"Жасыл" облигациялар мен "жасыл" кредиттер арқылы қаржыландыруға жататын "жасыл" жобалардың сыныптамасын (таксономиясын) бекіту туралы (2021 - 31 желтоқсан; https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2100000996)

2021 жылғы 2 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Экология кодексі 130-бабыныңсәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:Қоса беріліп отырған "жасыл" облигациялар мен "жасыл" кредиттер арқылы қаржыландыруға жататын "жасыл" жобалардың(таксономиясы) бекітілсін.Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.Қазақстан РеспубликасыныңПремьер-МинистріА.
МаминҚазақстан РеспубликасыҮкіметінің2021 жылғы 31 желтоқсандағы№ 996 қаулысыменбекітілген"Жасыл" облигациялар мен "жасыл" кредиттер арқылы қаржыландыруға жататын "жасыл" жобалардың сыныптамасы1-тарау. Жалпы ережелер1.
Осы "жасыл" облигациялар мен "жасыл" кредиттер арқылы қаржыландыруға жататын "жасыл" жобалардың сыныптамасы (таксономия) (бұдан әрі – таксономия) 2021 жылғы 2 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Экология кодексі (бұдан әрі – Кодекс) 130-бабыныңсәйкес әзірленді және қазіргі табиғи ресурстарды пайдалану тиімділігін арттыруға, қоршаған ортаға теріс әсер ету деңгейін төмендетуге, энергия тиімділігін, энергия үнемдеуді арттыруға, климаттың өзгеру салдарын жұмсартуға және климаттың өзгеруіне бейімделуге бағытталған, осы таксономияға қосымшада келтірілген "жасыл" жобалар санаттарын (сандық және сапалық шекті мәндерді қоса алғанда) сыныптау жүйесін білдіреді.Таксономия мынадай бөлімдерді қамтиды:1) таксономияның негізгі санаттарын көздейтін 1-деңгей;2) негізгі санаттар шеңберінде "жасыл" жобалар секторын көздейтін 2-деңгей;3) секторлар шеңберінде "жасыл" жобалардың кіші секторын көздейтін 3-деңгей;4) экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің (бұдан әрі – ЭҚЖЖ) коды: тіркеу кезінде заңды тұлғалар, филиалдар мен өкілдіктер (шаруашылық жүргізуші субъектілер) мәлімдеген экономикалық қызмет түрі;5) таксономия санатына жататын жобалар мен технологиялардың мысалдары;6) шекті мән (шекті өлшемшарт, шек) – жобаларды "жасыл" ретінде сыныптау үшін қол жеткізу қажет экономикалық қызмет түрлерінің, активтер мен жобалардың сандық және сапалық өлшемшарттарының шекті мәндері.

Шекті өлшемшарт сертификаттау/таңбалау (таксономияда көрсетілген стандарттардың талаптарына сәйкестікті растау не жекелеген кіші секторларға қатысты таңбаланымдардың болуы) талабында көрсетілуі мүмкін.Таксономия мынадай санатты қамтиды:1) жаңартылатын энергия (жел, күн, геотермальды, гидро, биоэнергия, жаңартылатын энергия көздеріне арналған жеткізілімдер тізбегі және қосалқы инфрақұрылым, сутегі өндірісі);2) энергия тиімділігі (жұмыс істеп тұрған және салынып жатқан өнеркәсіптік объектілерде энергия тиімділігін арттыру, бюджеттік және коммуналдық секторда энергия тиімділігін арттыру, энергиялық тиімді үйлер, құрылыстар мен құрылысжайлар);3) жасыл ғимараттар (жасыл ғимараттар, ілеспе жүйелер және құрылыс материалдары, жасыл инфрақұрылым);4) ластанудың алдын алу және бақылау (ауа сапасы, топырақ);5) су мен қалдықтарды орнықты пайдалану (суды орнықты пайдалану және су үнемдеу, қалдықтар мен сарқынды сулар, ресурстарды сақтау және қалпына келтіру);6) орнықты ауыл шаруашылығы, жерді пайдалану, орман шаруашылығы, биоалуантүрлілікті сақтау және экологиялық туризм;7) таза көлік (таза көлік, төмен көміртекті көлік құралдары, таза көлік инфрақұрылымы, таза көліктік ақпараттық-коммуникациялық технологиялар).ЭҚЖЖ сәйкес кодтар қызметі экономикалық қызметті сыныптауды есепке алуды көздейтін тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді өндірушілердің және ұйымдардың таксономияны пайдалануын оңайлату мақсатында, оның ішінде компаниялардың экономикалық қызметтен түсетін айналымның таксономияға сәйкес келетін үлесі туралы ақпаратты ерікті түрде ашуы мақсатында келтірілген.

Бұл ретте келтірілетін ЭҚЖЖ кодтары жобаларды "жасыл" жобалар санатына жатқызудың дербес өлшемшарты болып табылмайды.Қазақстан РеспубликасыҮкіметінің2021 жылғы 31 желтоқсандағы№ 996 қаулысыменбекітілгентаксономияға қосымша"Жасыл" облигациялар мен "жасыл" кредиттер арқылы қаржыландыруға жататын "жасыл" жобалардың сыныптамасы (таксономиясы)1-деңгей: Санат2-деңгей: Сектор3-деңгей: Кіші секторЭҚЖЖ коды*МысалдарШек1.
Жаңартылатын энергия1.1 Жел1.1 Энергетикалық объектілер35.4жел генераторлары, жел сорғылары, жел турбиналарышектеу жоқ1.2 Күн1.1 Электр энергиясын өндіру объектілері (PV & CSP)5орталықтандырылған және орталықтандырылмаған күн электр станциялары, оның ішінде шоғырланған күн электр станциялары (CSP), күн фотоэлектрлік (PV) энергиясы, орталықтандырылмаған күн фотоэлектрлік станциясышектеу жоқ1.2 Бөлінген шағын күн жүйелері35.5үйге арналған шағын портативті күн жүйелері, шағын желілер және шағын үй шаруашылықтарын қуаттауға арналған автономды жүйелердің басқа типтерішектеу жоқ1.3 Күн жылу қондырғылары35.5күннің жылу энергиясын қолдануға және өндіруге арналған құралдар, оның ішінде суды күннің қыздыруымен жылыту және барлық басқа да салаларда күн энергиясын жылыту мақсатында қолданушектеу жоқ1.3 Геотермальды1.1 Электр энергиясы мен жылу өндіру объектілері28.9электр энергиясын өндіруге және барлық секторларда геотермальды энергияны жылыту мақсатында қолдануға арналған жабдық; үй-жайларды жылытуға және орталықтандырылған жылумен жабдықтауға арналған геотермальды жылу сорғыларышектеу жоқ1.4 Гидро1.1 Шағын гидро электр станциялары(10 МВт дейін)2жиынтық қуаты он мегаватқа дейінгі (қоса алғанда) бір гидроторапта орналасқан қондырғылары бар су электр станцияларышектеу жоқ1.2 Орташа гидро электр станциялары(100 МВт дейін)2жалпы белгіленген қуаты 10-нан 100 мегаватқа (МВт) дейінгі гидро электр станциялары, сорғысы бар гидро электр станциясыжобаны іске асыруға жол берілетіні туралы экологиялық сараптаманың қорытындысы не көзделіп отырған қызметтің әсеріне скринингтің қоршаған ортаға әсерді міндетті бағалау (ҚОӘБ) жүргізу қажеттігінің жоқтығы туралы қорытындысы не ҚОӘБ-тың жобаны іске асыруға жол берілетіні туралы қорытындысы1.5 Басқалары1.1 Жылу энергиясын өндіретін басқа да объектілер35.9топырақ, су және ауа температурасының градиенттерін қолданатын жылу сорғыларышектеу жоқ1.6 Биоэнергия1.1 Биоэнергетикалық өнімдер объектілері38.0,0отын дайындауға арналған қондырғыларды, алдын ала өңдеуге арналған қондырғыларды және биоөңдеуге арналған қондырғыларды, газ тәрізді, сұйық және қатты (орман) биоотын өндіруге арналған қондырғыларды қоса алғанда, биоэнергетикалық өнімдерді өндіруге арналған қондырғылар (анаэробты ашытуға арналған қондырғыларды қоса алғанда).

Сарқынды суларды тазартқаннан кейін тұнбаларды өңдеуге арналған жабдықҚалдықтардың ең аз үлесі – 50 % немесе 300 грамм CO2 е/кВт*сағ. Сондай-ақ ірі қондырғылар үшін – қалдықтарды басқару, материалдарды пайдалану, SO2, NOx және CO шығарындылары бойынша шектерді орындау бөлігінде қатты биомассаны және/немесе шымтезекті жағуға қатысты Ірі отын жағатын қондырғыларға арналған 2017 жылғы ЕҚТ (BREF)** анықтамалығының талаптарына сәйкестігі1.2 Жылу және электр энергиясын өндіру38.0жылу және электр өндіру объектілері; жылыту жүйелері; биомассадағы, биогаздағы электр станциялары; биомассадағы жылу электр орталықтары; жақсартылған биомасса пештері; ауыл шаруашылығы және орман қалдықтарын, сондай-ақ ауыл шаруашылығы дақылдарының қалдықтарын электрлендіру үшін пайдалануҚалдықтардың ең аз үлесі – 50 % немесе 300 грамм CO2 е/кВт*сағ. Сондай-ақ ірі қондырғылар үшін – қалдықтарды басқару, материалдарды пайдалану, SO2, NOx және CO шығарындылары бойынша шектерді орындау бөлігінде қатты биомассаны және/немесе шымтезекті жағуға қатысты Ірі отын жағатын қондырғыларға арналған 2017 жылғы ЕҚТ (BREF)1 анықтамалығының талаптарына сәйкестігі1.7 Жаңартылатын энергия көздеріне арналған жеткізілімдер тізбегі және қосымша инфрақұрылым1.1 Жаңартылатын энергия көздеріне арналған жабдықтар өндіру28.2, 0, 1, 2, 0жел, су және геотермальды турбиналарды, фотоэлектрлік элементтер мен компоненттерді, күн коллекторларын (тәрелкелер немесе табақтар деп аталатын), геотермальды сорғылардың науалары мен компоненттерін өндіру немесе құрастыру жөніндегі зауыттар.Жаңартылатын энергияны төмендегідей қолдану үшін өнімдер, негізгі компоненттер, жабдықтар мен автоматтандырылған жабдықтар өндірісі:• Геотермальды энергия• Су энергиясы• Шоғырландырылған күн энергиясы (CSP)• Фотоэлектрлік күн энергиясы (PV)• Жел энергиясы • "Жасыл" сутегішектеу жоқ1.2 Электр беру желілері және жаңартылатын энергия жүйелеріне арналған қолдаушы инфрақұрылым26.0, 0, 0 0 1 0 0жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды кеңейтуге арналған жаңа, кеңейтілген және жақсартылған тарату жүйелері (желілер, қосалқы станциялар), сақтау жүйелері (аккумуляторлық, механикалық, су жинақтаушы) және жаңа ақпараттық және коммуникациялық технологиялар (зияткерлік желі және шағын желі); бөлінген электр беру желілері; ірі және ұсақ сақтау орындары; зияткерлік электр желілері; жылу және электр есептегіштері мен датчиктері; инверторлар/контроллерлер; трансформаторлар; кернеу реттегіштері; тарату құрылғылары; экологиялық таза технологияларды тасымалдауға арналған жолдар; "жасыл" сутекті сақтау жүйелерішектеу жоқ1.3 Жаңартылатын энергияны сақтау жүйелері27.0, 9аккумуляторлар, конденсаторлар, сығылған ауаны сақтау орны және маховиктер; энергияны ірі ауқымда сақтау, сондай-ақ жоғарыда аталғандарға арналған өндірістік қуаттаршектеу жоқ1.8 Сутегі өндірісі1.1 "Жасыл" сутегі өндірісі20.0жаңартылатын энергияны ("жасыл" сутегін) пайдалана отырып, сутегін өндіру жөніндегі қондырғыларСутегі өндірісінде CO2 ең аз тікелей шығарындылары 5,8 тонна CO2е сутегі тоннасын құрайды; электролиз әдісімен сутегін өндіру кезінде электр энергиясын тұтыну 58 МВт*сағ/аспайды сутегі тоннасын құрайды; сутегі өндірісінде пайдаланылатын электр энергиясын өндіру кезіндегі орташа үлестік шығарындылар 100 грамм CО2е/кВт*сағ аспайды.Энергия тиімділігі2.1 Қолданыстағы және салынып жатқан өнеркәсіптік объектілерде энергия тиімділігін арттыру2.1 Энергиялық тиімді жабдықтар және технологияларды жетілдіру25.0 0 0 2 2 0 2 0неғұрлым тиімді жабдықты орнату, процестер мен басқарудағы өзгерістер, жылу жоғалтуларын азайту және/немесе қалдық жылу мен қысымды пайдалану арқылы өнеркәсіпте энергия тиімділігін арттыру; энергетикалық аудит қорытындысына негізделген энергия тиімділігін арттыру жөніндегі шаралар; компрессорларға, сорғыларға және желдету жүйелеріне арналған энергиялық тиімді қозғалтқыштар, жиілікті реттегіш жетектер (VFD driver).

Энергия тиімділігі жоғары қазандықтарБазалық деңгеймен салыстырғанда энергия тұтынудың 20 %-ға ең аз төмендеуі (жобаны іске асырғанға дейін)2 Жылу электр орталығының жабдықтарын орнату / когенерациялық немесе тригенерациялық қондырғылар35.1 5жылытуға қосымша электр қуатын өндіретін когенерациялық және аралас циклді қондырғыларды орнату және пайдалану; жылу электр орталықтары; аралас циклді электр станцияларыБазалық деңгеймен салыстырғанда энергия тұтынудың 20 %-ға ең аз төмендеуі (жобаны іске асырғанға дейін)3 Энергияны өндіру, беру және тарату жүйелеріндегі энергия тиімділігі27.00желінің тұрақтылығын/сенімділігін арттыруды қоса алғанда, энергия тұтынуды және/немесе техникалық жоғалтуларды азайту үшін электр беру желілерін жаңғырту немесе жаңа қосалқы станциялар және/немесе тарату жүйелерін салу; ақылды желілер; жоғары вольтты желілерБазалық деңгеймен салыстырғанда энергия тұтынудың 20 %-ға ең аз төмендеуі (жобаны іске асырғанға дейін)Орталықтан жылыту25.0 2шағын (бөлінген) генерация станцияларын немесе басқа технологияларды пайдалана отырып, орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелерін жаңғырту.

Шағын (бөлінген) генерация станциясыБазалық деңгеймен салыстырғанда энергия тұтынудың 20 %-ға ең аз төмендеуі (жобаны іске асырғанға дейін)2 Бюджеттік және коммуналдық секторда энергия тиімділігін арттыру2.1 Энергия үнемдейтін жарықтандыру немесе жабдықтар43.9неғұрлым тиімді жарықтандыруды немесе жабдықтарды орнату арқылы коммуналдық және мемлекеттік қызметтер көрсетуде энергия тиімділігін арттыру; жарықдиодты көше жарықтандыру жүйесі, коммерциялық, сауда, көтерме, кеңсе ғимараттары мен басқа да өнеркәсіптік емес объектілерді жарықтандыруды жақсартуЭнергия шығындарының45 %-ға төмендеуі2.2 Энергия үнемдейтін өнімдер (түпкі пайдаланушы)9 (өндірушілер үшін), ЭҚЖС кез келген коды (заңды тұлғалардың сатып алушылары үшін), жеке тұлғалар үшін (ЭҚЖС кодтары қолданылмайды)неғұрлым энергия тиімді өнімдерді өндіру не сатып алу және қолдану; энергия үнемдейтін тоңазытқыштар, кір жуғыш машиналар, жылытқыштар және энергия тұтынатын өзге де электр құрылғылары (өнімді таңбалаудың жоғарылатылған сыныбына сәйкес)Өнім түрі үшін, оның ішінде ұлттық немесе мемлекетаралық стандарттарға сәйкес энергетикалық таңбалауға,сондай-ақ Energy Star тұтыну тауарларының энергия тиімділігін халықаралық рейтингтік бағалауға сәйкес энергия тиімділігінің ең жоғары сыныбы2.3 Энергия үнемдеу жөніндегі көрсетілетін қызметтер33.0энергия аудитін, энергия сервистік компаниялардың энергия аудитін қоса алғанда, энергияны түпкілікті тұтынушыларға, оның ішінде өнеркәсіптік объектілерге, ғимараттар мен көлік жүйелеріне арналған энергия үнемдеу жөніндегі көрсетілетін қызметтер, келісімшарт бойынша энергия тұтынуды басқару (энергия менеджменті)"Энергетикалық менеджмент жүйелері.

Пайдалану жөніндегі талаптар және нұсқаулық" ҚР СТ ISO 50001 немесе халықаралық деңгейде танылған ұқсас стандарттарға сәйкес2.3 Энергиялық тиімді ғимараттар, құрылыстар мен құрылысжайлар2.1 Ғимараттарды энергиялық тиімді салу33.0 0 1 2 3 4 8 0ЭНЕРГЕТИКА: Ғимараттарда энергия тұтынуды азайтатын энергиялық тиімді сәулет жобаларын, аспаптар мен жабдықтарды, сондай-ақ құрылыс технологияларын пайдалануЖасыл құрылыс саласындағы мынадай рейтингтік бағалаудың болуы: LEED, EDGE, BREEAM, DGNB және/немесе энергия тиімділігінің (энергия тиімділігі жоғары сыныбының) таңбаланымдары2.2 Қолданыстағы коммерциялық, қоғамдық, тұрғын және өнеркәсіптік ғимараттарда тиімділікті арттыру33.0 0 1 2 3 4 8 0 0 0ЭНЕРГЕТИКА: жарықтандыру, аспаптар мен жабдықтар, жылыту/салқындату жүйелері, энергия тұтынуды азайтуға мүмкіндік беретін сәулеттік өзгерістер немесе құрылыстағы өзгерістер.СУ: суқұбыржолы арматурасы, жаңбыр суын рециркуляциялау/жинау жүйелері, су тұтынуды азайтуға мүмкіндік беретін ғимараттар құрылысындағы өзгерістер3.

Жасыл ғимараттар3.1 Жасыл ғимараттар3.1 Жаңа жасыл ғимараттар (коммерциялық, қоғамдық, өнеркәсіптік және тұрғын) салу33.0 0 1 2 3 4 8 0 0 0ЭНЕРГЕТИКА: Тиімділігі жоғары сәулет жобаларын, энергиялық тиімді аспаптар мен жабдықтарды, сондай-ақ қолданыстағы стандарттардан асып түсетін және энергия тиімділігінің жоғары сертификаттарына немесе рейтингтеріне сәйкес келе отырып, ғимараттың энергия тұтынуын төмендететін құрылыс әдістерін пайдалану.СУ: Су үнемдеу құрылғылары мен жабдықтарын, сондай-ақ қолданыстағы стандарттардан асып түсетін және суды үнемдеу сертификаттары мен рейтингтеріне сәйкес келетін ғимараттарда су тұтынуды төмендететін құрылыс әдістерін пайдалану.МАТЕРИАЛДАР: Болат немесе цемент сияқты өндіріс үшін көп энергияны қажет ететін компоненттердің немесе қайта пайдаланылатын/қайта өңделген материалдарды пайдаланатын компоненттердің санын азайтатын құрылыс материалын пайдалануЖасыл құрылыс саласында мынадай рейтингтік бағалаудың болуы: LEED, EDGE, BREEAM, DGNB, US Energy Star сияқты энергетикалық рейтинг белгілері және Еуропалық Одақта қолданылатын Energy Performance Certifications сияқты энергетикалық таңбалау схемаларына сәйкестігі3.2 Ілеспе жүйелер және құрылыс материалдары3.1 Жүйелерді, жасыл құрылыс материалдары мен өнімдерін өндіру және қолдану23.0 0 0 0 2 3 0 0 1 2 3 4 8 0тиімді және төмен көміртекті құрылыс жүйелері (жарықтандыру, жылыту, ауаны баптау, лифтілер, эскалаторлар, есептегіштер, жерүсті жылу сорғылары және т.с.с.) және энергияны аз тұтынатын материалдар; органикалық мақтадан жасалған оқшаулағыш материалдарЖасыл құрылыс саласында мынадай рейтингтік бағалаудың болуы: LEED, EDGE, BREEAM, DGNB және / немесе энергия тиімділігінің (энергия тиімділігі жоғары сыныбының) таңбаланымдары3.3 Жасыл инфрақұрылым3.Жасыл инфрақұрылым42.1, 0көп мақсатты жасыл аймақтар (суды ұстап қалу, көлеңкелеу, демалу, биоалуантүрлілік дәліздері, жаяу жүргіншілер мен велосипед жолдарына арналған жұмсақ төсем); су тасқынынан қорғау (артық кернеуден қорғау қоршаулары, сорғы станциялары, бөгеттер, қақпалар); көшені жарықтандыру; ғимараттардың маңайындағы қалдықтарды жинау жөніндегі учаскелерді абаттандыруЖасыл құрылыс саласында мынадай рейтингтік бағалаудың болуы: LEED, EDGE, BREEAM, DGNB және / немесе энергия тиімділігінің (энергия тиімділігі жоғары сыныбының) таңбаланымдары3.2 Жеке тұрғын үйлер мен іргелес аумақтарды салу және жаңғырту35.5 0 0 0 0 0 3 1 1 9 0 1 8 0 0 0 0 0 9жаңа энергиялық тиімді және жасыл үйлер салу. Қолданыстағы үйлерді жаңғырту; санитариялық жағдайларды жақсарту (тұндырғыш, қалдықтарды кәдеге жарату); электр қуатын жеткізу; отынның балама түрлерін қолдану; жылу сорғыларын пайдалану немесе орталықтандырылған жылытуға қосу; энергияны сақтау, жаңбыр суын жинау; сұр және қара суды өңдеу.Су тұтынудың15 %-дан төмен емес қысқаруы; ЖЭК қолдану; энергия тұтынудың 15 %-дан төмен емес ең аз азаюы; энергия тиімділігінің (энергия тиімділігі жоғары сыныбының) (егер қолданылатын болса) таңбаланымы.3 Жеке үйлерге, туристік лагерьлерге және шағын бизнеске арналған дербес дәретханалар мен экосанитариялық дәретханалар37.0топырақтың ластануын азайтуға көмектесетін дербес және экологиялық дәретханаларды орнату. Биодәретханалар, контейнерлік дәретханалар, құрғақ дәретханалар, тұндырғы жүйелері, несепті ағызатын құрғақ дәретханаЭкожүйелерге зиян келтірмей қалдықтарды 100 % кәдеге жарату, суды қайта пайдалану4.

Ластанудың алдын алу және оны бақылау4.1 Ауа сапасы4.1 Ауаны өнеркәсіптік ластанудан және қалалық атмосфералық ауаның ластануынан тазарту, рециркуляциялауға арналған жабдық28.2 1 2 2 8ауаны өнеркәсіптік ластанудан және қалалық атмосфералық ауаның ластануын, пайдаланылған газдарды тазарту құрылыстары; өнеркәсіптік ағындарды қысқартуға арналған жабдық; ауаны рециркуляциялауға арналған жабдық; күкіртсіздендіру және денитрификациялау, сүзгі-пакеттерді, пайдаланылған газдардың жанарғыларын пайдалануАтмосфераға шығарындылар ЕҚТ (BREF) анықтамалықтарында белгіленген байланысты шығарындылар-ЕҚТ (BAT-AELs) деңгейінің диапазондары шегінде, оның ішінде Өнеркәсіптік шығарындылар туралы директива шеңберінде (өнеркәсіптік ластануларға қатысты)2 Үй шаруашылықтары мен шағын және орта бизнес үшін таза жылыту аспаптарын өндіру және орнату27.0 1 0ауаның ластануын төмендетуге арналған таза жылыту аспаптарын өндіру, сатып алу және орнату; электрлік радиатор (ауа жылытқыш), электр картриджді жылытқыш, түнгі жылытқыш, жылытқышы бар электрлік еден, жылы қабырғаларПарниктік газдар шығарындыларының 20 %-ға ең аз төмендеуі4.3 Көміртекті тұтып қалу және сақтау39.0көміртекті тұтып қалуға және сақтауға арналған аспаптар мен өнімдерЛастануды кешенді болғызбау және бақылау шеңберінде сақтау кезінде эмиссиялар бойынша ЕҚТ (BREF) анықтамалығының талаптарына қалдықтарды басқару және материалдарды пайдалану бөлігінде сәйкестігі, 2006 жылғы шілде4.2 Топырақ4.1 Топырақтың ластануын азайту; оны қалпына келтіруге арналған жабдықтар мен инфрақұрылым01.1 – 0 4 0 3-дейінластанған және тозған топырақты қалпына келтіру технологиялары мен өнімдерін пайдаланатын жабдықтар мен инфрақұрылым, топырақтың құнарлылығын жақсарту; орнықты егіншілік, егіншіліктің органикалық жүйелерін қоса алғанда, егіншіліктің орнықты жүйелеріне көшу; топырақты қорғаудың фитомелиоративтік және механикалық әдістерін қолдану; топырақты өңдеуде нөлдік және қорғаушы технологияларды қолдану; жергілікті жағдайларға бейімделген дақылдар мен сұрыптарды өңдеу; техногендік және антропогендік ластанулардан тазарту;шектеу жоқ5.

Суды, қалдықтарды орнықты пайдалану5.1 Суды орнықты пайдалану және суды үнемдеу5.1 Су үнемдеу, сақтау және бөлу технологиялары мен жүйелерін өндіру, сатып алу және орнату01.2 0 0 2суды үнемдеу, сақтау және тарату технологиялары мен жүйелерін өндіру, сатып алу және орнату; ауызсуды тазартуға арналған технологиялар мен жабдықтар; еріген қарды немесе тасқындарды жинауға арналған, сондай-ақ өзендегі су деңгейін реттеуге арналған жерасты суларының резервуарлары; өнеркәсіптік, ауыл шаруашылығы, рекреациялық немесе өзге де пайдалану үшін шахта және карьер суларын пайдалану; өнеркәсіптік су үнемдеу технологиялары және өлшеу жабдығы; ауыл шаруашылығындағы су үнемдеп суару; жаңбыр суын жинау жүйелері; жерасты суларын қоректендіру жүйелері; каналдар мен тарату жүйелері; нөсерлі ағындарды басқару, су айналымы жүйелеріТаза (табиғи) суды шаруашылық-ауыз су мұқтаждарына 40 %-дан, суаруға 30 %-дан және өндірістік пен техникалық қажеттіліктер үшін тұтынуды 70 %-дан төмендетпей қысқарту5.2 Су объектілеріндегі мониторингтеу және ерте алдын алу және ден қою жүйелері26.7 0мониторинг және дауыл, құрғақшылық, су тасқыны немесе бөгеттердің бұзылуы туралы ерте хабарлау жүйелері; судың сапасын немесе мөлшерін мониторингтеу және өлшеу процестері; суды мониторингтеуге арналған зияткерлік желілерSMART (өзін-өзі бақылау, талдау және есептілік технологиясы), автоматтандырылған мониторингтеу жүйесі5.3 Су дайындау құрылысжайлары (қондырғылары)0су пайдалануға арналған жабдық немесе инфрақұрылым; су тазарту жүйелері; тұщыландыру қондырғыларыАуызсу: су таксономия шегіне сәйкестігіне бағалау жүргізу кезінде қолданылатын санитариялық талаптарға / нормаларға сәйкес келуге тиіс. Техникалық су: су жабдықтың паспортына сәйкес келуге тиіс5.4 Кейіннен қайталама пайдалануға арналған сарқынды суларды тазарту қондырғылары37.0ағынды суларды тазартуға арналған жабдықтар; ағынды суларды тазарту зауыттары; шахта және карьер суларын тазарту, нөсер суын басқа ағынды сулардан бөліп тұратын кәріздік / дренаждық желілер, тұрмыстық және өндірістік ағынды суларды қайта пайдалану және рециркуляциялау жүйелері;

тұйық циклді пайдалануТазартылған суларды нысаналы пайдалану бойынша қайталама су пайдалануға қолдану5.2 Қалдықтар мен сарқынды сулар5.1 Коммуналдық қалдықтарды жинауға, сұрыптауға арналған жабдық28.0, 2, 3 5, 9, 0қайталама шикізатты қабылдау пункттерін қоса алғанда, коммуналдық қалдықтарды жинауға және сұрыптауға арналған жабдықКоммуналдық қалдықтар бөлек жиналуға және қайталама шикізат қайта өңдеуге жіберілуге тиіс5.3 Қалдықтарды кәдеге жарату және қайта өңдеу, қайталама шикізатты қалпына келтіруге, қайта пайдалануға және қайта өңдеуге арналған жабдық28.9 2 0 1 2 3қатты коммуналдық қалдықтармен жұмыс істеудің экологиялық инфрақұрылымын, ғимараттарды, құрылысжайлар мен инфрақұрылымдық объектілерді салу және жөндеу кезінде пайда болатын қалдықтарды қайта өңдеуге және қайта қолдануға арналған инфрақұрылымды құру.Қайталама шикізатты қалпына келтіруге (өртеуді қоспағанда), қайталама шикізатты қайта пайдалануға және қайта өңдеуге арналған жабдық, оның ішінде құрылыс материалдарын, металл сынықтарын, пластмассаларды, шыныны, қағазды, электрониканы (қауіпті компоненттерді қоспағанда), пайдаланылған шиналарды қайта өңдеуге арналған жабдықЖиналған қайталама шикізатты кемінде80 % өңдеу5.4 Өнеркәсіптік және қауіпті қалдықтарды жинауға, сұрыптауға, қалпына келтіруге, қайта пайдалануға, қайта өңдеуге және кәдеге жаратуға арналған объектілер28.9 0 0 0 0 0өнеркәсіптік және қауіпті қалдықтарды жинауға, сұрыптауға, қалпына келтіруге, қайта пайдалануға, қайта өңдеуге және кәдеге жаратуға арналған жабдықҚалдықтарды өңдеу бойынша ЕҚТ (BREF) анықтамалығына қалдықтарды және жанама өнімдерді, әсіресе қауіпті өнеркәсіптік қалдықтарды басқару бөлігінде сәйкестігі5.5 Көмуге тыйым салынған қалдықтарды қайта өңдеу полигондары мен зауыттарын салу және жаңғырту38.0 0полигондарды салу және жаңғырту; көмуге тыйым салынған қалдықтарды қайта өңдеу зауыттарын салуТаксономия шегіне сәйкестігін бағалау кезінде қолданыстағы ҚР нормалары мен талаптарына сәйкестігі (2030 жылға дейін)6 Қалдықтарды компосттауға арналған жабдық пен техника28.2 3 9 0биологиялық ыдырайтын қалдықтардан компост өндіру жөніндегі жабдық пен техникаАлынған компост топырақты тыңайту үшін пайдаланылады.

Дайын компостта пластиктің, шынының және металдың болмауы.
Компосттың биотыңайтқыштарға арналған ұлттық стандарттарға сәйкестігі5.Сарқынды суларды тазарту қондырғысы37.0сарқынды суларды жинау, сақтау, тазалау және жою желілері; сарқынды суларды тазарту зауыттары; шламды тазарту құрылысжайлары; ауызсуды тазартуға арналған жабдық; тұщыландыру қондырғылары; көң мен көң бөкпесіне арналған тазарту құрылысжайларыАтмосфераға және суға шығарындылар қалдықтарды анаэробты өңдеуге арналған ЕҚТ (BREF) анықтамалығында белгіленген (егер қолданылатын болса) ЕҚТ (BAT-AELs)-байланысқан шығарындылар деңгейі диапазонындарының шегінде5.3 Ресурстарды сақтау және қалпына келтіру5.1 Шикізатты алмастыру39.0уытты шикізатты уытты емес шикізатпен алмастырушектеу жоқ5.2 Өнім өндіру үшін қайталама шикізатты пайдалану38.0 1 2 3табиғи ресурстарды қайталама шикізатқа ауыстыру, қайталама шикізатты қолдана отырып өнім шығаруӨнім құрамындағы қайталама шикізат кемінде 30 %Орнықты ауыл шаруашылығы, жер пайдалану, орман шаруашылығы, биоалуантүрлілікті сақтау және экологиялық туризм6.Орнықты ауыл шаруашылығы6.1 Органикалық ауыл шаруашылығы өнімі (өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы) (тоқыма өнімінен басқа)1 – 0-дейінтаза өндіріс стандарттарына сәйкес келетін ауыл шаруашылығы, егіншілік және органикалық балық өнімдерін өндіру (объектілер салу мен пайдалануды қоса алғанда)1) органикалық өнімдерге арналған тиісті халықаралық, мемлекетаралық немесе ұлттық стандарттар, сондай-ақ сатып алынған органикалық немесе жасыл өнімдерді таңбалау;2) пестицидтерді, тыңайтқыштарды, ветеринариялық препараттарды, жемшөп пен жемшөп қоспаларын, тағамдық қоспаларды және жануарлар гигиенасын пайдалануға арналған экологиялық стандарттар мен сапа стандарттары;3) қалдықтарды басқару және суды пайдалану тиімділігі сияқты ауыл шаруашылығының тұрақты әдістері, оның ішінде жаңбыр суын пайдалана отырып;4) жеткізілімдер тізбегінің орнықты әдістері (мысалы, тамақ өнімдерінің жоғалуын болдырмау); халықаралық, мемлекетаралық не танылған ұлттық сертификат алған органикалық өнімдер өндірісі6.2 Климаттық тұрғыдан ақылды ауыл шаруашылығы (жайылымдар мен мал шаруашылығын орнықты басқару)0 – 0-дейінтарту, ирригациялық және басқа да ауыл шаруашылығы немесе мал шаруашылығы процестерінде энергия мен суды пайдалануды қысқарту, сондай-ақ жер пайдалануды азайту, яғни жайылымдық жерлерді орнықты басқару және сапа (жоғары өнімділік) негізінде өндіруге/ мал шаруашылығын басқаруға жәрдемдесу үшін мал шаруашылығы бойынша стандарттарды қолдану; топырақты тиімді өңдеу (құрғақшылықтың алдын алу), аквамәдениет, өз табындарының көлемін азайтатын, мал шаруашылығының неғұрлым орнықты әдістерін қолданатын бақташылар/мал өсірушілерТаза (табиғи) суды тұтынуды 30 %-дан төмендетпей; суды қайталама пайдалану; ЖЭК қолдану; энергия тұтынуды20 %-дан төмендетпей барынша азайту6.2 Ормандарды орнықты басқару және биоалуантүрлілік пен экожүйелерді сақтау6.1 Ағаш егу және орманды қалпына келтіру02.0орман дақылдарын отырғызу; орман плантацияларын құру, оның ішінде RED+, VERRA стандарттарына сәйкес келетін жобалар; елді мекендердің айналасында жасыл аймақтар құрушектеу жоқ6.2 Ормандарды орнықты басқару02.0 4 5көміртегіні депонирлеу жөніндегі ормандар функциясын ұлғайтатын немесе орман экожүйелерін орнықты басқарудың тиісті практикалары, ақпараттық жүйелер мен технологиялар есебінен орман шаруашылығы қызметінің әсерін төмендететін жобаларшектеу жоқ6.3 Биоалуантүрлілік пен экожүйелерді сақтау91.2 0тозған экожүйелерді қорғау және / немесе қалпына келтіру арқылы биосфераны сақтау жөніндегі жобалар;

жабайы жануарлардың нақты тіршілік ету ортасы, сулы-батпақты алқаптар, шымтезек батпақтар, шөлдер сияқты экологиялық функционалды аймақты салу және қолдаушектеу жоқ6.3 Орнықты туризм6.1 Экотуризмнің дамуына ықпал ететін өнімдер мен көрсетілетін қызметтер41.0 – 9 1 2 3 9 0 2 9 1 0 0-дейін 9 0экологиялық туризмді дамытуға бағытталған жағдайлар жасау, жергілікті халықты тарту (шағын кредиттер беру, субсидиялар бағдарламалары), экологиялық ағарту, экологиялық туризм үшін инфрақұрылым құруҚР заңнамалық нормаларына (туристік қызмет бойынша), сондай-ақ ұлттық, халықаралық, мемлекетаралық экологиялық стандарттарға немесе шет мемлекеттің танылған экотаңбалау стандарттарын қоса алғанда, туристік көрсетілетін қызметтер мен экологиялық таза маршруттар саласындағы экотаңбалау стандарттарына сәйкес6.2 Қонақ үй мен лагерьді орнықты басқару55.1 2 3 4 0 1 2 1орнықты қонақ үй бизнесінің ұлттық, халықаралық немесе мемлекетаралық стандарттарына сәйкес мейманханалар мен лагерьлер қызметін басқаруҰлттық, халықаралық, мемлекетаралық экологиялық стандартқа немесе қонақ үйлерге, хостелдерге қойылатын орналастыру құралдары мен экологиялық талаптардың көрсетілетін қызметтері саласындағы экотаңбалау стандартына не қонақ үй секторы үшін шет мемлекеттің танылған стандарттарына сәйкес, мысалы, "Өмір парағы", EU Eco-labelling, Nordic Swan және т.б.Таза көлік7.1 Төмен көмірсутекті көлік құралдары7.1 Төмен көміртекті автомобильдерді сатып алуЭҚЖЖ кез келген коды (компанияның қызмет түрі кез келген болуы мүмкін)төмен көміртекті автомобильдерді, оның ішінде электромобильдерді, сутегі, гибридтік қозғалтқыштардағы көлік құралдарын сатып алу<90 грамм CO2е / км7.2 Төмен көміртекті автомобильдерге арналған өндірістік жеткізілімдер тізбектері27.0 9 2 0көлік құралдарына және түйінді компоненттерге арналған мамандандырылған өндірістік қуаттар; тиісті көлік құралдарында пайдаланылатын батареялар<90 грамм CO2е / км7.2 Төмен көміртекті тасымалдар және жүк тасымалдары7.1 Төмен көміртекті тасымалдар және жүк тасымалдары30.0 0 0электрлендірілген және электрлендірілмеген теміржол жүк тасымалдарына арналған жылжымалы құрамАвтомобиль тасымалдары үшін – 100 грамм CO2е / тонна * км; теміржол тасымалдары үшін – 40 грамм CO2е / тонна * км7.3 Таза көлік инфрақұрылымы7.1 Қоғамдық көлік инфрақұрылымы30.0 1 1 0 0 1 2 3 3 0 1қоғамдық көлік және көлік инфрақұрылымы; жүрдек автобус тасымалдары жүйелері (BRT systems); қоғамдық велосипед инфрақұрылымыҚоғамдық көлік үшін 50 грамм CO2е / жолаушы – км; велосипед инфрақұрылымы үшін шектеусіз7.2 Төмен көміртекті көлік инфрақұрылымы42.1 до 0 0 2зарядтау станциялары мен балама отынға арналған мамандандырылған инфрақұрылым (баламалы отынның зарядтау станциялары жанармай құю станциялары мен қазбалы отын гараждарынан бөлек орналасқан жағдайда); эко-отын станциясы, электромобильдерге, троллейбустарға, трамвайларға, электр автобустарына және тиісті инфрақұрылымға арналған зарядтау станциясышектеу жоқ7.3 Төмен көміртекті көлікті жоспарлау49.1 до 0жеңіл автомобильдерді пайдалануды қысқартуға алып келетін көлік және қала құрылысын жоспарлауды интеграциялау; тығыз құрылыс салу; жерді көп мәрте пайдалану; жаяу қоғамға көшу; транзиттік қатынас; ақылды жүк тасымалдау жүйелерішектеу жоқ7.4 Таза көліктік АКТ47.1 Көлік түріне қарамастан активтерді пайдалануларды, ағындарды және модальды жетілдіруді жақсартатын АКТ62.1 2 1 2 1 до 9қоғамдық көлік туралы ақпарат, автомобильдерді бірлесіп пайдалану схемалары, смарт-карталар, жолда қуаттау жүйелері және т. б."Ақпараттық технологиялар.

Деректер орталықтары.
Тиімділіктің түйінді көрсеткіштері" ҚР СТ ISO/IEC 30134, "Экологиялық менеджмент жүйелері.
Талаптар және пайдалану жөніндегі нұсқаулық" ҚР СТ ISO 14001, "Энергетикалық менеджмент жүйелері.
Талаптар және пайдалану жөніндегі нұсқаулық" ҚР СТ ISO 50001ЖүктеуЕскертпелер:* Жобалардың белгілі бір кіші секторына сәйкес келетін Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы сыныптаушының (ЭҚЖС) кодтары қызметі экономикалық қызмет сыныптамасын есепке алуды көздейтін ұйымдардың Жасыл таксономияны қолдануын оңайлату мақсатында келтірілген.
ЭҚЖЖ кодтары жобаларды экологиялық тұрақты жобалар санатына жатқызудың дербес өлшемшарты болып табылмайтынын назарға алу керек, өйткені олар өзгелерден басқа, тиісті таксономия санатының, секторының немесе кіші секторының мазмұнын көрсетпейтін тауарлардың, көрсетілетін қызметтердің және жұмыстардың түрлерін, сондай-ақ таксономияда белгіленген шекті өлшемшарттарға сәйкестік жобаларды "жасыл" санатқа жатқызудың шарты болып табылатынын қамтуы мүмкін.** Ең үздік қолжетімді технологиялардың ұлттық анықтамалығы (ЕҚТ) болмаған жағдайда, мұнда және бұдан әрі ЕҚТ анықтамалықтарына (BREF) сілтеме жасаған жөн.Аббревиатуралардың толық жазылуы:АКТ – ақпараттық және коммуникациялық технологияларЖЭК – жаңартылатын энергия көздеріЕҚТ – ең үздік қолжетімді техникаларҚР СТ – Қазақстан Республикасының Ұлттық стандартыBAT-AELs – BREF анықтамалықтарында келтірілген шығарындылардың ілеспе деңгейлеріBREEAM, LEED, EDGE, DGNB – танылған халықаралық рейтингтік бағалау жүйелері және ғимараттардың экологиялық тиімділігі мен экологиялық құрылыс стандарттарыBREF (Best Available Techniques Reference Document) – Еуропалық Одақтың ең үздік қолжетімді техникалары бойынша анықтамалықтар; өнеркәсіптік қызметке, жабдықты пайдалану шарттарына және қоршаған ортаға ластаушы заттардың төгінділері мен шығарындыларының нормаларына қатысы бар анықтамалық құжаттардың сериясын білдіредіCO – көміртегі монооксиді (иіс газы)СО2е (CO2-эквиваленті) – парниктік газдар шығарындыларының көлемін бағалау үшін пайдаланылатын шартты бірлік. Бұл идеалды араласқан парниктік газдың немесе идеалды араласқан парниктік газдар қоспасының шығарылу көлемінің әсеріне эквивалентті радиациялық әсері бар көмірқышқыл газының (СО2) шығарылу көлемін білдіреді; бұл ретте қоспаның әр газының шығарылу көлемі оған сәйкес келетін жаһандық жылыну әлеуетіне көбейтіледіCSP – күн энергиясын шоғырландыру технологиясыNOx – NO және NO2 азот оксидтеріPV – фотоэлектрлік элементтер модулі (күн энергиясын өндіру үшін)SO2 – күкірт диоксиді (IV)VFD drive – жиілікті реттегіш жетек