MÖVCUD VƏZİYYƏT

![](media/image1.jpeg){width="1.6375in" height="1.75in"}Ötən on bir il
ərzində Azərbaycanın neft və qaz sektorlarının sürətli inkişafı
Azərbaycanın regionda iqtisadi və geo-siyasi nüfuzunu artırmışdı. Lakin
Azərbaycan belə bir təhlükə ilə üzləşir ki, ölkənin iqtisadiyyatı mədən
sənayəsindən olduqca asılı vəziyyətə düşə bilər. Bu isə ölkənin
uzunmüddətli çiçəklənmə və stabillik ümidlərini puç edə bilər.

Gələn onillik ərzində USAID özəl sərmayə qoyuluşu, özəl əmlak və
iqtisadi azadlıq cəlb edə bilən dövlət qurumları və siyasətlərinin
(qaydalarının) hazırlanmasını dəstəkləyəcək, iş yerlərinin yaradılması
və qeyri-neft sektorunun inkişafını stimullaşdıracaq.

PROQRAMIN ƏSAS İSTİQAMƏTLƏRİ

1.  Dövlət resurslarının özəl sərmayəni stimullaşdıran və qeyri-neft
    sektorunun iqtisadi inkişafına təkan verən layihələrə yönəldilməsi
    üçün dövlət sərmayə proqramının idarə etmə strukturunu
    təkmilləşdirmək;

2.  Əmlak hüquqlarını tənzimləyən sistemlərin və onları mühafizə edən
    orqanların, məsələn, kommersiya qanunu və mübahisələrin həlli
    mexanimzlərini təkmilləşdirmək;

3.  Özəl sərmayə qoyuluşunu stimullaşdırmaq üçün maliyyə sektorunun
    stabilliyini və inkişafını təmin etmək;

4.  Neft və qaz sektoruna aid olmayan kiçik və orta sahibkarlığın
    inkişafına dəstək vermək. Bu, xüsusilə də paytaxt şəhərindən kənar
    qalan bölgələri və kənd təsərrüfatı sektorunu əhatə edir;

5.  Strateji özəl sərmayə cəlb etməklə, lazım gələrsə, dövlət
    resurslarından səmərəli isifadə etməklə zəruri iqtisadi
    infrastrukturu, məsələn, kommunal xidmətləri bərpa edilm.

NAİLİYYƏTLƏR

-   Yerli səviyyədə idarə olunan və fəaliyyət göstərən kredit qurumları
    Azərbaycanın doqquz iqtisadi zonasının hər birinə xidmət edir.
    Onların 66 rayondan 41-də idarələri vardır. 2002-ci ildən etibarən
    kreditin miqdarı iki dəfə artmış, riskli kredit paketi 1.2 faizdən
    az olaraq qalmışdır.Geri ödəmə səviyyəsi isə olduqca yüksək olaraq
    98 faiz təşkil edir;

-   100 üzvü olan Kənd Təsərrüfatı İstehsal Vahidlərinin Ticarətçiləri
    Assosiasiyası (AKTİVTA) yaradılıb. Bu assosiasiya dilerlər şəbəkəsi
    vasitəsilə 40.000 fermeri gübrə, toxumlar və kənd təsərrüfatında
    işlənən digər kimyəvi maddələrlə təchiz edir, habelə məsləhətçi
    xidmətləri göstərir;

-   AKTİVTA assosiasiyasının gübrə satışının həcmi 2002-ci il ilə
    2004-cü il arasında 150% artmışdır. Həmin müddət ərzində yüksək
    keyfiyyətli toxumların alışı isə iki dəfər artaraq 1.5 milyon ABŞ
    dollarından 3 milyon ABŞ dollarına çatmışdır, bu isə, ferma
    səviyyəsində məhsuldarlığı artırmışdır;

-   Bank sistemində böyük əhəmiyyət kəsb edən iki qanunun qəbul
    olunmasına lazımi dəstək verilib. Bank sistemi növbəti on il ərzində
    neft resursları hesabına sürətlə inkişaf etdikcə bu qanunların
    tətbiqi onun sabitləşməsinə kömək edəcək;

-   Azərbaycanda bank sisteminin sabitliyinin bünövrəsini qoymaq üçün
    Azərbaycan Milli Bankı daxilində bank sisteminə nəzarət şöbəsi
    yaradılmışdır;

-   Ölkənin ən iri termoenerji zavodunda maddi-texniki imkanlarla bağlı
    tədqiqat aparmışdır ki, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı həmin
    zavodun bərpa olunması üçün 100 milyon ABŞ dolları məbləğində kredit
    ayıra bilsin;

-   USAID layihələri 670 müştəriyə qrant kreditləri vermişdir. 2005-ci
    ildə kreditlərin cəmi dəyəri 25.2 milyon ABŞ dolları məbləğinə
    bərabər idi, müəssisələrdə məşğulluq artaraq 804 nəfər işə cəlb
    olunmuşdur.