Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесінің "Ақмола облысының Қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының ұсынысы бойынша "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне қылмыстық, қылмыстық-процестік заңнаманы жетілдіру және жеке адам құқықтарының қорғалуын күшейту мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" 2019 жылғы 27 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Заңының 2-бабы 2) тармақшасының конституциялылығын тексеру туралы" 2021 жылғы 24 қарашадағы № 2 нормативтік қаулысы (2021 - 24 қараша; https://adilet.zan.kz/kaz/docs/T2100000002)

Конституциялық Кеңес Ақмола облысының Қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне қылмыстық, қылмыстықпроцестік заңнаманы жетілдіру жəне жеке адам құқықтарының қорғалуын күшейту мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" 2019 жылғы 27 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Заңының 2-бабынормасын (бұдан əрі – Заң) конституциялық емес деп тану туралы ұсынысы бойынша қорытынды шешім қабылдады.Заңмен, кейбір жағдайларды қоспағанда, оған барлық аса ауыр қылмыстарды жатқызу есебінен алқабилер қатысатын соттың соттылығы кеңейтілген.
Алайда соттылық туралы жаңа ережелерді қолданысқа енгізу 2023 жылғы 1 қаңтарға дейін кейінге қалдырылған.
Бұған сот пен сотталушы күмəн келтірген.Жалпы Конституциялық Кеңес өз шешімінде қылмыс тық істер бойынша сот төрелігін іске асыруға алқабилер ретінде азаматтардың қатысуы ерекше конституциялық-құқықтық маңызға ие, деп көрсетті.
Қылмыстық істі соттың алқабилердің қатысуымен қарау мүмкін дігі (Негізгі Заңның 75-бабының) айыпталушы ның құқықтары мен бостандықтарын сотта қорғаудың Конституцияда бекітілген процестік кепілдіктерінің қатарына жатады, оны іске асыру тетігі заңмен белгіленеді.Кеңестің пікірінше, алқабилер қатысатын қылмыстық сот ісін жүргізудің нақты моделін заңнамалық реттеу, соның ішінде осындай соттың соттылығын айқындау, кезінде заң шығарушының қарауы абсолютті болып табылмайды жəне ол қолданатын шаралар Негізгі Заңның (75-бабы) нормаларын неғұрлым толық іске асыруға, сот ісін жүргізудің осы нысанынан негізсіз бас тартуға жəне баршаның заң мен сот алдында теңдігі қағидатын бұзуға жол бермеуге бағытталуға тиіс.Конституциялық Кеңес заң оны қолданысқа енгізгеннен кейін ғана құқықтық қатынастарды реттеп, белгілі бір заңдық салдарды туындата бастайды, деп атап өтті.Осыған орай, Заңның қаралған нормасыережелерімен келіседі деп танылды.Конституциялық Кеңес шешіміне сəйкес, нормативтік құқықтық актілерді қолданысқа енгізуді кейінге қалдыру мерзімдері ақылға қонымды болуы жəне жаңа нормативтік ережелердің тиісті қолданылуын қамтамасыз ету үшін қажетті құқықтық, ұйымдастырушылық, материалдық-техникалық, кадрлық жəне өзге де жағдайлар жасауға бағытталуға тиіс.Сонымен қатар, Конституциялық Кеңес отырысында кейбір кемшіліктерге мүдделі мемлекеттік органдардың назары аударылды: жаңа заңдарды қолданысқа енгізу мерзімдерін анықтау кезінде қалыптасқан ұстанымдардың жоқтығы, өтпелі кезеңде қолданылатын құқық пен тəртіпті жеткіліксіз құқықтық реттеу, алқабилер қаты сатын соттың соттылығын анықтау критерийлерінің қажетті деңгейде пысықталмауы жəне басқалар.Конституциялық Кеңес қаулысының толық мəтіні баспасөзде жəне Кеңес сайтында жарияланады.Конституциялық Кеңес