## Strategaeth Rheoli  Tunni  Dŵr O Ddalgylch Y Ddyfrdwy Diweddarwyd Olaf 2015 Cyflwyniad Mae Angen Trwydded Tynnu Dŵr Ar Gyfer Mynd Â Rhagor Nag 20 Medr Ciwbig (4,400 Galwyn) O Ddŵr Y Diwrnod O Afon Neu Nant, Cronfa, Llyn Neu Bwll, Camlas Neu Darddell.

Defnyddiwn Strategaethau Rheoli Tynnu Dŵr Dalgylch (SRhTDD) er mwyn amcangyfrif faint o ddŵr sydd ar gael i'w dynnu, ac ymhle. Amcana'r strategaethau gydbwyso anghenion defnyddwyr dŵr a'r amgylchedd, gan sicrhau y gellir defnyddio adnoddau dŵr mewn modd cynaliadwy, lle bo digonedd. Yn 2014 bu inni gwblhau cylch cyntaf y strategaethau trwyddedu SRhTDD. Rydym wedi diweddaru'r rhain, gan ddefnyddio gwell dull, sy'n cynnwys gwell amgyffrediad o faint o ddŵr y mae'i angen ar yr amgylchedd, ac y sy'n unol â gofynion y Gyfarwyddeb Fframwaith Dŵr.   
Polisi Cyffredinol Penderfynir pob trwydded tynnu dŵr yn unol â gofynion statudol, a pholisi cenedlaethol a lleol. Ystyrir ceisiadau am drwydded fesul achos unigol, ond y mae rhai egwyddorion cyffredinol yn eu cynnwys nhw oll:  

 
Gosodwn gyfyngiadau amser ar bob trwydded newydd a newidiedig (ac eithrio'r rhai sy'n 
gofyn am leihau faint o ddwr a dynnir, neu newidiadau bychain nad effeithiant ar yr amgylchedd) 
 
Yn y dalgylch hwn, y cyfyngiad amser a osodir, yn gyffredinol, ar drwyddedau newydd fydd yr 31ain o Fawrth 2027 
 
Adnewyddir trwyddedau sydd eisoes â chyfyngiad amser ond iddynt ddigoni tri phrawf: bod eto angen y dŵr, y'i defnyddir yn effeithlon, ac y mae'r tyniad yn gynaliadwy gan yr amgylchedd 
 
Mae arnom ddyletswydd rhoi trwyddedau nad ydynt yn effeithio er gwaeth ar yr amgylchedd, neu ar bobl sydd eisoes yn tynnu dŵr. 
 
Adolygwn a gorfodwn gydymffurfiaeth â'r trwyddedau a roddwn, a bod gennym raglen arolygu a sicrhao hyn. 
 
Afonydd Dengys y tabl 1 a map 1 argaeledd dŵr ar gyfer ei dynnu ym mhrif ddalgylchoedd y Dyfrdwy. Nid aseswyd cyffiniau Aber Dyfrdwy'n fanwl, ond y mae'n eithaf tebyg bod peth dŵr ar gael yno. 

Cloriannwn geisiadau yno yn ôl eu rhinweddau unigol. 

| Dalgylch             | A oes rhagor o ddŵr ar gael?    |
|----------------------|---------------------------------|
| Nant Aldford         | Nac oes                         |
| Alwen                | Nac oes                         |
| Alun                 | Nac oes                         |
| Ceiriog              | Nac oes                         |
| Clywedog             | Nac oes                         |
| Nac oes              | Dyfrdwy (o'i                    |
| tharddiad i          |                                 |
| Gored Caer)          |                                 |
| Nant Pwlffordd       | Nac oes                         |
| Nac oes              | Nant                            |
| Wrddymbre            |                                 |
| Tabl 1 Argaeledd dŵr |                                 |

 
Rheoleiddio Dyfrdwy Mae Dyfrdwy'n adnodd pwysig ar gyfer y cyflenwad dŵr cyhoeddus. Cronnir dŵr yn Llyn Celyn, Llyn Tegid a Llyn Brenig, ac fe'i gollyngir yn raddol i lawr yr afon, gan reoleiddio ei llif yn ystod cyfnodau sychion. Tynnir y dŵr hwn gan y cwmnïau dŵr ym mannau rhwng Llangollen a Chored Caer, ac fe'i defnyddir i gyflenwi cartrefi rhagor na dwy filiwn o bobl. Oherwydd bod blaenoriaeth i ddiogelu'r cyflenwad hwn, nid yw rhagor o ddŵr ar gael i'w dynnu o na Dyfrdwy na'i rhagnentydd uwchlaw Cored Caer, pan reoleiddir yr afon. Efallai y bydd peth dŵr ychwanegol ar gael yn ystod cyfnodau gwlypach, od byddai'n rhai i dynnwyr roi 'r gorau i gymryd dŵr cyn gynted ag y gostyngai llif yr afon drachefn. Efallai y gosodwn amodau arbennig ar unrhyw drwyddedau newydd a roddid, er mwyn diogelu bywyd gwyllt a budd cadwraeth Dyfrdwy. Efallai y byddai modd "ffeirio" dŵr â thynnwr presennol er mwyn caniatáu i chi dynnu, cyn belled ag nad oes cynnydd clir, o ganlyniad, yn faint a dynnir. Ym mwyafrif yr achosion, bydd angen inni roi trwydded dynnu newydd, neu newid un presennol, er mwyn caniatáu hyn.  

## 

Dŵr Daear Ceir prif adnoddau dŵr daear dalgylch Dyfrdwy yn y tywodfaen tan rannau canol ac isaf yr afon. Rydym wedi rhannu'r ardal hon yn bedair rhan. Dengys y tabl 2 a map 2 pa rai o'r unedau hyn sy'n debyg o fod â dŵr ar gael i'w dynnu. 

## 

| Uned dŵr daear            | A oes rhagor o ddŵr ar gael?    |
|---------------------------|---------------------------------|
| Uned Aldford a Peckforton | Nac oes                         |
| Uned Caer                 | Oes, â chyfyngiadau             |
| Uned Aber Dyfrdwy a       |                                 |
| Chilgwri                  |                                 |
| Nac oes                   |                                 |
| Uned Dyfrdwy Ganol        | Oes, â chyfyngiadau             |

## Tabl 2 Argaeledd Dŵr Daear

Ple bo rhagor o ddŵr daear ar gael, nis trwyddedir oni ellir dangos yn derfynol na fydd yn lleihau llif unrhyw afon uwchlaw Cored Caer, neu os dychwelir i'r afon 100% o'r dŵr a dynnir uwchlaw'r gored. Mae hynny'n cynnwys dŵr a geir yn y creigwely (tywodfaen, e.e.), ac yn y dyddodion bas a elwir yn "ddrifft". I'r gorllewin o Langollen, nid oes angen trwydded ar gyfer tynnu dŵr daear, hyd yn oed rhagor nag 20 medr ciwbig y diwrnod, onid yw'r tynnu'n debyg o leihau lliw afon gyfagos. Mae'n debyg y dilëir yr eithriad hwn yn y dyfodol, ond ni phenderfynwyd eto'r union bryd: diweddarwn y strategaeth hon pan ddigwydd hynny. Ym mhob ardal arall, mae angen trwydded.  
Tynnu annhreuliol Os yw tyniad yn dychwelyd i'r un dalgylch 100% o'r dŵr a dynnwyd ohono, y mae'n dyniad "annhreuliol". Mae defnyddiau annhreuliol cyffredin ar ddŵr yn cynnwys cynhyrchu ynni dŵr, ffermydd pysgod a phympiau gwres ffynhonnell ddaear. Oherwydd y dychwelir yr holl ddŵr, cyfyngir yr effaith amgylcheddol ac nid oes newid yn faint o ddŵr sydd ar gael, yn gyffredinol. Gan hynny, efallai y gallem ystyried trwyddedu tyniadau annhreuliol newydd ple ni thrwyddedem fathau eraill o ddefnyddio dŵr.   

## Dŵr Daear Map 2 Argaeledd Dŵr Daear Rydym Wedi Cyhoeddi Strategaethau Ar Gyfer Holl Brif Ddalgylchoedd Dŵr Cymru. Onid Yw'R Ddogfen Hon Yn Cynnwys Y Man Sydd O Ddiddordeb I Chi, Edrychwch Ar Un O'R Strategaethau Eraill.

Pa fath bynnag o dyniad rydych chi'n ei ystyried, syniad da fyddai cysylltu â ni o'r dechrau un, gan ddefnyddio ein rhif gwasanaethau cwsmeriaid (0300 065 03000) fel y gallwn eich cynghori ynghylch eich amgylchiadau neilltuol chi.   

##