Республикалық референдум туралы (1995 - 25 наурыз; https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U950002151_)

Қазақстан Республикасы Конституциясының 74-шi бабына және"Қазақстан Республикасының Президентi мен жергiлiктi әкiмдергеуақытша қосымша өкiлеттiк беру туралы" 1993 жылғы 10желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабына сәйкесреспубликалық референдум ұйымдастыру мен өткiзу тәртiбiн белгiлеумақсатында осы Жарлықты шығарамын.I тарау. Жалпы ережелер1-бап. Республикалық референдум ұғымыРеспубликалық референдум - Қазақстан Республикасы мемлекеттiкөмiрiнiң неғұрлым маңызды мәселелерiне арналған Заңдар меншешiмдердiң жобасы бойынша бүкiлхалықтық дауыс беру.Референдум Қазақстан Республикасының бүкiл аумағындаөткiзiледi.2-бап. Республикалық референдум өткiзудiңпринциптерiРеферендум өткiзу:жариялылық;азаматтардың референдумға өз еркiмен қатысуы жәнетiлек-ниетiн ашық бiлдiруi;жасырын дауыс беру арқылы жалпыға бiрдей, тең және турасайлау құқығы;Референдумға әр қатысушының бiр дауыс иеленуi принциптерiненегiзделедi.3-бап. Республикалық референдумға қатысу құқығыРеферендумға Қазақстан Республикасының 18 жасқа толғаназаматтары қатысады.Қазақстан Республикасы азаматтарының республикалықреферендумға қатысу құқығын қандай болсын тiкелей немесе жанамашектеуге жол берiлмейдi және бұл заң бойынша жазаланады.Референдумға сот кембағал деп танылған азаматтар және басбостандығынан айыру орындарына жазасын өтеп жатқан адамдарқатыспайды.4-бап. Республикалық референдумға қойылатынмәселелерРеферендумның талқысына:1) Қазақстан Республикасының Конституциясын, конституциялықзаңдарын, заңдарын өзгерту;2) Қазақстан Республикасы мемлекеттiк өмiрiнiң өзге денеғұрлым маңызды мәселелерiн шешу қойылуы мүмкiн.5-бап. Республикалық референдумның талқысы болаалмайтын мәселелерМына мәселелер:адамның және азаматтың негiзгi құқығы мен бостандығыныңбұзылуына әкелiп соғатын;Қазақстан Республикасының демократиялық, зайырлы жәнеунитарлы мемлекет ретiндегi мәртебесiн өзгерту;республикалық басқару нысанын қайта қарау:Қазақстан Республикасының әкiмшiлiк-аумақтық құрылымы меншекарасының және Қазақстан Республикасының аумақтық тұтастығыныңбұзылуына әкелiп соғатын өзге де мәселелер;әдiл сот, қорғаныс, ұлттық қауiпсiздiк және қоғамдықтәртiптi қорғау;республикалық бюджет пен салық саясаты;рақымшылық пен кешiрiм жасау;Қазақстан Республикасы Президентi, Парламентi мен Үкiметiқарауға тиiс адамдарды лауазымға тағайындау және лауазымынанбосату;Қазақстан Республикасының халықаралық шарттардан туындайтынмiндеттемелерiн орындау мәселелерi референдумның талқысынақойылатын мәселелер бола алмайды.6-бап. Республикалық референдумды әзiрлеу менөткiзу кезiндегi жариялылықРеферендумды ұйымдастыру мен өткiзу ашық әрi жариялы жүзегеасырылады.Референдумға қойылатын мәселе, сондай-ақ оны өткiзу туралы шешiм азаматтардың назарына бұқаралық ақпарат құралдары арқылы жеткiзiледi.Референдум комиссиялары референдум өткiзудi ұйымдастыру жөнiндегi өзiнiң жұмысы туралы, дауыс беретiн учаскелер құру, комиссиялардың құрамы, орналасқан жерi және жұмыс уақыты туралы, референдумға қатысу құқығы бар азаматтардың тiзiмi туралы азаматтарды хабарландырады.дауыс беру, дауыс санау, сондай-ақ дауыс беру нәтижесiн анықтау кезiнде референдум комиссияларының мәжiлiстерiне қоғамдық бiрлестiктер өкiлдерiнiң, халықаралық ұйымдар байқаушыларының қатысу құқығы бар. Өкiлдердiң өкiлеттiгi Орталық референдум комиссиясы белгiленген тәртiппен куәлендiрiледi.

Өкiлдердiң референдум комиссияларының жұмысына араласуына жол берiлмейдi.Бұқаралық ақпарат құралдары референдумға әзiрлiк пен оны өткiзу барысын жария етiп отырады, олардың өкiлдерiне республикалық референдум өткiзуге байланысты шараларға баруына кепiлдiк берiледi.7-бап. Республикалық референдумдағы үгiтҚазақстан Республикасы азаматтарының, қоғамдық бiрлестiктерiнiң референдумға қойылған мәселелердi қолдап немесе қарсы жиналыстарда, митингiлерде, азаматтар жиынында, бұқаралық ақпарат құралдарында үгiт жүргiзу құқығына кепiлдiк берiледi.Барлық баспа үгiт материалдарында оларды шығаруға жауапты ұйымдар мен адамдар туралы ақпарат болуға тиiс.
Бұқпантай үгiт материалдарын таратуға тыйым салынады.Басқа адамдардың құқығы мен бостандығын, қоғамдық қауiпсiздiктi бұзуға, конституциялық құрылысқа қол сұғуға байланысты үгiт жүргiзуге жол берiлмейдi.Референдум өткiзiлетiн күннiң қарсаңындағы күнi және референдум өткiзiлетiн күнi үгiт жүргiзуге тыйым салынады.Дауыс беретiн жайлардан басқа жерлерде бұрын iлiнген баспа үгiт материалдарының, плакаттардың бұрынғы орындарында сақталуы мүмкiн.8-бап. Республикалық референдумды қамтамасыз етуРеферендум әзiрлеу мен өткiзуге байланысты шығыстар республикалық бюджеттiң есебiнен ғана жұмсалады.Мемлекеттiк органдар және меншiк нысанына қарамастанкәсiпорындар, мекемелер, ұйымдар референдум комиссияларыныңқарамағына референдум әзiрлеу мен өткiзу үшiн қажет үй-жайларды,жабдықтар мен көлiк құралдарын бередi.Шетелдiк ұйымдардың, шетел азаматтары мен азаматтығы жоқадамдардың референдумға қатысты шараларды қаржыландыруға жәнеөзгеше қамтамасыз етуге тiкелей немесе жанама түрде қандай даболсын қатысуына тыйым салынады.9-бап. Республикалық референдум туралы заңдарРеферендум туралы заңдар мыналар:Қазақстан Республикасының Конституциясы;Осы Жарлыққа қайшы келмейтiн бөлiгiнде ҚазақстанРеспубликасындағы Сайлау туралы кодекс;осы Жарлық;Орталық референдум комиссиясының нормативтiк сипаты барактiлерi.II тарау. Республикалық референдум тағайындаужәне әзiрлеу10-бап. Республикалық референдум тағайындау құқығыРеферендум тағайындау құқығы;Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесiне берiледi, олҚазақстан Республикасының заңын қабылдау жолымен референдумөткiзу туралы шешiм шығарады;Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесiмен консультацияданкейiн Қазақстан Республикасының Президентiне берiледi, ол Жарлықшығару жолымен референдум өткiзу туралы шешiм қабылдайды.11-бап. Республикалық референдум өткiзу бастамашылығыРеферендум өткiзу бастамашылығы:Қазақстан Республикасының Жоғары Кеңесiнде;Қазақстан Республикасының Президентiнде;Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетiнде болады, ол референдум өткiзу туралы бастамашылықпен Қазақстан Республикасының Президентiне тiлек бiлдiредi.

Бастамашылық көтерудi Үкiмет өзiнiң мәжiлiсiнде Министрлер Кабинетi мүшелерiнiң жалпы санының көпшiлiк дауысымен жүзеге асырады және тиiстi қаулымен ресiмдейдi;сан жағынан Қазақстан Республикасының барлық облыстары мен астанасын тең мөлшерде бiлдiретiн, сайлау құқығы бар 200 мыңнан кем емес Қазақстан Республикасының азаматтарында болады, олар республикалық референдум өткiзу туралы бастамашылықпен Қазақстан Республикасының Президентiне тiлек бiлдiредi.Бiр ғана мәселе бойынша референдум өткiзу туралы ұсыныстар қайтара енгiзiлуi мүмкiн және оларды референдум тағайындаушы субъектiлер бұрынғы шешiм қабылданғаннан кейiн кемiнде екi жыл өткеннен кейiн ғана қайтадан қарайды.12-бап. Республикалық референдум комиссияларыРеферендум әзiрлеу мен өткiзудi:Орталық референдум комиссиясының функциясын орындайтын Қазақстан Республикасының Орталық Сайлау комиссиясы;аумақтық референдум комиссияларының функциясын орындайтын аумақтық сайлау комиссиялары;учаскелiк референдум комиссияларының функциясын орындайтын учаскелiк сайлау комиссиялары жүзеге асырады.Аумақтық және учаскелiк референдум комиссияларын құруды және олардың құрамын жасақтауды тиiстi жергiлiктi атқарушы органдардың басшылары жүзеге асырады.

Облыстардың және Алматы қаласының атқарушы органдарының басшылары қабылданған шешiмдер жөнiнде дереу Орталық референдум комиссиясына хабарлайды.Аумақтық және учаскелiк референдум комиссияларын құру және олардың құрамын жасақтау мерзiмдерi Қазақстан Республикасының референдум өткiзу туралы заңымен немесе Қазақстан Республикасы Президентiнiң осындай Жарлығымен белгiленедi.13-бап. Орталық референдум комиссиясының өкiлеттiктерiОрталық референдум комиссиясы:дауыс беру уақытын белгiлейдi;Қазақстан Республикасының бүкiл аумағында референдум туралы заңдардың атқарылуына бақылауды жүзеге асырады, сондай-ақ оның түсiндiрiлуi мен бiрыңғай қолданылуын қамтамасыз етедi;референдум әзiрлеу мен өткiзудi ұйымдастырады;референдумды ұйымдастыру мен өткiзуге арналған шығыстар сметасының жобасын әзiрлеп, бекiтуге ұсынады;референдум комиссияларының қызметiн бағыттап отырады, олардың арасында референдум ұйымдастыру мен өткiзуге арналған қаражатты бөледi;референдум комиссияларының материалдық-техникалық қамтамасыз етiлу жағдайын бақылайды;референдум туралы заңдардың бұзылуы жөнiндегi арыздар мен шағымдарды қарайды;мыналарды:дауыс беруге арналған бюллетеньдердiң, сайлаушылар тiзiмдерiнiң,қол қою парақтарының, референдум өткiзу үшiн қажеттi өзге деқұжаттардың нысандарын;референдум құжаттарын сақтау тәртiбiн белгiлейдi;референдумды әзiрлеу мен өткiзуге байланысты мәселелербойынша мемлекеттiк органдар мен олардың лауазымды адамдарыныңесептерiн тыңдайды;референдум әзiрлеу барысы жайында азаматтарды хабарландырады;Қазақстан Республикасы бойынша толығымен референдумныңнәтижелерiн қорытады, бұл жөнiнде бұқаралық ақпарат құралдарындахабар берiлуiн қамтамасыз етедi;Қазақстан Республикасындағы Сайлау туралы кодексте және осыЖарлықта белгiленген басқа да өкiлеттiктердi жүзеге асырады.14-бап. Аумақтық референдум комиссияларыныңөкiлеттiктерiАумақтық референдум комиссиялары:тиiстi әкiмшiлiк-аумақтық бiрлiктердiң аумағында референдум туралы заңдардың орындалуына бақылауды жүзеге асырады және олардың бiрыңғай қолданылуын қамтамасыз етедi;учаскелiк комиссиялардың қызметiн ұйымдастырады, олардың арасында референдум өткiзу үшiн бөлiнген қаражатты бөледi;учаскелiк референдум комиссияларының материалдық-техникалық қамтамасыз етiлу жағдайын бақылайды;референдум туралы заңдардың бұзылуы жөнiндегi арыздар мен шағымдарды қарайды;референдумды әзiрлеу мен өткiзуге байланысты мәселелербойынша учаскелiк референдум комиссияларының, мемлекеттiк органдармен олардың лауазымды адамдарының есептерiн тыңдайды;референдумда дауыс беруге арналған бюллетеньдер әзiрленуiнқамтамасыз етедi;учаскелiк референдум комиссияларынан хаттамалар алады, тиiстiәкiмшiлiк-аумақтық бiрлiктiң аумағындағы референдум қорытындысыншығарады;Қазақстан Республикасындағы Сайлау туралы кодексте және осыЖарлықта белгiленген басқа да өкiлеттiктердi жүзеге асырады.15-бап. Учаскелiк референдум комиссияларыныңөкiлеттiктерiУчаскелiк референдум комиссиялары:республикалық референдумға қатысу құқығы бар азаматтардың тiзiмiнжасайды, осыған байланысты мәселелердi шешедi;азаматтарды сайлаушылардың тiзiмiмен таныстырады, тiзбедегi қателiктер мен жаңсақтықтар жөнiндегi арыздарды қарайды және оларға тиiстi өзгерiстер енгiзу туралы мәселелердi шешедi;азаматтарды дауыс беру күнi, уақыты, орны мен тәртiбi туралы хабарландырады;дауыс беру үшiн үй жайларды дайындайды және дауыс беру кабиналары мен урналарының жасалуын қамтамасыз етедi;референдум өткiзiлетiн күнi учаскеде дауыс берудi ұйымдастырады;учаскедегi берiлген дауыс санағын жүргiзедi және дауыс беру нәтижелерiн анықтайды;учаскедегi дауыс беруге әзiрлiк пен оны ұйымдастыру мәселелерi бойынша арыздар мен шағымдарды қарайды және солар жөнiнде шешiмдер қабылдайды;Қазақстан Республикасындағы Сайлау туралы кодексте және осы Жарлықта берiлген басқа да өкiлеттiктердi жүзеге асырады.16-бап. Референдум комиссияларының қызмет жағдайынқамтамасыз етуРеферендум комиссияларының өз өкiлеттiктерiнiң шеңберiнде қабылданған шешiмдерi барлық мемлекеттiк органдардың, қоғамдық, бiрлестiктердiң, меншiк нысанына қарамастан кәсiпорындардың, мекемелердiң және ұйымдардың, лауазымды адамдар мен азаматтардың орындауы үшiн мiндеттi.Референдум комиссиясының төрағасы, төрағасының орынбасары, хатшысы немесе мүшесi комиссияның шешiмi бойынша референдум әзiрлеу мен өткiзу кезеңiнде референдум өткiзуге бөлiнген қаржының есебiнен орташа жалақысы сақталып, өндiрiстiк немесе қызмет бабындағы мiндеттерiн орындаудан босатылуы мүмкiн.Мемлекеттiк органдар, кәсiпорындар, мекемелер, ұйымдар және лауазымды адамдар референдум комиссияларына олардың өз өкiлеттiктерiн жүзеге асыруына жәрдемдесуге, олардың жұмысына қажет мәлiметтер мен материалдарды берiп тұруға мiндеттi.17-бап.

Республикалық референдум өткiзу жөнiндегiбастамашыл топтың құрылуыЕгер референдум өткiзу туралы бастамашылықты азаматтар көтерген жағдайда, Қазақстан Республикасының әр облысынан және астанасынан үш-үштен құрамында кемiнде алпыс адам болатын референдумның бастамашыл тобы құрылады.Референдумның бастамашыл тобы референдумға қатысу құқығы бар Қазақстан Республикасының әр облысынан және астанасынан отыз-отыздан алты жүз азамат қатысқан жиналыста құрылады.Референдум туралы мәселе бойынша жиналыс өткiзуден кемiнде он күн бұрын оның бастамашылары аумағында жиналыс өткiзiлетiн жергiлiктi атқару органына жиналыстың уақыты, орны және мақсаты туралы жазбаша хабарлауға тиiс.Жиналыстың алдында жиналысқа қатысушыларға тiркеужүргiзiледi, олардың мiндеттi түрде тегi, аты, әкесiнiң аты жәнетұрғын жерi көрсетiлген тiзiм жасалады.Референдумның бастамашылар тобының мүшелерi жиналысқақатысушылардың көпшiлiк дауысымен сайланады.
Бастамашыл топтыңтiзiмiнде топтың әр мүшесiнiң тегi, аты әкесiнiң аты және тұрғынжерi көрсетiледi.
Референдумға қойылатын сауалды оған тоқтамдыжауап қайтарылуы үшiн бастамашыл топ айқын тұжырымдауға тиiс.18-бап. Референдумның мәселесiн және бастамашылтобын тiркеуРеферендумның бастамашыл тобы өзi референдумға ұсынатынмәселенi тiркеудi сұрап Орталық референдум комиссиясына өтiнiшбередi.Референдумның бастамашыл тобы тiркеу кезiнде мынадай құжаттардытабыс етуге тиiс:1) референдумға ұсынылатын мәселенi тiркеу туралы өтiнiш;2) жиналыстың хаттамасы;3) бастамашыл топ мүшелерiнiң тiзiмi.Референдумға ұсынылатын мәселенi, сондай-ақ бастамашыл топтың құрамын Орталық референдум комиссиясы тiркейдi.

Бұл жайындағы хабарды және қол қою парақтары жiберiлуге тиiс мекен-жайды бұқаралық ақпарат құралдары хабарлайды.Референдумға ұсынылатын мәселенiң тұжырымдамасы қол қою парағына енгiзiледi.Референдумның бастамашыл тобына тiркеудi сұрап өтiнiш жасаған күнiнен бастап бiр ай мерзiм iшiнде тiркеу туралы куәлiк берiледi.
Референдумның мәселесiн және бастамашыл тобын тiркеу туралы куәлiктiң нысанын Орталық референдум комиссиясы бекiтедi.Осы Жарлықтың талаптары бұзылған жағдайда тiркеуден бас тартылуы мүмкiн.19-бап. Қол жинаудың тәртiбi мен мерзiмдерiРеферендумның бастамашыл тобы тiркеу туралы куәлiктi алған күннен бастап азаматтардың қолын жинауды ұйымдастырады.
Қол жинауды Қазақстан Республикасының сайлау құқығы бар азаматтары жүзеге асырады.Референдумның бастамашыл тобына қол қою парақтарын Орталық референдум комиссиясы бередi.Қол жинайтын адам бастамашыл топтың тiркелгенi туралы куәлiктiң көшiрмесiн және қол қою парағын көрсетедi.
Әрбiр азамат қол қою парағына тек бiр рет қана қолын қоюға құқылы. Бұл ретте азамат паспортын немесе жеке басының куәлiгiн көрсетедi.

Азаматтың қолы оның тегiн, атын, әкесiнiң атын, тұратын жерiн, құжаттың деректемелерiн және параққа қол қойылған мезгiлiн көрсетумен толықтырылады.Толтырылған әрбiр қол қою парағына қол жинаған адам қол қоюға және оны қол жинаған жердегi жергiлiктi атқарушы органның басшысы растауға тиiс.Жергiлiктi атқарушы органның басшысы растамаған қол қою парақтары немесе белгiленбеген үлгiдегi қол қою парақтары, сондай-ақ осы жарлықтың өзге де талаптары бұзылып толтырылған қол қою парақтары жарамсыз болып танылады.Аумақтық референдум комиссиясы қол қою парақтарындағы азаматтардың қолының дұрыстығын тексеруге құқылы. Тексерiс материалдарының негiзiнде аумақтық референдум комиссиясы қорлардың дұрыстығы туралы қорытынды шығарады және оны Орталық референдум комиссиясына жiбередi.20-бап. Қол жинау тәртiбiн бұзғаны үшiнжауапкершiлiкҚол жинау және қол қою парақтарын ресiмдеу тәртiбiнiң бұзылғаны анықталған жағдайда аумақтық референдум комиссиясының төрағасы Орталық референдум комиссиясына тиiстi ұсыныс енгiзедi.Орталық референдум комиссиясы ұсыныс енгiзiлген күннен бастап бiр ай мерзiмде жөнсiздiкке жол берген бастамашыл топ мүшелерiнiң қызметiн тоқтату туралы, осы Жарлық талаптарының бұзылғаны анықталған қол қою парақтарын жарамсыз деп тану туралы шешiм қабылдай алады.Қызметiн тоқтату туралы шешiм қабылданған бастамашыл топ мүшелерiн қайта сайлауға жол берiлмейдi.Бастамашыл топ жинау және қол қою парақтарын ресiмдеу тәртiбiн қайталап бұзған жағдайда Орталық референдум комиссиясы референдумның бастамашыл тобының қызметiн тоқтату және оны тiркеу туралы куәлiктi жарамсыз деп тану туралы шешiм қабылдай алады.21-бап. Қол жинау нәтижелерi бойынша қол қоюпарақтары мен қорытынды хаттаманы жiберуҚол жинауды жүзеге асырған адамдар толтырылған қол қою парақтарын референдумның бастамашыл тобына жiбередi.

Бастамашыл топ қол жинаудың нәтижелерi туралы жиынтық деректердi жинақтайды және қол жинау аяқталған күннен бастап он күннен кешiктірiлмей толтырылған қол қою парақтары мен жиынтық деректердi Орталық референдум комиссиясына жiбередi.Орталық референдум комиссиясы табыс етiлген қол қою парақтары осы Жарлықтың талаптарына сәйкес келген ретте қол жинаудың нәтижелерiн қорытынды хаттамаға енгiзедi.
Референдум өткiзу туралы ұсыныс қол жинаудың нәтижелерi жайындағы қорытынды хаттамамен бiрге референдумның бастамашыл тобынан құжаттарды алғанкүннен бастап бiр айдың iшiнде Қазақстан РеспубликасыныңПрезидентiне жiберiледi.Қол қою парақтары мен қол жинаудың нәтижелерi жөнiндегiқорытынды хаттамалар референдум жолымен қабылданған шешiмжарияланған күннен бастап алты ай бойы Орталық референдум комиссиясындасақталады.22-бап. Қазақстан Республикасы Президентiнiңреспубликалық референдум өткiзу бастамашылығыжөнiнде шешiм қабылдауыҚазақстан Республикасы Президентiнiң Үкiметтiң немесеазаматтардың бастамашылығы бойынша референдум өткiзу туралымынадай:референдум өткiзу туралы;референдум өткiзбей-ақ, талқылау ретiнде ұсынылатын мәселе бойынша заң немесе өзге шешiм қабылдау қажеттiгi туралы;референдум өткiзу туралы ұсынысты қабылдамау туралы шешiмдердiң бiрiн қабылдайды.23-бап. Республикалық референдум өткiзутуралы шешiмРеферендум өткiзу туралы Қазақстан Республикасының заңы немесе Қазақстан Республикасы Президентiнiң Жарлығы, Қазақстан Республикасы конституциялық заңының, заңының жобасы немесе референдумға қойылған өзге де шешiмнiң жобасы бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады.Референдум өткiзу туралы Қазақстан Республикасының заңында немесе Қазақстан Республикасы Президентiнiң жарлығында:оны өткiзу мезгiлi;референдумға қойылатын мәселенiң тұжырымы белгiленедi;референдумды өткiзуге байланысты өзге де мәселелер шешiледi.Референдум бастамашыларының келiсуiмен Қазақстан РеспубликасыныңПрезидентi референдум өткiзу туралы шешiм қабылдау кезiнде оныңбастамашыларының еркiн неғұрлым дәл бiлдiру үшiн референдумғақойылатын мәселенiң тұжырымын нақтылай түсуге құқылы.24-бап. Республикалық референдум өткiзудiң мерзiмiРеферендум оны өткiзу туралы шешiм қабылданған күнненбастап, бiр айдан ерте емес және үш айдан кеш емес мерзiмдеөткiзiледi.

Ерекше жағдайларда Қазақстан Республикасының ЖоғарғыКеңесi немесе Президентi референдум өткiзудiң басқа мерзiмдерiнбелгiлеуi мүмкiн.III тарау. Республикалық референдум өткiзу тәртiбi25-бап. Республикалық референдумға қатысу құқығыбар азаматтардың тiзiмiРеферендумға қатысу құқығы бар азаматтардың тiзiмiн жасау,оған азаматтарды енгiзу, олардың тiзiмге енбей қалу, тiзiмгедұрыс енгiзiлмеу, немесе тiзiмнен шығарылу жәйттерiне, ондажiберiлген жаңсақтықтарға шағымдану, сондай-ақ өзiнiң жүргенорнын ауыстырған жағдайда азаматтардың референдумға қатысу құқығынқамтамасыз ету тәртiбiн Қазақстан Республикасындағы Сайлаутуралы кодексi және осы Жарлық белгiлейдi.26-бап. Республикалық референдум өткiзу кезiндедауыс беру уақыты мен оның орны туралыхабарлауДауыс беру уақыты мен орны туралы учаскелiк референдумкомиссиясы азаматтарға дауыс беретiн күннен кемiнде он күн бұрынхабарлайды.Дауыс беретiн үй-жайда көрнектi жерге референдумға қойылған заң жобасының немесе басқа да шешiм жобасының мәтiнi iлiнуге тиiс.27-бап. Республикалық референдум өткiзу кезiндедауыс беруге арналған бюллетеньРеферендумда дауыс беруге арналған бюллетеньнiң нысанын Орталық референдум комиссиясы дауыс беретiн күннен кемiнде он бес күн бұрын бекiтедi.

Дауыс беруге арналған бюллетеньдер мемлекеттiк тiлде және ұлтаралық қатынас тiлiнде немесе тиiстi әкiмшiлiк-аумақтық бiрлiк аумағында жинақы тұратын халықтың көпшiлiгiнiң тiлiнде шығарылады.Дауыс беруге арналған бюллетеньге референдумға қойылған әрбiр мәселенiң тұжырымы және дауыс берушiнiң "иә" немесе "жоқ" деген жауабының нұсқалары көрсетiледi.Егер референдумға бiрден бiрнеше мәселе қойылған болса, олардың әрқайсысы үшiн пайдаланылатын дауыс беруге арналған бюллетеньдер түсi жағынан ажыратылуға тиiс.Дауыс беруге арналған бюллетеньдердi жасау тәртiбiн Орталық референдум комиссиясы белгiлейдi.Учаскелiк референдум комиссиялары дауыс беру өткiзiлерден кемiнде үш күн бұрын дауыс беруге арналған бюллетеньдермен қамтамасыз етiледi.28-бап. Республикалық референдумның қорытындыларыншығару кезiндегi жарамсыз бюллетеньдерРеферендумның қорытындыларын шығару кезiнде белгiленбеген үлгiдегi бюллетеньдер мен учаскелiк референдум комиссиясы мүшесiнiң қолы қойылмаған бюллетеньдер жарамсыз бюллетеньдер деп танылады.Сонымен қатар:қойылған сауалға ұсынылған жауаптардың бiрде бiреуi сызылмаған;қойылған сауалға ұсынылған жауаптың екi нұсқасы да сызылған;сайлаушылардың еркiн бiлдiруiн анықтау нендей бiр себептермен мүмкiн болмаған бюллетеньдер жарамсыз бюллетеньдер деп танылады.Референдумның қорытындыларын шығару кезiнде бюллетеньдердi жарамсыз деп тану туралы шешiмдi учаскелiк референдум комиссиясы қабылдайды.

Келiспеушiлiк пайда болған жағдайда мәселенi учаскелiк референдум комиссиясы дауыс беру жолымен шешедi.29-бап. Республикалық референдум өткiзукезiнде дауыс беруҚазақстан Республикасының аумағында дауыс беру мерзiмi, орны, ұйымдастыру мен өткiзу тәртiбi Қазақстан Республикасындағы Сайлау туралы кодекске және осы Жарлыққа сәйкес белгiленедi.Дауыс беру кезiнде азамат бюллетеньде көрсетiлген "иә" немесе "жоқ" деген жауаптардың бiрiн сызып тастайды.
Дауыс берушiнiң бұл талапты бұзуы осы Жарлықтың 28-бабына сәйкес бюллетеньдi жарамсыз деп тануға әкелiп соғады.30-бап. Республикалық референдум өткiзу кезiндедауыс берудiң нәтижелерiн жарамсыз дептанудың салдарыРеферендумды өткiзу кезiнде жөнсiздiктерге жол берiлгенi туралы Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының наразылығы бойынша Конституциялық Сот жөнсiздiктер анықталған учаскелерде (әкiмшiлiк-аумақтық бiрлiктерде) не болмаса Қазақстан Республикасының бүкiл аумағында референдум Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес келмейдi деп тануға құқылы.Осы баптың бiрiншi бөлiгiнде көрсетiлгендей жағдай орыналғанда Орталық референдум комиссиясы:алты айдың iшiнде Қазақстан Республикасының бүкiл аумағындақайтара дауыс берудi өткiзу туралы;жөнсiздiктер анықталған учаскелерде (әкiмшiлiк-аумақтықбiрлiктерде) бiр айдың iшiнде қайтара дауыс берудi өткiзу туралышешiм қабылдайды.31-бап. Дауыстарды санау және республикалықреферендум нәтижелерiн анықтауУчаскеде, әкiмшiлiк-аумақтық бiрлiкте дауыстарды санау жәнереферендумның нәтижелерiн анықтау Қазақстан РеспубликасындағыСайлау туралы кодекске және осы Жарлыққа сәйкес жүргiзiледi.32-бап. Республикалық референдумның қорытындыларыншығаруОрталық референдум комиссиясы дауыс берудiң нәтижелерi туралытабыс етiлген хаттамалардың негiзiнде:Қазақстан Республикасының дауыс беруге арналған тiзiмдергеенгiзiлген азаматтарының жалпы санын;дауыс беруге қатысқан азаматтардың санын;"иә" деп дауыс берген азаматтардың, "жоқ" деп дауыс берген азаматтардың санын және дауыс беруге қойылған жекелеген әрбiр сауал бойынша жарамсыз деп танылған бюллетеньдердiң санын анықтайды.Егер дауыс беруге арналған тiзiмдерге енгiзiлген азаматтардың кемiнде жартысы дауыс беруге қатысқан болса, референдум өткiзiлген деп саналады.Егер дауыс берудiң нәтижесiнде референдумға қойылған мәселе бойынша дауыс беруге қатысқан азаматтардың жартысынан көбi оны қолдаған болса, ол жөнiнде шешiм қабылданады деп саналады.Дауыс берудiң нәтижелерi Орталық референдум комиссиясыныңмәжiлiсiнде шығарылып, хаттамамен ресiмделедi, оған Орталықреферендум комиссиясының Төрағасы, Төрағаның орынбасары, хатшысымен мүшелерi қолдарын қояды.33-бап. Республикалық референдумның қорытындыларынжариялауРеферендумның қорытындылары туралы Орталық референдумкомиссиясының ресми хабары дауыс берген күннен бастап бiр аптамерзiмнен кешiктiрiлмей жарияланады.IV тарау. Қорытынды ережелер34-бап. Республикалық референдум қабылдағаншешiмдердiң күшiне енуiРеферендум қабылдаған Қазақстан Республикасының заңдары, өзге де шешiмдер, егер заңның немесе шешiмнiң өзiнде басқа мерзiм белгiленбесе, референдумның қорытындылары жарияланған күннен бастап күшiне енедi.35-бап. Республикалық референдум қабылдағаншешiмдердiң заң күшi және мiндеттiлiгiРеферендум қабылдаған шешiмнiң Қазақстан Республикасының бүкiл аумағында мiндеттi күшi бар және Қазақстан Республикасының жоғары мемлекеттiк өкiмет органдарының нендей бiр актiлермен қуатталуын қажет етпейдi.Референдум қабылдаған шешiм мен Қазақстан Республикасы Конституциясының, сондай-ақ заңдарының арасындағы сәйкессiздiк Конституция мен заңдарды референдум қабылдаған шешiмге сәйкес келтiру арқылы жойылады.36-бап. Республикалық референдум туралы заңдардыбұзғаны үшiн жауапкершiлiкҚазақстан Республикасы азаматының референдумға қатысу жөнiндегi құқығын еркiн жүзеге асыруына қандай да болсын нысанда кедергi келтiру және оған қойылған мәселе бойынша үгiт жүргiзу, сайлау құжаттарын қолдан жасау, дауыстарды қасақана дұрыс санамау, дауыс беру құпиясын бұзу немесе Қазақстан Республикасындағы Сайлау туралы кодекстi және осы Жарлықты басқадай бұзу заңдабелгiленген тәртiппен жауапты болуға әкелiп соғады.Мемлекеттiк органдар мен лауазымды адамдардың референдумдыұйымдастыру мен өткiзу мәселелерi жөнiндегi iс-әрекетiне сотқашағым жасалуы мүмкiн.37-бап. Осы Жарлықты күшiне енгiзу тәртiбiОсы Жарлық жарияланған күнiнен бастап күшiне енедi.Қазақстан РеспубликасыныңПрезидентi