"Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68 қаулысына толықтырулар енгізу туралы (2023 - 27 қараша; https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2300033719)

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:"Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68(Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7121 болып тіркелген) мынадай толықтырулар енгізілсін:көрсетілген қаулымен бекітілген қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есебін жүргізу жөніндегі:мынадай мазмұндағы 17, 18 және 19-тараулармен толықтырылсын:"17-тарау. Негізгі құрал-жабдықтарды шағын және орта бизнеске арналған халықаралық стандартқа сәйкес есепке алу158.
Негізгі құрал-жабдықтарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:1) негізгі құрал-жабдықтар келген кезде:Дт2410Негізгі құрал-жабдықтарКт3310Жеткізушілерге және мердігерлерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек;Жүктеу2) негізгі құрал-жабдықтарды төлеген кезде:Дт3310Жеткізушілерге және мердігерлерге қысқа мерзімді кредиторлық берешекКт1010Кассадағы ақша қаражаттары1030Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары.Жүктеу159. Негізгі құрал-жабдықтарды басқа негізгі құрал-жабдықтарға айырбастау жолымен сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:1) егер қабылданған объектінің әділ құны берілген объектінің құнына тең болған жағдайда:Дт2410Негізгі құрал-жабдықтар (қабылданған объект)2420Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясыКт2410Негізгі құрал-жабдықтар (берілген объект);Жүктеу2) егер қабылданған объектінің әділ құны берілген объектінің құнынан жоғары болса:Дт2410Негізгі құрал-жабдықтар (қабылданған объект)2420Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясы1010Кассадағы ақша қаражаттары1030Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттарыКт2410Негізгі құрал-жабдықтар (берілген объект)6210Активтерді шығынға жазудан кірістер;Жүктеу3) егер қабылданған объектінің әділ құны берілген объектінің құнынан төмен болса:Дт2410Негізгі құрал-жабдықтар (қабылданған объект)2420Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясы7410Активтерді шығынға жазу бойынша шығыстарКт2410Негізгі құрал-жабдықтар (берілген объект)1010Кассадағы ақша қаражаттары1030Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары.Жүктеу160.

Негізгі құрал-жабдықтар бойынша амортизацияны есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:Дт7490 01Пайдалану құқығы нысанындағы негізгі құрал-жабдықтардың және активтердің амортизациясы бойынша шығыстарКт2420Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясы.Жүктеу161.
Объектінің немесе негізгі құрал-жабдықтар объектілері тобының құнсыздануы анықталған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:1) бастапқы құны бойынша есепке алу әдісін қолданған жағдайда:Дт7420Активтердің құнсыздануынан болған шығыстарКт2430Негізгі құрал-жабдықтар құнсыздануынан болған залал;Жүктеу2) қайта бағаланған құн бойынша есепке алу әдісі қолданылған жағдайда объектінің немесе негізгі құрал-жабдықтар объектілері тобының құнсыздануы қайта бағалау бойынша бұрын есептелген резервті ескере отырып жүзеге асырылады:Дт7420Активтердің құнсыздануынан болған шығыстар5420Пайдалану құқығы нысанындағы негізгі құрал-жабдықтарды және активтерді қайта бағалау резервіКт2430Негізгі құрал-жабдықтар құнсыздануынан болған залал.Жүктеу162. Негізгі құрал-жабдықтарға қайта бағаланған құн бойынша есепке алу әдісі қолданылған жағдайда, негізгі құрал-жабдықтарды қайта бағалау мынадай бухгалтерлік жазбалармен жүзеге асырылады:1) оң қайта бағалау жағдайында:Дт2410Негізгі құрал-жабдықтар2420Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясыКт5420Пайдалану құқығы нысанындағы негізгі құрал-жабдықтарды және активтерді қайта бағалау резерві;Жүктеу2) теріс қайта бағалау жағдайында:Дт2420Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясы5420Пайдалану құқығы нысанындағы негізгі құрал-жабдықтарды және активтерді қайта бағалау резерві7420Активтердің құнсыздануынан болған шығыстарКт2410Негізгі құрал-жабдықтар.Жүктеу163. Негізгі құрал-жабдықтар объектілерін есептен шығару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:Дт2420Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясы7410Активтерді шығынға жазу бойынша шығыстарКт2410Негізгі құрал-жабдықтар.Жүктеу18-тарау. Қорларды сатып алу және сату кезінде шағын және орта бизнеске арналған халықаралық стандартқа сәйкес есепке алу164.

Қорларды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:1) қорлар келген кезде:Дт1330ТауарларКт3310Жеткізушілерге және мердігерлерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек;Жүктеу2) қорларды төлеген кезде:Дт3310Жеткізушілерге және мердігерлерге қысқа мерзімді кредиторлық берешекКт1010Кассадағы ақша қаражаттары1030Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары.Жүктеу165. Қорларды сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:1) сатудан түскен табысты тану кезінде:Дт1210Сатып алушылардың және тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегіКт6010Өнім өткізуден және қызмет көрсетуден кірістер;Жүктеу2) сатып алушылардан төлем алған кезде:Дт1010Кассадағы ақша қаражаттары1030Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттарыКт1210Сатып алушылардың және тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі;Жүктеужәне бір мезгілде:Дт7010Өткізілген өнімдердің және көрсетілген қызметтің өзіндік құныКт1330Тауарлар.Жүктеу19-тарау. Жалақы және басқа да ақшалай төлемдерді төлеу жөніндегі операцияларды шағын және орта бизнеске арналған халықаралық стандартқа сәйкес есепке алу166.
Қызметкерге есеп беруге ақша қаражаттарын беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:Дт1250Қызметкерлердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегіКт1010Кассадағы ақша қаражаттары1030Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары.Жүктеу167.

Ұйымның ішкі құжаттарында белгіленген талаптарға сәйкес дайындалған растайтын құжаттардың негізінде қызметкердің берешегін есептен шығару бойынша мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:Дт7210Әкімшілік шығыстарКт1250Қызметкерлердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі.Жүктеу168.
Ұйымның жалақысын есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:1) жалақыны есептеу сомасына:Дт7210Әкімшілік шығыстарКт3350Еңбекке ақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешек;Жүктеу2) жалақыдан жеке табыс салығын ұстау сомасына:Дт3350Еңбекке ақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешекКт3120Жеке табыс салығы;Жүктеу3) міндетті зейнетақы аударымдарын жалақыдан ұстап қалу сомасына:Дт3350Еңбекке ақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешекКт3220Зейнетақы аударымдары бойынша міндеттемелер;Жүктеу4) жалақыдан міндетті әлеуметтік аударымдарды есептеу сомасына:Дт7220 01Әлеуметтік салық және әлеуметтік төлемдер бойынша шығыстарКт3150Әлеуметтік салық (Міндетті әлеуметтік аударымдар);Жүктеу5) жалақыдан әлеуметтік салықты есептеу сомасына:Дт7220 01Әлеуметтік салық және әлеуметтік төлемдер бойынша шығыстарКт3150Әлеуметтік салық.Жүктеу169.
Нақты жалақы төленген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:Дт3350Еңбекке ақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешекКт1010Кассадағы ақша қаражаттары1030Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары.Жүктеу170.

Осы нұсқаулықтың 168-тармағына сәйкес ұсталған және есептелген салықтар мен бюджетке төленетін міндетті төлемдерді төлеу кезінде жалақы бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:1) жеке табыс салығын төлеу сомасына:Дт3120Жеке табыс салығыКт1030Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары;Жүктеу2) әлеуметтік салықты төлеу сомасына:Дт3150Әлеуметтік салықКт1030Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары;Жүктеу3) міндетті зейнетақы аударымдарын төлеу сомасына (әрбір қызметкер бойынша бөлгенде):Дт3220Зейнетақы аударымдары бойынша міндеттемелерКт1030Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары;Жүктеу4) міндетті зейнетақы аударымдарын төлеу сомасына (әрбір қызметкер бойынша бөлгенде):Дт3150Әлеуметтік салық (Міндетті әлеуметтік аударымдар)Кт1030Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары.".Жүктеу2.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Бухгалтерлік есеп департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:1) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Заң департаментімен бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;2) осы қаулыны ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды;3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Заң департаментіне осы тармақтың 2) тармақшасында көзделген іс-шараның орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Төрағасының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.Қазақстан РеспубликасыныңҰлттық Банкінің ТөрағасыТ.

Сулейменов