Қазақстан Республикасы "Электрондық үкімет" транзакциялық сервистерін жүзеге асыру бойынша Нұсқаулықты бекіту туралы (2009 - 4 желтоқсан; https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V090005982_)

Ескерту.Бұйрықтың күші жойылды – ҚР Ақпарат және коммуникациялар министрінің м.а. 2016 жылғы 12 тамыздағыбұйрығымен"Ақпараттандыру туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабыжәне Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 30 қарашадағы № 1155-1бекітілген Қазақстан Республикасының "электрондық үкіметті" дамытудың 2008-2010 жылдарға арналған бағдарламасына сәйкес,БҰЙЫРАМЫН:Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасының "электрондық үкімет" транзакциялық сервистерін жүзеге асыру бойыншабекітілсін.Қазақстан Республикасы Ақпараттандыру және байланыс агенттігінің Ақпараттық технологиялар департаменті (Қ. Елеусізова) белгіленген заңнамалық тәртіпте:1) Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде осы бұйрықты мемлекеттік тіркеуі;2) Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде осы бұйрықты мемлекеттік тіркегеннен кейін, оны бұқаралық ақпарат құралдарында ресми түрде жариялануын қамтамасыз етсін.Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Ақпараттандыру және байланыс агенттігі төрағасының орынбасары Е. Дүрмағамбетовке жүктелсін.Осы бұйрық ресми жарияланған күнінен бастап күшіне енеді.ТөрағаҚ.
ЕсекеевКЕЛІСІЛГЕН:Қазақстан РеспубликасыҰлттық Банкінің төрағасы____________ Г. Марченко2009 жылы 22 желтоқсанҚазақстан РеспубликасыАқпараттандыру және байланысагенттігі төрағасының2009 жылғы 4 желтоқсандағы№ 491 бұйрығыменбекітілгенҚазақстан Республикасының "электрондық үкімет" транзакциялық сервистерін жүзеге асыру бойынша нұсқаулығы1.

Жалпы ережелер1.

Осы Қазақстан Республикасының "электрондық үкімет" транзакциялық сервистерін жүзеге асыру бойынша нұсқаулық (бұдан әрі - Нұсқаулық) Қазақстан Республикасының "электрондық үкімет" транзакциялық сервистерінің жұмыс істеу тетіктері мен шарттарын анықтайды.Осы Нұсқаулықта пайдаланылатын негізгі ұғымдар:1) мемлекеттік қызмет көрсету (бұдан әрі - МҚ) – Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген функциялар мен өкілеттіктерге негізделген, бюджет қаражаты есебінен және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бюджетінен (шығыстар сметасынан) қаржыландырылатын, жеке және заңды тұлғалардың құқықтарын, бостандықтарын қамтамасыз етуге, заңды мүдделерін қорғауға және қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған мемлекеттік қызметтер стандарттарына сәйкес жүзеге асырылатын қызмет;2) мемлекеттік органдардың бірыңғай көліктік ортасы (бұдан әрі – МО БКО) – "электрондық үкімет" ақпараттық жүйесі мен электрондық ақпараттық ресурстарының өзара іс-қимылын қамтамасыз ету үшін арналған ведомствоаралық ақпараттық-коммуникациялық желісі;3) Қазақстан Республикасы электрондық үкіметтің ақпараттық жүйесі (бұдан әрі – ЭҮ АЖ) – мынадай инфрақұрылымның құрамды бөліктерінен тұратын ақпараттық және коммуникациялық технологиялардың кешені:электрондық үкімет шлюзі (бұдан әрі - ЭҮШ) – электрондық қызметтерді іске асыру шеңберінде "электрондық үкімет" ақпараттық жүйелерін ықпалдастыру үшін арналған ақпараттық жүйесі;электрондық үкімет порталы (бұдан әрі - ЭҮП) – "электрондық үкімет" құрамына кіретін мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерінің электрондық қызметтеріне қол жеткізуге арналған ақпараттық жүйесі;"электрондық үкімет" төлем шлюзі (бұдан әрі - ЭҮТШ) – жеке және заңды тұлғалардың төлемдерін жүзеге асыруда "электрондық үкімет" пен екінші деңгейдегі банктер, жеке банктік операциялардың түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар (бұдан әрі - ЕДБ), ақпараттық жүйелерінің арасындағы өзара іс-қимылдарды қамтамасыз ету үшін арналған автоматтандырылған ақпараттық жүйесі;мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелері мен порталдары (бұдан әрі – МО АЖ) – бір-бірімен тікелей, сондай-ақ ЭҮТШ арқылы ықпалдасқан мемлекеттік органдардың деректер қоры мен ақпараттық жүйелері;серверлік орталық – ықпалдасқан қауіпсіздік жүйелерімен деректерді өңдеудің бірыңғай орталығы болып табылатын мемлекеттік органдардың ақпараттық-бағдарламалық құралдардың кешені;Қазақстан Республикасының ұлттық куәландыру орталығы (бұдан әрі - ҰКО) – Қазақстан Республикасының "электрондық үкімет" қатысушыларына қызмет көрсететін куәландыру орталығы;4) интернет-банкинг – Интернет арқылы клиенттерге қашықтан банктік қызмет көрсету жүйесі;5) интернет-эквайринг – Интернет желісінде орындалатын операциялар бойынша тауарлар мен қызметтерге төлем ақысы ретінде төлем карталарын қабылдауға мүмкіндік беретін электрондық коммерцияның құрамы сияқты банк-эквайер қызметі;6) инфокиоск – халықтың әртүрлі қызметтерге өзіндік (ұйымның қызмет етуші қызметкерлерінің қатысуынсыз) төлеуіне мүмкіндік беретін ақшалай төлем ақысының терминалы;7) "электрондық үкімет" төлем шлюзінің операторы (бұдан әрі - ЭҮТШ операторы) – "электрондық үкімет" төлем шлюзі жұмыс істеуінің қамтамасыз етуін жүзеге асыратын ұйым;8) төлем карточкасы - мұндай карточка иесіне төлемдер, ақшалай ақша алу, валюта айырбастау және төлем карточкасының эмитентімен және оның шарттарымен анықталған басқа да операцияларды жүргізуге мүмкіндік беретін ақпараты бар электрондық терминалдар немесе басқа құрылғылар арқылы ақша алу тәсілі;9) транзакциялық сервистерді пайдаланушы - электрондық үкімет Порталында тіркелген Қазақстан Республикасының жеке немесе заңды тұлғалары;10) транзакциялық қызметтер - пайдаланушыларға ақпаратпен өзара алмасу, төлемдерді жүргізу және ЭЦҚ пайдаланумен басқа әрекеттерді талап ететін электрондық ақпараттық ресурстарды ұсыну қызметтері;11) төлемнің бірегей коды (бұдан әрі - ТБК) – төлем операциясының бірегей сәйкестендіргіші;12) транзакциялық сервистерге қатысушылар – мемлекеттік органдар, ақпараттандыру саласындағы Ұлттық оператор,

ЭҮТШ операторы, ЕДБ, олардың өзара іс-қимылы азаматтар мен ұйымдарға электрондық қызметтерді ұсыну үдерісінде транзакциялық сервистердің жүзеге асуын қамтамасыз етеді;13) электрондық мемлекеттік қызметтер (бұдан әрі - ЭМҚ) – ақпараттық технологияларды пайдаланумен электрондық түрде көрсетілетін мемлекеттік қызметтер;14) электрондық цифрлық қолтаңба (бұдан әрі - ЭЦҚ) – электрондық цифрлық қолтаңба құралдарымен жасалған және электрондық құжаттың дұрыстығын, оның тиесілілігін және мазмұнының өзгермейтіндігін растайтын электрондық цифрлық нышандар терімі;15) электрондық үкімет (бұдан әрі - ЭҮ) – электрондық қызметтерді беру жөніндегі мемлекеттік органдардың жұмыс істеу тетігі;16) ақпараттандыру саласындағы ұлттық оператор (бұдан әрі - ұлттық оператор) - Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша құрылған, өзіне мемлекеттік ақпараттық жүйелер мен мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстарды ықпалдастыру, ақпараттандыру саласындағы бірыңғай техникалық саясатты іске асыруға қатысу жөніндегі міндеттер, "электрондық үкімет" инфрақұрылымының жобалық интеграторы функциялары жүктелген заңды тұлға.Транзакциялық қызметтерді жүзеге асыру3.

ЭҮТШ кері шақырылған сертификаттар тізбесін алу үшін ҰКО, ЕДБ, ЭҮП және басқа МО АЖ ҰКО берілген сертификаттарды пайдаланып, SSL хаттамасы бойынша қорғалған байланыс арналары бойынша жүргізілген төлемдер бойынша ақпараттарды ЖСН-ау үшін өзара әрекеттеседі.ЭҮТШ ықпалдастыру қызметін орындайды және ЕДБ төлем жүйелерінен (оның ішінде, банкоматтардан және инфокиосктерден) ЭМҚ немесе МҚ төлеу бойынша жүргізілген төлемдер бойынша ақпараттарды сақтау, өңдеу және алмасуды қамтамасыз етеді.ЭҮП ЭҮТШ-мен өзара іс-қимылында пайдаланушыға онлайн тәртібінде қызметтерге тапсырыс беруге, сондай-ақ алдын ала төлеумен бірге, таңдап алынған қызметтерді төлеу тәсілдерін таңдауға мүмкіндік береді.ЭҮП-ЭҮТШ байланысында халыққа қызмет көрсету орталығымен (бұдан әрі - ХҚО) өзара іс-қимылы МҚ алдын ала төлеген пайдаланушыға оны ХҚО-на тапсырыс беруге және алуға мүмкіндік береді.ЭМҚ-ін немесе МҚ-ін төлеу үшін мынадай тәсілдер пайдаланылады:1) интернет-эквайринг;2) банктік есеп-шот;3) интернет-банкинг немесе мобильді банкинг;4) банкомат;5) инфокиоск.ЭМҚ-ті немесе МҚ-ті алу үшін мынадай сервистер пайдаланылады:1) ЭҮП;2) ХҚО;3) Қоғамдық қол жеткізім пункті (бұдан әрі – ҚҚП).Қызметтерді алу және төлеу үдерістерінің жіктеп бөлінуі осы Нұсқаулықтың қосымшасында келтірілген.Төлемді, статикалық және басқа да ақпаратты аудару және сақтау, сондай-ақ берілетін транзакциялық қызметтерді есепке алу10.

ЭҮТШ ЭҮП жүргізілген төлем операциялары бойынша ақпаратты береді, сондай-ақ әрбір мемлекеттік қызметтерді жеткізушілер мен ЕДБ үшін төлем тізбелерін қалыптастыруға мүмкіндік береді.Тізбелерден басқа, ЭҮТШ мынадай есеп беруді қалыптастырады (сұраныс бойынша):1) Бет алыстар немесе уақыт бойынша ескерумен төлемдерді өңдеу статистикасын қадағалау;2) Транзакциялар бойынша күнделікті, апталық және айлық жиынтық есептерін беру.Транзакциялық сервистерге қатысушылардың өзара іс-қимылы12.
ЭҮТШ мынадай жүйелермен өзара іс-қимыл жасайды:1) ЭМҚ немесе МҚ үшін төлеу жүргізілген бойынша хабар алу және ТБК бойынша алдын ала төлем фактісі бойынша ақпаратты тексеру бөлігінде ЭҮП;2) онлайн тәртібінде төлем фактісі бойынша хабар алу бөлігінде ЕДБ төлем жүйелерімен;3) кері шақырылған сертификаттар тізімін алу үшін ҰКО (CRL).ЭҮТШ транзакциялық сервистер қатысушыларымен өзара іс-қимыл мен үйлесімділікті қамтамасыз етуі үшін мыналар ескеріледі:1) бірыңғай телекоммуникациялық хаттамалар мен қалыптардың деректер алмасуына қатысушылардың ақпараттық өзара іс-қимылы үшін пайдалану;2) PCI DSS стандарт бойынша ақпараттық қауіпсіздік талаптарын ЕДБ орындау.ЭҮТШ ЭҮП мен ЕДБ төлем жүйелерімен өзара іс-қимылы web-қызметін (UDDI, XML, WSDL және SOAP стандарттарына сәйкес) пайдалану арқылы онлайн тәртібінде жүзеге асырылады.ЭҮП және ЕДБ төлем жүйелері ЭҮТШ-мен өзара іс-қимыл кезінде хабарламаларға қол қою мен қорғалған байланыс арналарын орнату үшін цифрлық сертификаттарды пайдаланады.ЭҮТШ төлем жүргізуге әрбір кіріс сұраныстарының ЭЦҚ-на тексеруді жүзеге асырады, сондай-ақ шығыс хабарламаларына өзінің ЭЦҚ-на қол қояды.ЭҮТШ ҰКО берілген кері шақырылған сертификаттар тізімін пайдаланып, сертификат әрекеті мәртебесін тексеруді жүзеге асырады.Авторизациялау, бірдейлестіру және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету18.

Авторизациялау және бірдейлестіру, ақпараттық алмасудың қауіпсіздігі, сондай-ақ ашық кілттің цифрлық сертификаты базасында деректердің ЭЦҚ және шифрлеу ҰКО орнатылады.Ақпаратты қорғау және ақпараттық ресурстардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету ресурстарды орталықтандырылған қорғау және ресурстарға рөлдік қол жеткізім қағидаттарына негізделген.ЭҮТШ ақпараттық ресурстарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мен ақпаратты қорғаудың функцияларына мыналар жатады:1) Ұлттық куәландыру орталығымен берілген сертификаттың базасында шифрлеудің ұлттық алгоритмдерін пайдаланумен құпиялық деректерді шифрлеу; ақпараттық қауіпсіздікті орталықтандырылған рөлдік әкімшілік ету2) мүмкіндігін қамтамасыз ету;3) қолжеткізім құқықтарын әкімшілендіру топтардың құрамын басқару қағидаттарына негізделу;4) авторизациялау рәсімі пайдаланушы немесе сыртқы жүйеге кіруші топтарға сәйкес қол жеткізім құқықтарын тағайындауды қарастырады;5) әрбір топ рұқсат етілетін тізбені анықтайды;6) пайдаланушылар мен сыртқы жүйелер оларға берілген сәйкес қол жеткізім құқықтары берілген ресурстарға өтініш бере алады.Транзакциялық сервистердің жұмыс істеуін қамтамасыз ететін қатысушылардың өзара қарым-қатынастарын реттеу21.

Транзакциялық сервистерінің жұмысын қамтамасыз ететін қатысушылар ақпараттандыру саласындағы ұлттық оператор, ЭҮТШ операторы мен ЕДБ болып табылады.Қатысушылардың өзара қарым-қатынастарын реттеу ЭҮТШ жұмыс істеу негізгі ережелеріне және ақпараттандыру саласындағы ұлттық операторы мен ЭҮТШ операторы арасында жасасқан, сондай-ақ ЭҮТШ операторы мен ЕДБ арасындағы ЭМҚ немесе МҚ төлем жүргізу бойынша Типтік шарттар негізінде орындалады.Мемлекеттік органдар пайдасына пайдаланушымен төлем расталғаннан кейін, ЕДБ пайдаланушының есеп-шотынан тапсырмада көрсетілген соманы шығынға жазады. Операцияның жүргізілу фактісі бойынша ЭҮТШ операторы ЕДБ ақшаны қайтару бойынша талапты қалыптастырады.Ақшаның қайтарылуы және ЭҮТШ арқылы жүргізілген операциялар бойынша мемлекеттік органдар пайдасына төлемдердің жүзеге асуын кепілдеу тәртібі транзакциялық сервистер қатысушылары арасында ЭҮТШ жұмысының Ережелері мен шарттарымен реттеледі және ЭҮТШ операторының есеп-шоты арқылы жүргізіледі.Қазақстан Республикасы"электрондық үкімет"транзакциялық сервистерінжүзеге асыру бойыншанұсқаулығынақосымшаТранзакциялық сервистерге қатысушылар арасындағы өзара іс-қимылдың тетіктері (қызметтерді төлеу және алу прецеденттері бойынша)Интернет-эквайринг (ЭҮП) көмегімен ЭМҚ төлеу және алу1 сурет. Интернет-эквайринг көмегімен ЭМҚ төлеу және алу кезіндегі бірізділік диаграммасы1 кесте. Прецедент: ЭҮП-на интернет-эквайринг көмегімен ЭМҚ төлеу және алуПрецедент атауы:ЭҮП-на интернет-эквайринг көмегімен ЭМҚ төлеу және алуҚысқаша сипаттама:ЭҮП қызметті таңдағаннан кейін төлем карточкасы арқылы төлем жүргізіледі.

ЕДБ ЭҮТШ-не төлеудің жүргізілгені бойынша хабарлайды, кейін ЭҮТШ төлеу бойынша электрондық чекті беру арқылы пайдаланушыға хабарлайды.
Жұмысы үдерісі кезінде ЭМҚ-а тапсырысы кезінде автоматты түрде ескерілетін төлемнің бірегей коды туындайды.
Төлем ЭҮП арқылы жүзеге асырылатындықтан, пайдаланушы ЭҮП шықпай-ақ ЭМҚ тапсырыс бере алады. Егер техникалық себептермен ЭҮП бірден көрсетілмейтін болса, онда пайдаланушы алынған ТБК қолданып, оған қайтадан тапсырыс беру мүмкіндігі бар (оның ішінде ХҚО арқылы).Қатысушылар:Пайдаланушы (Өтініш беруші)Арнайы талаптарАлғы шарттар:Өтініш берушінің Интернет желісіне қосылған дербес компьютері бар. Өтініш беруші ҰКО берілген және тасымалдаушыда негізгі ақпараттар жазылған, сертификаты бар сәйкестендіруші картаға ие. Өтініш беруші төлеу жүргізу үшін қажетті құралдары бар ЕДБ төлем карточкасына ие.Кейінгі шарттар:Өтініш беруші қызметті төледі. ЭҮТШ ЭМҚ төлеу бойынша ақпарат берілді.
ЭҮП ЭМҚ алуға тапсырыс алды.Пайдаланушы әрекеттеріЖүйенің әрекетіТүсіндірме1.
Пайдаланушы ЭҮП web-бетін ашады2.

Пайдаланушы авторизацияның деректерін ЭҮП-на жібередіПайдаланушы ЭҮП-на кіру үшін сертификатты пайдаланады3.
Қорғалған қосылу бойынша ЭҮП авторизациялау4.
ЭМҚ-ін таңдауЭҮП цифрлық сертификат көмегімен авторизациялауПайдаланушы төлегісі келетін ЭМҚ таңдайды.Төлем карточкасы - төлем құралын таңдауПайдаланушы төлем карточкасы - төлем тәсілін таңдайды6.
ТБК-ын алуға сұранысты жөнелтуЭҮТШ ТБК-ын алуға сұраныс жөнелту7.
ЭҮТШ-мен қорғалған қосуды құруҚосылу ҰКО-мен берілген сертификаттарды пайдаланумен SSL хаттамасы бойынша орнатылады8.
ТБК сұранысТБК белгілеуге ЭҮТШ сұраныс орындалады9.
ТБК құруЭҮТШ ТБК-ын құрады10.
ТБК қайтаруЭҮТШ берілген ЭМҚ үшін құрылған ТБК қайтарады11.
Қорғалған қосудың аяқталуы12.
ЭҮТШ қайта адрестеу параметрлері + ТБКТөлем жүргізу үшін пайдаланушы анықталған параметрлермен ЭҮТШ қайта адрестелуі керек13.
ЭҮТШ-де қайта адрестеуЭҮП ЭҮТШ-ЖСН, қызмет сәйкестендіргіші, төлемге сома, сондай-ақ қажетті деректемелерді жөнелтеді14.
ЭҮТШ жүйесінде қорғалған қосуды ашуҚорғалған қосуды қамтамасыз ету үшін SSL хаттамасы пайдаланылады15.
Төлем карточкасының параметрлеріПайдаланушы ЭҮТШ жүйесінде өзінің төлем карточкасының нөмірін және CVC2 кодын енгізеді немесе ЭҮТШ қажет еткен жағдайда қосымша параметрлерді енгізеді16.

Пайдаланушы ЭҮТШ жүйесінде төлемді растайды17.
Төлемнің параметрлері бойынша ақпарат ЭҮТШ-не жөнелтіледі18.
ЕДБ процессингтік жүйесіне авторизациялық сұранысы орындаладыАвторизациялаық сұранысы ҰКО сертификаты негізінде SSL шифрленген арна бойынша орындалады19.
ЕДБ-де авторизациялаудың орындалуы20.
Авторизациялау орындалғаннан кейін – орындалу нәтижесі ЭҮТШ-не қайтарыладыХабарлама ҰКО сертификаты негізінде SSL шифрленген арнасы бойынша жөнелтілуі тиіс21.
ЭҮТШ авторизациялау нәтижесі жіберіледі22.
Төлем фактісі бойынша хабарламаны жөнелтухабарлама қорғалған арнамен жөнелтілуі тиіс;хабарлама XML форматында жіберіледі;хабарлама барлық төлем деректемелерін қамтиды23.
Төлем бойынша ақпаратты сақтауДҚ-да төлем ақпаратынан басқа сақталады:* ЭҮТШ-не деректердің түсу уақыты;* ДҚ-да сақталатын барлық деректердің ЭЦҚ (ЕДҚ ЭЦҚ қоса алғанда)Өңдеу нәтижесіЭҮТШ деректерді өңдеу нәтижесі бойынша қосымша ақпаратты қамтиды25.
ЭҮТШ қорғалған қосуды аяқтау26.
Пайдаланушы ЭҮТШ-нен шығады27.
Пайдаланушыны ЭҮП-нан қайтару жүргізіледі28.
Электрондық чекті қалыптастыруЧек қамтиды:* ЖСН;* Сұраныстың №;* Шоттың №;* Төлемнің сомасы мен күні;* Төлем тәсілінің атауы ТБК* Транзакция нөмірі29.

Эл.чекті пайдаланушыға тапсыру30.
Пайдаланушы ЭМҚ төлеу бойынша электрондық чекті сақтайды31.
Қызметтерге тапсырысПайдаланушы ТБК-мен алынған электрондық чекті пайдаланып, ЭМҚ тапсырыс береді. ЭМҚ алу үдерісі 6-тармақта сипатталған32.
Пайдаланушы ЭҮП-нан шығадыЭҮП-нан шығар кезде қорғалған қосу да жабыладыЖүктеу2.
Банктік есеп-шот көмегімен ЭМҚ төлеу және алу (ЭҮП)2 сурет. Банктік есеп-шот көмегімен ЭМҚ төлеу кезіндегі бірізділік диаграммасы2 кесте. Прецедент: Банктік есеп-шот көмегімен ЭМҚ төлеу және алуПрецедент атауы:ЭҮП бетінде банктік есеп-шот көмегімен ЭМҚ төлеуҚысқаша сипаттама:ЭҮП қызметті таңдағаннан кейін төлем карточкасы арқылы төлем жүргізіледі.
ЕДБ төлеудің жүргізілгені бойынша ЭҮТШ хабарлайды, кейін ЭҮТШ төлеу бойынша электрондық чекті беру арқылы пайдаланушыға хабарлайды.
Жұмысы үдерісі кезінде ЭМҚ алуда автоматты түрде ескерілетін төлемнің бірегей коды туындайды.
Төлем ЭҮП арқылы жүзеге асырылатындықтан, пайдаланушы ЭҮП шықпай-ақ ЭМҚ тапсырыс бере алады. Егер техникалық себептермен ЭҮП бірден көрсетілмейтін болса, онда пайдаланушы алынған ТБК қолданып, оған қайтадан тапсырыс беру мүмкіндігі бар (соның ішінде ХҚО арқылы).Қатысушылар:Пайдаланушы (Өтініш беруші)Арнайы шарттарАлғышарттар:Өтініш берушінің Интернет желісіне қосылған дербес компьютері бар. Өтініш беруші ҰКО берілген және тасымалдаушыда негізгі ақпараттар жазылған, сертификаты бар сәйкестендіруші картаға ие. Өтініш беруші төлеу жүргізу үшін қажетті құралдары бар ЕДБ ашық банктік есеп-шотына ие.Кейінгі шарттар:Өтініш беруші қызметті төледі. ЭҮТШ ЭМҚ төлеу бойынша ақпарат берілді.

ЭҮП ЭМҚ алуға тапсырыс алды.Негізгі үдерісПайдаланушы әрекеттеріЖүйенің әрекетіТүсіндірме1.
Пайдаланушы ЭҮП web-бетін ашады2.
Пайдаланушы авторизациялаудың деректерін ЭҮП-на жібередіПайдаланушы ЭҮП кіру үшін цифрлық сертификатты пайдаланады3.
Қорғалған қосылу бойынша ЭҮП авторизациялауЭҮП цифрлық сертификат көмегімен авторизациялау4.
ЭМҚ-ті таңдауПайдаланушы төлегісі келетін ЭМҚ таңдады.Банктік есеп-шот – төлем құралын таңдауПайдаланушы банктік есеп-шот - төлем тәсілін таңдайды6.
Пайдаланушы ЭҮТШ төлеуді растайдыЭҮП ЭҮТШ ТБК төлеуге сұранысты жөнелтеді7.
ЭҮТШ-мен қорғалған қосуды ашуҚосылу ҰКО-мен берілген сертификаттарды пайдаланумен SSL хаттамасы бойынша орнатылады8.
ЭҮТШ ЭҮП қайта адрестеу параметрлерін жөнелтеді және пайдаланушыны ЭҮТШ төлеу бетіне қайта адрестейдіЭҮТШ төлеу бетіне URL құрады және оны ЭҮП-на қайтарады9.
ЕДБ-ті таңдауПайдаланушы ЭҮТШ бетінде төлеу үшін ЕДБ-ті таңдайды10.
Банктік есеп-шот деректемелерін енгізуПайдаланушы өзінің банктік есеп-шот деректемелерін енгізеді11.
Төлемді жүргізуге сұранысты жөнелтуПайдаланушы ЕДБ төлем жүргізуге сұранысты жөнелтеді12.
ЕДБ-мен қорғалған қосуды ашуҚосылу ҰКО-мен берілген сертификаттарды пайдаланумен SSL хаттамасы бойынша орнатылады13.

ЕДБ АБЖ сұранысын өңдеуЕДБ АБЖ пайдаланушының банктік есеп-шот деректемелерін дұрыстығын тексереді14.
Код және қателердің сипаттамасыЕДБ қателік жағдайында ЭҮТШ код пен қателік сипаттамасын қайтарады15.
ЭҮТШ транзакция референсі, күн және төлем уақытын қайтарадыЕДБ сәтті төлеу кезінде ЭҮТШ банктің бірегей коды мен күн/төлеу уақытын қайтарады16.
ЕДБ қорғалған қосуды аяқтау17.
ТБК құру және электрондық чек қалыптастыруЭҮТШ ТБК құрады және ТБК, транзакция референсі, күн/төлем уақыты бар электрондық чек қалыптастырады18.
Төлем бойынша ақпаратты сақтауЭҮТШ өзінің ДҚ төлеу бойынша ақпаратты сақтады19.
Чектің пайдаланушыға тапсырылуыЭҮТШ падаланушыға қалыптастырылған электрондық чекті береді20.
Электрондық чекті сақтау немесе баспаға шығару және ЭҮП бетіне қайтаруПайдаланушыға қарап шығу, баспаға шығару немесе электрондық чекті файлға сақтау және жеке кабинет ЭҮП бетіне қайтуға мүмкіндігін береді21.
ЭҮТШ қорғалған қосуды аяқтау22.
ЭМҚ сұранысПайдаланушы ТБК бар, алынған электрондық чекті қолданып, ЭМҚ тапсырыс береді. ЭМҚ алу үдерісі 6 және 7-тармақтарында сипатталған23.

ЭҮП-нан шығуҚорғалған қосуды жабуПайдаланушы ЭҮП-нан шығадыЖүктеу3.
Интернет-банкинг көмегімен ЭМҚ төлеу3 сурет. Интернет-банкинг немесе мобильді банкинг көмегімен ЭМҚ төлеу кезіндегі бірізділік диаграммасы3 кесте. Прецедент: Интернет-банкинг немесе мобильді банкинг көмегімен ЭМҚ төлеуПрецедент атауы:Интернет-банкинг немесе мобильді банкинг көмегімен ЭМҚ төлеу (Бөлек цикл)Қысқаша сипаттама:Қызметке төлеу ЕДБ төлем жүйесінде жүзеге асырылады.
Пайдаланушы ЕДБ төлем жүйесінде авторизацияланады және төлегісі келетін ЭМҚ таңдайды.
Егер төлеу сәтті болса, онда пайдаланушы ТБК чек алады, оның көмегімен кейін ол ЭМҚ тапсырыс береді және аладыҚатысушылар:Пайдаланушы (Өтініш беруші)Арнайы талаптарАлғышарттар:Өтініш беруші ЕДБ төлемді жүйесіне (логин/пароль, бірреттік парольдер кестесі, сертификат және басқалар) рұқсат алуға қажетті атрибуттерге және ЕДБ комиссия мен ЭМҚ төлеу үшін жеткілікті қаржыға ие.Кейінгі шарттар:Өтініш беруші ЭМҚ-ін төледі. ЭҮТШ ЭМҚ төлеу бойынша ақпарат берілді.
Өтініш беруші ЭМҚ-ін алу үшін ТБК-ын алды.Негізгі үдерісПайдаланушыЖүйеЕскерту1.

Пайдаланушы ЕДБ төлем жүйесінің web-бетін ашадыПайдаланушы ЕДБ төлем жүйесінің web-бетін ашады, өзінің тіркеу деректерін, сертификатты тексереді және оның дұрыстығын, енгізгісі келетін доменнің нақтылығына көз жеткізеді2.
Пайдаланушы авторизациялау деректерін ЕДБ төлем жүйесіне жөнелтедіПайдаланушы ЕДБ төлемді жүйесіне қол жеткізім үшін логин/пароль немесе сертификат, сондай-ақ кез келген ЕДБ пайдаланылатын сәйкестендіру тәсілдерін пайдаланады3. ЕДБ төлемді жүйесіне авторизациялауЕДБ төлемді жүйесіне осы ЕДБ пайдаланатын технология бойынша (логин/пароль, сертификат, басқа тәсілдер) авторизациялау4.
Қызметтерді таңдауПайдаланушы төлегісі келетін ЭМҚ таңдайды5.
Төлеу құралдарын таңдауПайдаланушы қол жеткізілімді төлем карточкасы – төлем тәсілін таңдайды6.
Пайдаланушы ЕДБ төлем жүйесінің бетінде төлеуді растайды7.
Авторизациялауға сұранысты орындау8.
ЭҮТШ қорғалған қосуды құруҚосылу ҰКО-мен берілген сертификаттарды пайдаланумен SSL хаттамасы бойынша орнатылады9.
ТБК алуға сұранысТБК құруға ЭҮТШ-не сұраныс орындалады10.
ТБК құруЭҮТШ ТБК құрады11.
ТБК қайтаруЭҮТШ осы ЭМҚ үшін қалыптастырылған ТБК ЕДБ қайтарады12.

Қорғалған қосуды аяқтау13.
Есеп бойынша авторизациялауБанктің АБЖ немесе процессингтік жүйеге есеп бойынша авторизациялау орнатылады14.
ТБК пайдаланушыға жөнелтіледіПайдаланушы ТБК-ны алады15.
ЭҮТШ қорғалған қосу құруҚосылу ҰКО-мен берілген сертификаттарды пайдаланумен SSL хаттамасы бойынша орындалады16.
Төлем фактісі бойынша хабарламаны жөнелтухабарлама қорғалған арнамен жөнелтілуі тиіс;хабарлама XML форматында жөнелтіледі;хабарлама барлық төлем деректемелерін қамтиды хабарлама ЕДБ ЭЦҚ қол қойылады17.
Төлеу бойынша ақпаратты сақтауДҚ-да төлем ақпаратынан басқа сақталады:* деректердің ЭҮТШ түсу уақыты;* ДҚ-да сақталатын барлық деректердің ЭЦҚ (ЕДҚ ЭЦҚ қоса)Өңдеу нәтижесіЭҮТШ деректерді өңдеу нәтижесі бойынша қосымша ақпаратты қамтиды19.
Қорғалған қосуды аяқтау20.
Пайдаланушы ТБК сақтайды21.
Қорғалған қосуды аяқтауПайдаланушы ЭҮП немесе ХҚО (т. 6 және 7) ЭМҚ алу кезінде қолдануға ТБК сақтап, банкпен жұмыс сеансын аяқтайдыЖүктеу4.
Банкомат арқылы ЭМҚ-ті төлеу4 сурет. Банкомат арқылы ЭМҚ төлеу кезіндегі бірізділік диаграммасы4 кесте. Прецедент: Банкомат арқылы ЭМҚ төлеуПрецедент атауы:Банкомат арқылы ЭМҚ төлеу (Бөлек цикл)Қысқаша сипаттама:Қызметтерді төлеу бөлек цикл кезінде банкомат арқылы пайдаланушымен жүзеге асырылуы мүмкінҚатысушылар:Пайдаланушы (Өтініш беруші)Арнайы талаптарАлғышарттар:Өтініш берушіде банкоматқа рұқсат алу үшін төлем карточкасы бар және осы төлем карточкасының PIN-кодына иеКейінгі шарттар:Өтініш беруші қызметті төледі. ЭҮТШ ЭМҚ төлегені бойынша ақпарат берілді.

Өтініш беруші чекте ЭМҚ алу үшін банкоматпен берілген ТБК-ны алдыНегізгі үдерісПайдаланушыЖүйеЕскерту1.
Пин-кодты енгізуТөлем карточкасының PIN-кодын енгізу арқылы банкоматта авторизациялау2.
Қызметті таңдауПайдаланушы банкоматта "Мемлекеттік қызметерді төлеу" арнайы операциясын таңдайды.
Банкомат анықтама тәртібінде пайдаланушыға осы немесе басқа ЭМҚ қанша тұратындығын хабарлайды3.
Алушының деректерін енгізуЕгер пайдаланушы банкоматқа рұқсат алу үшін өз банкін пайдаланса, онда ЕДБ АБЖ клиент (оның ЖСН) бойынша ақпаратты сұрау мүмкіндігі бар, егер олай болмаған жағдайда, онда пайдаланушыдан қажетті деректі – ЖСН енгізуді өтінеді4.
Төлеуді растау5.
Төлем карточкасы бойынша авторизациялауға сұранысБанкомат пен процессингтік орталық арасындағы қосу шифрленген арна (VPN қосу) бойынша ұйымдастырылуы қажет6.
ЭҮТШ қорғалған қосуды құруҚосылу ҰКО-мен берілген сертификаттарды пайдаланумен SSL хаттамасы бойынша орнатылады7.
ТБК-на сұранысТБК құруға ЭҮТШ сұраныс орындалады8.
ТБК құруЭҮТШ ТБК құрады9.
ТБК қайтаруЭҮТШ осы ЭМҚ үшін қалыптастырылған ТБК қайтарады10.

Қорғалған қосуды аяқтау11.
Төлем карточкасы бойынша авторизациялауды орындауЕДБ процессингтік жүйесінде есеп бойынша авторизациялауды орындау12.
Пайдаланушыға ТБК беріледіПайдаланушы ТБК алады13.
ЭҮТШ қорғалған қосу құруҚосылу ҰКО-мен берілген сертификаттарды пайдаланумен SSL хаттамасы бойынша орындалады14.
Төлем фактісі бойынша хабарлама жөнелтухабарлама қорғалған арнамен жөнелтілуі тиіс;хабарлама XML форматында жөнелтіледі;хабарлама барлық төлем деректемелерін қамтиды хабарлама ЕДБ ЭЦҚ қол қойылады15.
Төлеу бойынша ақпаратты сақтауДҚ-да төлем ақпаратынан басқа сақталады:* деректердің ЭҮТШ түсу уақыты;* ДҚ-да сақталатын барлық деректердің ЭЦҚ (ЕДҚ ЭЦҚ қоса)Өңдеу нәтижесіЭҮТШ-де деректерді өңдеу нәтижесі бойынша қосымша ақпаратты қамтиды17.
Қорғалған қосуды аяқтау18.
Пайдаланушы ТБК бар чекті сақтайдыТөлемнің сәтті жүргізілуі жағдайында Пайдаланушы авторизациялау нәтижесін және ТБК бар чек алады. Бұдан әрі ТБК бар чек ЭҮП немесе ХҚО (т. 6 және 7) ЭМҚ алу кезінде пайдаланыладыЖүктеу5.
Инфокиоск арқылы ақшалай қызметтерді төлеу5 сурет. Инфокиоск арқылы ақшалай қызметтерді төлеу5 кесте. Прецедент: Инфокиоск арқылы ақшалай ЭМҚ төлеуПрецедент атауы:Инфокиоск арқылы ақшалай ЭМҚ төлеу (Бөлек цикл)Қысқаша сипаттама:Қызметтерді төлеу пайдаланушымен ақшалай қабылдау терминалдары арқылы жүзеге асырылуы мүмкінҚатысушылар:Пайдаланушы (Өтініш беруші)Арнайы талаптарАлғышарттар:Кейінгі шарттар:Өтініш беруші қызметке төледі. ЭҮТШ ЭМҚ төлегені бойынша ақпарат берілді.

Өтініш беруші чекте ЭМҚ алу үшін ТБК алдыНегізгі үдерісПайдаланушыЖүйеЕскерту1.
ЭМҚ таңдауПайдаланушы "Мемлекеттік қызметерді төлеу" арнайы операциясын таңдайды.
Терминал анықтама тәртібінде пайдаланушыға осы немесе басқа ЭМҚ қанша тұратындығын хабарлайды2.
Пайдаланушының деректерін енгізуПайдаланушы төлемге қажетті деректерді – ЖСН енгізеді3.
Авторизациялау сұранысыАқшалай төлеу терминалы мен процессингтік орталық арасындағы қосу шифрленген арна (VPN қосу) бойынша ұйымдастырылуы қажет4.
ЫСАЖ қорғалған қосу құруҚосылу ҰКО-мен берілген сертификаттарды пайдаланумен SSL хаттамасы бойынша орнатылады5.
ЫСАЖ сұраныс жөнелтуПроцессингтік жүйе пайдаланушымен енгізілген ЖСН тексеруге ЫСАЖ сұраныс жібереді6.
ЖСН тексеруЫСАЖ ЖСН дұрыстығын тексереді7.
Өңдеу нәтижесін қайтаруЫСАЖ өңдеу нәтижесін процессингтік жүйеге қайтарады8.
Қорғалған қосуды аяқтау9.
Енгізілген ЖСН-нің дұрыстығын/қателігін растайдыЖСН дұрыс болған жағдайында пайдаланушы төлеуге өткізледі, кері жағдайда ЖСН енгізуді – қайталайды10.
Ақшалай енгізуПайдаланушы инфокиосктің купюр қабылдауышымен ақша салады11.
Төлеуді растауПайдаланушы төлем жүргізуге келіседі12.

Авторизациялау сұранысыАқшалай төлеу терминалы мен процессингтік орталық арасындағы қосу шифрленген арна (VPN қосу) бойынша ұйымдастырылуы қажет13.
ЭҮТШ қорғалған қосуды құруҚосылу ҰКО-мен берілген сертификаттарды пайдаланумен SSL хаттамасы бойынша орындалады14.
ТБК сұранысТБК құруға ЭҮТШ сұраныс орнатылады15.
ТБК құруЭҮТШ ТБК құрады16.
ТБК қайтаруЭҮТШ осы ЭМҚ үшін қалыптастырылған ТБК қайтарады17.
Қорғалған қосуды аяқтау18.
Төлемді авторизациялауды орындауАвторизациялау орындалады19.
ТБК беруИнфокиоск ТБК алады және оны чекте басып шығарады20.
Пайдаланушы ТБК чекті сақтайдыТөлемнің сәтті жүргізілуі жағдайында Пайдаланушы авторизациялау нәтижесін және ТБК бар чек алады. Бұдан әрі ТБК бар чек ЭҮП немесе ХҚО (т. 6 және 7) ЭМҚ алу кезінде пайдаланылады21.
ЭҮТШ қорғалған қосу құруҚосылу ҰКО-мен берілген сертификаттарды пайдаланумен SSL хаттамасы бойынша орындалады22.
Төлем фактісі бойынша хабарлама берухабарлама қорғалған арнамен жөнелтілуі тиіс;хабарлама XML форматында жіберіледі;хабарлама барлық төлем деректемелерін қамтиды хабарлама ЕДБ ЭЦҚ қол қойылады23.

Төлеу бойынша ақпаратты сақтауДҚ-да төлем ақпаратынан басқа сақталады:* деректердің ЭҮТШ түсу уақыты;* ДҚ-да сақталатын барлық деректердің ЭЦҚ (ЕДҚ ЭЦҚ қоса)Өңдеу нәтижесіЭҮТШ деректерді өңдеу нәтижесі бойынша қосымша ақпаратты қамтиды25.
Қорғалған қосуды аяқтауЖүктеу6.
ЭҮП немесе ҚҚП арқылы алдын ала төленген ЭМҚ-ті алуОсы сызбаның негізінде бірдей қағида жатыр, ерекшелігі тек интернетке қосылған компьютер арқылы ЭҮП кіру кезінде пайдаланушыны авторизациялау ЭЦҚ немесе логин/пароль, ал ҚҚП кіру кезінде тек қана логин/парольдің көмегімен жүргізіледі.Сурет ЭҮП арқылы алдын ала төленген ЭМҚ-ті алуКесте Прецедент: ЭҮП арқылы алдын ала төленген ЭМҚ-ті алуПрецедент атауы:ЭҮП арқылы алдын ала төленген ЭМҚ-ті алуҚысқаша сипаттама:ЭҮП көмегімен алдын ала төленген ЭМҚ алу ЭМҚ таңдау және осы ЭМҚ төлеу фактісін растайтын ТБК енгізу арқылы жүзеге асырыладыҚатысушылар:Пайдаланушы (Өтініш беруші)Арнайы талаптарАлғышарттар:Пайдаланушы алдын ала ЭМҚ төледі және төлеу фактісін растайтын ТБК чек алдыКейінгі шарттар:Өтініш беруші анықтама түрінде ЭМҚ алды, ал ТБК жойылды (ТБК пайдаланылғаны фактісін ЭҮТШ тіркеу)Негізгі үдерісПайдаланушыЖүйеЕскерту1.

ЭҮП web-бетін ашадыПайдаланушы ЭҮП web-бетіне кіреді2.
Авторизациялау деректеріПайдаланушы ЭҮП кіру үшін логин/пароль немесе ЭЦҚ енгізеді3. ЭҮП авторизациялауЭҮП бетінде логин және пароль немесе цифрлық сертификат көмегімен авторизациялау4.
ЭМҚ таңдауПайдаланушы тапсырыс бергісі келетін ЭМҚ таңдайды5.
Алдын ала төлеу – төлеу тәсілін таңдауПайдаланушы алдын ала төлеу – төлеу тәсілін таңдайды6.
ТБК енгізуПайдаланушы төлеудің қол жетімді тәсілдердің бірімен алынған ТБК енгізеді7.
ТБК жөнелтуЭҮП пайдаланушыдан ТБК алады8.
ЭМҚ алуға сұраныс нөмірін құруСұраныс нөмірі бойынша алдын ала төлеуге тіркеу немесе нақты ЭМҚ жүзеге асырады9.
Қорғалған қосу құруҚосылу ҰКО-мен берілген сертификаттарды пайдаланумен SSL хаттамасы бойынша орындалады10.
ТБК валидациялауға сұранысПортал төлемнің бірегей кодын валидациялау үшін қажетті деректерді береді:* Сұраныс нөмірі;* Алушының ЖСН;* ЭМҚ коды;* ТБК11.
ТБК валидациялауын тексеруЭҮТШ осы пайдаланушы ЭМҚ алдын ала төлеу жүргізілді ме екенін тексереді.

Егер ТБК пайдаланылған болса, онда валидациялау жүргізілмейді.
Тексеру нәтижесі ЭҮТШ ЭЦҚ қол қойылады12.
Валидациялау нәтижесіЭҮТШ деректерді валидациялау нәтижесі бойынша ақпаратты қамтиды13.
Қорғалған қосуды аяқтау14.
Сұраныс нөміріПайдаланушы алдын ала төлеу жазылған бойынша ЭМҚ сұраныс нөмірін алады15.
Пайдаланушы үшін ЭМҚ сұранысПайдаланушыға берілген сұраныс нөміріне иеленетін пайдаланушы үшін ЭМҚ сұралады.ЭҮШ беріледі:* сұраныс нөмірі;* төлеушінің ЖСН;* ЭМҚ коды16.
Электрондық түрде ЭМҚ дайындалады және ЭҮП пайдаланушының жеке кабинетіне жүктеледі17.
ЭМҚ алуПайдаланушы алдында төленгенмен тең келетін сұраныс нөмірімен ЭМҚ алады18.
ЭМҚ сақтау немесе баспаға шығаруПайдаланушы құжатты баспаға шығарады немесе оны сақтайды19.
ЭҮП шығуЭҮП шығар кезде, қорғалған қосу да жабыладыЖүктеу7.
ХҚО арқылы алдын ала төленген МҚ-ті алуОсы сызба ТБК чекті пайдалану арқылы ХҚО көмегімен алдын ала төленген МҚ алу үдерісін сипаттайды.7 сурет. ХҚО арқылы алдын ала төленген МҚ-ті алу7 кесте. Прецедент: ХҚО арқылы алдын ала төленген МҚ-ті алуПрецедент атауы:ХҚО арқылы алдын ала төленген МҚ алуҚысқаша сипаттама:ХҚО көмегімен алдын ала төленген МҚ алу пайдаланушымен ХҚО операторына осы МҚ төленгендігі фактісін растайтын ТБК беру арқылы жүзеге асырыладыҚатысушылар:Пайдаланушы (Өтініш беруші) және ХҚО операторыАрнайы талаптарАлғышарттар:Пайдаланушы алдын ала МҚ төледі және төленгендігі фактісін растайтын ТБК чек алдыКейінгі шарттарӨтініш беруші анықтама түрінде ЭМҚ алды, ал ТБК жойылды (ТБК пайдаланылғаны фактісін ЭҮТШ жазу)Негізгі үдерісПайдаланушыОператорЖүйеЕскерту1.

ТБК ұсынадыПайдаланушы операторға ТБК чек көрсетеді2.
МҚ тапсырыс бередіПайдаланушы операторға қандай МҚ керек екендігін хабарлайды3.
ЭҮП авторизациялауОператор ЭҮП бетіне авторизациялау үшін ЭЦҚ пайдаланып кіреді4.
Қорғалған қосу құру"Оператор-ЭҮП" қосылуы ҰКО-мен берілген сертификаттарды пайдаланумен SSL хаттамасы бойынша орнатады5.
ТБК тексеруге ЭҮП сұраныс құрадыОператор ЭҮП сервис көмегімен пайдаланушымен хабарланған ТБК тексеруге сұраныс жасайды6.
Қорғалған қосу құру"ЭҮП-ЭҮТШ" қосылуы ҰКО-мен берілген сертификаттарды пайдаланумен SSL хаттамасы бойынша орнатылады7.
ТБК валидациялауға ЭҮП ЭҮТШ-не сұранысЭҮП ТБК дұрыстығын тексеруге ЭҮТШ-не сұранысты жөнелтеді8.
ТБК валидациялауЭҮТШ осы пайдаланушы ЭМҚ алдын ала төлеу жүргізілді ме екенін тексереді.
Егер ТБК пайдаланылған болса, онда валидациялау жүргізілмейді.
Тексеру нәтижесі ЭҮТШ ЭЦҚ қол қойылады9.
ТБК валидациялау нәтижесіЭҮТШ ЭҮП беріледі және ЭҮТШ деректерді валидациялау нәтижесі бойынша ақпаратты қамтиды10.
Қорғалған қосуды аяқтау"ЭҮП-ЭҮТШ" қорғалған қосуды аяқтау11.
Төлем бойынша деректерді алуЭҮП операторға ұсынылған ТБК тіркеулі төлемдер бойынша мәліметтерді береді:* алушының ТАӘ;* алушының ЖСН;* МҚ коды12.

Жеке куәлікті сұрайдыОператор пайдаланушыдан оның тұлғасын куәландыратын құжатты сұрайды13.
Деректердің пайдаланушыға сәйкестігін тексередіОператор ТБК ұсынушы тұлғаның жеке куәлігімен ЭҮП алынған деректерді салыстырып, МҚ алушы мен ТБК ұсынушы бір тұлға екендігіне көз жеткізеді14.
Төлемнің жабылуын растайды15.
Осы ТБК бойынша төлемді жабуға ЭҮТШ-не сұранысты жөнелтедіСәйкестік болған жағдайда, оператор ЭҮП арқылы ЭҮТШ осы ТБК бойынша төлемнің жабылуы (жойылуы) бойынша растауды жөнелтеді және ЭҮП шығады16.
Қорғалған қосуды аяқтауЭҮП шығар кезде, "ЭҮП - оператор" қосылуы да жабылады17.
МҚ дайындауға сұраныс қабылдайдыОператор пайдаланушыдан МҚ алуға сұранысты қабылдайды және МҚ дайындау мерзімі бойынша пайдаланушыны ескертіп, құжаттарды әзірлеуге кіріседі18.
МҚ алуПайдаланушы МҚ дайын болу фактісі бойынша оператордан МҚ аладыЖүктеу