol i'w briodoli i ddyfarniad cyflog, newidiadau i broffil y gweithlu o ganlyniad i'r cynllun ymadael gwirfoddol a'r pecyn buddion cyflawn a roddwyd ar waith.

## Buddion Pensiwn

£000 
(Prif Weithredwr) 
60-65 
180-185 
2.5-5 
7.5-10 
1248 
1137 
53 
Martin Britton1 
0-5 
0 
0-2.5 
0 
3 
0 
1 
Ceri Davies 
30-35 
60-65 
0-2.5 
(0-2.5) 
533 
497 
7 
Elizabeth Davis2 
40-45 
120-125 
2.5-5 
10-12.5 
882 
805 
71 
Ashleigh Dunn3 
Graham Hillier 
0-5 
50-55 
0 
15-20 
0-2.5 
0-2.5 
0 
(0-2.5) 
10 
714 
0 
667 
7 
9 
Kevin Ingram 
25-30 
35-40 
2.5-5 
0-2.5 
303 
259 
24 
Tim Jones 
30-35 
100-105 
0-2.5 
5-7.5 
611 
557 
22 
Trefor Owen 
40-45 
0 
0-2.5 
      0 
633 
590 
10 
Niall Reynolds 
Catherine Smith4 
30-35 
0-5 
65-70 
0 
0-2.5 0-2.5 
(0-2.5) 
0 
546 
13 
512 
0 
6 7 
Clive Thomas 
15-20 
55-60 
0-2.5 
2.5-5 
327 
296 
14 

 
1 o 1/2/15 2 i 31/7/14 3 o17/11/14 4 o 22/4/14
Gwerthoedd Trosglwyddo sy'n Gyfwerth ag Arian Parod  
Gwerth Trosglwyddo Cyfwerth ag Arian Parod (CETV) yw gwerth wedi'i gyfalafu a aseswyd yn actiwaraidd o fuddiannau'r cynllun pensiwn sydd wedi'u cronni gan aelod ar adeg benodol. 

 
Y buddiannau a gaiff eu prisio yw buddiannau cronedig yr aelod ac unrhyw bensiwn amodol priod sy'n daladwy o'r cynllun.  Mae CETV yn daliad a wneir gan gynllun neu drefniant pensiwn er mwyn diogelu buddion pensiwn cynllun neu drefniant pensiwn arall pan fydd yr aelod yn gadael cynllun ac yn penderfynu trosglwyddo'r buddiannau a gronnwyd yn ei hen gynllun.  Mae'r ffigurau pensiwn a ddangosir yn ymwneud â'r buddiannau a gronnwyd gan yr unigolyn o ganlyniad i'w aelodaeth lawn o'r cynllun pensiwn, nid dim ond ei wasanaeth mewn swydd ar lefel uwch y mae datgeliad yn gymwys iddo. Mae'r ffigurau yn cynnwys gwerth unrhyw fuddiant pensiwn mewn cynllun neu drefniant arall y mae'r aelod wedi'i drosglwyddo i drefniadau pensiwn y Gwasanaeth Sifil.  Maent hefyd yn cynnwys unrhyw fuddiant pensiwn ychwanegol sydd wedi'i gronni i'r aelod o ganlyniad i brynu buddion pensiwn ychwanegol ar ei draul ei hun.  Cyfrifir CETVs yn unol â Rheoliadau Cynlluniau Pensiwn Galwedigaethol (Gwerthoedd Trosglwyddo) 2008 ac nid ydynt yn ystyried unrhyw leihad gwirioneddol neu bosibl mewn buddiannau sy'n deillio o Dreth Lwfans Oes a all fod yn ddyledus pan fydd buddion pensiwn yn cael eu codi.

Cynnydd gwirioneddol mewn CETV 
Mae hyn yn adlewyrchu'r cynnydd mewn CETV a ariennir gan y cyflogwr.  Nid yw'n cynnwys y cynnydd mewn pensiwn cronedig oherwydd chwyddiant, cyfraniadau a dalwyd gan y cyflogai (yn cynnwys gwerth unrhyw fuddiannau a drosglwyddwyd o gynllun pensiwn neu drefniant arall) ac yn defnyddio ffactorau cyffredin prisio'r farchnad ar gyfer dechrau a diwedd y cyfnod.

Dr Emyr Roberts Prif Weithredwr a Swyddog Cyfrifyddu              	

# Datganiad O Gyfrifoldebau'R Swyddog Cyfrifyddu

O dan baragraff 23 (1) o'r Atodlen i Orchymyn Corff Adnoddau Naturiol Cymru (Sefydlu) 2012 roedd yn ofynnol i Cyfoeth Naturiol Cymru lunio, ar gyfer pob blwyddyn ariannol, Ddatganiad o Gyfrifon ar y ffurf ac ar y sail a nodir yn y Cyfarwyddyd Cyfrifon. Paratoir y cyfrifon ar sail croniadau a rhaid iddynt roi darlun cywir a theg o sefyllfa Cyfoeth Naturiol Cymru a'r incwm a'r gwariant, newidiadau yn ecwiti trethdalwyr a'r llifau arian parod ar gyfer y flwyddyn ariannol.

Wrth baratoi'r cyfrifon, mae'n ofynnol i'r Swyddog Cyfrifyddu fodloni gofynion Llawlyfr Adrodd Ariannol y Llywodraeth (FReM) a gwneud y canlynol yn benodol:
	 dilyn y Cyfarwyddyd Cyfrifon a gyhoeddwyd gan Drysorlys EM, gan 
gynnwys y gofynion cyfrifyddu a datgelu perthnasol a chymhwyso polisïau cyfrifyddu addas yn gyson llunio barn ac amcangyfrifon ar sail resymol
	 llunio barn ac amcangyfrifon ar sail resymol
	 nodi p'un a ddilynwyd safonau cyfrifyddu cymwys, fel y'u nodwyd 
yn y Llawlyfr, a datgelu ac egluro unrhyw wyriadau perthnasol yn y datganiadau ariannol.
	 paratoi'r datganiadau ariannol ar sail busnes byw.
Mae'r Swyddog Cyfrifyddu Ychwanegol ar gyfer Llywodraeth Cymru wedi dynodi Prif Weithredwr Cyfoeth Naturiol Cymru yn Swyddog Cyfrifyddu.  Cyfrifoldebau'r Prif Weithredwr fel y Swyddog Cyfrifyddu yw priodoldeb a rheoleidd-dra'r arian cyhoeddus y mae'n atebol amdano; cadw cyfrifon priodol; gweinyddu'n ddoeth ac yn ddarbodus; osgoi gwastraff ac afradlondeb; a defnyddio'r holl adnoddau yn effeithlon ac yn effeithiol fel y nodir ym Memorandwm Swyddog Cyfrifyddu Cyfoeth Naturiol Cymrus.

Dr Emyr Roberts Prif Weithredwr a Swyddog Cyfrifyddu              	
                   Dyddiad: 17 Gorffennaf 2015

## Datganiad Llywodraethu

Fel Swyddog Cyfrifyddu dynodedig Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC), rwy'n gyfrifol am gynnal system gadarn o reolaeth fewnol sy'n ategu'r gwaith o gyflawni ein nodau a'n hamcanion. Rwyf hefyd yn gyfrifol am ddiogelu arian cyhoeddus ac asedau'r sefydliad drwy roi trefniadau priodol ar waith ar gyfer llywodraethu ein materion ac arfer ein swyddogaethau yn effeithiol.  O ganlyniad, rwy'n gyfrifol yn bersonol am y datganiad llywodraethu hwn.  Disgrifir cwmpas llawn fy nghyfrifoldeb ym Memorandwm Swyddog Cyfrifyddu Cyfoeth Naturiol Cymru a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru.

Yn y Datganiad Llywodraeth hwn, sef yr ail i mi ei lunio, rwyf wedi nodi'r canlynol er mwyn dangos sut rwyf wedi cyflawni'r rôl hon. 	 Ein Fframwaith Llywodraethuk

	 Rôl a chyfrifoldebau ein Bwrdd a'n his-bwyllgorau 	 Rôl a chyfrifoldebau ein Tîm Gweithredol
	 Systemau i adolygu rheolaeth fewnol
	 Ein fframwaith rheoli risg a'r gwaith o'i ddatblygu
Mae'r fframwaith llywodraethu yn cynnwys y systemau, y prosesau, y diwylliant a'r gwerthoedd sy'n fodd i gyfarwyddo a rheoli'r sefydliad wrth iddo gyflawni ei weithgareddau. Nodir ein model yn nogfen y Fframwaith Llywodraethu, a luniwyd gan Lywodraeth Cymru mewn ymgynghoriad â ni, ac mae'n nodi cwmpas y ffordd rydym yn gweithredu ac o dan ba delerau ac amodau y mae Gweinidogion Cymru yn rhoi cymorth grant. Bu'r Fframwaith Llywodraethu ar waith ers 1 Ebrill 2013, ac fe'i cyflawnir gan y Bwrdd a'r Tîm Gweithredol sy'n datblygu ac yn gweithredu polisïau sefydliadol yn unol â chyngor a chanllawiau deddfwriaethol a phroffesiynol.  Mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru, cynhaliwyd adolygiad ffurfiol o'r Fframwaith yn ystod haf 2014. Cytunwyd bod y Fframwaith yn gweithio'n dda a dim ond mân newidiadau a wnaed i'r ddogfen. Mae'r polisïau hyn yn ffurfio ein system rheolaeth fewnol, y bwriedir iddi reoli risg yn rhesymol yn hytrach na dileu pob risg o fethu â chyflawni'r nodau a'r amcanion yn gyfan gwbl. Dim ond sicrwydd rhesymol ac nid sicrwydd pendant o effeithiolrwydd y gall rheolaeth fewnol ei ddarparu felly. Mae'r system rheolaeth fewnol yn seiliedig ar broses barhaus y bwriedir iddi wneud y canlynol: nodi a blaenoriaethu'r risgiau i gyflawni ein nodau a'n hamcanion; gwerthuso'r tebygolrwydd y caiff y risgiau hyn eu gwireddu a'r effaith pe'u gwireddid; a'u rheoli'n effeithlon, yn effeithiol ac yn ddarbodus.

Bu'r fframwaith llywodraethu a ddisgrifir uchod ar waith am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2015, a hyd at ddyddiad cymeradwyo'r adroddiad blynyddol a chyfrifon, ac mae'n unol a'r arweiniad. Bu'r flwyddyn adrodd hon yn flwyddyn heriol arall gyda rhaglen newid sylweddol. Rwyf i a'm Tîm Gweithredol wedi canolbwyntio'n bennaf ar osod y sylfeini ar gyfer ein sefydliad ac rydym wedi mynd ati'n fwriadol i geisio sicrhau bod y rhaglen newid yn cael ei chyflawni cyn gynted â phosibl. 

Penodir aelodau ein Bwrdd gan Weinidogion Cymru yn unol â'r Cod Ymarfer ar gyfer Penodiadau gan Weinidogion i Gyrff Cyhoeddus. Ar hyn o bryd mae gennym 10 aelod, a arweinir gan y Cadeirydd yr Athro Peter Matthews, sy'n atebol i'r Gweinidog Cyfoeth Naturiol. Fel y Prif Weithredwr a'r Swyddog Cyfrifyddu, rwy'n aelod Gweithredol o'r Bwrdd. Mae gweddill y Bwrdd yn cynnwys wyth aelod anweithredol. Ein rôl a'n cyfrifoldeb yw:
	 rhoi cyfeiriad ac arweinyddiaeth strategol, gan lywio perfformiad a'n dwyn i gyfrif yn erbyn ein cynlluniau strategol a chorfforaethol

	 sicrhau priodoldeb, rheoleidd-dra, darbodusrwydd, 
effeithlonrwydd ac effeithiol o ran y ffordd y mae'r corff yn gweithredu a chydymffurfiaeth â saith Egwyddor Bywyd Cyhoeddus (egwyddorion Nolan)
	 sicrhau ein bod yn cyflawni ein dyletswyddau statudol a 
rheoliadol, yng ngoleuni'r cyfryw arweiniad a chyfeiriad ag y gall Gweinidogion eu rhoi
	 hyrwyddo'r sefydliad a'i nodau a'i amcanion. Bod yn fodel 
rôl i staff a rhanddeiliaid
	 cydweithio i feithrin cydberthnasau â phob rhanddeiliad 
gan gynnwys Llywodraeth Cymru, busnesau, cymunedau a staff a'u cynrychiolwyr
	 dangos safonau uchel o ran llywodraethu corfforaethol 
bob amser, gan gynnwys drwy ddefnyddio'r Pwyllgor Archwilio a Sicrwydd Risg er mwyn helpu i fynd i'r afael â risgiau ariannol allweddol a risgiau eraill.
Rydym yn gweithredu yn unol â'r egwyddorion a nodir yn y Cod Ymarfer Da ar gyfer Llywodraethu Corfforaethol a gyhoeddwyd gan Drysorlys EM.  Eleni rydym wedi canolbwyntio ar ddatblygu ein dull o reoli perfformiad, gan nodi blaenoriaethau ar gyfer ein Cynllun Busnes ar gyfer 2015/16 a chytuno ar nifer o Gynlluniau Galluogi er mwyn helpu i gyflawni ein Cynllun Corfforaethol. Rydym hefyd wedi gwneud penderfyniadau yn seiliedig ar dystiolaeth ynghylch deorfeydd CNC a chyflenwi afonydd yng Nghymru ag eogiaid, yn ogystal â llunio polisi yn benodol i Gymru ar drwyddedu cynlluniau ynni dw
ˆ r. Rydym hefyd wedi cefnogi rhaglen ddeddfwriaethol Llywodraeth Cymru drwy sesiynau penodol ar Fil Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol, Bil yr Amgylchedd a'r Bil Cynllunio. Rydym wedi cynnal saith cyfarfod a oedd yn agored i'r cyhoedd yn ystod y flwyddyn ledled Cymru.  Ymhlith yr eitemau sefydlog ar ein hagenda mae'r canlynol: y wybodaeth ddiweddaraf am faterion strategol a gweithredol gan y Cadeirydd, y Prif Weithredwr, Pwyllgorau, Grwpiau'r Bwrdd, y Pwyllgor Cyllid a pherfformiad o ran cyflawni'r Cynllun Busnes.  Rydym yn ymrwymedig i sicrhau bod ein trefniadau llywodraethu yn dryloyw, yn agored ac yn hygyrch i bawb. Er mwyn helpu i gyflawni'r ymrwymiad hwn rydym yn cyhoeddi amrywiaeth eang o wybodaeth am ein gwaith ar ein gwefan, gan gynnwys papurau i'w hystyried gan y Bwrdd cyn y cyfarfodydd hynny a gynhelir yn gyhoeddus.  Mae dyddiadau pob cyfarfod a gynhelir yn y dyfodol ac agendâu, papurau a chofnodion blaenorol ar gael ar ein gwefan www.cyfoethnaturiol.cymru

Nifer y cyfarfodydd posibl
Cyfarfodydd a fynychwyd
Yr Athro Peter Matthews (Cadeirydd)
7
7
Dr Mike Brooker*
7
3
Y Parch Hywel Davies
7
4
Dr Ruth Hall
7
7
Dr Madeleine Havard
7
7
Harry Legge-Bourke
7
7
Andy Middleton
7
7
Nigel Reader
7
7
Dr Emyr Roberts
7
5
Yr Athro Lynda Warren
7
6
Syr Paul Williams
7
7
*Ymddiswyddodd Dr Mike Brooker o'r Bwrdd ym mis Hydref 2014

Mae'r Bwrdd wedi sefydlu tri is-bwyllgor, y mae pob un ohonynt yn cael ei gadeirio gan un o Aelodau'r Bwrdd ac yn cynnwys o leiaf ddau Aelod arall o'r Bwrdd. Mae'r Bwrdd llawn wedi adolygu telerau cyfrifoldeb pob un o'r canlynol a chytuno arnynt 	 Y Pwyllgor Archwilio a Sicrwydd Risg 	 Y Pwyllgor Cydnabyddiaeth Ariannol 	 Y Pwyllgor Ardaloedd Gwarchodedig Pwyllgor Archwilio a Sicrwydd Risg Prif rôl y Pwyllgor Archwilio a Sicrwydd Risg yw rhoi cyngor i'r Bwrdd a helpu'r Swyddog Cyfrifyddu i fonitro'r trefniadau sydd ar waith ym meysydd archwilio, llywodraethu, rheolaethau mewnol a rheoli risg, craffu ar y trefniadau hynny a'u herio.  Mae Aelodau ein Tîm Gweithredol, a minnau fel y Swyddog Cyfrifyddu, yn mynd i bob cyfarfod. Eleni ymdriniodd y Pwyllgor Archwilio a Sicrwydd Risg ag amrywiaeth o faterion gan gynnwys y canlynol:

	 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2014/15 	 Cynlluniau ac adroddiadau'r archwiliad allanol a mewnol 	 Adolygiadau ac adroddiadau sicrwydd eraill 	 Polisi rheoli risg a'r Gofrestr Risg Weithredol
	 Atal a Chanfod Twyll

## Aelod O'R Bwrdd - Presenoldeb Yng Nghyfarfodydd Y Pwyllgor Archwilio A Sicrwydd Risg

Nifer y cyfarfodydd posibl
Cyfarfodydd a fynychwyd
Nigel Reader (Cadeirydd)
6
6
Dr Ruth Hall
6
6
Dr Madeleine Havard*
1
1
Andy Middleton
6
6

*Ymunodd Mawrth 2015
Pwyllgor Cydnabyddiaeth Ariannol Mae'r Pwyllgor Cydnabyddiaeth Ariannol yn ystyried materion sy'n ymwneud â chyflog ac amodau cyflogaeth ein haelodau uchaf o staff a'r strategaeth gyflog gyffredinol ar gyfer pob aelod o staff a gyflogir gan Cyfoeth Naturiol Cymru. Mae'r Pwyllgor hefyd yn gweithredu fel y Grw
ˆ p Cynghori ar Bontio i fonitro ac adolygu'r holl faterion pontio, gan gynnwys sicrhau'r manteision a nodir yn yr achos busnes. Ymdriniodd y pwyllgor ag amrywiaeth o faterion yn ystod y flwyddyn gan gynnwys y canlynol:

	 Y Pecyn Buddion Cyflawn i staff 	 Y Cynllun Diswyddo Cynnar Gwirfoddol
	 Newidiadau i Gynlluniau Pensiwn
	 Penodi Cyfarwyddwyr a'u cyflog
Aelod o'r Bwrdd - Presenoldeb yng Nghyfarfodydd y Pwyllgor Cydnabyddiaeth Ariannol 

Nifer y cyfarfodydd posibl
Cyfarfodydd a fynychwyd
Syr Paul Williams (Cadeirydd)
6
6
Dr Mike Brooker*
4
4
Y Parch Hywel Davies
6
6
Dr Ruth Hall
6
6
Nigel Reader
6
6

*Ymddiswyddodd ym mis Hydref 2014
Pwyllgor Ardaloedd Gwarchodedig Mae'r Bwrdd wedi dirprwyo ei gyfrifoldebau statudol o ran gwrthwynebiadau i gynigion i ddynodi Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig a diddymu dynodiadau safleoedd o'r fath a gyflwynir i'r Pwyllgor Ardaloedd Gwarchodedig. Mae aelodau'r Pwyllgor Ardaloedd Gwarchodedig hefyd yn cefnogi'r Tîm Gweithredol a'r Bwrdd llawn drwy roi cyngor ar faterion ehangach sy'n ymwneud ag ardaloedd gwarchodedig a gwaith achos strategol. Yn ystod y flwyddyn cadarnhaodd y pwyllgor ddynodiad dau Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA) newydd Aelod o'r Bwrdd - presenoldeb yng nghyfarfodydd Rôl Statudol y Pwyllgor Ardaloedd Gwarchodedig 

Nifer y cyfarfodydd posibl
Cyfarfodydd a fynychwyd
Andy Middleton (Cadeirydd)
2
2
Dr Ruth Hall*
2
2
Dr Madeleine Havard
2
2
Harry Legge-Bourke
2
2
Prof Lynda Warren
2
2

*Dr Ruth Hall became an interim member following the departure of Dr Mike Brooker in October 2014. Dr Ruth Hall has since been replaced by Sir Paul Williams.

Rheoli Perygl Llifogydd Cymr Mae ein Bwrdd yn cyfrannu at Rheoli Perygl Llifogydd Cymru. Mae'r cyfarfod hwn, er nad yw'n un o bwyllgorau sefydlog y prif Fwrdd, yn cyflawni nifer o swyddogaethau rheoli perygl llifogydd statudol Cyfoeth Naturiol Cymru yn unol ag Adran 106 o Ddeddf Adnoddau Dw
ˆ r 1991. Penodir y Cadeirydd yn annibynnol gan Weinidogion Cymru a bu Mr Deep Sagar yn dal y swydd hon yn ystod 2014/15. Mae aelodau'r Pwyllgor yn gynrychiolwyr o Awdurdodau Lleol ac yn aelodau annibynnol a benodir naill ai gan Weinidogion Cymru neu Cyfoeth Naturiol Cymru.  Mae Dr Madeleine Havard, sy'n aelod o'r Bwrdd, yn mynd i gyfarfodydd y pwyllgor fel arsylwr ac yn adrodd yn ôl i gyfarfodydd y Bwrdd llawn. 

Grwpiau'r Bwrdd Y tu allan i'n cyfarfodydd ffurfiol, mae Aelodau'r Bwrdd yn chwarae rôl weithredol o ran helpu'r Tîm Gweithredol i ddatblygu strategaeth.  Grwpiau sefydlog y Bwrdd yw:

	 Amgylchedd
	 Cymunedau
	 Economi 
	 Menter CNC
	 Gwybodaeth
Mae'r grwpiau hyn yn cynnig cyfle i Aelodau'r Bwrdd gyfrannu at ddatblygu gwaith yn gynnar ac yn galluogi'r Tîm Gweithredol i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i Aelodau'r Bwrdd am ddatblygiadau mewn meysydd penodol o'r busnes. Mae aelodau'r Bwrdd hefyd wedi helpu grwpiau 'gorchwyl a gorffen' i roi cyngor ar dasgau penodol e.e. y Cynllun Busnes a'r Fframwaith Perfformiad blynyddol. 

Perfformiad y Bwrdd Ar ôl cwblhau arolwg o effeithiolrwydd y Bwrdd ym mis Mawrth 2014, cyfarfu'r Bwrdd ym mis Medi er mwyn adolygu canlyniadau cyfunol yr holiadur hunanasesu perfformiad a chytuno ar y meysydd â blaenoriaeth i'w datblygu. Roedd y rhain yn cynnwys rheoli risg, perfformiad ystafell fwrdd a rheoli cydberthnasau strategol. Ar ddiwedd y flwyddyn hon, ailadroddodd y Bwrdd yr asesiad blynyddol hwn, unwaith eto gan ddilyn holiadur a oedd yn seiliedig yn fras ar holiadur y Swyddfa Archwilio Genedlaethol, sef 'Unlocking your Board's full potential - Board Evaluation Questionnaire', ac a luniwyd gyda chyfarwyddyd gan Drysorlys EM, sef 'Corporate Governance in Central Government Departments: Code of Good Practice'. Bydd y Bwrdd yn cyfarfod yn ddiweddarach yn 2015/16 er mwyn adolygu cynnydd yn erbyn y blaenoriaethau y cytunwyd arnynt ym mis Medi 2014 ymhellach. Fel rhan o'r arolwg, ymatebodd y Bwrdd yn gadarnhaol i sawl cwestiwn am ansawdd y wybodaeth a gaiff gan dynnu sylw, er enghraifft, at waith dadansoddi perfformiad trylwyr, systemau rheoli risg a rheolaeth fewnol craff ac amcanestyniadau ariannol dibynadwy. At hynny, mae aelodau'r Bwrdd, drwy Grwpiau'r Bwrdd, yn cael cyfle i gyfrannu at y gwaith o ddatblygu cynigion terfynol i benderfynu arnynt ac, felly, maent yn cael dylanwad cadarnhaol ar ansawdd y wybodaeth sydd ar gael i lywio gwaith y Bwrdd yn gyffredinol. Hefyd, neilltuir amser yng nghyfarfodydd Datblygu'r Bwrdd i drafod materion ar gam datblygu, gan sicrhau bod gwaith craffu yn llywio'r broses o nodi opsiynau, yn ogystal ag ystyried cynigion terfynol i benderfynu arnynt. Yn ogystal â'r hunanasesiad hwn, mae'r Cadeirydd hefyd wedi cynnal arfarniadau o berfformiad ar ddiwedd y flwyddyn ar gyfer pob aelod o'r Bwrdd, a ddefnyddir i lywio cynlluniau datblygu unigol yn y dyfodol a'r broses o bennu amcanion ar gyfer 2015/16. Cynhaliodd y Pwyllgor Archwilio a Sicrwydd Risg adolygiad blynyddol o'i effeithiolrwydd hefyd drwy gwblhau holiadur a oedd yn seiliedig ar restr wirio a luniwyd gan y Swyddfa Archwilio Genedlaethol, y daw'r meini prawf ar ei chyfer yn bennaf o Lawlyfr Trysorlys EM i Bwyllgorau Archwilio. Yn gyffredinol, ystyriwyd bod y Pwyllgor Archwilio a Sicrwydd Risg yn effeithiol, gyda'r rhan fwyaf o'r trefniadau a'r prosesau allweddol ar waith. Fodd bynnag, cydnabuwyd a chytunwyd y byddai gwelliannau bach eraill i'r trefniadau yn gwella effeithiolrwydd y Pwyllgor yn gyffredinol ac mae'r rhain wrthi'n cael eu gweithredu..

Ein Tîm Gweithredol Y Tîm Gweithredol sy'n rheoli ein sefydliad o ddydd i ddydd. Fel y Prif Weithredwr, rwy'n cadeirio'r cyfarfodydd a fynychir gan chwe Chyfarwyddwr Gweithredol, tri Chyfarwyddwr a'n Prif Swyddog Gwybodaeth.  Rydym yn cyfarfod yn ffurfiol bob tair wythnos.  Mae ein cyfarfodydd Busnes yn ymdrin â materion cyfredol a materion sy'n dod i'r amlwg, mae cyfarfodydd Strategaeth a Pholisi yn datblygu strategaeth i'r sefydliad ac yn argymell safbwyntiau polisi newydd i'r Bwrdd ac mae ein cyfarfodydd Rhaglen Newid yn trafod ac yn cael y wybodaeth ddiweddaraf am faterion sy'n dod i'r amlwg a chynnydd o ran y Rhaglen Newid. Mae gan bob Cyfarwyddiaeth Gynllun Cyflawni'r Gyfarwyddiaeth, sy'n gysylltiedig â thargedau a chanlyniadau corfforaethol a nodir yn y Cynllun Busnes blynyddol. Adolygir y rhain bob mis gydag aelodau eu Tîm Arwain ac maent yn bwydo i mewn i'r Dangosfwrdd Perfformiad Corfforaethol, y cyflwynir adroddiad arno i'r Bwrdd a Llywodraeth Cymru deirgwaith y flwyddyn.

Rheoli Risg Mae'r Bwrdd wedi cymeradwyo ein polisi Rheoli Risg ac mae'n gyfrifol am oruchwylio'r gwaith o roi'r polisi a'r broses ar waith. Yn seiliedig ar ganllawiau Trysorlys EM ar reoli risgiau, yr amcan allweddol yw sicrhau bod gennym ddull cyson o nodi, mesur, rheoli, monitro a chofnodi risgiau. Eleni mae'r Bwrdd wedi nodi ei awydd i fentro ar gyfer ein gweithgareddau gwahanol, pob un gyda'r nod o gyflawni ein hamcanion strategol.  Rydym yn wynebu amrywiaeth eang o risgiau ym mhob un o'n cyfrifoldebau. Felly, nid yw'n briodol gwneud un datganiad cyffredinol yngly
ˆn â'n hagwedd tuag at risg. Yn lle hynny, cytunwyd ar nifer o ddatganiadau am yr awydd i fentro sy'n deillio o feysydd gwahanol o'n gwaith. Caiff ein risgiau eu nodi, eu gwerthuso a'u rheoli ar sawl lefel wahanol. Mae ein Bwrdd yn gyfrifol am reoli risgiau corfforaethol yn unol â'r nod o gyflawni amcanion strategol.  Mae'r Bwrdd yn cadw perchenogaeth o'r risgiau corfforaethol allweddol, ond mae'n defnyddio'r Pwyllgor Archwilio a Sicrwydd Risg i graffu ar ein prosesau rheoli risg, yn ogystal ag ymchwilio i risgiau a materion penodol. Mae aelodau'r Tîm Gweithredol yn rheoli Cofrestrau Risg Cyfarwyddiaethau yn unol â'r nod o gyflawni eu targedau a'u canlyniadau yn eu Cynllun Cyflawni'r Gyfarwyddiaeth. Adolygir y rhain yn rheolaidd ac rwy'n eu trafod yn ystod fy adolygiadau o berfformiad.  Mae Cofrestrau Risg hefyd ar waith ar gyfer prosiectau a rhaglenni mawr ac fe'u hadolygir mewn cyfarfodydd prosiectau a rhaglenni.

Ymhlith y risgiau allweddol a nodwyd ac a reolwyd yn ystod y flwyddyn mae'r canlynol: 	 llwyddo i sicrhau'r manteision sy'n deillio o greu CNC a 
nodir yn yr Achos Busnes 
	 risg drosiannol sy'n gysylltiedig â'r Rhaglen Newid o 
ystyried cwmpas a maint y gwaith sydd angen ei wneud d
	 ymateb i ledaeniad y clefyd coed *Phytophthora ramorum* 
tree disease
	 sicrhau y caiff swyddogaeth y Bwrdd Draenio Mewnol 
ei throsglwyddo'n llwyddiannus a rheoli gweithgarwch ymgysylltu â rhanddeiliad a'u disgwyliadau
Sicrwydd Gwybodaeth Rydym wedi ymrwymo i sicrhau y caiff data a gwybodaeth eu llywodraethu a'u rheoli'n dda ac wedi parhau i weithio i sicrhau'r cydbwysedd cywir rhwng tryloywder a bod yn agored a diogelwch gwybodaeth angenrheidiol. Rydym wedi penodi Prif Swyddog Gwybodaeth sy'n aelod o'r Tîm Gweithredol ac, ynghyd â'n Cyfarwyddwr Llywodraethu sy'n gweithredu fel yr Uwch Berchennog Risgiau Gwybodaeth (SIRO), rydym wedi canolbwyntio ein hymdrechion yn ystod y flwyddyn ar oruchwylio'r gwaith o ddatblygu Polisi a Gweithdrefnau Llywodraethu Gwybodaeth perthnasol. Rhoddwyd y canlynol ar waith yn ystod 2014/15:

	 Ymdrin â Digwyddiadau sy'n ymwneud â Diogelwch 
Gwybodaeth
	 Trin Data Personol
	 Asesiadau o'r Effaith ar Breifatrwydd
	 Nodi rhwydwaith o Berchenogion Asedau Gwybodaeth a 
chytuno arno ar lefel y Tîm Arwain
	 Hyfforddiant i garfan gychwynnol o Berchenogion Asedau 
Gwybodaeth a ddarparwyd gan yr Archifau Gwladol
	 Gwnaed cynnydd o ran cwblhau'r Gofrestr Asedau 
Gwybodaeth ar gyfer Cyfoeth Naturiol Cymru a rhoddwyd gweithdrefnau ategol ar gyfer rheoli'r asedau ar waith. Disgwylir iddi gael ei chwblhau ar ddechrau 2015/16
	 Gwaith i integreiddio Dosbarthiadau Diogelwch 
Gwybodaeth yn nyluniad cynllun ffeiliau'r System Rheoli Dogfennau, gan gynnwys mynediad cyfyngedig priodol ar gyfer gwybodaeth bersonol
	 Adroddiad gan yr Uwch Berchennog Risgiau Gwybodaeth 
i'r Pwyllgor Archwilio a Sicrwydd Risg
Ni chofnodwyd unrhyw ddigwyddiadau yn ymwneud â cholli data eleni.

Effeithiolrwydd Rheolaeth Fewnol Fel Swyddog Cyfrifyddu, rwy'n gyfrifol am adolygu effeithiolrwydd rheolaeth fewnol.  Caiff y gwaith hwn ei lywio'n bennaf gan Gyfarwyddwyr Gweithredol, Cyfarwyddwyr a'r Tîm Arwain, sy'n gyfrifol am ddatblygu a chynnal y fframwaith rheolaeth fewnol.  Mae pob aelod o'r Tîm Gweithredol wedi cwblhau Rhestr Wirio Rheolaeth Fewnol, a ategwyd drwy lofnodi Tystysgrif Sicrwydd.  Er mwyn gwneud hynny roedd angen iddynt gynnal asesiad seiliedig ar dystiolaeth o ddigonolrwydd y fframwaith rheolaeth sydd ar waith, gan nodi meysydd y mae angen eu hatgyfnerthu a lle y gall fod angen i ni sicrhau y caiff cynlluniau gweithredu gwelliant eu rhoi ar waith. Nododd y canlyniadau eleni fod trosglwyddo i un System Rheoli Dogfennau yn achos pryder y mae angen mynd i'r afael ag ef.  Bu'r broses o roi'r polisïau rheoli gwybodaeth ar waith yn arafach na'r disgwyl wrth i staff feithrin hyder wrth ddefnyddio'r system.  Hefyd, mae rhagor o waith i'w wneud i roi trefn ar y broses o drosglwyddo dogfennau etifeddol a sicrhau bod mynediad i'r system yn addas at y diben. Mae'r system yn ei gwneud yn bosibl i gyfyngu mynediad i ddefnyddwyr penodol yn ôl yr angen. Fodd bynnag, mae angen gwneud gwaith er mwyn sicrhau y caiff hawliau mynediad eu hadolygu wrth i staff newid rolau. My review is supported by the work of Internal Audit and comments made by Wales Audit Office in their Management Letter. Mae barn Pennaeth Archwilio a Sicrwydd Risg, fel y'i nodi yn ei adroddiad sicrwydd blynyddol, fel a ganlyn:

"Yn fy marn i, felly, gall Cyfoeth Naturiol Cymru fod yn 
Weddol sicr o ddigonolrwydd ac effeithiolrwydd cyffredinol 
ei amgylchedd rheolaeth fewnol, gan gynnwys ei drefniadau 
ar gyfer llywodraethu a rheoli risg. 

"Yn ystod y flwyddyn nododd sawl archwiliad wendidau o 
ran rheoli ar lefel fel mai dim ond sicrwydd cyfyngedig y 
gellid ei roi. Yn yr achosion hyn mae'r rheolwyr wedi rhoi 
sicrwydd y caiff yr argymhellion a wnaed eu gweithredu er 
mwyn mynd i'r afael â'r gwendidau a nodwyd.

"Lefel weddol o sicrwydd yw'r ail lefel o sicrwydd allan o 
bedair gradd bosibl, ac fe'i diffinnir fel 'mae angen rhai 
gwelliannau i wella digonolrwydd ac effeithiolrwydd y 
fframwaith llywodraethu, rheoli risg a rheolaeth'."

Dr Emyr Roberts Prif Weithredwr a Swyddog Cyfrifyddu                            Dyddiad: 17 Gorffennaf 2015
Datganiadau Ariannol a Nodiadau i'r Cyfrifon 2014/2015

## Datganiad O Wariant Net Cynhwysfawr Ar Gyfer Y Cyfnod A Ddaeth I Ben 31 Mawrth 2015

| 	                                                       | 	                  |
|-------------------------------------------------------|------------------|
| hyd at 31/3/2015                                      | hyd at 31/3/2014 |
|                                                       | Nodyn            |
| Gwariant                                              |                  |
| Costau staff                                          | 3.1              |
| Gwaith cyfalaf a ddynodwyd yn dreuliau                |                  |
| yn ystod y flwyddyn                                   | 4                |
| yn ystod y flwyddyn                                   | 5                |
|                                                       |                  |
| Incwm                                                 |                  |
| Incwm o weithgareddau                                 | 6                |
| Incwm gan yr UE                                       | 6                |
| Incwm gan yr UE ar ran trydydd partïon                | 6                |
| Incwm arall                                           | 6                |
|                                                       |                  |
| Gwariant net                                          |                  |
| Ariannu ar asedau a rhwymedigaethau'r                 |                  |
| cynllun pensiwn                                       | 21.3             |
| Cost weithredu net                                    |                  |
| Gwariant cynhwysfawr arall                            |                  |
| Ennill net o ganlyniad i drosglwyddo swyddogaethau    | 0                |
| Actuarial loss on pension scheme                      | 21.3             |
| Ailbrisio                                             |                  |
| (Ennill) / colled net yn sgil ailbrisio               | 7.1 & 8          |
| Ennill net yn sgil ailbrisio asedau biolegol          | 7.3              |
| Cyfanswm y gwariant net cynhwysfawr ar gyfer y cyfnod | 135,958          |

Mae'r nodiadau ar dudalennau 52 i 94 yn rhan o'r cyfrifon hyn.

## Datganiad O'R Sefyllfa Ariannol Ar 31 Mawrth 2015 31 Mawrth 2015 31 Mawrth 2014

| 	                                                | Nodyn	       | £'000	           | £'000    |
|------------------------------------------------|-------|-----------|----------|
| Asedau anghyfredol                             |       |           |          |
| Eiddo, offer a chyfarpar                       | 7.1   | 644,900   | 610,539  |
| Asedau treftadaeth                             | 7.2   | 6,432     | 6,432    |
| Asedau biolegol                                | 7.3   | 117,881   | 100,051  |
| Asedau anniriaethol                            | 8     | 8,397     | 6,727    |
| Asedau ariannol                                | 9.1   | 220       | 260      |
| Symiau masnach derbyniadwy a symiau            | 12    | 131       | 135      |
| derbyniadwy eraill                             |       |           |          |
| Cyfanswm yr asedau anghyfredol                 |       | 777,961   | 724,144  |
| Asedau Cyfredol                                |       |           |          |
| Asedau a ddelir i'w gwerthu                    | 10    | 979       | 204      |
| Stocrestrau                                    | 11    | 835       | 411      |
| Symiau masnach derbyniadwy a symiau            | 12    | 17,329    | 19,190   |
| derbyniadwy eraill                             |       |           |          |
| Arian parod a'r hyn sy'n cyfateb iddo          | 13    | 26,798    | 15,111   |
| Cyfanswm yr asedau cyfredol                    |       | 45,941    |          |
| Cyfanswm yr asedau                             |       | 823,902   | 759,060  |
| Rhwymedigaethau cyfredol                       |       |           |          |
| Symiau masnach taladwy a symiau taladwy eraill | 14    | (23,047)  | (14,854) |
| Darpariaethau                                  | 15    | (2,694)   | (1,683)  |
| Cyfanswm y rhwymedigaethau cyfredol            |       | (25,741)  | (16,537) |
| Asedau llai rhwymedigaethau cyfredol           |       | 798,161   | 742,523  |
| Rhwymedigaethau anghyfredol                    |       |           |          |
| Symiau masnach taladwy a symiau taladwy eraill | 14    | (2,864)   | (2,858)  |
| Darpariaethau                                  | 15    | (261)     | (411)    |
| Rhwymedigaethau pensiwn                        | 21    | (76,104)  | (49,200) |
| Rhwymedigaethau ariannol                       | 9.2   | (39,973)  | (39,942) |
| Cyfanswm y rhwymedigaethau anghyfredol         |       | (119,202) | (92,411) |
| Asedau llai rhwymedigaethau                    |       | 678,959   | 650,112  |
| Ecwiti trethdalwyr                             |       |           |          |
| Cronfeydd wrth gefn                            |       |           |          |
| Y gronfa ailbrisio wrth gefn                   | SoCTE | 543,603   | 511,056  |
| Y gronfa bensiwn wrth gefn                     | SoCTE | (76,104)  | (49,200) |
| Y gronfa gyffredinol                           | SoCTE | 211,460   | 188,256  |
| Cyfanswm ecwiti trethdalwyr                    |       | 678,959   | 650,112  |

Mae'r nodiadau ar dudalennau 52 i 94 yn rhan o'r cyfrifon hyn.

Datganiad o Lifau Arian Parod
Ar gyfer y cyfnod a ddaeth i ben 31 Mawrth 2015
	
	
2014/15	
2013/14
	
Nodyn	
£'000	 £'000Llifau 
arian parod o weithgareddau gweithredu Cost weithredu net	
SoCNE	
(131,176)	
(132,179)
Addasiad yn ymwneud ag asedau anghyfredol	
	
15,564	
14,083
Addasiad ar gyfer rhwymedigaeth y cynllun pensiwn	
SoCTE	
2,126	
2,470
(Cynnydd)/Gostyngiad mewn asedau a ddelir i'w gwerthu	
10	
204	
(204)
(Cynnydd)/Gostyngiad yn y stocrestrau	
11	
(424)	
(411)
(Cynnydd)/Gostyngiad mewn symiau masnach derbyniadwy	
12	
1,865	
(19,190)
a symiau derbyniadwy eraill Llai symudiadau mewn symiau derbyniadwy nad ydynt yn SoCNE	
	
(140)	
0
Cynnydd/(Gostyngiad) mewn symiau masnach taladwy	
14	
8,199	
14,854
a symiau masnach eraill
Cynnydd/(Gostyngiad) mewn darpariaethau	
15	
861	
1,683
Cynnydd/(Gostyngiad) mewn rhwymedigaethau ariannol	
9	
31	
39,942
Addasiad ar gyfer Trosglwyddo asedau cyfredol,	
	
0	
(42,199)
symiau derbyniadwy a symiau taladwy Llif arian parod net o weithgareddau gweithredu	
	
(102,890)	
(121,151)
Llifau arian parod o weithgareddau buddsoddi Prynu eiddo, cyfarpar ac offer	
7.1	
(7,457)	
(11,013)
Prynu asedau treftadaeth	
7.2	
0	
(18)
Prynu asedau anniriaethol	
8	
(2,934)	
(1,909)
Elw o waredu eiddo, cyfarpar ac offer	
                      	
631                 201
All-lif arian parod net o weithgareddau buddsoddi	 	
      (9,760)	
 (12,739)
Llifau arian parod o weithgareddau ariannus
Arian parod a dderbyniwyd yn sgil trosglwyddo swyddogaethau	
13	
0	
10,314
Cymorth Grant Refeniw gan Lywodraeth Cymru	
SoCTE	
101,424	
114,685
Grantiau eraill gan Lywodraeth Cymru	
SoCTE	
2,544	
169
Cymorth Grant Cyfalaf gan Lywodraeth Cymru	
SoCTE	
20,369	
23,833
Ariannu Net	
	
124,337	
149,001
Cynnydd net mewn arian parod a'r hyn sy'n cyfateb iddo yn ystod y cyfnod	
11,687	
15,111
Arian parod a'r hyn sy'n cyfateb iddo ar ddechrau'r cyfnod	
	
15,111	
0
Arian parod a'r hyn sy'n cyfateb iddo ar ddiwedd y cyfnod	
26,798	
15,111

Mae'r nodiadau ar dudalennau 52 i 94 yn rhan o'r cyfrifon hyn.

## Datganiad O Newidiadau Yn Ecwiti Trethdalwyr Ar Gyfer Y Cyfnod A Ddaeth I Ben 31 Mawrth 2015

| 	                                              | 	             | Y Gronfa   | 		                    | Y Gronfa	           |
|----------------------------------------------|-------------|------------|--------------------|-----------|
|                                              | Y Gronfa    | Ailbrisio  | Pensiwn            | Cyfanswm  |
|                                              | Gyffredinol | Wrth Gefn  | Wrth Gefn          |           |
|                                              | £'000       | £'000      | £'000        £'000 |           |
| Balans Agoriadol                             | 188,256     | 511,056    | (49,200)           | 650,112   |
| Gwariant net cynhwysfawr ar gyfer y flwyddyn | (135,958)   | 0          | 0                  | (135,958) |
| Symudiadau yn ystod y Flwyddyn               |             |            |                    |           |
| Cywiriad i'r balans agoriadol                | 183         | (183)      | 0                  | 0         |
| Asedau o flynyddoedd blaenorol               | 160         | 0          | 0                  | 160       |
| Ailbrisio yn ystod y flwyddyn                | 0           | 40,308     | 0                  | 40,308    |
| Ailbrisiad a wireddwyd - dibrisiant          | 2,765       | (2,765)    | 0                  | 0         |
| Ailbrisiad a wireddwyd - gwarediadau         |             |            |                    |           |
| 4,813                                        | (4,813)     | 0          | 0                  |           |
| Colled actiwaraidd ar y cynllun pensiwn      | 24,778      | 0          | (24,778)           | 0         |
| Cynnydd yn y rhwymedigaeth pensiwn           | 2,126       | 0          | (2,126)            | 0         |
| Cyfanswm y symudiadau yn ystod y flwyddyn    | 34,825      | 32,547     | (26,904)           | 40,468    |
| Arian                                        |             |            |                    |           |
| Cymorth Grant Refeniw gan Lywodraeth Cymru   |             |            |                    |           |
| 101,424                                      | 0           | 0          | 101,424            |           |
| Grantiau eraill gan Lywodraeth Cymru         |             |            |                    |           |
| 2,544                                        | 0           | 0          | 2,544              |           |
| Cymorth Grant Cyfalaf gan Lywodraeth Cymru   | 20,369      | 0          | 0                  | 20,369    |
| Balans ar 31 Mawrth 2015                     |             |            |                    |           |
| 211,460                                      | 543,603     | (76,104)	 678,959            |                    |           |

Y gronfa gyffredinol - mae'n adlewyrchu'r sefyllfa gronnol o ran gwariant net ac arian gan Lywodraeth Cymru, ynghyd â gwerth net asedau a rhwymedigaethau a drosglwyddwyd i Cyfoeth Naturiol Cymru ar 1 Ebrill 2013.

Y gronfa ailbrisio wrth gefn - mae'n adlewyrchu'r balans cronnol yn sgil ailbrisio a mynegeio asedau anghyfredol. Y gronfa bensiwn wrth gefn - mae'n adlewyrchu'r sefyllfa gronnol o ran asedau neu rwymedigaethau net y cynllun pensiwn.

Symudiadau yn y gronfa ailbrisio wrth gefn sy'n ymwneud ag asedau anniriaethol 
£'000
Balans Agoriadol	
2,343
Ailbrisio yn ystod y flwyddyn	
379
Ailbrisiad a wireddwyd - dibrisiant	
(831)
Ailbrisiad a wireddwyd - gwarediadau	
(5)
Balans ar 31 Mawrth 2015	
1,886

Mae'r nodiadau ar dudalennau 52 i 94 yn rhan o'r cyfrifon hyn.

## Datganiad O Newidiadau Yn Ecwiti Trethdalwyr Ffigurau Cymharol Ar Gyfer Y Cyfnod A Ddaeth I Ben 31 Mawrth 2014

| 	                                            | 	             | Y Gronfa		           | Y Gronfa           |
|--------------------------------------------|-------------|-----------|--------------------|
|                                            | Y Gronfa    | Ailbrisio | Pensiwn            |
|                                            | Gyffredinol | Wrth Gefn | Wrth Gefn	Cyfanswm                    |
|                                            | £'000       | £'000     | £'000        £'000 |
| Balans Agoriadol                           | 0           | 0         | 0                  |
| Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr        |             |           |                    |
| Trosglwyddo swyddogaethau                  | 570,040     | 0         | 0                  |
| Costau gweithredu net                      | (132,179)   | 0         | 0                  |
| Colled actiwaraidd ar y cynllun pensiwn    | (3,898)     | 0         | 0                  |
| Colled net yn sgil ailbrisio               | (344)       | 0         | 0                  |
| Aibrisiadau - asedau biolegol              | 22,308      | 0         | 0                  |
| Cyfanswm y swyddogaethau a drosglwyddwyd   |             | 455,927   | 0                  |
| o SoCNE                                    |             |           |                    |
| Newidiadau i swyddogaethau a drosglwyddwyd |             |           |                    |
| Addasiadau i asedau anghyfredol            | 270         | (412)     | 0                  |
| Rhwymedigaeth pensiwn                      | (4,832)     | 0         | 0                  |
| Addasiad ar gyfer incwm gohiriedig         | (1,945)     | 0         | 0                  |
| Cyfanswm y newidiadau i swyddogaethau      |             | (6,507)   | (412)              |
| a drosglwyddwyd                            |             |           |                    |
| Cysoni polisïau cyfrifyddu                 | 1,509       | (2)       | 0                  |
| Trosglwyddiadau rhwng cronfeydd wrth gefn  |             |           |                    |
| Y gronfa bensiwn wrth gefn agoriadol       | 38,000      | 0         | (38,000)           |
| Y gronfa bensiwn wrth gefn agoriadol       | (452,587)   | 452,587   | 0                  |
| Symudiadau yn ystod y flwyddyn             |             |           |                    |
| Ailbrisio yn ystod y flwyddyn              | 1,326       | 59,584    | 0                  |
| Ailbrisiad a wireddwyd                     | 701         | (701)     | 0                  |
| Cynnydd yn y rhwymediaeth pensiwn          | 11,200      | 0         | (11,200)           |
| Arian                                      |             |           |                    |
| Cymorth Grant Refeniw gan Lywodraeth Cymru | 114,685     | 0         | 0                  |
| Grantiau eraill gan Lywodraeth Cymru       | 169         | 0         | 0                  |
| Cymorth Grant Cyfalaf gan Lywodraeth Cymru | 23,833      | 0         | 0                  |
| Balans ar 31 Mawrth 2014                   | 188,256     | 511,056   | (49,200)           |

Mae'r nodiadau ar dudalennau 52 i 94 yn rhan o'r cyfrifon hyn..

## Nodiadau I'R Datganiadau Ariannol

1. Polisïau cyfrifyddu Mae'r adroddiad hwn yn ymwneud â'r cyfnod rhwng 1 Ebrill 2014 a 31 Mawrth 2015. Mae ffigurau cymharol yn ymwneud â'r cyfnod rhwng 19 Gorffennaf 2012 a 31 Mawrth 2014.

1.1 Y sail cyfrifyddu Paratowyd y datganiadau ariannol yn unol â pharagraff 23(1) o Orchymyn Corff Adnoddau Naturiol Cymru (Sefydlu) 2012 a'r Llawlyfr Adroddiadau Ariannol (FReM) a gyhoeddwyd gan Drysorlys EM. Mae'r polisïau cyfrifyddu a nodir yn FReM yn cymhwyso Safonau Adrodd Ariannol Rhyngwladol (IFRSs) a addaswyd ac a ddehonglwyd yng nghyd-destun y sector cyhoeddus. Lle y bo FReM yn caniatáu dewis polisi cyfrifyddu, dewiswyd y polisi cyfrifyddu y barnwyd ei fod yn fwyaf priodol i amgylchiadau penodol Cyfoeth Naturiol Cymru er mwyn rhoi darlun cywir a theg o'r sefyllfa. Disgrifir y polisïau penodol a fabwysiadwyd gan Cyfoeth Naturiol Cymru isod. Fe'u cymhwyswyd yn gyson wrth ymdrin ag eitemau yr ystyrid eu bod yn berthnasol i'r cyfrifon. Mae FReM yn awgrymu y dylid rhannu'r dadansoddiad o gostau ac incwm rhwng Gweinyddiaeth a'r Rhaglen. Gan nad yw Cyfoeth Naturiol Cymru yn cael ei Gymorth Grant gan Lywodraeth Cymru ar y sail hon, nid ydym wedi dilyn yr awgrym hwn ac, yn lle hynny, rydym wedi dadansoddi'r gost weithredu net i wahanol gategorïau o incwm a gwariant gan adlewyrchu natur y gwaith a wneir gan Cyfoeth Naturiol Cymru. Er mwyn paratoi datganiadau ariannol mae angen i reolwyr wneud amcangyfrifon a thybiaethau sy'n effeithio ar werthoedd asedau a rhwymedigaethau a gofnodwyd, asedau a rhwymedigaethau digwyddiadol a ddatgenir a swm yr incwm a'r gwariant a gofnodwyd. Mae pob amcangyfrif yn seiliedig ar wybodaeth am ffeithiau ac amgylchiadau cyfredol, tybiaethau ynghylch digwyddiadau yn y gorffennol a rhagolyon o ddigwyddiadau a gweithredoedd yn y dyfodol. Isod rhoddir manylion barnau pwysig a luniwyd gan reolwyr wrth gymhwyso polisïau cyfrifyddu Cyfoeth Naturiol Cymru. Lle y bo'n briodol, mae'r nodiadau perthnasol i'r cyfrifon yn rhoi manylion pellach am dechnegau amcangyfrif. Gall y canlyniadau gwirioneddol fod yn wahanol i'r amcangyfrifon hyn.

	 Caiff amcangyfrifon ar gyfer darpariaethau (Nodyn 15) eu llywio gan ganlyniad digwyddiadau 
perthnasol blaenorol, megis achosion cyfreithiol.
	 Mae rhwymedigaethau pensiwn (Nodyn 21) yn un o'r meysydd barnu pwysicaf ac, felly, caiff y 
ffactorau penodol sy'n sail i'r barnau eu hasesu gan actiwariaid cymwys, annibynnol. Mae eu hasesiad yn seiliedig ar ffactorau megis disgwyliad oes, oedran aelodau'r cynllun, cyfraddau llog a chwyddiant cyfredol ac adenillion rhagamcanol o gronfeydd a fuddsoddwyd.
	 Cynhwyswyd incwm cronedig a gohiriedig (Nodyn 6.1 a Nodyn 14) ar gyfer ffioedd a balansau lle y 
ceir gwarged neu ddiffyg. Cynhwyswyd y rhain am ei bod yn ofynnol i gynlluniau codi tâl fantoli'r gyllideb dros gyfnod rhesymol o amser.
	 Mae meysydd barnu penodol eraill yn cynnwys pennu bywydau economaidd defnyddiol (ac felly 
cyfraddau dibrisio ac amorteiddio) asedau (Nodyn 7 a Nodyn 8). At hynny, llunnir barn wrth benderfynu a fu unrhyw leihad yng ngwerth eiddo, offer a chyfarpar ac asedau anniriaethol ac wrth gategoreidio asedau yn rhai diriaethol neu'n waith cyfalaf a ddynodwyd yn dreuliau yn ystod y flwyddyn (Nodyn 4).
1.2 Confensiwn cyfrifyddu Paratowyd y cyfrifon hyn ar sail croniadau, o dan y confensiwn cost hanesyddol, a addaswyd i ystyried y broses o ailbrisio eiddo, offer a chyfarpar heblaw cerbydau ac asedau anniriaethol. Paratoir y cyfrifon ar sail busnes gweithredol.

1.3 Incwm, costau a grantiau
1.3.1  Incwm a gwariant Mae incwm a ddatgenir yn y cyfrifon yn refeniw, heb gynnwys Treth ar Werth (TAW), a dderbyniwyd ac a oedd yn dderbyniadwy yn ystod y cyfnod cyfrifyddu mewn perthynas â'r swyddogaethau a gyflawnir gan Cyfoeth Naturiol Cymru. Daw incwm o daliadau am reoleiddio busnesau yng Nghymru er mwyn monitro a rheoli eu heffaith ar yr amgylchedd (awyr, dw
ˆ r neu dir), o gyfuniad o ffioedd a thaliadau am geisiadau a gwaith rheoleiddio parhaus. Mae incwm hefyd yn deillio o werthu pren, gweithgareddau hamdden a rhoi trwyddedau i ganiatáu gweithgareddau, megis pysgota mewn dyfroedd a reolir neu hwylio cychod a badau eraill ar afonydd dynodedig. Cydnabyddir incwm ar sail croniadau a chofnodir y symiau ar werth teg. Mae costau a ddatgenir yn y cyfrifon yn wariant, heb gynnwys Treth ar Werth adenilladwy, a dalwyd ac a oedd yn daladwy yn ystod y cyfnod cyfrifyddu mewn perthynas â'r swyddogaethau a gyflawnir gan Cyfoeth Naturiol Cymru. 1.3.2 Cymorth Grant Caiff Cymorth Grant a dderbynnir, p'un a yw ar ffurf refeniw neu gyfalaf, ei drin fel cyllid a gafwyd gan barti rheoli. Yn unol â FReM, caiff grantiau eraill gan Lywodraeth Cymru eu trin yn yr un ffordd fel cyllid a gafwyd gan barti rheoli. Caiff y derbyniadau hyn eu credydu'n uniongyrchol i'r gronfa gyffredinol. 1.3.3 Grantiau a chyfraniadau Caiff grantiau eraill sy'n ymwneud â gwariant cyfalaf penodol eu trin fel grantiau a chyfraniadau gohiriedig os yw'r amodau canlynol ynghlwm wrth y grant:

i. 	 Os rhoddir y grant ar yr amod y caiff ased ei adeiladu a dim ond os na chaiff yr ased ei 
adeiladu y mae'r grant yn ad-daladwy, yna cydnabyddir yr incwm dros y cyfnod y bydd yr ased yn cael ei adeiladu.
ii. 	 Os rhoddir y grant ar yr amod y caiff yr ased ei adeiladu a'i fod hefyd yn gosod amod 
ar gyflwr yr ased yn ystod ei fywyd defnyddiol, yna cydnabyddir yr incwm dros fywyd economaidd defnyddiol yr ased. Bydd y dull o ddosrannu'r amorteiddiad bob blwyddyn yn dibynnu ar delerau'r contract sy'n gysylltedig â phob grant a dderbynnir.
Caiff grantiau o'r fath eu credydu i'r Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr dros y cyfnod a ddiffiniwyd uchod. Nid yw Cyfoeth Naturiol Cymru wedi cael unrhyw grantiau yn ystod y cyfnod sydd â'r amodau hyn ynghlwm wrthynt. Felly, mae pob cyfraniad grant a gafwyd wedi'i gydnabod fel incwm yn y Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr
1.4 Cyfalafu Y trothwy ar gyfer cyfalafu asedau yw £5,000. Caiff asedau â chost, neu, os cânt eu rhoi, werth teg sy'n llai na £5,000 ar adeg eu rhoi, neu sydd â bywyd economaidd defnyddiol o lai na blwyddyn, eu cofnodi ar y Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr yn y flwyddyn y'u prynir. Gellir grwpio eitemau unigol sy'n costio llai na £5,000 yn un ased pan gânt eu prynu gyda'i gilydd, os yw cyfanswm y gost yn fwy na £5,000, a bod yr asedau hyn yn gweithredu fel rhan o rwydwaith. Caiff tir ei gyfalafu hefyd fel ased anghyfredol, ni waeth beth fo'i gost na'i werth. Caiff gwariant dilynol ar ased ei gyfalafu os bodlonir y meini prawf ar gyfer cyfalafu cychwynnol, a bod buddiannau economaidd ychwanegol yn debygol o ddod i Cyfoeth Naturiol Cymru ac y gellir mesur cost y gwariant yn ddibynadwy.

1.5 Gwaith cyfalaf a ddynodir yn dreuliau yn ystod y flwyddyn Mae gwaith cyfalaf a ddynodir yn dreuliau yn ystod y flwyddyn (CWEIY) yn ymwneud â gwariant sydd ar ffurf cyfalaf ond lle nad yw Cyfoeth Naturiol Cymru yn cadw'r risgiau a'r manteision sy'n gysylltiedig â pherchenogaeth neu lle na all amcangyfrif bywyd defnyddiol yr ased yn ddibynadwy. Mae hyn yn cynnwys eitemau megis asedau llifogydd a adeiladwyd ar dir nad yw'n eiddo i Cyfoeth Naturiol Cymru ac asedau na ellir cadarnhau p'un a yw eu gwerth wedi lleihau ai peidio sy'n golygu ei bod yn ddoethach dileu'r ased yn ystod y flwyddyn.

1.6 Eiddo, offer a chyfarpar Gweinidogion Cymru yw perchenogion cyfreithiol Ystad Goetir Llywodraeth Cymru. Cynhwysir Ystad Goetir Llywodraeth Cymru yn Natganiad CNC o'r Sefyllfa Ariannol am mai CNC sy'n wynebu'r risgiau ariannol sy'n gysylltiedig â'r Ystad ac sy'n elwa ohoni'n ariannol ac sy'n cynnal holl weithgareddau rheoli'r ystad. Cyfoeth Naturiol Cymru yw perchennog cyfreithiol pren, gan gynnwys coed nas torrwyd. Mae pob ased sefydlog diriaethol arall yn perthyn i Cyfoeth Naturiol Cymru.

1.6.1 Forest estate Mae ardaloedd coediog yn cynnwys tir (gan gynnwys gwelliannau tir) a choed sy'n tyfu. Mae elfennau o goed sy'n tyfu yn dod o dan y diffiniad o asedau biolegol a nodir yn Safon Gyfrifyddu Ryngwladol (IAS) 41 (Amaethyddiaeth). Nodir manylion y polisi cyfrifyddu isod. Mae'r ystad goedwig o fewn Eiddo, offer a chyfarpar yn cynnwys yr holl dir o dan y coedwigoedd o fewn Ystad Goetir Llywodraeth Cymru a choed sy'n tyfu nad yw'n dod o dan y diffiniad o asedau biolegol. Mae elfennau o'r prisiad ac, felly, y broses o gyfrif am yr asedau hyn yn dibynnu ar dechnegau amcangyfrif. Nodir y rhain yn Nodyn 1.20. Dangosir yr ystad goedwig ar werth teg. Mae priswyr proffesiynol allanol yn cynnal prisiad llawn o'r ystad goedwig bob pum mlynedd. Penodwyd y syrfewyr siartredig Smiths Gore yn briswyr ar gyfer y prisiad llawn diwethaf ar 31 Mawrth 2013. Yn unol â Safonau Arfarnu a Phrisio Sefydliad Brenhinol y Syrfewyr Siartredig (y Llyfr Coch), caiff yr ystad goedwig ei phrisio o dan y modelau defnydd presennol neu werth teg fel y bo'n briodol er mwyn nodi gwerth teg. Yn y blynyddoedd rhwng prisiadau llawn, defnyddir mynegeion penodol i ailddatgan gwerthoedd tir. Darparwyd y mynegeion ar 31 Mawrth 2015 gan Smiths Gore. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru a'i briswyr proffesiynol allanol wedi datblygu prosesau, gan gynnwys tybiaethau allweddol, sy'n rhoi amcangyfrif rhesymol o brisiad sy'n cydymffurfio. Trosglwyddir addasiadau sy'n deillio o ailbrisiadau i'r gronfa ailbrisio wrth gefn ac fe'u rhyddheir i'r Gronfa Gyffredinol pan gaiff enillion eu cyflawni wrth gwympo coed.

1.6.2 Cynllun Coedwigo ar y Cyd Llyn Efyrnwy Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn gweithredu cynllun coedwigo ar y cyd â Severn Trent Water yn ardal Llyn Efyrnwy o'r ystad goedwig. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn rheoli'r ardal hon o goedwig. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn cael incwm ac yn mynd i gostau. Gwneir taliad blynyddol sy'n cyfateb i 50% o'r gwarged gweithredu ar gyfer ystad Llyn Efyrnwy i Severn Trent Water. Dengys Cyfoeth Naturiol Cymru werth 50% o'r coed sy'n tyfu ar gyfer yr ardal hon o goedwig yn y Datganiad o'r Sefyllfa Ariannol, wedi'i rannu rhwng yr ystad goedwig ac asedau biolegol. Ni chynhwysir gwerth y tir o dan y goedwig (sy'n dal i fod yn eiddo i Severn Trent Water).. 1.6.3 Tir ac adeiladau Caiff tir ac adeiladau (gan gynnwys anheddau) eu prisio ar werth teg, ar sail eu gwerth ar y farchnad agored ar gyfer defnydd presennol a chânt eu hailbrisio gan gorff proffesiynol annibynnol yn unol â safonau prisio RICS bob pum mlynedd. Rhwng ailbrisiadau proffesiynol, caiff gwerthoedd eu mynegeio gan ddefnyddio mynegai priodol o dan y confensiwn cost hanesyddol wedi'i haddasu. Trosglwyddir addasiadau sy'n deillio o ailbrisiadau i'r gronfa ailbrisio wrth gefn oni bai bod balans y gronfa wrth gefn mewn perthynas ag ased penodol wedi'i ddefnyddio'n llawn yn erbyn proses ailbrisio tuag at i lawr, pan gydnabyddir y symudiad yn y Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr. Trosglwyddir unrhyw ostyngiadau parhaol mewn gwerth i'r Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr. 1.6.4 Offer a pheiriannau Caiff offer a pheiriannau eu prisio ar werth teg ar sail eu gwerth ar y farchnad agored. Caiff offer a pheiriannau heblaw am gerbydau eu mynegeio bob blwyddyn gan ddefnyddio mynegai priodol o dan y confensiwn cost hanesyddol wedi'i haddasu. Trosglwyddir addasiadau sy'n deillio o ailbrisiadau i'r gronfa ailbrisio wrth gefn oni bai bod balans y gronfa mewn perthynas ag ased penodol wedi'i ddefnyddio'n llawn yn erbyn proses ailbrisio tuag at i lawr, pan gydnabyddir y symudiad yn y Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr. Trosglwyddir unrhyw ostyngiadau parhaol mewn gwerth i'r Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr. Mae'r datganiad yn cynnwys rhoi cyfrif am brydlesau cyllid.

## 1.6.5Technoleg Gwybodaeth Caiff Cyfarpar Technoleg Gwybodaeth Ei Brisio Ar Werth Teg Ar Sail Ei Werth Ar Y Farchnad Agored.

Caiff cyfarpar technoleg gwybodaeth ei fynegeio bob blwyddyn gan ddefnyddio mynegai priodol o dan y confensiwn cost hanesyddol wedi'i haddasu. Trosglwyddir addasiadau sy'n deillio o ailbrisiadau i'r gronfa ailbrisio wrth gefn oni bai bod balans y gronfa mewn perthynas ag ased penodol wedi'i ddefnyddio'n llawn yn erbyn proses ailbrisio tuag at i lawr, pan gydnabyddir y symudiad yn y Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr. Trosglwyddir unrhyw ostyngiadau parhaol mewn gwerth i'r Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr. 1.6.6 Strwythurau gweithredol Defnyddir strwythurau gweithredol ym mhrosesau darparu gwasanaethau Cyfoeth Naturiol Cymru ac maent yn benodol o ran natur, lleoliad neu swyddogaeth. Ni ellir ailbrisio'r asedau hyn yn effeithiol gan ddefnyddio ffigurau cymharol y farchnad na phrisiadau proffesiynol. Delir yr asedau hyn yn y Datganiad o'r Sefyllfa Ariannol ar gost adnewyddu wedi'i dibrisio a chânt eu mynegeio bob blywddyn gan ddefnyddio mynegai priodol. Fel arfer mae'r asedau hyn yn cynnwys gwaith amddiffyn rhag llifogydd, megis rhwystrau, gorsafoedd pwmpio a daliadau tir rheoli'r perygl o lifogydd ac asedau adnoddau dw
ˆ r megis gorsafoedd telemetreg a thyllau turio.

1.6.7 Asedau sy'n cael eu hadeiladu Caiff pob ased anghyfredol diriaethol sy'n cael ei adeiladu ac nad yw'n weithredol ar ddiwedd y flwyddyn ei gyfalafu fel ased anghyfredol sy'n cael ei adeiladu. Cânt eu cario ar gost a'u trosglwyddo i'r categori priodol o asedau anghyfredol pan fyddant wedi'u cwblhau ac yn barod i'w defnyddio. Ni chydnabyddir unrhyw ddibrisiant nes bod yr ased anghyfredol yn cael ei ddefnyddio.

## 1.6.8 Dibrisiant Ni Chaiff Yr Ystad Goedwig Ei Ddibrisio.

Ni chaiff tir ei ddibrisio, oni bai ei fod yn elfen hanfodol o strwythur gweithredol a bod hyn yn newid ei natur yn sylweddol. Dim ond nifer fach o asedau tir sy'n perthyn i'r categori hwn ac maent yn ymwneud yn bennaf â'r gwaith rydym yn ei wneud mewn perthynas â chynefinoedd. Mae'r asedau hyn yn cael eu dibrisio i werth gweddilliol dros oes y strwythur gweithredol perthnasol, am nad yw'n bosibl gwahanu'r tir oddi wrth weddill yr ased. Ni chaiff asedau anghyfedol sy'n cael eu hadeiladu eu dibrisio. Ar gyfer pob categori arall o asedau, caiff dibrisiant ei gyfrifo er mwyn lleihau gwerth ased anghyfredol diriaethol i'w werth gweddilliol dros ei fywyd economaidd defnyddiol disgwyliedig. Caiff dibrisiant ei godi yn y mis y caiff ased ei waredu, ond nid yn y mis y caiff ased ei gaffael. Dangosir offer a pheiriannau ar gost hanesyddol wedi'i haddasu a chânt eu dibrisio yn unol â hynny. Caiff cerbydau a ddangosir yn y categori offer a pheiriannau eu dibrisio ar sail lleihau'r balans ar gyfradd o 21%. Caiff pob ased arall ei ddibrisio ar sail llinell syth. Mae'r prif fywydau economaidd a ddefnyddir at ddibenion dibrisio fel a ganlyn:

| 	   | Categori o asedau	                         | 	   | 	   | 	               | Prif fywyd economaidd   |
|---|-------------------------|---|---|---------------|-------------------------|
|   | Strwythurau gweithredol |   |   | 5-100 mlynedd |                         |
|   | Adeiladau ac anheddau   |   |   | 10-60 mlynedd |                         |
|   | Offer a pheiriannau     |   |   |               | 4-25 mlynedd            |
|   | Technoleg gwybodaeth    |   |   | 3-10 mlynedd  |                         |

Mae'r ystod yn y bywydau economaidd yn adlewyrchu'r amrywiaeth eang o fathau o asedau o fewn y categorïau o asedau. Parhaodd asedau a drosglwyddwyd i mewn â'r bywydau a roddwyd iddynt o fewn eu cyrff etifeddol, a all fod yn wahanol i'r bywydau a ddangosir uchod. Codir dibrisiant ar y Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr. Caiff bywydau asedau eu hadolygu bob blwyddyn.

## 1.7 Asedau Treftadaeth Ac Asedau Biolegol

1.7.1 Asedau treftadaeth Mae asedau a ddosbarthwyd yn asedau treftadaeth yn cynnwys tir o fewn ardaloedd cadwraeth dynodedig. Delir y tir hwn er mwyn cefnogi un o brif nodau'r sefydliad, sef cynyddu gwybodaeth, dealltwriaeth a gwerthfawrogiad o amgylchedd naturiol Cymru. Oherwydd natur amrywiol y tir a ddelir a'r diffyg gwerthoedd marchnad cymaradwy, mae Cyfoeth Naturiol Cymru o'r farn y byddai cael prisiadau allanol yn golygu mynd i gost anghymesur. Felly delir asedau treftadaeth ar gost. Fel arfer gwneir caffaeliadau drwy bryniannau neu roddion. Cofnodir pryniannau ar gost a chofnodir rhoddion ar brisiad cyfredol a ganfyddir gan asiant tir Cyfoeth Naturiol Cymru. Cydnabyddir costau cadw (gwariant sy'n ofynnol i gadw'r ased treftadaeth) yn y Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr pan eir iddynt. Ni chaiff asedau treftadaeth eu hailbrisio na'u dibrisio. Ceir rhagor o wybodaeth am asedau treftadaeth yn Nodyn 7.2. 1.7.2 Asedau biolegol O dan IAS 41 (Amaethyddiaeth), mae'n rhaid dosbarthu'r broses o dyfu coed o fewn coedwig a ddelir yn bennaf at ddibenion economaidd (er mwyn cefnogi nod Llywodraeth Cymru o wneud cyfraniad cadarnhaol at economi ffyniannus a chynaliadwy yng Nghymru) yn ased biolegol a choed arall sy'n tyfu yn eiddo, offer a chyfarpar. Delir ystad Cyfoeth Naturiol Cymru er mwyn cyflawni amcanion cymdeithasol, amgylcheddol ac economaidd ac amcanion o ran newid yn yr hinsawdd ac, felly, mae'n rhaid gwneud asesiad eang o'r gyfran a ddelir yn bennaf at ddibenion economaidd. Ar hyn o bryd, y rhaniad canrannol yw 26% ar gyfer asedau biolegol a 74% ar gyfer eiddo, offer a chyfarpar. Mae asedau biolegol yn cynnwys coed sy'n sefyll a chânt eu prisio ar werth teg llai costau amcangyfrifedig adeg eu gwerthu, ac eithrio pan na ellir prisio gwerth teg yn ddibynadwy. Mae priswyr proffesiynol allanol yn cynnal prisiad proffesiynol allanol llawn bob pum mlynedd. Fel y nodir yn 1.6.1 uchod, cynhelir y prisiad gan y syrfewyr siartredig Smiths Gore yn unol â Llyfr Coch RICS o dan y modelau defnydd presennol neu werth teg fel y bo'n briodol i bennu gwerth teg. Yn y blynyddoedd rhwng prisiadau proffesiynol, defnyddir mynegeion penodol i ailddatgan gwerthoedd tir. Cydnabyddir enillion a cholledion yn sgil ailbrisio yn y Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr yn y flwyddyn y cynhelir yr ailbrisiad.

## 1.8 Asedau Anniriaethol

Caiff asedau anniriaethol sy'n werth mwy na £5,000 eu cofnodi i ddechrau ar gost ac wedyn cânt eu diwygio bob blwyddyn drwy ddefnyddio mynegeion addas i werth teg, gan adlewyrchu'r gost adnewyddu wedi'i dibrisio. Cyfrifir amorteiddiad er mwyn dileu gwerth asedau anniriaethol ar sail llinell syth dros fywydau economaidd disgwyliedig yr asedau dan sylw. Mae'r prif fywydau economaidd a ddefnyddir at ddibenion amorteiddio fel a ganlyn:

| Categori o asedau	                                    | 	               | 	   | 	               |
|------------------------------------|---------------|---|---------------|
| Trwyddedau meddalwedd              |               |   | 5 -25 mlynedd |
| Meddalwedd a ddatblygwyd yn fewnol | 3 -10 mlynedd |   |               |

1.8.1 Costau ymchwil a datblygus Caiff costau eu dosbarthu'n rhai sy'n gysylltiedig â naill ai ymchwil neu gamau datblygu. Ni chaiff gwariant ar waith ymchwil ei gyfalafu a chaiff ei ddileu i'r Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr fel yr aed iddo, oherwydd yr ansicrwydd cynhenid sy'n gysylltiedig â'r manteision economaidd sy'n deillio ohono. Caiff gwariant ar waith datblygu ei gyfalafu a'i ddileu dros fywyd defnyddiol yr ased ar ôl bodloni'r meini prawf a nodir yn IAS 38 (Asedau Anniriaethol). Cydnabyddir asedau a gynhyrchir yn fewnol fel asedau sy'n cael eu hadeiladu ar gost ac ni chânt eu hailbrisio na'u dibrisio nes bod yr ased wedi'i gwblhau yn cael ei ddefnyddio.

## 1.9 Non-Current Assets Held For Sale

Dosberthir asedau anghyfredol yn asedau a ddelir i'w gwerthu os caiff y swm cario ei adennill yn bennaf drwy werthu'r asedau yn hytrach na thrwy barhau i'w defnyddio. Daw'r broses ddibrisio i ben ar unwaith ar ôl i'r asedau gael eu dosbarthu'n rhai sy'n cael eu dal i'w gwerthu. Fe'u datgenir ar y swm cario neu'r gwerth teg, p'un bynnag yw'r isaf, llai costau i werthu. Fe'u cofnodir fel asedau cyfredol yn y Datganiad o'r Sefyllfa Ariannol.

Dim ond os yw'r rheolwyr yn ymrwymedig i gynllun i'w gwerthu ac os yw'r asedau'n cael eu marchnata yn eu cyflwr presennol am bris sy'n rhesymol mewn perthynas â'u cyflwr presennol yr ystyrir bod asedau anghyfredol yn asedau sy'n cael eu dal i'w gwerthu.

## 1.10 Y Gronfa Ailbrisio Wrth Gefn

Dengys y gronfa ailbrisio wrth gefn yr enillion a wnaed gan Cyfoeth Naturiol Cymru sy'n deillio o'r cynnydd yng ngwerth eiddo, offer a chyfarpar ac asedau anniriaethol. Caiff y balans ei leihau pan gaiff asedau ag enillion cronedig:
 
Eu hailbrisio tuag at i lawr neu pan gaiff eu gwerth ei leihau a chollir yr enillion.t.

 
Eu defnyddio i ddarparu gwasanaethau a chaiff yr enillion eu dibrisio.
 
Eu gwaredu a gwireddir yr enillion
Caiff swm sy'n cynrychioli'r gwahaniaeth rhwng y dibrisiant a godir ar yr asedau a ailbrisir a'r hyn a fyddai wedi cael ei godi pe bai'r asedau wedi'u dangos ar gost ei drosglwyddo o'r gronfa ailbrisio wrth gefn i'r gronfa gyffredinol.

## 1.11 Lleihad Mewn Gwerth

Mae asedau anghyfredol yn destun adolygiadau lleihad mewn gwerth blynyddol. Cydnabyddir lleihad mewn gwerth pan fydd swm adenilladwy asedau anghyfredol yn is na'u swm cario, o ganlyniad i naill ai lleihad yn eu gwerth oherwydd amodau'r farchnad neu golli budd economaidd. Mae ailbrisiadau tuag at i lawr sydd i'w priodoli i newidiadau yng ngwerth ased ar y farchnad ond yn arwain at leihad yn ei werth pan gaiff yr ased ei ailbrisio'n is na swm cario ei gost hanesyddol. O dan FReM mae'n ofynnol i effaith ailbrisiad tuag at i lawr gael ei gosod yn gyntaf yn erbyn unrhyw falans cronedig yn y gronfa ailbrisio wrth gefn. Cydnabyddir unrhyw swm sy'n ychwanegol at hyn fel lleihad mewn gwerth drwy'r Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr. Mae ailbrisiadau tuag at i lawr sydd i'w priodoli i newidiadau yng ngwerth ased ar y farchnad ond yn arwain at leihad yn ei werth pan gaiff yr ased ei ailbrisio'n is na swm cario ei gost hanesyddol. O dan FReM mae'n ofynnol i effaith ailbrisiad tuag at i lawr gael ei gosod yn gyntaf yn erbyn unrhyw falans cronedig yn y gronfa ailbrisio wrth gefn. Cydnabyddir unrhyw swm sy'n ychwanegol at hyn fel lleihad mewn gwerth drwy'r Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr.

## 1.12 Stocrestr

Mae'r stocrestr yn cynnwys stociau o goed a gwympwyd a gwaith sy'n mynd rhagddo a chaiff ei phrisio ar werth teg llai costau gwerthu amcangyfrifedig y disgwylir yr eir iddynt wrth gwblhau'r gwaith a gwerthu'r coed. Amcangyfrir gwerth teg gan ddefnyddio prisiau gwerthu disgwyliedig.

## 1.13 Incwm Cronedig A Gohiriedig

Caiff gwargedau a diffygion cronedig sy'n ymwneud ag adnoddau dw
ˆ r a chynlluniau codi tâl eraill eu trin fel incwm gohiriedig neu fel incwm cronedig gan ddibynnu ar bu'n a oes gan y cynllun codi tâl warged neu ddiffyg. Dim ond pan ddisgwylir y bydd modd adennill y balansau dros gyfnod rhesymol o amser y caiff y balansau hyn eu trin fel incwm gohiriedig neu gronedig. Ystyrir y balansau hyn wrth bennu ffioedd a thaliadau ar gyfer blynyddoedd i ddod, er mwyn sicrhau ei bod yn bosibl mantoli'r gyllideb dros gyfnod rhesymol o amser, yr ystyrir ei fod yn dair blynedd ar hyn o bryd.

Mae incwm gohiriedig yn cynnwys y taliadau uned gwella'r amgylchedd a geir gan y sawl sy'n tynnu dw
ˆ r, sydd i'w defnyddio i ariannu taliadau iawndal ar gyfer amrywio neu ddiddymu trwyddedau tynnu dw
ˆ r. Mae angen i'r newid hwn i amodau trwydded gael ei gymeradwyo gan Lywodraeth Cymru a defnyddir y taliadau i leihau'r niwed amgylcheddol a achosir i gyrsiau dw
ˆ r drwy dynnu gormod o ddw
ˆ r. Cedwir balansau ar gyfer cwmnïau dw
ˆ r a chwmnïau nad ydynt yn gwmnïau dw
ˆ r. Dim ond pan aseswyd bod iawndal yn debygol o gael ei dalu yn y dyfodol y caiff tâl ei godi. Codir tâl uned gwella'r amgylchedd (EIUC) ar gwmnïau sy'n tynnu dw
ˆ r yn ychwanegol at y tâl uned safonol (SUC).

Roedd balansau'r adnoddau dw
ˆ r ar 31 Mawrth 2015 fel a ganlyn:

| Balans SUC	                                                      | 	     | 	         | 	   | 	   | 	   | 	   | £(1.9)m   |
|------------------------------------------------------|-----|---------|---|---|---|---|-----------|
| Balans EIUC ar gyfer cwmnïau nad ydynt yn gwmnïau dw | ˆ r | £(1.7)m |   |   |   |   |           |
| Cyfanswm                                             |     |         |   |   |   |   |           |

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru ond yn defnyddio'r arian a godir o'r tâl hwn i dalu iawndal ac, felly, caiff unrhyw falansau sy'n weddill ar ddiwedd y flwyddyn eu cario ymlaen er mwyn talu iawndal yn y dyfodol. Mae'r balansau yn codi am fod yn rhaid i ni gasglu digon o arian i dalu'r iawndal cyn diddymu neu amrywio trwydded.

## 1.14 Prydlesau

Mae'r broses o benderfynu a yw trefniant yn brydles, neu'n cynnwys prydles, yn seiliedig ar sylwedd y trefniant hwnnw. Ystyrir bod trefniant sy'n dibynnu ar ddefnyddio ased penodol ac sy'n cyfleu'r hawl i ddefnyddio'r ased yn brydles. Mae prydles gyllid yn un sy'n trosglwyddo i raddau helaeth y risgiau a'r manteision sy'n gysylltiedig â pherchenogaeth ased i'r prydlesai. Mae trwydded weithredu yn brydles heblaw am brydles gyllid. Asesir prydlesau gan ddefnyddio'r meini prawf a nodir yn IAS 17 (Prydlesau).

Codir costau sy'n ymwneud â phrydlesau gweithredu ar y Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr ar sail llinell syth dros gyfnod y brydles. Cydnabyddir cymhellion y brydles (megis cyfnod di-rent) fel lleihad mewn costau rhentu dros gyfnod y brydles ar sail llinell syth. Caiff premiymau'r brydles eu hamorteiddio dros gyfnod y brydles. Caiff prydlesau cyllid eu cyfalafu ar ddechrau'r brydles ar werth teg yr ased a brydleswyd neu werth cyfredol yr isafwm taliadau prydles, pa un bynnag yw'r isaf. Cofnodir dyled gyfatebol sy'n ddyledus i'r prydleswr wedi'i chynrychioli gan yr isafswm taliadau prydles dros gyfnod annarfodedig y brydles. Os na ellir pennu'r gyfradd llog sydd ymhlyg yn y brydles, defnyddir cyfraddau disgowntio Trysorlys EM. Caiff asedau a ddelir o dan brydles gyllid eu dibrisio dros fywyd defnyddiol yr ased neu gyfnod y brydles, pa un bynnag yw'r byrraf. Dyrennir pob taliad prydles rhwng y taliadau rhwymediaeth a chyllid er mwyn sicrhau cyfradd gyson ar y balans cyllid sy'n weddill. Cynhwysir y rhwymedigaethau rhent canlynol, heb gynnwys taliadau cyllid, mewn symiau eraill sy'n daladwy. Cofnodir taliadau cyllid yn y Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr

## 1.15 Darpariaethau

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn darparu ar gyfer rhwymedigaethau sy'n deillio o ddigwyddiadau yn y gorffennol lle y ceir rhwymedigaeth bresennol ar ddyddiad y Datganiad o'r Sefyllfa Ariannol, y mae'n debygol y bydd yn ofynnol i ni setlo'r rhwymedigaeth ac y gellir gwneud amcangyfrif ariannol dibynadwy.

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn gwneud pob darpariaeth briodol pan fo'r rhain yn bodloni'r diffiniad o fewn IAS 37 (Darpariaethau, Rhwymedigaethau Digwyddiadol, ac Asedau Digwyddiadol). Pan fo'n berthnasol caiff costau darpariaethau yn y dyfodol eu disgowntio gan ddefnyddio'r cyfraddau a gyfarwyddir gan Drysorlys EM. Rhoddir manylion y cyfraddau a ddefnyddir yn Nodyn 15. Dangosir darpariaeth yn y cyfrifon ar gyfer hawliadau nas setlwyd o dan gynigion grant a wnaed i bartneriaid er mwyn ategu gwaith a gwblhawyd hyd at 31 Mawrth 2015. Mae'r ddarpariaeth yn seiliedig ar yr hawliadau y disgwylir iddynt gael eu derbyn yn ystod tri mis cyntaf y flwyddyn ariannol newydd o ran gwaith a wnaed yn ystod y flwyddyn flaenorol, wedi'i haddasu lle mae'n hysbys nad oedd y gwatih wedi cael ei gwblhau ar 31 Mawrth 2015.

## 1.16 Rhwymedigaethau Digwyddiadol

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn datgan rhwymedigaethau posibl sy'n deillio o ddigwyddiadau yn y gorffennol lle mae'r canlyniad yn seiliedig ar ddigwyddiadau ansicr yn y dyfodol. Gwneir datganiad os nad yw rhwymedigaeth bresennol yn debygol o godi neu os na ellir ei mesur yn ddibynadwy.

## 1.17 Asedau Digwyddiadol

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn datgan asedau digwyddiadol posibl sy'n deillio o ddigwyddiadau yn y gorffennol y bydd eu bodolaeth ond yn cael ei chadarnhau gan ddigwyddiadau ansicr yn y dyfodol nad ydynt yn gyfan gwbl o dan ei reolaeth. Nid oedd unrhyw asedau digwyddiadol ar 31 Mawrth 2015.

## 1.18 Offerynnau Ariannol

1.18.1 Asedau a rhwymedigaethau ariannol Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn dosbarthu benthyciadau, symiau derbyniadwy ac asedau sydd ar gael i'w gwerthu yn asedau ariannol. Mae rhwymedigaethau ariannol yn cynnwys unrhyw rwymedigaethau cytundebol i roi arian parod neu asedau ariannol i drydydd parti. Mae'r rheolwyr yn penderfynu ar ddosbarthiad asedau a rhwymedigaethau arainnol pan gânt eu nodi i ddechrau.

1.18.2 Benthyciadau a symiau derbyniadwy Mae benthyciadau a symiau derbyniadwy yn asedau ariannol anneilliadol â thaliadau sefydlog neu bendant nas dyfynnir mewn marchnad weithredol ac nas dosberthir yn asedau sydd ar gael i'w gwerthu. Cydnabyddir benthyciadau a symiau derbyniadwy ar werth teg i ddechrau ac wedyn fe'u delir ar gost wedi'i hamorteiddio gan ddefnyddio'r dull llog effeithiol. Fel arfer, gwerth teg yw'r swm gwreiddiol a anfonebwyd. 1.18.3 Asedau ariannol sydd ar gael i'w gwerthu Mae asedau ariannol sydd ar gael i'w gwerthu yn asedau ariannol anneilliadol a ddynodwyd yn asedau sydd ar gael i'w gwerthu. Fe'u cydnabyddir ar werth teg i ddechrau ac wedyn cânt eu hailfesur i werth teg ar ddyddiad pob Datganiad o'r Sefyllfa Ariannol. Cydnabyddir unrhyw gynnydd sydd i'w briodoli i newidiadau i werth teg mewn cronfeydd wrth gefn. 1.18.4 Rhwymedigaethau ariannol Cydnabyddir rhwymedigaethau ariannol ar werth teg i ddechrau ac wedyn fe'u delir ar gost wedi'i hamorteiddio gan ddefnyddio'r dull llog effeithiol. Dadgydnabyddir rhwymedigaethau ariannol pan fydd y rhwymedigaeth wedi dod i ben. Mae gan Cyfoeth Naturiol Cymru rwymedigaethau penodol sy'n deillio o offerynnau ariannol o ganlyniad i Gytundebau Gweithredu Cronfeydd Dw
ˆ r â Dw
ˆ r Cymru a luniwyd pan gafodd ei breifateiddio. Caiff y rhwymedigaethau hyn eu trin fel bythol-daliadau ac fe'u cofnodir yn y Datganiad o'r Sefyllfa Ariannol ar gost wedi'i hamorteiddio. Mae'r taliadau blynyddol sy'n deillio o'r rhwymedigaethau hyn yn cynyddu bob blwyddyn yn unol â'r mynegai prisiau manwerthu (RPI). Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn agored i'r risg o newidiadau i'r gyfradd chwyddiant. Mae'r gyfradd RPI wedi amrywio gryn dipyn dros fywyd y rhwymedigaethau ariannol hyn. Y gyfradd dros y 26 blynedd ers 1989 yw 3%, ar gyfartaledd. Fodd bynnag, mae'r ystod yn ystod y cyfnod hwn rhwng 9% ac 1%. Risg facro-economaidd yw hon na all Cyfoeth Naturiol Cymru ei rheoli ar ei ben ei hun mewn unrhyw ffordd. Fodd bynnag, gall Cyfoeth Naturiol Cymru adennill cost lawn cytundebau gweithredu cronfeydd dw
ˆ r drwy'r taliadau y mae'n eu codi am dynnu dw
ˆ r.

1.18.5 Embedded derivatives Mae rhai contractau hybrid yn cynnwys elfen ddeilliadol ac elfen anneilliadol. Mewn achosion o'r fath, gelwir yr elfen ddeilliadol yn ddeilliad sefydledig. Os nad oes cysylltiad agos rhwng nodweddion a risgiau economaidd y deilliadau sefydledig a rhai'r contract, ac nad yw'r contract cynhaliol ei hun yn cael ei gario ar werth teg drwy enillion neu golledion, caiff y deilliad sefydledig ei osod ar wahân a'i gofnodi ar werth teg gydag enillion a cholledion yn cael eu cydnabod yn y Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru wedi cynnal adolygiad o'i gontractau ac wedi penderfynu, ar 31 Mawrth 2015, nad oes ganddo unrhyw drefniadau sy'n bodloni'r meini prawf i'w gwneud yn ofynnol i ddeilliadau sefydledig gael eu gosod ar wahân. 1.18.6 Lleihad yng ngwerth asedau ariannol Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn asesu ar ddyddiad pob Datganiad o'r Sefyllfa Ariannol a oes tystiolaeth wrthrychol bod gwerth asedau ariannol wedi lleihau o ganlyniad i un digwyddiad colli neu fwy a ddigwyddodd ar ôl i'r ased gael ei gydnabod i ddechrau a chyn dyddiad y Datganiad o'r Sefyllfa Ariannol. Mae hefyd yn ystyried a oes unrhyw ddigwyddiad colli wedi effeithio ar lifau arian parod amcangyfrifedig yr ased ariannol neu'r portffolio yn y dyfodol y gellir eu hamcangyfrif yn ddibynadwy.

## 1.19 Buddiannau Cyflogeion

Natural Resources Wales is a member of two pension schemes. The Principal Civil Service Pension Scheme is an open scheme and isthe scheme for new members of staff. Natural Resources Wales is a closed member of the Environment Agency's pension fund (a Local Government pension fund) under a community admission agreement.

1.19.1 Pensions Ar gyfer staff hen Gyngor Cefn Gwlad Cymru a hen Gomisiwn Coedwigaeth Cymru, mae cyfraniadau'r cyflogwyr yn daladwy i Brif Gynllun Pensiwn y Gwasanaeth Sifil ar un o bedair cyfradd fel y nodir isod, yn seiliedig ar fandiau cyflog.

|                  | Band Cyflog (£)	 	      |    % |
|------------------|------|------|
| 21,500 a llai    |      | 16.7 |
| 21,501 to 44,500 | 18.8 |      |
| 44,501 to 74,500 | 21.8 |      |
| 74,501 ac uwch   |      | 24.3 |

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn gwneud cyfraniadau rheolaidd i Gronfa Bensiwn Asiantaeth yr Amgylchedd (sef y Gronfa Weithredol) er mwyn ariannu rhwymedigaethau pensiwn nawr ac yn y dyfodol. Codir cyfraniadau ar y Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr gan ystyried y costau pensiwn disgwyliedig dros fywydau gwasanaeth y cyflogeion ac fe'u pennir ar lefel sy'n ddigonol i sicrhau bod y cynllun wedi'i ariannu'n llawn yn dilyn prisiadau actiwaraidd ffurfiol o'r gronfa. 1.19.2 Buddiannau eraill cyflogeion Cydnabyddir rhwymedigaeth ar gyfer tâl gwyliau a buddiannau byrdymor eraill pan fydd y cyflogeion yn rhoi gwasanaeth sy'n cynyddu eu hawl i'r buddiannau hyn. O ganlyniad, mae swm wedi'i gronni ar gyfer gwyliau a enillwyd ond nas cymerwyd eto. Cydnabyddir buddiannau terfynu fel rhwymedigaeth, pan fo gan Cyfoeth Naturiol Cymru ymrymiad cyfrwymol i derfynu cyflogaeth cyflogai neu grw
ˆ p o gyflogeion cyn y dyddiad ymddeol arferol, neu o ganlyniad i gynnig i annog cyflogeion i ymadael yn wirfoddol.

## 1.20 Technegau Amcangyfrif

1.20.1 Barnau cyfrifyddu hollbwysig a ffynonellau allweddol o ansicrwydd ynghylch amcangyfrifon Wrth gymhwyso polisïau cyfrifyddu Cyfoeth Naturiol Cymru, mae angen llunio barnau, amcangyfrifon a thybiaethau ynghylch symiau cario asedau a rhwymediaethau nad ydynt yn gwbl amlwg o ffynonellau eraill. Mae'r amcangyfrifon a'r tybiaethau cysylltiedig yn seiliedig ar brofiad hanesyddol a ffactorau eraill yr ystyrir eu bod yn berthnasol. Gall y canlyniadau gwirioneddol fod yn wahanol i'r amcangyfrifon hyn. Adolygir yr amcangyfrifon a'r tybiaethau yn barhaus. Cydnabyddir diwygiadau i amcangyfrifon cyfrifyddu yn y cyfnod y caiff yr amcangyfrif ei ddiwygio os yw'r diwygiad ond yn effeithio ar y cyfnod hwnnw neu yn ystod cyfnod y diwygiad a chyfnodau yn y dyfodol os yw'r diwygiad yn effeithio ar gyfnodau nawr ac yn y dyfodol. 1.20.2 Barnau hollbwysig wrth gymhwyso'r polisïau cyfrifyddu Y canlynol yw'r barnau a'r amcangyfrifon hollbwysig a wnaed wrth gymhwyso polisïau cyfrifyddu Cyfoeth Naturiol Cymru ac sy'n cael yr effaith fwyaf sylweddol ar y symiau a gydnabyddir yn y datganiadau ariannol. 1.20.3 Prisio'r Ystad Goedwig ac asedau biolegol Mae Cyfoeth Naturiol Cymru o'r farn na fyddai'n gosteffeithiol cynnal prisiad proffesiynol allanol bob pum mlynedd sy'n cwmpasu pob ardal o goetir, gan gynnwys y rhai sydd ag asedau biolegol. Yn dilyn cyngor gan briswyr â chymwysterau proffesiynol ystyrir y gellir cael prisiad rhesymol drwy brisio hapsampl o eiddo sy'n cynrychioli rhwng 8 a 10 y cant o'r ystad goedwig ac allosod y rhain ar gyfer yr ystad goedwig gyfan. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru, mewn ymgynghoriad â phriswyr allanol, o'r farn bod prisiadau sy'n seiliedig ar grw
ˆ p o ffactorau yn brisiadau cadarn ac mai lleoliad, rhywogaeth, oedran ac ansawdd 
(dosbarth y cnwd) y coed yw'r ffactorau marchnad mwyaf priodol i'w hystyried. Hefyd, ystyrir y ceir y dystiolaeth fwyaf priodol o werth sy'n seiliedig ar y farchnad o'r farchnad ar gyfer gwerthu coetiroedd a choedwigoedd sydd ag arwynebedd o fwy na 50 hectar. Cydnabyddir, serch hynny, y gall gwerthoedd amrywio'n fawr ac y gall y barnau hyn fod braidd yn oddrychol. Felly, bydd unrhyw brisiad o goedwigoedd yn dibynnu i ryw raddau ar farn broffesiynol. Wedyn mae'r priswyr allanol yn pennu gwerthoedd i dir a phren. Fel sy'n ofynnol o dan IAS 41 (Amaethyddiaeth) lleiheir gwerth teg asedau biolegol gan y costau amcangyfrifedig hyd at adeg eu gwerthu. Amcangyfrifir bod y costau hyn yn cyfateb i 5 y cant o werthoedd pren ac maent yn adlewyrchu'r costau sy'n gysylltiedig â gwerthu'r coetir neu'r goedwig. 1.20.4 Asedau biolegol Wrth gymhwyso IAS 41 (Amaethyddiaeth), ystyriwyd y meini prawf manwl ar gyfer dosbarthu gweithgareddau coedwigaeth yn rhai amaethyddol. Penderfynwyd na ellid ystyried bod pob gweithgaredd coedwigaeth a gynhelir gan Cyfoeth Naturiol Cymru yn weithgaredd amaethyddol o dan y safon, gan fod coetiroedd a choedwigoedd yn cael eu dal a'u rheoli'n bennaf er mwyn cyflawni'r amcanion ar gyfer rheoli coedwigoedd yn gynaliadwy a nodir yn Coetiroedd i Gymru.

Cynhaliwyd dadansoddiad manwl o'r ystad goedwig gan ddefnyddio system sgorio er mwyn nodi'r ardaloedd hynny o'r ystad goedwig a oedd yn dod o dan y pedwar amcan corfforaethol (cymdeithasol, economaidd, amgylcheddol a newid yn yr hinsawdd), yn seiliedig ar nifer o feini prawf. Defnyddiwyd y ganran a briodolwyd o ganlyniad i weithgareddau economaidd i bennu gwerth goblygedig coed a oedd wedi'u dosbarthu'n. ased biolegol. Pe câi tir ei gaffael neu ei waredu a fyddai'n creu newid llwyr mewn daliad tir o 10 y cant neu a fyddai, fel arall, yn arwyddocaol o ran y dadansoddiad, câi adolygiad interim ei gynnal. Ni fu unrhyw newid o'r fath yn ystod y cyfnod a ddaeth i ben 31 Mawrth 2015. 1.20.5 Croniad ar gyfer cost gwyliau nas cymerwyd Cafwyd yr amcangyfrif ar gyfer cost gwyliau nas cymerwyd ar 31 Mawrth 2015 drwy gyfrifo gwerth gwyliau nas cymerwyd ar gyfer sampl o staff a'i allosod i'r hyn sy'n gyfwerth ag amser llawn ar gyfer pob aelod o staff ar 31 Mawrth 2015.

## 1.21 Ardaloedd Draenio Mewnol

Ceir 11 o Ardaloedd Draenio Mewnol yng Ngogledd-orllewin Cymru. Ariennir y gwaith a wneir ym mhob ardal ddraenio mewnol gan gyfuniad o ardrethi draenio a godir ar feddianwyr tir amaethyddol (e.e. ffermwyr) ac ardollau arbennig a delir gan Awdurdodau Lleol mewn perthynas â thir anamaethyddol. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r Bwrdd Draenio Mewnol ar gyfer yr ardaloedd hyn. Mae'n ofynnol i Cyfoeth Naturiol Cymru (o dan adran 40 o Ddeddf Draenio Tir 1991) bennu ardrethi draenio ac o dan Reoliad 7 o Reoliadau Byrddau Draenio Mewnol (Cyllid) 1992 mae'n ofynnol iddo gyhoeddi ardrethi arbennig cyn 15 Chwefror yn y flwyddyn ariannol cyn y flwyddyn y maent yn ymwneud â hi. Pennwyd yr ardrethi draenio, yr ardollau arbennig a'r praeseptau ar gyfer 2014/15 gan y Bwrdd ym mis Chwefror 2014. Y swm a godwyd drwy ardollau arbennig oedd £100k, a'r swm a godwyd drwy ardrethi draenio oedd £52k. Yn 2014/15 gwariwyd cyfanswm o £162k ar yr 11 ardal ddraenio fewnol hyn a chariwyd gwarged o £6k ymlaen i 2015/16.

## 1.22 Treth Ar Werth

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru wedi'i ddosbarthu'n gorff y mae adran 33 o Ddeddf TAW 1994 yn gymwys iddo. Felly, mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn adennill TAW a delir ar weithgareddau busnes a gweithgareddau nad ydynt yn gysylltiedig â busnes. Asesir y broses o adennill TAW sy'n ymwneud â chyflenwadau eithriedig drwy reoliadau eithriad rhannol CThEM. Ym mhob achos, lle y codir treth allbwn, neu lle y gellir adennill treth allbwn, datgenir y symiau a gynhwysir yn y cyfrifon hyn heb gynnwys TAW.

## 1.23 Mabwysiadu Safonau Ifrs Newydd Neu Ddiwygiedig Neu Ddehongliadau Frem

IFRS O dan IAS 8 mae angen gwneud datganiadau mewn perthynas â safonau IFRS, diwygiadau a dehongliadau newydd sy'n gymwys, neu a fydd yn gymwys, ar ôl y cyfnod adrodd. Daw nifer o safonau IFRS, diwygiadau a dehongliadau a gyhoeddwyd gan y Bwrdd Safonau Cyfrifyddu Rhynglwadol (IASB) yn weithredol yn ystod cyfnodau adrodd yn y dyfodol. Nid yw Cyfoeth Naturiol Cymru wedi mabwysiadu unrhyw safonau IFRS newydd yn gynnar. FReM Bob blwyddyn, mae Trysorlys EM yn cyhoeddi fersiwn wedi'i diweddaru o FReM, sy'n dehongli safonau IFRS ar gyfer y sector cyhoeddus. Ar gyfer y cyfnod a ddaeth i ben 31 Mawrth 2015, nid oes unrhyw newidiadau a fydd yn effeithio ar Cyfoeth Naturiol Cymru.

## 1.24 Ffioedd Opsiwn Ffermydd Gwynt

Yn 2013/14 cafodd y taliad ffioedd opsiwn ffermydd gwynt o £1.19m i Lywodraeth Cymru eu debydu yn erbyn incwm ynni adnewyddadwy. Ar gyfer 2014/15 dangosir y gwir daliad o £2.478m i Lywodraeth Cymru fel gwariant yn Nodyn 5 dan gostau gweithredol, a dangosir gwerth llawn y ffioedd opsiwn ffermydd gwynt o fewn yr incwm adnewyddadwy o £7.522m yn Nodyn 6.

## 1.25 Addasiad Cyfnod Blaenorol

Yn dilyn adolygiad o gategorïau ar gyfer gwaith cyfalaf a wariwyd yn y flwyddyn (CWEIY), fel y nodir yn Nodyn 4, mae'r ffigurau mewn ambell gategori wedi'u hailddatgan. Dangosir yr addasiad i ffigurau 2013/14 isod.

   Gwreiddiol	                Addasiad	
             Wedi'i ddatgan 

| Gwir                               | Ymrwymedig   | Gwir   | Ymrwymedig   | Gwir   | Ymrwymedig   |
|------------------------------------|--------------|--------|--------------|--------|--------------|
| Categorïau                         |              |        |              |        |              |
| £'000                              | £'000        | £'000  | £'000        | £'000  | £'000        |
| Adfer ac adnewyddu                 | 2,868        | 649    | 564          | 689    | 3,432        |
| Argloddiau                         | 2,961        | 1,068  | 7,461        | 5      | 10,422       |
| Grantiau cyfalaf                   | 2,424        | 1,390  | 0            | 0      | 2,424        |
| Mapio llifogydd                    | 155          | 27     | (13)         | 0      | 142          |
| Gosod pyst                         | 166          | 8      | 0            | 0      | 166          |
| Cwlfertau a gwelliannau i sianelau | 216          | 34     | (1)          | 0      | 215          |
| Strategaethau rheoli'r perygl o    | 8,462        | 808    | (8,385)      | (791)  | 77           |
| lifogydd                           |              |        |              |        |              |
| Gwaith CWEIY arall                 | 1,742        | 111    | 374          | 97     | 2,116        |
| Cyfanswm                           |              |        |              |        |              |
| 18,994                             | 4,095        | 0      | 0            | 18,994 | 4,095        |

Y newidiadau pwysicaf yw'r dosbarthiad cywir o waith ar argloddiau a gwaith adfer y Friog (£3.8m) a Rhan Isaf Bro Abertawe (£4.5m) a ddangoswyd o dan strategaethau rheoli'r perygl o lifogydd yng nghyfrifon 2013/14. Yn sgil gweithredu'r system gyllid newydd bu'n bosibl i ni ddiwygio'r categorïau a gofnodir yn Nodyn 5 - Gwariant arall, Nodyn 12 - Symiau derbyniadwy a Nodyn 14 - Symiau taladwy. Mae ffigurau ar gyfer blynyddoedd blaenorol yn y nodiadau hyn wedi'u hailddatgan er mwyn sicrhau eu bod yn cyfateb i'r categorïau newydd. Nodir isod newidiadau sylweddol:
 
Yn Nodyn 5 dangosir y gwariant ar 'Gwarchod planhigion, cynefinoedd a rhywogaethau', 'Cynaeafu, marchnata ac ailgyflenwi pren' a 'Costau rhaglenni coedwigaeth eraill' bellach o dan 'Gwasanaethau a gaiff eu prynu i mewn'.

 
Yn Nodyn 12 mae 'Rhagdaliadau ac incwm cronedig' bellach yn cael eu cofnodi mewn dau gategori ar wahân.
Nid oes unrhyw newidiadau sylweddol i gategorïau Nodyn 14.

## 1.26 Darpariaethau Ariannol (Safleoedd Tirlenwi)

Ar gyfer pob safle tirlenwi, mae angen sefydlu trefniadau darpariaethau ariannol cyn rhoi trwydded. Mae'n rhaid i'r trefniadau darpariaethau ariannol fod ar waith cyn i weithrediadau gwaredu ddechrau, ac mae angen i ddarpariaethau o'r fath fod yn ddigonol (mewn termau ariannol), yn ddiogel ac ar gael pan fo'u hangen. Mae hyn yn gymwys i weithredwyr safleoedd y caniateir iddynt gynnal gweithgareddau tirlenwi neu weithgareddau eraill (e.e. carthu morlynnoedd) lle y caiff gwastraff ei waredu ar y tir yn y pen draw. Mae safleoedd tirlenwi yn cynnwys pob safle gwastraff sy'n ddarostyngedig i'r gyfarwyddeb tirlenwi. Nodir isod y prif ddulliau y bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn eu derbyn ar gyfer dangos trefniadau darpariaethau ariannol:

 
Bondiau adnewyddadwy (a ddangosir yn nodyn 14)
 
Cyfrifon ysgrow
 
Adneuon arian parod gyda Cyfoeth Naturiol Cymru (a ddangosir yn nodyn 14)
 
Cytundebau gweithred awdurdodau lleol
 
Gwarantau rhiant-gwmnïau
 
Cytundebau ambarél (sy'n cwmpasu sawl safle)
Mae cyfrif ysgrow yn fynediad i gyfrif banc a gâi ei sbarduno gan ddigwyddiad ar safle tirlenwi. Cydgyfrif ydyw rhwng y gweithredwr gwastraff a Cyfoeth Naturiol Cymru ac fe'i gweithredir o dan gytundeb gweithred ymddiriedolaeth priodol a mandad banc.

## 2. Dadansoddiad O Wariant Net Yn Ôl Segment

Gwasanaethau 
Cyfamswn
Cendlaethol
Gweithrediadau 
Gwasanaethau 
Cyllid a 
Chorfforaethol
Gweithrediadau De
Cymru
Gwybodaeth 
Strategaeth 
a Chynllunio
Cysylltiadau 
Allanol a 
Chyfathrebu
A Reolir 
yn 
Ganolog
Pontio
Datblygu
Sefydliadol 
a 
Rholi pobl 
Gogledd a 
Chanolbarth
Cymru
Prif 
Weithredwr, 
Llywodreaethu
a Chynllunio 
& Planninga 
Chynllunio
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
Wedi'i gofnodi yn sôl segmentau
Gwariant
6,435
5,529
31,323
44,004
25,603
32,275
28,864
3,847
1,073
19,147
198,100
Incwm
0
0
(36,081)
(25,269)
(3,132)
(1,643)
(2,998)
(354)
0
437
(69,040)
Cyfanswm
6,435
5,529
(4,758)
18,735
22,471
30,632
25,866
3,493
1,073
19,584
129,060
Gwarian Cyfalaf
6,874
0
1,501
1,673
217
409
0
0
0
0
10,674
129,060
Cyfanswm y Gwaraint Net yn y DoWNC 

* DoWNC Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr

## Ffactorau

Y ffactorau a ddefnyddiwyd i adrodd ar segmentau yw'r ffordd y blaenoriaethodd Cyfoeth Naturiol Cymru ei benderfyniadau ynghylch rheoli a'i benderfyniadau cyllidebol. Priodolwyd incwm a gwariant a ddangosir uchod yn uniongyrchol i'r segmentau

## Disgrifiad O'R Segmentau Pontio Mae'N Cyflawni'R Rhaglenni Gweddnewidiol Ar Gyfer Cyfoeth Naturiol Cymru Er Mwyn Ein Galluogi I Fod Yn Hunangynhaliol. Datblygu Sefydliadol A Rheoli Pobl Mae'N Datblygu'R Sefydliad Ac Yn Rheoli Adnoddau Staff.

Gwasanaethau Cyllid a Chorfforaethol Mae'n rhoi cymorth ariannol ac yn cefnogi gweithgarwch caffael. Mae'n rheoli adeiladau a fflyd Cyfoeth Naturiol Cymru. Mae'n darparu gwasanaethau TG 'busnes fel arfer'.

## Gwasanaethau Cenedlaethol Mae'N Darparu Amrywiaeth O Wasanaethau Ar Gyfer Cymru Gyfan, Gan Gynnwys Rheoli Perygl Llifogydd Ac Arfordiroedd, Rheoli Rhaglenni Cyfalaf, Cynaeafu Coedwigoedd A'R Ganolfan Cyswllt Cwsmeriaid. Gweithrediadau Gogledd A Chanolbarth Cymru Mae'N Cyflawni Dibenion Statudol A Dyheadau, Ar Lefel Weithredol A Thrwy Rwydwaith O Dimau Lleol, O Fewn Saith Sir Gogledd Cymru, Ceredigion Ac Ardaloedd Trefaldwyn A Maesyfed Ym Mhowys.

Gweithrediadau De Cymru Mae'n cyflawni dibenion statudol a dyheadau, ar lefel weithredol a thrwy rwydwaith o dimau lleol, o fewn siroedd De Cymru ac ardal Sir Frycheiniog ym Mhowys.

## Gwybodaeth Strategaeth A Chynllunio Mae'N Rheoli Swyddogaeth Amgylcheddol, Gofodol A Chynllunio Busnes Strategol Cnc.

Prif Weithredwr, Llywodraethu a Chynllunio Y Prif Weithredwr yw'r Swyddog Cyfrifyddu hefyd ac mae'n gyfrifol yn bersonol am warchod yr arian cyhoeddus sydd o dan ei ofal yn briodol, gweithrediadau Cyfoeth Naturiol Cymru o ddydd i ddydd a rheoli CNC o ddydd i ddydd. Mae llywodraethu yn darparu ac yn cyflawni gwasanaethau cyfreithiol; cynllunio, perfformiad ac adrodd; archwilio a sicrhau risg a'r ysgrifenyddiaeth a llywodraethu gwybodaeth.

## Cysylltiadau Allanol A Chyfathrebu Mae Cysylltiadau Allanol A Chyfathrebu Yn Darparu Gwasanaeth Cyfathrebu A Marchnata Integredig. A Reolir Yn Ganolog Rheolir Incwm A Gwariant Yn Ganolog Ac Nis Dyrennir I'R Cyfarwyddiaethau. Mae'N Cynnwys Dibrisiant, Gwerth Llyfr Coed A Gwympwyd, Croniadau Ar Ddiwedd Y Flwyddyn Ar Gyfer Darpariaethau. Ffigurau Cymharol Ar Gyfer Y Cyfnod Hyd At 31 Mawrth 2014

| Gwasanaethau    |          |
|-----------------|----------|
| Cendlaethol     |          |
| Gweithred-      |          |
| iadau           |          |
| A Reolir yn     |          |
| Ganolog         |          |
| Cyfamswn        |          |
| Gwasanaethau    |          |
| Cyllid a        |          |
| Chorfforaethol  |          |
| Gweithred-      |          |
| iadau           |          |
| Cymru           |          |
| Gwybodaeth      |          |
| Strategaeth     |          |
| a Chynllunio    |          |
| Pontio          | Datblygu |
| Sefydliadol     |          |
| a               |          |
| Rholi pobl      |          |
| Gogledd a       |          |
| Chanolbarth     |          |
| Cymru           |          |
| Prif            |          |
| Weithredwr,     |          |
| Llywodreaethu   |          |
| a Chynllunio    |          |
| & Planninga     |          |
| Chynllunio      |          |
| £'000           | £'000    |
| Wedi'i          |          |
| gofnodi yn ôl   |          |
| segmentau       |          |
| Gwariant        | 3,018    |
| Incwm           | 0        |
| Cyfanswm        |          |
| 3,018           | 7,752    |
| Gwariant        |          |
| Cyfalaf         |          |
| 6,721           | 0        |

## 3. Nifer Y Staff A Chostau Cysylltiedig 3.1 Costau Staff

| 	                                                                |                                          | 2014/15	  	        | 	         | 2013/14   |
|----------------------------------------------------------------|------------------------------------------|--------|---------|-----------|
|                                                                | £'000                                    | £'000  | £'000   | £'000     |
|                                                                | Staff                                    | Staff	Cyfanswm	 Cyfanswm        |         |           |
|                                                                | Parhaol                                  | Eraill |         |           |
| Cyflogau                                                       | 57,275                                   | 5,097  | 62,372  | 62,346    |
| Costau nawdd cymdeithasol                                      | 4,526                                    | 213    | 4,739   | 4,777     |
| Costau pensiwn eraill                                          | 11,717                                   | 460    | 12,177  | 9,732     |
| Cyfanswm costau cyflogau net                                   | 73,518                                   | 5,770  | 79,288  | 76,855    |
| Cyfanswm costau cyflogau net                                   |                                          | Note   |         |           |
| Costau pecynnau ymadael                                        |                                          |        | 2,790   | 5,138     |
| Tâl gwasanaeth ychwanegol IAS 19 (Pensiynau)                   | 21                                       |        | 7,323   | 5,955     |
| Llai costau pensiwn ar gyfer ymddeoliad cynnar                 |                                          |        | (97)    | (601)     |
| Llai cyfraniadau pensiwn i LGPS yn ystod y flwyddyn            |                                          |        | (7,216) | (4,832)   |
| Trosglwyddo i Ddarpariaeth ar gyfer Taliadau Iawndal Blynyddol |                                          | 5      | 32      |           |
| Costau staff eraill                                            |                                          |        | 0       | 39        |
| Llai symiau a godwyd ar brosiectau cyfalaf                     |                                          |        | 81      | (278)     |
| Cyfanswm costau staff                                          |                                          |        | 2,886   | 5,453     |
| Less amounts charged to capital projects                       |                                          |        | (2,019) | (2,058)   |
| Total staff costs                                              |                                          |        | 80,155  | 80,250    |

Ceir manylion trefniadau pensiwn CNC yn nodyn 21. Mae manylion am gydnabyddiaeth ariannol Aelodau'r Bwrdd a'r Cyfarwyddwyr wedi'u cynnwys yn yr adroddiad cydnabyddiaeth ariannol.

## 3.2 Nifer Y Bobl A Gyflogwyd Ar Gyfartaledd

Roedd nifer yr unigolion cyfwerth ag amser llawn a gyflogwyd yn ystod y flwyddyn fel a ganlyn:

|                           	                                 |              	          | 2014/15 	        |    	 2013/14       |
|---------------------------------|---------|--------|-------|
|                                 | Staff   | Staff	Cyfanswm	 Cyfanswm        |       |
|                                 | Parhaol | Eraill |       |
|                                 | Nifer   | Nifer  | Nifer |
| A gyflogwyd yn uniongyrchol     | 1,805   | 100    | 1,905 |
| Staff asiantaeth a chontractwyr | 0       | 47     | 47    |
| Cyfanswm                        | 1,805   | 147    | 1,952 |

Cyflogwyd 50 o aelodau o staff cyfwerth ag amser llawn ar brosiectau cyfalaf (58 yn 2013/14).

## 3.3 Cynlluniau Iawndal - Pecynnau Ymadael

| 	                     |                                             |
|---------------------|---------------------------------------------|
|                     |                                             |
| Band costau         | Nifer y pecynnau                            |
| pecynnau ymadael    | ymadael y cytunwyd                          |
|                     | arnynt yn ôl band costau                    |
|                     | 2014/5                                      |
|                     |                                             |
| O dan £10,000       | 0                                           |
| £10,001 - £25,000   | 10                                          |
| £25,001 - £50,000   | 18                                          |
| £50,001 - £100,000  | 29                                          |
| £100,001 - £150,000 | 1                                           |
| Dros £150,000       | 0                                           |
| Cyfanswm            | 58                                          |

## Cyfanswm Costau Adnoddau Ar Gyfer 2014/15 Oedd £2,884K. (Cyfanswm Y Gost Oedd £5,138K Yn 2013/14)

Ni chafwyd unrhyw ddiswyddiadau gorfodol yn 2014/15 nac yn 2013/14. Mae'r costau ymadael gwirfoddol wedi'u talu yn unol â darpariaethau Cynllun Iawndal y Gwasanaeth Sifil, sy'n gynllun statudol a luniwyd o dan Ddeddf Blwydd-daliadau 1972. Rhoddir cyfrif am gostau ymadael yn llawn yn y flwyddyn y cytunir arnynt. Os cytunodd y cyrff etifeddol ar ymddeoliadau cynnar, rhoddwyd cyfrif am y costau yn llawn yn y flwyddyn y cytunwyd arnynt, a darparwyd ar gyfer ymrwymiadau yn y dyfodol. Dangosir y Taliadau Iawndal Blynyddol a wnaed mewn perthynas â'r pecynnau ymadael hyn y cytunwyd arnynt mewn blynyddoedd blaenorol yn Nodyn 15 (Darpariaethau). Telir costau ymddeol oherwydd salwch gan y cynlluniau pensiwn ac nis cynhwysir yn y tabl..

## 3.4 Cyfraniadau I Brif Gynllun Pensiwn Y Gwasanaeth Sifil

Mae Prif Gynllun Pensiwn y Gwasanaeth Sifil (PCSPS) yn gynllun buddiannau diffiniedig amlgyflogwr nas ariennir ond ni all Cyfoeth Naturiol Cymru nodi ei gyfran o'r asedau a'r rhwymedigaethau sylfaenol. Prisiodd actiwari'r cynllun y cynllun ar 31 Mawrth 2012. Ceir manylion yng nghyfrifon adnoddau Swyddfa'r Cabinet yn www.civilservicepensionscheme.org.uk/about-us/resource-accounts/. Ar gyfer 2014-15, roedd cyfraniadau cyflogwyr gwerth £4,931k yn daladwy i'r PCSPS (roedd y cyfraniadau yn 2013/14 yn cyfateb i £4,876k) ar un o'r pedair cyfradd yn yr amrediad 16.7% i 24.3% o enillion pensiynadwy, yn seiliedig ar fandiau cyflog. Fel arfer mae Actiwari'r Cynllun yn adolygu cyfraniadau cyflogwyr bob pedair blynedd yn dilyn prisiad llawn o'r cynllun. Pennir y cyfraddau cyfrannu i dalu cost y buddiannau sy'n cronni yn ystod 2014-15 a delir pan fydd yr aelod yn ymddeol ac nid y buddiannau a delir yn ystod y cyfnod hwn i bensiynwyr presennol.

Gall cyflogeion ddewis agor cyfrif pensiwn partneriaeth, sef pensiwn rhanddeiliaid gyda chyfraniad gan y cyflogwr. Talwyd cyfraniadau cyflogwyr gwerth £28k i un neu ragor o'r panel o dri darparwr pensiwn rhanddeiliaid penodedig. Mae cyfraniadau'r cyflogwr yn gysylltiedig ag oedran ac yn amrywio o 3% i 12.5% o enillion pensiynadwy. Bydd cyflogwyr hefyd yn talu cyfraniad sy'n cyfateb i gyfraniad y cyflogai hyd at 3% o enillion pensiynadwy. Yn ogystal, roedd cyfraniadau cyflogwyr gwerth £2k, sef 0.8% o gyflog pensiynadwy, yn daladwy i'r PCSPS i dalu cost darparu buddiannau yn y dyfodol ar ffurf cyfandaliad ar farwolaeth mewn gwasanaeth neu ymddeoliad oherwydd salwch y cyflogeion hyn. Roedd cyfraniadau cyflogwyr gwerth £3k yn ddyledus i'r darparwyr pensiwn partneriaeth ar ddyddiad y fantolen. Ni thalwyd unrhyw gyfraniadau ymlaen llaw ar y dyddiad hwnnw.

## 3.5 Cyfraniadau I Gynllun Pensiwn Llywodraeth Leol

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn gwneud taliadau i Gronfa Bensiwn Asiantaeth yr Amgylchedd (EAPF), fel Awdurdod Gweinyddu Cynllun Pensiwn Llywodraeth Leol (LGPS) drwy Capita, sef gweinyddwyr y gronfa beniswn. Mae LGPS yn gynllun pensiwn statudol a ariennir â chyfraniadau diffiniedig (EAPF) i'r gwasanaeth cyhoeddus. Mae Hymans Robertson, sef actiwari'r EAPF, yn cynnal prisiad o asedau a rhwymedigaethau'r Gronfa bob tair blynedd er mwyn sicrhau bod buddiannau LGPS wedi'u hariannu'n briodol. Bwriedir i asedau'r Gronfa dalu rhwymedigaethau pensiwn yn y dyfodol. Prif ddiben y prisiad actiwaraidd yw adolygu sefyllfa ariannol y Gronfa a phennu lefel cyfraniadau yn y dyfodol ar gyfer cyflogwyr yn y Gronfa. Cynhaliwyd y prisiad diweddaraf ar 31 Mawrth 2013 ar gyfer y cyfnod o dair blynedd rhwng 1 Ebrill 2014 a 31 Mawrth 2017. Mae gan Cyfoeth Naturiol Cymru Gytundeb Mynediad Cymunedol ag EAPF er mwyn cymryd rhan yn LGPS, a gymeradwywyd gan yr Ysgrifennydd Gwladol dros Gymunedau a Llywodraeth Leol mewn perthynas â staff hen Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru a drosglwyddwyd i Cyfoeth Naturiol Cymru ar 1 Ebrill 2013. Trosglwyddwyd y rhwymedigaethau ar gyfer cyn-aelodau a gyflogwyd gan Asiantaeth yr Amgylchedd mewn perthynas â swyddogaethau Cymreig (pensiynau a oedd yn cael eu talu ac aelodau gohiriedig) hefyd. Mae Llywodraeth Cymru wedi llunio gwarant ag EAPF i'w hindemnio rhag unrhyw rwymedigaethau sy'n codi o ganlyniad i Cyfoeth Naturiol Cymru yn cymryd rhan yn EAPF. Rhedir y cynllun ar y sail ei fod 'ar gau' ac nad yw ar gael i staff sy'n ymuno â Cyfoeth Naturiol Cymru. Ar gyfer 2014/15 cyfradd gyfrannu'r cyflogwr oedd 20.2%. (Y gyfradd gyfrannu yn 2013/14 oedd 13%). Yn 2014/15 talwyd cyfraniadau cyflogwr gwerth £7,216k i LGPS. (Roedd y cyfraniadau yn 2013/14 yn cyfateb i £4,832k).

## 4. Gwaith Cyfalaf A Ddynodwyd Yn Dreuliau Yn Ystod Y Flwyddyn

| 	                                          | 	            | 	         | 31 Mawrth 	            | 31 Mawrth	        |
|------------------------------------------|------------|---------|------------|--------|
|                                          | 2014/15    | 2013/14 | 2015       | 2014   |
|                                          |            | Wedi'i  |            | Wedi'i |
|                                          | ailddatgan |         | ailddatgan |        |
|                                          | Gwir       | Gwir	Ymrwymedig	 Ymrwymedig         |            |        |
| Categorïau                               |            | £'000   | £'000      | £'000  |
| Adfer ac adnewyddu                       | 7,834      | 3,432   | 4,645      | 1,338  |
| Argloddiau                               | 2,513      | 10,422  | 1,107      | 1,073  |
| Grantiau cyfalaf                         | 2,038      | 2,424   | 0          | 1,390  |
| Mapio llifogydd                          | 420        | 142     | 167        | 27     |
| Gosod pyst                               | 245        | 166     | 5          | 8      |
| Cwlfertau a gwelliannau i sianelau       | 62         | 215     | 162        | 34     |
| Strategaethau rheoli'r perygl o lifogydd | 49         | 77      | 1          | 17     |
| Arall                                    | 2,357      | 2,116   | 399        | 208    |
| Cyfanswm                                 |            |         |            |        |
| 15,518                                   | 18,994     | 6,486   |            | 4,095  |

## Disgrifiad O'R Categorïau

Adfer ac adnewyddu Mae hyn yn golygu gwneud gwaith er mwyn sicrhau bod amddiffynfeydd rhag llifogydd yn y cyflwr priodol ac y cânt eu hadfer i'r cyflwr hwnnw os bydd angen. Argloddiau Mae cyfran sylweddol o brosiectau yn cynnwys creu argloddiau ar hyd cyrsiau dw
ˆ r, eu gwella neu eu gwneud yn uwch er mwyn lleihau'r risg y bydd dw
ˆ r yn dianc o sianel yr afon.

Grantiau cyfalaf Grantiau yw'r rhain, a roddir i Awdurdodau Lleol gan amlaf, sy'n ariannu gwaith cyfalaf. Mae'n cynnwys gwaith ar Lwybr Arfordir Cymru, y Rhaglen Gwella Hawliau Tramwy a hefyd grantiau er mwyn helpu i brynu tir.

Mapio llifogydd Mae mapio llifogydd yn cynnwys llunio mapiau amlhaenog sy'n darparu gwybodaeth am lifogydd o ddw
ˆ r daear, afonydd a'r môr ar gyfer Cymru. Mae mapiau llifogydd hefyd yn cynnwys gwybodaeth am amddiffynfeydd rhag llifogydd a'r ardaloedd sy'n cael budd ohonynt. Gosod pyst Mae a wnelo hyn â gosod pyst (dur fel arfer) ar hyd glannau afonydd er mwyn eu hatgyfnerthu ac atal y tir cyfagos rhag llithro i mewn i'r afon sy'n rhwystro llif yr afon. Câi'r rhan fwyaf o'r gwaith hwn ei wneud o dan y ddaear. Ar ôl iddynt gael eu gosod nid oes unrhyw fudd parhaus i Cyfoeth Naturiol Cymru. Cwlfertau a gwelliannau i sianelau Mae hyn yn cynnwys gwaith i atgyweirio neu adnewyddu cwlfertau o dan dir, ffyrdd ac eiddo a gwelliannau i sianelau sy'n helpu cyrsiau dw
ˆ r i lifo. 

## Strategaethau Rheoli'R Perygl O Lifogydd

Datblygir strategaethau er mwyn cynnig opsiynau ar gyfer rheoli'r perygl o lifogydd ar draws ardal fawr yn yr hirdymor. Datblygir prosiectau unigol ar gyfer rheoli'r perygl o lifogydd o'r strategaethau hirdymor. Arall Mae costau eraill yn cynnwys llunio Cynlluniau Rheoli Lefel y Dw
ˆ r a Chynlluniau Rheoli Dalgylchoedd Llifogydd, gwelliannau i lifddorau a chyrsiau dw
ˆ r eraill, adnewyddu systemau telemetreg a gwella cynefinoedd pysgod.

## 5. Gwariant Arall 5.1 Mae Gwariant Arall Yn Cynnwys Y Categorïau Canlynol O Gost:

| 	                                               | 	                        | 	                       | Wedi'i ailddatgan   |
|-----------------------------------------------|------------------------|-----------------------|---------------------|
|                                               | hyd at 31 Mawrth  2015 | hyd at 31 Mawrth 2014 |                     |
|                                               | £'000                  | £'000                 |                     |
| Eitemau arian parod                           |                        |                       |                     |
| Gwasanaethau a gaiff eu prynu i mewn          | 18,897                 | 17,644                |                     |
| Cytundebau Lefel Gwasanaeth                   | 14,607                 | 15,494                |                     |
| Grantiau                                      | 8,222                  | 9,669                 |                     |
| Cytundebau gweithredu cronfeydd dw            | ˆ r                    | 6,938                 | 6,484               |
| Costau TGCh                                   | 6,222                  | 3,867                 |                     |
| Costau swyddfa                                | 5,010                  | 5,423                 |                     |
| Costau gweithredol                            | 3,686                  | 1,337                 |                     |
| Costau'r Fflyd                                | 3,613                  | 4,438                 |                     |
| Ffyrdd mewn Coedwigoedd                       | 3,365                  | 2,744                 |                     |
| Teithio a chynhaliaeth                        | 3,077                  | 3,138                 |                     |
| Deunyddiau                                    | 2,931                  | 2,749                 |                     |
| Cytundebau cydweithredol                      | 2,899                  | 2,258                 |                     |
| Rhenti                                        | 1,938                  | 2,467                 |                     |
| Ffioedd a chostau llys                        | 1,103                  | 1,070                 |                     |
| Costau sy'n gysylltiedig â'r staff            | 903                    | 775                   |                     |
| Ardrethi                                      | 780                    | 818                   |                     |
| Hyfforddiant                                  | 736                    | 781                   |                     |
| Symiau a ddilëwyd a thaliadau arbennig        | 498                    | 100                   |                     |
| Grantiau gan yr UE                            | 474                    | 2,530                 |                     |
| Ffioedd archwilio statudol                    | 171                    | 169                   |                     |
| Llog prydlesau cyllid                         | 40                     | 116                   |                     |
| Ffioedd archwilio anstatudol                  | 22                     | 0                     |                     |
| Rhoddion                                      | 5                      | 0                     |                     |
| Is-gyfanswm                                   | 86,137                 | 84,071                |                     |
| Gwariant nad yw'n arian parod                 |                        |                       |                     |
| Dibrisio ac amorteiddio                       | 7,211                  | 6,930                 |                     |
| Gwerth coed a gwympwyd                        | 6,644                  | 7,118                 |                     |
| Newidiadau mewn darpariaethau eraill          | 1,072                  | 960                   |                     |
| Symiau a ddilëwyd                             | 642                    | 0                     |                     |
| Gwariant ar asedau o flynyddoedd blaenorol    | 801                    | 0                     |                     |
| Addasiadau yn sgil yr adolygiad o asedau      | 626                    | 0                     |                     |
| (Ennill) / Colled yn sgil gwaredu asedau      | (279)                  | (26)                  |                     |
| Newidiadau o ran y Ddarpariaeth Drwgddyledion | (427)                  | 652                   |                     |
| Is-gyfanswm                                   | 16,290                 | 15,634                |                     |
| Cyfanswm                                      | 102,427                | 99,705                |                     |

Gan fod system gyllid newydd wedi'i rhoi ar waith rydym wedi manteisio ar y cyfle i ddiwygio'r categorïau yn y nodyn hwn. Mae'r ffigurau ar gyfer 2013/2014 wedi'u hailddatgan yn unol â hynny. 

## 5.2 Cydnabyddiaeth Ariannol Yr Archwilydd

Y ffi ar gyfer yr archwiliad statudol o gyfrifon 2014/15 yw £159k. Aethom i wariant ychwanegol o £12k ar gyfer archwiliad 2013/14 sydd wedi'i gynnwys yn y ffigur yn nodyn 5.1.

## 5.3 Cytundebau Gweithredu Cronfeydd Dw ˆ R

Mae dwy elfen i wariant o dan gytundebau gweithredu cronfeydd dw
ˆ r. Yr elfen gyntaf a'r un lleiaf yw ad-dalu i gwmnïau dw
ˆ r y costau net y maent wedi mynd iddynt wrth weithredu cronfeydd dw
ˆ r penodol, ar ôl didynnu unrhyw incwm a gynhyrchwyd o bw
ˆ er trydan dw
ˆ r. Mae'r ail elfen yn cynrychioli taliadau blynyddol, a bennwyd ar adeg llunio'r cytundebau cysylltiedig (fel arfer yn 1989 ar ôl preifateiddio'r cwmnïau dw
ˆ r) fel iawndal ar gyfer elw ar asedau cronfeydd dw
ˆ r ac a gânt eu mynegeio'n flynyddol gan ddefnyddio'r RPI.

## 5.4 Colledion A Thaliadau Arbennig

Mae rheolau Llywodraeth Cymru ar Reoli Arian Cyhoeddus yn ei gwneud yn ofynnol i golledion a thaliadau arbennig gael eu datgan yn ôl categori, math a gwerth pan fyddant fel cyfanswm yn werth mwy na £300,000 ac ar gyfer unrhyw eitemau unigol sy'n werth mwy na £300,000. Nodir isod golledion unigol a oedd yn werth mwy na £300k: - Dilëwyd £311k yr aed iddo wrth ddylunio Canolfan Eogiaid Tryweryn gan Asiantaeth ye Amgylchedd Cymru. - Dilëwyd £455k a wariwyd ar y prosiect Cymunedau a Natur. - Dilëwyd asedau gwerth £626k na ellid eu gwirio.

## Colledion A Thaliadau Arbennig Yn Ôl Categori

Categori neu fath o golled	
       Nifer	
£'000	
	
Categori neu fath o golled	
38	
187
Dileu gwariant yn ymwneud â'r Prosiect Cymunedau a Natur	
1	
455
Asedau a ddilëwyd	
3	
320
Colledion eraill (arian parod a gollwyd, taliadau diffrwyth,	
20	
178
hawliadau na ellid eu gorfodi, taliadau arbennig neu roddion) Asedau a ddilëwyd yn dilyn ymafer gwirio asedau 2014-15	
145	
626
Cyfanswm	
207	
1,766

## 6. Dadansoddiad O Incwm

| 	                                                   | hyd at 31 Mawrth 2015	                          | hyd at 31 Mawrth 2014   |
|---------------------------------------------------|--------------------------|-------------------------|
|                                                   | £'000                    | £'000                   |
| Taliadau tynnu dw                                 | ˆ r                      | 20,434                  |
| EPR ansawdd dw                                    | ˆ r                      | 6,523                   |
| EPR gosodiadau                                    | 3,028                    | 2,912                   |
| EPR gwastraff                                     | 2,432                    | 2,348                   |
| Trwyddedau pysgota                                | 1,468                    | 1,566                   |
| Rheoleiddio niwclear                              | 1,336                    | 568                     |
| Gwastraff peryglus                                | 981                      | 1,013                   |
| Taliadau diogelu'r amgylchedd eraill              | 917                      | 220                     |
| Gwaith sy'n gysylltiedig ag Adnoddau Dw           | ˆ r y gellir codi amdano | 453                     |
| Masnachu allyriadau a'r ymrwymiad i leihau carbon | 271                      | 302                     |
| Trwyddedu morol                                   | 184                      | 412                     |
| Incwm o ffioedd a thaliadau                       | 38,027                   | 35,734                  |
| Incwm pren                                        | 16,336                   | 12,985                  |
| Incwm pren                                        | 7,522                    | 4,750                   |
| Incwm ystadau                                     | 2,512                    | 2,173                   |
| Darparu gwybodaeth/gwasanaethau                   | 1,061                    | 1,205                   |
| Incwm byrddau draenio mewnol                      | 463                      | 348                     |
| Costau cyfreithiol a adenillwyd                   | 246                      | 412                     |
| Incwm grantiau                                    | 207                      | 906                     |
| Incwm o'r Ddeddf Enillion Troseddau               | 222                      | 54                      |
| Incwm Afon Dyfrdwy                                | 103                      | 0                       |
| Incwm labordai                                    | 30                       | 294                     |
| Caniatadau perygl o lifogydd                      | 9                        | 17                      |
| Incwm amrywiol                                    | 179                      | 60                      |
| Incwm o weithgareddau eraill                      | 28,890                   | 23,204                  |
| Cyfanswm yr incwm o weithgareddau                 | 66,917                   | 58,938                  |
| Incwm gan yr UE                                   |                          |                         |
| +                                                 |                          |                         |
|                                                   | 2,080                    | 6,200                   |
| Llog sy'n dderbyniadwy                            | 41                       | 9                       |
| Derbyniadau yswiriant                             | 2                        | 129                     |
| Incwm gan yr UE ar ran trydydd partïon            | 0                        | 3,426                   |
| Incwm arall                                       | 2,123                    | 9,764                   |
| Cyfanswm yr incwm                                 | 69,040                   | 68,702                  |

EPR = Rheoliadau Trwyddedu Amgylcheddols + Yn cynnwys incwm a hawliwyd drwy Swyddfa Cyllid Ewropeaidd Cymru (WEFO) neu gan Lywodraeth Cymru ar gyfer prosiectau a ariannwyd gan yr UE.

## 6.1 Dadansoddiad O Ffioedd A Thaliadau

Y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2015
Incwm a filiwyd
£'000
Gwariant
£'000
Gwarged/
(Diffyg)
£'000
Taliadau tynnu dw
ˆ r
20,225
20,434
(209)
Gwaith sy'n gysylltiedig ag adnoddau dw
ˆ r y 
gellir codi amdano
453
453
0
Trwyddedau pysgota
1,468
1,468
0
EPR ansawdd dw
ˆ r
6,562
6,523
39
EPR gosodiadau
2,946
2,939
7
EPR gwastraff
2,319
2,432
(113)
Gwastraff peryglus
1,101
981
120
Masnachu allyriadau a'r ymrwymiad i leihau carbon
271
271
0
Rheoleiddio niwclear
1,600
1,336
264
Trwyddedau morol
184
499
(315)
Taliadau diogelu'r amgylchedd eraill
828
917
(89)
Cyfanswm
37,957
38,253
(296)

Mae'r tabl uchod yn ymwneud ag incwm o ffioedd a thaliadau ac fe'i dangosir yn unol â'n polisi cyfrifyddu ar gyfer incwm gohiriedig a chronedig yn nodyn 1.13. Mae'r nodyn wedi'i ailddatgan ers y flwyddyn flaenorol er mwyn sicrhau ei fod yn cyd-fynd yn agosach â'r categorïau a ddatgenir yn nodyn 6. Mae incwm a gasglwyd yn wahanol i incwm a gofnodwyd yn nodyn 6 oherwydd y polisi a ddatgenir yn nodyn 1.13. Mae'r gwargedau a'r diffygion cronedig wedi'u cynnwys yn incwm cronedig ac incwm gohiriedig yn nodiadau 12 a 14 yn y drefn honno.

Mae costau a ariannwyd gan gymorth grant wedi'u hepgor o'r tabl uchod, heblaw am drwyddedau pysgota a thrwyddedau morol lle yr ariennir y gost net ar ôl taliadau gan gymorth grant. Nid yw'r tabl uchod yn cynnwys effaith addasiadau pensiwn IAS 19 am nad yw'r costau/buddiannau hyn yn cael eu trosglwyddo i'r sawl sy'n talu taliadau. Y nod ariannol yw adennill costau llawn gan gymryd un flwyddyn gydag un arall, yn seiliedig ar yr holl gostau gan gynnwys y dibrisiant costau presennol a chyfradd adenillion ar asedau perthnasol a chostau tybiannol eraill lle y bo'n briodol. Cydnabyddir balansau incwm cronedig a gohiriedig ar sail gwargedau a diffygion lle y gellir eu hadennill dros gyfnod rhesymol o amser.. Rhestrir y gweithgareddau allweddol ym mhob maes isod:

 
Taliadau tynnu dw
ˆ r - codi tâl ar fusnesau sy'n tynnu dw
ˆ r o afonydd neu ddw
ˆ r daear, mae'r incwm 
a gofnodir yn cynnwys elfennau eraill o incwm o adnoddau dw
ˆ r.
 
Gwaith sy'n gysylltiedig ag adnoddau dw
ˆ r y gellir codi amdano - incwm a geir nid drwy filio 
gweithgarwch tynnu dw
ˆ r ei hun, ond a anfonebir ar wahân er mwyn adennill costau yn gysylltiedig 
ag ymdrech CNC o ran adnoddau dw
ˆ r ar lawr gwlad, megis costau gweithredol yn nalgylch 
Rhan Uchaf Afon Hafren (ar ochr Cymru i'r Ffin), sy'n dod o dan awdurdodaeth Asiantaeth yr Amgylchedd.
 
Trwyddedau pysgota - codi tâl ar unigolion am drwyddedau i bysgota.
 
EPR ansawdd dw
ˆ r - codi tâl am ollyngiadau o fusnesau i'r amgylchedd.
 
EPR gosodiadau - trwyddedu er mwyn rheoli a lleihau llygredd a achosir gan weithgareddau diwydiannol.
 
EPR gwastraff - Trwyddedu Rheoli Gwastraff ac eithriadau.
 
Masnachu allyriadau a'r ymrwymiad i leihau carbon - rheoleiddio busnesau o dan gynlluniau'r UE
 
Rheoleiddio niwclear - rheoleiddio safleoedd niwclear a safleoedd nad ydynt yn rhai niwclear, a safleoedd gorsafoedd niwclear
 
Trwyddedau morol - codi tâl ar unigolion am drwyddedau cychod.
 
Gweithgareddau diogelu'r amgylchedd eraill - rhoi trwyddedau ar gyfer cofrestru cludwyr a broceriaid gwastraff, cludo gwastraff ar draws ffiniau, trwyddedu cyfrifoldeb cynhyrchwyr am Gyfarpar Trydanol ac Electronig Gwastraff (WEEE), cerbydau ar ddiwedd eu hoes, biffenylau polyclorinedig a rheoleiddio busnesau o dan gynlluniau megis Rheoli Peryglon Damweiniau Mawr (COMAH).

Ffigurau cymharol ar gyfer 2013/14
Incwm a filiwyd
£'000
Gwariant
£'000
Gwarged/
(Diffyg)
£'000
Taliadau tynnu dw
ˆ r
19,583
19,379
204
Trwyddedau pysgota
1,566
1,220
346
EPR ansawdd dw
ˆ r
6,524
7,015
(491)
EPR gosodiadau
2,556
2,912
(356)
EPR gwastraff
2,583
2,348
235
Gwastraff peryglus
1,052
1,013
39
Masnachu allyriadau a'r ymrwymiad i leihau carbon
299
302
(3)
Rheoleiddio niwclear
809
568
241
Trwyddedau morol
412
545
(133)
Taliadau diogelu'r amgylchedd eraill
812
220
592
Cyfanswm
36,196
35,522
674

## 7. Asedau Anghyfredol Diriaethol 7.1 Eiddo, Offer A Chyfarpar

Cyfanswm
Tir arall
Adeiladau
Asedau sy'n cael 
eu hadeiladu
Strwythurau 
gweithredol
Technoleg 
gwybodaeth
Offer a 
pheiriannau
Yr ystad 
goedwig
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
Cost neu Brisiad Ar 1 Ebrill 2014
495,112
39,442
18,897
23,242
3,327
52,859
11,401
644,280
Addasiad i'r balans agoriadol
0
(8)
0
(6)
0
0
(1)
(15)
Ychwanegiadau yn sgil yr ymarfer 
gwirio
0
160
0
0
0
0
0
160
Ychwanegiadau
0
73
0
1,077
4,059
140
2,108
7,457
Asedau a gomisiynwyd yn ystod y flwyddyn
0
8
0
851
6,509
2,908
(10,276)
0
Addasiadau ac asedau a ddilëwyd yn sgil yr adolygiad o asedau
0
(39)
(142)
(1,099)
(112)
(405)
0
(1,797)
Costau blynyddoedd blaenorol a ddynodwyd yn dreuliau
0
(129)
0
0
0
(75)
(189)
(393)
Gwarediadau
(9)
(53)
0
(243)
0
(45)
(18)
(368)
Wedi'u hailddosbarthu'n asedau a Ddelir i'w Gwerthu
(9)
(969)
0
0
0
0
0
(978)
Coed a gwympwyd
(5,200)
0
0
0
0
0
0
(5,200)
Mynegeio
34,403
1,361
1,045
(75)
138
4,612
0
41,484
Ailddosbarthu
0
(189)
1,081
9
(9)
(1,085)
0
(193)
Ar 31 Mawrth 2015
524,297
39,657
20,881
23,756
13,912
58,909
3,025
684,437
Dibrisio
Ar 1 Ebrill 2014
0
0
4,157
14,820
2,257
12,507
0
33,741
Addasiad i'r balans agoriadol
0
0
0
(6)
0
0
0
(6)
A godwyd yn ystod y flwyddyn
0
0
681
2,545
1,125
1,636
0
5,987
Addasiadau ac asedau a ddilëwyd yn sgil yr adolygiad o asedau
0
0
(142)
(869)
(108)
(89)
0
(1,208)
Gwarediadau
0
0
0
(199)
0
(9)
0
(208)
Gwarediadau
0
0
217
(46)
25
1,035
0
1,231
Ailddosbarthu
0
0
407
0
0
(407)
0
0
Ar 31 Mawrth 2015
0
0
5,320
16,245
3,299
14,673
0
39,537
Swm cario ar 1 Ebrill 2014
495,112
39,442
14,740
8,422
1,070
40,352
11,401
610,539
Swm cario ar 31 Mawrth 2015
524,297
39,657
15,561
7,511
10,613
44,236
3,025
644,900
Ariannu Asedau A berchenogir
508,915
39,657
15,561
6,519
10,613
44,236
3,025
628,526
Wedi'u prydlesu
15,382
0
0
992
0
0
0
16,374
Wedi'u prydlesu
524,297
39,657
15,561
7,511
10,613
44,236
3,025
644,900

gwaith.

## Ffigurau Cymharol Ar Gyfer Y Cyfnod Hyd At 31 Mawrth 2014

Cyfanswm
Tir arall
Adeiladau
Strwythurau 
gweithredol
Technoleg 
gwybodaeth
Offer a 
pheiriannau
Yr ystad 
goedwig
Asedau 
sy'n cael eu 
hadeiladu
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
Cost neu Brisiad Ar 19 Gorffennaf 2012
0
0
0
0
0
0
0
0
Trosglwyddo asedau
440,126
42,383
15,901
25,595
4,089
47,863
7,214
583,171
Addasiad i'r balans a drosglwyddwyd
0
(225)
(965)
(895)
0
0
0
(2,085)
Cysoni polisïau
0
0
0
(533)
(1,212)
(7)
0
(1,752)
Ychwanegiadau
75
0
25
416
1,010
118
9,369
11,013
Asedau a gomisiynwyd yn ystod y flwyddyn
0
78
1,665
567
0
2,872
(5,182)
0
Gwarediadau
0
0
0
(2,085)
(525)
0
0
(2,610)
Wedi'u hailddosbarthu'n asedau a Ddelir i'w Gwerthu
(12)
(64)
(403)
0
0
0
0
(479)
Coed a gwympwyd
(5,132)
0
0
0
0
0
0
(5,132)
Ailbrisiad i'r Gronfa wrth Gefn
60,055
(2,730)
2,674
177
5
2,013
0
62,194
Mynegeio (SoCNE)
0
0
0
0
(40)
0
0
(40)
Ar 31 Mawrth 2014
495,112
39,442
18,897
23,242
3,327
52,859
11,401
644,280
Dibrisio Ar 19 Gorffennaf 2012
0
0
0
0
0
0
0
0
Trosglwyddo asedau
0
11
3,456
15,060
3,411
9,389
0
31,327
Addasiad i'r balans a drosglwyddwyd
0
(12)
(235)
(535)
0
0
0
(782)
Cysoni polisïau
0
0
0
(490)
(1,054)
0
0
(1,544)
A godwyd yn ystod y flwyddyn
0
0
729
2,664
441
2,224
0
6,058
Gwarediadau
0
0
0
(1,800)
(521)
0
0
(2,321)
Wedi'u hailddosbarthu'n asedau a Ddelir i'w Gwerthu
0
0
(279)
0
0
0
0
(279)
Gwrthdroi lleihad mewn gwerth yn sgil gwaredu asedau
0
0
0
(115)
0
0
0
(115)
Ailbrisiad i'r Gronfa wrth Gefn
0
1
189
27
4
894
0
1,115
Mynegeio (SoCNE)
0
0
297
2
(24)
0
0
275
Lleihad mewn Gwerth
0
0
0
7
0
0
0
7
Ar 31 Mawrth 2014
0
0
4,157
14,820
2,257
12,507
0
33,741
0
0
0
0
0
0
0
0
Swm cario ar 19 Gorffennaf 2012 Swm cario ar 31 Mawrth 2014
495,112
39,442
14,740
8,422
1,070
40,352
11,401
610,539
Ariannu Asedau A berchenogir
495,112
39,442
14,740
7,190
1,070
40,352
11,401
609,307
Wedi'u prydlesu
0
0
0
1,232
0
0
0
1,232
Swm cario ar 31 Mawrth 2014
495,112
39,442
14,740
8,422
1,070
40,352
11,401
610,539

## 7.2 Asedau Treftadaeth

| 	                                                           | £'000   |
|-----------------------------------------------------------|---------|
| Cost                                                      |         |
| Balans ar 1 Ebrill 2014                                   |         |
| Ychwanegiadau                                             | 0       |
| Ar 31 Mawrth 2015                                         | 6,432   |
| Swm cario ar 1 Ebrill 2014                                | 6,432   |
| Swm cario ar 31 Mawrth 2015                               |         |
| Ariannu asedau                                            |         |
| A berchenogir                                             | 6,432   |
| Swm cario ar 31 Mawrth 2015                               | 6,432   |
| Ffigurau cymharol ar gyfer y cyfnod hyd at 31 Mawrth 2014 |         |
| Ar 19 Gorffennaf 2012                                     |         |
| 0                                                         |         |
| Trosglwyddo asedau                                        | 6,414   |
| Ychwanegiadau                                             | 18      |
| Ar 31 Mawrth 2014                                         |         |
| 6,432                                                     |         |
| Ariannu asedau                                            |         |
| A berchenogir                                             | 6,432   |
| Swm cario ar 31 Mawrth 2014                               | 6,432   |

Mae tir sy'n eiddo i Cyfoeth Naturiol Cymru mewn ardaloedd cadwraeth dynodedig ac a ddelir er mwyn helpu i gynyddu gwybodaeth, dealltwriaeth a gwerthfawrogiad o amgylchedd naturiol Cymru wedi'i ddosbarthu'n asedau treftadaeth anweithredol. Delir y tir hwn at ddibenion cadwraeth ac i'w ddefnyddio gan y cyhoedd mewn ffordd gynaliadwy. O dan ddehongliad FReM o IAS 16 (Eiddo, Offer a Chyfarpar) mae'r asedau hyn wedi'u cyfalafu ar gost. Dangosir ein polisi cyfrifyddu ar asedau treftadaeth yn Nodyn 1.7.1. Ar 31 Mawrth 2015 roedd gan Cyfoeth Naturiol Cymru 76 o Warchodfeydd Natur Cenedlaethol (GNCau) ac un Warchodfa Natur Forol (GNF) a ddatgenir o dan sawl categori: rheolir 41 o GNCau gan Cyfoeth Naturiol Cymru; rheolir 19 gan Cyfoeth Naturiol Cymru mewn partneriaeth; rheolir 16 arall gan drydydd partïon. Hefyd, mae gan Cyfoeth Naturiol Cymru naw daliad tir nad ydynt yn GNCau (y mae rhai ohonynt yn aros i gael eu datgan yn Warchodfa Natur Genedlaethol). Yn 2014/15 Cyfoeth Naturiol Cymru oedd y corff a oedd yn gyfrifol am ddatgan GNCau yng Nghymru. Gellir datgan GNCau mewn tair ffordd (gall pob un fod yn gymwys ar unrhyw Warchodfa Natur Genedlaethol benodol): 1. Gellir datgan tir a berchenogir neu sydd wedi'u prydlesu gan Cyfoeth Naturiol Cymru o dan Adran 19 o Ddeddf Parciau Cenedlaethol a Mynediad i Gefn Gwlad 1949. 2. Drwy gytundeb â pherchennog, lesddeiliad neu feddiannydd y tir - Cytundeb Adran 16 neu Gytundeb Gwarchodfa Natur. 3. O dan adran 35(1) o Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 (fel y'i diwygiwyd, 1985) sy'n darparu ar gyfer datgan tir a berchenogir neu a reolir fel gwarchodfa natur gan gyrff cymeradwy eraill yn Warchodfa Natur Genedlaethol, heb fod angen Cytundeb Gwarchodfa Natur.

## 31 Mawrth 2015

| 	                                                          | Hectarau   |
|----------------------------------------------------------|------------|
| A ddatganwyd yn GNCau/GNMau:                             |            |
| A berchenogir gan Cyfoeth Naturiol Cymru                 | 10,416     |
| Wedi'u prydlesu gan Cyfoeth Naturiol Cymru               | 7,463      |
| Cytundebau Adran 16                                      | 11,096     |
| Cytundebau Adran 16 35                                   | 2,882      |
| Cyfanswm                                                 | 31,857     |
| Daliadau tir nas datganwyd/safleoedd nad ydynt yn GNCau: |            |
| A berchenogir gan Cyfoeth Naturiol Cymru                 | 491        |
| Wedi'u prydlesu gan Cyfoeth Naturiol Cymru               | 32         |
| Cyfanswm                                                 | 523        |

Yn ystod y flwyddyn ni phrynwyd unrhyw tir ased treftadaeth ac ni ddatganwyd unrhyw dir heb ei ddatgan. 

## Polisi Cyfoeth Naturiol Cymru Ar Gyfer Caffael, Cadw, Rheoli A Gwaredu Asedau Treftadaeth

Caffael Os daw'r cyfan neu rannau o GNCau a ddatganwyd ar gael i brynu tir, bydd bwrdd Cyfoeth Naturiol Cymru yn ystyried rhinweddau prynu'r tir a/neu gall annog partneriaid/cyrff cymeradwy eraill i wneud hynny, a gall gynnig cymorth drwy grantiau.ts. Cadw/rheoli Rheolir pob Gwarchodfa Natur Genedlaethol yn unol â chynllun rheoli cymeradwy, sy'n cynnwys amcanion cadwraeth o bob nodwedd o ddiddordeb a gydnabyddir ac yn nodi prosiectau a rhaglenni gwaith angenrheidiol. Adolygir y cynlluniau yn rheolaidd a chaiff y gwaith sydd angen ei wneud a nodwyd mewn cynlluniau ei fonitro gan Dîm Cynllunio Safleoedd Dynodedig a Safleoedd Mynediad Cyfoeth Naturiol Cymru drwy raglen dreigl o farnau/archwiliadau amgylchedol.

Gwaredu Cynhelir adolygiad llawn o'r gyfres o GNCau yng Nghymru o leiaf bob pum mlynedd er mwyn sicrhau bod pob gwarchodfa yn parhau i gyfrannu'n sylweddol at weledigaeth gorfforaethol Cyfoeth Naturiol Cymru ar gyfer y gyfres o GNCau. Os na fyddant yn gwneud hynny, caiff rhwymedïau angenrheidiol eu nodi a/neu gwneir argymhelliad i'r rheolwyr y dylid datddatgan Gwarchodfa Natur Genedlaethol benodol.d. Mynediad Mae gan Cyfoeth Naturiol Cymru bolisi mynediad y cytunwyd arno ar gyfer GNCau sy'n ceisio annog y cyhoedd i'w defnyddio mewn ffordd gynaliadwy. Cymhwysir y polisïau canlynol at bob Gwarchodfa Natur Genedlaethol a reolir gan Cyfoeth Naturiol Cymru: Bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn ceisio datgan yr holl dir sy'n eiddo i Cyfoeth Naturiol Cymru a, lle y bo'n bosibl, dir a reolir gan Cyfoeth Naturiol Cymru, yn 'dir a gyflwynir' o dan y Ddeddf Cefn Gwlad a Hawliau Tramwy (CRoW).

 
Ym mhob achos bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn ymgynghori â chymunedau lleol a rhanddeiliaid eraill cyn mynd ati i gyflwyno tir.

 
Ar gyfer tir a reolir gan Cyfoeth Naturiol Cymru, er enghraifft, prydles neu gytundebau, bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn ymgynghori â phob perchennog a meddiannydd a cheisio eu cytundeb llawn cyn 
mynd ati i gyflwyno tir. 
 
Lle bo angen, bydd cyfyngiadau mynediad ar waith mewn safleoedd, neu rannau o safleoedd, os bydd cyfyngiadau o'r fath yn hanfodol er mwyn diogelu'r nodweddion cadwraeth.
Bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn annog defnydd cyhoeddus cynaliadwy o Warchodfeydd Natur Cenedlaethol yng Nghymru i'r graddau:

 
Bod defnydd o'r fath yn gyson â dyletswydd Cyfoeth Naturiol Cymru i gynnal neu adfer nodweddion cadwraeth natur a nodweddion daearegol i Statws Cadwraeth Ffafriol.
 
Nad yw defnydd o'r fath yn amlygu ymwelwyr na staff, gan gynnwys contractwyr, i unrhyw beryglon sylweddol.
Caniateir pob gweithgaredd dilys a chyfreithlon i'r graddau:

 
Bod y gweithgareddau hyn yn gyson â dyletswydd Cyfoeth Naturiol Cymru i gynnal neu adfer nodweddion cadwraeth natur a nodweddion daearegol i Statws Cadwraeth Ffafriol.
 
Nad yw'r gweithgareddau hyn yn amlygu ymwelwyr na staff, gan gynnwys contractwyr, i unrhyw beryglon sylweddol.
 
Nad yw'r gweithgareddau hyn yn amharu ar fwynhad ymwelwyr eraill â'r safle.

## 7.3 Asedau Biolegol

Mae asedau biolegol anghyfredol yn cynnwys pren. Disgrifir polisi ailbrisio Cyfoeth Naturiol Cymru ar gyfer asedau biolegol yn Nodyn 1.7 uchod. Cynhaliwyd y broses o ddosbarthu coed rhwng asedau biolegol ac eiddo, offer a chyfarpar gan staff Cyfoeth Naturiol Cymru gan ddefnyddio'r barnau a'r amcangyfrifon a amlinellir yn Nodyn 1.7.2. Roedd y symudiadau yn ystod y cyfnod fel a ganlyn:

	
£'000
Balans ar 1 Ebrill 2014	
100,051
Coed a gwympwyd	
(1,868)
Gwarediadau a throsglwyddo i asedau anghyfredol a ddelir i'w gwerthu	
(3)
Enillion a cholledion sydd i'w priodoli i newidiadau mewn gwerthoedd teg	
19,701
Ar 31 Mawrth 2015	
117,881
Ffigurau cymharol ar gyfer y cyfnod hyd at 31 Mawrth 2014 Ar 19 Gorffennaf 2012	
0
Trosglwyddo Asedau	
79,589
Coed a gwympwyd	
(1,844)
Trosglwyddo i asedau anghyfredol a ddelir i'w gwerthu	
(2)
Enillion a cholledion sydd i'w priodoli i newidiadau mewn gwerthoedd teg	
22,308
Ar 31 Mawrth 2014	
100,051

## 8. Asedau Anniriaethol

Trwyddedau 
Meddalwedd
Trwyddedau 
Eraill
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
Cost neu brisiad
Ar 1 Ebrill 2014
2,608
2,045
4,803
0
1,801
11,257
Ychwanegiadau
1,075
2
0
39
1,958
3,074
Asedau a gomisiynwyd yn ystod y flwyddyn
2,124
249
0
116
(2,489)
0
Addasiadau ac asedau a ddilëwyd yn sgil yr adolygiad o asedau
(937)
(23)
(487)
0
0
(1,447)
Costau blynyddoedd blaenorol a ddynodwyd yn dreuliau
0
0
0
0
(408)
(408)
Mynegeio
260
141
238
10
0
649
Ailddosbarthu
0
193
0
0
0
193
Ar 31 Mawrth 2015
5,130
2,607
4,554
165
862
13,318
Amorteiddio
Ar 1 Ebrill 2014
2,038
0
2,492
0
0
4,530
A godwyd yn ystod y flwyddyn
351
26
847
0
0
1,224
Addasiadau ac asedau a ddilëwyd yn sgil yr adolygiad o asedau
(937)
0
(155)
0
0
(1,092)
Mynegeio
57
2
200
0
0
259
Ar 31 Mawrth 2015
1,509
28
3,384
0
0
4,921
Swm cario ar 1 Ebrill 2014
570
2,045
2,311
0
1,801
6,727
Swm cario ar 31 Mawrth 2015
3,621
2,579
1,170
165
862
8,397
Ariannu Asedau
A berchenogir
3,621
2,579
1,170
165
862
8,397
Swm cario ar 31 Mawrth 2015
3,621
2,579
1,170
165
862
8,397

## Ffigurau Cymharol Ar Gyfer 2013/14

Meddalwedd
Trwyddedau 
Eraill
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
£'000
Cost neu brisiad Ar 19 Gorfennaf 2012
0
0
0
0
0
0
Trosglwyddo asedau
2,678
2,205
4,965
0
126
9,974
Addasiad i'r balans a drosglwyddwyd
9
0
0
0
0
9
Cysoni polisïau
(104)
(190)
0
0
0
(294)
Ychwanegiadau
89
33
0
0
1,787
1,909
Asedau a gomisiynwyd yn ystod y flwyddyn
68
0
44
0
(112)
0
Gwarediadau
(53)
0
0
0
0
(53)
Mynegeio (SoCNE)
(48)
(3)
(3)
0
0
(54)
Y gronfa ailbrisio wrth gefn
(31)
0
(203)
0
0
(234)
Ar 31 Mawrth 2014
2,608
2,045
4,803
0
1,801
11,257
Amorteiddio
Ar 19 Gorfennaf 2012
0
0
0
0
0
0
Trosglwyddo asedau
1,922
0
1,981
0
0
3,903
Addasiad i'r balans a drosglwyddwyd
8
0
1
0
0
9
Cysoni polisïau
(103)
0
0
0
0
(103)
A godwyd yn ystod y flwyddyn
312
0
554
0
0
866
Gwarediadau
(53)
0
0
0
0
(53)
Mynegeio (SoCNE)
(25)
0
0
0
0
(25)
Y gronfa ailbrisio wrth gefn
(23)
0
(44)
0
0
(67)
Ar 31 Mawrth 2014
2,038
0
2,492
0
0
4,530
Swm cario ar 19 Gorfennaf 2012
0
0
0
0
0
0
Swm cario ar 31 Mawrth 2014
570
2,045
2,311
0
1,801
6,727
Ariannu Asedau
A berchenogir
570
2,045
2,311
0
1,801
6,727
Swm cario ar 31 Mawrth 2014
570
2,045
2,311
0
1,801
6,727
Gwariant ar 
Ddatblygu 
Meddalwedd
Gwefan
Asedau 
sy'n cael eu 
hadeiladu
Cyfanswm
Gwariant ar 
Ddatblygu 
Meddalwedd
Gwefan
Asedau sy'n 
cael eu 
hadeiladu
Cyfanswm

## 9. Asedau, Rhwymedigaethau Ac Offerynnau Ariannol 9.1 Asedau Ariannol Sydd Ar Gael I'W Gwerthu

	
£'000
A ddygwyd ymlaen ar 1 Ebrill 2014	
260
Ailbrisio	
(40)
Ailbrisio	
220

Asedau ariannol sydd ar gael i'w gwerthu yw cyfran 20% CNC o werth yr asedau eiddo a ddelir gan Forest Holidays LLP ar ran Gwersyll Beddgelert yn Eryri.

## 9.2 Rhwymediaeth Ariannol

9.2.1Rhwymediaeth ariannol Crëir rhwymedigaeth ariannol pan gaiff taliadau a wnaed o dan brydles weithredu eu haddasu ar sail llinell syth dros gyfnod y brydles. 
	
£'000
A ddygwyd ymlaen ar 1 Ebrill 2014	
98
Rhwymediaeth ariannol ychwanegol yn ystod 2014/15	
31
Ar 31 Mawrth 2015	
129

9.2.2 Cytundebau gweithredu cronfeydd dw
ˆ r Yn 1989 lluniodd yr Awdurdod Afonydd Cenedlaethol nifer o gytundebau gweithredu cronfeydd dw
ˆ	
 
r â chwmnïau dw
ˆ 
r, o dan adran 126 o Ddeddf Dw
ˆ 
r 1989, a ailddeddfwyd gan adran 20 o Ddeddf Adnoddau Dw
ˆ 
r 1991.

Roedd y cytundebau hyn yn cynnwys dwy elfen ariannol. Roedd y gyntaf yn ymwneud â thalu i'r cwmnïau dw
ˆ 
r eu costau gweithredu ar gyfer y cronfeydd dw
ˆ 
r, heb gynnwys incwm a gynhyrchwyd ganddynt o'r cronfeydd dw
ˆ 
r hynny, megis o bw
ˆ 
er ynni dw
ˆ 
r. Roedd yr ail yn ymwneud â thaliadau sefydlog, wedi'u mynegeio tuag at i fyny bob blwyddyn yn seiliedig ar y mynegai prisiau manwerthu, sy'n daladwy am byth. Negodwyd telerau'r cytundebau hyn rhwng Llywodraeth EM a'r cwmnïau dw
ˆ 
r ac fe'u lluniwyd er mwyn ei gwneud yn bosibl i'r cwmnïau dw
ˆ 
r gael eu preifateiddio. Yn 1996 trosglwyddwyd y rhwymedigaethau o dan y cytundebau hyn i Asiantaeth yr Amgylchedd, ac ar 1 Ebrill 2013 trosglwyddwyd y rhwymedigaethau i Dw
ˆ 
r Cymru i Cyfoeth Naturiol Cymru.

Rhoddir cyfrif am yr elfen sefydlog sy'n daladwy i Dw
ˆ 
r Cymru fel rhwymedigaeth ariannol. Y 
rhwymedigaeth ariannol yw'r rhwymedigaeth gytundebol sydd gan Cyfoeth Naturiol Cymru i'r cwmni dw
ˆ 
r. Gellir adennill cost lawn cytundebau gweithredu cronfeydd dw
ˆ 
r, gan gynnwys yr elfennau sy'n arwain at y rhwymedigaethau ariannol hyn, o dan ddeddfwriaeth drwy drwyddedau tynnu adnoddau dw
ˆ 
r. Mae Dw
ˆ 
r Cymru, sy'n derbyn taliadau ar gyfer gweithredu cronfeydd dw
ˆ 
r, hefyd yn talu'r rhan fwyaf o'r taliadau ar gyfer tynnu dw
ˆ 
r.

| 	                                   | 	        |
|-----------------------------------|--------|
| A ddygwyd ymlaen ar 1 Ebrill 2014 | 39,844 |
| Ar 31 Mawrth 2015                 |        |
|                                   |        |
| 39,844                            |        |

Talwyd £5,189k i Dw
ˆ 
r Cymru yn ystod 2014/15. (£5,072k yn 2013/14)
Gan fod y rhwymedigaethau wedi'u cyfrifo ar sail cost wedi'i hamorteiddio ac fel bytholdaliadau, ni fyddant yn newid o flwyddyn i flwyddyn oni ddaw cytundeb i ben, sy'n annhebygol o ddigwydd. Dim ond os bydd Dw
ˆ 
r Cymru yn peidio â gweithredu fel yr endid sy'n rheoli'r cronfeydd dw
ˆ 
r y daw'r cytundebau, a'r rhwymedigaethau i dalu, i ben.

Nid oes unrhyw risg i Cyfoeth Naturiol Cymru o ran hylifedd, credyd na chyfraddau llog sy'n gysylltiedig â'r offerynnau ariannol hyn.

## 9.3 Offerynnau Ariannol

Gan fod ei weithgareddau yn rhai anfasnachol ar y cyfan ac oherwydd y ffordd y caiff cyrff Llywodraeth Cymru eu hariannu, nid yw Cyfoeth Naturiol Cymru wedi'i amlygu i'r lefel o risg ariannol a wynebir gan lawer o endidau busnes.

## Natur A Graddau'R Risgiau

Y risg o ran credyd Y posibilrwydd y gallai partïon eraill fethu â thalu symiau sy'n ddyledus. Mae rhai o gwsmeriaid a gwrthbartïon Cyfoeth Naturiol Cymru yn sefydliadau eraill yn y sector cyhoeddus. Nid oes unrhyw risg o ran credyd yn gysylltiedig â'r sefydliadau hyn. Ar gyfer y cwsmeriaid a'r gwrthbartïon hynny nad ydynt yn sefydliadau yn y sector cyhoeddus, mae gan Cyfoeth Naturiol Cymru bolisïau a gweithdrefnau ar waith er mwyn sicrhau y lleiheir y risg o ran credyd i'r eithaf. Liquidity risk Y posibilrwydd na fyddai gan Cyfoeth Naturiol Cymru yr arian i gyflawni ei ymrwymiadau. Caiff gofynion Cyfoeth Naturiol Cymru o ran adnoddau eu bodloni ar y cyfan gan adnoddau a ddyfernir gan Lywodraeth Cymru bob blwyddyn. Cytunir ar ofyniad adnoddau wedi'i broffilio â Llywodraeth Cymru bob blwyddyn ac fe'i hadolygir bob mis, fel na chaiff Cyfoeth Naturiol ei amlygu i risgiau sylweddol o ran hylifedd. Y risg o ran y farchnad Nid oes gan Cyfoeth Naturiol Cymru unrhyw bwerau i fenthyca na buddsoddi arian dros ben. Cynhyrchir asedau a rhwymedigaethau ariannol gan weithgareddau gweithredol o ddydd i ddydd ac ni chânt eu dal er mwyn rheoli'r risgiau y mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn eu hwynebu wrth gynnal ei weithgareddau.

Y risg o ran cytundebau hirdymor Mae Cyfoeth Naturiol Cymru wedi llunio cytundebau hirdymor â Swyddfa Cyllid Ewropeaidd Cymru a'r Undeb Ewropeaidd er mwyn cyflawni prosiectau a ariennir gan yr UE. O dan y cytundebau hyn gallai Cyfoeth Naturiol Cymru fod yn atebol i ad-dalu arian y cytunwyd arno os na fydd Archwilwyr Ewropeaidd yn fodlon ar y ffordd y mae'r arian wedi cael ei ddefnyddio. Mae hyn yn gymwys i waith a wneir gan Cyfoeth Naturiol Cymru a hefyd gan ein partneriaid yn y trydydd sector. Mae systemau a chontractau wedi'u rhoi ar waith er mwyn sicrhau y caiff y risg hon ei lleihau i'r eithaf a'i bod yn rhan o broses asesu barhaus. Y risg o ran arian cyfred tramor Y risg y bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn wynebu colled ariannol yn deillio o newidiadau mewn cyfraddau cyfnewid. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn cynnal nifer fach o drafodion arian cyfred tramor ac nid yw wedi'i amlygu i risg sylweddol o ran cyfraddau cyfnewid. Y risg o ran cyfraddau llog Y risg y bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn wynebu colled ariannol yn deillio o amrywiadau mewn cyfraddau llog. Mae asedau ariannol Cyfoeth Naturiol Cymru a'i rwymedigaethau ariannol yn agored i gyfradd llog o ddim neu gyfraddau llog sefydlog ac, felly, nid yw Cyfoeth Naturiol Cymru wedi'i amlygu i risg sylweddol o ran cyfraddau llog. Gwerthoedd teg Tybir bod gwerth cario llai darpariaeth ar gyfer lleihad yng ngwerth symiau masnach derbyniadwy a symiau masnach taladwy yn agos at eu gwerth teg.

## 10. Asedau A Ddelir I'W Gwerthu

| 	                  | 31 Mawrth 2015	       | 31 Mawrth 2014   |
|------------------|-------|------------------|
|                  | £'000 | £'000            |
| Tir              | 969   | 77               |
| Adeiladau        | 0     | 124              |
| Yr Ystad Goedwig | 9     | 0                |
| Asedau biolegol  | 1     | 3                |
| Cyfanswm         | 979   | 204              |

Cyflwynwyd yr asedau uchod fel y'u delir i'w gwerthu ar ôl i reolwyr CNC gymeradwyo eu gwerthu. Disgwylir i'r dyddiadau cwblhau ar gyfer eu gwerthu fod o fewn y 12 mis hyd at 31 Mawrth 2016..

## 11. Stocrestrau

| 	             | 31 Mawrth 2015	       | 31 Mawrth 2014   |
|-------------|-------|------------------|
|             | £'000 | £'000            |
| Stoc o bren | 835   | 411              |
| Cyfanswm    | 835   |                  |
| 411         |       |                  |

## 12. Symiau Masnach Derbyniadwy A Symiau Derbyniadwy Eraill

|                                        | 	               | 	 Wedi'u hailddatgan                |
|----------------------------------------|---------------|----------------|
|                                        | 31 Mawrth2015 | 31 Mawrth 2014 |
|                                        | £'000         | £'000          |
| O fewn blwyddyn                        |               |                |
| Symiau masnach derbyniadwy             | 5,951         | 6,082          |
| TAW sy'n dderbyniadwy                  | 3,102         | 5,523          |
| Darpariaeth ar gyfer dyledion amheus   | (355)         | (782)          |
| Rhagdaliadau                           | 1,740         | 2,353          |
| Incwm cronedig                         | 3,158         | 2,108          |
| Incwm cronedig gan yr UE               | 3,138         | 3,112          |
| Adneuon                                | 211           | 140            |
| Symiau derbyniadwy eraill              | 384           | 654            |
| Cyfanswm sy'n ddyledus o fewn blwyddyn | 17,329        | 19,190         |
| Mwy na blwyddyn                        |               |                |
| Symiau derbyniadwy eraill              | 131           | 135            |
| Cyfanswm                               | 17,460        | 19,325         |
| Dadansoddiad o symiau derbyniadwy      |               |                |
| Cyrff Llywodraeth Ganolog              | 7,938         | 7,694          |
| Awdurdodau Lleol                       | 13            | 32             |
| Cyrff y tu allan i'r Llywodraeth       | 9,509         | 11,599         |
| Cyfanswm                               | 17,460        | 19,325         |

Yn sgil rhoi'r system gyllid newydd ar waith bu'n bosibl i ni wahanu rhagdaliadau oddi wrth incwm cronedig ar gyfer y nodyn hwn. Mae ffigurau 2013/2014 wedi'u hailddatgan er mwyn sicrhau eu bod yn cyfateb.

## 13. Arian Parod A'R Hyn Sy'N Cyfateb Iddo

| 	                                          | 31 Mawrth 2015	         | 31 Mawrth 2014   |
|------------------------------------------|---------|------------------|
|                                          | £'000   | £'000            |
| Balans agoriadol                         | 15,111  | 0                |
| Arian parod a drosglwyddwyd              | 0       | 10,314           |
| Newid net mewn balansau arian parod a'r hyn sy'n cyfateb iddo	 11,687                                          | 4,797   |                  |
| Balans Terfynol                          | 26,798  | 15,111           |
| Daliwyd y balansau canlynol ar 31 Mawrth |         |                  |
| Gwasanaeth Bancio'r Llywodraeth          | 32,075  | 14,520           |
| Banc Barclays                            | (5,278) | 589              |
| Arian parod mewn llaw                    | 1       | 2                |
| Balans Terfynol                          | 26,798  | 15,111           |

## 14. Symiau Masnach Taladwy A Symiau Taladwy Eraill

|                                              | 	                | 	 Wedi'u hailddatgan                |
|----------------------------------------------|----------------|----------------|
|                                              | 31 Mawrth 2015 | 31 Mawrth 2014 |
|                                              | £'000          | £'000          |
| O fewn blwyddyn                              |                |                |
| Trethiant a nawdd cymdeithasol               | 0              | 15             |
| Symiau masnach taladwy                       | 1,237          | 2,075          |
| Symiau masnach taladwy                       | 13,956         | 5,244          |
| Incwm gohiriedig                             | 5,511          | 5,250          |
| Tâl gwyliau                                  | 1,765          | 1,683          |
| Prydlesau cyllid                             | 255            | 244            |
| Symiau taladwy eraill                        | 55             | 39             |
| Adneuon a derbyniadau ymlaen llaw cwsmeriaid | 268            | 304            |
| Cyfanswm sy'n ddyledus o fewn blwyddyn       | 23,047         | 14,854         |
| Mwy na blwyddyn                              |                |                |
| Prydlesau cyllid                             | 964            | 935            |
| Incwm gohiriedig                             | 496            | 712            |
| Bondiau ac adneuon                           |                |                |
| 1,404                                        | 1,211          |                |
| Cyfanswm sy'n ddyledus ar ôl blwyddyn        | 2,864          | 2,858          |
| Cyfanswm                                     | 25,911         | 17,712         |
| Dadansoddiad o symiau taladwy                |                |                |
| Cyrff Llywodraeth Ganolog                    | 9,678          | 3,269          |
| Awdurdodau Lleol                             | 523            | 72             |
| Cyrff y tu allan i'r Llywodraeth             | 15,710         | 14,371         |
| Cyfanswm                                     | 25,911         | 17,712         |

Yn sgil rhoi'r system gyllid newydd ar waith bu'n bosibl i ni ailddosbarthu symiau taladwy eraill ar gyfer y nodyn hwn. Mae ffigurau 2013/2014 wedi'u hailddatgan er mwyn sicrhau eu bod yn cyfateb.

## 15. Darpariaethau

|                                                               |                | 	       | Costau Ymadael   |
|---------------------------------------------------------------|----------------|-------|------------------|
|                                                               | Cynnar         | Arall | Cyfanswm         |
|                                                               | £'000          | £'000 | £'000            |
| Balans ar 1 Ebrill 2014                                       | 625            | 1,469 | 2,094            |
| Darpariaeth ychwanegol a ddarparwyd yn ystod y flwyddyn       | 1              | 1,385 | 1,386            |
| Darpariaeth a ryddhawyd yn ystod y flwyddyn                   | (5)            | 0     | (5)              |
| Darpariaethau a ddefnyddiwyd yn ystod y flwyddyn              | (215)          | (314) | (529)            |
| Cynnydd mewn darpariaeth oherwydd cyfradd ddisgowntio is      | 2              | 0     | 2                |
| Dad-ddirwyn y disgownt                                        | 7              | 0     | 7                |
| Balans ar 31 Mawrth 2015                                      | 415            | 2,540 | 2,955            |
|                                                               | Costau Ymadael |       |                  |
|                                                               | Cynnar         | Arall | Cyfanswml        |
|                                                               | £'000          | £'000 | £'000            |
| Amseriad amcangyfrifedig llifau arian parod wedi'u disgowntio |                |       |                  |
| Yn ddyledus o fewn blwyddyn                                   | 154            | 2,540 | 2,694            |
| Yn ddyledus rhwng un flwyddyn a phum mlynedd                  | 261            | 0     | 261              |
| Yn ddyledus ar ôl mwy na phum mlynedd                         | 0              | 0     |                  |
| 0                                                             |                |       |                  |
| Cyfanswm                                                      | 415            |       |                  |
| 2,540                                                         | 2,955          |       |                  |

Mae darpariaeth ar gyfer costau ymadael yn gynnar yn cynnwys taliadau iawndal blynyddol i gynaelodau o staff a adawodd o dan raglenni ymddeol yn gynnar cyrff etifeddol. Caiff y taliadau hyn eu mynegeio gan y mynegai prisiau defnyddwyr (CPI) ac maent yn parhau nes i bob unigolyn gyrraedd yr oedran pensiynadwy (60). Mae'r ddarpariaeth yn cyfateb i'r gost i Cyfoeth Naturiol Cymru, gan ddefnyddio cyfradd fynegeio o 1.2% (2013/14 2.7%), ac wedi'i disgowntio gan ddefnyddio cyfradd ddisgowntio Trysorlys EM, sef 1.2% (2013/14 1.8%). Mae darpariaethau eraill yn cynnwys cynigion grant gwerth £950k i ariannu gwaith a wneir hyd at 31 Mawrth 2015 ond na chânt eu hawlio tan fis Mehefin 2015, £30k ar gyfer dadfeiliadau o ran gwahanol adeiladau sy'n cael ei ryddhau o dan Strategaeth Adeiladau CNC a £316k ar gyfer hawliadau eraill. Disgwylir i bob un o'r rhain gael eu talu o fewn y 12 mis nesaf.Gwnaed darpariaeth ar gyfer cosbau a osodwyd ar CNC, sef £1,201k ar gyfer y prosiect Cymunedau a Natur a £42k ar gyfer y prosiect Eogiaid at Yfory, yr ydym yn herio'r ddwy ohonynt Mae cost darpariaeth ychwanegol a newidiadau yn y disgownt ar gyfer darpariaeth costau ymadael yn gynnar wedi'u cynnwys yn Nodyn 3.1. Dangosir costau darpariaethau ychwanegol eraill yn Nodyn 5. Nodir yr holl ddarpariaethau a gofnodir uchod yn y Datganiad o'r Sefyllfa Ariannol o dan rwymedigaethau. Mae'r ddarpariaeth ychwanegol ar gyfer drwgddyledion, a ddangosir yn Nodyn 5 hefyd, wedi'i chynnwys yn yr holl ddarpariaeth ar gyfer drwgddyledion yn Nodyn 12 ac mae wedi'i chynnwys yn y Datganiad o'r Sefyllfa Ariannol o dan symiau derbyniadwy.

 
16. Ymrwymiadau cyfalaf
	
31 Mawrth 2015	
31 Mawrth 2014
	
£'000	
£'000
Eiddo, Offer a Chyfarpar Offer a pheiriannau	
34	
30
Offer cludiant	
138	
20
Cyfarpar TG	
154	
0
Operational structures	
544	
480
Cyfanswm	
870	
530
Asedau Anniriaethol Technoleg gwybodaeth - trwyddedau meddalwedd	
56	
105
Technoleg gwybodaeth - datblygu meddalwedd	
805	
900
Cyfanswm	
861	
1,005

## 17. Ymrwymiadau O Dan Brydlesau 17.1 Prydlesau Gweithredu

Nodir cyfanswm y taliadau prydles gofynnol yn y dyfodol o dan brydlesau gweithredu yn y tabl isod ar gyfer pob un o'r cyfnodau canlynol:

| 31 Mawrth 2015	                                        | Tir	       | Adeiladau	        | Cerbydau	           | Cyfanswm   |
|----------------------------------------|-------|--------|-----------|------------|
| Rhwymedigaethau o dan brydlesau gweithredu:	 £'000                                        | £'000 | £'000  | £'000     |            |
| O fewn blwyddyn                        | 115   | 1,700  | 1,204     | 3,019      |
| Ar ôl blwyddyn ond cyn pen pum mlynedd | 386   | 5,221  | 918       | 6,525      |
| Ar ôl pum mlynedd                      | 1,756 | 1,829  | 0         | 3,585      |
| Cyfanswm gwerth y rhwymedigaethau      | 2,257 | 8,750  | 2,122     | 13,129     |
|                                        |       |        |           |            |
| 31 Mawrth 2014                         |       | Tir    | Adeiladau | Cerbydau   |
| Rhwymedigaethau o dan brydlesau gweithredu::	 £'000                                        | £'000 | £'000  |           |            |
| £'000                                  |       |        |           |            |
| O fewn blwyddyn                        | 104   | 1,761  | 1,215     | 3,080      |
| Ar ôl blwyddyn ond cyn pen pum mlynedd | 342   | 5,964  | 1,875     | 8,181      |
| Ar ôl pum mlynedd                      | 1,665 | 2,065  | 0         | 3,730      |
| Cyfanswm gwerth y rhwymedigaethau      | 2,111 |        |           |            |
| 9,790                                  | 3,090 | 14,991 |           |            |

## 17.2 Finance Leases

| 31 Mawrth 2015                         | 	     | Tir	       | 	       | Cerbydau	          | Cyfanswm   |
|----------------------------------------|-----|-------|-------|----------|------------|
| Rhwymedigaethau o dan brydlesau gweithredu::	 £'000                                        |     | £'000 | £'000 |          |            |
| O fewn blwyddyn                        | 13  |       | 243   | 256      |            |
| Ar ôl blwyddyn ond cyn pen pum mlynedd | 38  |       | 716   | 754      |            |
| Ar ôl pum mlynedd                      | 209 |       | 0     | 209      |            |
| Cyfanswm gwerth y rhwymedigaethau      | 260 |       | 959   | 1,219    |            |
| 31 Mawrth 2014                         |     | Tir   |       | Cerbydau | Cyfanswm   |
| Rhwymedigaethau o dan brydlesau gweithredu::	 £'000                                        |     | £'000 | £'000 |          |            |
| O fewn blwyddyn                        | 13  |       | 232   | 245      |            |
| Ar ôl blwyddyn ond cyn pen pum mlynedd | 38  |       | 688   | 726      |            |
| Ar ôl pum mlynedd                      | 209 |       | 0     | 209      |            |
| Cyfanswm gwerth y rhwymedigaethau      | 260 |       | 920   | 1,180    |            |

## 18. Ymrwymiadau Ariannol Eraill

Mae CNC wedi llunio contractau na ellir eu canslo (nad ydynt yn brydlesau nac yn gontractau Mentrau Cyllid Cyhoeddus) ar gyfer cynllun Coetiroedd Gwell i Gymru, grantiau, pryniannau a chytundebau rheoli. Mae cyfanswm y taliadau y mae CNC wedi ymrwymo iddynt ar 31 Mawrth 2015 fel a ganlyn:: 

| 	                                        | 31 Mawrth 2015	        | 	   | 31 Mawrth 2014   |
|----------------------------------------|--------|---|------------------|
|                                        | £'000  |   | £'000            |
| O fewn blwyddyn                        | 34,878 |   | 35,769           |
| Ar ôl blwyddyn ond cyn pen pum mlynedd | 19,081 |   | 5,940            |
| Ar ôl pum mlynedd                      | 708    |   | 833              |
| Cyfanswm                               | 54,667 |   | 42,542           |

## 19. Rhwymedigaethau Digwyddiadol

Mae gan CNC y rhwymedigaethau digwyddiadol canlynol:

| 	                       | 31 Mawrth 2015	       | 31 Mawrth 2014   | 	       |
|-----------------------|-------|------------------|-------|
|                       | £'000 |                  | £'000 |
| Atebolrwydd cyhoeddus | 30    |                  | 66    |
| Hawliadau contractwyr | 250   |                  | 970   |
| Cyfanswm              | 280   |                  | 1,036 |

## 20. Digwyddiadau Ar Ôl Diwedd Y Cyfnod Adrodd

Ar 1 Ebrill 2015, trosglwyddir swyddogaethau, asedau a staff Byrddau Draenio Mewnol Rhannau Isaf Afon Gwy, Powysland a Chil-y-coed a Gwynllw
ˆ 
r i Cyfoeth Naturiol Cymru. Mae Bwrdd Draenio Mewnol yn awdurdod cyhoeddus lleol sy'n rheoli lefelau dw
ˆ 
r mewn ardaloedd tir isel. Cyfoeth Naturiol Cymru fydd y bwrdd a fydd yn rhedeg y tair ardal ddraenio fewnol hyn yng Nghymru, ynghyd â'r 11 o ardaloedd draenio mewnol eraill a leolir yng Ngogledd-orllewin Cymru sydd eisoes yn cael eu rhedeg ganddo. Mae ein Gwasanaeth Labordy yn darparu gwasanaethau allweddol i Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) sy'n ein galluogi i amddiffyn a gwella ein hadnoddau naturiol yn effeithiol. Mae'n cyflogi 38 o staff medrus iawn ar ei safle presennol yn Labordy Penyfai yn Llanelli. Heb y cyfleuster hwn a'r swyddi medrus iawn hyn, byddai'n rhaid i CNC gyflogi cwmnïau allanol i wneud y gwaith hwn, yn bennaf o'r tu allan i Gymru.Nid yw'r adeilad presennol yn addas at y diben mwyach ac ni fyddai'r gost sy'n gysylltiedig â lliniaru'r sefyllfa a buddsoddi mewn newidiadau strwythurol yn cynnig gwerth am arian cyhoeddus. Dros y flwyddyn ddiwethaf, rydym wedi cynnal arfarniad trylwyr o opsiynau mewn perthynas â safle ar gyfer ein gwasanaeth labordy yn y dyfodol. Ym mis Ebrill 2015, penderfynodd Cyfoeth Naturiol Cymru symud y ganolfan o Labordy Penyfai yn Llanelli ac rydym yn bwriadu symud ym mis Ebrill 2016. Ein huchelgais yw datblygu gwasanaeth labordy o'r radd flaenaf sydd wedi'i brawfesur i'r dyfodol ac sydd â'r potensial i ddiogelu'r staff medrus iawn sydd eisoes yn gweithio i ni a chreu mwy o swyddi ar gyfer De-orllewin Cymru.

## 21. Rhwymedigaethau Pensiwn

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru'n aelod o ddau gynllun pensiwn, sef Prif Gynllun Pensiwn y Gwasanaeth Sifil (PCSPS) a Chynllun Pensiwn Llywodraeth Leol (LGPS).

## Prif Gynllun Pensiwn Y Gwasanaeth Sifil

Mae PCSPS (a elwir yn CSPS o 1 Ebrill 2015) yn agored i gyflogeion newydd. Darperir buddiannau pensiwn drwy drefniadau pensiwn y Gwasanaeth Sifil. O 30 Gorffennaf 2007, gall gweision sifil berthyn i un o bedwar cynllun buddiant diffiniedig; naill ai gynllun cyflog terfynol (classic, premium neu classic plus); neu gynllun gyrfa gyfan (nuvos). Nid yw'r trefniadau statudol hyn yn cael eu hariannu a thelir costau'r buddiannau gan arian a dyrennir gan Senedd y DU bob blwyddyn. Mae pensiynau sy'n daladwy o dan classic, premium, classic plus a nuvos yn codi'n flynyddol yn unol â deddfwriaeth Cynnydd Pensiynau. Gall aelodau sy'n ymuno o fis Hydref 2002 ddewis naill ai'r trefniant buddiant diffiniedig priodol neu bensiwn cyfranddeiliaid 'prynu arian' gyda chyfraniad gan y cyflogwr (cyfrif pensiwn partneriaeth). Mae cyfraniadau cyflogeion yn gysylltiedig â chyflog ac yn amrywio rhwng 1.5% a 6.85% o enillion pensiynadwy ar gyfer classic a rhwng 3.5% a 8.85% ar gyfer premium, classic plus a nuvos. Mae buddiannau'r cynllun classic yn cronni ar gyfradd o 1/80 o'r enillion pensiynadwy terfynol ar gyfer bob blwyddyn o wasanaeth. Yn ychwanegol, mae cyfandaliad cyfwerth â phensiwn tair blynedd cychwynnol yn daladwy wrth ymddeol. Mae buddiannau'r cynllun premium yn cronni ar gyfradd o 1/60 o'r enillion pensiynadwy terfynol ar gyfer bob blwyddyn o wasanaeth. Yn wahanol i classic, nid oes cyfandaliad awtomatig. I bob pwrpas mae classic plus yn gynllun cymysg, gyda buddiannau ar gyfer gwasanaeth cyn 1 Hydref 2002 yn cael eu cyfrifo'n fras yn unol â classic a buddiannau ar gyfer gwasanaeth o fis Hydref 2002 wedi'u cyfrifo'n unol â premium. Yn nuvos mae aelod yn cronni pensiwn yn seiliedig ar enillion pensiynadwy yn ystod ei gyfnod o fod yn aelod o'r cynllun. Ar ddiwedd blwyddyn y cynllun (31 Mawrth) mae cyfrif pensiwn wedi'i ennill yr aelod yn cael ei gredydu â 2.3% o'i enillion pensiynadwy yn y flwyddyn honno o'r cynllun ac mae'r pensiwn cronedig yn cael ei uwchraddio'n unol â deddfwriaeth Cynnydd Pensiynau. Ym mhob achos gall aelodau ddewis ildio 
(cyfnewid) pensiwn am gyfandaliad hyd at y terfynau a bennir gan Ddeddf Cyllid 2004.

Trefniant pensiwn cyfranddeiliaid yw'r cyfrif pensiwn partneriaeth. Mae'r cyflogwr yn gwneud cyfraniad sylfaenol rhwng 3% a 12.5% (gan ddibynnu ar oedran yr aelod) i gynnyrch pensiwn cyfranddeiliaid a ddewisir gan y cyflogai o banel o ddarparwyr. Nid oes rhaid i'r cyflogai gyfrannu ond os yw'n gwneud cyfraniadau, bydd y cyflogwr yn cyfrannu'n gyfatebol hyd at uchafswm o 3% o'r cyflog pensiynadwy (yn ogystal â chyfraniad sylfaenol y cyflogwr). Mae cyflogwyr hefyd yn cyfrannu 0.8% pellach o gyflog pensiynadwy i dalu cost yr yswiriant risg a ddarperir yn ganolog (marw mewn gwasanaeth ac ymddeol oherwydd salwch). Y pensiwn cronedig a ddyfynnir yw'r pensiwn y mae gan yr aelod hawl i'w gael wrth gyrraedd oedran pensiwn, neu'n syth ar ôl ymadael â'r cynllun fel aelod gweithredol os yw eisoes wedi cyrraedd oedran pensiwn neu'n hy
ˆn. Yr oedran pensiwn yw 60 ar gyfer aelodau classic, premium a classic plus a 65 ar gyfer aelodau nuvos. Ceir manylion pellach am drefniadau pensiwn y Gwasanaeth Sifil ar y wefan www. civilservicepensionscheme.org.uk Cyflwynir trefniadau pensiwn Cyfartaledd Gyrfa Newydd o 1 Ebrill 2015 a bydd y rhan fwyaf o aelodau classic, premium, classic plus a nuvos yn ymuno â'r cynllun newydd. Ceir manylion pellach am y cynllun newydd hwn yn http:/
/www.civilservicepensionscheme.org.uk/members/the-new-pension-schemealpha/

## Cynllun Pensiwn Llywodraeth Leol (Lgps)

Ar 1 Ebrill 2013, trosglwyddwyd gweithgareddau pensiwn Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru i Cyfoeth Naturiol Cymru yn unol â Chynllun Trosglwyddo Corff Adnoddau Naturiol Cymru o dan Ddeddf Cyrff Cyhoeddus 2011. Erys cyflogeion Cyfoeth Naturiol Cymru a oedd yn gyflogeion i Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru yn aelodau o Gronfa Bensiwn Asiantaeth yr Amgylchedd (EAPF) fel corff a dderbynnir. Mae EAPF yn gweithredu cynllun buddiannau diffiniedig statudol a weinyddir yn unol â Rheoliadau Cynllun Pensiwn Llywodraeth Leol (Buddion, Aelodaeth a Chyfraniadau) 2007, Rheoliadau Cynllun Pensiwn Llywodraeth Leol (Gweinyddu) 2008 a Rheoliadau Cynllun Pensiwn Llywodraeth Leol (Darpariaethau Trosiannol) 2008. Mae wedi'i gontractio allan o Ail Bensiwn y Wladwriaeth. Mae manylion pellach y gronfa bensiwn gan gynnwys ei hadroddiad blynyddol a chyfrifon ar wefan EAPF, www.eapf.org.uk. Y cyfanswm tâl pensiwn ar gyfer Cyfoeth Naturiol Cymru oedd £7.323 miliwn. Aseswyd y tâl pensiwn sy'n gysylltiedig â'r cynllun yn unol â chyngor gan actiwari cymwysedig annibynnol gan ddefnyddio'r dull uned ragamcanol o brisio i gyfrifo costau'r gwasanaeth. Cafwyd y prisiad actiwaraidd teirblwydd diweddaraf o'r EAPF ar 31 Mawrth 2013. Roedd yr asedau a gymerwyd ar eu gwerth ar y farchnad (sef £2.1 biliwn) yn ddigon i ddarparu ar gyfer 90% o werth y rhwymedigaethau mewn perthynas â buddiannau gwasanaeth blaenorol oedd wedi'u cronni gan aelodau. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru wedi derbyn argymhelliad yr actiwari annibynnol mewn perthynas â chyfraniadau'r cyflogwr yn y dyfodol. Mae'r adroddiad blynyddol a'r datganiadau ariannol ar gyfer EAPF yn nodi bod ganddi ddigon o asedau i dalu 93% o'i rhwymedigaethau disgwyliedig yn y dyfodol ar 31 Mawrth 2015 ar sail ariannu barhaus. Cyfrifir cyfran Cyfoeth Naturiol Cymru o rwymedigaethau EAPF fel y'i cofnodir yn y datganiadau ariannol hyn gan ddefnyddio tybiaethau actiwaraidd gwahanol, sy'n ofynnol gan IAS19, i'r rhai a ddefnyddir yn adroddiad blynyddol EAPF. Mae hyn yn arwain at lefel ariannu gwahanol i'r un a gofnodir gan EAPF. Y prif wahaniaeth o ran tybiaeth yw'r gyfradd ddisgowntio a ddefnyddir i brisio rhwymedigaethau pensiwn. Mae cyfradd ddisgowntio EAPF yn seiliedig ar arenillion bondiau hirdymor Llywodraeth y DU 
ac yn tybio lefel lle y bydd bondiau sy'n eiddo i EAPF yn perfformio'n well nag asedau yn y dyfodol. 

Mae'r gyfradd ddisgowntio a ddefnyddir yn y datganiadau ariannol hyn, fel sy'n ofynnol gan IAS19, yn seiliedig ar arenillion bondiau corfforaethol o ansawdd uchel, heb unrhyw dybiaeth ychwanegol o ran perfformiad asedau. Felly, mae'r gyfradd ddisgowntio mewn termau real 0.6% yn is na'r gyfradd a ddefnyddir yn natganiadau ariannol EAPF. Mae'r gyfradd is hon yn arwain at werth uwch yn cael ei osod ar rwymedigaethau. Mae'r dadansoddiad o sensitifrwydd yn nodyn 21.4 yn dangos sensitifrwydd rhwymedigaethau'r gronfa i wahaniaeth yn y gyfradd ddisgowntio. Gwneir nifer o dybiaethau fel rhan o'r broses brisio actiwaraidd. Nid yw'r tybiaethau actiwaraidd darbodus a ddefnyddir yn cynnig barn ar symudiadau posibl o ran cyflogau yn y dyfodol. Tybiwyd y bydd pensiynau sy'n cael eu talu nawr ac yn y dyfodol yn cynyddu ar gyfradd o 2.1% y flwyddyn. Amcangyfrifir y bydd y cyfraniad sy'n daladwy gan Cyfoeth Naturiol Cymru, heb gynnwys unrhyw gyfandaliadau dewisol, ar gyfer y flwyddyn a ddaw i ben 31 Mawrth 2016 tua £6.492 miliwn. Mae'r nodiadau isod yn amlinellu gofynion datgelu IAS 19 ar gyfer y flwyddyn gyfredol mewn perthynas â chyfranogiad Cyfoeth Naturiol Cymru yn EAPF. Gwnaed yr holl gyfrifiadau gan actiwari cymwysedig annibynnol ac roeddent yn seiliedig ar y prisiad actiwaraidd diweddaraf o'r gronfa ar 31 Mawrth 2013 wedi'i ddiweddaru i 31 Mawrth 2015. Defnyddir y tybiaethau a oedd yn sail i'r broses o gyfrifo'r rhwymedigaeth net ar 31 Mawrth 2015 at ddibenion cyfrifyddu'n unig yn unol â gofynion IAS 19. Nid oes unrhyw ofyniad i'r rhwymedigaeth net a gofnodir gan ei thalu fel cyfandaliad. Bydd cyfraniadau ariannol a dalwyd gan Cyfoeth Naturiol Cymru i'r gronfa bensiwn yn parhau i gael eu pennu trwy gyfeirio at dybiaethau y cytunwyd arnynt ym mhob prisiad actiwaraidd teirblwydd o'r cynllun.

## 21.1 Tybiaethau Ariannol A Thybiaethau O Ran Hirhoedledd

| Y cyfnod a ddaeth i ben                               | 31 Maw 2015   | 31 Maw 2014   |
|-------------------------------------------------------|---------------|---------------|
| % p.a.                                                | % p.a.        |               |
| Y gyfradd cynnydd mewn cyflogau                       | 3.80%         | 3.50%         |
| 2.10%                                                 | 2.50%         |               |
| 3.50%                                                 |               |               |
| Y gyfradd cynnydd mewn pensiwn                        |               |               |
| Y gyfradd cynnydd mewn cyflogau                       |               |               |
| Y gyfradd ddisgowntio                                 |               |               |
| 3.80%                                                 |               |               |
| 3.20%                                                 | 4.30%         |               |
| Dynion                                                | Merched       |               |
| 22.6 mlynedd                                          | 24.5 mlynedd  |               |
| 24.7 mlynedd                                          | 27.0 mlynedd  |               |
| 27.0 mlynedd                                          | 24.7 mlynedd  |               |
| Pensiynwyr yn y dyfodol (Pobl a fydd yn 65 oed        |               |               |
| ymhen 20 mlynedd)                                     |               |               |
| Disgwyliad oes yn 65 oed yn y dyfodol, ar gyfartaledd |               |               |
| Pensiynwyr presennol                                  |               |               |
| Pensiynwyr yn y dyfodol (Pobl a fydd yn 65 oed        |               |               |
| ymhen 20 mlynedd)                                     |               |               |

## 21.2 Gwerth Teg Asedau Ar Gyfer Y Flwyddyn A Ddaeth I Ben 31 Mawrth 2015

31 March 2015 (£000)
Categori o asedau
Wedi'u dyfynnu 
Heb eu dyfynnu 
Heb eu penderfynu
Cyfanswm
Gwarannau Ecwiti:
81,834
648
0
82,483
32%
0
0
0
0
0%
3
0
0
3
0%
361
0
0
361
0%
Stoc Gyffredin Stoc a Ffefrir Hawliau/Gwarantau Asedau Ecwiti Eraill
Gwarannau Dyledion:
Bondiau Llywodraeth y DU Bondiau Corfforaethol Arall
0
345
25,079
25,424
10%
0
22,148
0
22,148
9%
0
1,427
0
1,427
1%
Cyfryngau Buddsoddiad Cyfunol:
Cyfryngau Buddsoddiad Cyfunol:
0
0
63,919
63,919
25%
1,082
0
24,813
25,896
10%
1,178
0
10,178
11,356
4%
0
1,580
7,881
9,461
4%
0
241
0
241
0%
Ecwitïau Bondiau Cronfeydd - Stoc Gyffredin Cronfeydd - Eiddo Tirol Cronfeydd - Cyfalaf Menter
Cyfalaf Menter a Phartneriaethau:
Partneriaethau ac Eiddo Tirol
0
10,366
0
10,366
4%
Buddsoddiad Arall:
342
0
0
342
0%
1
0
0
1
0%
0
0
(191)
Gwarannau wedi'u Staplo
Contractau Deilliannol:
Deilliadau Ecwiti - Dyfodolion Blaengontractau FX
Arian parod a'r hyn sy'n cyfateb iddo
0
0
5,012
5,012
2%
Pob un
84,803
36,755
136,691
258,249
100%
Cyfanswm
%
(191)
0%

## 21.3 Newid Yng Ngwerth Teg Asedau'R Cynllun, Y Rhwymedigaeth O Ran Buddiannau Diffiniedig A'R Rhwymedigaeth Net

Y cyfnod a ddaeth i ben 31 Mawrth 2015
Gwerth teg asedau'r cyflogwr Gwerth presennol rhwymedigaethau a ariennir Gwerth presennol rhwymedigaethau nas ariennir
Y Sefyllfa Agoriadol ar 31 Mawrth 2014
Cost y gwasanaeth Cost gyfredol y gwasanaeth* - Cost flaenorol y gwasanaeth (gan gynnwys cwtogiadau)
- Effaith setliadau
Cyfanswm cost y gwasanaeth
Llog net - Incwm o log ar asedau'r cynllun - Cost llog ar y rhwymedigaeth o ran buddiannau diffiniedig - Effaith terfyn uchaf asedau ar log net
Cyfanswm y llog net
Cyfanswm cost buddiannau diffiniedig a gydnabyddir mewn Elw neu (Golled)
9,608
19,047
(9,439)
Llifau arian parod - Cyfraniadau cyfranogwyr yn y cynllun
- Cyfraniadau cyfranogwy
- Cyfraniadau o ran buddiannau nas ariennir - Buddiannau a dalwyd - Buddiannau a dalwyd
- Buddiannau a dalwyd
Ailfesuriadau - Newid mewn tybiaethau demograffig
- Newid mewn tybiaethau ariannol -Profiad arall
- Adenillion ar asedau heb gynnwys symiau sydd wedi'u cynnwys mewn llog net
24,385
0
24,385
- Newidiadau i derfyn uchaf asedau
Cyfanswm yr ailfesuriadau a gydnabyddir mewn
Incwm Cynhwysfawr Arall (OCI)
Gwahaniaethau cyfnewid Gwahaniaethau cyfnewid Gwerth teg asedau'r cyflogwr
Gwerth teg asedau'r cyflogwr
Gwerth teg asedau'r cyflogwr
Gwerth teg asedau'r cyflogwr

* Mae cost gyfredol y gwasanaeth yn cynnwys lwfans ar gyfer costau gweinyddu yn cyfateb i 0.4% o'r gyflogres.

Mae diffyg pensiynau LGPS wedi cynyddu am fod y gyfradd ddisgowntio net (arenillion mewn bondiau corfforaethol o ansawdd uchel) wedi gostwng yn sylweddol tua 1.1% ers 31 Mawrth 2014. Yn ystod yr un cyfnod, mae adenillion asedau wedi bod yn fwy na'r disgwyl ond nid ydynt yn ddigon mawr i fod yn drech na'r cynnydd yn y rhwymedigaeth

## 21.4 Dadansoddiad O Sensitifrwydd

Newid mewn tybiaethau ar 31 Mawrth 2015:
Amcangyfrir o'r cynnydd
canrannol yn 
Amcangyfrif o'r swm 
ariannol (£000)
Rhwymedigaeth'r cyflogwr
Gostyngiad o 0.5% yn y Gyfradd Ddisgowntio Wirioneddol
Cynnydd o 0.5% yn y Gyfradd Cynnydd mewn Cyflogau Cynnydd o 0.5% yn y Gyfradd Cynnydd mewn Pensiwn
Cynnydd o flwyddyn yn nisgwyliad oes yr aelodau
3%
10,031 
5%
15,748 
7%
23,665 
Asedau,
Rhwymediga (Rhwymedigaeth)
net/ ased 
£(000s)
£(000s)
£(000s)
222,643
0
222,643
0
271,843
(271,843)
0
0
0
222,643
271,843
(49,200)
0
6,479
(6,479)
0
844
(844)
0
0
0
0
7,323
(7,323)
9,608
0
9,608
0
11,724
(11,724)
0
0
0
9,608
11,724
(2,116)
2,155
2,155
0
7,313
0
7,313
0
0
0
(7,855)
(7,855)
0
0
0
0
233,864
285,190
(51,326)
0
0
0
0
50,745
(50,745)
0
(1,582)
1,582
0
24,385
49,163
(24,778)
0
0
0
0
0
0
258,249
0
258,249
0
334,353
(334,353)
0
0
0
258,249
334,353
(76,104)
12%
40,356 

## 22. Partïon Cysylltiedig

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn Gorff a Noddir gan Lywodraeth Cymru, a ystyrir yn barti cysylltiedig. Yn ystod y flwyddyn mae CNC wedi cynnal trafodion perthnasol sylweddol â Llywodraeth Cymru fel rhan o'i fusnes arferol (cofnodir y cymorth grant a'r grantiau a gafwyd gan Lywodraeth Cymru yn y Datganiad o Ecwiti Trethdalwyr) ac ag endidau eraill yr ystyrir mai Llywodraeth Cymru yw eu rhiant-adran, sef Awdurdodau Lleol a Pharciau Cenedlaethol yng Nghymru.. At hynny, mae CNC wedi cynnal gwahanol drafodion perthnasol ag adrannau eraill y llywodraeth a chyrff eraill llywodraeth ganolog. Cynhaliwyd y rhan fwyaf o'r trafodion hyn ag Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig (DEFRA), Asiantaeth yr Amgylchedd, y Comisiwn Coedwigaeth, CThEM a Natural England. Yn ystod y flwyddyn cynhaliodd CNC, fel rhan o'i fusnes arferol, y trafodion canlynol â'r sefydliadau canlynol yr oedd gan Aelodau'r Bwrdd neu Aelodau Gweithredol neu bartïon cysylltiedig eraill fuddiant ynddynt. Nid yw Aelodau'r Bwrdd na'r Aelodau Gweithredol yn ymwneud yn uniongyrchol â'r trafodion â'r partïon cysylltiedig hyn.

|  Sefydliad                                   | Aelod              |   Natur y berthynas |
|----------------------------------------------|--------------------|---------------------|
| Cyfanswm                                     |                    |                     |
| y taliadau                                   |                    |                     |
| Prifysgol Aberystwyth                        | Emyr Roberts       |                     |
| Cymrawd ac Aelod o'r                         |                    |                     |
| Bwrdd Cynghori Allanol -                     |                    |                     |
| yr Adran Daearyddiaeth                       |                    |                     |
| a Gwyddorau'r Ddaear                         |                    |                     |
| Partneriaeth Cymru Gyfan yr                  |                    |                     |
| Ymddiriedolaeth Camlesi                      |                    |                     |
| ac Afonydd yng Nghymru                       |                    |                     |
| Ruth Hall                                    | Aelod              |                  35 |
| Bwrdd Iechyd Betsi                           |                    |                     |
| Cadwaladr                                    |                    |                     |
| Hywel Davies                                 |                    |                     |
| Aelod Annibynnol                             |                    |                     |
| o'r Bwrdd                                    |                    |                     |
| 0                                            | 6                  |                   0 |
| Prifysgol Caerdydd                           |                    |                     |
| Ruth Hall - Priod                            |                    |                     |
| Paul Williams                                |                    |                     |
| Llywodraethwr                                |                    |                     |
| Aelod                                        | 42                 |                  10 |
| Defra - Cyd-Bwyllgor                         |                    |                     |
| Cadwraeth Natur                              |                    |                     |
| (JNCC )                                      |                    |                     |
| Lynda Warren                                 |                    |                     |
| Nigel Reader                                 |                    |                     |
| Peter Matthews                               |                    |                     |
| Aelod o'r JNCC                               |                    |                     |
| Aelod o'r JNCC ARAC                          |                    |                     |
| Aelod o'r  JNCC                              |                    |                     |
| 114                                          | 0                  |                   1 |
| Ystad Glanusk                                | Harry Legge-Bourke |                     |
| Perchennog/Partner/Ymddiriedolwr             |                    |                     |
| 5                                            |                    |                     |
| 0                                            | 0                  |                   0 |
| Cronfa Dreftadaeth y Loteri Madeleine Havard |                    |                     |
| Aelod o Bwyllgor Cymru                       |                    |                     |
| 0                                            | 46                 |                   0 |
| Natural England                              | Nigel Reader       |                     |
| Aelod Anweithredol                           |                    |                     |
| o'r Bwrdd a Chadeirydd                       |                    |                     |
| y Pwyllgor Archwilio                         |                    |                     |
| 108                                          | 0                  |                   0 |
| Ymddiriedolaeth Bywyd                        |                    |                     |
| Gwyllt De a Gorllewin Cymru                  |                    |                     |
| Lynda Warren a'i                             |                    |                     |
| phriod                                       |                    |                     |
| Y                                            |                    |                     |
| mddiriedolwyr                                | 122                |                   0 |
| Y swm a                                      |                    |                     |
| Cyfanswm                                     |                    |                     |
| incwm                                        |                    |                     |
| Y swm a                                      |                    |                     |
| oedd yn                                      |                    |                     |
| ddyledus                                     |                    |                     |
| gan CNC                                      |                    |                     |
| ar 31 Mawrth                                 |                    |                     |
| 2015                                         |                    |                     |
| Y swm a                                      |                    |                     |
| oedd yn                                      |                    |                     |
| ddyledus                                     |                    |                     |
| i CNC ar                                     |                    |                     |
| 31 Mawrth                                    |                    |                     |
| 2015                                         |                    |                     |
| £'000                                        | £'000              |                     |
| 60                                           | 4                  |                   0 |

## Tystysgrif Ac Adroddiad Archwilydd Cyffredinol Cymru I Gynulliad Cenedlaethol Cymru

Tystiaf fy mod wedi archwilio datganiadau ariannol Cyfoeth Naturiol Cymru ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2015, o dan Baragraff 23 o'r Atodlen i Orchymyn Corff Adnoddau Naturiol Cymru (Sefydlu) 2012. Mae'r rhain yn cynnwys y Datganiad o Wariant Net Cynhwysfawr, y Datganiad o'r Sefyllfa Ariannol, y Datganiad o Lifoedd Arian Parod, y Datganiad o Newidiadau yn Ecwiti Trethdalwyr a'r nodiadau cysylltiedig. Paratowyd y datganiadau ariannol hyn o dan y polisïau cyfrifyddu a nodir ynddynt. Rwyf hefyd wedi archwilio'r wybodaeth yn yr Adroddiad Cydnabyddiaeth Ariannol y nodir ei bod wedi'i harchwilio yn yr adroddiad hwnnw.

Priod gyfrifoldebau'r Swyddog Cyfrifyddu a'r archwilydd Fel yr eglurir yn fanylach yn y Datganiad o Gyfrifoldebau'r Swyddog Cyfrifyddu, mae'r Swyddog Cyfrifyddu yn gyfrifol am baratoi'r Adroddiad Blynyddol, sy'n cynnwys yr Adroddiad Cydnabyddiaeth Ariannol a'r datganiadau ariannol, yn unol â Pharagraff 23 o'r Atodlen i Orchymyn Corff Adnoddau Naturiol Cymru (Sefydlu) 2012 a chyfarwyddiadau a wnaed o dan y Gorchymyn hwnnw ac am sicrhau rheoleidd-dra trafodion ariannol. Fy nghyfrifoldeb i yw archwilio'r datganiadau ariannol a'r rhan o'r adroddiad cydnabyddiaeth ariannol i'w harchwilio yn unol â chyfraith gymwys a Safonau Archwilio Rhyngwladol (y DU ac Iwerddon). Mae'r safonau hyn yn ei gwneud yn ofynnol i mi gydymffurfio â Safonau Moesegol Archwilwyr y Cyngor Adrodd Ariannol

## Cwmpas Yr Archwiliad O'R Datganiadau Ariannol

Mae a wnelo archwiliad â chasglu tystiolaeth am y symiau a'r datgeliadau yn y datganiadau ariannol sy'n ddigonol i roi sicrwydd rhesymol bod y datganiadau ariannol yn rhydd o gamddatganiad perthnasol, boed drwy dwyll neu wall. Mae hyn yn cynnwys asesiad o: 

•	p'un a yw'r polisïau cyfrifyddu yn briodol i amgylchiadau Cyfoeth Naturiol Cymru ac a ydynt wedi 
cael eu cymhwyso'n gyson a'u datgelu'n ddigonol;
•		
rhesymoldeb yr amcangyfrifon cyfrifyddu sylweddol a wnaed gan Cyfoeth Naturiol Cymru; a
•	chyflwyniad cyffredinol y datganiadau ariannol.
Mae hefyd yn ofynnol i mi gael tystiolaeth sy'n ddigonol i roi sicrwydd rhesymol bod y gwariant a'r incwm wedi'u cymhwyso at y dibenion a fwriadwyd gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru a bod y trafodion ariannol yn cydymffurfio â'r awdurdodau sy'n eu rheoli. Darllenaf hefyd yr holl wybodaeth ariannol a gwybodaeth nad yw'n ariannol yn yr Adroddiad Blynyddol er mwyn nodi anghysondebau perthnasol â'r datganiadau ariannol a archwiliwyd  a nodi unrhyw wybodaeth yr ymddengys ei bod yn berthnasol anghywir yn seiliedig ar y wybodaeth a gasglwyd gennyf wrth gynnal yr archwiliad, neu'n berthnasol anghyson â'r wybodaeth honno. Os dof yn ymwybodol o unrhyw gamddatganiadau neu anghysondebau perthnasol amlwg, ystyriaf y goblygiadau i'm hadroddiad.

## Barn Ar Y Datganiadau Ariannol Yn Fy Marn I, Mae'R Datganiadau Ariannol:

•	yn rhoi darlun cywir a theg o sefyllfa Cyfoeth Naturiol Cymru ar 31 Mawrth 2015 a'i gostau 
gweithredu net, enillion a cholledion cydnabyddedig a'i lifau arian parod am y flwyddyn a ddaeth i ben bryd hynny; ac
•	wedi cael eu paratoi'n briodol yn unol â Pharagraff 23 o'r Atodlen i Orchymyn Corff Adnoddau 
Naturiol Cymru (Sefydlu) 2012.
Barn ar Reoleidd-dra Yn fy marn i, ym mhob achos perthnasol, mae'r gwariant a'r incwm wedi'u cymhwyso at y dibenion a fwriadwyd gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru ac mae'r trafodion ariannol yn cydymffurfio â'r awdurdodau sy'n eu rheoli.

Barn ar faterion erail
Yn fy marn i:
•	mae'r rhan o'r Adroddiad Cydnabyddiaeth Ariannol i'w harchwilio wedi cael ei pharatoi'n briodol yn 
unol â Pharagraff 23 o'r Atodlen i Orchymyn Corff Adnoddau Naturiol Cymru (Sefydlu) 2012. ac
•	mae'r wybodaeth yn yr Adroddiad Blynyddol yn gyson â'r datganiadau ariannol.
Materion rwyf yn rhoi adroddiad arnynt drwy eithriad Nid oes gennyf unrhyw beth i'w nodi o ran y materion canlynol rwyf yn cyflwyno adroddiad i chi arnynt os bydd yr amgylchiadau canlynol yn berthnasol, yn fy marn i: •	nid yw'r Datganiad Llywodraethu Blynyddol yn adlewyrchu cydymffurfiaeth â chanllawiau Trysorlys EM;

•	nid yw cofnodion cyfrifyddu digonol wedi'u cadw; •	
  nid yw'r datganiadau ariannol yn unol â'r cofnodion a'r ffurflenni cyfrifyddu;  
•	ni ddatgelir gwybodaeth a nodwyd gan Drysorlys EM am y gydnabyddiaeth ariannol a thrafodion 
eraill; neu
•	ni chefais yr holl wybodaeth ac esboniadau sy'n ofynnol ar gyfer fy archwiliad.

## Adroddiad Nid Oes Gennyf Unrhyw Sylwadau I'W Gwneud Ar Y Datganiadau Ariannol Hyn.

Mae Archwilydd Cyffredinol Cymru wedi ardystio'r cyfrifon hyn yn y ffurf y cawsant eu drafftio'n wreiddiol. Cyfieithiad o'r fersiwn Saesneg gwreiddiol yw'r fersiwn hwn. Cyfoeth Naturiol Cymru  sydd yn gyfrifol am gywirdeb y cyfieithiad, nid yr Archwilydd Cyffredinol.

Huw Vaughan Thomas 	

 	
 Swyddfa Archwilio Cymru 
Archwilydd Cyffredinol Cymru 	

24 Heol y Gadeirlan
22 Gorffennaf 2015 	 	

        Caerdydd	

   CF11 9LJ
# Anecs 1 - Dangosfwrdd Cynllun Busnes

Adroddiad 2014/15: 1 Ebrill 2014 i 31 Mawrth 2015
Mae'r dangosfwrdd hwn yn dangos cynnydd yn erbyn mesurau a dangosyddion o'n fframwaith perfformiad ehangach (sydd ar gael ar ein gwefan).  Fe'u defnyddir i roi crynodeb tudalen sengl, 'cipolwg', o berfformiad mewn meysydd allweddol. Rydym yn tracio perfformiad yr eitemau ar y dangosfwrdd hwn a hefyd yn adolygu perfformiad dair gwaith y flwyddyn mewn sesiynau cyhoeddus agored gyda'n Bwrdd (ym misoedd Hydref, Chwefror a Mai).

Allwedd
on target
bron ar darged
ddim ble rydym eisiau bod
C/O/G  amherthnasol
Gwybodaeth Dda
Targed
Rydym yn datblygu dull Cymru o reoli adnoddau naturiol yn gyfun
Adrodd ar yr hyn a ddysgwyd o dri phrawf rheoli adnoddau naturiol cyfun (Dyfi, Rhondda, Tawe) i Lywodraeth Cymru erbyn mis Mawrth 2015..
Byddwn yn gweithio gyda Llywodraeth Cymru i ddatblygu dull o ariannu i gefnogi rheoli adnoddau naturiol yn gyfun
Lansiwyd rownd ariannu (Awst 2014). Cytunwyd ar brosiectau i'w hariannu (Mawrth 2015).

Datblygu adroddiad interim erbyn mis Tachwedd2014 (adroddiad llawn cyntaf mis Medi 2016)                     
Byddwn yn gweithio gyda Llywodraeth Cymru i ddatblygu polisi ar gyfer adnoddau naturiol, gan gynnwys darparu adroddiad Cyflwr Adnoddau Naturiol.

Adolygu a gweithredu ein rhaglen fonitro, dadansoddi ac adrodd yn ôl Rydym yn adolygu'n strategaeth fonitro ac yn defnyddio'r argymhellion yn ein gwaith.

Cytuno ar y strategaeth gysylltiadau fis Hydref 2014.  Gweithredu rhaglen dreigl sylwadau'r cwsmer a darparu adroddiadau.

Rydym yn asesu'n galluoedd er mwyn i ni allu cysylltu â'r cyhoedd yn effeithiol a rhannu ein cyngor a'n harbenigedd technegol gydag eraill neu ofyn am gefnogaeth yn ôl y gofyn. Rydym yn gwella'n gallu i egluro a chyfathrebu materion cymhleth i amrywiaeth eang o randdeiliaid. of stakeholders Cytuno ar Strategaeth Gyfathrebu fis Hydref 2014 a'r rhaglen dreigl sylwadau'r cwsmer gan ddarparu adroddiadau..

## Targed Amgylchedd Da

Rydym yn sicrhau rheolaeth gynaliadwy o'r tir a'r dw
ˆ r rydym yn eu rheoli Gwaith yn codi o archwilio GN C ac YCLlC. Cadw achrediad Safon Sicrwydd Coetir y DU (UKWAS). Cwblhau mapio Cysylltedd Lefel 2 erbyn mis Rhagfyr 2014
Rydym yn gweithio gydag eraill i wella cysylltedd ac i adfer cynefinoedd â blaenoriaeth a'u cysylltiadau fel rhan o gynlluniau rheoli adnoddau naturiol cyfun. Rydym yn sicrhau fod addasu ar gyfer newid hinsawdd yn greiddiol yn ein holl meysydd gwaith

Defnyddio rhannau 1 a 2 o Ganllaw Addasu ar gyfer Newid Hinsawdd Llywodraeth Cymru yn ein sefydliad erbyn mis Mawrth 2015 80% o'n gweithrediadau ar y gweill neu wedi'u cwblhau

Byddwn yn chwarae ein rhan ac yn gweithio gydag eraill i atal colli bioamrywiaeth er mwyn helpu sicrhau fod ecosystemau'n fwy gwydn erbyn 2020. Byddwn yn datblygu ein dulliau o ymdrin â pheillwyr

Gweithredu rhaglen o fesurau ar safleoedd Cyfoeth Naturiol Cymru erbyn 31 Mawrth 2015

Cyflwr nodweddion ar safleoedd yn gwella

Cyflwr y nodweddion morol, daearol a dw
ˆ r croyw safleoedd Natura 2000
Amgylchedd y dw
ˆ r yn gwella
Cydymffurfio â statws da o dan y Gyfarwyddeb Fframwaith Dw
ˆ r 
Gweithredu cynlluniau rheoli ar Ystâd Coetir Llywodraeth Cymru
Rydym yn rheoli achosion o blâu ac afiechydon ar blanhigion Rydym yn ystyried dulliau arloesol, llyfn
Datblygu a chynnal dulliau sy'n dangos arloesedd, cydweithredu ac ymarfer gorau. Cyhoeddi mapiau llifogydd (yn chwarter un), rhaglenni cyfalaf a chynnal (yn chwarter dau)

Rydym yn sicrhau fod gwybodaeth gywir ar gael i'r cyhoedd a rhanddeiliaid ynghylch perygl llifogyd

Cyrhaeddiad gwirioneddol
Byddwn yn adrodd ar yr hyn a ddysgwyd o'r profion i gefnogi archwilio'r Bil Amgylchedd.

Lansiwyd rownd ariannu (Awst 2014). Cytunwyd ar brosiectau i'w hariannu (Mawrth 2015). Adroddiad interim wedi'i ddatblygu erbyn hyn Adolygu a gweithredu ein rhaglen fonitro, dadansoddi ac adrodd yn ôl Cytuno ar Strategaeth Gyfathrebu fis Hydref 2014.  Adroddiadau treigl ar y cyngor technegol a ddarparwyd. Cytuno ar y Strategaeth Gyfathrebu fis Hydref 2014.  Adroddiadau treigl ar y cyngor technegol a ddarparwyd.

## Cyrhaeddiad Gwirioneddol

Gwnaed y gwaith gan gadw achrediad UKWAS Mapio Lefel 2 - y drafft cyntaf wedi'i gwblhau ar gyfer pob cynefin Rhannau 1 a 2 o Ganllaw Addasu ar gyfer Newid Hinsawdd  Llywodraeth Cymru yn cael eu defnyddio 63% o'r gwaith ar y gweill/wedi'i gwblhau o gynllun gwaith mis Gorffennaf

Byddwn yn dal i reoli Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol ar gyfer ystod o rywogaethau peillio gwyllt, er mwyn cynyddu gwerth cynefinoedd yr Y
stâd Goedwig Gyhoeddus. 
Mae 33% o nodweddion morol, 24% o rai daearol a 26% o rai dw
ˆ r croyw mewn 
cyflwr ffafriol Cydymffurfio â statws da o dan y Gyfarwyddeb Fframwaith Dw
ˆ r = 37%
Canfuwyd fod safleoedd yn bositif ac mae rhybuddion wedi'u cyflwyno ar 417 ha. Dulliau'n cael eu cefnogi gan gynnwys Grangetown Gwyrddach Wedi cyhoeddi mapiau llifogydd (yn chwarter un), rhaglenni cyfalaf a chynnal (yn chwarter dau)

## Yn Dda I Bobl Targed

Darparu Strategaeth ddrafft derfynol ar gyfer y Bwrdd fis Tachwedd 2014
Rydym yn datblygu'n Strategaeth Addysg i gynnwys dysgu yn, ac am, yr amgylchedd naturiol, yn ogystal â chysylltu â'r cwricwlwm a chyfleoedd dysgu ehangach.

Datblygu a lansio rhaglen waith gydag eraill, cysylltu â blaenoriaethau rhanddeiliaid eraill.

Rydym yn gweithio gydag eraill i wella ansawdd amgylcheddol lleol gan gynnwys ar gyfer cymunedau difreintiedig.

Strategaeth Hamdden a Mynediad a Chynllun Gweithredu wedi'u cyhoeddi Rydym yn datblygu ac yn darparu'n Strategaeth Fynediad ac Hamdden ynghyd â'n Fframwaith Marchnata Gweithredir pob un o'r pum menter Rydym yn gweithredu mentrau ar gyfer Llywodraeth Cymru (Baner Las, Llwybr Arfordir Cymru, Gwelliannau Hawliau Tramwy, Taclo Tipio Cymru a'r systemau data gwastraff)
Y dull yn weithredol o Ebrill 2015
Rydym yn datblygu dull newydd o Ariannu Partneriaethau Asedau yn eu cyflwr targed (99% amrisg uchel)
Rydym yn cynnal a chadw asedau rheoli perygl llifogyddac ar yr arfordir sydd mewn cryn berygl, gan flaenoriaethu ein hymdrechion ar y rhai sydd yn y perygl mwyaf. Rydym yn codi ymwybyddiaeth pobl o'u perygl llifogydd ac o'r hyn y dylen nhw ei wneud.

10,000 o bobl ychwanegol wedi gweithredu i baratoi ar gyfer perygl llifogydd Rydym yn darparu'n Rhaglen Gyfalaf Rheoli Perygl Llifogydd ac Arfordirol
500 eiddo [noder: ~ 73,000 o eiddo'n elwa o amddiffynfeydd llifogydd]
Rydym yn lleihau'r nifer o ddigwyddiadau difrifol, Lleihau'r nifer o ddigwyddiadau difrifol, fesul sector digwyddiad, yn flynyddol.

## Da I Fusnes Targed

Adolygu'r cynlluniau prisio

Rydym wedi datblygu'n systemau rheolaethol i lyfnhau'r gwasanaeth rydym yn ei ddarparu i'n cwsmeriaid

Ymateb i 90% o ymgynghoriadau o fewn amserlen a gytunir

Rydym yn cyflawni'n rôl fel ymgynghorai statudol wrth ymateb i ymgynghoriadau cynllunio

90% wedi'u penderfynu o fewn y cyfnod (cyfnod penderfynu statudol neu gyfnod cytundeb lefel gwasanaeth)
Rydym yn penderfynu ar geisiadau am hawlenni, trwyddedau a chaniatadau o fewn y cyfnod penderfynu statudol neu gytundeb lefel gwasanaeth 
Cynllunio a phrofi wrth baratoi ar gyfer gweithredu yn 2016/17 
Rydym yn datblygu gwasanaeth hawlenni, trwyddedu a chaniatáu yn seiliedig ar safonau a phrosesau cyffredin.
Adrodd ar y gweithgareddau masnachol newydd ar ein hystadau sy'n cael eu rheoli
Rydym yn hyrwyddo cyfleoedd busnes newydd gan gynnwys cynhyrchu ynni adnewyddadwy, yn ogystal â chyfleoedd hamdden a thwristiaeth
Gwynt: 4 cynllun ar y gweill Ynni dw
ˆ r: Adeiladwyd 5 cynllun
Rydym yn cefnogi rhaglen ynni gwynt ac yn darparu'n rhaglen ynni dw
ˆ r ar dir rydym yn ei 
reoli.
Marchnata 878,000m3 o bren yn ei 
risgl (gan gynnwys 332,000m3 o 
larwydd)
Rydym yn marchnata coed o Ystâd Coetir Llywodraeth Cymru yn unol â'n strategaeth farchnata
£16m
Rydym yn cynhyrchu incwm o'n gweithgareddau menter

## Cyrhaeddiad Gwirioneddol

Cymeradwywyd yng Nghyfarfod y Bwrdd fis Chwefror Rhaglen wirfoddoli wedi'i drafftio. Cynllun Galluogi Cymunedau ac Adfywio wedi'i gymeradwyo Strategaeth Hamdden a Mynediad a Chynllun Gweithredu wedi'u cyhoeddi Pedwar gwyrdd, un ambr (ambr: 
rhaglen systemau data gwastraff)

Y dull yn weithredol o Ebrill 2015

Asedau yn eu cyflwr targed (99% am risg uchel) 8,884 o bobl ychwanegol wedi gweithredu i baratoi ar gyfer perygl llifogydd

467 o eiddo 16.5% (115 i 96) o ostyngiad mewn digwyddiadau difrifol o 2013/14 i 2014/15

## Cyrhaeddiad Gwirioneddol

2015/16 Charging Scheme published on our website (2nd April)
Responded to 81% consultations (annual average) within agreed timescale 90% determined to timescale (statutory or voluntary determination period) We have drafted an action plan for the development of the Permitting Service for delivery in 2015/16 onwards Reported new commercial activities taking place on our managed estate Wind: Progressing 6 schemes Hydropower: 5 schemes enabled
Marketed 869,166m3 over bark standing 
(including 267,000m3 larch)
£17.7m

## Da Fel Sefydliad

Target
Pob un o'r pedwar mesur gwaelodol 
ar darged
Rydym yn darparu cefnogaeth fusnes a gofal 
y cwsmer effeithlon ac effeithiol i staff a chwsmeriaid. Rydym yn cynllunio ac yn dyrannu adnoddau i flaenoriaethau busnes ac yn adrodd yn ôl ar berfformiad ar gyfer gwella'n barhaus
Llwyddo i gael buddion achosion busnes mewn perthynas â chreu Cyfoeth Naturiol Cymru Prosiectau pontio ar amser
Rydym yn darparu ein prosiectau pontio i helpu sefydlu ein gallu i fod yn annibynnol
Darparu strategaeth gaffael a thargedau 'ennill yn gyflym'
Rydym yn caffael mewn ffordd sy'n arwain at werth am arian, cynaliadwyedd a chyfleoedd hyrwyddo ar gyfer Busnesau Bach a Chanolig 
Cymru Rydym yn gwella iechyd, diogelwch a lles y gweithlu
Nifer o ddigwyddiadau o golli amser gan weithwyr Gostwng y nifer o safleoedd i 64
Rydym yn darparu'n strategaeth adeiladau

Cadwyd yr achrediad ISO14001
Rydym yn cynnal achrediad ISO14001 ar ein rheolaeth amgylcheddol ac yn gweithio tuag at fod yn rhagorol ym meysydd megis defnydd carbon, gwastraff a dw
ˆ r Mae gennym i gyd hyder yn ein cyd lwyddiant Lleihau ôl troed carbon gan 5%

Cyrhaeddiad gwirioneddol
3 allan o 4 o'r mesur gwaelodol ar 
darged £145M (91% wedi'i cwblhau) Pob prosiect ar amser Strategaeth gaffael a 'darparwyd ennill yn gyflym'
Dau digwyddiad o golli amser gan weithwyr Rydym wedi gostwng i 65 o safleoedd gweithredol (wedi gwaredu 9, 5 yn cael eu gadael ac yn cael eu gwaredu)

Wedi cadw ardystiad yn dilyn archwiliadau LRQA allanol.  Ôl troed carbon (adroddiad 9 mis) yn dangos 5% o ostyngiad ar drac cwblhawyd arolwg staff yn gynnar yn 2015 yn rhoi mynegai cysylltiad gwaelodlin o 48% a fydd yn rhoi lle am welliant yn 2015 / 16

## Atodiad 2 - Adroddiad Amgylcheddol Corfforaethol

Cyflwyniad Diben ein sefydliad yw sicrhau bod adnoddau naturiol Cymru'n cael eu cynnal, eu gwella a'u defnyddio'n gynaliadwy, nawr ac yn y dyfodol.  Rydym wedi ymrwymo i sicrhau y bydd datblygu cynaliadwy wrth wraidd pob un o'n penderfyniadau busnes. Dros y blynyddoedd i ddod, rydym am ddatblygu ein hunain yn sefydliad o'r radd flaenaf o ran cynaliadwyedd a gwaith rheoli amgylcheddol yng Nghymru, yn arbennig o ran y ffordd rydym yn rheoli ac yn defnyddio carbon, gwastraff, dw
ˆ r a thir.

Eleni rydym wedi canolbwyntio ar leihau ein hôl troed carbon, ymgorffori ein System Reoli Amgylcheddol yn niwylliant ein sefydliad, integreiddio ffactorau amgylcheddol, cymdeithasol ac economaidd yn ein gweithgarwch caffael a bod yn sefydliad ymgysylltiol a thryloyw i randdeiliaid yn ein System Rheoli Amgylcheddol. Mae'r adroddiad hwn yn ymwneud yn bennaf â chynaliadwyedd amgylcheddol (yn hytrach na chamau gweithredu neu ganlyniadau cynaliadwyedd ehangach).  Ceir adroddiadau mwy cyffredinol sy'n ymwneud â chynaliadwyedd yn ein Hadroddiad Blynyddol a Chyfrifon.

Crynodeb o Berfformiad 	
Rydym wedi cadw ein hardystiad o dan ISO14001 ar gyfer ein System Rheoli Amgylcheddol, yn dilyn archwiliadau a phroses ddilysu allanol, annibynnol. Llwyddodd ein System Rheoli Amgylcheddol i gadw ei ardystiad o dan ISO14001 yn dilyn archwiliadau a phroses ddilysu allanol, annibynnol gan LRQA ym mis Medi 2014 a mis Mawrth 2015.  Mae'r ffaith bod gennym System Rheoli Amgylcheddol yn ein galluogi i ddangos ein hymrwymiad ein hunain i gyrraedd y safonau amgylcheddol uchaf posibl fel sefydliad. Rydym hefyd wedi cadw ein hardystiad coetir (Safon Sicrwydd Coetiroedd y DU) ar gyfer Ystad Goetir Llywodraeth Cymru a reolir gennym, yn dilyn archwiliad ailasesu llawn ym mis Gorffennaf a gynhaliwyd gan Société Générale de Surveillance (SGS).  Mae hyn yn ein galluogi i gynhyrchu pren wedi'i ardystio gan FSC/PEFC o Ystad Goetir Llywodraeth Cymru a reolir gennym.

| Maes              | Unedau           | Gwirioneddol   |
|-------------------|------------------|----------------|
| (2013/14 -        |                  |                |
| Blwyddyn lawn)    |                  |                |
| Defnydd tCO       |                  |                |
| 2                 |                  |                |
| e)                | Allyriadau nwyon |                |
| ty                | ˆ gwydr          |                |
| 3                 |                  |                |
|                   |                  |                |
| Gwariant (£k)     |                  |                |
| Ynni'r Ystad      | Defnydd          |                |
| (miliwn kWh)      |                  |                |
| Gwariant (£k)     |                  |                |
| Gwastraff yr      |                  |                |
| Ystad             |                  |                |
| Defnydd (tunelli) |                  |                |
| Gwariant (£k)     |                  |                |
| Dw                | ˆ r yr Ystad     | Defnydd (m     |
| 3                 |                  |                |
| )                 |                  |                |
| Gwariant (£k)     |                  |                |

1 Ar hyn o bryd mae ein System Rheoli Amgylcheddol yn gymwys i'r canlynol: "Gweithgareddau a gwasanaethau sy'n gysylltiedig â rheoli'r amgylchedd ac adnoddau naturiol Cymru mewn modd cynaliadwy, ac eithrio gweithrediadau coedwig, a ardystir ar wahân o dan UKW
AS"
2 Cyngor Stiwardiaeth Coedwigaeth (FSC) Rhaglen Cymeradwyo Ardystio Coedwigoedd (PEFC). Fel y'i hategir gan ein hachrediad i Safon Sicrwydd Coetir y DU (UKW
AS)
3 (Cwmpasau 1, 2 a 3 gan gynnwys teithiau awyr/ar y trên a heb gynnwys allyriadau y tu allan i'r cwmpasau)

Newid
Gwirioneddol 2014/15 (blwyddyn lawn) 
 
7,301
7,164
Wedi lleihau
3,323
3,345
Wedi cynyddu
7.0
6.3
Wedi lleihau
570
587
Wedi cynyddu
400
420
Wedi cynyddu Reduced
147
110
86,486
29,455
Wedi lleihau Wedi lleihau
35
27

Mae Tabl 1 yn adlewyrchu newid cymharol ar gyfer meysydd allweddol yn ystod y flwyddyn ddiwethaf.  Ceir rhagor o fanylion am bob un yn yr adrannau cysylltiedig o'r adroddiad hwn.  I grynhoi bu:

	 gostyngiad o 1.9% mewn allyriadau nwyon ty
ˆ gwydr sydd i'w briodoli'n bennaf i ostyngiad 
yn ein hallyriadau uniongyrchol (cwmpas 1) - sy'n cynnwys y defnydd o danwydd mewn cerbydau/peiriannau sy'n eiddo i ni
	 gostyngiad o 10% yn y defnydd o ynni sydd i'w briodoli'n bennaf i leihad yn y defnydd o 
drydan a nwy ar safleoedd a feddiennir gennym (bu lleihad o naw yn nifer y safleoedd a feddiennir gennym eleni)
	 cynnydd o 5% yn y gwastraff a gaiff ei drin gennym yn dilyn cynnydd yn nifer yr achosion 
o dipio anghyfreithlon y rhoddwyd gwybod amdanynt ar yr ystad a reolir gennym
	 gostyngiad o 66% yn y dw
ˆ r a ddefnyddir gennym oherwydd anghenion tynnu dw
ˆ r 
amrywiol iawn y cynefin gwlyptirol yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Gwlyptiroedd Casnewydd.
Mae gennym dargedau sy'n ymwneud â phob un o'r meysydd hyn yn 2015/16 (fel y disgrifir yn yr adran nesaf).

## Crynodeb O'R Strategaeth Ar Gyfer Y Dyfodol Dros Y Tair Blynedd Nesaf Rydym Yn Bwriadu Canolbwyntio Ar Y Canlynol:

	 Anelu at gynnal ein hachrediadau o dan ISO14001 ac UKWAS 	 Gostwng ein hallyriadau carbon a lleihau ein defnydd o ddw
ˆ r 5% o lefelau 2014/15, o 
flwyddyn i flwyddyn
	 Cyflawni ein hymrwymiadau o dan y Siarter Datblygu Cynaliadwy, datblygu darpariaethau 
Bil Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol a gweithio tuag at fod yn batrwm cydnabyddedig o gynaliadwyedd
	 Cyflawni ein hymrwymiadau o dan y Siarter Datblygu Cynaliadwy, datblygu darpariaethau 
Bil Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol a gweithio tuag at fod yn batrwm cydnabyddedig o gynaliadwyedd
	 Ymchwilio i'r posibilrwydd o leoli datblygiadau ynni gwasgaredig / datblygiadau ynni 
adnewyddadwy ar raddfa fach ar dir a reolir gennym, gan fabwysiadu dull cadarnhaol o weithredu sy'n seiliedig ar risg
	 Datblygu ein dull o gyflwyno Adroddiadau integredig gan gynnwys cyflawni ein Hachos 
Busnes.
Y flwyddyn nesaf rydym am wneud y canlynol: 	 lleihau ein hôl troed carbon - ac rydym wedi pennu targed i ostwng allyriadau carbon deuocsid 
Cyfoeth Naturiol Cymru o adeiladau, teithio a'r defnydd o ddw
ˆ r 5% yn seiliedig ar ddata 2014/15
	 nodi llinell sylfaen ar gyfer targedau monitro, adrodd ar a lleihau gwastraff - Mesur holl 
ffrydiau gwastraff CNC (Gwastraff swyddfa, gwastraff ailgylchu, gwastraff gweithredol a gwastraff a dipiwyd yn anghyfreithlon) a chyflwyno adroddiadau arnynt yn gyson
	 ymgorffori ein System Rheoli Amgylcheddol yn niwylliant y sefydliad - ac rydym yn 
datblygu cyflwyniad hyfforddi i godi ymwybyddiaeth o'r System Rheoli Amgylcheddol a ddarperir i bob aelod o staff   Rydym hefyd yn gweithio i sicrhau y caiff ystyriaethau amgylcheddol eu hintegreiddio yng Nghynlluniau Cyflawni Cyfarwyddiaethau
	 integreiddio ffactorau amgylcheddol, cymdeithasol ac economaidd yn ein gweithgarwch 
caffael - Cymhwyso'r adnodd asesu risgiau o ran cynaliadwyedd (SRA) at gontractau newydd sy'n werth mwy na £25K
	 cydymffurfio â safon newydd ISO14001:2015 - Integreiddio'r holl weithrediadau coedwigaeth 
sy'n weddill (WSO, Sifil a WHaM) o fewn cwmpas y System Rheoli Amgylcheddo

## Allyriadau Nwyon Ty ˆ Gwydr

Nodir ein hallyriadau nwyon ty
ˆ gwydr isod.

Pennwyd targed i ostwng allyriadau CO2e o'n teithiau busnes a'n hadeiladau 5% eleni, ac rydym wedi'i gyflawni, gan sicrhau gostyngiad cyffredinol o 5.6% mewn allyriadau CO2e o'r meysydd hyn, a gostyngiad o 1.9% mewn allyriadau yn gyffredinol.

| Allyriadau nwyon ty                   | ˆ gwydr   | 2013/14      |
|---------------------------------------|-----------|--------------|
| (blwyddyn lawn)                       |           |              |
| 2014/15                               |           |              |
| (blwyddyn lawn)                       |           |              |
| Newid                                 |           |              |
| Cwmpas 1: Allyriadau nwyon ty         | ˆ gwydr   |              |
| uniongyrchol (tCO                     |           |              |
| 2                                     |           |              |
| e)                                    |           |              |
| 3,064                                 | 2,537     | Wedi lleihau |
| Cwmpas 2: Allyriadau ynni             |           |              |
| anuniongyrchol  (tCO                  |           |              |
| 2                                     |           |              |
| e)                                    |           |              |
| 1,993                                 | 2,107     | Wedi         |
| cynyddu                               |           |              |
| Cwmpas 3: Allyriadau nwyon ty         | ˆ gwydr   |              |
| anuniongyrchol erail  (tCO            |           |              |
| 2                                     |           |              |
| e)                                    |           |              |
| 2,245                                 | 2,520     | Wedi         |
| cynyddu                               |           |              |
| Cyfanswm yr allyriadau nwyon ty       | ˆ gwydr   |              |
| gros  (tCO                            |           |              |
| 2                                     |           |              |
| e)                                    |           |              |
| 7,301                                 | 7,164     | Wedi lleihau |
| Y tu allan i'r cwmpasau (h.y. biomas) | 144       | 125          |
| Dwysedd carbon  (tCO                  |           |              |
| 2                                     |           |              |
| e) (fesul £m o                        |           |              |
| wariant)                              |           |              |
| 41.3                                  | 39.8      | Wedi lleihau |

Lleihau a Rheoli Gwastraff Rydym yn ymrwymedig i leihau'r gwastraff a gynhyrchir gennym a gwnaethom sylweddoli bod angen i ni wella ein dulliau adrodd yn y maes hwn, gan adeiladu ar gryfderau'r tair system wahanol a oedd ar waith gennym a drosglwyddwyd i ni o'n sefydliadau etifeddol.  Byddwn yn sicrhau cysondeb o ran y data gwastraff a gofnodir gennym y flwyddyn nesaf ac rydym wedi pennu targed i fesur holl ffrydiau gwastraff CNC a chyflwyno adroddiadau arnynt yn 2015/16.

## Tabl 2: Gwastraff A Gynhyrchwyd

| Gwastraff a gynhyrchwyd     | Unedau            |
|-----------------------------|-------------------|
| Anfonwyd i safle tirlenwi   | Defnydd (tunelli) |
| Gwariant (£k)               |                   |
| 80                          |                   |
| 90                          |                   |
| 64                          |                   |
| 47                          |                   |
| Wedi lleihau                |                   |
| Wedi cynyddu                |                   |
| Ailgylchwyd/ailddefnyddiwyd |                   |
| (gan gynnwys WEEE)          |                   |
| Defnydd (tunelli)           |                   |
| Gwariant (£k)               |                   |
| 253                         |                   |
| 57                          |                   |
| 229                         |                   |
| Ddim ar gael                |                   |
| 4                           |                   |
| Wedi lleihau                |                   |
| Wedi cynyddu                |                   |
| Tipio anghyfreithlon        | Defnydd (tunelli) |
| Gwariant (£k)               |                   |
| 37                          |                   |
| Ddim ar gael                |                   |
| 95                          |                   |
| Ddim ar gael                |                   |
| Wedi lleihau                |                   |
| Wedi lleihau                |                   |
| Llosgwyd                    | Defnydd (tunelli) |
| Gwariant (£k)               |                   |
| 30                          |                   |
| Ddim ar gael                |                   |
| 31                          |                   |
| Ddim ar gael                |                   |
| Wedi lleihau                |                   |
| Wedi lleihau                |                   |
| Cyfanswm y gwastraff        | Defnydd (tunelli) |
| Gwariant (£k)               |                   |
| 400                         |                   |
| 147                         |                   |
| 419                         |                   |
| 110                         |                   |
| 5                           |                   |
| Wedi cynyddu                |                   |
| Wedi lleihau                |                   |

4 Lle y nodir bod eitem ddim ar gael yn yr adroddiad hwn, nid ydym yn cofnodi'r data ariannol hyn ar hyn o bryd, a byddwn yn gweithio i gael y data hyn yn ystod 2015/16. 5 Mae'r cyfanswm hwn yn cynnwys gwariant ar wastraff nad oes gennym unrhyw ddadansoddiad ar ei gyfer yn y ddau gategori uchod.

(blwyddyn lawn) 
2014/15
(blwyddyn lawn) 
Newid

Defnyddio Adnoddau y mae pen draw iddynt Rydym wedi adrodd ar ein defnydd o ddw
ˆ r ac ynni'r ystad isod.  Mae'r cerrig/agregau a ddefnyddir mewn prosiectau adeiladu hefyd yn un o'r meysydd lle rydym yn defnyddio cryn dipyn o adnoddau, ac fe'i cofnodir yn yr adran o'r adroddiad hwn sy'n ymdrin ag Adeiladu Cynaliadwy. Dw
ˆ r: Rydym wedi gwella ein dulliau o gofnodi'r defnydd o ddw
ˆ r eleni er mwyn sicrhau bod ffigurau ar gyfer defnydd swyddfeydd o ddw
ˆ r yn adlewyrchu defnydd swyddfeydd o ddw
ˆ 
r yn unig (h.y. nid yw'n cynnwys safleoedd defnydd cyfunol, depos, canolfannau ymwelwyr, deorfeydd, ac ati).  Mae dwysedd ein defnydd o ddw
ˆ r islaw'r cyfartaledd ar gyfer y defnydd o ddw
ˆ r, ac rydym wedi pennu targed i'w leihau 5% yn 2015/16.

(blwyddyn lawn)
Newid
(blwyddyn lawn) 
2014/15
Defnydd o adnoddau - Dw
ˆ r yr ysta
Unedau
2013/14
Dw
ˆ r a gyflenwyd: Defnydd 
swyddfa
Defnydd (m3)
8,161
7,208
Wedi lleihau
Defnydd  (m3)
Defnydd  (m3) Defnydd  (m3)
4,863
73,428
34
6,630
15,581
35
Wedi cynyddu Wedi lleihau Wedi cynyddu
Dw
ˆ r a gyflenwyd: 
Defnydd nad yw mewn swyddfa: - Prif gyflenwad - Tynnu dw
ˆ  r
- Dw
ˆ r glaw
m3 per FTE
4.1
3.7 Wedi lleihau
Dwysedd y defnydd o ddw
ˆ r (at ddefnydd 
Swyddfeydd)
Wedi lleihau Wedi lleihau Wedi lleihau
86,486
35
30
29,454
27
10
Dw
ˆ r a gyflenwyd: 
Cyfanswm
Defnydd  (m3)
Expenditure (£k)
Defnydd  (tCO2e)

 Fel arfer, er mwyn cynnal y cynefinoedd gwlyptir yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Gwlyptiroedd Casnewydd (SoDdGA dynodedig a rhan o AGA, RAMSAR ac ACA Môr Hafren) y bydd angen tynnu dw
ˆ r fwyaf (7,117m3  yn ystod y flwyddyn hon, ~55,000m3 yn 
2013/14). Mae anghenion tynnu dw
ˆ r y gwlyptiroedd yn amrywio'n fawr . Rydym hefyd yn tynnu dw
ˆ r ar gyfer safleoedd ein deorfeydd pysgod, ac ar safleoedd anghysbell (lle nad oes prif gyflenwad dw
ˆ r ar gael).

Ynni: Mae ein defnydd o ynni wedi lleihau'n sylweddol eleni, gyda'r rhan fwyaf o'r lleihad yn ymwneud â'r safleoedd a feddiennir gennym (y defnydd o drydan a nwy yn arbennig).  Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf rydym hefyd wedi cynhyrchu 1.7% o'n defnydd ein hunain o ynni o'n hadeiladau sydd â chynlluniau ynni adnewyddadwy ar y safle (ynni gwynt, ynni dw
ˆ r ac ynni'r haul).  Cynhyrchodd ein gosodiad ynni adnewyddadwy mwyaf (paneli ffotofoltäig yn swyddfa Maes-y-Ffynnon ym Mangor) 25,115kwh yn ystod y flwyddyn. 

Newid
Defnydd o adnoddau - Ynni'r ystad
Unedau
2013/14 (blwyddyn lawn)  
2014/15 (blwyddyn lawn) 
Ynni a ddefnyddiwyd: Safleoedd a feddiennir
Defnydd (kwh)
Defnydd (tCO2e)
6,094,415
2,090
5,299,127
2,042
Wedi lleihau Wedi lleihau
Defnydd (kwh)
Defnydd (tCO2e)
930,846
415
993,441 
491
Wedi cynyddu Wedi cynyddu
Ynni a ddefnyddiwyd: Safleoedd heb eu meddiannu
89,625
90,280
Wedi cynyddu
1.5
1.7 
Wedi cynyddu
Ynni adnewyddadwy: Hunangynhyrchwyd 
Cynhyrchu (kwh) Defnydd (% o'r ynni a ddefnyddiwyd)
Energy used: Total
Defnydd (kwh)
Defnydd (tCO2e)
Gwariant (£k)
7,025,261
2,505
570
6,292,568
2,533
587
Wedi lleihau Wedi cynyddu Wedi cynyddu
Gosodiadau ynni adnewyddadwy8
Defnydd (MW)
59
599
Wedi cynyddu

Hefyd, cynhyrchir ynni adnewyddadwy ar raddfa fawr ar yr ystad ehangach a reolwn (Ystad Goetir Llywodraeth Cymru) trwy fferm wynt Cefn Croes, sydd â chapasiti gosodedig o 59MW. Ar raddfa lai, daeth ~380kW o ynni adnewyddadwy yn weithredol eleni o gynllun cynhyrchu ynni dw
ˆ r bach rydym wedi'i alluogi.  Mae gennym Gynllun Cyflenwi Ynni i ddatblygu rhagor o brosiectau ynni ar y tir (sy'n cwmpasu ynni gwynt, ynni dw
ˆ r, ynni'r haul, biomas, glo, olew a nwy), drwy neu dros yr ystad a reolir.  Dros y pedair blynedd nesaf rydym yn disgwyl i'r swm o ynni a gynhyrchir ar yr ystad a reolir gennym gynyddu'n sylweddol (mwy na 600MW o gapasiti ychwanegol a ddarperir drwy gynlluniau ynni adnewyddadwy, digon i bweru ~350,000 o dai).

Caffael Cynaliadwy Rydym yn gweithio i sicrhau bod ein prosesau caffael yn sicrhau gwerth am arian a chynaliadwyedd ac yn cynnig cyfleoedd i BBaChau yng Nghymru, ac rydym wedi cofnodi ein cynnydd o ran y gwaith hwn drwy gydol y flwyddyn ddiwethaf fel rhan o Ddangosfwrdd y Cynllun Busnes. Rydym wedi datblygu ein strategaeth gaffael hyd at 2017 eleni, ac wedi sicrhau yr ystyrir materion cynaliadwyedd drwy ddefnyddio asesiadau risg o ran cynaliadwyedd yn ein gweithgarwch caffael (gan gymhwyso hyn at bob contract perthnasol gwerth mwy na £25K). Y flwyddyn nesaf, byddwn yn ehangu cwmpas ein hasesiadau o'r effaith ar gynaliadwyedd wrth i ni ddechrau mabwysiadu dull integredig o reoli adnoddau naturiol. Maes arall y byddwn yn canolbwyntio arno fydd sicrhau buddiannau cymunedol drwy brosesau contractio ac adrodd ar y canlyniadau a gyflawnwyd.  Rydym hefyd yn gweithio ar gynlluniau i gynnig mwy o gyfleoedd i BBaChau yng Nghymru gystadlu am gontractau CNC, gan sicrhau bod ein harferion caffael yn briodol i BBaChau a mentrau mwy o faint.

ˆ r  bach rydym wedi'u galluogi Teithio Mae ein hanghenion teithio yn cynnwys: gweithio i reoli safleoedd, ymateb i ddigwyddiadau amgylcheddol difrifol, cymryd samplau, ymdrin â llifogydd, cyfarfodydd safle, ac ati.  Eleni rydym wedi teithio ~10 miliwn milltir wrth wneud ein gwaith.

| Teithio mewn cerbyd    | Unedau        |
|------------------------|---------------|
| (blwyddyn              |               |
| lawn)                  |               |
| Cerbydau a berchenogir | Milltiroedd a |
| deithiwyd              |               |
| Gwariant (£k)          |               |
| Cerbydau ar brydles    | Milltiroedd a |
| deithiwyd              |               |
| Gwariant (£k)          |               |
| Cerbydau llwyd         |               |
| 12                     |               |
| Milltiroedd a          |               |
| deithiwyd              |               |
| Gwariant (£k)          |               |
| Ceir llog              | Milltiroedd a |
| deithiwyd              |               |
| Gwariant (£k)          |               |
| Trên                   | Milltiroedd a |
| deithiwyd              |               |
| Gwariant (£k))         |               |
| Aer                    | Milltiroedd a |
| deithiwyd              |               |
| Gwariant (£k)          |               |
| Beic                   | Milltiroedd a |
| deithiwyd              |               |
| Gwariant (£k)          |               |
| Cyfanswm y milltiroedd |               |
| a deithiwyd mewn       |               |
| cerbydau               |               |
| Milltiroedd a          |               |
| deithiwyd              |               |
| Gwariant (£k)          |               |

Fel rhan o'r gwaith i leihau ein heffaith amgylcheddol sy'n gysylltiedig â theithio, rydym wedi rhoi hierarchaeth deithio ar waith.  Mae'r hierarchaeth deithio yn nodi'r holl opsiynau ar gyfer teithio o'r rhai gorau i'r rhai gwaethaf (er enghraifft, gan nodi bod defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus yn well na defnyddio mathau eraill o gerbydau).  Rydym hefyd yn gweithredu 'polisi dim hedfan' yng Nghymru a Lloegr, sy'n ei gwneud yn ofynnol i unrhyw gais i hedfan gael ei gyfiawnhau'n llwyr a'i gymeradwyo ar lefel y Tîm Gweithredol.  O ran osgoi'r angen i deithio rydym hefyd wedi cynyddu ein defnydd o dechnoleg cynadledda ffôn/cyfrifiadur yn sylweddol eleni.  Y flwyddyn nesaf byddwn yn mireinio ein dull o wneud penderfyniadau ynghylch teithio er mwyn sicrhau yr ystyrir yr opsiynau teithio mwyaf priodol pan fydd angen i sawl aelod o staff deithio.

Newid
2014/15 (blwyddyn lawn)
6,562,934
1,101
5,416,119
1,033
Wedi lleihau
Wedi lleihau
329
Wedi cynyddu Wedi cynyddu
2,154,755
223
2,531,39611
673,345
74
618,795
81 
Wedi cynyddu Wedi cynyddu
326,810
14
357,526
DD/G
Wedi lleihau dd/a
1,405,603
342
1,430,656
377
Wedi cynyddu Wedi cynyddu
27,997
8
30,221
11
Wedi cynyddu
0
Wedi cynyddu
4,812
0
80413
11,156,256
1,762
10,385,517
1,831
Wedi lleihau Wedi cynyddu

Digwyddiadau Amgylcheddol There have been 38 environmental incidents as a result of our work (or that of our contractors) and 11 near misses.  One of these incidents was classified as serious (at category 2) according to the environmental incident classification scheme that we apply to environmental incidents. Where incidents occur as a result of our work (or that of our contractors), we review what has happened, and act to address the root cause of the incident.

Adeiladu Cynaliadwy Caiff llawer o'n gweithgarwch adeiladu ei osod ar gontract ac ni chynhwysir rhywfaint o'r gweithgarwch hwn yn y ffigurau isod. Agregau/cerrig::  Anelwn at ddefnyddio agregau ffynhonnell eilaidd ble bynnag y mae'n gwneud synnwyr i wneud hynny ac y maent ar gael yn lleol, gan sicrhau na chaiff agregau cynradd eu cloddio'n ddiangen.  Eleni, mae 10% o'r agregau a ddefnyddiwyd wedi dod o ffynhonnell eilaidd.  Rydym wedi defnyddio swm cymharol lai o agregau o ffynonellau eilaidd eleni.  Defnyddiwyd cryn dipyn o agregau crai wrth adeiladu ardal storio Llifogydd i fyny'r afon o Bontarddulais (19,000 o dunelli o agregau a gloddiwyd yn lleol, a gymerwyd o fannau o fewn ~20 milltir o'r safle). Rydym hefyd wedi cynnwys ein gweithgarwch cloddio ar yr ystad a reolir gennym am y tro cyntaf eleni.  Fel arfer rydym yn defnyddio agregau crai ar yr Ystad Goedwig Gyhoeddus at ddibenion adeiladu, cynnal a chadw ac adfer seilwaith a defnyddiwyd cyfanswm o 86,500 o dunelli yn 2014.14.

Defnydd o adnoddau - Cerrig/agregau
Unedau
2013/14 (blwyddyn lawn) 
Cerrig/agregau - 
ffynhonnell sylfaenol
Defnydd (tunelli) 
Gwariant (£k)
Defnydd (tCO2e)
Cerrig/agregau - ffynhonnell eilradd
Defnydd (tonnes) Gwariant (£k)
Defnydd (tCO2e)
Defnydd ffynhonnell eilaidd
(% yn ôl cyfanswm pwysau
75
10 IWedi cynyddu

Pren: Anelwn at sicrhau bod yr holl bren a ddefnyddiwn yn dod o ffynonellau cynaliadwy, ac rydym hefyd yn cynhyrchu pren wedi'i ardystio gan FSC/PEFC o Ystad Goetir Llywodraeth Cymru a reolir gennym.  Cyflwynwyd polisi caffael pren newydd yn gynnar ym mis Ebrill 2014 a rhoddwyd hyfforddiant i aelodau allweddol o staff ar ofynion y polisi hwn.  Eleni, mae 100% o'r pren a ddefnyddiwyd mewn prosiectau adeiladu16 hwedi dod o ffynhonnell gynaliadwy.17.

Newid
2014/15 (blwyddyn lawn)
63,923
115,786
Wedi cynyddu
526
70315
538
1,274
Wedi cynyddu Wedi lleihau
190,623
13,102
Wedi lleihau Wedi cynyddu
10
381
12
26
Newid
Defnydd o adnoddau - Pren
Unedau
2013/14 (blwyddyn lawn) 
2014/15 (blwyddyn lawn)
Pren - ffynhonnell gynaliadwy
Defnydd (tunelli) Gwariant (£k)
115
22
32
9
Reduced Reduced
Pren - ffynhonnell anhysbys
Defnydd (tunelli) Gwariant (£k)
0 0
0 0
Dim newid Dim newid
100%
100% Dim newid
Defnydd ffynhonnell 
gynaliadwy
(% yn ôl 
cyfanswm pwysau)

Cyfuno safleoedd Gwnaethom etifeddu cryn dipyn o adeiladau (e.e. depos, swyddfeydd) gan ein cyrff etifeddol, yr oedd rhai ohonynt yn cyflawni swyddogaeth debyg ar safleoedd tebyg. Rydym yn gwerthu safleoedd dros ben, gan leihau costau ein hadeiladau, a'u hôl troed carbon cysylltiedig. Bellach, mae gennym 65 o safleoedd gweithredol ar ôl gwerthu naw safle eleni (gyda phum safle arall wedi'u gosod o'r neilltu ac yn cael eu gwerthu).  Byddwn yn parhau i gyfuno ein safleoedd dros y blynyddoedd i ddod.

Llywodraethu ac Adrodd Gwnaethom ymrwymo i "gadw ein hachrediad ISO14001 ar gyfer ein gwaith rheoli amgylcheddol a gweithio tuag at ddangos esiampl mewn meysydd megis defnyddio carbon, gwastraff a dw
ˆ r fel mesur o fewn Dangosfwrdd ein Cynllun Busnes eleni.  Cyflwynodd y Tîm Gweithredol adroddiad ar berfformiad yn erbyn y mesur hwn yn Nangosfwrdd y Cynllun Busnes i'r Bwrdd (mewn sesiwn gyhoeddus agored) dair gwaith yn ystod y flwyddyn.  Mae adroddiadau yn erbyn y mesur hwn hefyd wedi'u hasesu gan y gwasanaeth archwilio mewnol eleni. Rydym yn casglu'r data a ddefnyddir yn yr adroddiad cynaliadwyedd hwn drwy gyfuniad o ddarlleniadau mesurydd (e.e. nwy, trydan), anfonebau (e.e. prynu ar gardiau tanwydd) a data cyflenwyr (e.e. milltiroedd trên), gan ddefnyddio'r ffynhonnell neu'r ffynonellau data mwyaf cywir sydd ar gael i ni.  Rydym hefyd yn ceisio defnyddio cyn lleied o ddata amcangyfrifedig â phosibl yn ein hadroddiadau, e.e. mae 2.4% o'n hôl troed carbon wedi'i amcangyfrif eleni, ac rydym yn gweithio i wella hyn. Rydym bellach yn dechrau trosglwyddo o'r systemau lluosog a oedd gan ein sefydliadau etifeddol ar gyfer casglu data er mwyn sicrhau bod data a gesglir ac a gofnodir yn fwy cyson. 

 
Rydym wedi diwygio'r ffigurau sylfaenol a ddefnyddir yn yr adroddiad hwn mewn sawl maes er mwyn adlewyrchu'r gwelliannau hyn.  Bydd ein system Cyllid newydd yn rhan allweddol o welliannau yn y dyfodol a bydd yn gwella ein dulliau adrodd mewn sawl maes yn 2015/16.

Cyhoeddwyd gan Cyfoeth Naturiol Cymru Ty
ˆ Cambria 
29 Ffordd Casnewydd Caerdydd CF24 0TP 0300 065 3000 (Llun-Gwener, 8am - 6pm) ymholiadau@cyfoethnaturiolcymru.gov.uk www.cyfoethnaturiol.cymru © Cyfoeth Naturiol Cymru Cedwir pob hawl. Ni ellir ail gynhyrchu'r ddogfen hon heb ganiatâd ymlaen llaw gan Cyfoeth Naturiol Cymru